Ardgermeli betonarme dairesel depoların tasarımını etkileyen faktörlerin incelenmesi
Study of factors affecting the design of post-tensioned reinforced concrete circular tanks
Yazar: SEFA DİKER
Danışman: PROF. DR. TURGUT ÖZTÜRK
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yapı Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: İnşaat = Construction

Özet:
Sıvı depolama yapıları uzun zamandır kullanılmakta ve birçok amaç için insanlara fayda sağlamaktadır. Dairesel depolama tankları ve silolar, çok miktardaki katı, sıvı veya gaz malzemeleri uzun süreli depolamak için kullanılan silindirik geometriye sahip yapı elemanlarıdır. Depolama için bu silindirik yapıların kullanılmasının nedeni uygulamasının kolay olması ve şeklinin kuvvetleri karşılama özelliğidir. Oldukça büyük genişlik ve yükseklikte inşa edilebilen bu yapılar, su, yakıt, doğalgaz, tahıllar, maden cevheri, kum, atık ürünleri gibi farklı hallerdeki malzemelerin neden olacağı kuvvetleri karşılayabilmelidir.  Sıvı depoların kullanım amacına yönelik uygun tasarımda olmasının yanı sıra yeterli dayanım şartlarına da sahip olması gerekir. Son zamanlarda kullanım alanı giderek artan ve yaygın olarak kullanılan ardgerme sistemi sıvı depolarında oldukça verimli olarak kullanılabilmektedir. Bu çalışma kapsamında dairesel su depolarında ardgerme uygulaması, hesap yöntemleri, ardgerme hesapları ve tasarımı, duvarların tabana birleşimi türlerinin karşılaştırılması ve diğer dikkat edilmesi gereken şartlar ele alınmıştır. Yapının dairesel kesitli çekme elemanı olarak hesabı yapılabilir. Düşey yönde ise; içerisindeki malzeme ve elemanın kendi yüklerine bağlı olarak basınç ve eğilme etkileri ortaya çıkar. Dairesel kesitteki çekme gerilmelerini dairesel öngerilme karşılar, düşey yöndeki eğilmeyi düşey donatı ve dairesel öngerilme karşılayacak şekilde tasarım yapılır. 
Hesapların daha kolay ve hızlı bir şekilde yapılabilmesi için Visual Basic geliştiricisi kullanılarak, dairesel kesitli sıvı tankları için bir program yapılmıştır. Bu program sayesinde, değişen yükseklik boyunca oluşan eğilme momenti ve yatay çekme kuvveti bulunabilmektedir. Ayrıca oluşan iç kuvvetlerin maksimum değerine karşılık gelen, iç ve dış çeperde oluşan çekme veya basınç gerilmeleri hesaplanarak kritik değerler kullanıcıya sunulabilmektedir. Bu program sayesinde ön tasarım aşamasında fiziksel özellikler ve malzemelerin daha kolay belirlenebilmesi amaçlanmıştır. Bir diğer aşamada uygulanan ardgerme tasarımına bağlı olarak oluşan gerilme kayıpları hesap edilebilmekte ve en doğru tasarımın yapılabilmesi için bir kaynak oluşturmak amaçlanmıştır.

Abstract:
Prestressed concrete elements are more elegant compared to normal reinforced concrete elements. Compared with ordinary concrete is quite a strong material. But because prestressed concrete requires more workmanship and technique in application, it is costly. Generally, working with pre-stressed steel is 5 to 7 times more stressful than working with normal structural steel, or in other words, the unit price is 2-4 times higher. Economically, prestressed construction is appropriate thanks to saving the weight of the building long beam construction possible when the proportion of dead loads is the most basic element. Many parts are reused in different places and the work force  and the cost of work and mold is minimized. Prefabricated elements provide the possibility to work in a certain place so that additional costs are prevented and better control of the products produced. It provides the construction elements smaller by making the sections smaller, and enables the building to be constructed with less total cost. Different problems such as aesthetics, functional requirements in the construction of a structure determine how to design it, but the most important design criterion of the structure is the cost. In order to make the calculations easier and faster, a program has been made for liquid tanks with circular cross section using the Visual Basic developer. Since calculating internal forces in circular fluid stores requires long operations, a computer program was created to make design easier. This program was made using Visual Basic, which is an extension of Excel. The purpose of selecting this program is that many people are in the computer and the accounts are easily displayed on the worksheets. By means of this program, bending moment and horizontal pulling force can be found along the varying height. In addition, the critical values can be presented to the user by calculating the tensile or pressure stresses on the inner and outer walls, which correspond to the maximum value of the internal forces formed. Thanks to this program, physical properties and materials are easier to identify at the preliminary design stage. In another stage, the stress losses due to the backgauge design can be calculated and it is aimed to create a source for the most accurate design.