Mustafa Şekip Tunç düşüncesinde kadın
Woman in Mustafa Şekip Tunç's thought
Yazar: İPEK ÇINAR
Danışman: PROF. DR. LEVENT BAYRAKTAR
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Felsefe = Philosophy ; Felsefi düşünce = Philosophical thought ; Kadınlar = Women ; Tunç, Mustafa Şekip = Tunç, Mustafa Şekip

Özet:
Ord. Prof. Mustafa Şekip Tunç (1883-1958), Cumhuriyet dönemi Türk düşüncesinde modern felsefe ve psikoloji yaklaşımları ile insan felsefesinin kurucu isimlerinden biri olarak kabul edilir. İnsanın kendisini, toplumunu ve dünyasını oluşturma süreci üzerine kurulu olan felsefi ve psikoloji görüşleri, insanı ilgilendiren her türlü konuyu merkezine almıştır. Böyle bir düşüncede insan bütünlüğüne odaklanıldığından bu bütünlükte kadının oynadığı rolün üzerinde durulmuştur. Bu açıdan kadın, felsefi ve psikoloji meselelerinin anlaşılmasının temelinde bulunmaktadır. Söz konusu düşünce dünyasında kadının yer alış biçimi, insan hayatındaki etkisini gösterme yolu, toplumdaki yerini anlatım şekliyle kadın konusundaki özgünlüğünü göstermiştir.
Bu çalışma, Mustafa Şekip'in kadın düşüncesinin ayrıntılı olarak incelenmesini amaçlamaktadır. Bu amaçla sosyal bilimler alanında açtığı ufukları göstermeye çalışarak kadın konusu felsefe, psikoloji ve sosyoloji açısından değerlendirilmiştir. Mustafa Şekip, yazılarında modernleşme döneminde kadının geçirmiş olduğu maddi ve manevî süreçler üzerinde durmuştur. Türk düşünce hayatında Bergsoncu olarak tanınmasının yanında Türkiye'de ilk tercümelerini yaptığı Sigmund Freud'un "Libido Prensibi"nden hareketle cinsiyet hayatını "Cinsiyet Şahsiyeti" kavramı üzerinden kadın ve erkeğin şahsiyetini nasıl oluşturması gerektiği konusuna açıklık getirmesi aydınlatılan konuların başında gelmiştir. Bu düşünceyle kadının anne rolünün göz ardı edilemeyeceği gösterilmiştir. Bununla birlikte kadının meslek hayatına atılması ile yaşanan toplumsal değişimler üzerindeki etkileri belirtilmiştir. Sonuç olarak "Eski Türk Kadını" ve "Yeni Türk Kadını" olarak tasvir ettiği kadının millî bir bilinçle değişen toplum koşullarına nasıl uyum sağladığı anlaşılmıştır. Bu çalışmada, Mustafa Şekip'in kadın düşüncesi felsefi, psikolojik, sosyolojik, ontolojik ve kültürel boyutlarıyla incelenmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Mustafa Şekip, Felsefe, Psikoloji, İnsan, Kadın, Aile.

Abstract:
Ord. Prof. Mustafa Şekip Tunç (1883-1958) is considered as one of the founding names of human philosophy with modern philosophy and psychology approaches in Turkish thought in the Republican period. Philosophical and psychological views, which are based on the process of creating one's self, society and world, have centered all kinds of issues that concern human beings. Since such a thought focuses on human integrity, the role played by women in this integrity is emphasized. In this respect, women are at the core of understanding philosophical and psychological issues. The way in which women take place in this world of thought, the way in which they show their influence in human life, and the way in which they express their place in society have shown their originality in the subject of women.
This study aims to examine Mustafa Şekip's woman thought in detail. For this purpose, the subject of women was evaluated in terms of philosophy, psychology, and sociology by trying to show the horizons opened in the field of social sciences. In his writings, Mustafa Şekip focused on the material and spiritual processes that women went through during the modernization period. In addition to being known as a Bergsonian in Turkish intellectual life, it was one of the issues that clarified how women and men should form their gender life through the concept of "Gender Personality", based on the "Libido Principle" of Sigmund Freud, which he made the first translations in Turkey. The importance with this in mind, it has been shown that the role of the woman as a mother cannot be ignored. In addition to this, the effects on the social changes experienced with the participation of women in professional life are stated. As a result, it has been understood how the woman, whom he describes as "Old Turkish Woman" and "New Turkish Woman", adapts to the changing social conditions with a national consciousness. In this study, Mustafa Şekip's woman thought has been tried to be examined with its philosophical, psychological, sociological, ontological and cultural dimensions.

Keywords: Mustafa Şekip, Philosophy, Psychology, Human, Woman, Family.