Şarhöyük (Dorylaion) nekropol alanında bir açık hava müzesi modeli
An open air museum sample at şarhöyük (Dorylaion) necropolis area
Yazar: GÜLŞAH GÜMÜŞ AKIN
Danışman: DOÇ. DR. MUTLU ERBAY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müze Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Müzecilik = Museology
Dizin: Arkeoloji = Archaeology ; Açık hava müzesi = Open air museum ; Açık hava müzesi = Open air museum ; Dorylaion = Dorylaion ; Eskişehir-Tepebaşı-Şarhöyük = Eskişehir-Tepebaşı-Şarhöyük ; Müzeler = Museums ; Nekropol = Necropolis

Özet:
Türkiye'de açık hava müzeleri ile ilgili ilk çalışmalar; 1950'li yılların ikinci yarısında başlamıştır. Açık hava müzelerinin açılması ile ilgili çoğu fikir, ilerleyen yıllar da bu alanda uzman hocalar ve kurumlar tarafından öne sürülmüştür. Yine 1950'li yıllarda başlayan, 1980'li yıllarda koruma ve sergileme bağlamında, arkeolojik sit alanları projelerinin geliştirilmesi 1990'larda açık hava müzelerinin kurulmasında prototip oluşturmuştur. 
Açık hava müzeleri, 19. yy'da sanayinin gelişmesi ve uluslaşma sürecinin sonuçlarından biri olarak bu çalışmada ele alınmıştır. Arkeolojik sit alanlarında Arkeolojinin ve  yeni, yükselen müzecilik anlayışının birleşmesi kurulan açık hava müzelerinin gelişimini hızlandırmıştır. Açık hava müzelerinin arkeolojik sit alanlarında sayılarının gün geçtikçe artması toplum ile müze, arkeoloji, tarih, antropoloji vb. birçok bilim dalı arasında bağ kurulmasına katkıda bulunacaktır. 
Avrupa'da, Amerika gibi Türkiye'de de bu tür müzelerin kurulma aşamalarında Avrupa'da yapılan çalışmalar takip edilmiştir. Avrupa'da 19. yy'ın başında kurulan açık hava müzelerinin gelişim hızı, Türkiye'de son 20 yıldır artmış ve temelleri atılmıştır.
Şarhöyük ve nekropol alanında farklı kültürlere ait birçok kültür katı bulunmaktadır. Evrensel motifler işlenerek ortak değer alanları yaratmak bu tür yerler için çekiciliği arttıracak yaklaşımlardır. Aynı zamanda eğitim, kültürel miras bilincinin artması ve rekreasyon aktivitelerinin yapılabileceği yeni alanlar olarak da yaşadığımız yüzyılda önemli müzecilik çalışmaları arasında yer alacaktır.

Anahtar Kelimeler: Açık Hava Müzesi, Höyük, Arkeoloji Parkı, Arkeoloji, Şarhöyük (Dorylaion)

Abstract:
The first studies in Turkey concerning open air museums started in the second half of 1950s.  Most ideas related to opening of open air museums were suggested in the following years by instructors and institutions who are specialist in this field. Again, the archaeological site area projects which started during 1950s and developed in the context of protection and exhibition during 1980s have formed prototype in establishment of open air museums in 1990s. 
Open air museums are addressed in the study as one of the results of industrial development and nation building process in the 19th century. The combination of archeology and new rising sense of museum studies have speed up the development of open air museums at archaeological site areas.  That the number of open air museums increase at archaeological site areas each passing day shall contribute to make connections between a lot of science fields i.e. museum, archeology, history, anthropology.  
During the stages of establishment of such museums, studies made in Europe were followed up in Turkey as well as in America and Europe. Development speed of open air museums which were established in the beginning of the 19th century, have increased in the last 20 years in Turkey and their foundations were laid. 
There are many cultural layers at Şarhöyük and necropolis area belonging to various cultures. To create areas of common value by processing universal patterns are the approaches which will increase attraction for such kind of places. Besides, they will be among the important museum studies in the current century as being new areas which allow education, increase in cultural heritage awareness and recreation activities.

Key Words: Open Air Museum, Mound, Archeology Park, Archeology, Şarhöyük (Dorylaion)