Blokzincir bazlı hasta kan yönetim sistemi mimarisi geliştirme ve devreye alınması
System architecture and implementation of blockchain enabled patient blood management system
Yazar: ALİ EMRE MANAV
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN SÖNMEZ
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Blok zinciri sistemi = Blockchain system ; Kan = Blood ; Kan transfüzyonu = Blood transfusion ; Veri güvenliği = Data security

Özet:
Kan, insan hayatının devamlılığını sağlayan vücut sıvısıdır. Bağışçıdan alınan kanın kalite ölçütleri kadar bağışçıya ait bilgiler de medikal operasyonlarda önemli bir yere sahiptir. Bu nedenle kalite kriterlerine, veri gizliliği standartlarına ve operasyonel emniyete uygun kan temini tüm paydaşlar için çok önemlidir. Kalite standartları ve veri gizliliğini sağlamak için bazı yaklaşımlar ve yöntemler geliştirilmiş olsa da insan hatası/manipülasyonu ve mevcut durumda kullanılan sistemlerin saldırılara açık olması nedeniyle veri ihlalleri mümkün olabilmektedir. Blokzincir, eşler arası ağ aracılığıyla dağıtılmış defterde veri depolamak için kullanılan bir teknolojidir. Sadece yetkisi olan kullanıcıların erişebileceği verilerin değişmezliğini teminat altına alan özelliklere sahiptir. Bu çalışmanın amacı, bağışçıya ait kişisel verileri korumayı, toplanan verilerin tutarlı olmasını sağlamayı ve operasyonel kaliteyi iyileştirmeyi amaçlayan bir kan transfüzyon yönetim sistemi için özel (private) bir blokzincir ağı geliştirmektir. Yaklaşımın uygulanabilirliğini test etmek için Hyperledger Fabric platformu üzerinden üç paydaşlı bir vaka çalışması geliştirilmiştir. Yapılan bu çalışma ile sağlık sisteminde önemli bir rolü olan kan transfüzyonu yönetiminde veri güvenliğinin önemi vurgulanmış ve benzer yöndeki çalışmalar için bir zemin oluşturulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Blood is a body fluid that ensures the continuity of our life. The quality information of the received blood as well as information of the donor have an essential role in treatments. For this reason, it is very important for all stakeholders to supply blood in accordance with quality criteria, data privacy standards and operational safety. Although some approaches and methods have been developed to ensure quality and data privacy, data breaches are still possible due to human error/manipulation and the specification of the employed systems. Blockchain is a remarkable technology to store data on distributed ledger through the peer-to peer network. It enjoys technologies that make the data immutable more over the data can only be accessible to the users who have authorization. The goal of this study is to develop a private blockchain network for a blood transfusion management system aiming to protect the donor's personal data, to ensure the data is consistent, and to improve operational quality. A small case study with three stakeholders is developed in Hyperledger Fabric to test the applicability of the approach. With this study, the
importance of data security in the management of blood transfusion, which has an important role in the health system, was emphasized and it was tried to establish a basis for similar studies.