Akçay vadisinin yukarı çığırının (Esençay-Yörükoğlu arası) bitki örtüsü doğal ortam ve insan ilişkileri
Phytogeography of upper course of Akçay valley (Between Esençay-Yörükoğlu), human and environment relations
Yazar: EMİRHAN BERBEROĞLU
Danışman: PROF. DR. İHSAN BULUT
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Akdeniz iklimi = Mediterranean climate ; Akçay Nehri = Akçay River ; Akçay havzası = Akçay basin ; Bitki coğrafyası = Plant geography ; Coğrafya = Geography ; Denizli = Denizli ; Fiziki coğrafya = Physical geography ; Muğla = Muğla

Özet:
Çalışma sahasının lokasyonu Muğla-Denizli il sınırını oluşturan Akçay'ın yukarı çığırını kapsamaktadır. Sahanın büyük bir bölümü Muğla il sınırları içerisinde kalmaktadır. Ege bölgesinin güneyinde bulunan saha Akdeniz iklimi bölgesi içerisinde kalmaktadır. Çalışmanın amacı, bitki örtüsün dağılışı ve karakteri açısından son derece önemli olan ekolojik şartların, bitki örtüsünün dağılışının ve insan ile bitki örtüsü arasındaki ilişkinin ortaya konulmasıdır. Bu amaç doğrultusunda iklim şartlarının, jeomorfolojik şartların, jeolojik yapının ve toprak şartlarının ortaya konması hedeflenmiştir. Bunun için Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nden alınan iklim verileri, sahanın yer şekillerini gösteren topografya haritaları, toprak haritası gibi farklı formatta materyal kullanılmıştır. İklim verileri düzenlenip analiz edilmiştir. Topografya haritaları ArcGIS 10.2.2 programı sayesinde sayısallaştırılmıştır. Büyük toprak gruplarını gösteren harita yorumlanmıştır. Arazi çalışmaları ve gözlemler yapılıp örnekler toplanmıştır. Bunun sonucunda bir vejetasyon çalışmasının ilk aşaması olan ekolojik şartların ortaya konulması sağlanmıştır. İklim verilerin analizi yardımı ile sahanın yağış şartları, yıllık ve mevsimlik rüzgârın durumu, sıcaklıkların uzun yıllık günlük, aylık ve yıllık gösterdiği özellikler ortaya konulmuştur. Saha iklim tasnifleri içerisinde tipik Akdeniz iklimi özellikleri sergilediği tanımlanmıştır. Tüm analiz çalışmaları sonucunda bitki hayatını kısıtlayan ve yön veren ekolojik şartlar ortaya konulmuştur. Vejetasyon haritası oluşturulmuştur. İnsan ve bitki örtüsü arasındaki ilişki ortaya konulmuştur. İnceleme alanının asıl bitki örtüsünü kuru orman karakterindeki Pinus brutia ormanları oluşturmaktadır. İnsan tahribi sonucunda çalı formasyona rastlanmaktadır. Bölgede esas itibariyle suyun noksanlığı bitki hayatını en çok kısıtlayan faktör olmuştur. Suyun varlığına bağlı olarak bitki örtüsünün dağılışında meydana gelen değişimler oldukça belirgindir. Liquidambar orientalis, Platanus orientalis ve Alnus orientalis var. orientalis gibi riperyan türlerin dağılışında bu bağlılık görülmektedir.

Abstract:
The location of the study area includes upper course of Akçay river, which forms the Muğla-Denizli provincial border. Much of the area remains within the boundaries of Muğla province. The area is located within south of the Aegean region and included Mediterranean climate zone. The purpose of the study is to reveal the ecological conditions, the distribution of the vegetation cover and the relationship between the people and the vegetation cover which are very important in terms of the distribution of vegetation cover and characteristics. For this purpose, it is aimed to reveal climatic conditions, geomorphological conditions, geological structure and soil conditions. For this purpose, different format materials such as climate data obtained from the Turkish State Meteorological Service, topographical maps showing landforms of the site and soil maps have been used. Climate data was organized and analyzed. The topography maps are digitized by ArcGIS 10.2.2 program. A map showing large soil groups has been interpreted. Land studies and observations were made and samples were collected. As a result, it is ensured that ecological conditions. With the help of the analysis of climate data, the conditions of precipitation, annual and seasonal winds, long-term daily, monthly and yearly temperatures are shown. It has been described that typical climate features in the field climate classifications. Consequently all the analysis studies, ecological conditions which restrict and direct the life of the plant were revealed. A vegetation map was created. The relationship between human and vegetation has been revealed. The main plant cover of the study area is the Pinus brutia forests in the dry forest character. The result of human destruction is maquis formation. Essentially water shortage in the region has been the most limiting factor for plant life. The changes that occur in the distribution of vegetation depending on the presence of water are quite evident The distribution of riperyan species such as Liquidambar orientalis, Platanus orientalis and Alnus orientalis is observed to be related to the presence of water.