Hastanelerde bakım hizmeti veren meslek elemanlarının manevi bakıma ilişkin düşüncelerinin belirlenmesi (Bolu örneği)
Determination of thoughts of care staff in hospitals about spiritual care (Bolu case)
Yazar: ARİF DURĞUN
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF GENÇ
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Bakım = Maintenance ; Bakım verenler = Caregivers ; Bolu = Bolu ; Hasta bakımı = Patient care ; Hastaneler = Hospitals ; Manevi faktörler = Moral factors ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
Hastanelerde bakım hizmetleri tıbbi ve sosyal bakım ekseninde gerçekleşmektedir. Bu çalışmada ihmal edilen manevi bakım hizmetlerinin sağlık hizmetlerinde tamamlayıcı bir unsur olduğu ve holistik (bütüncül) bakımın önemli bir ayağı olduğu üzerinde yoğunlaşmaktadır. Araştırmada sağlık çalışanlarının manevi bakıma ilişkin düşüncelerini belirlemek ve literatüre katkı sağlamak amaçlanmıştır. Çalışma iki temel yöntem üzerinden hareketle gerçekleştirilmiş olup; teorik çerçevesinin oluşturulmasında literatür taraması yapılmış, araştırma kısmında ise anket uygulanmıştır. Ayrıca manevi bakım hizmetlerine sosyal hizmet çerçevesinden bir model önerisi getirilmiş, çalışanların manevi bakım algısı ile dini tutumları arasındaki ilişki analiz edilmiştir.
Araştırma Bolu İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği'ne bağlı sağlık tesislerinden İzzet Baysal Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile İzzet Baysal Devlet Hastanesi'ndeki sağlık personellerini kapsamaktadır. Çalışma 2017 yılı şubat-mart ayları arasında gönüllülük esasına dayalı ve tesadüfî örnekleme bağlı olarak, katılımcı 333 sağlık çalışanı ile gerçekleşmiştir. Veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Manevi Destek Algısı ile Dini Tutum" ölçekleri kullanılmıştır.
Katılımcıların unvanlarına göre %20.7'si doktor, %71.5'i Hemşire/Ebe/ Sağlık Memuru ve   %7.8'i ise sağlık lisansiyerleri olarak dağılmıştır. Katılımcıların unvan, cinsiyet, manevi bakıma yükledikleri anlam ve holistik bakıma ilişkin düşünceleri ve çalışmış olduğu kuruluş değişkenlerine göre manevi destek algısı düzeylerinde anlamlı farklılık bulunmuştur. Katılımcıların medeni durum, çalıştığı birim, eğitim durumu, yaş ve hizmet süresi değişkenlerine göre manevi destek algı düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Katılımcıların dini tutum düzeyleri ile manevi destek algısı düzeyleri arasında pozitif yönlü (r=0.569, p=0.000) %56.9'luk anlamlı bir korelasyon bulunmuştur. Tespit edilen korelasyonun matematiksel olarak ifade etmek amacıyla basit doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Analiz neticesinde dini tutum düzeyinin manevi destek algısını 1.273 oranında artıracağı bulunmuştur. Ankete katılan sağlık çalışanlarının manevi destek algı düzeylerinin yüksek (61.95±10.75) olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Care services in hospitals are usually carried out on the axis of medical and social care. This study focuses on the fact that spiritual care services are a complementary element in health services and an important aspect of holistic care. The aim of this research is to determine the thoughts of the health professionals about the spiritual care and contribute to the literature. The study was carried out through two basic methods; literature survey was conducted in the formation of the theoretical framework, and the questionnaire was applied in the research part. In addition, a model proposal was introduced in spiritual care services from the framework of social services, and the relationship between employees' perceptions of spiritual care and their religious attitudes was analyzed.

The research covers the health staff of İzzet Baysal Education and Research Hospital and İzzet Baysal Public Hospital, which are affiliated to the General Secretariat of Bolu Province Public Hospitals Association. The study was conducted between February and March 2017, with volunteer based and random sampling, with 333 health staff participating. "Personal Information Form", "Spiritual Support Perception Scale" and "Religious Attitude Scale" were used as data collection tools.

According to the titles of the participants 20.7% were physicians, 71.5% were Nurses / Midwives / Health Officers and 7.8% were healthcare graduates. Significant differences were found in the levels of spiritual support perceptions according to the attitudes of the participants in terms of their titles, gender, assigned meanings to the spiritual care, thoughts about holistic care and institution variables. There was no significant relationship between participants' perceptions of spiritual support according to marital status, department, educational status, age and service period. There was a 56.9%significant correlation (r = 0.569, p = 0.000) between the religious attitude levels of the participants and the level of spiritual support perception. A simple linear regression analysis was performed to express this correlation mathematically. As a result of the analysis, religious attitude level was found to increase the perception of spiritual support by 1.273. The level of perception of spiritual support among health staff participating in the survey was high (61.95 ± 10.75).