Yeltsin sonrası Rusya'nın Orta Asya politikası
Russian's Central Asia policy after Yeltsin
Yazar: ISMAIL ALIEV
Danışman: PROF. DR. EMİN GÜRSES
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Orta Asya = Central Asia ; Orta Asya politikası = Central Asia policy ; Rusya = Russia ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Yeltsin, Boris = Yeltsin, Boris

Özet:
Bu tezde, Rusya'nın Orta Asya bölgesine uyguladığı güvenlik, ekonomik ve kültürel

politikaları "Neorealizm" teorisi çerçevesinde incelenmiştir. Uluslararası ilişkileri tek

teori üzerinden açıklamanın olanaksızlığı nedeniyle bu çalışmada, dış politikadaki

temel kavramlar tartışılmış ve onların yeni akımları incelenmiştir. Her teorinin

temsilcileri ve onların fikirleri belirtilmiştir. Ayrıca, Rusya'nın dış politikasında

neorealizm olgusuna değinilmiştir.

Yeltsin döneminde Rusya'da oluşan Yakın Çevre politikasının V. Putin'in gelişiyle

nasıl değişimler ve güncellemeler geçirdiği vurgulanmıştır. V. Putin iktidara

geldikten sonra Rusya'nın dış politikasının temelini oluşturan Ulusal Güvenlik,

Askeri ve Dış Politika Konseptinin onay süreci değerlendirilmiştir. Bu belgelerin

seneler içerisinde nasıl güncellemeler geçirdiği açıklanmıştır.

Orta Asya, Rusya'nın çıkarları için hayati öneme sahiptir. Bu bölgede Rusya,

öncelikle güvenlikle yakından ilgilenmektedir. Orta Asya'daki istikrar Rusya'nın o

bölgedeki ekonomik, kültürel ve askeri politikalarını etkileyen en önemli unsurdur.

Bu çerçevede Rusya'nın dış tehditlere karşı ele aldığı BDT, KGAÖ, ŞİÖ, AEB gibi

dış politika araçlarının uygulanışı da incelenmiştir.

SSCB'nin dağılmasıyla Orta Asya'daki ülkeler bağımsızlıklarını ilan etmiş ve her biri

bağımsız şekilde gelişimlerini sürdürmüşlerdir. Bu durum göz önünde bulundurularak

Rusya'nın Orta Asya ülkeleriyle olan siyasi, ekonomik, kültürel ve enerji alandaki

işbirliklerine değinilmiştir. Bu husus, Rusya'nın, çıkarları doğrultusunda Orta

Asya'ya uyguladığı politikalarına yenilerini eklemesi açısından önemlidir.

Abstract:
In this thesis, the security, economic and cultural policies applied by Russia in

Central Asia region are examined in the framework of the theory of neorealism.

Foreign policy is extremely large and multidimensional. It is impossible to explain

international relations from a single theory. In the meantime, the basic concepts in

foreign policy have been discussed and examined their new trends. Important

representatives of each theory and their ideas were mentioned. In addition, in Russia's

foreign policy, the phenomenon of neorealism is mentioned.

It is stated that Russia's Near Abroad Policy during the Yeltsin period has undergone

changes and updates after the arrival of Putin. After Putin came to power, it was

stated that he had approved the National Security Concept, the Military Concept and

the Foreign Policy Concept, which was the basis of the foreign policy of the Russian

Federation. It is explained how these documents have been updated over the years.

Central Asia is vital to Russia's interests. In this region, Russia is primarily interested

in security. Stability in Central Asia is the most important factor affecting Russia's

economic, cultural and military policies in that region. Within this framework, the

implementation of foreign policy mechanisms such as CIS, CSTO, SCO and EAEU

against Russian foreign threats has been examined.

After the dissolution of the USSR, the countries in Central Asia declared their

independence and each continued their independent development. Considering this

situation, Russia's political, economic, cultural and energy cooperation with the

countries of Central Asia was mentioned. It is important to add new policies to

Central Asia in terms of Russian interests.