Karay Türkçesinin tarihî ve Çağdaş Kıpçak Türkçesiyle karşılaştırmalı söz varlığı - fiil
The comperative vocabulary with the historic and Modern Kipchak Turkish of Karaim Turkish - verb
Yazar: ABDULKADİR ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. NEVZAT ÖZKAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ağızlar = Dialects ; Dil bilgisi-eylem = Grammar-verb ; Dil bilim = Linguistics ; Karayca = Karayca ; Karaylar = Karays ; Karşılaştırmalı dil bilgisi = Comparative grammar ; Karşılaştırmalı dil bilim = Comparative linquistics ; Kıpçakca = Kıpcaks language ; Söz varlığı = Vocabulary

Özet:
Karay Türkçesinin Tarihî ve Çağdaş Kıpçak Türkçesiyle Karşılaştırmalı Söz Varlığı - Fiil başlıklı bu tezde günümüzde kaybolmaya yüz tutmuş Karay Türkçesinin fiil söz varlığı, N. A. Baskakov, A. Zajaczkowki ve S. M. Szapsal tarafından hazırlanan ve Karay Türkçesinin en hacimli sözlüğü olan Karaimsko-Russko-Polskiy Slovar adlı çalışma esaslı olmak üzere tarihî dönemler ve çağdaş Kıpçak lehçeleri ile karşılaştırmalı olarak ortaya konulmuştur. Yine bu tezde, Karay Türkçesinin fiil grameri de ele alınmıştır. Bu tez 2 ana bölümden oluşmaktadır: 1. Karay Türkçesi Fiil Söz Varlığı, 2. Karay Türkçesinde Fiil. 
Karay Türkçesi Fiil Söz Varlığı bölümünde Karaimsko-Russko-Polskiy Slovar adlı çalışmadan elde edilen fiiller, Eski Türkçe, Karahanlı Türkçesi, Harezm-Altınordu Kıpçak Türkçesi, Kuzey Kıpçak Türkçesi, Memlûk Kıpçak Türkçesi ve Ermeni Harfli Kıpçak Türkçesi tarihî dönemlerinin metinleri ve çağdaş Kıpçak lehçelerindeki kullanımlarıyla karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Alfabetik sıralama yapılmak ve kaynak esere sadık kalmak şartıyla madde başı fiiller, Latin alfabesinin yanı sıra Kiril alfabesi ile de gösterilmiştir.  Latin alfabesi ile gösterimde ise Trakay'da yaşayan ve günümüzde Karay Türkçesinin en canlı ağzı olan Trakay ağzını kullanan Karay Türklerinin bugün kullandığı Latin alfabesi esas alınmıştır. Bunların yanı sıra madde başı fiillerin Türkiye Türkçesi anlamları verilmekle birlikte, Rusça ve İngilizce karşılıkları da verilmiştir.
Karay Türkçesinde Fiil bölümünde Karay Türkçesi fiil grameri, fiil yapımı ve fiil çekimi olmak üzere iki bölümde incelenmiştir. Türemiş Fiiller; İsimden Fiil Yapma, Fiilden Fiil Yapma ve Fiil Çatıları başlığı altında tarihî dönemler ve çağdaş Kıpçak Türkçesi lehçelerindeki kullanımları da örneklerle verilmiştir. Fiil yapımı bölümünde ayrıca birleşik fiiller, kalıplaşmış fiiller, deyimleşmiş birleşik fiiller ele alınmıştır.  Fiil çekiminin ele alındığı bölümde ise fiiller, tarihî dönemler ve çağdaş Kıpçak lehçelerindeki fiil çekim ekleri de gösterilmek suretiyle Karay Türkçesi fiil çekimi, bildirme ve tasarlama kipleri doğrultusunda girdikleri çekime göre incelenmiştir. Bu bölümde verilen çekimler ve örnekler Éva Á. Csató tarafından 9. Litvanya Karay Yaz Okulu için hazırlanmış gramer çalışmasından uyarlanmıştır.

Anahtar Sözcükler: 
Karay Türkçesi, Türk dilinin tarihî dönemleri, çağdaş Kıpçak lehçeleri, fiil söz varlığı, fiil grameri

Abstract:
In this "The Comperative Vocabulary with The Historic and Modern Kipchak Turkish of Karaim Turkish-Verb" titled thesis the vocabulary of Karaim Turkish which is tend to fade away prepared by N. A. Baskakov, A. Zajaczkowki and S. M. Szapsal and the study Karaimsko-Russko-Polskiy the most sizable dictionary of Karaim Turkish slovar is mainly produced comperatively. Yet in this thesis verb grammar of Karaim Turkish is discussed. This thesis consists of two main parts: 1. Karaim Turkish verb vocabulary 2. Verb in Karaim Turkish.
In Karaim Turkish verb vocabulary part verbs which got from the study named Karaimsko-Russko-Polskiy Slovar, historical period texts of Old Turkish, Karakhanids Turkish, Khorezm-Golden Horde Kipchak Turkish, North Kipchak Turkish, Mameluke Kipchak Turkish, Kipchak Turkish with Armenian letters and the usage of Kipchak dialect is observed comperatively. Keywords are shown cyrillic alphabet alongside with Latin alphabet providing that they will be aranged in an alphabetical order and remain loyal to main work. In display with Latin letters, Latin alphabet which is used by Karaim Turks who uses Trokian dialect and lives in Troki today is taken as a basis. Besides these together with the key words meanings in Turkey Turkish are given with the Russian and English meanings are given.
Karaim Turkish verb grammar in the Karaim Turkish verb part, are examined in two sections as verb making and voice of verb. Derived words, making verb by nouns, making verb by verbs, and historical terms and usage of modern Kipchak Turkish dialects are given with examples under the title vioce of verbs. In the verb making part phsaral verbs, chunks, verb phsases are came up. In the section where verb inflection is handled verbs, historical periods and termination in modern Kipchak dialects are shown and according to Karaim Turkish verb inflection, notification and designing module are investigated aggreably verb inflection. Inflections and samples which given in this section are adapted from grammar work which prepared for 9. Lithuania Summer School by Éva Á. Csató.

Key words: 
Karaim Turkish, Historical Periods of Tuskish Language, modern Kipchak dialects, verb vocabulary, verb grammar.