Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin yapay zekâya dair bakış açılarının sosyobilimsel konuların çok boyutlu yapısı bağlamında incelenmesi
Investigation of secondary school 7th grade students' perspectives on artificial intelligence in the context of the mutidimensional structure of socioscientific issues
Yazar: ŞÜKRAN ÖZLEM ŞERBETCİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN EŞ
Sinop Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin yapay zekâya ilişkin bakış açılarının sosyobilimsel konuların çok boyutlu yapısı bağlamında incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 Eğitim-Öğretim yılında Sinop ilinde bir ortaokulda bulunan ve iki farklı şubede öğrenim gören 54 (26 kız, 28 erkek) 7. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni benimsenmiştir. Araştırma kapsamında 5 hafta ve 10 ders saatinden oluşan yapay zekâya yönelik sınıf içi etkinlikler tasarlanmıştır. Etkinlikler içerisinde yapay zekâya farklı disiplinlerden bakış açıları içeren senaryolar, sınıf içi tartışma ve bireysel görüşmeler yer almaktadır. Araştırma verilerini öğrencilerin yazılı argümanları, gözlem ve görüşmeler oluşturmaktadır. Araştırma süresince elde edilen veriler içerik analizine tabii tutulmuştur. Araştırma sonucunda öğrencilerin yapay zekâya genel anlamda olumlu bakış açısı sergiledikleri sonucuna varılmıştır. Aynı zamanda öğrencilerin SEE-STEP modelinde yer alan konu alanlarından yapay zekâyı desteklemek için çoğunlukla teknoloji, bilim ve ekonomi alanını tercih ettikleri, yapay zekâyı reddetmek içinse çoğunlukla sosyoloji ve ekonomi alanlarında gerekçe sundukları, politika alanında ise gerekçe sunmakta zorlandıkları sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma süresince yapay zekâ temalı sosyobilimsel etkinliklerin öğrencilerin ilgisini çektiği ve bu nedenle etkinliklere katılım oranının yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study aims to examine seventh-grade students' perspectives regarding artificial intelligence within the context of the multidimensional structure of socioscientific issues. The study group consists of 54 seventh-grade students (26 girls, 28 boys) attending two different classes in a middle school located in Sinop during the 2022-2023 academic year. Case study design, -one of the qualitative research methods-, has been adopted in the study. Within the framework of the research, classroom activities focusing on artificial intelligence and consisting of 10 class hours over a period of 5 weeks were designed. The activities included scenarios presenting different disciplinary perspectives on artificial intelligence, in-class discussions, and individual interviews. The research data comprised of students' written arguments, observations and interviews. Data were subjected to content analysis. The results indicated that students generally exhibited a positive attitude towards artificial intelligence. The majority of students preferred the fields of technology, science, and economics to support artificial intelligence, while they mainly provided justifications from sociology and economics to reject it. They had difficulty in presenting justifications in the field of politics. Throughout the research, it was seen that the socioscientific activities themed around artificial intelligence attracted students' interest, resulting in a high participation rate in the activities.