0-6 yaş arası çocuğu olan çalışan annelerin anksiyete düzeyleri ile yaşam doyumları arasındaki ilişkide psikolojik dayanıklılığın aracılık rolü
The Mediating role of psychological resilience in the relationship between anxiety levels and life satisfaction of working mothers with children between 0-6 years old
Yazar: AYŞENUR TEKİN
Danışman: DR. SAFİYE ELİF ÇAĞATAY
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada 0-6 yaş arası çocuğu olan çalışan annelerin anksiyete düzeyleri ile yaşam doyumları arasındaki ilişkide psikolojik dayanıklılığın aracılık rolü incelenmektedir.
Araştırmanın örneklem grubunu, ulaşılabilir 0-6 yaş arası çocuğu olan çalışan annelerden, farklı ekonomik ve sosyokültürel düzeye ait 332 kadın oluşturmaktadır. Araştırmada sosyo-demografik veri formu, Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ),  Yaşam Doyum Ölçeği (YDÖ) ve Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (PDÖ) kullanılmıştır. Araştırma dahilince elde edilen veri seti elektronik ortama geçirildikten sonra IBM SPSS 22 paket programları ile analiz edilmiştir. Analizler yapılmadan önce dağılımın normal olup olmadığı kontrol edilerek çarpıklık ve basıklık değerleri incelenmiştir. Verilerin normal dağılıp dağılmama durumuna göre; normal dağıldığında parametrik testlerden ANOVA, T Testi, normal dağılmadığında non-parametrik test olan Kruskal Wallis-H Testi ile Mann Whitney U gibi testler kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri değerlendirmek için korelasyon analizi yapılmış, aracılık analizleri Amos programıyla yapılmıştır. 
Beck Anksiyete Ölçeği, Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği ve Yaşam Doyumu Ölçeği puanlarının demografik verilere göre incelenmesine yönelik analiz sonuçlarına göre; çalışılan kurum türü, yerleşim yeri, engelli çocuk bulunma durumu, medeni hal, çocuk sayısı, eğitim seviyesi değişkenlerinin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaşmadığı belirlenmiştir. Psikolojik Dayanıklılık ve Yaşam Doyumu Ölçeklerinin, yaş ve evlilik süresi değişkenlerine göre değerlendirilmesine yönelik analiz sonuçlarına göre istatistiki olarak anlamlı seviyede farklılaşmadığı saptaması yapılmıştır. Buna karşılık Yaşam Doyumu Ölçeği puanlarının gelir düzeyine göre, Beck Anksiyete Ölçeği puanlarının yaş, evlilik süresi ve gelir seviyesine göre istatistiki olarak anlamlı şekilde farklılaştığı belirlenmiştir.
Elde edilen sonuçlara göre; anksiyete ile psikolojik sağlamlık arasında negatif yönlü orta düzeyde, anksiyete ile yaşam doyumu arasında negatif yönlü orta düzeyde, yaşam doyumu ve psikolojik dayanıklılık arasında pozitif yönlü orta düzey bir korelasyon bulunmuştur. Dolayısıyla anksiyete, yaşam doyumu ve psikolojik dayanıklılık değişkenlerinin birbirleriyle istatistiki olarak anlamlı ilişki içinde olduğu görülmüştür. Ayrıca yapısal eşitlik sonuçlarına göre; anksiyetenin yaşam doyumu üzerindeki etkisine bakılırken, psikolojik sağlamlık incelemeye dahil olduğunda, anksiyetenin yaşam doyumu üzerindeki psikolojik sağlamlık vasıtasıyla olan araçlı etkisinin ise anlamlı seviyede olduğu gözlemlenmiştir.

Abstract:
In this study examines the mediating role of psychological resilience in the relationship between anxiety levels and life satisfaction of working mothers with children aged 0-6.
The sample group of the research consists of 332 women from different economic and sociocultural levels, among accessible working mothers with children aged 0-6. Socio-demographic data form, Beck Anxiety Scale (BAI), Life Satisfaction Scale (YDS) and Psychological Resilience Scale (PBL) were used in the research. The data set obtained within the scope of the research was transferred to electronic environment and analyzed with IBM SPSS 22 package programs. Before carrying out the analyses, skewness and kurtosis values were examined by checking whether the distribution was normal. Depending on whether the data is normally distributed or not; When normally distributed, parametric tests such as ANOVA and T Test were used, and when not normally distributed, non-parametric tests such as Kruskal Wallis-H Test and Mann Whitney U were used. Correlation analysis was performed to evaluate the relationships between variables, and mediation analyzes were conducted with the Amos program.
According to the analysis results of examining Beck Anxiety Scale, Psychological Resilience Scale and Life Satisfaction Scale scores according to demographic data; It was determined that the variables such as the type of institution worked, place of residence, presence of a disabled child, marital status, number of children, and education level did not differ at a statistically significant level. According to the analysis results for the evaluation of Psychological Resilience and Life Satisfaction Scales according to age and marriage duration variables, it was determined that there was no statistically significant difference. On the other hand, it was determined that Life Satisfaction Scale scores differed statistically significantly according to income level, while Beck Anxiety Scale scores varied according to age, marriage duration and income level.
According to the results obtained; A moderate negative correlation was found between anxiety and psychological resilience, a moderate negative correlation between anxiety and life satisfaction, and a moderate positive correlation between life satisfaction and psychological resilience. Therefore, it was observed that the variables of anxiety, life satisfaction and psychological resilience had a statistically significant relationship with each other. Additionally, according to the structural equation results; When examining the effect of anxiety on life satisfaction, when psychological resilience was included in the analysis, it was observed that the instrumental effect of anxiety on life satisfaction through psychological resilience was at a significant level.