Dolaylı vergilerin Türk vergi sistemindeki yeri ve ekonomiye etkileri
The place of indirect taxes in the Turkish tax system and the effects of it to the economy
Yazar: BARIŞ BAL
Danışman: PROF. DR. SUAT TEKER
Işık Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Ve Denetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Dolaylı vergiler = Indirect taxes ; Ekonomik etki = Economic effect ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Türk vergi sistemi = Turkish tax system ; Vergiler = Taxes

Özet:
Vergi; devletin ve yetkili diğer kamusal kurum ve kuruluşlarının, mali ve mali olmayan görevlerini yerine getirebilmeleri amacıyla, gerçek ve tüzel kişilerden; cebri, karşılıksız olarak ve egemenlik gücüne dayanarak tahsil ettiği para seklindeki iktisadi kıymetlerdir.  Bir başka anlatım ile vergi, kamusal giderleri karşılamak üzere herkesin mali gücüne göre ödemekle yükümlü olduğu ekonomik bir değerdir.
	Vergileri sahip oldukları özellikler bakımından sınıflandırmanın çeşitli yöntemleri vardır. Bu yöntemlerden en çok kullanılanı ise dolaylı- dolaysız vergi ayrımıdır. İngiltere maliye bakanlığı görevini yürüten William Gladstone; dolaylı ve dolaysız vergileri iki kız kardeşe benzeterek birbirinden farklı erdemlere sahip olsalar da aynı aileye mensup olduklarını ve bu sebeple bir karşılaştırma yapmanın manasız olduğunu belirtmiştir. Fakat günümüzde vergi sistemlerinin bu vergi türlerinden hangisine yer verdiği, doğurduğu sonuçlar açısından büyük etkilere sahip olmaktadır.
Dolaylı vergiler kişilerin her türlü tüketim mallarına uygulanan, satıcısından veya üreticisinden alınan, fiyatlara eklenerek nihai tüketiciye yansıtılan vergilerdir.  Bu vergiler; yansıtılabilmesi, fiyatların içine gizlenebilmesi, peşin olarak tahsil edilebilmesi gibi sebeplerden ötürü sıkça tercih edilirler. Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde; oturmuş bir vergi sisteminin bulunmayışı ve çeşitli ekonomik ve politik sebeplerden ötürü dolaylı vergilerin vergi gelirleri içindeki payı oldukça yüksek seviyelerde yer almaktadır. 2018 yılı itibariyle Türkiye'de dolaylı vergilerin vergi gelirleri içindeki payı %67 iken, aynı oran OECD ülkelerinin ortalamasında %43 olarak gerçekleşmiştir. 
	Çalışmamızda; dolaylı vergilerin Türk vergi sistemindeki yeri incelendikten sonra dolaylı vergilerin ekonomideki bazı göstergelere etkilerinin analizi, çeşitli dünya ülkelerine ait verilerle karşılaştırılarak yapılacaktır.

Abstract:
Tax; In order to fulfill the financial and non-financial duties of the state and other authorized public institutions and organizations, real and legal persons; In the form of money, which are collected on the basis of sovereignty power, the economic assets are in the form of money. In other words, the tax is an economic value that everyone is obliged to pay according to their financial power to meet public expenditures.
There are various methods of classifying taxes in terms of their properties. The most common one of these methods is indirect-direct tax discrimination. William Gladstone, who serves as the UK finance minister; Although they have different virtues by comparing two direct and indirect taxes to two sisters, they stated that they belong to the same family and therefore it is meaningless to make a comparison. But nowadays, tax systems have a great effect in terms of which tax types they include and the results they give.
Indirect taxes are taxes levied on the consumer goods of each person, taken from the seller or the manufacturer, added to the prices and reflected on the final consumer. These taxes; they are frequently preferred for reasons such as being reflected, hidden in prices, being collected in advance. In less developed and developing countries; the share of indirect taxes in tax revenues is considerably high, due to the lack of an established tax system and for various economic and political reasons. The share of indirect taxes in tax revenues in Turkey as of 2018 was 67%, the same rate as the average of the OECD countries was 43%.
In our study; After analyzing the place of indirect taxes in the Turkish tax system, the analysis of the effects of indirect taxes on some indicators in the economy will be compared with the data of various countries in the world.