İnşaat projelerinde kapsam kaymaları ve etkileri
Scope creep and its effects in construction projects
Yazar: MÜGE YÜCESOY İLÇİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER GİRAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / İnşaat Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
İnşaat projelerinde kapsam kaymalarının nedenleri, etkileri ve yönetim stratejilerinin incelenmesi bu araştırmanın temel amacı olarak belirlenmiş ve bu doğrultuda nitel araştırma yöntemi kullanılarak, inşaat projelerinde yöneticilik yapan ve kapsam yönetimi konusunda deneyimli profesyonellerle yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın katılımcıları, inşaat sektöründe kapsam kaymaları hakkında tecrübe ve yetkinlik sahibi olan 21 profesyonelden oluşmuştur. Kapsam kaymalarının inşaat projeleri üzerindeki maliyet, zaman ve kalite açısından etkilerinin belirlenmesi ve kapsam kaymalarının etkin bir şekilde yönetilmesine yönelik stratejilerin geliştirilebilmesi adına gerçekleştirilen çalışmada veri toplama aracı olarak kullanılan yapılandırılmış mülakat formu ile alınan yanıtlar, tematik analiz yöntemi ile değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, inşaat projelerinde kapsam kaymalarının en yaygın nedenlerinin işveren taleplerindeki belirsizlikler, teknik zorunluluklar, malzeme ve tedarik sorunları, sözleşme ve teklif sürecindeki eksiklikler, müşteri taleplerindeki değişiklikler, saha çalışanlarının kapsamı net bilmemesi ve yetersiz endirekt kadroyla çalışılması, paydaşlarla iletişimin zayıf olması ve projeye yeni katılan paydaşların ilave isteklerde bulunması, yasal mevzuatların değişmesi ya da yerel idarelerin kapsamda olmayan istekleri olduğunu göstermiştir. Kapsam kaymalarının projeler üzerindeki en önemli etkileri arasında maliyet artışları, zaman çizelgesinde gecikmeler ve kalite sorunları yer almaktadır. Elde edilen bulgular ışığında kapsam kaymalarını önlemek ve yönetmek için proje başlangıcında kapsamın net bir şekilde tanımlanması, etkin iletişim kurulması, kapsam matrisleri ve sorumluluk tablolarının oluşturulması, proje yönetim planlarının ve risk analizlerinin yapılması kritik öneme sahiptir. Ayrıca, işveren taleplerinin dikkatlice incelenmesi, değişiklik kontrol süreçlerinin sıkı uygulanması ve paydaşlarla açık iletişimin sağlanması ve sahada saha ekibiyle sürekli iletişim halinde olan bir kontrat ve hak talepleri departmanının mutlaka olması kapsam kaymalarının olumsuz etkilerini minimize eder ve proje başarısını artırır. Bu stratejiler, inşaat projelerinde kapsam kaymalarının yönetilmesine yönelik etkili çözümler sunmaktadır.

Abstract:
This study aims to examine the causes, effects and management strategies of scope creep in
construction projects. In this context, structured interviews were conducted with
professionals who are managers in construction projects and experienced in scope management
using the qualitative research method. The participants of the study consisted of 21
professionals who have experience and competence in scope creep in the construction sector.
In order to determine the effects of scope creep on construction projects in terms of cost, time
and quality and to develop strategies for effective management of scope creep, a qualitative
research design was adopted and structured interviews were conducted. A structured interview
form was used as the data collection tool and the data was analyzed using thematic analysis
method. The findings showed that the most common reasons for scope creep in construction
projects were uncertainties in employer demands, technical requirements, material and supply
problems, and deficiencies in the contract and bidding process, changes in client requests, site personnel's lack of clear understanding of the scope, working with insufficient indirect staff, weak communication with stakeholders, new stakeholders joining the project and making additional requests, changes in legal regulations and requests from local authorities that were not originally included in the scope. The most important effects of scope creep on projects include cost increases, delays in the schedule and quality problems. Based on the findings, critical steps to prevent and manage scope creep include clearly defining the project scope at the outset, establishing effective communication, creating scope and responsibility matrices, and developing project management plans and risk analyses. Additionally, carefully reviewing employer requests, strictly implementing change control processes, ensuring open communication with stakeholders, and having a contract and claims department in continuous communication with the field team can minimize the negative impacts of scope creep and improve project success. These strategies provide effective solutions for managing scope creep in construction projects.