Aerotropolis bakış açısıyla İstanbul Havalimanının incelenmesi
Investigation of İstanbul Airport from Aerotropolis perspective
Yazar: GÜLER POLAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN RODOPLU
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Havacılık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Hava alanları = Airports ; Sivil havacılık işletmeleri = Civil aviation companies ; İstanbul Havalimanı = Istanbul Airport

Özet:
Havalimanları konumlandırılırken ulaşım merkezleri dikkate alınarak inşa edilmektedir. Şehirler, ulaşım merkezleri ile paralel olarak büyümekte ve gelişmektedir. Havalimanları ise ülkelerin ekonomileri açısından büyük bir öneme sahiptir ve bundan dolayı inşa edilirken birçok faktöre dikkat edilmektedir. Günümüzde havalimanlarından elde edilen gelirlerin neredeyse yarısının havacılık dışı faaliyetlerden elde ediliyor olması, havalimanlarını, çevre halkı için adeta bir alışveriş, eğlence ve ailece zaman geçirilecek mekâna dönüştürmüştür. Havalimanına olan erişimin kolay ve alternatifli olması, çevresinde alışveriş yapmak için yeterli ticari işletmelerin bulunması, hava trafik operasyonlarının sürdürülebilirliği açısından elverişli olması gibi birçok faktör sıralanabilir. Aynı zamanda havalimanlarının atıl kalmaması ve operasyonların sürekliliği için de havalimanı konumlandırması büyük önem arz etmektedir. Geçmişe bakıldığında, ulaşımın elverişli olduğu merkezlerdeki kentler hızla büyümüş ve genişlemiştir. Aynı durum havalimanları için de geçerlidir. Ulaşım açısından üstün olan şehirlerdeki havalimanları, bulundukları kenti olumlu anlamda büyütmüş ve geliştirmiştir. Ulaşım sistemlerinin işlevsel ve seçenekli olmadığı durumlarda gözlenen kentsel büyüme ise kaos yaratarak amaçtan sapmayı ve uzun vadede pek çok olumsuzluğu beraberinde getirmektedir.
 Havalimanları sadece ulaşım ve taşımacılık olarak değil ticari anlamda da ekonomik payı yüksek yapılardır. Dolayısıyla havalimanının bulunduğu konum, söz konusu havalimanının operasyonlarını ve dolayısıyla ülke ekonomisini etkileyecektir. Aynı zamanda havalimanının inşası da önemli bir ayrıntıdır. Uzun pistlerin olması, büyük hava araçlarının inebileceği elverişlilikte olması ve büyük terminal binalarını kapsaması operasyonlar açısından önemli olmaktadır. 
Günümüzde daha büyük pistlerin konumlandırıldığı, hava ve havacılıkla ilgili fonksiyonların dışında birçok fonksiyon içeren havalimanları görülmektedir. Bu durum ise yeni bir havalimanı senaryosu sayılan Airport City'leri daha sonra ise Aerotropolis yapıları ortaya çıkarmıştır. John Kasarda tarafından adı verilen bu yapılar havalimanı şehirleri kavramını ifade etmektedir. Metropol tarzına benzeyen özellikleri ile kentin bir küme olarak kabul edildiği yapılar, havalimanını merkez alarak, havalimanı çevresinde şekillenen bir konumlanmayı ifade etmektedir.
Bu çalışmanın amacı, Airport City ve Aerotropolis havalimanı modellerinin tanımları doğrultusunda İstanbul Havalimanının modelinin belirlenmesidir. Çalışmada, nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Analiz yöntemi olarak ise içerik analizi yöntemi uygulanmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen veriler tartışılarak İstanbul Havalimanının modeli belirlenmiştir.

Abstract:
Airports are built by taking into account transportation centers. Cities are growing and developing in parallel with transportation centers. Airports have great importance to the economies of the countries and therefore many factors are taken into consideration when building. The fact that almost half of the revenues generated by airports today is derived from non-aviation activities has transformed the airports into a place for shopping, entertainment and family time. Many factors can be listed such as easy and alternative access to the airport, the availability of sufficient commercial establishments to shop around, and the availability of air traffic operations in terms of sustainability. At the same time, airport positioning has great importance to ensure that the airports are not idle and the continuity of operations. In retrospect, cities in the centers where transportation was convenient grew and expanded rapidly. The same issue applies to airports. Airports in cities that are superior in terms of Transportation have positively enlarged and improved their cities. Urban growth, which is observed in situations where transportation systems are not functional and alternative, creates chaos and deviates from the aim and brings many problems in the long term. 
Airports have a high economic share, not only in transportation and transportation, but also in commercial terms. Therefore, the location of the airport will affect the operations of the airport in question and therefore the economy of the country. The construction of the airport is also an important detail. Having long runways, being suitable for landing large aircraft and covering large terminal buildings are important for operations.
Nowadays, there are airports where larger runways are positioned, with many functions other than air and aviation related functions. This has resulted in Airport Cities, which are considered a new airport scenario, and then Aerotropolis structures. These structures, named by John Kasarda, express the concept of airport cities. The structures, in which the city is accepted as a cluster with its characteristics similar to the metropolitan style, represent a positioning that takes shape around the airport, taking the airport as its center.
The aim of this study is to determine the model of Istanbul Airport in accordance with the definitions of Airport City and Aerotropolis airport models. Qualitative research methods were used in the study. As the analysis method, content analysis method was applied. The data obtained from the study was discussed and the model of Istanbul Airport was determined.