Kâdî Mîr el-Meybudî'nin felsefî görüşleri-Şerhu Hidâyeti'l-Hikme'nin metafizik kısmının incelemesi-
Q??? M?r al-maybud??s philosophical views -an analysis of the metaphysics part of his Shar? Hid?yat al-Hikmah
Yazar: ARMAGAN ATAR
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM MARAŞ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Bölümü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Felsefi düşünce = Philosophical thought ; Hidaye = Hidaye ; Metafizik = Metaphysical ; Meybudi = Meybudi ; Nedensellik = Causality ; Ontoloji = Ontology

Özet:
Kâdî Mîr el-Meybudî'nin Felsefî Görüşleri-Şerhu Hidâyeti'l-Hikme'nin Metafizik Kısmının İncelemesi- adını taşıyan bu çalışmamızda, Osmanlı döneminin, XVI. yüzyılda yaşamış olan önemli âlimlerinden birisi olan Meybudî'nin felsefî görüşlerini incelemeye çalıştık. Çalışmamızın dayanak noktası olan bu eser, Osmanlı medreselerinde yıllarca ders kitabı olarak okutulmuştur.Hidâyetü'l-Hikme şerhinin metafizik kısmının incelendiği bu çalışmamız giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır.Çalışmamızın giriş kısmında Osmanlı düşüncesinin genel yapısı hakkında kısa bir bilgi verilmiştir.Birinci kısımda Meybudî'nin hayatı, eserleri ve Şerhu Hidâyeti'l-Hikme eserinin önemi hakkında bilgi verilmiştir. Ancak kaynaklarda, Meybudî'nin hayatı hakkında yeterli ve ayrıntılı bilgi yer almamaktadır.Çalışmamızın ikinci kısımda ise öncelikle Meybudî'nin varlık ve varlık ile ilgili temel kavramları ele alışı incelenmiştir. Sonra Zorunlu Varlık'ın varlığı, ispatı, birliği ve ilim irâde gibi sıfatları hakkındaki görüşlerine yer verilmiştir. Son olarak da, Meybudî'nin Tanrı-âlem ilişkisi bağlamında ele aldığı mücerred akıllar nazariyesi incelenmiştir. Ayrıca çalışmamızda Meybudî'nin görüşleri, Kindî ve Fârâbî'nin yanı sıra ağırlıklı olarak İbn Sînâ'nın ve kelâmcıların görüşleriyle karşılaştırmalı olarak verilmiştir.Sonuç kısmında ise çalışmanın kısa bir değerlendirilmesi yapılmıştır. Sonuç olarak çalışmamızda görüşlerini incelediğimiz Meybudî, Osmanlı düşüncesinde İbn Sînâ geleneğinin takipçisi bir isim olarak karşımıza çıkmaktadır.?

Abstract:
In this study, entitled Q??? M?r al-Maybud??s Philosophical Views and an Analysis of the Metaphysics Part of his Shar? Hid?yat al-?ikma, we examine al-Maybud??s philosophical views. Al-Maybud? lived in the 16th century and was an important figure in Ottoman intellectual world. Our main scholarly source in this context is Shar? Hid?yat al-?ikma, a work that was in use in Ottoman schools for long years as a textbook.Our study consists of four parts: Introduction, Chapter One, Chapter Two, and Conclusion.In the Introduction, we present a brief account of the general structure of Ottoman thought.In Chapter One, we concentrate on al-Maybud??s life, works, and the scholarly significance of his Shar? Hid?yat al-?ikma. Unfortunately, we have not been able to find satisfactory information about al-Maybud??s life in biographical sources.In Chapter Two, we focus on al-Maybud??s treatment of the concept of ?existence? and other fundamental concepts in this relation. We investigate his philosophical formulations of the existence of the ?Necessary Existence?, proving its existence, its oneness, and its attributes, including knowledge and will. Finally, we examine al-Maybud??s analysis of the concept of ?abstract intellects? in the context of the relationship between God and universe. At the same time, we compare al-Maybud??s views with those of al-Kind?, al-F?r?b?, and especially those of Ibn S?n? and Muslim theologians.In conclusion, we contextualize al-Maybud? in Ottoman thought as a follower of Ibn S?n??s philosophical tradition, since he follows Ibn S?n? in many philosophical topics, especially in the case of the theory of ?emanation? (?ud?r).