Depremzede masa başı çalışanların stres seviyesi, fiziksel aktivite ve kas iskelet sistemi ağrılarının incelenmesi
Examination of stress levels, physical activity, and musculoskeletal pain in earthquake-affected office workers
Yazar: ERDİ EKİCİ
Danışman: PROF. DR. EBRU KAYA MUTLU
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Doğal afetler = Natural disasters ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Fizyoterapi = Physiotherapy ; Fizyoterapistler = Physical therapists ; Kas-iskelet ağrısı = Musculoskeletal pain ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic ; İş stresi = Job stress

Özet:
Bu çalışma, 6 Şubat Kahramanmaraş depreminden etkilenen masabaşı çalışanların
travma düzeylerinin iş stresi, fiziksel aktivite ve kas-iskelet sistemi ağrıları üzerindeki
etkilerini inceledi. Çalışmaya katılan 340 bireyden elde edilen veriler, deprem sonrası
travmanın iş stresi ve fiziksel sağlık üzerindeki etkilerini anlamak amacıyla analiz
edildi. Çalışmada değerlendirme araçları olarak sosyodemografik form, deprem
sonrası travma düzeyini belirleme ölçeği, iş stresi ölçeği, uluslararası fiziksel aktivite
değerlendirme anketi - kısa form, cornell kas iskelet rahatsızlıkları anketi ve numerik
derecelendirmeli ağrı skalası kullanıldı. Yapılan basit doğrusal regresyon analizi
sonucunda, deprem travma düzeyinin iş stresi, ağrılı bölge sayısı ve ağrı şiddeti
üzerinde anlamlı etkiler gösterdiği tespit edildi (p < 0,001). Çalışmanın bulguları,
travmanın iş stresi üzerinde belirgin bir etkisi olduğunu ortaya koymaktadır. Yüksek
travma düzeylerine sahip bireylerin, iş yerinde daha fazla stres yaşadıkları, bu
durumun iş verimliliği ve iş doyumunu olumsuz etkileyebileceği görüldü. Regresyon
analizine göre, travma düzeylerinde bir birimlik artış, iş stresi seviyelerinde anlamlı
bir artışa neden olmaktadır. Bunun yanı sıra, travma düzeyi ile ağrılı bölge sayısı
arasında da ilişki saptandı. Travma sonrası stres bozukluğuna sahip çalışanların
vücutlarında daha fazla ağrılı bölge bildirmeleri, psikolojik ve fiziksel stresin birbirine
bağlı olduğunu göstermektedir. Bulgular ayrıca, travmanın ağrı şiddetini istirahat
sırasında, aktivite esnasında ve geceleyin anlamlı şekilde artırdığını (p < 0,001) ortaya
koydu. Bu durum, travmanın kas-iskelet sistemi ağrıları üzerinde hem gündüz hem de
gece boyunca etkili olduğunu ve bu ağrıların uyku kalitesini olumsuz yönde
etkileyebileceğini göstermektedir. Çalışmaya katılan bireylerin fiziksel aktivite
düzeylerinin düşük olduğu, bireylerin büyük çoğunluğunun inaktif veya minimal aktif
olduğu belirlendi. Bu, travmanın fiziksel aktivite üzerinde de olumsuz etkiler
oluşturabileceğini ve deprem sonrası bireylerde hareketliliğin azalabileceğini
göstermektedir. Bu bulgular doğrultusunda, iş yerlerinde uygulanacak psikolojik
destek programları, stres yönetimi eğitimleri ve fizyoterapi programları, çalışanların iş
stresi seviyelerini azaltarak iş doyumunu artırırken, psikolojik ve fizyolojik sorunlarla
başa çıkmada da etkili olabilir. Uyku kalitesini artırmaya yönelik müdahaleler ve
fiziksel aktiviteyi teşvik eden programlar, genel sağlık durumunu iyileştirebilir.
Gelecek araştırmalar, farklı meslek gruplarındaki depremzedelerde travma sonrası
deneyimlerin incelenmesi ve bu bireyler için uygun müdahale yöntemlerinin
geliştirilmesi açısından önem arz etmektedir.
Anahtar Kelimeler: Deprem, iş stresi, kas iskelet sistemi ağrıları, fiziksel aktivite,
travma

Abstract:
This study examined the effects of trauma levels on work stress, physical activity, and
musculoskeletal pain in desk-based workers affected by the February 6
Kahramanmaraş earthquake. Data from 340 participants were analyzed to evaluate the
impact of post-earthquake trauma on work stress and physical health. The assessment
tools used included a sociodemographic form, Post-Earthquake Trauma Assessment
Scale, Work Stress Scale, International Physical Activity Questionnaire-Short Form,
Cornell Musculoskeletal Disorders Questionnaire, and Numerical Rating Pain Scale.
The results of simple linear regression analysis showed that trauma levels significantly
influenced work stress, the number of painful areas, and pain intensity (p < 0.001).
The findings highlight that trauma has a substantial effect on work stress, with
individuals experiencing higher trauma levels reporting elevated stress at work. This
increased stress may negatively impact work productivity and job satisfaction.
Regression analysis revealed that a one-unit increase in trauma levels leads to a
significant rise in job stress. Additionally, a positive correlation was observed between
trauma levels and the number of painful areas. Workers with PTSD reported a greater
number of painful body regions, indicating a strong link between psychological and
physical stress. The findings also demonstrated that trauma significantly increased
pain intensity at rest, during activity, and at night (p < 0.001), suggesting that
musculoskeletal pain persists both day and night, adversely affecting sleep quality.
The study also revealed that participants' physical activity levels were low, with most
individuals classified as inactive or minimally active. This suggests that trauma
negatively impacts physical activity, potentially leading to decreased mobility in postearthquake individuals. Based on these results, implementing workplace-based
psychological support programs, stress management training, and physiotherapy
interventions may help reduce work stress, improve job satisfaction, and address both
psychological and physical health issues. Moreover, interventions aimed at enhancing
sleep quality and promoting physical activity could contribute to overall health
improvement. Future research is essential to explore post-traumatic experiences across
different occupational groups and develop tailored intervention strategies for
earthquake survivors.
Keywords: Earthquake, job stress, musculoskeletal pain, physical activity, trauma