Öğretim elemanlarının yapay zekâ kabulünün farklı değişkenlere göre incelenmesi
An examination of faculty member's acceptance of artificial intelligence according to different variables
Yazar: SELÇUK BİLGİN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM CANAN GÜNGÖREN
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Uzaktan Eğitim Ana Bilim  Dalı / Uzaktan Eğitim Teknolojileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Üniversitelerde, YZ gibi yeni teknolojilerin kabulü ve kullanımı bu kurumlarda eğitim ve araştırma süreçlerini önemli ölçüde etkileyebilme gücüne sahiptir. Bu nedenle, bu çalışmada Türkiye'de üniversitelerde görev yapan öğretim elemanlarının YZ teknolojilerine yönelik kabulünün incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada mevcut durumu tespit etmek için tarama yöntemlerinden betimsel tarama yöntemi kullanılmıştır. Yapay Zekâ kabul Ölçeği kullanılarak nicel veriler toplanmış ve sonuçları açıklamak için genellemelere gidilmeye çalışılmıştır. Veriler 2023-2024 Eğitim- Öğretim yılı bahar döneminde Özyeğin Üniversitesi ve Sakarya Üniversitesinde görev yapan öğretim elemanlarından e-posta ile yollanan Google Form üzerinden toplanmıştır. Toplamda 392 öğretim elemanı çalışmaya katılım sağlamıştır. Çalışmada veri toplama aracında belirli demografik bilgiler istenmiş ve kabul düzeylerini ölçen soruların cevaplanması istenmiştir. Araştırmanın bulguları, yükseköğretimde görev yapan öğretim elemanlarının YZ araçlarını kabul düzeylerinin yüksek olduğunu göstermektedir (ortalama 3.61), bu değer "Katılıyorum" aralığında yer almaktadır. Ayrıca, YZ araçlarının kabulüne yönelik alt faktörlerden kullanım kolaylığına (ortalama 3.69) ve faydasına (ortalama 3.57), kullanmaya yönelik tutuma (ortalama 3.43), kullanıma yönelik niyete (ortalama 3.87) kabullerinin de yüksek olduğu tespit edilmiştir. Demografik değişkenler açısından incelendiğinde YZ kabul ölçeğinde yaş değişkeni gruplar arasında anlamlı farklılıkların gözlemlendiği değişken olmuştur. Yine, kullanım süresine göre de anlamlı farklar gözlemlenmiştir ve kullanım süresi artıkça kabul düzeylerinin de arttığı belirlenmiştir. Dört alt faktör ayrı ayrı ele alındığında sadece Algılanan Kullanım Kolaylığına (AKK) yönelik yaş, eğitim düzeyi, mesleki unvan değişkenlerinin anlamlı fark ortaya çıkardığı tespit edilmiştir.

Abstract:
At universities, the adoption and utilization of new technologies such as AI have the potential to significantly impact the educational and research processes within these institutions. Therefore, this study aims to investigate the acceptance of AI technologies among university faculty members in Turkey. The descriptive survey method, one of the scanning methods, was used to identify the current situation. Quantitative data were collected using the Artificial Intelligence Acceptance Scale, and generalizations were made to explain the results. Data were collected via a Google Form sent by email to the faculty working at Özyeğin University and Sakarya University during the spring semester of the 2023-2024 academic year. A total of 392 faculty participated in the study. The data collection tool requested specific demographic information and included questions measuring the acceptance level. The findings of the study indicate that the acceptance level of AI tools among the faculty in higher education is high (average 3.61), which falls within the "Agree" range. Additionally, perceptions of ease of use (average 3.69), usefulness (average 3.57), acceptance towards using (average 3.43), and intention to use (average 3.87) the AI tools were also found to be high. When examined in terms of demographic variables, the age variable showed significant differences among the groups on the AI acceptance scale. Furthermore, significant differences were observed based on the duration of use, and it was determined that acceptance levels increased with longer use. When the four sub-factors were considered separately, it was found that only age, education level, and professional title variables showed significant differences in perceived ease of use (PEU).