Nietzsche'de toplumsal tahayyül.-Din, tanrı, üstinsan-
The sociologicol imagination in Nietzsche. -Religion, god and übermensch-
Yazar: NİZAMEDDİN DURAN
Danışman: PROF. DR. İHSAN TOKER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din = Religion ; Din felsefesi = Religious philosophy ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Felsefe = Philosophy ; Nietzsche, Friedrich Wilhem = Nietzsche, Friedrich Wilhem ; Tanrı = God ; Üstinsan = Superman

Özet:
Nietzsche, bunalımlı bir çağın kendi özelliklerine uygun olarak yetiştirdiği en girift, en aykırı ve en önemli düşünürlerinden biridir. Nietzsche denildiği zaman da ilk akla gelen Tanrı, din, insan-üstinsan, ahlak, erdem, öte dünya, yaşam felsefesi ve özellikle değerlerin yeniden değerlendirilmesidir. Biz, Nietzsche'nin toplumsal tahayyülü çerçevesinde onu, böyle bir değerlendirmeye iten koşulların ve nedenlerin neler olduğunu araştırdık, ardından kendince haklı olan sebeplerini ortaya koyduk, sonra da, insanlığı kurtarma noktasında gösterdiği hedef ve çareleri, bunların sosyal açıdan etkilerini, istenilen amaca götürüp götürmediklerini tespit etmeye çalıştık. 
Bunun yanında, bireyi kurtarmak için sunduğu reçetesinin sonuçlarını, daha önemlisi, kendisinin bundan umduğunu bulup bulmadığını gözlemledik. Sonuçta Nietzsche, bu düşüncelerinin, birey ve toplum açısından bir muhasebesini yapma fırsatını bulabilmiş midir; sosyal hayata katkısı, etkisi ve yansıması olmuş mudur, yoksa bir hayal kırıklığının faturası ve bir çıkmaz sokağın neticesi olarak, intihara teşebbüsün kıvılcımlarını mı çakmıştır? Bu araştırma, bunları görmeye yönelik bir çabadır.
Araştırmada üzerinde durulan noktaların ilki, Nietzsche'nin karşı çıktığı hususların neler olduğu ve bunlara neden karşı çıktığıdır? İkincisi ise Nietzsche'nin bunların yerine neyi önerdiği ve bu önerilerinin sosyal açıdan etkilerinin neler olduğudur. Ayrıca araştırma, Nietzsche'nin Din ve Tanrı konularındaki görüşlerinin ve 'üstinsan' projesi/modelinin ne olduğu ve bu modelin, sosyolojik olarak bir şey kazandırıp kazandırmadığının anlaşılmasına yönelik olmuştur. 


Anahtar kelimeler: Nietzsche, toplumsal tahayyül, din, Tanrı, Üstinsan, değerler

Abstract:
Raised by the age of depression and being in keeping with the characteristics of this age, Nietzsche is one of the most intricate, atypical, and important thinkers. God, religion, man- superman (übermensch), ethics, virtue, afterlife, a philosophy of life, and reassessment of values are the concepts coming to mind when it is talked about Nietzsche. In the frame of Nietzsche's social ımagination, we investigate the conditions and causes which shape his assessments, and we reveal -from his perspective- rightful reasons of him. Then we try to determine targets and remedies which he suggests in order to save mankind, social effects of them, and whether they serve the intended purpose or not. 
Besides that, we observe the results of his remedy to rescue the individual, and more importantly whether he can find what he expected. In conclusion, can Nietzsche have a chance to review his own ideas in terms of individual and society? Do his ideas have any contribution, effect, and reflection on social life? Or do all these ideas pave the way for attempting a suicide as a result of disappointment and failure? This study is an effort to answer these questions.
In this study, firstly we touch on the questions: What are the subjects that Nietzsche opposes? And why does he oppose? Secondly, we try to answer the questions: What are the substitutions that Nietzsche suggests? And what are the effects of these suggestions in social terms? Also this study is an attempt to understand Nietzsche's ideas about religion and God, and his model/Project of superman (übermensch), and whether this model brings novelty in sociology.


Key-words: Nietzsche, socialimagination, religion, God, Übermensch, values