III. Antiokhos'un Hellenistik krallıklar ve Roma ile olan ilişkileri
Antiochus the great's relationships with Hellenistic kingdoms and Roman republic
Yazar: ELİF ALTEN
Danışman: PROF. DR. MURAT ARSLAN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Tarih = History
Dizin: Antiokhos III = Antiokhos III ; Helenistik Dönem = Hellenistic Period ; Roma Dönemi = Roman Period ; Roma İmparatorluğu = Roman Empire ; Tarih = History

Özet:
Makedonya Krallığı'nın Büyük İskender'in ölümüyle parçalanarak onun komutanları arasında paylaşılması; çok geçmeden kendi aralarında da mücadelelerin başlamasına neden olmuş ve MÖ. 281-187 yılları arası Seleukosların tarih sahnesinde en aktif rol aldıkları dönem olmuştur. III. Antiokhos, Suriye Krallığı'nın kendisine atalarından miras kalan bölgeler olarak gördüğü Küçük Asya ve Hellas topraklarını ele geçirerek kendisine rakip bırakmamak adına pekçok mücadelelere girmiştir. MÖ. 198 yılında Küçük Asya seferine çıkarak Trakya'ya ulaşması sonucu hem Hellenistik Krallıklar hem de Roma ile mücadele evresine girmiştir. III. Antiokhos Hellen kentlerinin özgürlüklerini korumak adına girdiği mücadelede Roma ile karşılaşmış ve Roma da ilk olarak Seleukoslara Hellas ve Küçük Asya'yı boşaltma uyarısında bulunmuştur. Bunu dikkate almayan III. Antiokhos ile de MÖ. 191'de savaşa girerek kralın yenilgisinin ardından onun Hellas'ı boşaltmasına neden olmuştur. Romalılar bu tarz agresif politikalara devam eden III. Antiokhos'u uyarmasına rağmen bunu önemsemeyen Seleukos kralını Küçük Asya'ya girip Magnesia'ya kadar takip ederek MÖ. 190 yılındaki Magnesia Muharebesi'yle Seleukoslara ağır bir darbe vurmuşlardır. Ardından III. Antiokhos, Seleukoslar açısından son derece ağır koşullar içeren ve Hellas ve Küçük Asya topraklarından vazgeçmesi belirtilen Apameia Anlaşması'nı (MÖ. 188) imzalamak zorunda bırakılmıştır. Bu anlaşma ile Seleukos kralı Küçük Asya üzerindeki topraklarından vazgeçmiştir. Bu topraklar Rhodos ve Pergamon Krallığı arasında paylaştırılmış, III. Antiokhos Toros'un ötesine ve Suriye'ye çekilmek zorunda kalmıştır. Bu anlaşmadan bir yıl sonra Partlar üzerine bir sefer düzenlediği sırada Zeus Tapınağı'nı yağmalaması sonucu tapınakta öldürülmüştür. Bundan sonraki süreçte Seleukos Krallığı gerileme dönemine girmiş ve MÖ. 63 yılında Suriye, Roma eyaleti haline getirilmiştir.




Anahtar Kelimeler: Diodokhoi, Seleukos Krallığı, III. Antiokhos, Hellenistik Krallıklar, Roma Cumhuriyeti, Apameia Anlaşması

Abstract:
After Alexander the Great's death, Macedonian Kingdom's being disintegrated and shared among his generals caused a struggle between them as well and the years between 281-187 B.C. has been the period in which Seleucids played the most active role in the historical scene. Antiochus III carried out many fights in order not to leave any rivals by capturing the Asia Minor and Hellas territories which he considered as the regions inherited from his ancestors to him. As a result of his arrival at Thrace, by starting a campaign over Asia Minor in 198 B.C., he reached the stage of being up against both Hellenistic Kingdoms and Rome. Antiochus III faced Rome in the fight which he began with the aim of protecting the freedom of Hellenistic cities and Rome at first warned Seleucids about evacuating Hellas and Asia Minor. Antiochus did not pay attention to this and Rome made them evacuate Hellas by starting a war in 191 B.C. Although Romans warned Antiochus III who continued these kinds of agressive policies, Seleucid king did not care and Romans inflicted a heavy blow with the Battle of Magnesia in 190 B.C. by entering Asia Minor and chasing him as far as Magnesia. After this, Antiochus III was made to sign the Treaty of Apameia (188 B.C) which offered harsh conditions and he gave up the Hellas and Asia Minor territories. With this treaty Seleucid Kingdom abandoned its territories in Asia Minor. These lands were shared by Rhodos and Pergamon Kingdoms and Antiochus III had to retreat beyond Taurus and Syria. One year later, during the campaing over Parthians he was killed in the Zeus Temple as a result of his plundering. In the following process, Seleucid Kingdom entered the period of regression and Syria became a Roman province in 63 B.C.




Keywords: Diodochoi, The Seleucid Kingdoms, Antiochus the Great, Hellenistic Kingdoms,The Roman Republic, the Treaty of Apamea