Ankara kenti batısındaki zeminlerin jeoteknik özellikleri ve alüvyonun sıvılaşma potansiyeli
Geotechnical properties of the soils at the west of Ankara and the liquefaction potantial of the alluvium
Yazar: KORAY ULAMIŞ
Danışman: PROF.DR. AHMET TUĞRUL BAŞOKUR ; PROF.DR. RECEP KILIÇ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Ankara = Ankara

Özet:
Bu çalışmada, Ankara kenti batısında Ankara ve Ova çayları tarafından depolananKuvaterner yaşlı alüvyon, Üst Pliyosen yaşlı gölsel çökeller ve Miyosen yaşlı killerinjeolojik, jeoteknik ve jeofizik özelliklerinin incelenerek, zeminlerin olası depremdekidinamik tepkileri araştırılmıştır. Temsili olarak Etimesgut, Macunköy, Çuğlu, Avdan veKazan yakınlarında beş alan seçilmiş, bu alanlarda jeoteknik amaçlı ve kuyu içi sismikamaçlı sondajlar yapılmıştır. Etimesgut, Macunköy ve Kazanda alüvyon kalınlığı enfazla 18.0 metre olup, altında kalınlığı sondajlarla belirlenemeyen Üst Pliyosençökelleri yeralır. Çuğlu ve Avdan'da 11.0 metre kalınlıktaki alüvyon altında yeşil renkliMiyosen killeri mevcuttur. Sondaj sırasında zeminlerin sıkılığı veya kıvamı StandardPeneterasyon deneyleri ile belirlenerek örnekler alınmıştır. İncelenen alanlarda yeraltısuyu seviyesi 3.0 m ile 8.0 m arasında değişmektedir. Farklı zemin gruplarının doğal suiçeriği, yoğunluğu, kohezyon ve içsel sürtünme açısı ve konsolidasyon özellikleriincelenerek sınıflamaları yapılmıştır. Kuvaterner alüvyon kahverenkli düşük ve yüksekplastisiteli kil ve silt ile killi kum, siltli kum ile killi çakıl siltli çakıldan oluşmaktadırÜst Pliyosen, koyu sarı düşük ve yüksek plastisiteli kil ve silt içerisinde killi ve siltlikum merceklerinden oluşmaktadır. Miyosen çökelleri ise yeşil renkli düşük ve yüksekplastisiteli silt ile killi ve siltli kumdan oluşmaktadır. Yüzey sismiği, ReMi ve kuyu içisismiği ile zeminlerin P ve S dalga hızları ölçülmüş ve bu hızlara göre zeminlersınıflandırılmıştır. Zeminlerin yatay yer ivmesi değişimi derinliğe bağlı olarakhesaplanmıştır. İvmeler, farklı araştırmacılar tarafından önerilmiş olan azalım eşitlikleriile hesaplanan ivmelerle karşılaştırılmıştır. Quad4m programı ile iki boyutlu analizlerde12 Kasım 1999 Düzce deprem esas alınmıştır. İncelenen alanlarda ivme yüzeyeulaşmadan azalmaktadır. Alüvyon içerisindeki pik ivmeler sıvılaşma analizlerindekullanılmıştır. Zeminlerde sıvılaşma tehlikesi farklı yöntemlerle incelenmiştir.Etimesgut ve Macunköydeki kumlu zeminlerde birer noktada, Avdanda iki noktadasıvılaşma potansiyeli görülmüştür. Etimesguttaki üç noktada ince taneli zeminlerdesıvılaşma potansiyeli mevcuttur.Ekim 2007, 209 sayfaAnahtar Kelimeler: Ankara, Kuvaterner alüvyon, jeoteknik sondaj, ReMi, kuyu içi sismik,sıvılaşma.

Abstract:
In this thesis study, the dynamic site response of the Quaternary aged alluviumtransported by Ankara and Ova creeks, Upper Pliocene aged lacustrine deposits andMiocene aged clay deposits situated at the west of Ankara have been investigatedthrough their geological, geotechnical and geophysical properties. Representative areasnearby Etimesgut, Macunköy, Çuğlu, Avdan and Kazan have been chosen for the study.Geotechnical boreholes and deep boreholes for downhole seismic survey have beendrilled. Maximum thickness of the alluvium at Etimesgut, Macunköy and Kazan is 10 m-18.0 m, overlying the Upper Pliocene deposits. Miocene aged clays take place beneathalluvium with a thickness of 11.0 m at Çuğlu and Avdan. Standart Penetration Testshave been performed in order to determine the stiffness and consistency of the soils andto obtain samples.Groundwater level ranges between 3.0 and 8.0 m at the investigatedareas. Natural water content, unit weight, cohesion, internal friction angle andconsolidation properties of different soil types have been investigated and the soils wereclassified. Quaternary aged alluvium consists brownish clay and silt with low and highplasticity, clayey and silty sand and gravel. Upper Pliocene aged deposits contain lightbrown clay and silt with low and high plasticity, including silty and clayey sand lences.Miocene deposits are made up of greenish silt with low and high plasticity, clayey andsilty sand. P and S wave velocities of the soils have been measured by seismicrefraction, ReMi and down hole seismic survey methods, to be used for siteclassifications. Distribution of the horizontal peak acceleration values of the soils havebeen calculated with depth. Accelerations have been compared with the ones, that havebeen calculated by attenuation relationships offered by various authors. 12 November1999 Düzce earthquake acceleration record has been used as input for the analysisperformed by 2D QUAD4M software. The acceleration reduces towards ground level.The peak values of acceleration has been used for liquefaction evaluation. Liquefactionpotential of the soils have been investigated by different methods. One borehole atEtimesgut and Macunköy and two boreholes at Avdan have liquefaction potential.Liquefaction for silty soils is expected in three boreholes at Etimesgut.October 2007, 209 pagesKey Words : Ankara, Quaternary alluvium, geotechnical borehole, ReMi, downholeseismic, liquefaction.