46,xy kromozom kuruluşlu cinsel gelişim bozukluğu gösteren bireylerde androjen reseptör gen değişikliklerinin araştırılması
Detection of androgen receptor gene alterations in subjects with 46,xy disorders of sex development
Yazar: VEHAP TOPÇU
Danışman: PROF. DR. HATİCE ILGIN RUHİ
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Genetik = Genetics
Dizin: Amino asitler = Amino acids ; Androjenler = Androgens ; Cinsel bozukluklar = Sex disorders ; Fenotip = Phenotype ; Gen amplifikasyonu = Gene amplification ; Kromozomlar = Chromosomes ; Mutasyon = Mutation ; Reseptörler-androjen = Receptors-androgens

Özet:
Androjen reseptör gen mutasyonları, farklı derecelerde reseptör hasarına neden olarak, androjen üretimi ve metabolizması normal, 46,XY karyotipe sahip bireylerde farklı ağırlıktaki fenotiplerin ortaya çıkmasından sorumludur.Komplet androjen duyarsızlığında sadece fenotipik özelliklere ve laboratuvar bulgularına bakarak tanı konulabilir; ancak parsiyel androjen duyarsızlığı, fenotipik özellikleri ve laboratuvar bulguları açısından, başta 5a-redüktaz tip 2 enziminin kısmi eksikliği olmak üzere, genetik nedenli birçok hastalık tarafından taklit edilebilir. Bizim çalışmamızda, çoğu parsiyel androjen duyarsızlığı ön tanısına sahip bir hasta grubunda androjen reseptör geninde direkt dizileme analizi yöntemiyle mutasyon taraması yapılmıştır.Çalışmamıza ADS ön tanısı olan 31 hasta katılmıştır. Hastaların başvuru yaşı, nedeni ve fenotipik özelliklerine ait bilgiler hasta dosyalarından elde edilmiştir. Periferik kan lenfositlerinden yapılan DNA izolasyonu sonrası, androjen reseptör geninde kodlama yapan dizi junction bölgelerini kapsayacak şekilde dizayn edilen primerler yardımıyla çoğaltıldıktan sonra dizi analizi yapılmıştır.Androjen reseptör geninde yapılan dizi analizinde, parsiyel androjen duyarsızlığı ön tanısı olan 24 hastadan 1'inde Q711E değişimi; komplet androjen duyarsızlığı ön tanısı olan 4 hastadan 1'inde V30M değişimi, diğer hastada ise protein trunkasyonuna neden olan G688X değişikliği saptanmıştır.G688X ve Q711E, literatürde daha önce bildirilmiş olup olgularımız ile aynı fenotipe neden oldukları gözlenmiştir. Söz konusu mutasyonlar genotip-fenotip ilişkisinin daha kesin bir şekilde ortaya konmasına katkı sağlamıştır. V30M, ilk defa bizim çalışmamızda bildirilmektedir. V30M, NTD'de iyi korunmuş bir bölgeyi etkilemesi nedeniyle komplet androjen duyarsızlığına yol açmış olabilir.ADS'de dış genital yapı fenotipi ve laboratuvar bulguları ön tanıyı destekleyebilir, ancak kesin tanı için moleküler genetik analiz yapılması gerekmektedir.Anahtar Sözcükler: androjen reseptörü, 46,XY cinsiyet gelişim bozukluğu, androjen duyarsızlık sendromu, dizi analizi, aminoasit değişimi.

Abstract:
Androgen receptor gene mutations are responsible for varying degrees of severity of phenotypes in 46,XY subjects with normal androgen biosynthesis and metabolismComplete androgen insensitivity syndrome (CAIS) can be diagnosed by evaluating phenotypic features and laboratory findings solely; whereas many other genetic diseases-particularly 5a-reductase type 2 deficiency- may mimic partial androgen insensitivity syndrome (PAIS), with respect to phenotypic features and laboratory findings. In this study, we detected androgen receptor gene alterations in a group of patients who were prediagnosed as partial androgen insensitivity by using direct sequencing analysis.In our study, 31 subjects were included. The data about the age of patients, cause of admission and phenotypic features were obtained from hospital records. Following DNA isolation from peripheral blood lymphocytes and PCR amplification of androgen receptor gene open reading frame with appropriate primer pairs comprising exon/intron junctions, we directly sequenced the amplicons.In direct sequence analysis of androgen receptor gene, we detected Q711E substitution in 1 out of 24 patients suspected with PAIS. Out of 4 patients prediagnosed as CAIS, one revealed a V30M substitution and another revealed a G688X alteration causing protein truncation.G688X and Q711E with similar phenotypes in our cases had been reported before. These mutations contribute to reveal genotype-phenotype correlation more precisely. V30M is reported for the first time in our study. It is considered that this mutation resulted in complete phenotype by altering a highly conserved amino acid residue in NTD.External genitalia phenotype and laboratory findings may point out androgen insensitivity syndrome, however, final diagnosis depends on molecular genetic analysis.Key Words: androgen receptor, 46,XY disorders of sex development, androgen insensitivity syndrome, sequence analysis, amino acid substitution.