Kent içi sinyalize kavşaklarda kaza tahmin modeli
Crash prediction model at urban signalized intersections
Yazar: SERDAR KISAOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ATALAY
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Bu çalışmanın amacı, kentsel alanlarda yer alan sinyalize kavşaklar için, kavşakların geometri ve konum özelliklerini kullanılarak bir kaza tahmin modeli hazırlamaktır. 
Çalışmada kavşağa giriş yapan araç sayısı, yıllık ortalama günlük trafik, kavşak kollarının boyuna eğimleri, en yakın kavşağa mesafe, kavşağa giriş yapan şerit sayısı, kavşak kolları arasındaki yatay açılar ve kavşak fonksiyonel alan içerisindeki tesis sayısı gibi değişkenler incelendi. Bu çalışmada genelleştirilmiş lineer model ve genelleştirilmiş lineer karma model yöntemleri kullanıldı. Belirlenen örnek sahada, kavşakların geometri ve konum özellikleri kullanılarak iki farklı kaza (maddi hasarlı kaza ve ölümlü yaralanmalı kaza) şiddeti için ayrı ayrı kaza tahmin modeli oluşturuldu. Çalışma kapsamında kent içi sinyalize kavşaklar için güvenlik performans fonksiyonları ve kaza değişim faktörleri hesaplandı. 
Bu çalışma sonucunda kentsel alandaki sinyalize kavşakların fonksiyonel alanında bulunan tesis bağlantıları ile kavşağa yaklaşan şerit sayılarının kaza frekansını önemli miktarda artırdığı belirlendi. Kavşak kollarındaki tali yol trafiğindeki azalışın şiddetli kaza frekansını artırdığı tespiti yapıldı. Kentsel alanda bulunan sinyalize kavşak kollarındaki negatif boyuna eğimin maddi hasarlı kaza frekansına olan etkileri ile kavşak kolları arasındaki maksimum yatay açının kaza frekansındaki etkileri hesaplandı. Modelin, çalışma sahasındaki kazaları tahmin etme kabiliyetinin, başka sahalarda yapılan kaza tahmin modelleri ile karşılaştırıldı.

Anahtar Kelimeler:  Kaza tahmin modeli, sinyalize kavşaklar, güvenlik performansı fonksiyonu, kaza değişim faktörü

Abstract:
The aim of this study is to prepare a crash prediction model for signalized intersections in urban areas, using the geometry and location features of the intersections.
In the study, variables such as the number of vehicles entering the intersection, annual average daily traffic, longitudinal slopes of intersection legs, distance to the nearest intersection, number of lanes entering the intersection, horizontal angles between intersection legs and the number of facilities within the functional area of the intersection were examined. Generalized linear model and generalized linear mixed model methods were used in this study. In the specified sample area, a crash prediction model was created separately for two different accident severities (property damage crash, death or injury crash) using the geometry and location features of the intersections. Within the scope of the study, safety performance functions and crash modification factors were calculated for urban signalized intersections.
As a result of this study, it was determined that the facility connections in the functional area of signalized intersections in urban areas and the number of lanes approaching the intersection significantly increase the crash frequency. It was determined that the decrease in secondary road traffic at intersection legs increased the frequency of severe crashes The effects of the negative longitudinal slope on the signalized intersection legs in the urban area on the property damage crash frequency and the effects of the maximum horizontal angle between the intersection legs on the crash frequency were calculated. The model's ability to predict crashes at the work site was compared with crash prediction models made at other sites.

Keywords: Crash prediction model, signalized intersections, safety performance function, crash modification factor