Kentsel yeşil doku içerisinde mezarlıkların yeri, önemi ve planlama kriterleri: İzmir kenti örneği
The cemetery in urban green location, the importance and planning criteria: An example of the city of Izmir
Yazar: NURBANU ÖZKARTAL
Danışman: DOÇ. DR. MURAT AKTEN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Mezarlıklar, konut, sanayi, ticaret gibi yerleşim alanları içinde ya da yakın çevresinde var olan arazi kullanım biçimlerinden biridir. Bu alanlar sahip oldukları yoğun bitki örtüsüyle çevrelerinden farklı olan ve işlevsel yeşil alanların giderek azaldığı kentlerde önemleri giderek artan geniş yeşil alanlardır. 
Bugüne kadar yapılan çalışmalarda günlük hayatın tüm faaliyetlerinin içinde geçtiği, yaşayan yeşil dokular olarak kentin yapısında önemli rol oynayan mezarlıkların, mimari özellikleri değerlendirilmiş, kültürel ve tarihsel kimlikleri araştırılmış ancak kentin planlamasına ve yeşil dokusuna kazandırmış olduğu önem göz ardı edilerek bilimsel çalışmalara bu kapsamda konu olamamıştır.
Bu çalışma kent mezarlıklarının işlevlerini, kente kattığı değerleri ve potansiyellerini, planlanması ve tasarlanması aşamalarında göz önünde bulundurulması gereken planlama kriterlerini ve kentin yeşil dokusu içerisindeki mezarlık alanlarının yerini ve önemini anlatmayı amaçlamıştır. Bu bağlamda mezarlık kavramı, oluşumu ve genel olarak tarihsel gelişimi, açık ve yeşil alan kavramı, mezarlıkların kent için değeri ve önemi literatür bilgileri ile açıklanmaya çalışılmıştır.
Bu tez çalışmasının ana materyalini İzmir ili Bayraklı ilçesi Soğukkuyu Mezarlığı ve Doğançay Mezarlığı, Karşıyaka ilçesi Örnekköy Mezarlığı, Kemalpaşa ilçesi Cennetbahçesi Mezarlığı oluşturmaktadır. Çalışma alanlarından elde edilen fotoğraflar, İzmir Büyükşehir Belediyesi Mezarlıklar Şube Müdürlüğü ile yapılan görüşmeler, literatür taramalarından elde edilen mezarlık planlama kriterleri, etüd, analiz ve sentez aşamaları üzerinden değerlendirilerek planlama ve tasarıma yönelik öneriler getirilmiştir.

Abstract:
Cemetery is one of the forms of land use that is in or close to the areas such as settlement, industrial or trade. These cemetery areas are extensive green fields which are different from their environments thanks to their dense plant cover.  They are also gradually growing in importance in the towns where the number of functional green fields is decrasing eventually.
In the studies conducted by this time, architectural features of cemeteries that play important roles as living green tissues where the all activities of everyday life take place  have been evaluated. Also, cultural and historical identities of cemeteries have been researched. Neverthless, cemeteries could not be the subject of scientific studies in the context of urban planning because of ignorance of the importance they bring into city planning and green tissue.
In this study, it is aimed to express the functionalities of the city cemeteries, value added to environments by them and their potentials; also the planning criterias to be considered in planning and designing phase; plus, the place and the importance of the cemetery areas for the city's green tissue. In this regard, concept, formation and overall historical development of the cemetery, open and green field concept, also the value and importance of the cemeteries for the city are tried to be explained by the literature.
The main material of this thesis study is constituted by Soğukkuyu Cemetery and Doğançay Cemetery of Bayraklı district, Örnekköy Cemetery of Karşıyaka district and Cennetbahçesi Cemetery of Kemalpaşa district in İzmir province. The photographs gotten from study areas and interviews with İzmir Metropolitan Municipality Directorate of Cemeteries are evaluated according to cemetery planning criterias, etude, analysis and synthesis phases obtained from literature review and a proposal for planning and design, was introduced.