Multipl sklerozlu bireylerde farklı ikili görev koşulları altında denge, yürüyüş, kol salınımı ve sezgisel postüral ayarlamaların değerlendirilmesi ve düşmelerle ilişkisinin incelenmesi
Investigation of balance, gait, ARM swing, and anticipatory postural adjustments under different DUAL-task conditions in persons with multiple sclerosis and examining their relationship with falls
Yazar: ZUHAL ABASIYANIK
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGE ERTEKİN ; DOÇ. DR. TURHAN KAHRAMAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; İnsan yürüyüşü = Human gait

Özet:
Bu çalışmanın amacı farklı düzeylerde dizabiliteye sahip multipl sklerozlu (MS'li) bireylerde ikili ve tekli görev koşullarında denge, yürüme, kol salınımları ve yürüyüşü başlatma sırasındaki sezgisel postüral ayarlamaların değerlendirilmesi ve ikili görev koşulları ile düşme, düşme korkusu, bilişsel işleme hızı, algılanan ikili görev zorluğu ve yorgunluk ile ilişkisinin incelenmesidir. Çalışmaya 19'u hafif dizabiliteli, 19'u orta-şiddetli dizabiliteli 38 MS'li birey ve 19 sağlıklı kontrol dahil edildi. Yürüme ve denge testleri bilişsel bir görev olmadan (tekli görev), yedişer geriye sayma görevi ve kelime türetme görevi ile birlikte olmak üzere üç koşul altında gerçekleştirildi. Postüral salınım, uzaysal-zamansal yürüyüş parametreleri, yürüyüşü başlatma ve kol salınımları giyilebilir hareket sensörleri ile ölçüldü. Manyetik rezonans görüntülemede (MRG) lezyon varlığı, düşme öyküsü, düşme korkusu, bilişsel işleme hızı, algılanan ikili görev zorlukları ve yorgunluk değerlendirildi. Postüral kontrol (salınım alanı ve jerk), çift destek fazı, adım süresi ve yürüyüş değişkenliği üzerinde anlamlı grup x koşul etkileşimi bulundu. Orta-şiddetli dizabilite grubu, iki ikili görev koşulunda da diğer gruplara ve tekli göreve göre önemli ölçüde daha kötü postüral kontrol ve yürüyüş parametrelerine sahipti. Hafif dizabiliteye sahip grup tüm değerlendirmelerde sağlıklı kontrol grubuna benzer sonuçlar gösterdi, ancak sağlıklı kontrol grubundan farklı olarak ikili görev koşullarında yürüme parametrelerinde tekli göreve göre bozulma saptandı. Kol salınımı ve yürüyüşü başlatmada grup ve koşul etkisi bulunmadı. Düşme korkusu, düşme sayısı ve algılanan ikili görev zorlukları, MS'li bireylerde ikili görev yürüme ve denge parametreleri ile anlamlı korelasyon gösterdi. MRG'de lezyonu olan ve olmayan bireylerin ikili görev performansında fark bulunmadı. Sonuç olarak çalışmamızda, dizabilite düzeyinin ikili görev denge ve yürüme performansını etkileyebileceği gösterildi. Bununla birlikte, hafif dizabiliteye sahip MS'li bireylerde bile ikili görev koşulları altında yürüme parametrelerinde kötüleşme saptandı. Bu düşüş, günlük yaşamda ikili görev zorluklarına ve düşme gibi istenmeyen olaylara yol açabilir. Kol salınımı ve yürüyüş başlatma, MS'li bireylerde ikili görev değerlendirmesi için duyarlı parametreler olmayabilir.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate balance, gait, arm swing, and anticipatory postural adjustments during initiation of gait in single-task and dual-task conditions in persons with multiple sclerosis (pwMS) with different levels of disability and to investigate the relationship between dual-task performance and falls, fear of falling, cognitive processing speed, perceived dual-task difficulties, and fatigue. This study 19 mildly disabled pwMS, 19 with moderate-to-severe disability, and 19 healthy controls. The gait and balance tests were performed under three conditions, without a cognitive task (single-task), with a serial subtraction 7's task, and word list generation task. Postural sway, spatiotemporal gait parameters, gait initiation, and arm swing were measured with wearable motion sensors. The presence of a lesion on MRI, fall history, fear of falling, cognitive processing speed, perceived dual-task difficulties, and fatigue were also assessed. Significant task-by-group interactions were found on postural control (sway area and jerk), double support phase, step time, and gait variability. The moderate-to-severe disability group had significantly worse postural control and gait parameters in both dual-task conditions than other groups and single task. The mildly disabled group had no difference from HC group in all assessments, but unlike the HC group, there was a deterioration in gait parameters under dual-task conditions. Neither group nor task effect was found in arm swing and gait initiation. Fear of falling, number of falls, and perceived dual-task difficulties were significantly correlated with dual-task walking and postural control in pwMS. There was no difference in dual-task performance between persons with and without lesion. Postural control and gait metrics may be influenced by disability progression. However, even mildly disabled pwMS showed a decline in gait metrics under dual-task conditions. This decline may lead to dual-task difficulties in daily life and falls. Arm swing and gait initiation may not be sensitive measures for dual-task assessment in pwMS.