Çevre vergileri ve büyüme ilişkisi: AB ülkeleri için ampirik bir analiz
The relationship between environmental taxes and growth: An empirical analysis for EU countries
Yazar: ÖMER YAMAN
Danışman: DOÇ. DR. SERKAN ERKAM
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa ülkeleri = European countries ; Büyüme = Growth ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Vergiler = Taxes ; Çevre = Environment ; Çevre sorunları = Environmental problems ; Çevre vergisi = Environmental tax

Özet:
21. yüzyıldaki çevre sorunları; yoksulluk, açlık, salgın hastalıklar gibi başlıca sorunlardır. Küresel bir sorun olan çevre sorunlarının temel nedeni sanayileşme ve teknolojik gelişmenin neden olduğu üretim ihtiyacı, nüfus artışı, kentleşme gibi unsurlardır. Dolayısıyla, çevre sorunları sonucu ortaya çıkan negatif dışsallıkların önlenmesi ve insan ve çevre sağlığı üzerindeki negatif etkilerinin azaltılması için devletlerin uyguladığı etkili araçlardan biri de mali bir araç olan çevre vergileridir. Çevrenin korunmasına yönelik uygulanan mali araçlar OECD ve AB gibi kuruluşlar tarafından da desteklenmiş, genel kabul görmüş ve uygulanmıştır. Çevre sorunlarına yönelik en önemli mali araçlardan biri olan çevre vergilerinin de makroekonomik değişkenlerle ilişkisi ekonomistlerin ve çevre bilimcilerinin incelediği ve tartıştığı konulardan biridir. Dolayısıyla, bu çalışmada, ülkeler için en önemli hedef makroekonomik değişken olan ekonomik büyümenin çevre vergileriyle olan ilişkisi 1996-2018 dönemi verileri kullanılarak AB ülkeleri için panel nedensellik analizi yöntemiyle incelenmiştir.
Bu kapsamda, çalışmada öncelikle çevre, çevre sorunları ve bu sorunlara yönelik politikalar, sonrasında çevre vergilerinin teorik çerçevesi, tanımı ve günümüzde de uygulamada olan çevre vergisi çeşitleri ele alınmıştır. Daha sonra, çevre vergileri-çevre kirliliği-ekonomik büyüme ilişkisine yönelik literatürdeki çalışmalar incelenmiştir. Son olarak, çevre vergileri ve büyüme ilişkisi kapsamında ampirik bir analiz yapılmıştır.

Abstract:
In the 21st century, environmental issues are major problems such as poverty, hunger, and epidemic diseases. Based on environmental problems, which are currently a global problem, there are reasons such as increasing product needs due to industrialization and technological development, population growth, and urbanization. In this context, environmental taxes, which are one of the effective tools used by states to eliminate negative externalities caused by environmental problems or minimize negative effects on human and environmental health. The fiscal instruments used to protect the environment have been supported, accepted, and applied globally by supranational organizations such as the OECD and the EU. The relationship between environmental taxes, which is one of the most important fiscal tools for environmental problems, and macroeconomic variables is one of the issues that economists and environmental scientists examine and discuss. Therefore, in this study, the relationship between economic growth, which is the most important target macroeconomic variable for countries, and environmental taxes, was examined by panel causality analysis method for EU countries using the 1996-2018 period data.
Firstly, the environment, environmental problems and policies for these problems, then the theoretical framework and definition of environmental taxes and the types of environmental taxes that are still in practice today are discussed. Then, studies in the literature on the relationship between environmental taxes-environmental pollution-economic growth were examined. Finally, an empirical analysis has been made within the scope of the relationship between environmental taxes and growth.