Arteria Subscapularis'in anatomik ve morfometrik özellikleri
Anatomical and morphometric features of Arteria Subscapularis
Yazar: FULYA TEMİZSOY KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. AYŞİN KALE
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Anatomi = Anatomy

Özet:
A. subscapularis'in anatomisi ve varyasyonları farklı klinik uygulamalar ve cerrahi yaklaşımlar için önem taşımaktadır. Ancak bu arterin anatomik ve morfometrik özellikleri ile ilgili yapılan çalışmalar oldukça azdır. Bu sebeplerle; a. subscapularis'in anatomisinin, dallanma varyasyonlarının ve morfometrik özelliklerinin incelenmesi amaçlandı. 
Çalışmamız hem kadavra hem de radyolojik çalışma olarak planlandı. Kadavra çalışması için, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı'nda eğitim faaliyetlerinde kullanılan 28 kadavrada bilateral disseksiyonlar yapıldı. Radyolojik değerlendirme için ise kontrastlı toraks bilgisayarlı tomografi incelemesi yapılan 25 olgu bilateral olarak retrospektif taranarak, çalışmaya dahil edildi. 
A. axillaris'in üçüncü parçasından çıkan a. subscapularis, a. circumflexa humeri anterior ve a. circumflexa humeri posterior morfolojik olarak incelendi. A. subscapularis'in, n. radialis ile olan komşuluk ilişkisi değerlendirildi.
 Morfometrik değerlendirme için; a. subscapularis'in başlangıç yerindeki çapı, a. circumflexa scapulae'nin çıkış yerine kadar a. subscapularis'in uzunluğu, a. thoracodorsalis'in başlangıç seviyesindeki çapı, a. circumflexa scapulae'nin başlangıç seviyesindeki çapı dijital kaliper ile ölçüldü. Kadavralarda bu ölçümler sırasıyla 4.127±0.793 mm, 17.161±6.38 mm, 2.637±0.585 mm, 3.158±0.862 mm olarak saptandı. Radyolojik ölçümlerde bu değerler sırasıyla 3.936±0.706 mm, 24.333±4.168 mm, 2.209±0.425 mm, 2.570±0.372 mm olarak bulundu.
Kadavralarda a. axillaris'in üçüncü parçasının dallanma morfolojisine göre; olguların %35.2'si Tip-1, %31.5'i Tip-2, %22.2'si Tip-3, %7.4'ü Tip-4 olarak sınıflandırıldı. Radyolojik olarak incelenen olgularda a. axillaris'in üçüncü parçasının dallanma morfolojisine göre; %82 Tip-1, %2 Tip-4 ve %4 Tip-5 (yalnız bir olguda bilateral) olarak sınıflandırıldı.
Çalışmamızda a. subscapularis'in kendisinin ve dallarının varyasyonlarının, morfometrik ölçümlerinin ve komşulukları ile olan ilişkilerinin daha ayrıntılı tanımlanmasının, cerrahi uygulamalar için yardımcı olacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
Anatomy and variations of subscapular artery are important for clinical and surgical approaches. However, researches about anatomy and morphometric parameters of subscapular artery aren't enough. That is why exploring subscapular artery was aimed.
For cadaver study, dissections were made bilaterally in 28 cadavers that were studied for education in Department of Anatomy, Istanbul Faculty of Medicine, Istanbul University. For radiological part; 25 cases, who underwent contrast-enhanced thorax computed tomography examination, were evaluated bilaterally retrospectively.
The subscapular artery, anterior and posterior humeral circumflex arteries which all originate from third part of axillary artery were examined. The close relation between subscapular artery and radial nerve was also examined.
The initial diameter of subscapular artery, length of subscapular artery up to exit of circumflex scapular artery, initial diameters of thoracodorsal artery and circumflex scapular artery were all measured with digital calipers. Average values for cadaveric samples were 4.1±0.7 mm, 17.1±6.3 mm, 2.6±0.5 mm, 3.1±0.8 mm respectively whereas average values for radiological samples were 3.9±0.7 mm, 24.3±4.1 mm, 2.2±0.4 mm, 2.5±0.3mm respectively.
According to branching morphology of third part of axillary artery; 35.2% of cases were type-1; 31.5% of cases were type-2; 22.2% of cases were type-3; 7.4% of cases were type-4 respectively in cadavers. In radiological samples; 82% of cases were type-1; 2% cases were type-4 and 4% of cases were type-5 (only one case, bilaterally) respectively. 
We believe that detailed description of subscapular artery itself, branch variations, morphometric measurements and relations of it we have provided, will be helpful for surgical approaches.