İç hastalıkları yoğun bakım ünitesinde takip edilen kronik karaciğer hastalarının prospektif olarak değerlendirilmesi
Prospective investigations of patients with chronic liver disease in the intensive care unit
Yazar: MERVE ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. KÜRŞAT GÜNDOĞAN
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; İç hastalıkları = Internal medicine

Özet:
Amaç: Kronik karaciğer hastalığı (KKH) tanısı olan hastalar bilhassa ileri evrelerde oluşturdukları karaciğer dekompansasyonu ve gastrointestinal sistem (GİS) kanamaları nedeniyle  yoğun bakım ünitelerine yatırılmaları gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı KKH sı olan hastaların yoğun bakım ünitesindeki(YBÜ) klinik ve laboratuar özelliklerinin prospektif olarak takibi  ve değerlendirilmesidir.
Gereç ve yöntem: Prospektif olarak yapılan bu çalışmaya Temmuz 2018-Mart 2020 tarihleri arasında  Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Yoğun Bakım Ünitesi 'ne (YBÜ) yatırılan, 18 yaşından büyük ve KKH tanısı konulmuş  hastalar alındı. Hastaların demografik ve klinik bilgileri, KKH etiyolojileri, yatış endikasyonları ve mortalite durumu araştırılarak değerlendirmelerde bulunulmuştur.  İstatistiksel analiz için SPSS-22.0 yazılım programı kullanıldı.  
Bulgular: Çalışmaya toplam 75 hasta alındı. Hastaların yaş ortalaması 66±13 yıl olarak bulundu. Yoğun bakıma en sık yatış sebebi gastrointestinal GIS) kanama (%26) ve hepatik ensefalopati idi (%24). En sık KKH nedenleri ise hepatit C (%24)  ve hepatit B  (%20)  idi.  Mean Akut Fizyoloji ve Kronik Sağlık Değerlendirmesi ( APACHE II) skoru 15±7 idi. Median Sepsis İlişkili/Sekansiyel Organ Yetmezliği Değerlendirmesi  (SOFA) skoru 5 (min:0 max:16) idi. Bu hastaların yoğun bakımda kalma süreleri 5 (min:1-max:19) gün idi. Mortaliteye etki eden faktörleri belirleyebilmek için cox regresyon analizi yapıldı. Ek komorbidite kanser olması ve artan yaş mortaliteyi belirleyen bağımsız risk faktörü olarak tespit edildi.Yoğun bakım mortalitesi  %27 idi.
Sonuç: Bu çalışma sonucunda KKH nın en sık nedeni Hepatit C idi.KKH tanısı ile YBÜ'de takip edilen hastalarda mortaliteyi öngörme üzerine literatürde yapılmış çalışmalar mevcuttur.Prognozu tahmin etmek için Child-Turcotte-Pugh (CTP), Model for End-stage Liver Disease (MELD), APACHE II ve SOFA skoru kulanılabilir.  Çalışmamızda yapılan analizler sonucu APACHE II skoru, SOFA skoru ve MELD skoru mortaliteyi öngörmede belirleyici bulunmuştur. Bu sonuç literatürdeki birçok çalışma ile uyumludur.Ayrıca  YBÜ ne  kabul edilen kronik karaciğer hastalarının prognozu zaman içerisinde iyileşmekte ve mortalite azalmaktadır.
Anahtar kelimeler: Kronik Karaciğer Hastalığı, Yoğun Bakım ünitesi, Mortalite

Abstract:
Aim : Patients diagnosed with chronic liver disease (CLD) should be hospitalized in intensive care units, especially due to the liver decompensation and gastrointestinal system (GIS) bleeding they cause in advanced stages. The aim of this study is to prospectively monitor and evaluate the clinical and laboratory features of the patients with CLD in the intensive care unit (ICU).
Materials and Method : Patients with CLD who were admitted to the Intensive Care Unit of Erciyes University Medical Faculty between July 2018 and March 2020 were included in this study. Patients older than 18 years old were included in the study. The demographic and clinical information of the patients, the etiology of CLD, the indications for hospitalization, and the mortality status were investigated and evaluated. SPSS-22.0 software program was used for statistical analysis.
Result : A total of 75 patients were included in the study. The mean age of the patients was 66 ± 13 years. The most common reason for hospitalization was gastrointestinal (GIS) bleeding (26%) and hepatic encephalopathy (24%). The most common causes of CLD were hepatitis C (24%) and hepatitis B (20%). Mean Acute Physiology and Chronic Health Assessment (APACHE II) score was 15 ± 7. The Median Sepsis Associated / Sequential Organ Failure Assessment (SOFA) score was 5 (min: 0 max: 16). The duration of these patients in intensive care unit was 5 (min: 1-max: 19) days. Cox regression analysis was performed to determine the factors affecting mortality. Additional comorbidity was determined as an independent risk factor that determined cancer and increased age mortality. Intensive care mortality was 27%.
Conclusion : As a result of this study, the most common cause of CLD was Hepatitis C. There are studies in the literature on predicting mortality in patients who are followed up in ICU with the diagnosis of CLD. Child-Turcotte-Pugh (CTP), Model for End-stage Liver Disease (MELD), APACHE II and SOFA score can be used. As a result of the analyzes made in our study, APACHE II score, SOFA score and MELD score were found to be determinant in predicting mortality. This result is compatible with many studies in the literature. In addition, the prognosis of chronic liver patients admitted to ICU improves over time and mortality decreases.
Key words: Cronic Liver Disease,Intensive Care Unit, Mortality