Laodıkeıa'da üretilen ve akdeniz havzasına ticareti yapılan tekstillerin araştırılması ve kentin tekstil sanatı aracılığıyla gündeme getirilmesi
Research on the textiles produced in Laodikeia and traded to the mediterranean basin and bringing the city to the agenda through textile art
Yazar: EBRU DİKMEN VAROL
Danışman: PROF. GÜNAY ATALAYER
Marmara Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Tekstil Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2022
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Diocletianus = Diocletianus ; Dokuma sanatı = Weaving art ; Dokumacılık = Weaving ; Klasik arkeoloji = Classical archeology ; Laodikeia = Laodiceia ; Tekstil sanatı = Textile art ; Tekstil tasarımı = Textile design

Özet:
Çalışma Antik Dönem'den Geç Antik Dönem'e kadar olan süreçte, Lykos Vadisi kenti Laodikeia'dan Akdeniz havzasına ticareti yapılan tekstilleri kapsamaktadır. Amaç Laodikeia antik kentinin nitelikli tekstil ürünlerini, güçlü tekstil üretimini ve döneminde markalaştığı bilinen tekstil ticaretini; bu etkenlere bağlı olarak Akdeniz havzasında sağladığı tanınırlığıyla gelişen zengin tekstil kültürü ve tarihini, "tekstil tasarımcı bir bakış açısı" ve "tekstil sanatı aracılığıyla" yeniden gündeme getirmektir. 
Çalışmanın ilk bölümünde Anadolu coğrafyasındaki tekstil üretiminin gelişimi Paleolitik Dönem'den Geç Antik Dönem'e, ağırlıklı olarak Batı Anadolu ve çevresinden seçilen dolaylı ve direkt arkeolojik tekstil verileri çerçevesinde araştırılmıştır. Geç Antik Dönemin hemen başındaki veriler incelendiğinde karşımıza çıkan ve tüm Roma eyaletleri için İmparator Diocletianus tarafından ilan edilen "Tavan Fiyatlar Fermanı"nda adı geçen Laodikeia tekstilleri ve Laodikeia Kenti'ndeki tekstil üretimi çalışmanın ikinci bölümü için ana tema olarak belirlenerek ele alınmıştır. Fermanda adı geçen Laodikeia tekstillerinin fiyatlarının diğer tekstillere göre oldukça yüksek olması, niteliği ve ününe günümüze dek ulaşan antik dönem yazarlarının eserlerinde de değinilmesi bu tekstillerin üretimine, ticaretine ve dönemin markalaşma sürecine yönelik detaylı bir araştırma yapmak gereğini doğurmuş ve ikinci bölüm bu çerçevede geliştirilmiştir. Üçüncü bölümde Laodikeia antik kentinde farklı zaman dilimlerinde gün yüzüne çıkarılan dört tekstil buluntunun çalışma kapsamında incelenmesine, kazı alanında yapılan görsel analizlerine ve oluşturulan raporlara değinilmiştir. Ayrıca aynı bölümde buluntuların benzer üretim uygulama süreci ve benzer üretim analiz tablolarına detaylı bir şekilde yer verilmiştir. Arkeoloji ve tekstil tasarımı disiplinlerinin ilişkisinin önemine değinilmiştir. Dördüncü bölümde Laodikeia antik kentinin dönemindeki önemi ve ününe atfen, Laodikeia temalı tekstil sanatı çalışmalarına yer verilmiştir. Bu tekstil sanatı çalışmaları aracılığıyla kentin tekstil geçmişine dikkat çekilmiş, bölgede kültürel sürekliliğe verdiği katkı hatırlatılarak yeniden gündeme getirilmesi hedeflenmiştir. 
Çalışma sürecinde literatür araştırması, alan araştırması, sözlü görüşme, deneysel araştırma geliştirme uygulaması ve sanatsal uygulama yöntemlerine başvurulmuştur. 
Sonuç olarak çalışma disiplinler arası bir araştırmadır. Bu bağlamda çalışmanın hedefi tekstil tasarımcısı olarak farklı bir bakış açısıyla antik dönem tekstil kültürünü ve arkeolojik tekstil verilerini araştırıp, incelemek, iki disiplinli (arkeoloji ve tekstil tasarımı) ekip çalışmalarının önemine dikkat çekmek ve teşvik etmek; böylelikle gelecek için daha nitelikli sonuçlara varma yönünden önemli bir adım atarak katkı sağlamaktadır. Aynı zamanda bu çalışma ile döneminde markalaşmayı başarmış tekstil üretiminin kültürel sürekliliğini sorgulamak, bu katma değeri yüksek unsura yeniden dikkat çekerek çağdaş tekstil tasarımı ürünleriyle bu coğrafyanın tekrar kendine özel markalar üreten konuma gelmesi gerekliliğine dikkat çekmektir.

Abstract:
The study deals with the textiles traded from the city of Laodicea in the Lycus Valley to the Mediterranean basin from Antiquity to Late Antiquity. The aim is to put on the agenda, "from a textile designer's point of view" and "through textile art", the qualified textile products of the ancient city of Laodikeia, its strong textile production and its textile trade which is known to have become a brand in its time, as well as its rich textile culture and history that developed due to these factors with its recognition in the Mediterranean area.
In the first part of the study, the development of textile production in Anatolia from the Paleolithic Period to Late Antiquity is examined within the framework of direct and indirect archeological textile data selected mainly from Western Anatolia and its surroundings.
Laodicean textiles and textile production in the city of Laodikeia, mentioned in the "Edict on Ceiling Prices" issued by Emperor Diocletian for all Roman provinces and which we encounter in the analysis of the data at the very beginning of Late Antiquity, were set as the main topic for the second part of the study. The fact that the prices of the Laodicean textiles mentioned in the Edict are quite high compared to other textiles, and that their quality and fame are mentioned in the works of ancient writers that have survived to the present day, led to the need to conduct a detailed study of the production, trade and branding process of these textiles, and the second chapter was developed within this framework. In the third chapter, the study of four textile finds unearthed in different periods in the ancient city of Laodikeia, the visual analysis in the excavation area and the reports produced are mentioned. In addition, the similar production methods and the production analysis tables of the finds are detailed in the same section. The importance of the relationship between archeology and textile design is highlighted. In the fourth chapter, textile artworks related to Laodikeia are presented, which refer to the importance and fame of the city in its period. Through these textile artworks, the textile history of the city has been highlighted and efforts have been made to bring it back on the agenda by remembering its contribution to the cultural continuity in the region.
During the study process, methods of literature review, field research, oral interview, experimental research development practice and artistic practice were used.
As a result, the study is an interdisciplinary research. In this context, the aim of the study is to investigate and examine the ancient textile culture and archaeological textile data from a different perspective as a textile designer, to draw attention to and encourage the importance of bi-disciplinary (archeology and textile design) team work; thus contributing by taking an important step towards reaching more qualified results for the future. At the same time, the aim of this study is to question the cultural continuity of textile production that has succeeded in branding in its period, to draw attention to this high value-added element again, and to draw attention to the necessity of this geography to produce its own special brands again with contemporary textile design products.