Basit atipisiz endometriyal hiperplazi ile metabolik sendrom ve insülin direnci arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between simple endometrial hyperplasia without atypia and metabolic syndrome and insulin resistance
Yazar: GÜRCAN ÖZÇOBANLAR
Danışman: PROF. DR. YUSUF ÜSTÜN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Basit atipisiz endometriyal hiperplazi, malignite potansiyeli düşük
olmakla birlikte, hormonal ve metabolik faktörlerin etkisiyle gelişen bir endometriyal
patolojidir. Bu çalışma, basit atipisiz endometriyal hiperplazi ile metabolik sendrom
(MS) ve insülin direnci arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi ve trigliserid-glukoz
indeksi (TyG) ile HOMA-IR (Homeostatic Model Assessment for Insulin Resistance)
gibi metabolik belirteçlerin tanısal değerini ortaya koymayı amaçlamıştır. Çalışma,
endometriyal hiperplazinin metabolik faktörlerle ilişkisini literatüre yeni bulgularla
katkı sağlayarak ele almıştır.
Gereç ve Yöntemler: Araştırma, Temmuz 2024 - Ekim 2024 tarihleri
arasında Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum
Kliniğine anormal uterin kanama (AUK) şikayeti ile başvuran premenopozal kadınlar
üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya toplam 182 kadın katılmış; bunlar
histopatolojik değerlendirmelere göre kontrol grubu (n=91) ve Basit atipisiz
endometriyal hiperplazi grubu (n=91) olarak ikiye ayrılmıştır. Endometriyal
biyopsiler poliklinik koşullarında alınmış ve 1994 Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)
kriterlerine göre değerlendirilmiştir. Katılımcılardan demografik ve klinik bilgiler
alınmış; bel çevresi, vücut kitle indeksi ( VKİ), trigliserid, HDL(High-Density
Lipoprotein), LDL(Low-Density Lipoprotein), total kolesterol, açlık kan
şekeri(AKŞ), açlık insülin, HOMA-IR ve TyG değerleri analiz edilmiştir. İstatistiksel
analizler SPSS 20 programı ile yapılmış, ROC eğrileri ve lojistik regresyon modelleri
kullanılarak tanısal ve prediktif değerler belirlenmiştir.
Bulgular: Hasta grubunda VKİ, açlık insülin, HOMA-IR ve TyG indeks
değerleri kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). ROC
analizi, TyG indeksinin ≥4,85 cut-off değeri ile endometriyal hiperplazi tanısında
%71,3 sensitivite ve %64,8 spesifite sağladığını göstermiştir (p<0,001). Metabolik
sendrom prevalansı hasta grubunda %62,6 iken kontrol grubunda %35,2 olarak tespit
edilmiştir (p<0,001). Lojistik regresyon analizinde metabolik sendromun BAEH
gelişimi üzerindeki etkisinin anlamlı olduğu görülmüş (OR=2,824, %95 CI: 1,417-

14

5,626), VKİ ve bel çevresinin de bağımsız risk faktörleri arasında olduğu
belirlenmiştir.
Sonuç: Metabolik sendrom, insülin direnci ve lipid disfonksiyonları, BAEH
patogenezinde kritik rol oynamaktadır. TyG indeksi ve HOMA-IR gibi metabolik
belirteçler, anormal uterin kanama ile başvuran hastalarda endometriyal patolojilerin
değerlendirilmesinde potansiyel tanısal araçlar olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışma,
endometriyal hiperplazi ile metabolik sendrom arasındaki biyolojik bağlantılara
dikkat çekmekte ve metabolik risk faktörlerinin erken dönemde yönetiminin önemini
vurgulamaktadır. Elde edilen bulgular, geniş popülasyonlarda yapılacak ileri
çalışmalara ışık tutabilecek niteliktedir.

Anahtar Kelimeler: Basit Atipisiz Endometriyal Hiperplazi, HOMA-IR, İnsülin
Direnci, Metabolik Sendrom, Trigliserid-Glukoz İndeksi

Abstract:
Objective: Simple endometrial hyperplasia without atypia is a benign
endometrial pathology characterized by hormonal and metabolic factors, carrying a
low risk of malignancy. This study aimed to evaluate the relationship between simple
endometrial hyperplasia without atypia, metabolic syndrome, and insulin resistance,
as well as the diagnostic value of metabolic markers such as the TyG (triglyceride-
glucose) index and HOMA-IR. The study offers significant contributions to the
existing body of literature on the interplay between metabolic markers and
endometrial pathologies.
Methods: The study was conducted between July 2024 and October 2024 at
the Obstetrics and Gynecology Clinic of Ankara Training and Research Hospital. A
total of 182 premenopausal women presenting with abnormal uterine bleeding were
included and categorized into two groups based on histopathological evaluations: a
control group (n=91) and a simple endometrial hyperplasia without atypia group
(n=91). Endometrial biopsies were performed under outpatient conditions and
assessed according to the 1994 WHO criteria. Clinical and demographic data,
including waist circumference, BMI, triglycerides, HDL, LDL, total cholesterol,
fasting glucose, fasting insulin, HOMA-IR, and TyG index, were analyzed. Statistical
analyses were performed using SPSS 20 software, with ROC curves and logistic
regression models used to determine diagnostic and predictive values.
Results: The simple endometrial hyperplasia without atypia group
demonstrated significantly higher BMI, fasting insulin, HOMA-IR, and TyG index
values compared to the control group (p<0.05). ROC analysis revealed that the TyG
index, with a cut-off value of ≥4.85, provided a sensitivity of 71.3% and a specificity
of 64.8% for diagnosing simple endometrial hyperplasia without atypia (p<0.001).
The prevalence of metabolic syndrome was significantly higher in the simple
endometrial hyperplasia without atypia group (62.6%) compared to the control group
(35.2%) (p<0.001). Logistic regression analysis indicated that metabolic syndrome
was significantly associated with the development of simple endometrial hyperplasia

16

without atypia (OR=2.824, 95% CI: 1.417–5.626), with BMI and waist
circumference identified as independent risk factors.
Conclusion: Metabolic syndrome, insulin resistance, and lipid dysfunctions
play a critical role in the pathogenesis of simple endometrial hyperplasia without
atypia. Metabolic markers such as the TyG index and HOMA-IR emerge as potential
diagnostic tools for evaluating endometrial pathologies in patients presenting with
abnormal uterine bleeding. This study underscores the biological connections
between endometrial hyperplasia and metabolic syndrome, emphasizing the
importance of early identification and management of metabolic risk factors. The
findings provide a robust foundation for future large-scale studies exploring these
associations.

Keywords: HOMA-IR, Insulin resistance, Metabolic Syndrome, Simple endometrial
hyperplasia without atypia, TyG index,