HPV aşısının ulusal aşı programına eklenmesi açısından maliyet-etkililiğinin değerlendirilmesi
Evaluation of cost-effectiveness of HPV vaccine in terms of inclusion of the national vaccine program
Yazar: ÇAĞRI EMİN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. SELMA KARABEY ; DOÇ. DR. MELİH KAAN SÖZMEN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Genital neoplazmlar-kadın = Genital neoplasms-female ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Papillomavirüs aşıları = Papillomavirus vaccines ; Papillomavirüsler = Papillomaviridae ; Sağlık hizmetleri maliyeti = Health care costs ; İmmünizasyon = Immunization

Özet:
Bu çalışmanın amacı Türkiye'de Human Papilloma Virus aşılamasının Genişletilmiş Bağışıklama Programına dahil edilerek ulusal aşı programına eklenmesinin maliyet-etkililik analizinin yapılmasıdır. Araştırmada Microsoft Excel tabanlı geliştirilen PRIME modeli kullanılmıştır. 12 yaşına gelmiş kız çocuklarının iki valanlı veya dört valanlı ve dokuz valanlı aşılarla aşılanma modellemesi ile iki ana senaryo (Senaryo-1 ve Senaryo-2) planlanmıştır. Senaryolar SGK ve toplumsal bakış açıları çerçevesinden ayrı ayrı ele alınmıştır. Her senaryonun da birim maliyete karşılık gelen sağlık çıktıları kurtarılan DALY cinsinden karşılaştırılmıştır. 
Senaryo-1 için ICER 2.231 $ bulunmuşken; senaryo-2 için 2.342 $ tespit edilmiştir. DSÖ kriterlerine göre her iki müdahale de "çok maliyet-etkili" olarak nitelendirilebilmektedir. Senaryoların ICER'i 2.592 $ olarak hesap edilmiştir. Duyarlılık analizinde ICER'i en çok etkileyen faktör indirgenme (iskonto) oranı olarak tespit edilmiştir. İkinci faktör olarak Aşı Etkinliği ve Alt tiplerin Servikal Kanser Oranı, üçüncü olarak aşı fiyatı gösterilebilmektedir. SGK'ya yıllık maliyeti senaryo-1 için 15.667.533 $, senaryo-2 için 23.583.760 $ olacaktır. Senaryo-1 için 54 $'a kadar olan aşı fiyatları için müdahale çok maliyet-etkilidir. 167 $'ın üzerindeki fiyatlar ise maliyet-etkili bulunmamaktadır. Senaryo-2 için 78 $'a kadar olan aşı fiyatları için müdahale çok maliyet-etkilidir. 242 $'ın üzerindeki fiyatlar ise maliyet-etkili bulunmamaktadır.
Maliyet-etkililiğin en temel sebebi ölümlerin engellenmesi ile kazanılan yaşam yılıdır. DSÖ tarafından onaylanmış ve birçok ülkenin verileriyle çalışılmış bir model kullanıldığından ülkeler arası karşılaştırılabilir çıktılar oluşmuştur. Karar alınırken söz konusu insan sağlığının önemi ve müdahalenin bireye ve topluma faydalarından bağımsız hareket edilmemeli, bütüncül bakış sağlanarak müdahalelere karar verilmelidir.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate cost effectiveness of HPV Vaccines in Turkey in terms of national vaccination program. Microsoft Excel-based PRIME model was used in the study. Two main scenarios (Scenario-1 and Scenario-2) were planned by modeling the vaccination of girls at the age of 12 with vaccines with two-valent or four-valent and nine-valent vaccines. The scenarios are dealt with separately within the framework of social security institution and social perspectives. Health outcomes corresponding to unit cost in each scenario were compared in terms of DALY saved. ICER for Scenario-1 is 2.231 $, Scenario-2 is 2.342 $. According to WHO criteria, both interventions can be described as "very cost-effective". The ICER of the scenarios has been calculated as 2.592 $. Discount rate is the most important factor affecting ICER in sensitivity analysis. Vaccine Efficiency and Cervical Cancer Rate of Subtypes can be shown as the second factor, and the vaccine price can be shown as the third factor. The annual cost to SSI will be 15,667,533 $ for scenario-1 and 23,583,760 for scenario-2. For scenario-1, for vaccine prices up to $ 54, the intervention is very cost-effective. Prices above $ 167 are not cost-effective. For scenario 2, the intervention is very cost-effective for vaccine prices up to $ 78. Prices above $ 242 are not cost-effective. The main reason for cost-effectiveness is the life years gained by preventing deaths. Using a model approved by WHO and studied with the data of many countries, cross-country comparable outputs have been generated. While making decisions, the benefits of the intervention to the individual and society should not be acted upon. The interventions should be decided with a holistic view.