Yapısal atıkları azaltma yönünde Türkiye koşullarına uygun yapı yıkım yönetim sisteminin belirlenmesi
Determination of the construction demolition management system suitable for Turkey conditions so as to diminish demolition wastes
Yazar: MEHMET TAHİR ONAL
Danışman: DOÇ. DR. NİLAY COŞGUN
Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü / Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Son yıllarda kentlerdeki nüfus artışı ile birlikte artan yapılaşma faaliyetleri çevre sorunlarının artmasına neden olmaktadır. Yapıların, yapım, kullanım, bakım/yenileme ve yıkım gibi faaliyetleri su ve hava kirliliğine, toprağın yapısının bozulmasına ve özellikle yapısal atık oluşumuna neden olmaktadır.Yapısal atıklar, hacimleri, miktarları ve karmaşıklıkları nedeni önemli çevre sorunlarını da beraberinde getirmektedir. Özellikle yapı yıkım aşamasında oluşan atıklar karmaşık yapıda ve fazla miktarda olduğundan dolayı bu aşamada atıkların önlenmesi/azaltılması önem teşkil etmektedir. Bu nedenle yapı yıkımları uygun yıkım yöntemleri ile gerçekleştirilmeli ve yapısal atıkların önlenmesi/azaltılması için yapısal atık yönetimi geliştirilmelidir.Bu çalışmada, dünyada gerçekleştirilen yapı yıkımları yöntemlerinin incelenmesi, Türkiye'de mevcut yapı yıkım uygulamaları gözlemlenmesi ve yıkım firmalarına yönelik anket çalışması olmak üzere üç aşamalı alan çalışması gerçekleştirilmiştir. İhtiyaca cevap vermeyen, ömrünü tamamlamış ve yıkım kararı alınmış betonarme yapıların yıkım faaliyetlerini kapsayan bu tez çalışması ile Türkiye koşullarına uygun yapı yıkım yöntemlerinin ve yapısal atık yönetimi bağlamında yapı yıkım yönetim sisteminin belirlenmesi amaçlanmaktadır.Çalışma altı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; belirlenmiş problem ile Türkiye koşullarına uygun yapı yıkım yönetim sisteminin gerekliliği ortaya konmaktadır. Çalışmanın önemi, amacı, yöntemi ve kapsamı hakkında bilgi verilmektedir.İkinci bölümde; yapıların yaşam döngüleri boyunca çevresel etkileri incelenmektedir. Özellikle yapı yıkım aşamasında oluşan yapısal atıkların ve beraberinde getirdiği çevresel sorunlar açıklanmaktadır. Ayrıca günümüzde uygulanan yapı yıkım yöntemleri hakkında bilgi verilmektedir. Bu bağlamda yapıların özelliklerine ve çevresel koşullara göre yapısal atıkları azaltma yönünde uygulanabilecek yapı yıkım yöntemleri ortaya konmaktadır.Üçüncü bölümde; yapı yıkım yönetim sistemi ve alt aşamaları irdelenmektedir. Dördüncü bölümde; dünyada uygulanan yapı yıkım yöntemleri açıklanmaktadır. Bu yıkım yöntemleri, uygulandıkları ülke koşullarına göre değerlendirilmektedir.Beşinci bölümde ise; Türkiye'de yapı yıkım uygulamalarının gözlemlenmesi ve yıkım firmalarına yönelik yapılan anket çalışması sonucunda elde edilen verilerin analizi ve değerlendirmesi sunulmaktadır.Sonuç bölümünde; Türkiye koşullarına uygun yapı yıkım yönetim sistemi için öneriler sunulmaya çalışılmakta ve değerlendirilmeleri yapılmaktadır.

Abstract:
In late years, building facilities, that increase as a result of increasing population, caused the increase of environmental problems. Buildings? facilities, like construction, usage, maintenance/renovation and demolition, cause water and air pollution, degeneration of earth and especially construction and demolition waste.Construction and demolition wastes, because of their volume, amount and complexity, bring along important environmental problems. Because waste that is generated during the demolition phase is complex and plenty in amount, it is very important to prevent/decrease waste in this phase. Therefore, demolitions of the buildings must be operated with proper demolition methods and the demolition waste management must be developed in order to prevent/decrease construction waste.In this study, a three-staged area survey is done as surveying the demolition methods of the buildings on the world, observing present demolition applications in Turkey and a questionnaire on demolition companies. With this thesis study that covers demolition facilities of concrete buildings; which is inadequate for needs, has completed its life and is decided to be demolished. It is aimed to determine demolition methods suitable for Turkey and demolition management system on the basis of construction and demolition waste management.The study is composed of six chapters. In the first chapter, the need of a demolition management system suitable for Turkey is stated with the determined problem. Information about the study?s importance, aim, method and content is given.In the second chapter, environmental impacts of buildings throughout their life cycle are examined. Especially, construction and demolition waste that is generated on the stage of demolition and environmental problems that come along with these are explained. Furthermore, information about present demolition methods of buildings is given. At this point practical demolition methods of buildings acoording to the charactersitics of buildings and the environmental circumstances are presented.In the third chapter, demolition management system and its sub-stages are examined. In the fourth chapter, demolition methods applied on the world are explained. These demolition methods are evaluated according to the conditions of the countries in which they are applied.In the fifth chapter, observation of demolition applications in Turkey and, analysis and evaluation that are obtained with the questionnaire that is conducted on demolition companies are presented.In the conclusion chapter, it is tried to present advices about demolition management system suitable for Turkey and their evaluations are done.