Klopidogrel kullanımı sonrasında gözlenen inme olaylarında CYP2C19 gen Polimorfizminin etkisi ve maliyet-sonuç analizi
The effect of CYP2C19 gene Polymorphism and cost-result analysis in stroke events observed after clopidogrel use
Yazar: EBRU AKSAN
Danışman: DOÇ. DR. EREN ÖZÇAĞLI
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji ve Toksikoloji Ana Bilim Dalı / Farmasötik Toksikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Farmakoekonomi = Economics-pharmaceutical ; Klopidogrel = Clopidogrel ; Maliyet = Cost ; Maliyet analizi = Cost analysis ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Sitokrom P 450 = Cytochrome P 450 ; İnme = Stroke

Özet:
Merkezi sinir sistemindeki bir hasara bağlı olarak gelişen inme, dünyada ölüme sebebiyet veren 
en önemli nedenler arasında yer alır. Yüksek maliyetli bir hastalık olan inmenin geleneksel 
tedavilerinden biri olan klopidogrel, antiplatelet özelikli bir ön-ilaçtır. Klopidogrelin aktif hale 
gelebilmesi için sitokrom P450 (CYP) enzim ailesi üyeleri ile metabolize olması gereklidir. 
Polimorfizm etkisi ile enzim aktivitesinde görülen farklılıklar aynı zamanda kişiler arasında 
farklı tedavi yanıtlarına sebep olur. İlaç metabolize edici enzimlerdeki polimorfizm ile 
hastalardan tedavi için beklenen yanıtın alınamaması ve ilaç etkisindeki değişikliklere bağlı 
olarak advers olayların meydana gelmesi söz konusu olabilmektedir. Bu gibi durumlar ülkelerin 
sağlık bütçeleri üzerinde önemli bir yük oluşturmaktadır. Bu çalışma ile klopidogrele farklı 
tedavi yanıtları için bir karar ağacı modeli oluşturulmuş, CYP2C19*2 gen polimorfizminin 
saptanması amacıyla yapılacak test için maliyet-sonuç analizi yapılmıştır. Çalışmamızın 
sonuçlarına göre klopidogrel kullanacak olan hastalarda CYP2C19*2 gen polimorfizminin 
kişiye özel tedavi yaklaşımı kapsamında araştırılması maliyet-etkili bir yaklaşım olarak tespit 
edilmiştir. Bu çalışma Türk popülasyonu üzerinde klopidogrel kullanımı sonrasında gözlenen 
inme olaylarında CYP2C19*2 gen polimorfizminin etkisinin ve maliyet-sonuç analizinin 
araştırıldığı ilk çalışmadır. Sonuçlarımız sağlık ödemelerinde yetkin karar verici kurumlar için 
kişiye özel tedavi yaklaşımının klinikte uygulanması açısından yol gösterici niteliktedir.

Abstract:
Stroke due to damage to the central nervous system is one of the most important causes of death 
in the world. Clopidogrel, one of the traditional treatments of stroke which is a costly disease, is 
an antiplatelet-specific pro-drug. In order to be activated of klopidogrel, it must be metabolized 
with members of the cytochrome P450 (CYP) enzyme family. Differences in enzyme activity 
with the effect of polymorphism also cause different treatment responses among individuals. 
Polymorphism in drug-metabolizing enzymes may result in adverse events occurring due to 
inadequate response to treatment of patients and changes in drug action. Such situations pose a 
significant burden on countries' health budgets. In this study, a decision tree model was created 
for different treatment responses to clopidogrel and cost-consequences analysis was performed 
for the determination of CYP2C19*2 gene polymorphism. According to the results of our study, 
CYP2C19*2 gene polymorphism was investigated as a cost-effective approach in patients using 
clopidogrel. This study is the first study to investigate the effect of CYP2C19*2 gene 
polymorphism and cost-effect analysis on stroke events observed after clopidogrel use on 
Turkish population. Our results are guiding the implementation of the personalized treatment 
approach in the clinics for the competent decision makers for health payments.