İHA ile ortofoto harita üretimi ve duyarlılığın irdelenmesi: KTÜ kampüs alanı
Generating the orthophoto map and examination of the accuracy using UAV: KTU campus area
Yazar: AYŞE DİVİT KADI
Danışman: PROF. DR. ERTAN GÖKALP
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Üniversite kampüsleri =

Özet:
Birçok bilimsel çalışmalarda altlık harita olarak kullanılan konumsal verilerin üretilmesini amaç edinen teknolojilerden İnsansız hava araçları (İHA), haritacılık uygulamaları başta olmak üzere çok sayıda mühendislik uygulamalarında giderek yaygınlaşan bir kullanım alanına sahiptir. Afet yönetimi, tarımsal ve ormancılık faaliyetleri, deformasyonların izlenmesi, kırsal ve kentsel alanların planlanması gibi mühendislik projeleri ve bilimsel çalışmalarda ihtiyaç duyulan yüksek doğruluğu karşılayabilen insansız hava araçları sistemleri, kullanıcılara veri toplama ve bu verilerden çeşitli amaçlara yönelik harita üretimi yapabilme imkânı sunmaktadır. Tez kapsamında çalışma sahasına ait yüksek çözünürlüklü ortofoto haritasının üretilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca çalışma sahasında farklı topoğrafik yapılara göre sınıflandırılan alanlarda üretilen ortofoto haritasının doğruluğu, gerçekleştirilecek GNSS ölçümleriyle cm mertebesinde irdelenerek, yönetmelikte belirtilen standartlara uygunluğu incelenmiştir. Sonuçlar ışığında; her üç eksene (x, y ve h) ait karesel ortalama hata değerleri dikkate alındığında elde edilen ürünlerin doğruluk değerlerinin büyük ölçekli harita ve harita bilgileri üretim yönetmeliğine göre standartlara uygun olup olmadığı irdelenmiş ve bu değerlerin sınır aralığı içinde olduğu tespit edilmiştir. Daha sonra üretilen ortofoto haritasının doğruluğunun irdelenmesi uygulamasına geçilmiştir. Tüm test noktaları irdelendiğinde, x, y ve h bileşenlerindeki en büyük hata değerlerinin sırasıyla 5.9 cm, 4.5 cm ve 4.9 cm olduğu tespit edilmiştir.  Buna ek olarak çalışma sahası düz alan, eğimli alan, yerleşim alan ve ormanlık alan olmak üzere 4 ayrı gruba bölünmüştür ve her gruba düşen test noktalarının doğrulukları ayrı ayrı incelenip her bir bölge için ortofoto haritasının doğruluğu irdelenmiştir.  Her üç bileşen için ormanlık alandaki test noktalarının karesel ortalama hata değerlerinin en yüksek olduğu tespit edilmiştir. En düşük hata değerlerine sahip test noktaları ise düz alan bölgesinde yer aldığı gözlemlenmiştir.

Abstract:
Unmanned aerial vehicles (UAV), one of the technologies that aim to produce spatial data, which is used as a base map in many scientific studies, has an increasingly widespread use in many engineering applications, especially in cartography applications. Unmanned aerial vehicle systems, which can meet the high accuracy required in engineering projects and scientific studies such as disaster management, agricultural and forestry activities, monitoring of deformations, planning of rural and urban areas, offer users the opportunity to collect data and produce maps for various aims from this data. It is aimed to produce a high-resolution orthophoto map of the study area in this thesis. In addition, the accuracy of the orthophoto map produced for the areas classified according to different topographic structures in the study area has been examined on the order of cm with GNSS measurements, and its compliance with the standards specified in the regulation has been examined. In the light of the results; Considering the square mean error values of all three axes, it has been examined whether the accuracy values of the products obtained are suitable according to the large-scale map and map information production regulation and it has been determined that these values are within the error limits. Then, the application of examining the accuracy of the produced orthophoto map has been started. When all test points have been examined, the maximum error values in x, y and h directions have been found to be 5.9 cm, 4.5 cm and 4.9 cm, respectively. In addition, the study area is divided into 4 different groups as flat area, sloping area, built-up area and forest area and the accuracy of the test points in each group has been examined separately, and the accuracy of the orthophoto map has been examined for each area. It has been determined that the mean square error values of the test points in the forest area have the highest for all three directions. It has been observed that the test points with the lowest error values are located in the flat area.