Psikolojik sözleşme kavramının, Türkiye'de medya sektörü üzerindeki etkisinin incelenmesi ve analizi
Examining and analyzing the concept of pyscological contract on Turkish media sector
Yazar: GÜZİN KIYIK
Danışman: PROF. DR. DENİZ TAŞCI
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bağlılık = Commitment ; Medya = Media ; Psikoloji = Psychology ; Psikolojik sözleşme = Psychological contract ; Sadakat = Loyalty ; Sözleşmeler = Contracts ; Türkiye = Türkiye ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model ; Çalışanlar = Workers ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment

Özet:
Psikolojik sözleşme; çalışan ve kurum arasında karşılıklı beklenti, algı ve inançlarla şekillenen soyut bağları ifade eden bir kavramdır. Yeni sadakat formları oluşturmayı amaçlayan bu kavram ile birlikte istihdam konusunda sorunlu sektörler için çözümler getirilebileceği düşünülmektedir. Bu araştırma 2011 Nisan-Eylül dönemi içerisinde Türkiye'de ulusal boyutta faaliyet gösteren (İstanbul, Ankara ve İzmir merkezli) özel radyo, televizyon, gazete kuruluşları ve bu kurumların çalışanlarından oluşan örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın amacı Türkiye'deki medya sektöründe bağlılıkları azaltan sorunları tespit etmek ve pozitif psikolojik sözleşmelerin oluşturulabilmesi için öneriler sunmaktır. Konuyu hem çalışan, hem de kurum açısından iki boyutlu irdeleyen bu tez, karma bir araştırma yöntemine sahiptir. Nicel kısımda sektör çalışanlarına uygulanan anketler, yapısal eşitlik modeliyle LISREL programında analiz edilmiştir. Nitel kısımda ise; kurumları temsil eden yöneticilerle yapılan görüşmeler, N-Vivo programıyla betimsel analizlerle değerlendirilmektedir. Araştırma sonucunda, psikolojik sözleşmeler üzerinde etkili olduğu düşünülen faktörler açısından, çalışan beklentilerinin orta ve düşük düzeylerde karşılandığı bulgulanmıştır. Yaşanan olumsuzluklara rağmen, medya sektöründe işe yönelik mesleki bağlılığın işten ayrılma niyetini azalttığı görülmüştür. Kurumlar açısından ise; psikolojik bağların genellikle çalışanlardan kaynaklı bitmediği, sektör çalışanlarının özveriyle çalışmalarına rağmen krizler, maliyet azaltma politikaları gibi nedenlerle işten çıkarıldığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Psychological contact is a concept which refers to non-physical bonds between the employee and the work place such that said bonds are configured by mutual expectations, perceptions and beliefs. With this concept which aims to embody new commitment forms, it is believed that solution can be created for sectors experiencing problems related with employment. This study was conducted on the sample comprising of private radios, televisions and newspaper enterprises operating on country-wide scale (headquarters located in Istanbul, Ankara and İzmir) in Turkey and their employees between April and September 2011. Aim of this study is to determine problems which reduce commitment in the media sector of Turkey and to offer advices for creating positive psychological contracts. Examining the subject in two dimensions, including perspectives of employee and the enterprise, this dissertation has mixed study method. In quantitative part, surveys applied to sector employees were analyzed with structural equation method using LISREL software pack. However, in qualitative part, interviews with managers of enterprises were examined with descriptive analyses using N-Vivo software pack. As a result of the study, considering the factors believed to have influence on psychological contracts, it was found that the extent of fulfilling expectations of employees was low and moderate. It was observed that despite all negative experiences, professional commitment in the media sector attenuated the employee?s intent to withdraw. In the part of enterprises, it was determined that psychological contracts are not generally cancelled by employees and they are dismissed due to causes such as crisis and cost-reduction policies although employees of the sector work devotedly.