Prenatal dönemde kardiyak anomali saptanan hastaların genetik hastalıklar açısından postnatal değerlendirilmesi
Postnatal evaluation of patients with cardiac anomalies during prenatal period in terms of genetic diseases
Yazar: GÜLCAN YILBAŞ KARA
Danışman: PROF. DR. GÜLEN EDA ÜTİNE
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Genetik = Genetics ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Fetüs = Fetus ; Genetik = Genetics ; Kalp defektleri-konjenital = Heart defects-congenital ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Prenatal teşhis = Prenatal diagnosis

Özet:
Konjenital kalp hastalıkları (KKH) kalbin ya da intratorasik büyük damarların intrauterin gelişim döneminde oluşan yapısal veya fonksiyonel hastalıklarını ifade etmektedir. KKH tüm konjenital anomalilerin yaklaşık üçte birini oluşturur. KKH'nin etiyolojisinde genetik ve çevresel faktörler rol oynar, ancak bunlar oldukça heterojen olup günümüzde çok azı bilinmektedir. Bu araştırmada fetal görüntüleme yöntemleriyle kardiyak defekt saptanan fetüslerden postnatal veya postmortem değerlendirme ile KKH olduğu doğrulananlarda genetik etiyolojinin araştırılması amaçlanmıştır. Ağustos 2016 ile Mart 2020 arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Kardiyoloji veya Kadın Hastalıkları ve Doğum polikliniklerinde fetal kardiyak anomali saptanan ve Çocuk Genetik Hastalıkları polikliniğine yönlendirilen 268 olgu KKH tipleri, sınıflaması, prenatal ve postnatal tanı uyumu, antropometrik ölçümler, maternal enfeksiyon ve ilaç kullanımı, ailede KKH varlığı, eşlik eden anomaliler, işlevsel bozukluklar ve genetik hastalıklar yönünden incelenmiştir. Postnatal veya postmortem kardiyak değerlendirmeyle 258 olguda, 100 (%38,8) basit, 84 (%32,6) kompleks ve 22 (%8,5) önemli kardiyak malformasyon ile dört (%1,6) diğer kalp anomalisi olmak üzere, toplam 210 hastada (%81,4) farklı kategorilerden KKH saptanmıştır. Fetal ve postnatal kardiyak bulguların büyük ölçüde korelasyon gösterdiği, fetal hiperekojen odak bulunan fetüslerin %39 oranında normal kardiyak anatomiyle doğduğu görülmüştür. Hastaların 61'inde (%29) ekstrakardiyak malformasyonlar saptanmış; en sık renal (%25,3), intrakraniyal (%17,3), musküloskeletal (%10,4) ve abdominal (%9,6) anomalilerin eşlik ettiği bulunmuştur. Ayrıca gelişimsel gecikme (%17,5), oftalmik anomaliler (%13,2), hipotiroidi (%7,8), hipokalsemi (%4,2) ve işitme kaybı da (%1,3) izlenmiştir. Çalışmamızda 210 hastanın 25'i (%11,9) genetik hastalık tanısı almıştır. Kromozom analiziyle yedi trizomi 21, iki trizomi 18, bir trizomi 13; kopya sayısı inceleyen tetkiklerle beş 22q11.2 delesyon sendromu, bir 9p34 delesyonu ve bir 4q31 duplikasyonu ve 10p26 delesyonu, ayrıca klinik değerlendirmeyle iki 22q11.2 delesyon sendromu, iki VACTERL assosiasyonu, bir PHACES sendromu, bir akrokardiyofasiyal sendrom, bir CHARGE sendromu ve bir Ivemark sendromu tanı almıştır. KKH hastalarının genetik etiyoloji ve eşlik eden anomaliler yönünden değerlendirilmeleri bütüncül klinik tanı oranını artıracaktır.

Anahtar Kelimeler: konjenital kalp hastalığı, genetik tanı, ekstrakardiyak anomali, kopya sayısı değişikliği, genetik sendrom

Abstract:
Congenital heart diseases (CHD) stand for structural or functional defects of the heart or intrathoracic great vessels that occurred during the intrauterine period. CHD covers approximately one third of all congenital anomalies. Genetic and environmental factors take place in the etiology of CHD, however only a small portion of these factors are known and are heterogenous. In this study, it was aimed to investigate the genetic etiology of the fetuses with cardiac defects detected antenatally that were confirmed postnatally or during postmortem investigations. CHD classifications, diagnostic consistency of prenatal and postnatal tests, anthropometric measurements, maternal exposure to medications and infections, family history of CHD, coexistent anomalies, functional disabilities and genetic diseases of 268 cases were evaluated, after referral Pediatric Cardiology and/or Obstetrics and Gynecology clinics to Department of Pediatric Genetics of Hacettepe University Faculty of Medicine, between August 2016 and March 2020. Postnatal and postmortem cardiac evaluations showed that 210 of 258 cases had variable cardiac defect types; simple in 100 cases (38.8%), complex in 84 (32.6%), moderate in 22 (8.5%) and other cardiac anomalies in four (1.6%). Postnatal cardiac findings were consistent with fetal cardiac assessment, and 39% of the fetuses with echogenic intracardiac focus were born with normal cardiac anatomy. Extracardiac malformations were present in 61 (29%) of the patients; renal anomalies were the most frequent (25.3%), followed by intracranial (17.3%), musculoskeletal (10.4%) and abdominal (9.6%) anomalies. Furthermore, growth retardation (17.5%), ophthalmic anomalies (13.2%), hypothyroidism (7.8%), hypocalcemia (4.2%) and hearing loss (1.3%) were detected. In this study, 25 of 210 individuals (11.9%) were diagnosed with genetic disorders. Chromosomal analysis revealed trisomy 21 in seven, trisomy 18 in two, and trisomy 13 in one of the patients; copy number analysis revealed 22q11.2 deletion syndrome in five, 9p34 deletion in one, 4q31 duplication and 10p26 deletion in one of the patients. Clinical evaluation led to the diagnoses of 22q11.2 deletion syndrome in two, VACTERL association in two, PHACES syndrome in one, acrocardiofacial syndrome in one, CHARGE syndrome in one and Ivemark syndrome in one of the patients. The evaluation for genetic etiology and coexistent anomalies of CHD patients would increase the proportion of integrative clinical diagnoses.

Keywords: congenital heart disease, genetic diagnosis, extracardiac anomalies, copy number variations, genetic syndrome