Bazı biostimülant ve fungisit uygulamalarının Cucumis sativus L. (hıyar) bitkisinde neden olduğu anatomik ve fizyolojik değişikliklerin belirlenmesi verim-kalite üzerine etkileri
Identification of anatomical and physiological changes caused by various biostimulant and fungicide applications in Cucumis sativus L. (Cucumber) and effects on yield-quality
Yazar: AYLİN EŞİZ  DEREBOYLU
Danışman: DOÇ. DR. NEDRET TORT
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Çalışmada İzmir ili Menderes beldesinde sera koşullarında yetiştirilen Cucumis sativus L.(Hıyar) bitkilerine, fungisit olarak Anvil 50 SC (50g/L Hexaconazole), Forum Blu 46 WP (%6 Dimethomorph, % 40 Bakıroksiklorür), bitki aktivatörü olarak Crop-Set uygulanmıştır. Uygulamalar üreticiye önerilen doz, önerilen dozun iki katı, üç katı dozlarda yapılmış, hıyar bitkisinin morfolojik, anatomik ve fizyolojik yapısı ile meyve verimi üzerindeki olası etkileri araştırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre; yapılan uygulamalar tohum çimlenmesi üzerinde çok fazla etkili olmamış, ancak fide gelişiminde tüm uygulama gruplarında azalma gözlenmiştir. Fungisit uygulama gruplarında fotosentetik pigment içeriği ve topraktaki toplam mikrofungus sayılarında kontrol grubuna göre azalma, Crop-Set uygulama gruplarında ise artış gözlenmiştir. Uygulanan fungisitler doz artışına bağlı olarak, özellikle yüksek dozlarda polen sterilitesinde artışa neden olmuş, sonuçta da toplam meyve sayılarında azalma meydanagelmiştir. Ancak Crop-Set uygulama gruplarında polen sterilitesinde kontrol grubuna göre azalma ve buna bağlı olarak toplam çiçek ve meyve sayılarında artış gözlenmiştir. Bunun yanı sıra fungisit uygulamaları, yaprak endogen ABA (Absisik asit) ve IAA (Indol 3- asetik asit) miktarlarında, prolin ve protein değerlerinde artışa neden olmuştur. Bu sonuçlar da özellikle yüksek dozdaki fungisit uygulamalarının bitkide stres yarattığını göstermektedir. Ayrıca yapılan uygulamaların anatomik yapıda oluşturduğu değişiklikler, temel yapının değişmesi boyutlarında değil, hücrelerin boyut, şekil ve düzenlenişlerinde gerçekleşmiştir. Belirli dönemlerde yapılan meyve en, boy ve çap ölçümlerinde Crop-Setin istenen boyuta sahip meyve sayılarında artışa neden olduğu, ürün kalitesini ve verimi arttırdığı, fungisit uygulamalarının ise kontrol grubuna göre çiçek ve meyve sayılarında azalmaya neden olduğu, ürün kalitesini olumsuz etkilediği, pazarlanabilen meyve sayılarını ve verimi azalttığı görülmüştür. Elde edilen verilerin ışığı altında, Crop-Set gibi bitki aktivatörlerinin kullanımı, hem tarımsal mücadelenin vazgeçilmez bir parçası olan füngisitlere alternatif yada destek olabilecek, fungisitlerin kullanımını en aza indirecek, hem de daha güvenli ve kaliteli ürün elde edilmesine olanak sağlayabilecektir. Anahtar Kelimeler: Cucumis sativus L., Hıyar, Fungisit, Anatomik yapı, Verim, Fizyolojik stres..

Abstract:
In this study, Anvil 50 SC (%50 Hexaconazole), Forum Blu 46 WP (%6 Dimethomorph, % 40 Copperoksiclorid) were applied as fungicides and Crop-Set was applied as plant activator to Cucumis sotivus L. (cucumber), grown under greenhouse conditions in Menderes town of İzmir City. The application was carried out as recommended döşe, twice and three times the recommended döşe. The possible effects of these on morphology, anatomy and physiology of the plant as well as on fruit yield, were investigated. According to the results obtained, the applications didn't have much effect on seed germination. However, a decrease in seedling development was observed in ali application groups. in fungicide application groups, compared to control groups, a decrease in photosynthetic pigment content and total microfungi numbers in soil was observed, whereas there was an increase in Crop-Set application. Depending on increases in doses, the applied fungicides caused anVIII increase in polen sterility in high doses and at the end a decrease in total fruit numbers was observed. However, in Crop-Set application groups there was a decrease in pollen sterility compared to control groups and accordingly an increase in total flower and fruit numbers was observed. Fungicide applications caused an increase in amount of leaf endogen ABA (Abscisic acid) and IAA (Indol 3-asetic acid) and in proline and protein values. These results show that, especially high fungicide applications cause stresses in plant. Furthermore, the changes in anatomical structure that were caused by applications were not in basic structural dimensions, rather they were realized in size, shape and organization of cells. During measurements of fruit diameter and lenght, it was observed that Crop-Set causes an increase in the numbers of fruits with desired sizes, increased product quality and yield; whereas the application of fungicides caused a decrease in flower and fruit numbers compared to control groups had a negative effect on product quality and decreased the number of marketable fruits and the yield. According to the results obtained, the use of plant activators such as Crop-Set may be an alternative or a support to fungicides, decrease their use to a minimum and help obtain safer and more quality products. Key words: Cucumis sativus L., Cucumber, Fungicide, Anatomical structure, Yield, Physiological stres.