Kanser hastalarına bakımverenlerin psikososyal sorunları ve başetme becerilerinin incelenmesi
Investigation of psychosocial problems and coping skills of caregivers of cancer patients
Yazar: ZÜBEYİR DEDEOĞLU
Danışman: PROF. DR. VEDAT IŞIKHAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Başa çıkma = Coping ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Psikososyal sorunlar = Psychosocial problems ; Sosyal hizmet uzmanları = Social workers ; Sosyal hizmetler = Social services ; Stresle başetme = Coping with stress ; Ölçekler = Scales

Özet:
Kanser, teşhis, tedavi, bakım ve sürekli kontrol işlemleri ile hastayı bakım ve desteğe bağımlı kılan zorlu bir süreçtir. Kişi bu süreçleri yaşarken eş, çocuk, birinci ve ikinci derece yakınlarının bakım ve desteğini almak zorundadır. Bu bakımverenler hastanın yaşadığı sorunların nesnel ve duygusal yüküne doğrudan maruz kalmaları nedeniyle birçok fiziksel, ekonomik ve psikososyal sorunlarla karşılaşmaktadırlar. 
Bu araştırmanın amacı; kanser hastalarına bakımverenlerin sorunlarının tespit edilmesi ve bu sorunlarla başetmek için kullandıkları mekanizmalar hakkında bilgi edinilerek sosyal hizmet müdahalelerinin planlanmasına bilgi oluşturmaktır.
Nicel araştırma yönteminin kullanıldığı bu çalışmada bakımverenlere yönelik genel bir kanıya ulaşmak için "genel tarama yöntemi" kullanılmıştır. Araştırmada bakımverenlerin yaşadığı sorunları ve başaçıkma tarzlarını etkileyen çok sayıdaki değişkenlerin varlığını ve derecesini tespit etmek için "ilişkisel tarama metodu" kullanılmıştır. Araştırmanın veri kaynağını Ankara'da Dr. Abdurrahman Yurtaslan Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesinde yatarak tedavi gören hastaların bakımverenleri oluşturmaktadır. Veriler, Hacettepe Üniversitesi Etik Komisyon onayından sonra, bakımverenlere yönelik hazırlanan Görüşme Formu, Beck Depresyon Envanteri ve Stresle Başaçıkma Ölçeği aracılığıyla toplam 322 bakımverenden toplanmıştır. 
Araştırma verilerinin analizi sonucunda; bakımverenin sosyo-demografik özellikleri ile hasta ve hastalık sürecine ilişkin faktörlerin bakımverenin depresyon düzeyine ve stresle farklı başaçıkma tarzlarının benimsenmesinde etkili olduğu görülmüştür. 
Araştırmadan elde edilen bulgular ışığında bakımverenlerin kurumsal olarak hizmet odağına alınması, ekonomik, psikolojik ve sosyal olarak desteklenmesi gerektiği anlaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar kapsamında farklı ölçeklerde önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Cancer is a long row to hoe that makes the patient dependent on care and support through diagnosis, treatment, care and continuous control processes. While going through these processes, the person has to get the care and support of his spouse, children, first and second degree relatives. The caregivers be confronted many physical, economic and psychosocial problems because they are directly exposed to the objective and emotional burden of the problems experienced by the patient.
The purpose of this research; To provide information for the planning of social work practice by obtaining information about the problems of caregivers of cancer patients and the mechanisms they use to cope with these problems.
In this study, in which the quantitative research method was used, the "general survey model" was used to reach a general opinion about caregivers. In the study, "correlational survey model" was used to determine the existence and degree of many variables that affect the problems experienced by caregivers and their coping styles. The data source of the research is in The caregivers of the patients receiving inpatient treatment at Ankara Dr. Abdurrahman Yurtaslan Oncology Training and Research Hospital. After the approval of Hacettepe University Ethics Committee, interview form a total of 322 caregivers through the Interview Form, Beck's Depression Scale and Stres Coping Styles Scale prepared for caregivers.
As a result of the analysis of the research data; It has been observed that the socio-demographic characteristics of the caregiver and the factors related to the patient and the disease process are effective in the caregiver's depression ındex and the  dealing ways different overcoming the stress.
In the light of the findings obtained from the research, it was understood that to caregivers should be corporate service and should be supported economically, psychologically and socially. Within the scope of the results obtained, suggestions were made at different scales.