Periferik intravenöz kateter uygulamasında tespit seti etkinliğinin incelenmesi
The investigation of the efficiency of fixation set in the performing perifheral intravenous catheter
Yazar: ÖZNUR KAVAKLI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞENAY UZUN
GATA / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşirelik = Nursing ; Kateterizasyon-periferik = Catheterization-peripheral

Özet:
J.Sağ. Yzb. Öznur KAVAKLI, ?Periferik İntravenöz Kateter Uygulamasında Tespit Seti Etkinliğinin İncelenmesi? GATA Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Programı Yüksek Lisans Tezi, 2009.Araştırma acil serviste periferik intravenöz (IV) kateter uygulamasında tespit seti etkinliğinin incelenmesi amacıyla, 15 Kasım 2008- 15 Nisan 2009 tarihleri arasında GATA Acil Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığı'nda yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, GATA Acil Tıp AD. Başkanlığı'na başvuran, 18 ve üzeri yaş grubu, periferik IV kateter yerleştirilen ve IV kateter tespit materyali veya yapışkan maddelere alerjisi olmayan, araştırmaya katılmayı kabul eden 128 birey oluşturmuştur. Araştırmada, GATA Acil Tıp AD. Başkanlığında halen uygulamada kullanılan tespit bantı ile kateteri cilde tespit edilen bireyler kontrol grubunu ve tespit seti kullanılarak tespit edilen bireyler ise deney grubunu oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında, literatür incelemesi ve uzman görüşüne dayalı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen veri toplama formu kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen başlıca sonuçlar şunlardır: Araştırmaya katılan bireylerin çoğunluğunu; kadın, 66 ve yukarı yaş grubunda, BKİ'ne göre hafif kilolu, kronik hastalığı bulunan, acil önemlilik derecesi kategori?2 olan(yüksek riskli) ve bilinçli hastalar oluşturmuştur. IV kateter uygulamasına ilişkin olarak, hastaların yarısına yakınında antekübital fossa venleri; sıvı ve elektrolitlerin verilmesi ve kan örneği alınması amaçları için kullanılmıştır. Hastaların yarısında IV kateter, damar yolunda 0?24 saat kalmıştır. IV kateteri damar yolunda 72 saatten fazla kalanların çoğunluğunu, deney grubu hastalar oluşturmuştur. Deney grubu hastaların yarısından fazlasında kateter damar yolundan istemle çıkartılmış, kontrol grubu hastalarda ise kateter ile ilişkili komplikasyon belirtilerinin gelişmesi ve tespit bantının yerinden çıkması nedenleriyle çıkartılmıştır. Araştırmada tüm hastaların hemen hemen üçte birinde IV kateter ile ilgili istenmeyen durum ve komplikasyon gelişmiştir. Deney grubu hastalarda komplikasyon gelişme oranı, kontrol grubu hastalara göre daha düşük çıkmıştır. Araştırma da IV kateter damar yolunda ne kadar uzun süre kalırsa, kateter ile ilişkili komplikasyon gelişme oranının da o kadar arttığı görülmüştür. Kontrol grubu hastalara göre, deney grubu hastalarda tespit setini çıkartma basamağına ilişkin memnuniyet düzeyi daha yüksek çıkmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda tespit setinin cildin tüy ve terden fakir ven bölgelerinde IV kateterin tespitinde kullanılabileceği önerilmiştir.Anahtar Kelimeler: IV Kateter Tespiti, IV Kateter ile İlişkili Komplikasyon, Hemşirelik.

Abstract:
The Investigation Of The Efficiency Of Fıxatıon Set In The Performıng Perifheral Intravenous Catheter, GMMA Institute of Health Sciences, Nursing Program, Master Degree Thesis, Ankara,2008This study between 15 November 2008 and 15 April 2009 in Gulhane Military Medical Academy, department of Emergency was performed in order to investigate the efficiency of fixation set of peripheral intravascular catheter. The one hundred and twenty eight patients who are not allergic to for IV catheter fixation set, and adhesive accepted to join sampling in study with age range at 18 and over. In this study the control group consisted the patients whose catheters were fixed to the skin with fixation tape being used in the Emergency Deparment of GMMA, now. On the other hand the experimental group consisted the patients whose catheters were fixed with fixation set. The special form was established by investigator to collect data depending on literature review and experts suggestions. The main points follow as below: 1-The most of patients who accepted o attend experiment were women and 66-years old and over. 2-Obesity according to BMI. 3-They had chronic diseases. 4-Patients emergency importance level is classification two (high risk) and consicious. Nearly half of the patients were given fluids and blood, and were gotten blood via antecubital vein related with the application of IV catheter. The half of patients? catheter stayed in the venous way between 0 and 24 hours. The patients from experimental group had catheter in the venous way longer than 72 hours. Then the catheters were deliberately removed from the venous way in the experimental group. On the other hand the catheters were removed from the venous way because of the determination of complication related and unwilling conditions occured one third of all patients. The rate of complications was lower in the experimental group than in the control group. Furthermore the rate of complications related with catheter increased with how long the catheter stayed in the venous way. The fixation set removing succes percentage for patients from control group higher than for patients from experimental group. The results of the study sugested that the fixation set can be used for the catheter stabilisation in the parts of the body which are less sweaty and hairly.Key words: Stabilization Of IV Catheter, Complication Related With IV Catheter, Nursing.