Tarihsel süreçteki mimari katmanlaşmanın kent kimliği oluşumuna etkileri: Stratonikeia antik kenti – Eskihisar köyü
The architectural stratification in the historical process to the formation of urban identity effects: Stratonikeia ancient city – Eskihisar village
Yazar: FATMA NUR YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. GAMZE KAYMAK HEİNZ
İSTANBUL BEYKENT ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Herhangi bir nesnenin, olgunun veya oluşumun bir kimliği olduğu gibi her kentinde kendisine ait kimliği bulunmaktadır. Bu kimlik, onları diğerlerinden farklı kılarak, bütünün içerisinden sıyrılmalarını sağlamaktadır. Kentlere özgün nitelikler kazandıran, bu niteliklerin oluşumunu, gelişimini ve değişimini etkileyen faktörler de her kent için ayrışmaktadır. Bu tez çalışmasında; kentin kimliği ile ilişkili kavramlar, Stratonikeia Antik Kenti – Eskihisar Köyü örneğinde özelleştirilmiş, okuyucuya aktarımı ve anlaşılabilirliği sağlanmaya çalışılmıştır. 
Tarihi geçmişi olan her kent süreç içerisinde gelişir, değişir ve dönüşür. Tarihi kentler, zaman içerisinde geçirdikleri her evrimin izlerini bünyelerinde katmanlar halinde barındırmaktadırlar. Katmanlar; kimi zaman silinerek, yıkılarak, yok edilerek; kimi zaman ise eklenerek, taşınarak ve çoğaltılarak kent gelişiminin bir parçası olurlar. Oluşan her mimari katman ile kente ve döneme ait olan kimlik de nesilden nesille aktarılmakta veya yok olmaktadır. Böylelikle çalışma tarihi kent, katmanlaşma, kimlik kavramlarını ve bu kavramların birbirleriyle olan ilişkisini sınırlar dâhilinde irdelemiştir. 
Tez çalışması kapsamında; çağlar boyunca birçok uygarlığın izlerini bünyesinde hala yaşatmakta olan Stratonikeia Antik Kenti – Eskihisar Köyü'nün değişim, dönüşüm ve evrimleri incelenmektedir. Kentte; Hellenistik, Roma, Bizans, Beylikler, Osmanlı ve Cumhuriyet Dönemi yapıları iç içe bir yerleşim sergilemektedir. Bu sayede derin bir mimari katmanlaşmayı da bünyesinde barındırmaktadır. Çalışmada, kente ait olan mimari katmanlaşmanın farklı dönemlerdeki kent kimliği oluşumlarına hangi ölçülerde etki ettiği araştırılmıştır. Sonuç olarak; uzun süreçte meydana gelen dönemsel çeşitlilikle beraber fiziksel, tarihsel ve toplumsal değişim de irdelenmiş, katmanlaşmış yapının kimliğe olan belirgin etkileri ortaya konmuştur. Tez çalışması; katmanlaşmanın, kentsel kimlik oluşumuna etkisinin kaçınılmaz olduğunu ve olumlu-olumsuz bir şekilde kentin sahip olabileceği veya sahip olduğu kent kimliğine etkisini ortaya koymaktadır.

Abstract:
Just as any object, phenomenon or formation has an identity, every city has own identity. This identity makes them stand out from the whole by making them different from the others. Factors that bring unique qualities to cities and affect the formation, development and change of these qualities are also different for each city. In this thesis study; the concepts related to the identity of the city were privatized in the example of the Stratonikeia Ancient City – Eskihisar Village, and it was tried to be conveyed the reader. 
Every city with a historical past develops, changes and transforms in the process. Historical cities contain the traces of every evolution they have undergone over time, in layers. Layers sometimes become a part of urban development and transformation by being deleted, collapse, destroyed and sometimes added, moved and multiplied. With each architectural layer formed, the identity belonging to the city and the period is transferred from generation to generation or disappears. Thus, the study examined the concepts of historical city, stratification, identity and the relationships of these concepts with each other.
In thesis; the change, transformation and evolution of the ancient city of Stratonikeia – Eskihisar Village, which still keeps the traces of many civilizations alive throughout the ages, are examined. In the city; Hellenistic, Roman, Byzantine, Principalities, Ottoman and Republican Period structures exhibit a nested settlement. In this way, it also includes a deep architectural layering. In study, it was investigated to what extent the architectural stratification of the city affected the formation of urban identity in different periods. In conclusion; the physical, historical and social change along with the periodic diversity that occurred in the long-term were also examined, and the distinctive effects of the stratified structure on the identity were revealed. Thesis; it reveals that the effect of stratification on the formation of urban identity is inevitable and it have positive-negative effect on the urban identity the may.