Alzheimer hastası bireylerde bazı mikroRNA'ların ekspresyonlarının araştırılması
Investigation of expression of certain mirnas in patients with alzheimer's disease
Yazar: MEHMET TUĞHAN KIZILTUĞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMİN ERDAL
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Nöroloji = Neurology ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Gen ifadesi = Gene expression ; Mikro RNA = Micro RNA

Özet:
Progresif nörodejeneratif bir bozukluk olan Alzheimer hastalığı (AH), yaşlılarda görülen en yaygın demanslardan biridir. AH, patolojik olarak ekstrasellüler amiloid plak birikimi, nörofibriler yumaklar, sinaps ve nöronal kayıplarla karaterizedir. Son yıllarda, artan raporlar mikroRNA (miRNA)'lar ve AH arasında direkt bir ilişkinin olduğunu göstermiştir. miRNA'lar, yaklaşık 22 nükletit uzunluğunda olan tek zincirli RNA'lardır. Hedef mRNA'ların 3'UTR'siyle kısmi eşleşen bazlarla post-transkripsiyonel gen susturulmasında kılavuz bir molekül olarak işlev gösterirler. Hücre proliferasyonu, bölünmesi, farklılaşması, apoptoz, protein salgılanması ve doku gelişimi gibi çeşitli yolaklarda önemli rol oynarlar. Bu çalışmada, AH patogenezine yol açan genleri hedefleyen aday 6 miRNA'nın (hsa-miR-132-3p, hsa-miR-186-5p, hsa-miR-195-5p, hsa-miR-219a-5p, hsa-miR-3163 ve hsa-miR-3613-3p) ekspresyon seviyeleri, AH hasta (n=84) ve sağlıklı bireylerin (n=67) kan örneklerinde belirlendi. Kan örnekleri, etik hususlar göz önüne alınarak Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı'ndan elde edildi. Seçilen miRNA'lar, Real-time PCR'da karşılaştırmalı CT yöntemi kullanılarak analiz edildi. Moleküler analizden elde edilen veriler Ki-kare testi, Shapiro–Wilk testi, Student t-testi, Mann-Whitney U testi ve Benjamini-Hochberg düzeltmesi kullanılarak istatistiksel olarak değerlendirildi. Değerlendirme sonucunda, kontrollerle karşılaştırıldığında AH'de hsa-miR-3163 ve hsa-miR-3613-3p'nin ekspresyonunun anlamlı bir biçimde arttığı, buna karşın hsa-miR-186-5p'nin ekspresyonunun ise önemli derecede azaldığı edildiği tespit edildi (p<0,05). Sonuç olarak bu bulgular, hsa-miR-186-5p, hsa-miR-3163 ve hsa-miR-3613-3p'nin AH nörodejenerasyonuna katkı sağlayabildiğini göstermiştir.

Abstract:
Alzheimer's disease (AD) that is a progressive neurodegenerative disorder is the most common dementia among the elderly. It is pathologically characterized by extracellular amyloid plaques deposition, neurofibrillary tangles, synapse and neuronal loss. Recently, accumulating cases have demonstrated a direct link between microRNAs (miRNAs) and AD. miRNAs are single-stranded RNAs in aproximately 22 nucleotides in length. They function as a guide molecule in post-transcriptional gene silencing by partially bases pairing with the 3'UTR of target mRNAs. They play important roles in several pathways such as cell proliferation, cell division, cell differentiation, apoptosis, protein secretion and tissue development. In this study, the expression levels of 6 candidate miRNAs (hsa-miR-132-3p, hsa-miR-186-5p, hsa-miR-195-5p, hsa-miR-219a-5p, hsa-miR-3163 and hsa-miR-3613-3p) targeted genes leading to AD pathogenesis in blood samples of AD patients (n=84) and controls (n=67) were determined. The samples by taking ethical statements into consideration were obtained from the Department of Neurology, Mersin University Faculty of Medicine. Selected miRNAs were analyzed by using comparative CT method in Real-Time PCR. Data obtained from molecular analyze were statistically evaluated by using Chi-squared test, Shapiro–Wilk test, Student's t-test, Mann-Whitney U test and Benjamini-Hochberg correction. As a result of evaluation, it was identified that hsa-miR-3163 and hsa-miR-3613-3p were significantly upregulated in AD patients, while hsa-miR-186-5p were markedly downregulated in AD patients compared to controls (p<0,05). In conlusion, these data indicate that hsa-miR-186-5p, hsa-miR-3163 ve hsa-miR-3613-3p may contribute to AD neurodegeneration.