Edirne ili alçak düşülü akarsularında piko hidroelektrik enerjisi potansiyelinin değerlendirilmesi ve uygun bir türbin-generatör prototipinin geliştirilmesi
Evaluation of pico hydroelectric energy potential in Edirne province low-head rivers and development of an appropriate turbine-generator prototype
Yazar: İSMAİL KIZILIRMAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL BECENEN
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Uygulamalı Bilimler ve Teknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Enerji = Energy

Özet:
Türkiye, hızla artan elektrik ihtiyacını karşılayabilmek için öncelikli olarak yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmek zorundadır. Türkiye'de hidroelektrik enerjisi üretiminde baraj tipi santraller ön plâna çıkmakta, nehir tipi santraller ise daha az tercih edilmektedir. Yenilenebilir enerji kaynaklarından olan hidroelektrik enerji kaynakları diğer kaynaklar ile kıyaslandığında daha stabildir. Bu nedenle mevcut hidroelektrik potansiyelinin daha fazla oranda değerlendirilmesi gerekmektedir. Akarsularımızın hidroelektrik enerjisi potansiyelinin belirlenmesi elektrik üretiminde kullanılabilmeleri için önemlidir. Mevcut durumda yüksek düşülü akarsuların enerji potansiyeli alçak düşülü akarsulardaki enerji potansiyeline göre daha fazla değerlendirilmektedir. Çalışmamızın amacını; yeterince değerlendirilemeyen hidroelektrik enerjinin ekonomiye kazandırılması oluşturmaktadır. Bu amaçla çalışmada,  coğrafi yapı olarak yükseltisi az, akarsu ve dereleri alçak düşüye sahip olan Edirne ili seçilmiştir. Çalışma kapsamında hidroelektrik enerji, hidroelektrik enerjiden elektrik üretimi, hidrotürbin tipleri, hidroelektrik enerji santralleri, Edirne ilinde hidroelektrik enerji potansiyeli incelenecektir. Terminolojide 5 kW'a kadar olan türbinler piko hidroelektrik türbinler olarak adlandırılmıştır. Edirne İli'inin alçak düşülü akarsularında uygun piko hidroelektrik türbin tipi olarak yerçekimsel su girdap türbini (GWVT) seçilerek uygulaması yapılmıştır. Elde edilecek enerjinin öncelikle akarsu kenarlarındaki yerleşim yerleri ve tarımsal işletmelerde kullanılması ile enerji giderlerinin azaltılması amaçlanmaktadır. Daha büyük ölçeklerde elde edilecek enerji ise ulusal şebekeye verilebilir.

Abstract:
In order to meet the rapidly increasing electricity need, Turkey has to focus primarily on domestic and renewable energy sources. In Turkey, dam-type power plants come to the fore in hydroelectric energy production, while river-type power plants are less preferred. Hydroelectric energy sources, one of the renewable energy sources, are more stable compared to other sources. Therefore, the existing hydroelectric potential needs to be evaluated further. Determining the hydroelectric energy potential of our rivers is important for their use in electricity generation. Currently, the energy potential of high-head streams is evaluated more than the energy potential of low-head streams. The purpose of our study; Bringing hydroelectric energy that cannot be utilized sufficiently to the economy constitute for this purpose, the province of Edirne, which has low altitude and low head streams, was chosen in the study. Within the scope of the study, hydroelectric energy, electricity generation from hydroelectric energy, hydro turbine types, hydroelectric power plants, and hydroelectric energy potential in Edirne province will be examined. In terminology, turbines up to 5 kW are called pico hydroelectric turbines. Gravitational water vortex turbine (GWVT) has been selected as the appropriate pico hydroelectric turbine type and its application has been made in the low-head streams of Edirne Province. It is aimed to reduce energy costs by using the energy to be obtained primarily in rivers, settlements and agricultural enterprises. The energy to be obtained in larger scales can be given to the national grid.