Düşünme stilleri ve etik algı arasındaki ilişki: Üniversite öğrencileri üzerine bir uygulama
The Relationship between thinking styles and ethical perception : A research counducted on university students
Yazar: İBRAHİM SANİ MERT
Danışman: DOÇ. DR. AZİZE ERGENELİ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Düşünce yapısı = Construction of the theought ; Düşünme = Thinking ; Etik = Ethics ; Yaratıcılık = Creativity ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
ÖZET Anket yoluyla veri toplama yöntemi kullanılarak Hacettepe Üniversitesi Beytepe Kampüsündeki öğrenciler üzerine yapılan bu çalışmada, yaratıcılıkta beynin düşünme stilleri ile etik algılar arasındaki ilişki araştırılmıştır. Ayrıca düşünme stilleri ve etik algıların bazı demografik faktörlerle ilişkisi de analiz edilerek araştırmaya dahil edilmiştir. Katılımcıların düşünme stilleri, Ned Herrmann tarafından geliştirilmiş HBDI (Herrmann Beyin Baskınlık Modeli) ile tespit edilen düşünme Kadran ve Lop puanları ile belirlenmiştir. Katılımcıların, etik ankette verilen 15 etik senaryoya verdikleri cevaplara göre etik algı, başkalarının etik algılarına ilişkin yargı ve bu ikisi arasındaki farkın ölçüldüğü etik fark puanları tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, katılımcıların B Kadran (Ardışık Düşünme Tarzı) puanları ve Sol Lop puanları arttıkça başkalarının etik algılarına ilişkin yargı puanları azalmakta ve etik fark puanları artmaktadır. Başkalarının etik algılarına ilişkin yargı profilleri orta olan katılımcıların C Kadran (İnsan İlişkileri Baskın Düşünme Tarzı) puanları daha yüksek bulunmuştur. Katılımcıların Sağ Lop puanlan arttıkça çevrelerini daha etik algılamakta oldukları ve kendi etik algıları ile çevrenin etik algılan arasında yaptıkları kıyaslamada, çevreyi kendilerinden daha etik görme eğiliminde oldukları tespit edilmiştir. Sol Lop puanı yükseldikçe ise bu durum tam ters olmaktadır. Araştırmada, Erkeklerin A Kadran (Analitik Düşünme Tarzı) ve Üst Lop puanlan daha yüksek bulunmuş, bayanların B (Ardışık Düşünme Tarzı) ve C Kadran (İnsan İlişkileri Baskın Düşünme Tarzı) puanları ile Sağ ve Alt Lop puanlan, erkeklerden daha yüksek tespit edilmiştir. Ayrıca kardeş sayısı arttıkça C Kadran (İnsan İlişkileri Baskın Düşünme Tarzı) puanı ve Sağ Lop puanının azalmakta olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada bayanların etik algı puanları erkeklerden daha yüksek bulunurken, erkeklerin bayanlara göre çevrelerini daha etik algıladıkları için, kendi ve çevrelerinin arasındaki etik algı farklılığını daha düşük olarak değerlendirdikleri tespit edilmiştir. Ayrıca, öğrencilerin okudukları bölümlerin düşünme stilleri ve etik algıları üzerine etkili olduğu bulunmuştur. Buna göre, genel olarak daha çok yaratıcılık ve insan ilişkileri eğitimi içeren bölümlerde okuyan öğrencilerin C (İnsan İlişkileri Baskın Düşünme Tarzı) ve D Kadran (Hayal Gücü Yüksek Düşünme Tarzı) puanlarının daha yüksek olduğu ve çevrelerini kendilerine göre daha etik algıladıkları tespit edilmiştir.

Abstract:
Ill ABSTRACT In this research, the relationship between thinking styles of brain in creativity and ethical tendencies is explored by employing the method of collecting data using surveys. In addition the correspondence relation of demographical factors with thinking styles and ethical tendencies is included in this study. The thinking styles of the participants is evaluated by making use of thinking Quadrants and Lop Points measured by HBDI survey developed by Ned Herrmann. Ethical tendencies are measured by evaluating responses given by participants to questions in 15 different ethical scenarios and measuring the ethical value, ethical perception and the difference of these two parameters. In evaluation the results attained is this research, we concluded that as the B Quadrant points and Left Lop points of the participants decrease, their ethical difference point increases. The C Quadrant points of participants whose ethical value profiles are in the medium range were found to be higher than the rest in this study. As the participants Right Lop points increase it was found that they perceive their environment more ethically and that they have a tendency to perceive their environment more ethical than themselves when they compare their ethical values with those of the environment, the opposite can be observed in a contradicting scenario. In the research, the A Quadrant and higher Lop Points of females were found to be lower than males, where as their B, and C quadrant points and Right and Lower Lop points were found to be higher. Besides; we observed that that as the number of brothers and sister increase the C Quadrant point and and Right Lop point decreases. In the research, the ethical value points of females were found to be higher than males, and it was observed that the males evaluated the difference of their, ethical value and the environments ethical value lower than females as they perceived their environment more ethically. Furthermore, it was found out that the academic branch of the students involved in the research had an influence on their thinking styles and ethical tendencies. To describe, the C and D quadrant points of students who attended branches with more emphasis on human relations and creativity were found to be higher and the perceived their environment more ethical.