Remisyondaki hodgkin lenfomalı hastalarda solunum fonksiyon testlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of respiratory function tests in patients with hodgkin lymphoma in remission period
Yazar: AYDAN SEZGİN ERSOY
Danışman: DOÇ. DR. DERYA ÖZYÖRÜK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Çocuk Sağlığı ve Has. Hematoloji Onkoloji Eğt. Arş. Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Onkolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bleomisin = Bleomycin ; Hodgkin hastalığı = Hodgkin disease ; Lenfoma = Lymphoma ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Remisyon = Remission ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests

Özet:
Giriş ve Amaç: Hodgkin lenfomanın tedavi sonuçlarında belirgin iyileşmeler kaydedilmiş olup genel sağ kalım oranları ileri evre hastalıkta bile %90'lara ulaşmıştır. Hodgkin lenfomadan kurtulan bireylerde tedaviye bağlı olarak uzun dönemde kardiyak, pulmoner, gonadal ve endokrin toksisiteler görülebilmektedir. Uzun sağ kalım elde edilen bir hastalık olması sebebiyle tedavi seçiminde uzun dönem yan etkilerin önlenmesine yönelik çalışmalar sürmektedir. Bu çalışmamızda kliniğimizde izlenen remisyondaki Hodgkin lenfomalı hastalarda radyoterapi ve kemoterapiye bağlı solunum fonksiyon testlerinde anormallik olup olmadığının araştırılması planlandı.  
Yöntem: Çalışmamıza 1 Haziran 2017-1 Aralık 2018 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hematoloji Onkoloji Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi onkoloji polikliniğinde remisyonda Hodgkin lenfoma tanısı ile izlenen ve tedavi kesimi üzerinden en az 6 ay geçmiş 8-21 yaş arası hastalar alındı. Hastaların; demografik özellikleri, hastalık evresi, almış olduğu kemoterapi ve radyoterapi dozu ile spirometrik ölçümleri, karbon monoksit difüzyon testi ve pletismografi ile solunum fonksiyonları arasındaki ilişki değerlendirildi. Çalışmamız kesitsel prospektif bir çalışmadır. 
Bulgular: Çalışmaya alınan 37 hastanın (%56,8 erkek) yaş ortancası 15 yıl (min:7,8 yıl -max:21 yıl) bulundu. Hastaların kümülatif bleomisin dozunun ortanca değerinin 60 IU/m2 (min:20 IU/m2 max:120 IU/m2), mediastene alınan radyoterapi dozunun ortanca değerinin 23 Gy (min:18 Gy max:36 Gy) olduğu saptandı. Tedavi kesimi üzerinden geçen sürenin ortanca değeri 50 ay (min:8 ay max:168 ay) bulundu. Solunum fonksiyon testlerinde anormal değerler saptanan hasta oranı %51,3 (n:19) bulundu. Spirometri testi sonuçlarında 12 hastada anormallik saptandı. Pletismografi sonuçlarına göre 4 (%12,9) hastada restriksiyon, 3 (%9,6) hastada obstrüksiyon, 1 hastada (%3,2) hem obstruksiyon hem restriksiyon saptandı. Çalışmamızda Karbon monoksit diffüzyon kapasitesi (DLCO)  testi sonucuna göre 9 hastada (%29)  hafif düzeyde azalma saptandı. Çalışmamızda mediastene radyoterapi alan grupta PEF, DLCO, DLAdj düzeyleri anlamlı olarak düşük bulundu. Tedavi kesimi üzerinden geçen süre 5 yıldan az olan hastalarda PEF değeri anlamlı düşük bulundu. Tanı yaşı ile PEF arasında negatif korelasyon, RV değeri arasında pozitif korelasyon saptandı.
Sonuç: Mediastene radyoterapi alan ve bleomisin tedavisi alan hastalar asemptomatik olsalar bile solunum fonksiyon testleri ile taranmalı ve bu açıdan yakın takip edilmelidirler.

Anahtar Kelimeler: Hodgkin lenfoma, solunum fonksiyon testi, radyoterapi,
bleomisin

Abstract:
Introduction and Aim: Significant improvements have been made in the treatment outcomes of Hodgkin lymphoma and overall survival rates have reached 90% even in advanced stage disease. The cardiac, pulmonary, gonadal and endocrine toxicities may be seen in the long term period due to treatment in Hodgkin lymphoma patients who survived. Because of the long-term survival, studies on prevention of long-term side effects of treatment are still ongoing. In this study, it was planned to investigate the abnormalities of respiratory function tests due to radiotherapy and chemotherapy in patients with Hodgkin lymphoma in remission who heve been  following up in our clinic. 
Method: Patients aged between 8-21 years who have been following up  at clinic of onchology clinic of University of Health Sciences, Ankara Child Health and Diseases Hematology and Oncology Training and Research with a diagnosis of Hodgkin's lymphoma in remission for at least 6 months between June 1 2017 and December 1 2018 were included in the study. Demographic characteristics of patients, their disease stage, dose level of chemotherapy and radiotherapy, spirometric measurements, carbon monoxide diffusion test and the relationship between plethysmography and pulmonary functions were evaluated.
Results: 37 patients (56.8% male) were included in the study and the median age was 15 (7,8 year -21 year). The median value of radiotherapy dose was 23 Gy (min:18 Gy max:36 Gy). The median value of the treatment period is 50 months (min:8 months max:168 months). The rate of patients with abnormal values in respiratory function tests was 51.3% (n: 19). According to the results of spirometry test, abnormal value was detected in 12(%32,4) patients. According to the plethysmography, restriction was detected in 4 (12.9%) patients, obstruction in 3 (9.6%) patients, and obstruction and restriction in 1 (3.2%) patients. In our study, DLCO test abnormality was seen in 9 (29%) patients. In group received radiotherapy to mediastinum; PEF, DLCO, DLAdj levels were significantly lower than the group not receiving  radiotherapy to mediastinum. The PEF value was found to be significantly lower in patients with less than 5 years of following up period. The age at diagnosis was a negatively correlated with PEF and positively correlated with RV value.
Conclusion: Patients receiving radiotherapy and bleomycin treatment for mediastinum should be screened with respiratory function tests even if they are asymptomatic and should be closely monitored.

Key Words: Hodgkin lymphoma, pulmonary function test, radiotherapy,
bleomycin