Pamuk üretiminde yabancı otlara karşı herbisit ve alev uygulamalarının etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of herbicide and flame applications against weeds in cotton production
Yazar: ESİN ARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASİN EMRE KİTİŞ
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Bitki Koruma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki koruma = Plant protection ; Herbisitler = Herbicides ; Pamuk = Cotton ; Survey = Survey ; Yabancı otlar = Weeds

Özet:
Gelişim ve üretim sürecindeki ekolojik istekleri nedeniyle dünyanın belirli bölgelerinde yetişebilen pamuk yüksek sosyo-ekonomik etkilere sahip kültür bitkilerinden biridir. Üretim sürecinin her aşamasında insan etkisi ve bitki koruma etmenleri ile de bire bir etkileşimde olan pamuk üretiminin sürdürülebilirliği sosyoekonomik etkilerin de devamlılığı adına önemlidir. Türkiye pamuk üretiminde dünyada altıncı büyük ülkedir. Türkiye'nin tüm biyocoğrafik bölgelerinde (Akdeniz, Avrupa-Sibirya ve İran-Turan) yapılabilen pamuk üretimi hem tarımsal hem de sanayi açıdan ülke kalkınmasına ve insan geçim kaynaklarına ciddi katkılar sağlar. Bu nedenle de ülke içerisinde pamuk üretiminin sürdürülebilirliği için üretimi sınırlayan faktörlerin yönetimi önemlidir. Bu önem dikkate alınarak yürütülen bu çalışma ile Türkiye'de pamuk üretiminde en önemli illerden biri olan Antalya ili pamuk ekiliş alanlarında sorun teşkil eden yabancı otlar konusu ele alınmıştır. Antalya ili pamuk ekim alanlarında görülen yabancı otlar ve bunların popülasyon durumları, alternatif (alevleme) ve kimyasal mücadele yöntemlerine yönelik çalışmalar 2020 yılında survey ve iki farklı lokasyonda tarla denemeleri şeklinde yürütülmüştür. 
Survey çalışmaları, pamuk yetiştiriciliğinin yoğun olarak yapıldığı Aksu, Serik ve Manavgat ilçelerinde toplam 55 tarlada gerçekleştirilmiştir. Yapılan gözlemler sonucunda 12 familyaya ait 24 yabancı ot türü saptanmıştır. Bunlar içerisinde pembe sarmaşık (Ipomoea triloba L.), topalak (Cyperus rotundus L.), kanyaş (Sorghum halepense (L.) Pers.) ve darıcan (Echinochloa crus-galli (L.) P. Beauv.) öne çıkan türlerdir. 
Tarla denemeleri Antalya ili Serik ilçesi Belkıs ve Burmahancı mahallelerinde olmak üzere iki lokasyonda yürütülmüştür. Çalışmada; ekim öncesi S-Metolachlor+Benoxacor (MB), çıkış öncesi Fluometuron (F), S-Metolachlor+Terbuthylazine (MT) çıkış sonrası Trifloxysulfuronsodium (TS) aktif maddeli herbisitler tek başına ve Kombine şekilde uygulanmıştır. Alev uygulamaları ise bir ve iki tekrar olmak üzere tatbik edilmiştir. Kontrol parsellerinde herhangi bir uygulama yapılmamıştır. 
Her iki lokasyondan elde edilen sonuçlara göre bir değerlendirme yapıldığında; alev ve herbisit uygulamalarının genel olarak yabancı otları baskıladığı ve bu etkinin verime de yansıdığı belirlenmiştir. Her iki lokasyonun sezon ortalamaları dikkate alındığında gerek yoğunluk gerekse kaplama alanı bakımından en iyi sonuçlar TS uygulamasının tek başına ve MT ile kombinasyonu ile alev uygulamalarından elde edilmiştir. Yabancı ot biokütlesi dikkate alındığında en iyi sonuç alev-2 uygulamasından elde edilirken bunu TS, alev-1 ve MT+TS uygulamaları takip etmiştir. En yüksek pamuk verimi alev-1 uygulamasından elde edilmiş olup bunu küçük farklarla alev-2 ve MT+TS uygulamaları takip etmiştir. 
Sonuç olarak denemeye alınan dört farklı aktif madde içerisinde en başarılı sonuçlar Trifloxysulfuronsodium 'un tek başına ve MT ile kombine halde uygulanmasından elde edilirken gerek yabancı ot kontrolü gerekse verim açısından alev uygulamasının oldukça başarılı olduğu ve pamuk yetiştiriciliğinde alevlemenin yabancı ot kontrolünde kimyasal mücadeleye alternatif olabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Cotton, which can be grown in certain regions of the world due to its ecological demands in the development and production process, is one of the cultural plants with high socio-economic effects. The sustainability of cotton production, which is in direct interaction with human influence and plant protection factors at every stage of the production process, is also important for the continuity of socio-economic effects. Turkey is the sixth largest country in the world in cotton production. Cotton production, which can be done in all biogeographical regions of Turkey (Mediterranean, Euro-Siberian and Iran-Turan), provides serious contributions to the development of the country and human livelihoods both in terms of agriculture and industry. For this reason, the management of factors limiting production is important for the sustainability of cotton production within the country. With this study carried out considering this importance, the issue of weeds that pose a problem in the cotton cultivation areas of Antalya, which is one of the most important provinces in cotton production in Turkey, has been discussed. Studies on weeds and their population status, alternative (exacerbation) and chemical control methods in cotton cultivation areas in Antalya province were carried out in 2020 as surveys and field trials in two different locations.
Survey studies were carried out in 55 fields in total in Aksu, Serik and Manavgat districts, where cotton cultivation is intense. As a result of the observations, 24 weed species belonging to 12 families were determined. Among them, pink ivy (Ipomoea triloba L.), buckthorn (Cyperus rotundus L.), cannabis (Sorghum halepense (L.) Pers.) and cornflower (Echinochloa crus-galli (L.) P. Beauv.) are the prominent species.
Field trials were carried out in two locations, in the Belkıs and Burmahancı neighborhoods of Serik district in Antalya province. In the study; pre-sowing S-Metolachlor+Benoxacor (MB), pre-emergent Fluometuron (F), S-Metolachlor+Terbuthylazine (MT), post-emergence Trifloxysulfuronsodium (TS) herbicides with active ingredients were applied alone or as a mixture. Flame applications were applied as one and two repetitions. No application was made in the control plots.
When an evaluation is made according to the results obtained from both locations; It was determined that flame and herbicide applications generally suppressed weeds and this effect was also reflected on the yield. Considering the season averages of both locations, the best results in terms of both density and coverage were obtained from flame applications with TS application alone or in combination with MT. Considering the weed biomass, the best result was obtained from the flame-2 application, followed by TS, flame-1 and MT+TS applications. The highest cotton yield was obtained from flame-1 application, followed by flame-2 and MT+TS applications with small differences.
As a result, the most successful results among the four different active substances tested against weeds were obtained from the plots of TS alone and with MT mixture. It has been concluded that flame application is quite successful in terms of weed control and cotton yield, and in cotton production, flaming can be an alternative to chemical control in weed control.