Antikçağ'da bilge ve bilgelik kavramı
The concept of wisdom and wisdom in antiquity
Yazar: GİZEM KILIÇ
Danışman: PROF. DR. ŞAHİN FİLİZ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Antik Çağ = Ancient Ages ; Bilgelik = Sagacity ; Erdem = Virtue ; Felsefe = Philosophy ; İrfan = Wisdom

Özet:
Bu çalıĢmada Antikçağ ‟da bilge ve bilgelik kavramı genel olarak ele alınmıĢtır.
Miletli doğa filozoflarından baĢlayıp Stoa ve Epikür okullarına kadar birçok düĢünürün bilge
ve bilgelik anlayıĢına yer verilmiĢtir. Jeopolitik konumundan dolayı liman kenti olan
Atina‟nın hem kültürel etkileĢimi artmıĢ hem de felsefenin daha açık bir ortamda yayılmasına
yardımcı olmuĢtur. Felsefenin yayılmasıyla Philosophia (bilgelik sevgisi)‟nın da bu dönemde
bir baĢlangıcı olmuĢtur. DeğiĢen yaĢam Ģartları Yunan insanının düĢünme biçimini,
geleneğini, inançlarını, doğaya bakıĢ açılarını sorgulamaya götürmüĢtür. Bilgelik kavramının
bu döneme ait zengin bir içeriğe sahip olduğunu, teorik bir açıklamasının yanı sıra hayata
yönelik pratik anlamını da Antikçağ‟a borçlu olduğu gösterilmiĢtir. Bu kavramların doğuĢu ve
anlam sınırları belirlenmiĢ Yedi Bilge‟nin bilgelikle ilgili özdeyiĢlerine yer verilmiĢtir.
Milet Okulu düĢünürlerinin Thales, Anaksimandros ve Anaksimenes‟in hakikat
arayıĢındaki çabalarının bir sonucu olarak bilgelik sevdasının bu dönemde doğduğu
gösterilmiĢtir. Bunun yanı sıra Ġyonya Okulu‟ndan Pythagoras‟ın bilgeliğe ahlakilik özelliğini
katarak farklı bir anlam yüklediğini açıkladık. Heraklitos ‟un bilgi felsefesinde logos‟la bilge
olunabileceğini, kendini tanıma ve ölçülü olmanın en yüksek değer olduğu görüĢlerini
açıkladık. Akabinde Elea Okulu düĢünürlerinden Ksenofanes, Parmenides ve Zenon‟un bilge
ve bilgeliğe toplumsal bir anlam yüklediğini ve kendilerinden önceki filozofların aksine farklı
bir bakıĢ açısı getirdiklerini inceledik.
Ġkinci bölümde sofistlerin bilgelik anlayıĢının doğa düĢünürlerine göre daha rölativist
olduklarını ve onlara kıyasla bilgeliğe çok farklı anlamlar yüklediklerini inceledik. Aynı
zamanda kendilerinden önceki filozoflar bilgeliği tanımlarken ve bunu sevmemizi
önerirlerken herhangi bir ücretten bahsetmediler; ilk defa sofistlerin bilgeliği parayla ölçmeye
kalkıĢmaları bu geleneği de alt üst etiklerini aktardık.
Üçüncü bölümde Antikçağ‟ın bir diğer önemli düĢünürü Sokrates‟in gerçek bilgeliğin
ancak erdemli bir yaĢamla ulaĢılabileceğini ve erdemli yaĢamında ancak doğru bilgiye sahip
olduğumuz sürece eriĢebileceğimizi söylediğini bu tezimizde detaylı bir Ģekilde tartıĢılmıĢtır.
Günümüze kadar gelen eserleri sayesinde hocası Sokrates‟in bu düĢüncelerini öğrendiğimiz
Platon ise bilgeliği, akıllı olma, iyi olma, adaletli olma, doğru kararlar almayı sağlayan bir Ģey
olarak tasavvur etmiĢtir. Son olarak Stoa ve Epikür okullarının bilge ve bilgelik anlayıĢı ele
alınmıĢtır.
Anahtar Kelimeler: Antikçağ, Bilge, Bilgelik, Erdem, Ölçülülük, Akıl, Ġyi, Mutluluk

Abstract:
In this study, the concept of wisdom and wisdom in Antiquity is discussed in general.
From the philosophers of Miletus to the Stoa and Epicurus schools, the wise and wisdom of
many thinkers were included. Due to its geopolitical location, both the cultural interaction of
the port city of Athens has increased and it has helped to spread the philosophy in a more
open environment. Philosophia (love of wisdom) became a beginning of this period with the
spread of philosophy. The changing living conditions led to questioning the way of thinking,
tradition, beliefs and views of nature of Greek people. It has been shown that the concept of
wisdom has a rich content of this period, a theoretical explanation as well as its practical
meaning for life owing to Antiquity. The birth of these concepts and the wisdom related to the
wisdom of the Seven Wise, whose boundaries of meaning were determined, are included. It
has been shown that the love of wisdom was born in this period as a result of the efforts of the
thinkers of the Miletus School, Thales, Anaximandros and Anaximenes in the search for truth.
In addition, we explained that Pythagoras from the Ionian School has a different meaning by
adding the moral characteristic of wisdom. We have explained that Heraklitos wisdom can be
wise in the philosophy of knowledge, and that self-knowledge and being measured are the
highest values. Then, we examined the elephants of Elea School, Xenophanes, Parmenides
and Zenon, which gave a social meaning to the wisdom and wisdom and brought a different
perspective than the previous philosophers.
In the second chapter, we examined that the wisdom of sophists is more relativistic
than the nature thinkers and they have very different meanings to wisdom. At the same time
the philosophers before them did not mention any wages when defining wisdom and
suggesting that we love it; the first time the sophists attempted to measure wisdom with
money, we conveyed this tradition as well. In the third chapter, it is discussed in detail in this
thesis that Socrates, another important thinker of Antiquity, told us that true wisdom can only
be attained with a virtuous life and that we can only reach it as long as we have the right
knowledge. Plato, through his works that have survived to the present day, envisioned the
wisdom of his teacher Socrates as wisdom, being wise, being well, being fair, making right
decisions. Finally, the wisdom and wisdom of the Stoa and Epicurus schools are discussed.
Keywords: Antiquity, Wise, Wisdom, Virtue, Temperance, Mind, Well, Happiness