Timokinonun beyin tümörü kök hücresi üzerindeki etkisinin incelenmesi /
Yazar: ESİN DEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MURAT ÖZNUR
Turgut Özal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Beyin neoplazmları = Brain neoplasms ; Biyobelirteçler-tümör = Biomarkers-tumor ; Neoplazm kök hücreleri = Neoplastic stem cells ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Nigella sativa L. = Nigella sativa L. ; Timokinon = Thymoquinone ; Çörekotu = Nigella

Özet:
Timokinonun, halk arasında çörek otu olarak bilinen Nigella sativa'nın etken maddesi olup birçok hastalıkta tedavi amaçlı kullanılabilir olduğu bilinmektedir. Timokinonun, anti-inflamatuar ve anti-diabetik olarak önemli etkilerinin olmasının yanı sıra çağımızın en önemli hastalıklarından sayılan kanser üzerinde de belirgin derecede anti-proliferatif ve sitotoksik etki göstermektedir. Sarkoma, lenfoma, karaciğer, akciğer, kolon, meme, glioma, pankreas kanserlerinde çalışılan timokinonun in vitro ve in vivo'da apoptotik etkisi farklı birçok deneyle gösterilmiştir. Ancak son yıllarda daha çok gündeme gelen ve tümör kitlesinde tedaviye direnç ve rekürrens sebebi sayılan kanser kök hücreleri üzerindeki etkisine dair henüz hiçbir çalışma yapılmamıştır. Projemizde beyin tümörü kök hücreleri üzerinde timokinonun etkisini incelemeyi hedefledik ve bu amaçla öncelikle beyin tümöründeki kök hücrelerin markırı olarak bilinen CD133 pozitif hücrelerin  ayrılmasını sağladık ve bu işlemin doğruluğunu test ettik. Daha sonra elde edilen kök hücrelerin ve kök hücre olmayan kanser hücrelerinin üzerinde timokinonun etkisini inceledik. Timokinonun kök hücre olmayan kanser hücreleri üzerinde önemli derecede anti-proliferatif etkisi bulunurken, kanser kök hücreleri üzerinde ise anlamlı bir fark ile sitotoksik etkisi bulunmaktadır. Timokinonun diğer birçok kemoterapi ilacı gibi kanser kök hücreleri üzerinde etkisinin olmaması veya çok az etkisinin olması da bir olasılıktı. Bu çalışmadan sonra, kanser kök hücrelerini hedefleyen tedavilerde timokinon, doğrudan bir araç veya tedaviyi destekleyici doğal bir ürün olarak kullanılabilir. 

Anahtar kelimeler: timokinon, kanser kök hücresi, beyin tümörü, CD133

Abstract:
Thymoquinone, which is the active ingredient of Nigella sativa, commonly known as black cumin, has been used for therapeutic purposes in many diseases. Thymoquinone has not only anti-diabetic and anti-inflammatuar effects on several diseases but also anti-proliferative and cytotoxic effects on cancer, which has been known as the disease of this century. Apoptotic effects of thymoquinone on sarcoma, lymphoma, liver, lung, colon, breast, glioma, pancreas cancers have been demonstrated via in vitro and in vivo several experiments. However, its effect on cancer stem cells which causes resistance in tumor bulk and recurrence has not been known and there is not any research study about this topic yet. In this project, we aimed to investigate effects of thymoquinone on brain tumor stem cells and for this purpose, we sorted CD133, which is known as brain tumor stem cell marker, positive cells and then confirmed the reliability of this process. Then, we investigated the effect of thymoquinone on brain tumor stem cells and non-stem cells. Thymoquinone, which has anti-proliferative effects on non-cancer stem cells, also has important cytotoxic effects on cancer stem cells. It was a possibility that thymoquinone did not have any effect or less effect on cancer stem cells like many other chemotherapeutics. After this study, thymoquinone can be used as direct tool or supportive natural product for therapies targeting cancer stem cells.

Keywords: thymoquinone, brain tumor, cancer stem cell, CD133