Çay olarak tüketilen lamiaceae familyasi türlerinin antimutajenik, antiproliferatif, antikaryojenik, antibiyofilm ve hemostatik aktivitelerinin belirlenmesi
Determination the antimutagenic, antiproliferative, anticariogenic, antibiofilm and haemostatic activities of some lamiaceae species, using as a herbal tea
Yazar: ÖZGE DURAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NURDAN SARAÇ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Biyoloji = Biology ; Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Bu çalışmada, Muğla yöresinde doğal olarak yayılış gösteren Lamiaceae familyasına ait Ajuga chamaepitys ssp. chia var. chia, Ballota nigra ssp. foetida ve Sideritis leptoclada'nın etanol ekstraktlarının antimutajenik, antiproliferatif, antikaryojenik, antibiyofilm ve hemostatik aktiviteleri araştırılmıştır.
Bitkilerin etanol ekstraktları soksalet aparatı kullanılarak elde edilmiştir.  Ekstraktların antimutajenik aktiviteleri AMES/ Salmonella mikrozomal test sistemi ile, antiproliferatif aktiviteleri MTT ve Anneksin 5-FITC yöntemleri ile belirlenmiştir. Ekstraktların Streptococcus gordonii ATCC 10558, Streptococcus mutans ATCC 25175 ve Streptococcus sanguis DSMZ 20567 suşları üzerindeki antikaryojenik aktiviteleri disk difüzyon ve mikrodilüsyon metotları ile, aynı bakteriler üzerindeki antibiyofilm aktiviteleri ise mikroplaka biyofilm metodu ile tespit edilmiştir. Hemostatik aktiviteleri ise Lee-White ve süt çöktürme metodu ile belirlenmiştir.
Çalışmada kullanılan her üç ekstrakt da güçlü antimutajenik aktivite göstermiştir. En yüksek antimutajenik aktivite Salmonella typhimurium TA 98 ve TA 100 suşları için Ballota nigra ssp. foetida ekstraktında belirlenmiştir. Antiproliferatif aktivite çalışması sonucunda, kullanılan bitki ekstraktlarının CCL-221 hücre hatları üzerinde proliferasyonu inhibe edici etkilerinin olmadığı tespit edilmiştir. Bitki ekstraktlarının 
çalışmada kullanılan karyojenik bakteriler üzerinde önemli bir inhibisyon etkilerinin olmadığı, sadece Ajuga chamaepity ssp. chia var. chia ve Sideritis leptoclada'nın Streptococcus gordonii üzerinde düşük derecede inhibisyon etkisi gösterdikleri belirlenmiştir. 
Ekstraktların önemli derecede antibiyofilm etkilerinin olduğu görülmüş, en yüksek antibiyofilm aktivite Streptococcus mutans suşuna karşı Ballota nigra ssp. foetida ekstraktında (% 90.4) tespit edilmiştir. Ajuga chamaepity ssp. chia var. chia, Ballota nigra ssp. foetida ve Sideritis leptoclada ekstraktlarının test konsantrasyonlarında herhangi bir hemostatik aktivitelerinin olmadığı belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Lamiaceae, AMES, Antiproliferatif, Antikaryojenik,             Antibiyofilm, Hemostatik

Abstract:
In this study; the antimutagenic, antiproliferative, anticariogenic, antibiofilm and haemostatic activities of Ajuga chamaepitys ssp. chia var. chia, Ballota nigra ssp. foetida and Sideritis leptoclada, naturally growing in Mugla, were determined. 
The ethanolic extracts were obtained with soxhlet apparatus. The antimutagenic activities of the extracts were studied with AMES/ Salmonella microsomal test system, and the antiproliferative activities were determined with MTT and Anneksin5-FITC methods. The anticariogenic activities of the extracts on Streptococcus mutans ATCC 25175, Streptococcus sanguis DSMZ 20567 and Streptococcus gordonii ATCC 10558 were determined with disc diffusion and microdilution methods. The antibiofilm activities of the extracts on same bacteria were studied with microplate biofilm method. The haemostatic activity was determined with Lee-White and milk clotting tests.
All of the tested extracts have an important antimutagenic activity. The highest antimutagenic activity was determined at Ballota nigra ssp. foetida extract on Salmonella typhimurium TA 98 and TA 100 strains. According to the antiproliferative activity results, the extracts have not any inhibition effect on the proliferation of CCL-221 cell line. 
The ethanolic extracts of Ajuga chamaepitys ssp. chia var. chia, Ballota nigra ssp. foetida and Sideritis leptoclada did not have any significant inhibition effect on the tested cariogenic bacteria. The extracts of Ajuga chamaepity ssp. chia var. chia and 
Sideritis leptoclada were slightly effective on Streptococcus gordonii. The extracts have important antibiofilm activities on all of the tested bacteria. The maximum antibiofilm activity was observed at Ballota nigra ssp. foetida extract (90.4%) on Streptococcus mutans. The extracts of Ajuga chamaepity ssp. chia var. chia, Ballota nigra ssp. foetida and Sideritis leptoclada have not any haemostatic activity at the tested concentrations.  
Keywords: Lamiaceae, AMES, Antiproliferative, Anticariogenic, Antibiofilm, Haemostatic