Bilgi işlemsel üretkenlik algısı ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması
The development of the computational productivity perception scale: A validity and reliability study
Yazar: GAMZE AKSAKAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET FATİH ERKOÇ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL TONBULOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı üniversite öğrencilerine yönelik geçerli ve güvenilir "Bilgi
İşlemsel Üretkenlik Algısı Ölçeği"nin geliştirilmesidir. Çalışmada; 53 maddeden
oluşan ölçek formu üzerinden bir devlet üniversitesinde öğrenim görmekte olan 762
katılımcıdan elde edilen veriler ile geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır.
Ölçeğin yapı geçerliği AFA ve DFA ile yakınsak geçerliği AVE değerleri ile
incelenmiştir. AFA sonucunda beş faktörden oluşan yapının toplam varyansa
yaptığı katkı %69,41 olarak hesaplanmıştır. DFA sonucunda ölçeğin kabul
edilebilir uyum değerlerine sahip olduğu AFA sonucu ortaya konulan yapının
doğrulandığı saptanmıştır. Ölçek geneli için hesaplanan AVE değeri .654 olup
ölçeğin yakınsak geçerliğe sahip olduğunu göstermektedir. Ölçek güvenirliğinin
değerlendirilebilmesi için iç tutarlılık, iki yarı güvenirlik ve kompozit güvenirlik
analizleri yapılmıştır. Ölçeğin geneline ilişkin Cronbach Alpha (α) katsayısının
.968 ve ölçek alt faktörlerine ilişkin α katsayıları .895 ile .953 arasında; ölçeğin
madde toplam korelasyon katsayılarının .671 ile .878 arasında değiştiği
belirlenmiştir. Ölçeğin alt faktörleri ve ölçek geneli arasındaki korelasyon
katsayılarının .253 ile .734 arasında; alt faktörlerin ölçek geneli ile korelasyon
katsayılarının .518 ile .901 arasında değiştiği tespit edilmiştir. Alt-üst %27'lik grup
ortalamaları karşılaştırıldığında hem her bir madde bazında hem de tüm ölçek
genelinde anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Yapılan iç tutarlılık analizleri
sonucunda elde edilen değerler ölçek genelinin, tüm alt faktörlerin ve her bir
maddenin yüksek ayırt ediciliğe ve iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.
Spearman-Brown korelasyon katsayılarının alt faktörler bazında .925 ile .963
arasında değiştiği ve ölçek genelinde .917 olduğu; Guttman iki yarı katsayılarının
alt faktörler bazında .897 ile .955 arasında değiştiği ve ölçek genelinde .910 olduğu
görülmüştür. Bu veriler ölçeğin iki yarı güvenirliğinin yüksek düzeyde olduğunu
göstermektedir. Ölçek geneli CR değerinin .984 ve alt faktörlere ilişkin CR
değerlerinin .900 ile .945 değiştiği tespit edilmiştir. Yapılan güvenirlik analizleri
ölçeğin yüksek düzeyde güvenirliğe sahip olduğunu göstermektedir. Bu çalışma
sonucunda üniversite öğrencilerine yönelik "Programlama ve Algoritmada
Üretkenlik", "Ürün Geliştirmede Üretkenlik", "Dijital Üretkenlik", "Problem
Çözmede Üretkenlik" ve "İşbirliğinde Üretkenlik" alt faktörlerinden oluşan 5'li
Likert yanıtlama biçiminde toplam 33 maddelik geçerli ve güvenilir bir ölçek
geliştirilmiştir. Geliştirilen ölçek ile üniversite öğrencilerinin bilgi işlemsel
üretkenlik becerilerinin ölçülmesinde literatüre yeni bir katkı sağlanacağı
düşünülmektedir.

Abstract:
This study aims to develop a valid and reliable "The Computational Productivity
Perception Scale" for university students. In the study, validity and reliability
analyses were carried out with data obtained from 762 participants studying at a
state university using a scale form consisting of 53 items. The structural validity of
the scale was analyzed with EFA and CFA, and the convergent validity was
analyzed with AVE scores. The results of EFA indicated that the structure of the
scale, consisting of five factors, contributed 69.41% of the total variance. The
results of CFA confirmed that the scale had acceptable fit values and validated the
structure identified by EFA. The AVE value calculated for the total scale was 0.654,
indicating that the scale has convergent validity. To assess the reliability of the
scale, internal consistency, split-half, and composite reliability analyses were
carried out. The Cronbach's alpha (α) coefficient for the total scale was 0.968, while
the α coefficients for the sub-factors ranged from 0.895 to 0.953, and the total
correlation coefficients of the scale items ranged from 0.671 to 0.878. The
correlation coefficients between the sub-factors of the scale and the total scale
ranged from 0.253 to 0.734; the correlation coefficients of the sub-factors with the
total scale ranged from 0.518 to 0.901. When comparing the average scores of the
lower and upper 27% groups, a significant difference has been observed both for
each item individually and overall for the entire scale. The values obtained as a
result of the internal consistency analyses show that the total scale, all sub-factors,
and each item have high discrimination and internal consistency. The Spearman-
Brown correlation coefficients ranged from 0.925 to 0.963 at the sub-factor level
and were 0.917 for the total scale. The Guttman split-half coefficients ranged from
0.897 to 0.955 at the sub-factor level and were 0.910 for the total scale. These data
indicate that the scale has a high level of split-half reliability. It was found that the
overall CR value of the scale was 0.984, and the CR values for the sub-factors
ranged from 0.900 to 0.945. Reliability analyses indicate that the scale has a high
level of reliability. As a result of this study, a valid and reliable scale with a total of
33 items in a 5-point Likert response format consisting of the sub-factors
"Productivity in Programming and Algorithms," "Productivity in Product
Development," "Digital Productivity," "Productivity in Problem Solving," and
"Productivity in Collaboration" was developed for university students. The
developed scale is expected to make a new contribution to the literature in
measuring the computational productivity skills of university students.