Hastanelerde finansal performansı etkileyen etmenlerin belirlenmesi: Sağlık Bakanlığı hastanelerinde çok degişkenli bir analiz
Determining the factors affecting the financial performance of the hospitals: A multivariate analysis in the Ministry of Health hospitals
Yazar: MENDERES TARCAN
Danışman: DOÇ. DR. İSMET ŞAHİN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı hastanelerinfinansal performansının ölçülmesinde kullanılmak üzere finansal oranlarınbelirlenmesi, bu oranları kullanarak hastanelerin finansal performansınındeğerlendirilmesi, hastaneleri finansal performansı yüksek (başarılı) ve finansalperformansı düşük (başarısız) olarak ayırmak ve son olarak da başarılı ve başarısızhastaneleri birbirinden ayırt edici özelliklerin neler olduğunun ortaya konulmasıdır.Bunun sonucunda da Sağlık Bakanlığı'na bağlı döner sermayesi olan hastanelerifinansal başarı ve başarısızlıklarına göre sınıflandırmaya yarayan bir modelin eldeedilmesidir. Bu amaçla döner sermaye işletmesi olan Sağlık Bakanlığı hastaneleri içinfinansal oranlar hesaplanmış, faktör analizi ile bu oranların kaç boyutta toplandığıincelenmiş, hastanelerin faktör boyutlarına ve genel faktör indeksine göre sıralamasıyapılarak başarılı ve başarısız hastaneler tespit edilmiştir. Sonra da başarısızhastaneleri başarılı hastaneleri birbirinden ayırmada baskın olan oranlartanımlanmaya çalışılmıştır. Araştırmada yapılan finansal performans analizisonucunda 330 hastanenin finansal performansı yüksek (başarılı), 375 hastaneninfinansal performansı düşük (başarısız) bulunmuştur. Analizde kullanılan 32 finansaloranın yedi faktör altında toplandığı görülmektedir. Bu yedi faktör şunlardanoluşmaktadır: 1-Likidite Yeterliliği ve Borç Yapısı, 2- Faaliyet Oranları, 3- Karlılık, 4-Nakit 5- Duran Varlık Verimliliği 6- Öz Sermaye ve 7-Üretim Verimliliğidir. Diskriminantanalizi hastanelerin finansal performansına etki eden 8 faktörü tanımlamıştır. Bufaktörler önem sırasına göre; Nakit_Toplam Aktifler Oranı, Net şletmeSermayesi_Satışlar Oranı, Toplam Aktif_Toplam Gider Oranı, Alacakların OrtalamaTahsil Süresi, Nakit Oranı, Toplam Kâr_Toplam Borç Oranı, Kısa Vadeli YabancıKaynak Devir Hızı ve Borç_Öz Sermaye Oranı değişkenleridir.Anahtar Kelimeler: Finansal başarısızlık, hastane finansal oranları, faktör analizi,diskriminant analizi.

Abstract:
The main aims of this research areto determine financial ratios to measure hospitals? financial performance,evaluating hospitals? financial performance by using these ratios, discriminate thehospitals into two parts: high financial performance and low financialperformance, and the last one is to find out the unique characteristics ofsuccessful, and unsuccessful hospitals. So, a model will be constructed toclassify the Ministry of Health hospitals which have revolving funds according totheir financial success or failure. With this goal, the financial ratios werecalculated for hospitals committed to Ministry of Health which have revolvingfund. Dimensions of these ratios were examined with factor analysis, thesuccess levels of hospitals were determined by the rank of hospitals according totheir factor dimensions and general factor scores. Next it was tried to identify thedominant ratios for discriminating successful hospitals from stressed hospitals.The results of the study found that 330 hospitals have a high financialperformance (successful) and 375 hospitals have a low financial performance(unsuccessful). In this stuy, 32 financial ratios used in the analysis and they wereseen to be collected under seven dimensions. These are: Liquidity Capacity andLeverage Structure, Activity Ratios, Profitability Ratios, Cash Ratios, Fixed AssetEfficiency, Equity and Production Efficiency. The discriminant analysis identifiedeight factors which affect hospitals? financial performance: Cash_Total AssetsRatio, Net Working Capital_ Sales Ratio, Total Assets_Total Expenses Ratio,Days' Collections in Accounts Receivables, Cash Ratio, Total Profit_Total DebtRatio, Current Liability Turnover Ratio and Total Liabilities_Equity Ratio.Key Words: F nancial failure, hospital financial ratios, factor analysis, discriminantanalysis.