Trafikte telefon kullanımının sürücü performansı üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Investigating the effects of mobile phone usage while driving
Yazar: PINAR ULUPINAR
Danışman: DOÇ. DR. SONİA AMADO
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Deneysel Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Psikoloji = Psychology ; Trafik = Traffic
Dizin: Dikkat toplama = Concentration

Özet:
Araştırmalar, sürücü davranışı için gerekli bilişsel beceriler arasında dikkatin büyük öneme sahip olduğunu göstermektedir. Algısal bir görev olan sürücülük çevredeki görsel uyarıcıların uygun şekilde işlenmesini gerektiren bir görevdir.Dikkatin otomatik kontrolünün olmadığı durumlarda ise bireyler nasıl bir görsel tarama yapacaklarına karar vermek ve dikkatlerini nereye ne kadar ayıracaklarını belirlemek zorundadırlar. Böylesi bir durumda; deneyimsiz sürücüler planlama yapmakta, uygun görsel taramaları yapmakta ve dikkatlerini uygun şekilde aktarmakta deneyimlilere göre daha çok zorlanmaktadırlar.Bu çalışmada, yürütülen bir görsel tarama görevine, konuşma gibi ikinci bir görevin eklenmesinin etkileri değişim körlüğü paradigması ile incelenmiştir.İki ayrı deneysel çalışmanın yapıldığı araştırmada, görsel tarama görevine eklenen konuşma görevinin yarattığı etkilerin bireyin deneyimli olup olmamasına, değişimlenen görsel sahnenin türüne, değişimlenen nesnenin türüne ve değişimlenen nesnenin konumuna göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir.Çalışma sonucunda, hem tam dikkat hem de bölünmüş dikkat koşullarında; deneyimin, değişimlenen nesne türünün, sunulan görsel sahne türünün, değişimi fark etme görevi tepki süresi ve hata sayısı üzerinde etkisi olmadığı tespit edilmiştir. Deney - 2'de yürütülen konuşma görevinden elde edilen bulgular, bölünmüş dikkat koşulunda sözel görevin tepki süresinde ve hata sayısında artış olduğunu göstermektedir.Sonuç olarak, görsel tarama görevine eklenen ikinci görevin, temel görev performansında bozulma yaratmadığı; ancak temel göreve odaklanıldığında ikinci görev performansında düşüşün yaşandığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Researches about driver behaviors show that the attention is a critical role for driving. Driving is a perceptual task, which requires the signal around the enviroment to process in a proper way.In cases in which the attention has no automatic control, individuals have to decide how to make the visual search and determine where and how to divide the attention. In such cases, unexperienced drivers are hard pressed to plan, to make appropriate visual scanning and to pass on their attentions properly regarding the experienced ones.The aim of this research is to investigate the effect of conversation as a second task on visual search with the change detecetion paradigm.In the research, where two different experimental studies are made to investigate whether the effects of conversation tasks added to visual search task depend on the individual's experience, visual scene type, changed object kind and the location of changed object or not.As a result of this research; it is stated that the experience, the type of changed object, the type of visual scene have no effect on the reaction time of the task of noticing the change and the number of errors. At experiment2, the findings obtained from conversation task indicate that there is an increase in the number of errors and the reaction time of oral task on condition of distracted attention.As a conclusion; the second task, which is added to the task of visual search, does not create any disorder in its performance in basic duty, while there is a decrease in its performance when it is focused on the second task.