Zeki Müren'in sahne giysilerinin analizi ve eş zamanlı tasarım eğilimleri
The analyze of Zeki Muren's stage clothes and synchronous design trends
Yazar: BURÇİN NAZİFE YAVUZ
Danışman: DOÇ. CAFER ARSLAN
Anadolu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstriyel Sanatlar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Zeki Müren, ses sanatçısı, besteci, söz yazarı, şair ve aktör olarak tanınan; Türkiye'de bilinirliği olan bir sanatçıdır. Çok yönlü sanatsal yetenekleriyle kazanmış olduğu başarı ve halkının sevgisiyle kendisine "Sanat Güneşi" sıfatı verilmiştir. Kendi döneminde, çağdaşlarından farklı olarak sahne giysilerine alışılmışın dışında tasarım yenilikleri getirmiştir. Güzel Sanatlar Akademisi'nde aldığı eğitimini, özgün sanat anlayışıyla yorumlayarak kendi sahne giysilerini tasarlamıştır. Dünyada meydana gelen tasarım eğilimlerinden kendi belirlediği ölçülerde yararlanarak, sahne giysilerini ülkenin imkân verdiği uygulama olanaklarıyla gerçekleştirmiştir. Her bir sahne giysisi, birbirinden farklı ve eşsiz, kendine özgü tasarım detaylarıyla uzun uğraşlar sonucu kurgulanmıştır. Onun yaşadığı dönemde ya da daha sonra, bu giysilerin benzerleri üretilmemiş ve taklit edilememiştir. Sanatçı; sahne giysileri, aksesuarları, tavrı ve üslubuyla kendine özgü bir stil yaratmıştır. Dönemin tasarım eğilimlerinden yararlanarak oluşturduğu sahne imajı, Türkiye'nin toplumsal normlarının dışındadır. Kendisinin yenilikleri, seyircisi ve dinleyicisiyle kurduğu sevgi ve saygı bağı sayesinde hoşgörüyle karşılanmıştır. Türkiye'de onun aktif sahne hayatında olduğu dönemde, kendi ekolünden olan sahne sanatçılarının arasında en farklı çizgide yer alan kişidir. Sahne giysilerinin, dünyaca ünlü sanatçıların kostümleri ile eş zamanlı tasarım eğilimleri çerçevesinde benzeşen yönleri bulunmaktadır. Zeki Müren, bu tasarım eğilimlerinin ilk örneklerini kendi ülkesinde sahne giysileri ile temsil etmiştir.

Abstract:
Zeki Müren is one of the most famous singer, song writer, poet, composer and actor of Turkey. He was given the title of "Sun of Art" by achieved success with his versatile artistic abilities and his people's love. In his time, unlike his contemporaries, he brought extraordinary design innovations to the stage clothes. He designed his own stage clothes by interpreting his education in the Academy of Fine Arts with the understanding of original art. By taking advantage of the design trends in the world, he has made stage clothes with the possible applications provided by the country. Each stage clothes is different and unique, with its own specific design details and has been edited as a result of long efforts. During or after his life, these stage clothes are not reproduced and can not be imitated. Artist, created a uniq style with the stage clothes, accessories, attitude and wording. His image of the stage whom created by utilizing the trends of the design, is outside the social norms of Turkey. His innovations have been welcomed by his audience and listeners through established love and respect with them. In the period of when he had active stage life in Turkey, he was the most distinctive artist among other artists in same echol. His stage clothes have similar aspects within the framework of design trends and costumes of world famous artists. Zeki Müren has represented the first examples of these design trends in his country with his stage clothes.