Orta Anadolu Bölgesinde Erken Tunç Çağı boyalı seramik geleneği
Early Bronze Age painted ceramic tradition in the Central Anatolian Region
Yazar: SEMİH YAŞAR ÇİZİKCİ
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN YÜCEL ŞENYURT
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Orta Anadolu Bölgesi adından anlaşılacağı üzere ülkemizin tam merkezini kapsamaktadır. Bundan dolayı birçok bölgenin kesiştiği ve bu kesişişim sonrasında oluşabilecek rotaların aktif olarak yer aldığı adeta bir geçiş koridoru özelliği göstermektedir. Özellikle doğu ile batının asırlar boyunca süre gelen kültürel aktarım sahası konumunda olmuştur. Ayrıca sahip olduğu coğrafi özelliklerinden dolayı kendine has kültürel stokları da barındırabilmiştir. Orta Anadolu Bölgesi'nin Erken Tunç Çağı hakkında birçok alanda bilimsel kazı yapılmış olsa da bölgenin genişliği düşünüldüğünde oldukça dar bir alanda çalışmalar yapıldığı anlaşılmaktadır. Bölgedeki bilimsel kazıların eksikliği çok sayıda araştırmacı tarafından sürdürülen yüzey araştırmaları sayesinde giderilmeye çalışılmıştır. Tüm bu çalışmalar kapsamında özellikle Erken Tunç Çağı'nın ikinci yarısı ile ilişkilendirilen boyalı seramikler, bölgenin genelinde çok sayıda yerleşim yerinde tespit edilmiştir. Orta Anadolu Bölgesi Erken Tunç Çağı araştırmaları kapsamında tespit edilmiş bu boyalı seramik tarzları, çalışmanın ana konusunu oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında tespit edilmiş boyalı tarzlar için bir metodoloji geliştirilerek ileriki yıllarda yapılacak çalışmalara bir kılavuz özelliği göstermesi amaçlanmıştır. Orta Anadolu Bölgesi'nin Erken Tunç Çağı sürecinin yaklaşık olarak son beş asırlık zaman dilimini kapsayan boyalı tarzlar, ortak bir beğeni ürünü olarak oluşmuş olup dönemin moda anlayışını yansıtmaktadır. Söz konusu bu moda anlayışı, özellikle bezeme anlayışındaki geometrik motiflerin yoğunluğundan kaynaklı "Erken Tunç Çağı Geometrik Modası" olarak değerlendirilebilir.

Abstract:
As the name suggests, the Central Anatolia Region covers the very center of our country. For this reason, it has the feature of a transition corridor where many regions intersect and the routes that may be formed after this intersection are actively involved. It has been an area of cultural transfer between east and west for centuries. In addition, it has been able to host its own cultural stocks due to its geographical features. Although scientific excavations have been carried out in many areas about the Early Bronze Age of the Central Anatolia Region, it is understood that studies have been carried out in a very narrow area considering the width of the region. The lack of scientific excavations in the region has been tried to be eliminated by surface surveys carried out by many researchers. Within the scope of all these studies, painted ceramics, especially associated with the second half of the Early Bronze Age, have been identified in many settlements throughout the region. These painted ceramic styles, identified within the scope of Early Bronze Age research in the Central Anatolia Region, constitute the main subject of the study. By developing a methodology for the painted styles identified within the scope of the study, it is aimed to serve as a guide for studies to be carried out in the coming years. Painted styles covering approximately the last five centuries of the Early Bronze Age of the Central Anatolia Region were formed as a product of common taste and reflect the fashion sense of the period. This fashion sense can be considered as the "Early Bronze Age Geometric Fashion", especially due to the density of geometric motifs in the decoration concept.