Eğitim ve Bilim Dergisi'nin bibliyometrik ve içerik analizi
The bibliometric and content analysis of Education and Science Journal
Yazar: MUHARREM ALTUNIŞIK
Danışman: DOÇ. DR. AHMET OĞUZ AKTÜRK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bibliyometri = Bibliometry ; Bibliyometrik çözümleme = Bibliometric analysis ; Dergiler = Magazines ; Eğitim dergileri = Education periodicals ; Eğitim ve Bilim dergisi = Education and Science journal ; İçerik analizi = Content analysis

Özet:
1976 yılından yayın hayatına başlayan Eğitim ve Bilim dergisi Türkiye'nin saygın eğitim dergileri arasında yer almaktadır. Eğitim ve Bilim dergisi 2007 yılından beri çok sayıda farklı akademik disiplin için kapsamlı atıf verileri sunan ve dünyanın en güvenilir küresel atıf veritabanı olarak kabul edilen Web of Science (WoS) tarafından indekslenmektedir. Bu araştırma Eğitim ve Bilim dergisinin WoS tarafından indekslenmeye başladığı tarihten itibaren küresel çaptaki yayın ve atıf eğilimlerine bibliyometrik bir genel bakış sunmayı amaçlamaktadır. Bunun yanında araştırma kapsamında Eğitim ve Bilim dergisinde 2017-2021 yılları arasında yayınlanan makalelerdeki araştırma eğilimleri içerik analizi ile ortaya koyulmaktadır. Bu bağlamda 2007-2022 yılları arasında dergide yayınlanan tüm yayınların (N=1270) meta verilerine WoS veritabanından ulaşılmış ve toplam yayın ve atıf sayısı, h indeksi, yayın başına atıf, yıllık atıf, atıf eşiği, yıllık ortalama atıf ve toplam bağlantı gücü açısından bibliyometrik olarak analiz edilmiştir. Bunun yanında çalışmada VOSviewer yazılımı aracılığıyla gerçekleştirilen bir bibliyometrik haritalama analizi ile atıf, birlikte atıf, bibliyografik eşleşme, ortak yazarlık ve yazar anahtar kelimelerinin birlikte oluşumu analizi sonuçlarından yola çıkarak oluşturulan görsel haritalar sunulmaktadır. İçerik analizi için 2017-2021 yılları arasında Eğitim ve Bilim dergisinde yayımlanan 317 yayının tam metinlerine erişilmiş ve yayınlar araştırma yöntem ve deseni, örnekleme yöntemi, düzeyi ve büyüklüğü, veri toplama araçları, veri analiz yöntemleri ve incelenen değişkenler açısından incelenmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre Eğitim ve Bilim dergisindeki yayınların çoğunun makale türünde olduğu, 2007 yılından 2014 yılına kadar yayın sayısının sürekli arttığı ve 2014 yılından sonra ise yayın sayısının yıllara göre değişkenlik gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Eğitim ve Bilim dergisinin WoS'ta taranmaya başlandığı 2007 yılından 2022 yılına kadar geçen 16 yıllık sürede dergide yayınlanan 1270 yayına toplamda 5361 kez atıf yapıldığı tespit edilmiştir. Eğitim ve Bilim dergisinde en çok atıfın 'Introducing STEM education: Implications for educating our teachers for the age of innovation' isimli makaleye yapıldığı ve bununla birlikte Eğitim ve Bilim dergisindeki yayınların ise en fazla M.B. Miles ve A.M. Huberman tarafından yayınlanan 'Qualitative Data Analysis: An Expanded Sourcebook' isimli kitaba atıf yaptığı sonucu ortaya çıkmıştır. Eğitim ve Bilim dergisindeki yayınlarda yapılan atıfların yazar, dergi, kurum ve ülkelere göre dağılımları incelendiğinde ise en fazla atıf yapan yazarın M. Çalık, derginin Eğitim ve Bilim, üniversitenin Hacettepe Üniversitesi ve ülkenin de Türkiye olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Eğitim ve Bilim dergisindeki en üretken yazar M. Özdemir olurken en üretken kurumun ise Hacettepe Üniversitesi'nin olduğu görülmüştür.
Araştırmada sonucunda oluşan bibliyometrik haritalar incelendiğinde ise Eğitim ve Bilim dergisindeki yayınlarda en çok birlikte atıf yapılan dergi Eğitim ve Bilim dergisi olurken yazar ise Milli Eğitim Bakanlığı olmuştur. Bunun yanında Eğitim ve Bilim dergisinde yayın yapan yazarların 4, kurumların ise 3 farklı bibliyografik eşleşme kümesi oluşturduğu; yazarlar için 5, kurumlar için ise 10 yayın eşik değerini karşılayan bütün yazarların ve kurumların birbirlerine bağlı olduğu tespit edilirken yazarların oluşturduğu ortak yazarlık kümeleri arasında iş birliğinin olmadığı görülmüştür. Eğitim ve Bilim dergisindeki yayınların yazar anahtar kelimelerinin birlikte oluşumu incelendiğinde ise akademik başarı, güvenirlik, geçerlik, öğretmen, cinsiyet, öğretmen adayları, öz-yeterlik, yüksek öğretim ve yapısal eşitlik modellemesi anahtar kelimeleri en önemli anahtar kelimeler olurken, dergide yayın yapan araştırmacıların son yıllarda eylem araştırması, karma yöntem, ortaokul öğrencileri, sosyal bilimler ve meta-analiz gibi konuları incelediği sonucuna ulaşılmıştır.
İçerik analizi sonuçlarına göre ise Eğitim ve Bilim dergisindeki yayınlarda nicel araştırma yönteminin ve yine nicel araştırma yöntemi içerisindeki ilişkisel tarama araştırma deseninin en fazla kullanılan yöntem ve desen olduğu ortaya çıkmıştır. Eğitim ve Bilim dergisindeki yayınlarda en sık kullanılan örnekleme yöntemi amaca uygun örnekleme, örneklem düzeyi öğretmenler ve örneklem sayısının da 31-100 aralığı olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanında Eğitim ve Bilim dergisindeki yayınlarda en sık kullanılan veri toplama aracı anketler olurken, veri analiz yöntemi ise nicel kestirimsel yöntemlerden ANOVA-ANCOVA olmuştur. Son olarak Eğitim ve Bilim dergisindeki yayınlarda en fazla akademik başarı, öğretmen görüşleri ve okuma becerileri konularının ele alındığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Education and Science journal, which started its publication life in 1976, is among the respected education journal of Türkiye. Since 2007, Education and Science journal has been indexed by the Web of Science (WoS), which provides comprehensive citation data for many different academic disciplines and is considered the world's most reliable global citation database. This research and the general content analysis of the articles published in the journal Education and Science between 2017 and 2021 also demonstrate it. In this case, the metadata of all publications (N=1270) published in the journal between 2007 and 2022 were accessed from the WoS database and bibliometrically analyzed in terms of the total number of publications and citations, the h index, the number of citations per publication, the annual citation, the citation threshold, the annual average citation, and the total link strength, evaluated as. Additionally, the study presents an analysis of citation, co-citation, bibliographic matching, co-authorship, and co-occurrence of author keywords as well as visual maps made based on the results of a bibliometric mapping analysis done using the VOSviewer software. The Journal of Education and Science published 317 articles between 2017 and 2021, and the full texts of these articles were accessed for the purpose of conducting a content analysis. The articles were examined for their research methodology and design, sampling technique, scope, and size, data collection tools, data analysis techniques, and examined variables.
The most of publications in the Education and Science journal are in the form of articles, the number of publications has increased continuously from 2007 to 2014, and the number of publications varies according to the years after 2014, the research's findings indicate. In the 16 years from 2007, when the Education and Science journal began to be scanned in WoS, and 2022, a total of 5361 references were made to 1270 publications published in the journal. The most cited item in the Science and Education journal was 'Introducing STEM education: Implications for educating our teachers for the age of innovation', and the most of the publications in the journal were written by M.B. Miles and A.M. Hubarman. It was concluded that he was referring to the Huberman publication named 'Qualitative Data Analysis: An Expanded Sourcebook'. The most cited author is M. Çalık, the journal is Education and Science, the university is Hacettepe University, and the country is Türkiye, according to an analysis of the distribution of citations in the publications in the Education and Science journal according to the author, journal, institute, and countries. While M. Özdemir was the most productive author in the Education and Science journal, it was seen that the most productive institution was Hacettepe University. 
When the bibliometric maps formed as a result of the research are examined, the most commonly cited journal in the publications in the Education and Science journal is the Journal of Education and Science, while the author is the Ministry of National Education. While it was found that all authors and institutions meeting the threshold value of 5 publications for authors and 10 publications for institutions were interconnected, it was noted that there was no cooperation among the co-authorship clusters formed by the authors. In addition, authors who published in the Education and Science journal created 4 different sets of bibliographic matches, while institutions created 3 different sets. The most significant keywords are academic achievement, reliability, validity, teacher, gender, pre-service teachers, self-efficacy, higher education, and structural equation modeling when the co-occurrence of the author keywords of the articles in the Education and Science journal is analyzed. Author investigated topics including action research, mixed methods, secondary school students, social sciences, and meta-analysis, it was determined.
 According to the results of the content analysis, it has been revealed that the quantitative research method and the relational survey research design within the quantitative research method are the most used method and design in the publications in the Education and Science journal. It has been determined that the most frequently used sampling method in the publications in the Education and Science journal is purposive sampling, the sample level is teachers, and the sample number is 31-100. In addition, surveys were the most frequently used data collection tool in publications in the Education and Science journal, while the data analysis method was ANOVA-ANCOVA, one of the quantitative predictive methods. Finally, it has been determined that academic achievement, teacher opinions and reading skills are mostly discussed in the publications in the Education and Science journal.