Liman-tersane alanlarında gerçekleştirilen dip tarama faaliyetlerinde faydalı kullanım olanaklarının değerlendirilmesi
Evaluation of beneficial use possibilities in dredging activities carried out in port- shipyard areas
Yazar: ALİ BURAK KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. SEDAT SÜRDEM
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Dip tarama işlemi herhangi bir nedenle deniz ve kıyı tabanı ile nehir ağızlarında gerçekleştirilen kazı faaliyeti olarak tanımlanmaktadır. Türkiye'deki dip tarama işlemleri sonucu olarak ortaya çıkan dip tarama malzemesi büyük ölçüde tekrar denize dökülerek yönetilmektedir. Bu kapsamda ülkemizde açığa çıkan dip tarama malzemesinin sürdürülebilir yönetimi çok önemli bir hale gelmiştir. Bu çalışma ile limanlarda/tersanelerde bakım işlemleri ve inşaat işlemleri sırasında zemin sağlamlaştırmaları için yapılan dip tarama işlemleri sonucu ortaya çıkan dip tarama malzemesinin denize boşaltım ve faydalı kullanım teknikleri ile Dünya genelinde yapılan çalışmalar ile karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından ÇED Olumlu kararı verilmiş ve bu kapsamda anılan Bakanlık tarafından yayınlanmış olan dip tarama projeleri verileri kullanılmıştır. Çalışma kapsamında literatür çalışmaları ile Dünya genelinde en çok uygulanmaya çalışılan ve araştırılan on çeşit faydalı kullanım yöntemi ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bu minvalde iki ayrı proje içerisindeki veriler değerlendirilerek dip tarama malzemesinin hangi faydalı kullanım yöntemi için uygun olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. On çeşit faydalı kullanım yöntemi içerisinden tarama malzemesinin, katı atık bertaraf sahalarında dolgu örtü tabakası olarak kullanılması, kıyı koruma işlemleri için kullanılması, terk edilmiş maden ocaklarında dolgu yapılması ve seramik/tuğla üretiminde kullanılabileceği sonuçlarına varılmıştır.

Abstract:
Dredging is defined as excavation activities carried out for any reason on the sea and coastal floor and in river mouths. Dredging material generated as a result of dredging operations in Turkey is largely managed by dumping it back into the sea. In this context, sustainable management of dredged material in Turkey has become very important. In this study, the discharge and beneficial use techniques of dredging material generated as a result of dredging operations carried out for ground consolidation during maintenance operations and construction operations in ports/workshops are evaluated in comparison with the studies carried out worldwide. The data on dredging projects that have been given EIA Positive decision by the Ministry of Environment, Urbanization and Climate Change and published by the Ministry in this context were used. Within the scope of the study, ten of the most widely practiced and researched beneficial use methods around the world were examined in detail through literature studies. In this context, the data in two separate projects were evaluated and an attempt was made to determine for which beneficial use method the dredged material is suitable. Among the ten types of beneficial use methods, it was concluded that dredging material can be used as a backfill cover layer in solid waste disposal sites, used for coastal protection operations, backfilling in abandoned mines and used in ceramic/brick production.