Sıralı nitel verilerin olumsallık tablolarında kesin testlerin incelenmesi ve karşılaştırılması
Comparing and investigating of exact text in doubly ordered contingency tables
Yazar: ATİLA GÖKTAŞ
Danışman: DOÇ.DR. TÜLAY SARAÇBAŞI
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: İstatistik = Statistics

Özet:
SIRALI N TEL VER LER N OLUMSALLIK TABLOLARINDA KES N TESTLER NNCELENMES VE KARŞILAŞTIRILMASIAtilla GöktaşÖZOlumsallık tablolarında en yaygın kullanılan çözümleme yöntemi, tablo satır ve kolondeğişkenleri arasındaki ilişkiyi araştıran istatistiksel testlerdir. Bu çalışmada,olumsallık tablolarının hem satır hem de kolon düzeylerinin sıralanabilir nitel veriolduğu iki boyutlu tablolar incelenmiştir.Tez çalışmasında, sıralanabilir iki boyutlu olumsallık tablolarında sıralanabilir iki niteldeğişken arasındaki ilişkinin varlığını araştıran, çeşitli skor eşitlikleriyle doğrusal ilişkimodeli parametresine ilişkin ZÎ² test istatistiği, Doğrusal birliktelik (LL) test istatistiğiile parametrik olmayan Jonckheere-Terpstra (JT) test istatistiği, düzenlenen benzetimçalışması ile karşılaştırılmıştır. JT test istatistiğinin kullanılabilir olduğu gösterilmiştir.Bunun yanında bu üç test istatistiğinin standart normal dağılıma uyumu incelenmiştir.Küçük tablo boyutu ile küçük örneklem büyüklüklerinde JT test istatistiğinin diğer testistatistiklerine kıyasla, standart normal dağılıma daha iyi uyum sağladığı görülmüştür.Farklı skor eşitliklerinin ilişkiyi ölçen doğrusal ilişki modeli Î² parametresi üzerindekietkisi de incelenmiştir.Anahtar Kelimeler: Sıralanabilir olumsallık tablosu, doğrusal ilişki modeli, doğrusalbirliktelik testi, Jonckheere-Terpstra testiDanışman: Doç. Dr. Tülay SARAÇBAŞI, Hacettepe Üniversitesi, statistik Bölümü,Uygulamalı statistik Anabilim Dalı

Abstract:
COMPARING AND INVESTIGATING OF EXACT TESTS IN DOUBLY ORDEREDCONTINGENCY TABLESAtilla GöktaşABSTRACTThe most widespread used analysis method in contingency tables is statistical teststhat are detecting the relationship between row and columns categories. In this study,two dimensional contingency tables in which both row and column categories areordered have been investigated.In this dissertation, the Î² parameter in linear-by-linear association with various scoreequalities relating to ZÎ² test statistics that is used to detect whether a correlationexists or not between ordinal row and column variables, Linear-by-linear (LL) test andJonckheere-Terpstra (JT) test statistics have been compared from the performedsimulation study. It is found that JT statistics may be used in place of ZÎ² and LL.Morover it is studied whether those three statistics have got standard normaldistribution. In small dimension and sample sizes, JT statistics is a better fit ofstandard normal distribution in comparison with the other test statistics. Finally, theeffect of the score types on the Î² parameter of the linear-by-linear association modelthat measures the association between ordinal row and column variables have alsobeen investigated.Keywords: Ordinal contingency table, linear-by-linear association model, linear bylinear test, Jonckheere-Terpstra testAdvisor: Assoc. Prof. Dr. Tülay SARAÇBAŞI, Hacettepe University, Department ofStatistics, Applied Statistics Sectioni