Erişkin bipolar bozukluk hastalarında zihin kuramı ile içselleştirilmiş damgalama ve içgörü arasındaki ilişkinin araştırılması
Evaluation of the relationship between theory of mind, internalized stigma and insight in patients with bipolar disorder
Yazar: BÜŞRA BAKIRCI
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ASOĞLU
Harran Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Damgalama = Stigmatization ; Zihin kuramı = Theory of mind ; İçgörü = Insight

Özet:
Amaç: Bu çalışmada bipolar bozukluğu olan hastalar ile sağlıklı kontroller arasında zihin
kuramı becerileri açısından fark olup olmadığı ve bipolar bozukluk hastalarında zihin kuramı ile
içselleştirilmiş damgalanma ve içgörü arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırmaya Mayıs 2021 ile Ekim 2021 tarihleri arasındaki Harran Üniversitesi
Psikiyatri Polikliniklerine başvuran DSM-5 tanı ölçütlerine göre bipolar bozukluk tanısı ile takip
edilmekte olan 101 hasta ile halihazırda psikiyatrik yakınması olmayan 90 sağlıklı kontrol dahil
edilmiştir. Her iki gruptaki katılımcılara sosyodemografik veri formu doldurulmuş ve Gözlerden
Zihin Okuma Testi (GZOT) doldurması istenmiştir. Ayrıca hasta grubuna ek olarak Ruhsal
Hastalıkların İçselleştirilmiş Damgalanması Ölçeği (RHİDÖ), İçgörünün Üç Bileşenini
Değerlendirme Ölçeği (İÜBDÖ) ve Kısa İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği araştırmacı tarafından
uygulanmıştır.
Bulgular: Araştırmada hasta grubu ve kontrol grubu arasında yaş, cinsiyet ve eğitim
düzeyi açısından istatiksel fark bulunmamaktadır. Hasta grubunda psikoaktif madde kullanımı,
diğer bir tıbbi hastalık, ailede psikiyatrik ve duygudurum tanı öyküsü daha yüksek saptanmıştır.
Hasta grubundan GZOT puanı sağlıklı kontrollere göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşük
saptanmıştır. GZOT puanı her iki grupta cinsiyetler arası hasta grubunda ise intihar girişimi
varlığına göre anlamlı fark göstermemektedir. Hasta grubunda GZOT puanı ile hastalık başlangıç
yaşı, mani dönemi sayısı ve RHİDÖ puanı ile negatif yönde, İÜBDÖ puanı ile pozitif yönde bağıntı
elde edilmiştir. GZOT ile alt ölçekler değerlendirildiğinde; RHİDÖ'nün kalıp yargıların
onaylaması, algılanan ayrımcılık ve sosyal geri çekilme puanları ile negatif yönde bağıntı elde
edilirken, İÜBDÖ'nin psikotik yaşantılara bakış alt ölçeğinde pozitif yönde bağıntı elde edilmiştir.
İleri regresyon analizinde hastalık başlangıç yaşı, mani sayısı ve içgörü toplam puanının GZOT
puanı üzerinde yordayıcı gücü olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç: Araştırmamız bipolar bozukluk hastalarında zihin kuramı becerilerinin
bozulduğunu doğrular niteliktedir. Ayrıca sonuçlarımız bipolar bozukluk hastalarında zihin kuramı
becerilerinin hastaların tedavi ve izleminde önemli bir yeri olan içselleştirilmiş damgalanma ve
içgörü süreçleri ile ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Bu ilişkinin tedavi uyumu ve hastalığın
seyrine etkisini araştıran ileri çalışmalara ihtiyaç olduğu açıktır.
Anahtar Kelimeler: Bipolar Bozukluk, Zihin Kuramı, İçselleştirilmiş Damgalanma,
İçgörü

Abstract:
Aim: In this study, it was investigated whether there was a difference in theory of mind
skills between patients with bipolar disorder and healthy controls. In addition, it was aimed to
evaluate the relationship between theory of mind and internalized stigma and insight in bipolar
disorder patients.
Method: The study included 101 patients who applied to the Harran University Psychiatry
Outpatient Clinics between May 2021 and October 2021, and were followed up with the diagnosis
of bipolar disorder according to the DSM-5 diagnostic criteria. In addition, 90 healthy controls
without any psychiatric complaints were included. A sociodemographic data form was filled in for
the participants in both groups and they were asked to fill out the Reading the Mind in the Eyes Test
(RMET). In addition to the patient group, the Internalized Stigma of Mental Illness Scale (ISMI),
the Scale for Evaluating the Three Components of Insight (SAI), and the Brief Functioning
Assessment Scale were applied by the researcher.
Results: There was no statistical difference between the patient group and the control
group in terms of age, gender and education level. Psychoactive substance use, another medical
illness, family history of psychiatric and mood disorder diagnosis were found to be higher in the
patient group. The RMET score of the patient group was found to be statistically significantly lower
than the healthy controls. The RMET score does not show a significant difference between genders
in both groups, and there is no significant difference in the presence of suicide attempt in the patient
group. In the patient group, there was a negative correlation between the RMET score and the age
of onset of the disease, the number of manic episodes and the ISMI score, and a positive correlation
with the SAI score. When the subscales were evaluated with RMET; while a negative correlation
was obtained with the approval of stereotypes, perceived discrimination and social withdrawal
scores of ISMI, a positive correlation was obtained in the view of psychotic experiences subscale of
SAI. In the advanced regression analysis, it was concluded that the age of onset of the disease, the
number of mania, and the total insight score had a predictive power on the RMET score.
Conclusion: Our study confirms that theory of mind skills are impaired in patients with
bipolar disorder. In addition, it has been revealed that theory of mind skills in bipolar disorder
patients are related to internalized stigma and insight, which have an important place in the
treatment and follow-up of patients. It is clear that further studies investigating the effect of this
relationship on treatment compliance and the course of the disease are needed.
Key Words: Bipolar Disorder, Theory of Mind, Internalized Stigma, Insight.