Bartın ili Aşağıdere havzasında arazi kullanımı değişiminin belirlenmesi ve arazi kullanımının bazı fiziksel havza karakteristikleri yönünden değerlendirilmesi
Determination of land use changes and assessment of land use for some physical watershed parameters in Aşağıdere watershed of Bartın province
Yazar: HÜSEYİN ŞENSOY
Danışman: DOÇ. DR. METİN TUNAY
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Arazi kullanımı = Land use ; Aşağıdere havzası = Aşağıdere basin ; Bartın = Bartın ; Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Eğim = Slope ; Yükseklik = Altitude

Özet:
ÖZET Yüksek Mühendislik Ten BARTIN İIİ AŞAĞDDERE HAVZASINDA ARAZİ KULLANIMI DEĞİŞİMİNİN BELİRLENMESİ VE ARAZİ KULLANIMININ BAZI FİZİKSEL HAVZA KARAKTERİSTİKLERİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ Hüseyin ŞENSOY Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Orman Mühendisliği Anabilim Dalı Tez Danışmanı : Doe.Dr. Metin TUNAY Eylül 2002, 84 sayfa Bu çalışmada Bartın İli içinde yer alan Aşağıdere yağış havzasında (3143.72 ha) 1986-2001 yıllan arasındaki arazi kullanımının değişimi ve 2001 yılı arazi kullanımı ile bazı fiziksel havza karakteristMerînin ilişkileri araştırılmıştır. Araştırmada temel materyal olarak çeşitli ölçeklerdeki meşcere haritaları ve topoğrafik haritalar kullanılmıştır. Elde edilen veriler bilgisayar ortamında CBS kullanılarak değerlendirilmiştir. Arazi kullanımı orman, orman olmayan yerler ve yerleşim birimleri olarak üç kullanım şekli içinde incelenmiştir. Eğim ve yükselti gibi fiziksel havza karakteristiklerinin 2001 yılı arazi kullanımı ile ilişkileri ayrıntılı olarak araştırılmıştır. mÖZET (devam ediyor) 1986 yılı arazi kullanımı ile 2001 yılı arazi kullanımı karşılaştırıldığında, ormanların 153.92 hektar, yerleşim alanlarının 15.49 hektar arttığı; buna karşılık orman olmayan yerlerin (tarım arazileri, açıklık alanlar, çayırlıklar) ise 169.41 hektar azaldığı görülmüştür. 2001 yılı arazi kullanımı 5 eğim ve 4 yükselti grubu içinde incelenmiştir. Buna göre Aşağıdere Havzası'mn 793.23 hektarı % 0-2, 1475.19 hektarı % 6-25, 667.85 hektarı % 25-45 ve 207.45 hektarı % 45+ eğim grupları içinde yer almaktadır. % 2-6 eğim grubu içinde kalan herhangi bir alan belirlenmemiştir. Çalışma alanı olan Aşağıdere Havzası'mn 1667.77 hektarı üst sının 300 m, 1327.43 hektarı üst sının 700 m, 144.90 hektan üst sının 1000 m ve 10.62 hektan üst sının 1300 m olan yükselti gruplan içinde yer almaktadır. Araştırma alanında her eğim ve yükselti grubu için farklı kullanımlardaki arazi şekillerinin miktarları belirlenmiştir. Böylelikle üç farklı arazi kullanım şeklinin eğime ve yükseltiye göre havza içindeki dağılımları ve konumlan ortaya konmuştur. % 2-6 eğim grubu haricinde diğer eğim gruplarında orman, orman olmayan yerler ve yerleşim birimleri yer almaktadır. Orman alanları her 4 yükselti grubu içinde bulunurken, orman olmayan yerler 3, yerleşim alanları ise 2 yükselti grubu içinde yer almaktadır. Arastana alanında eğim ve yükselti ilişkileri de incelenmiş ve yükselti gruplarının eğim karakteristikleri ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler : Aşağıdere Havzası, Arazi Kullanımı Değişimi, CBS, Eğim, Yükselti Bilim Kodu :502.14 01 iv

Abstract:
ABSTRACT M. Sc. Thesis DETERMINATION OF LAND USE CHANGES AND ASSESSMENT OF LAND USE FOR SOME PHYSICAL WATERSHED PARAMETERS IN AŞA?IDERE WATERSHED OF BARTIN PROVINCE Hüseyin ŞENSOY Zonguldak Karaelmas University Graduate School and Applied Sciences Department of Forest Engineering Thesis Advisor : Assoc Prof. Dr. Metin TUNAY September 2002, 84 pages In this study, land use changes from 1986 to 2001 and relationship between land use in 2001 and some physical watershed parameters were investigated in Aşağıdere watershed (having 3172.43 hectares area) of Bartın Province. Forest maps in various scales and topography maps were used as main materials in this investigation. The data gathered were evaluated on computer by using GIS. Land use was researched within three parts; forest area, non-forest area and residential area. Relationship between land uses in 2001 and physical watershed parameters such as slope and altitude were investigated in detail. The results of land use types 1986 and 2001 showed that the forest and residental areas increased 153,92 hectares and 15.49 hectares respectively. Contrary to this,ABSTRACT (Continued) non-forest areas such as agriculture, open land and grassland declined to 169.41 hectares. Land use in 2001 of the study area was investigated within 5 slope and 4 altitude groups. Therefore, Aşağıdere watershed has slope groups, which include 793.23 ha, 1475.19 ha, 667.85 ha,and 207.45 ha in the range of 0-2 %, 6-25%,25-45%, and 45+% respectively. The study area does not include any slope group in the range of 2-6%. The study area, which include 1667.77, 1327.43, 144.90, and 10.62 ha of altitude groups have top levels of 300, 700, 1000, and 1300 m respectively. In the study are, different land use extents was determined for every slope and altitude groups. Thus, the dispersion and location for three different types of land use were established according to slope and altitude. All the slope groups include forest, non-forest, and residential areas, except 2-6% slope group. Forest areas occur within all four altitude groups. Non-forest areas occur within three altitude groups whereas residential areas within two. Relationship between slope and altitude was also examined and slope characteristics for altitude classes was detected in the study area. Key Words : Aşağıdere Watershed Land Use Changes, GIS, Slope, Altitude Science Code: 502.14.01 vi