İnmeli bireylerde sosyal desteğin hastalığa uyuma etkisi
The effect of social support on adaptation to the disease in stroke patients
Yazar: TUĞBA İREM ERMAN
Danışman: DOÇ. DR. NURAY TURAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma, inmeli bireylere sağlanan sosyal desteği belirlemek ve hastalığa uyumuna etkisini incelemek amacı ile planlandı.
Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde planlanan bu araştırma, Başakşehir Çam Sakura Şehir Hastanesi'nde Mayıs 2022–Mayıs 2023tarihleri arasında İnme Ünitesi, İnme Rehabilitasyonu ve Nöroloji polikliniğine başvuran, inme tanısıyla servislerde yatan 82 hasta ile gerçekleştirildi. Verilerin toplanmasında; Hasta Bilgi Formu, İnme Etki Ölçeği (İEÖ), Kronik Hastalıklara Uyumu Değerlendirme Ölçeği (KHUDÖ), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ), Mini Mental Test (MMT), Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği kullanıldı. Araştırma verilerinin analizinde SPSS 28 paket programı kullanılarak frekans, yüzde, ortalama, t testi, Man-Whitney U testi, Spearman kolerasyon analizleri  kullanıldı. 
İnmeli bireylerin yaş ortalamasının 59,71±12,79 (yıl), %52,4'ünün erkek, %62,2'sinin daha önce inme geçirdiği, %91,5'inin inmeye ek kronik hastalığının ve en fazla hipertansiyon tanısının olduğu, %76,8'inde yüz, kol veya bacağında özellikle vücudun bir tarafında güçsüzlük uyuşma ve karıncalanma görüldüğü ve %98,8'ine inme hakkında bilgi verildiği saptandı. İnmeli bireylerin %82,9'unun Mini Mental Test'e göre normal olduğu, %32,9'unun yarı bağımlı olduğu belirlendi. Ölçek puanları incelendiğinde ise Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ)'nde 55,95±18,67, Kronik Hastalıklara Uyumu Değerlendirme Ölçeği (KHUDÖ)'nde 63,91±8,77, İnme Etki Ölçeği'nde 209,82±44,93, Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (GYAÖ)'nde 4,72±1,88 olduğu ve inmeli bireylerin bağımsızlık durumuna göre Kronik Hastalıklara Uyumu Değerlendirme Ölçeği (KHUDÖ) ve İnme Etki Ölçeği toplam puanları arasında ilişki olduğu saptandı. Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ile Kronik Hastalıklara Uyumu Değerlendirme Ölçeği (KHUDÖ) puan ortalamaları, benzer şekilde Kronik Hastalıklara Uyumu Değerlendirme Ölçeği (KHUDÖ) toplam ve psikolojik alt boyutu ile İnme Etki Ölçeği (İEÖ) puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak orta düzeyde anlamlı ilişki olduğu saptandı. Yarı bağımlı/bağımlı olma durumu göze alınarak yapılan ileri analizde psikolojik uyumu alt boyutu ve inmeyi etkilediği görüldü.
Sonuç olarak, inmeli bireylerde algılanan sosyal destek düzeyi ile kronik hastalıklara uyum arasında anlamlı ilişki olmakla beraber, sadece fizyolojik değerlendirmeye bakılmaksızın psikolojik uyumlarının artırılması gerektiği tespit edildi. Bu kapsamda, inmeli bireylerin psikolojik dayanaklılığı ve baş etme mekanizmalarını arttırma konusunda hemşireler tarafından desteklenmesi önerilmektedir.

Abstract:
This study was planned to determine the social support provided to individuals with stroke and to examine its effect on their adaptation to the disease.
         This descriptive and correlational study was conducted with 82 patients admitted to the Stroke Unit, Stroke Rehabilitation and Neurology outpatient clinics and hospitalized in the wards with a stroke diagnosis between May 2022 and March 2023 at Başakşehir Çam Sakura City Hospital. Patient Information Form, Stroke Impact Scale (SIS), Assessment Scale for Adaptation to Chronic Diseases, Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS), Mini Mental State Examination (MMSE), Katz's Activities of Daily Living Scale were used for data collection. Frequency, percentage, mean, t test, Man-Whitney U test, Spearman's correlation analysis were used to analyze the data using SPSS 28 package program.

          The mean age of stroke survivors was 59.71±12.79 (years), 52.4% were male, 62.2% had had a previous stroke, 91.5% had chronic diseases in addition to stroke and the most common diagnosis was hypertension, 76.8% had weakness, numbness and tingling in the face, arm or leg, especially on one side of the body, and 98.8% were informed about stroke. It was determined that 82.9% of the patients were normal according to the Mini Mental State Examination (MMSE) and 32.9% were semi-dependent. Scale scores were 55.95±18.67 on the Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS), 63.91±8.77 on the Assessment Scale for Adaptation to Chronic Diseases (ASCAAD), and 209.82±44.93 on the Stroke Impact Scale, Katz's Activities of Daily Living Scale was 4.72±1.88 and there was a correlation between the total scores of Assessment Scale for Adaptation to Chronic Diseases and Stroke Impact Scale (SIS) according to the independence status of stroke patients. There was a moderate statistically significant relationship between the mean scores of the Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS) and the Assessment Scale for Adaptation to Chronic Diseases, and similarly between the total and psychological sub-dimensions of the Assessment Scale for Adaptation to Chronic Diseases and the mean scores of the Stroke Impact Scale (IES). Further analysis taking semi-dependent/dependent status into account showed that psychological adaptation sub-dimension and stroke were found to be affected.
        In conclusion, although there was a significant relationship between the level of perceived social support and adjustment to chronic diseases in stroke patients, it was determined that psychological adjustment should be increased without considering only physiological evaluation. In this context, it is recommended that nurses should support individuals with stroke to increase their psychological resilience and coping mechanisms.