Okulöncesi dönemde ailelerin erken okuryazarlığa ilişkin farkındalıkları ve dil destek çalışmalarına yönelik tercihleri
Early literacy awareness of families and their preferences for language support activities during preschool period
Yazar: DİLARA HARMANDAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ARZU ARIKAN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beklentiler = Expectations ; Dil becerileri = Language skills ; Dil eğitimi = Language education ; Erken okuryazarlık becerileri = Early literacy skills ; Farkındalık = Awareness ; Farkındalık = Awareness ; Müdahale programları = Intervention programs ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens

Özet:
Okulöncesi dönem tüm gelişim alanları için olduğu gibi dil gelişimi için de kritik dönemdir. Çocuğun okulöncesi dönemdeki en büyük destekçisinin aile olduğu göz önüne alındığında ailelerin bu becerilere ilişkin görüşlerinin incelenmesi gerekmektedir. Bu araştırmanın temel amacı, okulöncesi dönemde çocuğu olan ailelerin erken okuryazarlığa ilişkin farkındalıklarının ve dil becerilerini destekleyici eğitsel çalışmalara yönelik tercihlerinin çocuğa, ebeveynlere ve aileye ilişkin demografik özellikler açısından betimlenmesidir. 
Tarama deseninde yürütülen bu araştırmanın evrenini, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Eskişehir, Tepebaşı'ndaki MEB'e bağlı resmi ve özel anaokulu ve anasınıflarındaki çocukların ebeveynleri oluşturmuştur. Bu evrenden küme örneklemeyle seçilen 640 ebeveynle çalışılmıştır. Araştırmanın verileri "Okulöncesi Dönemde Dil Becerilerine Yönelik Ebeveyn Görüşleri" isimli soru formu ile toplanmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS 22.0 paket programı kullanılarak t-testi, ANOVA, Mann-Whitney U, korelasyon ve ki kare testlerine başvurulmuştur. Genel olarak, aileler çocuklarına orta düzeyde erken okuryazarlık deneyimleri sunmaktadırlar. Çocuğun cinsiyeti, okul türü, ebeveynlerin eğitim durumu gibi demografik özelliklere göre bu deneyimlerde istatistiksel açıdan anlamlı farklar bulunmuştur. Çocuklarının dil becerilerinin desteklenmesinde ailelerin okuldan beklentilerinin yüksek olduğu görülmüştür. Dil destek çalışmalarına yönelik tercihlerde sosyoekonomik katman, kardeş sayısı gibi değişkenlere göre fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Preschool period is critical for language development as well as for all areas of development. Since the most important supporter of the preschool child is the family, opinions of the families about early literacy skills should be examined. The main purpose of this survey research is to describe the early literacy awareness of preschool children's families and their preferences for language support activities.
In the 2018-2019 academic year, the parents of children who continue formal and private preschools and kindergartens in Eskişehir, Tepebaşı constituted the study population. The sample of the study consisted of 640 selected parents using cluster sampling. The data were collected by using the Parental Opinions for Language Skills in Preschool Period developed by the researcher. In the analysis of the data, t test, ANOVA, Mann-Whitney U, correlation and chi-square tests were applied by using IBM SPSS 22.0 package program. It has been shown that families offer their children early experiences of moderate literacy at home. It was concluded that there are statistically significant differences in the experiences of families based on the child's gender, the type of school, and some demographic characteristics of the parents. It was observed that parents had high expectations from schools in supporting children's language skills. It has been concluded that parental preferences for language support activities differ according to some demographic variables such as the socioeconomic layer or number of siblings.