Çocukluk çağı travmalarının depresyon ve anksiyete ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship of childhood trauma with depression and anxiety
Yazar: ESRA KARTAL
Danışman: DOÇ. DR. EMEL SARI GÖKTEN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; Ölçekler = Scales

Özet:
Çocukluk dönemi gelişimin temellerinin atıldığı önemli yılları oluşturur ve bireyler için travmaların etkilerine daha duyarlı oldukları, travma ile mücadele konusunda güçlerinin düşük olduğu bir dönemdir. Kişinin çocukluk ve ergenlik yaşantılarında maruz kaldığı bedensel, duygusal, cinsel istismarlar ve fiziksel, duygusal ihmaller çocukluk çağı travmaları olarak tanımlanmaktadır. Çocukluk döneminde yaşantılanan her türlü örselenme kendilik algısı, nesne imgeleri üzerinde olumsuz etkilere neden olmakta ve bireyin gelecek yaşantısında karşılaşacağı benzer durumlara karşı davranış ve tutumlarını etkilerken ruhsal sağlık durumu için bir risk etkeni oluşturmaktadır. Araştırmada bu nedenle çocukluk çağı travmalarının depresyon ve anksiyete ile ilişkisi ve sosyodemografik değişkenlerin bu çerçevede rolleri incelenmiştir.
Araştırmaya 20-45 yaş arasında, 489' u kadın, 64' ü erkek olmak üzere 553 kişi katılım göstermiştir. Veri toplama araçları olarak Sosyodemografik Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği ve Beck Anksiyete Ölçeği kullanılmıştır. Verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotların yanı sıra verilerin dağılımı Shapiro-Wilk Testi ile değerlendirilmiştir. Niceliksel verilerin normal dağılım göstermeyen üç ve üzeri grubun karşılaştırmasında Kruskall-Wallis Testi, iki grup karşılaştırmasında Mann-Whitney U Testi; nicel veriler arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla ise Spearman's Korelasyon Analizi kullanılmıştır.
Araştırmanın bulgularına göre beck depresyon ile beck anksiyete ölçeği arasında pozitif yönde ve yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (r=,704, p<0,01). Beck depresyon ve anksiyete ölçeklerinden araştırma esnasında elde edilen kesitsel puanlar ile çocukluk çağı travmaları ölçeği alt boyutları ve toplam puanı arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu gözlenmiştir. Kadınların beck anksiyete ölçeği değerinin erkeklere göre yüksek olması istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,003; p<0,01). Sosyodemografik formda sorulan depresyon yaşayan ve depresyon sebebiyle psikolojik destek alan grubun beck depresyon ölçeği puanı, beck anksiyete ölçeği puanı, çocukluk çağı travmaları ölçeği alt boyutları ve toplam puanlarının depresyon yaşamayan ve depresyon sebebiyle psikolojik destek almayan gruba göre yüksek olması istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,001; p<0,01). Sosyodemografik formda sorulan anksiyete yaşayan grubun beck depresyon ve anksiyete ölçeği, duygusal istismar, duygusal ihmal, çocukluk çağı travmaları ölçeği toplam puan değerlerinin anksiyete yaşamayan gruba göre yüksek olması istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,001; p<0,01). Anksiyete yaşama durumuna göre fiziksel istismar, fiziksel ihmal, cinsel istismar istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemiştir (p>0,05). Anksiyete sebebiyle psikolojik destek alan grubun beck depresyon ölçeği, beck anksiyete ölçeği, duygusal istismar, fiziksel istismar, cinsel istismar, duygusal ihmal, çocukluk çağı travmaları ölçeği toplam puan değerleri, anksiyete sebebiyle psikolojik destek almayan gruba göre yüksek olması istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,001; p<0,01). Anksiyete sebebiyle psikolojik destek alma durumuna göre, fiziksel ihmal istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemiştir (p>0,05).
Sonuçların detaylı analizi bulgular kısmında yer almaktadır.

Abstract:
Childhood constitutes the important years in which the foundations of development are laid, and it is a period when individuals are more sensitive to the effects of trauma and their power to combat trauma is low. The physical, emotional, sexual abuse and physical and emotional neglect that a person is exposed to in childhood and adolescence are defined as childhood traumas. Any kind of trauma experienced in childhood causes negative effects on self-perception, object images and affects behaviors and attitudes towards similar situations that the individual will encounter in his / her future life, and constitutes a risk factor for mental health. For this reason, the relationship between childhood traumas and depression and anxiety and the roles of sociodemographic variables in this framework were examined.
553 people, 489 women and 64 men, between the ages of 20-45, participated in the study. Sociodemographic Information Form, Childhood Trauma Scale, Beck Depression Scale and Beck Anxiety Scale were used as data collection tools. While evaluating the data, in addition to descriptive statistical methods, the distribution of the data was evaluated with the Shapiro-Wilk Test. The Kruskall-Wallis Test for the comparison of three or more groups that did not show normal distribution of quantitative data, and the Mann-Whitney U Test for the comparison of two groups; Spearman's Correlation Analysis was used to determine the relationship between quantitative data.
According to the findings of the study, a positive and highly significant relationship was found between beck depression and beck anxiety scale (r =, 704, p <0.01). It was observed that there was a significant positive correlation between the cross-sectional scores obtained during the study from the Beck depression and anxiety scales and the childhood trauma scale sub-dimensions and total score. The higher beck anxiety scale value of women compared to men was found to be statistically significant (p = 0.003; p <0.01). The fact that the group who had depression and received psychological support due to depression was asked in the sociodemographic form, and the beck depression scale score, beck anxiety scale score, childhood trauma scale sub-dimensions and total scores were higher than the group who did not experience depression and did not receive psychological support due to depression (p = 0.001; p <0.01). The fact that the group with anxiety, asked in the sociodemographic form, had higher scores on the beck depression and anxiety scale, emotional abuse, emotional neglect, childhood trauma scale compared to the group without anxiety was found to be statistically significant (p = 0.001; p <0.01). Physical abuse, physical neglect and sexual abuse did not show statistically significant difference according to the state of experiencing anxiety (p> 0.05). The fact that the group who received psychological support due to anxiety was higher than the group who did not receive psychological support due to anxiety, the total score values of the beck depression scale, the beck anxiety scale, emotional abuse, physical abuse, sexual abuse, emotional neglect, childhood trauma scale were statistically significant (p = 0.001; p <0.01). Physical neglect did not show a statistically significant difference according to the state of receiving psychological support due to anxiety (p> 0.05).
Detailed analysis of the results is included in the findings section.