Dış politika ve din ilişkisi: İran İslam Devrimi sonrası İran dış politikasında bir faktör olarak 'din'
The relationship of foreign policy and religion: Religion as a factor in Iranian foreign policy after the Iranian Islamic revolution
Yazar: HACER EBRAR ÇİÇEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERKAN AFŞAR
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Politik Ekonomi Ana Bilim Dalı / Uluslararası Politik Ekonomi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Din = Religion ; Din-siyaset ilişkileri = Religious-politics relations ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; İran = Iran ; İran Devrimi = Iran Revolution ; Şia = Şia

Özet:
21. Yüzyılın başında, ABD'de vuku bulan 11 Eylül saldırısı, din faktörünün modern uluslararası sisteme geri dönüşü olarak kabul edilmektedir. Bu tarihi olay, küresel ve bölgesel dengelerin değişmesi açısından da bir dönüm noktası olarak nitelendirilmektedir. Aslında dış politikada dinsel etkinin sadece 11 Eylül olayı etrafında şekillendirilmesi doğru bir varsayım olmamaktadır. Zira uluslararası ilişkiler ile din etkileşimi geçmişten günümüze kadar hep var olmuş ve var olmaya devam edecektir. Bu kapsamda tarihsel süreçte, dinsel etkide bazı kırılmalar yaşanmıştır. Uluslararası politikadaki bu dinsel kırılmalar özellikle; Vestfalya Barış Antlaşması, modernleşme ve sekülerleşme sonrası meydana gelmiştir. Fakat bu gibi olaylar dış politik eylemlerde teolojik etkinin azalmasına neden olsa bile; bu pek kayda değer bir etki yaratmamıştır. Bu çalışmada, dış politikada ve uluslararası ilişkilerde din unsurunun tarihsel süreç içerisinde ne şekilde etkili olduğu gözler önüne serilmektedir. Dış politikada ve uluslararası ilişkilerde dinin, aksi iddia edilmesine rağmen önemli bir faktör olduğu ortaya konulmaktadır. Kadim bir devlet olan İran, sahip olduğu jeopolitik ve stratejik birçok özelliğin yanında, barındırdığı dinsel ve siyasal yapısındaki farklılıklar yönüyle de; Orta Doğu'da ilgi odağı olmayı başarmış önemli bir ülke konumundadır. Din, özellikle 1979 yılında gerçekleşen İran İslam Devrimi'nden sonra dinle yoğrulmuş İran'ın dış politik eylemlerinde, önemli bir faktör olmaktadır. Dolayısıyla İran, devrimden sonraki süreçte izlediği reel politik ilişkilerde Şii kimliğini ön planda tutarak dini lider merkezli bir politika sürdürmekte ve dini söylemlerle dış politikasını şekillendirmektedir.

Abstract:
At the beginning of the 21st century, the September 11 attack in the USA, is accepted as the return of the religion factor to the modern international system. This historical event is also described as a turning point in terms of changing global and regional balances. In fact, it is not a correct assumption that the religious influence in foreign policy is only shaped around the 9/11 event. Because, the interaction between international relations and religion has always existed from past to present and will continue to exist. In this context, there have been some breaks in religious influence in the historical process. These religious breaks in international politics, especially; The Treaty of Westphalia occurred after modernization and secularization. But even if such events cause a decrease in theological influence in foreign political actions; this did not have a significant effect. In this study, it is revealed how the religious element in foreign policy and international relations has been influential in the historical process. It is revealed that religion is an important factor in foreign policy and international relations, despite claims to the contrary. Iran, which is an ancient state, has many geopolitical and strategic features, as well as the differences in its religious and political structure; It is a country that has managed to become the center of attention in the Middle East. Religion, especially after the Iranian Islamic Revolution in 1979, has been an important factor in Iran's foreign policy actions mixed with religion. Therefore, Iran maintains a religious leader-centered policy by prioritizing the Shiite identity in its real political relations in the post-revolutionary period and shapes its foreign policy with religious discourses.