Türkiye'nin 'ötekisi'ni haber metinlerinde aramak: 'Romanlar' örneği
Searching the Turkey's 'other' in news texts: Romans example
Yazar: AYŞE NUR ASA
Danışman: DR. ABDULKADİR GÖLCÜ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Eleştirel söylem çözümlemesi = Critical discourse analysis ; Temsil = Representation ; Çingeneler = Gypsies ; Ötekileşme = Otherisation

Özet:
Etnik kökeni farklı olan topluluklarla ilgili ötekileştirici-ayrıştırıcı tutum ve davranışların kamuoyunda yaygınlaşmasında, haber medyasında yansıtılan temsiller önemli bir rol oynamaktadır. Bu temsiller toplumsal bilinçte söz konusu gruplara bakış açısını da şekillendirmektedir. Bu çalışmada Roman vatandaşların Türk Yazılı Basını'nda öteki olarak nasıl temsil edildiği analiz edilmiştir. Roman vatandaşların toplumsal eşitsizlikler ekseninde nasıl ötekileştirildiği, hangi olaylar etrafında temsil edildiği, hangi sözcüklerle ve ifadelerle tanımlandığı ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Bunun yanı sıra toplumsal sorunların, güç-iktidar ilişkilerinin, eşitsizliklerin metinler üzerinden nasıl meşrulaştırıldığının da Romanlar üzerinden ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Yöntem olarak Teun van Dijk'ın Eleştirel Söylem Analizi Yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada Türkiye özelinde tirajları yüksek ve ana akım olan gazetelerden Hürriyet, Milliyet, Sabah'ın yanında, belirgin bir ideolojik eğilim taşıyan muhafazakâr yayın politikasına sahip Akit ve sol yayın politikasına sahip Cumhuriyet gazeteleri de örneklem olarak seçilmiştir. Çalışmanın zaman aralığı 2015 ve 2016 yılları ile sınırlandırılmıştır. Bu zaman aralığında Roman vatandaşları konu edinerek yayınlanan 89 haber tespit edilmiş ve bu haberler analize tabi tutulmuştur. Yapılan analizler sonucunda Roman vatandaşların, altı temel kategoride tespit edilen söylemler üzerinden temsil edildikleri görülmüştür. Bu kategoriler özelinde Roman vatandaşların; sosyal uyum konusunda sorunlu,  tehlikeli, korkulan, niteliksiz işlerde çalışan, olumsuz davranışlar sergileyen, çevreye zarar veren, enstrüman çalan ve dans eden, toplumdan farklı olan, renkli kıyafetleriyle tanımlanan bir topluluk olarak ayrıştırıcı ve ötekileştirici söylemler üzerinden temsil edildikleri görülmüştür.

Abstract:
The representations reflected in the news media play an important role in the spreading of the otherizing attitudes and behaviors about the communities whose ethnicity is different. These representations also shape the point of view of the groups in terms of social consciousness. In this study, how the Roman citizens is represented as the other in the Turkish Written Press was analyzed. It has been tried to show how the Roman citizens are otherized on the axis of social inequalities, in which events they are represented, and in which words and expressions they are defined. It is also intended to reveal how social problems, power-power relations, and inequalities are legitimized through texts. As a method, Teun vanDijk's Critical Discourse Analysis Method is used. In this work Hürriyet, Milliyet, Sabah which are the mainstream newspapers with high circulations in Turkey; Akit newspaper with a distinct ideological tendency with right wing politics; and Cumhuriyet newspaper with left wing politics were selected as examples. The time interval of the study is limited to 2015-2016. During this time, the 89 articles about the Roman citizens were subject to analysis. As a result of the analyzes, it is seen that Roman citizens are represented through the discourses found in six basic categories. In these categories it has been seen that Roman citizens are represented on the basis of separating and otherizing discourses as a community defined as having problems of social  cohesion, dangerous, feared, working in unqualified works, exhibiting negative behaviors, damaging the environment, playing instruments and dancing, different from society and having colorful clothes.