İş bulma yöntemi tercihini etkileyen faktörler: TÜİK verileri üzerine ampirik bir araştırma
Determinants of the choice of job search method: An empirical study on TURKSTAT data
Yazar: ZEYNEP BAŞAK KARAKUŞ
Danışman: PROF. DR. TEKİN AKGEYİK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
İş bulma, iş arayan bireyler için oldukça zor ve karmaşık bir süreçtir. Bu süreçte
kullanılan yöntemler, iş arama sürecinin başarıyla sonuçlanmasını önemli ölçüde
etkilemektedir. İş bulma yöntemi tercihini etkileyen birçok değişken bulunmaktadır.
Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de iş bulma yöntemi tercihini etkileyen
değişkenleri analiz etmektir. Araştırmada TÜİK 2017-2021 yıllarına ait Hane Halkı
İşgücü Araştırması mikro veri setleri kullanılmış ve 76,393 kişi örneklem grubu olarak
belirlenmiştir.
Binary lojistik regresyon analizi sonuçlarına göre yaş, medeni durum, bölge,
eğitim düzeyi, faaliyet alanı, çalışan sayısı, ücret, meslek, kayıtlılık, deneyim süresi ve
çalışma şekli değişkenleri iş bulma yöntemi tercihinin açıklayıcı değişkenleridir.
Cinsiyetin ise, iş bulma yöntemi tercihinin açıklayıcı değişkeni olmadığı sonucuna
ulaşılmıştır.
İkinci olarak korelasyon analizi sonuçları iş bulma yöntemi tercihinin; yaş,
medeni durum, bölge, ücret, meslek, kayıtlılık ve deneyim süresi değişkenleri ile
arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğuna işaret etmektedir. Öte yandan
cinsiyet, eğitim düzeyi, faaliyet alanı ve çalışan sayısı değişkenleri ile iş bulma
yöntemi tercihi arasında anlamlı ancak negatif yönlü bir ilişki bulunmuştur.
Son olarak Ki-kare, Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis H testleri ile alt
örneklem grupları arasında iş bulma yöntemi tercihi açısından istatistiki olarak anlamlı
farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Nitekim kadınlar (%37) enformel yöntemi
erkeklere (%40) kıyasla daha az olasılıkla tercih ederken, eğitim seviyesi düşük olanlar
eğitim seviyesi yükseklere kıyasla enformel yöntemi daha fazla tercih etmektedir.
Anahtar Kelimeler: iş arama ve bulma, iş bulma yöntemi, formel yöntemler,
enformel yöntemler, Türkiye.

Abstract:
Job search is notably difficult and complex process for individuals seeking
employment. The methodologies used within this process significantly affect the
successful outcome of the job search. There are numerous determinants impacting the
choice of job search method.
The purpose of this study is to analyze the determinants of the choice of job
search method in Turkey. The Household Labor Force Survey micro data sets from
2017-2021 obtained from TURKSTAT were used in the study. The final sample
included 76,393 workers.
First, according to the binary logistic regression results, age and marital status
were the individual variables of the choice of job search method. Moreover, region,
education, sector, the number of people employed, occupation, registration social
security, experience, and working style were the other variables of the choice of job
search method. Also it was concluded that gender was not explanatory variable of the
choice of job search method.
Secondly, the choice of job search method was significantly and positively
correlated with age, marital status, region, wage, occupation, social security
registration, and experience. Yet, it was significantly and negatively correlated with
gender, education, sector and the number of people employed.
Finally, there were significant differences between sub-sample groups of the
choice of job search method using Chi-square, Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis
H tests. For example, women (37%) was less likely to search job through friends and
relatives (informal method) than men (40%), while those with lower education level
used informal search method more than those with higher education level.
Keywords: job search, job search methods, formal search methods, informal search
methods, Turkey.