Petrokimya endüstrisinde tedarik zinciri optimizasyonu
Supply chain optimization in the petrochemical industry
Yazar: İLHAN KAYHAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALİL HALEFŞAN SÜMEN
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı / Lojistik ve Tedarik Zinciri Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bilgi teknolojisi = Information technology ; Optimizasyon = Optimization ; Petrokimya endüstrisi = Petrochemical industry ; Tedarik optimizasyonu = Supply optimization ; Tedarik zinciri = Supply chain ; Tedarik zinciri yönetimi = Supply chain management

Özet:
Ham petrol ve doğal gaz; günümüzde enerji ihtiyacının karşılanmasına büyük oranda kaynaklık ettiği gibi, kimya endüstrisinin ürettiği birçok kimyasal maddenin de ana kaynağını oluşturmaktadır. Dünya nüfusundaki artış ve sanayileşmenin etkisi ile petrol ve petrokimyasal ürünlere yönelik olarak artan ulusal ve küresel talepler; bu sektörde faaliyet gösteren şirketleri daha fazla müşteriye ulaşmaya, pazar paylarını ve kârlılıklarını artırmaya yöneltmiştir. Tedarik zinciri yönetiminin önemine ve artan karmaşıklığına rağmen, petrol ve petrokimya endüstrisi tedarik zincirlerinin etkin bir şekilde yönetilmesi anlamında halen gelişme aşamasındadır. 
Petrol ve petrokimya endüstrileri; tedarik zinciri ağlarındaki katılığa bağlı olarak, "al ya da öde" ticari kontratları, uzun teslimat süreleri, tedarik zincirinin farklı aşamalarında kısıtlı sevkiyat formlarının kullanılması, kısıtlı birincil dağıtım kapasitesi gibi pek çok zorluğun üstesinden gelmesi gerekir. Ayrıca, piyasalardaki belirsizlikler, petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar, politik veya ekonomik değişiklikler gibi öngörülemeyen olaylar ve riskler üreticilerin karşılaştıkları zorluklardan bazılarıdır. Tüm bunlar; rafineri endüstrisine has tedarik zinciri optimizasyonu için çeşitli seçeneklerin araştırılmasının gerekliliğini göstermektedir. Tedarik zinciri optimizasyonu için uygulanabilir seçeneklerin bulunması, bu sermaye-yoğun sektöre önemli ölçüde maliyet tasarrufu sağlayacaktır.   
Bu çalışmada petrol ve petrokimya sektöründe tedarik zinciri optimizasyonun gerçekleşebilmesi için; tesislerin gerçek zamanlı esas kapasitelerini ve stoklarını izlemelerini sağlayan bilgi sistemlerinin finansal performans verileri ile entegre edilmesi, tedarik zinciri ve değer zinciri boyunca hızlı karar vermeye yardımcı olacak doğru ve güncel bilgi ile desteklenerek içsel işletme süreçlerinin etkin entegrasyonunun sağlanması, tedarik zinciri ve değer zinciri üyeleri ile iletişimi ve etkileşimi hızlı yanıt verebilen ve güvenilir araçlarla kolaylaştırarak içsel ve dışsal işletme süreçlerinin koordine edilmesi, ve piyasa gereksinimlerini, yasal gereklilikleri ve şirketin kâr hedeflerinin gerçekleşebilmesi için etkili ve etkin operasyonel yönetim anlayışlarının yerleştirilmesi ve birbirine bağlı bu endüstriler arasında ortaklıklar veya yakın işbirliklerin kurulmasının gerekliliği üzerinde durulmaktadır. 
Çalışmada Tüpraş'ın tedarik zinciri yapısı incelenmiş ve optimizasyon uygulamalarının değerlendirmesi yapılarak bu konuda katkı sağlayacak öneriler sunulmuştur.Anahtar Sözcükler: Tedarik Zinciri,Tedarik Zinciri Optimizasyonu, Bilgi Teknolojileri, Petrokimya Endüstrisi.

Abstract:
Today, crude oil and natural gas largely serve as resources in meeting energy needs and constitutes the basis for many chemical products manufactured by the chemical industry as well. The increased national and global demand for petroleum and petrochemical products as a result of the growth in the world population and the effect of industrialization has led firms operating in the industry to reach more costumers and increase their market share and profitability.  Despite the importance and increasing complexity of the supply chain management, petroleum and petrochemical industry is still in a development process in terms of effective management of supply chains.   
Petroleum and petrochemical industries; depending on the strictness in their supply chain networks, have to cope with many challenges such as "buy or pay" commercial contracts, long delivery periods, use of limited shipment forms at different stages of the supply chain and restricted primary distribution capacity. In addition, unanticipated events and risks like uncertainties in markets, fluctuations in petroleum prices and political or economic changes are among the difficulties faced by manufacturers. All these factors indicate the need for searching for various options for the supply chain optimization specific to refinery industry.  Applicable options for supply chain optimization would provide significant cost saving in this capital intensive industry.   
The present study focuses on the integration of the information systems that help facilities to track their real time capacities and stocks with their financial performance data, efficient integration of internal operating processes by supporting with accurate and current information that would help in making fast decisions through supply chain and value chain, the coordination of internal and external operating processes by facilitating communication and interaction with the members of supply chain and value chain through quick response and reliable devices and the necessity to establish understandings of an effective and efficient operational management to realize the company's profit targets, legal necessities and market requirements and to build close cooperation or partnerships between these interconnected industries in order to attain supply chain optimization in petroleum and petrochemical industries.  
 In the study, the supply chain structure in Tüpraş was examined, optimization activities were evaluated and recommendations were made to contribute to the issue. 

     Keywords: Supply Chain, Supply Chain Optimization, Information Technology, Petrochemical Industry.