Türk toplumunda kadının yeri ve sosyal bilgiler dersinde öğretimi
The situation of woman in the turkish society and the education of it in social sciences lesson
Yazar: NESLİHAN GAZAN
Danışman: PROF. DR. ŞEFİKA KURNAZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ders programları = Curriculum ; Kadın olgusu = Women reality ; Kadın statüsü = Women status ; Kadınlar = Women ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Türk kadını = Turkish women ; Türk toplumu = Turkish society ; Öğretim = Teaching

Özet:
Bu araştırmanın amacı, geçmişten günümüze Türk kadınının toplumdaki yerini incelemek ve ilköğretim 6. sınıfta okuyan öğrencilerin Türk toplumunda kadının yerine ilişkin tutumları ile Sosyal Bilgiler dersine ilişkin tutumları arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını saptamaktır. Bir diğer amaç, bu durumun sosyo-ekonomik çevre ve cinsiyete göre ne gibi değişiklikler gösterdiğinin saptanmasıdır. Ayrıca, öğrencilerin Türk toplumunda kadının konumuna ilişkin tutumlarını, etkin bir vatandaş olarak sorumluluklarını fark etme hususunda farkındalıklarının ne düzeyde olduğunu ve önemsedikleri kadın sorunlarını saptamaktır.Bu araştırmada, betimsel araştırma modeli uygulanmıştır. Talim Terbiye Kurulu onaylı Sosyal Bilgiler 6. sınıf ders ve çalışma kitabı, Sosyal Bilgiler 6. sınıf öğretmen kılavuz kitabı incelenmiştir. Yapılan tarama sonrasında ilköğretim 6. sınıf sosyal bilgiler ders kitabında yer alan ?Demokrasinin Serüveni? ünitesinin ?Eşitliğe Doğru? konusu doğrultusunda anket soruları hazırlanmıştır. Hazırlanan anket soruları belirlenen 6. sınıf öğrencilerine uygulanmıştır.Araştırmanın çalışma evrenini Ankara ili sınırları içinde bulunan devlete bağlı ilköğretim okullarının 6. sınıfları; örneklemini ise Ankara ilinde bulunan çeşitli sosyo- ekonomik düzeyleri temsil eden Çankaya, Etimesgut ve Sincan ilçelerinden rastgele (random usulü) seçilen devlete bağlı birer ilköğretim okulunun 6. sınıfları oluşturmaktadır.Araştırmada verilerin toplanma aşamasında; Öğrencilerin sosyo-ekonomik durumlarını saptamak amacıyla sosyo-ekonomik durum anketi, Sosyal Bilgiler dersine karşı tutumlarını ölçmek amacıyla tutum ölçeği, Türk toplumunda kadının yerine ilişkin tutumlarını ölçmek amacıyla ön test ve son test olarak tutum ölçeği uygulanmıştır. İlgili konunun işlenmesinin ardından öğrencilerin konu ile ilgili sosyal bilgiler dersinde öğrendiklerini ölçmek amacıyla bilgi anketi uygulanmıştır.Araştırmada nicel veri toplama aracı olarak kullanılan ölçekler; öğrencilerin Sosyal Bilgiler dersine karşı tutumlarını, Türk toplumunda kadının yeri hakkında ilgi düzeylerini ve bu konuyla ilgili farkındalıklarının ne düzeyde olduğunu ölçmeye yöneliktir.İlköğretim 6.sınıf öğrencilerine uygulanan anket sonuçları SPSS 15.0 programında değerlendirilmiştir. Toplanan veriler doğrultusunda sosyal bilgiler dersine karşı tutumlarını ölçmek amacıyla yapılan tutum ölçeği sonuçları ile Türk toplumunda kadının yerine ilişkin uygulanan ön test ve son test sonuçları karşılaştırılmıştır. Sosyal bilgiler dersine ilgi duyan öğrencilerle, ilgisi az olan öğrencilerin Türk toplumunda kadın konusuna bakışı ve bu durumun cinsiyete ve sosyo-ekonomik çevreye göre durumu ortaya konulmaya çalışılmıştır.Araştırmanın sonucunda;1. Sosyal bilgiler dersine ilgi duyan öğrencilerin Türk toplumunda kadının yerine ilişkin olumlu düşünceler taşıdıkları sonucuna ulaşılmıştır.2. İlköğretim 6. Sınıf öğrencilerinin Türk toplumunda kadının konumuna ilişkin tutumlarının cinsiyet ve okul değişkenine göre farklılaşıp farklılaşmadığı araştırıldığında, öğrencilerin Türk toplumunda kadının konumuna ilişkin tutumlarının farklı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu farklılık cinsiyete göre araştırıldığında kız öğrencilerin lehine, okullar arasında araştırıldığında ise üst sosyo-ekonomik düzeyde bulunan Ayten Şaban Diri İ.Ö.O. öğrencileri lehine bulunmuştur.3. İlköğretim 6. Sınıf öğrencilerinin Türk toplumunda kadının konumu hakkındaki farkındalık düzeylerinin cinsiyet ve okul değişkenine göre farklılaşıp farklılaşmadığına bakıldığında, kız ve erkek öğrenciler arasında ve okullar arasında anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu farklılık cinsiyete göre araştırıldığında kız öğrencilerin lehine, okullar arasında araştırıldığında ise üst sosyo-ekonomik düzeyde bulunan Ayten Şaban Diri İ.Ö.O. öğrencileri lehine bulunmuştur.4. İlköğretim 6.sınıf öğrencilerinin önemsedikleri kadın sorunlarının cinsiyet ve okul değişkenine göre farklılaşıp farklılaşmadığı araştırıldığında, kız ve erkek öğrenciler arasında ve okullar arasında anlamlı bir fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu farklılık cinsiyete göre araştırıldığında erkek öğrencilerin lehine, okullar arasında araştırıldığında ise alt sosyo-ekonomik düzeyde bulunan Dr. Yıldız Yalçınlar İ.Ö.O. öğrencileri lehine bulunmuştur. Dr. Yıldız Yalçınlar İ.Ö.O.' nun öğrencilerinin önemsedikleri kadın sorunları bakımından diğer iki okuldan anlamlı bir şekilde farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.5. İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin Türk toplumunda kadının yerine ilişkin bilgi anketi toplam puanlarının cinsiyet ve okul değişkenine göre farklılaşıp farklılaşmadığına bakıldığında, kız ve erkek öğrenciler ve okullar arasında anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bulunan fark, cinsiyete göre kız öğrencilerin lehinedir. Okul değişkenine göre, bilgi anketi toplam puanları en yüksek olan okul sosyo-ekonomik bakımdan üst seviyede bulunan Ayten Şaban Diri İlköğretim Okulu'dur.6. İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin Türk toplumunda kadının yerine yönelik tutum ölçeği ön test ve son test ortalamalarının cinsiyet ve okul değişkenine göre farklılaşıp farklılaşmadığı araştırıldığında;Cinsiyet değişkenine göre, kız ve erkek öğrenciler için Türk toplumunda kadının yerine ilişkin tutumlarında ve Türk toplumunda kadının konumu hakkında farkındalık düzeylerinde anlamlı bir fark bulunamamıştır. Kız öğrencilerin önemsedikleri kadın sorunları ile ilgili ön ve son test sonuçlarının ortalamalarında ise son test lehine anlamlı bir fark bulunmuştur.Okul değişkenine göre bakıldığında; Dr. Yıldız Yalçınlar İlköğretim Okulu 6. Sınıf öğrencilerinin, Türk toplumunda kadının yerine ilişkin tutumlarında ve Türk toplumunda kadının konumu hakkında farkındalık düzeylerinde anlamlı bir fark bulunamamıştır. Önemsedikleri kadın sorunları ile ilgili ön ve son test sonuçlarının ortalamalarında ise son test lehine anlamlı bir fark bulunmuştur.Dumlupınar İlköğretim Okulu ve Ayten-Şaban Diri İlköğretim Okulu 6. Sınıf öğrencilerinin; Türk toplumunda kadının yerine ilişkin tutumlarında, Türk toplumunda kadının konumu hakkında farkındalık düzeylerinde ve önemsedikleri kadın sorunları ile ilgili ön ve son test sonuçlarının ortalamalarında anlamlı bir fark bulunamamıştır.Bu bulgular ışığında Türk toplumunda kadının yerine ve sosyal bilgiler dersinde öğretimine yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this research is to inspect the situation of the Turkish Woman througout the history and to determine whether there is a reasonable relation between the attitudes of the 6th class students at primary school to the situation of the Turkish Woman in the society and the Social Science lesson. Another purpose is to determine how this changes according to social and economic circumference and the sex.Quantifying research method has been followed in this research. The studying and class book of Social Sciences 6th class and its teacher?s book, which were approved by the Education andTeaching Commission, have been inspected. After a searching, survey questions were prepared paralel to the point ?Towards Equalty? in the chapter ?Adventure of Democracy? which is in Social Science 6th class book. The survey was applied to the 6th class students selected.The scope of this research includes the 6th class student of state schools in Ankara and samples include each of the 6th classes of the randomly selected (random method) state primary schools in Cankaya, Etimesgut and Sincan.In the level of collecting data in this research, Socio-Economic Situation Survey was made to determine the socio-economic situations of the students, Attitude Scale was made to measure the attitude of them towards Social Science lesson, Pre-test and Final-test were applied to them to measure their attitudes towards the situation of woman in Turkish society. After having the subject, the information survey was applied to measure what they had learned about the subject in the Social Science class.The scales used for collecting quantifying data in this research, are used to measure the attitudes of the students towards Social Sciences lesson, their interest in the situation of woman in the Turkish society and their awareness level of this issue.The results of the survey which was applied to the 6th class students were evaluated according to SPSS 15.0 programme.Paralel to the data collected, the results of the attitude scale applied in order to measure their attitudes towards Social Sciences lesson were compared with the results of the pre-test and final-test applied about the situation of woman in the Turkish society. The view of the students who are well-interested in Social Sciences lesson and those who are less interested on the point of woman in the Turkish society and also its condition according to the sex and the socio-economic circumference have been aimed to study.As a result of this research:1.It was seen that the students interested in Social Sciences lesson have positive thoughts on woman in the Turkish society.2.When searched for the fact that whether the attitudes of the 6th class students towards the situation of woman in the Turkish society differs according to the sex and the school factor, it was seen that their attitudes differ. When this difference was studied according to the sex, it was seen in favour of girl-students and when studied according to school factor it was seen in favour of the students of Ayten Saban Diri Primary School.3.When searched for the fact that whether the awareness level of the 6th class students towards the situation of woman in the Turkish society differs according to the sex and the school factor, it was seen that their attitudes differ. When this difference was studied according to the sex, it was seen in favour of girl-students and when studied according to school factor it was seen in favour of the students of Ayten Saban Diri Primary School which is at up-socio-economic level.4.When searched for the fact that whether the woman matters, in which the 6th class students are interested, differs according to the sex and the school factor, it was seen that there occurs a reasonable difference between boy and girl students. When this difference was studied according to the sex, it was seen in favour of boy-students and when studied according to school factor it was seen in favour of the students of Dr. Yildiz Yalcinlar Primary School which is at sub-socio-economic level. It was seen that the students of Dr. Yildiz Yalcinlar Primary School differed reasonably from the two other schools in view of the woman affairs they care.5.When looked at the fact that whether the data survey total scores of the 6th class students about the situation of woman in the Turkish society differs according to the sex and the school factor, it was seen that there occurs a reasonable difference between boy and girl students. It was seen in favour of boy-students. According to the school factor, it was Ayten Saban Diri Primary School whose data survey total scores were the highest score.6.When searched for the fact that whether the attitude scale pre-test and final-test averages of the 6th class students about the situation of woman in the Turkish society differs according to the sex and the school factor:According to the sex factor, for boy and girl students, the awareness level of the 6th class students towards the situation of woman in the Turkish society does not differ reasonably. A reasonable difference was seen in favour of the final-test at the averages of the results of the pre-tests and final-tests on the woman issues that girl students care.According to the school factor, the awareness level of the 6th class students of Dr. Yıldız Yalçınlar Primary School towards the situation of woman in the Turkish society does not differ reasonably. A reasonable difference was seen in favour of the final-test at the averages of the results of the pre-tests and final-tests on the woman issues that the students care.When looked at the attitudes of the 6th class students of Dumlupınar Primary School and Ayten-Şaban Diri Primary School towards the situation of woman in the Turkish society, a reasonable difference was not seen at their awareness level of the situation of woman in the Turkish society and at the averages of their pre-test and final-test results the woman issues that they care.In view of these findings, suggestions for the situation of woman in the Turkish society and teaching of it at Social Sciences lessons were made.