Toplumda gelişen ve hastanede yatarak tedavi gören pnömoni hastalarında mortaliteyi etkileyen faktörler
Factors affecting mortality in community-developed and hospitalized pneumonia patients
Yazar: DERYA GIAKOUP
Danışman: DOÇ. DR. AZİZ GÜMÜŞ
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
ÖZET
Amaç: Toplumda gelişen ve hastanede yatarak tedavisi yapılan pnömoni hasta grubunda
mortaliteyi etkileyen faktörlerin araştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Sağlık Bakanlığı Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim
ve Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı'nda yapıldı. Ocak 2012 - Ocak
2015 tarihleri arasında hastanemiz Göğüs Hastalıkları polikliniği ve acil servis ünitesine
başvuran ve hastanede yatarak tedavi edilen 53'ü erkek 25'i kadın toplam 78 hasta alındı.
 Olguların demografik özellikleri (yaş, cinsiyet, sigara kullanım öyküsü), ek
hastalıkları, influenza ve pnömokok aşısı yaptırma durumu, yatışı sırasında yoğun bakıma
alınma durumu, invaziv mekanik ventilasyon uygulanma durumu, yatış süreleri ve
mortaliteleri kaydedildi. Başvuru anında fizik muayene bulguları olarak; solunum sayısı, kan
basıncı ölçümü, vücut sıcaklığı, nabız, bilinç durumu, pulse oksimetri ile oksijen satürasyonu
ölçümleri yapıldı. Arter kan gazları analizi yapılarak pO2, pCO2, % Sat O2, pH sonuçları
tesbit edildi. Olguların ilk başvurusu sırasında ve yatışın 4. ve 7. günlerinde hemogram,
koagülasyon, D-dimer, CRP, sedimentasyon, fibrinojen, genel biyokimya parametreleri
çalışıldı. Ayrıca tüm hastaların CURB-65 ve PSI skorlamaları hesaplanarak kaydedildi.
Bulgular: Çalışmaya toplam 78 hasta alındı. Hastaların yaş ortalaması 74±16 idi. Çalışmaya
alınan hastaların 53'ü (%68) erkek, 25'i (%32) kadındı. 78 hastanın 30'u (%38) hiç sigara
içmemiş, 38'i (%49) bırakmış, 10'u (%13) halen içmekteydi. Hastaların komorbid durumları
incelendiğinde 14'ünde (%18) KOAH, 17'sinde (%22) KKY, 24'ünde (%31) DM, 17'sinde
(%22) SVO, 4'ünde (%5) malignite, 34'ünde (%43.5) HT, 4'ünde (%5) KBY, 13'ünde (%17)
KAH saptandı. İnfluenza ve pnömokok aşısı yaptırma durumlarına bakıldığında hastaların
12'si (%15.3) influenza, 3'ü (%3.8) pnömokok aşısı yaptırmıştı.
 Yaş, cinsiyet, sigara içme durumu, komorbid durumlar, influenza ve pnömokok aşısı
yaptırma durumu mortaliteyle ilişkili bulunmadı. Çalışmamızda 10 hastada yoğun bakım
ihtiyacı gelişmiş ve bu hastaların 7'si (%70) ölmüştür. Yoğun bakımda yatış mortaliteyle
ilişkili bulunmuştur. CURB-65 ve PSI skorları ölenlerde sağ kalanlara göre daha yüksek
saptanmış ve CURB- 65'in yüksekliği mortaliteyle ilişkili bulunmuştur.
 Sağ kalanlarda istatistiksel olarak lökosit sayısının 1.-4. ve 1.-7. günler arasındaki
düşüşü anlamlı bulunmuştur. CRP'nin sağ kalanlarda 1.-4. ve 1.-7. günler arasındaki düşüşü
anlamlı; ölenlerde ise CRP'nin 1.-4. günler arasındaki düşüşü anlamsızken 1.-7. günler
arasındaki düşüş anlamlı bulunmuştur. Total protein ve albumin değerlerinin 1.-7. günler
arasındaki seyrine bakıldığında ölenlerde ve sağ kalanlarda düşme eğiliminde oldukları
gözlenmiş, sağ kalanlarda ölenlere göre düşüşün daha az olduğu görülmüştür ve bu durum
istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Çalışmamızda üre değeri literatüre uygun şekilde
ölenlerde sağ kalanlara göre anlamlı derecede yüksek bulundu. Ayrıca çalışmamızda sağ
kalanlarda serum üre, kreatinin değerlerindeki 1.-7. günler arasındaki düşüş istatistiksel olarak
anlamlı bulundu. Çalışmamızda mortaliteyle ilişkili bulunan CURB-65 skorlaması
 
Spearman's testinde yaş, üre, troponin, D-dimer, ürik asit ile pozitif korelasyon içinde; total
protein, albumin, sT3 ile negatif korelasyon içinde bulunmuştur.
SONUÇ: CURB-65 skorlamasının yüksekliği, yatış anında bakılan serum albumin, total
protein, üre, sT3, lökosit değerleri mortaliteyle ilişkili bulundu. Beklenenin aksine yatış
anında bakılan CRP, sedimentasyon değerleri mortaliteyle ilişkili bulunmadı. Lökosit sayısı,
CRP, üre ve kreatininin 1.-4. ve 1.-7. günler arasında yeterince düşmemesi, total protein ve
albumindeki düşüşün fazla olması mortaliteyle ilişkili bulundu. Serum albumin, total protein
ve sT3 düzeyleri CURB-65 ve CRP ile negatif korelasyon içinde bulundu. D-dimer ve
troponin değerleri CURB-65, üre ile pozitif, albumin ile negatif korelasyon içinde bulundu.
Anahtar Kelimeler: Toplumda Gelişen Pnömoni, Mortalite

Abstract:
ABSTRACT
Aim: The aim of the study is to evaluate the factors that affect mortality among patients who
require hospitalization for the treatment of community-acquired pneumonia
Study Design: The study has been conducted in Ministery of Health Recep Tayyip Erdoğan
Training and Research Hospital Department of Chest Disease. 78 patients were enrolled in the
study 53 of whom were men and 25 of whom were women and who were admitted to
polyclinics of chest disease and emergency department and require hospitalization for the
treatment between January 2012 and January 2015. Patient demographic profile (age, sex,
smoking habits), other diseases they have, vaccination status for pneumococca and influenza,
admission to intensive care unit during the hospitalization, the use of invasive mechanical
ventilation treatment, length of hospital stay and mortality information were recorded.
Respiratory rate , blood pressure, body temperature, pulse, state of consciousness, oxygen
saturation via pulse oximetry were measured during the hospital admission as
physics examination findings. Values of pO2, pCO2, % Sat O2, pH were measured using
arterial blood gas analysis. Hemogram, coagulation, D-dimer, CRP, sedimentation, fibrinogen
and biochemistery parameters were measured on admission and 1. and 4. days. CURB-65 and
PSI scores were also taken into account.
Results: A total of 78 patients were enrolled in the study. The mean of the ages of the patients
was 74±16. Out of the 78 patients, 53 patients (68%) were men and 25 patients (32%) were
women. Among the 78 patients, 30 patients (38%) had never smoked, 38 patients (49%) had
quitted smoking and 10 patients (13%) were still smoking. When the comorbid conditions
were analysed, 14 patients were diagnosed as COPD, 17 patients (%22) as congestive heart
failure, 24 patients (%31) as DM, 17 patients (%22) as cerebrovasculer diseases, 4 patients
(%5) as malignite, 34 patients (%43.5) as HT, 4 patients (%5) as chronic renal failure and 13
patients (%17) as CVD respectively. 12 patients (15.3%) were not vaccinated influenza and 3
of them (3.8%) were not vaccinated pneumococca.
 Age, sex, smoking habits, comorbid conditions, vaccination status for pneumococca
and influenza were detected to have no effect on mortality. 10 patients required intensive care
and within those patients 7 of them (70%) were lost. Need for intensive care was detected to
be associated with mortality. CURB-65 and PSI scores were detected to be higher in the
patients that were lost and high CURB- 65 was associated with mortality.
 The decrease in the leukocyte count between the 1.-4. days and 1.-7. days were
detected to be statistically significant within the survivors. The decrease in CRP between 1.-4.
and 1.-7. days within the survivors was meaningful. Within the non-survivors, the decrease in
CRP between 1.-4. days was insignificant where as it was significant between 1.-7. days.
Total protein and albumin levels were observed to decrease between 1.-7. days both in
survivors and non-survivors. The amount of decrease was significantly lower in the survivors
than it as in non-survivors. As discussed in the literature, urea level was observed to be
significantly higher in the non-survivors in our study. The decrease in serum urea and serum
 
creatinine levels between 1. and 7. days was also significant in the survivors. CURB-65
scores, which was detected to be associated with mortality in our study, was detected to be
positively correlated with age, urea, troponin, D-dimer and urea-acid; and negatively
correlated with total protein, albumin and fT3.
Conclusion: The increase in CURB-65 score was observed to be associated with serum
albumin, total protein, urea, sT3 and leukocyte count measured on the first day of
hospitalization. Unexpectedly, level of CRP and sedimentation level measured on the first day
of hospitalization had no affect with mortality. Insignificant decrease in leukocyte count,
CRP, urea and creatinine levels on 1.-4 days and 1-7 days and high amount of decrease in
total protein and albumin were shown to be associated with mortality. Serum albumin, total
protein and sT3 levels were negatively correlated with CURB-65 and CRP. D-dimer and
troponin levels were shown to be positively correlated with CURB-65 and urea levels and
negatively correlated with albumin.
Keyword: Community acquired pneumonia, Mortality