M.Ö. 2. Bin yılın ilk çeyreğinde (Assur Ticaret Kolonileri Çağı'nda) Orta Anadolu'nun sosyoekonomik yapısı
The socio-ekonomic situation in Central Anatolia in the first quarter of the 2. Millenium B.C. (The Old Assyrian Colony Period)
Yazar: HATİCE GÜL KÜÇÜKBEZCİ
Danışman: PROF. DR. HASAN BAHAR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri = Ancient Linguistics and Cultures ; Tarih = History
Dizin: Asur Ticaret Kolonileri Çağı = Period of Assyrian Trade Colony ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Kültepe metinleri = Kültepe texs ; Kültepe-Kaniş = Kültepe-Kaniş ; M.Ö. 2000 = B. C. 2000 ; Orta Anadolu bölgesi = Central Anatolian region ; Sosyoekonomi = Socio-economics ; Sosyoekonomik yapı = Socio-economic structure ; Tarih = History

Özet:
M.Ö. 2. Bin yılın ilk çeyreğinde yani Assur Ticaret Kolonileri Çağı'nda, Assurlu tüccarların Orta Anadolu'ya, başta kalay olmak üzere, farklı birçok lüks mal getirmeleri ile bu iki bölge halkı arasında, öncelikli olarak ticarî, bir ilişki meydana gelmiştir. Bunun sonucunda Anadolu'ya yazı gelmiş ve bu coğrafyada da tarihi çağlar başlamıştır. Anadolu'nun bu dönemdeki sosyoekonomik durumu ile ilgili bilgelere, Kayseri Kültepe (Kane?) kazılarında ortaya çıkarılmış olunanlar başta olmak üzere, yerli ve Assurlulara ait olan arşivlerdeki muhtelif sayıdaki belge vasıtasıyla ulaşmak mümkündür. Bunlara göre bölgenin siyasi yapısı küçük kent beyliklerinden oluşmaktaydı. Bunların başında rubaum isimli kral ve onun ailesi yer alırken, yine bunlara yönetimde yardım eden, başlarında rütbeli memurların bulunduğu, gelişmiş idari bir teşkilatın var olduğu anlaşılmaktadır. Anadolu'nun sosyal yapısı ise farklı tabakalardan oluşmaktaydı. Birinci tabakada saraya mensup elit bir kesim bulunurdu. İkincisinde ise çiftçi ve esnaf grupları yer alırdı. Üçüncü tabakada ise borç-köleleri ve diğer köleler bulunurdu. Orta tabakadaki insanların kendi arazileri ve mülkleri olabildiği gibi, rütbeli memurlara bağlı olan, tuzinnum ve ubadinnum olarak bilinen, ekonomik birimlerde de yaşadıkları tahmin edilmektedir. Anadolu'nun ekonomisi başta tarım ve hayvancılık olmak üzere madencilik ve hizmet sektörüne dayalıydı. Özellikle bakır ve gümüş, alışverişlerde sık kullanılan madenlerdi. Altın ise Assurlular tarafından bir sermaye aracı olarak ayrıca önem arz etmekteydi.Anahtar Kelimeler: Assur Ticaret Kolonileri Çağı, Kane?, kent-beylikleri, sosyal tabakalar, ekonomi.

Abstract:
By means of introducing many various luxury products particularly the tin to the Central Anatolia by the Assyrian merchants has built a commercial trade between the people of these two districts in the first quarter of the second millennium B.C. Hence, Anatolia met with the writing system and this incident triggered the historical periods in this district. It is possible to get information regarding the socio-economic situation in Anatolia during this period by means of the various native and Assyrian documents in the archive store particularly of Kayseri Kültepe (Kane?) excavations. In the view of these sources, we have concluded that the political structure was formed of several city-states. They were ruled by a king called rubaum and his family in addition to the well-organized administrative organization headed by high ranking officers. The Anatolian social stratification was divided in three sections. The first one consisted of the palace elites. The second group consisted of the peasants and the craftsmen. The third one consisted of the slaves (debt slave or slaves by birth or war). The member of the intermediate group could possess their own land or they could work and live in tuzinnums and ubadinnums which were regarded as the economical-units of high- ranking officers. The Anatolian economy depended on largely agriculture and husbandry in addition to the metallurgy and service sector. Especially the copper and the silver were important materials in exchange. The gold was also important for the Assyrians as a capital subject.Keywords: Old Assyiran Colony Period, Kane?, city-states, social stratification, economy.