Sağlık işletmelerinde hizmetlerin yürütülmesinde hemşireler odaklı performansa dayalı ödeme sistemleri: Bir devlet hastanesi örneği
Nurce-oriented performance based payment system in conducting services of healthcare facitities: Public hospital example
Yazar: BEYZA ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEFER GÜMÜŞ
İstanbul Esenyurt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Hastane ve Sağlık Kur. Yön. Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Hastaneler = Hospitals ; Hemşireler = Nurses ; Performans = Performance ; Performans esaslı bütçeleme = Performance based budgeting ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık işletmeleri = Health care organizations ; Ödeme sistemleri = Payment systems

Özet:
2003 yılında sağlıkta dönüşüm hareketi ile ortaya çıkan performansa göre 
çalışanlara ek ödemenin yapılması öncelikle sağlık sisteminde profesyonelleşme, 
hizmetlerin üretimi ve tüketiminde verimlilik, kalite, memnuniyet oranını arttırma 
gibi hedeflerle ortaya çıkmıştır. Bu hedeflerin karşılanma düzeyini sağlık sisteminin 
temel unsuru olan çalışanların perspektifi ile açıklamak araştırmanın amacıdır. 
  Performansa dayalı ek ödeme sisteminin, sağlık çalışanlarına özellikle 
sektörünün önemli bir parçası olan hemşirelerin performanslarına ve hizmet 
kalitelerine olan etkisi araştırılmıştır.
  Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Bölümlerde, Türkiye'de sağlık 
işletmeleri ve hizmetlerinin yapısı, sağlıkta hemşire odaklı başarı değerleme 
sistemleri, performansa dayalı hemşirelik hizmetleri ve ödeme sistemlerine yönelik 
detaylı bilgilendirme yapılmıştır. Son olarak sağlık çalışanlarına Korku(2019)'un 
geliştirdiği anket formu araştırmacının izni ile uygulatılarak elde edilen verilere 
yönelik analiz sonuçlarına yer verilmiştir.
  Araştırmanın evrenini Kocaeli' de T.C. Sağlık Bakanlığı'na bağlı 
hastanelerde görev alan tüm sağlık çalışanları oluşturmaktadır. 32 soruluk anket 
formu 136 sağlık çalışanına birebir görüşme sonucunda uygulatılmıştır. 
  İstatistiksel analizler SPSS versiyon 17.0 programı yardımıyla 
gerçekleştirilmiştir. Değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu histogram grafikleri 
ve Kolmogorov-Smirnov testi ile incelendi. Kategorik değişkenler Pearson Ki Kare 
Testi ile karşılaştırıldı. 
  Analiz sonucunda hastaların muayene, tetkik, ameliyat olmak için 
beklediği süre, gereksiz tetkiklerin, kaynakların israfının ve hasta şikâyetlerinin
artmış olması; muayene süresi, hastalarla kurulan ilişki kalitesinin ve çalışma 
isteğinin azalması, çalışmanın belirlediği olumsuz sonuçlardır. Olumlu sonuçlar ise; 
hastaların hekime daha rahat soru sorması, hakkaniyet, hastaların bilgilendirilmesi, 
tıbbi kararlara katılması ve hasta memnuniyetinin artması olarak tespit edilmiştir.
Tüm bu sonuçlara yönelik öneriler getirilmiştir.

  Anahtar Kelimeler: Sağlıkta dönüşüm, Performansa Dayalı Ek Ödeme Sistemi, 
Hastane, Sağlık Personeli, Hizmet Kalitesi

Abstract:
In 2003, with the health transformation movement, making additional 
payments to employees according to their performance emerged primarily with the 
objectives of professionalization in the health system, efficiency in the production 
and consumption of services, quality, and increasing the rate of satisfaction. The 
research aims to explain the level of meeting these goals from the perspective of the 
employees, who are the basic elements of the health system. The effect of the 
performance-based additional payment system on the performance and service 
quality of health workers, especially nurses, who are an important part of the sector, 
has been investigated.
  The study consists of four parts. In the chapters, detailed information was 
given on the structure of health enterprises and services in Turkey, nurse-oriented 
success evaluation systems in health, performance-based nursing services, and 
payment systems. Finally, the analysis results of the data obtained by applying the 
questionnaire form developed by Korku(2019) to health workers with the permission 
of the researcher are given.
  The universe of the research is in Kocaeli, T.C. It consists of all health 
workers working in hospitals affiliated with the Ministry of Health. A questionnaire 
with 32 questions was applied to 136 health workers as a result of one-to-one 
interviews.
  Statistical analyzes were performed with the help of the SPSS version 17.0 
program. The conformity of the variables to the normal distribution was examined by 
histogram graphics and the Kolmogorov-Smirnov test. Categorical variables were 
compared with the Pearson Chi-Square Test.
  As a result of the analysis, the patient's waiting time for examination, 
examination, surgery, unnecessary examinations, wastage of resources, and patient 
complaints increased; The duration of the examination, the decrease in the quality of 
the relationship with the patients, and the desire to work are the negative results 
determined by the study. The positive results are; It has been determined that patients 
ask questions to the physician more easily, fairness, inform patients, participate in 
medical decisions, and increase patient satisfaction. Suggestions have been made for 
all these results.

  Key Words: Transformation in health, Performance Based Supplementary Payment 
System, Hospital, Health Personnel, Service Quality