Akciğer kanserlerinde sitogenetik incelemeler
Cytogenetic analysis in lung cancers
Yazar: YELDA TARKAN ARGÜDEN
Danışman: PROF.DR. SEMİHA HACIHANEFİOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1999
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Sitogenetik = Cytogenetics

Özet:
VII. ÖZET Akciğer kanserlerinde çeşitli kromozom anomalilerinin önemi bilinmektedir. Akciğer kanserlerinde yapılan çalışmalar daha çok ameliyat materyallerinde, efüzyon sıvısı örneklerinde, ya da metastatik örneklerde yapılmaktadır ve bu örneklerin kültürde üreme oram %30-SO arasındadır. Bronkoskopik biyopsi materyallerinin ise genellikle çok küçük olduğu ve kültürde üretilmesinin güç olduğu bildirilmektedir. Fakat, bronkoskopik biyopsi materyallerinin kanserin tam aşamasında elde edilmesi ve gerekirse ilerleyen evrelerde de tekrarlanabilir olması, bu materyallerde sitogenetik inceleme yapılmasını önemli kılmaktadır. Çalışmamızda, akciğer kanseri şüphesiyle, tam amacıyla bronkoskopi yapılan 40 olgudan elde edilen biyopsi materyalleri %56 gibi bir basan ile kültüre edildi. Olgulardan tümör dokusu örneğinin yam sıra, normal bronş mukozasından bronkoskopik biyopsi materyali ve periferik kan örneği de sitogenetik incelemeye tabi tutuldu. Küçük hücreli olmayan akciğer kanserli olgu grubumuzun (15 olgu) tümör dokularında, sıklık sıralarına göre, -6, -19 (7'şer olguda), -X, -Y, -13, -21, -22 (6'şar olguda), -3, -7, -8, -9, -15, -16, -17, -18, -20 (5'er olguda), -1, -4, -5, -10, -11, -12 (4'er olguda), -2, -14 (3'er olguda), +16 (6 olguda), +9, +12, +18, +21 (5'er olguda), +Y, +1, +2, +3, +4, +5, +6, +15, +22 (4'er olguda), +8, +10, +13, +14, +19 (3'er olguda), +X, +7, +17, +20 (ikişer olguda) ve +11 (bir olguda) saptandı. Bu bulgulardan -X, -3, -7, -8, -17, -11, +4, +9, +10, +13, +14, +15, +18, +19, +21, +22, ve +X daha önce literatürde tartışılmamıştır. Küçük hücreli olmayan akciğer kanserli olguların tümör dokularında gözlediğimiz yapısal anomalilerde ise lpl3, 3p25, 3q24, 3q26, 6p21, 6q21, 8q24, llpll, llpl3, llql3, llq23, 15ql0 ve 22ql 3 kınk noktalan saptandı. Bu kırık noktalarının bu kanserlerde gözlendiği literatürde de bildirilmektedir. Küçük hücreli olmayan akciğer kanserli 6 olgunun periferik kanında da klonal kromozom anomalileri gözlendi. Dört olguda -22, üçer olguda ise -4, -11 ve -16 bulundu. Bu bulguların hem tümör hem de periferik kanda ortak olması, bunların küçük hücreli olmayan akciğer kanseri gelişiminde rolü olabileceğini düşündürmüştür. Küçük hücreli akciğer kanserli olgularımız sayıca az olmakla birlikte, metastatik küçük hücreli akciğer kanserli olgumuzun periferik kanında çok sayıda sayısal ve yapısal kromozom anomalileri ve bu kanserlerin tümör dokularında sık görülen 3p anomalileri saptanmıştır. Bu bulgularımız, akciğer kanserli olgularda periferik kanda sitogenetik inceleme yapmanın değerini açıkça ortaya koymaktadır. 102

Abstract:
SUMMARY The importance of chromosomal changes in lung cancers has long been known. Cytogenetic studies on lung cancer are generally performed on surgery materials, effusions or metastatic samples and the success rate of the cultures is between 30-50%. The bronchoscopic biopsy materials are usually considered to be too small for cultivating, but these materials are easy to obtain in the diagnosis stage of the cancer and this procedure can be repeated many times as needed during the progress of the disease. Therefore, it is important to perform cytogenetic analysis on these materials. In this study, materials from 40 cases to whom bronchoscopic biopsy was applied due to lung cancer suspect, have been cultured with a success rate of 56%. Apart from tumor tissue, we have also performed cytogenetic analysis on normal tissue from bronchial epithelium and peripheral blood of the patiens. In the NSCLC group (15 cases) the following findings has been noted in tumor materials: -6, -19 (7 case each), -X, -Y, -13, -21, -22 (6 cases each), -3, -7, -8, -9, -15, -16, -17, -18, -20 (5 cases each), -1, -4, -5, -10, -11, -12 (4 cases each), -2, -14 (3 cases each), +16 (6 cases), +9, +12, +18, +21 (5 cases each), +Y, +1, +2, +3, +4, +5, +6, +15, +22 (4 cases each), +8, +10, +13, +14, +19 (3 cases each), +X, +7, +17, +20 (2 casas each), and +11 (in one case). Among those findings -X, -3, -7, -8, -17, -11, +4, +9, +10, +13, +14, +15, +18, +19, +21, +22 and +X has not been reported in the literature previously. The structural chromosome changes observed in the tumor materials of NSCLS group involved the breakpoints of lpl3, 3p25, 3q24, 3q26, 6p21, 6q21, 8q24, llpll, llpl3, llql3, llq23, 15ql0 and 22ql3. These breakpoints have been reported in NSCLC cases in the literature. In the blood culture of the 6 NSCLC patients clonal chromosome changes have been observed. In four cases - 22 and in three cases -4, -1 1 and -16 has been found. The similar fundings both in the tumor and the blood cultures of some patients, may lead to a suggestion as these cytogenetic changes could have played a role in the development of NSCLC. The SCLC cases were few in number but in blood culture preparation of the case with metastatic SCLC we have observed many numerical and structural aberrations especially on 3p, anomalies of which have already been reported to exist in the tumor tissues of such patients. These findings show the importance of cytogenetic analysis on peripheral blood of the lung cancer patients. T.C YfeKÖ?RITfel SUM»/ DOKOfWANTASYON MEHKE5$ 103