Kasaplık sığırlarda salmonella taşıyıcılığının ve serotip dağılımının belirlenmesi
Determination of salmonella carrier stage and serotype distribution in slaughter cattle
Yazar: ECE ÇETİN
Danışman: PROF. DR. SERAN TEMELLİ
Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Besin kirlenmesi = Food contamination ; Dışkı = Feces ; Et = Meat ; Et ürünleri = Meat products ; Karkas = Carcass ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Prevalans = Prevalence ; Salmonella = Salmonella ; Stereotip = Stereotyping ; Sığırlar = Cattles

Özet:
Kasaplık sığırlara ait karkas ve dışkı örneklerinin Salmonella spp. varlığı ve serotip dağılımının belirlenmesi amacı ile yapılan çalışmada, 2013-2014 yılları arasında Bursa'da faaliyet gösteren 1 özel kombina ve 1 belediye mezbahasında kesilen 100 adet sığırdan karkas ve dışkı örnekleri olmak üzere toplam 200 örnek, sırasıyla ISO 6579:2002 metodu ve ISO 6579/A1:2007 metodu ile Salmonella spp. spesifik r-PCR kullanılarak incelendi. Ayrıca izole edilen salmonellalar White-Kauffmann-Le Minor Şeması'na göre klasik serotiplendirme ile serotiplendirildi.
İzolasyon ve identifikasyon sonucunda analiz edilen 100 karkas örneğinin 2'sinin (%2) ve 100 dışkı örneğinin 2'sinin (%2) Salmonella spp. ile kontamine olduğu tespit edildi. Elde edilen 39 izolata doğrulama amacı ile yapılan ISO identifikasyonu ve Salmonella spp. spesifik r-PCR testi sonrasında, 28 karkas izolatının 7'si ISO ile 10'u r-PCR ile, 11 dışkı izolatının ise her iki yöntem ile de 2'si Salmonella spp. pozitif olarak bulundu. ISO ile r-PCR arasındaki yüksek relatif doğruluk (%92,30), duyarlılık (%100) ve özgünlük (%90), iki test arasındaki uyumun neredeyse mükemmel olduğunu (κ=0,81) gösterdi. İzolatların geleneksel serotiplendirilmesi ile karkas örneklerinde S. Typhimurium (%100) ve dışkı örneklerinde S. Enteritidis (%50) ile S. Albany (%50) serovarları belirlendi. 
Çalışma sonucunda, ülkemizde sığırlarda da S. Enteritidis'in belirlenmiş olması ile kırmızı et ve et ürünlerinin bu serovarın varlığına bağlı olarak halk sağlığı açısından önemi vurgulandı. Ayrıca S. Typhimurium'un diğer ülkeler ile paralel olarak karkaslardaki varlığının yanı sıra S. Albany'nin dışkıdan ilk defa izole edilmesinin de epidemiyolojik yönden önem taşıdığı ortaya konuldu.

Anahtar Sözcükler. Salmonella, sığır, karkas, dışkı, prevalans, serotip, PCR

Abstract:
In this study, a total of 200 samples, collected between 2013-2014, comprised of carcass and feces samples from 100 cattle slaughtered in 1 private slaughterhouse and 1 municipality abattoir, were investigated to determine Salmonella spp. by ISO 6579:2002 method and ISO 6579/A1:2007 method, respectively, and by Salmonella spp. specific r-PCR. Additionally, Salmonella isolates were serotyped according to the White-Kauffmann-Le Minor Scheme using conventional serotyping.
Isolation and identification results indicate that 2 out of 100 carcass (2%) and 2 out of 100 feces samples (2%) were contaminated with Salmonella spp. Confirmation of 39 isolates by ISO identification and Salmonella spp. specific r-PCR indicate that 7 and 10 out of 28 carcass isolates were positive by ISO and r-PCR, respectively; while 2 out of 11 feces isolates were positive by both methods. High relative accuracy (92,30%), sensitivity (100%) and specificity (90%) between ISO and r-PCR indicated almost perfect agreement (κ = 0,81) between two methods. Conventional serotyping of Salmonella isolates revealed both carcass isolates as S. Typhimurium (%100), while one S. Enteritidis (50%) and one S. Albany (50%) serotype for 2 feces isolates.
As a result, detection of S. Enteritidis in cattle indicates its importance in red meat and meat products from public health standpoint. Presence of S. Typhimurium on carcasses parallel to the findings in other countries as well as isolation of S. Albany for the first time from feces are all of epidemiological importance.

Key Words. Salmonella, cattle, carcass, feces, prevalence, serotype, PCR