Pnömoni Tanısı ile Hastanemize YatırılanHastaların Risk Faktörlerinin, Demografik veKlinik Özelliklerinin Değerlendirilmesi
Possible Risk Factors, Demographic andEvaluation of Clinical Features in Patients Hospitalized With Pneumonia
Yazar: PINAR SAKA
Danışman: DOÇ. DR. GÜZİN CİNEL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Çocuk Sağlığı ve Has. Hematoloji Onkoloji Eğt. Arş. Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bronkopnömoni = Bronchopneumonia ; Risk altındaki çocuklar = Children under risk

Özet:
Amaç: Çocukluk çağı pnömonileri, özellikle geliĢmekte olan ülkelerde en önemli
mortalite ve morbidite nedenidir [1,2]. Bu çalıĢmada Sağlık Bilimleri Üniversitesi
Ankara Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hematoloji Onkoloji SUAM‟da Ocak 2017-
Ocak 2018 tarihleri arasında pnömoni tanısı ile hastaneye yatıĢı yapılan çocukların
demografik özellikleri ve pnömoni geliĢiminde önemli risk faktörleri incelenmiĢ;
komplikasyon geliĢimi ve prognoz üzerine etkileri değerlendirilmiĢtir.
Materyal Metot: Bu çalıĢma, tek merkezli retrospektif kesitsel çalıĢma olarak Sağlık
Bilimleri Üniversitesi Ankara, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hematoloji Onkoloji
Sağlık Uygulama ve AraĢtırma Hastanesi Dahili Servis ve Yoğun Bakım Ünitesi‟ne
Ocak 2017- Ocak 2018 yılları arasında pnömoni tanısı ile hastaneye yatıĢı yapılan
hastalar değerlendirildi. Hastane kaynaklı ve ventilatör iliĢkili pnömoniler, pnömoni
dıĢındaki alt solunum yolu enfeksiyonları, poliklinikten izlenen hastalar, yenidoğan
döneminde yatırılan ve takip edilen hastalar ve evde ventilatör desteği gören hastalar
çalıĢmaya dahil edilmedi. Hastanın yaĢı, kronik hastalık varlığı, anne baba arasında
akrabalık durumu, anne yaĢı, sosyodemografik özellikleri, beslenme imkanları (anne
sütü alımı), malnütrisyon varlığı, kalabalık yaĢam koĢulları, pasif sigara içiciliği,
aĢılama durumu gibi faktörlerin hastane yatıĢını ve yatıĢ süresini ne kadar etkilediği,
üreyen mikroorganizmaların neler olduğu, hastalık sonrasında komplikasyon geliĢme
durumu ve sağkalım bulguları incelendi.
Bulgular: Pnömoni tanısı ile yatırılan 289 hastanın %53,3‟ü kız, ortanca yaĢ aralığı
14 ay ve %65,4‟ü 2 yaĢ altı idi. Hastaların %19,7‟sinde prematüre doğum öyküsü
olup %76,1‟i >2500 gr doğum ağırlığına sahipti. Postnatal öykülerinden %15,9‟unun
küvez bakımı gereksinimi olduğu, %6,2‟sinin ise mekanik ventilatör ihtiyacı olduğu
belirlendi. Hastaların %31,5‟inde anne sütü alımı olmadığı, %10‟unda malnütrisyon
varlığı, %26,6‟sında pasif sigara maruziyeti, %37‟sinde kronik hastalığı varlığı
saptandı. Yatırıldığı gün alınan öykülerinde hastaların %86,5‟inde öksürük,
%60‟ında ateĢ, %25,3‟ünde solunum sayısında artıĢ vardı ve semptom süresi ortanca
3 gün idi. Fizik muayene bulgularında hastaların %68,9‟unda takipne, %60,9‟unda
retraksiyon, %37,5‟inde ateĢ, %48,1‟inde ral-ronküs, %11,8‟inde havalanma farkı
saptandı. Hastaların %85,8‟inde pnömonik infiltrasyon, %3,5‟inde lober 
ix
konsolidasyon, %2,8‟inde pnömonikk infiltrasyon+ plevral effüzyon, %2,1‟inde
pnömonik infiltrasyon+atelektazi, %1,1‟inde lober konsolidasyon+plevral effüzyon
ve 0,3‟ünde atelektazi saptandı. Hastanede yatıĢları süresince hastalardan alınan
kültürlerin %9‟unda mikroorganizma ürediği saptandı. Hastaların %56,7‟si
monoterapi ve %40,5‟i kombineterapi aldığı belirlendi. Hastaların %50,5‟ine SAM
(Sulbaktam/Ampisilin), %24,2‟sine klaritromisin, %20,1‟ine seftriakson verildiği
saptandı. Hastaneye yatıĢ süresi ortanca 4 gün (1-115 gün) olup izlemde hastaların
%25,6‟sının YBÜ izlemi gerekmiĢtir. Pnömoni seyrinde komplikasyon geliĢen hasta
oranı %13,1 olarak saptandı. YaĢ, prematüre doğum öyküsü, düĢük doğum ağırlığı,
postnatal dönemde küvezde kalma veya mekanik vantilatörde kalma, malnütrisyon
varlığı, kronik hastalık varlığı, akciğer grafisinde plevral effüzyonla birlikte
pnömonik infiltrasyon veya lober konsolidasyon varlığı, takipne, retraksiyon, ateĢ,
ral-ranküs parametreleri uzamıĢ hastane yatıĢında, pnömoni seyrinde komplikasyon
geliĢmesinde, YBÜ yatıĢında ve mikroorganizma üremesinde olası risk faktörleri
olarak saptandı.
Sonuç: Bütün dünyada çocuklarda önemli bir mortalite ve morbidite nedeni olan
pnömonide erken tanı ve tedavi çok önemlidir. ÇalıĢmamızda pnömoni tanısı ile
yatırılan çocuklarda, hastanın 2 yaĢın altında olması, prematüre doğum öyküsü,
düĢük doğum ağırlığı, anne sütü almaması, aĢılarının eksik olması ve malnütrisyon
varlığı önemli risk faktörleri olarak değerlendirilmiĢtir. Yoğun bakım ünitesine yatıĢ
gereksinimini, yoğun bakım ünitesinde yatıĢ süresini ve komplikasyon geliĢimini
etkileyen faktörler olarak ise 5 yaĢ üstünde olma, ek nörolojik ve genetik
hastalıkların varlığı, yatıĢ sırasında CRP yüksekliği ve düĢük oksijen saturasyonu
olarak belirlenmiĢtir. Hastalığın seyrini ve prognozunu, komplikasyonlarını ve
hastanın hastanede yatıĢ süresini etkileyen olası risk faktörlerinin belirlenip
önlenmesi sonucu enfeksiyon sıklığının azalacağı ön görülmektedir. Ayrıca ulusal
aĢılama programının eksiksiz uygulanmasının hastalığı önlemede önemli olduğu
vurgulanmıĢtır
Anahtar kelimeler: Pnömoni, komplikasyon, risk faktörleri, sosyodemografik
özellikler

Abstract:
Aim: Childhood pneumonia is one of the most important mortality and morbidity
reasons especially in developing countries [1,2]. In this study, demographic attributes
and important risk factors in children who were hospitalized with pneumonia in
University of Medical Science Ankara Pediatrics Hematology Oncology Education
and Research Hospital between the dates of January 2017- January 2018 were
examined; its effects on complications and prognosis were evaluated.
Material Method: In this retrospective, cross-sectional study, children diagnosed
with pneumonia and hospitalized between the dates of January 2017 - January 2018
in University of Medical Science Ankara Pediatrics Hematology Oncology
Education and Research Hospital in wards and Intensive Care Unit were evaluated.
Patients with hospital acquired and ventilator-associated pneumonia, lower
respiratory system diseases other than pneumonia, receiving treatment in outpatient
clinics, hospitalized in the newborn period and receiving ventilatory support at home
were not included in the study. How factors such as age of the patient, presence of
chronic disease, consanguinity of parents, age of the mother, sociodemographic
attributes, nutrition (breast milk), presence of malnutrition, crowded living
conditions, passive smoking and vaccination history affected hospitalization and its
duration; which microorganisms multiplied, and development of complications after
the disease and recovery findings were examined.
Findings: Among 289 hospitalized patients, 53,3% were female, median age was 14
months old and 65,4% of patients were below 2 years old. Nineteen percent point
seven of the patients had a prematüre birth history, 76,1% of them had >2500 gr birth
weight. It was determined from the postnatal histories that 15,9% of them required
incubator care, 6,2% of them required mechanical ventilator. In the newborn period it
was found out that 31,5% of the patients did not receive breast milk, 10% presented
malnutrition, 26,6% were exposed to passive smoking, 37% had a chronic disease. In
their current illness history, 86,5% of the patients had coughing, 60% had fever,
25,3% had an increase in the respiratory rate; and symptom period was median 3
days. The physical examination findings revealed tachypnea (68,9%), retraction
(60,9%), fever (37,5%), rale-ronchus (48,1%), aeration difference in auscultaion
xi
(11,8%). In their radiological evaluation with chest x-ray 85,8% of the patients had
pneumonic infiltration, 3,5% had lobar consolidation, 2,8% had pneumonic
infiltration + pleural effusion, 2,1% had pneumonic infiltration+atelectasis, 1,1% had
lober consolidation+pleural effusion and 0,3% had atelectasis. It was found that
microorganisms multiplied only in 9% of the culture samples taken from the patients
during their stay in the hospital. It was determined that 56,7% of the patients
received mono antibiotic therapy while 40,5% of them received combined antibiotic
therapy. It was found that 50,5% of the patients were given SAM
(Sulbactam/Ampiciline), 24,2% were given clarithromycin and 20,1% were given
ceftriaxone. Median hospitalization period was 4 days (1-115 days) and 25,6% of the
patients required ICU monitoring. Complication development rate of the patients
during pneumonia monitoring was determined as 13,1%. Age (<5 years old),
premature birth history, low birth weight, staying in the incubator or in mechanical
ventilator in the postnatal period, presence of malnutrition, presence of chronic
disease, presence of pneumonic infiltration or lobar consolidation with pleural
effusion in the chest x-ray, tachypnea, retraction, fever, rale-ronchus parameters were
determined as the factors affecting prolonged hospitalization, complication
development in the pneumonia monitoring, ICU stay and microorganism
multiplication.
Conclusion: Early diagnosis and treatment is very important in pneumonia which is
an important cause of mortality and morbidity in children all over the world. In our
study, among the children hospitalized with diagnosis of pneumonia, important risk
factors are evaluated as being under 2 years of age, prematurity, low birth weight,
absence of breast milk, absence of vaccines and malnutrition. Being older 5 years
old, presence of additional neurological and genetic diseases, high CRP level and
low oxygen saturation are evaluated as the important factors indicating intensive care
unit admission, length of stay and complications. It is evaluated that the frequency of
infection will decrease as a result of identifying and proventing possible risk factors.
It is also emphasized that the full implementation of the national vaccination
program is important in preventing disease.
Keywords: Pneumonia, complication, risk factors, sociodemographic attributes