Bitlis ilinde COVİD-19 pandemi döneminde kilo alan kişilerin zayıflamak amacıyla başvurduğu  diyetlerin ve bireysel yöntemlerin incelenmesi
Investigation of diets and individual methods used by people who gain weight during the COVİD-19 pandemic period in Bitlis province
Yazar: ESMA NUR KOÇİ
Danışman: PROF. DR. HAYDAR ÖZPINAR ; DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA OĞUR
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Ağırlık kaybı = Weight loss ; Diyet = Diet

Özet:
Bu araştırma Bitlis ilinde yaşayan 19-64 yaş arasındaki bireylerin demografik bilgileri, Covid-19 geçirme durumları, besin tüketim sıklıkları ve miktarları, besinler ve miktarları, makro-mikro besin ögeleri alım düzeyleri, ağırlık yönetimi için tercih ettikleri popüler diyetler ve zayıflama yöntemleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Pandemi etkisinin azalmasıyla katılımcı bireylerin ağırlık yönetimi sağlamak için diyet polikliniğine/diyetisyene başvururken bazıları ise güvenilir olmayan kaynaklardan edindiği popüler diyetleri ve bireysel zayıflama yöntemlerini uygulamayı tercih etmiştir.
Araştırma, Temmuz 2022-Ocak 2023 tarihleri arasında Bitlis'te bulunan 19-64 yaş arasındaki yetişkinler ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya 197 kadın, 188 erkek birey olmak üzere toplam 385 kişi katılmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin genel bilgilerini (yaş, vücut ağırlığı, boy uzunluğu, cinsiyet vs.) ve beslenme alışkanlıklarını saptayabilmek amacıyla 32 sorudan oluşan sosyodemografik form ve günlük besin ögesi alımlarını saptayabilmek amacıyla 24 Saatlik Besin Tüketim Kaydı kullanılmıştır. Elde edilen verileri değerlendirmek amacıyla SPPS 25.0 istatistik paket programı ve 24 saatlik besin tüketim kaydının değerlendirilmesi ve alınan besin ögelerinin saptanması için Beslenme Bilgi Sistemi (BeBiS) programı kullanılmıştır
Çalışmaya katılan kişilerin %52,2'sinin Covid-19 virüsüne yakalandığı, %57,6'sının pandemi sürecinde vücut ağırlığında artış olduğu, bu süreçte %38,7'sinin kaygı durumunun kötü olduğu belirlenmiştir. Bunun yanısıra çalışmaya katılan bireylerin %36,4'ünün uyku düzeninin kötüleştiği, %65,4'ünün fiziksel aktivitesinin azaldığı, %34,5'inin fast-food tüketiminin arttığı ve %33,2'sinin hazır yiyecek tüketimini arttığı tespit edilmiştir.
Pandemi sürecinde vücut ağırlığını azaltmak amacıyla bireylerin %30,2'sinin bireysel zayıflama yöntemlerini (diyet hapı, zayıflama çayı vb.) uyguladığı, %39,6'sının diyet polikliniğine/diyetisyene gittiği, %30,2'sinin bazı popüler diyetleri uyguladığı belirlenmiştir. 
Yaptığımız araştırmada elde ettiğimiz verilere göre pandemi döneminde ağırlık artışı sonucu vücut ağırlığını azaltmak isteyen kişiler bazı popüler diyetlerden olan Açlık diyeti, Karatay diyeti ve Dukan diyetini daha yoğun olarak tercih etmişlerdir.
Kullandığınız yöntemlerle vücut ağırlığınız düştü mü sorusuna hayır yanıtını veren bireylerin %50,6'sının bireysel zayıflama yöntemlerini tercih ettiği gözlenmiştir. 
Sonuç olarak Bitlis'te yaşayan 19-64 yaş arası bireylerin pandemide yaşanan süreçten etkilendiği görülmüştür. Aynı zamanda evde kalma durumu, yasaklardan ötürü oluşan hareketsiz yaşam, kaygı durum bozukluğu, uyku düzeni bozukluğu, hazır paketli yiyecek tüketimi ile beraber çoğunluğunun vücut ağırlığında artış olduğu, vücut ağırlığının azalmasını isteyen bireylerin ise zayıflamak için diyet polikliniğine/diyetisyene, bazı popüler diyetlere ve bazı bireysel zayıflama yöntemlerine başvurdukları ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to examine the relationships between the demographic information of individuals between the ages of 19-64 living in Bitlis, their Covid-19 transmission status, the foods they consume and their amounts, the intake levels of macro-micronutrients, the popular diets they prefer to lose weight, and weight loss methods. With the weakening of the pandemic, some of these people applied to the diet polyclinic / dietitian to get rid of their excess weight, while others preferred to apply the popular diets and individual weight loss methods they heard about.
The research was carried out with adults aged 19-64 in Bitlis between July 2022 and January 2023. A total of 385 individuals, 197 women and 188 men, participated in the study. In order to determine the general information (age, body weight, height, gender, etc.) of the individuals participating in the study, a sociodemographic form consisting of 32 questions in which general information was questioned in the study, and a 24-Hour Recall Intake Record in order to determine their dietary habits and daily nutrient intakes.  
           It was determined that %52,2 of the people who participated in the study were caught with the Covid-19 virus, %57,6 had an increase in body weight during the pandemic process, and %38,7 had bad anxiety in this process. In addition, it was determined that %36,4 of the individuals participating in the study had worsened sleep patterns, %65,4 had decreased physical activity, %34,5 had increased fast-food consumption and %33,2 had increased consumption of ready-to-eat food.
           It has been determined that %30,2 of individuals apply individual weight loss methods (diet pills, slimming tea, etc.) in order to reduce their body weight during the pandemic process, %39,6 go to a diet polyclinic/dietician, and %30,2 follow some popular diets.
          According to the data we have obtained in our research, people who want to lose weight as a result of weight gain during the pandemic have preferred the hunger diet, Karatay diet and Dukan diet which are some popular diets, more intensely. 
          It was observed that %50,6 of the individuals who answered no to the question of whether your body weight decreased with the methods you used, preferred individual weight loss methods.
            As a result, it was seen that individuals between the ages of 19-64 living in Bitlis were affected by the process experienced in the pandemic. At the same time, there is an increase in body weight with the situation of staying at home, sedentary life caused by prohibitions, anxiety disorder, sleep disorder, consumption of ready-made packaged food, It has been revealed that individuals who want to reduce their body weight apply to diet polyclinic/dietitian, some popular diets and some individual weight loss methods to lose weight.