Gebelikte beslenme durumu ile glukoz toleransı arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between nutritional status and glucose tolerance in pregnancy
Yazar: MERVE YABACI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİRSEN DEMİREL
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Gebelik = Pregnancy ; Glükoz = Glucose ; Glükoz tolerans testi = Glucose tolerance test

Özet:
Amaç:Gestasyonel diabetes mellitus (GDM), ilk defa gebelik esnasında ortaya çıkan ve tedavi edilmediğinde hem maternal hem de fetal açıdan olumsuz sonuçlara neden olabilen bir diyabet formudur. Bu çalışmada; gebelikte beslenme özellikleri ile GDM ve Gestasyonel Glukoz İntoleransı (Gebelikte Bozulmuş Glukoz Toleransı) gelişimi arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya oral glukoz tolerans testi (OGTT) sonuçlarına göre; normal glukoz toleranslı(n=60), gestasyonel glukoz intoleranslı (n=60)ve GDM'li (n=60) olmak üzere 3 grup gebe dahil edilmiştir. Çalışmaya alınan 180 gebenin yaş ortalaması 31.6±5.4 olupyaşları 19 ile 46 arasında değişmektedir. Araştırmaya katılan gebeleredemografik özelliklerini, sağlık durumlarını ve beslenme alışkanlıklarını saptamak amacıyla bu çalışma için tasarlanmış bir anket uygulanmıştır. Anket verileri hastanın kan testleri ve OGTT sonucu ile birlikte; hasta kayıt ve takip formu, 3 günlük besin tüketimi kayıt formu ve besin tüketim sıklığı kayıt formuna işlenmiştir.Besin tüketimleri BEBİS programı ile değerlendirilmiştir.
Bulgular:Çalışmamızda; GDM grubundaki kadınların gebelik öncesi ortalama vücut ağırlığı (kilo), beden kütle indeksi (BKİ) ve lif alım miktarının normal glukoz toleranslı gruptan anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.05).GDM ve gestasyonel glukoz intoleransı gruplarında  ortalama yaş, OGTT sırasındaki kilo, günlük karbonhidrat ve protein alım miktarları ve ailede diyabet öyküsü sıklığı normal glukoz toleransı olan gruptan daha yüksek bulunmuş; GDM grubunda ayrıca yağ alım miktarının da, normal ve gestasyonel glukoz intoleransıgruplarından anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.05). Ayrı ayrı yapılan lojistik regresyon analiz modellerine göre gebenin yaşı; günlük protein, karbonhidrat ve yağ tüketimi; daha öncegebe kalmamış olması vegebelik öncesi BKİ'nin >25 kg/m2 olması GDM riski ile; gebenin yaşı, günlük protein tüketimi, gebenin daha önce iri bebek doğurmuş olması ve gebenin sigara kullanıyor olması gestasyonel glukoz intoleransı riski ile pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. 
Sonuç: Gebelerde  beslenme alışkanlıkları ile birlikte fenotipik özellikler, ailede diyabet öyküsü, daha önceki obstetrik sorunların; GDM gelişimi veya gestasyonel glukoz intoleransı riski ileyakından ilişkili olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak GDM kadar OGTT'de sadece bir değerin yüksek bulunduğu gestasyonel glukoz intoleransı da gebe ve fetus sağlığının korunması açısından önemlidir. Yüksek riskli gebelerde genel sağlığa ve dengeli beslenmeye özel bir önem atfedilmelidir.
Anahtar kelimeler: gestasyonel diabetes mellitus, gestasyonel glukoz intoleransı, beslenme, gestasyonel diabetes mellitus riski, oral glukoz tolerans testi.

Abstract:
Objectives:Gestational diabetes mellitus (GDM) is a form of diabetes that occurs during pregnancy for the first time and can lead to negative outcomes both maternal and fetal when untreated. In this study; The aim of this study was to investigate the relationship between dietary nutritional characteristics and development of GDM and Gestational Glucose Intolerance (Impaired Glucose Tolerance in Pregnancy).
Materials and Methods: Three groups of pregnant women with normal glucose tolerance (n = 60), gestational glucose intolerance (n = 60) and GDM (n = 60) were included in the study according to the results of oral glucose tolerance test (OGTT). The mean age of 180 pregnant women was 31.6 ± 5.4 years and their ages ranged from 19 to 46 years. A questionnaire designed for this study was used to determine the demographic characteristics, health status and nutritional habits of the pregnant women. The survey data were obtained with the blood tests and OGTT result of the patient; patient registration and follow-up form, 3-day food consumption registration form and frequency of nutrient consumption were recorded in the registration form. Food consumption was evaluated by BEBIS program.
Results: In our study; It was found that the average body weight (weight), body mass index (BMI) and fiber intake of women in the GDM group were significantly higher than the normal glucose tolerance group (p <0.05). The mean age in the GDM and gestational glucose intolerance groups, weight during OGTT, daily carbohydrate and protein intake and family history of diabetes were higher than the normal glucose tolerance group; In the GDM group, the amount of fat intake was significantly higher than the normal and gestational glucose intolerance groups (p <0.05). According to the logistic regression analysis models performed separately, the age of the pregnant; daily protein, carbohydrate and fat consumption; that has not previously pregnant and prepregnancy BMI> 25 kg / m2 with GDM risk; the age of the pregnant woman, daily protein consumption, and the fact that the pregnant woman gave birth to a large infant beforehand and the pregnant woman had a positive relationship with the risk of gestational glucose intolerance.
Conclusion: Phenotypic characteristics, familial history of diabetes, previous obstetric problems in pregnant women; It was concluded that the risk of GDM development or gestational glucose intolerance is closely related. As a result, gestational glucose intolerance with only one value in OGTT as much as GDM is important for the protection of pregnant and fetus health. Special attention should be given to general health and balanced nutrition in high-risk pregnants.

Key words: gestational diabetes mellitus, gestational glucose intolerance, nutrition, gestational diabetes mellitus risk, oral glucose tolerance test.