Atletizm sporunun stres, atılganlık ve sportmenlik düzeyleriyle ilişkisi
The relationship of athleticism with stress, assertiveness and sportsmanship levels
Yazar: ENGİN EFEK
Danışman: DOÇ. KORKMAZ YİĞİTER
Düzce Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Spor = Sports
Dizin: Atletizm = Athletism ; Atletler = Athletes ; Atılganlık = Assertiveness ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Sportmenlik = Sportsmanship ; Stres = Stress

Özet:
Araştırmanın amacı atletizmin stres, atılganlık ve sportmenlik düzeyleriyle ilişkisini incelemektir. Araştırmanın modeli için tarama modeli seçilmiştir. Çalışmanın evrenini Türkiye'nin çeşitli şehirlerinde yaşayan 17-34 yaş arasındaki bireyler; örneklemini ise rastgele örneklem yöntemiyle seçilmiş 1254 kişi oluşturmuştur. Katılımcılara "Kişisel Bilgi Formu", "Algılanan Stres Ölçeği", "Rathus Atılganlık Envanteri" ve "Çok Boyutlu Sportmenlik Yönelimi Ölçeği" uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS programı kullanılmıştır. Normallik testleri sonucunda veriler normal dağılım göstermediğinden Spearman Rank Korelasyon Testi, Mann Whitney-U Testi ve Kruskal Wallis Testi ve Bonferroni Testi uygulanmıştır. Verilerin analizinde ayrıca frekans, yüzde, minimum, maksimum, ortalama ve standart sapma değerleri kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi ise p<0,05 olarak belirlenmiştir. Araştırmanın bulguları katılımcıların olumlu stres düzeyine sahip olduklarını ve stresle etkili şekilde baş edebildiklerini; orta derecede çekingen olduklarını ve yüksek düzeyde sportmen davranışlar sergilediklerini göstermiştir. Algılanan stres ile atılganlık ve sportmenlik arasında negatif; atılganlık ve sportmenlik arasında ise pozitif yönlü ve anlamlı ilişkiler mevcuttur. Ayrıca stres ile cinsiyet, yaş, spor yaşı ve branş; atılganlık ile cinsiyet, yaş, spor yaşı ve branş; sportmenlik ile cinsiyet ve branş arasında anlamlı bir ilişki vardır. Araştırmada elde edilen sonuca göre atletizm; düşük algılanan stres düzeyine ve yüksek atılganlık ve sportmenlik düzeyine sahip olmada etkilidir. Atletizmde yaşı küçük olanlar daha stresli, daha atılgan ve rakiplerine daha saygılıdır. Atletizm yaparak geçirilen süre arttıkça daha az stres yaşanmakta, daha atılgan davranılmakta, kurallara ve yönetime ve rakibe daha saygılı olunmaktadır. Ayrıca atletizm sporcuları spor yapmayanlara göre anlamlı şekilde daha atılgan; mücadele sporları sporcularına, diğer branşların sporcularına ve hiç spor yapmayanlara göre anlamlı şekilde daha sportmendir.

Abstract:
The aim of the study is to examine the relationship of athletics with stress, assertiveness and sportsmanship levels. The survey model was chosen for the research model. The population of the study consisted of individuals between the ages of 17-34 living in various cities of Turkey while the sample consists of 1254 people selected by random sampling method. "Personal Information Form", "Perceived Stress Scale", "Rathus Assertiveness Inventory" and "Multidimensional Sportsmanship Orientation Scale" were applied to the participants. SPSS program was used in the analysis of the data obtained. As the data did not show normal distribution as a result of normality tests, Spearman Rank Correlation Test, Mann Whitney-U Test, Kruskal Wallis Test and Bonferroni Test were applied. Frequency, percentage, minimum, maximum, average and standard deviation values were also used in the analysis of the data. The significance level was determined as p <0,05. The findings of the study showed that the participants had a positive stress level and were able to cope with stress effectively, they were moderately shy and exhibit a high level of sportsmanship behavior. Negative relationshğp was found between perceived stress and assertiveness and sportsmanship. There were positive and significant relationships between assertiveness and sportsmanship. In addition, there are significant relationships between stress and gender, age, sports age and branch, assertiveness and gender, age, sports age and branch, sportsmanship and gender and branch. According to the results of the research, athletics is effective in having a low perceived stress level and a high level of assertiveness and sportsmanship. In athletics, younger athletes are more stressed, more assertive and more respectful against their rivals. The more time spent practicing athletics, the less stress is experienced, more assertive behavior, and more respect for the rules and management and the opponent are seen.  In addition, athletes are significantly more assertive than non-athletes. They are more prone to sportspersonship then combat sports athletes, those of other branches and none athletes.