Tesis yerleşimi problemi için matematiksel model önerisi: Plastik endüstriyel tüketim malzemeleri imalatı üzerine faaliyet gösteren işletme uygulaması
Mathematical model proposal for facility layout problem: An application for a plastic industrial consumables manufacturing company
Yazar: MUSTAFA ALPER AÇIKKAPI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM TÜZEMEN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Tesis yerleşimi kavramı, ürün veya hizmetlerin işletmeler tarafından hangi kaynaklarla ve hangi koşullarda üretileceğini doğrudan belirleyici bir unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Genellikle doğru bir planlamayla en fazla bir kez yapılması hedeflenen tesis yerleşim tasarımı çalışmaları, doğru kurgulanmaması durumunda işletme sahipleri ve yetkilileri açısından telâfisi zor ve maliyetli bir problem haline dönüşebilmektedir. Bu çalışma; plastik endüstriyel tüketim malzemeleri imalatı gerçekleştiren bir işletmenin tesis yerleşiminin yeniden tasarlanması suretiyle, üretimde oluşan taşıma mesafelerinin enazlanmasını ve buna bağlı olarak taşıma sürelerinde iyileştirme sağlanmasını amaçlamaktadır.
Tez çalışmasının "Giriş" bölümünde çalışmanın genel görünümü ve literatüre sağlayacağı katkı aktarılmıştır. Birinci bölümde üretim kavramı ana hatlarıyla izah edilmiştir. İkinci bölümde tesis yerleşim problemlerine ilişkin temel kavramlar ele alınmıştır. Üçüncü bölümde tez çalışmasına konu olan işletme hakkında genel bilgiler verilerek, üretilen ürünlerin iş akışları şematize edilmiştir. Çalışmanın uygulama kısmı olan dördüncü bölümde; araştırma problemi tanımlanarak çalışmanın amacı, kısıtları ve varsayımları belirtilmiştir. Akabinde üretim aşamasında oluşan taşıma mesafeleri ve taşıma süreleri derlenmiştir. Veri toplama sürecinin sonrasında; problemin matematiksel modellemesi gerçekleştirilerek LINGO optimizasyon programında elde edilen çözüm gereğince yeni tesis yerleşim tasarımı belirlenmiş ve elde edilen yeni tesis yerleşim düzeninin mevcut tesis yerleşim düzenine göre sağladığı iyileştirmeler irdelenmiştir. Çalışmanın "Sonuç ve Öneriler" başlığında ise çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilmiştir.

Abstract:
The concept of facility layout is a direct determinant of the resources and conditions under which products or services will be produced by businesses. Facility layout design studies, which are generally aimed to be carried out at most once with a correct planning, can turn into a difficult and costly problem for business owners and officials if they are not designed correctly. This study aims to minimize the transportation distances in production and accordingly improve the transportation times by redesigning the facility layout of an enterprise manufacturing plastic industrial consumer goods.
In the Introduction section of the thesis, an overview of the study and its contribution to the literature is presented. In the first chapter, the concept of production is outlined. In the second chapter, the basic concepts of plant layout problems are discussed. In the third chapter, general information about the company that is the subject of the thesis study is given and the work flows of the products produced are schematized. In the fourth chapter, which is the application part of the study, the research problem is defined and the purpose, constraints and assumptions of the study are stated. Subsequently, the transportation distances and transportation times that occur during the production phase are compiled. After the data collection process, the mathematical modeling of the problem was carried out and the new plant layout design was determined according to the solution obtained in the LINGO optimization program and the improvements provided by the new plant layout compared to the existing plant layout were examined. In the "Conclusion and Recommendations" section of the study, the findings obtained in the study are evaluated.