Kahramanmaraş ilinde tarım ve kırsal kalkınmayı destekleme kurumu desteği ile kurulmuş modern etlik piliç kümeslerinin yapısal olarak incelenmesi
The thesis founded with the support of agriculture and rural development institution in Kahramanmaraş provincestructural examination
Yazar: MUSTAFA BAYDEMİR
Danışman: PROF. DR. DERYA ÖNDER
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma Kahramanmaraş İlinde Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu tarafından verilen destekler ile Pazarcık ve Türkoğlu ilçelerinde kurulmuş 3 adet etlik piliç kümesinde yürütülmüştür. Yapılan çalışmada üretim maliyetlerinin düşürülmesi ve yüksek verim elde edilebilmesi için etlik piliç kümeslerinin, çevre koşullarına göre yapısal olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Yapısal olarak incelenecek etlik piliç kümeslerinde her bir kümese 3 adet, dış ortama ise 1 adet olmak üzere toplamda 11 adet veri kaydedici yerleştirilmiştir. Kümeslerde tüm üretim dönemlerinde sıcaklık ve oransal nem değerleri kaydedilmiştir. Kümeslerde farklı dönemlerde yapılan üretime bağlı olarak, kış, geçiş ve yaz dönemlerinde transmisyon ve havalandırma ile olan ısı kayıpları ile kış ve geçiş dönemlerinde ısıtma, tüm dönemlerde piliçlerden elde edilen duyulur ısı kazançları hesaplanmış ve kümes içi çevre koşulları yönünden ısı denge eşitliğinde incelenmiştir. Hesaplanan tüm değerler literatürlerde verilen değerlerle uygunluğu araştırılmıştır. Kümeslerde yapılan hesaplamalarda üretim periyodunun 1. gününde birim alana 30-50 civciv, 42. gününde 14-17 piliç gelecek şekilde yerleşim sıklığı belirlenmiştir. Yapılan ölçümler sonucunda civcivlerin bölmelerde kaldığı 1. haftada sıcaklık değerleri 28,3 oC ile 35,5 oC arasında, oransal nem değerleri ise % 38,8 ile %63,9 olarak belirlenmiştir. Üretim dönemlerinin son haftalarında kümes içi sıcaklık değerlerinin optimum değerlere kadar düşürülemediği belirlenmiştir. Kümeslerde tüm dönemlerde ısı fazlalığı meydana gelmiştir. Kış şartlarında çatı ve tavandan trasmisyonla olan ısı kayıplarının, toplam ısının kümes-1'de %41,1, kümes-2 alt katta %26,3 ve kümes-2 üst katta %38,9 olduğu belirlenmiştir.   
Yapılan çalışma sonucunda, kümeslerin yapısal olarak bölgenin iklim şartlarına göre tekrardan planlanmasına, ısıtma ve soğutma sistemlerinin daha kontrollü bir şekilde kullanılmasına, maliyetlerden kaçınmadan piliçlerin optimum isteklerine göre hareket edilmesine ve maliyet verim analizlerinin yapılması uygun görülmüştür. 

Anahtar Kelimeler: Kümes, Etlik Piliç, Yapı Elemanları, Çevre Koşulları, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu

Abstract:
This study was carried out in 3 broiler houses established in Pazarcık and Türkoğlu district switm the support given by the Agriculture and Rural Development Support Institution in Kahramanmaraş. In order to reduce production costs and achieve high efficiency in enterprises, it has become necessary to structurally examine broiler chickens according to environmental conditions.Alot of 11 measuring devices, 3 inside and 1 outside, were placed in eachcoop in orderto make structural excamination in broiler houses. Temperature and relative huminity values wererecorded in all production periods in the broiler houses. Heat losses with transmission and ventilation in four periods in winter, transition and summer bonts, mechanical heating in winter and transition months in period-1 and period-2, sensible heat gains obtained from chichens in all periods were calculated and the heat balance equation was calculated in terms of indoor environmental coditions. All the calculated values were investigated forth eircompatibility witht havalues given in the literature in order to excamine structurally in the etlik piliç houses. Settlemen density was determined in the broiler houses, with 30-50 chicks perunitarea on the 1st day and 14-17 chickens on the 42nd day. It was determined that the first week the chicks stayed in the compartments, the temperature values were between 28,3 oC and 35,5 oC and the relative huminity values were between 38,3 % and 63,9 %. In the last week of the production period, the temperature inside the broiler houses could not be recorded to the optimum values.It was determined that the heat losses due to transmission from the roof and ceiling in winter conditions were 41,1 % in the houses-1,26,3 % in the lower floor of the houses-2 and 38,9 % in the upper floor of the houses-2 
At the end of the study, it mas deemed appropriate to re-plan the broiler houses according to the climatic conditions of the region, to use the heating and cooling systems in a more controlled way, to act according to the optimum requests of the chickens with out escaping the costs, and to make costefficiency analyzes.

Keywords: Broiler House, Broiler, Structural Elements, Enviromental Conditions, Agriculture and Rural Devolopment Support Institution