Sağlık kurumlarında öğrenme yönelim ve kapasitesinin örgütsel yenileşim üzerine etkisi: Bir üniversite hastanesi örneği
Effect of learning orientation and capacity in healthcare organizations on innovation: An example of a university
Yazar: FATİH ORHAN
Danışman: PROF. DR. EMİNE ORHANER
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Sağlık Kurumları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Yenileşmeler = Reformations ; Yenilik = Innovation ; Öğrenen organizasyonlar = Learning organizations ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme yönelimi = Learning orientation ; Üniversite hastaneleri = University hospitals

Özet:
Günümüz dünyasında sağlık sistemi değişim, yenilik ve öğrenme eksenli koşullardan fazlasıyla etkilenmektedir. Bu hızlı değişime uyum sağlayabilen işletmeler küresel rekabette hızlı ve etkin karar mekanizmaları ile öne çıkmaktadır. Söz konusu değişim; bilgiye önem veren, rakiplerinden daha hızlı ve daha etkili öğrenen yenilikçilik iklimini kurum kültürü haline getirebilmiş, inovasyona açık örgütler tarafından gerçekleştirilecektir. Bu yüzden sağlık sisteminin yapı taşı, vazgeçilmez bir unsuru olan hastaneler özelinde sağlık çalışanlarının öğrenme yönelimleri, örgütsel öğrenme kapasiteleri ve öğrenme eksenli yenileşim faaliyetlerine bakış açılarının ortaya konulması çok önemlidir. İlgili alan yazın tarandığında sağlık kurumlarında öğrenme ve örgütsel yenileşim konulu yeterli sayıda araştırma bulunmadığı görülmüştür. Bu açıdan önemli bir eksiği kapatacağı düşünülen araştırma ile öğrenme yönelimi, örgütsel öğrenme kapasitesi ve örgütsel yenileşim kavramları detaylı bir şekilde incelenmiştir. Ayrıca bu kavramların istatistiki olarak birbirleri ile ilişki ve etki düzeyleri de ortaya konulmuştur. Araştırmamızda, üç latent, on dört alt boyut ve kırk yedi indikatörden oluşan bir anket formu, 5'li likert olarak uygulanmıştır. Araştırmanın evreni 1838 kişi ve örneklemi ise 540 kişidir. Bir üniversite hastanesi sağlık çalışanlarından alınan veriler, temel istatistiki yöntemler kullanılarak, korelasyon, regresyon analizleri ile değerlendirilmiştir. Ayrıca, AMOS programı kullanılarak, Yapısal Eşitlik Modeli uygulanmış, latentler arasındaki aracı değişken etkisi incelenmiştir. SOBEL testi ile de çalışmadaki aracı değişken etkisinin derecesi ve yönü belirlenmiştir. Sonuç olarak, öğrenme yönelimi, örgütsel öğrenme kapasitesi ve örgütsel yenileşim arasında, pozitif yönlü, istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı ilişki ve etki tespit edilmiştir. Bu bağlamda, sağlık kuruluşlarının lokomotifi konumundaki hastanelerde konu henüz yeterince tartışılmasa da, en önemli ve vazgeçilmez iki önemli unsurun öğrenme ve inovasyon olduğu söylenebilir.


Anahtar Kelimeler : Sağlık Kurumları, Hastaneler, Öğrenme Yönelimi,Örgütsel Öğrenme Kapasitesi, Örgütsel Yenileşim

Abstract:
Health system is highly affected by conditions oriented to change, innovation and learning. Business, which can keep up with global competition come forward with rapid and effective decision-making mechanisms. The change will be conducted by organizations, which attach importance to information, learn faster and more effective than its rivals, adapt innovative culture to organization culture and open to innovation. In this context, to present learning orientation, capacity and perspective on innovation activities oriented to learning of health professionals in terms of hospital, building block and essential factor of health system is very important. When reviewing related literature, insufficient researches on learning and innovation in health organization was seen. From this point, with this research considered to fill this gap, Learning Orientation, Organizational Learning Capacity and Organizational Innovation concepts were investigated in detail. Additionally, statistical relationship between and effect level on each other were presented as well. In our research, 5 Likert type questionnaire with three latent, fourteen subscales and forty seven indicators was applied. Universe of the research was 1838, sample of it was 540 people. Data gathered from health professionals in a university hospital were evaluated with basic statistical methods, correlation and regression analysis. In addition, Structural Equation Modeling was applied with AMOS software and level of variable effect between latents were analyzed. With SOBEL test, level and direction of mediating variable effect were determined. Consequently, positive and highly statistical significant relationship and effect between learning orientation, organizational learning capabilities and organizational innovation were determined. In that respect, although this subject haven't been discussed sufficiently in hospitals in a leading position of healthcare organization, it can be said the most important and two indispensable elements are learning and innovation.


Key words : Healthcare Organizations, Hospitals, Learning Orientation,Organizational Learning Capacity, Organizational Innovation