COVİD-19 pandemisi sürecinde İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde görev yapan asistan hekimlerin empati düzeylerinin yaşam kalitesi ve tükenmişlik durumu üzerindeki etkisi
The effect of the empathy levels of the resident doctors working at İstanbul Haseki training and research hospital during the COVİD-19 pandemic process on quality of life and burnout status
Yazar: EBRU ASLAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA REŞAT DABAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Doktorlar = Physicians ; Empati = Empathy ; Pandemiler = Pandemics ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Tükenmişlik-mesleki = Burnout-professional ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Amaç: Covid-19 pandemisi sürecinde İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde görev yapan asistan hekimlerinin empati düzeylerinin belirlenerek, empati kurma düzeylerinin yaşam kaliteleri ve tükenmişlik durumları üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızın popülasyonunda randomizasyon yapılmadan, Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 325 asistan hekim evreninden %5 hata payı ile %95 güven aralığında örneklem büyüklüğü G*Power 3.1.9.7 programı ile ilgili literatür kullanılarak hesaplandı ve 177 kişi olarak tespit edildi. Çalışmamızın verileri 01.12.2021- 01.01.2022 tarihleri arasında toplandı. Anket katılımcılara, katılımcının tercihine ve pandemi koşullarına bağlı olarak internet üzerinden online anket formu ve yüz yüze anket formu şeklinde uygulandı. İstatistiksel analiz için SPSS 15.0 for Windows programı kullanıldı. Tanımlayıcı istatistikler; kategorik değişkenler için sayı ve yüzde, sayısal değişkenler ortalama, standart sapma, minumum, maksimum, median olarak verildi. Sayısal değişkenler normal dağılım koşulunu sağlanmadığından bağımsız iki grup karşılaştırmaları Mann Whitney U Testi, ikiden çok grup karşılaştırmaları Kruskal Wallis testi ile yapıldı. İkiden çok grupta alt grup analizleri Mann Whitney U testi ile yapılıp Bonferroni düzeltmesi ile yorumlandı. Sayısal değişkenler arası ilişkiler parametrik test koşulu sağlanmadığından Spearman Korelasyon Analizi ile incelendi.  Belirleyici faktöreler Linner Regresyon Analizi ile incelendi. İstatistiksel alfa anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak kabul edildi.
Bulgular: Jefferson Hekim Empati Ölçeği; Maslach Tükenmişlik Ölçeği tüm alt boyutları ile negatif düzeyde, WHOQOL BREF-TR Yaşam Kalitesi Ölçeği psikolojik alanı ile pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişkili saptandı. Maslach Tükenmişlik Ölçeği tüm alt boyutları ve Yaşam Kalitesi Ölçeği tüm alanları arasında istatistiksel olarak negatif yönde anlamlı ilişki vardı. Çalışmamıza katılan asistan hekimlerin empati puanı ortalaması 73,1±8,9 olarak bulundu. Jefferson Hekim Empati Ölçeği yaş, tekrar aynı bölümü seçme durumu, sosyal aktivite uğraşının olması durumu ile anlamlı ilişkide saptandı. Çalışmamıza katılanlar Maslach Tükenmişlik Ölçeği duygusal tükenme alt boyutundan ortalama 25,1±7,7 puan, duyarsızlaşma alt boyutundan ortalama 9,7±4,4 puan ve kişisel başarı alt boyutundan ortalama 12,2±4,5 puan aldılar. Maslach Tükenmişlik Ölçeği tekrar aynı mesleği seçme durumu, tekrar aynı bölümü seçme durumu, çalışılan bölüm, çalışma şekli, nöbet sayısı ile istatistiksel olarak anlamlı ilişkide bulundu. Katılımcılar WHOQOL BREF-TR Yaşam Kalitesi Ölçeği fiziksel alandan 12,6±2,8 psikolojik alandan 12,3±2,4 sosyal alandan 12,7±3,0 ve çevre-TR alanından 12,1±2,2 ortalama puanlar aldı. WHOQOL BREF-TR Yaşam Kalitesi Ölçeği yaş, medeni durum, tekrar aynı mesleği seçme durumu, tekrar aynı bölümü seçme durumu, çalışılan bölüm, çalışma şekli, nöbet tutma durumu, asistanlık yılı, sosyal aktivite uğraşı, sigara veya alkol kullanım durumu ile istatistiksel olarak anlamlı ilişkide bulundu.
Sonuç: Empatisi yüksek hekimlerin hastası ve çalışma arkadaşları ile daha kolay ve sağlıklı iletişim kurduğu için iş ortamında krizlerle daha iyi mücadele ettiği ve daha az tükenmişlik yaşadığı anlaşılmıştır. Ayrıca tükenmişlik yaşayan hekimlerin hastalarıyla iletişimlerinin zayıfladığı ve daha az empati kurduğu görülmüştür. Duygusal tükenme ve duyarsızlaşma alt boyutları ile yaşam kalitesi ölçeğinin alt boyutları arasında negatif bir ilişki olduğu görülmüştür. Tükenmişliğin yaşam kalitesini olumsuz etkilediği saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Empati, Tükenmişlik, Yaşam Kalitesi

Abstract:
Aim: This study aims to determine the empathy levels of the resident doctors working at Istanbul Haseki Training and Research Hospital during the Covid-19 pandemic, and to evaluate the effect of their empathy levels on their quality of life and burnout
Materials and Methods: The sample size of the population of our study was calculated using the G*Power 3.1.9.7 program in the 95% confidence interval with a 5% margin of error from the population of 325 residents in Haseki Training and Research Hospital, and it was determined as 177 people, without randomization. The data of our study were collected between 01.12.2021 and 01.01.2022. The survey was applied to the participants in the form of an online survey form and a face-to-face survey form, depending on the participant's preference and pandemic conditions. SPSS 15.0 for Windows program was used for statistical analysis. Descriptive statistics; numbers and percentages were given for categorical variables, and numerical variables were given as mean, standard deviation, minimum, maximum, and median. Since the numeric variables did not meet the normal distribution condition, comparisons of two independent groups were made with the Mann Whitney U Test, and comparisons of more than two groups were made with the Kruskal Wallis test. Subgroup analyzes in more than two groups were performed with Mann Whitney U test and interpreted with Bonferroni correction. The relationships between numerical variables were analyzed by Spearman Correlation Analysis, since the parametric test condition was not met. Determining factors were analyzed by Linner Regression Analysis. Statistical alpha significance level was accepted as p<0.05.
Results: Jefferson Physician Empathy Scale; All sub-dimensions of the Maslach Burnout Scale were negatively correlated and positively correlated with the psychological domain of the WHOQOL BREF-TR Quality of Life Scale. There was a statistically significant negative correlation between all sub-dimensions of Maslach Burnout Scale and all domains of Quality of Life Scale. The mean empathy score of the resident physicians participating in our study was found to be 73,1±8,9. Jefferson Physician Empathy Scale was found to be significantly correlated with age, choosing the same department again, and social activity. Participants in our study scored an average of 25,1±7,7 points from the Maslach Burnout Scale emotional exhaustion sub-dimension, an average of 9,7±4,4 points from the depersonalization sub-dimension, and an average of 12,2±4,5 points from the decrease in personal achievement sub-dimension. Maslach Burnout Inventory found a statistically significant relationship with choosing the same profession again, choosing the same department again, the department, the type of work, and the number of shifts. Participants scored a mean score of 12,6±2,8 in the physical domain, 12,3±2,4 in the psychological domain, 12,7±3,0 in the social domain, and 12,1±2,2 in the environment-TR domain of the WHOQOL BREF-TR Quality of Life Scale. WHOQOL BREF-TR Quality of Life Scale was statistically correlated with age, marital status, choosing the same profession again, choosing the same department again, department, working type, being on duty, years of residency, social activity, smoking or alcohol use found a significant relationship.
Conclusion: It has been understood that since physicians with high empathy communicate more easily and healthily with their patients and colleagues, they cope better with crises and experience less burnout in the work environment. In addition, it was observed that the communication of physicians with burnout with their patients weakened and they had less empathy. It has been shown that there is a negative relationship between the sub-dimensions of emotional exhaustion and depersonalization and the sub-dimensions of the quality of life scale. It has been determined that burnout negatively affects the quality of life.
Keywords: Empathy, Burnout, Quality of Life