Küresel boyutuyla kripto paralar ve bunların Türkiye'de vergilendirilebilirliği üzerine bir değerlendirme
Global dimensions of the crypto currencies and evaluation of their taxability in Turkey
Yazar: HALİS AKSU
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP ARIKAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Mali Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Blok zinciri sistemi = Blockchain system ; Kripto para birimi = Crypto currency ; Sanal para = Virtual money ; Türk vergi sistemi = Turkish tax system ; Vergi sistemi = Tax system ; Vergilendirme = Taxation ; Vergiler = Taxes ; Veri madenciliği = Data mining

Özet:
Para, doğası gereği dinamik bir yapıya sahip ve sınırları kesin olarak çizilemeyen bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Günlük hayatta milyonlarca, belki de milyarlarca insan tarafından kullanılmasına karşın esasında ne olduğu ve nasıl işlediği hususunda çok az kimse fikir sahibi durumundadır. Zira literatürdeki para tanımlarında da genel olarak paranın mahiyetinden ziyade fonksiyonlarından hareket edildiği ve bu fonksiyonları taşıyan herhangi bir unsurun para olarak kabul edilebileceği vurgulanmaktadır.
Bilişim alanında yaşanan gelişmeler ve elektronik ticaret hacminin günden güne artması ödemeler sistemindeki köklü değişimleri de kaçınılmaz kılmıştır. Bu değişim süreci sonunda hayatımızdaki diğer pek çok olgu gibi para da dijitalleşmiş ve bugün piyasa değerleri milyarlarca dolara uluşan sanal para birimleri ortaya çıkmıştır. İngilizce "crypto" ve "currency" sözcüklerinin bir araya gelmesiyle türetilmiş olan kripto paralar da bu süreçte ortaya çıkmış olan sanal paraların günümüzdeki en popüler örneği konumuna gelmiştir. Kripto para birimlerinin zaman içerisinde artan popülaritesi ve bunlar aracılığıyla yapılan işlemlerin devletler açısından ciddi boyutlarda gelir potansiyeli taşıması, bu unsurların vergilendirilmesi fikrini gündeme getirmiştir. Ancak gerek küresel ve gerekse de ulusal olarak kripto para birimlerinin ne olarak kabul edileceği hususunda bir uzlaşı sağlanamamış ve bu doğrultuda gerekli düzenlemelerinin yapılamamış olması, bu unsurların vergilendirilmesi noktasında da bir takım farklılıklar ve tereddütlerin doğmasına neden olmuştur. 
Bu çalışmada, öncelikle para kavramı ve paranın dijitalleşme serüvenindeki teorik arka planı açıklanmakta; kripto para teknolojileri hakkında ayrıntılı bilgi ve istatistiklere yer verilmekte ve nihayet çeşitli ülke uygulamalarından hareketle Türk vergi sisteminde mevcut düzenlemeler ışığında kripto para kullanımının vergilendirilebilirliği üzerinde durulmaktadır.

Abstract:
Money, by its ver nature, is a dynamic concept whose boundaries cannot be determined precisely. Although it is used by millions, maybe billions of people in daily life, very few people have any idea of what exactly what money is and how it works. In fact, in the definitions of Money in the literature, it is emphasized that money is generally based on its functions rather than its nature and any item with these functions can be evaluated as money.
Developments in the field of informatics and the increasing electronic commerce size day by day, it has also made radical changes in the payments system. At the end of this change process, money has become digital like many other fact in our lives and today virtual currencies with billions of dollars of market capitalization have emerged. Cryptocurrencies, which are derived from the combination of the words "crypto" and "currency" in English, have also become the most popular example of virtual currencies that emerged in this process. The increasing popularity of cryptocurrencies over time and the fact that the transactions made through them have a significant income potential for states have brought up the idea of taxing these elements. Both globally and nationally there is no consensus on the category of cryptocurrencies and the lack of necessary regulations related to this has caused some differences and hesitations in the taxation of these elements.
In this study, firstly, the concept of money and its theoretical background in the digitalization adventure of money have been explained, detailed information and statistics on cryptocurrency technologies have been included and finally, based on the practices of various countries, the taxability of the use of criptocurrencies has been emphasized in line with the current regulations in the Turkish tax system.