Türkiye'de organik su ürünleri yetiştiriciliğinin gelişimi
The development of organic aquaculture in Turkey
Yazar: MERYEM ÇÖRDÜK
Danışman: PROF. DR. ÖNDER YILDIRIM
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Son yıllarda organik tarım dünyada hızla yayılmakta ve küresel organik gıda pazarı da giderek büyümektedir. Organik tarım, sürdürülebilir tarım sistemlerinden biridir. Organik tarım içinde yer alan "Organik Balık / Su Ürünleri" ise, doğal koşullar altında, hiçbir koruyucu katkı maddesi ve genetik modifikasyona maruz bırakılmamış organik balık yetiştiriciliği prensiplerine göre üretilmiş, tamamen doğal olan hammaddelerden hazırlanan yemlerle beslenen ve bir kontrol kuruluşunda sertifikalanan balıklar "Organik Balık / Su Ürünleri" olarak adlandırılmaktadır. Dünya'da organik su ürünleri yetiştiriciliği üretimi 2000 yılında, çoğunluğu Avrupa ülkelerinden olmak üzere 4 türden 5.000 ton iken, 2009 yılında 53.500 ton ve 300 milyon USD değerinde olduğu bildirilmiştir. Bu üretim 240 sertifikalı işletme tarafından 29 farklı ülkede gerçekleştirilen 30 türe ait sertifikalı üretime dayanmaktadır. Son veriler ışığında2013 yılı dünya organik su ürünleri üretim miktarı 181.146 tondur. Bu üretim 25 farklı ülkede 7 farklı ürün grubu (Salmon, sazan, alabalık, levrek, karides, midye ve diğer) altında gerçekleşmiştir.2015 yılında, Avrupa Birliği ülkelerinde 70.848 ton organik su ürünleri yetiştiriciliği yapılmıştır.
Türkiye'nin ilk organik su ürünleri üretimi projesi, Rize İli Çayeli İlçesinde Gıda, Tarım Hayvancılık İl Müdürlüğü tarafından 12 Kasım 2006 tarihinde başlatılmış olup, proje sonunda 2009/2010 yılında 456 ton organik alabalık üretimi yapılmıştır. İkinci girişim ise 2013 yılında Muğla İl'inde başlatılan organik çipura- levrek üretimi çalışmasıdır. Söz konusu girişim sonucu Türkiye'de 2015 yılında toplam 559 ton organik çipura (%56,7) ve levrek (% 43,3) pazara sunulmuştur. Organik deniz balığı yetiştiriciliğinin 2016 yılında da Muğla İl'inde devam ettiği bilinmektedir.
Bu tez kapsamında dünya organik su ürünleri yetiştiriciliğinin mevcut durumu genel olarak ele alınırken, Türkiye'de organik balık yetiştiriciliğinin gelişimi detaylıca incelenerek mevcut faaliyetlerin sürdürülebilirliği konusunda bir takım tavsiyelerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Organik Tarım, Organik Su Ürünleri, Türkiye, Dünya

Abstract:
In recent years, organic farming is rapidly spreading in the world and the global organic food market is growing. Organic farming is one of the sustainable farming systems. "Organic Aquaculture" in the organic farming are fishes produced according to the principles of organic fish farming under natural conditions, and not treated with preservatives and genetic modification, completely fed with fish feed made from natural materials and certified by a control agency. In 2000, organic aquaculture production in the world was 5.000 tons from 4 species in which the majority was produced in European countries, it was reported in 2009 that the production is 53.500 tons and 300 million USD. This production is based on certified production of 30 species performed in 29 countries by 240 certified farming. In the light of recent data, organic aquaculture production is 181.146 tons in the world in 2013. This production includes seven different product groups (Salmon, carp, trout, sea bass, shrimp, mussels and other) in 25 different countries. European Union countries produced 70.848 in 2015.
Turkey's first organic aquaculture production project has been launched organically on 12November 2006by the Provincial Directorate of Food, Agriculture and Livestock in Çayeli, Rize. Turkey at the end of the project, 456 tons of organic trout farming has been made in 2009/2010.The second initiative has been launched in Muğla on organic sea bream-sea bass farming in 2013.Accordingly, a total of 559 tons of organic sea bream (56,7%) and sea bass(43,3%)put on Turkey market in 2015. In 2016, it is known that organic farming of marine fish is continued in Muğla.
In this study while the current state of the world organic aquaculture was generally examined, a number of recommendations have been made about the sustainability of current activities by examining the development of organic aquaculture in Turkey.

Keywords: Organic Agriculture, Organic Aquaculture, Turkey, World