Obezite hastalarında dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu birlikteliği ve mizaç ve karakter yapısının etkisi
Attention deficit and hyperactivity disorder coexistence among obese patients and impact of the temperament and character features
Yazar: ADEM BAYRAKÇI
Danışman: DOÇ. DR. BAYBARS VEZNEDAROĞLU
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Karakter = Character ; Mizaç = Temperament ; Obezite = Obesity

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmanın birinci amacı; Obezite hastalarında komorbid I. Eksen tanılarının etkisini kontrol ederek, DEHB sıklığının belirlenmesidir. Çalışmanın ikincil amaçları ise obezite hastalarının mizaç ve karakter özelliklerinin belirlenerek obezitede DEHB komorbiditesinin mizaç ve karakter özellikleri ile ilişkisinin belirlenmesidir.YÖNTEM: Bu tez çalışması, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD'ında yürütülmüş olan kesitsel, analitik bir epidemiyolojik çalışmadır. Çalışmanın hasta grubunu DSÖ'nün belirlediği ölçütlere göre obezite hastalığı (BKİ?30.0 kg/m2) olan 100 kişi, kontrol grubunu ise obezite öyküsü olmayan ve BKİ 18,5-24,9 kg/m2 olan 80 kişi oluşturmuştur. Hasta grubunun alt gruplarından poliklinik grubu, EÜTF Obezite polikliniğine obezite nedeniyle başvuran hastalardan oluşmuştur. İkinci bir hasta grubu duyuru yoluyla oluşturulmuş olup, obezite polikliniğine başvurusu olmayan ancak DSÖ'nün belirlediği ölçütlere göre obezite hastalığı (BKİ?30.0 kg/m2) olan kişilerden oluşmuştur. Kontrol grubu da duyuru yoluyla oluşturulmuştur. Tüm katılımcıların ağırlık ve boy ölçümleri yapılmış ve sosyodemografik verileri kaydedilerek, SCID-I ile I. Eksen tanıları değerlendirilmiştir. Katılımcıların DEHB tanısı klinik görüşme ile konulmuş olup şüpheli vakalar tez yöneticisi ile tartışılarak gereğinde ikinci bir görüşme yapılmıştır. Ayrıca katılımcılardan WUDÖ ve MKE'ni doldurmaları istenmiştir.BULGULAR: Her iki grupta da kadın/erkek oranı 3/1 olan örneklemde hasta grubunun yaş ortalaması 39,33±9,78 iken kontrol grubunun yaş ortalaması 34,13±7,84 (p=0,038) olmuştur. SCID-I ile değerlendirmede sadece Anksiyete Bozukluğu sıklığı ve OKB sıklığı istatiksel anlamlılık düzeyinde hasta grubunda daha fazla saptanmıştır. Klinik görüşmeye göre DEHB sıklığı hasta grubunda % 26 iken kontrol grubunda %6,25 olmuştur (p<0,001 df=1). Hasta alt gruplarına bakıldığında poliklinik grubunda % 31,7 saptanırken duyuru alt grubunda %22 bulunmuştur. WUDÖ puanlarının değerlendirmesinde hasta grubunun anlamlı olarak daha yüksek puan aldığı görülmüştür (kontrol grubu ortalama=21,80±14,05, hasta grubu ortalama=26,29±14,56, p=0,025). Hasta ve kontrol grubunun MKE puanlarının değerlendirmesinde düzensizlik , bağımlılık, amaçlılık, kendini kabullenme, kendini yönetme, sosyal onaylama, empati duyma , işbirliği yapma, kişiler ötesi özdeşim, manevi kabullenme, kendini aşma puanlarında istatiksel farklılık bulunmuştur. Ancak BKİ ile korelasyonuna bakıldığında BKİ-güncel değerleri ile düşük kendini yönetme ve yüksek kendini aşma puanları arasında korelasyon saptanmış, işbiriliği yapma puanları ile korelasyon sınırda kalmıştır.SONUÇ: Bu çalışmada klinik obez grupta daha fazla olmak üzere obezlerde DEHB sıklığı normal kilolu kontrollere göre daha fazla bulunmuştur. Obezite ve DEHB ilişkisi aydınlatılmış değildir. Obezite ve obeziteyle ilişkili faktörler DEHB semptomlarını daha belirgin hale getiriyor olabileceği gibi DEHB ve obezite ortak biyolojik disfonksiyonun farklı klinik görünümleri olabilir veya DEHB obezitenin gelişimine katkıda bulunuyor olabilir. Hem DEHB'nin yetişkinlerde aldığı şekillerin tanımlanabilmesi hem de obezite DEHB ilişkisinin belirlenmesi için büyük ölçekli alan çalışmalarına ihtiyaç vardır.

Abstract:
OBJECTIVE: Primary aim of this study is to identify the prevalence of ADHD (attention -deficit / hyperactivity disorder) among obese patients, while controlling the effect of comorbid axis I disorders. Second objective is to assess the association between comorbidty of obesity with ADHD and temperament and character features; by evaluating the temperament and character features of obese patients.METHOD: This study is a cross-sectional, analytic epidemiological study; conducted in Ege University School of Medicine Psychiatry Department. Patient group included 100 individuals, fulfilling World Health Organization (WHO) criteria for obesity (body mass index [BMI] ? 30kg/m2); control group included 80 individuals who have no obesity history and having a BMI of 18.5-24.9 kg/m2. Policlinic group, a subgroup of patient group, consisted of patients attending obesity outpatient clinic. A second patient group consisted of the participants who applied to the announcement and had not attended obesity outpatient clinic but fulfilled WHO criteria for obesity. Control group also gathered by announcement. Weight and height measurements of all participants were made, socio-demographic data were recorded and axis I disorders were evaluated by SCID-I. ADHD diagnosis was made by clinical interview and doubtful cases were deliberated with the consultant of the thesis, and in case of need some were interviewed again. Also; participants were given Wender Utah Rating Scale (WURS) and temperament and character inventory (TCI).FINDINGS: The female to male ratio was 3/1 in both groups; the mean age of patient group was 39,33±9,78 and control group was 34,13±7,84 (p=0,038). Assessment with SCID-I showed, only anxiety disorder and OCD frequency were significantly higher in patient group. According to the clinical interviews, ADHD frequencies were 26.00% in patient group and 6.25% in control group (p< 0.001 df=1). When the patient subgroups were considered the frequencies were 31.7% in policlinic group and 22% in announcement group. The patient group scored significantly higher in WURS (control group: Mean=21,80±14,05, patient group: Mean=26,29±14,56, p=0,025). When Temperament and Character Inventory scores are compared between patient and control group Disorderliness, Dependence, Purposeful, Self-acceptance, Self-directedness, Social acceptance, Empathy, Cooperativeness, Transpersonal identification, Spiritual acceptance, Self-transcendence scores were significantly different. When correlations were done with the BMI; current BMI was correlated with low Self-directedness and high Self-transcendence, the correlation with the Cooperativeness scores was at the borderline limits.CONCLUSİON: In this study, ADHD was more frequent among obese sample, even more frequent in clinical obese patients, when compared to normal weight controls. The relationship between obesity and ADHD is still not yet fully clarified. Obesity and obesity related factors can set off ADHD symptoms; ADHD and obesity might both be different clinical aspects of common biological dysfunction, or ADHD might contribute to the onset of obesity. Further epidemiological studies with bigger sample sizes are needed both to identify the clinical aspects of adult ADHD, and to clarify the relationship between obesity and ADHD.