Ortaokul öğrencilerinde okula bağlılık ile öğrenme sorumluluğu ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship between school engagement and learning responsibility among middle school students
Yazar: ECEM AYÇA ARIYÜREK
Danışman: DOÇ. DR. NİHAL YURTSEVEN
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, ortaokul öğrencilerinin okula bağlılık düzeyleri ile öğrenme sorumluluklarının ilişkisini incelemektir. Ayrıca araştırmada okula bağlılık ve öğrenme sorumluluğu düzeyleri cinsiyet, sınıf düzeyleri ve veli eğitim değişkenlerine göre incelenmektedir.
Araştırma, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında İstanbul ilinde devlet ve özel ortaokullarında gerçekleştirilmiştir. İstanbul ilindeki ortaokullardan seçkisiz örnekleme yöntemlerinden basit-rastgele örnekleme ile belirlenen 353 ortaokul öğrencisi araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır.
Öğrencilerin cinsiyeti, sınıf düzeyi ve veli eğitim durumuna ilişkin veriler "Kişisel Bilgi Formu" ile toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak "Okula Bağlılık Ölçeği" ve "Öğrenme Sorumluluğu Ölçeği" kullanılmıştır.
Araştırma bulgularına göre, kız öğrencilerin okula bağlılık düzeyleri anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Velisi ortaokul mezunu olan öğrencilerin duyuşsal bağlılık düzeyleri; velisi lise, lisans ve doktora mezunu olan öğrencilere göre daha yüksek tespit edilmiştir. Benzer şekilde, velisi ortaokul mezunu olan öğrencilerin bilişsel bağlılık düzeyleri, velisi lise ve lisans mezunu olan öğrencilere göre daha yüksek bulunmuştur. 
Kız öğrencilerin öğrenme sorumluluğu düzeylerinin anlamlı derecede yüksek olduğu gözlenmiştir. 7. sınıfta olan öğrencilerin öğrenme sorumluluğu düzeylerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Devlet okullarında eğitim gören öğrencilerin öğrenme sorumluluğu düzeyleri anlamlı derecede yüksek bulunmuştur.
Öğrencilerin okula bağlılıkları ile öğrenme sorumlulukları arasındaki ilişki incelendiğinde, "Okula Bağlılık Ölçeği" ile "Öğrenme Sorumluluğu Ölçeği" arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu gözlenmiştir. Bu ilişki, ders süreci öğrenme sorumlulukları ve ders dışı öğrenme sorumlulukları alt boyutlarıyla da saptanmıştır.
Okula bağlılık ile öğrenme sorumluluğu arasındaki yordayıcı gücü ele aldığımızda, ders süreci öğrenme sorumlulukları ve ders dışı öğrenme sorumlulukları alt boyutlarının okula bağlılık düzeyini %64,9 oranında pozitif yönde açıklayıcı etkisi bulunmuştur.

Abstract:
This research aims to investigate the relationship between middle school students' school engagement and learning responsibilities. It also explores how school engagement and learning responsibilities vary based on gender, grade level, and parental education. The study was conducted during the 2022-2023 academic year in state and private middle schools in Istanbul province. The sample consisted of 353 middle school students selected through simple random sampling. A relational survey model was employed as the research method.
Data on students' gender, grade level, and parental education were collected using a "Personal Information Form." The "School Engagement Scale" and the "Learning Responsibility Scale" served as the data collection instruments.
The research findings indicate that female students displayed significantly higher levels of school engagement. Students with parents who graduated from middle school exhibited higher levels of affective engagement compared to those with parents who graduated from higher levels of education. Similarly, students with parents who graduated from middle school demonstrated higher levels of cognitive engagement than those with parents who graduated from high school or college.
Significant differences were observed among female students in terms of learning responsibility levels, with their levels being significantly higher. Additionally, 7th-grade students demonstrated higher levels of learning responsibility, and students enrolled in state schools displayed significantly higher levels of learning responsibility.
A positive and significant correlation was found between the "School Engagement Scale" and the "Learning Responsibility Scale," indicating a relationship between students' school engagement and learning responsibilities. This relationship was evident in the sub-dimensions of in-class and out-of-class learning responsibilities.
Regarding the predictive power of school engagement and learning responsibility, the sub-dimensions of in-class and out-of-class learning responsibilities accounted for a positive explanatory effect of 64.9% on the level of school engagement.