Özel yetenekli öğrencilerin davranış problemlerinin ve öğretmenlerin bu davranışlarla baş etme yöntemlerinin belirlenmesi
Determination of behavioral problems exhibited by gifted students and coping methods used by teachers
Yazar: AYLİN BAYRAKTAR KELEŞ
Danışman: DOÇ. DR. SERAY OLÇAY
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Yetenekliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Bilim ve sanat merkezleri = Science and arts centers ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Problem davranış = Problem behavior ; Öğrenci davranışı = Behavior of student ; Öğretmenler = Teachers ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Özel yetenekli öğrenciler eğitim-öğretim sürecini olumsuz etkileyen bazı davranış problemleri sergilemektedirler. Bu araştırmada Bilim ve Sanat Merkezlerinde eğitim alan özel yetenekli öğrencilerde gözlemlenen davranış problemlerinin neler olduğu ve bu davranış problemleriyle başa çıkmada öğretmenlerin kullandıkları yöntemlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Samsun Rotary Kulübü Bilim ve Sanat Merkezi'nde görev yapmakta olan öğretmenler ve burada eğitim alan özel yetenekli ilkokul ve ortaokul öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmada veriler yapılandırılmış görüşmeler ve sınıflarda yapılan gözlemler aracılığıyla toplanmış; içerik analizi ile analiz edilmiştir. Ayrıca elde edilen verilerin yorumlanmasında araştırmacı günlüklerinden yararlanılmıştır. Öğretmenler, sınıflarında en çok karşılaştıkları davranış problemlerinin dinlememe-başkalarının sözünü kesme ve çok soru sorma olduğunu; davranış problemleriyle başa çıkmada en çok rehberlik servisi ve aileyle iş birliği yaptıklarını belirtmişlerdir. Sınıf gözlemlerinde en çok karşılaşılan davranış problemlerinin sınıfta gürültü yapma, sınıfta izinsiz hareket etme olduğu; öğretmenlerin sınıflarda davranış problemleriyle baş ederken en çok doğru davranışa yönlendirme tekniğini kullandıkları görülmüştür. Elde edilen sonuçlar tartışılarak uygulamaya ve ileri araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Gifted students often exhibit certain behavioral problems that affect the educational process. In this study, it is aimed to determine the behavioral problems of gifted students who attended Science and Art Centers and the methods used by their teachers to cope with them. Case studies were used as a qualitative design for this study. The teachers and the primary and secondary school gifted students of Samsun Rotary Club Science and Art Center in 2018-2019 semester were chosen as the research group. The data is gathered using structured interviews and classroom observations. Content analysis is used to analyze the data. Researcher diaries are also used to interpret the gathered data. It is indicated by the teachers that the most commonly faced behavioral problems are not to listening-interrupting someone and excessive question asking; and they most commonly collaborated with guidance teachers and parents to cope with the said problems. Classroom observations show that the most frequently displayed behavioral problems are noise making and unsupervised roaming; and that the most common coping method used is directing towards correct behavior. The outcome of this study is analyzed for producing suggestions for practical usage and further studies.