Anıtsal yapıların rekonstrüksiyon uygulamalarının incelenmesi ve Ayasofya Fatih Medresesi örneği
Investigation of reconstruction applications of monumental structures and the example of Hagia Sophia Fatih Madrasah
Yazar: ÖZGÜR GÜVEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA SEDES
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Rekonstrüksiyon = Reconstruction

Özet:
Bu yüksek lisans tezi mimaride rekonstrüksiyon uygulamalarının incelenmesi ve Ayasofya Fatih Medresesi'nin yeniden yapımı üzerinde odaklanmaktadır. Rekonstrüksiyon, zamanla kaybolmuş, hasar görmüş veya yıkılmış tarihi değere sahip bir yapının özgün haline sadık kalınarak yeniden inşa edilmesi olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmada rekonstrüksiyonun tarihi, önemi ve amaçları detaylı bir şekilde ele alınmaktadır.
Tezin ilk aşamasında, rekonstrüksiyonun tarihi, gelişimi, kullanılan yöntemler, kriterler ve standartlar üzerinde durulmaktadır. Dünyadaki ve Türkiye'deki rekonstrüksiyon uygulamaları incelenmektedir. Bu inceleme sonucunda yeniden yapımın faydalarını ve sorunlarını ele alınmakta ve bu uygulamaların kültürel mirasın korunmasına etkisi tartışılmaktadır. 
Ardından Ayasofya Fatih Medresesi tarihi ve yapımı üzerinde detaylı bir inceleme yapılmaktadır. Bu yapı İstanbul'un tarihi yarımadasında yer almakta ve Osmanlı döneminin en eski eğitim yapılarından biri olan önemli bir tarihi yapının yeniden inşasına odaklanmaktadır. Medresenin tarihçesi, mimari özellikleri, yapı malzemeleri ve yapım teknikleri araştırılmaktadır. Ayrıca medresenin rekonstrüksiyon süreçleri detaylı bir şekilde incelenmektedir. 
Ayasofya Fatih Medresesi'nin yeniden yapımıyla ilgili tartışmalar ve görüşler ele alınmaktadır. Yapının yeniden yapım sürecinde karşılaşılan zorluklar, alınan kararlar ve yapılan değişiklikler incelenmektedir. Ayrıca medresenin yeniden yapılmasının doğrudan veya dolaylı etkileri üzerinde durulmaktadır.
Sonuç olarak, bu tez kültürel mirasın korunması ve yeniden inşa edilmesi sürecinde rekonstrüksiyon uygulamalarının önemini vurgulamaktadır. Dünyadaki ve Türkiye'deki rekonstrüksiyon örneklerini inceleyerek bu uygulamaların avantajlarını ve dezavantajlarını ortaya koymaktadır. Ayasofya Fatih Medresesi'nin yeniden yapımı üzerinden yapılan analizler, gelecekteki rekonstrüksiyon projeleri için yol gösterici olabilecek öneriler sunmaktadır.

Abstract:
This master thesis focuses on the examination of reconstruction practices in architecture and the reconstruction of Hagia Sophia Fatih Madrasah. Reconstruction is defined as the reconstruction of a building of historical value that has been lost, damaged or demolished over time by remaining faithful to its original state. In this study, the history, importance and aims of reconstruction are discussed in detail.
In the first stage of the thesis, the history, development, methods, criteria and standards of reconstruction are emphasised. Reconstruction practices in the world and in Turkey are analysed. As a result of this examination, the benefits and problems of reconstruction are discussed and the effect of these practices on the protection of cultural heritage is discussed.
Then, a detailed examination of the history and construction of the Hagia Sophia Fatih Madrasah is made. This building is located in the historical peninsula of Istanbul and focuses on the reconstruction of an important historical building, one of the oldest educational structures of the Ottoman period. The history, architectural features, building materials and construction techniques of the madrasah are investigated. In addition, the reconstruction processes of the madrasah are analysed in detail. 
Discussions and opinions on the reconstruction of Hagia Sophia Fatih Madrasah are discussed. The difficulties encountered in the reconstruction process, the decisions taken and the changes made are analysed. In addition, the direct and indirect effects of the reconstruction of the madrasah are emphasised.
In conclusion, this thesis emphasises the importance of reconstruction practices in the process of conservation and reconstruction of cultural heritage. It analyses examples of reconstructions in the world and in Turkey and presents the advantages and disadvantages of these practices. The analyses of the reconstruction of Hagia Sophia Fatih Madrasah provide recommendations that can guide future reconstruction projects.