İdare hukuku bakımından gıda güvenliği ve gıda piyasasının düzenlenmesi
Food safety and food market regulation in terms of administrative law
Yazar: ÖMÜR KADRİ SARI
Danışman: PROF. DR. BÜLENT KENT
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Toplumsal yaşamın güven içinde devam etmesi bakımından sağlıklı ve tüketilebilir
gıdanın insanların sofrasına ulaşmasını sağlamak idarenin başlıca görevlerindendir. İdarenin
gıda güvenliği faaliyetlerinin sistematik bir biçimde ele alınması, gıda güvenliği sürecinde
karşılaşılan sorunların çözümü bakımından gerekliliktir. Dolayısıyla tarladan-sofraya gıda
piyasasının düzenlenmesinde idarenin işlem ve eylemlerinin sorgulanması ve yeterliliğinin
irdelenmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmanın amacı hassas ve uzmanlık bilgisi
gerektiren gıda piyasasının düzenlenmesi sürecinde idarenin hangi görev ve yetkileri
bulunduğu irdelenerek yapısal ve fonksiyonel yönleriyle idari işleyişi incelemektir. Bunun
yanında siyasi irade ve diğer etki grupları müdahalesinin meydana getirebileceği
olumsuzlukların özerk ve uzman statüdeki gıda otoritesi (düzenleyici ve denetleyici kurum)
oluşturularak azaltılabileceği varsayımının tartışılmasıdır.
Bu bağlamda öncelikle gıda hukuku ve gıda güvenliği konuları olmak üzere idare
hukuku bakımından ülkemiz ve dünyada gıda güvenliği sisteminin işleyişi incelenecektir.
Özellikle Avrupa Birliği'ndeki gelişmelerin iç hukukumuza yansıması gıda zincirinin her bir
basamağı yönünden ayrıca değerlendirilecektir. Etkin gıda güvenliği için kurallar konulması,
piyasanın denetlenmesi ve yönlendirilmesi görevlerinin geleneksel bakanlık teşkilatıyla gıda
zinciri boyunca ne ölçüde yerine getirildiği detaylıca tartışılacaktır. Gıda güvenliği
kapsamında ülkemizdeki idari teşkilatlanma ve faaliyetler incelenerek piyasa için gıda
otoritesi önerisinde bulunulacaktır.

Abstract:
One of the main duties of the administration is to ensure that healthy and consumable
food reaches people's tables in order to ensure that social life continues safely. It is necessary
for the administration's activities regarding food safety to be systematically addressed for the
resolution of issues encountered in the food safety process. Therefore, there is a need to
question and examine the adequacy of the administration's procedures and actions in
regulating the food market from farm to table. The aim of this study is to investigate the roles
and authorities of governance in the regulation process of the food market, which requires
sensitive and specialized knowledge, and to examine the structural and functional aspects of
administrative procedures. Additionally, the assumption that negative interventions from
political will and other influencing groups could be mitigated by establishing an autonomous
and expert food authority (regulatory and supervisory body) will be discussed.
In this context, the functioning of the food safety system in Turkey and worldwide will
be examined from the perspective of administrative law, focusing primarily on food law and
food safety. Particularly, the impact of developments in the European Union on our domestic
legislation will be evaluated, considering each step of the food chain. The establishment of
rules for effective food safety, the supervision and guidance of the market, and the extent to
which these tasks are carried out by the traditional ministry organization throughout the food
chain will be discussed in detail. The administrative organization and activities related to food
safety in our country will be examined, and proposals will be made for the establishment of a
food authority for the market.