Kronik hemodiyaliz hastalarında 24 saatlik kan basıncı monitörizasyonu ve vücut sıvı dağılımının biyoelektrik impedans ile analizi /
Yazar: MUSTAFA CANBAKAN
Danışman: PROF. DR. SEMRA BOZFAKİOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2001
Konu: Nefroloji = Nephrology

Özet:
Son dönem böbrek yetersizliği vücut sıvı kompozisyonunda değişikliğe neden olan bir süreçtir. Bu süreçte genellikle artan ekstraselüler su (ECW) miktarı ve artmış periferik vasküler direnç hipertansiyona neden olmaktadır. Bu çalışmanın amacı, İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Nefroloji Bilim Dalı, Hemodiyaliz Ünitesi 'nde kronik böbrek yetersizliği nedeni ile hemodiyalize alman hastaları 24 saatlik ayaktan kan basıncı monitörizasyonu (AKBM) ile hipertansif ya da normotansif olarak gruplâyıp, diyaliz öncesi ve diyaliz sonrası biyoelektrik impedans analizi (BIA) ile vücut sıvı oranlarını belirleyerek, her iki hasta grubu ve sağlıklı, hipertansiyon problemi olmayan kontrol grubundaki kişileri vücut sıvı dağılımları açısından birbirleri ile karşılaştırmaktır. Bu çalışmaya kronik böbrek yetersizliği tanısı ile haftada 2 ya da 3 kez hemodiyaliz uygulanan, yaşları 18 ile 61 arasında değişen 21 hasta (E/K:9/12) ile kontrol grubu olarak yaşları 22 ile 57 arasında değişen sağlıklı, hipertansiyon problemi olmayan 32 kişi (E/K: 18/14) dahil edilmiştir. Periferik ödem, venöz dolgunluk, ve diğer sıvı yüklenme bulguları olan hastalar çalışmaya alınmamıştır. Tüm ölçümler haftada 3 kez hemodiyalize giren hastalarda hafta ortasındaki hemodiyaliz gününde, haftada 2 kez hemodiyalize girenlerde ise bir sonraki en yakın hemodiyaliz gününde yapılmıştır. Hastalar diyaliz öncesi ve sonrası tartıldıktan sonra çok frekanslı BIA cihazı ile vücut sıvı dağılımları belirlenmiş ve hastalara aynı gün diyaliz öncesi 24 saatlik kan basıncı takibi yapan portatif elektronik cihazlar takılmıştır. Yirmidört saatlik AKBM' de46 ortalama TA üst limiti 135/85 mmHg olarak kabul edilmiştir. Bu değerin üstünde ortalama kan basıncı tespit edilenler ve/veya antihipertansif ilaç alanlar hipertansif olarak kabul edilmişlerdir. Diyaliz öncesi total vücut suyunun vücut ağırlığına oranı (%TBW) hipertansif grupta, normotansif hemodiyaliz grubu ile kontrol grubundan daha yüksek olarak bulunmuştur. Diyaliz sonrası %TBW'nin her iki diyaliz grubunda azaldığı, fakat her üç grup arasında istatiksel anlamlı fark olmadığı tespit edilmiştir. İntraselüler su miktarının total vücut suyuna oranı (%ICW) hem hipertansif hem de normotansif diyaliz grubunda eşit ve kontrol grubundan daha yüksek olarak bulunmuş, fakat her üç grup arasında istatiksel anlamlı fark tespit edilememiştir. Diyaliz öncesi ve sonrası ekstraselüler suyun total vücut suyuna oranı (%ECW) her iki diyaliz grubunda yaklaşık eşit ve kontrol grubundan düşük olarak, fakat normal sınırlar içinde bulunmuştur. Ekstraselüler suyun kuru vücut ağırlığına oranı (%ECW/BW) diyaliz öncesi hipertansif ve normotansif gruplarda kontrol grubundan daha yüksek olarak bulunmuş, fakat her üç grup arasında anlamlı bir fark tespit edilememiştir. Diyaliz sonrası ise %ECW/BW değerleri her iki diyaliz grubunda yaklaşık olarak eşit, fakat kontrol grubundan düşük olmasına rağmen normal sınırlar içinde bulunmuştur. Çalışma kapsamına alınan hipertansif ve normotansif diyaliz hastalarının diyaliz öncesi total vücut suyunun vücut ağırlığına oranlarının (%TBW) kontrol grubundan daha yüksek olarak bulunması ve diyaliz sonrası her üç grup arasında istatiksel anlamlı fark olmaması, hipertansif ve normotansif gruplar arasında diyaliz öncesi ve sonrası %TBW, %ECW ve %ECW/BW'ler arasında istatiksel anlamlı bir fark bulunmaması ve tüm bu değerlerin normal sınırlar içinde bulunması, hem hipertansif hem de normotansif hasta47 gruplarında sıvı yükünün olmadığı ve hipertansif gruptaki kan basıncı yüksekliğinin volüm fazlalığı ile açıklanamayacağı şeklinde yorumlanmıştır.

Abstract: