Selçuklu-Bizans müesseselerinin karşılaştırılması
The comparison of seljuk and Byzantine institutions
Yazar: FATMA İNCE
Danışman: PROF. DR. EROL KÜRKÇÜOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Tarih = History
Dizin: Askeri birlikler = Military units ; Askeri yapı = Military structure ; Bizans Dönemi = Byzantine Period ; Bizanslılar = Byzantines ; Kamu kuruluşları = Public institutions ; Orta Çağ = Middle Ages ; Selçuklular = Seljuks ; Selçuklular Dönemi = Seljuks Period ; Siyasi yapı = Political structure ; Sosyal yapı = Social structure

Özet:
Tarihimizde önemli bir yere sahip olan Büyük Selçuklu Devleti ve Anadolu Selçuklu Devleti Türk-İslam Devletleri'nin en büyüklerindendir. Bizans İmparatorluğu ya da Doğu Roma İmparatorluğu ise Roma İmparatorluğu'nun doğu kısmında M.S. 395 tarihinde kurulmuş olan Batı dünyasının en büyük devletlerinden biridir. 
Tezimizde, Kendi devirlerinde Doğu ve Batı medeniyetinin en belirgin özelliklerini taşıyan Büyük Selçuklu ve Anadolu Selçuklu devletleriyle Bizans Devleti'ni, devletlerin temel işleyişini oluşturan sosyal, siyasî ve askerî kurumları esas alarak, mukayese ettik.
Tezimizin giriş bölümünde, Orta Çağ kavramının kapsamı ve Orta Çağ'da Bizans Devleti ve İslam dünyasının durumuyla ilgili genel tespitler yapıldıktan sonra başlangıcından itibaren Selçuklu Bizans münasebetleri hakkında bilgi verilmiştir.
Birinci bölümde, Selçuklu devletlerinin ve Bizans Devleti'nin devlet işleyişleri "Devlet Teşkilatı" başlığı altında işlenmiştir. Bu bağlamda söz konusu devletlerdeki kurumsal işleyiş; saray teşkilatları, hükümet teşkilatları, orduları, adalet sistemleri ve devlet işleyişinde kadının yeri ve önemi gibi alt başlıklar vesilesiyle benzeyen ve ayrılan yönleriyle irdelenmiştir. 
Tezimizin İkinci bölümü ise bu devletlerdeki ekonomik faaliyetlere, bu faaliyetleri yürüten kurumlara ayrılmıştır. İkinci bölümde devletlerin tarım, ticaret ve imalat faaliyetleri ve bunları yürüten kurumları kıyaslanabilir ölçütlerle verilmiştir. Ayrıca her türlü ekonomik faaliyetin ana unsuru olan "halk"ın da bu devletlerdeki varlığı ve konumu bu bölümde kıyaslamalı bir biçimde verilmiştir. 
Tezimizin üçüncü bölümünde, Bizans Devleti ile Selçuklu devletlerindeki ilmî hayat, bu hayatı yönlendiren kurumlar tanıtılmış ve gerekli yerlerde kıyaslanmıştır. Ayrıca eğitime ve ilmi hayata doğrudan etki eden "din ve din kurumları" da bu bölümde işlenmiştir.
Sonuç bölümünde de konuyla ilgili genel yargılara varılarak iki medeniyeti temsil eden kurumlarla ilgili tespitler olgunlaştırılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Selçuklular, Bizans Devleti, Haçlı seferleri, İslamiyet, Hristiyanlık.

Abstract:
One of the biggest Turkish-Islamic states are Anatolian and The Great Seljuks  which has an important place in our history. One of the biggest state of the western world is the Byzantine Empire or Eastern Roman Empire which established in 395 and which established in the eastern part of the Roman Empire.
In our thesis, we compare Byzantine Empire with The Great Seljuks and Anatolian Seljuks which have the most distinctive features of Eastern and Western civilization main take their social, political and military institutions what creator this state's basic operation.
In the introduction of our thesis, give information about until the beginning of the Seljuks and Byzantine's relations after doing general observations about the state of the Islamic world and Byzantine Empire.
In the first section, treated under the heading of the Byzantine Empire and the Seljuk Empire State operation "state agency". In this context examines such as subheadings. institutional functioning in the states in question; the Palace agencies, government agencies, the Military, the justice system and the functioning of the place and importance of women in the state on the occasion of the similar and different aspects. 
The second part of our thesis our thesis economic activities in the states, are reserved to institutions in carrying out these activities. In the second part provide of the states in agriculture, trade and manufacturing activities and implementing agencies with comparable criteria. The main elements of economic activity of all kinds, which are also "people"also in this section are given in a comparative format, the existence in these states.
In the third part of our thesis, the Byzantine Empire and Seljuk States intellectual life, and this life is compared to the necessary places leading institutions were introduced. Religion and religious institutions" also in this section are machined.
The concluding section on the subject in general upon the conclusion was ripened for assessments on the institutions that represent two civilizations.
Keywords: Byzantine Empire, Seljuks, Crusades, Islam, Christianity.