Türk geleneksel sporlarının resim sanatına yansıması (Cirit, yağlı güreş, matrak, okçuluk)
Reflection of our Turkish traditional sports in painting art (Javelin, oil wrestling, matchmaking, archery)
Yazar: MUHAMMET ULUTAŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÖZKARTAL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu çalışmanın amacı kültürümüzün, milli sporlarımızın tarihi gelişimlerine, yüzyıllardır dejenere edilmeden günümüze kadar taşınması ve korunmasına, Türk resim sanatı ile ilişkilendirilerek harmanlanmasını amaçlamıştır. Geleneklere bağlı olarak ele alınan spor dallarının tarihi gelişimleri, uygulama alanları, kıyafet ve ritüellerinde Türk resim sanatının izleri aranmış, geleneğin bazı temsilcileri ile karşılıklı görüşülerek bilgi ve birikimlerinden yararlanılmıştır.
Türk tarihinin en önemli zenginliklerinden olan cirit, yağlı güreş, matrak ve okçuluk sporları; askeri eğitim savunma hazırlıkları olarak yüz yıllarca ordunun zinde kalmasını, bedenen ve ruhen güçlü olmasını sağlamıştır. Geleneklerimiz incelendiğinde o günkü formlarının korunarak günümüze kadar başarıyla aktarıldığı,yağlı güreşimizin sembolü Kırkpınar Yağlı Güreş Festivali, 16 Kasım 2010 tarihinde 5.COM 6.42 no'lu karar ile İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirasının Temsili Listesi'ne kaydedilmiştir.Hatta yağlı güreş sporumuzun olmazsa olmazı en önemli enstrümanlarından kıspetlerini diken ve mesleğin son temsilcisi unvanı ile anılan Çanakkale Biga'da yaşayan İrfan ŞEN'in de UNESCO tarafından "Yaşayan insan mirası'' listesinde olduğunu görebiliriz.
Günümüze kadar gelen en eski askeri savaş ve strateji oyunumuz olan Matrak ve dönemin ünlü usta ve minyatürcülerinden Matrakçı Nasuh'un bu güzide sporumuzla ilgili çizimleri ve tasvirlerinin de Türk resim sanatına ışık tuttuğu ve bu bağlamda gelecek nesillere aktarılmasında önemli bir rol oynadığı görülmektedir.

Abstract:
This study aims to blend our culture with the historical development of our national sports, their transfer and preservation for centuries without degenerating to the present day, by associating them with Turkish painting art. Traces of Turkish painting art were searched in the historical developments, application areas, clothes and rituals of the sports branches discussed in accordance with traditions, and some of the traditions were examined. We benefited from their knowledge and experience by meeting with their representatives.
Javelin, oil wrestling, matrak and archery sports, which are among the most important riches of Turkish history, have enabled the army to stay fit and strong physically and spiritually for centuries as military training and defense preparations. When our traditions are examined, it is seen that their forms of that day have been preserved and transferred to the present day, and even our oil wrestling has been included in the cultural heritage list by UNESCO. In fact, we can see that İrfan ŞEN, living in Çanakkale Biga, who is known as Kıspet Thorn, the most important instrument of our sport of oil wrestling, and the last representative of the profession, is also on the "Living Human Heritage" list by UNESCO.
It is seen that Matrak, our oldest military war and strategy game that has survived to this day, and the drawings and descriptions of this distinguished sport of Matrakcı Nasuh, one of the famous masters and miniaturists of the period, shed light on the art of Turkish painting.