Sabır kavramının semantik tahlili
Semantics analysis of the concept of patience
Yazar: HALİL İBRAHİM KAHRAMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH TOK
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Musibet = Calamity ; Sabır = Patience ; İslamiyet = Islam

Özet:
Yeryüzünde insanlığın serüveni ilk insanlar Hz. Âdem ve Hz. Havva'nın yaratılmasıyla başlamıştır. Onların hemen ilk oğulları arasındaki mücadele ile birlikte kıyamete kadar sürecek olan hak ile batılın savaşı ortaya çıkmıştır. 
          İnsan zorluk içinde yaratılmış ve zor şartlar altında çeşitli sınavlara tabi tutulmuş bir varlıktır. Anne karnındaki sıkıntılarla başlayıp, doğumu, hastalıkları, büyümesi, yetişmesi, eğitimi, geçimi, olgunlaşması, çoluk çocuk sahibi olması, insanlarla olan iletişimi, yaşlanması ile geçen ve ölümü ile son bulan bu dünya hayatı zorluklarla dolu bir süreçtir.
          İşte bu zor şartlarda insanın sınavı kazanabilmesi, Yüce Allah'a kullukta, O'nun emirlerine itaatte başarılı olabilmesi, şeytana, nefsin heva ve heveslerine karşı, dünyaya kendini kaptırmaya karşı mücadelede azimli, dirençli olabilmesi, başına gelebilecek olan hastalık, saldırı, ölüm, korku vb. sıkıntılara karşı dayanıklı olabilmesi için ona daima lazım olacak olan birtakım vasıflarla donanması gerekiyordu. Bu yüzdendir ki Yüce Rabbimiz insana bütün bu sıkıntılara göğüs gerebilecek bazı vasıflar verdi. Söz konusu vasıflardan en önemli olanları ise iman, amel, ihlas, irfan ve sabır gibi birtakım üstün özelliklerdir. Hayat serüveninin içinde iman, salih amel, ihlas ve sabır bir bütünün parçalarıdır. Bunlardan birinin eksikliği kişiyi zayıf düşürecek ve kulluğu kesintiye uğratacaktır. İnsana dünya sınavında başarılı olması için en büyük katkıyı sunacak vasıfların başında sabır gelmektedir. Hayatın çok süratli bir şekilde aktığı, insanların bu gidişata ayak uydurmakta zorlandığı ve psikolojik olarak olumsuz etkilendiği bir süreçte en çok ihtiyaç duyulan hususlardan biri de sabırdır. Bu yüzden sabır bu imtihan sahasında son derece önemli olup vazgeçilemez ahlâkî bir değer olmaktadır. Bu bağlamda öncelikle sabır kavramının doğru anlaşılması gerekir. Ancak bu şekilde insan zorluklara karşı donanımlı güçlü olabilir ve kullukta başarıyı yakalayabilir. Bu sebeple biz de araştırmamızda sabır kavramının özellikle Kur'an çerçevesinde doğru anlamını tespit etmeye çalıştık. Bu çerçevede sabır kavramının sözlük ve terim anlamlarını, yakın ve zıt anlamlarının neler olduğunu, cahiliye dönemi ve İslamî dönemde bu kavramın nasıl bir anlam kazandığını, nelerin sabır kavramına dahil olduğunu veya olmadığını araştırdık. Araştırmamızın temel hedefi insan ve toplum için son derece önemli bir vasıf olan sabır kavramının doğru anlaşılmasına bir nebze katkı sunmaktır.
          
Anahtar Kelimeler: Sabır, Kur'an, Ahlâk, Musibet, İman

Abstract:
Man's life begins with the creation of Adam and Eve. The war between pious and impious also begins with them and it will continue until the doomsday.
	Man is a creature who is created and tested in diffuculties. This world's life is a difficult process which begins from the distress in the mother's womb and continue with his birth, his illnesses, his growth, his education, his living, his maturation, his having child, his relationship with people and ends with his death.
	In these diffucult conditions man's passing his test, his servitude to Almighty Allah, in order to be succesful in obedience to His order; to stand against devil and fancy of desire, to be determined to struggle fort his world's blessing, in order to stand still towards distresses like illnesses, attack, death, fear etc. Patience is essential qualification that man needs. It is not a matter of discussion of man's being impatient in the condition of struggle to these kind of difficulties. Belief, a good deed, ihlas and patience are the parts of whole lifetime. Absence of one of them makes man weak and disrupt his servitude.
	Also, in the process which life passes fast, and men are in difficulty to keep pace with this process and affected negatively, it is true that man needs patience most that is quite important factor in the field of testing. So, the concept of patience must be understood carrectly that man could be succesful in servitude and powerfull and equipped to the difficulties. For this reason, we try to present this work to make it clear this concept to be understood correctly, cognized the lexical meaning and term meaning, make its close meaning and antonym known, how this concept understood in pre-islamic age of ignorance and islamic age, what kind of things could and couldn't be patience.

Key Word: Patience, Qoran, Morality, Calamity, Faith