Seneca'nın Naturales Quaestiones adlı eserinde doğa ve ahlak anlayışı
The concept of nature and ethics in Seneca's Naturales Quaestiones
Yazar: CELAL CENGİZ ÇEVİK
Danışman: PROF. DR. ÇİĞDEM DÜRÜŞKEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eskiçağ Dilleri ve Kültürleri Ana Bilim Dalı / Latin Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri = Ancient Linguistics and Cultures ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Ahlak = Morality ; Doğa = Nature ; Felsefe = Philosophy ; Naturales Quaestiones = Naturales Quaestiones ; Seneca = Seneca

Özet:
Tezimizin temel amacı,Seneca'nın Naturales Quaestiones adlı eserindeki doğa ve ahlak anlayışını değerlendirmek ve filozofun, bağlı bulunduğu Stoa düşüncesindeki genel eğilime uygun olarakinsanları ahlakî gelişim amacıyla doğayı incelemeye çağırdığını göstermektir. Bu kapsamda ilkin Stoacı bilgi anlayışı çerçevesindeNaturales Quaestiones'teki doğa ve bilgi problemi incelenmiş olup, Seneca'nın, kutsal kabul ettiği doğanın bilgisini nasılahlakî çıkarımlara bağladığı ve hangi amaçlarla insanları doğayı tanımaya çağırdığıele alınmıştır. Tezimizin bu ilk bölümünde Naturales Quaestiones'teki doğa araştırması üzerine yazmanın ve göksel bilginin önemine, Seneca'nın insanların bu bilgiye erişememelerinin nedeni olarak gördüğü alışkanlık engeline, doğa bilgisinin uzun sürede tamamlanacağı düşüncesine ve Seneca'nın Roma'da felsefe ve doğa araştırmalarınaolan ilgisizlikten şikâyetine değinilmiştir. Daha sonra, ikinci bölümdeilkin Seneca'nın genel tanrıbilim anlayışı üzerinde durulmuş olupNaturales Quaestiones'te ortaya konan doğanın yaratıcı ve yönetici kimliği, kader, doğa olayları arasındaki tutarlı birliktelik ve kehanet konusuyla birlikte Tanrı'nın evrendeki her şeyin nedeni olduğu düşüncesi işlenmiştir. Üçüncü ve son bölümde ise Seneca'nın genel ahlak anlayışı yanında Naturales Quaestiones'te sergilenen ahlak idealleri yani talihi küçümseme ve ölüm korkusunu yenme hedefi ele alınıp, yine eserdeki, ideal bilgenin zihnî yükselişine engel teşkil ettiği için kaçınması gereken ahlakî kusur örneklerinden sapkınlık, gösteriş ve açgözlülükten bahsedilmiştir. NeticedeSeneca'nın insanları doğa araştırmasıyla, doğadaki gizli tanrısallığı ve kusursuz düzeni anlamaya çağırdığı dile getirilmiştir.

Abstract:
The main goal of our thesis is to examine the concept of nature and ethics in Seneca?s Naturales Quaestiones and to show that the philosopher called people to inquiry the naturefor moral development, in pursuant of general tendency in Stoic discipline under that he was. Firstly in this respect,while taking into consideration of Stoic concept of knowledge, the problem of nature and knowledge in NaturalesQuestiones is analysed and its discussed how Seneca assigned the natural science, as a sacred for him, to moral inferences and by which aims called people to know the nature.In this first part, the importance of writing on inquiry of nature, and heavenly knowledge, and consuetude that Seneca commentated as barrier for this knowledge, and idea of that would be perfected in heaps of time, and Seneca?s complaint about unconcernedness of people, for philosophy and natural inquiries at Rome, are mentioned.Then, in second part, firstly general theology of Seneca is discussed, then creative and administrative identity of nature that are presented in Naturales Quaestiones, fate, and idea of consistency among natural phenomena and God as a cause of everything, with subject of divination, are analysed. In third and last part, as well as the outlines of Senecan ethics, ideals, namely aim of contempting fortune and annihilating fear of death that are presented in Naturales Quaestiones, and obscenity, luxury and avarice, as examples of ethic vice, from that ideal wise has to avoid because of it?s barrier for his mental rising, are mentioned. Consequently, it?s reasoned that Seneca called people to know the concealed divine and to understand the perfect order of things in nature.