Epilepsi tanılı çocuklarda hastalık ve hemşire algısına yönelik resim yorumlama
Picture interpretation for disease and nurse perception in children diagnosed with epilepsy
Yazar: BEYZA KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. GÖKÇE DEMİR ; DOÇ. DR. ÖNDER BALTACI
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Epilepsi, beklenmedik ve ani doğası nedeniyle çocuk üzerinde fizyolojik, psikolojik, sosyal
ve duygusal etkilere sahiptir. Epilepsinin çocuklarda duygusal ve sosyal etkileri göz önüne
alındığında, çizim eyleminin epilepsinin çocuklar üzerindeki etkilerini ve duygularını
aktarmada yardımcı olacağı düşünülmektedir. Çalışmada, çizimlere dayalı olarak epilepsi
tanılı çocukların epilepsiye ve hemşireye ilişkin algılarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Görsel fenomenoloji yöntemi kullanılarak gerçekleştirilen araştırmanın örneklemini 7-12
yaş aralığındaki 20 epilepsi tanılı çocuk oluşturmuştur. Veriler 15.01.2023-15.07.2023
tarihleri arasında toplanmıştır. Niteliksel araştırma raporlama için birleştirilmiş kriterler
(COREQ) kontrol listesi kullanılmıştır. ''Tanıtıcı Bilgi Formu'', "Yarı Yapılandırılmış Çocuk
Görüşme Formu" ve çocukların ''Bana Bir Hemşire Çiz, Bana Hastalığını Çiz'' yönergeleri
ile çizilen resimlerin biçim, renk ve kompozisyon açısından değerlendirilmesiyle elde
edilmiştir. Kodlar incelenmiş hastalık algısı üç tema (epilepsi tanılı çocuğun yaşamındaki
kaos, epilepsi tanılı çocuğun gereksinimleri, epilepsi tanılı çocukta gelişim) ve on alt tema
(duygusal durum, geçmiş ve geleceğe yönelik düşünceler, hastane döngüsü, fiziksel etkiler,
ihtiyaç ve istek, arayış ve bağımlılık, iletişim, iyileşme ve gelecek umudu, kişilik, resim
yeteneği) altında gruplandırılmıştır. Hastalık algısı ise iki tema (epilepsi tanılı çocuğun
yaşamında olumlu hemşire, epilepsi tanılı çocuğun yaşamında olumsuz hemşire) ve dokuz
alt tema (bakım verici, yetkinlik, duygusal destek ve empati, iletişim ve ilişki kurma, rol
model, mesleki güven ve yeterlilik, negatif deneyim/ olumsuz duygusal algılar, iletişim
engelleri, hastalığı yönetim tarzı) altında gruplandırılmıştır. Sonuç olarak, çocukların
çoğunlukla özgüven eksikliği, benlik algısında düşüklük, değersizlik duygusu, yalnızlık ve
iletişim problemi yaşadıkları tespit edilmiştir.

Anahtar kelimeler: Çocuk, epilepsi, hemşire, çizim, çizim analizi.

Abstract:
Epilepsy has physiological, psychological, social and emotional effects on children due to
its unexpected and sudden nature. Considering the emotional and social effects of epilepsy
on children, it is thought that the act of drawing will help to convey the effects of epilepsy
on children and their emotions. In this study, it was aimed to evaluate the perceptions of
children diagnosed with epilepsy about epilepsy and nurses based on drawings. The sample
of the study, which was conducted using visual phenomenology method, consisted of 20
children diagnosed with epilepsy between the ages of 7-12. Data were collected between
15.01.2023-15.07.2023. Combined criteria for qualitative research reporting (COREQ)
checklist was used. The data were obtained by evaluating the "Introductory Information
Form", "Semi-structured Child Interview Form" and the pictures drawn by the children with
the instructions "Draw Me a Nurse, Draw Me Your Disease" in terms of form, color and
composition. The codes were analyzed and the perception of illness was grouped under three
themes (chaos in the life of the child diagnosed with epilepsy, needs of the child diagnosed
with epilepsy, development in the child diagnosed with epilepsy) and ten sub-themes
(emotional state, past and future thoughts, hospital cycle, physical effects, need and desire,
seeking and dependency, communication, hope for recovery and future, personality, drawing
ability). Perception of illness was grouped under two themes (positive nurse in the life of a
child with epilepsy, negative nurse in the life of a child with epilepsy) and nine sub-themes
(caregiver, competence, emotional support and empathy, communication and relationship
building, role model, professional confidence and competence, negative experience/
negative emotional perceptions, communication barriers, illness management style). As a
result, it was found that children mostly experienced lack of self-confidence, low selfperception, feelings of worthlessness, loneliness and communication problems.

Keywords: Child, epilepsy, nurse, drawing, drawing analysis.