Yüzme eğitimi alan ergenlerde zihinsel dayanıklılık ile bilişsel esneklik arasındaki ilişki
The relationship between mental toughness and cognitive flexibility in adolescents receiving swimming training
Yazar: SİBEL TANERTAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLTEN HERGÜNER
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Yapılan bu araştırmada, yüzme eğitim alan ergenlerde zihinsel dayanıklılık ile bilişsel esneklik düzeyleri arasında ilişkinin var olup olmadığının ortaya konulması amaçlanmıştır. 
İlişkisel tarama modelinin tercih edildiği araştırmanın evrenini 2023-2024 eğitim-öğretim döneminde Kafkas Üniversitesi Yarı Olimpik Yüzme Havuzuna gelen ve yüzme eğitimi alan sporcu öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmada örneklem alma yoluna gidilmiş ve örneklemi ise bahsedilen evren içerisinden kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen ve yaşları 14-18 arasında değişen toplam 408 sporcu öğrenci oluşturmuştur. Araştırma kapsamında veriler, Kişisel Bilgi Formu, Ergenler İçin Zihinsel Dayanıklılık Ölçeği ve Bilişsel Esneklik Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizlerine kara vermek adına normallik sınaması yapılmış ve ortaya çıkan sonuçlar verilerin normal dağıldığını işaret etmiştir. Normal dağılım gösteren verilerin istatistiksel çözümlemerinde bağımsız gruplar t-testi, Pearson korelasyon ve Regresyon analizleri kullanılmıştır.
Araştırma bulguları incelendiğinde ergenlerin zihinsel dayanıklılık puanlarında cinsiyet, lisanslı sporcu olma ve okul sporlarına katılma durumlarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılığın olmadığı bulunmuştur (p>.05). Bilişsel esneklik açısından sonuçlar incelendiğinde ergenlerin cinsiyete göre bilişsel esneklik puanlarında anlamlı farklılık elde edilirken (p<.05); lisanslı sporcu olma ve okul sporlarına katılma durumlarına göre bilişsel esneklik puanlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılığın olmadığı tespit edilmiştir (p>.05). Değişkenler arasındaki sonuçlar incelendiğinde zihinsel dayanıklılık ile bilişsel esneklik arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı ilişkiler olduğu bulunmuştur (p<.05). Dahası bilişsel esnekliğin zihinsel dayanıklılık üzerinde pozitif yönde yordayıcı güce sahip olduğu ortaya konulmuştur (p<.05). 
Sonuç olarak; zihinsel dayanıklılık ile bilişsel esneklik arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı ilişkiler olduğu bulunmuştur. Mental açıdan sağlıklı bireyler yani konu özelinde zihinsel anlamda dayanıklı bireyler karşılaştıkları durumlar ya da olaylar karşısında yılmadan, durum ne kadar olumsuz olsa dahi kendini koruyarak ve durum karşısında eski pozisyonuna dönebilmek için uğraşan bireylerdir. Bununla beraber mental açıdan esnek olabilmeleri yani bilişsel esnekliğe sahip olmaları da karşılarında ki olumsuz durumlarda daha esnek ve duruma ayak uydurabilmeyi başaran kişilerdir. Bu iki olgu optimal şartlarda bireyin hayatını olumlu yönde etkileyebilcek bir hava oluşturabilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Yüzme, Ergen, Zihinsel Dayanıklılık, Bilişsel Esneklik.

Abstract:
In this study, it was aimed to reveal whether there is a relationship between mental endurance and cognitive flexibility levels in adolescents receiving swimming training. 
The population of the study, in which the relational survey model was preferred, consists of athlete students who came to the Semi-Olympic Swimming Pool of Kafkas University and received swimming training in the 2023-2024 academic year. The sampling method was used in the study and the sample consisted of a total of 408 student athletes aged between 14-18, selected by convenience sampling method from the aforementioned universe. Within the scope of the study, data were collected using the Personal Information Form, Mental Resilience Scale for Adolescents and Cognitive Flexibility Scale. In order to decide on the analysis of the data, normality test was performed and the results indicated that the data were normally distributed. Independent groups t-test, Pearson correlation and Regression analyses were used in the statistical analysis of the normally distributed data.
When the research findings were examined, it was found that there was no statistically significant difference in the mental endurance scores of adolescents according to gender, being a licensed athlete and participating in school sports (p>.05). When the results in terms of cognitive flexibility were examined, it was found that there was a significant difference in the cognitive flexibility scores of adolescents according to gender (p<.05), while there was no statistically significant difference in cognitive flexibility scores according to being a licensed athlete and participating in school sports (p>.05). When the results between variables were analyzed, it was found that there was a positive and moderately significant relationship between mental resilience and cognitive flexibility (p<.05). Moreover, it was revealed that cognitive flexibility had a positive predictive power on mental resilience (p<.05). 
As a result, it was found that there were positive and moderately significant relationships between mental resilience and cognitive flexibility. Mentally healthy individuals, in particular mentally resilient individuals, are individuals who do not give up in the face of situations or events they face, even if the situation is negative, protect themselves and strive to return to their old position in the face of the situation. In addition, those who are mentally flexible, i.e. who have cognitive flexibility, are more flexible and able to adapt to the situation in adverse situations. These two phenomena can create an atmosphere that can positively affect an individual's life under optimal conditions.
Keywords: Swimming, Adolescent, Mental Toughness, Cognitive Flexibility.