Koroner arter hastalarında sistatin c düzeyi ve koroner ateroskleroz ile ilişkisi
Cystatin c level in patients with coronary artery disease and relationship with coronary atherosclerosis
Yazar: YUSUF ÇETİN DOĞANER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÜMİT AYDOĞAN
GATA / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Koroner anjiyografi = Coronary angiography ; Koroner hastalık = Coronary disease ; Sistatinler = Cystatins

Özet:
Giriş ve Amaç: Koroner arter hastalığı (KAH), kalbin beslenmesini ve pompa fonksiyonunu yerine getirmesi için gerekli olan kanı sağlayan koroner arterlerin bu işlevlerini yitirmesi sonucu oluşan iskemi kaynaklı ortaya çıkan hastalıktır. GFR hesaplamasında kullanılan endojen bir belirteç olan sistatin C'nin KAH varlığını, ciddiyetini ve ileri dönük kardiyovasküler olayları saptamada faydalı olacağı belirtilmektedir. Araştırmamızın amacı normal glisemi düzeyleri ve böbrek fonksiyonlarına sahip hastalarda; anjiografi sonuçlarına göre KAH varlığı, ciddiyeti, tutulan damar sayısı ile sistatin-C düzeylerini belirlemek; bu parametreler arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı araştırmaktır.Gereç ve Yöntem: Araştırmamız GATA Kardiyoloji AD.'da Haziran 2010 ? Haziran 2011 tarihleri arasında KAH şüphesi ile elektif şartlarda koroner anjiyografi işlemi geçiren 88 hasta üzerinde yapıldı. Hasta örneklemi oluşturulurken, glukoz metabolizması bozuklukları, böbrek yetmezliği ve tiroid disfonksiyonu durumları serum sistatin C seviyelerini etkilediği için araştırma dışı bırakıldı. Hastalar anjiografi sonuçlarına göre KAH yönünden sağlam olanlar, ?%50 koroner tutulum olanlar ve <%50 koroner tutulum olanlar olarak üç gruba ayrıldı. Üç grup hastada sistatin C değerleri; KAH varlığı, şiddeti ve tutulan damar sayısı açısından incelendi.Bulgular: Hastaların ortalama yaşı 51,73±9,21 idi. Çalışmaya katılan hastaların %80,7'si (n=71) erkek, %19,3'ü (n=17) kadındı. Hastalar KAH varlığına göre sistatin C düzeyleri yönünden değerlendirildiğinde; sistatin C değerleri KAH (-) olan grupta 1334,86± 93,45; KAH (+) olan grupta 836,49±411,29 idi. Gruplar arasında sistatin C düzeyleri açısından istatistiksel anlamda fark vardı (p< 0,001). Hastalar KAH şiddeti yönünden üç gruba ayrıldığında sistatin C düzeyleri ortalaması; %50 ve üzeri darlığı olan grupta 656,60±346,35; %50'den az darlığı olan grupta 1016,38±396,54; KAH açısından sağlam olan grupta 1334,86±393,45 olarak saptandı. Üç grup arasında sistatin C düzeyleri ortalamaları açısından istatistiksel anlamda fark saptandı (p< 0,001). Hastaların aterosklerotik tutulum gösteren damar sayısına göre sistatin C ortalama değerleri; koroner tutulum olmayan grupta 1334,86±393,45; tek damar tutulumunda 801,67±418,70; iki damar tutulumunda 993,90±457,34; üç damar tutulumunda 744,09±354,53; dört damar tutulumunda 682,30±294,43 olarak saptandı. Gruplar tutulum gösteren damar sayısı açısından ortalama sistatin C değerleri yönünden karşılaştırıldığında aralarında istatistiksel anlamda farklılık saptandı (p<0,001).Sonuç: Serum sistatin C seviyeleri KAH'nın varlığını, şiddetini ve tutulan damar sayısını öngörmede erken bir belirteç olabilir. Koroner anjiografi uygulaması, KAH'nı saptamada altın standart yöntem olmakla birlikte, oldukça invaziv bir yöntemdir. Bu uygulamayı kabul etmeyen hastalarda veya imkanı olmayan merkezlerde sistatin C değerleri KAH yükünü belirlemede faydalı olabilir.

Abstract:
Introduction: Coronary Artery Disease (CAD) is an ischemic originated disease occured with dysfunction of coronary arteries which supply necessary blood for heart pump function and nutrition. It?s indicated that cystatin C, used as an endogenic marker for measurement of GFR, could be usefull for determining the presence and severity of CAD, prospective cardiovascular events. Aim of our study is to ascertain presence and severity of CAD, involvement number of coronary artery, cystatin C levels and to investigate whether there is a significant relationship between these parameters.Materials and Methods: 88 patients with suspicious of CAD underwent elective coronary angiography in GMMA Department of Cardiology between 2010 July-2011 July were enrolled to the study. Creating patient sample glucose metabolism disorders, kidney failure and thyroid dysfunctions were excluded from study because of these conditions? effect of serum cystatin C levels. According to the results of angiographies, patients were divided into 3 groups as healthy, ? 50% involvement in coronaries and < 50% involvement in coronaries. In 3 group patients, cystatin C values were examined in terms of presence and severity of CAD and number of involved vessels.Results: Mean age of patients was 51,73±9,21. Patients in study were 80.7% (n=71) male, 19.3% (n=17) female. When patients were evaluated in terms of cystatin C levels based on the CAD presence; cystatin C levels were 1334.86±93.45 in CAD (-) group, 836.49±411.29 in CAD (+) group. There were statistically significant difference between groups in terms of cystatin C levels (p<0.001). When patients were separated into 3 groups in terms of CAD severity, mean cystatin C levels were 656.60 ± 346.35 in ?%50 involved group, 1016.38 ± 396.54 in <%50 involved group and 1334.86 ± 393.45 in healthy group. Statistically significant difference was determined in terms of mean cystatin C levels between 3 groups (p<0.001). According to number of vessels showing atherosclerotic involvement in patients, mean cystatin C values was 1334.86±393.45 in the group without coronary involvement, 801.67±418.70 in single-vessel involvement, 993.90±457.34 in 2-vessel involvement, 744.09±354.53 in 3-vessel involvement, 682.30±294.43 in 4-vessel involvement. When groups are compared in terms of mean cystatin C levels based on number of involved vessel, statistically significant difference was determined (p<0.001).Conclusion: Serum cystatin C levels may be an early marker for predicting the presence, severity of CAD, number of involved vessel. Although coronary angiography is a gold standart method to detect CAD, it?s a rather invasive method. Cystatin C values may be usefull to determine the burden of CAD in patients who do not accept this intervention and in centers without this possibility.