Deprem bölgelerinde tüketilen menülerin günlük besin maddesi ihtiyacını karşılaması üzerine bir araştırma
A research on meeting daily nutrient needs of menus consumed in earthquake areas
Yazar: NESLİHAN BUDAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET SALİH KARAÇALTI
İSTANBUL TOPKAPI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts

Özet:
Bu çalışma 06.02.2023 tarihinde yaşanmış deprem sonrasında, Kahraman Maraş Dulkadiroğlu ilçesinde depremden 72 saat sonra dağıtılan bir haftalık menüler üzerinden yapılmıştır. İnsanların en zor zamanlarında ulaşamadığı ve düşünemediği beslenme gereksinimi yardımlarla karşılanırken, günlük besin ögesi ihtiyacının hangi oranlarda karşılandığının saptanması amaçlanmıştır. Sabah kahvaltısı ve akşam yemeği şeklinde verilen öğünlerin enerji ve protein ihtiyacını tam olarak karşılayamadığı hesaplanmıştır. Şöyle ki; enerji ihtiyacının günlük nüfus ortalaması (çocuk, genç, yetişkin, yaşlı) minimum 2.250 kalori/gün olması gerekirken bir haftalık araştırma sonucu bu ihtiyacın ancak verdiğimiz iki öğün ile    %58'i karşılanabilmiştir. Protein ihtiyacının ise nüfus ortalaması ortalama günlük 60 gr olması gerekirken bir haftalık ortalama sonucunun ancak %83'ü karşılanabilmiştir. Vitamin ve mineral ihtiyaçları da bu araştırmada ölçülmemiş ancak yaklaşık aynı oranlarda bir eksiklik olduğu öngörülmektedir. Depremzedelerin kendi imkânlarıyla öğle yemeği veya verilen menülerden hariç beslenme imkânları da oldukça kısıtlı olduğu gözlemlendiğinden besin gruplarının (menülerin) seçiminde yeterli ve dengeli beslenmeyi sağlayacak şekilde, sağlık sorunlarını önleyici tedbirler düşünülerek, yeniden planlanmasının yapılmasına ihtiyaç vardır. Doğal afetler kişilerin psikolojik ve fizyolojik olarak etkilenmesine neden olarak bireylerin çaresizliğini arttır. Gıdalara erişimin zorlaşması, alt yapının yetersizliği, su sıkıntısının giderilememesi gibi nedenlerle gerekli önlemler alınmadığı sürece salgın hastalıklarda artış meydana gelerek toplum sağlığını olumsuz yönde etkiler. Afetzede toplumlar ve bu toplum içerisinde yer alan özel gruplara göre afet beslenme planı hazırlanarak bireylerin sağlıkları korunmalıdır. 

Anahtar kelimeler: Afet, depremde beslenme, besin maddeleri,  menü, menü planlama.

Abstract:
This study was conducted on one-week menus distributed 72 hours after the earthquake in Dulkadiroğlu district of Kahraman Maraş in the aftermath of the earthquake on 06.02.2023. While the nutritional needs that people cannot reach and cannot think about in the most difficult times are met with aid, it is aimed to determine at what rates the daily nutrient needs are met. It was calculated that the meals provided in the form of breakfast and dinner did not fully meet the energy and protein needs. In other words, while the average daily energy requirement of the population (children, youth, adults, elderly) should be at least 2,250 calories/day, 58% of this requirement could only be met with the two meals we provided as a result of the one-week study. While the average protein need of the population should be 60 g per day, only 83% of the one-week average result could be met. Vitamin and mineral needs were not measured in this study, but it is estimated that there is a deficiency at approximately the same rate.Vitamin and mineral needs were not measured in this study, but it is estimated that there is a deficiency at approximately the same rate. Since it is observed that earthquake survivors have very limited nutrition opportunities other than lunch or the menus provided by their own means, there is a need to re-plan the selection of food groups (menus) in a way to ensure adequate and balanced nutrition, taking into account the measures to prevent health problems. Natural disasters increase the helplessness of individuals by causing them to be affected psychologically and physiologically. Unless necessary measures are taken due to reasons such as difficult access to food, inadequate infrastructure, inability to eliminate water shortage, epidemic diseases increase and negatively affect public health. Disaster nutrition plan should be prepared according to disaster-stricken communities and special groups within this community and the health of individuals should be protected.

Keywords: Disaster, nutrition in the earthquake, nutrients, menu, menu planning.