Yoga destekli olan ve olmayan doğuma hazırlık eğitiminin kortizol, anksiyete, doğum korkusu ve hazır oluşluk düzeyine etkisi
The effect of yoga assisted and NON-yoga assisted childbirth preparation education on cortisol, anxiety, fear of childbirth and readiness level
Yazar: MEHTAP UZUN AKSOY
Danışman: DOÇ. DR. ELİF GÜRSOY
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Anne eğitimi = Mother education ; Anneler = Mothers ; Doğum = Delivery ; Doğum korkusu = Fear of birth ; Hazırbulunuşluk = Readiness ; Hidrokortizon = Hydrocortisone ; Yoga = Yoga

Özet:
Amaç: Araştırma gebelere verilen yoga destekli olan ve olmayan doğuma hazırlık eğitiminin gebelerin tükürük kortizol, anksiyete, doğum korkusu ve doğuma hazır oluş düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmış randomize olmayan müdahale-kontrol gruplu ön test-son test tasarımlı yarı deneysel bir çalışmadır. 
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın uygulaması 12 Nisan 2019-30 Ekim 2019 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Eskişehir'de bir Üniversite Hastanesi, bir Şehir Hastanesi ve on dokuz aile sağlığı merkezine başvuran 60 gebe oluşturmuştur. Araştırmada yoga destekli doğuma hazırlık eğitimi (n=19), doğuma hazırlık eğitimi (n=22) ve kontrol (n=19) grubu olmak üzere üç grup yer almıştır. Müdahale gruplarına 4 hafta süreyle haftada bir kez eğitim verilmiştir. Yoga destekli doğuma hazırlık eğitimi grubunda gebelere haftada bir gün 50 dakika doğuma hazırlık eğitimi ve 50 dakika gebelik yogası, doğuma hazırlık eğitimi grubunda haftada bir gün 50 dakika süreyle doğuma hazırlık eğitimleri verilmiştir. Eğitimler gebelerin 30. gebelik haftalarında başlatılmış, 34. gebelik haftalarında tamamlanmıştır. Araştırmanın verileri; gebe bilgi formu, tükürük numunesi toplama materyali, durumluk–sürekli kaygı envanteri, doğum korkusu ve doğuma hazır oluş ölçekleriyle toplanmıştır. Tükürük numuneleri müdahale gruplarında gebelerden birinci ve dördüncü eğitim oturumlarında, her eğitimin başlangıcı ve sonunda alınmıştır. Kontrol grubunda 1. tükürük numunesi 30., 2. tükürük numunesi 34. gebelik haftalarında alınmıştır. 
Bulgular: Yoga destekli doğuma hazırlık eğitimi, doğuma hazırlık eğitimi ve kontrol grubunda yer alan gebelerin son ölçüm tükürük kortizol düzeyleri bakımından anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır (p>0.05). Yoga destekli doğuma hazırlık eğitimi grubundaki gebelerin eğitim sonrası kortizol düzeylerinin eğitim başlangıcına göre anlamlı şekilde daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0.001). Yoga destekli doğuma hazırlık eğitimi ve doğuma hazırlık eğitimi alan gebelerin durumluk kaygı envanteri son test puanlarının kontrol grubundaki gebelerden anlamlı şekilde yüksek olduğu bulunmuştur (p<0.001). Gebelerin doğum korkusu son test puanlarının karşılaştırılmasında gruplara göre anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir (p>0.05). Yoga destekli doğuma hazırlık ve doğuma hazırlık eğitimi gruplarında gebelerin doğum korkusu son test puanlarının ön test puanlarından anlamlı düzeyde düşük olduğu belirlenmiştir (p=0.003, p<0.001). Gebelerin doğuma hazır oluş son test puanları bakımından gruplarına göre anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir (p=0.019). Yoga destekli doğuma hazırlık eğitimi alan gebelerin doğuma hazır oluş ölçeği son test puanlarının kontrol grubundaki gebelerden anlamlı şekilde düşük olduğu tespit edilmiştir (p=0.019). Yoga destekli doğuma hazırlık ve doğuma hazırlık eğitimi alan gebelerin doğuma hazır oluş son test puanlarının ön test puanlarından anlamlı düzeyde düşük olduğu saptanmıştır (p<0.001).
Sonuç: Sonuç olarak, yoga destekli doğuma hazırlık eğitiminin gebelerin tükürük kortizol düzeyini düşürdüğü, doğum korkularını azalttığı ve doğuma hazır oluş ve durumluk kaygı düzeylerini arttırdığı saptanmıştır.

Abstract:
Objective: The research is a semi-experimental study with a non-randomized intervention-control group pretest-posttest design designed to determine the effect of yoga-assisted and non-yoga assisted childbirth preparation education given to pregnant women on saliva cortisol, anxiety, fear of childbirth and readiness of birth.
Materials and Methods: This research was carried out between April 12, 2019 and October 30, 2019. The data of research were collected between 12 April 2019 and 30 October 2019. The sample of the study consisted of 60 pregnant women who applied to a University Hospital, City Hospital and nineteen family health centers in Eskişehir. The study was carried out with 60 pregnant women who were in their 30th gestational week and had no risky pregnancy. In the study, there were three groups including yoga-assisted childbirth preparation education (n=19), childbirth preparation education (n=22), and control group (n=19). Intervention groups were trained once a week for 4 weeks. In the yoga-assisted childbirth preparation education group 50 minutes childbirth preparation education and 50 minutes of prenatal yoga and in the childbirth education group 50 minutes pregnant women were provided with childbirth preparation education. Trainings were started at the 30th gestational week of pregnant women and completed at the 34th gestational week. The data of the study were collected by pregnant information form, saliva sample collection material, status-continuous anxiety inventory and prenatal self-assessment scale- readiness and fear of birth subscales. In the training groups, saliva samples were collected from the pregnant women in the first and fourth training sessions at the beginning and end of each training. On the other hand, in the control group, the first saliva sample was collected at 30th weeks, the second saliva sample was collected at 34th weeks of gestation.
Results: There was no significant difference between the groups in terms of saliva cortisol levels of pregnant women in yoga-assisted childbirth preparation education, childbirth preparation education and control group (p>0.05). It was found that post-education cortisol levels of the pregnant women in the yoga-assisted childbirth preparation education group were significantly lower than the pre-education (p<0.001). It was found that the state anxiety inventory posttest scores of the pregnant women who received yoga-assisted childbirth education and childbirth education were significantly higher than the pregnants in the control group (p<0.001). It was found that there was no significant difference in the comparison of the fear of childbirth post-test scores by groups (p>0.05). It was determined that fear of childbirth post-test scores were significantly lower than the pre-test scores in the yoga-assisted childbirth preparation education and childbirth preparation education groups (p=0.003, p<0.001). It was determined that there was a significant difference in terms of readiness of birth by groups of pregnant women (p=0.019). It was determined that the posttest scores of the pregnant women who received yoga-assisted childbirth preparation education were significantly lower than the pregnants in the control group (p=0.019). It was found that the posttest scores of the readiness of birth level of the pregnant women who received yoga-assisted childbirth preparation education and childbirth preparation education were significantly lower than the pre-test scores (p<0.001). 
Conclusion: As a result, it has been determined that yoga-assisted childbirth preparation education decreases saliva cortisol values and fears of birth while increasing the readiness and state anxiety levels of pregnant women.