Cypermethrın'in kalkan balığı (Scophthalmus maximus, Linnaeus, 1758) spermatozoası üzerine etkilerinin İn vivo ve in vitro değerlendirilmesi
In vivo and in vitro evolution of the effects of cypermethrin on turbot (Scophthalmus maximus, Linnaeus, 1758) spermatozoa
Yazar: ATİFE TUBA BEKEN
Danışman: PROF. DR. ŞAHİN SAKA
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu çalışmada, sentetik pyrethroid olan cypermethrinin (CYP) in vivo ve in vitro uygulamaları sonrası kalkan balığı (Schopthalmus maximus) spermatozoasına sperm kinematikleri (MOT, PM, VCL, VSL, VAP, LIN, STR, ALH, BCF), oksidatif stres biyobelirteçleri (MDA, GSH, SOD, CAT, GPx ve LPO) ve gonadlarda histopatolojik değişiklikler üzerine olan etkileri incelenmiştir. Karadeniz bölgesinde tarımsal faaliyetlerde ve fındık tarımında kullanılan sentetik pyrethroidlerin kullanımı kalkan balığı üreme dönemini kapsamaktadır. Bu amaçla CYP'in azalan kalkan balığı stoklarına etki eden çevresel faktörlerden biri olabileceği in vivo ve in vitro çalışmalarla ortaya koyulmuştur. Doğal üreme sezonunda kuluçkahane orjinli kalkan balıkları kullanılarak in vivo çalışmada iki farklı (0,187 ve 0,218 ppb) ve in vitroda üç farklı (1,025, 2,05 ve 4,1 ppb) CYP konsantrasyonu kullanılmıştır. Kontrol gruplarına CYP uygulanmamıştır. In vivo ve in vitro çalışmalarda sperm motilite, progressive motilite, eğrisel hareket hızı, doğrusal hareket hızı, ortalama hızı, doğrusallık ve yatay yer değiştirme özellikleri değerlerinde CYP konsantrasyonlarına bağlı azalma önemli bulunmuştur (p<0,05). Ayrıca oksidatif stres çalışmasında kalkan spermindeki antioksidanlardan glutatyon, glutatyon peroksidaz, süperoksit dismutaz ve katalaz aktivitelerinde artış tespit edilmiştir. Yapılan karşılaştırmada her 3 grupta da spermatid ve spermatozoaların seminiferous tübüllerinde bulunduğu tespit edilmiş ve gruplar arası farklılık gözlenmemiştir. Elde edilen veriler değerlendirildiğinde, artan CYP konsantrasyonlarının kalkan balığı spermatozoasına önemli düzeyde etki ettiğini göstermiştir (p<0,05).

Abstract:
In this study, effects of in vivo and in vitro administration of cypermethrin (CYP), a synthetic pyrethroid, on sperm kinematics (MOT, PM, VCL, VSL, VAP, LIN, STR, ALH, BCF), oxidative stress biomarkers (MDA, GSH, SOD, CAT, GPx and LPO) and also histopathological changed in gonads were investigated in spermatazoa of turbot (Schopthalmus maximus). Synthetic pyrethroid pesticide is commonly used in not only agricultural activities but also hazelnut growing in the Black Sea region during reproduction period of turbot. In this sense, in vivo and in vitro studies have shown that CYP could be one of the environmental factors affecting decreasing turbot stocks. Broodstock was supplied from culture origin and used in spawning season, additionally, two (0.187 and 0.218 ppb) and three (1.025, 2.05 and 4.1 ppb) different CYP concentrations were performed for in vivo and in vitro studies, respectively. Control groups were not exposed CYP. In vivo and in vitro studies, significant reductions were found in sperm motility, progressive motility, curvilinear velocity, linear motion velocity, mean velocity, linearity, and horizontal displacement properties depend on CYP concentrations (p<0.05). Besides, activities of glutathione, glutathione peroxidase, superoxide dismutase, and catalase which are oxidative stress biomarkers, increased. In terms of histological alterations, it was determined that spermatid and spermatozoa were found in seminiferous tubules in all 3 groups and no difference was observed between the groups. According to obtained results, sperm kinematics was affected significantly with increased the dose levels of CYP (p<0.05).