Rize'de seçimler ve siyasi hayat 1938-1960
Elections and political life in Rize 1938-1960
Yazar: BURAK SİNAN
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN TEKİR
Sinop Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Cumhuriyet Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History

Özet:
1878 Kanuni Esasinin ilanıyla siyasi hayatta seçim kavramıyla tanışan Türk siyasi hayatı,
2. Meşrutiyet döneminde siyasi parti kavramıyla tanıştı. 1920 yılına gelindiğinde millî iradenin
tecellisiyle kurulan ve Millî Mücadele'nin başarı ile yürütülmesini sağlayan Birinci Türkiye
Büyük Millet Meclisi'nde siyasi partiler yer almadı. 1923 yılında Cumhuriyetin ilanıyla
Cumhuriyetin vazgeçilmez parçası olan siyasi partiler de kurulmaya başladı. 1923 yılında kurulan
ilk siyasi parti olan Cumhuriyet Halk Partisi ülkeyi 1950 yılına kadar iktidar olarak yönetti. Türk
siyasi tarihinde 1923-1946 devresi Tek Parti Dönemi olarak adlandırılmıştır. 1946'ya gelindiğin
yeni kurulan Millî Kalkınma Partisi ve Demokrat Parti ile çok partili yaşama geçilmiştir.
 Bu tez iki bölümden oluşmaktadır ve Millî Şef döneminden çok partili döneme geçiş
sürecinde Rize ilindeki siyasi hayata ve seçimlere odaklanmaktadır. Birinci bölümde çok partili
hayata geçişin Rize'deki yansımalarını ve Rize'de kurulan siyasi partiler ile bu partiler arasındaki
ilişkileri değinilmiştir. İkinci bölümde ise Rize'de yapılan genel ve yerel seçimler incelenirken
Rize'nin siyasi simalarının özgeçmişleri hakkında bilgi aktarılmıştır.
 Tezin ana kaynaklarını Türkiye Cumhuriyeti Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet
Arşivi, TBMM Arşivi, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Arşivi ile Milli Kütüphaneden
temin edilen dönemin Rize yerel gazeteleri, Türkiye İstatistik Kurumu kayıtları ve konu ile ilgili
araştırma eserler oluşturmaktadır.

Abstract:
Turkish politics became acquainted with the concept of the election with the Constitution
of the Ottoman Empire declared in 1878, and in the Second Institutional Era, they became
acquainted with the concept of the political party. However, there were no political parties in the
Grand National Assembly of Türkiye, which was established in 1920 with the national will and
ensured the successful completion of the Turkish War of Independence. With the proclamation
of the Republic of Türkiye on October 29, 1923, political parties, which are the necessity of the
concept of a republic, also started to be established. The Republican People's Party was the first
political party in the Republic of Türkiye, founded in 1923, and they ruled the country, staying in
power until 1950. The period between 1923 and 1946 is called the One-Party Period. In 1946,
with the newly established National Development Party and the Democrat Party, it started a multiparty life.
This thesis consists of two parts and focuses on the political life and elections in Rize
during the transition from the period of the National Chief to the multi-party period. In the first
part, the reflections of the transition to multi-party life in Rize and the relations between the
political parties established in Rize and these parties are mentioned. In the second part, while the
general and local elections held in Rize were examined, information was given about the
backgrounds of the political figures of Rize.
The main sources of the thesis are the Republic Archive of the Presidency of the State
Archives of the Republic of Türkiye, the Archives of the Grand National Assembly of Türkiye,
the Archive of the Presidency of the Republic of Türkiye and the Rize local newspapers of the
period obtained from the National Library, the records of the Turkish Statistical Institute and
research works related to the subject.