Akut myeloid lösemi hastalarında febril nötropenik atakların değerlendirilmesi
Evaluation of febrile neutropenic episodes in acute myeloid leukemia patients
Yazar: MELDA CÖMERT
Danışman: DOÇ. DR. İRFAN KUKU
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Antibiyotikler = Antibiotics ; Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Enfeksiyonlar = Infections ; Lösemi = Leukemia ; Lösemi-miyeloid = Leukemia-myeloid ; Mikrobiyal duyarlılık testleri = Microbial sensitivity tests ; Nötropeni = Neutropenia

Özet:
Kemoterapiye bağlı febril nötropeni (FEN) gelişen hastalarda ölümlerin en önemli nedeni infeksiyonlardır. Bu nedenle nötröpenik hastalarda ateşin, aksi ispat edilinceye kadar infeksiyon kaynaklı olduğu kabul edilip empirik geniş spektrumlu antibiyotik tedavisine hemen başlanılması standart yaklaşımdır. Çalışmamıza 2002-2010 yılları arasında İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Turgut Özal Tıp Merkezi, Erişkin Hematoloji Kliniği'nde akut myeloid lösemi tanısı (AML) ile tedavi ve takip edilen 87 hasta alındı. Çalışmamızda bu hastalarda kemoterapiye bağlı gelişen 236 FEN atağı; infeksiyon kategorileri, izole edilen patojen mikroorganizmalar, mortalite oranları ve uygulanan antibiyotik tedavileri açısından retrospektif olarak değerlendirildi.FEN ataklarının %30.9'u mikrobiyolojik olarak tanımlanmış infeksiyon (MTİ), %40.3'ü klinik olarak tanımlanmış infeksiyon (KTİ) ve %28.8'i de nedeni açıklanamayan ateş (FUO) kategorisinde değerlendirildi. Hasta başına ortalama FEN atak sayısı 2.7 bulundu. FEN ataklarının %19.9'unda kan kültüründe etken patojen mikroorganizma izole edilirken, %80,1'inde izole edilemedi. Kan kültürlerinden izole edilen patojen mikrorganizmaların %51.1'ini gram-pozitif bakteriler, %40.4'ünü gram-negatif bakteriler ve %8.5'ini ise fungal etkenlerin oluşturduğu tespit edildi. Çalışmamızda 236 FEN atağının %18.2'sinde etken patojen bakteri izole edildi. İzole edilen patojen bakterilerin %55.8'ini gram-pozitif, %44.2'sini gram-negatif bakterilerin oluşturduğu saptandı. En sık bakteriyel etken olarak gram-pozitif etkenlerden koagülaz-negatif Stafilokok (KNS), gram-negatiflerden ise E. coli izole edildi. Klinik olarak tanımlanmış en sık infeksiyon nedeni olarak pnömoniler bulundu. Tüm FEN ataklarında ortalama nötropeni süresi 13.3 gün iken, bu süre MTİ'de 16.7 gün, KTİ'de 13.1 gün ve FUO'da ise 10.0 gün olarak saptandı. FEN ataklarında mortalite oranımız %8.5 olarak tespit edildi. Mortalite oranları MTİ'da %9.6, KTİ'de %11.6 ve FUO'da %2.9 olarak bulundu. FEN ataklarında, exitus olan hastaların ortalama nötropeni süresi 21.6 gün, exitus olmayanlarda ise 12.6 gün olarak bulundu. Bu fark istatisitksel olarak anlamlı idi. Ayrıca exitus olan hastalarımızda kombine tedavilerin ve antifungallerin exitus olmayanlara göre anlamlı olarak daha fazla kullanıldığı saptandı.Sonuç olarak, her merkezin kendi infeksiyon etkenlerini yakından izleyip empirik antibiyotik tedavi politikalarını belirlemesi, febril nötropeni sürecinin daha iyi yönetilmesinde olumlu katkı sağlayabilir.

Abstract:
The most important cause of mortality in febrile neutropenic episodes (FNEs) which mature after chemotherapy is infections. Therefore fewer in neutropenic patients must be accepted as an infection until the contrary is proved and broad-spectrum empric antibiotherapy must be started immediately as a standard approach. Our study includes 87 patients who have been treated because of acute myeloid leukemia in İnönü University Turgut Özal Medicine Center Adult Hematology Clinic between 2002 and 2010. The infection categories, isolated pathogen microorganisms, mortality ratios and antibiotherapy regimens in 236 febril neutropenic episodes which mature after chemotherapy have been examined retrospectively in our study.In FNEs, fewer was evaluated in %30.9 microbiologic defined infection (MDI), %40.3 clinical defined infection (CDI) and %28.8 fewer of unknown origin (FUO) categories. The mean patient episode number was estimated as 2.7. In FNEs, %19.9 efficient pathogen microorganism was isolated from blood cultures and %80.1 was not isolated. %51.1 of pathogens which isolated from blood cultures were gram-positive bacteries, %40.4 were gram-negative bacteries and %8.5 were fungus. In our study we isolated %18.2 efficient pathogen bacterium in 236 FNEs. %55.8 of isolated bacteries were gram-positive bacteries and %44.2 were gram-negative bacteries. The predominant isolated gram-positive bacteria was KNS, gram-negative bacteria was E. coli. Pneumonia was the most clinical infection seen in CDI. The mean neutropenia duration was 13.3 days in all episodes, 16.7 days in MDI, 13.1 days in CDI and 10.0 days in FUO.The mortality was %8.5 in FNEs. Mortality ratios were %9.6 in MDI, %11.6 in CDI and %2.9 in FUO. The mean neutropenia duration in exitus patients were 21.6 days and 12.6 days in living patients. This difference was statistically significant. Furthermore, combined antibacterial treatments and antifungal treatments were used in exitus patients significantly more than living patients.In conclusion, it can supply useful additive for a beter febrile neutropenia management process if the medical centers follow their infection agents closely and modify their empiric antibiotic treatment policies.