Gümrük Birliği'nin Türkiye'nin dış ticareti üzerine etkileri
The effects of the Customs Union on Turkey's foreign trade
Yazar: UĞUR YUVACI
Danışman: PROF. DR. KIVANÇ HALİL ARIÇ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
20. yüzyılın ikinci yarısı itibariyle Avrupa'da oluşan entegrasyon hareketleri neticesinde Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu kurulmuş, ilerleyen dönemde ise bu topluluk Avrupa Ekonomik Topluluğuna dönüşmüş ve böylelikle Avrupa Birliği'nin de temelleri atılmıştır. Türkiye, Avrupa Ekonomik Topluluğuna üye olmak için 1959 tarihinde başvuruda bulunmuş ve 1963 yılında ise bu topluluğa girişte ilk adım olarak Ankara Antlaşması imzalanmıştır. İlerleyen dönemde ise Katma Protokol imzalanmış, son olarak 1995 yılında ise Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki gümrük birliği Antlaşması onaylanmış ve Türkiye 1996 yılında gümrük birliğine üye olmuştur. 
Bu araştırmanın amacı gümrük birliği üyeliğinin Türkiye dış ticaretine olan etkilerinin ortaya konulmasıdır. Bu kapsamda Türkiye'nin ekonomisi bakımından önemli bir dönüm noktası niteliğindeki gümrük birliği üyeliğinin, Türkiye'nin dış ticareti üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Bu doğrultuda araştırmanın aralığı Türkiye'de serbest ekonomi politikalarına başlangıcı olarak değerlendirilen 24 Ocak Kararlarının yürürlüğe girdiği 1980 yılı ile Covid-19 pandemisinin etkilerinin ekonomik olarak ortaya çıktığı 2019 yılının sonu seçilmiştir. 
Araştırma sonuçlarına göre gümrük birliğinin, Türkiye'nin dış ticareti ve ekonomik açıdan büyümesine olumlu yönde etki ettiği görülmektedir. Bu kapsamda ithalatın desteklediği ihracat, Türkiye'de ekonomik büyümeyi yönlendirmektedir. Bu durum ise ihracata dayalı ekonomik büyüme tezini destekler durumdadır. Bununla birlikte Türkiye dış ticareti üzerinde gümrük birliğinin statik ve dinamik etkilerinin olduğu görülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Türkiye, Gümrük Birliği, Avrupa Birliği

Abstract:
As a result of the integration movements in Europe in the second half of the 20th century, the European Coal and Steel Community was established, and in the following period, this community turned into the European Economic Community and thus the foundations of the European Union were laid. Turkey made an application in 1959 to become a member of the European Economic Community and the Ankara Agreement was signed in 1963 as the first step in entering this community. In the following period, the Additional Protocol was signed, and the Customs Union Agreement between Turkey and the European Union was approved in 1995 and Turkey became a member of the Customs Union in 1996.
The aim of this research is to reveal the effects of the Customs Union membership on the Turkish foreign trade. In this context, the effects of the Customs Union membership, which is an important turning point for Turkey's economy, on Turkey's foreign trade were analyzed. In this direction, the range of the research has been chosen between the year 1980, when the January 24 Decisions, which is considered to be the beginning of free economic policies in Turkey, entered into force, and the end of 2019, when the effects of the Covid-19 pandemic emerged economically.
According to the results of the research, it is seen that the Customs Union has a positive effect on Turkey's foreign trade and economic growth. In this context, exports supported by imports drive economic growth in Turkey. This situation supports the export-led economic growth thesis. On the other hand, it is seen that the Customs Union has static and dynamic effects on Turkey's foreign trade.
Keywords: Turkey, Customs Union, European Union