Dirsek çıkıklarında korkunç üçlü (Terrible triad) cerrahisi sonrası hastaların radyolojik ve fonksiyonel sonuçlarının günlük aktivitelerine etkisi
The effect of radiological and functional results of patients on daily activities after terrible triple surgery for elbow dislocations
Yazar: HASAN İŞSİZ
Danışman: DOÇ. DR. ERCAN ŞAHİN
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Cerrahi tedavi = Surgical treatment ; Dirsek = Elbow ; Düşme kazaları = Accidental falls ; Eklem hareket açıklığı = Range of motion-articular ; Eklemler = Joints ; Hareket kısıtlılığı = Mobility limitation ; Kırık fiksasyonu = Fracture fixation ; Kırıklar-kemik = Fractures-bone ; Ortopedi = Orthopedics ; Travmatoloji = Traumatology

Özet:
Giriş: Dirseğin korkunç üçlüsü (terrible triadı); dirsek çıkığı, radius başı kırığı ve koronoid kırığı ile ilişkili, komplikasyon potansiyelinin yüksek olduğu ciddi bir yaralanmadır. Başarılı bir cerrahi tedavi klinik ve fonksiyonel sonuçları etkilemektedir. Biz bu çalışmada, dirseğin korkunç üçlü yaralanmalarında literatürde ilk kez cerrahi sonrasında ulnohumeral açılma açısı ölçümü yaparak, radyolojik bulgular ile dirsek fonksiyonlarını değerlendiren skorlama envanterlerinin, hastaların günlük aktivitelerine etkisini araştırmayı amaçlıyoruz.
Gereç ve Yöntem: Kliniğimizde 2015-2022 yılları arasında Dirseğin korkunç üçlü yaralanması nedeniyle başvurup cerrahi tedavi edilen ve tedavi sonrası en az bir yıl geçmiş 18 yaş üstü 25 hasta dâhil edildi. Hastaların son çekilen dirsek radyografilerinden radial boyun-gövde açısı (RBGA), ulnohumeral açılma açısı (UHAA) ve olekranon-koronoid açısı (OKA) ölçümleri radyolojik olarak değerlendirildi. Hastaların fonksiyonel değerlendirilmesinde Hızlı Kol, Omuz ve El Yetersizliği Skoru (Quick DASH), Mayo Dirsek Performans Skoru (MEPS), Oxford Dirsek Skoru (OES), Kısa Form-36 (SF-36), Görsel Analog Skala (VAS), Chedoke Kol ve El Aktivite testi-13 (CAHAI-13) ve Hasta Bazlı Ön Kol Değerlendirme Anketi (HBÖKDA) kullanıldı. Hastaların ameliyat yapılan üst ekstremite verileri ile sağlıklı üst ekstemite verileri karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 25 hastanın yaş ortalaması 48 (min:23, max:80) idi. 7 (%28) hasta basit düşme, 7 (%28) hasta merdivenden düşme, 5 (%20) hasta yüksekten düşme, 4 (%16) hasta ağaçtan düşme ve 2 (%8) hasta arabadan düşme nedenli dirsek yaralanması geçirmiş. Regan-Morrey Sınıflamasına göre 13 (%52) hasta Tip I, 11 (%44) hasta Tip II ve 1 (%4) hasta tip III olarak sınıflandırıldı. Mason Sınıflamasına göre 10 (%40) hasta Tip I, 8 (%32) hasta Tip II ve 7 (%28) hasta Tip III olarak sınıflandırıldı. Eklem hareket açıklıkları iki grup içerisinde
v
karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark görüldü (p<0,05). RBGA ve OKA değerleri iki grup arasında karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark görülürken (p<0,05) UHAA anlamlı fark görülmedi (p>0,05). Fonksiyonel değerlendirmeler iki grup içerisinde karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark görüldü (p<0,05). RBGA değerleri ile Quick DASH, VAS, HBÖKDA, MEPS, OES ve CAHAI-13 arasında zayıf ilişki bulundu (p>0,05). UHAA değerleriyle Quick DASH, VAS ve HBÖKDA arasında zayıf ilişki bulundu (p>0,05). UHAA değerleriyle MEPS, OES ve CAHAI-13 arasında orta ilişki bulundu (p<0,05). OKA değerleri ile MEPS, OES, CAHAI-13, Quick DASH, VAS ve HBÖKDA arasında zayıf ilişki bulundu (p>0,05).
Sonuçlar: Dirseğin korkunç üçlü cerrahisi sonrasında günlük aktivitelerle arasında en güçlü ilişki olan parametre fleksiyon derecesi olarak görüldü. Çalışmamızda dirsek cerrahisi sonrası takiplerde ilk kez kullanılan CAHAI-13 ve HBÖKDA ile literatürde sık kullanılan MEPS ve Quick DASH ile ilişkisi incelendiğinde güçlü ilişki olduğu görüldü (p<0,01). Kurulan bu kuvvetli ilişkiler doğrultusunda CAHAI-13 ve HBÖKDA dirsek cerrahisi sonrası takiplerde kullanılabileceğini öngörmekle birlikte yapılacak yeni çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Introduction: The terrible triad of the elbow; elbow dislocation is a serious injury with a high potential for complications associated with radial head fracture and coronoid fracture. Successful surgical treatment affects clinical and functional outcomes. In this study, we aim to investigate the effect of scoring inventories that evaluate the radiological findings and elbow functions on the daily activities of patients by measuring the ulnohumeral opening angle after surgery for the first time in the literature in terrible triad injuries of the elbow.
Materials and method: Twenty-five patients over the age of 18 who were admitted to our clinic between 2015 and 2022 due to a terrible triad injury of the elbow and treated surgically and after at least one year after the treatment were included. Radial neck-body angle (RBGA), ulnohumeral opening angle (UHAA) and olecranon-coronoid angle (OKA) measurements from the last elbow radiographs of the patients were evaluated radiologically. Quick Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand (Quick DASH), Mayo Clinic Elbow Performance Score (MEPS), Oxford Elbow Score (OES), Short Form-36 (SF-36), Visual Analog Scale (VAS), Chedoke Arm and Hand Activity Inventory-13 (CAHAI-13) and Patient-Based Forearm Assessment Questionnaire (HBÖKDA) were used for functional evaluation of patients. The data of the operated upper extremity and the unoperated upper extremity data were compared.
Results: The mean age of 25 patients included in the study was 48 (min:23, max:80). Elbow injuries were caused by a simple fall in 7 (28%) patients, a fall from a ladder in 7 (28%) patients, a fall from a height in 5 (20%) patients, a fall from a tree in 4 (16%) patients, and a fall from a car in 2 (8%) patients. According to the Regan-Morrey Classification, 13 (52%) patients were classified as Type I, 11 (44%) as Type II, and 1 (4%) as type III. According to the Mason Classification, 10 (40%) patients
vii
were classified as Type I, 8 (32%) as Type II and 7 (28%) as Type III. When the joint range of motion was compared between the two groups, a statistically significant difference was observed (p<0.05). When RBGA and OKA values were compared between the two groups, a statistically significant difference was observed (p<0.05). When UHAA values were compared between the two groups, no statistically significant difference was found (p>0.05). When functional evaluations were compared between the two groups, a statistically significant difference was observed (p<0.05). A weak correlation was found between RGBA values and Quick DASH, VAS, HBÖKDA, MEPS, OES and CAHAI-13 (p>0,05). A weak correlation was found between UHAA values and Quick DASH, VAS and HBÖKDA (p>0,05). Moderate correlation was found between UHAA values and MEPS, OES, and CAHAI -13 (p<0,05). A weak correlation was found between OKA values and MEPS, OES, CAHAI -13, Quick DASH, VAS and HBÖKDA (p>0,05).
Conclusion: After the terrible triad surgery of the elbow, the parameter with the strongest correlation with daily activities was the degree of flexion. In our study, when the correlation between CAHAI-13 and HBÖKDA, which was used for the first time in follow-ups after elbow surgery, and MEPS and Quick DASH, which are frequently used in the literature, was found to be strong (p<0,01). We predict that these strong correlation can be used in CHAAI-13 and HBÖKDA follow-ups after elbow surgery however, further research is needed.