Hizmetkar liderlik ile işe gömülmüşlük arasındaki ilişkide algılanan örgütsel desteğin ve personel güçlendirmenin aracı rolü
The mediator role of perceived organizational support and employee empowerment on the relationship between servant leadership and job embeddedness
Yazar: CELAL ÖZGÜR BÜYÜKYAVUZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ARCAN TUZCU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmada hizmetkar liderlik ve işe gömülmüşlük teorileri ele alınmış, iki kavram arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma kapsamına iki değişken arasındaki ilişkide etki etmesi olası algılanan örgütsel destek ve personel güçlendirme kavramları dahil edilmiştir. Başka bir ifadeyle yönetim-organizasyon literatürü esas alınarak, hizmetkar liderliğin ardılı ve işe gömülmüşlüğün öncülü olabilecek kavramlara ilişkin araştırma soruları ve modeli kurgulanmıştır. Hizmetkar liderlik ve işe gömülmüşlük arasındaki ilişkinin incelenmesi, Sosyal Mübadele Kuramı temel alınarak anlamlı bulunmuştur. Karşılıklı sosyal etkileşim ve değişimi açıklayan teoriye göre, çalışanlar yöneticileri ve örgütleri tarafından kendilerine değer verildiğini ve iyiliklerinin gözetildiğini algıladığında, yöneticilerine, işlerine ve örgütlerine yönelik olumlu tutum ve davranışlar geliştirir. Çevrimiçi anket yöntemiyle ulaşılan, Türkiye'deki devlet ve vakıf üniversitelerinde görev yapan 435 akademisyenin cevapları üzerinden, yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak analizler tamamlanmıştır. Hizmetkar liderliğin işe gömülmüşlük, algılanan örgütsel destek ve personel güçlendirme üzerinde etkileri olduğu gözlenmiştir. İşe gömülmüşlüğün üzerinde algılanan örgütsel destek ve personel güçlendirmenin anlamlı etkileri tespit edilmiştir. Hizmetkar liderlik ve işe gömülmüşlük arasındaki ilişkide, algılanan örgütsel destek tam aracı değişken, personel güçlendirme kısmi aracı değişken olarak etkili bulunmuştur.

Abstract:
In this study, servant leadership and job embeddedness theories were discussed, the relationship between these terms was tested. The terms of perceived organizational support and employee empowerment were included in the research as a possible mediator. In other words, based on the management-organization literature, research questions and research model were developed regarding possible terms for being consequents of servant leadership and antecedents of job embeddedness. Questioning the relationship between servant leadership and job embeddedness was found rational based on Social Exchange Theory. The theory states about the nature of social interaction and change between people, and claims that; when employees perceive they are valued and their well-being is taken care of by their managers and organizations, they develop positive attitudes and behaviors towards their managers, their jobs and their organizations. Analyzes were completed using structural equation modeling, based on the answers of 435 academicians working at state and foundation universities in Turkey. The respondent academicians were reached through online survey method. It was observed that servant leadership had effects on job embeddedness, perceived organizational support and employee empowerment. Significant effects of perceived organizational support and employee empowerment on job embeddedness were determined. In the relationship between servant leadership and job embeddedness, perceived organizational support was found to be effective as a full mediator variable and employee empowerment as a partial mediator variable.