Servet-i Fünûn ve 12 Eylül dönemini anlatan romanlarda içe burkulma eğilimleri
Introversion tendencies in novels about Servet-i Fünun and period of September 12
Yazar: ERDAL AÇIKYOL
Danışman: PROF. DR. KAMURAN ERONAT
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 12 Eylül 1980 Dönemi = 12 September 1980 Period ; Edebi eserler = Literary works ; Roman = Novel ; Servet-i Fünun Dönemi = Servet-i Fünun Period ; Türk dili ve edebiyatı = Turkish language and literature ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; İçe dönüklük = Introversion

Özet:
Bireyin içine kapanarak dışsal gelişmelere karşı ilgisini yitirmesinde, genellikle yaşadığı zaman dilimindeki olumsuz ülke koşulları etkilidir. Toplumun birer ferdi olan yazarlar da romanlarını kurgularken baskın kaotik atmosferin ferdin iç dünyası üzerinde yarattığı tahribatı bazen doğrudan bazen de dolaylı yoldan aktarır. Bu minvalde, çalışmamızın temelini oluşturan Servet-i Fünûn ve 12 Eylül romanlarına bakıldığında her iki dönem eserlerinde de anlatı karakterlerinin negatif eğilimler taşıdığı görülür. Ele aldığımız yirmi romanın tamamında, başta başkarakterler olmak üzere diğer önemli şahıslar da rahatsız edici hislerin tesiri altındadır. Karşılaştırmalı ve analitik bir bakışla incelenen romanlarda görülen içe yönelimlerin dönem konjonktürüyle yakın irtibat halinde olduğu görülür. Hem II. Abdülhamid Dönemi'nin edebi oluşumu olan Servet-i Fünûn romanları hem de 80 Darbesi'nin öncesini ve sonrasını ele alan eserler, teneffüs ettikleri koşulların ürünü olarak görünürlük kazanır. Farklı zaman aralıklarında kurgulanmasına rağmen roman karakterlerinin takındıkları tavır noktasında gösterdikleri ortaklık, çalkantılı süreçlerin bireyin tinsel âleminde benzer izler bıraktığını gösterir. Çalışmamızda, bu belirtilerin sebepleri ve sonuçları üzerinde durularak umumi ölçekte yargılara varılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The negative country conditions during the period of time generally in which the individual lives are effective in their turning in on themselves and losing his interest in external developments. Authors, who are members of the society, while constructing their novels, sometimes directly and indirectly convey the destruction caused by the dominant chaotic atmosphere over the inner world of the individual. In this respect, when the Servet-i Fünûn and September 12 novels, which form the basis of our study, are considered, it is seen that the narrative characters have negative tendencies in both works of the period. In all of the twenty novels we have discussed, other important persons, especially the main characters, are also under the influence of disturbing feelings. It is seen that the internal tendencies seen in the novels examined with a comparative and analytical perspective are in close contact with the conjuncture of the period. Both the novels of Serfet-i Fünûn, which is the literary formation of the 2nd Abdulhamid period, and the works that deal with the 80's before and after the coup, become visible as the product of the conditions under which they were affected. Although it emerged in different time periods, the commonality of the novel characters in their attitudes shows that the turbulent processes leave similar these traces. traces in the spiritual realm of the individual. In our study, it has been tried to reach judgments on a general scale by emphasizing the causes and consequences of these traces.