TRT dizilerinde muhafazakâr değerlerin temsili
Representations of conservative values in TRT's serials
Yazar: SELDA KÜLEKCİ
Danışman: PROF. DR. DİLEK TAKIMCI
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
Anlatım olanakları çerçevesinde televizyon kültürel değerleri en iyi şekilde
temsil eden ve değerlerin yaygınlaşmasını sağlayan iletişim araçlarından biridir.
Özellikle 1990 yılından itibaren hızlı bir gelişme gösteren televizyon yayıncılığıyla
birlikte dizi sektöründe de önemli gelişmeler yaşanmıştır. Her ne kadar kurgulanmış
programlar olarak karşımıza çıksalar da televizyon dizileri gerçek yaşamdan almış
oldukları referanslarla bir taraftan toplumu yansıtmakta diğer taraftan toplumun
şekillenmesinde rol oynaktadır.
Televizyon programları içerisinde en çok izlenme oranlarına sahip diziler, var
olan, etkilenilen veya yaratılmak istenen kültürel zenginlikleri içerisinde barındırarak
uzun vadede bireyler dolayısıyla toplum üzerinde önemli bir kültürleme işlevini yerine
getirmektedir. Dizilerin kültürleme işlevi kültürel hayat içerinde yeni algılar, yaşam
tarzları ve davranış şekillerinin ortaya çıkmasına yol açmaktadır. Bu açıdan dizilerdeki
karakterlerin, olayların, ideolojik düşüncelerin ele alınışları, sunuş şekilleri önem arz
etmektedir.
Bu çalışmada Seksenler ve Bizimkiler dizisi ekseninde muhafazakâr değerlerin
din, aile ve gelenek bağlamında sunuş biçimleri ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Çalışmada Söylem Analizi yöntemi ve Nvivo Programı kullanılarak
muhafazakâr anlayışa dair veriler elde edilmeye çalışılmış ve elde edilen veriler
birbirleriyle karşılaştırılarak analize tabi tutulmuştur.
Yapılan Analizler sonucunda ise Tüm analiz yöntemlerinde elde edilen bulgular
ışığında çalışma kapsamında TRT'de yayınlanan en uzun soluklu diziler olan Bizimkiler
(1989-1993) dizisinde modernist değerler baskın iken, ilerleyen yıllarda yayınlanmaya
başlayan Seksenler (2012-2022) dizilerinde muhafazakâr değerlerin temsili daha baskın
olarak kodlanmaktadır. Bu bağlamda günümüze doğru ilerleyen yıllarda TRT'nin en
çok izlenen ve uzun soluklu Seksenler dizisi aracılığıyla muhafazakâr değerlerin temsili
artarak etkinliğini sürdürdüğü tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Muhafazakarlık, Dizi, Temsil, Söylem, Değer

Abstract:
Within the possibilities of expression, television is one of the communication
tools that best represents cultural values and contributes to the dissemination of those
values. Especially since 1990, television broadcasting has shown rapid development,
leading to significant advancements in the TV series industry. Although they appear as
fictional programs, TV series both reflect society through the references they take from
real life and play a role in shaping society.
With the highest viewership rates among all TV programs, TV series fulfill an
important culturalization function in the long term, as they encompass existing,
influenced, or desired cultural richness. The culturalization function of TV series leads
to the emergence of new perceptions, lifestyles, and behavioral patterns within cultural
life. In this regard, the portrayal and presentation of characters, events, and ideological
beliefs in TV series are significant.
This study aimed to examine the presentation styles of conservative values in
terms of religion, family, and tradition, focusing on the TV series "Seksenler" and
"Bizimkiler".
The study attempted to obtain data on conservative understanding through the
discourse analysis method and the use of NVivo software, and the data were compared
and subjected to analysis.
The analysis findings indicated that in the long-running TV series "Bizimkiler"
(1989-1993) aired on TRT, modernist values prevailed, whereas in the TV series
"Seksenler" (2012-2022), which started airing in later years, conservative values were
more prominently represented. Thus, it was determined that TRT has continued to
represent and maintain the influence of conservative values, particularly through the
long-running and highly-watched series "Seksenler", as the years have progressed
towards the present.

Keywords: Conservatism, TV series, Representation, Discourse, Values