Tedaviye dirençli şizofrenide elektrokonvülsif tedavi (EKT) yanıtını yordayıcı etmenler
Predictors of electroconvulsive therapy (ECT) response in treatment-resistantschizophrenia
Yazar: EMRE AYKUT
Danışman: DOÇ. DR. İSMET ESRA ÇİÇEK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı tedaviye dirençli şizofreni (TDŞ) hastalarında elektrokonvulzif tedaviye (EKT) klinik cevabı öngördürmede var olan klinik özelliklerin yanısıra tedavi süresince alınan antipsikotik ilaçların dozunun, toplam uygulanan elektriksel yükün, klinik ve sosyodemografik özelliklerin tedavi yanıtına olan etkisini tespit etmektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Beyhekim Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri servislerinde yatarak tedavi gören ve çalışmanın belirlenen dahil edilme ve dışlanma kriterlerine uygun 27 hasta dahil edilmiştir. Katılımcılara öncelikle sosyodemografik verilerin elde edilmesi amacıyla Sosyodemografik Veri Formu uygulanmıştır. Ardından şizofreni hastalık semptomlarının ve şiddetinin tespit edilmesi için ilk EKT seansından 24 saat önce ve son EKT seansından 24 saat sonra Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), Mini Mental Test, Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği (CŞDÖ), katatonik belirtiler için KANNER ölçeğinin tarama bölümü, Maudsley Obsesif Kompulsif Belirtiler Ölçeği (MOKB) uygulanmıştır. Ayrıca ilk seanstan önce Klinik Global İzlenim Ölçeğinin hastalık şiddeti alt ölçeği (CGI-S), son seanstan sonra ise iyileşme (CGI-I) ve yan etki alt ölçeği uygulanmıştır. Tüm hastaların EKT esnasında geçirdiği santral ve periferik nöbet süreleri hasta izlem formuna kaydedilmiştir. Hasta izlem formuna aynı zamanda ilk EKT seansıyla, son EKT seansı arasında alınan toplam antipsikotik dozu (klorpromazin eş değer dozu) kaydedilmiştir. CGI-S sonuçlarına göre çalışmaya alınan hastalar tedavi yanıtı gören ve görmeyen olarak 2 gruba ayrılmıştır. Ardından tedavi yanıtı alınan hastalarla alınamayan hastaların; klinik özellikleri, sosyodemografik özellikleri, EKT esnasında geçirilen nöbetin parametreleri ve tedavi sırasında alınan antipsikotik ilaçların dozları (klorpromazin eş değer dozları) karşılaştırılmıştır. Bulgular: Çalışmaya alınan 27 tedavi dirençli şizofreni hastası %48 oranında tedavi sonrasında CGI-I ölçeğinde 3 olan yanıt verme kriterini karşıladı. Yanıt veren hastalar ve vermeyen hastalar arasında cinsiyet, yaş, hastalık süresi, hastalık başlangıç yaşı, EKT esnasındaki nöbet süreleri, tedavi süresince alınan antipsikotik ilaçların eşdeğer dozları, uygulanan EKT sayısı, tedavi öncesinde bakılan psikometrik ölçek sonuçları (PANNS toplam, PANNS-P, PANSS-N, PANSS-G, Maudsley OKB ölçeği, Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği, KANNER ölçeği tarama bölümü) arasında istatistiksel anlamlı farklılık saptanmadı. Sonuç: Çalışmamızda tedaviye dirençli şizofreni tedavisinde EKT tedavi yanıtını yordayıcı herhangi bir etmen tespit edilmemiştir. EKT'nin şizofrenide kullanımıyla ilgili hem tedavi kılavuzlarında hem de klinik uygulamada farklılıklar vardır. Çalışmamızda tedavi yanıtını yordayıcı etken tespit edilmemesinin sebebi olarak klinik uygulamadaki tercih farklılıkları olabilir.

Abstract:
OBJECKTIVE: Our study aims to determine the importance of the dose of antipsychotic drugs taken during the treatment, the total applied electrical load, and sociodemographic characteristics, as well as the clinical features, in predicting the clinical response to ECT in treatment-resistant schizophrenia patients. MATERIALS AND METHODS: This study included 27 patients who were treated as inpatients in the Psychiatry wards of SBU Beyhekim Training and Research Hospital and who met the inclusion and exclusion criteria of the study. First of all, the Sociodemographic Data Form was applied to the participants to obtain sociodemographic data. Then, to determine the symptoms and severity of schizophrenia, the Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS), Mini Mental Test, Calgary Depression Scale in Schizophrenia, screening section of the KANNER scale for catatonic symptoms, Maudsley Obsessive Compulsive Symptoms were used before the first ECT session and 24 hours after the last ECT session. The scale was applied. In addition, the disease severity subscale of the Clinical Global Impression Scale was administered before the first session, and the recovery and side effects subscale was administered after the last session. The duration of central and peripheral seizures experienced by all patients during electroconvulsive treatment was recorded in the patient follow-up form. The total antipsychotic dose (chlorpromazine equivalent dose) taken between the first ECT session and the last ECT session was also recorded on the patient follow-up form. According to the results of the Clinical Global Monitoring scale improvement subscale, the patients included in the study were divided into two groups: those with treatment response and those without. Then, the patients who responded to treatment and the patients who did not respond; Clinical features, sociodemographic features, methodological features of ECT and doses of antipsychotic drugs taken during treatment (chlorpromazine equivalent doses) were compared. RESULTS: Twenty-seven treatment-resistant schizophrenia patients who were admitted to the study met the response criterion of a <3 on the CGI-I scale in 48% of cases post-treatment. No statistically significant differences were found between responders and non-responders in terms of gender, age, duration of illness, age of onset, seizure duration during ECT, equivalent doses of antipsychotic medications taken during the treatment, number of ECT sessions administered, and pre-treatment psychometric scale results (total PANNS, PANNS-P, PANSS-N, PANSS-G, Maudsley OCD scale, Calgary Depression Scale for Schizophrenia, KANNER scale screening section). CONCLUSION: In our study, no predictor of ECT treatment response in treatment-resistant schizophrenia was identified. There are variations in the use of ECT in schizophrenia in both treatment guidelines and clinical practice. The lack of identified predictors for treatment response in our study may be attributed to differences in clinical preferences in the clinical practice.