Sınıf öğretmeni adaylarının öğretmenlik uygulaması başarılarının bulanık mantık ile değerlendirilmesi
Evaluation of classroom teacher candidates' success in teaching practice using fuzzy logic
Yazar: AYŞENUR TUTKUN
Danışman: PROF. DR. METİN DEMİR
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada da öğretmenlik uygulaması dersi alan sınıf öğretmeni adaylarının başarılarının bulanık mantık ile değerlendirilmesi için bir model önerisi sunulmaktadır. Bu yöntem ile yapılan değerlendirmenin verilerinin klasik yöntem ile elde edilen veriler ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. 2020-2021 ve 2021-2022 eğitim öğretim yıllarında Türkiye'de bulunan bir üniversitede sınıf öğretmenliği bölümünde öğretim gören ve öğretmenlik uygulaması dersi alan dördüncü sınıf öğrencileri bu araştırmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır. Çalışma için 89 öğrencinin verileri kullanılmıştır.
Çalışmada Matlab programında bulunan Fuzzy Logic Toolbox aracı kullanılarak üç adımlı bulanık mantık modeli oluşturulmuştur. İlk iki model üç girişli tek çıkışlı, üçüncü model ise iki girişli tek çıkışlı olarak oluşturulmuştur. Birinci modelde konu alan bilgisi alan eğitim bilgisi ve planlama giriş değerlerini oluştururken öğretim üyesi bulanık performans notu çıkış değerini oluşturmaktadır. İkinci modelde ise öğretim süreci, sınıf yönetimi ve iletişim, değerlendirme kayıt tutma diğer mesleki yeterlilikler giriş değerlerini oluştururken uygulama öğretmeni bulanık performans notu çıkış değeri şeklinde oluşturulmuştur. Üçüncü modelde ise ilk iki modelin çıkış değerleri, giriş değeri olarak kullanılmış olup Bulanık performans notu çıkış değeri olarak kullanılmıştır. İlk iki modelde yirmi yedi tane kuraldan oluşan bulanık kural tablosu oluşturulmuştur. Üçüncü modelde ise on altı tane kuraldan oluşan kural tablosu oluşturulmuştur. Modellerin hepsinde üçgen üyelik fonksiyonu kullanılmıştır. Mamdami tipi bulanık çıkarım sistemi kullanılarak ağırlık merkezi yöntemi ile durulaştırılmıştır. Elde edilen veriler sonucunda klasik yöntem kullanılarak elde edilen veriler ile bulanık mantık yöntemi kullanılarak elde edilen veriler arasında anlamlı bir fark olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca araştırmada Öğretmenlik uygulaması performans notu ile bulanık performans notu arasında 0.497 pozitif ilişki olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Başarı Değerlendirme, Bulanık Küme, Bulanık Mantık, Mamdani Çıkarım Sistemi, Matlab, Öğretmen Adayı, Öğretmenlik Uygulaması

Abstract:
In this research, a model proposal is presented to evaluate the success of prospective classroom teachers who take teaching practice course using fuzzy logic. It aims to compare the results of this evaluation with the data obtained by the classical method.
The study group of this research consists of fourth-year students studying in the classroom teaching department at a university in Turkey during the 2020-2021 and 2021-2022 academic years. The data of 89 students were used for the study.
In the study, a three-step fuzzy logic model was created using the Fuzzy Logic Toolbox tool in Matlab. The first two models were designed as three-input, single-output and the third model was designed as a two-input single-output. In the first model, while subject area knowledge, pedagogical knowledge and planning created input values, faculty member's fuzzy performance score created fuzzy output value. In the second model, while teaching process, classroom management, communication, evaluation and record keeping and the other professional competences created input values, practice teacher's fuzzy performance score created output value. In the third model, the output values of the first two models was used as input values, and the fuzzy performance score was used as the output value. In the first two models, a fuzzy rule table consisting of twenty-seven rules was created, while the third model had a rule table consisting of sixteen rules. In all models, triangular membership functions were used. The defuzzification was carried out using the centroid method of the Mamdami type fuzzy inference system. As a result of the data obtained revealed a significant difference between the data obtained using the classical method and the data obtained using the fuzzy logic method. Moreover, the research found out 0,497 positive correlation between the performance score in teaching practice and the fuzzy performance score.

Keywords: Achievement Evaluation, Fuzzy Logic, Fuzzy Set, Mamdani Inference System, Matlab, Teacher Candidate, Teaching Practice