Yüksek frekans odyometri standardizasyonu
The standardisation of high frequency audiometry
Yazar: İLKER BURAK ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET DOĞAN ÖZKUL
Sağlık Bakanlığı / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2005
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
İnsan kulağı frekansı 16 ile 20000 Hz arasındaki sesleri işitebilir. Günlük yaşamda insanı en çok ilgilendiren konuşma sesleri ise 500-3000 Hz arasındadır. Bundan dolayı yakın geçmişe kadar, pure ton odyometrelerle ölçülebilen, hava yolu için 125-8000 Hz ve kemik yolu için 250-4000 Hz'lik frekans aralıkları işitmenin değerlendirilmesi için yeterli kabul edilmiştir. Yüksek frekans odyometri (YFO) ise 8000-20000 Hz frekans aralığının pure ton odyometri ile test edilmesidir.
YFO, kullanım alanlarının gün geçtikçe artması nedeniyle, henüz standardizasyon sorunlarının aşılamasına rağmen bir çok klinikte rutin odyometrik incelemeler arasına dahil edilmiştir. Bu güne kadar iki önemli sorunla karşılaşılmıştır; sesin verilmesi ve kalibrasyonu ile ölçümler arasında ki değişkenlik. Bu iki sorun bizim çalışmamızda da olduğu gibi araştırmacılar tarafından, kliniklerindeki odyometriyi üretici firmanın önerdiği kalibrasyonda kullanarak kendi popülasyonları için yüksek frekans işitme eşiklerini belirlemek üzere aynı kişide farklı günlerde 2- 3 kez test yapıp ortalamaları alınarak aşılmaya çalışılmıştır.
Bu çalışma, SB Tepecik ve Eğitim ve Araştırma Hastanesi KBB ve Baş-Boyun Cerrahisi Kliniğine Aralık 2004-Nisan 2005 arasında başvuran, hikayesinde herhangi bir kulak hastalığı, ototoksik ilaç kullanımı, kafa travması, vasküler, nörolojik, immunolojik ve metabolik hastalık hikayesi olmayan, otoskopik muayenesi olağan, odyometri ile standart frekans eşikleri ortalaması normal sınırlar (<15dB) içerisinde ve konuşmayı ayırt etme eşiği %92'nin üzerinde olan 107 sağlıklı gönüllünün 214 kulağı (1. grup) ve SB Tepecik ve Eğitim ve Araştırma Hastanesinde çalışan yukarıdaki şartlara ek olarak gürültülü ortamda çalışma hikayesi ve/veya tinnitus şikayeti olmayan, doktor ve hemşireden oluşan 31 gönüllünün 62 kulağı (2. grup) üzerinde, klinikte mevcut olan Beltone ® Model 2000 klinik odyometre cihazı ve Sennheiser HD 250 Linear® kulaklığı kullanarak, yapıldı. Olgular farklı günlerde olmak üzere iki kez test edilip işitme eşikleri ortalamaları alındı. Çalışan olguların işyeri gürültü ortalamaları hazırlanan subjektif bir skalayla değerlendirilip, gürültünün aralıklı veya devamlı olması ve çalışma süreleriyle beraber kaydedildi.
Sağ-sol kulak ve kadın- erkek olgu işitme eşikleri arasında istatiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Özellikle 14-18 kHz arasında daha belirgin olmak üzere olguların birinci ve ikinci işitme ölçümleri arasındaki varyasyonun, yüksek frekanslarda artığı saptandı. Normal işiten populasyonda yüksek frekans işitme eşiklerinin yaşlandıkça düştüğü ve buna bağlı olarak kişilerin yaşları göz önüne alınarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
YFO'nun henüz kabul edilebilir bir standardizasyonu yapılamasına rağmen bir çok klinik kendi toplum eşiğini saptamıştır. Bu çabanın en önemli nedeni ototoksik ilaç ve gürültüye bağlı işitme kaybında olduğu gibi koklea hasarını erken evrede göstererek morbiditeyi azaltma imkanı tanımasıdır. Standardizasyondaki mekanoakustik problemler şu an için aşılamamış olmakla beraber, yüksek frekans odyometrinin öneminin gün geçtikçe artması ve kullanım alanlarının genişlemesi, konu üzerinde ki çalışmaların hızlanmasına yol açmakta, buda sorunların aşılacağı ümidini vermektedir.

Abstract:
Human ear is capable of hearing pure tones from 16 Hz to 20,000 Hz. The 500-3000 Hz frequency range is where most of the spectral cues for speech are found. However, establishing air- conduction thresholds intervals from 125 Hz to 8000 Hz and bone conduction thresholds intervals from 250 Hz to 4000 Hz with pure tone audiometer has been accepted sufficient recently. High- frequency audiometry (HFA) is the evaluating of 8-12 kHz range with pure tone audiometer.
Although the standardization problem of HFA, most of the clinics include it into routine audiometric tests because of the increased uses day by day. There were two problems at standardization; signal production-calibration and variation at assessment. These are tried to deal with assessing the same person two or three times in different days via the offered calibration by the producer firm of the audiometer, as in our study.
The 107 cases (214 ears) applied to SB Tepecik Education and Research Hospital ENT- Head and Neck clinics with no otological problems, ototoxic drug use, head injury, vascular or immunologic and metabolic impairment at their history, and normal otoscopic examination, and standard thresholds average were determined in normal range (<15dB), and speech discrimination over the 92% were included to study (Group 1). Second group was constituted by the 31 case from the (62 ears) SB Tepecik Education and Research doctors and nurses with no exposed to noise and/or tinnitus beside the condition described above. Audiometrys were performed by the Beltone ® Model 2000 audiometer and Sennheiser HD 250 Linear® earphone. Cases were assessed two times in different days and average thresholds were determined. Durations of the noise, for working cases were evaluated with a scale and character of the noise like as continuous or interrupted and durations of workings were recorded
There were no statistical significance between right and left ear and man and woman in the hearing thresholds. Variations between the first and second evaluations were significant at the high frequencies, especially at 14-18 kHz range. High frequency thresholds of normal hearing population were found to decrease progressively by age and it is concluded that subjects should be evaluated by considering their ages.
Although the lack of acceptable standardization of HFA, most of the clinics constitute to their population thresholds. Main cause of this effort is the ability of HFA by determining the damage of cochlea at an early stage and lessening the morbidity as the ototoxicity and exposing noise induced hearing loss. Mechanoacustic problems of standardization have not been solved yet. However, the importance of Y.F.O. has increased day by day and its usage has been enlarged causing accelerating studies on this subject. Therefore, those studies make us hopeful about those problems in the future.