STEM yaklaşımına uygun fen etkinliklerinin okul öncesi dönem çocuklarının bilimsel süreç becerilerine etkisinin incelenmesi
The examination of the impact of science education activities based on STEM approach on preschool term children's science process skills
Yazar: TUĞBA ABANOZ
Danışman: PROF. DR. ÜMİT DENİZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimsel süreç = Scientific process ; FeTeMM = STEM ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; STEM eğitim yöntemi = STEM training method

Özet:
STEM yaklaşımına uygun fen etkinliklerinin, okul öncesi dönem çocuklarının bilimsel süreç becerilerine etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilen araştırmada ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen benimsenmiştir. Araştırmaya, Ankara İli Çankaya İlçesi'nde orta sosyoekonomik bölgesindeki ilkokulların anasınıfına devam eden 20 deney ve 18 kontrol grubu olmak üzere 38 çocuk ve öğretmenleri dâhil edilmiştir. Deney ve kontrol grubunun birbirlerini etkilememeleri için çocuklar farklı okullardan seçilmiştir. Veri toplamak amacıyla, 60-72 Aylık Çocuklar için Bilimsel Süreç Becerileri Ölçeği, araştırmacı tarafından geliştirilen Demografik Bilgi Toplama Formu ve yarı yapılandırılmış Öğretmen Görüşme Formu kullanılmıştır. Deney grubundaki çocuklara, araştırmacı tarafından 12 hafta boyunca, haftada 1 gün STEM yaklaşımına uygun fen etkinlikleri uygulanmıştır. Kontrol grubundaki çocuklarla araştırma sonunda veriler toplandıktan sonra etik nedenlerle 3 oturum gerçekleştirilmiştir. Deney ve kontrol grubuna uygulanan ön test ve son testler arasındaki farklılığı belirlemek amacıyla Mann Whitney U Testi, deney ve kontrol grubunun ön test ve son testi arasındaki farklılığı belirlemek amacıyla Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi uygulanmıştır. Deney grubundaki çocukların son testten aldıkları puanların cinsiyet, evde bilgisayar kullanma durumu ve evde kitaplığa sahip olma değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla bağımlı gruplar için t-Testi yapılmıştır. Verilerin analizi sonucunda elde edilen bulgulara göre deney ve kontrol grubundaki çocukların bilimsel süreç becerileri ön test puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı; son test puanları arasında ise deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Çocukların bilimsel süreç becerilerinin cinsiyet, evde bilgisayar kullanma durumu ve evde kitaplığa sahip olma durumu değişkenlerinden ise etkilenmediği saptanmıştır. Bu bulgulara göre, araştırma kapsamında yapılan STEM yaklaşımına uygun fen etkinliklerinin deney grubundaki çocukların bilimsel süreç becerilerinin gelişmesine katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda, STEM yaklaşımına uygun fen etkinliklerinin çocukların özellikle tahminde bulunma-çıkarım yapma-bilimsel iletişim kurma ve gözlem becerileri üzerinde etkili olmuştur. Ayrıca okul öncesi dönem çocuklarına STEM yaklaşımına uygun fen etkinlikleri uygulama öncesinde deney grubu öğretmenleri, STEM eğitimini, fen, matematik veya teknoloji ile ilgili disiplinlerin okul öncesi döneme indirgenmesi ve faydalı bir sistem olarak tanımlarken, kontrol grubu öğretmenleri ise STEM eğitimini hiç duymadığını ve sadece müfredata yönelik etkinliklere yer verdiklerini ifade etmişlerdir.

Anahtar kelimeler: Okul Öncesi Eğitim, STEM, Bilimsel Süreç Becerileri, Fen Eğitimi

Abstract:
In the research that is applied to examine the impact of science education activities based on STEM approach on preschool term children's science process skills, used pre-test post-test control group semi-examinational model. 38 children and their teachers, being 20 experiments and 18 control groups continuing to kindergartens of elementary schools in middle income region of Çankaya District of Ankara Province, are included in the research. In order to prevent and control groups affected from each other, children are selected from different schools. To collect data Science Process Skills Scale for 60-72 Months Old Children, Demographic Information Form and Semi-Structured Teacher Interview Form developed by the researcher are used. One day per a week for 12 weeks, science education activities based on STEM approach are applied to experiment group children by researcher.  With children in control group 3 sessions are made with ethical reasons after research data are collected. To determine the difference between pre-test and post-tests applied to experiment and control groups Mann Whitney U Test is applied, while Wilcoxon Signed Paired Test is applied in order to determine the difference between pre-test and post-test of experiment and control groups. To examine whether the scores obtained by experiment group children from last test show statistically meaningful difference according to gender, having a reading center at home and having computer at home variables, Paired Samples T-test is used. It is determined that there is no meaningful difference in pre-test scores of children in experiment and control groups in terms of science process skills according to findings obtained as a result of the analysis data, while there is a statistically meaningful difference in advantage of experiment group between post-test scores. It's found that children's science process skills are not affected from the gender, having a reading center at home and having computer at home variables. Results show that science education activities based on STEM approach provide effective contribution to the development of science process skills of children who in the experiment group. As a result of the research, it is possible to said that science education activities based on STEM approach have a positive impact on especially children's performance about predicting, linking conclusions to data, sharing findings with others and observing. Furthermore, prior to implementation of science activities based on STEM approach to preschool children, while the experiment group teachers were describing STEM education as a useful educational system  and a reduction of science, math or technology related disciplines to preschool period, the control group teachers explained that they have never heard of STEM education and they only applied curriculum oriented activities.

Key Words: Preschool Education, STEM, Science Process Skills, Science Education