Akaryakıt istasyonlarında ergonomik risklerin incelenmesi
Investigation of ergonomic risk in fuel stations
Yazar: SEYFULLAH SEFER
Danışman: DOÇ. DR. TÜRKER TEKİN ERGÜZEL
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İstatistik = Statistics
Dizin: Akaryakıt istasyonları = Gas station ; Anketler = Questionnaires ; Ergonomi = Ergonomics ; Risk faktörleri = Risk factors ; Ölçekler = Scales ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Sanayileşme süreci ile başlayan iş hayatındaki yoğunluk beraberinde sağlık ve güvenlik risklerini de getirmiştir. İş hayatının en önemli unsuru olan insan için en önemli unsur sağlıklı ve güvenli bir ortamda çalışabilmesi olmuştur. Netice itibarıyla sağlıklı bir ortamda çalışma isteği her çalışanın en doğal hakkıdır. 
İnsanlar özellikle hizmet sektörü başta olmak üzere işlerinde çekme, itme, kaldırma gibi hareketleri yaparken kas ve iskelet sistemini yoğun olarak kullanırlar, yapılan bu tekrarlı hareketler ve insanın anatomik yapısına uygun olmayan hareketlerin sonucu olarak sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Sağlıklı bir çalışma ortamının sağlanması ve geliştirilebilmesi için iş sağlığı ve güvenliğinin en önemli parçası olan ergonomi biliminden faydalanılmıştır.
Bu çalışma kapsamında ülke çapında faaliyet gösteren bir akaryakıt firmasının İstanbul'daki lokasyonlarında, istasyon saha çalışanlarının iş yaparken duruş pozisyonlarının fotoğrafları çekilmiş ve ergonomik risk değerlendirme yöntemlerinden REBA metodu kullanılarak analiz edilmiştir. 
Ergonomik risk değerlendirmesinin yanı sıra özellikle İskandinav Kas ve İskelet Sistemi Rahatsızlıkları (NORDIC) anketinden oluşturulan anket çalışması da kullanılmıştır. Bu anket çalışmasında, çalışanlar demografik özellikleri ve sağlık sorunlarının yanı sıra kas ve iskelet sistemi rahatsızlıkları ile ilgili soruları cevaplamışlardır. Çalışanların verdiği cevaplar istatistiksel olarak analiz edilmiş ve kas ve iskelet sistemi rahatsızlıklarının boy, yaş ve sektör tecrübesi arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı araştırılmıştır.
Elde edilen bulgular çerçevesinde, ergonomi biliminin de amacı olan iş verimi ve kalitesinin artırılması doğrultusunda gerekli olan çalışma şekilleri tartışılıp, bu olumsuzlukların iyileştirilmesi yönünde tavsiyelerde bulunulmaya çalışılmıştır.


Anahtar kelimeler: Ergonomi, REBA, İş Sağlığı ve Güvenliği, NORDIC

Abstract:
The intensity in business life that started with the industrialization process brought along health and safety risks. The most important element of human life, the most important element for a healthy and safe environment has been to work. Consequently, the desire to work in a healthy environment is the most natural right of man.
People use the musculoskeletal system intensively when performing movements such as pulling, pushing and lifting, especially in service sector. Health problems can occur as a result of this repetitive and non-conforming to the anatomical structure of the human being. Ergonomics science, which is the most important part of occupational health and safety, has been used to provide and develop a healthy working environment.
Within the scope of this study, a fuel oil company operating in Turkey, pictures of posture positions of station field workers and, were analyzed by using REBA method. 
In addition to the ergonomic risk assessment, a questionnaire was also used, in particular the Scandinavian Musculoskeletal Disorders (NORDIC) questionnaire. In this questionnaire, employees answered questions about demographic features and health problems as well as musculoskeletal disorders. The answers of the employees were statistically analyzed and it was investigated whether there was a significant relationship between height, age and sector experience of musculoskeletal disorders.
Within the framework of the findings obtained, it is aimed to increase the efficiency and quality of ergonomics, recommendations were made to improve these negativities.

Key Words: Ergonomics, Occupational Health and Safety, NORDIC, REBA