Futbolcularda aerobik dayanıklılık, toparlanma kapasitesinin laktat eşiği ve Yo-Yo Testi ile karşılaştırılması
The comparasion of aerobic endurance, recovery capacity with lactate threshold and Yo-Yo Test at soccer players
Yazar: NERMİN ÖZAK ÖZKOL
Danışman: PROF. DR. S. RANA VAROL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Fizyoloji = Physiology ; Spor = Sports
Dizin: Anaerobik eşik = Anaerobic threshold ; Futbol = Football ; Futbolcular = Football players ; L-laktik asit = L-lactic acid

Özet:
Giriş ve Amaç: Futboldaki performansta, dayanıklılık kadar toparlanma da önemlidir. Dayanıklılık ve toparlanma kapasiteleri, belirli bir metabolik temeli olan laktat eşiği ve laktat eliminasyonu ve nabızdaki toparlanma hızının ölçülmesi gibi geçerliliği ve güvenirliliği kanıtlanmaış testlerle ölçülebilmektedir. Bu testlere alternatif olarak sıklıkla kullanılan, ölçümü oldukça kolay ve ekonomik olan Yo yo testlerinin belirtilen testlere karşı geçerliliği henüz araştırılmamıştır.Bu nedenle, bu çalışmada aerobik eşik hızı (AEH, 2 mM kan laktat değerine karşı gelen hız) ve anaerobik eşik hızı (ANEH, 4mM laktadına karşı gelen hız), kan laktat toparlanma hızı (LATH), nabız toparlanma hızı (NTH) ile Yo yo aralıklı endurans ve toparlanma testleri arasındaki ilişkilerin araştırılması amaçlanmıştır.Method: Çalışmaya 3.ncü profesyonel lig takımlarına mensup n=17 aktif erkek futbolcu (yaş, 21.11±2.08) katılmıştır. Gönüllüler bir suni çim sahada 20 m x 40 m lik bir parkurun kenarlarında; volunteral yorgunluğa kadar devam eden aralıklı bir koşusu ve sonrasında 15 dk süren bir pasif toparlanmanın olduğu bir egzersiz testini gerçekleştirdiler. Test esnasında her kademe sonunda kalp atım hızı (HR) ve laktat ölçümü için parmak ucundan kanlardan, AEH ve ANEH değerleri bulundu. AEH ve ANEH değerlerinde 3 mmol laktat değerine karşı gelen hız (3LAEH) hesaplandı. Maksimal eforun bitiminden 3 dk (MLA) ve 15 dk sonra (15DLA) alınan kandaki laktat miktarı arasındaki farkın geçen süre (12 dk)'ye bölünmesi ile laktat toparlanma (eliminasyon) hızı (LATH, mmol/dk) hesaplandı. Ayrıca egzersizden hemen sonra (MHR) ve 3dk sonraki nabız değerleri (3DHR) arasındaki farkın 3'e bölünmesi ile nabızdaki toparlanma hızı (NTH, atım/dk) bulundu. Bu testlerden sonra aralarında ikişer günlük araların bulunduğu Yo-Yo aralıklı endurans ve toparlanma testleri gerçekleştirildi. Anlamlılık için p<0.05 değeri temel alındı.Bulgular: Yo yo dayanıklılık ve toparlanma testi arasında yüksek düzeyde bir korelasyon bulundu. Yo yo toparlanma performans değeri ile, incelenen parametrelerden sadece AEH, ANEH ve 3LAEH değerleri arasında ve Yo yo endurans performans değeri ile ise sadece 3LAEH arasında anlamlı ilişkiler bulundu. Laktat eşik hızları ile NTH ve LATH arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı. Her ne kadar, Yo yo testleri ile incelenen laktat eşik hızları, laktat eliminasyon hızı ve nabız toparlanma hızı arasında beklenen direkt ilişkiler bulunamamış olsa da, bu bulgular toparlanma ve endurans kapasitesi arasındaki beklenen temel ilişkiyi yansıtır.Sonuç: Bu bulgular, profesyonel futbolcularda, Yo yo aralıklı endurans ve toparlanma testlerinin, laktat eşik testleri yerine kullanılabileceğini gösterir.

Abstract:
Introduction and aim; In soccer performance recovery as important as endurance. Recovery and endurance capacities are measured with lactate threshold, lactate clearance and heart rate recovery tests. It is proved that these tests are valid and reliable. Yo-yo tests, which are frequently used as an alternative to other tests, are easily applied and ecomomic tests. But the validity of these Yo-yo tests are not compared with the validity of other tests and not investigated yet.Therefore in this study the relation between intermittent yo-yo endurance and recovery tests with aerobic threshold speed (ATS, 2mM blood lactate running speed), anaerobic threshold speed (AnTS, 4mM blood lactate running speed), blood lactate recovery speed (LaRS) and heart rate recovery speed (HrRS) are investigated.Method; 17 active male soccer players (aged, 21,11±2,08) of a third professional soccer league team participated in this study. Participants executed an exercise test on an artificial grass playing area with the dimensions of 20m X 40m. This test includes intermittent running to the volunteral fatique and 15 minutes passive recovery afterwards. During this test heart rate and blood lactate values obtained from fingertip are determined after each test stage. By these measurement ATS, AnTS values and 3mM blood lactate running speed are determined. Blood lactate concentration after the finish of maximal effort, Lactate recovery speed (LaRS, mmol/min) is calculated with the following formula; [(post 3 minute blood lactate concentration) ? (post 15 minute blood lactate concentration)] / 12 minutes (difference of the lactate measurement times). In addition heart rate recovery speed (HrRS) is calculated with the following formula; [(heart rate value immediately measured after the test) ? (post 3 minute heart rate value)] / 3 minutes (difference of the heart rate measurement times). After above mentioned test, each of the intermittent endurance and recovery yo-yo test are performed. These yo-yo test sessions peformed with between two day rest interval. The level of significance was set at p<0.05.Results; High level correlation was found between yo-yo endurance and recovery test. Significant relation was found between yo-yo recovery performance values and ATS, AnTS, 3mM lactate threshold speed. In addition significant relation was found only between yo-yo endurance performance value and 3mM lactate threshold speed. There was no signifinant relation between lactate threshold speeds and HrRS, LaRS. Though, there was no expected direct relation between lactate threshold speeds, lactate clearance speed, hear rate recovery speed with yo-yo tests, these findings show the expected main relation between yo-yo endurance and recovery capacities.Conclusion; Findings of this study show that, yo-yo intermittent endurance and recovery test can be used as an alternative to lactate threshold tests in Professional soccer players.