İslam Hukukunda uluslararası andlaşmalar
International treaties in Islamic Law
Yazar: ŞEMSETTİN ULUSAL
Danışman: PROF.DR. İBRAHİM ÇALIŞKAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Tez bir giriş, dört bölüm, sonuç ve bibliyografyadan oluşmaktadır.Uluslararası Andlaşma Kavramı, Mahiyeti ve Çeşitleri başlıklı birinci bölümdeuluslararası andlaşma kavramının geçmişte ve günümüzde müslümanlar tarafından neşekilde tanımlandığı, bugünkü uluslararası hukukta andlaşma kavramından neanlaşıldığı ve müslümanların terime yükledikleri anlamın bugün için bir geçerliliğininolup olmadığı araştırılmıştır. Ayrıca uluslararası andlaşma çeşitleri tarihsel olarak tahliledilerek bugün yapılan değişik konulu andlaşmaların slam Hukukunda sorun meydanagetirip getirmediği incelenmiştir.kinci bölümde ise andlaşmaları akdetmenin, Ku'an, Sünnet ve Sahabeuygulamaları çerçevesinde meşruiyeti incelenmiştir. Bu bölümde ayrıca bir uluslararasıandlaşmanın geçerli sayılabilmesi için bulunması gereken şartlar tahlil edilmiş;günümüz uluslararası hukukunda bu başlık altına konulmayan maslahat(müslümanların yararı) slam hukukçuları tarafından andlaşmanın geçerliliği içinolmazsa olmazlardan sayıldığı için bu bölümde ele alınmıştır.?Uluslararası aAndlaşmaların Yapılma ve Sona Erme Süreci? başlıklı üçüncübölümde andlaşmaların hazırlanması ve müzakere edilmesinden sona ermelerine kadargeçen safahat incelenmiş, andlaşmaları sona erdiren sebepler ve müslümanların birandlaşmadan çekilirken uymaları gereken hukukû ve ahlakû kurallar ele alınmıştır.Çalışmanın son bölümünde ise uluslararası andlaşmaların slam Hukuku'na görehukukun kaynakları arasına dahil edilip edilemeyeceği ve bu konudaki olumsuzyaklaşımların tahlili yapılmış, andlaşmalardaki icmâ`û ve ictihâdû boyut açığaçıkartılarak andlaşmaların hukukun kaynağı olarak değeri tespit edilmiştir. Ve nihayetyine bu bölümde uluslararası andlaşmaların meydana getirdiği hukukû sonuçlarincelenmiştir. Bu inceleme yapılırken her bir andlaşma çeşidinin taraflar için ortayaçıkardığı hak ve yükümlülükler yerine, bütün andlaşmalarda ortaya çıkan ortak etkilerbulunup inceleme altına alınmıştır.

Abstract:
The thesis composes of an introduction, four chapters, a conclusion and abibliography.In the first chapter titled as `Concept, Character and Kinds of InternationalTreaties?, how the term of international treaty has been described by the Muslims, whatis understood from the treaty concept in modern International Law and whether themeaning that the Muslims have given to the term is valid today are examined.Furthermore, the kinds of international treaties are analyzed.Through the second chapter, the legitimacy of concluding a treaty is examined inthe light of the Quran, Sunnet and the practices of the companions of the Prophet. Inaddition, the requirements among them maslahat (beneficiary of the Muslims) for thevalidity of international treaty are analyzed in this chapter as well.In the third chapter the process from the preparation and negotiation toconclusion of the treaty are examined. The reasons ending the treaty and the rules to beobeyed by the Muslims when withdrawing (unilateral annulment) from the treaty arediscussed.In the last chapter whether the international treaty shall be considered as asource of law in accordance with the Islamic Law was discussed. Eventually, legalconclusions that are created by the international treaty are examined in the chapter.