Kentsel yoksulluk ve kentsel yoksulluğun toplumsal görünümleri: Ankara örneği
Urban poverty and social appearances of urban poverty: Ankara province example
Yazar: SELCAN ŞAHİNGÖZ
Danışman: DOÇ. DR. FAHRİ ATASOY
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kentler = Cities ; Sosyal etki = Social affect ; Sosyal sorunlar = Social problems ; Toplumsal görüş = Social opinion ; Yoksulluk = Poverty

Özet:
Yoksulluk insanlık tarihinin her döneminde görülmüş sosyal bir sorundur. İnsanlar tarih sahnesinde var oldukları günden bu yana yoksulluğu çeşitli biçimlerde deneyimlemişlerdir. Yoksulluk değişen boyutları, kökenleri ve neticeleri ile günümüz dünyasında varlığını halen devam ettirmektedir. Bu noktada yoksulluk sosyal gerçekliğin içerisinde çok boyutlu bir olgudur. Dünyada sanayi devrimi ile birlikte insan toplumlarının yeni yaşam birimleri olan kentler ortaya çıkmıştır. Kentler belirli bir sosyo-ekonomik işleyişin ve kendine has bir yaşam biçiminin var olduğu insan yerleşmelerinden biridir. Bu kentlerde ortaya çıkan yoksulluk biçimi ise kentsel yoksulluktur. Bu yoksulluk türü, kent alanlarında yaşayan nüfusun belli bir kesiminin asgari yaşam standartlarına ve belli bir gelire sahip olmama durumlarına karşılık gelmektedir. Kentsel yoksulluk kent ilişkilerini ve kentin sosyal bünyesini etkisi altına alan toplumsal alanda birçok görünümü mevcut olan bir yoksulluk biçimidir. Bu noktada kentlerdeki yoksulluk olgusu kentlerde yaşanan toplumsal sorunlara ve tüm toplumu ilgilendiren konulara kaynaklık etmektedir.  Konuya Türkiye açısından bakıldığında: Günümüzde nüfusun büyük bir kısmı kentler yaşamaktadır. Bu kentler aynı zamanda büyük yoksullukların kendini inşa ettiği alanlardır. Bu çalışmanın amacı kentsel yoksulluğun toplumsal görünümlerini ve kaynaklık ettiği sosyal sorunları sosyolojik bir bakış açısı ile incelemektir. Bu doğrultuda yoksulluk olgusu ile ilgili temel kavramlar, süreçler, sosyolojik teoriler aktarılmış; Türkiye'de yoksulluk ve kentsel yoksulluk olgusu incelenmiştir. Kentsel yoksulluğun toplumsal alandaki görünümleri ve kaynaklık ettiği sosyal sorunlar literatür taraması yapılarak aktarılmıştır. Sonrasında ise Ankara'da yapılan bir saha araştırması ile kentsel yoksulluk olgusu sosyolojik olarak incelenmiştir. Çalışmaya Ankara'da ikamet eden 30 katılımcı dahil olmuştur.  Katılımcılar ile yarı yapılandırılmış yüz yüze derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler kodlama yöntemi ile analiz edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Yoksulluk, kent, kentsel yoksulluk, sosyal sorun, toplumsal görünüm

Abstract:
Poverty is a social problem seen in every period of human history. Humans have experienced various kinds of poverty since the beginning of history. Poverty continues to exist in today's world with its changing dimensions, origins and, consequences. At this point, poverty has become a multidimensional phenomenon in social reality. Together with the industrial revolution, cities, which are the new living units of human societies, have emerged. Cities are one kind of human settlements, which have a certain socio-economic functioning and a unique way of life. The form of poverty emerging in these cities is urban poverty. This type of poverty corresponds to the fact that a certain part of the population living in urban areas does not own the minimum living standards and a certain income to achieve this. Urban poverty is a form of poverty that has many faces in the social area, and which affects urban relations and the social structure of the city. At this point, the phenomenon of poverty in cities is the source of social urban problems and issues that concern the whole society.  When looked at the issue from the perspective of Turkey; we can see that a significant part of the population lives in cities. These cities are also areas where great poverty is emerging. This study aims to examine the social aspects of urban poverty and the social problems it causes from a sociological perspective. In this regard, basic concepts, processes, and sociological theories about the phenomenon of poverty are given, phenomenon of poverty and urban poverty in Turkey was examined. The appearances of urban poverty in the social field and the social problems it causes were conveyed by literature review. Then, the phenomenon of urban poverty was examined sociologically with a field study conducted in Ankara. The study included 30 participants living in Ankara.  Semi-structured face-to-face in-depth interviews were conducted with the participants. The obtained data were analyzed by coding method.

Key Words: City, poverty, social problem, urban appearance, urban poverty.