Türkiye'de meslek hastalıklarının gelişimi ve maliyeti (2010-2019)
The development and costs of occupational diseases in ;Turkey (2010-2019)
Yazar: ELİF GÖKÇİLOĞLU ÇULCU
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET EMRE ERGİN
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Maliyet = Cost ; Meslek hastalıkları = Occupational diseases ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Sağlık hizmetleri maliyeti = Health care costs ; Türkiye = Turkey ; İstatistik = Statistics ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği kapsamında tamamı önlenebilir olan meslek hastalıklarına olan ilgi iş kazalarına oranla daha düşüktür. Bu çalışmada Sosyal Sigortalar Kurumu istatistik yıllıklarından faydalanılarak 2010 ve 2019 yılları arasındaki on yılı kapsayan meslek hastalıklarının analizi yapılmış, meslek hastalığı sonucu gelir bağlanan sigortalılara ve ölüm geliri bağlanan hak sahiplerine değinilmiştir. Konu ile ilgili tek bir sektör veya bölge ile yapılmış birden fazla çalışma olmasına karşın, genel dağılımı inceleyen çalışma sayısı kısıtlıdır. Ayrıca her yıl yenilenen veriler ile araştırmaların güncel tutulması meslek hastalıklarının önemini vurgulamak, bildirimlerin gerçeği yansıtacak şekilde doğru raporlanmasını sağlamak ve sonucunda tamamı önlenebilir olan meslek hastalıkları için çözüm öneriler sunmak adına önemlidir. 
Çalışmadaki veriler incelendiğinde, aktif sigortalı sayısına göre bildirimi beklenen meslek hastalığı sayısının çok az olduğu görülmektedir. 2010-2019 yıllarındaki meslek hastalıkları verileri incelendiğinde 2019 yılında 2010 yılına oranla %100'lük bir artış gözükse de aktif sigortalı sayısı ile karşılaştırıldığında bildirimlerin hala yetersiz kaldığını, bu da işi gereği hastalığa yakalanıp haklarından mahrum kalan sigortalılar olduğunu göstermektedir. 
Çalışmanın dördüncü bölümü meslek hastalıklarının görünen ve görünmeyen maliyetlerine, ekonomiye ve topluma verdiği maddi manevi zararlarına ayrılmıştır. Özellikle meslek hastalıklarının görünmeyen maliyetlerinin topluma ve ekonomiye verdiği zarar açıklanmıştır. Meslek hastalıklarının aktif sigortalı sayısı ile orantılandığında doğru sayılara çıkması bu maliyetlerin azaltılarak ülke ekonomisine kazandırılması açısından gereklidir.  Ayrıca meslek hastalıklarının manevi boyutları düşünüldüğünde bildirimlerin doğru yapılması, kişilerin hak kaybına uğramasının engellenmesi, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınması ve tamamı önlenebilir olan meslek hastalıkları sebebi ile hiçbir çalışanın yaşam hakkından olmaması önemlidir.2020 yılında ortaya çıkan pandemi sonrasında 2021 yılında Türkiye'de yayımlanan uzaktan çalışma yönetmeliği ile meslek hastalıkları konusu daha da karmaşık bir yapıya kavuşacaktır.

Abstract:
Occupational diseases, all of which are preventable within the framework of occupational health and safety, attract less attention than occupational accidents. Drawing on the statistical annals of the Social Security Institution, this study has analyzed the occupational diseases covering the decade between 2010 and 2019 and dwelled on the insureds who were put on a salary as a result of occupational diseases and on the right owners who were put on a salary as a result of the death of relatives. Although there is more than one study conducted on a single sector or region on this topic, the number of studies examining the general distribution is limited. Moreover, it is important to emphasize the significance of occupational diseases by keeping the researches up-to-date with new data emerging every year, and to ensure correct reporting of notifications in a way to reflect the truth and to propose, as a result, solutions for occupational diseases, all of which are preventable.

When the data in the study were analyzed, it was observed that the number of occupational diseases expected to be notified was very low compared to the number of insureds. The data on occupational diseases between 2010 and 2019 demonstrate that, although an increase by 100% was observed in occupational diseases in 2019 as against 2010, they still fell behind when compared to the number of insureds, and that this situation shows the existence of insureds who caught occupational diseases but were deprived of their rights.

The fourth section of this study is allocated to the direct and indirect costs of occupational diseases and the material and nonmaterial damages they inflict on the economy and society. In particular, the damage caused by indirect costs of occupational diseases on the society and economy was explained. For these costs to be decreased for the benefit of our country's economy, the number of reported occupational diseases is required to be increased up to the correct levels compared to the number of insureds. Furthermore, considering moral dimensions of occupational diseases, it is important to make notifications correctly, to prevent people from being deprived of their rights, to take occupational health and safety measures, and to protect every employee's right to life against occupational diseases, all of which are preventable.  Remote work legislation which went effective in 2021 after the 2020 pandemic will even further complicate the occupational disease issue.