Propolisin antimutajenik etkilerinin Drosophila melanogaster'de araştırılması
Investigation of animutagenic effects of propolis in Drosophila melanogaster
Yazar: PINAR ÖZGE ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. HACER ÜNLÜ
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Bölümü / Genel Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Drosophila melanogaster = Drosophila melanogaster ; Sodyum nitrit = Sodium nitrite

Özet:
Propolis arıların bitki filiz ve tomurcuklarından topladığı, kovan giriş deliğini, çatlak ve kırıkları kapattığı, antibakteriyel, antiviral, antifungal, antioksidan, antiparazitik özelliklere sahip yapışkan ve reçine benzeri bir maddedir. Gıda katkı maddeleri (GKM) ise yiyecek ve içeceklerin üretiminde çeşitli aşamalarda modern teknolojinin getirisi olarak sıkça kullanılmaktadır. Özellikle et ve et ürünlerinin işlenmesinde kullanılan nitrit ve nitratların, gastrointestinal sistemde nitrozaminler gibi çeşitli önemli karsinojenlere dönüştüğü ve mutasyona neden olduğu bilinmektedir.Bu çalışmada Türkiye'nin Tekirdağ ilinden toplanan propolisin etanol özütünün antimutajenik etkileri, GKM'lerinden NaNO2 ve NaNO3'ın mutajenik etkilerine karşı Drosophila melanogaster'de somatik mutasyon ve rekombinasyon testi (SMART) ile araştırılmıştır.Propolisin etanol ekstraktının (PEE) 5,10, 20, 40 mg/ml'lik dozları ile uygulamalar 2 grup halinde yapılmıştır. İlk grupta 2. evre larvalarına propolis ön uygulamasından sonra NaNO2 veya NaNO3 uygulanmıştır. Diğer grupta (birlikte uygulama grubu) ise 3. evre larvalarına NaNO2 veya NaNO3 ile PEE aynı anda uygulanmıştır.NaNO2 ve PEE'nin birlikte uygulandığı grupta PEE'nin tüm dozları için klon indüksiyon frekansında azalma gözlenmiştir. NaNO3 gruplarından PEE'nin ön uygulama gruplarında da PEE'nin tüm dozları için klon indüksiyon frekansında anlamlı derecede düşüş saptanmıştır. PEE ve NaNO3'ın birlikte uygulandığı grupta PEE'nin antigenotoksik etkisinin doza bağlı olarak değiştiği gözlenmiştir. Ayrıca PEE'nin antigenotoksik etkisinin, ön uygulama grubunda, birlikte uygulama grubundan daha yüksek olduğu saptanmıştır. Propolisin içeriğindeki maddelerin antioksidan ve serbest radikalleri yakalama özellikleri sayesinde nitrozasyonu engellemesinden kaynaklanan güçlü antigenotoksik etkisi, N-nitrozamin öncülü GKM'lerinin genotoksik etkilerini önlediği düşünülmektedir.

Abstract:
Propolis is a sticky and resinous material, which is collected from flower and leaf buds by honey bees, has antibacterial, antiviral, antifungal, antioxidant, antiparasitic properties. As a necessity of modern technology, food additives generally are used in several levels of production of food and beverages. Especially nitrites and nitrates, which are used in meat processing and meat products as food additives, are well known to form cancerogenic compounds such as nitrosamines in gastrointestinal system and to cause mutation.In this study, we evaluated antimutagenic effects of ethanol extract of propolis collected in Tekirdağ in Turkey, on Drosophila melanogaster with somatic mutation and recombination test (SMART), against mutagenic effecs of food additives sodium nitrite and sodium nitrate.Two treatment groups were applied with 5, 10, 20, and 40 mg/ml doses of PEE(ethanol extract of propolis). In the first treatment group, 2. instar (2nd phase) larvae were exposed to pre-treatment of PEE doses and then NaNO2 and NaNO3. In the other group 3. instar (3rd phase) larvae were exposed to food additives and PEE doses together at the same time.In co-treatment group of NaNO2 and PEE, all of the PEE doses resulted in decreased clon induction frequencies. In the PEE pre-treatment groups of NaNO3, all PEE doses caused statistically significant reduction in clon induction frequencies as well. In NaNO3 and PEE co-treatment group, antigenotoxic effect of PEE has been observed to be dose dependent. On the other hand antigenotoxic effect of PEE in the pre-treatment group proved more powerful than co-treatment group. We believe that strong antimutagenic effects of propolis due to its inhibitive properties through attachment to free radicals and antioxidisation, against nitrosation, prevent mutagenicity of N-nitrosamines led food additives.