Türk edebiyatı dersi öğretim programında yer alan halk edebiyatı konularıyla ilgili kazanımlara ilişkin öğretmen görüşleri: Ankara ili örneği
The in - service teachers` views about the learning outcomes related to folk literature topics in Turkish literature course program: The sample of Ankara
Yazar: FATMA SÜREYYA KURTOĞLU
Danışman: PROF. DR. ALİ YAKICI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ankara = Ankara ; Edebiyat öğretimi = Teaching literature ; Halk edebiyatı = Folk literature ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Öğretim = Teaching ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenlerinin, Türk Edebiyatı programında yer alan İslam Uygarlığı Çevresinde Gelişen Türk Edebiyatı ünitesindeki Türk halk edebiyatı konuları ile ilgili kazanımlara yönelik düşüncelerini belirlemek amacıyla yapılan bu araştırma dört bölüm, sonuç, tartışma ve öneriler ile kaynaklardan oluşmaktadır.
Bu araştırmada veriler, nicel ve nitel araştırma teknikleri kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda; araştırmaya katılan öğretmenlerin Türk Edebiyatı Dersi Öğretim Programı'nda yer alan halk edebiyatı konuları ile ilgili kazanımlara yönelik düşüncelerini belirlemek amacıyla tarama modeli kullanılmıştır.
Araştırmanın nitel boyutunda ise araştırmaya katılan öğretmenlerin Türk Edebiyatı Dersi Öğretim Programı'nda yer alan halk edebiyatı konuları ile ilgili kazanımlara yönelik düşüncelerini ortaya çıkarmak için durum çalışması yapılmıştır. 
Araştırmanın evrenini, 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Ankara ili merkez ilçelerinde bulunan ortaöğretim okullarında görev yapan Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenleri; örneklemini ise Ankara ilinin merkez ilçelerinden amaçlı örnekleme yöntemlerinden olan kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle rastgele seçilmiş Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenleri oluşturmaktadır. 
Bu öğretmenlerin Türk Edebiyatı programında bulunan halk edebiyatı konuları ile ilgili kazanımlara yönelik düşüncelerini belirlemek amacıyla oluşturulmuş temel problem doğrultusunda test edilen alt problemlere dair şu sonuçlara ulaşılmıştır:
Katılımcıların Türk Edebiyatı Dersi Öğretim Programı'nda yer alan İslam Uygarlığı Çevresinde Gelişen Türk Edebiyatı ünitesindeki Coşku ve Heyecanı Dile Getiren Metinler (Şiir; İlâhi, Nefes, Gazel) konusuna yönelik kazanımlara ilişkin görüşleri ile ilgili toplam puanları cinsiyet, mesleki kıdem, mezun olunan bölüm ve katılımcıların görevli oldukları okul türü değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermezken, katılımcıların hizmet içi eğitim alıp-almama değişkenlerine göre anlamlı farklılık görülmektedir.
Katılımcıların İslam Uygarlığı Çevresinde Gelişen Türk Edebiyatı ünitesindeki Olay Çevresinde Oluşan Edebî Metinler (Battalnâme, Dede Korkut Hikâyeleri, Dânişmentnâme, Mesneviler) konusuna yönelik kazanımlara ilişkin görüşleri ile ilgili toplam puanları cinsiyet, mesleki kıdem, mezun olunan bölüm ve hizmet içi eğitim alıp-almama değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermezken, katılımcıların görev yaptıkları okul türü arasında anlamlı farklılık görülmektedir. 
Katılımcıların Türk Edebiyatı Dersi Öğretim Programı'nda yer alan İslam Uygarlığı Çevresinde Gelişen Türk Edebiyatı ünitesindeki Âşık Tarzı Halk Şiiri (Koşma, Semaî) konusuna yönelik kazanımlara ilişkin görüşleri ile ilgili toplam puanları cinsiyet, mesleki kıdem, mezun olunan bölüm ve katılımcıların görev yaptıkları okul türü değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermezken, katılımcıların hizmet içi eğitim alıp-almama durumları arasında anlamlı farklılık görülmektedir.
Katılımcıların Türk Edebiyatı Dersi Öğretim Programı'nda yer alan İslam Uygarlığı Çevresinde Gelişen Türk Edebiyatı ünitesindeki Dinî -Tasavvufi Türk Şiiri konusuna yönelik kazanımlara ilişkin görüşleri ile ilgili toplam puanları cinsiyet, mesleki kıdem, mezun olunan bölüm, katılımcıların görev yaptıkları okul türü ve hizmet içi eğitim alıp-almama değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. 
Katılımcıların Türk Edebiyatı Dersi Öğretim Programı'nda yer alan İslam Uygarlığı Çevresinde Gelişen Türk Edebiyatı ünitesindeki Anonim Halk Şiiri (Mani, Türkü)  konusuna yönelik kazanımlara ilişkin görüşleri ile ilgili toplam puanları cinsiyet, mesleki kıdem, mezun olunan bölüm, katılımcıların görev yaptıkları okul türü ve hizmet içi eğitim alıp-almama değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. 
Katılımcıların Türk Edebiyatı Dersi Öğretim Programı'nda yer alan İslam Uygarlığı Çevresinde Gelişen Türk Edebiyatı ünitesindeki Öğretici Metinler (Tasavvufi Metinler, Nasreddin Hoca Fıkraları)  konusuna yönelik kazanımlara ilişkin görüşleri ile ilgili toplam puanları cinsiyet, mesleki kıdem, mezun olunan bölüm, katılımcıların görev yaptıkları okul türü ve hizmet içi eğitim alıp-almama değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. 
Katılımcıların Türk Edebiyatı Dersi Öğretim Programı'nda yer alan İslam Uygarlığı Çevresinde Gelişen Türk Edebiyatı ünitesindeki Olay Çevresinde Oluşan Edebî Metinler-Anlatmaya Bağlı Edebî Metinler- (Halk Hikâyeleri, Mesneviler) konusuna yönelik kazanımlara ilişkin görüşleri ile ilgili toplam puanları cinsiyet, mesleki kıdem, mezun olunan bölüm, katılımcıların görev yaptıkları okul türü ve hizmet içi eğitim alıp-almama değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. 
Katılımcıların Türk Edebiyatı Dersi Öğretim Programı'nda yer alan İslam Uygarlığı Çevresinde Gelişen Türk Edebiyatı ünitesindeki Olay Çevresinde Oluşan Göstermeye Bağlı Edebî Metinler (Karagöz, Meddah, Orta Oyunu) konusuna yönelik kazanımlara ilişkin görüşleri ile ilgili toplam puanları cinsiyet, mesleki kıdem, mezun olunan bölüm, katılımcıların görev yaptıkları okul türü ve hizmet içi eğitim alıp-almama değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermemektedir.

Abstract:
This research aimed to explore Turkish language and literature teachers` opinions regarding the learning outcomes related to the topics of Turkish folk literature, which are in Turkish literature program, are part of the theme which is named as Turkish literature inspired by Islam civilization. This dissertation is composed of four parts including results, discussion, recommendations, and references. 
In this research, the data was obtained by using qualitative and quantitative methods. In the quantitative part of the study, the views of the teachers` on the learning outcomes related to Turkish folk literature`s topics were obtained by using survey method. 
In the qualitative part of the study, the teachers` views regarding related to the learning outcomes related to Turkish folk literature topics in Turkish literature program were determined by using case study method. 
The research population was composed of Turkish literature teachers working at high schools in Turkey`s Ankara province in 2014-2015 school year. The research sample of this population was chosen from these Turkish literature teachers by using convenient sampling technique which is one of the purposeful sampling techniques. 
The analyses showed that while there was not any significant difference according to gender, professional experience, type of department, and school type where they work in terms of the views on the learning outcomes related to texts (poem, chant, soul, and ode) having meaning of enthusiasm and excitement which are topics in the theme of   Turkish literature inspired by Islam civilization in Turkish literature program, there was a significant difference according to whether or not they get involved in professional development seminars. 
The analyses showed that while there was not any significant difference according to gender, professional experience, type of department, and whether or not they get involved in professional development seminars in terms of the views on the learning outcomes related to the literary texts based on any event (Battalnâme, Dede Korkut Hikâyeleri, Dânişmentnâme, Mesneviler) which are topics in the theme of   Turkish literature inspired by Islam civilization in Turkish literature program, there was a significant difference according to the school type where they work. 
The analyses showed that while there was not any significant difference according to gender, professional experience, type of department, and school type where they work in terms of the views on the learning outcomes related to the folk poems based on love (Koşma, Semaî) which are topics in the theme of   Turkish literature inspired by Islam civilization in Turkish literature program, there was a significant difference according to whether or not they get involved in professional development seminars. 
The analyses showed that there was not any significant difference according to gender, professional experience, type of department, school type where they work and whether or not they get involved in professional development seminars in terms of the views on the learning outcomes related to Turkish poems based on Islam and Sufism which are topics in the theme of Turkish literature inspired by Islam civilization in Turkish literature program. 
The analyses showed that there was not any significant difference according to gender, professional experience, type of department, school type where they work and whether or not they get involved in professional development seminars in terms of the views on the learning outcomes related to anonymous folk poems which are topics in the theme of Turkish literature inspired by Islam civilization in Turkish literature program. 
The analyses showed that there was not any significant difference according to gender, professional experience, type of department, school type where they work and whether or not they get involved in professional development seminars in terms of the views on the learning outcomes related to didactic texts (Tasavvufi Metinler, Nasreddin Hoca Fıkraları) which are topics in the theme of Turkish literature inspired by Islam civilization in Turkish literature program. 
The analyses showed that there was not any significant difference according to gender, professional experience, type of department, school type where they work and whether or not they get involved in professional development seminars in terms of the views on the learning outcomes related to the literary texts based on any event and story-telling (Halk Hikâyeleri, Mesneviler) which are topics in the theme of Turkish literature inspired by Islam civilization in Turkish literature program. 
The analyses showed that there was not any significant difference according to gender, professional experience, type of department, school type where they work and whether or not they get involved in professional development seminars in terms of the views on the learning outcomes related to the literary texts based on any event including demonstration  (Karagöz, Meddah, Orta Oyunu) which are topics in the theme of Turkish literature inspired by Islam civilization in Turkish literature program.