Yatarak tedavi gören psikoz hastalarında kendine şefkat müdahalesinin uygulanabilirliğinin ve etkililiğinin değerlendirilmesi
Feasibility and efficacy of a self compassion intervention in inpatients with psychosis
Yazar: HAVVANUR UYSAL
Danışman: DOÇ. DR. KAASIM FATİH YAVUZ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı, yatarak tedavi gören psikoz tanısı almış bireylerde tek seanslık kendine şefkat müdahalesinin uygulanabilirliğini test etmek ve bununla beraber kendine şefkat müdahalesinin durumsal kendine şefkat, kendini eleştirme, pozitif ve negatif belirti düzeyleri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmamızın örneklemi, Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi (BRSHH) yataklı servisinde Psikotik Bozukluk tanısı ile yatarak tedavi görmekte olan 24 kişiden oluşmaktadır. Verilerin toplanmasında Sosyo-demografik Veri Formu, Kendini Eleştirme/Kendine Saldırma Formları & Kendine Güvence Verme Ölçeği (KEFGÖ), Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), Durumsal Kendine Şefkat- Kısa Formu ve Danışan Memnuniyet Ölçeği-8 (DMÖ-8) kullanılmıştır. Araştırmaya dahil olma ölçütlerini karşılayan katılımcılar deney ve kontrol grubuna rastgele atanmışlardır. Müdahale sonrasında deney grubunda kendini eleştirme puanları anlamlı derecede düşerken (p=0,025) kontrol grubunda anlamlı bir düşüş olmamıştır (p>0,999). Bununla birlikte, gruplar arasında müdahale sonrası kendini eleştirme puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmemiştir (p=0,183). PANNS skorlarının değişimi analiz edildiğinde her iki grupta da tüm skorların bir hafta sonra yapılan ölçümlerde müdahale öncesi ölçümlere göre anlamlı olarak düştüğü görülmüştür. Deney grubunda PANSS toplam puanı müdahale öncesinde 96, müdahaleden bir hafta sonra 56.5 olarak hesaplanmış (p=0,002), kontrol grubunda ise birinci ölçümde 99.5 ve ikinci ölçümlerde 63.5 olarak hesaplanmıştır (p=0,002). Bununla birlikte gruplar arasında PANNS puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.  Durumsal kendine şefkat puanları müdahale öncesi, müdahaleden hemen sonra ve bir hafta sonra değerlendirilmiştir. Deney grubunda kendine şefkat puanları, müdahale öncesine göre müdahaleden bir hafta sonraki ölçümlerde anlamlı derecede yükselmiştir (p<0,001).  Kontrol grubunda ise anlamlı bir farklılık görülmemiştir (p=0,380). Bununla birlikte her iki grubun müdahale sonrası yapılan ölçümlerinde elde edilen kendine şefkat puanları arasında istatistiki açıdan farklılık saptanmamıştır (p=0,663). Müdahaleden bir hafta sonra yapılan ölçümlerde ise, deney grubunun puanları kontrol grubuna göre anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p=0,034). Yapılan analizlere göre, deney grubunda DMÖ toplam puanı ortalama değeri 28±3,19 olarak hesaplanmıştır. Araştırmadan elde ettiğimiz sonuçlar, yatarak tedavi gören psikoz hastalarında tek seanslık kendine şefkat müdahalesinin katılımcılar tarafından kabul edilebilir ve uygulanabilir olduğunu, kendine şefkat müdahalelerinin kendini eleştirme davranışlarının azaltılmasında etkili olabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Psikoz, kendine şefkat, kendini eleştirme, pozitif belirtiler, negatif belirtiler

Abstract:
The aim of this study is to test the feasibility of a one-session self-compassion intervention in inpatients diagnosed with psychosis and examine the effect of self-compassion intervention on state self-compassion, self-criticism, and levels of positive and negative symptom. The sample for this study consists of 24 people who are inpatients diagnosed with Psychotic Disorder in the inpatient service of Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Mental Health and Neurological Diseases Training and Research Hospital. Socio-demographic Data Form, Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS), The Forms of Self-Criticizing/attacking and Self-reassuring Scale, State Self-Compassion-Short Form, and Client Satisfaction Scale-8  were used to collect data. Participants who met the inclusion criteria were randomly assigned to the experimental and control groups. While self-criticism scores decreased significantly in the experimental group after the intervention (p=0.025), there was no significant decrease in the control group (p>0.999). However, there was no statistically significant difference between the groups in terms of self-criticism scores after the intervention (p=0.183). When the change in PANNS scores was analyzed, it was observed that all scores in both groups decreased significantly compared the pre-intervention measurements with the measurements taken one week after. The PANSS total score in the experimental group was calculated as 96 before the intervention and 56.5 one week after the intervention (p=0.002), while in the control group it was calculated as 99.5 in the first measurement and 63.5 in the second measurement (p=0.002). However, there was no statistically significant difference between the groups in terms of PANNS scores. State self-compassion scores were assessed before the intervention, immediately after the intervention, and one week after the intervention. Self-compassion scores in the experimental group were significantly higher in the measurements taken one week after the intervention than before the intervention. (p<0.001). There was no significant difference in the control group (p=0.380). However, there was no statistical difference between the self-compassion scores obtained in the post-intervention measurements of both groups (p=0.663). In the measurements taken one week after the intervention, the scores of the experimental group were found to be significantly higher than the control group (p=0.034). According to the analyzes, the mean value of the DCI total score in the experimental group was calculated as 28±3.19. The results of the study show that a single-session self-compassion intervention is acceptable and applicable for the participants who are inpatient psychosis patients, and that self-compassion interventions can be effective in reducing self-criticism behaviors.

Keywords: Psychosis, self-compassion, self-criticism, positive symptoms, negative symptoms