İşsizlikle mücadelede bireylere özel hizmet sunumu: İş ve meslek danışmanlığının etkinliğinin incelenmesi
Providing individual services in combating unemployment: Examining the efficiency of job and vocational counseling
Yazar: MEHMET TARIK ERASLAN
Danışman: PROF. DR. ABDULKADİR DEVELİ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Politika Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Ülkelerin işsizlikle mücadele kapsamında aktif işgücü programlarına verdikleri önem gün geçtikçe artmakta, bu programlar vasıtasıyla daha fazla bireyin istihdama ve üretime dâhil olması amaçlanmaktadır. İstihdamın dışında kalan bireylere kişiye özel hizmet sunumu sağlayan iş ve meslek danışmanlığı faaliyetleri de bahse konu programların önemli türlerinden biridir. Türkiye'de geçmişte çok yaygın olarak faaliyet göstermeyen iş ve meslek danışmanlığı hizmetleri, özellikle 2011 yılından sonra meslek mensuplarının sayısının artırılması ve uygulama alanının tüm ülkeye genişletilmesi ile beraber yeni bir safhaya girmiştir.
Bu çalışma kapsamında Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) tarafından yürütülmekte olan iş ve meslek danışmanlığı hizmetlerinin incelenerek mevcut sistemin geliştirilmesine yönelik bir uygulama önerisinin sunulması amaçlanmıştır. Bu kapsamda öncelikle Türkiye'de istihdam hizmetlerinin gelişimi ve hâlihazırdaki durumu ortaya konulmuştur. İşgücü piyasasına yönelik aracılık hizmetlerine ilişkin olarak seçilen ülke örnekleri incelenmiş ve Türkiye'deki mevcut işleyişe katkı sağlayabilecek uygulamaları aktarılmıştır. Çalışma kapsamında ülke genelinde iş ve meslek danışmanlığı faaliyetlerini yürütmekte olan danışmanlara yönelik Likert tipi dereceleme sorularının kullanıldığı saha araştırması yapılmış, danışmanların mevcut işleyişe yönelik görüşleri alınarak analiz edilmiştir. 
İş arayan bireylerin İŞKUR ile irtibata geçtikleri ilk andan başlanarak Kurum tarafından aldıkları hizmetin takibine kadar olan süreç çalışma kapsamında incelenmiş,  gerçekleştirilen saha çalışması, ülke incelemeleri ve diğer araştırmalar neticesinde iş ve meslek danışmanlığı sistemine yönelik olarak uygulama önerileri sunulmuştur.

Abstract:
The importance given by countries to active labour force programs within the scope of combating unemployment is increasing day by day. These programmes aim to involve more individuals in employment and production. Job and vocational counselling activities, which provide personalized service to individuals who are out of employment, are also one of the important types of these programs. Job and vocational consultancy services, which were not very common in Turkey in the past, entered a new phase, especially after 2011, with the increase in the number of professionals and the expansion of the application area to the whole country.
Within the scope of this study, it is aimed to present an application proposal for the development of the current system by examining the job and vocational counselling services carried out by the Turkish Employment Agency (İŞKUR). In this context, first of all, the development and current situation of employment services in Turkey has been revealed. The examples of selected countries regarding the intermediation services for the labor market are examined and their applications that can contribute to the current functioning in Turkey are explained. Within the scope of the study, a survey using Likert type rating questions was conducted for the consultants who carry out job and vocational counselling activities throughout the country, and the opinions of the consultants on the current system were analysed.
The process from the first time job seekers contacted İŞKUR to the follow-up of the service they received by the institution was examined within the scope of the study, and as a result of the field study, country studies and other researches, application suggestions were presented for the job and vocational counselling system.