Ortaokul Türkçe ders kitaplarında bulunan metinlerde duygular teması üzerine bir inceleme
An examination on the theme of emotions in the texts in secondary school Turkish texts
Yazar: TUĞBA TEKE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DURSUN ŞAHİN
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Ortaokul Türkçe Ders Kitaplarında Bulunan Metinlerde Duygular Teması Üzerine Bir İnceleme
Ders kitapları; eğitim-öğretimde en fazla kullanılan, öğretim programlarının ilkelerine uygun olarak hazırlanmış, öğrencilerin yaşına ve bilgi seviyesine göre metinlerden oluşan materyallerdir. Öğrencilerin okuma alışkanlığı kazanmasında, dersin hem etkili hem de eğlenceli olarak işlenmesinde ve tekrar edilmesinde ve daha birçok konuda ders kitaplarından yararlanılmaktadır. Sağladığı faydalar açısından bakıldığında, ders kitaplarının hazırlanmasına dikkat edilmesi gerektiği fikri ortaya çıkar. Türkçe ders kitapları, Türkçe dersinin amaç ve kazanımlarını gerçekleştirmeyi amaç edinmiş ve Türkçe Dersi Öğretim Programı'na göre hazırlanmış materyallerdir. Türkçe dersinin amaçlarının gerçekleşmesinde ise en önemli unsur ders kitabındaki metinlerdir. Metinler sayesinde öğrenciler birçok olumlu davranış kazanır ve bunu hayatlarında uygulama yoluna giderler. Öte yandan Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda yer alan temaların öğrencilere kazandırılmasında da metinlerden yararlanılır. Bu temalardan biri de duygular temasıdır. Duygular sayesinde öğrenciler iyi- kötü davranışları ayırt etmekte ve çevrelerine karşı nasıl davranmaları gerektiğini öğrenmektedirler.
Bu çalışmada, Karadeniz Bölgesi'ndeki okullarda dağıtımı yapılan 2020-2021 eğitim-öğretim yılı MEB onaylı ve özel yayınlar olmak üzere ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin, TDÖP'te yer alan duygular temasını ele alışı yönüyle incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Elde edilen verilerin içerik analiziyle analizi yapılmıştır. Araştırmalar sonucunda ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki metinler, TDÖP'te yer alan duygular temasını ele alışı yönüyle incelenmiştir.
Çalışma sonucuna göre sınıf seviyelerinde duygular temasının sayı ve tür olarak farklılaştığı görülmüştür. Yine, en fazla işlenen alt temalar ile en az işlenen alt temalar tespit edilmiştir. Ayrıca hiçbir alt temanın işlenmediği metin sayısı ve kademeleri ile hiçbir metinde yer almayan alt temalar ifade edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Ortaokul Türkçe ders kitabı, metin, 2019 Türkçe dersi öğretim programı, duygular.

Abstract:
An Examination on the Theme of Emotions in the Texts in Secondary School Turkish Texts
Textbooks; these are the materials mostly used in education, prepared in accordance with the principles of the curriculum, consisting of texts according to the age and knowledge level of the students. Textbooks are used to help students acquire reading habits, to teach and repeat the course in an effective and entertaining way, and in many other subjects. In terms of the benefits it provides, the idea that attention should be paid to the preparation of the textbooks arises. Turkish textbooks are materials that aim to realize the aims and gains of the Turkish lesson and are prepared according to the Turkish Lesson Teaching Program. The most important factor in realizing the aims of the Turkish lesson is the texts in the textbook. Thanks to the texts, students gain many positive behaviours and go to the way of applying this in their lives. On the other hand, texts are also used in teaching the themes in the Turkish Lesson Curriculum to the students. One of these themes is the theme of emotions. Thanks to emotions, students distinguish between good and bad behaviours and learn how to behave towards their environment.
In this study, it is aimed to examine the texts in the secondary school Turkish textbooks, including the 2020-2021 academic year approved by the Ministry of National Education and private publications, distributed in schools in the Black Sea Region, in terms of handling the theme of emotions in TDÖP. For this purpose, document analysis, one of the qualitative research methods, was used in the study. The obtained data were analysed with content analysis. As a result of the research, the texts in the secondary school Turkish textbooks were examined in terms of handling the theme of emotions in TDÖP.
According to the results of the study, it was seen that the theme of emotions differed in number and type at grade levels. Again, the most processed sub-themes and the least processed sub-themes were determined. In addition, the number and levels of texts in which no sub-themes were covered and sub-themes that were not included in any text were expressed.
Key Words: Middle school Turkish textbook, text, 2019 Turkish course curriculum, feelings.