Okul yöneticilerinin yönetime ilişkin narsistik özelliklerinin öğretmen ve öğrenci görüşlerine göre değerlendirilmesi /
Yazar: SEVİL BAKIR
Danışman: DOÇ. DR. GÖKMEN DAĞLI
Yakın Doğu Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Liderlik, globalleşen dünyamızda hızla değişen ve gelişen, bu gelişmeyle birlikte dikkatleri her geçen gün biraz daha üstünde toplayan bir kavramdır. Patolojik anlamda narsisizm ise çağımızın vebası olarak nitelenen, gün geçtikçe yaygınlaşan bir olgu olarak karşımıza çıkmaktadır. Ancak narsisizmi yalnızca patolojik olarak değerlendirmek yanlış olur. Her bireyin yaşamının ilk yıllarında doğal olarak ortaya çıkan narsisizm, sağlıklı bir gelişim süreci sonucunda, sağlıklı veya başka bir deyişle patolojik olmayan narsisizm şeklinde oluşmaktadır. Patolojik olanın aksine, sağlıklı narsist birey; çevresinin beklentileriyle başa çıkabilen, aktivitelerden keyif alan, kusur ve eksikliklerinden dolayı oluşan utanç ve öfke duygularını deneyimleyebilen, gerçekle uyumlu bir şekilde kendine güven duyan, çevresindeki insanların fikirlerine değer veren ve bu insanları sömürmeyen kişidir. 
Bu çalışma, narsistik kişilik ve narsistik yöneticilik özelliklerini inceleyerek, okul yöneticilerinin narsistik yöneticilik özelliklerinin, öğretmen ve öğrenci görüşleriyle değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Araştırmanın amaçları doğrultusunda, katılımcılardan elde edilen verilerin çözümlemeleri sonucunda ortaya çıkan önerilerin; öğretmen ve öğrencilerin olumlu bir örgüt kültürü oluşturması ve okul yöneticilerinin de bu kültürün oluşmasına destek olmanın yanında buna zemin hazırlaması, yöneticilerin liderlik davranışlarını üstlenmeleri ve patolojik narsistik özellikleri mevcutsa bunları tolere etmeleri; bunun sonucunda, önce okul örgütünün, daha sonra toplumun genelinin sağlıklı bir topluluğa dönüşümünde faydalı bir çalışma olacağı ümit edilmektedir. Araştırma; 2014-2015 eğitim yılında, KKTC'nin Gazimağusa ilçesindeki MEB Genel Ortaöğretim Dairesi'ne ve Mesleki Teknik Öğretim Dairesi'ne bağlı dört lisede görev yapan 7 okul yöneticisi, 7 öğretmen ve bu liselerde okuyan 30 öğrenci olmak üzere toplam 44 kişinin katılımıyla gerçekleştirilmiş, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması şeklinde, yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak yapılmıştır. 
Araştırmada, çeşitli narsistik kişilik envanterlerinden 14 adet narsistik kişilik özelliği seçilmiş, bu özellikler araştırmanın alt problemlerinin oluşmasına zemin hazırlamıştır. Bu narsistik kişilik özellikleri; alçak gönüllülükten uzak olma, davranışlarının sonuçlarını kabul etmeme, çok başarılı olma isteği, cesaretini kanıtlama isteği, hitap gücüyle birçok problemi atlatma, ilgi odağı olmayı isteme, kendisine saygı duyulmasını isteme, farkedilmeme karşısında bozulma, iltifattan hoşlanma, insanları inandırma gücüne sahip olduğunu düşünme, insanlar üzerinde otorite kurmak isteme, insanları manipüle etme, gösteriş yapmaktan hoşlanma, hep başkalarından bekleme/verici olmamadır. Bu özelliklerden faydalanılarak okul yöneticilerine yönelik ve öğretmen-öğrencilere yönelik olmak üzere 2 ayrı görüşme formu hazırlanmış ve uygulanmıştır.  Araştırmanın "Bulgular ve Yorumlar" bölümünde, katılımcılardan elde edilen bu verilerin çözümlemeleri sonucunda ortaya çıkan bulgulara ve yorumlara yer verilmektedir. Bölümün 'Bulgular' kısmında görüşmeler sonucunda elde edilen veriler analizlere tabi tutulmuştur. Analiz aşamasında; veriler kodlanmış, verilere uygun temalar bulunmuş, verilerin kodlara ve temalara göre düzenlenmesi ve tanımlanması yapılmış, son olarak da 'Yorumlar' kısmında, bulgular yorumlanmıştır.  
Yapılan araştırmada elde edilen bulgulara göre; okul yöneticilerinin; olaylar karşısında alçak gönüllülüklerini korudukları, davranışlarının sonuçlarını üstlenen birer yönetici oldukları,  hem kendileri, hem de okulları açısından başarılı olmayı istedikleri, cesaretlerini yeri ve zamanı geldiğinde gösterdikleri, hitap gücüyle karşıdaki kişiyi ikna edebileceklerini düşündükleri, ilgi odağı olmaktan hoşlandıkları, kendilerine saygı duyulmasını istedikleri ve bekledikleri, farkedilmeme karşısında bozuldukları, iltifattan hoşlandıkları, otoriter oldukları, gerektiğinde manipülasyon yaptıkları, yerine ve zamanına göre gösterişten hoşlandıkları, karşılıklı olarak verici oldukları sonuçlarına ulaşılmıştır. Başka bir ifadeyle, okul yöneticilerinin narsistik özelliklerden bazılarını taşıdıkları ancak bu özelliklerin patolojik boyutlara ulaşmadığı sonucu elde edilmiştir. 
AraĢtırmanın sonuçlarına göre; okul yöneticilerine, liderlik özelliklerini üstlenmeleri, astlarıyla daha çok fikir alıĢveriĢinde bulunmaları, onların motivasyonlarını artırmaya yönelik çalıĢmalarda bulunmaları,  olumlu bir örgüt iklimi oluĢturmaları, bunu yaparken de astlarının desteğini ve yardımını istemekten çekinmemeleri önerilmiĢtir. 
Anahtar Sözcükler: Narsisizm, Narsizm, Liderlik, Narsistik yöneticilik özellikleri.

Abstract:
Leadership is a concept in our rapidly changing and evolving globalized world
that gets more attention every day.Pathological narcissism – as known as plague of our
times- became widespread phenomenon. However, it will be inaccurate to describe
narcissism only from a pathological aspect.Narcissism occurs naturally in the first years
of life of every individual, is an outcome of healthy development process, in other
words, and is a non-pathological narcissism.
Unlike the pathological narcissist, healthy narcissists; can cope with the
expectations of the environment, enjoys the activities, be able to experience anger and
shame that arise from shortcomings and deficiencies, can be realistically confident, can
value the ideas of other people and not exploiting those individuals.
The purpose of this study is to investigate the characteristics of narcissistic
leadership and personality of the school leaders and administrators with the perspectives
of students and teachers. In this context, the findings of the study is expected to be used
to as a base for a set of suggestions to rebuild a positive school culture with the
involvement of administrators, teachers, and students. In addition, it is also expected
that the study will increase awareness of school administrators to take the lead and
support teachers and students to facilitate the process while controlling their narcissistic
vii
behaviours or tendencies if any. In the broader spectrum, building a positive school
culture will contribute to building a healthier community.
The study is conducted with informants at four public vocational middle-schools
in the Turkish Republic of Northern Cyprus. The informants are constituted of 7 school
administrators, 7 teachers, and 30 students of these schools. Semi- structured interview
method and case study techniques are used to conduct the qualitative research.
In the study, total of 14 narcissistic behaviors were identified from the
narcissistic behavior inventory which also created the foundation of the research
question and its‟ subcategories. These subcategories are as follows:
1. Arrogance: being away from humility,
2. Not taking responsibility of behaviours,
3. Excessive desire to success,
4. Excessive desire to prove self-courage,
5. Going around problems through his/her power of speech
6. Excessive desire to be in center of attention,
7. Desire to be respected,
8. Being disappointed when not recognized
9. Desired to be praised
10. Having a firm belief that he/she can convince everyone
11. Authoritarian personality,
12. Tendency of manipulative behavior
13. The tendency to focus on the self, and to show ostentatious behavior
14. Being too demanding while not delivering much
Based on these subcategories, two sets of interview protocol were developed and
conducted for informants. Data is collected through semi-structured interviews. The
research findings are presented and analyzed in the section of "Findings and
Discussions." Initially, the data coded based on the themes that defined by the primary
researcher. Later, these findings are discussed under the "Discussion" section.
The summary of findings for this study indicate that school administrators (1)
showed their humility when incidents happen, (2) took responsibility for their
viii
behaviours, (3) showed desire to be successful, (4) showed courage when needed, (5)
Showed self confidence in his/her power of speech, (6) showed tendency for getting
attention from others, (7) desired to be respected, (8) desired to be praised, (9) showed
authoritarian personality, (10) used manipulation when needed, (11) showed
ostentatious behavior occasionally, and (12) were balanced in terms of demands and
deliverables.
The implications of the of the research findings suggest that school leaders
improve their leadership skills, involve teachers in decision making processes, empower
them with efforts to increase their motivation, and create a positive school culture. In
addition, the outcomes of the study disclose the importance of receiving support and
assistance from subordinates in establishing a productive teaching and learning
environment.
Key Words: Narcissism, Narcism, Leadership, Narcissistic Leadership properties.