Vergi ihtilaflarına yönelik alternatif bir çözüm mekanizması olarak karşılıklı anlaşma usulü
Mutual agreement procedure as an alternative resolution mechanism for tax disputes
Yazar: AHMET ÇÖMLEKÇİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. YILDIRIM TAYLAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Vergi idaresi ile mükellef ilişkisinden kaynaklanan vergisel ihtilafların çözümü için iç mevzuatta hem idari hem de yargısal mekanizmalar bulunmaktadır. Ancak vergi ihtilafları sadece bir yargı çevresini değil, birden fazla yargı çevresini etkileyecek şekilde ortaya çıkabilmektedir. Devletler de kendi aralarında vergiye ilişkin çeşitli problemleri çözmek üzere çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları akdederler. Vergisel ihtilaflardan bazıları; devletlerin aralarında yaptıkları bu anlaşmaların uygulanmasından, yorumlanmasından ve anlaşmada yer almayan çifte vergilendirmeden kaynaklanabilmektedir. Karşılıklı anlaşma usulü, çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarında yer alan ihtilaf çözüm mekanizmasıdır.
	Çalışma, uluslararası vergi hukukundaki son gelişmeleri dikkate alarak Türkiye'deki karşılıklı anlaşma usulünün uygulanmasını incelemektedir. Çalışma, karşılıklı anlaşma usulünün sınır aşan işlemlerle ilgili vergi ihtilaflarını etkili bir şekilde çözmek için Türk hukuku bağlamında nasıl uygulanması gerektiğine dair kapsamlı bir analiz sunmayı amaçlamaktadır.
Çalışma, iki bölüm ile sonuç kısmından oluşmaktadır. 
Birinci bölümde, karşılıklı anlaşma usulünün kavramsal çerçevesinin ortaya konulması için hukuki olarak nitelenmesi ve benzer ihtilaf çözüm mekanizmalarından ayırt edilmesine yer verilmektedir. Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları ihtilaflarının çözümünde bugün gelinen noktayı anlamak için karşılıklı anlaşma usulü, tarihsel açıdan ortaya konulmaktadır. 
İkinci bölümde, karşılıklı anlaşma usulünün uygulama esasları ele alınmaktadır.  Bu bölümde, Türk hukukunda karşılıklı anlaşma usulünün uygulanmasında karşılaşılabilecek zorlukların ve geliştirilebilecek yönlerin tespiti ve değerlendirmesi yer almaktadır.

Sonuç bölümünde, iki ana bölümden elde edilen hususlar sentezlenmekte ve Türkiye'de karşılıklı anlaşma usulünün uygulanmasını geliştirmek için öneriler sunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Vergi, Karşılıklı Anlaşma Usulü, Vergi İhtilafları, Vergi İhtilaflarının Çözüm Yolları, Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları.

Abstract:
There are both administrative and judicial mechanisms available in domestic legislation for resolving tax disputes arising from the relationship between tax authorities and taxpayers. However, tax disputes can emerge in a manner that affects more than one jurisdiction. To address various tax related issues, states enter tax treaties. Some tax disputes can stem from the application, interpretation of such agreements, or from double taxation not addressed in the tax agreements. The mutual agreement procedure (MAP) is the dispute resolution mechanism provided in double taxation agreements.
	This doctoral thesis explores the implementation of MAP in Turkiye, considering recent developments in international tax law. The research aims to provide a comprehensive analysis of how mutual agreement procedure should be applied to effectively resolve tax disputes involving tax treaty issues, specifically within the context of Turkish tax law. 
The study consists of two chapters and a conclusion.
	In the first chapter, the legal characterization of MAP and its differentiation from similar dispute resolution mechanisms are presented to establish its conceptual framework. The historical development of the mechanism is outlined to understand the existing state of tax treaty dispute resolution.
	The second chapter adreesses the practical principles of MAP. This chapter identifies and evaluates the potential challenges and areas for improvement of MAP under Turkish law.
	In the conclusion, the findings from the two main chapters are synthesized, and recommendations are offered to enhance MAP in Turkiye.

Keywords: Tax, Mutual Agreement Procedure, Tax Disputes, Resolution of Tax Disputes, Double Taxation Agreements.