Aile hekimlerinin nargile konusundaki bilgi, tutum ve davranışları
Family physicians knowledge, attitudes and behaviors regarding hookah
Yazar: GÜLER GİZEM DOĞAN
Danışman: PROF. DR. HAMİT SIRRI KETEN
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Tütün kullanımı önlenebilir ölümlerin nedenlerinden biridir.  Son yıllarda artan 
nargile yaygınlığı önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelmiştir. Bu çalışmada, aile 
hekimlerinin nargile kullanımı konusundaki bilgi düzeylerini, davranış ve tutumlarını 
gözlemlemeyi amaçladık. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza toplam 164 gönüllü aile hekimi dahil edildi. Aile 
hekimlerinin sosyodemografik özellikleri, sigara ve nargile kullanımı, tütün bırakma 
tedavisi eğitimi alma durumları, nargilenin sağlık riskleri hakkındaki bilgi düzeyleri, 
nargile kullanımı konusunda kurulan hasta- hekim ilişkisi sorgulandı. 
Bulgular: Yüz altmış dört katılımcının % 48,2'sinin kadın, % 51,8'inin erkek olduğu 
saptandı. Katılımcıların % 26,2'si sigara kullanmakta, % 14'ü nargile kullanmaktadır. 
Katılımcıların % 88'i aromalı nargileleri tercih ettiğini belirtti. Aile hekimlerinin % 
62'si daha önce tütün bırakma eğitimi almadığını ifade etti. Katılımcıların % 62'si 
nargilenin, sigaradan daha zararlı olduğunu belirtti. Aile hekimlerinin % 74,4'ü, 
hastalarının nargile kullanımını sorgulamadığını söylerken katılımcıların % 80'i, 
nargile kullanan hastalarına nargileyi bırakmasını önerdiğini ifade etti. Katılımcılara 
yöneltilen önergeler neticesinde bilgi puanı hesaplandı. Katılımcıların ortalama bilgi 
puanı 24 puan üzerinden 20, erkek katılımcıların ortalama bilgi puanı 21, kadın 
katılımcıların ortalama bilgi puanı 19 bulundu. Katılımcıların bilgi puanı ile erkek 
cinsiyete sahip olma, 1-5 yıl ve 5-10 yıl aralığında hekimlik yapma arasında pozitif bir 
ilişki görülürken, yaş ile negatif bir ilişki izlendi (p<0,05). 
Sonuç: Bilgi puanının yüksek olma sebepleri arasında katılımcıların hekim olması, tıp 
fakültesinde aldıkları eğitimin sağlık riskleri hakkında olması sayılabilir. Hekimlerin 
hem tütün bırakma tedavisi eğitimine kolay ulaşamaması, hem de nargile kullanımının 
bir tütün aracı olarak algılanmaması tütün bağımlılığını ve nargile yaygınlığını giderek 
arttırmaktadır.  
Anahtar kelimeler: nargile, aile hekimi, sigara

Abstract:
Objective: Tobacco use is one of the causes of preventable deaths.  In recent years, 
the increasing prevalence of hookah has become an important public health problem. 
In this study, we aimed to observe the level of knowledge, behaviors and attitudes of 
family physicians about hookah use. 
Materials and Methods: A total of 164 volunteer family physicians were included in 
our study. Family physicians' sociodemographic characteristics, smoking and hookah 
use, tobacco cessation treatment training, level of knowledge about the health risks of 
hookah, and patient-physician relationship about hookah use were questioned. 
Results: Of the one hundred and sixty-four participants, 48.2 % were female and 51.8 
% were male. Of the participants, 26.2 % smoked cigarettes and 14 % used hookah. 
88 % of the participants stated that they preferred flavored hookahs. 62 % of family 
physicians stated that they had not received tobacco cessation training before. 62 % of 
the participants stated that hookah is more harmful than cigarettes. While 74.4 % of 
family physicians stated that they do not question their patients' hookah use, 80 % of 
the participants stated that they recommend their patients who use hookah to quit 
hookah. As a result of the questions asked to the participants, a knowledge score was 
calculated. The average knowledge score of the participants was 20 out of 24 points, 
the average knowledge score of male participants was 21, and the average knowledge 
score of female participants was 19. There was a positive correlation between the 
knowledge score of the participants and having a male gender, practicing medicine for 
1-5 years and 5-10 years, while a negative correlation was observed with age (p<0.05). 
Conclusion: The reasons for the high knowledge score may be that the participants 
were physicians and the education they received in medical school was about health 
risks. The fact that physicians cannot easily access tobacco cessation treatment training 
and that hookah use is not perceived as a tobacco tool gradually increases tobacco 
addiction and hookah prevalence.  
Key words: hookah, family physician, smoking