Yaratıcılığı puanlama endekslerinin yordama gücünün karşılaştırılması üzerine bir araştırma: Bilimsel yaratıcılık örneği
A research on the comparison of predictive power of creativity scoring indexes: Scientific creativity example
Yazar: MEHMET ARDA ATAKAYA
Danışman: PROF. DR. UĞUR SAK
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Üstün Zekalılar Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimsel yaratıcılık = Scientific creativity ; Konsensüs değerlendirme tekniği = Consensual assessment technique ; Yaratıcılık = Creativity ; Yaratıcılık endeksi = Creativity index ; Yordama = Predict

Özet:
Yaratıcılık ölçümlerinde kriter belirleme sorunu ön plana çıkmaktadır. Farklı yaratıcılık kriterlerinin karşılaştırıldığı deneysel çalışmaların ise sınırlı sayıda olduğu dikkat çekmektedir. Yaratıcılık ölçümlerinde kriter probleminin giderilmesinde ise alana özgü yaratıcı ürün ölçümüne dayanan Konsensüs Değerlendirme Tekniği'nin (KDT) kullanıldığı belirtilmektedir. Ne varki edebiyat ve sanat alanlarında kullanılan KDT tekniğinin bilimsel yaratıcılık değerlendirilmelerinde sınırlı sayıda kullanıldığı görülmektedir. Bu bağlamda bu araştırmada bilimsel bir yaratıcılık testi olan Bilimsel Üretkenlik Testi'nden (BÜT) elde edilen akıcılık, esneklik, bileşik yaratıcılık endekslerine ek olarak KDT ölçümü ile elde edilen uygunluk ve yaratıcılık endekslerinin birbirleriyle karşılaştırılması ve en iyi yordayan yaratıcılık endeksinin ortaya konması amaçlanmaktadır. Araştırmada 2013-2018 yılları arasında Üstün Yetenekliler Eğitim Programı (ÜYEP) tanılama sürecine katılan 3.200 öğrencinin BÜT verileri kullanılmıştır. Araştırmaya öğrencilerin verdikleri doğru yanıtları puanlamada alanında uzman 14 fen bilgisi, 4 fizik, 4 kimya ve 4 biyoloji öğretmeni katılmıştır. Araştırma bulgularına göre uygunluk endeks sonuçları, uzman yaratıcılık endeks sonuçlarına göre daha yüksektir. Endeksler arasında yapılan korelasyon ve regresyon analizleri sonucunda ise toplamsal olarak belirlenen uygunluk ve orijinallik endekslerinin yaratıcılığı %59 düzeyinde yordadığına ilişkin sonuçlar elde edilmiştir.

Abstract:
In the case of creativity assessment, the problem of criteria determination comes to the forefront. It is seen that there is a limited number of experimental studies comparing different creative criteria. It can be said that the Consensus Assessment Technique (CAT) is used to solve the criterion problem in creativity assessment which is based on domain-specific creative product measurement. The CAT technique which is mostly used in the fields of literature and art, has been used in a limited number of scientific creativity assessment. The purpose of this research is to compare fluency, flexibility, compound creativity (CQ) indices obtained from the Creative Scientific Ability Test (C-SAT), and appropriateness and expert creativity indices obtained from the CAT. The data of 3.200 students who participated in the Education Programs for Talented Students (EPTS) identification process between 2013-2018 were used in the research. The research also included 14 science, 4 physics, 4 chemistry and 4 biology teachers to score creativity components. According to research findings, the appropriateness index results are higher than the expert creativity index results in the reliability analyzes. As a result of correlations and regression analyzes conducted between the indices, it was found that the indices of appropriateness and originality which were determined as summative predicted the creativity of %59.