Astım atağı nedeniyle alerji departmanı ve acil serviste tedavi edilen hastalarda ortaya çıkan nükslerin değerlendirilmesi
Evaluation of relapse cases in asthma attack patients treated at the allergy department and emergency service
Yazar: ERDEM TOPAL
Danışman: PROF. DR. İPEK TÜRKTAŞ
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2013
Konu: Allerji ve İmmünoloji = Allergy and Immunology
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Alerji ve immünoloji = Allergy and immunology ; Astım = Asthma ; Nüks = Recurrence ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Çocuk acil servislerinde atak nedeniyle tedavi edilip taburcu olan astımlı hastaların, daha sonra aynı yakınmalarla tekrar acil servise geri gelmeleri klinik pratikte büyük bir problem olarak karşımıza çıkmaktadır. Biz bu çalışmada, atak nedeniyle hastaneye başvuran astımlı çocuklarda tedavi tamamlanıp hasta eve gönderildikten sonra ilk 72 saat ile 4-7. günler arasında ortaya çıkan erken ve geç dönem nüks sıklığı ve nüksleri etkileyen faktörleri belirlemeyi amaçladık.
Çalışmaya, Mart 2011-Eylül 2012 tarihleri arasında çocuk acil servis ve çocuk alerji-astım polikliniğine astım atağı nedeniyle başvuran hastalar alınmıştır. Ebeveynlerle 3. ve 7. günlerde telefonla konuşarak görüşmeler yapılmış, öksürük, hışıltı ve nefes darlığı gibi semptomların devamlılığı, ilaç kullanımı ve tekrar doktora başvuru durumları öğrenilmiştir.
Çalışmamız süresince, astım atağı tanısıyla çocuk acil servis ve çocuk alerji-astım polikliniğine toplam 816 hasta başvurmuştur. Çalışma kriterlerini karşılayan ve izlemlerinde kendilerine ulaşılabilen toplam 662 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmaya alınan olguların 446 (%67.4)?sı çocuk alerji-astım polikliniğinde, 216 (%32.6)?sı çocuk acil servisinde görülmüştür. Hastaneye astım atağı nedeniyle başvuran hastalara uygulanan tedavilere bakıldığında; hafif atak ile başvuran hastalara uygulanan tedaviler açısından bölümler arasında fark yokken, orta şiddette atak ile başvuran hastalara sistemik steroid verilme oranının çocuk alerji-astım polikliniğinde görülen hastalarda daha fazla olduğu görülmüştür (p= 0.026). Yine çocuk alerji-astım polikliniğinde değerlendirilen orta şiddetli ataktaki hastalar eve gönderilirken, kısa etkili beta 2 agonistlere ek olarak hem sistemik ve inhaler steroid reçete edilme oranı hem de yazılı hareket planı verilme oranının daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.05). Acil serviste astım atağı nedeniyle tedavileri yapılıp eve gönderildikten sonra üçüncü günde değerlendirilen hastaların solunum sistemi yakınmaları ve nüks oranları çocuk alerji-astım polikliniğinde değerlendirilen hastalardan daha yüksek bulunmuştur (p=0.001). Yedinci gündeki değerlendirmede ise hem solunum yakınmaları hem de nüks açısında her 2 bölümde görülen hastalar arasında fark saptanmamıştır. 
Çalışmamız çocuk alerji-astım polikliniğinde yan dal asistanları tarafından değerlendirilip tedavi edilen hastalarda, acil serviste pediatri asistanları tarafından tedavi edilip eve gönderilen hastalara göre daha az nüks yaşandığını ortaya çıkartmıştır. Bu nedenle nüksleri en aza indirmek için; hastaların genellikle ilk görüldüğü yer olan acil servislerde çalışan doktorların, tedaviye başlamadan önce, astımın son bir yıldaki seyrini iyice öğrenmeleri, atak şiddetini doğru belirliyebilmeleri, acil servise gelmeden önce evde verilen ilaçları ayrıntılı sorgulamaları ve atak tedavisini bu parametreleri göz önüne alarak belirlemeleri gerektiği anlaşılmıştır. Ayrıca evde tedaviye devam edecek her hastanın ebeveynine kullanılacak ilaçları yazılı hareket planı şeklinde vermelerinin önemi öğretilmelidir.

Abstract:
Asthma patients presenting with an acute attack to the emergency service treated and released then revisit the emergency service due to the same symptoms is a major problem in clinical practice. In this study we aimed to determine the factors affecting early and late stage relapses and frequency of relapse within the first 72 hours and 4-7 days after asthma patients who presented to the hospital with acute attack were fully treated and sent home.
Patients who presented with an acute asthma attack to the pediatric emergency service and pediatric allergy asthma clinic between March 2011 and September 2012 treated and sent home were taken into the study. The parents were given a telephone call on the 3rd and 7th day. The persistence of symptoms like cough, wheezing and shortness of breath, use of drugs and a revisit a doctor were inquired.
A total of 816 patients diagnosed with acute asthma attack presented to the pediatric emergency service and pediatric allergy asthma clinic during the study. A total of 662 patients who met the study criteria and could be reached for follow up were included in the study. 446 (67.4%) of the cases taken into the study were seen at the pediatric allergy asthma clinic and 216 (32.6%) of them at the pediatric emergency service. When we take a look at the treatments given to the patients who presented to the hospital with acute attack, there was no difference in treatment of patients with a mild attack between the departments whereas it was determined that the rate of administration of systemic steroids to patients with moderate attack was higher in the pediatric allergy asthma clinic (p=0.026). Furthermore it was determined that patients with moderate attack treated at the pediatic allergy asthma clinic, in addition to short acting beta 2 agonists were also priscribed systemic and inhaler steroids and both this rate of drug prescription and rate of giving out a written instuction plan was higher (p<0.05). It was found that patients with acute attack treated at the emergency service and evaluated on the third day after being sent home had a higher rate of respiratory symptoms and relapse than those evaluated at the pediatric allergy asthma clinic (p=0.001). Whereas there was no difference in the rate of respiratory symptoms and relapse between the patients evaluated on the 7th day in the two departments.
Our study showed that patients evaluated and treated by fellows at the pediatric allergy asthma clinic had a less relapse rate experienced than patients evaluated, treated and sent home by pediatric residents at the emergency service. For this reason to be able to reduce relapse to the lowest: it is necessary that before the doctors start treatment at the emergency service where patients are generally seen first, should learn well the prognosis of asthma cases in the previous year, accurately determine the severity of the attack, inquire in detail the drugs taken at home before coming to the emergency service and determine the treatment of the attack by taking into considerations these parameters. It was also showed that it is important to choose the right drug dose especially for the control of respiratory tract inflamations. Doctors who treat acute attack should be tought the importance of giving the parents of patients whose treatment will continue at home a written instructional plan on how to use the drugs.