Akdeniz un güvesi (Eephestıa kuehnıella, Lep.:Pyralıdae)'nin hastalık etmenlerinin belirlenmesi, karakterizasyonu ve biyolojik mücadelede kullanılma potansiyelleri
Identification and characterization of disease factors of mediterranean flour moth, Ephestia kuehniella zeller, (Lep.: Pyralidae) and their potential use in biological control
Yazar: KABİRE FUNDA ACAR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA YAMAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu doktora tezinde Akdeniz Un Güvesi, Ephestia kuehniella Zeller, 1879 (Lepidoptera: Pyralidae)'nın gelişimini etkileyen hastalık etmenlerinin belirlenmesi, karakterizasyonu ve biyolojik mücadelede kullanılma potansiyelleri araştırılmıştır. İncelenen böcek örnekleri 2012 ve 2013 yıllarında Trabzon, Rize ve Ankara illerinden temin edilmiştir. Tez çalışması süresince 472'si ergin, 20'si pupa ve 538'i larva olmak üzere 1030 E. kuehniella bireyi incelenmiştir. İncelen böceklerde EpkuMNPV, Vairiomorpha ephestia ve Mattesia dispora patojenlerinin varlığı belirlenmiş, karakterizasyonları ışık mikroskobu, TEM çalışmaları ve moleküler yöntemler ile yapılmıştır. Tez çalışması süresince incelenen tüm böceklerdeki enfeksiyon oranı EpkuMNPV için % 0,19, V. ephestia için % 11,13, M. dispora içinse % 53,71 olarak bulunmuştur.  Enfeksiyonların en çok görüldüğü evrenin % 35,43 ile larva evresi olduğu tespit edilmiştir. Erginlerdeki enfeksiyon oranı % 0,19, pupalardaki enfeksiyon oranı % 1,65 olarak bulunmuştur. Yürütülen biyoassay çalışmaları için 600 larva kullanılmıştır. Bu deneylerde V. ephestia için en yüksek enfeksiyon yüzdesi % 42,10 ile 1,6×107 (spor/ml) dozajının uygulandığı grupta; M. dispora için en yüksek enfeksiyon yüzdesi ise % 52,63 ile 1,8×106 (ookist/ml) dozajının uygulandığı grupta görülmüştür. V. ephestia ve M. dispora Türkiye için, EpkuMNPV ise Türkiye ve dünya için ilk kayıttır.

Abstract:
In this doctoral thesis, identification and characterization of the disease factors of Mediterranean flour moth, Ephestia kuehniella Zeller, 1879 (Lepidoptera: Pyralidae), were investigated, and their potential use in biological control was investigated. The examined insects were obtained from Trabzon, Rize and Ankara in 2012 and 2013. During the study, a total of 1030 insects were examined, including 472 adults, 20 pupae and 538 larvae. Presence of pathogens EpkuMNPV, Vairiomorpha ephestia and Mattesia dispora were identified in the insects examined, characterizations were made using light microscope, TEM studies and molecular methods. The infection rate in all insects was found to be 0.19% for EpkuMNPV, 11.13% for V. ephestia and 53.71%  for M. dispora. The most prevalent stage of infection was determined as the larval stage with 35%. Percentages of infections were found to be 0.19% in adults and 1.65% in pupae. 600 larvae were used for conducted biyoassay experiments. In these experiments, the highest infection rate for V. ephestia was seen in the group exposed to a dosage of 1,6×107 (spores/ml) with a percentage of 42.10%; the highest infection rate for M. dispora was seen in the group exposed to a dosage of 1,8×106 (oocysts/ml) with a percentage of 52.63%. V. ephestia and M. dispora are first records for Turkey, EpkuMNPV is the first record for the world.