İç-dış başarı ve maneviyat ilişkisi
Inner-outer success and spirituality relationship
Yazar: TUĞRUL NİYAZİBEYOĞLU
Danışman: PROF. DR. ÖZNUR ÖZDOĞAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Değerler = Values ; Din = Religion ; Din psikolojisi = Religious psychology ; Ergenler = Adolescents ; Lise öğrencileri = High schools students ; Manevi bakım = Spiritual care ; Manevi güçlenme = Spiritual empowerment ; Maneviyat = Spirituality ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; İmam hatip liseleri = İmam hatip high schools

Özet:
Çalışmanın amacı ergenlerin değerler konusunda farkındalık düzeylerini
belirlemek, belirlenen gereksinimlere yönelik manevi güçlenme/bakım içerikleri
oluşturmak ve ergenlere yönelik gerçekleştirilen bu içeriklerin Tanrı algısı, insani
Değerler ve öz-Yeterlik düzeyi üzerindeki etkililiğinin değerlendirilmesidir.
Araştırmanın çalışma grubu Ankara ili Keçiören ilçesinde bulunan Atatürk Anadolu
İmam Hatip Lisesi gönüllü 10. sınıf öğrencilerinden 30 deney grubu ve 30 kontrol grubu
olmak üzere toplamda 60 öğrenci oluşturmuştur. Değerler konusunda farkındalık
düzeylerini saptamak için keşifsel desenin kuralları uygulanmış ve fenomenolojik
araştırma metodu izlenmiştir. Bu dönemde öğrencilerle ikili görüşmeler yapılmış, alan
yazın incelenmiş ve alan uzmanlarının görüşlerine başvurulmuştur. Katılımcıların
gereksinimlerine göre hazırlanan manevi güçlenme/bakım programı tema odaklı grup
toplantıları ile gerçekleştirilmiştir. 15 hafta uygulanan tema odaklı grup toplantılarından
sonra öğrencilerle tekrardan ikili görüşmeler yapılmıştır. Sonuçta manevi
güçlenme/bakım programının öğrencilerin değerler konusunda farkındalık düzeylerini
artırdığına ulaşılmıştır.
Değer Odaklı Manevi Güçlenme/Bakım programının Tanrı algısı, insani değerler
ve öz-yeterlik düzeylerine olan etkisini tespit etmek için hem deney hem de kontrol
gruplarına ön test, son test ve izleme testi uygulanmıştır. Manevi güçlenme/bakım
programına katılan deney grubu katılımcılarının Tanrı algısı, insani değerler ve özyeterlik puanlarının pozitif yönde arttığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak ergenlerin değerler konusunda farkındalık düzeyleri belirlenmiş, oluşturulan manevi güçlenme/bakım programının içerikleri ergenlerin hem değerler farkındalıklarını
yükselttiğine hem de onların Tanrı algısı, insani değerler ve öz-yeterlik düzeylerini
artırdığına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Din Psikolojisi, Maneviyat, manevi güçlenme/bakım, manevi gereksinimler, ergenlik, Tanrı algısı, insani değerler, öz-yeterlik.

Abstract:
The aim of the research is to determine the values awareness level of adolescents,
constitute spiritual refresment contents towards determined needs and evaluate the
effectiveness of these contents that were applied on adolescents on God perception,
human values and self-efficacy. Volunteer sixty students in total who are students in
Atatürk Anatolian imam hatip high school which is in Keçiören district in Ankara took
place in research. Thirty students were in experimental group and thirty students were in
control group. Rules of heuristic design were applied to determine level of awareness in
the topic of values and phenomenological research method was followed. In this process
bilateral negotiations were carried out with students, literature was examined and views
of field experts were consulted. Spiritual refreshment program which was prepared
according to participants' needs were carried out with theme focused group meetings.
After theme focused group meetings which were carried out for fifteen weeks, bilateral
negotiations were carried with students again. In conclusion it was reached that spiritual
refreshment program enhanced students' level of awareness in the subject of values.
Pretest, posttest and trail test were applied in experimental and control groups in
order to determine effects of values focused spiritual refreshment program on God
perception, human values and self-efficacy. It was found that points of participants's of
experimental group related to God perception, human values and self-efficacy enhanced
pozitively.In conclusion it was reached that awareness levels of adolescents in the subject
of values were determined, contents of spiritual refreshment program enhanced awareness of adolescents' values and level of their God perception, human values and self-efficacy points.

Key Words: Religion Psychology, Spirituality, spiritual refreshment/care, spiritual needs, God perception, adolescents, human values, self-efficacy.