Otizmli çocuğa sahip ebeveynlerin kaygı ve stres düzeylerinin incelenmesi
Investigation of anxiety and stress levels of parents of children with autism
Yazar: BEGÜM ZÜLAL TAN
Danışman: PROF. DR. METİN ŞAHİN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Rekreasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışma ile otizmli çocuğa sahip ebeveynlerin kaygı ve stres düzeylerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın evrenini otistik çocukların ebeveynler oluştururken, örneklem grubunu Konya ili Çare Rehabilitasyon Merkezinde eğitim gören otistik bireylerden sorumlu 167 Kadın 83 erkek olmak üzere toplam 250 ebeveyn oluşturmuştur.  Eğitim gören otistik bireylerin 30 kadın 220 erkek, % 50,8 3-6 yaş gurubu, %58,8'i orta düzeyde otizm seviyesine sahip, %82,8'i eğitim programı dışında eğitim alan, %%85,2'si otizm dışında sağlık sorunun bulunmayan ve %63,2'si orta düzeyde iletişime sahip olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların sosyodemografik bilgilerinin elde edilmesinde araştırmacı tarafından oluşturulan kişisel bilgi formu, stresle başa çıkma düzeylerinin belirlenmesinde Moos (1993) tarafından geliştirilen, Ballı ve Kılıç (2016) tarafında Türkçeye uyarlanan Stresle Başa Çıkma Ölçeği, Kaygı düzeylerinin belirlenmesinde ise Spilberger (1983) tarafından geliştirilen Türkçeye uyarlaması Öner ve Le Compte (1983) tarafından yapılan Durumluk ve Sürekli Kaygı Envanteri kullanılmıştır.  Araştırma grubunun Durumluk kaygı değerleri arasında cinsiyet, yakınlık, eğitim durumu, gelir düzeyi ve psikolojik destek alma faktörlerine bağlı olarak istatistiki bir değişim gözlenmezken, yaş faktörüne bağlı olarak 45 yaş ve üzeri ebeveynlerin 35-44 yaş grubu ebeveynlere nazaran durumluk kaygı değerlerinin istatistiki almadan daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05; tablo). Cinsiyet, Yaş, Yakınlık, Profesyonel destek alma, Eğitim, Gelir faktörlerine bağlı olarak stresle başa çıkma değerleri arasından istatistiki değişimler gözlenmiştir (p<0.05; tablo). Bu bulgular ışığında otistik çocuğa sahip olan ebeveynlerden kadınların kaygı ve stres düzeylerinin daha yüksek olduğu, bu durumun sosyokültürel yapı içinde kadınlara yüklenen rol ve statünün bu duruma neden olduğu söylenilebilir.

Abstract:
This study aims to examine the anxiety and stress levels of parents of children with autism. While the population of the research consists of parents of autistic children, the sample group consists of a total of 250 parents, 167 women and 83 men, who are responsible for autistic individuals studying at Çare Rehabilitation Center in Konya. Of the autistic individuals receiving training, 30 women and 220 men, 50.8% are in the 3-6 age group, 58.8% have a moderate level of autism, 82.8% receive training outside the training program, 85.2% It was determined that they had no health problems other than autism and 63.2% had moderate communication skills.The personal information form created by the researcher was used to obtain the sociodemographic information of the participants, the Coping with Stress Scale developed by Moos (1993) and adapted to Turkish by Ballı and Kılıç (2016) was used to determine the levels of coping with stress, and the Turkish adaptation developed by Spilberger (1983) was used to determine the anxiety levels. State and Trait Anxiety Inventory made by Öner and Le Compte (1983) was used. While no statistical change was observed in the state anxiety values of the research group depending on the factors of gender, proximity, educational status, income level and receiving psychological support, depending on the age factor, state anxiety values of parents aged 45 and over were higher than parents in the 35-44 age group. (p<0.05; table).Statistical changes were observed among the stress coping values depending on the factors: Gender, Age, Proximity, Receiving Professional Support, Education, and Income (p<0.05; table). In the light of these findings, it can be said that women who are parents of autistic children have higher levels of anxiety and stress, and this situation is caused by the role and status assigned to women in the sociocultural structure.