Bankalarda döviz pozisyonlarının kur riskine karşı korunması (Türkiye uygulaması)
Protection of exchange position against exchange rate risk in banks (application in Turkey)
Yazar: ZEYNEP NURHAN
Danışman: PROF. DR. NEVZAT GÜRAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Para ve Banka Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bankalar = Banks ; Döviz = Foreign exchange ; Döviz pozisyonu = Currency position ; Kur riski = Rate of exchange risk ; Risk yönetimi = Risk management

Özet:
ÖZET 1973 yılında Brettoıı Woods sisteminin çöküşüyle birlikte dalgalı kur sistemine geçilmesi tüm finansal kuruluşları özellikle bankaları kur riski ile karşı karşıya bırakmıştır. Döviz pozisyonlarının kur riskinden korunması için risk yönetim teknikleri geliştirilmiştir. Bu teknikler forward, futures, swap ve opsiyondur. Forward işlemlerde gelecekteki bir tarihte teslimi gerçekleşecek bir dövizin vadesi, miktarı ve fiyatı bu günden belirlenmektedir. Futures sözleşmeler forwrad işlemlere benzemektedir. Fakat forward işlemlerden farklı olarak futures sözleşmelerin ahm-satımı organize borsalarda yapılmaktadır. Swap işlemi, döviz üzerinden anapara ve faizin değiş-tokuş edilmesi ve vade sonunda geri alınması işlemini içermektedir. Opsiyon sözleşmesinde, opsiyonu satan, opsiyonu satın alana, önceden belirlenen vade ve fiyat üzerinden dövizi alma ve satma hakkı vermektedir. Türkiye'de 1980 yılında başlayan liberalleşme süreci ile dövizli işlemlerin artması kur riskini bankalar için önemli bir husus haline getirmiştir. Özellikle son yıllarda yaşanan finansal krizler bu tekniklerin önemini arttırmıştır. Dünya'da her geçen gün yaygınlaşan bu tekniklerin Türkiye'de uygulanması yeterli düzeye ulaşmamış olmasına rağmen kullanımı artmaya başlamıştır. Bu çalışmada bankalarda döviz kuru riskine karşı kullanılan teknikler teori ve uygulama açısından incelenmiş, Türk Bankalarının bu teknikleri nasıl ve ne ölçüde uyguladıkları açıklanmıştır.

Abstract:
ABSTRACT With the falling of the Bretton Woods System in 1973, flexible exchange rate system started which caused all financial organization, especially including banking sector, facing with the problem of exchange rate risk. The risk management techniques have been developed to protect exchange positions against the risk. The risk management techniques are forward, futures, swap and option. In forward transaction, amount, maturity and rate of foreign currency of which delivery will be realized at a date in the future are determined from that day. Future contracts which look like forward transaction but it differs from forward transaction in one way that it is exchanged in organized exchange market. Swap transaction involves the exchange of foreign currency and interest and getting back the amount and rate at maturity date. In an option contract, the option writer gives the option buyer the right of buying and selling the foreign currency of which maturity date and rate is determined earlier. After the liberalism in 1980 in Turkey, when transaction of foreign currency has increased a lot, the risk of exchange rate became a very important matter for the banks. The financial crises happened during the last years increased the importance of these techniques. Although these techniques which are used widespread day by day in the world, are not used in Turkey sufficiently yet but usage of them began to increase. In this work, techniques used against foreign exchange rate risk in banking sector and how this sector has been using these techniques in Turkey are studied. VI