Adana Ceyhan Ovası topraklarının aktif kireç içeriğinin fosfor açısından önemi
The importance of active lime content of Adana Ceyhan Plain soils in terms of phosphorus
Yazar: OKTAY YELMEN
Danışman: PROF. DR. KADİR YILMAZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Toprakta fosfor; Ca, Fe ve Al fosfatlar halinde bulunur. Bitki açısından fosfor kök gelişimi, bitki olgunlaşması, erken tohum teşekkülü,  döllenme, hastalık ve zararlılara karşı direnci arttırdığından büyük önem arz eden bir besin elementidir. Fakat fosforun topraktaki fiksasyonu fazla olduğu için bitki açısından da elverişliliği ortam şartlarına göre değişebilmektedir.
Bu çalışmada, Adana Ceyhan Ovasında tarım yapılan 50 farklı araziden 0-20 ve 20-40 cm derinliklerinden GPS aleti ile koordinatları belirlenerek alınan topraklarda rutin analizler, yarayışlı makro ve mikro elementler ile toplam fosfor, kireç ve aktif kireç analizleri yapılmıştır. Ölçülen 0-20 cm derinliğindeki toprak parametreleri arasındaki korelasyon değerlerini incelediğimizde, toplam kireç ile toplam fosfor arasında negatif yönde %5 düzeyinde önemli ilişki ölçülürken (r=-0.314*), aktif kireç ile toplam fosfor arasında önemli düzeyde bir ilişki bulunamamıştır. Aktif kireç ile alınabilir fosfor ve toprak pH'ları arasında da önemli bir ilişki belirlenememiştir. Alt derinliklerden (20-40cm) alınan toprak örneklerinde de aktif kirecin diğer toprak parametreleri ile ilişki göstermediği, toplam kireç ile toplam fosfor değerleri arasında üst derinliğe benzer şekilde negatif yönlü bir ilişki (r=-0.309*) olduğu görülmüştür. Elde edilen verilerden ve yorumlanan ilişkilerden hareketle aktif kirecin ölçülen diğer toprak parametreleri ile önemli düzeyde bir ilişkisi tespit edilememiştir. Bununla birlikte, üst ve alt toprak derinliklerinde hem toplam kirecin hem de aktif kirecin toplam fosfor dışında diğer makro ve mikro elemenler ile önemli bir ilişkisi belirlenememiştir.

Abstract:
Phosphorus in soil are existed in case of Ca, Fe and Al phosphates. Phosphorus is an important nutrient for plant as it increases the root development, plant ripening, early seed formation, fertilization,  resistance to diseases and pests. However, since the phosphorus fixation in the soil is high, its suitability for the plant may also vary according to the environmental conditions.
In this study, routine analysis in soils by determining the coordinates with GPS device from 0-20 and  20-40 cm depths from 50 different lands cultivated in Adana Ceyhan Plain, and the analysis of useful macro and micro elements, total phosphorus, lime and active lime were made. When we examined the correlation values between the soil parameters in the measured 0-20 cm depth, a significant correlation was detected between total lime and total phosphorus at negatively 5% level (r = -0.314 *), but no significant relationship was found between active lime and total phosphorus. There was no significant relationship between active lime and absorbable phosphorus and soil pH. In the soil samples from the lower depths (20-40cm), active lime did not also show any correlation with other soil parameters and a negative correlation was found between total lime and total phosphorus values (r = -0.309 *). Based on the obtained data and the interpreted relationships, no significant relationship between active lime and other measured soil parameters could be determined. However, in the upper and lower soil depths, both total lime and active lime could not be determined to have a significant relationship with other macro and micro elements except total phosphorus.