Yaygın mikotoksinlerin ammonizasyonla eliminasyonu
Elimination of mycotoxins by the ammoniation method
Yazar: VEYSEL DOĞAN
Danışman: PROF. DR. ARMAĞAN HAYIRLI
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology ; Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Aflatoksinler = Aflatoxins ; Dekontaminasyon = Decontamination ; Mikotoksikoz = Mycotoxicosis ; Mikotoksinler = Mycotoxins ; Okratoksin-A = Ochratoxin-A ; Okratoksinler = Ochratoxins ; Zearalenon = Zearalenone

Özet:
Amaç: Mikotoksinlerin kimyasal yöntemlerle dekontaminasyon/eliminasyon
uygulamalarından birisi olan ammonizasyon yöntemi yaygın mikotoksinlerden aflatoksin
ve okratoksinlerdeki lakton halkalarının epoksi bağlarını parçalayarak toksik olmayan
yeni metabolitler oluşturur. Bu çalışmanın amacı, kanatlı ve ruminant rasyonlarının
yüksek düzeyde aflatoksin B1 (AFB1), okratoksin A (OTA) ve zeralenon (ZEA) ile
kontaminasyonu sonrası uygulanan ammonizasyon yönteminin etkinliğini belirlemektir.
Materyal ve Metot: Yumurta tavuk yemi ve sütçü inek toplam karma yemi AFB1,
OTA ve ZEA'nın kabul edilen yasal limitlerinin 25 katı ile kontaminasyondan sonra 50ºC
sıcaklıkta, atmosferik basınç altında 24 saat süreyle NH4HCO3 ile ammonize edildi.
Mikotoksin seviyeleri LC-MS/MS yöntemiyle ölçüldü.
Bulgular: AFB1, OTA ve ZEA ile kontamine edilen yumurtacı tavuk yemi ve
sütçü inek toplam karma yemi 24 saat süreyle uygulanan ammonizasyon sonrasında AFB1
için sırasıyla %53 ve %54; OTA için sırasıyla %31 ve %31; ZEA için sırasıyla %22 ve
%22 düzeylerinde belirgin düşüşler elde edilmiştir (P<0.001).
Sonuç: Ammonizasyon yöntemi hem ruminant hem de kanatlı yemlerinde yaygın
olarak görülebilen mikotoksinlerin eliminasyonu için etkin bir yöntemdir.

Anahtar Kelimeler: Aflatoksin B1, okratoksin A, zearalenon, ammonizasyon,
eliminasyon

Abstract:
Aim: Ammoniation which is one of the chemical methods for decontamination/
elimination of aflatoxin and ochratoxins, common mycotoxins, through disrupting the
epoxy bound present in thelacton ring, yielding non-toxic metabolites. Aim of this study
was t attain efficacy of the ammoniation method after contaminating poultry and ruminant
diets with aflatoxin B1 (AFB1), ochratoxin A (OTA) and zearalenone (ZEA) at a high
level.
Material and Methods: After contaminating laying hen feed and dairy cattle total
mixed ration with mycotoxins (contain AFB1, OTA and ZEA) at 25 times of their
accepted legal limits(20 ppb, 200 ppb and 500 ppb respectively), the feeds were subjected
to ammoniation with NH4HCO3 (10g/kg) at 50 ºC for 24 hours under the atmospheric
pressure. Mycotoxin levels were analyzed using the LC-MS/MS technique.
Results: Elimination levels of AFB1, OTA and ZEA in laying hen feed and dairy
cattle total mixed were significant (p<0.001). The decreases in mycotoxin levels in laying
hen feed and dairy cattle total mix ration were 53% and 54% for AFB1; 31% and 31% for
OTA and 22% and 22% for ZEA, respectively, 24-hour ammoniation.
Conclusion: The ammoniation is an effective method in eliminating AFB1, OTA
and ZEA from both poultry and ruminant diets.

Key Words: Aflatoxin B1, ochratoxin A, zearalenone, ammoniation, elimination.