II. Meşrutiyet'ten günümüze Türk siyasal hayatında darbeler ve darbe girişimleri
Coups and coup attempts i̇n Turkish poli̇ti̇cal li̇fe si̇nce II. consti̇tuti̇onal monarchy
Yazar: YAĞMUR AVCIBAY
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL AKBAL
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: Askeri müdahale = Military intervention ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Meşrutiyet II = Constitutional Monarcy II ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period

Özet:
Meşrutiyet dönemi siyasi tarih açısından önemli bir dönem olarak değerlendirilmektedir. Batıcılık fikri bu dönemde yani XVIII. yüzyılda Osmanlı'nın Batı karşısında duraklamasından sonra ortaya çıkmış olup aynı zamanda Osmanlı Devleti'nin bir politikası haline dönüşmüştür. Batıcılık fikri devletin siyasi alanında da çok fazla etki göstermesiyle birlikte II. Meşrutiyet döneminde yeni bir ivme kazanmış ve Osmanlı'nın geleceğini belirlemiştir. Osmanlı Devleti'nin neden geri kalmış olduğu üzerinde düşünen aydınlar Meşrutiyet ile devletin ve topumun her alanında yenileşme olacağı inancını geliştirmişlerdir. Bu aydınların bir araya gelip örgütlendiği kuruluş da İttihat ve Terakki Cemiyeti/Fırkası olmuştur. II.  Meşrutiyet döneminde toplumu ve devleti yönlendiren en etkin güç İttihat ve Terakki Cemiyeti/Fırkasıdır. İttihat ve Terakki, II. Meşrutiyet sonrasında yönetimi ele geçirme çabalarına girişmiştir ve beş yıl çaba gösterdikten sonra yönetimi ele geçirmeyi başarmıştır. Bu dönem 1908 yılından Bab-ı Âli Baskını'nın yapıldığı 1913 senesine kadar olan dönemi ifade etmektedir. II. Meşrutiyet Türk siyasal hayatı açısından bir dönüm noktası olmuştur. Yönetimde meydana gelen değişim, sadece bürokraside değil toplumun tüm tabanında hissedilen ve ilerleyen yıllarda Türk tarihini etkileyen olaylar zincirinin de ilk halkasını oluşturmaktadır. II. Meşrutiyet'in ilanıyla artık siyasi partiler aktif olarak mücadele içerisine girmeye başlamışlardır. Osmanlı Devleti'nin birçok milleti içerisinde barındırması ve son yıllarda farklı ideolojilerin etkisinde kalması oluşan siyasi yapılanmada kendisini göstermiştir. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla birlikte Osmanlı Devleti'nden kurumsallaşmış olan bürokratik yapı devralmış ve bu yapı yeni düzenin ve yeni yönetimin temeli olmuştur. Ayrıca Türkiye Cumhuriyeti II. Meşrutiyet'ten itibaren oluşmaya başlayan farklı çatışmaları da Osmanlı Devleti'nden miras almış ve ilerleyen zamanlarda siyasi alanda bu yansıma açıkça ortaya çıkmıştır. Türkiye Cumhuriyeti, İkinci Dünya Savaşı sonrasında değişen düzene uyum sağlamak için çok partili hayata geçmiştir. Bu süreç Demokrat Parti başa geldiğinde ekonomik, siyasal ve sosyal bir dönüşüm yaşamış ancak 27 Mayıs 1960 Askeri Darbesi ile kesintiye uğramıştır. Türkiye Cumhuriyeti'ni kuran ideoloji ile Demokrat Parti yönetimi, en büyük muhalefeti devletin silahlı gücünü elinde bulunduran askeri yapıdan görmüştür. Devlet yönetiminin ordu tarafından zıt bir ideoloji olarak görülmesi aslında II. Meşrutiyet'ten bu zamana kadar gelen ideolojik farklılıklardan dolayıdır. 1961 Anayasası ile çoğulcu ve özgürlükçü bir toplum yapısına uygun toplumsal düzenlemeler yapılması darbenin meşruiyetinin her kesim tarafından kabullenilmesi amacı etrafında gelişmiştir. Böylece yasama, yürütme ve yargıda değişiklikler yapılmış ve bürokrasinin tekrardan etkin hale gelmesini sağlamıştır. 1961 Anayasası'nda yer alan özgürlükçü ortam Türk siyasal hayatında çok seslilik meydana getirmiştir ve bu durumda sosyalist, dinci ve milliyetçi partilerin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Ancak tüm bu durumlar, toplumsal buhranı ve çatışmayı da kaçınılmaz kılmıştır. Yaşanan bu olaylar beraberinde 12 Mart 1971 Muhtırası ile önlenmek istenmiş olup ancak askerin müdahalesi ile iktidar partisi yerini farklı iktidarlara bırakmıştır. 12 Eylül darbesi Türk modernleşme çabasının ordu üzerindeki etkisinin oluşturmuş olduğu kurumsal kimliğin cumhuriyete teslim etmesi sonucunda ordu da bunca geçen yıl içinde değişim ve dönüşüme uğramıştır. 12 Eylül ise yaşanan bu değişim ve dönüşümün farklı bir yüzüdür.  2016 yılında ise Türkiye yeniden 15 Temmuz günü askerî darbe girişimi ya da darbecilerin verdiği Yurtta Sulh Harekâtı isimli bir darbe girişimi ile karşı karşıya kalmıştır. 15-16 Temmuz 2016 tarihleri arasında Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde yer alan ve kendilerini Yurtta Sulh Konseyi olarak tanımlayan bir grup asker tarafından gerçekleştirilmeye çalışılan askerî darbe girişiminde, Türk Silahlı Kuvvetlerinin resmî internet sitesi ve TRT'de yayınlanan bildiride ordunun yönetime el koyduğu açıklanmış olup ülkede sıkıyönetim ve sokağa çıkma yasağı ilan edildiği açıklanmıştır. Darbe girişimi, Türkiye' nin siyasi tarihinde 12 Eylül 1980 askerî darbesinin ardından 36 yıl sonra gerçekleştirilmiş olan ilk askerî darbe girişimi olarak kayıtlara geçmiştir.

Abstract:
The period of constitutional monarchy is considered as an important period in terms of political history. In the 19th century, the Ottomans emerged after the pause in the West, and at the same time became a policy of the Ottoman State. Although westernization has shown a great deal of influence in the politics of the intellectual state, He gained a new impetus during the Constitutional period and determined the future of the Ottoman Empire. The intellectuals who think about why the Ottoman Empire was backward have developed the belief that the Constitutional Monarchy will revolutionize the state and all spheres of the society. In the second constitutional period, the most effective force that directs the society and the state is the Organization of Union and Progress. Union and Terror During the period from 1889 to 1908, it tried to put the constitutionality back into force and struggled, but when it was declared legitimate, it did not interfere with the state administration. Ittihat ve Teraki After the Second Constitutional Era, he attempted to take over the administration and after five years of effort he managed to take over the administration. This period refers to the period from 1908 tothe 1913 year when the Bab-i Al-i raidwasmade.  The Republic of Turkey took over a bureaucratic structure that was institutionalized from the Ottoman Empire and this structure was the basis of the new order and the new administration. After the Second World War, the Republic of Turkey was able to adapt to the changing plan and passed a multi-party dream. This process was interrupted by the military coup of May 27, 1960, when the Democratic Party came to power, which had experienced an economic, political and social transformation. With the 1961 Constitution, appropriate social arrangements were made for a pluralistic and libertarian society. Within this framework, legislative, executive and judicial changes were made and the bureaucracy became effective again. With the libertarian atmosphere in the 1961 Constitution, it has brought multinationalism to theTurkish political life and, in this case, ensured that socialist, extremistand ultra-nationalist parties come to Meydan. But all these situations, the social crisis and conflict are inevitable. These events were intended to be prevented by the March 12, 1971 Memorandum, but with the intervention of the military, the ruling party has left its place to guided powers. As a result of the September 12th coup d'état of the institutional identity of the Turkish modernization struggle created by the influence on the army, the army changed and transformed in the last year. On September 12th, this change and transformation is a different face. In 2016, Turkey again tried to realize the Peace Operation of the Yurtta in the name of the military coupinitiative or the coup d'état of July 15th. The military coup attempt to be carried out by a group of soldiers in the Turkish Armed Forces with in the frame work of the Turkish Armed Forces between 15-16 July 2016 has been described as the official website of the Turkish Armed Forces and the announcement of the army in the TRT, It is declared that it is declared a ban on leaving the road. The coup attempt went on record as Turkey's first attempted military coup in political history 36 years after the September 12, 1980 military coupdetat.