Pandemi sürecinde bireylerin hijyen alışkanlıkları, COVID korkusu ve sağlık kontrol odağı ile ilişkisi
Hygiene habits, fear of COVID and relationship with thehealth control focus in the pandemia
Yazar: GÜLNİHAL DİLBER
Danışman: DOÇ. ZELİHA TÜLEK ; PROF. NERİMAN ZENGİN
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Denetim odağı = Locus of control ; Hijyen = Hygiene ; Korku = Fear ; Pandemiler = Pandemics ; Sağlık kontrolü = Health control

Özet:
Çalışmada pandemi sürecinde bireylerin hijyen alışkanlıkları, COVID-19 korkusu ve sağlık kontrol odağı arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amaçlanmaktadır.
Çalışma tanımlayıcı ve analitik çevrimiçi anket çalışmasıdır.Ankette pandemiye bağlı korkuyu ölçmek için COVID-19 Korku Ölçeği, hijyen davranışlarını değerlendirmek için COVID-19 Hijyen Ölçeği ve sağlık kontrol odağı durumunu ölçmek için Çok Boyutlu Sağlık Kontrol Odağı Ölçeği A formu kullanılmıştır.
Çalışmaya Türkiye genelinde 375 kişi katılmıştır. Katılan bireylerin ÇBSKOÖ puanları değerlendirildiğinde katılımcılar arasında önemli kişiler kontrol odağı daha baskın saptanmıştır. Katılımcıların COVID-19 Hijyen  Ölçeği puan ortalaması 102 yani orta düzeyde bulunmuştur. Kadınlarda tüm alt boyutlar daha yüksek saptanmıştır. COVID-19'a bağlı korku orta düzey saptanmıştır ve kadınlarda daha fazla bulunmuştur. Katılımcıların kontrol odağına göre COVID-19 Hijyen Ölçeği ve alt ölçekleri  puanları değerlendirildiğinde hiçbir ölçek puanında gruplar arasında anlamlı fark saptanmamıştır. İç konrol odaklı bireyler, dış kontrol ve önemli kişiler kontrol odaklı kişilere kıyasla COVID-19 korku ölçeğinden istatiksel olarak anlamlı ve daha düşük puan almıştır. Katılımcıların korku seviyeleri ile COVID-19 Hijyen Ölçeği puanları ve tüm alt boyut puanları arasında anlamlı ilişki saptanmıştır.
Sonuç olarak katılımcıların COVID-19 Korkusu ve COVID-19 Hijyen Ölçekleri sonuçları orta derecede ve literatürdeki sonuçlara benzerdir. Katılımcıların kontrol odakları hijyen sonuçlarına etki etmezken, iç kontrol odağı daha fazla olan katılımcıların COVID-19 korkusu daha az bulunmuştur. Korku seviyeleri yükseldikçe hijyen davranışları da artmaktadır. COVID-19 salgınının fiziksel ve mental olumsuz etkilerinden korunmak ve risk gruplarını tayin etmek adına geniş çaplı çalışmalara ihtiyaç vardır. 

         Anahtar Kelimeler: COVID-19, Sağlık Kontrol Odağı, COVID-19 Korkusu, Hijyen

Abstract:
In the study, it is aimed to correlate fear and the hygiene habits of individuals during pandemic and the health control focus associated with COVID-19.
The study is a descriptive and analytical online questionnaire study using the COVID-19 Fear Scale to measure pandemic-related fear, the COVID-19 Hygiene Scale to assess hygiene behavior, and the Multidimensional Health Locus of Control Scale A form to measure health locus of control
375 people participated in the study across Turkey. According to Multidimensional Health Locus of Control Scale scores, strong individuals' control were found to be more dominant among the participants. The average of the COVID-19 Hygiene Scale for your location is 102, which is moderate. All sub-dimension scores were higher in women. Moderate level of anxiety with COVID-19 has been identified and statistically higher in women. The COVID-19 Hygiene Scale and its subscales scores according to the locus of control of the participants, no significant difference was found between the groups in any scale scores. The COVID-19 fear scores of the people who has internal controlare was statistically low.  Significant correlation scores are detected between COVID-19 Hygiene behaviours and COVID-19 Fear scale are detected. 
As a result, the results of the participants' Fear of COVID-19 and COVID-19 Hygiene Scales are moderate and similar to the results in the literature. While the control centers of the participants do not affect the hygiene outcomes, the participants have internal locus of control have less fear of COVID-19. As fear levels rise, hygiene behavior increases, large-scale studies are needed to identify risk groups and to protect against the physical and mental negative effects of the COVID-19 pandemic. 

          Keywords: COVID-19, Health Locus of Control, COVID-19 Fear, Hygeine