Kronik rinosinüzitte fungal etkenlerin araştırılması /
Yazar: YUSUF HIDIR
Danışman: DOÇ.DR. FUAT TOSUN
GATA / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2005
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
ÖZET Kronik rinosinüzit, paranazal ve nazal mukozaların üç aydan daha uzun süren enflamasyonuyla karakterize bir hastalıktır. Son yıllarda, kronik rinosinüzitin etiyolojisinde %96'ya varan oranda mantar ve buna bağlı alerjinin bulunduğu çeşitli yayınlarda bildirilmiştir. Bu çalışmanın amacı toplumumuzdaki mantar insidansını araştırmaktır. Çalışma Ekim 2003 ile Haziran 2005 tarihleri arasında Gülhane Askeri Tıp Akademisi Askeri Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz Anabilim Dalı Başkanlığı'nda prospektif olarak yapılmıştır. Çalışmaya kronik rinosinüzit ve nazal polipozisli 100 hasta ve kontrol grubu olarak 40 sağlıklı olgu alınmıştır. Tüm hastaların kronik rinosinüzit açısından detaylı anamnezi alınmıştır. Ayrıca hastalar, şikayetlerinin derecesini sübjektif olarak 0 ile 10 arasında puanlamışlardır. Hastalara ve kontrol grubuna nazal endoskopik muayene ve paranazal BT çekimi yapılmıştır. Hastalardan alınan nazal lavaj örneklerinde yeni kültür teknikleri ve panfungal PCR kullanarak mantar varlığı araştırılmıştır. Alınan örnekler ayrıca histopatolojik olarak incelenmiştir. Mantar atopisinin değerlendirilmesi için epidermal ve intradermal testler yapılmıştır. Hastalardan alınan kan örneklerinde serum eozinofil, total IgE ve mantar spesifik IgE ölçümü yapılmıştır. Alerjik fungal rinosinüzit tanısı için, radyolojik olarak doğrulanmış kronik rinosinüzit, alerjik müsin varlığı, kültürde ya da histopatolojik incelemede mantarın saptanması kriter olarak alınmıştır. Niteliksel veriler arası ilişkiler Ki-Kare testi ile, sürekli değişkenler açısından farklılık ise 'iki ortalama arası farkın önemlilik testi (t testi) ile araştırılmıştır. Yanılma düzeyi olarak a:0.05 değeri seçilmiştir. Hastaların yaş ortalaması 43,65±16,76'dır. Yeni kültür teknikleriyle 13 hastada (%13) mantar saptanmıştır. Kontrol grubunda ise üreme olmamıştır. Panfungal PCR yapılan 41 hastanın 18'inde (%43,9) mantar varlığı gösterilmiştir. Kültür pozitif 4 hastaya PCR uygulanmış ve 4'ünde de pozitif bulunmuştur. Kontrol grubunda PCR yapılan 20 olgunun tamamında (%100) negatif bulunmuştur. BT'de mukozal kalınlaşmadan tam opasiteye kadar değişen bulgular saptanırken mantara özgü hiperdens görünüm izlenmemiştir. Histopatolojik inceleme yapılan 100 hastanın 94'ünde (%94) eozinofilik müsin saptanırken hiçbirinde mantar gösterilememiştir. Yukarıdaki verilere göre kriterleri sağlayan 13 hastaya alerjik fungal rinosinüzit tanısı konmuştur. Hastaların 68'ine intradermal test yapılmış 41 'inde (%60,3) mantar duyarlılığı bulunmuş, 73'üne total IgE ölçümü yapılmış 31 'inde (%42,5) yüksek bulunmuş, 67'sine mantar spesifik IgE ölçümü yapılmış 9'unda (%13,4) zayıf pozitiflik saptanmıştır. Kültür pozitifliği ile; astım (p:0,880), aspirin duyarlılığı (p:0,594), polip varlığı (p:0,877), ameliyat öyküsü (p:0,745), nazal yayma'da eozinofil varlığı (p:0,194), prick test pozitifliği (p:0,438), intradermal test pozitifliği (p:0,357), mantar spesifik IgE yüksekliği (p:0,114) arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır. Sonuç olarak Türk Toplumu'nda mantar insidansı kronik rinosinüzit etiyolojisinde beklenildiği kadar yüksek çıkmamıştır. Ayrıca polip ve kronik rinosinüzit etiyolojisinde etkili olabilecek bazı faktörler ile mantar varlığı arasında da istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunamamıştır. Bütün bu veriler, alerjik fungal rinosinüzitin en azından bazı coğrafik bölgelerde beklenildiği kadar yüksek olmadığını ortaya koymaktadır. Mantarlar doğada yaygın olmasına rağmen iklim koşulları, çeşitli çevresel faktörler ve hastaya ait genetik faktörler sonucun böyle çıkmasına etki edebilir. 72

Abstract:
SUMMARY Chronic rhinosinusitis is a disease characterized with inflammation of the nasal mucosa and the paranasal sinuses, lasting more than three months. Several authors reported that fungi and fungi-related allergy exists in patients with chronic rhinosinusitis in a ratio up to 96% in recent years. The aim of this study is to investigate incidence of fungus in our communitiy. This study was conducted prospectively at the ENT Department of Gülhane Military Medical Academy from October 2003 to June 2005. Öne hundred patients with chronic rhinosinusitis and nasal polyposis and 40 healhty subjects as a control group were included in the study. Detailed histories of ali patients were taken for chronic rhinosinusitis. in addition, patients graded their complaints from O to 10, subjectively. Endoscopic examination of the nasal passage was performed and paranasal computerized tomography was obtained for ali the patients and for the control group. Nasal lavage samples taken from patients was investigated for the presence of fungus, using new culture technics and panfungal PCR. The collected specimens also were examined histopathologically. Epidermal and intradermal tests were performed to assess fungal atopy. Measurements of serum eosinophils, total IgE and fungus-specific IgE were made in the blood samples. Radiologically confirmed chronic rhinosinusitis, presence of allergic mucin, and detection of fungi in culture ör histopathologic examination were the criteria for the diagnosis of allergic fungal sinusitis. Relations betvveen quality data were studied with chi-square test, differences between continuous variables were studied with T test. a:0.05 was taken for error level. Mean age of the patients was 43.65±16.76. Fungi were detected in 13 patients (13%) wrth culture. There was no growth in the control group. Fungi were shown in 18 of 41 (43.9%) patients with panfungal PCR. PCR was applied in four culture positive specimens, and ali found to be positive. PCR was negative in ali of 20 control members (100%). Findings were ranging from mucosal thickening to complete opacificity on computerized tomography, but fungus-spesific hyperattenuated view was not seen. Eosinophilic mucin was detected in 94 of 100 patients (94%), but fungal hypha couldn't be shovvn. Thirteen patients, who met above criteria were diagnosed as allergic fungal sinusitis. intradermal test were applied in 68 patients and fungus sensitivity were detected in 41 (60.3%) of them. Total IgE was higher in 31 (42.5%) of 73 patients. Fungus-specific IgE shovved poor positivity in 9 (13.4%) of 67 patients. There was no statistically significant correlation between positivity of fungal culture and asthma (p:0.880), aspirin sensitivity (p:0.594), operation history (p:0.745), eosinophil presence in the nasal smear (p:0.194), prick test positivity (p:0.438), intradermal test positivity (p:0.357), fungus-spesific IgE elevation (p:0.114). As a result, fungal incidence was not as high as expected in the etiology of chronic rhinosinusitis in Turkish community. Furthermore, no significant correlation could not be found betvveen presence of fungus and factors that could be effective in the etiopathogenesis of polyps and rhinosinusitis. Ali these data shows that incidence of allergic fungal sinusitis is not as high as expected at least in some geographical regions. Although fungi are vvidespread in nature climate, various enviromental factors, and genetic factors belonging to patients may give rise to such a result. 73