Oruç tutan bireylerde serum FGF21 düzeylerinin, beslenme durumunun ve bazı antropometrik ölçümlerin incelenmesi
Assessment of serum FGF21 levels, nutritional status and some anthropometric measurements of adult males during fasting
Yazar: ASLIHAN ALPASLAN
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP GÖKTAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Toplum Beslenmesi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Açlık = Hunger ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Fibroblast büyüme faktörü = Fibroblast growth factor ; Oruç = Fasting ; Vücut bileşimi = Body composition

Özet:
Bu çalışmanın amacı oruç tutan bireylerde açlığın serum Fibroblast Büyüme Faktörü 21 (FGF21) düzeyleri, beslenme durumu ve bireylerin antropometrik ölçümleri üzerine etkilerinin incelenmesidir. Çalışmaya oruç tutan, 18-35 yaş arasında, normal ağırlıklı, 12 sağlıklı erkek birey katılmıştır. Ramazan ayından önce bireylere genel özelliklerini, beslenme alışkanlıklarını, sigara ve alkol alışkanlıklarını belirlemek amacıyla yüz yüze görüşme tekniği ile anket uygulanmıştır. Bireylerden Ramazan ayından önce, Ramazan ayının 1 ve 3. haftalarında ve Ramazan ayından 2 hafta sonra olmak üzere 4 kere antropometrik ölçümleri, 24 saatlik geriye dönük besin tüketim ve fiziksel aktivite kayıtları alınmış ve kan örnekleri toplanmıştır. Bireylerin Ramazan ayının 1. haftasındaki vücut ağırlığı, beden kütle indeksi ve vücut yağ oranı değerleri, Ramazan ayı öncesine göre azalmıştır (p<0,05). Bireylerin Ramazan ayının 1. haftasındaki serum FGF21 seviyeleri (531,3±377,87pg/ml) Ramazan ayı öncesine (297,5±229,45pg/ml) göre artmış (p=0,014), Ramazan ayından sonraki serum FGF21 seviyeleri (135,9±111,84pg/ml) ise Ramazan ayının 3.haftasına (347,5±289,17pg/ml) göre azalmıştır (p=0,007). Bireylerin Ramazan ayının 1. haftasındaki diyetle günlük enerji, protein, karbonhidrat, lif, B1 vitamini, folik asit, potasyum, magnezyum, fosfor, demir ve çinko alımları Ramazan ayı öncesindeki alımlarına göre azalmıştır (p<0,05). Ramazan ayı sırasındaki serum FGF21 seviyeleri ile yağsız vücut kütlesi, toplam vücut suyu, diyetle alınan protein, B2 vitamini ve fosfor miktarı arasında pozitif ilişki bulunmuştur (p<0,05). Açlık ile serum FGF21 seviyesi artış gösterse de Ramazan orucu gibi uzun süren açlık döneminde FGF21 seviyeleri tekrar başlangıç seviyesine düşebildiğinden bu dönemdeki sonuçları dikkatli değerlendirilmelidir.

Abstract:
The aim of this study was to determine the effects of hunger on serum Fibroblast Growth Factor 21 (FGF21) levels, nutritional status and anthropometric measurements of adult males during fasting. FGF21 is a significant protein in the process of adaption to fasting due to its effects on liver, adipose tissue, and brain. A total of 12 healthy individuals with normal body mass index, between the ages of 18 to 35 participated to the study. A questionnaire was administered in order to determine individuals' general characteristics, nutrition habits, and smoking and alcohol habits. Anthropometric measurements, 24 hours dietary recall and physical activities were recorded and blood samples were taken four times in following periods; before Ramadan, first week of Ramadan, third week of Ramadan and two weeks after Ramadan. Mean body weight, body mass index, and body fat percentages were significantly decreased in the 1st week of Ramadan (p<0,05). While serum FGF21 levels in 1st week of Ramadan (531,3±377,87pg/ml) showed a decrease compared to before Ramadan (297,5±229,45pg/ml) (p=0,014), serum FGF21 levels after Ramadan (135,9±111,84pg/ml) showed a decrease compared to 3rd week of Ramadan (347,5±289,17pg/ml) (p=0,007). Intake of energy, protein, carbohydrate, fiber, vitamin B1, folic acid, potassium, magnesium, phosphorus, iron and zinc were decreased in the 1st week of Ramadan compared to before Ramadan levels (p<0,05). There were positive correlations between serum FGF21 levels during Ramadan and fat free mass, total body water, protein intake, vitamin B2 intake and phosphorus intake (p<0,05). FGF21 serum levels may show an increase during fasting, however in long term fasting periods like Ramadan it may decrease back to the beginning levels therefore, FGF21 serum levels must be evaluated carefully.