Tip 2 diyabetli bireylerin tatlandırıcı ve tatlı tüketimleri ile metabolik kontrol arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Assessment of the relationship between sweetener and sweet consumption and metabolic control of type 2 diabetic individuals
Yazar: FATMA FEYZA ÖZTÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. RABİA İCLAL ÖZTÜRK
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Metabolizma = Metabolism ; Tatlandırıcılar = Sweeteners ; Tatlılar = Desserts

Özet:
Bu çalışma, tip 2 diyabetli bireylerin tatlandırıcı ve tatlı besin tüketimleri ile
metabolik kontrol arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yaş ortalaması 58,86±4,15
olan 160 tip 2 diyabetli birey (60 erkek, 100 kadın) üzerinde yapılmıştır. Çalışmaya
katılan bireylerin boy uzunlukları 160,04±6,40 cm, vücut ağırlıkları 86,59±16,83 kg,
beden kütle indeksleri 33,86±6,02 kg/m2'dir. Katılımcıların % 66,9'u (n=107) şişman,
% 28,1'i (n=45) hafif şişman, % 5'i (n=8) normal olarak değerlendirilmiştir.
Bireylerin ortalama diyabet süresi 7,79±6,82 yıl, HbA1c değerleri % 8,30±2,35'tir.
Katılımcıların % 63,7'si (n=102) kötü, % 36,3'ü (n=58) iyi metabolik kontrole
sahiptir. Günlük enerji alımı erkeklerde 1651,57±288,05 kkal, kadınlarda
1471,73±306,75 kkal'dir. Toplam enerjinin karbonhidrat, protein ve yağ örüntüsü
sırayla erkeklerde; % 37,98±4,60, % 18,00±3,02, % 44,10±4,58, kadınlarda; %
36,17±4,14, %17,40±2,19, % 46,35±4,14'tür. Metabolik kontrolü kötü olan bireylerin
günlük hamur tatlısı ve kek, kurabiye, bisküvi tüketim miktarının metabolik kontrolü
iyi olan bireylere göre anlamlı olarak daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05).
Bireylerin HbA1c değerleri ile hamur tatlısı, hazır meyve suyu, light gazlı içecek ve
sade soda tüketim sıklıkları arasında pozitif yönde, zayıf ve istatistiksel olarak
anlamlı bir ilişki vardır (p<0,05). Sonuç olarak çalışmaya katılan diyabetlilerin
çoğunluğunun şişman ve metabolik kontrollerinin kötü olduğu saptanmıştır.
Bireylerin tatlandırıcı içeren ve tatlı besinleri seyrek ve çok az miktarlarda
tükettikleri, tatlandırıcılar konusunda bilinçli oldukları görülmüştür. Günlük tüketilen
hamur tatlısı ve kek, kurabiye, bisküvi tüketim miktarları ile metabolik kontrolün
ilişkili olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Metabolik kontrol, tatlandırıcı, tatlandırıcı tüketimi, tatlı besin
tüketimi, tip 2 diyabet

Abstract:
This study was conducted on 160 type 2 diabetic individuals (60 men, 100 women)
with a mean age of 58.86 ± 4.15 in order to determine the relationship between
sweetener and sweet food consumption and metabolic control of individuals with
type 2 diabetes. Individuals participating in the study had a height of 160,04 ± 6,40
cm, a body weight of 86,59 ± 16,83 kg and a body mass index of 33,86 ± 6,02 kg /
m2. 66.9% of the participants (n = 107) were obese, 28.1% (n = 45) were mildly
obese and 5% (n = 8) were normal. The mean duration of diabetes was 7.79 ± 6.82
years and the HbA1c values were 8.30 ± 2.35%. 63.7% (n = 102) of the participants
had bad and 36.3% (n = 58) had good metabolic control. Daily energy intake is
1651,57 ± 288,05 kcal for males and 1471,73 ± 306,75 kcal for females. The
carbohydrate, protein and fat composition of the total energy are in turn in males;
37,98 ± 4,60%, 18,00 ± 3,02, 44,10 ± 4,58 in women; % 36,17 ± 4,14, 17,40 ± 2,19,
46,35 ± 4,14. Metabolic control was found to be significantly higher in individuals
with poor metabolic control than those with good metabolic control (p <0,05). There
was a weak and statistically significant correlation between individuals' HbA1c
values and the frequencies of dough, ready-made fruit juice, light carbonated drinks
and simple soda consumption (p <0.05). As a result, it was determined that the
majority of diabetes participating in the study had poor fat and metabolic controls.
Individuals have been shown to be conscious of sweeteners, which contain
sweeteners and are consumed in infrequent amounts and in very small quantities. It
has been determined that consumption of daily dough and cake, cookie, biscuit
consumption and metabolic control are related.

Key words: Metabolic control, sweetener, sweetener consumption, sweet food
consumption, type 2 diabetes