Medulla spinalis yaralanması sonucu oluşan nöropatik ağrı tedavisinde burst tipi tens ile konvansiyonel tens'in karşılaştırılması
Comparison of burst type tens and conventional tens in the treatment of neuropatic pain resulting from medulla spinalis injury
Yazar: ÜMİT YALÇIN
Danışman: DOÇ. DR. ŞEBNEM KOLDAŞ DOĞAN
Sağlık Bakanlığı / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Amaç
Medulla spinalis yaralanmalı hastalarda nöropatik ağrı tedavisinde, burst tipi TENS (transkutanöz elektriksel sinir stimulasyonu) ile konvansiyonel TENS'in ağrı, yaşam kalitesi ve özürlülük üzerine etkinliğini araştırmaktır.

Yöntem
Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Kliniğine medulla spinalis yaralanmasına bağlı nöropatik ağrı sendromu tanısı konan gönüllü, nöropatik ağrı oluşturacak ek bir hastalığı olmayan, nöropatik ağrı için medikal tedavi almayan, TENS kullanımı için derin ven trombozu, kalp pili gibi kontrendikasyon oluşturacak durumu olmayan 18-60 yaş arası 40 hasta (14 kadın 26 erkek) çalışmaya dahil edildi. Hastaların nöropatik ağrısını belirlemek için tedavi öncesi DN-4 (Douler Neuropathic 4 Question) skalası ve VAS (vizuel analog skala) kullanıldı. Hastalar rastgele 20'şer kişilik 2 gruba ayrıldı. Grup 1'e 30 dakika, elektrotlar ağrılı bölgenin proksimaline ve distaline yerleştirilecek şekilde 15 seans konvansiyonel TENS verildi. Grup 2'ye ise günde 30 dakika burst tipi TENS verildi. Her hastaya tedavi bitiminde DN-4 ve VAS anketleri dolduruldu ve tedavi öncesine göre değişimler kaydedildi. Çalışma sırasında hiçbir hastada herhangi bir komplikasyon gelişmedi.

Bulgular
Hastaların yaş ortalaması 43±13,3 idi. Konvansiyonel TENS alan grubun yaş ortalaması daha küçüktü (p<0.05). Yaralanma süresi ortalama 12 (1-132) aydı. Etyolojik nedenler olarak yüksekten düşme ilk sıradaydı (n=19). Hastalar arasında ağrının lokalizasyonu, yaralanma süresi, medeni durum, eğitim, etyoloji, komplet-inkomplet yaralanma durumu ve ASIA sınıflaması açısından anlamlı fark yoktu (p>0.05). Gruplar arasında tedavi öncesi VAS ve DN-4 skorları açısından fark yoktu (p>0.05). Tedavi sonrasında her iki grupta da hem VAS, hem de DN-4 skorlarının anlamlı olarak azaldığı görüldü (p<0.05). Ancak burst tipi TENS alan grupta azalma, konvansiyonel TENS alan gruba göre anlamlı olarak daha fazlaydı (p<0.05). Her iki grupta da tedavi sonrasında, öncesine göre total FIM ve motor FIM skorlarında anlamlı iyileşme saptandı (p<0.05). Ancak tedavi sonrasında oluşan düzelme açısından gruplar arasında anlamlı bir fark yoktu (p>0.05). Yaşam kalitesi açısından bakılan SF-36 formunda her iki grupta da fiziksel fonksiyon ve genel vücut ağrısı alt gruplarında tedavi öncesine göre anlamlı iyileşme saptandı (p<0.05).

Sonuç
TENS kullanımı hastanın nöropatik ağrı seviyesini azaltmada, yaşam kalitesini ve fonksiyonel bağımsızlığını arttırmada faydalı nonfarmakolojik bir tedavi yöntemidir. Bununla beraber, medulla spinalis yaralanmasına bağlı nöropatik ağrı sendromu olan hastalarda, ağrı şiddeti ve nöropatik ağrı açısından burst tipi TENS 'in konvansiyonel TENS'e göre daha etkili olduğu sonucuna vardık. 

Anahtar kelimeler: Medulla spinalis yaralanması, nöropatik ağrı, TENS.

Abstract:
Objective
To determine localization of neuropathic pain in spinal cord injury patients and to compare burst type TENS and conventional TENS therapy's efficiency on pain, quality of life and disability.

Method
Our study group consists of patient who applied to Antalya Education and Research Hospital, Physical Medicine and Rehabilitation Clinic. We included 40 patients who had spinal cord injury and had neuropathic pain but no other risk factor for neuropathic pain. Patients in our study group also did not have any contraindication for TENS therapy. DN-4 Scale and VAS were used to determine the neuropathic pain of patients before the treatment. Patients were randomized to two groups, equally. First group received 15 seance conventional TENS therapy in which we placed the electrodes to the distal and proximal part of extremity for 30 minutes. Second group get 30 minutes burst type TENS. Patients were performed the same tests after therapy and changes recorded. No complication occurred during the study.

Results
14 of the patients were female and 26 were male. Average age of patients were 43±13,3. Conventional TENS therapy group was younger (p<0.05). Injury period average was 12 (1-132) months. Fall from height was the most common of etiologic factors (n=19). There was no significative difference about localization of pain, injury period, marital status, education level, etiology, complete-incomplete state and ASIA classification, VAS and DN-4 scores before treatment between the groups. We found out that VAS and DN-4 scores decreased significantly after treatment in both groups but reduction in burst type TENSE group was significantly higher when compared with conventional TENS group (p<0.05). Both group had a significant improvement in total FIM and motor FIM scores but there was no difference between two group. In both group there were significant improvements in SF-36 score, evaluates life quality, and score of general body pain subgroups of this test (p<0.05).

Conclusion
TENS is a useful nonpharmacologic therapy for reducing pain level, increasing life quality and functional independence. We found out that burst type TENS therapy is more effective than conventional TENS therapy for patients who have neuropathic pain due to spinal cord injury.

Key words: Spinal cord injury, neuropathic pain, TENS.