İç anadolu bozkırı bitki komünitelerine küçük ölçekli müdahalenin etkileri
Effect of small-scale disturbance on plant communities of central anatolian steppe
Yazar: ÖZLEM ÖZÜDOĞRU
Danışman: DOÇ. DR. ÇAĞATAY TAVŞANOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Botanik = Botany

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı İç Anadolu bozkır bitki komünitelerine küçük ölçekli yapay müdahalelerin etkisini araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda, Ankara İli yakınında doğal bir bozkır alanına 32 adet 1 x 1 m boyutunda kuadratlar kurularak, kuadratların bir kısmında görece hafif bir müdahale olarak biçme uygulaması, bir kısmında ise görece daha şiddetli bir müdahale tipi olarak çapalama uygulaması gerçekleştirilmiştir. Kuadratların bir bölümü ise kontrol grubu olarak müdahaleye uğratılmadan bırakılmıştır. Kuadratlar üç yıl boyunca örneklenerek bitkilerin varlıkları, örtüşleri ve biyokütlesinin zaman içindeki değişimi incelenmiştir. 
Her ne kadar müdahaleler sonucunda bitki tür zenginliği ve örtüşünde azalmalar olsa da, özellikle biçme müdahalesi sonrasında vejetasyona yeterli zaman verildiğinde kendisini toparlayabildiği görülmüş, ancak çapalama müdahalesi sonrasında bu toparlanma seviyesinin daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Odunsu bitkiler müdahaleden olumsuz yönde etkilenirken, tek yıllık otsu türlerin sayısı ve örtüşü bazı müdahalelerden sonra artmıştır. Farklı müdahale sıklıklarında da bir toparlanma gerçekleşirken, en şiddetli müdahale olan 1 yıl içerisinde 3 kez çapalama sonrasında vejetasyon ve bitki komünitesi eski haline dönememiştir. Bu doğrultuda çalışmanın mevcut bulguları, orta dereceli müdahale hipotezini destekler nitelikte değildir. Çeşitli müdahale tipleri ve sıklıkları sonrasında toparlanabilme özelliği, İç Anadolu bozkırlarının binlerce yıldır doğal ve insan kaynaklı müdahalelere alışkın olmasından ve bu bölgede gelişen sekonder bozkır vejetasyonunun yeniden sürgün verebilme yeteneği sayesinde özellikle otlatmaya karşı geliştirdiği stratejilerden kaynaklandığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effects of small-scale disturbance on plant communities of central Anatolian steppe. For this purpose, thirty two quadrats 1 × 1 m in size were established in a natural steppe area near Ankara, and some of quadrats were subjected to cut treatments as a lower-intensity disturbance while some were subjected to spud treatments as higher-intensity disturbance. The remained quadrats were left untreated to serve as the control group. The quadrats were sampled for three years to investigate the changes in species occurrence, cover and biomass over time and after disturbance. 
Although disturbance resulted in a decrease in plant species richness and cover, it was observed that the vegetation was able to recover when an adequate time has given after cut treatments. Contrary to this, the recovery level of the vegetation was lower after the spud disturbance. Woody species negatively affected by disturbances, whereas the richness and cover of annual species increased in some disturbance treatments. A high level of resilience was observed in various disturbance frequencies, but the vegetation and the plant community could not recover after the most intense disturbance treatment which is hoed three times within a year. Accordingly, the results of this study do not support the intermediate disturbance hypothesis. It is concluded that the resilience observed after various disturbance types and frequencies in central Anatolian steppes is due to that this vegetation is familiar with such natural and anthropogenic disturbances over thousands of years and that as a strategy against grazing, the existence of the resprouting ability of plants of the secondary steppes growing in this region.