Siirt koşullarında yetiştirilen bazı badem çeşitlerinin fenolojik, pomolojik ve kimyasal özelliklerinin belirlenmesi
Determination of the phenological, pomological and chemical characteristics of some almond cultivars grown in Siirt conditions
Yazar: ZEYNEP EDANUR İSEN
Danışman: PROF. DR. KORAY ÖZRENK ; PROF. DR. MİKDAT ŞİMŞEK
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, 2021-2022 yıllarında Siirt'in Kurtalan İlçesi Yunuslar beldesinde yetiştirilen bazı
badem (Prunus dulcis Mill.) çeşitlerinin fenolojik, pomolojik ve bazı kimyasal özelliklerinin belirlenmesi
amacıyla yürütülmüştür. Çalışmanın materyalini Ferragnes, Ferraduel, Teksas ve Drake çeşitleri
oluşturmuştur. Çalışmada badem çeşitlerinin fenolojik, pomolojik ve bazı kimyasal özellikleri
incelenmiştir.
Çalışmada 2021 yılında çiçeklenme süresi 18 gün (Texas), 17 gün (Ferragnes ve Ferraduel), 12
gün (Drake); 2022 yılında ise 22 gün (Texas), 15 gün (Ferragnes), 13 gün (Ferraduel), 9 gün (Drake) olarak
gözlenmiştir. Kabuklu badem ağırlığı olarak 2021 ve 2022 yılında en yüksek değer Drake çeşidinde (5,08
g ve 6,48 g), en düşük değer ise 2021 yılında Teksas çeşidinde (1,89 g), 2022'de ise Ferragnes (4,88 g)
çeşidinden elde edilmiştir. Ayrıca, 'Drake' çeşidinden kabuklu, meyve eni, meyve boyu ve meyve kalınlığı
bakımından her iki yılda da en yüksek değerler elde edilmiştir. İç badem meyve ağırlığı ise her iki yılda da
Ferraduel çeşidinde (1,81 g ve 1,85 g) en yüksek belirlenmiştir. İç oranı ise her iki yılda da en düşük Drake
çeşidinden (%35,39 ve %24,57) elde edilmişken en yüksek oran ise 2021 yılında 'Teksas' çeşidinden
(%60,62); 2022 yılında ise Ferraduel çeşidinden (%37,51) elde edilmiştir.
Texas, Ferragnes ve Ferraduel ve Drake badem çeşitlerinde toplam nem içeriği sırasıyla %3,71;
%3,74; %3,91 ve %4,20 olarak bulunmuştur. Kül içeriği ise yine aynı sırayla %3,71; %3,62; %4,14 ve
%3,69 olarak saptanmıştır. Toplam protein miktarları (Texas, Ferragnes, Ferraduel ve Drake) sırasıyla
%32,01; %23,87; %31,03 ve %26,76 yağ içeriği ise yine aynı sırayla %50,72; %55,25; %52,15 ve %52,03
olarak belirlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out to determine the phenological, pomological and some chemical
properties of some almond (Prunus dulcis Mill.) cultivars grown in Yunuslar town of Kurtalan District of
Siirt in 2021-2022. The material of the study consisted of Ferragnes, Ferraduel, Texas and Drake varieties.
In the study, phenological, pomological of almond cultivars and some chemical properties were examined.
In the study, the flowering period in 2021 was 18 days ('Texas'), 17 days ('Ferragnes' and
'Ferraduel'), 12 days ('Drake'); In 2022, it was observed as 22 days ('Texas'), 15 days ('Ferragnes'), 13 days
('Ferraduel'), 9 days ('Drake'). In terms of shelled almond weight, the highest value in 2021 and 2022 was
'Drake' (5,08 g and 6,48 g), the lowest value was 'Texas' (1,89 g) in 2021 and 'Ferragnes '(4,88 g) in 2022The
kernel ratio was the lowest in the 'Drake' variety (35,39% and 24,57%) in both years, while the highest rate
was obtained from the 'Texas' variety (60,62%) in 2021 and from the 'Ferraduel' (37,51%) variety in 2022.
Total moisture content of Texas, Ferragnes and Ferraduel and Drake almond cultivars were 3,71%;
3,74%; 3,91% and 4,20%, respectively. Ash content was determined as 3,71%; 3,62%; 4,14% and 3,69%
in the same order. Total protein amounts (Texas, Ferragnes, Ferraduel and Drake) were respectively
32,01%; 23,87%; 31,03% and 26,76% fat content was 50,72% in the same order, 55,25%; 52,15% and
52,03%.