Prostat radyoterapisinde rektal balon uygulamasının fraksiyonlar arası değişiminin hedef ve kritik organlara dozimetrik etkisi
Dosimetric and interfraction effect of rectal balloon application on target and critical organs during prostate radiotherapy
Yazar: OSMAN ARTUNÇ TÜRE
Danışman: PROF. DR. ENİS ÖZYAR
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı / Sağlık Fiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Onkoloji = Oncology

Özet:
Radyoterapide prostat kanseri alanındaki çalışmalarla birlikte yeni yöntemler geliştirilmiştir. Bunlardan biri de rektal balon yöntemidir. Çalışmada erken evre prostat kanseri hastalarda rektal balon uygulamasının fraksiyonlar arası değişiminin hedef ve kritik organlara dozimetrik etkisi incelenmiştir. Çalışma ultra hipofraksiyon şeması kullanılan 6 hastada toplam 24 fraksiyon üzerinden değerlendirilmiştir. Rektal balonun fraksiyonlar arası yerleştirilmesinde toplam 18 fraksiyondan (tedavi fraksiyonları referans) 8 fraksiyon 4 mm' nin altında 10 fraksiyon 4 mm' nin üstünde ve 13 fraksiyon 7 mm' nin altında, 5 fraksiyon 7 mm' nin üstünde olduğu hesaplanmıştır. 7 mm' nin altında olanlar aynı zamanda 4 mm' nin de altındadır. 4 mm ile 7 mm arasında 5 fraksiyon vardır. Kritik organlar olan mesane ve rektumun bu kayma değerlerine göre değişimleri hesaplanmış ve fraksiyonlar arası hacimsel olarak değerleri hesaplanmış, aldıkları dozlara bakılmıştır. Rektumda dozimetrik ve hacimsel olarak fraksiyonlar arası tutarlılık gözlemlenmekte iken, mesanede dozimetrik ve hacimsel olarak fraksiyonlar arası değişimler göze çarpmıştır. Bu durum fraksiyonlar arası mesane dozlarında farklılıklar ile sonuçlanmıştır. Tedavi planı ve fraksiyonlar arası parametreler olan D2, D98, D50, Paddick CI, HI, ICRU HI, Dmax, PTV %99' da anlamlı fark bulunmuştur. CI, GI, CTV %99' da anlamlı fark bulunamamıştır. Bu durumda PTV hacminden bir kaçırma olsa dahi CTV' nin gereken miktarda doz aldığı gözlemlenmiştir. Sonuç olarak rektal balon ile tedavi yapılırken balon çok dikkatli bir şekilde yerleştirilmeli, kontrolü BT veya CBCT ile yapılmalıdır. Tedavi planının fraksiyonlar arası tekrarlanabilirlik oranı sağlandığı takdirde prostat kanserinde rektal balon kullanmak prostat radyoterapisi sırasında korkulan bir komplikasyon olan rektum toksistesini azaltmaya yardımcı olabilecektir. Bu durum, hastalar ve klinikler açısından önemli sonuçlara yol açabilir.

Abstract:
New methods have been developed in radiotherapy with studies in the field of prostate cancer. One of them is rectal balloon method. In this study, the dosimetric effects of the inter-fractional changes of the rectal balloon on the target and critical organs in early stage prostate cancer patients were investigated. The study was evaluated over a total of 24 fractions in 6 patients using an ultra hypofraction scheme. The fraction of the rectal balloon was calculated from 18 fractions, 8 fractions below 4 mm, 10 fractions above 4 mm, 13 fractions below 7 mm, 5 fractions above 7 mm. Those below 7 mm are also below 4 mm. There are 5 fractions between 4 mm and 7 mm. The changes in the critical organs of the bladder and rectum according to these shift values were calculated and the values between the fractions were calculated in volumetric values. In the rectum, between the dosimetric and volumetric inter-fractional accuracy was observed, while the bladder was found to have dosimetric and volumetric inter-fractional inaccuracies. This resulted in differences in inter-fractional bladder doses. D2, D98, D50, Paddick CI, HI, ICRU HI, Dmax, PTV were found to be significantly different in treatment plan and inter-fractional parameters. Were not found significant difference in CI, GI, CTV% 99. In this case, it was observed that CTV received the required amount of dose even if it was an abduction of PTV volume. As a result, when the rectal balloon is treated, the balloon should be placed very carefully and the control should be performed with CT or CBCT. If the inter-fractional reproducibility ratio of the treatment plan is achieved, the use of a rectal balloon in the treatment of prostate cancer may help reduce the rectum toxicity, which is a feared complication during prostate radiotherapy. This can lead to significant outcomes for patients and clinics.