Ultrasonografi eşliğinde yapılan kaudal epidural steroid enjeksiyonunun kronik bel ağrısı tedavisinde etkinliğinin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of the effectiveness of ultrasonography-guided caudal epidural steroid injection in the treatment of chronic low back pain
Yazar: ORÇUN CEM ÖNGÖRE
Danışman: PROF. DR. MURAT KARKUCAK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Analjezi-epidural = Analgesia-epidural ; Bel ağrısı = Back pain

Özet:
ÖZET
Ultrasonografi eşliğinde yapılan kaudal epidural steroid enjeksiyonunun kronik bel ağrısı tedavisinde etkinliğinin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Amaç: Ultrasonografi (USG) eşliğinde yapılan kaudal epidural steroid enjeksiyonunun (KESE), kronik bel ağrısı (KBA) hastalarında ağrı ve fonksiyonel durum üzerine etkilerini, güvenliğini ve etkinliğin olası prediktif faktörlerini retrospektif olarak değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Farabi Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı kliniğinde 01.01.2019-01.01.2020 tarihleri arasında 3 aydan uzun süreli BA ve radiküler ağrı (RA)  şikayetiyle USG eşliğinde KESE yapılmış 69 hastanın dosyalarındaki verilerden enjeksiyon öncesi, enjeksiyondan 3 hafta ve 6 hafta sonra Vizüel Analog Skalası (VAS), Oswestry Disabilite İndeksi (ODİ), Düz Bacak Kaldırma (DBK) testi, nörolojik muayene verileri, lomber eklem hareket açıklıkları (EHA) gonyometrik ölçümleri kaydedildi. Tedavi etkinliğinin değerlendirilmesinde, ana sonuç ölçümleri olarak enjeksiyon öncesine göre, enjeksiyon sonrası 3. ve 6. hafta kontrollerdeki VAS ve ODİ değişimleri, ikincil sonuç ölçümleri olarak DBK testi değerleri, lomber EHA ölçüm değerleri, kas kuvveti ve derin tendon refleksi (DTR) değişimleri kullanıldı. Enjeksiyon sonrası görülen yan etkiler değerlendirildi. Etkinliğin olası prediktörü olarak 16 faktör alt grup karşılaştırmalarıyla VAS, ODİ, DBK değişimlerine göre değerlendirildi. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 69 hastada, 3. hafta ve 6. hafta VAS, ODİ, DBK, lomber EHA ölçüm değerlerinin tümündeki değişimlerin enjeksiyon öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Hastaların hiçbirinde ciddi yan etki görülmedi. Hastaların ikisinde (%2,9) alt ekstremitede geçici parestezi, ikisinde (%2,9) BA'nın şiddetlenmesi, birinde (%1,45) hipotansiyon, birinde (%1,45) baş ağrısı olmak üzere hastalarımızın 6'sında (%8,7) geçici hafif yan etkiler görüldü ve bunların tamamı semptomatik tedaviyle gerileyerek 72 saatten uzun sürmediği görüldü. Hastaların nörolojik muayenelerinde herhangi bir değişiklik izlenmedi. Tüm alt gruplarda grup içi 3. hafta ve 6. hafta kontrollerdeki VAS ve ODİ değişimlerinin başlangıç seviyesine göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Semptom süresi 12 ay ve daha kısa olanlarda, kas kuvveti 5/5 olanlarda, DTR normoaktif olanlarda, patoloji seviyesi L4/L5 ve L5/S1 olanlarda, DBK 30-50 derece arası pozitif olanlarda, 3. hafta ve 6. hafta kontrollerdeki VAS, ODİ ve DBK değişimleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek tespit edilmiştir (p<0.05). Patoloji seviyesi L4/L5 olanlarda L5/S1 olanlara göre 3. hafta ve 6. hafta kontrollerdeki VAS, ODİ, DBK değişimlerinde istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı görülmüştür (p>0.05). Lomber disk hernisi (LDH) grubunda başarısız bel cerrahisi sendromu (BBCS) grubuna göre 3. hafta ve 6. hafta kontrollerdeki ODİ, DBK değişimleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek tespit edilmiştir (p<0.05). Yaşın, cinsiyetin, patolojik seviye sayısının, vücut kitle indeksinin (VKİ), ek hastalık, sigara kullanım, nöropatik ilaç kullanım öğrenim durumlarının, gruplar arası değerlendirmelerde 3. hafta ve 6. hafta kontrollerdeki VAS ve ODİ sonuçları ile istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkisi olmadığı görülmüştür (p>0.05).
Sonuç: Sonuç olarak USG eşliğinde yapılan KESE' nin KBA tedavisinde güvenli, etkili olduğu ve bu etkinin 6 haftaya kadar sürdüğü görülmüştür. Ayrıca nörolojik defisiti olmayan, semptom süresi daha kısa, DBK testi düşük derecelerde pozitif, patoloji seviyesi L4/L5 ve L5/S1 olan hastalarda daha etkili olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: kronik bel ağrısı, kaudal epidural steroid enjeksiyonu, prediktif faktörler, ultrasonografi.

Abstract:
SUMMARY
Retrospective Evaluation of the Effectiveness of Ultrasonography-Guided Caudal Epidural Steroid Injection in the Treatment of Chronic Low Back Pain 
Objective: We aimed to retrospectively evaluate the effects, safety, and potential predictive factors of the caudal epidural steroid injection (CESI) performed under ultrasonography (USG) guidance on pain, functional status, and safety in patients with chronic low back pain (LBP).
Materials and Methods: We conducted a retrospective analysis of 69 patients who underwent caudal epidural steroid injection (CESI) under USG guidance for complaints of chronic LBP and radicular pain lasting more than 3 months at the Department of Physical Medicine and Rehabilitation, Farabi Hospital, Karadeniz Technical University Faculty of Medicine, between January 1, 2019, and January 1, 2020. Data were collected from files of patients including Visual Analog Scale (VAS), Oswestry Disability Index (ODI), Straight Leg Raise (SLR) test, neurological examination findings, lumbar range of motion (ROM) goniometric measurements, taken before injection, at 3rd week, and at 6th week after injection. To assess treatment efficacy, primary outcome measures included changes in VAS and ODI scores from baseline to the 3rd week and 6th week post-injection follow-up visits. Secondary outcome measures included SLR test values, lumbar joint ROM measurements, muscle strength, and deep tendon reflex (DTR) changes. Post-injection adverse events were evaluated. As the potential predictor of effectiveness was assessed using subgroup comparisons of 16 factors based on changes in VAS, ODI, and SLR.	
Results: In the study involving 69 patients, statistically significant changes were observed in all values of VAS, ODI, SLR, and lumbar ROM measurements at the 3rd week and 6th -week follow-up compared to before injection (p<0.05). No serious adverse effects were observed. Transient paresthesia in the lower extremities was noted in two patients (2.9%), exacerbation of back pain in two (2.9%), hypotension in one (1.45%), and headache in one (1.45%), resulting in mild and transient adverse effects in a total of six patients (8.7%). These effects were managed with symptomatic treatment and resolved within 72 hours. No changes were observed in the neurological examinations of the patients. In all subgroups, statistically significant changes were observed in VAS and ODI at the 3rd week and 6th week follow-up compared to baseline (p<0.05). Patients with symptom duration of 12 months or less, muscle strength of 5/5, normal deep tendon reflex (DTR), pathology at the L4/L5 and L5/S1 levels, positive SLR test between 30-50 degrees showed statistically significantly better responses based on changes in VAS, ODI, and SLR at the 3rd week and 6th week follow-up (p<0.05). There was no statistically significant difference in changes in VAS, ODI, and SLR at the 3-week and 6-week follow-up between L4/L5 and L5/S1 pathology levels (p>0.05). In the lumbar disc herniation (LDH) group, statistically better responses were observed at the 3-week and 6-week follow-up in terms of ODI and SLR changes compared to the failed back surgery syndrome (FBSS) group (p<0.05).Age, gender, number of pathological levels, body mass index (BMI), comorbidities, smoking status, neuropathic medication use, educational status, did not show statistically significant relationships with the results of VAS and ODI at the 3-week and 6-week follow-up in intergroup comparisons (p>0.05).
Conclusion: In conclusion, we observed that USG-guided CESI is safe and effective for the treatment of chronic low back pain, and this effectiveness persists up to 6 weeks. Furthermore, it was found to be more effective in patients without neurological deficits, with shorter symptom durations, lower positive Straight Leg Raise (SLR) test degrees, and pathology at the L4/L5 and L5/S1 levels.
Keywords: Chronic low back pain, caudal epidural steroid injection, ultrasonography, predictive factors