Soren Kıerkegaard felsefesinde ahlakın bireyselliği sorunu
The problem of the individuality of morality in the philosophy of Soren Kierkegaard
Yazar: ZÜHAL KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. NİHAT DURMAZ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
19. yüzyıl varoluşçuluğunun öncü ismi olan 20. yüzyılda yoğun etkisini gösteren dindar bir Hristiyan olan Danimarkalı filozof Soren Kierkegaard, iman anlayışını ahlak ve hakikat düşüncesiyle pekiştirmiştir. Kierkegaard varoluşçu düşüncenin bir getirisi olan evrensellik yerine öznelliği, tümel yerine tikeli, toplum yerine bireyi felsefesinde ön plana çıkartmıştır. Kierkegaard evrensel ahlak yerine öznel ahlakı, iman ve hakikat ile ilişkilendirerek ortaya koyar. Böylelikle birey, Tanrı ile dolaysız ilişki kurabilmekte ve bu ilişkide yüksek bir gaye için etik askıya alınmaktadır. Kierkegaard'ın ahlaka yönelik bu görüşleri birçok tartışmayı da beraberinde getirmiştir.
İlk bölüm, varoluşçu felsefenin nasıl bir ekol olduğu ve Kierkegaard'ın felsefesinin temellerini atan eleştirilerden meydana gelir. Bu eleştirilerden ilki Hegel, felsefesinde bireyi göz ardı ederek akıl ve sisteme öncelik vermesidir. Diğer bir eleştiri Hristiyanlık da Hegel'in düşüncelerinin etkili olması nedeniyle akıl ve mantık dahilinde dini inançlar başta olmak üzere tüm şeyleri sistemle izah ederek akıl ve imanın uzlaştırılmasıdır. Son olarak içinde bulunulan çağın bireyi kalabalıklar içerisinde eriterek bireyselliğini ortadan kaldırmış olmasıdır. İkinci bölümde hakikat olan özneldir, öznel olan hakikattir anlayışından bireyin kendi hakikatini kendisi seçerek yaşamında bu düşünceyi geçerli kılması gerektiği temel alınır. Bireyin yaşamında bu hakikati geçerli kılabileceği estetik, etik ve dini varoluş alanlarından geçerek olmak istediği kendi haline geldiği üzerinde durulmaktadır. Kierkegaard'ın dini varoluş alanında ortaya koyduğu İbrahim olayı üzerinden izah ettiği bireysel ahlak düşüncesi felsefe çevresinde birçok tartışmaya sebep olmuştur. Sonuç olarak bu tartışmanın temelleri, gerekçeleri ve neticeleri değerlendirilmektedir.

Abstract:
The Danish philosopher Soren Kierkegaard, a religionist Christian who was the Pioneer of 19th century existentialism and showed his intense influence in the 20th century, reinforced his understanding of faith with the idea of morality and truth. Kierkegaard brought subjectivity instead of universality, the particular instead of the universal, and the individual instead of society, which is a result of existential thought, to the fore in his philosophy. Kierkegaard puts forward subjective morality instead of universal morality instead of universal morality by associating it with faith and truth. Thus, the individual is able to establish a direct relationship with God, and in this relationship, ethics is suspended for a higher purpose. Kierkegaard's vies on morality have brougt about many disputes.
The first part consists of criticisms of how existential philosophy is a school and that lays the foundations of Kierkegaard's philosophy. The first of these criticisms is that Hegel ignores the individual in his philosophy and gives priority to reason and system. Another critism is that Christianity reconciles reason and faith by explaining all things, especially religious beliefs, within reason and logic, with the system, since Hegel's thoughts are influential finally, the current age has eliminated the individuality of the individual by melting him into crowds. İn the second part, it is based on the understanding that what is truth is subjective and what is subjective is truth, that the individual shold choose his own truth and maket his idea valid in his life. İt is emphasized that the individual becomes the person he wants to be by passing trough the fields of aesthetic, ethical and religious existence where he can validate this truth in his life. Kierkegaard's idea of individual morality, which he explained trough the Abraham incident in the field of religious existence, has caused many dispute in the philosophical circle. Consequently, the foundations, justifications and consequences of this dispute are evaluated.