6 şubat 2023 depreminde, deprem bölgesine giden hastane öncesi acil sağlık çalışanlarının travma sonrası stres bozukluğu durumunun değerlendirilmesi
Assessing the post-traumatic stress disorder status of pre-hospital emergency health workers going to the earthquake zone in 6 february 2023
Yazar: NUREDDİN SERVİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇAĞDAŞ YILDIRIM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Amaç: Toplumsal hayatı etkileyen olayların başında doğal afetler gelmektedir. Bir doğal afete tanık olmak, kaygı ve stresle sonuçlanan, insanları derinden etkileyen, bir deneyimdir. Deprem bu doğal afetlerin başında gelmektedir. Hastane öncesi acil sağlık çalışanlarının yaptıkları iş gereği hayatı tehdit edici durumlarla karşılaşma ihtimali daha yüksektir. Travmatik olaylara maruz kalma oranları ve bazı olayların ardından gelen duygusal etkileri göz önüne alındığında bu kişilerde travma sonrası stres bozukluğu, majör depresyon, anksiyete ve stres durumu daha çok yaşanmaktadır. Psikiyatrik hastalıkların birbirleriyle de ilişkisi olduğu saptanmıştır. Çalışmamızda 6 Şubat günü deprem bölgesine giden Hastane öncesi acil sağlık çalışanlarının travma sonrası stres bozukluğu, depresyon, anksiyete ve stres durumunun düzeyini belirlemeyi ve travma sonrası stres bozukluğu ile depresyon, anksiyete, stres düzeyleri arasındaki ilişkiyi tespit etmeyi amaçlıyoruz.

Gereç ve Yöntem: Çalışmamız 30.04.2023-10.07.2023 tarihleri arasında, 6 Şubat günü deprem bölgesine giden hastane öncesi acil sağlık çalışanları ile yapılmıştır. Depresyon, anksiyete ve stres düzeyinin değerlendirildiği Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği-21, travma sonrası stres bozukluğu düzeyinin değerlendirildiği Olayların Etkisi Ölçeği-Revizyon, 4 demografik bilgi ve psikiyatrik tanı, psikolojik danışmanlık, afet bölgesinde bulunma öykülerinin değerlendirildiği sorular araştırmacı tarafından yüz yüze doldurtulmuştur.

Bulgular: Çalışmamıza 159 hastane öncesi acil sağlık çalışanı katıldı. Katılımcıların Olayların Etkisi Ölçeği-Revizyon'a göre yüksek travma sonrası stres bozukluğu prevalansı %18,24 bulunmuştur. Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği-21'e göre depresyon, anksiyete ve stres semptomları gösteren katılımcıları prevalansı sırasıyla %9.4, %11.3 ve %2,5 bulunmuştur. Katılımcıların travma sonrası stres bozukluğu düzeyi ile yaş ve afet bölgesinde çalışma öyküsü arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (sırasıyla p=0.047, p=0,028). Katılımcıların depresyon, anksiyete, stres düzeyleri ile değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Olayların Etkisi Ölçeği-Revizyon ile Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği-21 alt ölçekleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p < .001).

Sonuç: Çalışmamızda da deprem bölgesine giden hastane öncesi acil sağlık personelinin travma sonrası stres bozukluğu, depresyon, anksiyete ve stres düzeyi yüksek bulunmuştur. Sağlık çalışanlarında travma sonrası stres bozukluğu, düzeyinin yüksekliği depresyon, anksiyete ve stres düzeyi ile ilişkilidir. Deprem bölgesine giden hastane öncesi acil sağlık personelinin çalıştığı istasyonlarda ve kliniklerde iletişim becerilerini artıracak sosyal imkanların sağlanması ve psikolojik, ruhsal destek programlarının düzenlenmesi travma sonrası stres bozukluğu, depresyon, anksiyete ve
stres düzeylerini düşürebilir.

Anahtar Kelimeler: OEÖ-R, DASÖ-21, doğal afet, sağlık personeli,
depresyon, ambulans personeli

Abstract:
Aim: Natural disasters are one of the most important events affecting social life. Witnessing a natural disaster is an experience that results in anxiety and stress and affects people deeply. Earthquake is one of these natural disasters. Prehospital emergency healthcare workers are more likely to encounter life-threatening situations due to their work. Considering the rates of exposure to traumatic events and the emotional response triggered after tough events, these individuals are more likely to experience post-traumatic stress disorder, major depression, anxiety and stress. Psychiatric disorders have also been detected to be related to each other. In this study, we aimed to determine the level of post-traumatic stress disorder, depression, anxiety and stress and also the relation between depression, anxiety and stress and post-traumatic stress disorder of whom went to the earthquake zone on February 6 as Prehospital emergency healthcare workers.

Materials and Methods: Our study was conducted between 30.04.2023 and 10.07.2023 with the Prehospital emergency healthcare workers who went to the earthquake zone on February 6. Depression Anxiety Stress Scale-21 where the level of depression, anxiety and stress is evaluated, Impact of Events Scale-Revised, where post-traumatic stress disorder level is assessed,4 types of demographic diversity and questions about psychiatric diagnosis, psychological counseling, history of being in the disaster area are filled face-to-face in the questionnarie by the researcher.

Results: 159 Prehospital emergency healthcare workers participated in our study. The high post-traumatic stress disorder prevalence of participants was found to be 18.24% according to the Impact of Events Scale-Revised. The prevalence of participants showing symptoms of depression, anxiety and stress were %9.4, %11.3 and %2,5 respectively, according to the Depression Anxiety Stress Scale-21. A statistically significant difference between the post-traumatic stress disorder level of the participants and age, work history in the disaster area is monitored (respectively p=0.047, p=0,028). However, there is no statistically significant difference between the depression, anxiety, stress levels of the participants and the variables while a statistically significant difference is observed between the subscales of Depression Anxiety Stress Scale-21 and Impact of Events Scale-Revised (p < .001).

Conclusion: In this study, post-traumatic stress disorder, depression, anxiety and stress levels of Prehospital emergency healthcare workers who served in the earthquake zone is examined to be high. High levels of post-traumatic stress disorder in healthcare workers are associated with depression, anxiety and stress. Providing social opportunities to increase communication skills and organizing psychological and mental support programs in the work stations and clinics in the earthquake zone where Prehospital emergency healthcare workers working can reduce post-traumatic stress disorder, depression, anxiety and stress levels. 

Keyword: IES-R, DASS-21, natural disaster, medical personnel, depression,
ambulance personnel