Bireysel emeklilik sisteminde tamamlayıcı OYAK modeli uygulaması
Complementary OYAK model application in the private pension system
Yazar: EMRAH KILIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OSMAN BERNA İPEKTEN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: İşletme-İşletme Ekonomisi ve Organizasyon Mecmuası = Business-Business Economics and Organization Magazine

Özet:
Dünya'da ve Türkiye'de 1990'lı yıllardan günümüze dek aynı sebeplerle var olan sosyal güvenlik krizleri ve birinci derece emeklilik sistemlerinde bozulan sigorta risklerine ve istatistiklerine dayanan dengeler sonucunda, sosyal güvenlik alanında yenilikçi çalışmalar başlamıştır. Bu süreçte, her ne kadar özelleşen ve sorumluluğun kamudan kişiye doğru yöneldiği sosyal güvenlik yenilikleri önemsensene de, ikinci ve üçüncü derece tamamlayıcı emeklilik sistemlerinin var olması için kamunun düzenleyici ve kontrolcü görevine ihtiyaç duyulmaktadır. Hemen Hemen çoğu ülkede, ikinci derece mecburi kayıt esaslı mesleki emeklilik sistemlerini, gelecek senelerde gönüllülük esaslı bireysel emeklilik sistemlerine dönüşmüştür. Meydana gelen yeniliklerde emeklilik yatırım fonlarının ülke ekonomisine bir değer kattığı gibi gözükse de, üyelerin birikimlerini yükselmek ve emekli olduklarındaki refah seviyesinin mümkün olduğu kadar tıpkı çalışmış olduğu yıllarındaki gibi aynı ekonomik güce sahip olmak asıl amacı oluşturmuştur. Sosyal güvenlikte çok yönlü oluşumun literatürdeki tanımı olan tamamlayıcı emeklilik çoğu ülkelerde ikinci ve üçüncü derece ayrı yeniliklere benzer olurken, bazı ülkelerde ise bütün olarak düşünülüp bütünsel yeniliklere varılmıştır. Türkiye'de mevcut farklı hukuki altyapıya tabi dağınık oluşumdaki ikinci derece mesleki emeklilik kurumlarının çalışmaları sürerken, 2003 yılında çıkarılan bireysel emeklilik sistemi ile bu günümüze gelen tasarruf problemlerine çözümler aramaya başlanılmıştır. Varılan noktada, hem bireysel emeklilik sistemi olması gereken fon ve üye sınırına ulaşamamış, hem de ikinci derece tamamlayıcı emeklilik sistemli ve verimli bir düzeye ulaştırılamamıştır. Bu savımda ikinci derece mesleki emeklilik kurumları arasında devamlılık ve işleyiş yönünden öne çıkan Ordu Yardımlaşma Kurumu ile gelişim ve oluşum süreci devam etmekte olan bireysel emeklilik sistemi karşılaştırmalı bir şekilde incelenerek tamamlayıcı emeklilik için önerilerde bulunulmuştur. Bu tez çalışmasında, tamamlayıcı emekliliği bütünsel olarak, üyeliklerin yapısı, finansal oluşum, işleyiş ve düzen, hukuki alt yapı, denetim ve kontrol, devletin mevcut sisteme katkısı, riskin yönetimi gibi alt başlıklarda inceleyerek Ülkemiz için en uygun ve uygulanabilirliği yüksek bir öneri sunmaktadır.

Abstract:
As a result of the social security crises that have existed for the same reasons in the world and in Turkey since the 1990s, and the balances based on deteriorated insurance risks and statistics in primary pension systems, innovative studies in the field of social security have started. In this process, although the social security innovations, which are privatized and the responsibility shifts from the public to the individual, are considered important, the regulatory and controlling role of the public is needed for the existence of the second and third degree complementary pension systems. In almost most countries, secondary compulsory registration-based occupational pension systems have turned into voluntary-based individual pension systems in the coming years. Although it seems that pension mutual funds add value to the country's economy in the innovations that have occurred, the main purpose has been to increase the savings of the members and to have the same economic power as possible when they retire. While complementary pension, which is the definition of multi-faceted formation in social security in the literature, is similar to second and third degree separate innovations in most countries, holistic innovations have been reached in some countries by considering them as a whole. While the work of second-degree occupational pension institutions, which are dispersed and subject to different legal infrastructures in Turkey, continue, it has been started to seek solutions to these saving problems with the private pension system introduced in 2003. At the point reached, both the individual pension system could not reach the required fund and member limit, and it could not be reached to an efficient level with a secondary supplementary pension system. In this argument, the Army Assistance Institution, which stands out in terms of continuity and functioning among the second-degree occupational pension institutions, and the individual pension system, which is still in development and formation, were examined in a comparative way and suggestions were made for complementary retirement. In this thesis, it presents the most appropriate and highly applicable proposal for our country by examining complementary pension holistically under sub-headings such as the structure of memberships, financial formation, functioning and order, legal infrastructure, audit and control, the contribution of the state to the current system, and risk management.