İki farklı lineer hızlandırıcıda (Saturne-42 ve oncor), elektron ışını tedavilerinde kullanılan, konüs ve trimmerin yüzey dozuna ve doz verimine etkilerinin karşılaştırılması
Comparison for the effect of a trimmer and a cone on surface dose and output factor of two different linear accelerators used in electron beam treatment (Saturne-42 ve oncor)
Yazar: EVREN OZAN GÖKSEL
Danışman: PROF. DR. HATİCE BİLGE
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Onkoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Elektron dozimetresi = Electron dosimeter

Özet:
Elektron ışınları, yüzeyel tümörlerin (<5 cm) tedavisinde, tümör arkasındaki keskin doz düşüşü özelliği nedeniyle kullanılmaktadır. Elektron ışını üreten lineer hızlandırıcılarda ikincil kolimatör trimmer veya konüs kullanılarak oluşturulmaktadır. İkincil kolimatörlerdeki dizayn farklılıkları doz parametrelerini etkilemektedir.Bu çalşımada İ.Ü., Onkoloji Enstitüsünde bulunan GE Saturne-42 (trimmerli) ve Siemens Oncor (konüslü) lineer hızlandırıcılarının elektron demetlerinde derin doz ve doz verimlerinin farklı alan büyüklüklerinde ölçülmesi, birbirleri ile karşılaştırılması ve bu değerlerin tedavi planlama sisteminden elde edilen verilerle uygunluğunun araştırılması amaçlanmıştır.Ölçümler, GE Saturne-42 ve Siemens Oncor lineer hızlandırıcılarında, 6, 7.5, 9, 12 ve 15 MeV nominal enerjilerde, PTW Markus paralel-plan iyon odasıyla, RW-3 katı su fantomunda yapılmıştır. Merkezi eksen derin doz ölçümleri 100 cm SSD'de 5x5, 10x10, 15x15 ve 20x20 cm standart alanlarında yapılmıştır. Doz verimi ölçümleri ise, çeşitli kare ve dikdörtgen alanlar için, her enerjide, R50 değerlerinden hesaplanan, dref derinliğinde yapılmıştır.Nominal enerji seviyeleri aynı olan her iki lineer hızlandırıcının derin doz ölçüm sonuçları karşılaştırıldığında; sonuçların benzer olmasına rağmen R85 derinliklerinde 1-2 mm'lik farklılık olduğu görülmüştür. Belirlenmiş kare ve dikdörtgen alanlarda ölçülmüş doz verimleri kullanılarak yapılan monitör unit hesaplamalarıyla, tedavi planlama sistemi kullanılarak yapılan monitör unit hesaplamaları arasında %34'e varan farklılıklar olduğu tespit edilmiştir.Işın oluşturma, eğici magnet ve kolimatör dizaynı farklılıklarından dolayı, farklı cihazların, derin doz dağılımları, yüzey dozları ve doz verimleri farklı olabilir. Bu farklılıkar klinik açıdan önemli olabilir ve her cihaz için özel olarak ölçülmelidir.

Abstract:
The electron beams can be used for treating superficial tumours (<5 cm) with characteristically sharp drop off in dose beyond the tumour. Trimmer and cone are used in electron beam producing linear accelerators as a secondary collimator. Differences in secondary collimator?s design, affect on dose parameters.The purpose of this study is to i) measure electron beams? depth doses and out puts for different field sizes in linear accelerators GE Saturne-42 with trimmer and Siemens Oncor with cone used in I.U. Oncology Institute ii) to research suitability of these parameters with obtained data from treatment planning system.Measurements were made on a GE Saturne-42 and Siemens Oncor linear accelerators with nominal energies of 6, 7.5, 9, 12 and 15 MeV. A PTW Markus parallel-plate ionization chamber was used in a RW-3 solid water phantom. Central axis depth dose measurements were made at 100 cm SSD using standard field sizes, 5x5 cm, 10x10 cm, 15x15 cm and 20x20 cm. Output factor measurements were performed for square and rectangular fields at dref for each energy, which was calculated from R50 values.Although there are no important differences between the depth doses of machines, their R85 depth differences were found between 1-2 mm. In addition to this; differences were found up to %34 between calculating monitor units by using measured output factors and creating data from treatment planning system.Because of differences in beam generation, beam bending, and collimation design, the depth dose distribution, the surface dose and the dose output factors can be quite different for different machines. These differences can be clinically significant and therefore, parameters of using beam should measure specifically for the each machine.