Sosyal medya ve şöhret kültürü: Çocuk YouTuberlar üzerine etnografik bir inceleme
Social media and celebrity culture: An ethnographic study on YouTuber kids
Yazar: AYBÜKE İNAL KAMACI
Danışman: DOÇ. DR. EMEK ÇAYLI RAHTE
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Etnografya = Ethnography ; Kültür = Culture ; Sosyal medya = Social media ; YouTuber = YouTuber ; Çocuklar = Children ; Şöhret = Fame

Özet:
Son yıllarda sosyal medyanın ve video paylaşım sitesi YouTube'un yükselişe geçmesiyle, dijital oyun, vlog, makyaj ve moda videoları üreten ve milyonlarca abonesi bulunan "YouTube ünlüleri" ortaya çıkmıştır. Bu kişiler, çocuklar ve gençler arasında şöhrete dönüşmekte, onları YouTube kanalları açarak, benzer içerikleri üretmeye motive etmektedir. Bunun yanı sıra, şöhret olma konusunda çocuklar için örnek teşkil etmektedir. Tez kapsamında, YouTube ünlülerinin çocukların gündelik yaşamlarında nasıl bir yer tuttuğu, meslek edinme ile yetişkinlik algılarını ne derece biçimlendirdiği ve bu kültürel manzaranın çocuk hakları bağlamında nasıl değerlendirilmesi gerektiği araştırılmıştır. Bunun için etnografik bir perspektifle, derinlemesine görüşme veri toplama tekniği kullanılarak farklı sınıflar ve farklı demografik özelliklere sahip amatör YouTuber çocuklar ile ebeveynlerinden oluşan 30 kişilik bir örneklem grubuyla çalışılmıştır. Yapılan saha araştırması sonucunda, çocukların YouTube kanalları açmalarının ünlü olmak, etkileşim kurmak, arkadaş edinmek ve sosyalleşmek gibi pek çok amaca dayandığı ve bu süreçte fenomen YouTuberları rol model aldıkları görülmüştür. Ayrıca, çocukların gelecekte öğretmen, doktor, avukat, mühendis gibi toplum nezdinde kabul görmüş meslekleri yapmak istedikleri ve YouTuberlığı meslekten ziyade bir hobi olarak değerlendirdikleri anlaşılmıştır.

Abstract:
In recent years, with the rise of social media and video sharing site YouTube, "YouTube celebrities", with millions of subscribers, have emerged by producing digital games, make-up and fashion videos and vlogs. These people are becoming famous among children and youth, motivating them to open YouTube channels and produce similar contents. Moreover, they set an example for children in terms of being famous. The thesis has analyzed how YouTube celebrities take place in children's daily lives, how they shape their perceptions of adulthood and acquiring a profession, and how this cultural landscape is evaluated within the context of children's rights. To this end, using in-depth interview technique, an ethnographic research was conducted with a group of 30 amateur YouTubers and their parents from different classes and demographic characteristics. As a result of field research, it was seen that the purpose of children to open YouTube channel was based on many reasons such as being famous, interacting, making friends and socializing, and they take famous YouTubers as role models in this process. In addition, it has been understood that children want to do professions that are accepted by the society such as teachers, doctors, lawyers and engineers in the future and they consider being YouTuber as a hobby rather than a profession.