Çok katlı kent mimarisine ait geometriksel bir unsur olarak pencere imgesi üzerine resimsel yorumlamalar
Pictorial interpretations on the window image as a geometric element of multi-storey urban architecture
Yazar: DİLA YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. FAHRETTİN GEÇEN
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Çağdaş resim sanatı =

Özet:
Endüstri ve teknolojinin gelişmesiyle birlikte ilk dönemlerde tek kattan oluşan
mimari yapılar, modernleşmeye bağlı olarak çok katlı mimariye dönüşmüştür. Bunun
sonucunda, modernleşme sürecinin bir ürünü olan mimari, teknolojinin ve endüstri
yapılarının çoğalmasıyla yerini kent mimarisine bırakmıştır. Resim sanatının en eski
belgeleri olarak görülen mağara resimlerinden günümüze kadar, kent imgesini ve mimari
yapı elemanlarını geometrik biçimlerle birçok sanatçı eserlerinde kullanmıştır. Bu
bağlamda resimsel imge olarak mimari yapılar, sanatçıların gözde konularından biri
olmuştur. Buradan yola çıkılarak mimari yapı ve elemanlarının resim sanatındaki yeri
araştırılmış ve resmi oluşturan mimari yapı olan pencere imgesiyle kompozisyonlar
oluşturulmuştur.
Bu kapsamda yapılan araştırma dört bölümden oluşturulmuş; birinci bölümde
problem durumundan, problem cümlesinden, araştırmanın amacından, öneminden,
sayıltılardan, sınırlılıklardan ve araştırma yönteminden bahsedilmiştir. İkinci bölümde
kent imgesinin, fütürizm akımının ve geometrinin resim sanatına yansımalarından
bahsedilmiştir. Ayrıca mimari imgeleri, fütürizm ve geometrik biçimlerle ele alan Batılı
ve Türk sanatçılara yer verilmiş ve çalışmalarından örnekler verilerek analizler yapılmaya
çalışılmıştır. İkinci bölümde son olarak, araştırma kapsamında araştırmacı tarafından
yapılan üç çalışma örneklemi ile mimariyi konu alan başka sanatçıların eser
örneklemlerinin karşılaştırmalarına gidilmiş ve analizleri yapılmıştır. Üçüncü bölümde
ise araştırma kapsamında araştırmacı tarafından yapılan çalışmalarla ilgili genel bilgi
verilmiş ve üç başlıkta ele alınmıştır. Birinci başlıkta, resimlerin oluşum süreçlerinden
bahsedilmiş; ikinci başlıkta, tez kapsamında yapılan çalışmalar hakkında genel
açıklamalar yapılmış; üçüncü başlıkta ise tez kapsamında yapılan çalışmalar ele
alınmıştır. Sonuç kısmında araştırma genelinden elde edilen sonuçlardan bahsedilmiş;
sanatçıların geçmişten günümüze kadar mimari yapı ve elemanlarını mimarinin genel
formu olan geometrik biçimlerle, farklı kompozisyon ve tekniklerle eserlerinde
kullandıkları görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Kent Mimarisi, Geometri, Çizgi, Renk, Espas, Üç Boyut.

Abstract:
With the development of industry and technology, architectural structures that were
initially single-story have evolved into multi-story ones due to modernization. As a result,
architecture, a product of the modernization process, gave way to urban architecture with
the proliferation of technology and industrial structures. From the earliest art documents,
such as cave paintings, to the present day, many artists have incorporated the imagery of
cities and architectural elements using geometric shapes. In this context, architectural
structures and elements have become favored subjects for artists, and compositions have
been created using the architectural image, particularly the window, as a visual element.
The research conducted in this context is divided into four sections. The first section
discusses the problem statement, research purpose, importance, constraints, and research
methods. The second section explores the reflections of the urban image, the futurist
movement, and geometry on the art of painting. It also includes Western and Turkish
artists who engage with architectural images, futurism, and geometric forms, providing
examples of their works and conducting analyses. Finally, in the second section, the
research compares and analyzes three sample works created by the researcher within the
scope of the study with examples of works by other artists focusing on architecture. In
the third section, general information is provided about the works conducted by the
researcher within the scope of the research, covering three main topics. The first topic
discusses the formation processes of the paintings, the second topic provides general
explanations about the works conducted within the scope of the thesis, and the third topic
delves into the works conducted within the scope of the thesis. The conclusion section
discusses the results obtained from the overall research. It is observed that artists from
the past to the present have used architectural structures and elements in their works with
geometric shapes, different compositions, and techniques, reflecting the general form of
architecture.
Keywords: Urban Architecture, Geometry, Line, Color, Space, Three Dimensions.