Karadeniz balıkçı teknelerinin direnç ve sevk analizi ve sevk sistemlerinin tasarımı
Resistance and propulsion analysis and designing propulsion systems of traditional Black-Sea fishing vessels
Yazar: EMRE PEŞMAN
Danışman: PROF. DR. ORHAN DURGUN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Bu çalışmada geleneksel Karadeniz Balıkçı Teknelerinin sevk sistemleri tasarımı için bilgisayar programının hazırlanması amaçlanmıştır. Bu amaçla ilk olarak Doğu Karadeniz Bölgesinde bulunan tersaneler detaylı bir şekilde incelenmiş ve bu tersanelerde dizayn ve mühendislik uygulamalarının yeterli ölçüde yapılamadığı görülmüştür. Son zamanlarda değişen talepler nedeniyle bu tersanelerde inşa edilen teknelerin boyutlarının ve hızlarının belirgin bir şekilde arttığı görülmektedir. Örneğin boylan, genişlikleri ve hızlan sırasıyla; 50m, 15m ve 16 knot olabilmektedir. Ne yazık ki, bu tersaneler büyük boyut ve yüksek hız koşullan için ana makine seçiminde ve sevk sistemi tasarımında zorlanmaktadırlar. Bu koşularda, yanlış sevk sistemleri tasarlanmakta gereğinden daha fazla gücü olan ana makineler seçilmektedir. Açıkçası üretim maliyetlerinin yanında ayrıca işletme maliyetleri de artmaktadır. Bu koşullarda Türkiye denizlerine uygun yeni balıkçı teknelerinin tasarlanması ve halen bu tersanelerde inşa edilen balıkçı teknelerine uygun sevk sistemi tasarımlarının yapılması gerekmektedir. Sunulan çalışmada ana amaç Microsoft Excel ve Visual Basic programlama dilleriyle Doğu Karadeniz Bölgesinde İnşa edilen balıkçı teknelerinin sevk sistemi tasarımını yapabilen bir bilgisayar programının hazırlanması ve uygun direnç tahmin yöntemlerinin belirlenmesidir. Uygun direnç tahmin yöntemleri, bu yöntemlerin daha önce ülkemizde inşa edilmiş ve model direnç deneyleri yapılmış olan balıkçı teknelerine uygulanması ile belirlenmiştir. Hazırlanmış olan bilgisayar programı Doğu Karadeniz Bölgesinde inşa edilmiş olan dört farklı balıkçı teknesine üç farklı tasarım koşulunda beş farklı B serisi pervane seçilerek uygulanmıştır. Bilgisayar programından elde edilen sonuçlar kendi aralarında ve balıkçı teknelerinin orijinal sevk sistemleri ile de karşılaştırılma yapılmıştır. Sonuç olarak hazırlanmış olan bilgisayar programının Doğu Karadeniz Bölgesinde inşa edilmekte olan balıkçı teknelerinin optimum sevk sistemi tasarımlarında uygulanabileceği ve bu teknelerin üretim maliyetlerinin ve işletme maliyetlerinin optimize edilmesinde faydalı olabileceği gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Balıkçı Tekneleri, Sevk Sistemleri, Gemi Direnci, Tahmin Yöntemleri, B Pervane Serileri VI

Abstract:
Resistance and Propulsion Analysis and Designing Propulsion Systems of Traditional Black-Sea Fishing Vessels In this study; it is aimed to develop a computer code for designing propulsion systems of traditional Black-Sea fishing vessels. For this purpose; the shipyards located in East Black Sea Region are examined in detail and significant increases are observed at the speeds and dimensions of fishing vessels constructed in these shipyards as a consequence of the changing requests. Unfortunately, these shipyards don't have sufficient knowledge for choosing main machines and designing propulsion systems with big dimensions and high speed conditions. Therefore, wrong propulsion systems have been designed and wrong main machines having more power than required have been chosen. It is clear that besides the construction costs, operating costs also increase. For these reasons, designing new fishing vessels suited for Turkish Seas and appropriate propulsion systems for fishing vessels which are still constructed in East Black Sea Region are required. hi the presented study, the main topics are determining suitable ship resistance prediction methods and developing a practical computer code by using Microsoft Excel to design propulsion system of fishing vessels. Suitable methods for fishing vessels constructed in East Black Sea Region were determined by applying these methods on fishing vessels constructed in Turkey and of which model tank tests were performed previously. Prepared computer programs have been applied to four different fishing vessels constructed in East Black Sea Region and propulsion systems of these vessels have been designed at three different design conditions by selecting five different propellers. The results obtained from computer codes were compared with each other and with the existing propulsion systems of fishing vessels. Consequently, it is cocluded that the computer program prepared here is useful for designing optimum propulsion systems of fishing vessels constructed in East Black Sea Region. Key Words: Fishing Vessels, Propulsion Systems, Ship Resistance, Prediction Methods, B Series Screw Propellers VII