Acil servisteki sağlık çalışanlarının hasta güvenliği tutumu ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determination of patient safety attitude and affecting factors of health workers in emergency department
Yazar: CANET ÖMEROSMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FAHRİYE VATAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Güvenlik kültürü = Safety culture ; Hasta güvenliği = Patient safety ; Hastalar = Patients ; Sağlık personeli = Health personnel ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Amaç: Acil servisteki sağlık çalışanlarının (hekim, hemşire, acil tıp teknisyeni ve personel) hasta güvenliği tutumunu ve etkileyen faktörleri belirlemektir.
Yöntem: Araştırma, İzmir'de bir üniversite hastanesinin yetişkin ve çocuk acil servislerinde Mayıs 2019 ile Temmuz 2019 tarihleri arasında çalışmayı kabul eden 72 hemşire, 36 hekim, 15 acil tıp teknisyeni ve 28 personel olmak üzere toplam 151 sağlık çalışanıyla gerçekleştirilmiştir. Tanımlayıcı tipte olan bu çalışmada veriler "Birey Bilgi Formu" ve "Hasta Güvenliği Tutum Ölçeği" ile toplandıktan sonra  SPSS STATISTIC 22.0 paket programı kullanılarak araştırma sorularına yönelik istatistiksel analizler yapılmıştır. Önem testlerinden parametrik test varsayımlarına uyan iki bağımsız grup karşılaştırmasında independent t testi, bağımsız çok grup karşılaştırmalarında ise tek yönlü ANOVA kullanılmıştır. Parametrik test varsayımlarının karşılanmadığı durumlarda ise Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis testleri uygulanmıştır. Çoklu karşılaştırmalarda anlamlı fark bulunduğunda ise LSD ve Bonferroni düzeltmeli ikili karşılaştırması yapılmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan sağlık çalışanlarının Hasta Güveniliği Tutum Ölçeği'nden aldıkları toplam puan ortalamasının 146.39±24.87 olduğu saptanmıştır. Ölçek alt boyutları incelendiğinde, en yüksek puan ekip çalışması alt boyutuna (41.47±7.51), en düşük puan ise stresi tanımlama alt boyutuna (13.87±3.93) aittir. Güvenlik iklimi alt boyutu ile sağlık çalışanlarının mesleği, eğitim düzeyi, meslekte çalışma yılı ve acilde çalışma yılı değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. Hasta güvenliği konusunda eğitim alıp almama ve kendini yeterli bulup bulmama değişkenlerine göre iş doyumu, ekip çalışması, güvenlik iklimi, yönetim algısı, çalışma koşulları alt boyutları ve ölçek toplamı arasında anlamlı bir farklılık saptanmıştır.
Sonuç: Acil servisteki sağlık çalışanlarının hasta güvenliği tutumlarının orta düzeyde olumlu olduğu belirlenmiştir. Tüm sağlık çalışanlarının hasta güvenliği tutumlarının artırılması için hasta güvenliği konusundaki eğitim ihtiyaçlarının değerlendirilerek eğitim programlarının düzenlenmesi ve yapılan eğitimlerin tekrarlanması önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler; Hasta güvenliği, hasta güvenliği kültürü, tutum, acil servis.

Abstract:
Purpose: The object of the research is to determine the patient safety attitude and factors affecting the health workers (physician, nurse, emergency medical technician and personnel) of the emergency department.
Method: The research was executed with a total of 151 health workers, involving 72 nurses, 36 doctors, 15 emergency medical technicians and 28 personnel who agreed to work in adult and pediatric emergency departments of a university hospital in İzmir between May 2019 and July 2019. In this descriptive research, the data were collected with the "Individual Information Form" and the "Patient Safety Attitude Scale", and statistical analyzes were conducted for the research questions using SPSS STATISTIC 22.0 package program. Independent t test was used for comparison of two independent groups and one-way ANOVA was used for comparison of independent multi-group comparisons. In cases where parametric test assumptions were not met, Mann Whitney U test and Kruskal Wallis tests were applied respectively. When there was a significant difference in multiple comparisons, LSD and Bonferroni corrected paired comparisons were made.
Findings: The mean score of the health workers participating in the study from the patient safety attitude scale was 146.39 ± 24.87. When the sub-scale of the scale were examined, the highest score belonged to the teamwork sub-scale (41.47 ± 7.51) and the lowest score to the stress definition sub-scale (13.87 ± 3.93). It was determined that there is a significant difference between the security climate sub-scale and the occupational, educational level, occupational year and emergency working year variables of health workers. A significant difference was found between job satisfaction, teamwork, security climate, management perception, working conditions sub-scales and scale total according to the variables whether or not to receive training on patient safety and whether or not they found themselves sufficient.
Conclusion: Patient safety attitudes of health workers in emergency department are moderately positive. In order to increase patient safety attitudes of all health workers, it was suggested to organize training programs on patient safety and to repeat the trainings.
Keywords; Patient safety, patient safety culture, attitude, emergency department.