Genç yetişkinlikte sosyotelizm, sosyal ve empatik öz yeterlilik algısı ve sosyal onay ihtiyacı: Bağlanma stilleri ve kimlik algısının etkisi
Phubbing, perceived social and empathic self-efficacy and need for social approval: The effect of attachment style and self-perceived identity
Yazar: REYHAN GEDİK
Danışman: DOÇ. DR. HİLAL ÇELİK AHBAB
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı genç yetişkinlerin sosyotelizm, sosyal ve empatik öz yeterlilik algısı ile sosyal onay ihtiyacı düzeyleri üzerindeki bağlanma stilleri ve kimlik algısının etkisini incelemektir. Araştırmanın alt amacı ise bu değişkenler arasındaki ilişkileri tespit etmektir. Araştırmanın yöntemi ilişkisel taramadır. Çalışma grubu, 372'si (%81) kadın ve 87'si (%19) erkekten oluşan toplam 459 genç yetişkin bireydir. Çalışma grubu, 18-34 yaş aralığındadır (x̄=20.81). Araştırmada elde edilen veriler Demografik Bilgi Formu, Genel Sosyotelist Olma Ölçeği, Algılanan Empatik Öz Yeterlilik ve Sosyal Öz Yeterlilik Ölçeği, Sosyal Onay İhtiyacı Ölçeği, Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri Ölçeği ve Kimlik Algısı Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Veriler, SPSS programının 27. sürümünde analiz edilmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistik analizi, Pearson kolerasyon analizi ve çoklu regresyon analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. 
Araştırma sonucunda sosyotelizm ile kaçınan bağlanma, kaygılı bağlanma stilleri ve olumsuz kimlik algısı arasında pozitif; sosyotelizm ile güvenli bağlanma stili ve olumlu kimlik algısı arasında negatif bir ilişki tespit edilmiştir. Sosyal onay ihtiyacı ile kaygılı bağlanma stili ve olumsuz kimlik algısı arasında pozitif; sosyal onay ihtiyacı ile güvenli bağlanma stili ve olumlu kimlik algısı arasında negatif bir ilişki tespit edilmiştir. Empatik öz yeterlilik, güvenli bağlanma stili ve olumlu kimlik algısı ile pozitif yönde ilişkili bulunurken kaçınan bağlanma stili ve olumsuz kimlik algısı ile negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Son olarak, sosyal öz yeterlilik; güvenli bağlanma ve olumlu kimlik algısı ile pozitif yönde ilişkili bulunurken kaygılı bağlanma, kaçınan bağlanma stilleri ve olumsuz kimlik algısı ile negatif yönde ilişkili bulunmuştur.
Yapılan regresyon analizlerinin bulguları, kaçınan bağlanma stilinin ve olumsuz kimlik algısının sosyotelizm davranışını anlamlı düzeyde yordadığını göstermiştir. Sosyal öz yeterliliğin anlamlı yordayıcıları, güvenli bağlanma stili ve olumlu kimlik algısı olarak tespit edilmiştir. Empatik öz yeterliliği, güvenli bağlanma stili ve olumlu kimlik algısı pozitif yönde yordarken; kaçınan bağlanma stili ve olumsuz kimlik algısı negatif yönde yordamıştır. Son olarak sosyal onay ihtiyacının anlamlı yordayıcıları ise kaygılı bağlanma stili ve olumsuz kimlik algısı olarak tespit edilmiştir. Çalışma literatürle ve birbirleriyle uyumlu bulgular sunmuştur. Bulgular, literatür dahilinde tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the impact of attachment styles and identity perception on young adults' perceptions of phubbing, social and empathic self-efficacy, and their need for social approval. The secondary aim of the research is to identify the relationships between these variables. The research method is a correlational survey design. The study group consists of 459 young adults, with 372 (81%) women and 87 (19%) men. The age range of the participants is 18-34 (x̄ = 20.81). The data were collected through a demographic information form, the General Phubbing Scale, the Perceived Empathic and Social Self-Efficacy Scale, the Need for Social Approval Scale, the Three-Dimensional Attachment Styles Scale, and the Identity Perception Scale. Data were analyzed using the 27th version of SPSS. Descriptive statistics were presented, and Pearson correlation analysis and multiple regression analysis were applied.
The results of the study revealed a positive relationship between phubbing and avoidant, anxious attachment styles, and negative identity perception, and a negative relationship between phubbing and secure attachment style and positive identity perception. A positive relationship was found between the need for social approval and anxious attachment style and negative identity perception, whereas a negative relationship was observed between the need for social approval and secure attachment style and positive identity perception. Empathic self-efficacy was found to be positively related to secure attachment style and positive identity perception, and negatively related to avoidant attachment style and negative identity perception. Lastly, social self-efficacy was positively related to secure attachment and positive identity perception, while it was negatively related to anxious and avoidant attachment styles and negative identity perception.
The findings from the regression analyses indicated that avoidant attachment style and negative identity perception significantly predicted phubbing behavior. Secure attachment style and positive identity perception were identified as significant predictors of social self-efficacy. Empathic self-efficacy was positively predicted by secure attachment style and positive identity perception, and negatively predicted by avoidant attachment style and negative identity perception. Finally, anxious attachment style and negative identity perception were identified as significant predictors of the need for social approval. The study presented findings that are consistent with both the literature and each other. The results were discussed within the framework of the existing literature, and recommendations were provided.