Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde çalışan araştırma görevlilerinin tükenmişlik düzeyi ve ilişkili etkenler
Burnout level of research assistants' working in Muğla Training and Research Hospital and their related factors
Yazar: GÖKÇE GÜRSOY ÇAKMAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL BATTALOĞLU İNANÇ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde görev yapan asistan hekimlerin tükenmişlik düzeyleri ve ilişkili olabilecek etkenlerin araştırılması, tükenmişlik sendromunun birden fazla uzmanlık alanındaki prevalansının aynı anda analiz edilmesi ve elde edilen verilerle tükenmişliğin üstesinden gelmek için alınacak önlemlere yol göstermek amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: 01 Temmuz – 30 Eylül 2022 tarihleri arasında yapılan kesitsel ve tanımlayıcı olan bu çalışmaya gönüllü olarak katkıda bulunmak isteyen araştırma görevlilerinin tükenmişlik düzeyi ve ilişkili olabilecek etkenlerin değerlendirilmesi planlanmıştır. Çalışmanın örneklem büyüklüğü G*power 3.1.9.7 programı kullanılarak hesaplanmıştır. Araştırmanın örneklemi %90 güvenilirlik düzeyi ve 0.05 tolere edilebilir hata oranı ile Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde araştırma görevlisi olarak görev yapan 128 adet araştırma görevlisine ulaşması gerektiği hesaplanmıştır. Toplam 141 araştırma görevlisine ulaşılmıştır. Çalışmadaki verilere iki bölümden oluşan anket formu ile ulaşılmıştır. İlk bölümde 35 soruluk Sosyo-demografik Veri Formu, ikinci bölümde 22 soruluk Maslach Tükenmişlik Ölçeği bulunmaktadır. Normal dağılım gösteren puanlar nedeni ile analizde parametrik test yöntemleri kullanılmıştır. 2 gruplu olan demografik değişkenlerin analizi için t testi; k (k>2) gruplu değişkenlerin analizi için ANOVA testi kullanılarak, ölçek puanları ile demografik özellikler arasındaki anlamlılık durumu analiz edilmiştir. Bunlara ek olarak Pearson Korelasyon testi kullanılarak ölçek puanları ile sayısal parametreler arasındaki ilişki analiz edilmiştir. 
Bulgular: Çalışmaya katılan asistan hekimlerin genel tükenmişlik puan ortalaması 41,3112,38'dir. Alt ölçek puan ortalamaları; Duygusal tükenmişlik puan ortalaması 19,917,75; Duyarsızlaşma puan ortalaması 7,993,68; Kişisel başarı puan ortalaması 18,604,26'dır. Asistan hekimlerin tıp fakültesini isteyerek seçme, tıpta uzmanlık alanını isteyerek seçme ve seçme nedeni, uzmanlık alanını değiştirmeyi düşünme, anabilim dalının asistan hekimden öncelikli beklentisi, anabilim dalında mevcut yayınları takip etme, medeni durum, çocuk sahibi olma isteğini uzmanlık eğitimi sonrasına erteleme, alınan ücreti yeterli görme, uzmanlık eğitimi sonrası yapmak istenilenler, uzmanlık eğitimi sürecinde uyku bozukluğu, sigaraya başlama zamanı, herhangi bir hobiyi terk etme ve terk nedeni, çalışma koşullarının uygunsuzluğu, fiziki şartların yetersizliği, duygusal tatmin yetersizliği, sosyal ortam yetersizliği, üstlerle ilişkilerin bozuk olması ile tükenmişlik puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişki bulunmuştur. Yaş, cinsiyet, eşin çalışması ve  mesleği, çocuk sahibi olmaları, uzmanlık eğitimi için ayrılan sürenin yeterliliği, oturulan evin durumu, sigara ve alkol kullanma alışkanlığı ile tükenmişlik puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişki bulunmamıştır. 
Sonuç: Tükenmişlik; asistan hekimlerde yaygın görülen, aynı zamanda kişisel ve toplumsal olarak olumsuz sonuçlara neden olabilecek bir durumdur. Bu nedenle tükenmişlik konusunda farkındalığı arttırmaya yönelik çalışmalar yapılmalı, eğitimler verilmelidir. Tükenmişliğe neden olabilecek ya da tükenmişlik düzeyini arttırabilecek faktörler dikkate alınmalı, çalışma ortamı iyileştirilmeli ve yeterli fiziki şartlar sağlanabilmelidir.
Anahtar Kelimeler: Asistan Hekim, Maslach Tükenmişlik Ölçeği, Risk Faktörleri, Tükenmişlik, Tükenmişlik Sendromu

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to investigate the burnout levels of assistant physicians working at Muğla Education and Research Hospital and the factors that may be related, to analyze the prevalence of burnout syndrome in more than one specialty at the same time and to guide the measures to be taken to overcome burnout with the data obtained.
Material and Methods: It is planned to evaluate the burnout levels and related factors of the research assistants who agreed to participate in this cross-sectional and descriptive study conducted between 01 July and 30 September 2022. The sample size of the study was calculated using the program G*power 3.1.9.7. It was calculated that the sample of the study should reach 128 research assistants working in Muğla Training and Research Hospital with a 90% confidence level and an acceptable error rate of 0.05. A total of 141 research assistants were reached. The data in the study was obtained with a questionnaire consisting of two parts. There is a 35-question Socio-demographic Data Form in the first part, and the Maslach Burnout Scale with 22 questions in the second part. Parametric test techniques were used in the study due to the normal distribution of scores. The t-test and ANOVA test were used to analyze the variation of the scale score according to demographic characteristics. While the t test was used in the analysis of demographic variables with 2 groups, the ANOVA test was used in the analysis of variables with k (k>2) groups. In addition, the relationship between scale scores and numerical parameters was analyzed with the Pearson Correlation test.
Results: The general burnout score average of the resident physicians participating in the study was 41.3112.38. Subscale mean scores; emotional burnout mean score 19.917.75; depersonalization mean score is 7.993.68; personal achievement mean score is 18.604.26. The status of the resident physicians willingly choosing the medical faculty, the status of choosing the medical specialty voluntarily and the reason for choosing, the state of considering changing the field of specialization, the primary expectation of the department from the assistant physician, the status of following the current publications in the department, marital status, postponing the desire to have a child until after the specialization training status, seeing the salary as sufficient, what to do after the specialization training, sleep disturbance during the specialization training, time to start smoking, quitting any hobby and reason for leaving, inconvenience of working conditions, inadequacy of physical conditions, lack of emotional satisfaction, social environment Statistically significant difference was found between inadequacy, poor relations with superiors and burnout levels. No statistically significant difference was found between age, gender, spouse's employment status, spouse's occupation, having a child, the adequacy of the time allocated for specialization training, the status of the residence, smoking and alcohol use, and burnout levels.
Conclusions: Burnout is a common condition that can lead to negative personal and social consequences in resident physicians. For this reason, studies should be carried out to increase awareness about burnout and training should be given. Factors that may lead to burnout or increase the level of burnout should be taken into account, the working environment should be improved and adequate physical conditions should be provided.
Keywords: Assistant Physician, Burnout, Burnout Syndrome, Maslach Burnout Scale, Risk Factors