Türkistan üzerinde Çin Halk Cumhuriyeti'nin Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya Federasyonu ile rekabeti
The competition of Republic of China with United States of America and Russian Federation on Turkistan
Yazar: LEVENT YÜCEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TİMUÇİN KODAMAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Bölümü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Rusya = Russia ; Türkistan = Turkistan ; Çin = China ; Şanghay İşbirliği Örgütü = Shanghai Cooperation Organization

Özet:
Tarihin ilk çağlarından itibaren pek çok medeniyete ev sahipliği yapmış olanTürkistan, sahip olduğu jeostratejik ve jeoekonomik değer etkisiyle geçmişte olduğugibi günümüzde de büyük güçlerin çatışmasına sahne olmaktadır.Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin dağılmasıyla Türkistanbölgesindeki hakimiyeti sona eren Rusya, eski gücüne kavuşarak bu hakimiyetinitekrar oluşturabilmek maksadıyla, ekonomisinin itici gücünü oluşturan enerjikaynaklarını ve dolayısıyla bu kaynakların nakil hatlarını kontrolü altına almakistemektedir. Diğer taraftan gelişen ekonomisi, nüfusu ve modernize olarak yapısaldeğişikliğe giderek gücünü hissettiren ordusuyla bölgedeki etkisini artıran Çin HalkCumhuriyeti ise, ekonomik büyümesinin devamını sağlamada hayati öneme sahipenerjinin temininde Türkistan bölgesini alternatif olarak kullanmak istemekte, aynızamanda bölgedeki radikal İslami hareketler ve etnik problemler nedeniyle oluşangüvenlik sorununu giderebilmek ve kendisine Amerika Birleşik Devletleri tarafındanuygulanan Çevreleme Politikasına karşı, aynı tehdidi hisseden Rusya Federasyonu ilebirlikte hareket etmektedir.Soğuk Savaş sonrasında başlayan ve ?Yeni Büyük Oyun? olarakisimlendirilen, Türkistan bölgesindeki etkinlik mücadelesinin ana aktörlerinden birisiolan Çin Halk Cumhuriyeti'nin, özellikle Rusya Federasyonu ve Türkistandevletlerini kastederek başta komşuları olmak üzere hiçbir ülkeye karşı tehditoluşturmadığını her fırsatta dile getirmesine rağmen; adı geçen ülkeler ve küreselhegemonyasının tehlike altında olduğunu hisseden Amerika Birleşik Devletleri, ÇinHalk Cumhuriyetine temkinli yaklaşmakta ve bu doğrultuda stratejiler üretmektedir.

Abstract:
Turkistan, a cradle of many civilizations since the beginy of the history still isan arena of the big powers because of its geostrategic and geoeconomic values.Russia who has lost its influence after the fall of USSR on Turkistan wants totake control of the energy sources and transport routes in order to get back its effect.On the other hand, Republic of China who believes that using Turkistan for energysource to continue its development both in economy and military power to end thesurrounding polities by USA worky with USSR and to fight with the radical islamicand ethnic movements in the region.One of main players of the so called ?The New Big Game? that has startedafter the end of the Cold War, Republic of China claims that it is not a threat to anycountries in the region (meaning mainly for Russia Federation and Turkistan), USAis catious about China believe that its influence on these countries is under risk anddevelop its policies in this direction