Birden fazla besine alerjisi olan çocuk hastaların klinik ve laboratuvar özelliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of clinical and laboratory characteristics of children with multiple food allergies
Yazar: FERDANUR DEMİRTAŞ USTA
Danışman: PROF. DR. EMİNE DİBEK MISIRLIOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Besin alerjisi, tüketilen besin proteinlerine karşı geliştirilen immün aracılı mekanizmaların rol aldığı aşırı duyarlılık reaksiyonudur. Bu immün mekanizmalar İmmünglobulin E (IgE) aracılı, IgE aracılı olmayan ve miks tip (IgE ve IgE aracılı olmayan) reaksiyonları kapsamaktadır. Yaşamı tehdit edici ciddi reaksiyonlarla sonuçlanabilen ve görülme sıklığı giderek artan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Ayrıca besin alerjisi olan bireylerde birden fazla besine alerji olabilmektedir. Bu çalışmada birden fazla besine alerjisi olan hastaların demografik, klinik özellikleri, besin alerjilerinin ortaya çıkış mekanizmaları, eşlik eden alerjik hastalıklar, tanısal test sonuçları ve izlemde tolerans gelişiminin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Yöntem: Çalışmaya Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Çocuk İmmünolojisi ve Alerji Hastalıkları Kliniği'nde 1 Ocak 2020 ile 1 Ocak 2023 tarihleri arasında değerlendirilen birden fazla besine alerjisi olan 0-18 yaş grubu hastalar dahil edildi. Hastaların demografik ve klinik özellikleri, laboratuvar bulguları retrospektif geriye dönük olarak değerlendirildi.

Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 293 hastanın yaş ortalaması 57.73±33.06 ay ve %62,5'i (n=183) erkekti. Hastaların %64.5'inin (n=189) 2 besine, %26.3'ünün (n=77) 3 ve daha fazla besine, %9.2'sinin (n=27) 4 ve daha fazla besine alerjisi bulunmakta idi. En sık görülen besin alerji birlikteliği 108 hastada (%36.8) süt ve yumurta alerjisi olmakla birlikte 34 (%11.6) hastada süt, yumurta ve kuruyemiş, 23 (%7.8) hastada birden fazla kuruyemiş, 22 (%7.5) hastada yumurta ve kuruyemiş alerjisi olduğu görüldü. Sistem tutulumu olarak en sık cilt bulguları görüldü. Besin gruplarına göre süt alerjisi olan hastaların %99.5'inde, yumurta alerjisi olan hastaların %99.6'sında, fındık alerjisi olan hastaların %96.5'inde, ceviz alerjisi olan hastaların %97.5'inde, kaju alerjisi olan hastaların %93.3'ünde, mercimek alerjisi olan hastaların %100'ünde cilt bulguları vardı. Hastaların %31.7'sinde (n=93) eşlik eden alerjik hastalık vardı. Eşlik eden ek alerjik hastalık olanlarda, ailede besin alerji öyküsü olanlarda, total IgE yüksek olan hastalarda anafilaksi riski daha yüksek bulundu (sırasıyla p=0.001, 0.010 ve <0.05). İki besine alerjisi olanlarla 3 ve daha fazla besine alerjisi olan hastalar karşılaştırıldığında; total IgE ve eozinofil sayısı üç ve daha fazla besin alerjisi olan hastalarda daha yüksek bulundu (p<0.001). Hastaların 228'i (%77.8) izlemde herhangi bir besin alerjisine tolerans geliştirmişti. Yumurta alerjisi olan hastaların %68.8'inde (n=165), süt alerjisi olan hastaların %67.4'ünde (n=130), buğday alerjisi olan hastaların %80'inde (n=12), patates alerjisi olan hastaların %55.6'sında (n=10), mercimek alerjisi olan hastaların %25'inde (n=10), fındık alerjisi olan hastaların %11.9'unda (n=7) tolerans gelişti. Tolerans gelişmeyen hastalarda anafilaksi daha fazla ve total IgE ortalaması daha yüksek bulundu (sırasıyla p<0.001, p<0.001).

Sonuç: Çalışmamızda iki besine alerji oranının daha fazla olduğu ve bu birlikteliğin en fazla süt ve yumurta alerjisi şeklinde olduğu görüldü. Klinik olarak en fazla cilt bulguları vardı. Birden fazla besine alerji olan çocukların yakın takibi, besin kısıtlamalarının neden olabileceği nütrisyonel eksikler, ağır reaksiyonlar ve tolerans gelişiminin değerlendirilmesi açısından çok önemlidir.

Anahtar Kelimeler: Besin alerjisi, Çoklu besin alerjisi, Anafilaksi, IgE, Tolerans

Abstract:
Introduciton and Objective: Food allergy is a hypersensitivity reaction involving immune-mediated mechanisms against consumed food proteins. These immune mechanisms include Immunoglobulin E (IgE)-mediated, non-IgE-mediated and mixed type (IgE and non-IgE-mediated) reactions. It is an important public health problem that can result in serious life-threatening reactions and whose incidence is increasing. Additionally, individuals with food allergies may be allergic to more than one food. This study aimed to evaluate the demographic and clinical characteristics of patients allergic to more than one food, the mechanisms of emergence of food allergies, accompanying allergic diseases, diagnostic test results and the development of tolerance during follow-up.

Method: Patients aged 0-18 years with allergies to more than one food, who were evaluated at Ankara Bilkent City Hospital Pediatric Immunology and Allergy Diseases Clinic between January 1, 2020 and January 1, 2023, were included in the study. The demographic and clinical characteristics and laboratory findings of the patients were evaluated retrospectively.

Findings: The average age of 293 patients included in the study was 57.73±33.06 months and 62.5% (n=183) were male. 64.5% (n=189) of the patients were allergic to 2 foods, 26.3% (n=77) were allergic to 3 or more foods, and 9.2% (n=27) were allergic to 4 or more foods. The most common food allergy association is milk and egg allergy in 108 patients (36.8%), milk, egg and nut allergy in 34 (11.6%) patients, more than one nut allergy in 23 (7.8%) patients, egg and nut allergy in 22 (7.5%) patients. It was seen to be. Skin findings were the most common system involvement. According to food groups, 99.5% of patients with milk allergy, 99.6% of patients with egg allergy, 96.5% of patients with hazelnut allergy, 97.5% of patients with walnut allergy, 93.3% of patients with cashew allergy, lentil allergy Skin findings were present in 100% of patients. 31.7% (n=93) of the patients had an accompanying allergic disease. The risk of anaphylaxis was found to be higher in patients with an accompanying allergic disease, a family history of food allergy, and patients with high total IgE (p=0.001, 0.010 and <0.05, respectively). When patients who are allergic to two foods are compared with those who are allergic to 3 or more foods; Total IgE and eosinophil counts were found to be higher in patients with three or more food allergies (p<0.001). 228 (77.8%) of the patients developed tolerance to any food allergy during follow-up. In 68.8% of patients with egg allergy (n=165), in 67.4% of patients with milk allergy (n=130), in 80% of patients with wheat allergy (n=12), in 55.6% of patients with potato allergy. (n=10), 25% (n=10) of patients with lentil allergy, and 11.9% (n=7) of patients with hazelnut allergy. Anaphylaxis was more common and total IgE average was found to be higher in patients who did not develop tolerance (p<0.001, p<0.001, respectively).

Conclusion: In our study, it was observed that the rate of allergy to two foods was higher and this association was most common in milk and egg allergy. Clinically, the most common findings were skin findings. Close follow-up of children with allergies to more than one food is very important in terms of evaluating nutritional deficiencies, severe reactions and tolerance development that may be caused by food restrictions.

Keywords: Food allergy, Multiple food allergy, Anaphylaxis, IgE, Tolerance