18 yaş altı, 18 yaş ve üzeri anne olan kadınların karşılaştığı psikolojik sıkıntılar ve ebeveyn özyeterlilik düzeyleri hakkında karşılaştırmalı bir çalışma /
Yazar: SAİTHAN AYLAZ
Danışman: DOÇ. DR. GÜLEN UYGARER
Doğu Akdeniz Üniversitesi-Eastern Mediterranean University / Yurtdışı Enstitü
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırma 18 Yaş Altı, 18 Yaş ve Üzeri Anne Olan Kadınların Karşılaştığı
Psikolojik Sıkıntılar ve Ebeveyn Öz Yeterlik Düzeylerini karşılaştırmak ve incelemek
amacıyla yapılmıştır. Çalışmada ayrıca annelerin karşılaştığı psikolojik sıkıntılar ve
ebeveyn öz yeterlik düzeylerinin yaş, medeni durum, eğitim durumu, eş eğitim
durumu, meslek, çalışma saatleri, eş mesleği, çocuk sayısı, çocuk ile ilişkide destek
alma durumu, yaşam standardı, psikolojik sağlığı ve fiziksel sağlığı gibi değişkenlere
göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırmada nicel araştırma
yöntemlerinden nedensel karşılaştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmada annelerin
psikolojik sıkıntı düzeylerini "K10-Psikolojik Sıkıntılar Ölçeği" ve ebeveyn öz
yeterlik düzeylerini "Yenilenmiş Berkeley Ebeveyn Öz Yeterlik Ölçeği" ile
değerlendirilmiştir. Araştırmada çalışma grubunu 18 yaş altı (120), 18 yaş ve üzeri
(120) anne olan ve Gaziantep, Şehitkâmil ilçesinde ikamet eden 240 anne
oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda psikolojik sıkıntı düzeyleri ile ebeveyn öz
yeterlik düzeyleri arasında r=-,442 p<,05 olması nedeni ile orta düzeyde negatif yönde
anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Bu bağlamda annelerin psikolojik sıkıntı düzeyleri
azaldıkça ebeveyn öz yeterlik düzeyleri artmaktadır. Ayrıca 18 yaş altı anne olan
kadınların karşılaştığı psikolojik sıkıntılar ile yaş, eş mesleği, yaşam standardı,
psikolojik sağlık, fiziksel sağlık bağımsız değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık
olduğu sonucu tespit edilmiştir. 18 yaş ve üzeri anne olan kadınların karşılaştığı
psikolojik sıkıntılar ile eğitim durumu, çocuk ile ilişkide destek alma durumu, yaşam
standardı, psikolojik sağlık, fiziksel sağlık bağımsız değişkenlerine göre anlamlı bir
farklılık olduğu sonucu tespit edilmiştir. 18 yaş altı annelerin ebeveyn öz yeterlik ile
yaş, eğitim durumu, eş mesleği, çocuk ile ilişkide destek alma durumu, yaşam
iv
standardı, psikolojik sağlık, fiziksel sağlığı bağımsız değişkenlerine göre anlamlı bir
farklılık olduğu sonucu tespit edilmiştir. 18 yaş ve üzeri anne olan kadınların ebeveyn
öz yeterlikleri ile eş mesleği, yaşam standardı, psikolojik sağlık, fiziksel sağlık
bağımsız değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık olduğu sonucu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Psikolojik Sıkıntı, Ebeveyn Öz Yeterlik, İlk Annelik Yaşı,
Adölesan Anne.

Abstract:
This study was conducted to compare and examine the Psychological Distress
and Parental Self-Efficacy Levels of Women Under 18 Years of Age and 18 Years of
Age and Older Mothers. The study also examined whether the psychological distress
and parental self-efficacy levels of mothers differed according to variables such as age,
marital status, educational status, spouse's educational status, occupation, working
hours, spouse's occupation, number of children, receiving support in the relationship
with the child, standard of living, psychological health and physical health. The causal
comparison model, one of the quantitative research methods, was used in the study. In
the study, the psychological distress levels of mothers were evaluated with the "K10-
Psychological Distress Scale" and parental self-efficacy levels were evaluated with the
"Revised Berkeley Parental Self-Efficacy Scale". The study group consisted of 240
mothers under the age of 18 (120) and 18 years and over (120) and residing in
Şehitkâmil district of Gaziantep, Gaziantep. As a result of the research, a significant
negative relationship was found between the levels of psychological distress and
parental self-efficacy levels at a moderate level due to r=-,442 p<.05. In this context,
as the psychological distress levels of mothers decrease, parental self-efficacy levels
increase. In addition, it was determined that there was a significant difference between
the psychological distress faced by women who were mothers under the age of 18 and
the independent variables of age, spouse's occupation, standard of living,
psychological health, and physical health. Women aged 18 years and over who are
mothers have a significant difference between the psychological distress faced by
women who are mothers according to the independent variables of education level,
receiving support in the relationship with the child, standard of living, psychological
vi
health, and physical health. For mothers under 18 years of age, there was a significant
difference between parental self-efficacy and age, education level, spouse's
occupation, receiving support in the relationship with the child, standard of living,
psychological health, and physical health independent variables. For women aged 18
years and above, there was a significant difference between parental self-efficacy and
independent variables of spouse occupation, standard of living, psychological health,
physical health.
Keywords: Psychological Distress, Parent Self-Efficacy, First Maternal Age,
Adolescent Mother