Yeme tutumlarının yalnızlık ve aidiyet ile ilişkisinde algılanan baba kabul ve reddinin aracı rolünün incelenmesi
Mediation of perceived paternal acceptance and rejection on the relationship among eating attitudes, loneliness, and belongingness
Yazar: ELİF KURTULUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZ TAN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aidiyet = Belonging ; Aile kabul-red kuramı = Family acceptance and rejection theory ; Ana-baba sıcaklığı = Parental warmth ; Baba-çocuk etkileşimi = Father-child interaction ; Duygusal yalnızlık = Emotional loneliness ; Patolojik yeme tutumu = Pathological eating attitudes ; Sosyal yalnızlık = Social loneliness ; Yalnızlık = Loneliness ; Yeme tutumu = Eating attitudes

Özet:
Yeme tutumlarının gelişiminde psikolojik, ailesel ve sosyokültürel faktörlerin etkisi olduğu ve yapılan çalışmalar arasında ebeveyn tutumunun etkisinin yer aldığı; ancak algılanan baba tutumuna yönelik çalışmaların az olduğu dikkat çekmektedir. Bu durumdan hareketle yapılan çalışmada, erişkin bireylerin yeme tutumu, yalnızlık ve aidiyet arasındaki ilişkide algılanan baba reddinin aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, 18-65 yaş arasında 277 bireye çevrimiçi anketler uygulanmıştır. Yapılan anket çalışmasında Sosyo-demografik Bilgi Formu, Yeme Tutum Ölçeği, UCLA Yalnızlık Ölçeği, Genel Aidiyet Ölçeği ve Baba Kabul ve Reddi Yetişkin Kısa Formu yer almaktadır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre katılımcıların yalnızlık ve algılanan baba reddi düzeylerinin yüksek olması ile aidiyetin düşük olması uyumsuz yeme tutumlarının yüksek oluşuyla ilişkilidir. Bununla birlikte, algılanan baba reddinin yüksek oluşu yeme tutumu ve aidiyet arasındaki ilişkide aracı etkisi olduğu belirlenmiştir. Daha önce yapılan çalışmalarda, ebeveyn tutumları yeme psikopatolojisi ile ilişkili önemli bir etkeni olduğu ifade edilirken, bu çalışmada da algılanan baba reddinin yeme tutumları üzerinde etkisi olduğu bulunmuştur. Ayrıca, yalnızlık ve reddedilme duygularının fazla oluşu psikopatolojik yeme tutumlarının gelişiminde etkisi olduğu görülmektedir. Bu doğrultuda, yeme psikopatolojisine ilişkin müdahalelerde ve yapılacak nesnel çalışmalarda söz konusu değişkenlerin ele alınmasının gerekli olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
The effects of psychological, sociocultural factors on the development of eating attitudes as well as the effect of parental attitudes were previously studied; however, it is noteworthy that there are few studies about the possible impacts of perceived father acceptance and rejection on eating attitudes. In this study, it was aimed to examine the mediating role of perceived paternal rejection in the relationship between eating attitudes, loneliness and belongingness. For this purpose, online questionnaires were applied to 277 individuals between the ages of 18-65. In the survey research, Socio-Demographic Information Form, Eating Attitude Scale, UCLA Loneliness Scale, General Belief Scale and Father Acceptance and Rejection Adult Short Form were included. According to the findings of the study, the higher levels of loneliness and perceived father rejection and the lower level of belongingness were associated with the high incidence of maladaptive eating attitudes. However, it was determined that the perceived father rejection had a mediating effect on the relationship between eating attitudes and belongingness. In previous studies, parental attitudes were reported to have a significant effect on eating psychopathology, whereas in this study the perceived paternal rejection was found to have an effect on eating attitudes. In addition, excessive feelings of loneliness and rejection seem to have an effect on the development of psychopathological eating attitudes. In this respect, it is considered necessary to address these variables in the interventions related to eating psychopathology and in further studies.