Kur'an dilinde kasem (yemin) üslûbu
Oath style in the Qur'an
Yazar: MEHMET ÇALIŞKAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖZTÜRK
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Din = Religion
Dizin: Cahiliye Dönemi = Jahiliyye Period ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Yemin = Oath ; Üslup = Stylistic ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışma özelde sure bağlamında genelde Kur'an bütünlüğünde kasemlerin ne anlama geldiği hususunun incelenmesini içermektedir 
Beş bölümden oluşan çalışmanın giriş ya da birinci bölümünde konu, kapsam, yöntem ve temel başvuru kaynaklarıyla ilgili genel açıklamalar yer almıştır. İkinci bölümde kasemin kavramsal ve dilsel çerçevesiyle kasemin çeşitleri üzerinde durulmuş, İslam öncesi dönemde Arap dili ve kültüründeki kasem geleneği incelenmiş, kasemin belli başlı konuları ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Kur'an'da kasem üslubu içerisinde kasem edilenlerle ilgili örneklere yer verilmiş ve bu bağlamda Mekkî-Medenî surelerdeki kasem şekilleri mukayese edilmiş olup, bu bölümde Kur'an kıssalarındaki kaseme de yer verilmiştir. Dördüncü bölümde ise kasemin muhtemel sebepleri, hedefleri, neticeleri, Allah'ın kasem etme meselesine dair farklı yaklaşımlar tartışılmış, bu bölümde ayrıca kasemin fıkhî boyutuna da işaret edilmiştir. Beşinci bölüm sonuç kısmını içermektedir. Sonuç kısmında kasemin insanlık tarihinin başlangıcından itibaren insanlar ve toplumlar arasında güven ve itimat telkin etmek için dilsel iletişim ve etkileşim enstrümanı olduğu sonucuna varılmıştır. Bu cümleden olarak cahiliye döneminde insanlar kendilerince kutsal saydıkları herhangi bir şeyle yemin ederken, İslâmî dönemde yeminin sadece Allah'a yapılması istenmiştir. Allah'ın varlıklara yemini, dolaylı olarak Allah'ın zatına yemin olarak değerlendirilmiştir.


Anahtar kelimeler: Kasem, yemin, hilf, üslub, cahiliye dönemi, Mekkî, Medenî

Abstract:
This study includes examination of oaths and their meaning in context of each surah particularly and in the integrity of Quran as a whole.
This study consists of five sections. In the first section, general explanations about subject, scope, methodology and basic reference sources of the study are submitted. In the second section, conceptual and linguistic framework of oaths, different types of oaths, primary subjects of oaths and oaths in pre-Islamic Arabic language and tradition are examined. In the third section of the study, it was dealt with those whom oaths are made on in the Quran, oath styles and relevant examples of oaths, including oaths in some narratives in Quran were discussed and different styles in surahs that are revealed in Makkah and Medinah were compared. In the fourth section, possible reasons for oaths, their aims, results and jurisprudence values, and different approaches about why Allah made oaths were discussed. Final conclusions are made in the fifth section. That, making an oath is a linguistic communication and interaction instrument for instilling confidence and trust between people and communities since the beginning of human history. While oaths were used to be made on any sacred thing in pre-Islamic period, after Islam, faithful are required to make oaths only on Allah himself. But the oaths made by Allah on creatures and other entities were considered as an indirect oath returning to himself.


Keywords: Attestation, oath, swear, oath styles, ignorance (Pre-Islam Arabic Paganism), Surahs that are revealed in Makkah and Medinah.