Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin gelir dağılımı ile finansal gelişmişlik düzeyi ilişkisi: Panel veri ile karşılaştırmalı analizi
Income distribution and financial development level between relationship of developed and developing countries: Comparative analysis with panel data
Yazar: ESRA ERİK AKYOL
Danışman: PROF. DR. MURAT AKBALIK
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Sermaye Piyasası ve Borsa Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance

Özet:
Bu çalışma, seçilmiş 10 gelişmiş ve 10 gelişmekte olan ülke grupları için gelir dağılımı ile finansal gelişmişlik düzeyi ilişkisini analiz etmeyi ve finansal gelişimin yani sermaye piyasalarının büyümesinin/gelişmesinin gelir dağılımına etkisini bu ülke grupları özelinde karşılaştırmalı bir şekilde ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmadaki temel hipotez; gelir dağılımı ile finansal gelişmişlik düzeyi arasında bir ilişki bulunmaktadır veya finansal sistem gelişiminin gelir dağılımı adaletini sağlamada olumlu veya olumsuz etkileri vardır şeklinde tanımlanmıştır. Bu temel hipotez ise, seçilmiş olan toplamda 20 ülkeye ait yıllık verilerden oluşan 2000-2019 dönemini kapsayan bir veri seti kullanılarak Panel Veri Analiz yöntemiyle test edilmiştir. Yapılan panel eşbütünleşme testinin sonucunda; serilerin eşbütünleşik olduklarına yani serilerin uzun dönemde birlikte hareket ettiklerine karar verilmiştir. Panel genelinde ENF değişkeni GK değişkenini pozitif yönde istatistiki olarak anlamlı, YK_GSYH ve PK_GSYH değişkenleri ise GK değişkenini azaltıcı (negatif) yönde istatistiki olarak anlamlı bulunmuştur. Finans piyasalarındaki gelişimin gelir dağılımını etkileme derecesi eşbütünleşme katsayı değerleri seçilmiş 10 GÜ için (%2-%9 civarları) ile seçilmiş 10 GOÜ için (%7-%12 civarları) dikkate alındığında, finans piyasalarındaki gelişmişliğin gelir dağılımını etkileme derecesi çok yüksek olmamakla birlikte finansal gelişmişlik düzeyi arttıkça gelir dağılımı eşitsizliği azalmaktadır bulgusuna ulaşılmıştır. Bu sonuçtan hareketle de gelir dağılımını etkileyen pek çok değişkenden biri olan finansal gelişmişlik düzeyinin aslında gelir dağılımındaki eşitsizlikleri azaltmada çok da yüksek bir katkı sağlamadığı tespit edilmiştir. Dumitrescu ve Hurlin (2012) panel nedensellik analizinin sonucunda ise bağımsız değişkenler ile Gini bağımlı değişkeni arasında seçilmiş 10 GÜ örneklemi için çift yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilirken, seçilmiş 10 GOÜ örnekleminde tek yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğu saptanmıştır.

Abstract:
This study aims to analyze the relationship between income distribution and financial development level for selected 10 advanced and 10 developing country groups and to reveal the effect of financial development, that is, the growth/development of capital markets, on income distribution in a comparative way for these country groups. The main hypothesis in the study; there is a relationship between income distribution and financial development level, or financial system development has positive or negative effects on ensuring income distribution justice. This basic hypothesis has been tested with the Panel Data Analysis method using a data set covering the period of 2000-2019, consisting of annual data from 20 selected countries. As a result of the panel cointegration test; it has been decided that the series are cointegrated, that is, they move together in the long run. Throughout the panel, the ENF variable was found to be statistically significant in the positive direction of the GK variable, and the YK_GSYH and PK_GSYH variables were found to be statistically significant in the decreasing (negative) direction of the GK variable. Considering the degree to which the development in the financial markets affects the income distribution, considering the cointegration coefficient values for 10 selected AC (around 2%-9%) and 10 DC (around 7%-12%), the degree of influence of the development in the financial markets on the income distribution is not very high. As the level of development increases, income inequality decreases. Based on this result, it has been determined that the level of financial development, which is one of the many variables affecting income distribution, does not actually make a very high contribution to reducing inequalities in income distribution. As a result of Dumitrescu and Hurlin (2012) panel causality analysis, a bidirectional causality relationship was found between the independent variables and the Gini dependent variable for the selected 10 AC samples, while a unidirectional causality relationship was found in the selected 10 DC samples.