Yağlıpınar formasyonunun (Pınarbaşı kuzeyi) sedimantolojisi
Sedimentologic features of Yaglipinar formation northern Pinarbaşi
Yazar: FATMA TARAF
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM TÜRKMEN
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Çökelme = Precipitation

Özet:
Kayseri ili, Pınarbaşı ilçesinin kuzeyinde yer alan inceleme alanının jeolojik birimlerini Çardakboğazı Dere Formasyonu (Permiyen), Aşıdağı Formasyonu (Triyas), Topmeşe Tepe Formasyonu (Jura- Kretase), Pınarbaşı Grubuna ait Kocadağ Kireçtaşı Üyesi (Jura- Kretase) - Yeldeğirmeni Tepe Kireçtaşı Üyesi (Üst Jura- Alt Kretase) ve Maden Tepe Formasyonu (Meastrihtiyen - Paleosen), Yağlıpınar Formasyonu (Paleosen- Eosen) ve Köprübaşı Formasyonu (Pliyosen) oluşturur.Permiyen yaşlı Çardakboğazı Dere Formasyonu dolomitik ve kristalize kireçtaşlarından meydana gelmiştir. Çardakboğazı Dere Formasyonu üzerine uyumsuzlukla gelen Triyas yaşlı Aşıdağı Formasyonu gri-siyah renkli dolomitik kireçtaşlarından oluşur. Aşıdağı Formasyonu üzerine uyumsuzlukla gelen Jura- Kretase yaşlı Topmeşe Tepe Formasyonu, algli kireçtaşı ve dolomitik kireçtaşlarından oluşur. Jura- Kretase yaşlı Kocadağ Kireçtaşı Üyesi kendisinden daha yaşlı birimleri tektonik dokanakla örter. Birim, Kocadağ dolaylarında yer yer kristalize ve dolomitize kireçtaşlarından oluşur. Kocadağ Kireçtaşı Üyesi üzerine uyumsuzlukla gelen Üst Jura- Alt Kretase yaşlı Yeldeğirmeni Tepe Kireçtaşı Üyesi kalın tabakalı kireçtaşlarından oluşur. Maden Tepe Formasyonu harzburjit, dünit ve piroksenit ardalanmasından kurulu olup Üst Meastrihtiyen ? Paleosen yaşlıdır. Paleosen- Eosen yaşlı Yağlıpınar Formasyonu konglomera, kumtaşı, kırmızı çamurtaşı ve kireçtaşlarından oluşur. Pliyosen yaşlı Köprübaşı Formasyonu ise konglomera, kumtaşı, silttaşı ve marnlardan oluşmakta olup kendisinden daha yaşlı birimleri uyumsuzlukla örter.Yağlıpınar Formasyonu bu çalışmada Altıkesek Üyesi ve Karaboğaz Üyesi olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Altıkesek üyesi orta yelpaze ve dış yelpaze fasiyes topluluklarından oluşmuştur. Orta yelpaze fasiyes topluluğu matriks destekli konglomeralar, tane destekli konglomeralar, teknemsi çapraz tabakalı kumtaşları ve yatay tabakalı kumtaşları ile temsil edilen örgülü kanallardan oluşur. Kalişli düzeyler içeren kırmızı çamurtaşları, ince taneli kumtaşları ve merceksi geometrili kireçtaşları içeren kırmızı çamurtaşları dış yelpaze fasiyes topluluğunu karakterize eder. Karaboğaz üyesi ise, taşkın düzlüğü ve göl çökellerinden kuruludur. Havzada geniş yayılım gösteren ve kalişli düzeyler içeren kırmızı - kahverengi masif çamurtaşları taşkın düzlüğü fasiyes topluluğu olarak yorumlanmıştır. Yoğun kuruma çatlakları ve mikrokarst yapıları ile Chara fosilleri ve stromatolitik düzeyler içeren masif kireçtaşları ise göl tortullarını oluşturur.Havzada yaygın olarak gözlenen dış yelpaze, taşkın düzlüğü ve göl çökelleri dağınık nehir sistemine benzerlik gösterir. Formasyonu oluşturan istifler örgülü nehir sisteminden dağınık nehir sistemine geçen fasiyes topluluklarını temsil eder.Yağlıpınar Formasyonu'nun fasiyes özellikleri ve dolgu karakteristikleri bunların KD- GB doğrultulu bir grabende oluştuğunu göstermektedir. Buradaki alüvyal çökeller temeldeki Permiyen ? Kretase yaşlı kireçtaşlarından kaynaklanmıştır.ANAHTAR KELİMELER: Sedimantoloji, alüvyal yelpaze, taşkın düzlüğü, göl, Yağlıpınar Formasyonu, Kayseri.

Abstract:
Stratigraphic units of the study area that located in the north of Pınarbaşı township of Kayseri are represented by Çardakboğazı Dere Formation (Permian), Aşıdağı Formation (Triassic), Topmeşe Tepe Formation (Jurassic-Cretaceous) - Yeldeğirmeni Tepe Limestone member (Upper Jurassic- Lower Cretaceous) and Maden Tepe Formation (Maestrichtian-Paleocene) of Pınarbaşı Group Yağlıpınar Formation (Palaeocene -Eocene) and Köprübaşı Formation (Pliocene).Permian aged Çardakboğazı Formation contains dolomitic and recrystallized limestone. This formation is overlained uncomformably by Jurassic - Cretaceous aged Topmeşe Tepe Formation which consists of algal limestone and dolomitic limestone. Kocadağ limestone member which composed of recrystallized and dolomitic limestone cover tectonially the old units. Upper Jura-Lower Cretaceous aged Yeldeğirmeni Tepe Formation contains thick bedded limestone which overlain uncomformably by Kocadağ limestone member. Maden Tepe Formation (Upper Maestrichtian) is composed of dunite, harzburgite and pyroxenite. Paleocene-Eocene aged Yağlıpınar Formation is composed of conglomerate, sandstone, red mudstone and limestone. Köprübaşı formation contains conglomerate, sandstone, siltstone and marl which is overlained by the younger units uncomformably.In this study Yağlıpınar Formation has been divided as Altıkesek member and Karaboğaz member. Altıkesek member is characterized by middle alluvial fan and distal fan deposits. Middle fan deposits is composed of matrix supported conglomerate, clast supported conglomerate, trough cross-bedded sandstone and horizontal stratified sandstone characterizing braided channels. Distal alluvial fan deposits consist of fine grained sandstone, caliche bearing red mudstone and lenticular body limestone. Karaboğaz member is composed of floodplain deposits and lacustrine deposits. Carbonate nodules bearing massive mudstone was widely developed in the basin characterizing flood plain deposits. Lacustrine deposit is composed of massive limestone that contain mudcracks, microcarst, charophytes fossils and stromatolite. Distal alluvial fan flood plain and lacustrine facies association which was widely developed in the basin similar anastomosed river system. The sequence of Yağlıpınar Formation characterize from coarse-grained braided to anastomosed rivers system.Facies aspects and basin fill characteristics of Yağlıpınar Formation indicate that the sequence was developed NE-SW oriented graben. The alluvial deposits were derived from limestone forming Permian-Cretaceous basement.KEY WORDS: Sedimentology, alluvial fan, flood plain, lacustrine, Yağlıpınar Formation, Kayseri, Turkey.