Etkili okul geliştirmeye ilişkin eğitim yöneticilerinin görüşleri: Bir durum çalışması
The headmasters' ideas about effective school development: A search of a situaution
Yazar: ÖZLEM GÜNGÖREN
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN KARATAŞ
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Okul etkililiği = School effectiveness ; Okul geliştirme = School improvement ; Okul yöneticileri = School administrators

Özet:
Bu araştırmada, Antalya ili Muratpaşa ilçesi resmi devlet okullarında görev yapan eğitim yöneticilerinin görüşleri bağlamında etkili okul hakkında düşüncelerini ortaya çıkarmak ve onların etkili okul gelişmeye ilişkin görüşlerini tespit etmek amaçlanmıştır. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışmasına bağlı bütüncül çoklu durum deseni kullanılmıştır. Araştırmanın veri toplama tekniği bireysel görüşmedir. Görüşmeler araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak yapılmış olup veri analizinde de betimsel analiz tekniğinden faydalanılmıştır.
Araştırma sonucunda eğitim yöneticilerinin çoğunluğunun etkililik kavramı hakkında bilgi sahibi oldukları tespit edilmekle birlikte etkinlik kavramı konusunda ise kavramı sosyal faaliyet olarak algıladıkları tespit edilmiştir. Yöneticilerin görüşlerine göre etkili okulların özelliklerinin öncelikle, okulun eğitim-öğretim hizmetini en iyi şekilde sunması, okul çevre ilişkisine önem vermesi ve okul iklimi ve kültürüne önem verilmesi gerektiği düşünceleri dikkat çekmektedir. 
Eğitim yöneticilerinin her okulun kendine özgü misyon ve vizyonlarının olduğunu düşünmeleri, etkili ve verimli olabilmenin ancak ihtiyaçlara göre belirlenmiş vizyon ve misyonla sağlanabileceği, okulların etkili olabilmesi için fiziksel ihtiyaçların, sınıfların bakımı ve materyallerin tüm paydaşlarla işbirliği içinde tamamlanması gerektiği vurgulanmıştır. Katılımcılar etkili okulda disiplin, ceza ve ödülün esnek bir eğitim ortamıyla iç içe olması gerektiğini ve okul iklimi ve kurum kültürü kavramlarının önemini vurgulayarak ihtiyaç odaklı bir planlamaya değinmişlerdir. 
Bu araştırmada son olarak, etkili okulların rutin davranışların dışına çıkılmasının, öğrencilere farklı eğitim ortamları sunmalarının, ekstra çalışmalar yapılmasının öneminden bahsedilmiş olup, öğrencilerin istendik yönde değişimleri ve kendilerini gerçekleştirmelerinin bu farklılıklara bağlı olduğu sonuçlarına varılmıştır. Etkili okulun paydaşlarının farklı beklenti ve ihtiyaçlarını karşılarken motivasyonun önemli olduğu, ancak pozitif iletişim ve işbirliği ile pozitif pekiştirmenin sağlanabileceği vurgulanmıştır. Etkili okulda rastgele hedeflere ulaşılmadığını, okulların yapı ve misyon-vizyonuna göre açık ve net kriterlerin gerekliliğinden bahsedilmiştir. Etkili okulların, değişimin gerekliliği ve vazgeçilmezliği üzerinde yoğunlaşıp etkili olabilmesi için değişimlere ayak uydurması gerektiği sonucuna varılmıştır. Eğitim yöneticilerine göre eğitim örgütlerinde denetimin eksikliği bir kez daha ortaya çıkmış olup, etkili okul olma yolunda en büyük eksikliğin bu boşluktan doğduğu gerçeği hassasiyetle vurgulanmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to reveal the opinions of the education administrators working in Antalya city Muratpaşa district official public schools in the context of their opinions about effective school and to determine their views on effective school development. In the study, one of the qualitative research designs, the holistic multi-case design based on the case study was used. The data collection technique of the research is individual interview. The interviews were made using the semi-structured interview form developed by the researcher, and the descriptive analysis technique was used in the data analysis.
As a result of the research, it was determined that most of the education administrators had knowledge about the concept of effectiveness, but it was determined that they perceive the concept as a social activity in terms of the concept of activity. According to the views of the administrators, the ideas that the characteristics of effective schools should primarily provide the school's education-training service in the best way, the school should attach importance to the relationship between the school and the environment, and the school climate and culture are noteworthy.
	It was emphasized that education administrators think that each school has its own mission and vision, that being effective and efficient can only be achieved with a vision and mission determined according to needs, and that physical needs, maintenance of classes and materials should be completed in cooperation with all stakeholders in order for schools to be effective. Participants emphasized that discipline, punishment and reward should be intertwined with a flexible educational environment in an effective school, and emphasized the importance of the concepts of school climate and corporate culture, and mentioned a need-oriented planning.
Finally, in this study, the importance of breaking out of routine behaviors of effective schools, providing students with different educational environments, and doing extra studies was mentioned, and it was concluded that students' change in the desired direction and their self-actualization depend on these differences. It was emphasized that motivation is important while meeting the different expectations and needs of the stakeholders of an effective school, but positive reinforcement can be achieved with positive communication and cooperation. It was mentioned that random goals are not achieved in effective schools, and that clear and clear criteria are required according to the structure and mission-vision of the schools. It has been concluded that effective schools must focus on the necessity and indispensability of change and adapt to changes in order to be effective. According to the educational administrators, the lack of control in educational organizations has once again emerged, and the fact that the greatest deficiency in becoming an effective school originates from this gap has been emphasized with precision.