Migren ve gerilim tipi başağrısı olan hastalarda duygudurum bozukluğu ve erişkin dikkat eksikliği - hiperaktivite bozukluğu (DEHB) belirtilerinin incelenmesi
An analysis of mood di̇sorder and adult adhd (Attention Deficit and Hyperactivity Disorder) in migraine and tension type headache patients
Yazar: ESRA ARDA
Danışman: PROF. DR. SERMİN KESEBİR
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Affektif bozukluklar = Affective disorders ; Baş ağrısı = Headache ; Duygudurum = Mood ; Gerilim = Voltage ; Hastalar = Patients ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Migren hastalıkları = Migraine disorders

Özet:
Bu araştırmada migren ve gerilim tipi başağrısı yaşayan ve yaşamayan bireylerde duygudurum bozukluğu ile erişkin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun (DEHB)  incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji Polikliniğine başvuran Nöroloji uzmanı tarafından 63  migren;  29 gerilim tipi olmak üzere 92 başağrısı tanısı almış;  54  herhangi bir başağrısı tanısı almamış toplam  146 kişi  katılmıştır. Hastalara Sosyodemografik veri formu, Duygudurum Bozuklukları Ölçeği, DSM-IV'e Dayalı Erişkin DEB/DEHB tanı ve Değerlendirme Envanteri uygulanmıştır. Elde edilen bulgulara göre; migren ve gerilim tipi başağrısı yaşayanların  dikkat eksikliği alt ölçeği puan ortalamaları, sorun alt ölçeği puan ortalamaları ve toplam DEHB puan ortalamaları kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Grupların dürtüsellik-hareketlilik alt ölçeği puan ortalamaları arasında fark bulunamamıştır. Benzer şekilde duygudurum puan ortalamaları karşılaştırıldığında; başağrısı olan ve olmayanlar arasında anlamlı fark bulunamamıştır. Baş ağrısı sıklığı açısından karşılaştırıldığında, ayda ¾ gün başağrısı olanlarla tüm ay başağrısı olanlar arasında dikkat eksikliği, sorun düzeyleri ve toplam DEHB puan ortalamaları arasında fark bulunmuştur. Başağrısı şiddeti ile dikkat eksikliği, sorun düzeyleri ve toplam DEHB puan ortalamaları arasında küçük ama anlamlı pozitif ilişkiler izlenmiştir. Sonuç olarak dikkat eksikliği ile başağrısı arasında bir komorbidite olduğu ve aralarında anlamlı ilişkiler olduğu söylenebilir. Ancak duygudurum bozukluğu ile başağrısı arasında böyle anlamlı bir ilişkiye rastlanmamıştır.
Anahtar kelimeler: Başağrısı, migren, gerilim tipi başağrısı, duygu durum bozukluğu, DEHB, dikkat eksikliği ve hiperaktivite

Abstract:
Purpose of this research is to investigate mood disorders and attention deficit hyperactivity disorders in patients with migraine,  tension-type headache and controls. Study includes 146 participants; 92 patients admit to İstanbul Education and Research Hospital Neurology Department and diagnosed with headache (migraine 63, tension type 29) and 54 control participants haven't been diagnosed. A sociodemograhic data form, Mood Disorder Qoestionnare - MDQ , Adult ADD/ADHD DSM IV- Based Diagnostic Screening and Rating Scale were administrated. The results show that, patients with migraine and tension type headaches display a significant higher attention deficit subscale score,  higher problem subscale score, and total ADHD score. Impulsive-Activity subscale scores didn't differentiated between the groups. Similarly mood disorder scores didn't differentiated between the patients with and without headaches. According to frequency of headaches; the groups with the frequency of 3-4 days a month and all month differ with regard to attention deficit, problem levels and total ADHD scores. Severity of headache and attention disorder, problem levels and total ADHD scores show small but significant positive correlations. As a result, there is a comorbidity of attention deficit and headache and there are significant relations among them. However there is no such significant relation between mood disorders and headaches.

Key Words: Headache, migraine, tension-type headache, mood disorders, attention deficit hyperactivity disorders, AHDH