Farklı endodontik retreatment sistemlerinin kök kanal dolgusunu uzaklaştırma etkinliklerinin mikro-BT ile değerlendirilmesi
Micro-CT evaluation of root canal filling removal efficiency of different endodontic retreatment systems
Yazar: EREN ORHAN
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL GÜNEŞ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental eğeler = Dental files ; Endodonti = Endodontics ; Kök kanal dolgu materyalleri = Root canal filling materials ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Tomografi-mikro bilgisayarlı = Tomograph-micro computed

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı farklı retreatment eğe sistemlerinin eski kök kanal dolgu materyallerini uzaklaştırma etkinliklerinin Mikro-BT ile incelenmesidir.
Yöntem: Bu in-vitro çalışmada 60 adet, mezial kök kurvatürü 20°-40° arasında olan, insan alt molar dişleri çalışmaya dâhil edilmiştir. Dişlerin koronal kısımları, uzunluğu 18±1 mm'de standardize etmek için uzaklaştırılmıştır. Meziobukkal kanallar ProTaper Next X2 Ni-Ti döner eğesi ile genişletilip, gutta-perka ve AH Plus kök kanal dolum patı ile doldurulmuştur. Örnekler kök kanal dolum materyali hacminin ölçülmesi amacıyla Mikro-BT ile görüntülenmiştir. Örnekler rastgele olarak 5 deney grubuna ayrılmıştır. Yapılan kök kanal tedavileri aşağıda belirtilen sistemler ile uzaklaştırılmıştır.
Grup 1: ProTaper Universal Retreatment Sistemi kullanılarak kök kanal dolgusu uzaklaştırılmıştır.
Grup 2:  Kanal dolgusunu uzaklaştırmak için Reciproc R25 eğesi kullanılmıştır.
Grup 3: Örneklerin retreatment işlemi R-Endo sistemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir.
Grup 4: XP Endo Retreatment Sistemi kullanılarak kök kanal dolgusu uzaklaştırılmıştır.
Grup 5: Kanal dolgusunu uzaklaştırmak için Hedstrom tipi el eğeleri ve Gates Glidden frezler kullanılmıştır.
Her örnek için retreatment sistemlerinin kanal dolgusunu uzaklaştırma süresi kaydedilmiştir. Örneklerden tekrar Mikro-BT görüntüleri elde edilerek kalan rezidüel kök kanal dolum materyalinin hacmi hesaplanmıştır. Veriler, One-Way Anova ve Kruskal-Wallis Testleri kullanılarak istatistiksel olarak analiz edilmiştir (P=0.05). Tukey HSD ve Bonferroni Dunn Testleri kullanılarak ikili karşılaştırmalar yapılmıştır.
Bulgular: ProTaper Universal, Reciproc R25, R-Endo, XP-Endo ve El Eğesi gruplarının rezidüel kök kanal dolgusu hacmi ortalamaları ve rezidüel kök kanal dolgu maddesi yüzdesi (%) ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmiştir (P<0.05). ProTaper Universal, Reciproc R25,  R-Endo, XP-Endo ve El Eğesi gruplarının Apekse Ulaşma Zamanı (T1) ve Tüm Dolgunun Söküm Zamanı (T2) ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmiştir (P<0.05). 
Rezidüel kök kanal dolgusu hacmi ortalamaları ve rezidüel kök kanal dolgu maddesi yüzdesi (%) ortalamaları en yüksek R-Endo ve Reciproc R25 gruplarında iken en az XP-Endo ve ProTaper Universal grubunda bulunmuştur. T1 ve T2 değerleri ise en yüksek el eğesi grubunda iken en az XP-Endo grubunda bulunmuştur.
Sonuç: Bu çalışmanın sonuçlarına göre karşılaştırılan bütün eğeler kök kanalından dolgu malzemelerini tamamen uzaklaştıramamıştır. XP-Endo ve ProTaper Universal grubu kök kanal dolgu malzemesini Reciproc R25, el eğesi ve R-Endo gruplarına göre daha etkili bir şekilde uzaklaştırmıştır. Test edilen gruplar arasında XP-Endo grubunun en hızlı retreatment sistemi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.  

Anahtar Kelimeler: Döner eğeler, Mikro-BT, Ni-Ti eğeler, resiprokal eğeler, retreatment.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to evaluate the efficacy of different retreatment file systems to remove the root canal filling materials using Micro-CT.
Method: In this in-vitro study, 60 human mandibular molar teeth with mesial root curvature between 20° and 40° were included in the study. The coronal parts of the teeth were removed to standardize the tooth length at 18±1 mm. Mesiobuccal canals of specimens were prepared with the ProTaper Next Ni-Ti rotary file system (up to X2) and filled with gutta-percha and AH Plus root canal filling paste. Samples were imaged with Micro-CT to measure the volume of the root canal filling volume. The samples were randomly divided into 5 experimental groups. Root canal treatments were removed with the following systems.
Group 1 (PTU-R): Root canal filling was removed using ProTaper Universal Retreatment System.
Group 2 (Rc-25): Reciproc R25 file was used to remove the root canal filling. 
Group 3(R-endo): Retreatment of specimens were performed using R-Endo Retreatment System.
Group 4 (XP-R): Root canal filling was removed using XP Endo Retreatment System.
Group 5: Hand files (HF) and Gates Glidden burs was used to remove the root canal filling.
The time needed to remove the root canal filling was recorded for each specimen. Micro-CT images were obtained from the samples after removing the root canal filling and the volume of the residual root canal filling material was calculated. The data was statistically analysed using One-Way Anova and Kruskal-Wallis Tests (P=0.05). Pair-wise comparisons were done using Tukey HSD and Bonferroni Dunn Tests.
Results: A statistically significant differences were observed between the residual root canal filling volume and the percentage of residual root canal filling material (%) of ProTaper Universal, Reciproc R25, R-Endo, XP-Endo and Hand File groups (P<0.05). Statistically significant difference was observed between ProTaper Universal, Reciproc R25, R-Endo, XP-Endo and Hand File groups in terms of time to reach the apex (T1) and to remove all filling material (T2) (P<0.05). The residual root canal filling volume and the percentage of residual root canal filling material (%) in the R-Endo and Reciproc R25 groups were statistically higher than the XP-Endo and ProTaper Universal Retreatment groups. T1 and T2 values were the highest in the hand file group and time values were the lowest in the XP-Endo group.
Conclusion: According to the results of this study, all files compared could not completely remove filling materials from the root canal. XP-Endo Retreatment and ProTaper Universal Retreatment systems removed the root canal filling material more efficiently than Reciproc R25, Hand Files and R-Endo groups. It was concluded that the XP-Endo group was the fastest retreatment system among the tested groups.
 
Keywords: Micro-CT, Ni-Ti files, reciprocal files, retreatment, rotary files.