Vekayi Beç
Vienna events
Yazar: MEHTAP YILMAZ
Danışman: Y.DOÇ.DR. ERHAN AFYONCU
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Tarihi Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Tarih = History

Özet:
Transkripsiyonu ve değerlendirmesi yapılan Vekâyi-i Beç adlı eser, IV. Mehmed'in 22Muharrem 1094 (10 Ocak 1683) İstanbul'dan hareketinden başlayarak Sadrazam KaraMustafa Paşa`nın idam edildiği 25 Aralık'a kadar olan hadiseleri tasvirleyerek gün günanlatan ve teşrifat defteri özelliği taşıyan bu eser 14 Eylül'e kadar gün gün yazılmış butarihten sonra da bozgunun sebepleri üzerinde durularak bir rapor özelliği göstermektedir. Bubakımdan esere sonradan eklendiği anlaşılmaktadır.1683 Viyana Seferi hakkındaki Türkçe günlüğün ?orijinal nüshası? bugüne kadarbulunamamıştır.Vekâyi-i Beç yani ?Viyana Olayları? adını taşıyan bu günlüğün iki kopyasıbulunmaktadır.Her ikisinde de sık sık görülen kopya yanlışlıkları ve değişik imlası bir yanabırakılırsa metin bakımından uyarlılık gösterse de tamamen aynı değildir İki el yazmasındanbirincisi Topkapı Sarayı Revan Köşkü kitaplığında 1310 numaraya kayıtlı olan ve tarafımdantranskripsiyonu yapılan bu eserin sefer günlüğü olması sebebiyle pek özenle yazıldığısöylenemez.Eserde kendiliğinden imla yanlışlıkları, atlamalar, gereksiz tekrarlar ,silik yazılarmevcuttur. Birinci el yazmasının kopyası olduğu açıkça belli olan ikinci el yazması LondraBritish Museum'da 6647 numaraya kayıtlıdır ve el yazmasının 99 sayfalık ikinci yarısındanibarettir.Eser, yazarın adından söz etmeden başlar. Her defasında önce Hicri takvimine göre tarihyazılıp gerekli görüldüğünde özdeyiş niteliğinde bir ifadeyle önemli olaya işaret edilmektedir.Aynı şekilde yürüyüş esnasında konaklama yerleri ve yürüyüşün kaç saat sürdüğükaydedildikten sonra da olayların tasvirine geçilmektedir.Eser II. Viyana kuşatması öncesi olayları, gelişimi ve kuşatma sonrası gelişmeleritafsilatlı anlatması sebebiyle bu dönem hakkında bilgi edinmek isteyenler için birinci eldenkaynak niteliğindedir. Ayrıca teşrifatçıbaşı tarafından kaleme alınmış bir eser olduğu veteşrifat kayıtlarını ihtiva ettiği için teşrifat açısından son derece kıymetli bir eserdir

Abstract:
Vekdyi-i Bef ,which is translated by me, is a war agenda which describes the eventsstarting from the marching of IV. Mehmed on 22 January 1683' from Istanbul up theexecution of the Grand Visier Kara Mustafa Pasa on 25 December2 day by day. Thismanuscript can also be regarded as a report which talks about the reasons of the defeatwritten day by day after the date of 14 September in the form of a war agenda.Weunderstand that this part was added to the book afterwords. The original copy of thisTurkish agenda about the Vienna Marching in 1683 hasn't been found yet.There aretwo copies of this agenda named as Vekdyi-i Beq (Vienna Events) Besides having manycopying mistakes and differences in spelling of the words, these two copies aren't totalythe same altough they are alike in context.The first manuscription which is inTopkapi Palace Revan Pavilion Library registered with the number of 1310wasn't written properly and carefully as it is an agenda of a war. The translation of thiscopy was dona by me.There are some spelling mistakes, links between events,unncessary repetitions and some rubbed out words.These are stated in thefootnotes.The second copy of the manuscription is the copy the first one - that canclearly be understood- is in London British Museum registered whith the number of6647It only includes the 99 pages of the second manuscript has some similarities with thefirst one to some extend . They are not completely the same.The manuscript starts without mentioning the name of the writer.Ewerytime the datewas written in the moslem calendar and some idiomatic sayings are added to stres theimportance of the event where necessary.3 The places they stayed during the marchingand the duration of their marching are stated first and than the description of the eventscome in the text.4This manuscript is a first hand source fort he ones who wants to get informationabout this period as it talks about the events before and after the II. Vienna Siege .1