Paket tur sözleşmesinin tüketici hukuku ekseninde, genel hükümler ve arabuluculuk kurumu çerçevesinde değerlendirilmesi
Evaluation of the package tour agreement within the axis of consumer law, in the framework of general provisions and mediation institution
Yazar: GÜLBEN DEMİRCAN BABAOĞLU
Danışman: PROF. DR. OĞUZ TÜRKAY
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Arabuluculuk = Mediation ; Paket tur = Package tour ; Sözleşmeler = Contracts ; Turistik gezi sözleşmesi = Touristic tour charter ; Turizm = Tourism ; Tüketici hukuku = Consumer law ; Tüketici sözleşmeleri = Consumer contracts ; Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun = Consumer Protecting Law ; Tüketicinin korunması = Consumer protection

Özet:
Turizmdeki paket tur olgusu, Avrupa Birliği'ne uyum süreciyle birlikte 1995 yılında çıkarılan 4077 Sayılı kanuna 2003 yılında 4822 Sayılı Kanun'la eklenen 6/C maddesiyle yasal düzenlemeye kavuşmuş; ancak sadece tanım düzeyinde kalan bu hüküm zaman içinde ihtiyaçlara cevap veremez olmuştur. Bu kapsamda, 2013 tarihinde, 90/314/AET sayılı Avrupa Birliği Konsey Yönergesi' nin iç hukuka aktarılmasıyla birlikte, "6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun"un (TKHK) 51. maddesi düzenlenmiş ve 2014'te yürürlüğe girmiştir. Ancak Avrupa Birliği Parlamentosu ve Konseyi, 1990 tarihli yönergenin güncelliğini yitirdiği gerekçesiyle, 2015 tarihinde 2015/2302 sayılı Konsey Yönergesi'ni yayınlamış olsa da Türkiye, 6502 sayılı TKHK'nın, yeni AB Yönergesi'ne uygun hale getirilmesine yönelik bir düzenlemeyi henüz gerçekleştirmemiştir. 
Paket tur sözleşmesi, mevcut yasayla birlikte belirlilik kazanmış, tamamlayıcısı olan Paket Tur Sözleşmeleri Yönetmeliğiyle (PTSY) de ayrıntıya kavuşmuştur. Akdin kurulumunda bilgilendirme ile sözleşmenin verilmesi, zorunlu içerik ve şekil şartı, sözleşmenin kurulmasından sonra turun hiç ya da gereği gibi yapılamadığı durumlarda, sözleşme değişikliğinde ve devir hallerinde tüketiciye tanınan haklar; sözleşmeden dönebilme, covid-19 pandemi sürecinden kaynaklı olarak 2020 yılında gelen fesih hakkı, özellikle genel işlem koşullarıyla yapılan standart sözleşmelerdeki haksız şartların kesin hükümsüzlükle geçersiz sayılması gibi düzenlemeler tüketiciyi koruyucu niteliktedir. Bununla birlikte 6502 Sayılı TKHK ile PTSY' nin bazı maddelerinde uyumsuzluk olduğu da görülmektedir.  
Tüm bu gelişmelere ilaveten, 2020 yılı itibariyle tüketici uyuşmazlıklarında dava şartı sisteminin getirilmesiyle birlikte, ihtilafların alternatif bir yolla; tarafların iradeleriyle en kısa, en ekonomik, en kolay şekilde çözüldüğü arabuluculuk uygulamasına geçilmiştir. Bu kapsamda Türkiye'de tüketici uyuşmazlıklarına ait dava şartı ve ihtiyari arabuluculuk uygulamalarının son yıllardaki istatistiksel verileri doğrultusunda, özellikle ihtiyari arabuluculuk yöntemiyle çok yüksek bir oranda anlaşma sağlandığı görülmektedir. Ayrıntılarıyla izah edilecek tüm bu hususlar çerçevesinde gerek uyum yasalarıyla gerekse toplumsal ihtiyaçlarla ihdas edilen mevzuatlar ve çağı yakalamaya çalışan uygulamalar neticesinde kat etmiş olduğu mesafeyle birlikte, Türk Hukuku'nun her daim gelişmeye müsait o dinamik yanına bir turizm hukuku konusuyla tanık olunmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The phenomenon of package tours in tourism was regulated by Article 6/C, which was added to the Law No. 4077 in 1995 with the process of harmonization with the European Union, with Law No. 4822 in 2003; however, this provision, which remained only at the definition level, could not meet the needs in time. In this context, with the transposition of the European Union Council Directive 90/314/EEC in 2013, Article 51 of the "Law on the Protection of Consumers No. 6502" (TKHK) was issued and entered into force in 2014. However, although the European Union Parliament and the Council published the Council Directive 2015/2302 in 2015 on the grounds that the 1990 directive was out of date, Turkey has not yet made a regulation to make the TKHK number 6502 compatible with the new EU Directive. 
The package tour contract has gained certainty with the current law and has also been detailed with the Package Tour Contracts Regulation (PTSY), which is its complement. Giving the contract with information in the establishment of the contract, the mandatory content and form requirement, the rights granted to the consumer in the case of contract change and transfer cases, in cases where the tour cannot be made at all or as required after the establishment of the contract; Regulations such as being able to withdraw from the contract, the right to terminate in 2020 due to the covid-19 pandemic process, and especially the invalidity of unfair terms in standard contracts made with general transaction conditions, are of a protective nature to the consumer. However, it is also seen that there is incompatibility in some articles of TKHK numbered 6502 and PTSY. 
In addition to all these developments, as of 2020, with the introduction of the litigation system in consumer disputes, disputes can be resolved in an alternative way; The mediation practice, in which the parties are resolved in the shortest, most economical and easiest way, has been started. In this context, it is seen that a very high rate of agreement has been reached, especially with the optional mediation method, in line with the statistical data of the litigation requirement and discretionary mediation practices regarding consumer disputes in recent years. Within the framework of all these issues, which will be explained in detail, together with the distance covered as a result of both harmonization laws and regulations created with social needs and practices trying to catch up with the era, the dynamic side of Turkish Law that is always suitable for development has been tried to be witnessed with a subject of tourism law.