Trakya bölgesinde yetişen Solanum dulcamara L. (Solanaceae) bitkisinin yağ asitlerinin tayini ve hegzan
etilasetat ekstrelerinin antioksidan aktivitesinin belirlenmesi. / Determination of fatty acids and antioxidant activity of hexan / ethyl acetate extracts of Solanum dulcamara  L. (Solanaceae)which is grown in thrace region
Yazar: TARIK ORTAKÖY
Danışman: DOÇ. DR. TEMİNE ŞABUDAK
Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışma ile, Trakya bölgesinde yetişen, Solanum dulcamara (Solanaceae) bitkisinin yağ asitleri tayini ile bitkinin yaprak ve meyvelerinin n-hegzan ve etilasetat ekstrelerinin üç farklı yöntemle (ß-karoten-Linoleik asit, DPPH serbest radikali giderimi ve CUPRAC) antioksidan aktivitesinin tayini amaçlanmıştır.  
Çalışılacak bitkiler, Temmuz-Ağustos ayları arasında Trakya bölgesinden toplandıktan sonra,  gölgede kurutulmuştur. Solanum dulcamara bitkisi meyve ve yapraklarına ayrılarak, her iki bitki  kısmı, ayrı ayrı, n-hegzan ve etilasetat ile maserasyon yöntemi kullanılarak ekstrakte edilmiştir. 
S. dulcamara  meyve n-hegzan ekstresinde temel yağ asitleri, C 18:1 oleik asit (% 27.46), C 18:2 linoleik asit (%21.50), C 16:0 palmitik asit (%20.37) olarak tespit edildi. S.dulcamara yaprak n-hegzan estresinde temel yağ asitleri ise ; C 18:3 linoleik asit (%37.71),  C 20:0 Araşidik asit (15.20),  C 16:0 palmitik asit (10.88), C 18:2 linoleik asit (10.56), olarak tespit edildi.
Ayrıca, yaprak ve meyvelerden  hazırlanan n-hegzan ve etilasetat ekstrelerinin üç farklı yöntemle (ß-karoten-Linoleik asit, DPPH serbest radikali giderimi ve CUPRAC) antioksidan aktivitesinin  tayini yapılmıştır.  Elde edilen sonuçlara göre, meyve ekstrelerinin yaprak ekstrelerinden daha yüksek antioksidan aktivite gösterdiği bulunmuştur. Bunun yanında, yapılan üç yöntemde de, bitkinin meyve-etilasetat ekstresinin, meyve-n-hegzan ekstresinden daha yüksek antioksidan aktivite değeri gösterdiği de bulunan sonuçlar arasındadır. Uygulanan üç farklı yöntemdeki referans maddelerin antioksidan kapasiteleri,  Solanum dulcamara bitkisinin, meyve ve yaprağının,  etilasetat ve n-hegzan ekstresinin antiosidan aktivitesinden, daha yüksek antioksidan aktiviteye sahip olduğu gözlenmiştir.  
Bu çalışma ile, S. dulcamara meyvelerinin, n-hegzan ve etiasetat ekstrelerinin, antioksidan aktivite tayini ve S.dulcamara bitkisinin yağ asidi bileşiminin tayini ilk defa bu çalışma ile literatüre sunulmuş olacaktır. Ayrıca, Solanum dulcamara bitkisinin yağ asidi bileşiminin tayini, bu familyadaki bitkilerin kemotaksonomik bakımdan değerlendirilmesine katkı sağlayacaktır.  
Anahtar Kelimeler:  Solanaceae, Solanum dulcamara, antioksidan aktivite, yağ asidi, lipid.  
2013, 94 sayfa

Abstract:
The contents of fatty acids of Solanum dulcamara L. (Solanaceae) were determined by gas chromatography-mass spectrometry (GC-MS) in this study. However, The antioxidant activity of n-hexane and  ethyl acetate extracts of Solanum dulcamara L. (Solanaceae) was investigated by ß- carotene bleaching method, (2,2-diphenyl-2-picrylhydrazyl) DPPH free radical scavenging activity and CUPRAC methods.
Plants were collected from Edirne-Söğütlük in July and August 2012, later it were separated to the fruit and leaves. The air dried plant parts (fruit and leaves) were macerated with n-hexane in room temperature. The solvent will be evaporated under vacuum. The resudie were be extracted by dichloromethane, ethyl acetate and metanol, respectively. 
The major fatty acids were C 18:1 oleic acid (% 27.46), C 18:2 linoleic acid (%21.50) ve C 16:0 palmitic acid (%20.37) in the n-hexane extracts of fruits of Solanum dulcamara.   The major fatty acids were C 18:3 linoleic acid (%37.71) and  C 20:0 arasidic acid (%15.20)  in the n-hexane extracts of leaves of Solanum dulcamara.   
Three methods (ß- carotene bleaching method, DPPH free radical scavenging activity and CUPRAC methods) were used to determine antioxidant potential of the n-hexane and etylaceatat extracts of fruits and leaves of Solanum dulcamara (Solanaceae). The according to obtained results,  fruit extracts of Solanum dulcamara were found to be higher antioxidant activity than the leave  extracts of Solanum dulcamara. Addition, fruit-etylacetat extract of the plant showed higher antioxidant activity than fruit-n-hexane extract of the plant in applied to the three methods. 
The antioxidant activity and contents of fatty acids of Solanum dulcamara are presented for the first time in this study. As a result of this work, it is contributed to the assessment of the ways chemotaxonomically of plants in this family.
Key Words : Solanaceae, Solanum dulcamara, antioxidant activity, fatty acid, lipid.
2013, 94 pages