Türk Banka Hukukunda katılım bankacılığı
Participation banking in Turkish Banking Law
Yazar: ŞAHAN HASAN ATILGAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER ANAYURT
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Bankacılık = Banking ; Hukuk = Law
Dizin: Banka hukuku = Banking law ; Bankacılık = Banking ; Bankalar = Banks ; Katılım bankacılığı = Participation banking ; Özel finans kurumları = Special finance houses

Özet:
Katılım Bankacılığı, kavram olarak Türk Hukuk literatürüne 2005 yılında girmiş bir kavramdır. Fakat işlevselliğinin başlangıcı 26 yıl eskiye, 1983 yılına dayanmaktadır. Türkiye'nin serbest piyasa ekonomisine geçiş sürecinde Özel Finans Kurumları, faizsiz bankacılık alanında faaliyet göstermek üzere Türk finans sektörü içindeki yerlerini almışlar ve o tarihten bu yana da sürekli gelişme göstererek ekonomi içindeki yerlerini sağlamlaştırmışlardır.Bu çalışmada genel olarak ?faizsiz banka? kavramının fikren doğuşunun sebepleri, dünyada ve Türkiye'de uygulamaya geçiş süreçleri incelenmiş; sonrasında ise Türkiye'de faaliyet gösteren Katılım Bankalarının 1983 yılında verilen faaliyet izinlerinden itibaren geçirdikleri yasal süreç incelenmiştir.Ayrıca, Türkiye'de Katılım Bankalarının (eski ismiyle Özel Finans Kurumları'nın) klasik bankacılık faaliyetleri dışında fon toplama ve fon kullandırma işlemlerini nasıl gerçekleştirdikleri izah edilmiş; yasal yükümlülükler açısından Türkiye'de faaliyet gösteren ve Bankalar Kanunu hükümlerine tabi olarak faaliyetlerini yürüten bankalarla içerdiği farklılıklar ve benzerlikler incelenmiştir. Örneğin Özel Finans Kurumları'nda toplanan fonların 2001 yılına kadar herhangi bir güvence altında olmaması, rekabet eşitliği ilkesine ters bir uygulama olarak ön plana çıkmıştır. Fakat aynı zamanda bankaların, bünyelerinde finansal kiralama (leasing) işlemi yapamıyor olduğu halde Özel Finans Kurumlarının bu faaliyeti yapmasının önünde yasal bir engel bulunmaması da tersi bir eşitsizlik ortaya çıkarmıştır.2005 yılında yapılan son yasal düzenleme ile Türkiye'de faaliyet gösteren Özel Finans Kurumları ve bankalar aynı çatı altında, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ile birleştirilmiş ve sistemdeki oyuncuların eşit şartlarda çalışmalarına imkan sağlanmıştır.

Abstract:
Participation Banking is a concept that took place in Turkish legal literature in 2005. However, the begining of its functionality was in 1983. During Turkey?s transition to free market economy, private finance institutions, by being into interest-free banking field, took place in Turkish finance sector and since then strenghtened its place in the economy by showing ongoing development.In this study, the causes of the born of ?interest-free banking? idea and the period of implementation in Turkey and in the world have been analyzed; and then the legal operation period of the participation banks in Turkey since they were given activity allowance is researched.Moreover, it has been explained how the system of Participation Banks in Turkey (Private Finance Institutes as old names) execute deposit collection and disposition of funds except for classical banking activities; the differences and the similarities with the banks which operate in Turkey and are based on the laws of Banking Law have been researched. For instance; the problem that the funds collected by Private Finance Institutes until 2001 was not accepted as assets to be covered by deposit insurance system was an application loomed largely as an application against competition equality principle. On the other hand, the condition that the banks could not make leasing operations in their structure while Private Finance Institutions would not have any legal impediment exposed an opposite inequality.By the recent legal arrangement in 2005, the conventional banks and Private Finance Institutes, were joined under the same roof, Banking Law numbered 5411, and the institutes were provided the equal conditions to operate.