Türkiye ve Kanada mülteci politikalarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Comparing the refugee policies of Turkey and Canada
Yazar: MURAT KANDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEM BİRİZ KARAÇAY
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Bütünleşme = Integration ; Göçmenler = Emigrants ; Kanada = Canada ; Mülteciler = Refugees ; Sosyal bütünleşme = Social integration ; Türkiye = Turkey ; Uluslararası göç = International migration ; İltica = Asylum

Özet:
Suriye'de 2011 yılında başlayan iç savaşla birlikte Türkiye Cumhuriyeti dünyanın hiçbir coğrafyasında bugüne kadar görünmemiş büyüklükte bir "mülteci krizini" ile karşı karşıya kalmıştır. Şüphesiz askeri güç kullanarak bu tür dramların önüne geçmekten ziyade, dili, dini, kültürü ve değerleri farklı olan Suriyeli mültecileri Türk toplumuna entegre etmeye yönelik ulusal nitelikte ve sistemli "göçmen ve mülteci" politikaları geliştirmek daha önemlidir. 
Ancak Türkiye'nin büyük bir hızla uluslararası göçmen ve mültecilere yönelik ulusal politikalarını gözden geçirerek revize etmesi için, bu konuda kendisine model ve örnek alınacak ülkelerin başında gelen Kanada gibi model ülkelerin göçmen ve mülteci politikalarını çok iyi analiz etmesi gerekmektedir. Zira uluslararası göçleri her yönden bir sorun olarak değil bir fırsat olarak gören ve bu fırsatı dünyada en iyi değerlendiren ülke olma özelliğini taşıyan Kanada'nın uluslararası göçmenlere yönelik geliştirdiği politika ve sistemler bu ülkeyi günümüzde uluslararası göçmen politikaları konusunda model ülke haline dönüştürmüştür.
Üstelik İslam fobia'nın bu kadar güçlendiği yüzyılımızda, Kanada'nın hem emsal Batılı ülkelere göre çok daha fazla sistemli uygulamalarının olması, hem de bu ülkenin uluslararası mültecilerin sosyal ve siyasal haklara erişim hakkını verme konusundaki duyarlılığı bu ülkeyi mülteciler açısından en çok tercih edilen göç ülkesi konumuna taşımıştır. 
İşte sayılan nedenlerle son derece gelişmiş ve düzenli bir göç sistemine sahip olan Kanada'nın mültecilere yönelik uyguladığı resmi politikaların; hâlihazırda düzensiz ve kitlesel göçe yönelik yeni ulusal politikalar oluşturma yolundaki Türkiye'nin mültecilere yönelik resmi politikalarıyla karşılaştırılma olarak değerlendirilmesi oldukça önemli bir araştırma konusu olarak görülmektedir. Ayrıca böyle bir araştırmanın her şeyden önce Suriyeli mültecilerin entegrasyonu konusunda önemli sorunlarla boğuşan Türk devletine yeni uluslararası mülteci politikaları belirleme konusunda stratejik katkılar sunacağı değerlendirilmektedir.
Temel amacı Türkiye ve Kanada'nın uluslararası mültecilere yönelik resmi politika ve uygulamalarını karşılaştırmalı bir şekilde inceleyerek, Türkiye'deki mültecilerin toplumsal entegrasyon problemlerine yönelik Kanada'nın çok-kültürlülük politikası çerçevesinde çözüm önerileri geliştirmek olan bu araştırma literatür incelemesi şeklinde yapılmıştır.
Araştırma sonucunda çok fazla ihtiyaç duyulmasına rağmen Türkiye'de henüz doğrudan doğruya mültecilere yönelik düzenlemeler içeren herhangi bir yasa ve en azından müsteşarlık ya da Bakanlık düzeyinde idari ve kurumsal bir örgütlenme olmadığı; oysa Kanada'nın söz konusu alanları 1970'li yıllardan itibaren ülkede geçerli olan mülteci ve göçmen yasalarının yanı sıra, idari anlamda bir federal bakanlık düzeyinde yönettiği anlaşılmıştır. 
Kanada'nın tarihi itibariyle göçmen ve mültecilerin bu ülkeye yönelik hareketlerini çok iyi çözümleyerek ülkesine yönelik göçten sosyal ve ekonomik anlamda maksimum faydalanmayı hedefleyen politikalar geliştirirken, Türkiye'nin dünyanın en eski medeniyetlerine beşiklik eden jeopolitik ve jeo-stratejik konumuna yaraşır düzeyde bu bilinç düzeyiyle uluslararası göçmen politikaları geliştiremediği araştırma soncunda görülmüştür.
Ayrıca araştırma sonucunda mültecilerin toplumsal entegrasyonu konusunda Kanada'nın halihazırda uyguladığı ve geliştirdiği sistemlerin, BM Cenevre ve New York Sözleşmemeleriyle oluşturulan uluslararası mülteci hukukundan bile gelişmiş düzeyde olduğu; oysa henüz mültecileri kabul yönünden 1951 yılında koyduğu "coğrafi çekinceyi" bile kaldırmamış olan Türkiye'nin mültecilerin Türk toplumuna entegrasyonu konusunda henüz göçmen ve mültecilerin entegrasyonu politikası bile olmadığı anlaşılmıştır. 
Son olarak araştırma sonucunda ulaşılan bulgulara göre Kanada'nın uluslararası mültecilere yönelik resmi politika ve uygulamaları paralelinde Türkiye'deki mültecilerin Türk toplumuna tam entegrasyonuna yönelik bazı öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
The Republic of Turkey has been faced with a huge, unprecedented size "refugee crisis" that has never been witnessed before in any geography in the world with the civil war that started in 2011 in Syria. 
Undoubtedly, it is more important to develop national and systematic "immigrant and refugee" policies to integrate Syrian refugees with different tongues, religions, cultures, and values into the Turkish society, instead of using military force to prevent such dramas.
However, It is necessary to analyze the model countries' immigrant and refugee policies such as Canada, which is the leader of the countries to be modeled since Turkey needs to review and revise its national policies towards refugees and international migrants. Because Canada is one of the unique countries accepting that; international immigration is not a problem everywhere but an opportunity and it is the best place to evaluate this opportunity in the world, Canada's policies and systems developed by international immigrants have transformed this country into a model country for international immigration policies today. 
Moreover, in the face of such a strong Islam phobia, Canada has much more systematic practices than both comparable western countries, and the sensitivity of this country to the international refugees' right to access social and political rights has made this country the most preferred choice for refugees, immigration country.
Comparing new national policies toward refugees and irregular and massive migration of Turkey with the official policies of Canada, which has a highly developed and regular migration system, because of the reasons mentioned above is seen as an important research topic.  In addition, such a study would, above all, provide a strategic contribution to the determination of new international refugee politics for the Turkish state, which is struggling with major problems in the integration of Syrian refugees
The main objective of this study is examining and comparing the refugee policies of Turkey and Canada and developing recommendations based on Canada's multicultural policy for the problems of social integration of refugees in Turkey. For this purpose, this study was carried out as a literature review. 
As a result of the research; Although very much needed in Turkey yet any laws, including direct arrangements for refugees and at least undersecretary of the Ministry or the administrative and institutional level, was determined to be an organization. It has been agreed that Canada has been administering such areas in the administrative sense at the federal ministerial level, as well as refugee and immigration laws applicable in the country since the 1970s.
Canada has developed policies aimed at maximizing social and economic benefit from immigration to its country. If Turkey; has not developed internationally successful immigration policies for its geopolitical and geostrategic position, cradling the world's oldest civilizations. In addition, on the social integration of refugees; the systems implemented and developed by Canada have been determined to be even advanced, even under the international refugee laws established by the UN Geneva and New York Conventions. 
On the other hand, it has been understood that Turkey, which has not canceled the "geographical reservation", imposed in 1951 accepting the refugees, has not yet even a policy for the integration of immigrants and refugees.  
Finally, according to the findings of the research, some suggestions for the full integration of the refugees to the Turkish community has been developed in line with official policies and practices related to Canada's international refugee policies.