Diyarbakır ili Bağlar ilçesi Kaynartepe Mahallesi katı atık karakterizasyonu ve geri kazanım oranları
Solid waste characterization and recovery ratings of Kaynartepe neighborhood in Baglar disting of Diyarbakir city
Yazar: ARJEN ADANÇ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ MAZMANCI
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Bu çalışmada 2017 yılında Diyarbakır'ın Bağlar ilçesi Kaynar tepe semtinde katı atık karakterizasyonu yapılmıştır. Katı atıklar kâğıt karton, cam, plastik, metal ve diğer atıklar olarak ayrı toplanmış ve tartılmıştır. Elde edilen veriler kişi başı atık miktarı ve mevsimsel olarak değerlendirilerek maliyet analizi çıkarılmıştır. 

Yıl içerisinde ilgili alanda 26 328,08 kg belediye atığı toplanmıştır. Toplanan atıklardaki bileşenlerin oranı cam karton için% 4,52, cam için% 2,97, plastik için% 3,82, metal için% 0,80 ve diğer atıklar için% 87,89 olarak bulunmuştur. Yapılan çalışmalar geri kazanım oranının % 12,11 olduğunu göstermiştir. Geri kazanımı yapılabilir atıklar içerisindeki oranlar ise;%37,32 kâğıt /karton, %24,52cam,%31,54 plastik, %6,61 ise metal olarak bulunmuştur. Sonuçlar mevsimsel olarak değerlendirildiğinde geri kazanım oranı yaz mevsimi için %23,27, ilkbahar mevsimi için %10,05, sonbahar mevsimi için %9,04, kış mevsimi için %6,10 olarak bulunmuştur. İlçede kişi başına düşen günlük atık miktarı 1,09 kg olarak hesaplanmıştır. 2017 yılında 18 310 320 kg geri kazanılabilir atığın toplanacağı ve yıllık karın Bağlar ilçesi sınırları içerisinde 11 223 576 TL olarak hesaplandığı tespit edilmiştir. 

Geri kazanım sadece bir ekonomik kazanç olarak düşünülmemelidir. Geri kazanım ile atık maddelerde azalma, depolama sahalarının uzun süre kullanılabilirliğinin sağlanması, bertaraf maliyetlerinin düşürülmesi ve çevrenin korunmasına katkı sağlaması hedeflenmelidir.

Abstract:
In this study, solid waste characterization has been carried out in Kaynartepe neighborhood of Bağlar district of Diyarbakır city during 2017. Solid wastes were collected and weighted separately as paper-cardboard, glass, plastic, metal and other wastes. 

During the year, 26 328,08 kg municipal waste was collected in the relevant area. The ratios of the components in the collected waste were found as 4,52% for glass-cardboard, 2,97% for glass, 3,82% for plastic, 0,80% for metal and 87,89% for other wastes. Studies have shown that the recovery rate is 12.11%. The rates of recoverable wastes were 37,32% paper / cardboard, 24,52% glass, 31,54% plastic and 6,61% metal. When the results were evaluated seasonally, the recovery rate was 23,27% for summer season, 10,0% for spring season, 9,04% for autumn season and 6,10% for winter season. Daily waste per capita in the district is calculated as 1.09 kg. It was found that 18 310 320 kg of recoverable waste would be collected for 2017 and the annual profit was calculated as 11 223 576 TL within the boundaries of Bağlar district. 

Recycling of waste should not be considered as an economic gain only. It should be aimed to reduce the recovery of wastes, ensure long-term availability of landfills, reduce disposal costs and protect the environment.