COVID-19 pandemi kliniğinde çalışan ve çalışmayan hemşirelerin iş stresi, tükenmişlik ve anksiyete düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of work stress, burnout and anxiety levels of nurses working and not working in the COVID-19 pandemic clinic
Yazar: HATİCE HANDE ELDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZCAN AYGÜN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; COVID 19 = COVID 19 ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Pandemiler = Pandemics ; Stres = Stress ; İş ortamı = Work environment ; İş stresi = Job stress

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, COVID-19 pandemisi sürecinde pandemi kliniğinde en az 1 ay süre ile çalışan ve çalışmayan hemşirelerin iş stresi, tükenmişlik ve anksiyete düzeylerini belirlemek ve karşılaştırmaktır.   
Yöntem: Karşılaştırmalı tanımlayıcı, karşılaştırmalı, kesitsel ve ilişki arayıcı tipte olan bu araştırma, kartopu örnekleme yöntemi kullanılarak 271 hemşire ile yürütüldü.  Veri toplama işlemleri sosyal medya üzerinden katılımcılara online anket gönderilerek 15 Ocak-15 Mart 2022 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Üniversite Sağlık Bilimleri Etik Kurulu'ndan etik onay ve katılımcılardan da onam alındı. Veriler, sosyo-demografik veri formu, Maslach Tükenmişlik Ölçeği, İş Stresi Ölçeği ve Endişe ve Anksiyete Ölçeği ile toplandı. Verilerin analizinde sayı, yüzdelik dilimler, ki kare testi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi ve Pearson korelasyon analizi kullanıldı. Tüm istatistikler p<.05 değeri anlamlılık düzeyi olarak kabul edildi.
Bulgular: COVID-19 pandemi kliniğinde çalışan kadınların erkeklerden, çocuğu olan hemşirelerin çocuğu olmayanlardan, haftalık çalışma saati 40 saat üzeri olanların 40 saatten daha az çalışandan, ailesinde COVID-19 tanısı almış olanların olmayanlardan Maslach Tükenmişlik Ölçeği duygusal tükenme puan ortalamalarının daha yüksek ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi (p<.05).  COVID-19 pandemi kliniğinde çalışan erkeklerin de kadınlardan Maslach Tükenmişlik Ölçeği kişisel başarı alt boyut puan ortalamalarının daha yüksek ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi (p<.05).  COVID-19 pandemi kliniğinde çalışan kadınların endişe ve ankisyete ölçeği puan ortalamalarının erkeklerden daha yüksek ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (p<.05).   COVID-19 kliniğinde çalışan ve çalışmayan hemşirelerin iş stresi ile duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve endişe ve anksiyete ile iş stresi ve kişisel başarı arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif, endişe ve anksiyete ile duygusal tükenme arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif ilişki bulunmaktadır (p<.05).

Sonuç: COVID-19 kliniğinde çalışıp çalışmama durumunun hemşirelerin tükenmişlik, iş stresi, endişe ve anksiyete yaşamalarını etkileyen bir faktör olmadığı belirlendi. Ancak, COVID-19 pandemi kliniğinde çalışan hemşirelerde kadın olma, çocuk sahibi olma, 40 saat üzeri çalışma, ailesinde COVID-19 tanısının varlığı gibi faktörlerin duygusal tükenme ile endişe ve anksiyete düzeylerini etkilediği belirlendi. Ayrıca COVID-19 pandemi kliniğinde çalışan erkek hemşirelerin kişisel başarı düzeylerinin negatif etkilendiği saptandı. Hemşirelerin iş stersi arttıkça ile duygusal dükenme ve duyarsızlaşmanın azaldığı, endişe ve ankisyeteleri arttıkça iş stresi ve duygusal tükenmenin arttığı belirlenmiştir. COVID-19 pandemi kliniğinde çalışan hemşirelerin endişe ve ankisyeteleri arttıkça kişisel başarılarının azaldığı saptanmıştır.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to determine and compare the work stress, burnout and anxiety levels of nurses who worked and did not work in the pandemic clinic for at least 1 month during the COVID-19 pandemic.
Method: This comparative descriptive, comparative, cross-sectional and correlational study was conducted with 271 nurses using the snowball sampling method. Data collection was carried out between January 15 and March 15, 2022 by sending an online questionnaire to the participants via social media. Ethical approval was obtained from the University Health Sciences Ethics Committee and consent was obtained from the participants. Data were collected with socio-demographic data form, Maslach Burnout Scale, Job Stress Scale, Worry and Anxiety Scale. Numbers, percentiles, chi-square test, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis H test and Pearson correlation analysis were used in the analysis of the data. All statistics were accepted as p<.05 level of significance. 
Results: Women working in the COVID-19 pandemic clinic compared to men, nurses with children from those who do not have children, those who work more than 40 hours a week working less than 40 hours, those who have a family history of COVID-19 diagnosis have higher average scores on Maslach Burnout Scale emotional burnout and statistically significant. was found to be significant (p<.05). It was determined that the Maslach Burnout Scale personal achievement sub-dimension score averages of men working in the COVID-19 pandemic clinic was higher and statistically significant than women (p<.05). It was determined that the anxiety and anxiety scale mean scores of women working in the COVID-19 pandemic clinic were higher than men and statistically significant (p<.05). Work stress and emotional exhaustion, depersonalization of nurses working and not working in the COVID-19 clinic; there is a statistically significant negative relationship between worry and anxiety and job stress and personal success, and a statistically significant positive relationship between worry and anxiety and emotional exhaustion (p<.05).


Conclusion: It was determined that whether or not working in the COVID-19 clinic was not a factor affecting nurses' burnout, work stress, anxiety and anxiety. However, it was determined that factors such as being a woman, having a child, working over 40 hours, and the presence of a COVID-19 diagnosis in the family affect emotional exhaustion and anxiety and anxiety levels in nurses working in the COVID-19 pandemic clinic. In addition, it was determined that the personal achievement levels of male nurses working in the COVID-19 pandemic clinic were negatively affected. As the work stress of nurses increased, emotional stagnation and depersonalization decreased; It was determined that as the worry and anxiety increased, job stress and emotional exhaustion increased. It was determined that as the anxiety and anxiety of the nurses working in the COVID-19 pandemic clinic increased, their personal success decreased.