Şizofreni  hastalarında beyin hacim değişikliği ve antipsikotik ilaç kullanımı ile ilişkisi
Brain volume change and its association with antipsychotic drug use in patients with schizophrenia
Yazar: FATMA KİRAS
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA YILDIZ
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Antipsikotik ilaçlar = Antipsychotic agents ; Beyin = Brain ; Gri madde = Grey matter ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Morfometri = Morphometry ; Şizofreni = Schizophrenia ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: Şizofreni hastalarında yapılan çok sayıda nörogörüntüleme çalışmaları vardır ancak APİ (antipsikotik ilaç) kullanımının ve kullanılan APİ tipinin yapısal beyin değişikliklerine olan etkisi ile ilgili sorular devam etmektedir. Çalışmamızın amacı zamanla beyin hacmi-beyin yapıları hacminde değişiklik olup olmadığını ve bunun kullanılan antipsikotik ilaç tipi-miktarı ile ilişkisini araştırmaktır.
Yöntem: Çalışmamıza DSM IV'e göre şizofrenili tanılı 52 hasta katıldı. Hastalar ortalama 14 ay takip edildi. Hastaların takip süresince kullandığı APİ doz ve tipi belirlendi ve klorproma-zin eşdeğer dozları üzerinden doz-yıl birimine çevrildi. Olguların manyetik rezonans görüntü-leri (MRG) ortalama 14 ay süre ara ile iki kez çekildi. Voksel Tabanlı Morfometri (VTM)'de genel lineer model (GLM) kullanılarak toplam beyin hacmi karıştırıcı etken olarak analiz mat-riksinde yer aldı. GLM'de görüntülerin karşılaştırmasında paired t-testi, ilaç tipi ile gri madde hacim değişikliğini araştırmada ANOVA testi kullanıldı. SPSS22 kullanılarak hastaların nüfus ve klinik özellikleri ile beyin hacim bulguları arasındaki ilişki incelendi.
Bulgular: VTM yöntemiyle yaptığımız çalışmada APİ dozu, AAPİ kullanımı, KAPİ kulla-nımı ile değişim arasında ilişki saptanmadı. TAPİ kullanımı ile beyaz madde yoğunluğundaki değişim arasında negatif ilişki bulundu. İlk MRG bulgularında yaş, hastalık süresi ve hastalı-ğın başlangıç yaşı ile gri madde arasında negatif korelasyon, eğitim süresi ile gri ve beyaz madde arasında pozitif bağıntı bulundu.
Sonuç: Kronik şizofreni hastalarında, zamanla beyin hacminde anlamlı değişiklik olmadığı ve kümülatif APİ kullanımının hacim değişikliği üzerine etkisinin olmadığı, TAPİların AA-Pİ'lerden farklı olarak beyaz hacim üzerinde etkili olduğu söylenebilir.

Abstract:
Aim: There are a number of neuroimaging studies conducted on patients with schizophrenia. However, questions related with APD (antipsychotic drug) use and the effects of the type of APD on structural brain change are still continuing. The purpose of this study is to investigate the change in the volume of brain structures/ brain volume and its relationship with amount/type of APD used. 
Method: 52 patients diagnosed with schizophrenia based on DSM IV participated in our study. Patients were monitored for 14 months on average. APD doses/types that the patients used during our follow-up were identified and they transformed into dose-year unit via their chlorpromazine equivalent doses. Magnetic resonance images (MRI) of the cases were taken twice with an average interval of 14 months. Total brain volume was included in the analysis matrix as the confounding factor by using general linear model (GLM) on VBM. While paired sample t-test was used in the comparison of images on GLM, ANOVA was used for detecting the changes on drug type and gray matter volume. The relationship between the population and clinical characteristics of the patients and their brain volume findings was examined via SPSS 22.0.
Results: In the study we conducted via VBM method, no relationship detected between APD doses, atypical APD, typical APD and their change. Negative correlation was found between typical APD use and the change in white matter density. In the primary results of the MRI, negative correlation was found between age, duration of illness, the onset of illness and gray matter; and positive correlation was found between duration of education and gray and white matter. 
Conclusion:  It was concluded that on patients with chronic schizophrenia, no significant change was detected in their brain volume over time and cumulative APD use did not have any effect on volume change. Moreover, unlike atypical APD , typical APDs are found to be effective on white volume.