İlköğretim kurumları yöneticilerinin yaşadıkları iş streslerine ilişkin görüşleri: Bir durum çalışması
Opinions of primary school directors on their job stress: A case study
Yazar: FATİH AKCAN
Danışman: DOÇ. DR. İLHAN GÜNBAYI
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Eğitim = Education ; Eğitim kurumları = Education establishments ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Okul yöneticileri = School administrators ; Stres = Stress ; Stres faktörleri = Stress factors ; Stres yönetimi = Stress management ; Stresle başetme = Coping with stress ; Yöneticiler = Managers ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İş stresi = Job stress

Özet:
Eğitim insanı yeryüzünde her yönü ile geliştiren ve onu en güçlü varlık haline getiren temel güçtür. İnsanlar kendilerine özgü bir yetenekle dünyaya gelmektedir. Ama eğitim almamış bir insanın bu yeteneklerini geliştirmesi ve kullanabilmesi olası görünmemektedir. Bu bağlamda, belli bir eğitim sürecinden sonra insanın kendisini hızla geliştirdiği ve sahip olduğu yetenekleri kullanmaya hazır hale geldiği görünmektedir.İnsanın eğitiminde aile ve çevre gibi birçok unsur etkili olmakla beraber, şüphesiz en etkili olanlardan biri okuldur. Okulların içinde ilköğretim okullarının payı çok büyüktür. İlköğretim okullarında verilen eğitimin planlı ve programlı olması ve uzman kişilerce verilmesi, eğitimin daha etkili olmasında önemli rol oynamaktadır. Okulların bu etkililiklerini sürdürebilmelerinde okul yöneticilerine büyük görev düşmektedir. Bütün kurumlarda olduğu gibi ilköğretim yöneticileri de görevlerini yerine getirirken iş stresi yaşamaktadırlar.Bu araştırmanın amacı, ilköğretim kurumları yöneticilerinin yaşadıkları iş stresine ilişkin görüşlerini tespit etmektir. Bu araştırma Antalya ilinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma bütüncül çoklu durum deseninde nitel bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini Antalya ilinde çalışan ilköğretim kurumları yöneticileri oluşturmaktadır. Antalya ilinde toplam 599 adet resmi ilköğretim okulu bulunmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu ise 13 yönetici (5'i okul müdürü ve 8'i müdür yardımcısı) oluşturmaktadır.Bu araştırmada veriler içerik analizi, doküman analizi ve gözlem formlarının analizinden yararlanılarak analiz edilmiştir. Analizde veriler NVivo yazılım programından yararlanılarak kodlanmış ve bu kodlar arasındaki ilişkiler (temalar) belirlenmiştir.Araştırmanın sonucunda, yöneticilerin görevlerinden kaynaklanan bir iş stresi yaşadıkları tespit edilmiştir. Yaşanan iş stresinin kaynakları çok çeşitli olup, stresle başa çıkmada bu kaynakları dikkate almak önem arz etmektedir.

Abstract:
Education is main power which improves the human with every aspect and brings him/her the most powerful being in the world. People are born with a uniqe talent. But, it seems unlikely that a person not trained develop and use these skills. In this context, it seems that after a spesific process of education the man has developed rapidly himself/herself and to have ready to use his capabilities.Although in the education of the human there are many factors are effective such as family, environment, no doubt the most effective one is school. The share of primary schools in the schools is so great. Education provided in primary schools to be planned and programmed by experts plays an importatant role to give the training more effective. Schoool administrators have a great task to maintain the effectiveness of the schools. Primary school managers in carrying out their duties experience job stress as in all other institutions.The purpose of the studying is to determine primary education institutions managers? perceptions about their job stres. This research was conducted in Antalya Province. The research is a qualitative study with a multiple holistic case study design. Data collection method is individual interviews and focus interviews based on the semi-structured with open-ended questions. In addition, obsevation forms and documents are other data collection tools. There are 599 public primary schools in the province of Antalya. 13 mamagers (5 head managers and 8 assistant managers) consist of the sample of the research.In this study, data were analyzed via content analysis, document analysis and analysis of observation forms. Data encoded using Nvivo the software program to analyze them and relationships between these codes (themes) were detemined.As a result, it has been identified managers had job stress due to their tasks. Job stress was experienced due to wide variety of sources and was importatnt to consider these resurces to cope with stress.