Sosyo kültürel değişim kapsamında iç mekanda renk kullanımı ve analizi
The color usage and analysis i̇n context of sosio- cultural change i̇n i̇nterior
Yazar: ESMER AHUNDZADE
Danışman: DOÇ. EMİNE NUR ASİLTÜRK
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Algı = Perception ; Mekan tasarımı = Space design ; Mekansal algı = Spatial perception ; Renkler = Colors ; Sosyokültürel değişme = Socio-cultural change ; Tasarım = Design ; İç mekan = Interior space ; İç mekan tasarımı = Interior design

Özet:
Mekan en geniş anlamda; insanın bir amaca yönelik olarak doğal çevrede gerçekleştirdiği bir sınırlama, yapay bir değişim, sosyal örgütlenmenin ifadesi olan bir kurgulamadır. Tasarlanan mekan, zihinde yaratılan kavramı fonksiyonel ve simgesel olarak dışa yansıtan
bir kabuk olarak da değerlendirilmektedir. Mekan kavramı renk, doku, malzeme gibi
öğelerinin biraraya getirilmesi ve mekana uygulanması sonucunda kullanıcısıyla birlikte kimlik kazanır. Mekan kavramı, tanımı, mekan algısı ve mekan tasarımında anlam üretmekle ilgili tanımlar birinci bölümde geniş bir şekilde ele alınmıştır.
İkinci bölümde tasarım ve iç mimarlık, iç mekanda tasarım süreci, tasarım analizi ve geliştirme, fonksiyon ve erişilebilirlik, estetik(malzeme, renk, doku) incelenmiştir. İçmimarlık mesleği, bayan tasarımcıların proje çalışmalarıyla tanınmış ve kurumsallaşmıştır. Bu alandaki yazılı ve görsel malzemenin artmasıyla birlikte mesleğin tanınırlığı artmış ve projelendirilmiş iç mekanlar kimlik kazanmıştır.
Kültür bir toplumun gelenek, görenek, inanış, düşünce, bilim ve sanat etkinliklerini kapsamakta ve o toplumun nesilden nesile geçen birikimlerinden oluşmaktadır. Toplumlar içinde bulundukları coğrafi alan, konuştukları dil ve toplumsal yapılarına göre kendi kültürlerini meydana getirmiş ve bunun sonucu olarak da farklı kültür yapılanmalarını ortaya çıkarmıştır.
Üçüncü ve dördüncü bölümlerde kültür konusu ele alınmış; kültürel yaşam, tasarım- kültür ve toplumsal kimlik ilişkisi, uygarlık ve kültür, kültürün yapıları, kültürel bozulma ve kitsch, iç mekana etkileri, islamiyetin türk kültürüne etkileri ile ilgili geniş ve kapsamlı şekilde inceleme yapılmıştır.
Beşinci bölüm' deki çalışmanın amacı insanın, kullandığı nesne ve içinde yer aldığı çevreyle olan ilişkisinin doğal ve teknik kurallarını araştıran ergonomi bilimi içerisinde renk faktörünün rolüne dikkat çekmektir. İnsanın, fiziksel ve psikolojik algılamalarını harekete geçiren rengin, insan- nesne- çevre uyumu açısından önemini vurgulamaktır.
Rengin, psikolojik etkileri ve algılama bağlamında ele alarak, farklı tasarım alanlarında renk uygulamaları ve etkileri araştırılmıştır. Sonuç olarak, rengin algılamaları etkileyen, dikkat, uyarı, motivasyon, verimlilik, iletişim, yaratıcılık gibi noktalardaki rolüyle, psiko sosyolojik bir faktör olarak incelenmiştir. Bununla beraber rengin, günümüze kadar değişerek gelen farklı kültürlerdeki algısının ortaya konulması amaçlanmaktadır. Renklerin tarihi çok eski zamanlara dayanmaktadır. Renkler tarih boyunca değişik coğrafya ve kültürlerde bir ifade aracı olmanın yanı sıra, sembolik düşüncelerin ve anlamların da ifadesi olmuşlardır.
Renkler, nesne ve olayları tanıma, tanıtma ve bildirmede insanların kullandığı en belirleyici unsurlardan biri olmuştur. İnsanların kendileri de dahil olmak üzere varlık âlemindeki her şeyin ayırıcı bir rengi vardır. Altıncı bölüm çalışmasında ışık ve renk tanımları yapılarak, rengin aydınlatma üzerindeki etkileri araştırılmaya çalışılmıştır. Aydınlatma sistemlerinin renk üzerindeki etkileri açıklanmıştır. Bununla beraber rengin de aydınlatma sistemi içerisindeki rolü belirtilmiştir. Bu bağlamda iç mekan aydınlatma sistemlerinin tasarımında mekanda gerçekleştirilen eylemlere bağlı olarak hangi renklerin seçiminin uygun olacağı ve bu renklerin aydınlatma sistemine etkileri açıklanmıştır. Bununla yanaşı altıncı bölümde rengin sınıflandırılması, kontrast, uyumu, özellikleri, tarihten günümüze kadar olan renk kullanımı süreci incelenmiştir.
Toplum ve mekan birbirleri ile doğrudan ilişkili kavramlardır. Toplumsal yaşamdaki her türlü değişim, dönüşüm ve tüm toplusal yaşam pratikleri kendilerine mekansal bir karşılık bulurlar. Doğal ve kültürel öğelerin bir araya gelmesi ile biçimlenen kentler onu oluşturan parçalardan farklı nitelik taşıyan bütünlerdir. Gerek tek yapıların gerekse yapı ve açık yeşil alanların bir araya gelerek oluşturdukları çevrenin yalnızca insanın biyolojik gereksinmelerini karşılayan işlevsellik değil, aynı zamanda psikolojik, entelektüel gereksinmelerini de karşılayan estetik nitelikler de taşıması gerekmektedir.
Yaşadığı bölgenin coğrafyası ve kültürlerine göre konutlar üretmişlerdir. Tarihten günümüze gelen bu konutlarda, bulunduğu coğrafyadaki malzeme ve iklime bağlı olarak, yapım teknolojisi ve kullanılan malzeme farklılaşırken, kültür etkileşiminden dolayı, plan kurgularındaki benzerlikler göze çarpmaktadır.
Yedinci bölümde Şeki Han evi, Gedeki evi ve Safranbolu evlerinin; tarihsel gelişim süreci, plan tipleri, iç mekan kurgusu, cephe özellikleri, kullanılan malzeme ve uygulanan teknikler açısından irdelenmiştir. Ayrıca plan tipleri; tarihsel gelişim sürecine göre en basit plandan, en karmaşık plana doğru anlatılmıştır. İç mekan kurgusu açısından temel öğe olan oda ve oda içindeki donatılar, sofa ve sofanın planı belirleyen merkeziyetçi etkisine de yer verilmiştir.
En sonda ise tüm bu çalışmalar sonucu elde edilen veriler yoluyla bir değerlendirme yapılmıştır.



Anahtar Sözcükler 
Mekan, İç Mimarlık, Tasarım , Kültür, Algılama, Renk

Abstract:
Location is broadly people purpose with its natural environment limitation, artificial change and expression of social organization speculative pricing. Designed space is functional and symbolic concept in opinion reflecting as outer shell. To bought together the concept of space colors, textures, such items materials and as a result of space implementation achieves identify with users. The concept of space, definition, perception of space and space design defines meanings broadly discussed in the first part. 
In second part all about design, interior design, design analysis, improving, function, accessibility and aesthetics (material, color, texture) was investigated. Interior design profession is known as Lady designers' projects and has been institutionalized. Both in written and visual materials on this field increased recognition of profession and projected interiors has gained its own identify. Culture is consist of society's tradition, custom, beliefs, ideas, science and include arts activities and accumulation of society from generation to generation. Communities located within the geographical area, the language formed its own culture according to the social structure and as a result of this occurs constructs of defferent cultures.  
In third and fourth sections deal with cultural issues; cultural life, design- culture, social identify relationship, civilization, culture, structure of culture, cultural disruption, effects of Islam on Turkish culture both interior and extensive analysis was performed . 
The aims of fifth chapter is to draw attention to the objects that people use in relation with environment, natural and technical rules in investigating the science of ergonomics color factors rule. In terms of compliance human- object- environment it emphasize the importance of actuating color in psychological perception, human and physical. Color to  addressing  psychological impact and in the context of detection have been investigated color applications in the fields of different designs. As a result have been investigated as psychosocial factor affects as well as its role in point of color perception, attention, warning, motivation, productivity, communication, creativity. Moreover color aims to perception in different cultures which changes untill today. Color is based on the history  of ancient  times. Throughout history colors as well as being a tool of different geographies and expression of cultures, symbolic thoughts and became meaning of the phrase. Colors, objects, events detection, identification and reporting used by people has been one of the most decisive factor. People including themselves has its distinctive color everything in the cosmos. 
In sixth chapter studied light and made color definitions has been investigated color effects on lighting. The discoloring effects of lighting systems was described. However it specified its role in the color lighting system. In this context it described the design of interior lightining systems in the space depending on the actions taken in the choice of which color would be appropriate and effects on lighting system. Despite this from history till today color use process was examined in the classification of color, contrast, harmony, features. 
Society and space are concepts which directly related to each others. Whole changes in social life, transformation and all social life practices finds spatial provision by themselves. Combinations of natural and cultural elements are complete bearing different nature of its components. Both only structures and structure of outdoor spaces not only require environment needs to human biological but also needs to carry out psychological, intellectual requirements on aesthetic qualities. 
Residences have produced according to the geography and areas inhabited culture. Geography materials and construction tecnology which is depending on and defferent used materials, interaction of culture, similarities on plan fictions are outstanding from history till today's residences.
 In the seventh chapter had been investigated process of historical development, plan types, interior fiction, facade properties, used and applied techniques materials of Shaki Khans' Palace, Gedeki house and Safranbolu houses. But also plan types has been described according historical evolution from simple plan till complex plan. Basic elements of interior fiction such as room and room suppliers; sofa and central impact of sofa was also included. 
At the end whole obtained results of these studies was made assessment.



Key Words
Location, Interior Architecture, Design, Culture, Perception, Color