Performans sanatının resim ile ilişkisinin beden-tuval üzerinden incelenmesi
Examination of the relationship of performance art and painting through body-canvas
Yazar: FERAY GÖZÜKIZIL
Danışman: PROF. DR. ZEKİ UMAY
Mersin Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Bilim Dalı / Resim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Beden = Body ; Eylem = Action ; Performans sanatı = Performance art ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Süreç = Process ; Tuval resimleri = Canvas paintings ; Zihin = Mind

Özet:
İnsan yaşamının temelini oluşturan sıradan gündelik eylemlerin ve yapıp-etmelerin
dayanağı olan beden; bu tez çalışmasının asıl meselesini oluştururken, sanat alanındaki yerini
de her daim korumuştur. Bedenin değişimi, dönüşümü ve işlevselliği üzerinde durulan ilk
bölümde; kişilerle birlikte başlayan kimlik, kişilik ve karakter arayışının, ilk olarak beden
üzerinde yapılacak olan yeniliklerle birlikte kazanılacağına inanılmasına ve zihinde yer edinen
bu inanç sisteminin büyük kitlelere nasıl dönüştüğüne değinilmiştir. Sanatsal anlamda zihinsel
bir arka plana gerek duymadan, salt şekilsel ve görsel olandan öteye geçemeyen bu bedenler,
acilen kurtarılması gereken zihinlere dönüşmektedir. Bu tür anlayışlardan arınmış zihinler;
değişim, dönüşüm ve işlevsellik kavramlarını öz farkındalık ve bilinçlilikle birlikte ortaya
koyabilmektedirler. Bilinçli bir şekilde kendi bedensel mevcudiyetini sanatsal alana taşıyan
performans sanatçıları, kendi bedenlerini çalışmanın hem kendisi hem de fail nedeni
göstererek, zihin ve beden ikilisi bağlamındaki yerini de almıştır. Salt davranıştan ibaret
kalmayıp, bedensel olanın ötesine geçme arzusu duyan performans sanatçıları, içinde
bulundukları toplumsal ve kültürel yapıların aksaklıklarını eleştirirken; zihinsel ve bedensel
sınırlılıkları kendi bedenleri üzerinden gerçekleştirmekte ve aynı zamanda küresel ölçekteki
sınır ve sınırsızlıkları da gözler önüne sermektedir. Performans sanatına dair daha ayrıntılı
bilgileri içeren ikinci kısımda; performans sanatına gelinceye dek sanat tarihinde yaşanmış olan
kırılmalara değinilerek, tuval yüzeyindeki beden imgelerinin zaman içerisinde performans
sanatına nasıl evirildiğine yer verilmiştir. Performans sanatının kökenini her ne kadar ilkel
insanlardaki ayinlere kadar götürmek mümkün olsa da, bu kısımda yer alan başlangıç noktasını
Romantizm akımı oluşturmaktadır. Çeşitli beden imgelerinin, performans ve resim sanatı
bağlamında ele alınmış olması dayanak noktası olup, Romantizm akımıyla birlikte salt şekilsel
ve görsel olanın erimeye başlaması da, bu kısmın neden Romantizm ile beraber başlatıldığının
gerekçesi olmuştur. Son kısımda yer alan Uygulama Alanı; kendinden olanı, kendinle ortaya
koymayı bir diğer amaç edinen performans sanatının özünde yer alan bu düşünce sistemiyle
ortak bir gaye taşımaktadır. Ortaya koyulmuş olan tüm bu çıktılar, uzun bir sürecin getirisi olan
davranışların ötesinde yer alan zihin ve bedenin harmanlanmasıyla birlikte salt eylemsellikten
çıkartılıp, artık sürecin bizatihi kendisi olmuştur.

Abstract:
The body, which is the base of ordinary daily actions and deeds that form the basis of human life, has always preserved its place in art and it is the main subject of this study. In the first part, which focuses on the change, transformation and functionality of the body; it is mentioned that the belief that the search for identity, personality and character, which starts with individuals, will first be gained through the reforms to be made on the body and how this belief system taking place in the mind, turns into large masses. These bodies, which cannot go beyond the purely formal and visual, without the need for a mental background in the artistic sense, turn into minds that need to be rescued urgently. Minds free from such understandings can reveal the concepts of change, transformation and functionality together with self-awareness and consciousness. Performance artists who consciously carry their own bodily existence to the artistic field have also taken their place in the context of the mind and body duo, by showing their own bodies both as the work itself and as the agent. Performance artists, who desire to go beyond the bodily, not merely behavior, criticize the faults of the social and cultural structures in which they live, they realize their own mental and physical limitations through their own bodies, and at the same time reveal the limits and limitlessnesses on a global scale. In the second part, which contains more detailed information about performance art, it is mentioned how the body images on the canvas surface have evolved into performance art over time, by referring to the fractures that have occurred in the history of art until the emergence of performance art. Although it is possible to trace the origin of performance art to the rituals of primitive people, the starting point in this part is the Romanticism movement. The fact that various body images have been discussed in the context of performance and painting art is the mainstay and the fact that the purely formal and visual have begun to fade together with the Romanticism movement is the reason why this part was started with Romanticism. The Field of Application in the last part has a common goal with this system of thought that is at the core of performance art, which aims to present what is yourself through yourself. All these outputs have been separated from pure action with the blending of mind and body, which is beyond the behaviors that result from a long process, and now have become the process itself.