Metabolik sendromlu hastalarda paraoksonaz aktivitesi ve gen polimorfizmi
Paraoxonase activity and gene polymorphismin patients with metabolic syndrome
Yazar: NURDAGÜL ŞERİFE NURANİ ÇULCU
Danışman: PROF. DR. FATMA BİRGÜL IŞIK
Dicle Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Obezite = Obesity ; Paraoksonaz = Paraoxonase ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic

Özet:
Amaç: Metabolik Sendrom birçok risk faktörünün bir arada bulunması olarak tanımlanmaktadır. Hem kardiyovasküler hastalıklar hem de tip 2 diyabetin en önemli ve en sık nedenleri arasında yer alır. Paraoksonaz (PON1) insan serumunda HDL'ye bağlı olarak bulunan önemli bir karaciğer  enzimidir. PON1'in enzimatik aktivitesi bireysel farklılıklar göstermektedir. PON1 aktivitesindeki bu değişimler bu enzimi kodlayan gen bölgesindeki polimorfizimler nedeniyledir. Paraoksonaz gen ailesi üç gen içermektedir. PON1 geni kodlama bölgesi iki polimorfik bölgesinde aminoasit değişikliğine uğrar. Bunlar Lösin→Metiyonin (55. kodon L/M) ve Glutamin→ Arjinin (192. kodon Q/R) aminoasit değişimleridir. 192. pozisyonda glutamin bulunan homozigot bireylerde paraoksonaz aktivitesi düşük, arginin bulunan homozigot bireylerde aktivite yüksek görülmüştür. Metabolik sendrom özelliklerini taşıyan bireylerde serum PON1 aktivitesi ölçümünün rutin laboratuvar çalışmaları arasında olabilirliğini ve paraoksonaz gen polimorfizmi ile ilişkisini araştırmayı amaçladık. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Endokrinoloji Klinik ve Polikliniğine başvuran, MS tanı kriterlerinden en az üçünü gösteren ve MS tanısı almış 101 hasta ile 59 sağlıklı kontrol grubu ile yapılmıştır. Çalışmaya dahil edilen 101 MS 'lu hastada PON 55 ve PON 192 gen polimorfizmlerinin dağılımı polimeraz zincir reaksiyonu-restriksiyon fragmanı uzunluk polimorfizmi (PCR RFLP) yöntemi ile incelenmiş, serum PON aktivite düzeyleri ölçülmüş ve 59 sağlıklı kontrol grubu bireyi ile karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Serum PON aktivite düzeyi hasta grubunda istatistiksel olarak azalma göstermektedir(p<0,01). PON1 QQ genotipe sahip bireyler düşük enzim aktivitesi  
gösterirken, PON1 MM genotipe sahip bireylerde hasta ve kontrol grubunda istatistiksel olarak fark bulunmamıştır.
Sonuç: MS'da PON aktivitesinin azaldığını gözlemledik. Genetik polimorfizm açısından da genotip frekanslarının bu değişimleri destekler nitelikte olduğunu bulduk.

Anahtar Kelimeler: Paraoksonaz, Metabolik sendrom, Polimorfizm, Diyabet,
Obezite.

Abstract:
Aim: Metabolic Syndrome  is defined as the coexistence of many risk factors. It is one of the most important and most common causes of both cardiovascular diseases and type 2 diabetes. Paraoxonase (PON1) is an important liver enzyme linked to HDL in human serum. The enzymatic activity of PON1 shows individual differences. These changes in PON1 activity are caused by polymorphisms in the gene region encoding this enzyme. The paraoxonase gene family includes three genes. The PON1 gene encoding region undergoes amino acid changes in two polymorphic regions. These are amino acid changes of Leucine → Methionine (55th codon L / M) and Glutamine → Arginine (192nd codon Q / R). In homozygous individuals with glutamine at position 192, paraoxonase activity was found to be low, activity was found to be high in individuals with arginine whereas moderate activity was observed in heterozygous individuals. It is known that serum PON1 activity is low in individuals with metabolic syndrome features. We aimed to investigate the probability of serum PON1 activity among routine laboratory studies in individuals with metabolic syndrome and the relationship with paraoxonase gene polymorphism
Materials and Methods: Our study was carried on with 101 patients who applied to Endocrinology Clinic and Polyclinic of Dicle University Medical Faculty Research and Application Hospital and who had at least three of the MS diagnostic criteria and who were diagnosed with MS and with a control group consisting of 59 healthy individuals. Distribution of PON 55 and PON 192 gene polymorphisms in the 101 MS patients included in the study was examined by polymerase chain reaction-restriction fragment length polymorphism (PCR RFLP) method and their serum PON activity levels were measured and compared with 59 healthy individuals in the control group.
 Findings: Serum PON activity level showed a statistically significant decrease in the patient group(p <0.01). Individuals with the PON1 QQ genotype exhibited low enzyme activity whereas those with PON1 MM genotype had no statistically significant difference in the patient and control groups.
Result: We observed that PON activity decreased in MS. We also found that genotype frequencies support these changes, in terms of genetic polymorphism.

Key words: Paraoxonase, Metabolic syndrome, Polymorphism, Diabetes, Obesity.