1924-1960 yılları arasında eser veren öğretmen yazarların eserlerinin öğretmen ve eğitim idealizmi yönünden değerlendirilmesi
An evaluation of the literary works of teacher- author, who produced their work between 1924-1960 in terms of teacher and education idealism
Yazar: İPEK ERCANASLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EROL OGUR
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Edebi eserler = Literary works ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk romanı = Turkish novel ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yazarlar = Authors ; Öğretmenler = Teachers ; İdeal öğretmen = Ideal teacher ; İdealizm = Idealism

Özet:
Bu çalışma, eğitim ve öğretim faaliyetlerinde bulunmuş yazarların 1924-1960 yılları arasında yayımlanan ve öğretmen karakter içeren romanları incelenerek ideal eğitim ve ideal öğretmen özelliklerine ulaşılması amaçlanan nitel bir çalışmadır. Bu amaçla çalışmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın kapsamını 1924-1960 yılları arasında öğretmen yazarlar tarafından yazılıp yayımlanmış eğitim ve öğretmen konulu 20 roman oluşturmaktadır. Araştırma sürecinde öncelikle söz konusu dönem aralığında öğretmen yazarlar tarafından yazılmış, öğretmen karakter içeren 20 romana ulaşılmıştır. Romanlara ulaşıldıktan sonra bu eserlerin içinde bulunan idealist öğretmen modeline, ideal eğitim ve öğretim şekline yönelik mesajlar belgesel tarama yöntemi kullanılarak bulunmuş ve bu mesajlar içerik analizi ve betimsel analiz metotları kullanılarak ideal eğitim ve ideal öğretmenlik anlayışı bakımından yorumlanmıştır. 
Bu araştırma sonucunda, öğretmen yazarlar tarafından yazılan öğretmen ve eğitim konulu romanlardan ideal eğitim ve ideal öğretmenliğe ait mesajlara ulaşılabileceği görülmüştür. Araştırma kapsamında elde edilen bu mesajların yorumlanmasıyla öğretmenlerin görev yaptıkları yerlerin ekonomik yapısının, öğretmenlerin halk ile sosyal ilişkilerinin, halkın eğitime olan bakışının ve öğretmenlerin mesleklerini tercih etme sebeplerinin doğrudan eğitim faaliyetlerinin niteliğini etkileyebileceği anlaşılmıştır. Buna ek olarak maddi ve doğal problemler ile öğretmenlerin, halkın, bürokratların ve öğrencilerin olumsuz fikir ve davranışlarının ideal eğitim ortamının oluşturulmasına engel oldukları görülmüştür. Eğitimi etkileyen bu olumsuz unsurlarla birlikte; idealist öğretmen karakterlerin, halkın ve bürokratların bu olumsuzlukları ortadan kaldırmak için yaptıkları çeşitli icraatlar da ortaya konmuştur. Son olarak ise romanlardaki öğretmen karakterlerin sahip oldukları niteliklerden ve sergiledikleri davranışlardan ideal öğretmen tipinin özelliklerine ulaşılmıştır.

Abstract:
This study is a qualitative study aimed at achieving ideal education and ideal teacher characteristics by examining novels containing teacher characters published between 1924-1960 by the authors engaged in education and training activities. For this purpose, descriptive scanning model was used. The scope of the study consisted of 20 novels on education and teacher, which were written and published by teacher writers between 1924-1960. During the research process, 20 novels containing teacher characteristics have been identified, primarily written by teacher writers during the period in question. After the identification of the novels, the messages related to the idealist teacher model, ideal education and training method were determined by using documentary scanning method and these messages were interpreted in terms of ideal education and ideal teaching understanding by using content analysis and descriptive analysis methods.
As a result of this research, it is seen that ideal education and ideal teaching messages can be obtained from teacher and education novels written by teacher writers. By interpreting these messages, it was understood that the economic structure of teachers' places, the social relations of teachers with the public, the public's view on education, and the reasons of teachers preferencing their jobs could directly affect the quality of educational activities. In addition, the material, natural problems, negative opinions and behaviors of the teachers, the public, the bureaucrats and the students prevented the creation of an ideal educational environment. Together with these negative factors affecting education; the various actions that the idealist teacher characters, the public and the bureaucrats have done to eliminate these drawbacks have been put forward. In conclusion, the characteristics of the ideal teacher type were obtained from the teacher characteristics and behaviors of the teacher characters in the novels.