Sağlık çalışanlarının aşılanma durumunun belirlenmesi ve işe bağlı gerginlik düzeyi ile ilişkisinin incelenmesi
Determining the vaccination status of healthcare employees and investigation of its relationship with work related stress
Yazar: ASLIGÜL SARILI
Danışman: UZMAN DR.ÖZGE TUNCER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Bozyaka Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Bulaşıcı hastalıklar = Communicable diseases ; Sağlık personeli = Health personnel ; Stres = Stress ; İş ortamı = Work environment

Özet:
Amaç: Bu çalışmada sağlık çalışanlarının aşılanma durumunu belirlemek, yaptığı işe
bağlı aşı ile korunulabilen bulaşıcı hastalıklardan kaynaklı oluşabilecek gerginlik
düzeyini tespit etmek ve aşılanma durumu ile işe bağlı gerginlik düzeyi arasındaki
ilişkiyi irdelemek hedeflenmektedir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Ekim 2020 ile Aralık 2020 arasında İzmir Bozyaka
Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde çalışan, 18 yaş üstü 360 sağlık çalışanı ile
gerçekleştirildi. Katılımcılara literatür taranarak hazırlanan demografik bilgi formu,
bulaşıcı hastalıklara bağlı kaygı düzeyi ve aşı ile önlenebilen hastalıklara karşı
aşılanma durumlarını ölçen 25 sorudan oluşan anket formu ile 17 sorudan oluşan işe
bağlı gerginlik ölçeği (İBGÖ) uygulandı. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS 22,0
yazılımı kullanılmıştır. P<0. 05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya katılan kişilerin %71,3 ile çoğunluğunu kadınlar
oluşturmaktadır. Yaş ortalaması standart sapmayla beraber 33,66±8,24 yıl idi.
Katılımcıların %40 ile en çok 18-30 yaş aralığında olduğu, %61,7'sinin
üniversite/yüksekokul mezunu, %46,5'inin bekar, %19,9'unun kronik bir hastalığı
olduğu, %39,5'inin çalışma hayatının ilk 5 yılında olduğu belirlenmiştir.
Katılımcıların %33,9'unun daha önceden herhangi bir bulaşıcı hastalığa sahip
hastayla temasının olduğu tespit edilmiştir. Temas sonrası davranışlarına
bakıldığında %53,4'ünün enfeksiyon birimine başvurduğu, 17,6'sının aşı yaptırdığı
görülmüştür. Çalışmamızdaki bireylerin İBGÖ'den aldıkları toplam puan
ortalamaları 40,10±6,99 olarak tespit edilmiştir. Araştırmamızda bireylerin işe bağlı
gerginlik düzeyleri arasında; dahiliye kliniklerinde çalışanların, kendilerine veya
ailelerine işleri kaynaklı bulaşıcı hastalık bulaştırma kaygısı yaşayanların, bu kaygı
nedeniyle işinden soğuduğunu veya iş değişikliği düşündüğünü belirtenlerin ve
bulaşıcı etkenlerle temas durumuna evet diyenlerin İBGÖ sonuçları daha yüksek
bulunmuştur.
Sonuç: Sağlık çalışanlarının kendilerine veya ailelerine hastalık bulaştırma
düşünceleri tespit edilmiş olup bu düşünceler nedeniyle işe bağlı stres yaşadıkları
görülmüştür. Araştırmamızda bulaşıcı hastalıklarla başa çıkmak için yeterli olduğunu
düşünen sağlık personelinin bile enfekte materyele maruz kaldıktan sonra tıbbi
destek alma ihtiyacı hissetmediği saptanmıştır. Aşılanma durumları
değerlendirildiğinde hiç aşı yaptırmayanların olduğu, genel olarak hedef aşılanma
oranlarına uzak olduğumuz gözlemlenmiştir.
Anahtar kelimeler: Aşılar, Bulaşıcı hastalıklar, İşe bağlı gerginlik, Sağlık
çalışanları.

Abstract:
Objective: The goal of this study is to determine the vaccination status of healthcare
workers, to determine the level of work-related stress that may be related to
infectious diseases that can be prevented by vaccination, and to examine the
relationship between vaccination status and work-related stress .
Materials and Methodology: Our study was conducted between October 2020 and
December 2020 with the participation of 360 healthcare professionals over the age of
18 working at the Izmir Bozyaka Training and Research Hospital. The participants
completed a demographic information form prepared through a literature review; a
questionnaire consisting of 25 questions, measuring the level of anxiety related to
infectious diseases and the status vaccination against diseases that can be prevented
by vaccination; and a work-related stress scale (WRSS) questionnaire consisting of
17 questions. The SPSS 22. 0 software has been used for the statistical analysis of the
data. A value of P <0. 05 was accepted as statistically significant.
Results: Women constitute the majority of the participants, making up 71. 3% of all
participants. The mean age of participants was 33. 66 with standard deviation ±8. 24
years. The largest group of participants were those between the ages of 18-30 who
constituted 40% of the participants, 61. 7% were university / college graduates, 46.
5% were single, 19. 9% had a chronic disease, 39. 5% were in the first 5 years of
their working life. 33. 9% of the participants were found to have had contact with
patients who had an infectious disease before. Upon examination of their behavior
following contact, it was observed that 53. 4% contacted the infection unit with 17.
6% having vaccination. The mean score of the individuals in the WRSS
questionnaire was 40. 10 ± 6. 99.
When looking at the results of work-related stress level questionnaire, those
who worked at internal medicine clinics, those who were concerned about
occupational infectuous disease transmission to themselves or to their families, those 
who reported alienation from their job or were considering a job change because of
this concern, and those who responded 'yes' to contact with infectious agents had
higher WRSS results.
Conclusion: In our study, we observed the thoughts of healthcare professionals
about transmission to themselves and or to their families, and found that they
experienced work-related stress because of these thoughts. We observed that even
healthcare personnel who believed they were sufficiently equipped to cope with
infectious diseases did not feel the need to seek medical support after exposure to
infected material. When examining vaccination status, we observed the presence of
individuals who have never had a vaccination and concluded that overall vaccination
rate goals remain distant.
Keywords: Vaccines, Infectious diseases, work related stress, Healthcare workers