Su ürünleri ve tarım kredi kooperatif ortaklarının kooperatifçiliği algılama analizi üzerine bir araştırma: Sinop ili örneği
A research on the perception analysis of fisheries and agricultural credit cooperative partners on cooperativism: Sinop sample
Yazar: SEBAHATTİN YÜNDEM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENNAN YÜCEL
Sinop Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Su Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Araştırmada amaç, anket yöntemiyle elde edilen verilerden Sinop'ta faaliyet gösteren Su Ürünleri Kooperatifleri ve Tarım Kredi Kooperatifleri ortaklarının, kooperatifçiliği algılamalarının tespiti amaçlanmıştır. Araştırmada kooperatiflerin olması gereken özellikleri, temel kooperatif değerleri, kooperatif mevzuatları, kooperatif yönetiminden beklentilerin, ortaklar tarafından nasıl algılandığı değerlendirilmesine yönelik saha çalışması gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında 125'i Su Ürünleri Kooperatifi ortağı olmak üzere 308 kooperatif ortağı ile gönüllülük esasına göre yüz
yüze görüşme gerçekleştirilmiştir. Sahada anket yoluyla elde edilen veriler, betimsel istatistik ve Lojistik Regresyon yöntemi ile analiz edilmiştir. Kooperatifler sivil toplumun ekonomik örgütü olarak adlandırılmakta; çiftçinin, esnafın, işçinin ekonomik savunma aracı olarak görülmektedir. Kısaca kooperatifler, ekonomik faaliyette bulunan sivil toplum örgütleridir. Bu cümleden olarak, sektöre, özellikle kırsala desteği, aidiyet duygusu, ortak sorumluluk ve dikey işleyen hiyerarşik model yerine, bilimsel çalışmalarla geri bildirimleri yaygınlaştırarak yatayda bütünleşik güçlü örgütlenmeyi sağlayabilecek sivil toplumun yapılanmasıdır. Yapılan Lojistik Regresyon analizi sonucunda kooperatif ortaklarının "maddi durumunuzu nasıl tanımlarsınız" ifadesi üzerinde; eğitim durumunun, kooperatif üyelik yılının, internet kullanma amacının ve ek gelir durumlarının, ekonomik durumlarının tanımlanmasında etkili olduğu belirlenmiştir. Eğitim durumu %5 anlamlılık düzeyinde negatif yönde etken olduğu belirlenmiştir. Diğer bir ifade ile %95 ihtimalde eğitim düzeyi arttıkça ortaklar maddi gereksinimlerinin arttığını, kendilerinin yetersiz maddiyata sahip olduklarını ifade etmekte etken olduğu anlaşılmıştır. Ek gelir durumu arttıkça %95 olasılıkla kendilerinin ekonomik durumlarının daha iyi olarak yorumlayacakları anlaşılmaktadır. Ayrıca analiz sonuçlarına göre kooperatiflerin esas amacının kar elde etmek olmadığı ile ilgi olarak ortakların yaşları ile negatif yönde ilişki olduğu tespit edilmiştir. Aynı şekilde "ortakların kooperatif sözleşmesini okuma durumları ve ek gelir durumları arasında da negatif yönde ve istatistiki olarak anlamlı ilişki bulunduğu görülmektedir. Bürokrasinin kooperatif faaliyetlerini olumsuz etkiliyor düşüncesini ortakların "yaşları" negatif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Ortakların kooperatif yönetimine katılımının önemi dikkate alındığında bu araştırmada ortakların kooperatif yönetimine katılma durumları ve bunu etkileyen faktörler analiz edilerek, Türkiye'de kooperatifçilikle ilgili eksikliklerin yöresel tespit edilmesi ile ulusal kooperatifçilik faaliyetlerine katkı sağlayacağı bakımından da araştırma ayrıca önem taşımaktadır. ANAHTAR KELİMELER: Kooperatif, Lojistik Regresyon, Sinop

Abstract:
The research aimed to determine the perception of cooperatives by the members of Fisheries Cooperatives and Agricultural Credit Cooperatives operating in Sinop from the data obtained by the survey method. In the research, a field study was carried out to evaluate the characteristics of cooperatives, basic cooperative values, cooperative legislation, expectations from cooperative management, and how they are perceived by the members. Within the scope of the research, face-to-face interviews were conducted voluntarily with 308 cooperative members, 125 of whom were members of Fisheries Cooperatives. The data obtained through the field survey were analyzed by descriptive statistics and the Logistic Regression method. Cooperatives are referred to as the economic organization of civil society and are seen as a means of economic defense for farmers, tradesmen, and workers. In short, cooperatives are civil society organizations engaged in economic activities. In this sense, it is the structure of civil society that can provide support to the sector, especially the rural areas, a sense of belonging, shared responsibility, and a strong horizontally integrated organization by disseminating feedback through scientific studies instead of a vertically functioning hierarchical model. As a result of the Logistic Regression analysis, it was determined that education level, years of cooperative membership, purpose of using the internet, and additional income were effective in defining the economic status of cooperative members in line with the statement "How would you describe your financial situation". Education level was found to be a negative factor at a 5% significance level. In other words, with a 95% probability, it was understood that as the level of education increases, the partners state that their financial needs increase and that they have insufficient material resources. As the level of additional income increased, it was understood that with a 95% probability, they will interpret their economic situation as better. The analysis also revealed that there was a negative correlation between the age of the members and the fact that the main purpose of cooperatives is not to make a profit. Likewise, there was a negative and statistically significant relationship between "reading the cooperative agreement" and "additional income". It was found that the "age" of the members negatively affected the idea that bureaucracy negatively affects cooperative activities. Considering the importance of members' participation in cooperative management, this research  is also important in terms of contributing to national cooperative activities by analyzing the participation of members in cooperative management and the factors affecting it and identifying the deficiencies related to cooperatives in Turkey. Keywords: Cooperative, Logistic Regression, Sinop