Temel bir insan hakkı olan adil yargılanmanın unsuru olarak gerekçeli karar hakkı
Right of reasoned decision as an element of the fundamental human right to a fair trial
Yazar: ÖMER FARUK ATAGÜN
Danışman: PROF. DR. HASAN TAHSİN FENDOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Adil yargılama = Fair hearing ; Adil yargılanma = Fair trial ; Anayasa = Constitution ; Gerekçe = Reason ; Gerekçe yükümlülüğü = Duty to give reason ; Gerekçelendirme = Justification ; Temel haklar = Fundamental rights ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Temel hak ve özgürlükler öncelikle düşünsel alanda, daha sonra anayasalarda ve uluslararası sözleşmelerde yer alan tarihsel bir hukuk mirasıdır. Günümüzde bireyin özerk yapıda sahip olduğu birtakım yaşam standartlarının belirlenmesi, hukuk düzeni tarafından tanınan hak ve özgürlükler ile mümkün olmaktadır. Diğer yandan hak ve özgürlükler, girift ilişkilerden oluşan toplumsal yapıda sıklıkla çeşitli ihlallere maruz kalmaktadır. Devletin en temel yetkilerinden olan ve hukuki uyuşmazlıkların giderilmesi için görev yapan yargı erki, kişilerin hak ve özgürlüklerini koruyan yegane merciidir. Yargılamanın taraflar için eşit koşullarda ve belirli haklar çerçevesinde yürütülmesi temel bir insan hakkı olan adil yargılamayı oluşturur. Temel bir insan hakkı olan adil yargılama, her bireyin kendisi hakkında verilen nihai kararın gerekçeli olmasını zorunlu kılar. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin geliştirdiği içtihatlar çerçevesinde gerekçeli karar, adil yargılamanın temel bir unsuru olması yönüyle hak niteliğinde görülmektedir. Bu tezde gerekçeli karar hakkının, temel hak ve özgürlükler nosyonunda sahip olduğu önemli işlevin altı çizilmektedir. Bu bağlamda gerekçeli kararın, temel hak ve özgürlükler adına hukuk düzeninde erişilen nihai nokta olduğu vurgulanmaktadır.

Abstract:
Fundamental human rights and freedoms are a historical legal legacy which firstly takes place in the intellectual purview, then in constitutions and lastly in international contracts. Today, the determination of certain living standards, that each and every person has in an autonomous structure, is possible by the recognition of rights and freedoms in the legal order. On the other hand, rights and freedoms are frequently exposed to various violations in the social structure of intricate relationships. The jurisdiction, which is one of the most fundamental powers of the state and serves to resolve legal disputes, is the sole authority protecting the rights and freedoms of individuals. The execution of the proceedings under equal conditions for the parties and within the framework of certain rights constitutes a fair trial, which is a basic human right. Fair trial, which is a basic human right, requires each individual's final court decision to be justified. Within the framework of the case law developed by the European Court of Human Rights, the reasoned decision is recognized as a right as a fundamental element of fair trial. In this thesis, the important function of the right of reasoned decision is underlined in the notion of fundamental rights and freedoms. In this context, it is emphasized that the reasoned decision is the ultimate point, reached in the legal order under the name of fundamental rights and freedoms.