0-12 aylık bebeği olan annelere verilen konak bakımı eğitiminin bilgi düzeyine etkisi
The effect cradle cap care education given to mothers with a 0-12 month old baby on knowledge level
Yazar: TİLBE ROKOP
Danışman: DOÇ. DR. BESTE ÖZGÜVEN ÖZTORNACI
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
GiriĢ-Amaç: Konak, genellikle saçlı derinin üst tabakalarında meydana gelen
kahverengi, sarı renkte pullanmalardır. Temel oluşum nedeni bebeğin saçlı derisinde
fazla yağ salgılanması ve bu salgılanan yağların birikimidir. Bu çalışma, 0-12 aylık
bebeği olan annelere verilen konak bakımı eğitiminin bilgi düzeylerine etkisini
incelemek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Yarı deneysel türdeki bu çalışma, Nisan 2023-Temmuz 2023 tarihleri
arasında İzmir ilinde Sağlık Bakanlığı‟na bağlı bir aile sağlığı merkezine kayıtlı olan
ve 0-12 aylık bebeği olan 33 anne ile yürütülmüştür. Çalışmada, veri toplamak
amacıyla araştırmacının hazırladığı ve uzman görüşleri alınmış olan 16 sorudan
oluşan "Anne-Bebek Sosyodemografik Özellikler Formu" ve 18 sorudan oluşan
"Bebeklerde Konak Bakımına Yönelik Anne Bilgi Değerlendirme Formu"
kullanılmıştır. Annelere araştırmacı tarafından hazırlanan ve uzman görüşleri alınan
"Bebeklerde Konak Bakımı" eğitimi ile 20 dakikalık eğitim uygulanmıştır. Annelere
eğitim içeriğinden oluşan broşür verilmiştir. Veriler, "Bebeklerde Konak Bakımına
Yönelik Anne Bilgi Değerlendirme Formu" ile eğitimden önce, eğitimden iki hafta
sonra ve eğitimden iki ay sonra olmak üzere üç kez toplanmıştır. Elde edilen veriler,
SPSS 24 programında tekrarlı ölçümlerde varyans analizi uygulanarak
değerlendirilmiştir. Çalışma için etik kurul izni, aile sağlığı merkezi kurum izinleri
ve İl Sağlık Müdürlüğü izni alınmıştır. Örneklemdeki annelerden gönüllü olduklarına
ilişkin olur alınmıştır.
Bulgular: Araştırmada yer alan annelerin %63,6‟sının yükseköğrenim mezunu
olduğu, anne yaş ortalamalarının 28,76 olduğu, %72,7‟sinin sezaryen doğum ile
dünyaya geldiği, bebeklerin %57,62‟sinin erkek bebek olduğu, bebeklerin %33,3
oranında haftada üç kez, %75,8 oranla sadece şampuan ile yıkandığı belirlenmiştir.
vi
Annelerin daha önce bebeklerinde konak oluşma durumu %33,3 olarak bulunmuştur.
Eğitim öncesi yapılan testte ortalama puan 18 üstünden 6,73 bulunurken eğitim
sonrası ikinci haftada yapılan testin puan ortalaması 10,15, eğitim sonrası ikinci ayda
yapılan testin puan ortalaması 10,00 olarak bulunmuştur. Buna göre, annelere verilen
eğitimden sonra eğitim öncesi ve sonrası testlerinden elde edilen bilgi düzeyleri
arasında anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,05).
Sonuç: Bulgular incelendiğinde eğitim öncesi annelerin konak bakımı ile ilgili bilgi
düzeylerinin ortalamanın altında olduğu belirlenmiştir. Verilen konak bakımı
eğitiminin annelerin bilgi düzeyinde anlamlı artış sağladığı saptanmıştır. Annelere
belirli aralıklar ile verilecek eğitimler sonrasında bilgi düzeylerinin artacağı
düşünülmektedir.
Anahtar kelimeler: Çocuk hemşireliği; Bebek; Konak bakımı; Eğitim

Abstract:
Introduction-Aim: Cradle cap is usually brown or yellowish flaky scales that occur
on the upper layers of the scalp. The main cause of this formation is the excessive
secretion of oil on the babys scalp and the accumulation of these secreted oils. This
study, was carried out to investigate the impact of cradle cap care education provided
to mothers with infants aged 0-12 months on their knowledge levels.
Method: This semi-experimental study was conducted with 33 mothers who had
infants aged 0-12 months and were registered at a family healty center affiliated with
the Ministry of Healty in İzmir, between April 2023 and July 2023. In the study, data
were collected using two forms: the „„Maternal Infant Sociodemographic
Characteristics Form,‟‟ prepared by the researcher and validated by experts,
consisting of 16 questions and the „„Maternal Knowledge Evaluation Form for
Cradle Cap Care in Infants,‟‟ consisting of 18 questions. Mothers received a 20
minute training session on „„Cradle Cap Care in Infants,‟‟ which was prepared by the
researcher and validated by experts. A brochure containing the content of the training
was provided to the mothers. Data were collected three times using the „„Maternal
Knowledge Evalution Form for Cradle Cap Care in Infant‟‟ before the training, two
weeks after the training and two months after the training. The obtained data were
analyzed using repeated measures analysis of variance (ANOVA) in SPSS 24
software. Ethical approval for the study was obtained from the relevant institutional
review board, family health center authorities and the Provincial Directorate of
Health. Informed consent was obtained from the participating mothers who
voluntarily agreed to be part of the study.
Result: The study found that 63,6% of the participating mothers were university
graduates, with an average age of 28,76. Additionally, 72,7% of the mothers gave

birth through cesarean section and 57,62% of the infants were male. Regarding the
bathing habits of the babies, 33,3% were bathed three times a week and 75,8% were
washed only with shampoo. It was determined that 33,3% of the mothers had
experienced cradle cap in their babies before. Before the training, the average score
on the test was 6,73 out of 18, while after the training, the average score on the test
conducted two weeks later was 10,15 and the average score on the test conducted
two months later was 10,0. Accordingly, there was a significant difference in the
knowledge levels between the pre-training and post-training tests (p<0,05).
Conclusion: When the findings were examined, it was determined that the
knowledge level of the mothers about the care of the cradle cap before the education
was below the average. The provided cradle cap care education was found to lead to
a significant increase in the mothers knowledge levels. It is believed that providing
mothers with educational sessions at certain intervals will result in a further increase
in their knowledge levels over time.
Keywords: Pediatric nursing; Infant; Cradle cap care; Education