Kemoterapi alan hastalarda geleneksel, alternatif ve tamamlayıcı tıp tutumu ve sağlık inanışlarının spiritüel iyilik hali ile ilişkisi
The relationship between traditional, alternative, and complementary medicine attitudes and health beliefs and spiritual well-being of patients receiving chemotherapy
Yazar: ZEYNEP TABANLI
Danışman: DOÇ. DR. YELİZ MERCAN
Kırklareli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Bu araştırmada kemoterapi alan hastaların geleneksel, alternatif ve tamamlayıcı tıp tutum ve inançlarının spiritüel iyilik hali ile ilişkisinin incelemesi amaçlanmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu araştırma Temmuz 2023 ile Mart 2024 tarihleri arasında, Kırklareli'nde 18 yaş ve üzeri araştırmaya katılmaya gönüllü 136 kişi ile yürütülmüştür. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp (GETAT) Tutum Ölçeği, GETAT Sağlık İnanış Ölçeği ve Spiritüel İyilik Ölçeği (SİÖ) yardımıyla yüz yüze toplanmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 60,51±11,99 yıl ve GETAT kullanım sıklığı %14,0'dır. GETAT Tutum ve GETAT Sağlık İnanış Ölçeği toplam puanları ile cinsiyet, çalışma durumu, hastalıklarda ilk başvurulan yöntem, GETAT bilgi düzeyi ve GETAT kullanma durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). GETAT Tutum Ölçeği toplam puanları ile yaş arasında; GETAT Sağlık İnanış Ölçeği toplam puanları ile eğitim durumu ve algılanan gelir düzeyi arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). SİÖ toplam puanları ile eğitim durumu arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). SİÖ toplam, Öz Yeterlilik ve Yaşam Planı alt boyut puanları ile Sağlığa Bütüncül Bakış alt boyut puanı arasında pozitif yönlü (p<0,05); Modern Tıbba Karşı Memnuniyetsizlik alt boyut puanı ile arasında negatif yönlü anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,001). SİÖ toplam puanı, Öz Yeterlilik ve Yaşam Planı alt boyut puanları ile GETAT Tutum Ölçeği toplam puanı, Tamamlayıcı Tıbba Düşünsel Bakış alt boyut puanı ve GETAT Sağlık İnanış Ölçeği toplam puanı arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Sonuç olarak, kanser hastalarının tedavi sürecinde spiritüel ihtiyaçlarının ve bütüncül yaklaşımlarının dikkate alınması büyük önem taşımaktadır. Bu farkındalık, hastaların yaşam kalitelerini artırabilir ve tedavi süreçlerini olumlu yönde etkileyebilir.

Abstract:
The present study aimed to examine the relationship between traditional, alternative, and complementary medicine attitudes and beliefs and the spiritual well-being of patients receiving chemotherapy. The study had a descriptive and cross-sectional design and was conducted between July 2023 and March 2024 in Kırklareli with 136 people who were aged 18 and over and who volunteered to participate in the study. The data of the study were collected face to face with the help of the Personal Data Form, Traditional and Complementary Medicine Attitudes Scale (TCMAS), TCMAS Health Beliefs Scale, and Spiritual Well-Being Scale. The mean age of the participants was found to be 60.51±11.99 and the frequency of using TCMAS methods was 14.0%. A statistically significant relationship was detected between TCMAS Attitudes and TCMAS Health Beliefs Scale total scores and gender, working status, using TCMAS methods, TCMAS knowledge levels (p<0.05). Also, significant relationships were detected between TCMAS Attitudes Scale total scores and age, educational status, perceived income levels, and TCMAS Health Beliefs Scale total scores (p<0.05). Statistically significant relationships were detected between the SWS total scores and educational status (p<0.05). A positive relationship was detected between the SWS total, Self-Efficacy and Life Plan sub-dimension scores and the Holistic View of Health sub-dimension scores (p<0.05) and a statistically significant and negative relationship was detected with the Dissatisfaction with Modern Medicine subscale score (p<0.001). No significant relationship was detected between the SWS total score, Self-Efficacy and Life Plan sub-dimension scores and the TCMAS Attitude Scale total score, Reflective View of Complementary Medicine sub-dimension score and TCMAS Health Belief Scale total score (p>0.05). As a result, it is of great importance to consider the spiritual needs and holistic approaches of cancer patients during their treatment process. This awareness can improve the quality of life of patients and affect their treatment positively.