Yerel buğday çeşitlerinin, ürünlerinin üretim vebtüketiminin yaygınlaştırılmasında etkili olan faktörler üzerine katılımcı eylem araştırması
A participatory action research on the factors affecting the dissemination of the production and consumption of local wheat varieties and it's products
Yazar: MESUT YÜCE YILDIZ
Danışman: PROF. DR. SADİ TAYFUN ÖZKAYA
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Son yıllarda gerek ülkemizde gerekse dünyada buğday ve ekmek konusunda üç farklı görüş ortaya çıkmıştır. Birinci olarak; 1960'lardan sonra yapılan buğday ıslah çalışmalarında, buğdayın veriminde sağlanan artışlara karşılık gerek besin içeriklerindeki değişikliklerin sağlık sorunları yaratması, gerekse de bu verim artışının ancak endüstriyel bir tarım sistemi ile gerçekleşmesi sonucu ortaya çıkan ekolojik, ekonomik ve sosyal problemler ekmek ve ürünlerinin tamamen dışlanmasına yönelik bir görüş ortaya çıkmasına yol açmıştır. Buna karşı ana akım görüş ciddi bir problem olmadığı yönündedir. Üçüncü bir görüş olan yerel buğdayların agro ekolojik tarım yaklaşımı ile üretilmesi ve ekşi maya ile ekmek üretilmesi görüşü katılımcı eylem araştırması yaklaşımı ile yürütülen bu çalışmanın konusunu oluşturmuştur.
Yerel buğday ve ekmek üretimi konusunda çalışan üç üretici-tüketici grubu ile Ege Üniversitesindeki topluluk destekli tarım grupları araştırmanın verilerinin toplandığı, bilgi üretiminin gerçekleştiği alanlar olmuştur. Her üç grup ta ürünlerini endüstriyel buğdaylara göre daha iyi fiyatlarla satmaktadırlar. Lezzet ve besleyicilik açısından çiftçilerce aile içi tüketimde de tercih edilmektedir. Verim açısından ise sonuçlar karışıktır. Dağ köylerinde verimler daha iyi ve üretim daha risksiz ve tarım ilacı, kimyasal gübre kullanılmadığından daha masrafsızdır. Daha düşük yükseltideki köylerde ise verim daha düşük olsa da sayılan diğer nedenlerle tercih edilebilmektedir.   Gıda gruplarında sağlanan ekmekler lezzet, sağlık, değerlerle uyum, daha az israf ve kolay erişim nedenleri ile tercih edilebilirken; fiyatının yüksekliği, sert oluşu, tadının bazıları için tercih edilmemesi nedenleri ile istenmeyebilmektedir. Üretici ve gıda grupları yerel buğday ve ürünlerin yayılması için etkili olabilmektedir.
Yerel buğday ve ekmeklerin yayılması için belediyelerin ve kamunun bunları satın alarak kullanması, fiyat, vergi gibi yollarla fiyatlarını desteklemesi, araştırmaları desteklemesi, sürdürülebilirlik ve sağlık açısından yeni kriterlerle buğday ve ekmek üretiminde endüstriyel seçenekleri denetlemesi gerekecektir.

Abstract:
In recent years there have been three different opinions about wheat and bread in our country and in the world. Firstly; In the wheat breeding studies carried out after 1960, the changes in nutrient contents caused health problems in spite of the increases in wheat yield, with the result that this increase in yield was only possible with an industrial agriculture system, resulting in ecological, economic and social problems resulting in an opinion on the exclusion of bread and its products. On the other hand, the mainstream view is not a serious problem. A third view is the production of local wheat by agro ecological agriculture approach and the idea of producing sour yeast and bread by participatory action research approach.
Three producers-consumer groups working on local wheat and bread production and areas of information production, where community-supported agricultural groups research data from Ege University, were collected. All three groups sell their products at better prices than industrial wheat. In terms of taste and nutrition, farmers are also preferred for domestic consumption. In terms of yield, the results are mixed. In mountain villages yields are better and production is more risk free and agriculture is less costly than chemical fertilizer is not used. Lower yields may be preferred for other reasons, although the yield is lower. Bread provided in food groups can be preferred with reasons for taste, health, harmony with values, less waste and easy access; high prices, hardness, taste may not be desired for some reasons not preferred. Producer and food groups can be effective for spreading local wheat and products.
In order to spread local wheat and bread, municipalities and the public will need to purchase and use them, support their prices in ways such as price and tax, support research, and monitor industrial options in wheat and bread production with new criteria in terms of sustainability and health.