Riskli gebeliklerde ve ultrasonografide fetal anomali saptanmış olgularda 4 boyutlu ultrasonografi ile fetal davranış değerlendirilerek oluşturulacak skorlamanın postnatal nörolojik anomalileri saptamadaki yeri
The role of antenatal neuroleoical scoring system by 4D sonography;in assessment of postnatal neurological pathologies
Yazar: HALE BENGİSU
Danışman: PROF. DR. ZEHRA NEŞE KAVAK
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
AMAÇ: Riskli gebeliklerde 3D/4D USG ile fetal davranış değerlendirilerekoluşturulacak skorlamanın, postnatal dönemde nörolojik anormal olgularısaptayabilme etkininliğini değerlendirmek.METOD: Bu çalışmada 26 ile 40. gestasyonel haftalar arasında riskli gebeliği olan70 adet hasta değerlendirildi. 2 boyutlu ultrasonografi ile biyometrik ölçümleryapıldıktan sonra, cihaz ayarı değiştirilerek 4 boyutlu ultrason moduna geçildi,uygun planlarda canlı 3 boyutlu görüntüler elde edildi. Fetal davranışdeğerlendirilmesi, fetal davranışın trimesterlere göre normal standartları baz alınarakyapıldı. 30 dakikalık sürede, ikinci ve üçüncü trimester için belirlenmiş temel 10parametre incelendi, kaydedildi ve KANET antenatal nörolojik değerlendirmeskorlaması uygulandı. Çalışmaya alınan hastaların, doğum şekilleri, doğum haftaları,yenidoğanların kiloları, APGAR skorları ve nörolojik muayeneleri değerlendirildi.Postnatal nörolojik bulgular antenatal bulgular ile karşılaştırılırak, postnatal dönemdeoluşturulan normal, sınırda ve yetersiz grupların, karşıladığı antental skor değerlerigruplandırılarak nörolojik skorlamanın etkinliği değerlendirildi. İstatistikselhesaplamalar için SPSS 11.5 programı kullanıldı. Veriler ortalama ve standart sapmaolarak ifade edildi. İki grup arasindaki değişkenlerin karşılaştırılması için tekrarlayanölçümlerde frekans tabloları, korelasyon analizlerinde Sperman sıra korelasyonu,nonparametrik verilerde Kruskal Wallis varyans analizi ve Ki-kare testi, kullanıldı.BULGULAR: Antenatal skorlama, nörolojik muayene bulgularına göre kategorizeedildiğinde normal olguların skorları 14-20 (17,5± 1,5), sınırda olguların skorları 8-17 (12,7± 2,7), anormal olguların skorları ise 2-5 (4,0± 1,4) olarak saptandı(p<0,005). Bu skor değerleri KANET antenatal skorlama ile karşılaştırıldığında,istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p<0,05). KANET'e göre kategorizeedilmiş antenatal skorlar, 1 ve 5. dakika APGAR'ları ile karşılaştırıldığındaaralarında pozitif yönde korelasyon olduğu saptandı (p<0,01). Antenatal skoru 5 vealtında saptanan olgularda fetal davranış etkilenmiş olup bu skor aralığındakiiiiolgularda postnatal nörolojik patoloji saptanmıştır. Antenatal skoru 6 ile 13 arasındasaptanan olgularda, postnatal değerlendirmede SSS anomalisi var ise nörogelişimdepatolojinin sebat edebileceği, SSS anomalisi yok ise nörolojik takipte patolojikbulguların gerileyebileceği saptanmıştır. Antenatal skoru 14 ve üzerinde saptananolgularda fetal hareketin etkilenmediği ve postnatal major nörolojik patolojigörülmediği saptanmıştır. Spina bifida tanısı olan gebeliklerde, antenatal skora göreanormal ve sınırda olarak değerlendirilen gruplarda, antenatal nörolojikdeğerlendirmenin, sensitivitesi yüksek olarak saptandı ancak prenatal normal olarakdeğerlendirilen grupta, testin spesifikliği düşük olarak değerlendirildi. Sendromik,konjenital anomali ve intrauterin gelişme geriliği (IUGR) saptanan olgularda testinsensitivitesi ve spesifitesi yüksek olarak saptandı. Gestasyonel diyabetes mellitus vetiroid endokrinopati tanısı olan gebeliklerde testin spesifitesi yüksek olarak saptandı.SONUÇ: Literatürde anormal fetal davranış, prenatal nörolojik değerlendirme veskorlama ile ilgili sadece bir referans çalışma mevcuttur. Bu tez çalışması, bu konudaTürkiye'de yapılmış ilk çalışmadır ve özellikle spina bifida olguları, gestasyoneldiyabet, tiroid endokrinopatisi, IUGR varlığı saptanan gebeliklerde, fetal davranışındeğerlendirilmesi ile oluşturulan skorlamanın, postnatal nörogelişimde normal veanormal olguları saptamakta etkin olduğunu göstermektedir. Skoru düşük saptananolgularda postnatal nörolojik patoloji görüldüğü saptanmıştır. Bu çalışmadaoluşturulan çeşitli riskli gebelik gruplarının herbirinde yeterli olgu sayısınaulaşılamadığı için, kötü obstetrik öykü, ürogenital enfeksiyon varlığı, epilepsi veyaabortus öyküsü ile komplike gebelikler gibi altgruplar için testin yeterliliğideğerlendirilemedi. Bu tez çalışması prenatal nörolojik skorlama yapılarak postnatalanormal olguların saptanabilmesinin umut vaadedici olduğunu göstermektedir.Ancak bu konuda daha çok sayıda, nörolojik olgulara ve riskli gebelik altgruplarınaspesifik ve çok merkezli araştırmalara gereksinim vardır.ANAHTAR KELİMELER: Fetal davranış, dört boyutlu ultrason, gebelik

Abstract:
OBJECTIVE: To assess the fetal behaviour of high-risk pregnancies by 3D/4Dsonography, compare it with the postnatal evaluations, and to determine the validityof the antenatal nerological assessment.METHODS: This prospective study consisted of seventy high-risk pregnanciesbetween 26 and 40 weeks of gestation. After the standard 2D sonographic evaluationthe 4D mode was turned on and real-time 3D image was built. The prenatalassessment of the abnormal fetal behaviour was based on the deviation from thenormal standards of thefetal behaviour. In the 30 minute observation period, 10parameters of the fetal behaviour were analyzed and recorded. KANET antenatalneurological assessment test was applied. The variables of the maternal and fetalcharacteristics including gestational age, mode of delivery, the newborns weight, 1.and 5. minute APGAR scores and postnatal neurological findings were evaluated.Based on postnatal neurological evaluation, three subgroups of newborns wereformed and each group is compared with prenatal assessment. And the validity of theKANET scoring system was evaluated.RESULTS: After delivery, postnatal neurological evaluation was performed. Theneonates assessed as normal reached an antenatal score between 14-20 (17,5± 1,5);those assessed as mildly or moderately abnormal, reached an antenatal score between8-17 (12,7± 2,7 ) and those assessed as abnormal reached a score between 2-5 (4,0±1,4 ) (p<0,005). These scores are compared with KANET antenatal assesment andstatistically no significant difference was found (p<0,05). A positive correlation wasfound between the prenatal scores, 1. and 5. minute APGAR scores (p<0,01). Thetest was sensitive for the high-risk pregnancies diagnosed with spina bifida andprenatally described as abnormal and mildly abnormal. In those, prenatally describedas normal, the test specificity was lower. In high risk pregnancies with IUGR,congenital anomalies the test was sensitivie and spesific. In pregnancies complicatedwith GDM, thyroid endocrinopathies the test was spesific.vCONCLUSION: There is only one reference study on abnormal fetal behaviour andprenatal neurological assessment. This work is a preliminary study in Turkey on thissubject. The results indicates no statistically significant difference between theprenatal and postnatal evaluation compared with the reference values. In some of thehigh-risk pregnancies, subgrups were limited in number, in those groups thecomparison with the KANET test was limited. This study also indicates that theprenatal neurological assessment may help the detection of fetal brain andneurodevelopmental alterations occuring in utero. In order to contribute to betterunderstanding of complex neurodevelopmental events multicentric furtherinvestigations are needed.KEY WORDS: Fetal behaviour, four- dimensional ultrasound, pregnancy