Bir tıp fakültesinde son sınıf öğrencilerinin cinsel taciz ve saldırı konusundaki bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge and attitudes of final-term students about sexual harassment and assault in a medical school
Yazar: HİDAYET KASIM
Danışman: PROF. DR. MİNE ESİN OCAKTAN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Cinsel saldırı suçu = Sexual attack crime ; Cinsel taciz = Sexual harassment ; Tıp öğrencileri = Medicine students

Özet:
Amaç: Cinsel taciz ve saldırı, yaşam boyunca olumsuz sağlık sonuçları ile ilişkili yaygın görülen hem mağdur hem de çevresini olumsuz etkileyen önlenebilir ve önemli bir halk sağlığı sorunudur. Çalışmanın amacı, bir tıp fakültesinde son dönem öğrencilerinin cinsel taciz ve saldırı konusundaki bilgi ve tutumlarını değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışma, kesitsel tipte planlanmış ve Temmuz-Ekim 2022 tarihleri arasında yürütülmüştür. Çalışma evrenini bir tıp fakültesinde öğrenim gören 400 son sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Ulaşılması gereken örnek büyüklüğü 194 olarak hesaplanmış kayıp veri ihtimaline karşı 220 katılımcıya ulaşmak hedeflenmiştir. 
Veriler, gözlem altında toplanmıştır. Veri formu; tanıtım formu, Cinsel Taciz ve Saldırı Bilgi Testi, Cinsel Taciz ve Saldırıya Yönelik Tutum Ölçeği, Mesleki Bağlamda ve Mesleki Olmayan Bağlamda Tacize Verilen Tepkiler Soruları'ndan oluşmaktadır.
Bilgi testinden alınan yüksek puanlar bilgi düzeyinin yüksekliğine, tutum ölçeğinden alınan yüksek puanlar ise sağlıklı tutumlara işaret etmektedir. Mesleki Bağlamda ve Mesleki Olmayan Bağlamda Tacize Verilen Tepkiler Soruları katılımcıların sosyal hayatları ile iş hayatlarındaki tutum farklılıklarını değerlendirmektedir. 
Çalışmada kullanılan istatistiksel analiz yöntemleri; Mann Whitney U, Kruskal Wallis H, Spearman korelasyon, Wilcoxon testleri ve CHAID analizidir.
Bulgular: Toplam 400 tıp fakültesi öğrencisinden ulaşılması hedeflenen 220 katılımcının tamamına ulaşılmıştır. Katılımcıların; %47,3'ü erkek, %52,7'si kadın ve %94,5'i Türkiye Cumhuriyeti vatandaşıdır. Katılımcıların ebeveynlerinin öğrenim durumu irdelendiğinde; annelerin %74,5'inin lise ya da üzeri mezuniyet derecesine, babaların ise %89,5'inin lise ya da üzeri mezuniyet derecesine sahip olduğu görülmüştür. Katılımcıların; %52,7'si ailesinin ekonomik durumunu orta olarak ve %60,9'u kişisel aylık gelirlerini yeterli olarak tanımlamıştır. Katılımcıların, derslerdeki başarı durumlarını %56,8'i iyi olarak tanımladıkları görülmüştür. Son bir yıl içinde şiddete ya da tacize maruz kalan katılımcı düzeyi %56,8 olarak bulunmuştur (n=220).
Yapılan çalışmada, katılımcıların Cinsel Taciz ve Saldırı Bilgi Testi'nde, genel bilgi seviyelerinin yüksek ve Cinsel Taciz ve Saldırıya Yönelik Tutum Ölçeğinde ise tutumlarının sağlıklı olduğu sonucuna varılmıştır. Ancak, katılımcıların bazı önermelerde bilgi eksikliği ve sağlıksız tutumlar gösterdiği dikkati çekmiştir.
Katılımcıların bilgi testi sonuçlarında; kadınların, Türk vatandaşlarının, ebeveynlerden sadece babaya ait yüksek eğitim derecesi olan ve sosyal ilişkilerini iyi olarak tanımlayanların bilgi seviyeleri daha yüksek bulunmuştur. Tutum ölçeği sonuçlarında ise; yine kadınların ve sosyal ilişkilerini iyi olarak tanımlayan katılımcıların tutumlarının daha sağlıklı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Her iki testte de, annenin eğitim derecesi, ailenin ekonomik durumu, kişisel aylık gelir, ikamet yeri, ilişki durumu ya da geçmişi ve şiddet, taciz öyküsü faktörleri ilişkili bulunmamıştır. Ayrıca, tutum ölçeğinde uyruk ve babanın eğitim derecesi ilişkili bulunmamıştır.
Bilgi seviyesi yüksek olanların tutumlarının daha iyi olduğu sonucu da çalışmanın dikkate değer diğer bir bulgusudur. Son olarak, mesleki sorumluluk hissettikleri iş ortamlarında sosyal hayatlarına göre cinsel saldırıya daha müdahaleci yaklaşımda bulundukları görülmektedir.
Sonuç: Cinsel taciz ya da saldırı mağdurlarına hizmet verme ihtimali yüksek olan meslek gruplarından hekimlerin varsa bilgi eksikliklerini gidermek, tutumlarını iyileştirmeye odaklanmak bu bağlamda önemli olacaktır. 
Çalışma sonuçlarına göre, eğitim programları ya da derslerin öncelikli olarak genç erkeklere yönelik olması, uygulamaların devlet politikası haline getirilip, toplumda kolektif bilinç oluşmasının sağlanması, örgün eğitim süreçlerinde, mesleki eğitimlerde ve topluma yönelik eğitimlerde konunun öncelikle ele alınması önerilmektedir. Konunun nedenlerinin ve yürütülen çalışmaların izlenmesi ise uygulamaların etkili ve kalıcı olmasını sağlamak için önem arz etmektedir.

Abstract:
Aim: Sexual harassment and violence are common preventable and important public health problems associated with adverse lifelong health outcomes, affecting both the victim and his/her environment. The aim of the study is to evaluate the knowledge and attitudes of final-term students in a medical school about sexual harassment and assault.
Materials and Methods: The study was planned in cross-sectional type and was carried out between July and October 2022. The population of the study consists of 400 senior students studying at a medical faculty. The sample size to be reached was calculated as 194, and it was aimed to reach 220 participants against the possibility of missing data.
The data were collected by a face-to-face method. Data form: It consists of the introduction form, the Sexual Harassment and Assault Knowledge Test, the Attitudes Towards Sexual Harassment and Assault Scale, and the Responses to Harassment in the Professional and Non-Professional Contexts Questionnaire. High scores from the knowledge test indicate high levels of knowledge, and high scores from the attitude scale indicate healthy attitudes. The Survey on Responses to Harassment in the Professional and Non-Occupational Context assesses the differences in attitudes of the participants in their social and business lives.
Statistical analysis methods used in the study; Mann Whitney U, Kruskal Wallis H, Spearman correlation, Wilcoxon tests, and CHAID analysis.
Findings: All 220 participants, which were targeted to be reached from a total of 400 medical faculty students, were reached. Participants; 47.3% are men, 52.7% are women and 94.5% are citizens of the Republic of Turkey. When the educational status of the parents of the participants was examined; It was seen that 74.5% of the mothers had a high school or higher graduation degree, and 89.5% of their fathers had a high school or higher graduation degree. Participants; 52.7% of them defined their family's economic status as medium and 60.9% of them defined their personal monthly income as sufficient. It was seen that the participants defined their success in the courses as good by 56.8%. The level of participants exposed to violence or harassment in the last year was found to be 56.8% (n=220).
In the study, it was concluded that the general knowledge level of the participants in the Sexual Harassment and Assault Knowledge Test was high and their attitudes were healthy in the Attitudes towards Sexual Harassment and Assault Scale. However, it was noted that the participants showed a lack of knowledge and unhealthy attitudes toward some propositions.
In the results of the participants' knowledge test; The knowledge level of women, Turkish citizens, those with only their father's higher education degree, and who describe their social relations as good were found to be higher. In the results of the attitude scale; Again, it was concluded that the attitudes of women and the participants who defined their social relations as good were healthier.
In both tests, maternal education degree, family economic status, personal monthly income, place of residence, relationship status or history, and violence, and history of abuse were not associated. In addition, nationality and father's education level were not found to be related in the attitude scale.
Another remarkable finding of the study is that those with higher knowledge have better attitudes. Finally, it is seen that they take a more intrusive approach to sexual assault in their work environment, where they feel professional responsibility, compared to their social lives.
Conclusion: In this context, it will be important to focus on eliminating the lack of knowledge and improving the attitudes of physicians, if any, from occupational groups that are likely to serve victims of sexual harassment or assault.
According to the results of the study, it is suggested that the training programs or courses should be primarily aimed at young men, the practices should be made into a state policy, collective awareness should be created in society, and the subject should be addressed primarily in formal education processes, vocational pieces of training and training for the society. Monitoring the causes of the issue and the studies carried out is important to ensure that the practices are effective and permanent.