Öz bakım becerilerinde ebeveyn desteğinin çocuklardakiağız-diş sağlığı ve dental ihmal ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between parental support in self-care skills and oral-dental health and dental neglect in children
Yazar: FATMA YANIK ŞILBIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYÇA KURT
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı / Pedodonti Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
ÖZET

Öz Bakım Becerilerinde Ebeveyn Desteğinin Çocuklardaki
Ağız-Diş Sağlığı ve Dental İhmal ile İlişkisinin Değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışmada 36-72 aylık çocukların öz bakım becerilerinde ebeveyn desteğinin çocuklardaki ağız-diş sağlığı ve dental ihmal ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır.

Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Mayıs 2023 ve Mayıs 2024 tarihleri arasında Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı'na başvuran 36-72 ay arası sistemik olarak sağlıklı 602 hasta ve ebeveyni dahil edildi. Bu kesitsel çalışmanın başlangıç aşamasında, çocukların ve ebeveynlerin demografik bilgileri ile çocukların ağız sağlığına ilişkin veriler toplandı. Sonrasında, öz bakım becerilerinde ebeveyn desteğini değerlendirmek için ÖBEDE, ebeveynlerin dental ihmal düzeylerini değerlendirmek için ise DİÖ uygulandı. Son aşamada, çocukların ağız-diş sağlığını değerlendirmek amacıyla ağız içi muayeneleri yapıldı ve dmft, pufa, Pİ, Gİ ve SKİ değerleri kaydedildi. İstatistiksel analiz için Jamovi 2.3.28 İstatistik Programı kullanıldı. Ki-kare, Shapiro-Wilk, Mann-Whitney U Testi, Kruskal-Wallis Testi ve Spearmen Korelasyon Analizi  ve Regresyon Analizi yapıldı. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlendi.

Bulgular: Çalışmaya katılan çocukların %49'u kız (n=294) ve %51'i erkek (n=308) olarak tespit edildi. ÖBEDE ve DİÖ ile dmft, pufa, Pİ, Gİ ve SKİ değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulundu (p<0,05). ÖBEDE ile DİÖ arasında pozitif yönde zayıf korelasyon tespit edildi (r:0,191, p<0,001). Ebeveynlerin eğitim düzeyi, çocuğun yaşı ve kardeş varlığının ÖBEDE toplam puanı üzerinde anlamlı bir fark yarattığı saptandı (p<0,05).  Ebeveynlerin eğitim düzeyi, ailenin gelir seviyesi, çoğun ilk kez diş hekimi ziyaret sebebi, diş fırçasına sahip olma durumu, fırçalama alışkanlığı ve düzeni  ile DİÖ arasında istatistiksel anlamlı bir ilişki bulundu (p<0,05).  

Sonuç: Öz bakım becerilerinde yüksek düzeyde ebeveyn desteği alan ve dental ihmale daha az maruz kalan çocukların ağız sağlığının anlamlı şekilde daha iyi olduğu belirlendi. Dental ihmal seviyesinin artmasınınn öz bakım becerilerinde ebeveyn desteğini artırabileceğini, ancak bu ilişkinin güçlü olmadığı tespit edildi.

Anahtar kelimeler: Ağız-diş sağlığı, Çocuk, Dental ihmal, Öz bakım becerisi

Abstract:
ABSTRACT

Evaluation of the Relationship Between Parental Support in Self-Care Skills and Oral-Dental Health and Dental Neglect in Children

Aim: It is aimed to examine the relationship between parental support in self-care skills of 36-72 month old children and oral-dental health and dental neglect.

Material and Method: The study included 602 systemically healthy patients aged 36 to 72 months and their parents who applied to the Department of Pediatric Dentistry at Recep Tayyip Erdoğan University Faculty of Dentistry between May 2023 and May 2024. In the initial phase of this cross-sectional study, demographic information about the children and their parents, as well as data on the children's oral health, were collected. Subsequently, PSISS was used to assess parental support in self-care skills, and DNS was used to evaluate the level of dental neglect among parents. In the final stage, intraoral examinations were performed to assess the children's oral health and dmft, pufa, PI, GI, and BOP index values were recorded. For statistical analysis, Jamovi 2.3.28 Statistics Program was used. Chi-square, Shapiro-Wilk, Mann-Whitney U Test, Kruskal-Wallis Test, Spearmen Correlation Analysis and Regression Analysis were performed. Significance level was determined as p<0.05.

Results: Of the children participating in the study, 49% were girls (n=294) and 51% were boys (n=308). A statistically significant relationship was found between PSISS and DNS and dmft, pufa, PI, GI and BOP index values (p<0.05). A weak positive correlation was observed between PSISS and DNS (r:0.191, p<0,001). It was determined that the education level of the parents, the age of the child, and the presence of a sibling significantly affected the total score of the PSISS (p<0.05). A statistically significant relationship was found between the education level of the parents, the income level of the family, the reason for the first dentist visit, the possession of a toothbrush, the brushing habit and regularity and DNS (p<0.05).

Conclusion: Children who received high levels of parental support in self-care skills and were less exposed to dental neglect were found to have significantly better oral health. It was found that increasing levels of dental neglect may increase parental support in self-care skills, but this relationship was not strong.

Key words: Child, Dental neglect, Oral and dental health, Self-care skills