Okul öncesi eğitim kurumlarının mimari özellikleri ve donanımı: Çoklu durum çalışması
Architectural features and equipment of preschool education institutions: A multiple case study
Yazar: ŞEYMA GEZENER GÜLSULAR
Danışman: PROF. DR. CELAL TEYYAR UĞURLU
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul mimarisi = School architecture ; Tıbbi araç-gereç ve donanımlar = Equipment and supplies ; Çocuk-okul öncesi =

Özet:
Bu çalışmada okul öncesi eğitim kurumlarında seçilmiş bir örneklemde var olan
mimari özellikler ve donanımın, çocukların gelişim özelliklerine uygun olup olmadığı ve
uygun okulların oluşturulması için gereken önlemlerin neler olduğu araştırılmıştır.
Çalışmada çocukların kendilerini güvende hissettikleri ve değer gördüklerine inandıkları
ortamlarda öğrenme fırsatları sunan, çocukların sağlık önlemleri sağlanmış, programda
belirtilen kazanım ve göstergelere ulaşılmasını kolaylaştıran eğitim ortamı ve
donanımların nasıl oluşturulacağı merak konusudur. Bu amaçla Kayseri ilinde iki okul
öncesi eğitim kurumunda, okul binasının yapısı, yeri, iç mekân özellikleri, donanımı ve
dış mekân özellikleri nitel araştırma yöntemi yoluyla belirlenmiştir.
Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden çoklu durum çalışması metodu
kullanılmıştır. Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı iki tip resmi okul öncesi eğitim kurumu
bulunmaktadır. Bunlardan biri bağımsız anaokulları iken, diğeri ilkokula bağlı
anasınıflarıdır. Araştırmanın evrenini Kayseri ilinde bulunan bir resmi bağımsız anaokulu
ve bir resmi ilkokula bağlı anasınıfları oluşturmaktadır. Verileri toplama işleminde
bağımsız anaokulunda bulunan yedi öğretmen ve okul yöneticisi; ilkokula bağlı
anasınıfında bulunan dört öğretmen ve okul yöneticisi görüşme yoluyla araştırmaya
katılmıştır. Araştırmada gözlem ve görüşme yapılarak veri toplama yoluna
başvurulmuştur. Araştırmanın alt problemlerine cevap verecek şekilde araştırmacı
tarafından "Okul Öncesi Kurumları Mimari Özellikleri ve Donanımı Gözlem Formu" ve
"Okul Öncesi Eğitim Kurumlarının Mimari Yapısı ve Donanımına İlişkin Görüşme
Formu" oluşturulmuştur. Verilerin analizinde betimsel analiz yöntemine başvurulmuştur.
Araştırma sonuçlarına göre; okul öncesi eğitim kurumlarından olan bağımsız
anaokulları ilkokula bağlı anasınıflarına göre daha niteliklidir. İlkokullarda anasınıfına
ayrılmış bir bahçe alanı yoktur. Okul binaları genişlik, dış görünüm, ek eğitsel alanların
varlığı gibi pek çok açıdan uygun nitelikte değildir. Okul bahçeleri genellikle beton
zeminden oluşmakta, eğitsel düzenlemelere yeterli oranda yer verilememektedir.
Sınıfların genişlikleri yetersiz, mevcutları fazladır. Öğrenme merkezlerinin etkili şekilde
düzenlenmesi neredeyse hiçbir sınıfta gözlenmemiştir. Öğretmenlerin çoğu görev
yaptıkları kurumun donanımını yetersiz bulmaktadır. Araştırma bulgularına dayanarak, okul öncesi eğitim kurumlarının mimari yapılarının gözden geçirilerek revize edilmesi ve
donanım niteliklerinin artırılması gerektiği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler: Okul öncesi eğitim, okul mimari yapısı, okul donanımı, okul bahçesi

Abstract:
In this study, the architectural features and equipment present in a selected sample
of preschool educational institutions were examined to determine their compatibility with
the developmental characteristics of children. The research aimed to identify whether
these facilities are suitable for children's developmental needs and to explore the
necessary measures for the creation of appropriate schools.In the study, there is an interest
in understanding how to create an educational environment and infrastructure that
provides learning opportunities in spaces where children feel safe, valued, and believe in
their worth. This environment ensures the implementation of health measures and
facilitates the achievement of the specified gains and indicators outlined in the program.
The infrastructure, spaces, interior building features, equipment, and outdoor
space features of the school building have been determined through a qualitative research
method for this purpose in two preschool education institutes in Kayseri province.In the
research, the multiple case study method, which is a qualitative research approach, has
been employed.There are two types of official preschool education institutions
administered by the Ministry of National Education. One of them is independent
preschools, while the other is kindergarten classes affiliated with primary schools. The
population of the study consists of one official independent preschool and kindergarten
classes affiliated with a public primary school located in Kayseri province.In the data
collection process, seven teachers and directors from independent preschools and four
teachers and directors from kindergarten classes affiliated with primary schools
participated through interviews.The research employed a mixed-methods data collection
approach. To address the sub-problems of the research, the researcher created the
'Preschool Institutions Architectural Features and Equipment Observation Form' and the
'Interview Form on the Architectural Structure and Equipment of Preschool Education
Institutions.' Descriptive analysis method was employed in the data analysis.
According to the research results, independent preschools, which are part of
preschool education institutions, are more qualified than the kindergarten classes
affiliated with primary schools. There is no separate outdoor area designated for
kindergarten classes in primary schools. The school buildings are not suitable in many aspects, including width, exterior appearance, and the presence of additional educational
spaces. School yards are generally made of concrete surfaces, and there is often
insufficient space allocated for educational arrangements. The classrooms are insufficient
in width, and their numbers are excessive. Effective organization of learning centers has
been hardly observed in any of the classrooms. Based on the research findings, it can be
suggested that the architectural structures of preschool education institutions should be
reviewed and revised, and the quality of the equipment should be enhanced.

Key words: Preschool education, school architectural structure, school equipment, school yard.