Eğitim bilimleri alanında yürütülen lisansüstü eğitiminin öğrenci ve öğretim elemanları görüşlerine dayalı olarak durumunun değerlendirilmesi
Evaluating the situation of postgraduate education in educational sciences from the perspective of students and academicians
Yazar: TUNCAY DİLCİ
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÜROL
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim bilimleri = Educational science ; Lisansüstü programlar = Postgraduation programs ; Lisansüstü öğrenciler = Postgraduation students ; Lisansüstü öğretim = Postgraduation study ; Yüksek lisans = Graduate ; Yüksek lisans öğrencileri = Graduate students ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students ; Öğretim elemanları = Instructors

Özet:
Bilimin ve bilginin sürekli değiştiği dünyada, yaşam koşulları da hızla değişmektedir. Toplumsal beklentiler artık yerel olmaktan uzak, küresel şekillenmenin basıncı altındadır. Yapılan çalışmalar göstermektedir ki; nitelikli sürdürülen eğitimsel faaliyetlerin her kademesi, o toplumun geleceğine konmuş birer tuğladır. Güncel yaşamın niteliğini ve sürdürülebilir bir kalkınmayı artılara taşımanın yolu, bilimsel verilerin aydınlığında gerçekleşecektir. Bu bilimsel süreç ise üniversitelerin projeksiyonundadır. İşte bu çalışmayla eğitim bilimleri alanındaki lisansüstü eğitiminin sürece ilişkin işleyişi gözden geçirilerek, katılımcıların bakış açısıyla sorunlar ve bu sorunlara ilişkin çözüm önerileri geliştirilmiştir.YöntemÖğretim üyeleri ve lisansüstü öğrencilerinin görüşlerini almak amacıyla nicel karakterli 40 adet soru formu oluşturularak farklı bölgelerdeki gelişmiş 12 Üniversitenin ilgili enstitülerine ulaşılmıştır. 135 kişilik öğretim üyesi ve 140 kişilik lisansüstü öğrencisinden dönüt sağlanmıştır.Bu bölümde; araştırmanın modeli, araştırmanın deseni, araştırmada kullanılacak veri toplama aracı ile verilerin analizinde kullanılacak istatistiksel teknikler, nicel boyutlar kapsamında ayrı ayrı ele alınarak incelenmiştir.Verilerin çözümlenmesinde; tez türü, cinsiyet, ABD, yaş, görev süresi ve çalışılan bölüm gibi bağımsız değişkenlerle beraber verilen çoklu seçenekli soru formu değerlendirilmiştir. Bağımlı ve bağımsız değişkenler betimsel istatistik eşliğinde bağımsız değişkenler için t testi, tek yönlü ANOVA testi ve çapraz karşılaştırma yapmak için ki-kare istatistik teknikleri kullanılarak yorumlama yapılırken, kapalı uçlu çoktan seçmeli görüşlere ilişkin istatistik sonuçları üzerinde yorum yapılarak açıklanmıştır.ÖrneklemAraştırmanın örneklemi, kapsam geçerliliği ve güvenirliği artırmak amacıyla, araştırmanın ana kütlesini temsil edeceğini düşünülen Türkiye'de bulunan 7 Coğrafi bölge içerisinden her bölgeden en az bir üniversite olması koşulu sağlanarak örnekleme birimlerinin daha çok doktora eğitimi yaptığı bilinen üniversiteleri kapsaması planlanmıştır.Araştırmanın SonucuLisansüstü eğitime girişte yapılan öğrenci seçiminde, danışman ve öğrencilerin hazır bulunuşluluk düzeylerinde, öğrenme ortamlarının öğretimsel boyutunda, ders içerikleri ve yapılan tezlerin genel nitelikleri üzerinde bazı aksaklıkların olduğu tespit edilmiştir.Araştırma verilerine göre tezlerin bulguları, daha çok alandaki çalışmalara paralel ve yerel çalışmalar olduğu vurgulanırken, katılımcıların çoğunluğu tez araştırmasının önündeki engel olarak, en çok kurumsal kültür'ü görmüşlerdir. Öğretim üyelerinin iletişim becerisinin kadınlarda erkeklere oranla daha yüksek düzeyde yeterliliğe sahip olduğu göze çarpmaktadır.Eğitim bilimleri alanında lisansüstü eğitimde, örneklemin cinsiyet dağılımı kadın ve erkek oranları birbirine yakın olmakla beraber, lisansüstü eğitim yapanların % 65'ine yakın bir oranda özel hayatlarının olumsuz etkilendiği bulgulara yansımıştır.? Lisansüstü eğitimde yabancı dil gereklidir.? diyenlerin oranı öğrencilerde %76 gibi oldukça yüksek bir oranda seyrederken, lisansüstü çalışmaların dünyadaki çalışmaların gerisinde olduğuda ifade edilmiştir. Dünyadaki çalışmaların farkında olunmadan benzerlerinin yapıldığı dile getirilerek, lisansüstü eğitim çıktılarına Avrupa'daki gibi bir değerlendirme sisteminin getirilmesi gerektiği görüşleri vurgulanmıştır.Öneriler?Öğretim üyelerinin ders sayısının azaltılmalı, lisansüstü eğitimde öğretim üyelerine niteliği arttırıcı tedbirler alınmalıdır.?Öğretim üyelerinin özel hayatının olumsuz etkilenmemesi için çalışma koşulları gözden geçirilmelidir.?Eğitim bilimleri lisansüstü alanına, öğrenci olarak gelenlerin, lisans mezuniyet alanının, eğitim bilimleri alanına yakın alanlardan gelmeleri ve ilgili alan üzerine lisansüstü derecelerini yapması için önlemler alınmalıdır.?Lisansüstü eğitimin amacına ilişkin bilgilerin öğrencilere daha önceden kazandırılması sağlanmalıdır.?Lisansüstü eğitime giriş sınavı olan ALES' in içerik olarak yeniden yapılandırılarak, öğrencilerin kişisel özellikleriyle alana ilişkin özellikleri örtüştürerek ölçen bir sınav aracı haline getirilmelidir.?Lisansüstü eğitimin öğrenme ortamına dönük olumlu atmosferin sağlanması için önlemler alınmalıdır.?Tez süresince öğretim üyesi ve ilgili enstitü tarafından yapılan destekleme ve rehberlik faaliyetlerine önem verilerek bu yönde tüm iletişim kanallarının açık olması sağlanmalıdır.?Bu noktada tezlerin birbirini tekrar eder yönünün önüne geçinebilmesi için YÖK tarafından geliştirilecek hızlı bir erişim ağı ile çeşitli arşivleme ve fihrist çalışması yapılmalıdır.?Öğretim üyelerinin özel hayatının ve aile yaşamının ideal şartlara dönüşmesi için bir takım önlemler alınarak bu yönde yaşanabilecek sorunların önüne geçilmelidir.?Lisansüstü eğitiminde yabancı dil kullanımının gerekliliğinden hareketle özellikle konuşabilme ve yazabilme becerilerine dönük dil becerisini ölçebilecek ölçme aracı geliştirilmelidir.?Üniversitelerin kendi gelişimlerini tamamlayabilmeleri için lisansüstü eğitimin ortaya koymuş olduğu verilerden faydalanarak kendi ARGE sistemleri içerisinde dönüşüm ve gelişim kültürünü benimseyen üniversite kültürünü yerleştirmelidir.Anahtar Kelimeler: Eğitim, Program, Eğitim Bilimleri, Lisansüstü Eğitim. Üniversite, Nitelik, Nicelik.

Abstract:
The world in which science and knowledge are continually changed, the lifestyle changes fast, too. Social expectations are not local but under the effect of globalization. The results of researches show that all the level of well-qualified educational activity is an important factor for the future bof society.The way to improve the quality of daily life and to provide sustainable improvement will come true in the light of sources of science and this is on the projection of universities with this survey the progress of mastering on the educational sciences is overviewed and some problems and solutions are given from the participants? point of view with the help of literature data; in this survey participants, who study at different universities in different regions, have had 40 questionaire. This survey is applied to 135 university lecturer and 140 postgraduate students.MethodIn this section, model and pattern of the research statistical technique used in data analysis with the process of data gathering is analysed seperately within the context of quantitative and qualitative features.In data analysis, multiple choice and close-ended question form, given with independent variables such as sort of thesis, gender, age, term of office and department has been evaluated.Dependent and independent variables accompanied by portrayal of statistic, for independent variables ?t? test, single-directed Anova test and in order to identify the level of relations statistic technique such as across matching and comparing are used and while commenting on this study.SamplıngSampling of the research, in order to increase validity of extent and reliability, all parts of sampling thought as the keystone of the research is planned to cover the universities which has doctorate program within 7 geographical regions of Turkey.Results of The SurveyAccording to results;there are some problems about the selection of students to the postgraduate programme such as;lack of students? and lecturers? availability in their own field, the lack of scheduling and some problems on thesis writing, learning environment, contents of the lesson, properties of the thesis. According to results of the surveys it is emphasized that the results of the thesis are parrallel to field study and local study. Most of the participants claimed that the obstacle of the thesis research is corporate culture. It can be conluded that the communication ağabeylity of female academics is higher than male academics. The rate of sex discrimination in postgradute education on educational sciences is close to each other. According to the results 65% of postgraduate students? social life is effected negatively. 76% of the postgraduate students believe that foreign language is important and the studies of postgraduate education is far beyond the studies all over the world also being not aware of the world-wide studies can cause almost similar kind of studies besides in evaluating the postgraduate studies we have to use a similar system as in Europe.Suggestıons?The productivity of lecturers should be increased by means of cutting down the number of lectures.?In order not to influence lecturer?s private and family life,their financial condition should be improved.?The student, who apply for education sciences? postgraduate program, should graduate from related fields.?All information about postgraduate education should be provided to the students before applying.?Academic Postgraduate Education Entrance Exam should be reconstructed and it should include personel traits of students and knowledge of their own fields.?To improve the learning condition of postgraduate education should be taken some precautions.?Within the period of preparing thesis,lecturer and institue should give whole support to the students all the time.?In order to prevent the repetition of the thesis, electronic filling system shoul be used.?In order to prepare ideal condition for lecturer?s private and family life some precautions should be taken.?In postgraduate education ,importance and necessity of the speaking and writing skill of foreign language should be given to the students.? All universities to complete their improvement should follow research and development program.Key words:, Education, Program, Educational sciences, university, postgraduate education, quality, quantity