Eleştirel düşünme becerileri ile tümleşik dil becerilerinin geliştirilmesi
Developing integrated language skills via critical thinking skills
Yazar: SEMİH ŞAHİNEL
Danışman: PROF. DR. ÖZCAN DEMİREL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil becerileri = Language skills ; Düşünce = Thought ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Program geliştirme = Program development ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tümleşik dil becerileri = Integrated language skills ; Türkçe erişi testi = Turkish access test ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu nicel ve nitel araştırmanın amacı, eleştirel düşünme becerileri ile tümleşik c becerilerinin geliştirilmesi yaklaşımını temel alan Türkçe öğretim programının toplam erişiye ve kalıcılığa etkisini incelemek ve de bu modelin uygulandığı sınıf içinde oluşan sosyal ortamdan öğretmen ve öğrencilerin nasıl etkilendiğini değerlendirmektir. Araştırmada Kontrol _gruplu ön test ve son test deseni kullanılmıştır. Deney ve kontrol grubu olmak üzere iki grup araştırmada yer almıştır. Beytepe İlköğretim Okulu beşinci sınıf öğrencilerinden seçilen bu iki grup araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırma deseni dört aşamayı içermektedir. Birinci aşamada uygulanan Türkçe Testi ve Türkçe Dersi Tutum Ölçeği sonuçlarına göre, deney ve kontrol grupları oluşturulmuştur. İkinci aşamada, deney grubunda bu araştırma için tasarlanan yeni ders planı uygulanmış; kontrol jjrubu ise,.geleneksel öğretim.yaklaşımıyla derslerine devam etmiştir. Üçüncü aşamada, ön test olarak kullanılan erişi testi ve tutum ölçeği hem deney grubuna hem de kontrol grubuna son test olarak uygulanmıştır. Son aşamada, Ön test olarak kullanılan erişi testi _gruplara uygulama bitiminden üç hafta ve on dört hafta sonra olmak üzere iki kez kalıcılık testi olarak uygulanmıştır. Nicel ve nitel veriler, Türkçe Erişi Testi ve Tutum Ölçeği, video kamera kayıtlan, gözlem notları, standartlaştınlmış açık uçlu görüşme formu, bireysel günlük ve açık uçlu öğrenci anketinden elde edilmiştir. Bağımlı ve bajımsız jruplarda t-test ve ANOVA test nicel verilerin çözümlenmesinde kullanılmıştır. Metin biçimine çevrilen nitel veriler, sırasıyla şifrelenerek, sınıflandırılarak ve alt problemler ile ilişkilendirilerek çözümlendirilmiş ve değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular özetle aşağıdaki^gibidir: 1. Deney ve kontrol grubunun ön test sonuçları gruplar arasında anlamlı bir farklılığın olmadığını.göstermesine rağmen, son test sonuçlarına.göre, deney jşrubu öğrencilerinin toplam erişi ortalamaları kontrol grubundan anlamlı derecede daha yüksektir.11 2. Deney grubu öğrencilerinin üç ve on dört haftalık kalıcılık test j>uan ortalamaları kontrol grubundan anlamlı derecede daha yüksektir. 3. Deney ve kontrol gruplarının ön tutum jnıan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır; fakat son tutum sonuçlan, eleştirel düşünme becerileri ile tümleşik dil becerilerinin geliştirilmesi ^yaklaşımının öğrencilerin Türkçe dersine yönelik tutumları üzerinde geleneksel öğretim yönteminden daha etkili olduğunu göstermektedir. 4. Nitel verilerin çözümlenmesi, deney grubunda derslerin Dikkati Çekme/Güdüleme, Sunuş, Geliştirme ve Kapanış basamakları olmak üzere dört basamakta imlendiğini göstermektedir. Bu basamaklarda, olay, anı, fıkra, güncel olaylar, örnek olaylar ve başarılı bireylerin özgeçmi§lerini anlatma, ikili ve grup çalışmaları, bireysel jtrojeler, Sokratik sorular sorma, akran, grup ve sınıf tartışmaları gibi çeşitli etkinlikler uygulamaya konulmuştur. Öğrenciler, tüm bu etkinliklerin güzel, hoş, ilginç ve yararlı olduğunu belirtmişlerdir. Deney grubu öğretmeni yeni tasarlanan öğrenme etkinliklerinin öğlencilerin davranışları üzerinde olumlu bir etki _yaj)tığını ve öğrencilere disiplinler arası bir ortamda, önceki öğrenmelerini transfer etmelerine ve bu bilgilerini tartışmalarına olanak sağladığını ifade etmiş ve de öğrencilerin, eleştirel düşünme becerileri ile tümleşik dil becerilerinin geliştirilmesi yaklaşımını temel alan eğitim durumlarında, tümleşik dil becerilerini etkili bir biçimde kullanmaya cesaretlendirildiğini ifadelerine eklemiştir.

Abstract:
The purpose of this quantitative/ qualitative study is to analyse the impact of Turkish teaching curriculum, which is based on the approach of developing integrated language skills via critical thinking skills, on students' achievement and retention of what they learned, and also, to evaluate in what ways both the students and class teacher of experimental group were influenced by the social atmosphere of the classroom in which newly designed model was implemented. In this study pretest-posttest with a control group design was used. An experimental group and a control group participated in the research. These two groups selected from the fifth graders of Beytepe Primary School constituted the sampling of the study. Design of the study consists of four main phases. In the first phase, the experimental and control groups were formed according to the results of Turkish Achievement Test and Turkish Language Attitude Test. In the second _phase, the new lesson_plan designed for this research was put into practice in the experimental group, whereas the control group received the traditional instructional approach using the textbook. In the third phase, The Turkish Achievement Test and Turkish Language Attitude Test, both of which were ^previously employed as the pre-test material, were administered to the groups as post-tests. In the fourth and last phase, the Turkish Language Achievement Test, a previous pre-test material, was administered twice to the groups as retention tests both after the end of training three weeks and fourteen weeks later. Quantitative and qualitative data were derived from Turkish Achievement Test, Turkish Language Attitude Test, video camera recordings and written field notes from class observations, standardised open-ended interview with the class teacher, individual diary of the class teacher, and open-ended student survey. Independent-samples t-test, paired samples t-test, and ANOVA test were used in analysis of quantitative data. Transcribed qualitative data were analysed and evaluated, in turn, by coding, categorising and relating to sub-research problems. The findings can be summarised as follows: iIV 1. Althoughj)re-test results indicate that there is no significant difference between the means of the experimental group and the control group, the means of total achievement scores of the experimental ^group is significantly (p<0.05)higher than the control group according to the results of post-test results. 2. The means of three and fourteen week retention test scores of the experimental group are significantly (p<0.05) higher than the control group. 3. There is no significant difference between the means of pre-attitude scores of the experimental group and the control group, whereas post-attitude scores reveal that the approach of developing integrated language skills via critical thinking skills is more effective on students' attitudes towards Turkish Course than that of traditional instructional approach. 4. Analysis of qualitative data revealed that the lessons in the experimental group were presented in four stages: Warm-up/Motivation, Presentation, Development, and Closure. At these stages various types of activities such as telling anecdotes, remembrance, jokes, current events, cases studies, autobiography of a successful person, pair and group works, individual projects, asking Socratic questions, and peer, group and class discussions werejput into practice. The students stated that all these learning activities were pleasant, enjoyable, interesting and useful. The teacher of experimental jjroup expressed that newly designed learning activities had a positive effect on students' behaviours and provided opportunities for students to transfer their previous learning and discuss them in an interdisciplinary atmosphere, and also, added that the students were encouraged to use integrated language skills effectively in the educational circumstances based on the approach of enhancing integrated language skills via critical thinking. i