Gebe kadınların gebelikte aşılanma hakkındaki farkındalık durumları ve aşılanma davranışını etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Awareness status of pregnant women about vaccination during pregnancy and determination of factors affecting vaccination behavior
Yazar: HİLAL ÖZENÇ
Danışman: PROF. DR. NEZİHE KIZILKAYA BEJİ
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma gebe kadınların gebelikte aşılanma hakkındaki farkındalık durumları ve aşılanma davranışını etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla, tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı tipte bir araştırma olarak yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Biruni Üniversite Hastanesi ve Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Kadın Hastalıkları ve Doğum polikliniğine başvuran 225 gebe oluşturdu. Verilerin toplanmasında, literatür incelenerek hazırlanan "Tanıtıcı Bilgi Formu" ve "Aşılamanın Psikolojik Öncülleri (5C) Ölçeği" kullanıldı. Araştırmanın yapılacağı kurumlardan etik kurul onayı ve kurum izinleri alınmıştır. Gönüllü Olur Formu Metni ile yazılı onam alınarak araştırmaya katılmayı kabul eden gebelere sorular verilerek yanıtlamaları sağlanmıştır. Veriler SPSS 25.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Gebelerin "Aşılanmanın Psikolojik Öncülleri (5C) Ölçeği" alt boyut puanları; aşılara güven boyutu puan ortalaması 4.92±1.73, kayıtsızlık boyutu puan ortalaması 2.76±1.61, kısıtlama boyutu puan ortalaması 1.23±0.81, hesaplama boyutu puan ortalaması 5.38±2.21 ve kolektif sorumluluk boyutu puan ortalaması 5.30±1.14 olarak saptandı. Eğitim düzeyi yüksek olan gebelerin hesaplama alt boyut puanları, eğitim düzeyi düşük olan gebelere göre daha yüksek bulundu (p<.001). Gelir düzeyi düşük olan gebelerin kayıtsızlık alt boyut puanları diğer gebelere göre daha yüksekti (p<.002). Gebelik dönemi aşıları hakkında bilgisi olan, aşıların yan etkilerinden korkmayan gebelerin aşılara güven ve kolektif sorumluluk alt boyut puanları diğerlerine göre daha yüksek olarak saptandı (p<.000). Sonuç olarak; gebelerin eğitim düzeyi ve gelir durumu arttıkça aşılanmaya karşı pozitif yönde tutum geliştiği belirlendi. Gebelerin bilgi düzeyi arttıkça aşı tereddütünün azaldığı, aşılara duyulan güvenin ve topluma karşı sorumluluk bilincinin arttığı görüldü.

Abstract:
The research was conducted as a descriptive, cross-sectional, and correlational research to determine the awareness levels and factors affecting vaccination behavior among pregnant women regarding vaccination during pregnancy. The study population consisted of 225 pregnant women who applied to the Obstetrics and Gynecology outpatient clinics of Biruni University Hospital and Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital. Data were collected using a "Descriptive Information Form" and the "Psychological Antecedents of Vaccination (5C) Scale," both prepared by reviewing the literature. Ethical approval and institutional permissions were obtained from the institutions where the research was conducted. Written informed consent was obtained from the pregnant women who agreed to participate in the study through the Volunteer Consent Form. The data were analyzed using the SPSS 25.0 software package. The mean scores of the sub-dimensions of the "Psychological Antecedents of Vaccination (5C) Scale" were as follows: confidence in vaccines 4.92±1.73, complacency 2.76±1.61, constraints 1.23±0.81, calculation 5.38±2.21, and collective responsibility 5.30±1.14. The calculation sub-dimension scores of pregnant women with a high level of education were found to be higher than those with a low level of education (p<001). The complacency sub-dimension scores of pregnant women with low income levels were higher than those of other pregnant women (p<.002). Pregnant women who were knowledgeable about pregnancy vaccines and who were not afraid of the side effects of vaccines had higher confidence and collective responsibility sub-dimension scores compared to others (p<.000). In conclusion, it was determined that as the education level and income status of pregnant women increased, a positive attitude towards vaccination developed. As the knowledge level of pregnant women increased, vaccine hesitancy decreased, and confidence in vaccines and awareness of collective responsibility increased.