İlkokul öğrencilerinin matematiksel problem çözme becerilerinin geliştirilmesinde oryantiringin etkisinin incelenmesi
An investi̇gati̇on of the effects of ori̇enteering on the development of pri̇mary school students' math problem-solving skills
Yazar: FATMA GÜL UZUNER
Danışman: PROF. DR. DURMUŞ EKİZ
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Oryantiring = Orienteering ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Öğrencilerin okulda alacakları eğitim sayesinde yaşamda karşılaşacakları tüm problemlerin çözümlerini öğrenmeleri söz konusu değildir. Okulun görevi genel anlamda öğrencilerin problem çözme becerilerini geliştirmektir. Bu noktada okul matematiğine önemli sorumluluklar düşmektedir. Okul matematiğinin en önemli amaçlarından biri öğrencilerin etkili problem çözücüler olarak yetişmesidir. Bunun için problem çözme becerisi bireylere erken yaşta kazandırılmalıdır. Erken yaşta problem çözme becerisini kazanan bireylerin iyi problem çözücü oldukları söylenebilir. Başka bir ifadeyle problem çözme becerisinin çocukluk döneminde bireylere kazandırılması son derece önemlidir. Fakat çocuklara problem çözme becerisinin kazandırılmasına yönelik öğrenme yaşantıları düzenlenirken onların doğası ve gelişim özellikleri mutlaka dikkate alınmalıdır. Çocukların doğasına ve gelişim özelliklerine en uygun öğrenme yollarından biri de oyunlardır. Oyunlar, problem çözme gibi önemli becerilerin kazandırılmasında etkin bir şekilde kullanılabilmektedir. Dolayısıyla, çocukların problem çözme becerileri öğrenme sürecine entegre edilmiş uygun oyun veya sportif etkinliklerle geliştirilebilir. Bu bağlamda oyuna benzeyen bir spor dalı olan oryantiring, öğrenme sürecine entegre edilerek matematiksel problem çözme becerisinin geliştirilmesinde kullanılabilir.
Bu araştırmada, ilkokul öğrencilerinin matematiksel problem çözme becerilerinin geliştirilmesinde oryantiringin etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bir diğer ifadeyle, ilkokul öğrencilerinin matematiksel problem çözme becerilerini geliştirebilmek için oryantiring bir öğretim aracı olarak kullanılmıştır. Disiplinlerarası bir bakış açısıyla, temel becerilerden biri olan matematiksel problem çözme becerisinin oryantiringle geliştirilmeye çalışılması araştırmanın özgün niteliği olarak ifade edilebilir. 
Bu araştırmada, gelişmiş karma yöntem desenlerinden biri olan müdahale deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nicel basamağı, deneysel yöntemler kapsamında yer alan deney öncesi desenlerden biri olan tek grup ön test-son test desenine göre tasarlanmıştır. Bu deneysel süreç nitel verilerle açıklanmaya çalışılmıştır. Araştırmanın örneklemini amaçlı örnekleme tekniklerinden uygun durum örnekleme ve maksimum çeşitlilik örneklemesi tekniği kullanılarak seçilen ilkokul 4. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak gözlem, günlük, alan notu, problem çözme aşamalarını değerlendirme kriterleri, Matematiksel Problem Çözme Becerisi Testi (MPÇBT), Matematiksel Problem Çözme Becerisi Uygulama Testi (MPÇBUT), Matematik Problemi Çözme Tutum Ölçeği (MPÇTÖ), yarı yapılandırılmış mülakat, klinik mülakat ve kafa kamerası kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde betimsel analiz ile tümevarımsal içerik analizi kullanılmıştır. Nicel verilerin analizi noktasında SPSS programı kullanılarak uygun istatistiki testlerden yararlanılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda oryantiringin ilkokul öğrencilerinin matematiksel problem çözme becerilerinin geliştirilmesi noktasında farklı açılardan etkisi olduğu görülmüştür. Bu sonuç doğrultusunda oryantiringin eğitimde bir araç olarak kullanılabileceğine yönelik çeşitli öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Students cannot learn the solutions to all the problems they will encounter in their lives during their school education. The main mission of schools is to develop students' problem-solving skills. Thus, math teachers have an important responsibility. One of their main goals is to teach students to be effective problem solvers. This requires that they learn problem-solving skills. Students who acquire problem-solving skills at an early age are thought to be good problem solvers, so it is of critical importance for them to learn problem-solving skills in childhood. However, children's developmental characteristics should certainly be considered when organizing learning experiences with problem-solving skills. Play is very appropriate to children's developmental characteristics. Play can be effectively used to develop important skills such as problem solving, and children's problem-solving skills can be improved with suitable play or sports activities integrated into the learning process. Orienteering, a sport that is like a form of play, can be used to develop math problem-solving skills.
This study aimed to investigate the effect of orienteering on the development of primary school students' math problem-solving skills. Orienteering was used as a teaching tool for developing primary school students' math problem-solving skills. This study is thought to be original since it attempted, with a multi-disciplinary perspective, to improve math problem-solving skills through orienteering.
This study utilized an experimental design and a comprehensive mixed-method approach. Its quantitative part used a single group pretest-posttest design. The quantitative and experimental part was explained using qualitative data. Fourth-grade students participated in the study. They were selected using convenience sampling and maximum variation. Data collection involved: observation, diaries, field notes, criteria for evaluating problem-solving stages, the Math Problem-solving Skills Test (MPSST), the Applied Math Problem-solving Skills Test (AMPST), the Math Problem-solving Attitude Scale (MPSAS), semi-structured interviews, clinical interviews and action cams. Descriptive analysis and inductive content analysis were used to analyze the qualitative data. SPSS software was used to analyze the quantitative data. The data were analyzed using appropriate statistical tests. The results indicated that orienteering has a variety of effects on the development of primary school students' math problem-solving skills. Based on them, this study makes a number of suggestions concerning the use of orienteering in education.