Bir üniversite hastanesinde çalışan hemşirelerin pulse oksimetre kullanımı konusunda bilgi ve davranışlarının değerlendirilmesi
Assessment of knowledge and behavior of nurses using pulse oximeter in A university hospital
Yazar: EMİNE PINAR MARTLI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NİGAR ÜNLÜSOY DİNÇER
Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hastane hemşireleri = Nursing staff-hospital ; Hastaneler = Hospitals ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik eğitimi = Education-nursing ; Oksimetri = Oxymetry

Özet:
Araştırma bir üniversite hastanesinde çalışan hemşirelerin pulse oksimetre
kullanımı konusundaki bilgi ve davranışlarını değerlendirmek amacı ile tanımlayıcı
olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbni Sina
Hastanesi'nde çalışan hemşireler (N=599) oluşturmuştur. Araştırmada örneklem
seçimine gidilmemiş, evrende yer alan hemşirelerin tümü araştırma kapsamına alınmış
ancak araştırmayı kabul eden 393 hemşire araştırmanın örneklemini oluşturmuştur.
Araştırmada veriler, hemşirelerin tanıtıcı özellikler formu ve pulse oksimetre
kullanımları konusunda bilgi ve davranışlarını değerlendirebilmek amacıyla literatür
doğrultusunda geliştirilen anket formu ile toplanmıştır. Hemşirelerin, pulse oksimetre
kullanımı ve pulse oksimetre ölçüm güvenirliğini etkileyen toplam 28 önermeye
verdikleri cevaplar, 28 puan üzerinden değerlendirilmiş ve bilgi puan ortalamaları
hesaplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı ve yüzdelik hesaplama, ortalama
ölçüleri, Mann Whitney U testi, ikili karşılaştırmalar için Kruskal Wallis ve Siegel
Castellan testi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre hemşirelerin
"Pulse Oksimetre Bilgi Puanı" ortalamalarının X= 15.06±6.0 (min:0, mak:26) olduğu
belirlenmiştir. Araştırmaya katılan hemşirelerden hemşirelikte lisans eğitimi alan,
çalışma süresi 6-10 yıl arasında olan, çalıştığı birimde pulse oksimetre kullanan ve
kritik birimlerde çalışan hemşirelerin bilgi düzeylerinin diğerlerinden anlamlı düzeyde
daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Ayrıca pulse oksimetre kullanımına
yönelik davranış sıklıkları ile bilgi puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak
anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Araştırmaya katılan hemşirelerin en fazla acil
müdahale gerektiren durumlarda (%43.3) pulse oksimetre kullandıkları ve pulse
oksimetre ile ölçüm yapılan vücut bölgeleri arasında çoğunlukla el parmağından
(%73.4) ölçüm yaptıkları belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen bu sonuçlar
doğrultusunda gerekli önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Bilgi düzeyi, hemşirelik, pulse oksimetre.

Abstract:
This study was carried out as descriptively to evaluate the knowledge and
attitudes of a university hospital nurses about the use of pulse oximetry.
The population of the study consists all the nurses working in Ankara
University Faculty of Medicine, İbni Sina Hospital. In the study, the sample selection
was not applied, all the nurses in the population were included in the study (N=599),
instead the 393 nurses who participated the research generated the sample of this study.
In order to assess the knowledge and attitudes of nurses about the use of pulse
oximetry, research data and nursing identifying characteristics were collected through
a developed questionnaire according to the literature. The answers for 28 proposals by
nurses, which effect pulse oximetry usage and pulse oximetry measurement reliability,
were evaluated over 28 points and average scores have calculated. Opinions of three
experts on the nursing branch and one expert on the branch of education measurement
and assessment were taken for the content validity of the data collection form. Mann
Whitney U tests has been used to evaluate the number and percentage calculations and
also average dimensions while Kruskal-Wallis test and Siegel Castellan test was used
for binary comparisons.
According to the results , "Pulse Oximeter Knowledge Rating" average of
nurses is X=15.06 ± 6.0. The nurses who participated in the study, received bachelor
degree in nursing, experienced between 6-10 years, used a pulse oximeter their
department and work for critical divisions, have significantly high knowledge level
than the others (p<0.05). In addition, a statistically significant difference was found
between mean scores and behaviour frequency of the usage of pulse oximeter
(p<0.05). It is obtained that the most common usage of pulse oximeter was in cases
requiring urgent intervention (%43.3) and the most frequent measurements were taken
of the hand fingers (73.4%) by the nurses attended this research. Necessary
suggestions were done according to the results obtained from the research.

Keywords: Knowledge level, nursing, pulse oximetry.