Mogador kayısı çeşidinde Crop Aid NPA uygulamasınınilkbahar geç don zararını önlemesi üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of Crop Aid NPA applicationon preventing late spring frost damage in Mogador apricot varieties
Yazar: ONUR BOZHAYDAR
Danışman: DOÇ. DR. BURHANETTİN İMRAK
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kalite = Quality ; Kayısı = Apricot ; Meyve gelişimi = Fruit growth ; Suni tohumlama =

Özet:
İlkbahar geç donları kayısı yetiştiriciliğinde karşılaşılan en önemli
sorunlardan birisidir. Çalışma Hatay ilinde 2011 yılında 5x2 m aralıklarla dikilmiş
Myrobolan 29-C anacı üzerine aşılı 'Mogador' kayısı çeşidinde 2021-2022
döneminde yürütülmüştür. Araştırmada doğal bitki antifrizi olan Cropaıd NPA
uygulamasının dona dayanıklılığı arttırma üzerindeki etkisi araştırılmıştır.
Uygulama 500g/100lt su, kontrol grubuna ise sadece su püskürtülmüştür.
Uygulamalar pembe tomurcuk ve küçük meyve dönemi olmak üzere 2 dönemde
yapılmıştır. Deneme alanının toplam soğuk birikimi Chil Unit (CU) (963 birim) ve
standart yönteme göre (2285 saat) hesaplanmıştır. Çeşidin sıcaklık gereksinimi
9723 saat olarak hesaplanmıştır. Uygulamanın fenolojik evrelere önemli bir etkisi
olmamıştır.
Suni don testinde yapılan ölçümler sonucunda Tomurcuk-Çiçek
döneminde alınan örnekler kontrol ağaçlarında 17.56 – 47.3 µs/cm arasında
değişim gösterirken uygulama grubunda 14.57 – 44.13 µs/cm arasında değişim
göstermiştir. Küçük meyve döneminde alınan örneklerde kontrol grubunda 71.85 –
106.49 µs/cm arasında değişim gösterirken, uygulama yapılan ağaçlarda 39 – 78.95
µs/cm arasında değişim göstermiştir. Cropaıd NPA Uygulamasının dona
dayanıklılık sağlama bakımından süre ve sıcaklığa bağlı olarak değişen oranlarda
faydalı olduğu belirlenmiştir. Ayrıca don testi sonucunda küçük meyve döneminin
tomurcuk ve çiçek döneminden daha hassas olduğu saptanmıştır.

Abstract:
Spring late frosts are one of the most important problems encountered in
apricot cultivation. The study was carried out in 'Mogador' apricot cultivar grafted
on Myrobolan 29-C rootstock planted in 5x2 m spacings in 2011 in Hatay province
in the 2021-2022 period. In the research, the effect of Cropaıd NPA application,
which is a natural plant antifreeze, on increasing frost resistance was investigated.
The application was sprayed with 500g/100lt water, and only water was sprayed on
the control group. Applications were made in 2 periods as pink bud and small fruit
period. The total cold accumulation of the trial area was calculated in Chil Units
(CU) (963 units) and according to the standard method (2285 hours). The
temperature requirement of the variety was calculated as 9723 hours. The
application did not have a significant effect on the phenolological stages.
As a result of the measurements made in the artificial frost test, the samples
taken during the Bud-Flower period showed a change between 17.56 – 47.3 µs/cm
in the control trees, while it changed between 14.57 – 44.13 µs/cm in the
application group. In the samples taken during the small fruit period, it varied
between 71.85 – 106.49 µs/cm in the control group, while it varied between 39 –
78.95 µs/cm in the treated trees. It has been determined that Cropaıd
NPAApplication is beneficial in terms of providing frost resistance at varying rates
depending on time and temperature. In addition, as a result of the frost test, it was
determined that the small fruit period was more sensitive than the bud and flower
period.