Ortaokul eğitim hizmetlerinde fırsat eşitsizliğinin kamu ve özel kurumlar açısından incelenmesi: Kastamonu örneği
The examining the inequality of opportunity in secondary education services in terms of public and private institutions: Kastamonu case
Yazar: SELMAN GÖKKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FARUK DAYI
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim hizmetleri = Education services ; Eşitsizlik = Inequality ; Fırsat eşitsizliği = Opportunity unequality ; Kamu kuruluşları = Public institutions ; Kastamonu = Kastamonu ; Ortaokullar = Secondary schools ; Özel okullar = Special schools

Özet:
Eğitimde fırsat eşitsizliği kavramı; ekonomik, sosyal ve politik boyutları ile geniş bir çalışma alanıdır. Eğitimde fırsat eşitsizliği konusunda özellikle ailelerin gelir düzeyleri, bölgeler arası farklılıklar, kültürel seviye ve devletin sağlamış olduğu imkânlar büyük rol oynamaktadır.

Bu çalışmada Türkiye'deki eğitim kavramı ve fırsat eşitliği/eşitsizliği ile ilgili kavramsal çerçeve verildikten sonra eğitimde fırsat eşitsizliğinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Konunun büyük bir araştırma alanı olduğundan ve sınırlılıklarından dolayı Kastamonu ilinde seçilen ortaokul seviyesindeki öğrenciler üzerinde çalışılmıştır. Özel okullardaki öğrenci sayısının son dönemde giderek artması sonucu devlet ve özel okullardaki fırsat ve imkânları inceleme fırsatı doğmuştur. Öğrencilere ailevi/bireysel imkânlar ve okulun sunduğu imkânlar sorularak anket çalışması uygulanmış olup sonuçlar frekans ve korelasyon analizi ile yorumlanmıştır.

Bulgulara göre bölgesel, ekonomik, farklılıklar, ailenin sağladığı imkânlar ile en önemlisi okulun sağladığı imkânların öğrenci başarılarında etkili olduğu görülmüştür. Bireysel imkânlar ve fırsatlardan çok, okulun sağladığı imkânların başarıyı etkilediği görülmüştür. Fırsat eşitsizliğinin etkenleri arasında derecelendirme yapılmak istenirse ebeveynlerin ekonomik ve kültürel özellikleri, okulların sunduğu imkânlar ve öğrencinin yaşam bölgesi sıralanabilir.

Anahtar Kelimeler: Eğitim, Fırsat Eşitsizliği / Eşitsizliği, Kastamonu, Ortaokul, Devlet Okulu, Özel Oku

Abstract:
The concept of inequality of opportunity in education is a wide field of study with economic, social and political dimensions.

Especially in the inequality of education, income levels of families, inter-regional differences, cultural level and opportunities provided by the state play a big role. In this study, after the conceptual framework for the training concept of equality of opportunity and inequality in Turkey it is aimed to study the inequality of opportunity in education. Because the subject was a large research area and because of its limitations, it was studied on the students in the middle school level selected in Kastamonu province. As a result of the increasing number of students in private schools, the opportunity to explore facilities and opportunities in state and private schools has arisen. A questionnaire was applied to the students by asking the family, individual facilities and the opportunities offered by the school and the results were interpreted by frequency and correlation analysis.

According to the findings, regional, economic, differences, opportunities provided by the family, and most importantly, the opportunities provided by the school were effective in student achievement. It was seen that the opportunities provided by the school affected the success rather than individual opportunities and facilities. The economic and cultural characteristics of the parents, the facilities offered by the schools and the student's life area can be listed if it is desirable to rank among the factors of inequality of opportunity.

Key Words: Education, Equality/inequality of opportunity, Kastamonu, Secondary School, Public School, Private School