Premenstruel sendrom yaşayan kadınlarda luteal ve foliküler evrelerde gözlenen emosyonel ve kognitif değişikliklerin incelenmesi
Investigation of emotional and cognitive changes in luteal and follicular phases in women with premenstrual syndrome
Yazar: ŞEYMA ÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. PINAR AUGEREAU
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Biliş = Cognition ; Bilişsel işlev = Cognitive function ; Duygu = Emotion ; Foliküler faz = Follicular phase ; Kadınlar = Women ; Luteal faz = Luteal phase ; Nöropsikolojik testler = Neuropsychological tests ; Premenstrüel sendrom = Premenstrual syndrome ; Ölçekler = Scales

Özet:
Premenstruel sendrom (PMS), menstrüel döngünün luteal evresinde beliren ve foliküler evrede kaybolan psikolojik ve somatik semptomlarla karakterize psikonöroendokrin bir bozukluktur. PMS literatüründe, psikolojik semptomlar arasında emosyonel belirtiler hakkındaki bilgiler tutarlıyken, bu değişikliklerle eş zamanlı olarak kognitif süreçlerin nasıl etkilendiği net değildir. Bu çalışmada, PMS yaşayan ve yaşamayan kadınlardan oluşan bir çalışma grubunda, luteal ve foliküler evreler arasında emosyonel ve kognitif işlevlerin birlikte değişiklik gösterip göstermediğinin belirlenmesi, önemli bir değişiklik varsa bunun nöropsikolojik yöntemlerle tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Çalışma, düzenli menstrüel döngüye sahip 18-39 yaş arası 41 gönüllü kadın ile yürütülmüştür. Katılımcılar, Premenstrüel Sendrom Ölçeği'ne göre PMS (n=23) ve kontrol (n=18) olarak, sosyodemografik ve menstrüel özellikler açısından benzer dağılım gösteren iki gruba ayrılmıştır. Gruplara, foliküler ve luteal evrelerde iki kez, Beck Depresyon Envanteri, Durumluk-Sürekli Kaygı Ölçeği ve bir dizi nöropsikolojik test uygulanmıştır. Karşılaştırma analizlerinden elde edilen verilere göre, kontrol grubuna kıyasla PMS'li grupta emosyonel ölçümlerde ve kognitif yeteneklerin birçoğunda (öğrenme, kısa süreli ve uzun süreli görsel bellek, dikkati sürdürme, çelinebilirlik, inhibisyon, kurulumu değiştirebilme vb.) foliküler evreye göre luteal evrede istatistiksel açıdan anlamlı düşme yaşandığı saptanmıştır. Bununla birlikte çalışma belleği ve psikomotor hız parametrelerinde iki grubun da luteal evrede etkilendiği tespit edilmiştir. İlerleyen çalışmalarda, gözlemlenen değişikliklerin nedensel mekanizmasının ve günlük yaşama ne ölçüde müdahale ettiğinin belirlenmesi tanısal ve tedavisel yaklaşımların geliştirilmesine önemli katkılar sağlayacaktır.

Abstract:
Premenstrual syndrome (PMS) is a psycho-neuroendocrine disorder
characterized by psychological and somatic symptoms that appear during the luteal
phase of the menstrual cycle and disappear during the follicular phase. In the PMS
literature, whereas information about emotional symptoms are consistent, it's not clear
how cognitive processes are simultaneously affected with these changes. In this study,
it is aimed to determine whether emotional and cognitive functions show simultaneous
changes between luteal and follicular phases among a sample including women with
and without PMS, and if there is a significant differentiation, it is aimed to determine
by neuropsychological methods. The study was conducted with 41 volunteer women
aged 18-39 have regular menstrual cycles. Participants were divided into two groups
with similar distribution in terms of sociodemographic and menstrual characteristics
as PMS (n = 23) and control (n = 18) according to the Premenstrual Syndrome Scale.
Beck Depression Inventory, State-Trait Anxiety Inventory and a series of
neuropsychological tests were applied to the groups twice in the follicular and luteal
phases. According to the data obtained, in the group with PMS compared to the control
group, emotional measurements and most of the cognitive abilities (learning, shortterm and long-term visual memory, sustaining attention, susceptibility, inhibition,
ability to change setup, etc.) were statistically at the luteal stage compared to the
follicular stage it was determined that there was a significant decrease. However, it
was determined that both groups were affected in working memory and psychomotor
speed parameters in the luteal stage. In future studies, determining the causal
mechanism of the observed changes and to what extent they interfere with daily life
will contribute significantly to develop diagnostic and therapeutic approaches.