Küreselleşmenin turizm ekonomisi üzerine etkisi: Türkiye analizi
The effect of globalization on tourism economics: The case of Turkey
Yazar: GÖKHAN CİVELEK
Danışman: PROF. FATİH MEHMET ÖCAL
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; Turizm = Tourism
Dizin: Ekonometri = Econometrics ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Ekonomik etki = Economic effect ; KOF Küreselleşme Endeksi = KOF Globalization Index ; Küreselleşme = Globalization ; Turizm = Tourism ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model

Özet:
Günümüzde özellikle de 1980'li yıllardan sonra etkisi hızla artan küreselleşme süreci, dünya genelinde tüm sektörleri önemli ölçüde etkilemiştir. Söz konusu gelişmeden etkilenen sektörlerin başında turizm sektörü gelmektedir. Tarihsel bağlamda bakıldığında turizm hareketi, ilk zamanlarda toplumun belirli bir kesimine hitap eden lüks bir faaliyet olarak değerlendirilirken, günümüzde küreselleşmenin hız kazanması ile tüm toplumu ilgilendiren bir faaliyet haline dönüşmüştür.

Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler küreselleşme sürecinden doğrudan veya dolayı olarak etkilenmektedir. Küreselleşme olgusundan sosyal, ekonomik ve politik başta olmak üzere, birçok alanda etkilenen ülkelerin başında Türkiye yer almaktadır. 1980 yılından sonra başta ekonomik olmak üzere birçok alanda yapılan köklü değişiklikler, küreselleşme sürecinin Türkiye'de hızlanmasına ve turizmin ekonomi açısından, önemli bir sektör haline gelmesinde önemli rol oynamıştır.

Bu çalışmada 1970-2018 yıllarına ait veriler kullanılarak, Türkiye için küreselleşme düzeyi, turist sayısı ve turizm gelirleri arasındaki ilişki analiz edilmiştir. Ekonometrik analizde Vektör Otoregresyon (VAR) modeli kullanılarak KOF küreselleşme endeksi, turizm geliri ve turist sayısı değişkenleri analiz edilmiştir. Analiz sonucunda elde edilen bulgular ışığında, küreselleşme ile hem turist sayısı hemde turizm geliri arasında nedensellik ilişkisinin olduğunu saptanmıştır. Ekonometrik analizde yapılan varyans ayrıştırması sonucunda ise, turizm gelirindeki değişmenin küreselleşmeden kaynaklandığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Küreselleşme, Turizm, KOF Küreselleşme Endeksi, VAR Analizi, Türkiye Ekonomisi

Abstract:
The globalization process, the impact of which has increased rapidly since the 1980s, has significantly affected all the sectors around the world today. Tourism sector comes first among the sectors affected by the said development. In the historical context, while the tourism movement is considered as a luxury activity that appeals to a certain part of the society in the first time, it has become an activity that concerns the whole society with the acceleration of globalization today.

Developed and developing countries are directly or indirectly affected by the globalization process. Social, economic and political especially from the phenomenon of globalization, Turkey is among the countries affected in many areas. Fundamental changes made in many areas, including economic primarily after 1980, the acceleration of the globalization process in Turkey in terms of economy and tourism has become an important sector plays an important role.

In this study, using data for the years 1970-2018, the level of globalization to Turkey, analyzed the relationship between number of tourists and tourism revenues. In the econometric analysis, the variables of KOF globalization index, tourism income and number of tourist were analyzed by using the Vector autoregression (VAR) model. In the light of the findings obtained as a result of the analysis, it has been determined that there is a causal relationship between globalization and both the number of tourists and the income of tourism. As a result of the variance decomposition made in the econometric analysis, it was determined that the change in tourism income was caused by globalization.

Keywords: Globalization, Tourism, KOF Globalization Index, VAR Analysis, Turkish Economy