Sigara bırakma polikliniğine başvuran hastalarda sigarayı bırakma başarısının öngörü ölçeği ile değerlendirilmesi
Evaluation of smoking cessation success by predictive scale in patients who applied to smoking cessation polyclinic
Yazar: AHMET ÇULHALIK
Danışman: DOÇ. DR. HACER HİCRAN MUTLU
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Hasta başvurusu = Patient admission ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Sigara kullanımı dünyada bilinen önlenebilir en önemli mortalite sebeplerinden biridir. Sigara bırakma başarı oranının düşük olması sebebiyle tedavi ve danışmanlık öncesi hastayı değerlendiren yöntemler geliştirilmiştir. Bu çalışmada sigara bıraktırma polikliniğine başvuran hastalara sigarayı bırakma basarısını öngörü ölçeğini uygulayıp,  ölçeğin öngörü kabiliyetini ve sigara bırakma üzerine etki eden diğer faktörleri araştırmayı amaçlanmıştır.
Yöntem: Kesitsel analitik çalışma modelinden planlanan bu çalışmada Ocak 2021 – Aralık 2021 tarihleri arasında sigara bıraktırma polikliniğine başvuran 244 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Hastaların sosyodeografik özellikleri, FNBT, SBBÖÖ ve bir ay sonra hasta aranarak bırakma başarısı değerlendirilmiştir.
Bulgular: Katılımcıların %61,9'u erkek ve %38,1'i kadındı. Çalışmamızda sigara başlama yaşının ortalama 17,8 yaş olduğu görüldü.Katılımcıların %75,8'i (n=185) en az bir kez daha önce sigarayı bırakmayı denemişti. FNBT ile %10,7'sinde orta bağımlı ve %67,4'ünde yüksek bağımlılık tespit edildi. SBBÖÖ testinde %3,28'inde 35 puan altı, %7,79'unda 35-40 puan arasında, %28,28'inde 40-45 puan arasında ve %60,66'sında 45-50 puan arasında puan almıştır. Ortalama SBBÖÖ puanı ise 45  olarak hesaplandı. Hastaların bir ay sonra %52,5'inin (n=128) sigarayı bıraktığı ve %47,5'inin (n=116) hala içmeye devam ettiği görüldü. Katılımcıların SBBÖÖ  ile cinsiyet, eğitim durumu, içtiği sigara paket-yıl durumu arasında istatistiksek olarak anlamlı fark bulunmazken SBBÖÖ puanı 42,5 ve üstü olanların anlamlı düzeyde sigara bırakma başarısının yüksek olduğu görüldü. 
Sonuç: Çalışmamızda bireylerin SBBÖÖ puanları ile sigara bırakma başarısını önceden tahmin edebileceğimiz gösterilmiştir.

Abstract:
Aim: Smoking is one of the most known, preventable and important causes of mortality in the world. Due to the low success rate of smoking cessation, methods have been developed to evaluate the patient before treatment and consulting. In this study, it was aimed to apply the smoking cessation predictive scale to patients who applied to the smoking cessation polyclinic, and to investigate the predictive ability of the scale and other factors affecting smoking cessation.
Method: This study, which was planned from the cross-sectional analytical study model, was carried out with 244 patients who applied to the smoking cessation polyclinic between January 2021 and december 2021. The sociodemographic characteristics of the patients, FTND, SCSPS and quitting success were evaluated by calling the patient one month later.
Findings: 61.9% of the participants were male and 38.1% were female. In our study, the average age of onset of smoking was 17.8 years. 75.8% (n=185) had tried to quit smoking at least once before. With FTND, 10.7% of them were moderately dependent and 67.4% of them were highly dependent. In the SCSPS test, it scored below 35 points in 3.28%, between 35-40 points in 7.79%, between 40-45 points in 28.28% and between 45-50 points in 60.66% of them. The average SCSPS score was calculated as 45. It was observed that 52.5% (n=128) of the patients quit smoking after one month and 47.5% (n=116) still continued to smoke. While there was no statistically significant difference between the SCSPS of the participants and their gender, education level, and the number of cigarettes per pack-year they smoked, it was seen that those who had a SCSPS score of 42.5 and above had a high success rate of quitting smoking.
Results: In our study, it has been shown that we can predict the success of smoking cessation with the SCSPS scores of individuals.