Vadeli işlemler piyasası ve VOB
Futures market and VOB
Yazar: SÖNMEZ KARACA
Danışman: PROF.DR. MUSTAFA EMİR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Forward = Forward ; Vadeli işlem piyasaları = Futures markets

Özet:
nsanlar tarihin eski zamanlarından beri, yapmıs oldukları ekonomik faaliyetlernedeniyle çesitli risklerle karsı karsıya kalmıstır. Maruz kalınan riskler insanları ekonomikaçıdan zor duruma düsürdügünden bir çözüm arayısı içine girildi. Vadeli islem piyasaları(türev piyasalar), iste bu arayısların bir sonucu olarak ortaya çıkmıstır.Vadeli islem piyasalarının ortaya çıkması ekonomik kesimler açısından bir devrimniteliginde olmus, böylece riskler yönetilebilir hale gelmistir. Riskin yönetilmesine imkantanıması yanında, yatırım amaçlı olarak da kullanılabilen vadeli islem piyasaları spotpiyasaların etkin bir sekilde islemesine de yardımcı olmaktadır.Forward sözlesmelerle baslayan vadeli islemler daha sonraları futures, opsiyon ve swapislemlerle daha da yaygın bir sekilde kullanılmaya baslanmıstır. Özellikle 1970'li yıllardaBretton Woods sisteminin yıkılması ve bunun sonucu olarak sabit kur sisteminden dalgalıkur sistemine geçilmesi vadeli islemlerin gelisiminde dönüm noktası olmustur. Bu tarihtensonra kullanılmaya baslanan finansal (mali) vadeli islemler türev piyasaların hızlı birgelisim sürecine girmesini saglamıstır.Dünyanın birçok ülkesinde kullanılan vadeli islemler riskten korunmak isteyenkesimler ile yatırım amaçlı islem yapmak isteyen kesimler tarafından yaygın bir sekildekullanılmaktadır. Özellikle uluslararası ticareti olan firmaların rekabet avantajıkazanmalarında, vadeli islemler bir araç olarak kullanılmaktadır.Dünyada bu derece yaygın olarak kullanılan vadeli islem ürünleri, ülkemizde daha yeniyeni kullanılmaya baslanmıstır. stanbul Altın Borsası ve MKB bünyesinde olusturulmayaçalısılan ancak basarısızlıkla sonuçlanan vadeli islemler, 2005 yılında zmir'de Vadelislem ve Opsiyon Borsasının (VOB) kurulması ile ülkemiz açısından mutlu bir sonlasonuçlanmıstır. Bir yılını doldurmus bulunan zmir Vadeli slem ve Opsiyon Borsasıgelecek için bize ümit vermektedir.

Abstract:
People have faced various problems since ancient times because of the economicalactivities they have engaged. A solution search has been started since some risks madepeople fall in a difficult situation. Derivative markets have risen up as a result of thesekind of solution searchings.It has been like an evaluation for the derivative markets for economical sides to rise upso that the risks become managable. Besides creating oppurtunity for risk managment,derivative transaction markets are helping spot markets to be effective.Begining with forward contracst, the derivative transactions have been used with theinstruments like futures options and swaps. Especially in 1970?s, it has been a turning pointfor the developing of derivative markets with crashing of Bretton Woods System andaltering the International Money System from fixed to floating. After that date, thebegining of usage of financial timed transactions have provided derivative markets entera rapid development process.Derivative transactions are being used by the sides who want to be guarded from risksor make investments. Derivative transactions are especially being used by the internationaltrading companies for gaining advantage of competition.Derivative market products which are used commanly in world have began to be usedrecently in our country. Derivative markets which were tried to be consisted in stanbulGolden Stock Exchange and in stanbul Stock Exchange ended up with failure. But itlasted with an happy end with the establishing of VOB in zmir in 2005. Entering thesecond year zmir VOB is giving us a hope for the future.