Türkiye'de halk eğitimi merkezlerinde açılan yabancı dil kursları ve kursiyerlerine ilişkin bir çözümleme
An analysis of foreign language courses and participants at public education centers in turkey
Yazar: NURBEN DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET YILDIZ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yaşam Boyu Öğrenme ve Yetişkin Eğitimi Ana Bilim Dalı / Yetişkin Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil öğrenimi = Study of languages ; Halk eğitim merkezleri = Public education centres ; Halk eğitimi = Public education ; Kurslar = Courses ; Milli Eğitim Bakanlığı = Ministry of National Education ; Yabancı dil = Foreign language ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yetişkin eğitimi = Adult education

Özet:
Küreselleşen dünyada yabancı dil öğrenmenin önemi artmıştır. Özellikle 1980
sonrası neo-liberal politikalarla hızlanan dışa açılma ve dış ilişkilerdeki gelişmeler
sonucu artan küresel ticaret, hızla değişen ve gelişen teknolojilere ayak uydurma isteği,
bilişim alanındaki baş döndürücü gelişmeler sonucu doğan kültürel etkileşim,
Türkiye'de yabancı dil öğretimine duyulan ihtiyacı daha da önemli kılmıştır.
 Yabancı dil öğrenmenin zorunlu bir hal aldığı ülkemizde, başta Milli Eğitim
Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumları olmak üzere, çeşitli kurum ve
kuruluşlarca her yaştan bireye yabancı dil öğretim hizmeti sunulmaktadır. Örgün
eğitimin dışına çıkmış ya da örgün eğitimden yararlanmamış yetişkin öğrenenlerin
yabancı dil ihtiyaçlarına ise kamusal olarak karşılık veren en kapsamlı kurum halk
eğitimi merkezleridir.
 Bu araştırmada, 2009-2015 yılları arasında ülke genelinde halk eğitimi
merkezlerinde 13 farklı dil ve iki farklı sınav türünde açılmış olan yabancı dil kursları
ve bu kurslara katılan kursiyerlerin dağılımı incelenmektedir. Araştırmaya kaynak teşkil
eden nicel veriler Milli Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığından elde
edilmiştir.
 Araştırma verileri incelendiğinde, ülke genelinde sayısı 900'ü geçen halk eğitimi
merkezlerinde araştırma kapsamındaki altı yıl toplamında Almanca, Arapça, Boşnakça,
Bulgarca, Çince, Fransızca, İngilizce, İspanyolca, İtalyanca, Japonca, Rusça, Yunanca,
Yabancılar için Türkçe dillerinde ve "Akademik Personeli YDS'ye Hazırlama", "Kamu
Personelini YDS'ye Hazırlama" sınav türlerinde toplamda 72.297 yabancı dil kursu
açıldığı ve bu kurslara çoğunluğu kadın 1.646.493 kursiyerin katıldığı tespit edilmiştir.
 En fazla kurs açılan ve yine en fazla kursiyerin katılım gösterdiği diller sırasıyla
İngilizce, Arapça, Almanca ,Yabancılar için Türkçe ve Rusça olmuştur. En az kursun 
ise "Akademik Personel Yabancı Dil Sınavlarına Hazırlık", "Kamu Personelini Yabancı
Dil Sınavlarına Hazırlama" kursları başta olmak üzere Çince, Bulgarca ve Boşnakça
dillerinde açıldığı ve yine en az katılımın da bu yabancı dil kurslarında gerçekleştirildiği
görülmüştür. Ayrıca araştırma sonucunda, en fazla yabancı dil kursunun ülkenin sosyoekonomik
bağlamda gelişmiş olarak kabul edilen benzer bölgelerinde açıldığı ve tüm
yabancı dil kurslarına yine en fazla katılımın da yaşları 23-44 (%36.47) ve 15-22
(%36.08) yaş arasında değişen ve geneli lise (genel) mezunu (%36.47) olan kursiyerler
tarafından gerçekleştirildiği bilgisine ulaşılmıştır.
Anahtar Sözcükler: Yabancı dil, yetişkin eğitimi, yabancı dil kursları, halk eğitimi, Halk
Eğitimi Merkezi (HEM)

Abstract:
The importance of foreign language learning has increased in the globalizing world.
Turkey's need for foreign language teaching has become more important as a result of
global trade following international expansion and development of foreign affairs,
which accelerated with neo-liberal policies especially after 1980s as well as desire of
rapidly changing and developing technologies and stunning developments in IT sector
that leads to cultural interaction.
 In Turkey, where foreign language learning has become compulsory, foreign
language teaching services are provided to individuals of all ages by various institutions
and organizations, particularly formal and non-formal education institutions under
Ministry of National Education. Public education centers are the most comprehensive
public institutions that provide services for meeting foreign language needs of adult
learners, who fall outside of formal education or could not benefit from formal
education.
 This study probes distribution of foreign language courses and participants, who
attend those courses that were run for 13 different languages and two different types of
examination in public training centers throughout Turkey between 2009 and 2015.
Quantitative data that constitute the basis for this study were obtained from Ministry of
National Education Directorate of Strategy Development.
 The analysis of the data obtained shows that 72.297 foreign language courses were
offered and 1.646.49 participant, the majority of whom were women, attended those
courses that were offered for German, Arabic, Bosnian, Bulgarian, Chinese, French,
English, Spanish, Italian, Japanese, Russian, Greek, and Turkish for foreigners and for
courses called "Preparing Academic Personnel for Foreign Language Examination" and
"Preparing Civil Servants for Foreign Language Examination" in public education 
centers, number of which is over 900 throughout Turkey, in 6 years in total within the
framework of this study.
 The most frequently offered and attended language courses were respectively
English, Arabic, German, Turkish for foreigners, and Russian. It was found out that the
least frequently offered language courses were primarily "Preparing Academic
Personnel for Foreign Language Examination", "Preparing Civil Servants for Foreign
Language Examination", Chinese, Bulgarian and Bosnian languages. In addition, the
lowest attendance was for these foreign language courses. Moreover, the findings of the
research indicate that the most foreign language courses were offered in similar regions
of Turkey, which are recognized as developed regions in socioeconomic context of
Turkey. In terms of attendance, in all these language courses, most of the participants
were between 23- 44 (36.47 %) and 15-22(36.08%) years old, and in general most of
them (35.9%) were high school (general) graduates.
Key words: Foreign language, adult education, foreign language courses, public
education, Public Education Centre (PEC).