Okulöncesi ve ilkokul döneminde olan işitme kayıplı çocukların davranış problemlerinin incelenmesi
An examination of behavior problems of children with hearing loss in preschool and primary school period
Yazar: ABDULLAH GENÇ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT DOĞAN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / İşitme Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Davranış bozuklukları = Behavioral disorders ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Özel eğitim = Special education ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İşitme engelli çocuklar = Hearing impaired children

Özet:
Bu araştırmada okulöncesi ve ilkokul dönemindeki işitme kayıplı çocukların davranış problemleri normal gelişim gösteren ve otizm spektrum bozukluğu olan çocukların davranış problemleri ile karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Nicel nedensel-karşılaştırmalı ve bağıntısal modellerin kullanıldığı araştırmanın katılımcılarını, 103 normal gelişim gösteren, 84 işitme kayıplı ve 86 otizm spektrum bozukluğu olan toplam 273 çocuğun 193 öğretmeni oluşturmaktadır.  Araştırmanın veri toplama araçlarını 6-18 Yaş Çocuk ve Gençler İçin Öğretmen Bilgi Formu (TRF) ve Sosyal Beceri Derecelendirme Sistemi'nin Problem Davranışlar alt ölçeği (SBDS-PD) oluşturmaktadır. Veriler IBM SPSS 22.0 kullanılarak analiz edilmiştir. TRF puanlarında işitme kayıplı çocuklar ile normal gelişim gösteren çocuklar arasında anlamlı farklılık göstermezken, otizm spektrum bozukluğu olan çocukların puanları her iki gruba göre anlamlı derecede daha yüksektir. SBDS-PD puanlarında ise her üç çocuk grubu arasında da istatistiksel anlamlı fark bulunmuştur (Otizm spektrum bozukluğu > normal gelişim > işitme kaybı). Ayrıca her iki ölçekte de kızların puanları erkeklerin puanların daha düşüktür. Ayrıca işitme kayıplı çocukların işitme cihazı kullanmaya başlama ve koklear implant ameliyat yaşı ile davranış problemleri ilişkili olduğu ve davranış problemlerini açıklamakta farklı derecelerde katkı sağladıkları görüşmüştür.  Bulgular, işitme kayıplı çocukların erken tanılama, cihazlandırma ve erken müdahale programları ile iletişim becerilerini geliştirdiklerini ve davranış problemlerini azalttıklarını göstermektedir. Sonuç olarak erken tanılanma, cihazlandırma aile eğitimi ve erken özel eğitime başlamanın önemini vurgulanmaktadır.

Abstract:
In this study, behavioral problems of children who had hearing loss, autism spectrum disorder and went through normal development during pre-school and primary school periods were examined. The research was conducted through a quantitative a causal comparative and relational research model. Participants of the study consisted of 193 teachers of 273 children. 84 of these children were with hearing los, 103 of them were normally developing and 86 of these children were with autism spectrum disorder. The data collection tools consisted of "Teacher Information Form For 6-18-Year-Old Children and Young Adults (TRF)" and "Social Skill Rating System-Teacher Form (SSRS-TF)". The data were analyzed using IBM SPSS 22.0. In the findings of the study, it was found that scores of behavior problems measured by the TRF and SSRS scales showed significant differences according to developmental characteristics of children. While the children with hearing loss and normal development did not differ significantly scores of TRF scale, the scores of children with autism spectrum disorder were significantly higher than those of both groups. The mean scores of SSRS were found to differ statistically significantly among all three developmental groups (Autism spectrum disorder > Normal development > Hearing loss). Moreover, girls' scores are lower than boys' scores. Moreover, there was a significant relationship between behavior problems scores of the age of onset of hearing aids and cochlear implant surgery and these variables had significant contributions at various degrees to interpret the scores. Findings of this study, early intervention programs, including early diagnosis and hearing aids, helps the children with hearing loss to develop their communication skills and reduce problem behaviors. As a result, early diagnosis, age of using hearing aid, familiy education and early special education were found to be very important in this study.