İşitme engelli ve işitme engelli olmayan futbolcuların benlik saygıları ve saldırganlık düzeylerinin incelenmesi
Non-hearing handicapped and hearing handicapped investigation and aggression levels futbolcularin self-esteem
Yazar: MAHMUT AÇAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OKTAY KAYA
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Spor = Sports
Dizin: Benlik imajı = Self image ; Benlik saygısı = Self esteem ; Futbol = Football ; Futbolcular = Football players ; Saldırganlık = Aggressiveness ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; İşitme engelliler = Hearing impaired ; Şiddet = Violence

Özet:
Spor evrensel kültürün bir parçası; dünyada dili, ırkı, dini farklı insanları birleştiren önemli bir vasıtadır. Sporu; fiziksel faydalarının yanı sıra insanların ruhsal sağlığını da olumlu yönde etkilemek, sosyal ve moral kazançlar sağlamak için yapılan hareketler topluluğu olarak da tanımlayabiliriz. Sporun bu en yaygın tanımından da anlaşılacağı gibi spor engelli veya engelsiz olarak ayırmadan tüm insanları kapsamaktadır.Çalışmamızın amacı, engel grubunda yer alan işitme engelli futbolcuları ile işitme engelli olmayan futbolcuların benlik saygısı ve saldırganlık düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek, işiten ve işitme engelli futbolcular arasında karşılaştırma yapmaktır. Bu çalışmanın evreni; işitme engelli futbolcuların temsilen 2010-2011 işitme engelliler 1. liginde futbol oynayan toplam 586 sporcudan 95 işitme engelli futbolcu ve işitme engellilerin bulunduğu illerin 1. amatör küme kulüplerinde futbol oynayan işitme engelli olmayan 309 futbolcu gönüllü olarak oluşturmaktadır. Toplam 404 futbolcu araştırmanın örneklemini oluşturmuştur.Araştırma için gerekli verileri toplamada, Kişisel Bilgi Formu, Benlik Saygısı Ölçeği ile Saldırganlık Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler, istatistik programı kullanılarak çözümlenmiştir.Araştırmaya katılan işiten futbolcular ile işitme engelli futbolcuların benlik saygıları orta düzeyde çıkmıştır. İşitme engelli futbolcuların benlik saygısı puan ortalamaları arasında yaş değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa rastlanmazken işiten futbolcularda istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu görülmüştür (p<.05). İşitme engelli futbolcuların benlik saygısı puan ortalamaları arasında spor yapma yılı değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa rastlanmamış (p>.05), işiten futbolcularda ise istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu görülmüştür (p<.05).İşitme engelli futbolcuların benlik saygısı puan ortalamaları arasında eğitim değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır (p>.05). Diğer taraftan, işiten futbolcuların benlik saygısı puan ortalamaları arasında eğitim değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu görülmüştür (p<.05).Çalışmaya katılan sporcuların saldırganlık puan ortalamalarının engel durumuna göre genel saldırganlık değerleri incelendiğinde işitme engelli futbolcuların genel saldırganlık değerleri =153.53 ve işiten futbolcuların genel saldırganlık değerleri =114.00'dür.İşitme engelli futbolcuların saldırganlık puan ortalamaları arasında spor yapma yılı değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır. İşiten futbolcuların saldırganlık puan ortalamaları arasında spor yapma yılı değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu görülmüştür.İşitme engelli futbolcuların yılıcı saldırganlık puan ortalamaları arasında oynadıkları mevkiye göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa rastlanmaz iken, işitme engelli futbolcuların atılganlık puan ortalamaları arasında oynadıkları mevkiye göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa rastlanmıştır.Sonuç olarak işitme engelli futbolcuların benlik saygıları arttıkça genel saldırganlık düzeylerinin de artığı söylenebilir. Ancak alt ölçeklerle birlikte düşünüldüğünde bu ilişkinin ölçeğin atılganlık boyutundan kaynaklandığı söylenebilir. İşiten futbolcuların benlik saygıları arttıkça genel saldırganlık düzeylerinin azaldığı söylenebilir.

Abstract:
Sport is a part of a universal culture and also an important vehicle that combines people whose language, race and religion is different from each other. Sport beside its physical benfits can be defined as a set of activities that are done to gain social and moral benefits and to affect people?s spiritual health in a positive way. By looking at this common definition of sport, it can be said that whole people with dissabilities or not are implied.This study examines the relationship between the self-esteem and agression levels of deaf footballers in disability group and those who are not with this disablities and compares deaf footballers and hearing footballers. Fort this reason, 95 deaf footballers within 586 sportsmen who play in the 2010-2011 deaf league are participated in the study voluntarily. 309 footballers without any deaf disabilities who play in the 1. amateur club in the cities where deaf people setle take part in the study. Totally 404 footballers are the sample of the study.Personal information form, Self-esteem Scale and Agression Scale are used to obtain the necessary data. The data obtained from the study is analyzed by SPSS program.The self esteem of the deaf footballers and the hearing footballers is in the middle level. While there is not an important difference between the deaf footballer?s self-esteem avarage score according to the age variable statistically, there is an important difference for the hearing footballers statistically (p<.05). There is not an important difference between deaf footballers? self-esteem avarage score statistically according to the doing sport year (p>.05) but there is a statistically important difference for hearing footballers (p<.05).There is not an important difference between deaf footballers? self-esteem avarage score according to the education variable statistically (p>.05). On the other hand, there is an important difference between the footballers? self-esteem avarage score according to the education variable statistically (p<.05).When the footballers? general agression avarage score is evaluated according to the disability level, deaf ( totally) footballers? general agression values are =153.53 and hearing footballers general agression values are =114.00.There is not an important difference between deaf footballers? agression avarage scores according to doing sport year statistically. There is an important difference between the hearing footballers?agression avarage scores according to doing sport year statistically.While there is not an important difference between deaf footballers? destructive agression avarage scores according to the their playing position statistically, there is an important difference between deaf footballers? hardiness avarage score according to their playing position statistically.As a result, there is an important difference between hearing and deaf footballers? self-esteem and agression levels against deaf footballers statistically.