İlköğretim Türkçe ders kitaplarındaki konuşma becerisi etkinlikleri ile ilgili bir değerlendirme
A value concerned speaking skill activities in the primary education of schoolbooks
Yazar: ESRA COŞKUN ÇINAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM BAYRAK CÖMERT
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Etkinlik = Efficiency ; Eğitim etkinliği = Effectiveness of training ; Kitaplar = Books ; Konuşma = Speech ; Konuşma becerisi = Speaking skills ; Okuma-yazma etkinliği = Reading-writing activity ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education

Özet:
Eğitimin önemli hedeflerinden biri de öğrencilere güzel konuşma becerilerini kazandırmaktır. Bu becerileri kazandırmada etkin rol şüphesiz Türkçe öğretmenlerinindir. Bu çalışmanın amacı, öğrencilerin konuşma eğitimine bakış açıları, derslerin verimlilik durumları, etkinlikler ve öğretmenlerimizin karşılaştıkları durumları değerlendirmektir.
Bu araştırmada veriler, Ankara'nın merkez ilçelerindeki farklı sosyoekonomik düzeylerdeki okullarda eğitim gören 6, 7, ve 8. Sınıf öğrencisi olan 1500 öğrenciden "Anket" ve yine bu okullarda görev yapan 42 öğretmenden "Görüşme Formu" ile toplanmıştır. Öğrencilere uygulanan ankette "Konuşma kurallarını uygulayabilme", "Sesleri ve beden dilini etkili kullanabilme", "Hazırlıklı konuşmalar yapabilme", "Kendi konuşmalarını değerlendirebilme", "Kendini sözlü olarak ifade edebilme" boyutlarında ele alınan  Türkçe öğretimi konuşma becerisi amaç ve kazanımları değerlendirilmiştir. Öğretmenlere uygulanan görüşme formunda, Türkçe öğretmenlerinin mezun oldukları bölümler, derse girme durumları, konuşma becerisiyle ilgili ders alma durumları, konuşma eğitiminde kullandıkları materyaller, geliştirmiş oldukları etkinlikler, konuşma eğitimi esnasında karşılaşılan aksaklıklar, öğrencilere dönüt verme durumları, konuşma eğitiminde görsel hafıza ve fişleme tekniği, konuşma eğitiminde diksiyon ve beden dili eğitimi verip vermeme durumları, Türkçe ders kitaplarındaki etkinliklerin durumları ile ilgili görüşleri değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; öğrencilere uygulanan ankette öğrencilerin konuşma kurallarını uygulayabildiklerini ifade ettikleri, sesleri ve beden dillerini etkili kullandıkları, hazırlıklı konuşmalar yaptıkları, kendi konuşmalarını değerlendirebilme kazanımlarının oldukça yüksek olduğu ve kendilerini kesinlikle sözlü olarak ifade edebildikleri ortaya çıkmaktadır.  Araştırma sonuçlarına göre, konuşma becerilerine ilişkin amaçlar, öğrencilerin sınıflarına göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Yine ortaya çıkan sonuçlar, konuşma becerilerine ilişkin amaçlar öğrencilerin cinsiyetleri açısından anlamlı farklar ortaya koymaktadır ve kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre daha etkin olduğu görülmektedir. Konuşma becerilerine ilişkin amaçlar ilçelere göre karşılaştırıldığında ise, "Hazırlıklı Konuşmalar Yapabilme" boyutunda öğrencinin okuduğu ilçenin hazırlıklı konuşmalar yapabilmesi üzerinde etkili bir faktör olduğu ortaya çıkmaktadır. İlçelere göre diğer boyutlarda yapılan karşılaştırılmalarda ilçeler arasında anlamlı farklılıklar ortaya çıkmamaktadır. Görüşme formuna ilişkin sonuçlar incelendiğinde ise genel olarak öğretmenlerimizin konuşma becerileri eğitimi konusunda yetersiz yetiştikleri ortaya çıkmakta ve "Türkçe Öğretmeni yetiştiren fakültelerde konuşma eğitimi dersi etkili bir şekilde yerini almalıdır. Bu dersler teoriden çok pratiğe ve etkinliklere dönük olmalıdır. Konuşma becerisini geliştirecek olan öğretmen adayları her şekilde donanımlı olarak yetiştirilmelidir." şeklinde öneriler ortaya çıkmaktadır.

Abstract:
One of the significant target of education is to gain rhetoric skills to students.  To gain these skills, active role is ,surely, Turkish teachers. Aim of this study is to evaluate viewpoints of students to elocution,  yieldingness of lessons, activities and situations that teachers face with.  In this research, data was collected by 'Questionnaire' from 1500 6th, 7th and 8th grade students who had training in different socio-economic level schools  in central districts of Ankara and 'interview form' from 42 teachers  who worked in same schools. Data collection tools took its final form with analysed by domain experts and measures were taken against problems with performing a preparatory application.  While data were collecting, they were informed about what they should do before 'questionnaire' which was conducted to students and 'interview form' which was conducted to teachers.  Aim and gains of turkish education verbal skill were evaluated in the fields of  "Practising of speech rules", "Using voices and body language effectively", "Making preapared speeches  "Evaluating of self speeches", "Expressing oneself orally" in questionnaire which was conducted to students. In interview form which was conducted to teachers, Turkish teachers' views about graduation departments, condition of attend the class, condition of taking lesson about verbal skill, metarials which were used in elocution, activities that were developed, troubles that were faced in elocution, condition of feedbacks that were given to students, visual memory and tagging techniques in elocution, condition of diction and body language educations in elocution, condition of activities in Turkish text books were evaluated. According to the research results; in 'questionnaire' which was conducted to students showed that students could apply speech rules, used their voices and body languages effectively, gave prepared speeches, gains of evaluation of their own speeches were very high and they could certainly express themselves orally.  According to the research  results, objectives relating to verbal skills showed a significant difference to student's classes. Also, objectives relating to speaking skills revealed significant differences in terms of student's genders and it was seen that female students were more effective than male students. When objectives related to speaking skills were compared according to districts, as part of "Making Prepared Speeches" it was seen that district of student's school was an effective factor on making prepared speeches. Comparisons which were made other areas according to districts, there were no significant differences between districts.  When results of interview form were investigated, it was seen that, in general our teachers were trained inadequate about verbal skills education. So, verbal skill lesson should attain a place effectively in faculties where 'Turkish Teachers' are trained; these lessons should give on to practice and activities than theory and prospective teachers who improve verbal skill should be trained well equipped all the way.