Kuzu rasyonlarında gliserol ve susam yan ürünü kullanımının performans, sindirilebilirlik, bazı rumen ve kan parametreleri ile karkas özellikleri ve et kalitesi üzerine etkileri
Crude glycerol and sesame by-product in the diets ofgrowing lambs: Impacts on growth performance, nutrient digestibility, ruminal fermentation, blood metabolites carcass characteristics, and meat fatty acid profile
Yazar: BORA BÖLÜKBAŞ
Danışman: PROF. DR. İSMAİL KAYA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Besi performansı = Fattening performance ; Gliserin = Glycerin ; Hayvan yemleri = Animal feeds ; Hayvancılık işletmeleri = Livestock enterprises ; Rasyonlar = Rations ; Susam = Sesame ; Susam yağı = Sesame oil ; Tohum yağları = Seed oils ; Yağ asitleri = Fatty acids

Özet:
Bu çalışma kuzu rasyonlarında ham gliserol ile elekaltı susam yan ürününün ayrı ve birlikte  kullanımının performans, sindirilebilirlik, bazı rumen ve kan parametreleri ile karkas özellikleri ve kas içi yağ asidi kompozisyonuna etkisini belirleme amacıyla yapıldı.
Araştırmada ortalama 22.4 ± 2.33 kg canlı ağırlığına (CA) sahip yirmi dört baş Karayaka erkek kuzu rastgele dört eşit gruba (n=6) ayrıldı. Deneme gruplarına sunulmak üzere:  1) Ham gliserol ve elekaltı susam içermeyen (Kontrol); 2) %10 ham gliserol içeren (G); 3) %10 elekaltı susam içeren (S); 4) %5 ham gliserol +%5 elekaltı susam içeren(GS) izokalorik ve izonitrojenik konsantre yemler hazırlandı. Hayvanlar %15 buğday samanı %85 konsantre yem içeren rasyonlarla 70 günlük bir süre boyunca  bireysel padoklarda ad libitum beslendi.
Rasyon muameleleri kuzuların besi performansını, rumen parametrelerini, karkas ve karkas dışı ölçümlerini etkilemedi (P>0.05). Ham gliserol içeren rasyonlarda NDF sindirilebilirliği azaldı (P<0.05). Elekaltı susam ilave edilen rasyonların ham yağ sindirilebilirliğinde artış gözlendi (P<0.05). Elekaltı susam ve/veya ham gliserol kullanılan tüm grupların serum kolesterol seviyelerinde kontrol grubuna kıyasla artış gözlendi (P>0.01). M. longissimus dorsi'de (MLD) tespit edilen major yağ asitleri sırasıyla oleik asit (C18:1 cis-9), palmitik asit (C16:0) ve stearik asitti(C18:0). Yalnızca elekaltı susamın kullanıldığı rasyonla beslenen hayvanların (S) MLD' sinde, linoleik asit, toplam çoklu doymamış yağ asidi (PUFA) ve toplam omega-6 içerikleri diğer rasyonlarla beslenenlere göre daha fazla olduğu belirlendi (P <0.001).
Kuzu rasyonlarında elekaltı susam  ve ham gliserolün birlikte kullanımı besi performansını ve et yağ asidi profilini etkili bir şekilde geliştirmedi. Bununla birlikte, her iki yan ürünün de kuzu konsantre yemlerinde büyüme performansını, ruminal fermantasyonu ve karkas özelliklerini etkilemeden %10'a kadar alternatif enerji kaynağı olarak tahılların yerine kısmen kullanılabileceği sonucuna varıldı.

Abstract:
The objective of this study was to determine the effect of crude glycerol combined with sesame by-product on the performance digestibility, some rumen and blood parameters, carcass characteristics and intramuscular fatty acid composition of Karayaka lambs.
Twenty-four male Karayaka lambs with initial body weights of 26.5 ± 0.53 kg were randomly divided into four groups (n=6). Isocaloric and isonitrogenic concentrate feeds were prepared to be presented to the experimental groups: 1) Diet without crude glycerol and sesame by-product (Control); 2) diet with 10% crude glycerol (G); 3) diet with 10% sesame by-product (S); 4) diet with 5% crude glycerol + 5% sesame by-product (GS) . The animals were fed ad libitum in individual pens for a period of 70 days with diets containing 15% wheat straw and 85% concentrate.
The dietary treatments did not affect fattening performance, rumen parameters and carcass and non-carcass measurements (P>0.05). The NDF digestibility decreased in diets with crude glycerol (P<0.05). Ether extract digestibility increased in diets that added sesame by-product (P<0.05). Serum cholesterol levels of all groups using sesame by-product and/or crude glycerol were increased compared to the control group (P<0.001). The major fatty acids detected in M. longissimus dorsi (MLD) was respectively; oleic acid (C18:1 cis-9), palmitic acid (C16:0) and stearic acid (C18:0). Linoleic acid, total polyunsaturated fatty acid (PUFA) and total omega-6 were higher in the MLD of the animals fed sesame by-product without crude glycerol (S) compare to those fed with other diets (P<0.001).
The combination of crude glycerol and sesame by-product did not effectively improve fattening performance and unsaturated fatty acid deposition in meat. However, it was concluded that both byproducts can partially replace grains as alternative energy sources in lambs' concentrates up to 10% without affecting growth performance, ruminal fermentation, and carcass characteristics.