Bilgi-iktidar ilişkisi çerçevesinde bilgi edinme hakkı
Right to information in the frame of the relation of power and knowledge
Yazar: SEÇİL KAVUŞ
Danışman: PROF. DR. MİTHAT SANCAR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Genel Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Bilgi edinme = Obtain information ; Bilgi edinme hakkı = Obtain information rights ; Bilgi toplumu = Information society ; Modern devlet = Modern state ; Siyasi iktidar = Political power ; İktidar = Government ; İktidar ilişkileri = Government relations ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
?Bilgi-İktidar İlişkisi Çerçevesinde Bilgi Edinme Hakkı? başlıklı bu tez çalışmasında, bilgi edinme hakkı kavramı, modern siyasal iktidar kavramı ile Foucault'nun modern siyasal iktidara ilişkin analizleri çerçevesinde konumlandırılmaktadır. İlk bölümde, siyasi iktidarın modern dönemde aldığı biçimi mümkün kılan tarihsel gelişmelere değinilmiştir. İkinci bölümde, Foucault'nun bilgi-iktidar arasında kurduğu ilişki ve bu bağlamda modern siyasal iktidara yaklaşımı incelenmiştir. Foucault'ya göre modern siyasal iktidarın tek işlevi baskı uygulamak değildir. Daha önemli olarak, pozitif etkiler üretmekte, yaşamı desteklemekte, yaşamın sağladığı güçleri sınırlamayı değil arttırmayı hedeflemektedir. Bu durum yeni bir gözetim örgütlenmesine işaret eder. Bunu, devletin merkezileşmesiyle birlikte gündeme gelen yönetim sorunsalı çerçevesinde düşünmek gerekir. Yeni tür bir rasyonalite, hayatın her alanına düzenleyici biçimde müdahale etmeyi, kamu yararı adına hizmette bulunma gibi pozitif yükümlülükleri içeren bir bilgi ve teknikler bütünü söz konusudur. Bu siyasi rasyonalite, kişinin kendiyle kurduğu ilişkiyi şekillendirmekte, tercihlerini yönlendirmektedir. Özgürleşme, söz konusu ussallığın verilerini çözümleme, siyasi iktidarı eleştirme, yeni ve farklı bir siyaset tesis etme çabası ile mümkün olabilir. İnsan hakları da böylesi bir çabayı gerçekleştirme işlevi taşıyan politik faaliyetler olarak nitelendirilebilir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ele alınan, bir insan hakkı olarak bilgi edinme hakkı, modern devletin imkan ve araçlarının genişlemesi, hem siyasi hem de idari boyutuna egemen olan gizlilik eğilimi karşısında özellikle 1960'lı yıllardan itibaren hukuki düzenlemelerde yaygınlık kazanmaya başlamıştır. En basit haliyle bu hak, yönetimin faaliyetlerinden yönetilenlerin haberdar kılınması ilkesine ilişkindir ve yönetimi elindeki resmi bilgi ve belgeleri talep halinde verme yükümlülüğü ile donatmaktadır.

Abstract:
In this LLM thesis, titled ?Right to Information in the frame of the Relation of Power and Knowledge?, the right to information notion is located around the modern political power notion and the analyses of Foucault related to the modern political power. In the first chapter, the historical developments that have made the form of the political power possible in the modern period have been mentioned. In the second chapter, the relation developed by Foucault between knowledge and power and his approach to the modern political power in this context have been analyzed. According to Foucault, the sole function of the modern political power is not oppressing. More importantly, it aims to create positive influences, support life and increase the power of life rather than limit them. This situation indicates a new organization of observation. This should be taken into consideration in the frame of the governing problem that has become the current issue by centralization of the state Here, a new kind rationality, i.e., an information and techniques system that include the positive responsibilities like interference all areas of life in an organizing manner and making public services is taken into consideration. This political rationality embodies the relation of the person with himself/herself and directs his or her preferences. Liberalization can only be possible by analyzing the related rationality data, criticizing, converting the political power and establishing a new and different political approach. Human Rights can be described as political activities that try to implement that kind of effort. With the development of possibilities and instruments of the modern state, the right to information as a human right which have been discussed in the third part of the study, have become widespread in the legal arrangements especially since 1960s against the trend of privacy dominated both the political and administrative dimensions of power. In the simplest way this right is related with the informing the ruled ones about the activities of rules principle and equips the administration with the responsibility to share official information and documentation if they are requested.