Hiperemezis gravidarum tanısı alan gebelerde tamamlayıcı ve alternatif tedavi kullanımının yaşam kalitesi üzerine etkisinin belirlenmesi
Identifying the effect of using complementary and alternative medicine on the life quality of pregnant women diagnosed with hyperemesis gravidarum
Yazar: ÖZLEM İSKENDER
Danışman: DOÇ. DR. SENA KAPLAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Bulantı = Nausea ; Hipermezis graviadarum = Hypermezis graviadarum ; Kusma = Vomiting ; Tamamlayıcı tedaviler = Complementary therapies ; Tıp-geleneksel = Medicine-traditional ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşam tarzı = Life style ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma, Hiperemezis Gravidarum (HG) tanısı alan gebelerde Tamamlayıcı ve Alternatif Tedavi (TAT) kullanımının yaşam kalitesi üzerine etkisinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Erken Gebelik Kliniği'nde 30 Ekim 2017-31 Temmuz 2018 tarihleri arasında HG tanısı ile yatışı yapılan 240 gebe oluşturmuştur. Veriler, Bireysel Bilgi Formu, Rhodes Bulantı ve Kusma İndeksi ve SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler, ki-kare testi, bağımsız gruplarda t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılarak değerlendirilmiştir.  İstatistiksel anlamlılık değeri olarak p<0.05 kabul edilmiştir.Çalışmamızda gebelerde TAT kullanımının %84.2 olduğu ve ilk sırada tercih edilen TAT yönteminin "Biyolojik Temelli Tedaviler" (%97.5) olduğu belirlenmiştir. Aynı zamanda kullanılan TAT yöntemlerine göre memnuniyet düzeyleri incelendiğinde, en yüksek memnuniyetin "Zihin ve Beden Tedavileri" (X̅=3.71±1.74) olduğu saptanmıştır. Çalışmamızda SF-36 Yaşam Kalitesi alt ölçek boyutları içerisinde "Emosyonel Rol" puan ortalamasının TAT kullanmayan gebelerde kullanmayanlara göre daha yüksek olduğu (p<0.05), diğer alt ölçek boyutlarında anlamlı bir ilişki olmadığı belirlenmiştir (p>0.05). Aynı zamanda bulantı ve kusma semptomlarının şiddeti arttıkça yaşam kalitesinin düştüğü belirlenmiştir (p<0.05). Araştırma sonuçları doğrultusunda özellikle kadın sağlığı hemşirelerinin TAT kullanımını sorgulamaları, olası yan etkilere karşı gebelere eğitim ve danışmanlık sağlamaları, bunun yanı sıra kullanılan TAT yöntemleriyle ilgili daha fazla kanıt temelli çalışmalar yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelime: bulantı ve kusma, hiperemezis gravidarum, rhodes bulantı ve kusma indeksi, tamamlayıcı ve alternatif tedavi, yaşam kalitesi.

Abstract:
The objective of this research is to identify the effect of using Complementary and Alternative Medicine (CAM) on the life quality of pregnant women diagnosed with hyperemesis gravidarum (HG). The population of the research comprises 240 pregnant women, who were hospitalized after being diagnosed with HG between 30th October 2017-31st July 2018 in Etlik Zübeyde Hanım Gynaecological Diseases Research and Training Hospital Early Pregnancy Clinic. Personal Information Form, Rhodes Index of Nausea and Vomiting and SF-36 Life Quality Scale were used for data collection. The data obtained in the research is analyzed using chi-square test, the independent t-test and one-way analysis of variance (ANOVA). Statistical significance value is (p<0.05). In the study, it is noted that the use ratio of CAM is 84.2%, while the most preferred CAM method is "Biological Based Treatments" (97.5%). Additionally, examining the satisfaction level as per the preferred CAM methods, the highest satisfaction level is on "Mental and Physical Treatments" (X̅=3.71±1.74). It is also noted that the average "Emotional Role" score with in the SF-36 Life Quality subscale dimensions was found to be higher compared to the pregnant women not using CAM (p<0.05), while there is no significant difference between the other subscale dimensions (p>0.05). Moreover, the quality of life decreased as the severity of nausea, vomiting and retching symptoms increased in the study (p<0.05). In line with the results of the research, it is suggested for women's health nurses in particular to question the use of CAM, provide training and consultancy for pregnant women with regards to the possible adverse effects, and that more evidence-based studies should be carried out concerning the CAM methods used.

Keyword: Complementary and alternative medicine, hyperemesis gravidarum, nausea and vomiting,  rhodes nausea and vomiting index, quality of life.