COVID-19 sürecinde İstanbul'daki restoranların yaşadığı sorunlar ve normalleşme sürecinde çözüm önerileri
Problems faced by restaurants in Istanbul during COVID-19 and solution suggestions in the normalization process
Yazar: MERT EKER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ANDAÇ TOKSOY
İstanbul Kültür Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Pandemiler = Pandemics ; Restoranlar = Restaurants ; Sosyoekonomik sorunlar = Socio-economic problems ; Yönetim sorunları = Management problems ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Covid-19 salgını sürecinden yoğun olarak etkilenen sektörlerden turizm sektörünün en büyük kollarından biri olan restoranlar da olumsuz etkilenmiş, bir kısmı ayakta kalabilirken bir kısmı iflas etmiştir. Restoran çalışanları bu durumdan en çok etkilenen meslek gruplarından biri olmuş, pek çok restoran çalışanı işini kaybetmiş, ücretsiz izne çıkarılmış ya da kısa çalışma ödeneği ile geçimini sürdürmek durumunda kalmıştır. Bu araştırmanın amacı Covid-19 sürecinde restoranların karşılaştıkları zorlukları ortaya koymak ve normalleşme sürecine yönelik çözüm önerileri sunmaktır.
Araştırma İstanbul ilinde bulunan restoranların çalışanları ile yürütülmüştür. Çalışma farklı iş tanımları, yaş grupları, eğitim seviyeleri, restoran türleri ve gelir seviyelerinden 105 restoran çalışanı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar Covid-19 korkusu, iş güvensizliği, mesleki farkındalık yoksunluğu, duygusal tükenmişlik ve hissedilen kurumsal destek ana başlıklarından oluşan 33 soruyu beşli likert ölçeği ile cevaplandırmışlardır.
Yapılan analizler sonucunda 55 yaş üzeri çalışanların Covid-19 korkusu ve mesleki kaygıları en yüksek olan grup olduğu saptanmıştır. Korku, kaygı, tükenmişlik hissi ve mesleki farkındalık yoksunluğu, yüksek eğitim seviyesi ve yüksek gelir seviyesine sahip çalışanlarda en az görülmüştür. Fine-dining restoran çalışanlarının duygusal olarak diğer restoran türlerinde çalışan katılımcılardan daha iyi durumda olduğu ortaya çıkmıştır. Elde edilen veriler üzerinden yapılan korelasyon analizi sonucunda iş güvensizliği ile duygusal tükenmişlik arasında, mesleki farkındalık yoksunluğu ile duygusal tükenmişlik arasında ve Covid-19 korkusu ile iş güvensizliği arasında korelasyon olduğu saptanmıştır.
Sonuç bölümünde, yapılmış olan analizler değerlendirilmiş ve restoran işletmecilerinin normalleşme sürecinde uygulayabilecekleri çözüm önerileri sunulmuştur.

Abstract:
Restaurants, one of the biggest branches of the tourism sector, among the sectors that were heavily affected by the Covid-19 epidemic process, were also adversely affected, some of them were able to survive and some of them went bankrupt. Restaurant workers have been one of the occupational groups most affected by this situation, many restaurant workers have lost their jobs, been on unpaid leave or have to maintain their livelihood with short-time working allowance. The purpose of this research is to reveal the difficulties faced by restaurants during the Covid-19 process and to offer solutions for the normalization process.
The research was carried out with the employees of the restaurants in the province of Istanbul. The study was conducted with 105 restaurant employees from different job descriptions, age groups, education levels, restaurant types and income levels. Participants answered 33 questions with a five-point Likert scale, consisting of fear of Covid-19, job insecurity, lack of professional awareness, emotional burnout and perceived institutional support.
As a result of the analyzes, it was determined that the employees over the age of 55 were the group with the highest fear of Covid-19 and occupational concerns. Fear, anxiety, feelings of burnout and lack of professional awareness were least seen in workers with higher education and higher incomes. It turned out that fine-dining restaurant employees are in better emotional state than participants working in other types of restaurants. As a result of the correlation analysis made on the data obtained, it was determined that there was a correlation between job insecurity and emotional burnout, between lack of professional awareness and emotional burnout, and between fear of Covid-19 and job insecurity.
In the conclusion part, the analyzes made are evaluated and solution suggestions that restaurant operators can apply in the normalization process are presented.