Tavuk eti tüketim tercihlerinin belirlenmesi: İzmir ili örneği
Determining the purchase preferences of chicken meat: The case of İzmir province
Yazar: TÜRKAN KÜCE ADIGÜZEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMA KONYALI
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Sağlıklı yaşamanın en önemli koşullarından olan yeterli ve dengeli beslenme için insan vücudunun ihtiyaç duyduğu enerji, vitamin, protein ve minerallerin karşılanmasında hayvansal gıdalar ilk sırada yer almaktadır. Ülkelerin gelişmişlik ve kalkınma düzeyleri, hayat standartlarına bakıldığında nüfusun beslenme davranışları gibi kişi başına düşen hayvansal proteini kullanım miktarları da oldukça önemli bir ölçüttür.
Dünyada olduğu gibi Türkiye'de de nüfus artışı ile değişen beslenme şekillerine bakıldığında, et ve et ürünleri tüketiminde olan artışa rağmen hayvancılık sektörü gereği kadar gelişememiştir. Kırmızı et üretimi gün geçtikçe azalmakta ve bu sebeple kırmızı et fiyatları da yükselmektedir. Bu nedenle hayvansal proteine olan ihtiyaç beyaz et tüketimi ile dengelenmeye çalışılmaktadır. Beyaz et çeşitlerinden olan tavuk, güçlü proteini, düşük yağ oranı, vitamin, mineral içeriği ve sindiriminin kolaylığı, aynı zamanda lezzetli bir gıda olmasından dolayı insan beslenmesinde oldukça önemli bir yerdedir.  
Tavuk etinin fiyatının, kırmızı etin fiyatına nazaran düşük olması et tüketimi içinde tavuk etine dair payı gittikçe artırmaktadır. Tavuk etinin tüketiminde, tüketicinin geliri ve tavuk etinin fiyatı oldukça önemlidir. Ayrıca tavuk etinin tüketim miktarına tesir eden birçok unsur bulunmaktadır. Bu nedenle, tüketicilerin tavuk eti tüketim eğilimlerinin ve tüketici tercihlerini etkileyen faktörlerin belirlenmesi oldukça mühimdir.
Bu çalışma, İzmir ilinde yaşamakta olan tüketicilerin tavuk eti tüketim eğilimlerinin belirlenmesi ve tüketicilerin tercihlerini etkileyen faktörleri incelemek amacı ile yapılmıştır. 
Çalışmada, İzmir ilinde 271 kişi ile yüz yüze anket yapılmış ve ankete 156 erkek ve 115 kadın katılım sağlamıştır. Bu çalışmadan elde edilen bulgular incelendiğinde; bireylerin %85,2'i tavuk etini tükettiklerini ve %14,8'i ise tavuk etini tüketmediğini belirtmişlerdir. Tavuk eti tüketenlerin %28,40'ı fiyatının uygun olması, %24,70'i lezzetli olması, %15,10'u sağlıklı olması, %13,70'i ise tüketim alışkanlığı sebebi ile tavuğu tercih etmektedirler. Kanatlı eti arasında en çok %82,30 ile tavuk tercih edilmektedir. Tavuk etini pişirmede en çok kullanılan yöntem %39,90 ile mangal-ızgaradır. Tüketicilerin %54,20'si tavuk etini hepsi seçeneği ile tüm mevsimlerde tükettiklerini, %23,20'si ise kışın daha çok tercih ettiklerini belirtmişlerdir. Tüketiciler tavuk etini en çok %66,10 ile marketten, %17,70 ile kasaptan satın almayı tercih etmişlerdir. Bu çalışmaya katılan tüketicilerin %33'i satın aldığı yere güvendiğini, %7'si ise kesinlikle güvenmediğini belirtmişlerdir. Tüketicilerin tavuk eti satın alma kriterlerine bakıldığında %31,40'ı fiyat, %30,30'u tazelik durumuna göre tercih etmişlerdir.
İzmir ilinde tavuk eti tüketim eğilimlerinin ve ilgili faktörlerin incelendiği herhangi bir çalışmaya son yıllarda pek rastlanmamış olması ve tüketicilerin tavuk eti tercih sebeplerinin tespit edilerek öneriler getirilecek olması bakımından çalışmanın önemli olduğu düşünülmektedir.
Çalışmanın sonunda elde edilen verilerin tavuk eti tüketicilerine, tavuk eti üretimi yapmakta olan üreticilere, politika yapıcılarına, tavukçuluk sektörüne ve sonrasında yapılacak olan bilimsel çalışmalara yön göstermesi beklenmektedir.
Anahtar Kelimeler: Tavuk Eti Tüketimi, Tüketici Eğilimleri, Tavuk Eti, İzmir

Abstract:
Animal foods, which is one of the most important conditions for a healthy life, come first in meeting the energy, protein, vitamins and minerals that the human body needs for adequate and balanced nutrition. When looking at the level of development and living standards of countries, the nutritional behavior of the population as well as the amount of animal protein consumption per capita is a very important criterion.
As in the world, in Turkey, despite the increase in meat and meat products consumption according to changing dietary patterns with population growth, the livestock sector has not developed as much as it should. Red meat production is gradually decreasing and, accordingly, red meat prices are also rising. For this reason, it is being tried to balance the animal protein deficit with white meat consumption. Chicken, one of the white meat varieties, has a very important place in human nutrition with its strong protein, low fat content, vitamin, mineral content and easy digestion, as well as being a delicious food.
The fact that the price of chicken meat is lower than the price of red meat is gradually increasing the share of chicken meat in meat consumption. Consumer income and chicken meat price are very important in chicken meat consumption. In addition, there are many factors that affect the amount of chicken meat consumption. Therefore, it is important to determine consumers' chicken meat consumption tendencies and factors affecting consumer preferences.
This study was conducted to determine the chicken meat consumption trends of consumers living in Izmir and to examine the factors affecting consumer preferences. 
In the study, a face to face survey was conducted with 271 people in İzmir, 156 men and 115 women participated in the survey. When the findings from this study were examined, 85,2% of the individuals stated that they consumed chicken meat and 14,8% stated that they did not consume chicken meat. 28.40% of the consumers prefer chicken because of its affordable price, 24.70% because of its taste, 15.10% because of its healthiness and 13.70% because of its consumption habits. Among poultry meat, chicken is the most preferred with 82.30%. The most commonly used method for cooking chicken meat is barbecue-grilling with 39.90%. 54.20% of the participants stated that they consumed chicken meat in all seasons with the all option, and 23.20% stated that they preferred it more in winter. Consumers mostly preferred to buy chicken meat from the market with 66.10% and from the butcher with 17.70%. 33% of the consumers who participated in this study stated that they trust the place they purchased from, and 7% stated that they absolutely do not trust. When looking at consumers' purchasing criteria for chicken meat, 31.40% preferred it based on price and 30.30% preferred it based on freshness.
It is thought that the study is important in terms of the fact that no study in Izmir province that takes chicken meat consumption trends and related factors into consideration has been encountered in recent years, and that the reasons why consumers prefer chicken meat will be determined and suggestions will be made.
It is expected that the data obtained at the end of the study will guide consumers, chicken meat producers, policy makers, the poultry industry and future scientific studies.
Keywords: : Chicken Meat Consumption, Consumer Trends, Chicken Meat, Izmir Province