Sosyal ağlar ve dijital etnografi: Bir araştırma sentezleme çalışması
Social networks and digital ethnography: A research synthesis
Yazar: FATMA NESRİN YARAR
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER TİMİSİ NALÇAOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Etnografya = Ethnography ; Sayısal etnografi = Digital ethnography ; Sosyal ağlar = Social networks ; İnternet = Internet

Özet:
Bu çalışma dijital etnografi kavramını kavramsal ve metodolojik açıdan
inceleyerek, çevrimdışı etnografiyle olan ilişkisini anlama ve yapılmış olan dijital
etnografi çalışmalarının kavramsal yaklaşımlarını ve araştırma setlerini ele alarak
yöntemin nasıl uygulandığını araştırma amacını taşır. Çalışma bir açıklayıcı tez
olarak, yapılmış çalışmaların içerik analizi ve sentezlenmesi yöntemlerine dayanır.
Bunun gerçekleşmesi için öncelikle Web of Science veri tabanı üzerinden dijital
etnografi ve benzer anlam ve uygulamaya karşılık gelen diğer yöntem kavramları
aratılmış ve 660 çalışmaya (1997-Ekim 2017) ulaşılmıştır. 67 çalışma hariç tutularak,
geriye kalan 593 çalışmanın özet ve anahtar kelimeleri belirlenen kodlar üzerinden
araştırılmıştır. Araştırma sentezleme yaklaşımı çerçevesinde ikinci araştırma setinde
meta-etnografi yöntemi kullanılarak, 593 çalışma yeniden incelenmiş, CASP aracının
sunduğu kontrol listesinden faydalanılarak 7 çalışma örneklem olarak belirlenmiştir.
Nitel içerik analizi sonucunda 593 çalışma içerisinde terminolojik olarak en fazla
kullanılan yöntem kavramının netnografi olduğu, çevrimiçi etnografi ve dijital
etnografi kavramlarının onu takip ettiği tespit edilmiştir. Yöntem kavramlarının her
birinin birbirinden farklı bilimsel alanların ve konuların yöntemi olarak kullanıldığı,
çevrimdışı fenomenlerin konu olarak daha fazla seçildiği sonucuna ulaşılmıştır.
Kullanılan araştırma teknikleri çerçevesinde çalışmaların büyük çoğunluğunun
etnografinin teknik repertuvarının tamamını kullanmadığı görülmüştür. Metaetnografik
analiz sonucunda çalışmaların dijital etnografi tanımlarının çoğunlukla
dijital saha üzerine inşa edildiği, antropolojik ve sosyolojik geleneğin devamı olarak
çevrimiçi toplulukları incelediği, dijital sahalarda kısa sürede gerçekleştiği ve teknik
açıdan dijital etnografi yerine dijital etnografik tekniklerden yararlanan çalışmalar
olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Etnografi, dijital etnografi, internette araştırma yöntemleri,
nitel içerik analizi, meta-etnografi.

Abstract:
This study explores digital ethnography from a conceptual and
methodological point of view, examines the relationship between offline
ethnography and how it is employed by considering conceptual approaches and
research sets of digital ethnography papers. The study is based on methods of content
analysis and research synthesis as an explanatory thesis. In order to carry out this,
firstly the concept of digital ethnography and other methods corresponding to related
meaning and practice with digital ethnography were searched through Web of
Science database and 660 papers (1997-October 2017) were reached. Excluding 67
papers, the abstracts and keywords of the remaining 593 papers were examined
through the determined codes. Within the framework of the research synthesis
method, 593 papers were reexamined using the meta-ethnography method as the
secondary set of research, and 7 papers were selected as the sample using research
codes and the control list provided by the CASP tool. As a result of the qualitative
content analysis, it was concluded that netnography is the most applied concept
terminologically, and online ethnography and digital ethnography follow it. It has
been concluded that each of the concepts is used as a method of different scientific
areas and subjects and that the offline phenomena are more selected as problems. It
has been noted that the vast majority of studies within the framework of the research
techniques used do not practice the full technical repertoire of ethnography. Metaethnographic
analysis has shown that digital ethnographic definitions are mostly built
on the digital field, and online communities have been analyzed as a continuation of
anthropological and sociological tradition. It has been observed that the studies were
carried out in a short-term digital field and rather than digital ethnography, digital
ethnographic techniques have been employed.
Keywords: Ethnography, digital ethnography, internet research methods, qualitative
content analysis, meta-ethnography.