Gelişimsel yetersizliği olan mülteci çocukların erken okuryazarlık becerilerinin geliştirilmesinde gömülü öğretimin etkililiği
The effectiveness of embedded instruction on teaching early literacy skills to refugee children with developmental disabilities
Yazar: ADEVİYE ÇAM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FÜSUN ÜNAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada gelişimsel yetersizliği olan mülteci çocukların erken okuryazarlık becerilerinin geliştirilmesinde gömülü öğretim yönteminin etkililiğini belirlemek amaçlanmıştır. Ayrıca öğretim oturumları tamamlandıktan sonraki birinci, üçüncü ve beşinci haftalarda hedef becerilerin kalıcılığı ve farklı ortam, araç-gereç ve kişilere genelleme düzeyi araştırılmıştır. Araştırmada, yaşları 5 ile 7 arasında değişen, otizm spektrum bozukluğu veya zihinsel yetersizlik tanısına sahip, pilot uygulamada bir, ana uygulamada üç olmak üzere toplamda dört öğrenci yer almıştır. Araştırma katılımcılar arası yoklama evreli çoklu yoklama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. 
Araştırmanın bulgularına göre, gelişimsel yetersizliği olan mülteci çocukların erken okuryazarlık becerilerinin geliştirilmesinde gömülü öğretimin etkili olduğu görülmektedir. Ayrıca katılımcıların hedef becerileri edindikten sonraki izleme oturumlarında edindikleri becerileri aynı ölçüde korudukları ve farklı ortama, kişilere ve araç-gereçlere genelleyebildikleri bulunmuştur.
Araştırmada katılımcıların sınıf öğretmenlerinden ve özel eğitim alanındaki akademisyenlerden sosyal geçerlik formları kullanılarak sosyal geçerlik verileri toplanmıştır. Sosyal geçerlikten elde edilen bulgulara göre sınıf öğretmenleri ve akademisyenlerin araştırma hakkındaki görüşleri olumludur.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the effectiveness of embedded instruction in developing early literacy skills of refugee children with developmental disabilities. In addition, the maintenance of the target skills in the first, third and fifth weeks after the completion of the teaching sessions and the level of generalization to different environments, tools and people were investigated. The study included a total of four students aged between 5 and 7 years, diagnosed with autism spectrum disorder or intellectual disability: one male in the pilot study, one female in the main study, and two additional males. The research was conducted using a multiple probe model with a probe phase between participants. 
The study's findings indicate that embedded instruction is an effective method for developing early literacy skills in refugee children with developmental disabilities. In addition, it was found that the participants maintained the target skills in the follow-up sessions after acquiring them and were able to generalise them to different environments, people and tools. 
In the study, social validity data were collected from the participants' classroom teachers and academicians in the field of special education using social validity forms. According to the findings from the social validity data, the opinions of the classroom teachers and academicians about the research are positive.