Erbil Kalesi'ndeki tarihi yapıların yeniden işlevlendirilmesi Fettah Çelebi Evi, Raşid Ağa Divanı Hanı ve Kale Hamamı örneği
Re-functioning of historical buildings in Erbil Citadel a case study of Fattah Chalabi House, Rashid Agha Diwan Khanah, and Citadel Public bath
Yazar: REBIN HAMAD HASSAN HASSAN
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM BOGENÇ
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Yeniden işlevlendirme, koruma önlemleri için en gerekli olan mimari miraslardan biri olarak kabul edilmekte, daha uygun yöntemlerle özgün yapı, özellik ve tasarımın gelecek nesillere aktarılması sağlanmaktadır. Yeniden işlevlendirme projelerinin değerlendirilmesinde bütüncül bir yaklaşımın önemi nedeniyle, yeniden işlevlendirme sonrasında önceki hatalardan ders çıkarma ve başarı ve başarısızlıkları değerlendirme ihtiyacı her zaman vardır. Çoğu ülke, dünyanın dört bir yanından ziyaret edilen turistik cazibe merkezleri olarak bu miras alanlarının öneminin farkındadır; bu nedenle, entegre bir strateji oluşturarak ve yerel ve uluslararası turizme hitap eden sürdürülebilir bir kentsel merkez ve turistik cazibe merkezi oluşturmak için alanın bileşenlerini uygulayarak yeniden işlevlendirme yoluna gitmişlerdir. Bu araştırmada, öncelikle uyumlu yeniden işlevlendirme değerlendirmesindeki teorik metinler incelenerek uyumlu yeniden işlevlendirme 
göstergeleri geliştirilmiştir. Ardından, Fettah Çelebi Evi, Raşid Ağa Divanı Hanı ve Kale Hamamı'nın planları, alanları ve mimari özellikleri vaka çalışması olarak sunulmuştur. Başarılı bir şekilde yeniden işlevlendirilen miras binalarını, dönüşümlerin etkinliğini ve müdahaleleri inceleyerek her üç binanın da tarihi açıklanmaktadır. Kötü bakım ve yeni kullanıma uyarlamanın binalar üzerindeki etkileri, estetik tarihi önemlerini azaltan ve binaların kullanımı ve güvenliği üzerinde etkili olan ciddi sorunlara yol açmıştır. Orijinal özelliklerin ve malzemelerin değiştirilmesi veya kaldırılması ya da başka yerlerden unsurların ve bileşenlerin uyarlanması, yeniden işlevlendirmeden sonra adaptasyonun neden olduğu ana sorunlardır, Bu, modern ihtiyaçları karşılamak için ek modifikasyon ihtiyacını ve ziyaretçiler için rahat merdivenler ve bir rampa dahil olmak üzere daha uygun erişilebilirlik sağlamak için yeni işlevler gerektiren tarihi önemin kaybıyla sonuçlanmıştır. Bunlar arasında zeminler için daha etkili su yalıtımının yanı sıra, Erbil kalesini yaşanabilir bir alan haline getirmek için binalara eklenen modern parçaların kaldırılması veya uyarlanması vardır.

Abstract:
Re-using is regarded as one of the architectural heritages That is most essential for preservation measures, more suitable methods keep their original structure, characteristics, and design for future generations. There is always a need to learn from previous errors and assess successes and failures after reuse, and owing to the significance of an integrated approach in evaluating reuse projects. Most countries are aware of the significance of these heritage places as tourist attractions visited from all over the world; consequently, they have pursued re-functioning by creating an integrated strategy and applying the site's components to create a sustainable urban center and tourist attraction appealing to local and international tourism. In this Research, indications of compatible reuse are developed first by examining theoretical texts in the compatible reuse assessment. Next, Plans, areas, and architectural characteristics of the Fattah Chalabi home, Rashid Agha diwan Khanah,  
and Citadel Public Bath have been presented as case studies. It explains the history of all three buildings. By examining successfully re-functioning heritage buildings, the effectiveness of the conversions, and the interventions. The effects of poor maintenance and adapting for new use on the buildings led to serious issues that reduce their aesthetic historical significance and impact on the buildings' use and safety. Changing or removing original features and materials or adopting elements and components from elsewhere are the main issues caused by the adaptation after repurposing, This Resulting in the loss of historical significance, that necessitated the need for additional modification to meet modern needs, and the new functions to provide more suitable accessibility, for example including comfortable stairs and a ramp for visitors. As well as more effective waterproofing for the floors, removing or adapting the modern parts that have been added to the buildings to make the Erbil citadel a habitable area.