Hava platformundan RF kaynak konumlandırma
Airborne RF emitter geolocalization
Yazar: AHMET AK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAKUP SABRİ ÖZKAZANÇ
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: Elektronik harp sistemleri = Electronic warfare systems ; Hedef konumlandırma = Target localization

Özet:
Elektromanyetik spektrum üzerinde hâkimiyet kurma, muhasım unsurların spektrum kullanımını kısıtlama ve dost unsurların spektrumu etkin şekilde kullanmasını sağlamayı amaçlayan elektronik harp konsepti zamanla daha çok önem kazanmaktadır. Elektronik harp konsepti içerisinde yer alan RF elektronik destek sistemleri; RF unsurların tespiti, parametrelerinin belirlenmesi, konumlandırılması vb. amaçlar için kullanılan kritik sistemler olarak görülmektedir. RF kaynakların konumlarının tespit edilmesi ile muhasım unsurların elektronik harp düzenleri belirlenebilmektedir ve gerek stratejik gerekse taktik sahada operasyonel üstünlük sağlanabilmektedir. Sağladığı üstünlüğün yanı sıra pasif bir sistem üzerinden konum tespitinin zorlukları bulunmaktadır. Temelde karşılaştırmalı veriler üzerinden konum belirleme işlemi yapılmaktadır. Karşılaştırılacak verilerin tek veya çok sayıda platformdan elde edilmesi konum belirleme yaklaşımını şekillendirmektedir. Hava platformları özelinde değerlendirildiğinde birden çok platformun eş zamanlı görev yapmasının maliyetli olduğu bilinmektedir ve konum belirleme çalışmalarında tek platform üzerinden konum tespitinin mümkün olduğu yaklaşımlar tercih edilebilmektedir. Tek platform üzerinden konum belirleme yaklaşımları arasında kerteriz hatlarının kullanımı sıklıkla görülmektedir. Son yıllarda, kerteriz hatlarını temel alan yaklaşımlar haricinde doğrudan konum belirleme yöntemleri de incelenmektedir. Tez çalışması kapsamında, doğrudan konum belirleme yapılabilmesine yönelik altyapısı bulunan Doppler frekansı değişim oranı ve faz farkı değişim oranı temelli konum belirleme yöntemleri incelenmiştir. Belirtilen her iki yöntem, elektronik destek sistemini barındıran platformun dinamikleri ve alınan sinyalin parametreleri üzerinden karşılaştırmalı olarak çalışmaktadır. Karşılaştırma işlemi, ölçümlenen parametrelerin zamansal değişimleri üzerinden yürütülmektedir. Elde edilen değişim bilgileri ve platforma ait değişkenler ortak noktada birleştirildiğinde RF yayın kaynağının yönü ve mesafesi tespit edilebilmektedir. Tespit edilen yön ve mesafe bilgilerinin kullanımı ile yayın kaynağının bölgesel konumu doğrudan elde edilebilmektedir.

Abstract:
The concept of electronic warfare, which aims to establish dominance over the electromagnetic spectrum, restrict the spectrum usage of adversary forces and ensure effective spectrum utilization by friendly forces, is gaining increasing importance over time. RF electronic support systems, which are part of the electronic warfare concept, are seen as critical systems used for purposes such as the detection, parameter determination, and positioning of RF sources. Determining the locations of RF sources enables the identification of adversary forces' electronic order of battle, providing operational superiority both in strategic and tactical fields. Despite the advantages it offers, there are challenges in locating positions through a passive system. Essentially, the process of determining a location is based on comparative data. The use of single or multiple platforms to obtain the data for comparison shapes the location determination approach. When evaluated in the context of aerial platforms, it is known that the simultaneous operation of multiple platforms is costly, and approaches allowing location determination from a single platform are often preferred. Among the location determination approaches from a single platform, the use of bearing lines is frequently observed. In recent years, direct location estimation methods are also being investigated. Within the scope of the thesis, direct location estimation methods based on Doppler frequency rate of change and phase difference rate of change have been examined. Both methods work comparatively based on the dynamics of the platform containing the electronic support system and the parameters of the received signal. The comparison process is conducted based on the temporal changes of the measured parameters. When the obtained rate of change information is combined with the dynamics of the platform at a common point, the direction and distance of the RF transmission source can be determined. The use of the determined direction and distance information allows the direct determination of the regional position of the transmission source.