Öğretmenlerin eleştirel düşünce eğilimlerinin araştırılması ve karşılaştırılması (Giresun ili örneği)
Investigation and comparision of critical thinking dispositions of teacher (the sample of Giresun province)
Yazar: OSMAN DALAK
Danışman: DOÇ. DR. MELİH NURİ SALMAN
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beden eğitimi = Physical education ; Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Düşünme eğitimi = Thinking education ; Teknik öğretmenler = Technical instructors ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin eleştirel düşünme eğilimlerini belirlemek, eleştirel düşünme eğilimlerinin cinsiyet, eğitim durumu, branş, hizmet yılı, hizmet yapılan kuruma göre farklılık gösterip göstermediğini ortaya koymaktır.  Bu amaçla araştırmada tarama modelinden yararlanılmıştır.  Bu araştırmaya 2016- 2017 eğitim öğretim yılında Giresun İli Merkez İlçesinde öğretmen olarak görev yapmakta olan 108'i kadın, 102'si erkek, 210 öğretmen katılmıştır. 
Araştırmada Facione, Facione ve Giancarlo tarafından geliştirilmiş olan Kalifoniya Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği (KEDEÖ)'nin (California Critical Thinking Disposition Inventory) Türkçe versiyonu (KEDEÖ-T) kullanılmıştır. Orjinali 75 maddeden ve yedi alt ölçekten (Analitiklik, Açık fikirlilik, Meraklılık, Kendine güven, Doğruyu arama, Sistematiklik, Olgunluk) oluşan ölçeğin kısaltılmış Türkçe formu 51 madde ve altı alt ölçekten (Analitiklik, Açık fikirlilik, Meraklılık, Kendine güven, Doğruyu arama, Sistematiklik) oluşmaktadır. Facione, Facione ve Giancarlo (1998)'ya göre eleştirel düşünme eğilimini belirlemek amacıyla alt ölçeklerin toplamından oluşan puanlama sistemi kullanılmaktadır. Öğretmenlere uygulanan ölçeğin Cronbach's Alpha's güvenirlik kat sayısı α = .84'tür.

Verilerin çözümlenmesinde SPSS 15.0 paket programı kullanılmıstır. Araştırma problemlerine uygun olarak betimsel istatistikler, t- testi, ilişkisiz örneklemler için tek yönlü varyans analizi ve oluşan farkları belirlemek için Scheffe testi ve varyansların eşit olmadığı durumlarda Kruskal Wallis- H Testi ile oluşan farklılıkları tespit etmek için de Mann Whitney U Testi kullanılmıştır.

Öğretmenlerin eleştirel düşünme eğilimleri incelendiğinde genel olarak eleştirel düşünme eğilimlerinin yüksek olduğu görülmektedir.Genel olarak kadın ve erkek öğretmenlerin eleştirel düşünme eğilimleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık yoktur.

Eğitim durumuna bağlı olarak öğretmenlerin genel eleştirel düşünme eğilimleri anlamlı bir farklılık göstermektedir (p< .01). Ayrıca Kendine Güven, Doğruyu Arama ve Sistematiklik alt faktörlerinde de eğitim durumuna göre anlamlı bir fark tespit edilmiştir (p< .01). Ortalama değerler incelendiğinde farkın bütün faktörlerde lisansüstü eğitim görmüş öğretmenler lehine olduğu görülmüştür (p< .01).

Son olarak öğretmenlerin eleştirel düşünme eğilimlerinin öğretmenlerin branşlarına ve hizmet yılına ve hizmet yapılan kurum tipine göre anlamlı bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir (p> .05).

Abstract:
The aim of the study is identify the disposition of teachers for critical thinking and to present whether their tendency for critical thinking differs according to gender, educational status, their branches, tenure, the institute they work in. For this purpose, we used survey model in the research. 210 teachers (108 females and 102 males) from central district of Giresun province participated in the research. 

In the research, we used the abridged Turkish version (KEDEÖ-T) of the California Critical Thinking Disposition Inventory  by Facione, Facione and Giancarlo. While the original version of the inventory consists of 75 items and seven subscales (Analiticalness, Open Mindedness, Curiousness, Self Confidence, Search For the Truth, Systematicity, Maturity), the Turkish version consists of 51 items and six subscales (Analiticalness, Open Mindedness, Curiousness, Self Confidence, Search For the Truth, Systematicity). According to Facione, Facione and Giancarlo, the scoring system consisted of the all subscales is used with the purpose of identifying critical thinking disposition. The Cronbach's Alpha's reliability co-efficient of the inventory applied to the teachers is α=.84. 

SPSS 15.0 package program was used to analyze the data. Descriptive statistics, t-test, one-way analysis of variance for unrelated samples, and Scheffe test to determine the differences, and the Mann-Whitney U Test were used to determine the differences with Kruskal Wallis-H Test.

When we analyzed the disposition of the teachers, we see that their critical thinking disposition is high in general. There is no statistically meaningful difference between the critical thinking disposition of the female and male teachers. 

Teachers' critical thinking dispositions shows meaningful difference in terms of educational status (p< .05). Moreover, we determined meaningful difference in terms of educational status in the subscales of Self Confidence, Search for the Truth, Systematicity (p< .05). When the average values are analyzed, it is seen that the diffierence in all factors is in favor of the teachers with post graduate education (p< .05). 

Finally, It is determined that there is no meaningful difference in teachers' critical thinking disposition in terms of branches, tenure, and the institute they work in (p> .05).