Centella asıatıca (L.) urban üzerinde fitoterapi yönünden araştırmalar
Researches on centella asiatica (L.) urban from the view point of phytotherapy
Yazar: ERDEM ATASU
Danışman: PROF. DR. İLKAY ERDOĞAN-ORHAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı / Fitoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Botanik = Botany ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Apiaceae = Apiaceae ; Centella asiatica = Centella asiatica ; Kolinesterazlar = Cholinesterases ; Lipoksijenaz = Lipoxygenase ; Tedavi = Treatment ; Tirozin = Tyrosine ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal ; Yağlar-uçucu = Oils-volatile

Özet:
Ayurvedik tıpta yüzyıllardır geleneksel olarak kullanılan Centella asiatica (L.) Urban (gotu kola) dünyadaki önemli fitofarmakoterapötiklerden biridir. Bu çalışmada, Hindistan'da yetişen ve Türkiye'de kültürü yapılan C. asiatica örneklerinden hazırlanan etanol ekstreleri ile Çin'den ithal edilen ve % 10 asiyatikozit ve madekassozit içeren standardize ekstrenin kolinesteraz enzimlerine karşı inhibitör etkisi incelenmiştir. Hindistan ve Türkiye kökenli C. asiatica ekstrelerinin tirozinaz ve lipoksijenaz enzim inhibitör etkileri de ilk defa burada tayin edilmiştir. Ayrıca üç ekstrenin de, DPPH radikal süpürücü etki, demir iyonu-şelasyon ve demir-indirgeme antioksidan gücü yöntemleriyle antioksidan aktivitesi belirlenmiştir. Ekstrelerin toplam fenol ve flavonoit miktarları spektrofotometrik olarak tayin edilmiştir. Türkiye'de yetişen bitki örneğinin uçucu yağ analizi gaz kromatografisi-kütle spektrometresi ile ilk defa bu çalışmada aydınlatılmış ve Avrupa Farmakopesi'nde verilen yöntemlere göre yabancı madde ve kurutmada kayıp miktarı bulunmuştur. Her iki ekstrenin ve 5 adet ticari C. asiatica preparatının ince tabaka kromatografisi ile analizi yapılmış ve bitkinin standardize ekstresi ile mukayese edilmiştir. Sonuç olarak; ülkemizde geniş çapta kültürü yapılması ile C. asiatica'nın ekonomik olarak değerli bir ilaç hammaddesi haline gelebilme potansiyelinin olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Centella asiatica (L.) Urban, used traditionally in Ayurvedic medicine since centuries, is one of the important phytopharmacotheurapeutics in the world. In this study, inhibitory effect of the ethanol extracts prepared from the samples growing in India and cultivated in Turkey as well as the standardized extract imported from China containing 10 % asiaticoside and madecassoside was investigated against the cholinesterase enzymes. Inhibitory effect of C. asiatica extracts of India and Turkey origins was also examined against tyrosinase and lipoxygenase enzymes for the first time herein. Besides, antioxidant activity of all three extracts was established using the methods of DPPH radical scavenging activity, ferric ion-chelating activity, and ferrous-reducing antioxidant power. Total phenol and flavonoid contents of the extracts were determined spectrophotometrically. Essential oil analysis of the plant sample growing in Turkey was elucidated by gas chromatography-mass spectrometry for the first time in this study and amount of foreign matter and loss on drying were found according to the methods given in European Pharmacopeia. Thin layer chromatography analysis was performed on both extracts as well as 5 commercial preparations of C. asiatica and compared to that of the standardized extract of the plant. As a result; it is thought that C. asiatica may become an economically valuable drug crude material by large-scale cultivation in our country.