Denizyolu taşımacılığında yük hasarları ve denizcilikte kargo sigortaları
Cargo claims in marine transportation and cargo insurances in maritime
Yazar: DOĞAN CAN AKYIL
Danışman: DOÇ. DR. TANZER SATIR
İstanbul Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Deniz Ulaştırma Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Deniz Ulaştırma Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Denizcilik = Marine ; Kazalar = Accidents ; Sigortacılık = Insurance

Özet:
Yapmış olduğum bu çalışma ile denizcilikteki ve ticarette en temel öğe olan
kargoların karıştığı kazalar sonucu hasar görmesi ve bu hasarlardan dolayı etkilenen
tarafları sigorta açısından mukayese ederek etkilenme oranlarını ortaya koyarak ve
sektörün gelişmesine yardımcı olmayı hedeflemekteyim.
Denizcilik sektörü dünya ticareti için stratejik açıdan çok önemli bir konuma sahip
olduğu için bu sektörde meydana gelen kazalar ve bu kazalardan dolayı etkilenen
yüklerin dünya ticaretindeki neden olabileceği aksamalar ile direkt etki gören, yükü
taşıyan, taşıtan ve alıcı gibi en yakında bulunan tarafların açısından da bakarak
kargonun hem nicel hemde nitel önemi vurgulanmaktadır.
Kargonun dahil olduğu kazaların hem büyüklük hemde özellik açısından incelenerek
en ideal ve zararın en minimize edildiği şekilde nasıl sonuçlanacağına dair fikirler
öne sürerek gelecekte oluşabilecek hasarlarda hedefimizin yükün alacağı hasardan
uzaklaştırarak en az zaiyat ile olayın sonuçlanmasının yöntemleri üzerinde
çalışılmıştır.
Taşıma zincirindeki en önemli ve en değerli halka olan denizcilikte meydana gelmiş
olan ve ilerleyen zamanlarda gelme potansiyeli olan hasarları kargo açısınan
incelediğimizde açık bir şekilde göreceğimiz üzere diğer taşımacılık çeşitlerine göre
çok daha büyük miktarlarda yük hasarı görülmektedir. Bununla doğru orantılı olarak
ortaya çıkan ve hem taraflara hemde dünya ticaretine verilen hasar miktarı da
artmaktadır.
Her sektörde olduğu gibi denizcilikte de herhangi bir kazanın önüne geçilmesi ve
henüz kaza oluşacak bir ortamın dahi oluşmadan engellenmesi asıl hedeftir. Ancak
hem deniz koşulları hem de insan faktörü gibi sebeplerin bir araya gelmesi ile
beraber yaşanan kazalarda yükler de etkilenmekte ve zaiyat oranı azımsanmayacak
seviyelere ulaşmaktadır. Bu tarz kazalara örnekler araştırıldığında açık şekilde
görülmektedir ki tüm dünyada meydana gelen kazalarda hem etkilenen çevre ve
insanlar açısından hem de yükün finansal açısından en ağır kayıpların birçoğu
denizcilik sektörü içerisinde yaşanmıştır.
Bunlar gibi ön plana çıkan birçok örnekten dolayı sigorta sektöründe Tekne &
Makine gibi denizcilik sigortalarının yanında deniz üzerinden ticareti yapılan kargo
sigortaları da bu sektörde önemli bir yere sahiptir. Hem bu yüklere yapılan sigorta
primlerinin büyüklüğü hem de ortaya çıkma potansiyeli olan hasarın öneminden
dolayı denicilik ve kargo sigortaları sigortacılık sektöründe ciddi bir konumda yer
almaktadır.
Sigorta açısından yük hasarlarını incelediğimizde finansal açıdan ortaya
çıkarabileceği maliyetler ile beraber sigortacıları da devasa boyutlarda yüklerin altına
sokabilme potansiyelleri bulunmaktadır. Bu tezde bashedildiği üzere özellikle deniz
taşımacılığında meydana gelebilecek yük hasarlarının minimal olmasından ziyade
toplu şekilde gerçekleşmesi ile beraber sigortasal açıdan da ağırlığı büyük
olmaktadır.
Denizcilikte kullanılan tüm risk azaltma ve kaza önleme çalışmalarına ek olarak
sigortacılar da hasar durumunda büyük bir yükün altına girme ihtimalleri bulunduğu
için bu riski en aza indirecek yöntemleri taşıyan üzerinde uygulamaktadır. Bu şekilde
hem kendi üstüne aldıkları riski minimize edecekler hemde yükün ve taşıyanın
güvenliği için ek tedbirler oluşturacaklardır.
Tüm bunlardan yola çıkarak yazılmış olan bu tezde deniz taşımacılığında ortaya
çıkabilecek kaza durumlarında geminin selameti ile beraber taşınan kargonun da
önemi ve verebileceği zararlar anlatılmaktadır. Bu zararlı olabilecek durumlar
sonrasında sigortanın devreye girmesi ve sürece dahil olması ile beraber ilerleyen
süreçler konusunda bilgi verilerek denizciliğe ve deniz yolu ile kargo taşımacılığına
aydınlatıcı bir kaynak olmasını hedeflemekteyiz.

Abstract:
With this study I have done, I aim to help the sector develop by revealing the rates of
damage by comparing the damage caused by accidents involving cargo, which is the
most basic element in maritime and trade, and by comparing the parties affected by
these damages in terms of insurance. The results we have reached as a result of the
research I have done for this purpose show that in the vast majority of accidents at
sea, the cargoes are concluded without any damage. However, in case of damage to
the cargo, this amount is not limited to a small amount and may cause serious
damage to both the ship owner and the carrier.
As we can clearly see when we examine the damages that have occurred in maritime,
which is the most important and most valuable link in the transportation chain, and
have the potential to come, in terms of cargo, much larger amounts of cargo damage
are seen compared to other transportation types. In direct proportion to this, the
amount of damage to both parties and world trade is increasing. The importance of
cargo in the flow of trade, which is damaged and slowed down with these increasing
damages, becomes evident once again. If something happens to the cargo, which is
the main element of trade, it means that every part of the trade chain is disrupted and
slowed down.
Since the maritime sector has a very important strategic position for world trade, it is
also possible to look at the accidents that occur in this sector and the disruptions that
may be caused by the cargoes affected by these accidents in the world trade, as well
as the closest parties, such as the carrier, the shipper, and the buyer, which are
directly affected. Both the quantitative and qualitative importance of cargo are
emphasized. The last buyer and the insurer, who are third parties rather than just
these parties, can also be negatively affected by this damage situation, which may
lead to situations such as loss of business and disruption of the workflow.
By examining the accidents involving the cargo in terms of both size and
characteristics, it has been studied on the methods of concluding the incident with the
least casualty, by putting forward ideas on how to result in the most ideal and
minimized damage, by moving our target away from the damage that the cargo will
receive in future damages. In this study, it is investigated whether the responsibilities
of all parties are fulfilled to minimize these damages that may arise, and the effects
of all parties on the damage are evaluated.
As in every sector, the main goal is to prevent any accident in maritime and to
prevent an environment where an accident will occur before it even occurs.
xxii
However, due to the combination of factors such as sea conditions and human
factors, the cargoes are also affected in the accidents that occur and the rate of
casualties reaches significant levels. When examples of such accidents are
investigated, it is clearly seen that most of the heaviest losses in terms of both the
environment and people affected and the financial of the cargo in the accidents
occurring all over the world have been experienced in the maritime sector.
Due to many prominent examples such as these, maritime insurance such as Boat &
Machinery in the insurance sector, as well as cargo insurance traded over the sea,
have an important place in this sector. Maritime and cargo insurances occupy a
serious position in the insurance sector due to both the size of the insurance
premiums made to these cargoes and the importance of the potential damage. Since
the rate of damage because of accidents in other sectors is lower than that of
maritime, premiums in this sector are at higher levels in direct proportion than others.
This situation also increases the maritime insurance premiums.
When we examine the cargo damages in terms of insurance, they have the potential
to put the insurers under enormous loads, along with the financial costs they may
cause. As mentioned in this thesis, cargo damages that may occur especially in
maritime transportation are not minimal, but rather have a large weight in terms of
insurance.
Within the realm of marine cargo insurance, the study scrutinizes current protocols
and proposes strategic enhancements to address existing gaps. These enhancements
encompass adjustments to coverage limits, the development of specialized insurance
products tailored to the unique challenges of marine cargo, and modifications to
claims assessment criteria. The research underscores the pivotal role of insurers in
fostering a more responsive and adaptable insurance framework that aligns with the
evolving landscape of maritime risks.
Moreover, the thesis explores the intricacies of cargo claims, detailing the efficiency
of claims processing and the effectiveness of communication protocols among
stakeholders. It highlights opportunities for improvement in claims settlement
procedures, emphasizing the need for streamlined documentation, clear
communication channels, and collaborative efforts among involved parties. The
synthesis of stakeholder perspectives further enriches the findings, providing
valuable insights into the expectations and experiences of professionals within the
maritime and insurance sectors.
In addition to all risk reduction and accident prevention activities used in maritime,
insurers also apply methods that will minimize this risk on the carrier, as there is a
possibility of incurring a great burden in case of damage. In this way, they will both
minimize the risk they take on themselves and create additional measures for the
safety of the cargo and the carrier. Some of these measures are examined in this
thesis and information about their importance in terms of cargo safety is given. In
addition to general security procedures, insurers may have demands that may vary
depending on the type of cargo. With these measures, insurers protect both the cargo
and their own interests. In this way, it is aimed that the trade will operate at
maximum efficiency with less interruption.
In this thesis, which was written based on all these, the importance of the cargo
carried along with the safety of the ship and the damages it can cause in case of
accidents that may occur in maritime transportation are explained. We aim to be an
illuminating source for maritime and cargo transportation by sea, by providing
information on the processes that follow with the introduction of insurance and its
involvement in the process after these potentially harmful situations. Along with our
research, important points such as the methods used for cargo security and new
research, the examination of some cargo damages that have occurred so far, and the
view of cargo damages from the insurers' point of view are examined.