Görsel sanatlar öğretmeni yetiştirmede görsel kültür eğitimine yönelik bir eylem araştırması
Action research on visual culture education in visual arts teacher training
Yazar: ELVİN KARAASLAN KLOSE
Danışman: DOÇ. NECLA COŞKUN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Resim Bölümü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Görsel kültür = Visual culture ; Görsel sanatlar eğitimi = Visual arts education ; Sanat eğitimi = Art education ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training

Özet:
Teknolojik gelişmelerle birlikte görsel uyarıcıların ön plana çıktığı günümüz dünyasında, imgelerin, teknolojinin olanaklarıyla yeniden üretimi, sosyal yaşamı olduğu kadar sanatı, sanatın anlamını ve üretimini de değiştirip dönüştürmektedir. Görüntüleme teknolojilerinin yaşamsal  deneyimlerde olduğu kadar sanat alanında kazandığı önem, bu alanları  görsel kültür çalışmaları  yoluyla inceleme  gereği doğurmuştur. Bu anlamda yakın zamanda sanat eğitimi alanındaki teorik tartışmalar, eleştirel pedagoji ve disiplinlerarasılık gibi paradigmalarla ilişkilendirilen görsel kültür egitiminin sanat eğitimine dahil edilmesine odaklanmaktadır.
Bu araştırmanın; sanat, eğitim, kültür, toplum, yeni teknolojiler ve medyalar arasında varolan bağlantıları ortaya çıkarmak ve önemini vurgulamak açısından önem taşıyacağı düşünülmektedir. Araştırmada, bu bağlantıların, günümüzde Görsel Sanatlar Eğitiminin geleneksel bağlarının yanısıra  yeni bir eğilim olarak ortaya çıkan, teori ve pratiği birleştiren görsel kültür çalışmaları yoluyla öğretilmesine yönelik etkinlikler hazırlanmaya çalışılmıştır. 
Alanyazında konuyla ilgili araştırma ve kaynakların yetersizliği dolayısıyla bu araştırma bir çok açıdan önem taşımaktadır. Sanat eğitimi veren kurumlarda, diğer disiplinlere de açılımı sağlayacak doğrultuda, sosyo-kültürel alan ve çeşitli medyalar ile gerçekleşen gündelik görsel deneyimleri içeren, eleştirel bir yaklaşımı sağlayacak herhangi bir ders içeriği yeterince bulunmamaktadır. 
Görsel kültür çalışmalarının sanat eğitimine nasıl dahil edilebileceğini belirlemeyi amaçlayan bu araştırmada, eylem araştırması deseni kullanılmıştır. Araştırmacının Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü'nde Araştırma Görevlisi olmasından dolayı araştırmanın ortamını Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü, Resim Anasanat Atölye dersinde oluşmuştur. Araştırmanın katılımcılarını 2012-2013 öğretim yılı Güz ve Bahar Döneminde, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü'nde Resim Anasanat Atölye dersini alan 12 dördüncü sınıf öğrencisi ve bu dersi yürüten öğretim elemanı oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, 1 Ekim 2012 – 4 Nisan 2013 tarihleri arasındaki 11 haftalık sürede  44 ders saatinde yapılandırılmıştır. Araştırmada, dersin video kayıtları, araştırmacı günlüğü, öğrenci günlükleri, yarı yapılandırılmış görüşmeler, öğrencilerin sanatsal çalışmalarını içeren döküman incelemesi kullanılmıştır. Araştırmanın verileri içerik analizi yöntemi kullanılarak çözümlenmiş, elde edilen bulgular araştırma soruları çerçevesinde yorumlanmıştır. Sonuçlardan yola çıkarak uygulamaya ve daha sonraki araştırmalara yönelik öneriler geliştirilmiştir. Araştırmada ulaşılan sonuçlardan önemli görülen bazıları şu şekildedir:

•	Görsel kültür çalışmaları ile öğrencilerin, imajların sosyal ve kültürel işlevlerine karşı farkındalık geliştirdikleri, eleştirel yorumlarda bulundukları ve bu bağlamda günlük deneyimlerinden faydalandıkları görülmüştür.
•	Bu araştırma ile öğrencilerin sosyal içerikli konuları sanatsal bir bakış açısıyla sorguladıkları ve bu anlamda hem çağdaş sanat üretimi hem de sosyal konulara karşı farkındalık kazandıkları görülmüştür.
•	Öğrencilerin okuma ve araştırma yapmaya karşı olan önyargılarını zamanla kırdıkları görülmüştür.
•	Öğrenciler, görsel kültür çalışmalarının onlara gelecekteki öğretmenlik deneyimlerinde fayda sağlayacağını belirtmişlerdir.  



Anahtar Kelimeler: Sanat Eğitimi, Görsel Kültür, Eleştirel Pedagoji, Disiplinlerarası Öğrenme.

Abstract:
With the developments in technology, reproduction of images thanks to technological opportunities change and transform not only the social life but also the art, meaning of art and its production in today's world of visual stimuli. The importance of imaging technologies both in life experiences and in the field of art has made it necessary to examine these fields with visual culture studies. The emphasis of culture on experiences in visual format has caused visual culture to appear as a field of study and brought forward visual culture education which helps analyze and give meaning to visual stimuli that individuals come across. In this respect, recent theoretical discussions in the field of art education have all focused on including visual culture education – associated with such paradigms as critical pedagogy - into art education.
The present study is believed to reveal the relationships between art, education, culture, society, new technologies and media and to emphasize their importance. In the study, various activities were prepared to teach these relationships not only via the traditional connections of today's Visual Art Education but also via the visual culture studies that, as a new tendency, combine theory and practice. 
As there are limited related studies and sources in literature, this study is important in many respects. In institutions giving art education, there is no sufficient course content which will help access to other disciplines, which includes daily visual experiences via the socio-cultural area and various media and which will allow a critical approach. 
In this study, which aimed at determining how to include visual culture studies in art education, the action research design was used. As the researcher was a research assistant in the department of Fine Arts Education at the Education Faculty of Çanakkale Onsekiz Mart University, the study was carried out within the scope of the course of Art Studio. The participants in the study were 12 senior students taking the course of Art Studio in the department of Fine Arts Education at the Education Faculty of Çanakkale Onsekiz Mart University in the Fall Term and Spring Term of the academic year of 2012-2013 and the faculty member giving this course. The research data were collected in 44 class hours in a period of 11 weeks between 1 October 2012 - 4 April 2013. In the study, the video records of classes, researcher's journals, students' journals, semi-structured interviews, documents and students' art studies were used. The research data were analyzed with the content analysis method, and the findings obtained were interpreted within the framework of the research questions. Based on the results obtained, several suggestions were put forward for practice and for future studies. Some of the important findings obtained in the study are as follows: 

•	It was seen that with the visual culture studies, the students raised their awareness of the social and cultural functions of images; that they made critical interpretations; and that they made good use of their daily experiences.
•	With this study, it was revealed that the students interrogated social issues from an artistic perspective and that they raised their awareness of both modern art production and social issues. 
•	It was seen that the students were able to avoid their prejudice against reading and research in time.
•	The students reported that visual culture studies would contribute to their future teaching experiences. 



Key Words: Art education, Visual Culture, Critical Pedagogy, Interdisciplinary Learning