Birinci basamak sağlık kuruluşlarında çalışan ebelerin sağlık eğitimine yönelik tutumlarının ve uygulamalarının değerlendirilmesi
Evaluation of attitudes and practices of midwives working in primary healthcare institutions towards health education
Yazar: ZEYNEP OCAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZAN KARAHAN
Karabük Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Ebeler = Midwives ; Ebelik = Midwifery ; Hasta eğitimi = Patient education ; Sağlık eğitimi = Health education ; Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
Birinci Basamak Sağlık Kuruluşlarında Çalışan Ebelerin Sağlık Eğitimine Yönelik Tutumlarının ve Uygulamalarının Değerlendirilmesi
Bu araştırma birinci basamak sağlık kuruluşlarında çalışan ebelerin sağlık eğitimine yönelik tutumlarını ve uygulamalarını belirlemek amacıyla tanımlayıcı kesitsel tipte yapılmıştır. Araştırma 01.06.2015 – 28.02.2016 tarihleri arasında Giresun da gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini birinci basamakta çalışan 182 ebe, örneklemini ise, çalışmanın yapıldığı tarihlerde izinli/raporlu olmayan ve çalışmaya katılmaya gönüllü 123 ebe oluşturmuştur. Araştırmada veriler, literatür doğrultusunda araştırmacılar tarafından hazırlanan veri toplama formu aracılığıyla, anket yöntemi ile toplanmıştır. 
Araştırmada ebelerin yaş ortalamasının 34,61±8,7 olduğu, %37,4'ünün lisans mezunu olduğu, %29,2'sinin 21 yıl ve üzerinde ve %39,8'inin toplum ve aile sağlığı merkezlerinde çalıştığı belirlenmiştir. Ebelerin çoğunluğu sağlık eğitiminin sağlık hizmetleri içerisinde önemli bir yeri olduğuna inanmakta (%97,6), bireylerin sağlık alışkanlıklarının geliştirilmesinde katkısı olduğunu düşünmekte (%98,4), sağlık eğitiminin ebelerin önemli bir sorumluluğu (%91,1) olduğunu bildirmektedir. Ebelerin sağlık eğitimi engelleri incelendiğinde, iş yükü fazlalığı (%60,2) birey-grubun eğitime katılmak istemediğini (%66,7) ve ebelerden eğitim almak istemediğini düşünmenin (%35,0) yer aldığı bulunmuştur. Çalışmada ebelerin sağlık eğitiminin planlanması ve değerlendirilmesine yönelik eksikleri olduğu belirlenmiştir. Ayrıca ebelerin, sağlık eğitimine yönelik görüşlerinin yaş ve çalışılan birime göre istatistiksel anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Bu bulgular, ebelerin sağlık eğitimi konusunda mezuniyet öncesi ve hizmet içi eğitimlerle desteklenmesi gerektiğini düşündürmektedir. 

Anahtar kelimeler: sağlık eğitimi, hasta eğitimi, ebe, ebelik, birinci basamak sağlık hizmetleri

Abstract:
Evaluation of Attitudes and Practices of Midwives Working in Primary Healthcare Institutions towards Health Education 
This research was carried out in a descriptive cross-sectional type to determine the attitudes and practices of midwives working in primary healthcare institutions towards health education. The research was conducted in Giresun between 01 June 2015 and 28 February 2016. The population of the research consisted of 182 midwives who were working in the primary healthcare intuitions, and the sample consisted of 123 midwives who were not on annual leave/sick leave and who were willing to participate in the research. The data in the research were collected by a questionnaire prepared by the researchers in accordance with the literature.
In the research, the mean age of the midwives was 34.61 ± 8.7. In addition, 37.4% of midwifes were undergraduate, 29.2% of them were at 21 years and above and 39.8% were employed in community and family health centers. The majority of midwives, believe health education plays an important role in healthcare services (97.6%), think individuals contribute to the development of health habits (98.4%) and report health education is an important responsibility (91.1%) of midwives. When the obstacles on the health education of the midwives were examined, the workload excess (60.2%), thinking of the individual-group did not want to participate in the training (66.2%) and did not want to receive education from the midwives (35.0%) were found. In this research, midwives deficiencies in planning and evaluation of health education was determined. Also, midwifes opinions towards health education differed statistically according to age and working unit. These findings suggest that midwives should be supported with pre-service and in-service training on health education.

Key words: health education, patient education, midwife, midwifery, primary healthcare