Portal ven trombozu etiyolojisi ve prognoza etki eden faktörler
Etiology of portal vein thrombosis and factors affecting prognosis
Yazar: ELCHIN ISMAYILOV
Danışman: PROF. DR. OĞUZ ÜSKÜDAR
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Antikoagülanlar = Anticoagulants ; Ensefalopati = Encephalopathy ; Etyoloji = Etiology ; Portal ven trombozu = Portal vein thrombosis ; Prognoz = Prognosis ; Tromboz = Thrombosis ; Venöz tromboz = Venous thrombosis

Özet:
Amaç : Portal ven trombozunun erken tanısı ve tedavisi hastalığın seyrinde büyük önem taşımaktadır. Çalışmamızda portal ven trombozunun etiyolojisinde en sık nedenleri ortaya koymakla birlikte daha az rastlanan etiyolojik faktörlere ışık tutmak, tanıya erken ulaşılması ve erken tedavi verilmesinin önemini göstermek, prognostik faktörleri tarayarak hangi bulguların daha yol gösterici olduğunu bulmayı ve hastalığın seyrinin aydınlatılmasını amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışma 2011-2019 yılları arasında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesine başvurmuş Portal Ven Trombozu tanılı 95 hastanın tıbbi kayıtlarının retrospektif olarak incelenmesiyle gerçekleştirildi. Hastaların demografik özellikleri, laboratuvar bulguları, sağkalım süreleri, portal ven trombozunun seyri, etiyolojisi, klinik prezantasyonu, komplikasyonları, tanısı ve tedavisi incelendi.
Bulgular: Malign veya siroz olan grupta en sık etiyolojik faktörler hepatosellüler karsinom (%49,2) ve Siroz (%33,8), malign veya siroz olmayan grupta ise Metilentetrahidrofolat Redüktaz C677T mutasyonu (%20,1) ve myeloproliferatif hastalıklar (%16,7) idi. Karın ağrısı ve splenomegali her iki grupta en yaygın klinik prezentasyon şekli iken, onları malign veya siroz grubunda asit diğer grupta ise kanama takip ediyordu. En sık komplikasyon her iki grupta da özofagus varisleri ve splenomegali idi. Albümin düşüklüğü toplam hastada bakıldığında %69.5'la en yaygın laboratuvar bulgusu olarak karşımıza çıktı. Renkli doppler ultrason toplam 48 hastaya yapılmıştı, en yaygın kullanılan tarama ve tanı aracı idi, onu %40'la dinamik manyetik rezonans görüntüleme takip ediyordu. 37 hasta çeşitli tedaviler almıştı. Antikoagülan tedavi alan akut hastalarda (%52,9) daha sık rekanalizasyon sağlandığı gözlendi. 14 hasta takipleri sırasında kaybedildi, bunlardan 13'ü erkekti (P=0,040), 12'si malign veya siroz grubunda idi (P=0,044).
Sonuç: Sonuç olarak orta-ileri yaşlı hastalarda karın ağrısı, asit ve splenomegalinin ayırıcı tanısında portal ven trombozu akla gelmeli ve önce alta yatan lokal, daha sonra gerekirse sistemik faktörler araştırılmalıdır. Tanı alan her hasta varis yönünden taranmalı, primer profilaksi olarak beta bloker tedavi yaygınlaştırılmalıdır. Antikoagülasyon tedavisine, kontrendike durum yoksa, zaman kaybetmeden başlanmalıdır.

Anahtar sözcükler: Portal ven trombozu, malignite, antikoagülasyon, trombofilik faktörler, ensefalopati

Abstract:
Etiology of Portal Vein Thrombosis and Factors Affecting Prognosis
Background: The early diagnosis and treatment of portal vein thrombosis is of great importance in the course of the disease. In our study, we aimed to find out the most common causes in the etiology of portal vein thrombosis, but to shed light on the less common etiological factors, to show the importance of early diagnosis and early treatment, to find out which findings are more guiding by scanning prognostic factors and to clarify the course of the disease.
Materials and Methods: The study was carried out by retrospectively examining the medical records of 95 patients diagnosed with Portal Vein Thrombosis who applied to the Faculty of Medicine of Çukurova University between 2011-2019. The demographic features, laboratory findings, survival times, course of the portal vein thrombosis, etiology, clinical presentation, complications, diagnosis and treatment of the patients were examined.
Results: The most common etiological factors in the group with malignant or cirrhosis are hepatocellular carcinoma (49.2%) and cirrhosis (33.8%), and in the group without malignant or cirrhosis MTHFR C677T mutation (20.1%) and myeloproliferative diseases (16.7%) was. Abdominal pain and splenomegaly were the most common form of clinical presentation in both groups, followed by bleeding in the malignant or cirrhosis group, and in the other. The most common complication was esophageal varices and splenomegaly in both groups. Low albumin was the most common laboratory finding with a rate of 69.5% in the total patient. Color doppler ultrasound was performed on a total of 48 patients, it was the most common screening and diagnostic tool, followed by dynamic magnetic resonance imaging with 40%. 37 patients had received various treatments. Recanalization was observed more frequently in acute patients (52.9%) receiving anticoagulant therapy. 14 patients died during their follow-up, 13 of them were male (P = 0.040), 12 were in the malignant or cirrhosis group (P = 0.044).
Conclusion: In conclusion, portal vein thrombosis should be considered in the differential diagnosis of abdominal pain, acid and splenomegaly in middle-advanced elderly patients and the underlying local and then systemic factors should be investigated if necessary. Every patient diagnosed should be screened for varicose veins, and beta-blocker therapy should be extended as a primary prophylaxis. Anticoagulation therapy should be started immediately, if there is no contraindicated condition.
KeyWords: Portal vein thrombosis, malignancy, anticoagulation, thrombophilic factors, encephalopathy