İngiliz iç savaşı (1455-1485)
The English civil wars (1455-1485)
Yazar: MÜGE TOPAL
Danışman: PROF. DR. AYDIN USTA
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Orta Çağ = Middle Ages ; Savaş = War ; İngiltere = England ; İç savaş = Civil war

Özet:
Lancaster sülalesinin en başarılı krallarından biri olan V. Henry'nin 1422 yılındaki ani ölümünden sonra İngiltere tacı henüz dokuz aylık olan oğluna kalmıştı. VI. Henry'nin erişkinliğe ulaştığı 1437 yılına dek krallık naiplik konseyi ve hamiler aracılığıyla yönetilmişti. Krallığın idaresine müdahil olan güçlü soylular arasındaki hizipleşme ilk olarak VI. Henry'nin çocukluğunda kendini göstermiş, kralın çekingen ve durgun bir karaktere sahip olması nedeniyle naiplik yönetiminin bitiminden sonra da devam etmişti. Bu hizipleşme ilk olarak Kardinal Beaufort ve Gloucester Dükü Humphrey arasındaydı. Onların ölümünden sonra Kralın etrafındaki soylular ve anlaşmazlık yaşadıkları konular kısmen değişse de hizipleşme baki kalmıştı. VI. Henry'nin belli bir kesimin etkisi altında kalarak krallığın güçlü soylularından bazılarını ihmal etmesi yıllar içinde krallıktaki gerilimi arttırmıştı. İhmal edilen bu soyluların başını çeken York Dükü Richard, VI. Henry'nin de mensubu olduğu Plantagenet ailesinin üyelerinden biriydi ve bu ailenin York dalını temsil etmekteydi. Dük Richard'ın kuvvetleriyle VI. Henry'ye bağlı kuvvetlerin 22 Mayıs 1455'te St. Albans'da karşı karşıya gelmesiyle York ve Lancaster taraftarları arasındaki iç savaş resmen başlamıştı. York Dükü hayatını kaybettiği Wakefield Muharebesine değin mücadelesini sürdürmüştü.
York Dükü Richard'ın ölümünden sonra oğlu Edward, onun tahttaki hak iddiasını devam ettirmiş ve VI. Henry'yi destekleyen Lancaster kuvvetlerine karşı savaşmıştır. 1461 yılındaki dört savaş sonrasında tahta çıkmıştır. 1461-1470 arasında başta aristokrat sınıfı arasındaki dengeyi yeniden tesis etmeye çalışarak krallığa yeniden istikrar getirmeye çabalamıştır. Ancak en büyük destekçisi Warwick Kontu Richard Neville'in taraf değiştirip elindeki imkânları Lancasterların lehine kullanmasıyla iç savaşların ikinci safhası başlamıştır. Bu süreçte VI. Henry yeniden tahta çıkartılırken IV. Edward yurtdışına kaçmak zorunda kalmıştır. Kıtadaki müttefiklerinin yardımıyla yeni bir ordunun başında İngiltere'ye dönen IV. Edward 1471'deki Tewkesbury Muharebesi'nde galip gelerek tekrar İngiltere Kralı oldu.
Onun 1483'teki ölümünden sonra kardeşi Gloucester Dükü Richard, yeğenlerini saf dışı bırakarak tahtı ele geçirdi. Ancak onun krallığı yalnızca iki yıl kadar sürdü. Ne halk ne de aristokrasi tarafından tutulan III. Richard, 1485 yılındaki Bosworth Muharebesi'nde Henry Tudor tarafından tahttan indirildi.

Abstract:
After the sudden death of Henry V, one of the most successful kings of the House of Lancaster, the crown of England passed down to his son who was only nine months old. The kingdom was ruled through a regency council and Lord Protector until Henry VI came of age at 1437. The separation into factions amongst the magnates who were involved the ruling of the kingdom first appeared during Henry VI's childhood; and continued after the end of the minority rule because of shy and stagnant personality of the king. At first the factionalism was between Cardinal Beaufort and Humphrey of Gloucester. After their deaths the nobles around the king and the topics that they had disputes over had changed but factionalism remained the same.  Henry VI was under the influence of some certain powerful nobles and neglected others. Therefore it increased the tensions over the years. Richard of York was at the head of these neglected nobles; he was also a member of the same family -Plantagenet- as Henry VI and represented the York branch of this house. The 15th century English civil wars between the adherents of York and Lancaster openly started when the forces of Duke Richard met with the forces affiliated with Henry VI at St. Albans on May 22, 1455. Duke of York kept up his struggle until his death on the field of the Battle of Wakefield.
When Richard, the Duke of York died his son, Edward took up his father's claim to the throne and kept fighting against the Lancastrians who supported Henry VI. He ascended the throne after four battled he had in 1461. Between the years of 1461-1470 he tried to bring stability back to the kingdom by reestablishing the balance amongst the aristocratic class. Nevertheless when his greatest supporter Richard Neville, Earl of Warwick changed sides and used his means on behalf of the Lancasters, the second phase of the civic wars started. Within this period Edward IV got deposed and had to flee abroad while Henry VI was restored to the throne. Edward IV came back to England at the head of fresh troops that had been raised by the help of his allies at the Continent and triumphed at the Battle of Tewkesbury in 1471. Therefore became the King of England once again.
His youngest brother Richard the Duke of Gloucester eliminated his nephews after the death of Edward IV in 1483 and seized the throne. But he was only king for almost two years. Richard III who was not popular among neither the ruling elite nor the people got deposed by Henry Tudor as a result of the Battle of Bosworth in 1485.