Kahramanmaraş üçlü ekleminde yer kabuğu hareketlerinin GPS ölçüleri ile belirlenmesi
Determination of crustal movements with GPS observations around the Kahramanmaras triple junction system
Yazar: GİZEM GÜL TANRIVERDİ
Danışman: PROF. DR. UĞUR DOĞAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Geomatik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Bu çalışmada Doğu Anadolu Fayı'nın güney kesiminde GPS ölçme yöntemi kullanılarak meydana gelen yatay yer kabuğu deformasyonları ve gerinim birikimine ilişkin bilginin sağlanması amaçlanmıştır.
Bu amaç doğrultusunda, uygulama için ''Türkiye'nin Deprem Riski Yüksek Jeo-Stratejik ancak Tektonik Rejimleri Farklı Bölgelerinde Deprem Davranışının Çok Disiplinli Yaklaşımlarla Araştırılması''(105G019 nolu) başlıklı TUBITAK 1007 projesi kapsamında bölgede kurulan 15 GPS istasyonuna ilişkin 2006-2009 yıları arasında 4 periyot GPS verisi TUBITAK-MAM Yer ve Deniz Bilimleri Enstitüsü'nden temin edilmiştir. Ayrıca bölgede bulunan TUSAGA-Aktif ağına ilişkin 14 GPS istasyonunun 2009-2014 yılları arasındaki 5 periyot GPS verisi kullanılmıştır.
Gerçekleştirilen GPS ölçüleri Bernese 5.0 GPS yazılımı ile değerlendirilmiş ve noktaların zamana bağlı yatay konum değişimleri belirlenmiştir. Konum değişimlerinin istatistiksel olarak anlamlı olup olmadığı deformasyon analizi ile ortaya konmuştur.
Bölgede belirlenen hız değerleri, Doğu Anadolu Fay Zonu'nun (DAFZ) doğusunda (Arap levhasında) yer alan noktaların  Arap levhasına göre yaklaşık 7-10 ± 0.5-1.4 mm/yıl'lık yatay bir hareketle batıdan doğuya doğru, DAFZ'ın batısında Anadolu levhasında yer alan noktaların ise saat yönünün tersine 11-13 ± 0.4-1.2mm/yıl'lık hızla yatayda hareket ettiğini göstermiştir.
Bölgede gerinim birikiminin belirlenmesi amacıyla yatay düzlemde gerinim parametreleri hesaplanmıştır. Asal gerinim parametreleri εmax = 0.142 μstrain, εmin = -0.145 μstrain, φ = 73.728 derece ; kayma gerinim parametreleri, γ1 = 0.076 μstrain, γ2 = 0.033 μstrain ; diferansiyel dönme parametresi, ω = -0.011 μrad olarak elde edilmiştir. Bu sonuçlar bölgede anlamlı gerinim birikiminin olduğunu ortaya koymaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to provide information about horizontal crustal deformation and strain accumulations by using GPS technique in the southern part of Eastern Anatolian fault line.
For this purpose, 4 periods GPS data between 2006 and 2009 at 15 stations placed on the region are acquired from 'TUBITAK-MAM Earth and Marine Science Enstitute'' within the scope of ''TUBITAK 1007 project titled multidisciplinary Earthquake Research in High Risk Regions of Turkey Representing Different Tectonic Regimes (Number 105G019)''. In addition, the GPS data between 2009 and 2014 of 14 GPS stations of TUSAGA-Active Network are included in deformation analysis.
GPS data are procesed with Bernese 5.0 GPS Software, time-dependent horizontal displacements are determined. Classical deformation analysis is applied to derive whether thedisplacement are significant or not.
The determined velocity values in the region show that the stations in the east of Eastern Anatolia fault line (on the Arabian plate) move from west to east approximately 7-10 ± 0.5-1.4 mm/yr while the stations in the west side of EAFZ (on the Anatolian plate) move counter clockwise approximately 11-13 ± 0.4-1.2 mm/yr in horizantal place.
The strain analysis in horizontal place indicates significant strain accumulation in the area. The obtained values obtained from strain analysis is principal strain parameters, εmax = 0.142 μstrain, εmin = -0.145 μstrain, φ = 73.728 degree; share parameters, γ1 =-0.076 μstrain, γ2 = 0.033 μstrain; diferantial rotation parameter, ω =- 0.011 μrad. These results show the significant strain accumulation in the region.