Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların anneleri ile normal gelişim gösteren çocukların annelerinin, COVİD-19 takıntısı, özgecilik ve yeme davranışlarının karşılaştırılması
Comparison of COVİD-19 obsession, altruism and eating behaviors of mothers of children with autism spectrum disorder and mothers of children with normal development
Yazar: İLKE KARAGÖZ
Danışman: DOÇ. DR. MESUT KARAHAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Anneler = Mothers ; COVID 19 = COVID 19 ; Hollanda yeme davranışı anketi = Dutch eating behavior questionaire ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Yeme davranışı = Eating behaviour ; Özgecilik = Altruism

Özet:
Otizm spektrum bozukluğu (OSB), genetik ve çevresel faktörlerin iletişim, duyusal atipiklikler ve kalıplaşmış davranışlar ile karakterize olduğu multifaktöriyel bir durumdur. Bu çalışmada, otizmli ve normal gelişim gösteren çocukların annelerinde COVID-19 pandemisinin yeme davranışları ve özgecilik düzeylerine etkileri karşılaştırılmıştır.
Çalışma, Ocak 2022-Mayıs 2022 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. 18-65 yaş arasındaki otizm tanısı almış çocuk anneleri (n=40) ile aynı yaş aralığında normal gelişim gösteren çocuk anneleri (n=41) ile yürütülmüştür. Tüm katılımcılara (n=81), demografik veri formu, Koronavirüs Takıntı Ölçeği, 24 Saatlik Besin Tüketim Kaydı, Özgecilik Ölçeği ve Hollanda Yeme Davranışı Anketi (DEBQ) uygulanmıştır. Elde edilen veriler istatiksel olarak karşılaştırılmıştır. 
Otizm tanılı çocuğa sahip olma ile Özgecilik Ölçeği ve yardım etme alt boyutu puanları ile DEBQ, duygusal yeme ve kısıtlayıcı yeme alt boyutu puanları arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Otizm tanılı çocuğa sahip olmak, yüksek dışsal yeme puanları ile ilişkilidir. Özgecil davranış, normal gelişim gösteren çocuk annelerinde OSB'li çocuk annelerine kıyasla anlamlı olarak yüksektir. Otizm tanılı çocuğa sahip olma, koronavirüse dair takıntılı davranışlarla ilişkili değildir. 
Pandemi ve otizmli çocuğa sahip olma, anneleri dolaylı olarak olumsuz etkileyen faktörler gibi gözükmektedir. Karşılıklı etkileşim halinde olan anne-çocuk ilişkisi hem annenin ruh sağlığı hemde otizm progresyonu açısından optimal düzeyde tutulmalı ve oluşabilecek pandemiler adına anne ve çocuklara yönelik programlar planlanmalıdır.

Abstract:
Autism spectrum disorder (ASD) is a multifactorial condition in which genetic and environmental factors are characterized by communication, sensory atypicals, and stereotyped behaviors. In this study, the effects of the COVID-19 pandemic on eating behaviors and altruism levels in mothers of children with autism and normally developing children were compared.
This study was performed in January 2022-May 2022 The study was conducted with 40 mothers of children with autism between the ages of 18-65 and 41 mothers of children with normal development in the same age range. Demographic Data Form, 24-Hour Dietary Recall, Obsession with COVID-19 Scale, Altruism Scale, and Dutch Eating Behavior Questionnaire were applied to all participants. Obtained data were compared statistically.
A statistically significant relationship was found between having children with autism and the scores of the Altruism Scale and the helping sub-dimension, and the DEBQ, emotional eating, and restrictive eating sub-dimension scores. Having children with autism is associated with high external eating scores. Altruistic behavior is significantly higher in mothers of normally developing children compared to mothers of children with ASD. Having children with autism is not associated with obsessive behaviors about coronavirus.
The pandemic and having a child with autism seem to be factors that negatively affect mothers indirectly. The mother-child relationship, which is in mutual interaction, should be kept at an optimal level in terms of both the mother's mental health and autism progression, and programs for mothers and children should be planned for possible pandemics.