Bağışıklık sistemi baskılanmış kanser hastalarında uygulanan nötropenik diyetlerin protein kalitesinin hesaplanması
Calculation of protein quality of neutropenic diets in immunocompromised cancer patients
Yazar: ZEYNEP SİMAY TÜNCER
Danışman: DOÇ. DR. JALE ÇATAK
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Kanser, dünya genelinde en çok ölüme neden olan hastalıkların başında gelmektedir. Kanserli hastalarda yetersiz beslenme sıklıkla rastlanan bir durumdur ve tespit edilen prevalansı ise %5-%48 arasında değişmektedir. Bu hastalarda kemoterapi, radyoterapi ve hematopoietik kök hücre nakil işlemi bağışıklığın baskılanması etkisi ile de nötropeniye neden olabilmektedir, bu nedenle besinlerin hazırlanıp saklanma koşulları önem arz etmektedir. Bağışıklığı zayıf olan kanser hastalarında enfeksiyon riskine karşı geliştirilmiş olan nötropenik diyet uygulanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, İstanbul'da bulunan bir üniversite hastanesinden elde edilen bağışıklık sistemi baskılanmış kanser hastalarında tedaviyi desteklemek amacıyla uygulanan dört farklı nötropenik diyet listelerinin protein kalitesini tespit etmede WHO/FAO (2007) tarafından geliştirilmiş olan Amino Asit Skoru (AAS) ve Protein Sindirilebilirliği Düzeltilmiş Amino Asit Skoru (PDCAAS) yöntemleri esas alınmıştır. Diyetlerin protein kalitesinin belirlenmesinde temel alınan amino asit içerikleri, Türk Ulusal Gıda Kompozisyon Veri Tabanı (TURKOMP) ve Amerika Birleşik Devletleri Tarım Bakanlığı (USDA)'ndan elde edilmiştir. Çalışma sonucuna göre, hayvansal kaynaklı ürünler, tahıl ve tahıl ürünleri ve kurubaklagiller arasında en yüksek PDCAAS skoruna sahip besin grubunun hayvansal kaynaklı ürünler olduğu bulunmuştur. Protein kalitesi incelemelerinde en düşük PDCAAS skoruna sahip besinler ise sırası ile beyaz ekmek (%48,76), makarna (%50,40), pirinç (%55,00) ve buğday unu (%58,10) olarak saptanmıştır. En yüksek PDCAAS skoruna sahip olan besinler ise sırasıyla %100 değeri ile süt, krem peyniri ve ayran, %94,90 ile yoğurt, %91,75 ile yumurta olarak tespit edilmiştir. Ayrıca, diyetlerde aynı besinlerin farklı protein miktarları nedeni ile besinler arasında PDCAAS değerleri açısından farklılıklar gözlemlenmiştir. Tüm bu veriler doğrultusunda, kanserli hastalar için uygulanan nötropenik diyetler hastaların optimum sağlığı için önemli olan protein miktarı yanında protein kalitesi açısından da değerlendirilerek hazırlanmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Beslenme, Kanser, Nötropenik Diyet, PDCAAS, Protein Kalitesi.

Abstract:
Cancer is one of the diseases that cause the highest number of deaths worldwide. Malnutrition is a common condition in cancer patients and its prevalence varies between 5% and 48%. In these patients, chemotherapy, radiotherapy and haematopoietic stem cell transplantation may cause neutropenia with the effect of immunosuppression, so the preparation and storage conditions of foods are important. In cancer patients with weak immunity, a neutropenic diet developed against the risk of infection is applied. The purpose of this research was to assess the protein quality of four different neutropenic diet lists, which are applied to support the treatment of immunocompromised cancer patients in a university hospital in Istanbul, using the Amino Acid Score (AAS) and Protein Digestibility-Corrected Amino Acid Score (PDCAAS) methods developed by WHO/FAO (2007). The amino acid contents, which are the basis for determining the protein quality of the diets, were obtained from the Turkish National Food Composition Database (TURKOMP) and the United States Department of Agriculture (USDA). According to the results of the study, the food group with the highest PDCAAS score among animal-derived products, cereals and cereal products and legumes was found to be animal-derived products. The foods with the lowest PDCAAS scores in protein quality analyses were white bread (48.76%), pasta (50.40%), rice (55.29%) and wheat flour (59.70%), respectively. The foods with the highest PDCAAS scores were milk, cream cheese and buttermilk (100%), yogurt (94,90%) and egg (91,75%), respectively. In addition, differences were observed between foods in terms of PDCAAS values due to different protein amounts of the same foods in the diets. In line with all these data, neutropenic diets for patients with cancer should be prepared by evaluating protein quality as well as protein quantity, which is important for optimum health of patients.
Keywords: Cancer, Neutropaenic Diet, Nutrition, PDCAAS, Protein Quality.