Üveiti olan ve olmayan behçet hastalarında CPLX1 ve MEFV gen mutasyonu sıklıklarının araştırılması
Evaluation of CPLX1 and MEFV gene mutation frequency in behçet's patients with and without uveitis
Yazar: YEŞİM GEDİK OĞUZ
Danışman: DOÇ. DR. FATİME NİLÜFER YALÇINDAĞ
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Ailesel akdeniz ateşi = Familial mediterranean fever ; Behçet sendromu = Behcet syndrome ; Genler = Genes ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Mutasyon = Mutation ; Üveit = Uveitis

Özet:
Behçet hastalığı (BH), deri, mukoza, göz, eklem, damar ve santral sinir sistemi tutulumları ile seyredebilen sistemik bir hastalıktır. FMF ve BH'nın benzer popülasyonlarda daha sık görülmesi, klinik olarak karışabilen vakaların olması, aynı ailede hatta aynı kişide görülebilmesi, her iki hastalığın son yıllarda otoinflamatuar hastalık olarak ele alınması ortak genetik zemini akla getirir. Bu çalışma her iki hastalığın aynı genetik zeminden kaynaklanmış olabileceği tezi ile, BH'nın, FMF ile ilişkisi bilinen MEFV geni ile ilişkisi açısından araştırılması amacı ile planlanmıştır.  
Çalışmamızın ikinci kısmında ise CPLX1 geni ile BH ilişkisini araştırmayı amaçladık. Genom boyu ilişkilendirme çalışmaları hastalıkların sık görüldüğü toplumlardan alınan örneklerde hastalıkla ilişkili genlerin yerlerinin belirlenmesi amacıyla yapılmaktadır.  Complexin ailesi (CPLX), vezikül füzyonunda gerekli olan, soluble N-ethylmaleimide-sensitive factor attachment protein receptor (SNARE) proteininin aktivitesini düzenlemekle görevlidir. Remmers ve arkadaşları yayınladıkları bir çalışmada, Behçet hastalarında genom boyu ilişkilendirme çalışması yapmışlardır ve Avrupa kökenli Behçet hastalarında CPLX1 geninin promoter bölgesi ile genetik bağlantı bulmuşlardır, ancak Japon Behçet hastalarında böyle bir genetik bağlantı saptanamamıştır. Mekanizma bilinmemekle birlikte, CPLX proteinleri ile düzenlenen ekzositozun BH'nın henüz bilinmeyen mekanizmalarına ışık tutması olasıdır. 
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Klinigi'nde Kasım 2010- Haziran 2011 tarihleri arasında Uluslararası BH Çalışma grubu kriterlerine göre BH tanısı alan 100 hasta ve 46 sağlıklı gönüllü kontrol grubu olarak çalışmaya alındı. Hasta grubunun yaş ortalaması 40,7 (21-65) idi. Göz tutulumu olan ve olmayan gruplarda yaş ortalamaları sırasıyla 37,2 (21-65) ve 44,4 (27-65) idi. Kontrol grubunun yaş ortalaması ise 36,2 (21-62) idi. Behçet hastalarının klinik bulguları değerlendirildiğinde hastaların tamamında OÜ saptandı. Oral ülserden sonra hasta grubunda en sık görülen klinik bulgulardan diğeri cilt belirtileri idi. Bunlardan 50 hastada (%50) PPE, 36 hastada (%36) EN mevcuttu. Üçüncü sıklıkta görülen klinik bulgu 79 hasta ile (%79) GÜ'di. Hastaların 45'i erkek (%63,8), 33'u kadındı (%70,2). Genital ülser erkeklerde daha fazla görüldü (p=0,042). Eklem tutulumu 55 Behçet hastasında (%55) görüldü. Eklem tutulumu olan hastaların 25'i erkek (%47,1), 30'u kadındı (%63,8). Derin ven trombozu 40 hastada (%40), gözlendi (%21). Derin ven trombozu gözlenen 40 hastanın 12'si (%25,5) kadın iken, 28'i (%52,8) erkekti. Arter tutulumu 1'i (%2,1) kadın, 3'ü (%5,6) erkek olmak üzere toplam 4 hastada, enterobehçet 1 (%2,1) kadın hastada, nörobehçet ise 5 (%9,4) erkek hastada izlendi
MEFV mutasyonları (P369S, R761H, E148Q, K695R, M694I, R202Q, F479L, A744S, M680I, M694V, V726A) Behçet hastalarında %55, kontrol grubunda %57,4 oranında gözlendi. En sık gözlenen mutasyon R202Q (hasta grubunda %48, kontrol grubunda %30) idi. Hasta ve kontrol grubunda oldukça sık gözlenen bir mutasyon olması nedeniyle R202Q mutasyonu dahil edilmeden yapılan değerlendirmede MEFV gen mutasyonlarının Behçet hastalarında %30, kontrol grubunda ise %15,2 oranında izlendiği saptandı (p=0,015). İkinci sıklıkta E148Q mutasyonu hasta grubunda %14, kontrol grubunda %10,8 oranında saptandı (p>0,05). Üçüncü sıklıkta %8 oranında M694V mutasyonu hasta grubunda saptanırken, kontrol grubunda bu mutasyon saptanmadı (p=0,027). F479L gen mutasyonu hasta grubunda %3 oranında saptanırken, kontrol grubunda hiçbir olguda saptanmadı (p=0,035). P369S, A744S, M680I, V726A gen mutasyonlarında hasta ve kontrol gruplarında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Çalışmamızda M694I, R761H, K695R genlerinde ise olguların hiçbirinde mutasyon izlenmedi. MEFV gen mutasyonlarının klinik bulgular ile ilişkisi de araştırıldı. M694V gen mutasyonu olan hastaların %60'ında DVT saptanırken, mutasyon olmayanların ise %22'sinde saptandı (p=0,01). MEFV gen mutasyonlarının üveit ile ilişkisi saptanmadı. Bölgemizde Behçet hastalarında MEFV gen mutasyonlarının sıklığı, kontrol grubuna göre yüksek saptanmıştır. FMF ve BH ortak etyopatogenik mekanizmaya sahip olabilir. Özellikle M694V ve F479L mutasyonları hastalık oluşumunda etkili olabilir. M694V gen mutasyonu DVT ile ilişkili görünürken, diğer mutasyonların klinik bulgular ile ilişkisi yoktur. 
Çalışmamızda hasta ve kontrol grubunda CPLX1 mutasyonu saptanmamıştır. CPLX1 genine ait bir polimorfizm olan ivs2-5A>G polimorfizminin sıklığı göz tutulumu olan (%40,6) ve olmayan (%50,2) gruplarda toplumda beklenen minimal alel sıklığına (%28) göre yüksekti (p<0,0001).  Ancak ivs2-5A>G polimorfizmi kontrol grubunda da (%46,5), beklenen minimal alel sıklığından yüksek saptandı (p<0,001). Bu durumda Türk toplumunda CPLX1 geninin ivs2-5A>G polimorfizminin diğer toplumlara göre daha yüksek olduğu sonucuna ulaşıldı. Bu polimorfizmin klinik bulgularla ilişkisi saptanmadı.  Behçet hastalarında CPLX1 gen mutasyonu saptanmamakla birlikte bu gen bölgesine ait ivs2-5A>G polimorfizmi daha sık saptanmıştır.  Bu nedenle, CPLX1 gen bölgesinin Behçet hastalığı ile olası ilişkisini araştırmak için ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Sözcükler: Behçet hastalığı, Complexin 1 geni, FMF, MEFV geni, üveit

Abstract:
Behçet's disease (BD) is a systemic disease which includes skin lesions, mucocutaneous, ocular, articular, vascular and central nervous system manifestations. The frequent appearance of FMF and BD within similar human populations, presence of clinically mistreated cases, emergence in the same family even in the same patient and acceptance of both diseases as auto inflammatory diseases brings to mind the possibility of common genetic background. This study aims to determine the relationship between BD and MEVF gene with the thesis of both diseases have the same genetic background, since it is already known that FMF has relation with MEVF gene.
In the second part of our study, we aimed to investigate the relationship between CPLX1 gene and BD. Genome-wide association studies are made in order to determine the location of disease-associated genes from the samples of the communities where the prevalence of the disease is high. Complexin (CPLX) gene family is responsible for regulating the activity of the soluble N-ethylmaleimide-sensitive factor attachment protein receptor (SNARE) protein which is required in vesicle fusion. Remmers and colleagues have made genome-wide association study in patients with BD and they found genetic link with the promoter region of CPLX1 genes in European patients. But this genetic association was not detected in Japanese patients. Although the mechanism is not known, exocytosis which is regulated by CPLX proteins are likely to shed light on the unknown mechanism of BD.
Between November 2010 and June 2011, one hundred BD patients and 46 healthy volunteer (control group) have been studied in Ankara University Faculty of Medicine Department of Ophthalmology in accordance with the International BD Working Group criteria. The mean age was 40.7 (21-65) years in the patient group, 37.2 (21-65) years in the group of patients with ocular involvement and 44.4 (27-65) in the group of patients without ocular involvement. The mean age was 36.2 (23-62) in the control group. The evaluation of clinical findings in BD patients shows that all patients have oral aphthae, 50% have papulopustular lesions, 36% have erythema nodosum, 79% have genital ulceration, genital ulcers were more common in men (p = 0.042). 55% have arthritis, deep vein thrombosis was observed in 40 patients, 12 percent (25.5%) were female and 28 (52.8%) were male.	
MEFV mutations (P369S, R761H, E148Q, K695R, M694I, R202Q, F479L, A744S, M680I, M694V, V726A) were 55% in Behçet's patients and 57.4% in control group (p>0.05). The most observed mutation was R202Q (38% in patients group, 28% in control group). E148Q mutation was 16% in patients group and 10% in control group. M694V mutation was 8% in patient group. Because of R202Q mutation was observed quite often both patients and control group, we thought that it may be confounding factor and we excluded R202Q mutations from analysis. After exclusion of R202Q mutation, MEFV gene mutations were 30% in patients with BD, and 15.2% in the control group (p=0.015). E148 mutation was second frequent mutation, it was observed 14% in BD, and 10.8% in control group (p>0.05). Third frequent mutation was M694V. It was observed 8% in patients group, was not found in control group (p=0.027). F479L mutation was detected in 3% of patients group and in the was not detected in any cases of control group (p=0.035). There was no statistically significant difference between the patient and control groups in P369S, A744S, M680I, V726A mutations (p>0.05). In our study, M694I, R761H, K695 gene mutation was observed in none of the cases. MEFV gene mutations were investigated in relation with clinical findings. Deep venous thrombosis was detected 60% of patients with the M694V mutation and 22% of patients without M694V gene mutation (p=0.01). MEFV gene mutations were not associated with uveitis. In our region, the frequency of MEFV gene mutations in patients with BD, were higher than the control group. FMF and BD may have a common etiopathogenic mechanism. In particular, mutations M694V and F479L can be effective in the mechanism of the disease. DVT appears to be associated with the M694V mutation, while other mutations are not associated with clinical findings.
In our study CPLX1 mutation was not detected in patient and control groups. Ivs2-5>G is a polymorphism of CPLX1 gene. This polymorphism was detected higher in ocular involvement (40.6%) and without ocular involvement (50.2%) groups than the community with minimal expected allele frequency (28%) (p<0.0001). However ivs2-5>G polymorphism in the control group (46.5%), were higher than expected minimal allele frequency (p<0.001). It was concluded that, ivs2-5A>G gene polymorphism in Turkish society is higher than other communities. This polymorphism was not associated with clinical symptoms. Although CPLX1 gene mutations was not detected in patients with BD, ivs2-5>G polymorphism of this gene region observed more frequent. Therefore further studies are needed to investigate the possible association between BD and CPLX1 gene region.

Key Words: Behçet's Disease, Complexin 1 gene, FMF, MEFV gene, uveitis