Popüler kültür ürünlerinde feminist mizahi söylem
Feminist humorous discourse in popular culture products
Yazar: GAMZEHAN BİNİCİ
Danışman: PROF. DR. AZİME HÜLYA UĞUR
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Feminizm = Feminism ; Medya = Media ; Mizah = Humour ; Popüler kültür = Popular culture ; Söylem = Discourse

Özet:
Popüler Kültür Ürünlerinde Feminist Mizahi Söylem isimli bu doktora tezi, popüler kültür ürünlerini mizahi metinler bağlamında feminist söylemler açısından ele almayı amaçlamaktadır. Bir toplumsal muhalefet aracı olarak eleştirel ve yaratıcı söylem dinamikleri içeren mizahın, feminist perspektifler açısından popüler metinler aracılığıyla üstlendiği rol ve işlevlere odaklanmaktadır. Bu çalışmada, söylem gündelik yaşamda düşünce ve pratikleri biçimlendiren dilsel bir eylem olarak ele alınmaktadır. Bu çerçevede kültürel alanın iktidar bağlamında bir egemenlik ve mücadele alanı olduğu görüşüne yaslanan araştırma, bu mücadelede feminist perspektiflerin ortaya konulduğu ve dilsel ve anlatısal olarak mizahi biçimlerin benimsendiği popüler kültür ürünlerinde ortaya çıkan feminist mizahi söylemin yoğunlaştığı temalara odaklanmaktadır. 
Türkiye'de feminist söylemi mizah aracılığıyla kuran üç farklı popüler metin olarak Bayan Yanı mizah dergisi, 5harfliler.com ve Çok da Fifi Hatunlar stand up gösterisi örneklem olarak belirlenmiş ve metinler kuramsal tematik analiz yöntemi ile incelenmiştir. Ayrıca içeriklerin üreticileri ile yanıtlayıcı görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu mecralar aracılığıyla yaratılan feminist mizahi söylemin, ataerkil söylem ve pratiklerin deşifre edilmesini ve yaratıcı stratejilerle karşı söylemler kurulmasını sağladığı; dini – muhafazakar değerler bağlamında geleneksel ataerkil değerlerin eleştirisi; kadınlara yönelik şiddet ve beden ve güzellik dayatmaları bağlamında beden politikaları; hegemonik söylem ve pratikler bağlamında erkeklik ve erkeklerle ilişkiler ve kadın bedeni ve cinselliği bağlamında kadın konulu söylemlerin eleştirisi temalarında yoğunlaştığı görülmektedir. Ayrıca bu söylem, güncel feminist hareket ve tartışmalarla paralel bir seyir izlemektedir.
Anahtar Sözcükler: Popüler Kültür, Mizah, Feminist Söylem, Feminist Mizah, Feminist Medya

Abstract:
This PhD thesis -Feminist Humorous Discourse in Popular Culture Products- aims to examine popular culture products in terms of feminist discourses in the context of humorous texts. It focuses on the role and functions of humor, which includes critical and creative discourse dynamics as a tool of social opposition, through popular texts in terms of feminist perspectives. In this study, discourse is considered as a linguistic action that shapes thoughts and practices in daily life. In this context, the research, which is based on the view that the cultural field is an area of domination and struggle in the context of power, focuses on the themes of the feminist humorous discourse that emerges in popular culture products in which feminist perspectives are put forward and humorous forms are adopted linguistically and narratively.
The humor magazine Bayan Yanı, 5harfliler.com and Çok da Fifi Hatunlar stand-up show, as three different popular texts that establish feminist discourse in Turkey through humor, were determined as samples and the texts were analyzed with the method of theoretical thematic analysis. In addition, respondent interviews were held with the producers of the content. The feminist humorous discourse created through these channels enables the deciphering of patriarchal discourses and practices and the establishment of counter-discourses with creative strategies; criticism of traditional patriarchal values in the context of religious-conservative values; body politics in the context of violence against women and impositions of body and beauty; masculinity and relations with men in the context of hegemonic discourses and practices, and the criticism of discourses on women in the context of women's body and sexuality. In addition, this discourse follows a parallel course with the current feminist movements and debates.

Keywords: Popular Culture, Humor, Feminist Discourse, Feminist Humor, Feminist Media