Ebeveynler ve öğretmenlerin çocukların sosyal becerileri ve problem davranışları değerlendirmedeki tutarlılığının incelenmesi
Investigation of consistency in evaluating children's social skills and problem behaviors of parents and teachers
Yazar: BETÜL DÖKMETAŞ
Danışman: DOÇ. DR. FATMA BETÜL KURNAZ
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dışa yönelim davranış problemi = Externalizing behavior problem ; Puanlayıcılar arası tutarlılık = Interrater reliability ; Sosyal beceri = Social skill ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Çocuk davranışları = Child behavior

Özet:
Bu çalışmada, ebeveynler ve öğretmenlerin çocukların sosyal becerileri ve problem
davranışları değerlendirmedeki tutarlılık düzeyleri incelenmiştir. Çalışmada normal gelişim
gösteren okul öncesi çocukları ile özel gereksinimli çocuklara sahip iki grup ebeveynle
çalışılmıştır. Ebeveyn ve öğretmenlerin değerlendirmeleri arasındaki ilişki çocukların
cinsiyetine, engel durumuna, kardeş sayısına, ebeveyn öğrenim durumuna ve ebeveyn
tükenmişlik düzeyine göre incelenmiştir. Aynı zamanda ebeveyn ve öğretmen
değerlendirmelerinde belirtilen değişkenlere göre sosyal beceri ve problem davranışlardaki
farklılık durumu da incelenmiştir. Çalışmaya İstanbul, Hatay, Antalya, Kırklareli, Kocaeli,
Siirt'te yer alan resmi anaokulları ve Milli Eğitim Bakanlığına bağlı özel eğitim ve
rehabilitasyon merkezlerine devam eden 50 normal gelişim gösteren, 50 özel gereksinimli
çocuğa sahip ebeveyn ve bu çocukların öğretmenleri katılmıştır. Veri Toplamada 'Kişisel Bilgi Formu', 'Okul Öncesi ve Anasınıfı Davranış Ölçeği' ve 'Eş Tükenmişlik Ölçeği- Kısa
Formu' kullanılmıştır. Verilerin analizi için Cronbach Alfa, Doğrulayıcı Faktör Analizi,
Pearson Korelasyon Katsayısı ve ANOVA'dan yararlanılmıştır. Ebeveyn ve öğretmenlerin
sosyal becerileri değerlendirme de tutarlılıkları orta düzeyde, problem davranış
değerlendirmeleri düşük düzeyde bulunmuştur. Belirtilen değişkenlere göre değerlendiriciler
arası tutarlılık düzeylerinin değişebildiği görülmüştür. Ayrıca ebeveyn değerlendirmelerinde
sosyal iş birliğinde cinsiyete, sosyal beceri ve problem davranışlarda engel durumuna göre
farklılaşma belirlenmiştir. Hem öğretmen hem de ebeveyn değerlendirmelerinde kardeş
sayısı, ebeveyn öğrenim düzeyinin farklılaşmaya sebep olmadığı, tükenmişlik düzeyinin
farklılaşmaya sebep olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak, çocukları değerlendirirken farklı
değerlendiricilerden bilgi alınmasının durumu değerlendirmekte daha faydalı olunacağı
düşünülmüştür.

Abstract:
In this study, the consistency levels of parents and teachers in assessing children's social skills
and problem behaviors were examined. Two groups of parents with normally developing
preschool children and children with special needs were studied. The relationship between
parents' and teachers' evaluations was examined according to children's gender, disability
status, number of siblings, parental education level and parental burnout level. Differences in
social skills and problem behaviors were also examined according to the variables specified in
parent and teacher evaluations. The participants of the study were 50 parents of typically
developing children and 50 parents of children with special needs attending public
kindergartens and special education and rehabilitation centers affiliated with the Ministry of
National Education in Istanbul, Hatay, Antalya, Kırklareli, Kocaeli, Siirt and their teachers.
'Personal Information Form', 'Preschool and Kindergarten Behavior Scale' and 'Spouse Burnout Scale - Short Forms'; were used for data collection. Cronbach's Alpha, Confirmatory
Factor Analysis, Pearson Correlation Coefficient and ANOVA were used to analyze the data.
Parents' and teachers' consistency in evaluating social skills was found to be at a medium
level, and problem behavior evaluations were found to be at a low level. It was observed that
inter-rater consistency levels could vary according to the variables specified. In addition, in
parent evaluations, differentiation was determined in social cooperation according to gender,
social skills and problem behaviors according to disability status. In both teacher and parent
evaluations, it was found that the number of siblings and parental education level did not
cause differentiation, while burnout level caused differentiation. As a result, it was thought
that getting information from different evaluators while evaluating children would be more
useful in evaluating the situation.