Öğretmenlerde kültürel zeka, yaşam doyumu ve iş performansı
Cultural intelligence, life satisfaction and job performance among teachers
Yazar: ZEYNEP BETÜL KAYA GÖKCEK
Danışman: PROF. DR. FİLİZ BİLGE
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Öğretmenler gelecek nesillerin yetişmesinde önemli rol oynamaktadır. Türkiye'de birçok 
öğretmenin meslek hayatının belli dönemlerinde, doğduğu ve yaşadığı kültürden farklı 
kültürel ortamlarda görev yaptığı görülmektedir. Öğretmenlerin karşılaştıkları farklı kültürel 
ortamlara uyum sağlama, kültüre özgü olan inanç ve hassasiyetleri fark edebilme, farklı 
kültürdeki bireylerin düşünce ve hislerini anlayarak onlarla etkili iletişim kurabilme gibi 
yeterliliklerde gösterdikleri farklılıkların özetle farklı kültürel zeka düzeylerine sahip 
olmalarının, onların yaşam doyumları ve iş performansları ile ilişkili olabileceği 
düşünülmüştür. Araştırmanın amacı öğretmenlerin kültürel zeka düzeyleri ile yaşam 
doyumları ve iş performansları arasındaki ilişkiyi ve kültürel zeka, yaşam doyumu ve iş 
performansının demografik değişkenlere göre farklılaşma durumunu incelemektir. Çalışma 
ilişkisel ve nicel bir araştırma olarak tasarlanmıştır. Araştırmaya 2021-2022 eğitim öğretim 
yılında Doğu Anadolu bölgesinin bir ilinde görev yapmakta olan 300 (197 kadın, 103 erkek) 
öğretmen katılmıştır. Araştırma verileri çevrimiçi veri toplama araçları (Google Forms) 
kullanılarak Kişisel Bilgi Formu, Kültürel Zeka Ölçeği, Yaşam Doyumu Ölçeği ve İş 
Performansı Ölçeği ile toplanmıştır. Kültürel zeka ve iş performansı arasındaki ilişkiyi 
incelemek amacıyla regresyon analizinden faydalanılmış ve yaşam doyumunun kültürel 
zeka ve iş performansı arasındaki ilişkiyi etkileyip etkilemediğini incelemek amacıyla yaşam 
doyumu modele aracı değişken olarak eklenmiştir. Öğretmenlerde kültürel zeka, yaşam 
doyumu ve iş performansının cinsiyete göre incelenmesinde bağımsız örneklemler t testi, 
yaş gruplarına göre incelenmesinde tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Araştırmada
kültürel zekanın iş performansı üzerindeki etkisinde yaşam doyumunun aracı rolü olmadığı 
saptanmıştır. Kültürel zeka, yaşam doyumu ve iş performansında cinsiyete göre anlamlı 
fark bulunmamıştır. Kültürel zeka ve yaşam doyumunda yaşa göre anlamlı fark 
bulunmazken iş performansında anlamlı fark saptanmıştır.

Abstract:
Teachers play an important role in shaping the future. It is seen that many teachers in 
Turkey work in different cultural contexts. It has been thought that the differences they have 
in their cultural intelligence levels could be related to teachers' life satisfaction and job 
performance. The aim of research is to examine the relationship between teachers' cultural 
intelligence levels, their life satisfaction and job performance, and the differentiation of 
variables according to demographic variables. This study is designed as a correlational and 
quantitative research. In the 2021-2022 academic year, 300 teachers (197 female, 103 
male) working in a province of the Eastern Anatolia region participated in the research.
Personal Information Form, Cultural Intelligence Scale, Life Satisfaction Scale and Job 
Performance Scale were used to collect research data. Research data were obtained using 
online data collection tools (Google Forms). Regression analysis was used to examine the 
relationship between cultural intelligence and job performance. Life satisfaction was added 
to the model as a mediator variable. Independent samples t-test was used to analyze the 
variables according to gender, and one-way analysis of variance was used to analyze the 
variables according to age groups. Research results showed that life satisfaction does not 
have a mediating role in the effect of cultural intelligence on job performance. There was no 
significant difference in the variables according to gender. While there was no significant 
difference according to age in cultural intelligence and life satisfaction, a significant 
difference was found in job performance.