Organik ürün ambalajlarının tasarımına yönelik tüketici görüşleri: Form - renk - işlevsellik
Consumer opinion towards the design of organic product packaging: Form - color - functionality
Yazar: LATİFE GİZEM ONGUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TUTKU DİLEM ALPASLAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Uygulamalı Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Grafik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Ambalaj tasarım = Packaging design ; Ambalajlama = Packaging ; Biçim = Form ; Organik ürünler = Organic products ; Renkler = Colors ; Satınalma davranışı = Purchasing behavior ; Tüketici tercihleri = Consumer preferences ; Tüketiciler = Consumers

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı; Organik ürün ambalajlarının tasarımına yönelik tüketici görüşlerinin form - renk - işlevsellik bakımından incelenmesidir.  Bu genel amaç doğrultusunda, ''Tüketicinin organik ürün satın alma sürecini etkileyen tercihler nelerdir? Organik ürünlerin tüketici davranışlarına etkisi nelerdir? Organik ürün satın alırken ambalajın satın almaya etkisi var mıdır? Organik ürün ambalajlarının formuna göre tüketici görüşleri nelerdir? Organik ürün ambalajlarının rengine göre tüketici görüşleri nelerdir? Organik ürün ambalajlarının işlevselliğine göre tüketici görüşleri nelerdir?'' sorularına yanıt aranmıştır. Alt amaçlara uygun olarak 18 tane çoktan seçmeli ve 1 tane 5'li likert tipi değerlendirme anketi kullanılarak veri toplama yoluna gidilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, cinsiyet, yaş, sosyo ekonomik düzey özellikleri gözetmeksizin 150 tüketici ile sınırlandırılmıştır. Anketin geçerliliğini sağlamak için uzman grubundan yardım alınmıştır. Toplanan verilerin analizinde SPSS programı kullanılarak ulaşılmak istenen bulguların frekans ve yüzdeleri tablolaştırılmıştır. Bu araştırmanın sonucunda; Tüketicinin organik ürün satın alma karar sürecini etkileyen tercih, ilaç- hormon ve katkı maddesi içermemesidir. Tüketiciler, organik ürünler hakkında dergi ve gazetelerden bilgi sahibi olmaktadırlar. Tüketiciler, organik ürünleri marketlerden satın almayı tercih etmektedirler. Tüketicilerin organik ürün satın alırken ambalajın satın alma kararlarına etkisi vardır. Tüketiciler için, organik ürün tercihlerinde ürün seçerken ambalajın; kaliteli olması, saklama imkânı sağlaması, sağlıklı olması, taşıma kolaylığı sağlaması ve ambalajın güven vermesi,  tüketiciler için önemli tercih sebeplerindendir. Tüketiciler, organik ürün ambalaj formlarının diğer ürün ambalaj formlarına göre farklı olduğunu düşünmektedirler. Tüketicilerin organik ürün ambalaj formlarında satın alma kararlarına etkileyen tercih ise, tüketicinin göz ve dokunma duygularına hitap etme seçeneğidir. Tüketiciler organik ürün ambalajlarında kullanılan renklerin diğer ürün ambalajlarında kullanılan renklere göre farklı olduğunu düşünmektedirler. Organik ürün ambalajlarında kullanılan renklerin fark edilmediğini düşünen tüketiciler ise, organik ürünler için ayrılan rafların yeterli olmadığını düşünmektedirler. Tüketicilerin organik ürün ambalajlarında kullanılan rengin satın alma kararlarını etkileyen tercih, rengin ürünü yansıtmasıdır. Tüketiciler, organik ürün ambalajlarında işlevselliğin diğer ürün ambalaj işlevselliklerine göre farklı olduğunu düşünmektedirler. Tüketicilerin organik ürün ambalajlarında işlevselliğin satın alma kararlarına etkileyen tercih, ürünün sağlıklı koşullarda saklanmasına yardımcı olması olmasıdır. Organik ürün kullanıcılarının, organik ürün ambalajlarında form- renk ve işlevsellik kavramlarının bilincinde olduklarının ve satın almalarına etkisi olduğu görülmüştür.

Abstract:
This study's main purpose is; to examine consumers' opinions about organic product packaging in terms of form, color, and functionality. Towards this general goal, answers for the following questions are sought after: "What are the preferences that affect consumers' organic product buying process? What are the effects of organic products on consumer behavior? Does packaging have any influence on purchasing decision? What are the consumers' opinions in terms of organic product packaging forms? What are the consumers' opinions in terms of organic product packaging colors?  What are the consumers' opinions in terms of the functionality of organic product packaging? In line with the sub goals, evaluation survey of 18 multiple choice questions and 1,  5 point Likert scale type survey were used to collect data. Study group was limited to 150 consumers without regard to characteristics of gender, age, socio-economic level. To assure the validity of the survey help was received from an expert group. In the analysis of the gathered data, SPSS program was used to tabulate the frequencies and percentages of the desired discoveries. As a result of this study; The preference that affects the organic product buying process is, the non-existence of drugs, hormones and additives. Consumers get informed about organic products via magazines and newspapers. Consumers prefer buying organic products at the supermarkets. Packaging has an effect when consumers purchase organic products. When consumers are picking organic products; high quality, convenience for storage, healthiness, convenience for carrying, and the feeling of reassurance of the packaging are important reasons for preference. Consumers think that the organic product packaging forms are different than other product packaging forms. Pleasure for the sense of touch and eyesight are the preferences that influence the purchasing decisions in terms of the form. Consumers think that the colors used on organic product packaging are different than other product packaging colors. Consumers who think that colors of organic product packaging are not differentiated, also think that there is not enough shelf space reserved for organic products. The preference that affects the organic product buying process in terms of the packaging color is the ability of the color to reflect the product itself. Consumers think that the functionality of the organic product packaging are different than the functionalities of other products' packaging. The preference that affects the organic product buying process in terms of the packaging functionality is the ability of assisting the storage of the product in a healthy manner. Consumers of the organic products are well aware of the concepts of form, color, and functionality of packaging, and these factors influence the purchasing decisions.