Ortaokul öğrencilerinin temel geometri konularında sahip oldukları kavram yanılgıları
Secondary school students' misconceptions on basic terms in geometry
Yazar: GÖZDE DOYURAN
Danışman: DOÇ. DR. ELİF TÜRNÜKLÜ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Geometri = Geometry ; Kavram yanılgısı = Misconception ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools

Özet:
Geometri bilimi, birikimli bir yapıya sahip olması sebebiyle önceki konulara ilişkin kavram ve becerilerin bir sonraki konuya aktarılabilmesi önemlidir. Nokta, doğru, doğru parçası, ışın, düzlem ve açı gibi temel kavramların yanlış anlaşılması, öğrencilerin diğer geometri konularını tam olarak kavramalarını güçleştirecektir. Bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin nokta, doğru, doğru parçası, ışın, düzlem ve açı konularında karşılaştıkları güçlükler ve sahip oldukları kavram yanılgılarının belirlenmesi amaçlanmıştır.

Araştırma 2013-2014 eğitim-öğretim yılında Aydın ili merkez ve ilçelerinden basit rastlantısal örnekleme yöntemi ile seçilen4 adet resmi ortaokulda öğrenim görmekte olan 335 adet ortaokul 5, 6, 7 ve 8. sınıf öğrencileri ile gerçekleşmiştir. Araştırmada araştırmacı tarafından geliştirilen "Kavram Yanılgısı Belirleme Anketi" ve "Görüşme Protokolü" uygulanmıştır. 

Çalışmada nitel ve nicel verilerin birlikte kullanıldığı tarama modeli kullanılmıştır. Öğrencilerin belirtilen konulardaki kavram yanılgılarını ortaya çıkarabilmek ve sınıflar arasındaki farklılıkları belirlemek için veri toplama aracı olarak gerekli literatür taraması yapılarak ve matematik öğretim programı temel alınarak bir kavram yanılgısı belirleme anketi hazırlanmıştır. Hazırlanan bu anket örneklemdeki öğrencilere uygulanmıştır. Uygulanan anketten elde edilen bilgiler doğrultusunda kavram yanılgılarına sahip olduğu düşünülen 20 öğrenciye (her sınıf seviyesinden 5 adet olmak üzere) hazırlanan görüşme protokolündeki sorular sorulmuştur. 

Araştırma bulgularında ortaokul öğrencilerinin "nokta, doğru, doğru parçası, ışın, düzlem ve açı" konularında pek çok kavram yanılgısına sahip oldukları görülmüştür. Öğrencilerin noktayı boyutsuz olarak düşünmedikleri, doğru, ışın ve düzlemin sonsuzluğunu kavrayamadıkları, kavramları görsel imgelerini ve kullanılan prototip çizimleri temel alarak oluşturdukları tespit edilmiştir.  Öğrencilerin geometrik kavramlar arasındaki ilişkiyi kuramadıkları, matematiksel sembolleri anlama ve kullanmada sorun yaşadıkları, geometrik kavramlara ait özellikleri günlük hayatla ilişkilendiren problemleri anlamada sorun yaşadıkları görülmüştür. Öğrencilerin her sınıf seviyesinde temel geometri konularında kavram yanılgılarına sahip oldukları görülmüş ve bu durum kavram yanılgılarının erken yaşlarda oluştuğunu ve sonrasında ortadan kaldırılmadığını göstermiştir.

Sonuç olarak; temel geometri konularında öğrencilerin sahip oldukları kavram yanılgılarına dair ulaşılan bulguların eğitimcilere ve program geliştirme uzmanlarına yol göstereceği ve bu bulguların kavram yanılgılarını giderme üzerine yapılacak çalışmalara ışık tutacağı düşünülmektedir.


Anahtar Sözcükler: Geometri, Geometri Öğretimi, Kavram Yanılgısı, Nokta, Doğru, Doğru Parçası, Işın, Düzlem, Açı.

Abstract:
As Geometry has a comprehensive body, it is essential to connect the previous knowledge of concepts and skills to the new ones. Misconception of some basic concepts such as point, line, line segment, half-line, plane and angle causes difficulty in learning other geometry topics. This study aimed to identify the challenges that students faced and the misconceptions that students had in terms of point, line, line segment, half-line, plane and angle.

The study was conducted in 2013- 2014 education year, in public middle schools which were chosen through random sampling in Aydın city center and in other provinces. It was carried out with 355 middle school 5, 6, 7, 8. grade students. "Misconception Identification Survey" and "Interview Checklist" which were developed by the researcher were used as the research tools.

In the study, descriptive survey model which benefits both from qualitative and quantitative data was used. A misconception identification survey was developed after the necessary literature review was accomplished and math curriculum was examined to identify students' misconceptions and the difference between knowledge levels between the classes. The survey was conducted with the sample group. According to the results of the survey, 20 students (5 students per each grade) who were shown as having misconceptions were interviewed.

The results have shown that middle school students have many misconceptions related to point, line, line segment, half-line, plane and angle. It has been identified that students cannot consider point as non-dimentional, and they cannot comprehend the infinity of line, half line and plane. It has been also observed that students form these concepts by using these concepts visual images and their prototypical illustrations. It has been identified that students have difficulty in meaning making in terms of the relationships between concepts, in in finding out and applying the mathematical symbols, and perceiving the problems that relate geometrical concepts toreal life situations. It has been noticed that students in each level have misconceptions related to basics of geometry which are mostly formed in the early years and not eliminated later. 

As a result, it is supposed that the findings about the misconceptions of students in geometry will help educators and curriculum planners and they will enlighten the studies that will be conducted to clear the misconceptions of students.

Keywords: Geometry, Teaching Geometry, Misconception, Point, Line, Line Segment, Half Line, Plane, Angle.