Millî Eğitim Bakanlığı yayınları ilköğretim (6-8. sınıf) Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin bilgi türleri yönünden incelenmesi
Analysis of texts in the Ministry of Education Publications Turkish coursebook for primary education (6- 8th grades) in terms of knowledge types
Yazar: AHMET MURAT ARISOY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BİLGİNER ONAN
Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi felsefesi = Information philosopy ; Bilgilendirici metin = Informational text ; Ders kitapları = Textbooks ; Kitaplar = Books ; Metin = Text ; Milli Eğitim Bakanlığı = Ministry of National Education ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe kitaplar = Turkish books ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; İlköğretim = Primary education

Özet:
Bu araştırmanın amacı Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları İlköğretim 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitabındaki metinlerin bilgi türleri yönünden incelenmesidir Araştırmanın çalışma evrenini 2011-2012 eğitim öğretim yılında Türkiye'de ilköğretim okullarında kullanılan ders kitapları oluşturmaktadır. Araştırmanın örnekleminde 2011 MEB Yayınları 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitabındaki 55 metin yer almaktadır.Araştırmada, Türkçe ders kitaplarındaki metinler üzerinde doküman incelemesi yapılarak bilgi cümleleri tespit edilmiştir. Elde edilen bilgi cümleleri üzerinde kategorisel içerik analizi yapılarak bilgi cümleleri epistemolojideki altı bilgi türüne (gündelik bilgi, bilimsel bilgi, teknik bilgi, sanat bilgisi, dinî bilgi, felsefî bilgi) ve sınıf düzeyi, tema, metin türüne göre oluşturulmuş yapılandırılmış çerçeveye kodlanmıştır. Araştırmada betimsel istatistik teknikleri kullanılarak veriler analiz edilmiştir. Yapılan analizlere göre 6. sınıf ders kitabında 203, 7. sınıfta 178, 8. sınıfta ise 137 bilgi cümlesi tespit edilmiştir. Bu sonuç, Türkçe ders kitaplarının öğrencilerin zihinsel gelişimleriyle paralel hareket etmediğini göstermektedir. Öğrencilere verilmesi gereken bilgi miktarı sınıf düzeyine göre artması gerekirken azalma göstermektedir. 6. sınıftaki somut işlemler dönemindeki bir öğrenci Türkçe ders kitabında, 8. sınıftaki soyut işlemler dönemindeki bir öğrenciden % 48,1 oranında daha fazla bilgiyle karşılaşmaktadır.Temalar arası yapılan değerlendirmeye göre bilgi yoğunluğu bakımından temalar arasında büyük farklılıkların olduğu görülmüştür. Bazı temalarda çok bilgi cümlesi varken bazılarında çok az bilgi vardır. En zengin tema 6. sınıf ders kitabındaki ?Atatürk? temasıdır. En zayıf temalar ise 6. sınıf ders kitabındaki ?Duygular? ve 8. sınıftaki ?Kişisel Gelişim? temasıdır. Metinler arası yapılan değerlendirmeye göre de metinlerin bilgi düzeyleri birbirlerinden çok farklılık göstermektedir. Bilgi bakımından en zengin metin 6.sınıf ders kitabındaki ?Mustafa Kemal Atatürk? metnidir. En zayıf metin ise 7. sınıf ders kitabındaki ?Deniz Hasreti? metnidir. Metin türleri arası bakımından yapılan değerlendirmeye göre bilgi bakımından en zengin metin türleri biyografi, deneme, gezi yazısı ve anı türleridir. Bilgi bakımından en zayıf metin türleri ise mektup, tiyatro, konferans ve roman türleridir.

Abstract:
The aim of this study is to analyze the texts in the Ministry of Education Publication Turkish coursebook for primary education 6,7 and 8th grades in terms of knowledge types. 2011 print year Ministry of Education Publications 6,7 and 8th grades Turkish coursebooks form the basis of the study. 55 texts in the Turkish coursebooks take place in the sampling of the study. In the study, knowledge sentences were identified by making document analysis on the texts in the Turkish coursebooks. By conducing the categorizational content analysis of the foraged knowledge sentences, these sentences were encoded into six knowledge types of epistemology (casual knowledge, scientific knowledge, technical knowledge, art knowledge, religious knowledge, philosophical knowledge) and into the frame that was formed according to the class level, theme, and text type. In the study, the data was analyzed by using the descriptional statistics techniques. According to the analysis, on the 6th grade coursebook 203, 7th grade 178, 8th grade 137 knowledge sentences were identified. This result shows that Turkish coursebooks do not correspond to the cognitive development of the students. Although the amount of the knowledge should increase, it decreases conversely. A student who is at the 6th grade and concrete operational stage face to 48,1% more knowledge on the Turkish coursebook than a student who is at the 8th grade and formal operational stage. According to the evaluation between themes, it was found that there are big differences among the themes in terms of knowledge intensity. In some themes there are several knowledge sentences while there are only a few in others. The richest theme is ?Atatürk? theme on the 6th grade coursebook. The poorest were ?Senses? theme on the 6th grade and ?Personal Development? theme on the 8th grade coursebooks.According to the evaluation between texts, it was found that the knowledge levels of the texts were greatly dissimilar. The richest text in terms of knowledge was the ?Mustafa Kemal Atatürk? text on the 6th grade book and the poorest text was ?Miss for Sea? text on the 7th grade book. According to the evaluation between text types, it was found that the richest text types in terms of knowledge are biography, essay, trip article and memory and the weakest text types are letter, theatre, conference and novel.