Sağlık davranışları ve davranış değiştirme açısından sigara bağımlılığı
Health behaviors and smoking addiction of behavior change
Yazar: FATMA DİREK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ SAYGILI
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Hastane ve Sağlık Kur. Yön. Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Sağlık = Health ; Sağlık bilinci = Health awareness ; Sağlık tutumları = Health attitudes ; Sigara = Cigarette ; Sigara içme = Smoking

Özet:
Sigara kullanımı birçok hastalığa sebep olan önemli bir sağlık sorunudur. Bu araştırmada sigara bağımlılarının sağlık davranışları ve davranış değiştirme açısından sigarayı bırakmaya yönelik yapılan etkinliklere uyum sürecinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Sigarayı bırakan ve sigarayı bırakamayan bağımlıların sağlık davranışı değiştirmesindeki ana nedenlerin ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. Sigara sağlığı olumsuz etkileyerek bireylerin yaşam kalitesini bozmaktadır. Sigara bağımlılarındaki sağlık davranışlarının ve değiştirme sürecindeki sebeplerin tespit edilip gerekli önlemleri almak için araştırma konusu seçilmiştir.
Sigarayı bırakan ve bırakamayan bağımlılarda riskli sağlık davranışlarını etkileyen faktörleri değerlendirmek amacıyla öncelikle literatür taraması yapılmıştır. Daha sonra 5 sigarayı bırakan ve 5 sigarayı bırakamayan bağımlılara odak grup görüşmesi yapılmıştır. Odak Grup Görüşmesi sonrasında sağlık davranışı ve davranış değiştirme açısından sigara bağımlılarının uyum sürecindeki farklılıkları tespit edilmiştir.
Sonuç olarak sigarayı bırakan ve sigarayı bırakamayan bağımlıların sağlık davranışını değiştirme sürecinde davranışın değişmesini etkileyen sosyo- demografik, sosyo-ekonomik, kronik hastalık ya da hasta olma durumu, sağlık davranışlarını değiştirmedeki inanç psikolojisi farklılıkları, sağlıklı birey olma arzusu, sigara içen bireye çocukların bakış açısı gibi faktörlerin davranışı değiştirmeyi etkilediği saptanmıştır.

Abstract:
Smoking is an important health problem causing many diseases. In this study, it was aimed to evaluate the adaptation process of smoking addicts to the activities related to health behaviors and behavior change. The main reasons for the change of health behavior of addicts who quit smoking and cannot quit smoking are aimed. Smoking adversely affects the quality of individuals' lives. This research topic has been selected in order to determine the health behaviors and the reasons in the process of change and to take the necessary precautions.
	Literature review was done first in order to evaluate the factors affecting risky health behaviors in addicts who quit and cannot quit smoking. Afterwards, the Focus Group Interview was done to 5 addicts who were able to quit smoking and 5 addicts who were not able to quit smoking. After the Focus Group Interview, the differences in the adaptation process of the addicts were determined in terms of their health behaviors and behavior changes.
	As a result, it has been observed the affecting factors of the change in behavior in the process of changing health behavior of addicts who quit smoking and cannot smoking. The affecting factors are socio-demographic, socio-economic, chronic illness or patient status, differences in belief psychology in changing health behaviors, desire to be healthy individuals, factors such as children's point of view to the smokers.