BIM kullanıcılarının kuramsal BIM bilgi düzeyini anlamave kuramsal BIM eğitimi gereksinimi üzerine bir inceleme
A review on understanding the theoretical BIMm knowledge of BIM users and the need for theoretical BIM education
Yazar: GÖKÇEN EZGİ ŞEN
Danışman: PROF. DR. SALİH OFLUOĞLU
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Enformatik Ana Bilim Dalı / Mimari ve Kentsel Enformatik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Kuramsal araştırma = Pure research ; Yapı bilgi modellemesi = Building information modeling

Özet:
Günümüzde sıklıkla karşılaşılan inovasyon kavramı gelişen ve gelişmekte olan ülkeler için önemli bir konumda bulunmaktadır. Bu kavram geliştirilen fikirlerin ekonomik ve toplumsal fayda sağlayacak şekilde uygulanması olarak tanımlanabilmektedir. Ekonominin odak noktası durumunda olan ve alanı dışında pek çok sektörü de etkileyen inşaat sektörü inovasyondan öncelikle etkilenmesi gereken sektörlerin başında gelmektedir. Yapı Bilgi Modellemesi (BIM - Building Information Modeling) inşaat sektöründe ortaya çıkan ve sektörde devrim niteliği taşıyan bir gelişmedir. BIM, proje paydaşlarının üç boyutlu bir model ortam içerisindeki işbirliğine dayanan ve disiplinler arası bilgi paylaşımını sağlayan bir bilgi erişim ve yönetim sistemidir.
Günümüzde birçok ülkede büyük ölçekli inşaat yatırımlarında BIM kullanımının zorunlu hale getirilmeye başlandığı göz önüne alınarak, BIM konusunda sektördeki tüm paydaşlar tarafından doğru kavranması büyük önem taşımaktadır. Bu noktada BIM yaklaşımını etkin bir şekilde yönetmek için yapı sektörü genelinde BIM kavramının doğru anlaşılması gerekmektedir.
BIM için; aktif kullanma, yönetebilme ve eğitim programları geliştirme becerilerinin geliştirilmesi gibi maliyetli süreçler BIM'in benimsenmesinin önündeki en önemli engeller olarak bilinmektedir (Specialist Engineering Contractors Group, 2013, Ku and Taiebat, 2011, McGraw-Hill Construction, 2012, Rohena, 2011, Sacks ve Barak, 2008). Bu nedenlerden dolayı, eğitimler ile temel düzey BIM becerileri edinilmesi, BIM'in benimsenme maliyetlerini azalttığı ve mimarlık, mühendislik ve inşaat sektörü meslekleri mezunlarının kariyer fırsatlarını önemli ölçüde geliştirdiği için oldukça değerlidir.
BIM küresel anlamda önem arz etmesinin yanında Türk Yapı Sektörü için de kritik öneme sahiptir. Türk Yapı Sektörü'nün BIM kullanımında mevcut durumunun anlaşılması ve bu doğrultuda atılacak adımlar ile BIM'in daha etkin kullanılabilmesi sağlanmalıdır. Dolayısıyla BIM'in ne olduğunun doğru bir şekilde kavranması, BIM'in Türkiye'de doğru kullanılması için en önemli konuların başında gelmektedir. Türkiye'de akademik düzeyde henüz yeteri kadar yaygınlaşamamış ve standardize edilmemiş olan BIM eğitimi; verildiği kurumlarda program öğrenimi çerçevesinde ilerlemekte olup, BIM kavramı/kuramları, terminolojik yapısı, mantığı, inovasyonları ve gelişmeye uygun alt yapısı konuları eksik kalmakta ve desteklenmesi önem arzetmektedir.
Bu doğrultuda, bu tez çalışması kapsamında Türk Yapı Sektörü profesyonellerinden elde edilen veriler ışığında Kuramsal/Kavramsal bir BIM Eğitimi'nin gerekliliğinin vurgulanması ve ilerleyen zamanlarda hazırlanabilecek bir Kuramsal BIM Eğitimi'nin içerebileceği konular için önerilerde bulunulması amaçlanmaktadır. Genel literatür taramasının yanında; çalışmada ilk olarak, BIM'e dair mevcut eğitim yaklaşımlarının incelenmesi amacıyla Dünya ve Türkiye'den akademiler ve çeşitli eğitim kurumlarının BIM eğitim içerik ve müfredatlarının analizi yapılmıştır. Bu kapsamda mevcut eğitimlerin sıklıkla içerdiği ve diğerlerine göre eğitim içeriklerine daha az dahil edilen konular belirlenmiştir. Bu inceleme mevcut eğitim yaklaşımlarında eksik kalabilecek konuların tespiti amacıyla önem taşımaktadır. Ardından BIM'in alt yapısını oluşturan temel konuların belirlenmesi amacıyla, BIM'in uygulanma metodolojisi hakkında detaylar içeren ve yönlendirici dokümanlar olan, Dünya genelinde kabul görmüş BIM standartları incelenerek içerdikleri konular belirlenmiştir.
Tezin kuramsal bir BIM eğitiminin kapsaması gereken konuların belirlenmesi sürecinde Türk Yapı Sektörü profesyonellerinin mevcut BIM bilgi düzeylerini anlama aşamasında temel alınacak bir kaynağa ihtiyaç duyulmuştur. Bu noktada yapılan literatür taramaları ve araştırmalar sonucunda BuildingSMART'ın Temel Öğrenim Çıktıları adı altında yayınladığı 5 ana maddeden oluşan konuları kurumun donanımı ve belirtilen çıktıların evrensel olarak kabul görmesi sebebiyle temel alınmıştır. Bu kapsamda ilk olarak BIM ile ilgili sahip olduğu mesnetli bilgi birikimi, openBIM standartlarının geliştirilmesi ve yaygınlaşması için yaptığı çalışmaları ile tüm dünya tarafından tanınan BuildingSMART kurumu, eğitimleri ve tez için en önemli bölümlerden biri olan temel öğrenim çıktıları incelenmiştir. Temel öğrenim çıktılarının incelenmesinin ardından 5 ana madde temelinde oluşturulmuş 28 öğrenim çıktısının değindiği konular belirlenmiş ve çıktılar detaylandırılmıştır. Bu çalışma, tezin bir sonraki bölümü olan anket çalışması için baz oluşturmaktadır.
BuildingSMART'ın Temel Öğrenim Çıktıları maddelerinden elde edilen veriler doğrultusunda Türk Yapı Sektörü'nün mevcut kuramsal BIM bilgisinin ölçülebilmesi ve analiz edilebilmesi amacıyla bir anket çalışması hazırlanmıştır. Bu kapsamda temel öğrenimçıktılarının değindiği konular özelinde sorular hazırlanmış ve Türk Yapı Sektörü'nde görev alan profesyonellere yöneltilmiştir. Yapılan anket çalışması kapsamında Türk Yapı Sektörü profesyonellerinin kuramsal BIM bilgi düzeyleri değerlendirilmiştir.
Yapılan inceleme, analiz ve anket çalışması sonucunda kuramsal/kavramsal düzeyde bir BIM eğitiminin gerekliliği elde edilen veriler ile belirlenmiştir. Ayrıca yapılan anket çalışmasına katılan Türk Yapı Sektörü profesyonellerinden gelen yorumlar kapsamında da bir kuramsal BIM eğitiminin ihtiyacı görülmüştür. Bu kapsamda örnek BIM eğitim içeriklerinden, BIM standartlarından, BuildingSMART'ın Temel Öğrenim Çıktıları'ndan ve hazırlanan anket sonucu elde edilen verilerden yola çıkılarak kuramsal bir BIM eğitiminde kapsanmasına ihtiyaç duyulan konu önerileri belirlenmiştir. Ayrıca planlanacak bir kuramsal BIM eğitiminin hangi şartlar altında, hangi seviyede, kimler tarafınan verilmesi gerekliliği de çalışmanın sonuç bölümünde irdelenmiştir. Çalışma kapsamında elde edilen verilerin kuramsal bir BIM eğitiminin gerekliliği konusunda ve yapılacak çalışmalar için altyapı oluşturması umut edilmektedir.

Abstract:
The concept of innovation, which is frequently encountered today, has an important position for developing countries. This concept can be defined as the application of the developed ideas in a way that will provide economic and social benefits. The construction sector, which is the focal point of the economy and affects many sectors outside its field, is one of the sectors that should be affected primarily by innovation. Building Information Modeling (BIM) is a revolutionary development in the construction industry. BIM is an information access and management system that is based on collaboration of project stakeholders in a three-dimensional model environment and provides interdisciplinary information sharing.
Considering that the use of BIM in large-scale construction investments has become mandatory in many countries today, it is of great importance that all stakeholders in the sector understand BIM correctly. At this point, in order to effectively manage the BIM approach, the BIM concept must be understood correctly throughout the building industry.
For BIM; Costly processes such as developing skills in active use, management and developing training programs are known as the most important barriers to BIM adoption (Specialist Engineering Contractors Group, 2013, Ku and Taiebat, 2011, McGraw-Hill Construction, 2012, Rohena, 2011, Sacks et al. Barak, 2008). For these reasons, the acquisition of basic BIM skills through training is invaluable as it reduces BIM adoption costs and significantly improves career opportunities for graduates of the architecture, engineering and construction professions.
BIM is of critical importance for the Turkish Construction Industry as well as being of global importance. It should be ensured that the current situation of the Turkish Construction Industry in the use of BIM is understood and that BIM can be used more effectively with the steps to be taken in this direction. Therefore, a correct understanding of what BIM is is one of the most important issues for the correct use of BIM in Turkey. BIM education, which has not yet become widespread and standardized at the academic level in Turkey; BIM concept/theories, terminological structure, logic, innovations and infrastructure suitable for development are missing and it is important to support them.
In this direction, within the scope of this thesis, it is aimed to emphasize the necessity of a Theoretical/Conceptual BIM Training in the light of the data obtained from the Turkish Construction Industry professionals and to make suggestions for the subjects that a Theoretical BIM Training can be prepared in the future. Besides the general literature review; In the study, first of all, the BIM training content and curricula of academies and various educational institutions from the World and Turkey were analyzed in order to examine the current educational approaches to BIM. In this context, the topics that are frequently included in the current trainings and that are less included in the training content compared to the others have been determined. This review is important in order to determine the issues that may be missing in the current educational approaches. Then, in order to determine the basic issues that constitute the infrastructure of BIM, the BIM standards, which are the guide documents and contain details about the implementation methodology of BIM, were examined and the subjects they included were determined.
In the process of determining the subjects that a theoretical BIM education should cover in the thesis, a source was needed to be taken as a basis for understanding the current BIM knowledge level of Turkish Construction Industry professionals. At this point, as a result of the literature reviews and researches, BuildingSMART's topics consisting of 5 main items published under the name of Basic Learning Outcomes were taken as a basis due to the equipment of the institution and the universal acceptance of the specified outputs. In this context, firstly, BuildingSMART institution, which is known by the whole world with its grounded knowledge about BIM, its studies for the development and dissemination of openBIM standards, its trainings and basic learning outcomes, which is one of the most important sections for the thesis, were examined. After examining the basic learning outcomes, the subjects addressed by the 28 learning outcomes created on the basis of 5 main items were determined and the outcomes were detailed. This study forms the basis for the survey study, which is the next part of the thesis.
In line with the data obtained from BuildingSMART's Basic Learning Outcomes items, a survey study was prepared in order to measure and analyze the existing theoretical BIM knowledge of the Turkish Building Sector. In this context, questions specific to the subjects covered by the basic learning outcomes were prepared and directed to professionals working in the Turkish Building Sector. Within the scope of the survey study, the theoretical BIM knowledge levels of the professionals of the Turkish Construction Sector were evaluated.
As a result of the examination, analysis and survey, the necessity of a theoretical/conceptual level BIM education was determined by the data obtained. In addition, the need for a theoretical BIM training was seen within the scope of the comments from the Turkish Construction Industry professionals who participated in the survey study. In this context, based on the sample BIM training contents, BIM standards, BuildingSMART's Basic Learning Outcomes and the data obtained as a result of the survey prepared, the topic suggestions that need to be covered in a theoretical BIM training were determined. In addition, the necessity of giving a theoretical BIM training to be planned under which conditions, at what level and by whom was also discussed in the last part of the study. It is hoped that the data obtained within the scope of the study will form a basis for the necessity of a theoretical BIM education and for the studies to be done.