Bazı 1,3-diaril-2-propen-1-on türevlerine aktif metilen bileşiklerinin katılması halkalaşma reaksiyonlarının ve antimikrobiyal özelliklerinin incelenmesi
Addition of active methylene compounds to some 1,3-diaryl-2-propen-1-one derivatives and investigation of their cyclization reactions and antimicrobial properties
Yazar: HAYREDDİN GEZEGEN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA CEYLAN
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Bölümü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Kalkonlar = Chalcones

Özet:
Bu çalışmada öncelikle ilgili aromatik ketonlar (1a-c) ile aromatik aldehitler (2a-c) bazik ortamda etkileştirilerek 1,3-diaril-2-propen-1-on (kalkon) türevleri (3a-e) sentezlendi. 1,3-diaril-2-propen-1-on türevlerine (3a-e) sırasıyla asetilaseton (4), dietilmalonat (5) ve malononitril (6) % 5 mol KOt-Bu ve % 10 mol faz transfer katalizörü varlığında oda koşullarında katılarak (Michael-katılması) 1,5-diketon türevleri (7a-e, 8a-e) ve malononitril türevleri (9a-e) sentezlendi. Asetilaseton katılma türevleri (7a-e) derişik HCl içerisinde ve NH4Cl varlığında reflüks edilerek 3,5-diaril-2-siklohekzenon türevleri (10a-e) elde edilidi. Dietilmalonat katılma türevlerinin (8a-e) NH4Ac varlığında asetik asit/toluen karışımında ve asetik asit/dimetilformamit karışımında reflüks edilmesi ile sırası ile etil 2-okso-4,6-diaril-1,2,3,4-tetrahidropiridin-3-karboksilat türevleri (11a-e) ve 4,6-diaril-3,4-dihidropiridin-2(1H)-on türevleri (12a-e) sentezlendi. Malononitril katılma türevleri (9a-e) etanol içerisinde ve K2CO3 varlığında reflüks edilerek 2-etoksi-4,6-diarilnikotinonitril türevleri (13a-e) elde edildi.Son olarak, sentezlenen hetero halkalı bileşiklerin (11a-e, 12a-e ve 13a-e) antimikrobiyal aktiviteleri beş insan patojeni bakteriye karşı in vitro ortamda test edildi. Bu testlerde, pozitif kontrol olarak Penisilin G ve Seftriakson antibiyotikleri kullanıldı. Test edilen bileşiklerin MİK (minimum inhibisyon konsantrasyonu) değerleri makro dilüsyon metodu kullanılarak belirlendi.

Abstract:
In this study firstly, 1,3-diaryl-2-propen-1-one (chalcone) derivatives (3a-e) were synthesized from the treatment of related aromatic ketones (1a-c) with aromatic aldehydes (2a-c) in basic medium. 1,5-Diketone derivatives (7a-e, 8a-e) and malononitril derivatives (9a-e) were synthesized by addition (Michael-addition) of acethylacetone (4), diethylmalonate (5) and malononitrile (6) in the presence of 5% mole KOt-Bu and 10% mole phase transfer catalyst in room temperature respectively. 3,5-diaryl-2-cyclohexenone derivatives (10a-e) were obtained by refluxing of acethylacetone addition derivatives (7a-e) in the presence of concentrated HCl and NH4Cl. Refluxing of diethylmalonate addition derivatives (8a-e) with NH4Ac in acetic acid/ toluene and acetic acid/ dimethylformamide gave the ethyl 2-oxo-4,6-diaryl-1,2,3,4-tetrahydropyridine-3-carboxylate derivatives (11a-e) and 4,6-diaryl-3,4-dihydropyridine-2(1H)-one derivatives (12a-e) respectively. 2-Ethoxy-4,6-diarylnicotinonitrile derivatives (13a-e) were obtained by refluxing of malononitrile addition derivatives (9a-e) in the presence of K2CO3 in ethanol. Finally, antimicrobial activities of synthesized heterocyclic compounds (11a-e, 12a-e and 13a-e) were tested in vitro environment against the human pathogen five bacteria. Penicillin G and Ceftriaxone antibiotics were used as positive control in these tests. MIC (minimum inhibition concentration) values of tested compounds were determined using macro dilution method.