Farklı yaşam dönemlerindeki bireylerde COVID-19 tanı öyküsü olan bireylere yönelik sosyal mesafe ve damgalama
Social distancing and stigma towards individuals with a history of COVID-19 diagnosis in individuals in different life periods
Yazar: LEYLA ALTUN
Danışman: DOÇ. DR. NİHAL BOSTANCI DAŞTAN
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ayrımcılık = Discrimination ; COVID 19 = COVID 19 ; Damgalama = Stigmatization ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Sosyal mesafe = Social distinction

Özet:
COVID-19 pandemisinde bulaş korkusuyla birlikte damgalama da artmış ve bu durum
COVID-19 sürecinde damgalamayı salgının ek bir sorunu haline getirmiştir. Bununla birlikte,
COVID-19 ve damgalama ile ilgili çalışmalar dünya çapında azdır. Bu araştırma, "farklı yaşam
dönemlerindeki bireylerde COVID-19 tanı öyküsü olan bireylere yönelik sosyal mesafe ve
damgalamayı belirlemek" amacıyla kesitsel olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın
örneklemini Türkiye'nin doğu bölgesindeki bir şehir merkezinde yaşayan 356 birey
oluşturmuştur. Araştırmada Anket Formu ve Sosyal Mesafe Ölçeği kullanılmıştır. Veriler SPSS
25.0 paket programında tanımlayıcı istatistiksel metodların yanı sıra, Mann Whitney U,
Kruskal-Wallis ve Spearman korelasyon testiyle analiz edilmiştir. Bireylerin yaş ortalaması
38.33±13.57 olup, %50.8'i erkek, %49.2'si kadındır. Bireylerin Sosyal Mesafe Ölçeği puan
ortalamaları 54.21±22.86 olarak bulunmuştur (en düşük:14.00, en yüksek:98.00).
Katılımcıların COVID-19 tanısı konulan bireylere karşı ilk üç sırada hissettiği duygular; %43.8
tedirginlik, %39.6 korku ve %33.7 ise acıma olarak belirlenmiştir. Araştırmada kadın cinsiyet,
yaş artışı, köy/kırsal alanda yaşama, geniş aile tipi, kötü ekonomik düzeyin sosyal mesafe puan
ortalamasını istatistiksel olarak anlamlı derecede arttırdığı görülmüştür (p<0.05). Aynı
zamanda kronik hastalığın olması, COVID-19 tanılı yakın varlığı, COVID-19 tanılı yakınında
ölüm, COVID-19 hakkında bilgi sahibi olma durumu ve COVID-19 pandemi öncesinde insan
ilişkilerinin iyi olmasının sosyal mesafe puan ortalamasını istatistiksel olarak anlamlı derecede
azalttığı belirlenmiştir (p<0.05). COVID-19 tanısı konma durumu, COVID-19 uğraşılarıyla
geçirilen saat, medyanın COVID-19 bakış açısını etkileme durumu ve COVID-19
pandemisinde inanç düzeyi değişkenlerine göre sosyal mesafe puan ortalamasında istatistiksel
olarak anlamlı bir fark görülmemiştir (p>0.05). Damgalamayı azaltıcı uygulamaların
arttırılması faydalı olacaktır. 
Anahtar Sözcükler:COVID-19, damgalama, sosyal mesafe, ayrımcılık.

Abstract:
Along with the fear of transmission, stigma has also increased, making stigma an additional
problem of the COVID-19 pandemic. Yet, studies on COVID-19 and stigma are limited
worldwide. This cross-sectional study was conducted to determine social distancing and stigma
towards individuals with a history of COVID-19 diagnosis. The study sample consisted of 356
individuals living in a provincial center in the eastern region of Turkey. A Personal Information
Form and Social Distance Scale were used in the research. The data were analyzed using
descriptive statistics, and Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, and Spearman correlation test in
SPSS 25.0 software. The average age of the individuals was 38.33±13.57 years, of which 50.8%
was male and 49.2% was female. Their average Social Distancing score was 54.21±22.86
(min:14.00, max:98.00). Participants' first three feelings towards the individuals with COVID19 were anxiety by 43.8%, fear by 39.6%, and pity by 33.7%. Female gender, increased age,
living in rural areas, extended family type, and poor economic level were found to significantly
increase the average social distancing score (p<0.05). Moreover, chronic disease, relatives
diagnosed with COVID-19, death of a relative with COVID-19, being informed about the
COVID-19, and having good pre-COVID-19 social relations were found to reduce social
distance score significantly (p<0.05). No significant difference was found in the average social
distancing score according to the COVID-19 diagnosis, hours spent with COVID-19 matters,
media impact on the COVID-19 perspective, and belief levels in the COVID-19 pandemic
(p>0.05). Increasing practices to reduce stigma will be beneficial.
Keywords: COVID-19, stigma, social distancing, discrimination.