Kronik böbrek hastalığında uzun dönem sağkalım analizi
Long-term survival analysis in chronic kidney disease
Yazar: LOKMAN HEKİM ÇEVİK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KÜÇÜK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Böbrek = Kidney ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği = Kidney failure ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Sağkalım = Survival ; Sağkalım analizi = Survival analysis

Özet:
Amaç: Kronik böbrek yetmezliği, yüksek morbidite ve mortalitesi nedeni ile ülkemizde ve tüm dünyada önemli bir halk sağlığı sorunudur. Bu çalışmada nefroloji polikliniğine yönlendirilen kronik böbrek hastaları retrospektif incelenmiş olup sağkalıma etki eden risk faktörler irdelenmiştir. Yapılan incelemeler ile kronik böbrek hastaları için alınması gerekli olan önlemler ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada Sağlık Bilimleri Üniversitesi Okmeydanı Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Nefroloji Polikliniğine Kasım 1999- Ağustos 2019 tarihleri arasında başvuran 1735 hastanın demografik analizleri (yaş, cinsiyet, izlem süreleri, primer tanıları), kan basıncı ölçümü, laboratuvar bulguları, kullanmış oldukları ilaçlar retrospektif olarak incelendi. Kreatinin klirensi CKD-EPI formülü ile hesaplandı.
Hastalar yıllık GFH kaybına, kreatinin klirensi değişimine ve proteinüri düzeyine göre incelendi. Hasta ve renal sağ kalım açısından primer sonlanım noktaları diyalize girenler ve ex olanlar alındı.
Bulgular: Çalışmaya katılan olguların yaşları 16 ile 95 yıl arasında değişmekte olup, %53.7'si kadın, %46.3'ü erkektir. Olguların %25.2'sinde diyabetes mellitus, %21'inde hipertansif nefroskleroz, %5.8'inde KGN, %5.4'ünde kistik böbrek hastalığı, %5.1'inde polikistik böbrek hastalığı, %4.1'inde  kronik pyelonefrit, %1.6'sında vaskülit, %2.1'inde renovasküler hastalık, %5.9'unda nefrolitiazis, %2.8'inde amiloidoz görülmektedir. İlk ölçümde; olguların %10.9'unun KBH evresi evre 1, %17.3'ünün evre 2, %35.9'unun evre 3, %22.4'ünün evre 4 ve %13.4'ünün evre 5'tir.
Hastaların %51.5'inin kan basıncı 140/90 mmHg ve üzerinde saptanmıştır.
İzlem süresi boyunca üre, kreatinin, LDL ve fosfor değerleri artarken, kolesterol, trigliserit, albumin, demir, hematokrit değerleri düşmüş, kalsiyum, ALT, TDBK değerleri aynı kalmıştır.
Yıllık GFH'deki azalma hesabı minimum 0,06 ile 98.54 arasında değişmekte olup ortalama yıllık GFH azalma miktarı 6.95±11.64 medyan değeri 3.12 ml/dk dır. Diyabetik olgularda yıllık GFH düzeylerindeki azalma anlamlı düzeyde yüksek olarak saptanmıştır. Olguların %10.2'si diyaliz tedavisi görmüştür. Ortalama sağkalım süresi 162.90±4.21 aydır. 
Sonuç: Kronik Böbrek Hastalığının erken tanısı; komplikasyonların önlenmesi, hastalığın progresyonunun geciktirilmesi ve renal replasman tedavisi için zamanında hazırlık yapılması açısından önemlidir. Çalışma sonunda tüm hastalarda en sık diyabetik nefropati ve hipertansif nefroskleroz saptanmıştır. İzlem süresi boyunca üre, kreatinin, LDL ve fosfor değerleri artarken, kolesterol, trigliserit, albumin, demir, hematokrit değerleri düşmüştür. Yüksek kan basıncı, dislipidemi ve proteinüri hızlı GFH kaybı ile ilişkili olduğu saptanmıştır. GFH azalması yüksek olan hastalarda mortalitenin yüksek olduğu görülmüştür. İleri evre böbrek yetmezliği olmasının hasta ve renal sağkalımı azalttığı gözlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Kronik Böbrek Hastalığı, Diyabetes Mellitus, Risk faktörleri, Sağkalım

Abstract:
Objective: Chronic kidney failure is an important public health problem in our country and all over the world due to its high morbidity and mortality. In this study,  chronic kidney patients who were referred to the nephrology out patient clinic were retrospectively examined and risk factors affecting survival were examined. With the examinations, the necessary measures to be taken for chronic kidney patients were tried to be revealed.
Material and Method: In the study, demographic analysis (age, gender, follow-up times, primary diagnoses), blood pressure measurement, laboratory findings, medications used of the 1735 patients who applied to Okmeydanı Training and Research Hospital Nephrology Outpatient Clinic between November 1999 and August 2019 were analyzed retrospectively. Creatinine clearance was calculated with CKD-EPI formula. The patients were examined according to annual GFR loss, creatinine clearance change and proteinuria level. In terms of patient and renal survival, primary end points were dialysed and those with ex were taken.
Results: The ages of the subjects participating in the study ranged between 16 and 95 years, 53.7% were female and 46.3% were male. Diabetes mellitus in 25.2% of cases, hypertensive nephrosclerosis in 21%, KGN in 5.8%, cystic kidney disease in 5.4%, polycystic kidney disease in 5.1%, chronic pyelonephritis in 4.1%, vasculitis in 1.6%, renovascular disease is observed in 2.1%, nephrolithiasis in 5.9% andamyloidosis in 2.8%. In the first measurement; 10.9% of the cases are CKD stage 1, 17.3% are stage 2, 35.9% are stage 3, 22.4% are stage 4, and 13.4% are stage 5.
The blood pressure of 51.5% of the patients was 140/90 mmHg and above.
While urea, creatinine, LDL and phosphorus values increased during the follow-up period, cholesterol, triglyceride, albumin, iron, hematocrit values decreased and calcium, ALT and TIBC values remained the same.The annua lcalculation of GFR decreases from a minimum of 0.06 to 98.54, and the average annual GFR reduction amount is 6.95 ± 11.64 median value 3.12 ml / min. The decrease in annual GFR levels in diabetic cases was found to be significantly high. 10.2% of the cases received dialysis treatment. The average survival time is 162.90 ± 4.21 months.
Conclusion: Early diagnosis in chronic kidney failure; It is important in preventing complications, delaying the progression of the disease and making timely preparation for renal replacement therapy. At the end of the study, diabetic nephropathy and hypertensive nephrosclerosis were found most frequently in all patients. Urea, creatinine, LDL and phosphorus values increased during the follow-up period, while cholesterol, triglyceride, albumin, iron and hematocrit values decreased. High blood pressure, dyslipidemia and proteinuria have been found to be associated with rapid GFR loss. It was observed that mortality was high in patients with high GFR reduction. It is observed that advanced kidney failure decreases patient and renal survival.
Keywords: Chronic Kidney Disease, Diabetes Mellitus, Risk Factors, Survival