Ergenlerin çatışma çözme becerilerinin, psikolojik sağlamlık ve bilişsel esneklik açısından incelenmesi
An investigation of adolescents' conflict resolution skills in terms of resilience and cognitive flexibility
Yazar: BURCU ASLAN
Danışman: PROF. DR. COŞKUN ARSLAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Çatışma çözme = Conflict resolution ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı ergenlik dönemindeki öğrencilerin çatışma çözme becerilerinin, psikolojik sağlamlık ve bilişsel esneklik açısından incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu Konya'nın Selçuklu ilçesinde üç ortaokulda 7 ve 8. sınıfta öğrenim gören 12-14 yaş aralığındaki toplam 404 öğrenci oluşturmaktadır.
Çalışmada veri toplamak amacıyla ''Kişisel Bilgi Formu'', '' Çatışma Çözüm Becerileri Ölçeği'', ''Psikolojik Sağlamlık Ölçeği'' ve ''Bilişsel Esneklik Envanteri'' kullanılmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Ölçme araçlarından alınan veriler SPSS 21.00 paket programına aktarılıp araştırmacı tarafından analiz gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde normallik, uç değer, homojenlik ve doğrusallık testi yapılmıştır. Parametrik teste geçmeden önce çoklu doğrusallık için gerekli olan varsayımlar sınanmıştır. Değişkenlerin yordama gücünü tespit etmek için Çoklu Regresyon Analizine başvurulmuştur. Bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkeni açıklama oranlarını ortaya çıkarmak amacıyla Çoklu Regresyon Analizi kullanılmış, göreceli açıklama düzeyleri standardize edilmiş Beta değerleri ile karşılaştırılarak analiz gerçekleştirilmiştir. Cinsiyete göre farklılık olup olmadığını tespit etmek amacıyla ilişkisiz örneklemler için t testi analizi, yaşa göre farklılık olup olmadığını tespit etmek amacıyla ilişkisiz örneklemler için Tek Yönlü Varyans Analizi kullanılmıştır.
Analiz sonucunda bağımsız değişkenlerden psikolojik sağlamlığın çatışma çözme ölçeğinin alt boyutlarından bütünleşme, uyma, kaçınma ve hükmetmeyi anlamlı düzeyde yordamadığı ortaya çıkmıştır. Bilişsel esneklik değişkenine bakıldığında bütünleşme, uyma ve hükmetme alt boyutlarını anlamlı düzeyde yordadığı görülmektedir. Kaçınma alt boyutunu ise anlamlı düzeyde yordamadığı görülmüştür. Bilişsel esneklik ve bütünleşme alt boyutu arasındaki beta katsayısına bakıldığında negatif değerde olduğu görülmektedir. Yani bilişsel esneklik ile bütünleşme arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki ortaya çıkmıştır. Bilişsel esneklik değişkeni ile çatışma çözmenin uyma ve hükmetme alt boyutları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki vardır. Kız ve erkek gruplarının çatışma çözme alt boyutlarından uyma, bütünleşme, kaçınma ve hükmetme ölçeğinin puan ortalamaları arası anlamlı bir fark bulunamamıştır. Yani grupların ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Farklı 3 yaş grubuna ait 404 kişilik öğrenci grubunun, çatışma çözme alt boyutundan hükmetme, uyma, bütünleşme ve kaçınma arasında fark olup olmadığını sınamak için, yaşlarına göre oluşturulan grupların alt boyutların hepsinin puanlarının ortalamaları karşılaştırılmış, test sonunda öğrencilerin ortalamaları arasında anlamlı bir fark görülmemiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the conflict resolution skills of adolescent students in terms of psychological resilience and cognitive flexibility. The sample of the study consists of a total of 404 students aged 12-14, studying in the 7th and 8th grades in three secondary schools in the Selçuklu district of Konya. 
In order to collect data in the study, "Personal Information Form", "Conflict Resolution Skills Scale", "Psychological Resilience Scale" and "Cognitive Flexibility Inventory" were used. The research was carried out with the relational screening model. The data obtained from the measurement tools were transferred to the SPSS 21.00 package program and analyzed by the researcher. In the analysis of the data, normality, extreme value, homogeneity and linearity tests were performed. Before proceeding to the parametric test, the assumptions required for multicollinearity were tested. Multiple Regression Analysis was used to determine the predictive power of the variables. Multiple Regression Analysis was used in order to reveal the explanation rates of the dependent variable of the independent variables, and the analysis was performed by comparing the relative explanation levels with the standardized Beta values. T-test analysis was used for unrelated samples to determine whether there was a difference according to gender, and One-Way Analysis of Variance was used for unrelated samples to determine whether there was a difference according to age. 
As a result of the analysis, it was revealed that psychological resilience, which is one of the independent variables, did not significantly predict integration, compliance, avoidance and domination, which are sub-dimensions of the conflict resolution scale. When the cognitive flexibility variable is examined, it is seen that it significantly predicts integration, compliance and domination sub-dimensions. It was observed that it did not significantly predict the avoidance sub-dimension. When the beta coefficient between cognitive flexibility and integration sub-dimension is examined, it is seen that it has a negative value. In other words, there was a negative significant relationship between cognitive flexibility and integration. There is a positive and significant relationship between the cognitive flexibility variable and the sub-dimensions of conformity and domination of conflict resolution. No significant difference was found between the mean scores of the conflict resolution sub-dimensions of conformity, integration, avoidance and domination scale of the male and female groups. In other words, there was no statistically significant difference between the averages of the groups. In order to test whether there is a difference between domination, compliance, integration and avoidance from the conflict resolution sub-dimension of 404 students belonging to different 3 age groups, the mean scores of all sub-dimensions of the groups formed according to their age were compared, and at the end of the test, no significant difference was observed between the averages of the students.