8. sınıf öğrencilerinin yenilenebilir enerji kaynakları ve sürdürülebilirlik kavramına yönelik algılarının incelenmesi
Investigation of 8th grade students' perceptions about renewable energy sources and sustainability concept
Yazar: SİBEL AKGÜN
Danışman: PROF. DR. FATİME BALKAN KIYICI
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Sürdürülebilir enerji = Sustainable energy ; Sürdürülebilir çevre = Sustainable environment ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Yenilenebilir enerji kaynakları = Renewable energy resources ; Çevre = Environment ; Öğrenci algısı = Students perceptions

Özet:
Bu çalışmanın amacı ortaokul 8. Sınıf öğrencilerinin yenilenebilir enerji kaynakları ve
sürdürülebilirlik kavramına yönelik algılarının incelenmesidir. Aynı zamanda öğrencilerin
bu kavramları günlük yaşama yansıtma durumları da çalışma kapsamında belirlenmeye
çalışılmıştır. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden olgu bilim (fenomenoloji) desenine
göre yürütülmüş ve araştırmanın çalışma grubunu 2020-2021 eğim- öğretim yılında
Sakarya'da bir okulda öğrenim gören amaçlı örneklem seçimine göre belirlenmiş 8. sınıf
63 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışma grubuna sürdürülebilirlik ve yenilenebilir enerji
kavramlarına yönelik algılarının belirlenmesi amacıyla "kelime ilişkilendirme testi",
"sürdürülebilir ev çizimleri" ve "açık uçlu soru formu" veri toplama aracı uygulanmıştır.
Verilerin analizinde kelime ilişkilendirme testleri için kesme noktası tekniği, sürdürülebilir
ev çizimleri ve açık uçlu soru formunda ise nitel veri analizi yaklaşımlarından içerik
analizi kullanılmıştır.
Kelime ilişkilendirme testleriyle sürdürülebilirlik ve yenilenebilir enerji kavramları
arasında öğrencilerin ilişki kurabildiği, ortak verilen cevapların olduğu görülürken bu
kavramların doğrudan eşleştirilemediği tespit edilmiştir. Sürdürülebilir ev çizimleri ile
öğrencilerin günlük yaşamda yenilenebilir enerji ve sürdürülebilirlik kavramlarını yansıtma
durumlarına bakıldığında yenilenebilir enerji kaynaklarının tercih edildiği, yalıtıma önem
verildiği, evlerin doğal ortamlarla ile iç içe çizildiği, canlı çeşitliliğinin olduğu, atık
kontrolü ile kirliliğin önlenmesini sağlayacak çizimler yapıldığı görülmüştür. Açık uçlu
soru formunda öğrencilerden sürdürülebilir çevre için yaşanabilir çevre bırakma, çevre
dostu enerji kullanma, çevre sorunlarının oluşmasını önleme, çevresel faaliyetlere aktif
katılım sağlama, atık kontrolü yapma ve canlı türlerinin korunmasını sağlama temaları
altında cevaplar alınmıştır. Öğrenciler yenilenebilir enerjiye yönelik gelecekte kullanılması
için taşıdığı avantajları belirtirken direkt olarak sürdürülebilir kaynak olmasına yönelik
vurgu yapılmamıştır. Öğrenciler geçmiş yıllarda görmüş oldukları konuları beklenen yönde belirtirken yenilenebilir enerjinin sürdürülebilirlik bağlamında önemi ortaya koymada
zorlandıkları görülmüştür.
Çalışma sonucunda öğrencilerin sürdürülebilirliğe yönelik unsurları ifade ederken bu
unsurları sürdürülebilirlik kavramı bağlamında açıklamada ve ilişkilendirmede yetersiz
kaldıkları görülmüştür. Öğrencilerin sürdürülebilirlik ve yenilenebilir enerjiye
kaynaklarına yönelik bilgi sahibi oldukları fakat bu kavramlara yönelik ilişkilendirme
yaparken sürdürülebilirlik bağlamında yenilenebilir enerji kaynaklarının önemini ortaya
koyamadıkları tespit dilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilirlik, Yenilenebilir Enerji, 8. Sınıf öğrencileri, Çevre

Abstract:
The aim of this study is to examine not only the perceptions of 8th grade secondary school
students towards the concept of renewable energy sources and sustainability but also the
students'; reflection of these concepts in daily life. The study was carried out according to
the phenomenology pattern, which is one of the qualitative research methods, and the study
group of the research consists of 63 8th grade students studying in a school in Sakarya in
the 2020-2021 academic year, selected according to the purposeful sample selection.
"Word association test", "sustainable house drawings", and "open-ended question form"
data collection tools were applied to the study group in order to determine their perceptions
on the concepts of sustainability and renewable energy. In the analysis of the data, the
breakpoint technique for word association tests were applied. Also, content analysis which
is one of the qualitative data analysis approaches, were used for analyzing sustainable
house drawings and open-ended question form.
It was determined that the students were able to establish a relationship between the word
association tests and the concepts of sustainability and renewable energy, although there
were common answers, these concepts could not be directly matched. Considering the
students' reflection of the concepts of renewable energy and sustainability in daily life with
sustainable house drawings, it was seen that renewable energy sources were preferred,
insulation was given importance, houses were drawn intertwined with natural
environments, there was a diversity of living things, and drawings were made to prevent
pollution with waste control. In the open-ended question form, answers were received from
the students under the themes of leaving a livable environment for a sustainable
environment, using environmentally friendly energy, preventing the occurrence of
environmental problems, actively participating in environmental activities, controlling
waste and protecting living species. While the students stated the advantages of renewable
energy for its future use, it was not directly emphasized that it should be a sustainable
source. While the students stated the subjects they had seen in the past years in the expected direction, it was observed that they had difficulty in demonstrating the
importance of renewable energy in the context of sustainability.
As a result of the study, it was seen that while the students were expressing the elements of
sustainability, they were insufficient in explaining and associating these elements in the
context of the concept of sustainability. It was determined that the students had knowledge
about sustainability and renewable energy sources, but they could not reveal the
importance of renewable energy sources in the context of sustainability while making
associations about these concepts.
Keywords: Sustainability, Renewable Energy, 8th Grade Student, Environment