Liman yeri seçiminde fizibilite etüdü
Feasibility studies in the selection of port location
Yazar: FATİH KARACA
Danışman: DOÇ. DR. CEM GAZİOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü / Denizel Çevre Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science ; İşletme = Business Administration
Dizin: Fizibilite = Feasibility ; Liman inşaatları = Port construction ; Liman planlaması = Port planning ; Limanlar = Ports ; Tesis yer seçimi = Site selection

Özet:
Ulaştırma, diğer bütün sektörlerle doğrudan etkileşim içinde olan bir sektördür. Bu yönüyle diğer sektörlerdeki gelişmeleri hızlandıran, yavaşlatan veya engelleyen sektör olma özelliğine de sahiptir. Ulaştırma sektörünün en önemli ayaklarından biri deniz taşımacılığıdır. Deniz taşımacılığı büyük taşıma kapasitesi ve ucuzluğu nedeniyle doğru uygulandığında en uygun ve dünya ticaret hacminde en büyük orana sahip taşımacılıktır. Türkiye yaklaşık 8476 km uzunluğundaki kıyı şeridiyle dış ticaretinin yaklaşık % 85'inin deniz yoluyla yapıldığı bir ülkedir. Liman, böyle ülkeler için taşıma zincirinin hayati bağlantısı olup, deniz ve karanın birleştiği noktadır. Liman, sadece taşıma fonksiyonu değil aynı zamanda üretim fonksiyonuna da sahiptir. Bu fonksiyonların sonucu olarak ulusal ekonomilerin gelişmesinde son derece büyük olduğu limanların yerinin seçimi, en optimum şekilde boyutlandırılması ve işletilmesi zorunludur. Gelişen teknolojiye ayak uydurmak zorunda olan limanlara, hizmetlerin en iyi şekilde götürülmesi ve maliyetlerin en alt düzeyde tutulabilmesi için limanların verim oranı yüksek metot ve sistemlerle desteklenmesi, limanlar kurulurken gerek alt yapının gerekse idari yapının dikkatli seçilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada liman, liman hizmetleri, liman planlaması tanımlamaları ile birlikte liman yeri seçimi hususunda ekonomik, teknik , mali ve hukuki fizibilite etütleri çevresel etki değerleri incelenmiştir. Samsun limanı için fizibilite etüdünün alt başlıkları irdelenmiştir. Bu bağlamda, liman yeri seçimine yönelik değerlendirmelerin hangi perspektiften hareket edilerek yapıldığı saptanmıştır.Çalışmanın birinci bölümünde amaç tanımlanmıştır. İkinci bölümünde liman tanımı, verilerle limanların Dünya ve Türkiye ticaretindeki yeri, üçüncü bölümde ekonomik fizibilite etüdü, dördüncü bölümde teknik fizibilite, beşinci bölümde mali fizibilite etüdü, altıncı bölümde çevresel etki değerleri, yedinci bölümde hukuki fizibilite etüdü irdelenmiş ve Samsun limanının fizibilite etüt kriterleri açısından değerlendirilmesi yapılmıştır.

Abstract:
Being a sector of direct interaction with all the other sectors, transportation can accelerate, retard or block the developments in the other sectors. One of the most significant modes of transportation is sea transport which is not only the most efficient when implemented appropriately because of its huge carriage capacity and the low costs and also which has the largest part of world?s trading volume. With her shoreline of approximately 8476km, Turkey is a country whose foreign trading is carried out on sea with the rate of 85%. For such countries, port is where the necessity arises and sea is linked to land. The ports have functions of both carriage and production. As a result, it is a must to locate and operate the ports that are vitally important for the improvement of the national economy. In order to provide the ports with the best services and to minimise the costs, harbours which has to keep up with the technology must be supported with the highly productive methods and systems, and both the infrastructure and the management should be selected meticulously. This thesis attempts to explain the port, port services and planning. Furthermore, economic, technical, financial and legal feasibility studies as well as the feasibility reports for Samsun port have been analyzed. In this context, this thesis explores from which perspectives the choise of port place is evaluated. The thesis starts with the explanation of the main objective. The second chapter presents the importance of the ports in trading of the world and Turkey. Next chapters analyze the economic, technical, financial, environmental effect assessments the legal feasibility studies respectively.