Vejetaryen olan ve olmayan bireylerde duygu durumuna bağlı yeme farkındalığının araştırılması
Investigation of emotion dependent mindful eating in vegetarian and non-vegetarian individuals
Yazar: ECEM ALTINOK
Danışman: DOÇ. DR. MESUT KARAHAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Duygudurum = Mood ; Farkındalık = Awareness ; Vejetaryen = Vegetarian ; Yeme farkındalığı = Mindful eating

Özet:
Vejetaryen olan ve olmayan bireylerle gerçekleştirilen araştırmada yeme farkındalığı düzeyleri, duygudurum profilleri ve vejetaryen olan ile olmayan kişilerde yeme farkındalığı ile duygudurum arasındaki ilişkiye değinilmiştir.
Araştırma 18-65 yaş aralığındaki, 125 vejetaryen ve 125 vejetaryen olmayan bireyler ile gerçekleştirilmiştir. Kişilere Demografik Bilgi Formu, Duygudurum Profili Ölçeği ve Yeme Farkındalığı Ölçeği internet aracılığıyla uygulanmıştır. 
Duygudurum Profili toplam puanı ile alt ölçeklerinden Çökkünlük/Keyifsizlik, Gerginlik/Sıkıntı, Öfke/Saldırganlık, Şaşkınlık/Şaşırmışlık, Yorgunluk/Durgunluk vejetaryen olmayanlarda ve Yeme Farkındalığı toplam puanı ile alt ölçeklerinden Düşünmeden Yeme, Duygusal Yeme, Yeme Kontrolü, Farkındalık, Bilinçli Beslenme, Dış Etmenlerden Etkilenme vejetaryen olanlarda daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Vejetaryen ve vejetaryen olmayan bireylerde Yeme Farkındalığı toplam puanı zayıf BKİ'ye sahip kişilerde daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Vejetaryen bireylerde Yeme Farkındalığı ile Duygudurum Profili toplam puanları arasında negatif ve Yeme Farkındalığı toplam puanı ile Çökkünlük/Keyifsizlik, Gerginlik/Sıkıntı, Öfke/Saldırganlık, Şaşkınlık/Şaşırmışlık, Yorgunluk/Durgunluk puanları arasında negatif, Dinçlik/Aktiflik puanı arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0.05).  
Vejetaryenlerin vejetaryen olmayanlara göre Yeme farkındalığı, vejetaryen olmayanların vejetaryenlere kıyasla Duygudurum Profili daha yüksek gözlemlenmiş ve yeme farkındalığı ile duygudurum arasındaki ilişki ise negatif olarak bulunmuştur. Bu ikisi arasında ilişkiyi anlayabilmek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
In the study conducted with vegetarian and non-vegetarian individuals, the relationship between mindful eating levels, mood profiles, and mindful eating and mood in vegetarians and non-vegetarians were mentioned.
The research was carried out with 125 vegetarian and 125 non-vegetarian individuals aged 18-65. The Demographic Information Form, Profil of Mood Scale and the Mindful Eating Questionnare were administered via the internet. 
Mood Profile total score and subscales of Depression/Dejection, Tension/Anxiety, Anger/Hostility, Confusion/Bewilderment, Fatigue/Inertia in non-vegetarians, and Mindful Eating total score and subscales Eating without Thinking, Emotional Eating, Control of Eating, Mindfulness, Conscious Nutrition, Interference was found to be higher in vegetarians (p<0.05). Mindful Eating total score was found higher in vegetarian and non-vegetarian individuals with low BMI (p<0.05). In vegetarian individuals detected, there was a negative relationship between Mindful Eating and Mood Profile total scores, a negative relationship between Mindful Eating total scores and Depression/Dejection, Tension/Anxiety, Anger/Hostility, Confusion/Bewilderment, Fatigue/Inertia, and a positive and positive relationship between Vigor/Activity score (p<0.05).
Mindful eating of vegetarians compared to non-vegetarians, Mood Profile of non-vegetarians were higher than vegetarians, and the relationship between mindful eating and mood was found to be negative. More studies are needed to understand the relationship between these two.