Deniz emniyeti ve güvenliğine yönelik büyük veri ve yapay zekâya dayalı deniz gözetim sistemleri: Akkuyu nükleer güç santrali için bir model önerisi
Maritime surveillance systems based on big data and artificial intelligence for maritime safety and security: A model proposal for Akkuyu nuclear power plant
Yazar: BATU ŞENGÜL
Danışman: DR. FATİH YILMAZ
Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi / Güvenlik Bilimleri Enstitüsü / Deniz Emniyeti ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science ; Denizcilik = Marine

Özet:
Dünya ticaretinin %80'inden fazlasının deniz yoluyla gerçekleştiği günümüz dünyasında, bu ticaretin gerçekleştiği denizlerin emniyetli ve güvenli olması ülkeler ve uluslararası toplum için çok önemlidir. Bu sebeple denizlerin emniyet ve güvenliğinin sağlanması, denizcilikle ilgili tüm kurum ve kuruluşların misyonun bir parçası haline gelmiştir. Denizlerden elde edilen verilerin yapay zekâ uygulamaları ile birlikte anlamlı bilgiler haline dönüştürülmesi ve deniz gözetiminde kullanılabilecek uygulamalar geliştirilmesi, deniz emniyeti ve güvenliğinin sağlanması adına büyük önem teşkil edecektir. "Endüstri 4.0" çağı ile ortaya çıkan yeni teknolojilerin deniz emniyeti ve güvenliği alanında muhtelif uygulamalara konu olduğu ve bu alanlarda çeşitli Ar-Ge projeleri ile akademik çalışmaların yürütülmeye başlandığı görülmektedir. Bu tez çalışmasının konusu, denizcilikte gerçekleşen anormal durumların tespit edilmesinde yapay zekâya dayalı deniz gözetim sistemlerinin, literatür ve Avrupa Birliği (AB) uygulamaları üzerinden incelenmesi, böyle bir deniz gözetim sisteminde kullanılabilecek denizcilik büyük veri kaynaklarının belirlenerek büyük veri ve yapay zekâya dayalı bir deniz gözetim sistemi model önerisi ortaya konulmasıdır. Bu maksatla tez çalışmasının sonucunda; Akkuyu Nükleer Güç Santrali özelinde uygulanan Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ve uzman değerlendirmelerine dayalı olarak, kritik bir tesisin etrafında gerçekleştirilen deniz gözetimi faaliyetlerinde kullanılabilecek en uygun büyük veri kaynakları belirlenmiş, bu veri kaynaklarını kullanan yapay zekâ ve büyük veriye dayalı bir deniz gözetim sistemi model önerisi sunulmuştur.

Abstract:
In today's world, where more than 80% of global trade takes place through maritime routes, it is of significant importance for countries and the international community that the seas where this trade takes place are safe and secure. For this reason, ensuring the safety and security of the seas has become a part of the mission of all maritime-related institutions and organizations. Transforming the data obtained from the seas into meaningful informations with artificial intelligence applications and developing applications that can be used in maritime surveillance will be of great importance in order to ensure maritime safety and security. It is seen that new technologies emerging with the "Industry 4.0" era are subject to miscellaneous applications in the field of maritime safety and security and various projects and academic studies have started to be carried out in these fields. The subject of this thesis is to examine maritime surveillance systems based on artificial intelligence for the detection of abnormal situations in maritime, through the literature and European Union (EU) applications to determine the maritime big data sources that can be used in such a maritime surveillance system and to propose a maritime surveillance system model based on big data and artificial intelligence. For this purpose, as a result of the thesis study; Based on the Analytical Hierarchy Process (AHP) and expert evaluations applied specifically for the Akkuyu Nuclear Power Plant, the most appropriate big data sources that can be used in maritime surveillance activities around a critical facility have been determined and a model proposal for a maritime surveillance system based on artificial intelligence and big data using these data sources has been presented.