Kültürlenmiş beynin metafiziği: Çağdaş beyin araştırmalarının kıta Avrupası felsefesi açısından yeniden ele alınması
The metaphysics of enculturated brain: Re-evaluating contemporary neuroscientific research from the perspective of continental philosophy
Yazar: VEHBİ METİN DEMİR
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÜNENÇ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Felsefe = Philosophy ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Alışkanlıklar = Habits ; Doğa felsefesi = Nature philosophy ; Hegel, Georg Wilhelm Friedrich = Hegel, Georg Wilhelm Friedrich ; Kültürel nörofelsefe = Neurophilosophy possible ; Kültürleşme = Acculturation ; Kıta felsefesi = Continental philosophy ; Metafizik = Metaphysical ; Modern felsefe = Modern philosophy ; Nörofelsefe = Neurophilosophy ; Zihin felsefesi = Mind of philosophy

Özet:
Çağdaş beyin araştırmalarının yeni oluşan bir disiplini olan kültürel nörobilim, beynin fonksiyonel ve yapısal olarak gündelik pratiklerimizden ve içinde bulunduğumuz kültürden etkilendiğini göstermektedir. Bu çalışmalar, kültür ile biyolojinin ayrılmaz şekilde iç içe geçtiği, kültürlenmiş beyin kavramını yaratmıştır. Bu kavrama göre, beyin hem biyolojik/doğal hem de kültürel bir birleşimdir. Kültürlenmiş beynin doğa ile kültür arasındaki özel metafizik konumunu değerlendirmek bu çalışmanın hedefidir.

Bu tezde nöral plasitisite yoluyla beynin kültürlenmesi olgusunu açıklamak için ikinci doğa kavramına başvurulmuştur. Hegel felsefesinden alınan ikinci doğa kavramı, doğadan kültüre geçişte natüralist olmayan ancak kültürel inşacı da olmayan yeni bir yorumun imkanı olarak teklif edilmiştir. Hegel sisteminde doğadan tine geçişte merkezi rol oynayan alışkanlık kavramı, ikinci doğadır. Bu sistemde doğadan tine geçişin metafizik gerekçeleri ortaya konularak alışkanlığın ikinci doğa olarak burada oynadığı rol gösterilmiştir. Böylelikle ikinci doğa kavramı, düalist olmayan ancak natüralist bir monizme de düşmeyen, yeni bir diyalektik-plastik metafizik üretmek için bir çözüm olarak önerilmiştir. Böylelikle medeniyetten bağımsız evrensel bir insan doğası olmadığı ve natüralizmin insan doğasını anlama konusunda sınırlı olduğu gösterilmeye çalışılmıştır. Son olarak Hegel felsefesinin plastik doğası ile çağdaş nörobiyolojinin plastisite fikri diyaloğa sokularak natüralist olmayan materyalist bir ontoloji ve bir eleştirel teori önerisi yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kültürlenmiş beyin, ikinci doğa, alışkanlık, LTP, plastisite, Hegel, metafizik, evrenseller, natüralizm, doğal-kültür ilişkisi, öznellik, organizma, yaşam, tarih, tin

Abstract:
Cultural neuroscience, a newly formed discipline of brain research, shows that the brain is functionally and structurally influenced by our daily practices and the culture we live in. These studies have created the concept of the enculturated brain, in which culture and biology are inseparably intertwined. From the perspective of this concept, the brain seems a hybrid of both biology/nature and culture. The aim of this study is to evaluate this peculiar metaphysical position of the enculturated brain between nature and culture.

In order to explain the phenomenon of the brain enculturation through neural plasticity, the concept of second nature is offered in this thesis. The concept of second nature, taken from Hegel's philosophy, is proposed as a possibility for a new interpretation of the problem of transition from nature to culture without resorting to neither naturalism nor cultural constructivism. Habit is a second nature, which plays a central role in the transition from nature to spirit in Hegel's system. Here, the metaphysical reasons for the transition from nature to spirit are put forward and the role of habit in this transition as the second nature is shown. Thus, the concept of second nature is proposed as a solution to produce a new dialectic-plastic metaphysics that is not dualist but does not fall into a natüralist monism. Thus, it is tried to be shown that there is not a universal human nature independent from civilization and that naturalism is limited paradigm in understanding human nature. Finally, by putting the plastic nature of Hegel's philosophy and the İdea of plasticity of contemporary neurobiology into a dialogue a new version of non-natüralist materialist ontology and critical theory is suggested.

Keywords: Enculturated brain, second nature, habit, LTP, plasticity, Hegel, metaphysics, universals, naturalism, nature-culture relation, subjectivity, organism, life, history, spirit