Madde bağımlısı bireylerin madde kullanımını sonlandırmaya yönelik çalışmalar; Batman örneği
Studies on abstinence in substance dependent population; Batman version
Yazar: PERVER YETİZ
Danışman: PROF. DR. ALİ CEYLAN
Dicle Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Batman = Batman ; Bağımlılık = Dependency ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Madde kullanım sıklığı kontrol yöntemleri = Item exposure control methods ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence

Özet:
Amaç: Madde kullanan kişilere ait verilerin incelenerek madde kullanımını etkileyen faktörlerin tespit edilmesi ve kullanıcıların madde kullanımını sonlandırma amacıyla yapılan çalışmaların sonuçlarının değerlendirilmesidir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma tanımlayıcı tiptedir. Araştırma evrenini Madde Bağımlılığı İle Mücadele Alt Komisyonunun irtibata geçtiği, madde kullanan 263 kişi oluşturmaktadır. Komisyonda görevli 1 sosyolog ve 1 psikologla kişiler evlerinde ziyaret edilmiştir. Demografik özellikler ve madde kullanım durumunu içeren "Görüşme Bilgi Formu" kullanılarak kişiler ve aileleriyle görüşülüp, kişinin madde kullanımını sonlandırma süreci başlatılmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan 263 kişinin % 95'i erkek, % 92'si bekardır. Katılımcıların yaş ortalaması 22'dir ve % 47'si ilköğretimi tamamlamamıştır. Katılımcıların % 77'si çalışmamaktadır ve % 51'inde ailenin gelir düzeyi 1000 liradan azdır. Madde kullanmaya başlama nedeni;  katılımcıların % 79'unda arkadaş etkisidir. Katılımcılar ve aileleriyle yapılan görüşmeler sonucunda; madde kullanımını sonlandıran kişilerin oranı % 29,4 tedaviyi reddedenlerin oranı % 5,9 görüşmelerin devam ettiği kişilerin oranı % 52,9 ve diğer durumların oranı ise % 11,8 olarak bulunmuştur.
Sonuç: Erkeklerde arkadaş etkisi, kadınlarda aile içi-kişisel sorunlar ilk sıradaki madde kullanımına başlama sebebidir. Evlilerde ve anne-baba birlikteliği olmayanlarda kullanılan madde türü sayısı daha fazladır. Gelir düzeyi arttıkça kullanılan madde türü sayısı artmaktadır. Erkeklerde, evlilerde ve anne-baba birlikteliği olmayanlarda maddenin kullanıldığı süre daha fazladır. Kadınlar erkeklere kıyasla komisyonla daha fazla sayıda görüşme yapmışlardır.

Anahtar Sözcükler: Madde, bağımlılık, madde bağımlılığı, madde kullanımı, madde kullanım bozuklukları

Abstract:
Aim: To determine the factors that affect the substance use and to evaluate the results of the studies conducted to end the substance use of the users.
Material and Method: This study was descriptive. The research population consists of 263 people using substance that the Sub-Commission of Substance Addiction has contacted. 1 sociologist and 1 psychologist at the commission visited the houses of these people. Person and family members were interviewed face-to-face using the Interview Information Form including the demographic characteristics and substance use status of the individuals. Thus, the process of termination of substance use was initiated.
Results: Of the 263 people who participated in the study, % 95 were male and % 92 were single. The mean age of the participants was 22 and % 47 did not complete primary education. % 77 of the participants do not work, and % 51 of the family income is less than 1000 tl. The reason for using substance; % 79 of the participants were found to be friend effect. As a result of interviews with participants and their families; % 29,4 of those who terminated drug use, % 5,9 of those who refused treatment, % 52,9 of whom interviews were in progress, and % 11,8 of other conditions.
Conclusion: The effect of friends in men, domestic-personal problems in women is the first reason to start using the substance. The number of substance types used in married and separated parents is higher. As income level increases, the number of substance types used increases. The duration of substance use is higher in males, married and separated parents. Women had more interviews with the commission than men.

Key Words: Substance, addiction, substance addiction, substance use, substance use disorders