Büyük Ortadoğu Projesi ve bu bağlamda su olgusu
Water fact in the context of great Middle East Project
Yazar: ZİYA KIVANÇ KIRAÇ
Danışman: PROF. ORHAN GÖKÇE
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Dünya üzerindeki tatlı su kaynakları küresel ısınma, nüfusun sürekli artması, suyun yanlış kullanımı gibi sebeplerle azalmaktadır. Bu durum dünyanın su sorunu ile karşı karşıya kalması anlamına gelmektedir.Durum Ortadoğu için daha vahimdir. Yapılan tahminlere göre yüzyıl ortalarında bazı su kaynaklarının taşıdığı su miktarı önemli biçimde azalacak, bazıları ise tamamen kuruyacaktır.Varolan kaynakların çoğununda birden fazla ülke sınırları içine girmesi ve bundan dolayı çıkan anlaşmazlıklar Ortadoğu'da en güncel sorunların başında gelmektedir. 1948 yılında İsrail Devleti'nin kurulması ve izlediği su politikaları durumu daha karmaşık hale getirmiştir. Gelecekte su sorunu yüzünden savaş yaşanabileceği yorumları yapılmaktadır.Öte yandan sahip olduğu önemli doğal kaynaklar Ortadoğu'yu üzerinde küresel güç mücadelesinin yapıldığı bir satranç tahtasına dönüştürmektedir. Bölgeye Soğuk Savaş sonrası Amerikan politikalarının şekil verdiği görülmektedir.Bu bağlamda yeni dünya düzeninin Ortadoğu ayağı olarak değerlendirilen Büyük Ortadoğu Projesi, bölgenin zengin enerji kaynakları üzerine odaklanmıştır. Özellikle petrol ağırlıklı politikalar bölgede hüküm sürmektedir.Petrol zengini su fakiri olan Ortadoğu'da oluşan yeni durumun su kaynakları açısından ne gibi sonuçlar doğurabileceği önemli bir konudur. ABD hem Ortadoğu'daki tüm gelişmelerde söz hakkı sahibidir hem de yaptığı işgallerle bazı ülkelere komşu olmuştur. Ayrıca İsrail yanlı politikaları Ortadoğu'nun su denklemini daha da karıştıracağa benzemektedir.ÖZETDünya üzerindeki tatlı su kaynakları küresel ısınma, nüfusun sürekli artması, suyun yanlış kullanımı gibi sebeplerle azalmaktadır. Bu durum dünyanın su sorunu ile karşı karşıya kalması anlamına gelmektedir.Durum Ortadoğu için daha vahimdir. Yapılan tahminlere göre yüzyıl ortalarında bazı su kaynaklarının taşıdığı su miktarı önemli biçimde azalacak, bazıları ise tamamen kuruyacaktır.Varolan kaynakların çoğununda birden fazla ülke sınırları içine girmesi ve bundan dolayı çıkan anlaşmazlıklar Ortadoğu'da en güncel sorunların başında gelmektedir. 1948 yılında İsrail Devleti'nin kurulması ve izlediği su politikaları durumu daha karmaşık hale getirmiştir. Gelecekte su sorunu yüzünden savaş yaşanabileceği yorumları yapılmaktadır.Öte yandan sahip olduğu önemli doğal kaynaklar Ortadoğu'yu üzerinde küresel güç mücadelesinin yapıldığı bir satranç tahtasına dönüştürmektedir. Bölgeye Soğuk Savaş sonrası Amerikan politikalarının şekil verdiği görülmektedir.Bu bağlamda yeni dünya düzeninin Ortadoğu ayağı olarak değerlendirilen Büyük Ortadoğu Projesi, bölgenin zengin enerji kaynakları üzerine odaklanmıştır. Özellikle petrol ağırlıklı politikalar bölgede hüküm sürmektedir.Petrol zengini su fakiri olan Ortadoğu'da oluşan yeni durumun su kaynakları açısından ne gibi sonuçlar doğurabileceği önemli bir konudur. ABD hem Ortadoğu'daki tüm gelişmelerde söz hakkı sahibidir hem de yaptığı işgallerle bazı ülkelere komşu olmuştur. Ayrıca İsrail yanlı politikaları Ortadoğu'nun su denklemini daha da karıştıracağa benzemektedir.

Abstract:
The fresh water resources on the earth becoming lesser because of the reasons such as global warming, the population growth and the misuse of water. The situation is the world?s confrontation to the water problem.The conditions are more serious for the Middle East. According to the forecasts, through the middle of the century the water amount of some resources will be decreased considerably and some will be totally drained. The disagreements stemming from the available resources that mostly pass through the boundaries of more than one country are among the foremost problems within the Middle East. The foundation of the Israel State in 1948 and the water policies applied by Israel led the disputes to be more complicated. It has been foreseen that wars would occur owing to the water problem.On the other hand, the fresh water resources in the Middle East let the region to turn into a chess board, on which a global power struggle will be held. It is overt that the American policies shape the region within the post-cold war era.In this context, Great Middle East Project that is determined as the Middle East leg of the new world order is focused on the affluent energy resources of the region. Especially the policies regarding the petroleum are dominating in the region.It is a crucial subject that what kind of results can be appeared because of the new situation, from the perspective of the fresh water resources in the Middle East that is rich in terms of petroleum but poor for the water. The United States is not only the dominating side in Middle East but also the neighbors of some region?s countries after the invasions. In addition the United States? policies favoring Israel seems to make the water strife in the Middle East more intricate.