Gençlerde problemli internet kullanımı, akıllı telefon kullanımı ve oyun oynama davranışlarının yaşantısal kaçınma, bilişsel birleşme ve baş etme becerileri açısından incelenmesi
Investigation of problems of internet use, smart phone use and gaming behaviors in terms of experimental avoidance, cognitive fusion and coping skills in youth
Yazar: SİNEM ÇELENK
Danışman: DOÇ. DR. TAYFUN KARA
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akıllı telefonlar = Smartphones ; Bağımlılık = Dependency ; Başa çıkma = Coping ; Bilişsel katılım = Cognitive engagement ; Gençler = Youngs ; Oyun bağımlılığı = Game addiction ; Problem davranış = Problem behavior ; Yaşantısal kaçınma = Experiential avoidance ; Ölçekler = Scales ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Belirli bir davranışla aşırı uğraş, sıkıntı verici yaşam olaylarından uzaklaşmak veya daha iyi hissettiren bir duyguyu deneyimlemek için davranışı tekrarlamaya dair yoğun dürtü, yineledikçe davranışlara yönelik tolerans geliştirme ve vazgeçmekte zorlanma, kontrol güçlüğü ya da kaybı ve işlevselliğin bozulmasıyla karakterize olan madde olmadan gelişen bağımlılıklar olarak ifade edilmektedir (Grant, Potenza, Weinstein & Gorelick, 2010). Yaşantısal kaçınmanın sıkıntı veren duygu, durum ve anıları yok saymak, bastırmak mekanizması düşünüldüğünde keyif veren durumlarla aşırı uğraş ve bu örüntüye dair iç görünün olmaması bağımlılık ile yaşantısal kaçınma ve bilişsel birleşme arasındaki ilişkinin önemine dikkat çekmektedir.  Bu bağlamda gençlerde problemli internet kullanımı, problemli akıllı telefon kullanımı ve problemli oyun oynama davranışlarının yaşantısal kaçınma ve bilişsel birleşme ile baş etme becerileri arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır.  Araştırmaya Antalya ilinde yaşayan 5.-12. Sınıf düzeyi aralığında öğrenim gören 277 kız ve 241 erkek olmak üzere 518 kişi katılmıştır.  Araştırmanın verileri Young İnternet Bağımlılığı Testi Kısa Formu (YİBT-KF)), Ergenler için Akıllı Telefon Bağmlılığı Ölçeği- Kısa Formu (ATBÖ-KV), Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği (DOBÖ-7), Kabul ve Eylem Ölçeği-II (KEÖ-II), Kaçınma ve Birleşme Ölçeği-Gençler 8 (KBÖ-G() ve Çocuklar için Baş Etme Ölçeği (ÇEİ-BÖ) aracılığı ile elde edilmiştir.  Elde edilen sonuçlara göre, problemli internet, akıllı telefon kullanımı ve oyun oynama davranışlarının birbirleriyle    ve yaşantısal kaçınma ve bilişsel birleşme ile baş etme değişkenleri arasında anlamlı ilişkileri mevcuttur. Yaşantısal kaçınma ve bilişsel birleşmenin bağımlılıkla ilişkilendirilebilecek problemli kullanımında her üç değişken için de yordayıcı etkisi bulunmaktadır. Baş etme becerilerinin bu ilişkideki aracı rolüne işaret eden çalışma sonuçları davranışsal bağımlılıkların güçlendirici mekanizmalarının öğrenilmesi ve tedavi prtokollerinde yol gösterici olması açısından  dikkat çekicidir.

Abstract:
Addictions that develop without a substance characterized by excessive preoccupation with a particular behavior, an intense urge to repeat the behavior in order to avoid distressing life events or to experience a feeling that feels better, developing tolerance and difficulty giving up on behaviors as they repeat, difficulty or loss of control, and impaired functionality (Grant, Potenza, Weinstein & Gorelick, 2010). Considering the mechanism of experiential avoidance, ignoring and suppressing distressing emotions, situations and memories, excessive preoccupation with pleasurable situations and the lack of insight into this pattern draws attention to the importance of the relationship between addiction, experiential avoidance and cognitive fusion. In this context, it is aimed to examine the relationships between problematic internet use, problematic smartphone use and problematic gaming behaviors in youth, experiential avoidance, cognitive fusion and coping skills. 5th-12th grade students living in Antalya province were included in the research. A total of 518 people, 277 girls and 241 boys, who were educated in the grade level range, participated. The data of the study were collected with; Young Internet Addiction Test Short Form (YİBT-SF), Smartphone Addiction Scale for Adolescents-Short Form (ATBÖ-KV), Digital Game Addiction Scale (DOBÖ-7), Acceptance and Action Scale-II (CEÖ-II) ), Avoidance and Cohesion Scale-Youth 8 (CDS-D() and Children's Coping Scale (CAI-CA). According to the results obtained, there are significant relationships between problematic internet, smart phone use and gaming behaviors with each other and between experiential avoidance and cognitive fusion and coping variables. The problematic use of experiential avoidance and cognitive association, which can be associated with addiction, has a predictive effect for all three variables. The results of the study, which point to the mediating role of coping skills in this relationship, are remarkable in terms of learning the reinforcing mechanisms of behavioral addictions and being a guide in treatment protocols.