Fondötenlerin FTIR (Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi) kullanılarak adli amaçlı incelenmesi
Forensic examination of foundations using FTIR (Fourier Transform Infrared Spectroscopy)
Yazar: MERVE SOLUK
Danışman: DOÇ. DR. AYLİN YALÇIN SARIBEY
Üsküdar Üniversitesi / Bağımlılık ve Adli Bilimler Enstitüsü / Adli Bilimler Ana Bilim Dalı / Olay Yeri İnceleme ve Kriminalistik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Kimya = Chemistry

Özet:
Adli Bilimler suçlarda kullanılan ve olay yerlerinde bulunan delillerin incelenip yorumlanması için yararlanılan bir bilim dalıdır. Olay yerindeki deliller de olayın türüne göre değişebilmektedir. Özellikle kadına yönelik suçlarda görülebilen kozmetik deliller bunlara örnek olarak verilebilmektedir. Kozmetik deliller, fondöten, ruj, oje, eyeliner, göz farı lekeleri olabilmektedir. Özellikle bu delillerin analiz edilmesi kısmında çokça kullanılan spektroskopik yöntemlerden biri de Fourier Dönüşümlü Kızılötesi (FTIR) spektroskopisidir. FTIR, birçok delil türü gibi kozmetik delillerin de incelenmesi, olay yerinden elde edilen ve şüphelenilen kozmetik ürünün karşılaştırılması, eşleştirilmesi veya dışlanması gibi konularda kullanılmaktadır. Kozmetik delillerden biri olan ve diğer kozmetik ürün lekelerine göre daha büyük bir bölgeye temas ettiğinden kaynaklı daha sık rastlanabilen bir eser delil de fondöten lekeleridir. Fondöten lekelerinin analiz edilmesi kadına yönelik işlenen pek çok suçta destekleyici kanıtlar olarak görev alabilmektedir. Bu çalışmada 19 farklı markaya ait tonlarda 100 adet fondöten Zayıflatılmış Toplam Yansıma (ATR) FTIR cihazı ile incelenmiştir. Tüm fondöten örnekleri Temel Bileşenler Analizi (PCA) yöntemi ile analiz edildiğinde PC1 ve PC2 değerlerinin toplam ayırt ediciliğinin %94 olduğu görülmüştür. ATR-FTIR spektroskopisi ve PCA yöntemiyle fondöten izlerinin markalarına ve tonlarına göre ayırt edilebileceği bu sayede fondöten bulgusuna sahip suç olaylarında kullanılabileceği belirlenmiştir.

Abstract:
Forensic Science is a branch of science used in crimes and used to examine and interpret evidence found at crime scenes. Evidence at the crime scene may also vary depending on the type of incident. Cosmetic evidence, which can be seen especially in crimes against women, can be given as an example. Cosmetic evidence can be foundation, lipstick, nail polish, eyeliner, eye shadow stains. Fourier Transform Infrared (FTIR) spectroscopy is one of the most widely used spectroscopic methods, especially in the analysis of these evidences. FTIR, like many types of evidence, is used to examine cosmetic evidence, compare, match or exclude the suspected cosmetic product obtained from the crime scene. Foundation stains, which is one of the cosmetic evidences and can be seen more frequently due to contact with a larger area than other cosmetic product stains. Analysis of foundation stains can serve as supporting evidence in many crimes against women. In this study, 100 foundations in shades of 19 different brands were examined with the Attenuated Total Reflection (ATR) FTIR device. When all foundation samples were analyzed by Principal Components Analysis (PCA) method, it was observed that the total discrimination of PC1 and PC2 values was 94%. With ATR-FTIR spectroscopy and PCA method, it has been determined that foundation traces can be distinguished according to their brands and shades, so that they can be used in criminal events with foundation findings.