Türkiye'de muhafazakârlığın düşünsel-siyasal temelleri ve muhafazakâr demokrat kimlik arayışları
The ideological-political basics of coservatism in Turkey and the attemps on the consideration of the conservative democrat' identity
Yazar: İSMAİL SAFİ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ AĞAOĞULLARI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
ÖZET Türkiye'de Muhafazakârlığın Düşünsel - Siyasal Temelleri ve 'Muhafazakâr Demokrat' Kimlik Arayışları Doktora Tezi, îsmail Safi, Tez, Danışmanı: Prof. Dr. Mehmet Ali Ağaoğullan, iii+332s. Bu çalışmamızda, çağdaş siyasal akımlardan muhafazakârlığın ülkemizdeki düşünsel ve siyasal temellerini ve AKP'nin geliştirmeye çalıştığı "Muhafazakâr Demokrat" kimlik arayış çabalarını anlamaya, açıklamaya ve içinde bulunduğumuz tarihsel dönemdeki yeri ve geleceği tartışılmıştır. Ülkemizde muhafazakârlık yüzyılı aşkm bir süredir düşünce ve eylem dünyamızı meşgul etmesine rağmen, bu alanla ile ilgili bilimsel çalışmalar oldukça sınırlıdır. Ancak, Ülkemizde 3 Kasım 2002 tarihinde yapılan seçimlerle iktidara gelen AKP ile birlikte gündeme gelen muhafazakârlık tartışmaları ve AKP'nin "Muhafazakâr Demokrat" kimliği benimsediğini kamuoyuna deklare etmesi ve bu kimliğin felsefesini ortaya konması amacıyla çeşitli çalışmalar yapılması bu konunun yeniden aktüel olarak gündeme gelmesini hızlandırmıştır. Tezimizin "Muhafazakârlığın Teorik Arka Plânı" isimli ilk bölümünde, muhafazakârlığın ortaya çıkmasını etkileyen Rönesans ve Aydınlanma düşüncesi ve bu düşünceye muhafazakâr tepkiler tartışılmıştır. Tezimizin ikinci bölümü "Türk Muhafazakârlığının Ortaya Çıkışı ve Türk Siyasetindeki Yeri" başlığım altmda Türk muhafazakârlarım birbirinden farklı kılan özgün yönleri dikkate alınarak, Kültürel, İslamcı, Milliyetçi ve Liberal Muhafazakârlık şeklinde dört kategoride ve bunlar içerisinde ön plâna çıkan isimleri örnek seçilerek incelenmiştir. Muhafazakârlığın en temel özelliklerinden birisi de her toplumda kendine özgü yönlerinin öne çıkarak, toplumlar arasında farklılık göstermesidir. Bu anlamda dünyada tek tip muhafazakârlık örneği görmek mümkün değildir. Türk muhafazakârlık anlayışının ön plâna çıkardığı ayırıcı özellikleri olarak, merkez-çevre ilişkisi ve irtica söylemi, Bergsonculuk, Japonya örneği ve anri-komünizmi sayabiliriz. Ayrıca, tezimizin üçüncü bölümünde, AKP'nin muhafazakârlık anlayışının ve "Muhafazakâr Demokrat" kimliğinin ortaya konması için, AKPTi Milletvekilleri, İl Başkanları ve İl Belediye Başkanları ile anket çalışması yapılmış, bu ankette tezimizde işlemiş olduğumuz konular istatistiksel yöntemlerle anket formunda ilgililere sorulmuştur. Buradan elde ettiğimiz verilerle Türk muhafazakârlığım temsilcisi olduğunu iddia eden ve "muhafazakâr demokrat" kimliği oluşturmaya çalışan AKP'nin muhafazakârlık anlayışı ortaya konmaya çalışılmıştır.

Abstract:
SUMMARY The Ideological -Political Basics of Conservatism in Turkey and the Attempts on the Consideration of the 'Conservative Democrat' Identity Doctora Thesis, Ismail Safi, Adviser: Prof. Dr. Mehmet Ali Ağaoğullan, iii+332p. This study focuses on the understanding and the examination of the ideological and' political basics of the conservative democracy as a modern political thought in our country, the attempts to consider a conservative democrat identity tried out to be developed by AKP and the place of conservatism in the current era and in the future. In our country, although conservatism has existed in our world of thought and activity for more than a hundred year, the scientific studies in this topic is quite limited. But, the arguments on conservatism occurred due to AKP to take power in November 3, 2002 elections and it to declare to the public that İt adopts the conservative democrat identity and some studies conducted on explaining the philosophy of that identity have all accelerated this topic to be put on the agenda again. In the first part of our thesis named as "The Theoretical Background Of Conservatism", the Renaissance and the Enlightenment thought which affected the emergence of conservatism and the conservative reactions against this thought have been argued. In the second part named as "The Emergence of Turkish Conservatism and Its Place On Turkish Politics", the Turkish conservatisms have been examined by considering their differentiating characteristics under four categories as Cultural, Islamic, Nationalist and Liberal Conservatism with exemplifying with the leading names for each one. One of the essential characteristics of the conservatism is that in any society the aspects peculiar to that society comes to the fore and it differentiates between societies. In this respect, it is impossible to observe a stereotype conservatism in the world. As the differentiating characteristics of Turkish conservatism we can mention center-periphery relationship and the reaction notion, Bergsonism, Japanese case and the anti-communism. Moreover, in the third part of our thesis, in order to expose scientifically the conservatism notion and the "Conservative Democrat" identity of AKP, a survey has been conducted with AKP Deputies, Province Presidents and Province Mayors, and the topics explored in our thesis are asked to them in a statistical form in that survey. With the data gathered in that survey, the conservatism notion of AKP that proves to be the representative of the Turkish conservatism and tries to form a conservative democrat identity is tried to be explained. Our thesis aims to contribute considerably to the Turkish Political life via these scientific data presented.