Türkiye modernleşmesinde taklit tartışmaları
Imitation debates in Turkey's modernization
Yazar: ŞENOL GÜNDOĞDU
Danışman: DOÇ. DR. NAZAN ÇİÇEK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Kemalizm = Kemalism ; Kendilik = Self ; Modernite = Modernity ; Modernleşme = Modernization ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Taklid = Imitate ; Tanzimat Dönemi = Tanzimat Period ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history

Özet:
Bu çalışma Türkiye modernleşmesinde gerçekleştirilen taklit tartışmalarını ele almaktadır. Bu tartışmaları post-Tanzimat, post-Osmanlı ve post-Kemalizm olarak adlandırılan üç dönem üzerinden değerlendirir. Taklit tartışmaları bağlamında dönemlerin kendi içlerindeki özgünlüklerine dönemi temsil eden isimler üzerinden odaklanırken, dönemler arasında bir süreklilik görür. Batı'da ortaya çıkan "Doğu Sorunu" Osmanlı Devleti'nde bir "Batı sorunu"nun çıkmasına neden olur. Batı için "Doğu Sorunu" aynı zamanda bir kendilik sorunudur, zira oryantalizm sadece "Doğu"yu değil "Batı"yı da tanımlar. Bu doğrultuda Türkiye modernleşmesinde ortaya çıkan "Batı sorunu" da bir kendilik sorununa yol açarak hem Batı'nın hem de ülkenin ve toplumun kendilik üzerinden sorgulanmasına neden olmuştur. Bu sorgulamalar moderniteye içkin bir tartışma olan taklit tartışmaları bağlamına oturmaktadır. Türkiye modernleşmesine taklit tartışmaları bağlamında bakmak, modernleşen ülkelerin içinden geçtiği benzer süreçlerde Türkiye'nin özgünlüğünün serimlenmesine de olanak sağlar. Bu tartışmaların etkisi altında ortaya çıkan milliyetçi düşünce, Türkiye siyasi düşüncesinde ortaya çıkan akım ve ideolojilerin büyük kısmını şekillendiren bir zihniyet yapısının vücut bulmasına neden olur. Bu nedenle modernite sonrası şekillenen kriz söylemi ve bundan çıkış için ortaya çıkan düşünce, taklit söylemi üzerinden varılan bir kendilik algısını, tarihsel bir şekilde kurgulanan öz tartışmalarına dayandırır. Bu çalışma bu bağlamda bu üç dönemi temsil ettiği düşünülen üçer isme odaklanarak Türkiye modernleşmesini toplamda dokuz isim üzerinden anlamlandırmayı hedeflemektedir.

Abstract:
This study discusses the imitation debates conducted during Turkish modernization. It evaluates them in three periods, namely post-Tanzimat, post-Ottoman and post-Kemalism. As it focuses on each period's own distinctness through the symbolic names of each, it also displays continuity between the time periods. "Eastern Question" emerged in the West led to a "Western Question" in the Ottoman Empire. "Eastern Question" is not just related to the "East" for the West, but it also is a selfhood inquiry because orientalism describes not only the "East" but the "West" itself. Accordingly, "Western Question" emerged during Turkish modernization also generated another selfhood inquiry that concluded to inquiring about the country, society and the West as well regarding the selfhood concept. These inquires can be easily put into the context of imitation debates which are intrinsic to modernity. Discussing the Turkish modernization in the context of imitation debates enables Turkish uniqueness to be formed in the similar process that modernizing countries go through. Nationalist thought developed through these debates finalized with a mindset that has shaped most parts of the ideologies in Turkish political ideas. Thus, the crisis discourse emerged after modernity and the idea produced to overcome this crisis rely the selfhood perception gained through the imitation discourse on the essence debates which have been historically conducted. In this context, this study focuses on three names for each period, namely post-Tanzimat, post-Ottoman and post-Kemalism. Therefore, the study aims to discuss Turkish modernization through nine essential names in total.