İnme sonrası disfajide oyun tabanlı EMG-biyogeribildirim tedavisinin etkinliği
Efficacy of game-based EMG-biofeedback therapy in post-stroke dysphagia
Yazar: BÜLENT ALYANAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT İNANIR
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Amaç: Bu çalışmada inme sonrası disfajisi olan hastalarda oyun tabanlı EMG-biyogeribildirim ile yapılan egzersiz uygulamalarının yutma fonksiyonları ve yaşam kalitesi üzerine olan etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Prospektif randomize kontrollü olarak planlanan araştırmaya, inme sonrası disfajisi olan 33 hasta dahil edildi. Çalışma grubuna oyun tabanlı EMG-biyogeribildirim kullanılarak Mendelsohn manevrası ve eforlu yutma manevrası, kontrol grubu ise yalnızca sözel geri bildirim ile Mendelsohn manevrası ve eforlu yutma manevrası 30 dakika süresince toplam 15 seans uygulandı. Ayrıca her iki grubun tedavisine oral motor egzersizler ve termal taktil stimülasyon eklendi. Çalışma öncesi ve sonrası hastalara klinik yutma değerlendirmesi, Videofloroskopik Yutma Değerlendirmesi (VFYD) yapıldı ve Fonksiyonel Oral Alım Skalası (FOAS), Penetrasyon Aspirasyon Skalası (PAS), Disfaji Şiddeti Skalası (DŞS) ve Disfaji Handikap İndeksi (DHİ) ile değerlendirildi.
Bulgular: Çalışma grubunda FOAS skorlarında (p=0.038), sıvı gıdalar ile PAS skorlarında (p=0,026) ve DŞS skorlarında (p=0,003) anlamlı düzelme saptanırken, kontrol grubunda anlamlı değişim olmadı. Yarı katılar ile PAS skorlarında her iki grupta (çalışma grubu p=0,002, kontrol grubu p=0,023) düzelme görülürken, tedavi sonrası çalışma grubu yarı katı-PAS skorları kontrol grubuna göre anlamlı daha iyiydi (p=0.031). DHİ toplam, fiziksel, duygusal, fonksiyonel skorlarında tedavi bitiminde her iki grupta da anlamlı düzelme saptandı (p<0,05, tümü için). Tedavi sonrası çalışma grubu DHİ toplam, fiziksel, duygusal, fonksiyonel skorları kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha iyiydi (p<0,05, tümü için).
Sonuç: Konvansiyonel yutma tedavilerinin disfajili inme hastalarında yarı katılar ile PAS skorlarında ile DHİ skorlarında olumlu etkileri gösterilmiştir. Konvansiyonel tedavilere oyun tabanlı EMG-biyogeribildirim eklenmesinin FOAS, sıvı gıdalar ile PAS ve DŞS skorları gibi klinik ve radyolojik değerlendirmelerde düzelme sağladığı, yarı katı-PAS ve DHİ skorlarındaki elde edilen iyileşmeyi anlamlı olarak artırdığı bulunmuştur. Oyun tabanlı EMG-biyogeribildirim tedavisinin yutma rehabilitasyon programlarında yer almasının tedavi sonuçlarını olumlu olarak etkileyeceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to investigate the effects of game-based EMG biofeedback exercises on swallowing function and quality of life in patients with post-stroke dysphagia.
Methods: The prospective randomized controlled trial included 33 patients with post-stroke dysphagia. The study group received Mendelsohn's maneuver and effortful swallowing maneuver with game-based EMG biofeedback, while the control group received Mendelsohn's maneuver and effortful swallowing maneuver with verbal feedback only for 30 minutes for a total of 15 sessions. In addition, oral motor exercises and thermal tactile stimulation were added to the treatment of both groups. Before and after the study, patients underwent clinical swallowing assessment, and videofluoroscopic swallowing study (VFSS), and were evaluated with the Functional Oral Intake Scale (FOIS), Penetration Aspiration Scale (PAS), Dysphagia Outcome and Severity Scale (DOSS), and Dysphagia Handicap Index (DHI).
Results: Significant improvements were seen in FOIS scores (p = 0.038), PAS liquid scores (p = 0.026), and DOSS scores (p = 0.003) in the study group, while there was no significant change in the control group. While PAS semi-solid scores improved in both groups (study group p = 0.002, control group p = 0.023), PAS semi-solid scores were significantly better in the study group than in the control group after treatment (p = 0.031). Significant improvements in DHI total, physical, emotional, and functional scores were found in both groups at the end of treatment (p<0.05 for all). After treatment, total, physical, emotional, and functional DHI scores were significantly better in the study group compared to the control group (p<0.05, for all).
Conclusion: Conventional swallowing therapies have been shown to have positive effects on PAS semi-solid and DHI scores in stroke patients with dysphagia. It was found that the addition of game-based EMG biofeedback to conventional therapies improved clinical and radiological measurements such as FOIS, PAS liquid, and DOSS scores, and significantly increased the improvement achieved in PAS semi-solid and DHI scores. We believe that incorporating game-based EMG biofeedback therapy into swallowing rehabilitation programs will positively affect treatment outcomes.