Örgütsel etik iklim, psikolojik dayanıklık ve stratejik uyumlaşmanın duygusal bağlılığa etkisinde işe adanmışlığın aracılık rolü: Kamuda bir uygulama
The mediator role of work engagement in the effects of ethical climate, strategic alignment, and resilience on affective commitment: A research in public sector
Yazar: HALDUN KOÇAK
Danışman: PROF. DR. CEVAHİR UZKURT
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim ve Organizasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Duygusal bağlılık = Affective commitment ; Etik iklim = Ethical climate ; Örgütsel adanma = Organizational commitment ; Örgütsel dirençlilik = Organizational resilience ; İşle bütünleşme = Work engagement

Özet:
Örgütlerin etkili ve verimli olmasının en önemli etkenlerinden biri çalışanların örgüte duygusal bağlılıkları ve işe adanmışlıkları olduğudur. Bu iki kavram pozitif psikolojik yaklaşımın da katkısıyla araştırmacıların yoğun ilgisini çekmektedir. Diğer yandan, etik dışı davranışların küresel çapta örgütlere verdikleri zararlar ve olumsuz yankıları, etik davranış ve bununla ilgili düzenlemelerin uluslararası ve ulusal düzeyde artmasına ve gelişmesine olanak sağlamaktadır. Kovid-19 salgınının küresel düzeyde oluşturduğu değişim; ekonomik durgunluk ve çalışanların stres düzeyinde artış ve travmalar, bunlarla mücadele eden risk altında çalışan özellikle sağlık çalışanları başta olmak üzere örgüt çalışanlarının bu olumsuz şartlar içerisinde etkinliği ve verimliliğini sürdürebilmesinin önemli bir etkeni olan psikolojik dayanıklılık kavramını öne çıkarmıştır.  
Giderek artan sayıda çalışma, işe adanmışlığın daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulan benzersiz bir yapı olduğunu göstermektedir. Psikolojik dayanıklılık, örgüte duygusal bağlılık ve işe adanmışlık ilişkisi üzerinde birçok çalışma bulunmasına rağmen, bu çalışmada, önceki çalışmalardan yaptığımız çıkarımlar doğrultusunda işe adanmışlığın potansiyel öncülleri olarak görülen etik iklim, stratejik uyumlaşma ve psikolojik dayanıklılık ile duygusal bağlılığın ilişkisinde işe adanmışlığın aracılık etkisi incelenmiştir.  
 İş gereklilikleri ve kaynakları kuramı işe adanmışlığı açıklamakta en sık kullanılan kuramlardan biridir. Bu kapsamda, iş gereklilikleri ve kaynakları modeline göre, işe adanmışlığın öncülleri olan kaynakları ve ardılları olan iş çıktıları üzerine birçok çalışma yapılmıştır. 
Yapılan çalışmalar genellikle aşağıdan yukarıya (down-up) bir yaklaşımı ortaya koymuştur. Yani çalışan seviyesinde incelenen değişkenlerin çalışan, ekip ve örgüt seviyesindeki sonuçlarına bakılmıştır. Son zamanlarda, (top-down) tepeden aşağıya yaklaşım olan İKY politikaları, uygulama ve süreçlerinin işe adanmışlıkla ilişkilerini ortaya koyan çalışmalar göze çarpmaktadır. Bu bağlamda, bir çalışmada, stratejik uyum algılarının işe adanmışlık üzerindeki etkisinin olduğu ortaya konmuştur. Bu çalışma ile her iki yaklaşımda kullanılarak söz konusu değişkenler arasındaki ilişkinin ortaya konması hedeflenmiştir.
Çalışma Türkiye'de bir kamu kurumunda yapılmıştır. Çalışanların yoğun stres altında ve riski yüksek dinamik bir çevrede işgören kurumlardan biri olan Türk ordusunda yapılan çalışmada, 650 personelden anket usulü ile veri toplanmış ve yapısal eşitlik modeli ile hipotezler test edilmiştir.  
Elde edilen bulgular, etik iklim, stratejik uyumlaşma ve psikolojik dayanıklılık ile duygusal bağlılığın ilişkisinde işe adanmışlığın kısmi aracılık etkisini ortaya koymaktadır.

Abstract:
The affective commitment to the organization and work engagement are of the most important factors in the effectiveness and efficiency of organizations. Both concepts attract the attention of researchers with the contribution of positive psychological approach. On the other hand, the damages and negative repercussions of unethical behaviors to organizations on a global scale ensure the increase and development of ethical behavior and related regulations at international and national level. The change caused by the Kovid-19 epidemic at the global level; recession and increase in the employees' stressors and traumas have brought forward the concept of psychological resilience, which is crucial for employees, especially the health workers, who work under the risk of struggling with them, to maintain their effectiveness and productivity in the adversity.
A growing number of studies show that work engagement is a unique construct that needs further research. Although there are many studies on the relationship between resilience, affective commitment and work engagement, in this study, the mediating effect of work commitment on the relationship between ethical climate, strategic alignment, resilience, which are seen as potential precedents of work engagement in line with our deductions from previous studies, and affective commitment was examined. 
  Job demand-resource (JD-R) theory is one of the most commonly used theories to explain work engagement. Many studies have been carried out on the resources that are the precedents of work engagement and the organizational outputs that are their antecedents, according to the JD-R model. These studies have generally revealed a down-up approach. In other words, the variables observed at the employee level were examined at the employee, team and organization level. But there have been recent studies that uncover the relationship between HRM policies, practices & processes, and work engagement from a top-down approach. In this context, a study revealed that perceptions of strategic fit have an impact on work engagement. In our study, it is also aimed to reveal the relationship between these variables by using both approaches.
The study was conducted in a public institution in Turkey. In the study conducted in the Turkish army, which is one of the institutions where employees work under intense stress and in a high risk and dynamic environment, data were collected from 650 personnel by questionnaire method and hypotheses were confirmed with the structural equation model. 
The findings reveal that work engagement partially mediates the effects of ethical climate, strategic alignment, and resilience on affective commitment.