Özümseme kapasitesi ve firma yenilikçiliği arasındaki ilişkilerin incelenmesi, Marmara Bölgesi KOBİ'leri üzerinde bir araştırma
Examining the relationships between absorption capacity and firm innovation, a study on Marmara Region SMES
Yazar: KEZİBAN ÇELİK
Danışman: PROF. DR. HÜLYA GÜNDÜZ ÇEKMECELİOĞLU
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: KOBİ = Small and Medium Sized Firms ; Marmara bölgesi = Marmara region ; Yenilikçilik = Innovativeness ; Örgütsel yenilikçilik = Organizational innovations ; Özümseme kapasitesi = Absorptive capacity ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Araştırma ile amaçlanan, günümüz rekabet koşulları altında işletmelerin en önemli girdilerinden biri haline gelen bilginin işletme amaçları doğrultusunda en etkin biçimde kullanılmasını sağlayabilecek enstrümanlardan biri sayılan özümseme kapasitesi ile firma yenilikçiliği arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Yapılmış olan bu çalışmada ilk önce bilgi, özümseme kapasitesi ve firma yenilikçiliği kavramları üzerinde durulmuş, sonrasında çalışmanın temel amacını oluşturan özümseme kapasitesinin firma yenilikçiliği üzerindeki etkileri incelenmiştir.
Araştırmanın uygulama bölümünde, Flatten ve arkadaşları (2011) tarafından oluşturulan "Özümseme Kapasitesi Ölçeği" (Türkçe'ye çeviren Ünlüönen(2020) ile firmaların yenilikçilik düzeylerine ilişkin algılarını ölçmek amacıyla Hult ve arkadaşlarının (2004) ölçüm aracından Çekmecelioğlu ve Özbağ'ın (2016) çalışmaları kapsamında geliştirdikleri "Firma Yenilikçiliği" anketi kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 27 programı marifetiyle değerlendirilmiştir.
Araştırma kapsamında KOSGEB Veritabanında kayıtlı ve KOBİ niteliği taşıyan, Marmara Bölgesi'nde üretim ve hizmet olarak ayırt etmeksizin çeşitli sektörlerde faaliyette olan 249 adet işletmden oluşan bir örneklem grubundan anket toplanmıştır. Verilerin analizi sonucunda özümseme kapasitesi alt boyutları ile (edinim, benimseme, dönüştürme, kullanım) ile firma yenilikçiliği arasında pozitif yönde orta düzeyli bir ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Ek olarak yapılan regresyon analizi ile özümseme kapasitesinin firma yenilikçiliğini olumlu yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma neticesinde özümseme kapasitesi ve firma yenilikçiliğinin geliştirilmesi doğrultusunda yazına önemli bir katkı sunulacağı değerlendirilmiştir

Abstract:
The aim of the research is to investigate the relationship between absorptive capacity which has become one of the most important inputs of businesses under today's competitive conditions and firm innovation and to determine the relationship between them. In this study, firstly, the concepts of knowledge, absorptive capacity and firm innovativeness were emphasized, and then the effects of absorptive capacity, which is the main purpose of the study, on firm innovativeness were examined.
In the application part of the research, the "Assimilation Capacity Scale" (Ünlüönen (2020) translated into Turkish) created by Flatten et al. (2011) and Çekmecelioğlu and Özbağ's (2016) measurement tool from Hult et al. The "Company Innovation" questionnaire they developed within the scope of their studies was used. The data obtained were evaluated by the SPSS 27 program.
Within the scope of the research, a questionnaire was collected from a sample group consisting of 249 businesses registered in the KOSGEB Database and carrying the characteristics of SMEs and operating in various sectors in the Marmara Region, regardless of production or service. As a result of the analysis of the data, it was determined that there is a moderate positive relationship between the absorptive capacity sub-dimensions (acquisition, adoption, conversion, use) and firm innovativeness. In addition, with the regression analysis, it was concluded that the absorptive capacity positively affects the innovativeness of the firm. As a result of the study, it has been evaluated that an important contribution will be made to the literature in line with the development of absorptive capacity and firm innovation.