Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi yoğun bakım ünitesinde yatan septik şok gelişen hastalarda kan ve kan ürünleri kullanımın hasta ve maliyet üzerine etkisi
Blood products effect and cost effect at the patients with septic shock in Trakya University Medical Faculty (Edirne, Turkey) hospitalized intensive care unit
Yazar: ÖZGE AKBAŞ
Danışman: PROF. DR. DİLEK MEMİŞ
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Kan = Blood ; Kan transfüzyonu = Blood transfusion ; Sepsis = Sepsis ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Şok-septik = Shock-septic

Özet:
Çalışmamızda yoğun bakım ünitemizde septik şok tanısı almış 'Surviving Sepsis Campaign 2013' rehberine göre kan ve kan ürünü verilen hastalar ile verilmeyen hastalarda mekanik ventilatörde  kalış süresi, yoğun bakım ünitesinde  kalış sürelerini, mortalite ve maliyeti karşılaştırmayı amaçladık.   Yoğun bakım ünitesine yatırılan hastalarda, yattığı süre boyunca hastaların akut fizyolojik ve kronik sağlık değerlendirme skoru II  (APACHE II), sepsise bağlı organ yetmezliği değerlendirme verilerinin (SOFA skoru), hemodinamik parametreler,  santral venöz basınç ölçümleri, biyokimya tetkikleri (karaciğer enzimleri, üre, kreatin), hemotolojik parametreler (hemoglobin, hemotokrit, trombosit, aktivite ve lokosit),uluslararası normal oran, kan gazı değerleri (Ph, PO2, PCO2, SPO2, BE) kaydedildi. Sedasyon, vazopresor ve inotrop ajan ihtiyacı olan hastalar kaydedildi. Hastaların yoğun bakım ünitesinde kaldığı süre boyunca mekanik ventilatörde kaldığı süre, mortalite ve maliyet kaydedildi.    Çalışmamız, 01/08/2011–31/01/2013 tarihleri arasında, Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı, Yoğun Bakım Bilim Dalı bünyesindeki Cerrahi Yoğun Bakım ve Reanimasyon Yoğun Bakım'ında 24 saatten uzun süre tedavi gören 313 septik şok tanısı almış hastaları içeren prospektif bir çalışmadır.Hastalar 'The Surviving Sepsis Campaign 2013' rehbere göre kan ve kan  ürünü replasmanı yapılanlar (n=83) ve yapılmayanlar (n=230) olarak iki gruba ayrıldı.  Hemodinamik ve biyokimyasal değerler arasında iki grup arasında anlamlı bir fark saptanmamış olup; APACHE değerleri (28,64±10,81 ile 18,42±5,65 p<0,001), SOFA skorları  (12,29±4,02 ile ,6,62±2,53 p<0,001) transfüzyon yapılan grupta daha yüksek değerler 
saptanmıştır, kan gazı değerlerinden  BE değerleri transfüzyon yapılmayan grupta anlamlı yüksek saptanmıştır (2,4±4,1 ile -4,6±5,6 p<0,01). Her iki grup arasında karşılaştırılan santral venöz oksijen saturasyon  değerleri  (% 78,02 ±7,51 ile % 63,25±7,41  p< 0,001), hemoglobin değerleri  (12,01  ± 1,54 gr/dl  ile 8,04 ± 0,88 gr/dl  p=0,01), hemotokrit değerleri (% 35 ±5 ile % 24,9 ±3,21 p<0,001), trombosit değerleri (268439,1×10 ±90778,8 mm3/UL ile 231487,9×10 ±141556,97 mm3/UL p<0,001), Aktivite değerleri  (%80,99±7,75 ile %63,89±13,56 p<0,0001) transfüzyon yapılmayan grupta daha yüksek saptanmıştır.   Her iki grupta karşılaştırılan uluslararası normal oran (1,14±0,18 ile 1,19±0,68 p<0,001), sedasyona ihtiyaç duyan hasta sayısı (% 81,6 ile % 64,9 p<0.0001) transfüzyon yapılan grupta daha yüksek saptanmıştır. Her iki grupta da vazopresor ve inotrop ihtiyacı olan hasta sayısı benzerdir.   Her iki grupta karşılaştırılan mekanik ventilatörde kalış süreleri (16,78±12,55 gün ile 10,43±11,13 gün  p<0,05), yoğun bakım ünitesinde kalış süreleri (18,21 ± 7,49 gün ile 28,72 ± 7,88 gün p<0,001), mortalite sayısı (%74,69 ile %61,73 p<0,0001) transfüzyon yapılan grupta daha yüksek değerler saptanmıştır.  Her iki grupta karşılaştırılan kan ürünü maliyet  (219,27 ±137,55 TL ile 0  p <0,01) ve yoğun bakım total maliyet karşılaştırıldığında (25700,13 ±18976,25 TL ile 12100,26 ±11147,62  TL p<0,0001) transfüzyon yapılan grupta daha yüksek değerler saptanmıştır.  Transfüzyon yapılan hastalarda,  sedasyon ihtiyacı, APACHE II, SOFA skorları, yoğun bakımda kalış, mekanik ventilatörde kalış süresi, mortalite ve maliyet artmaktadır.  Transfüzyonun; risk ve yararları düşünülerek endikasyanu hasta bazında  belirlenmelidir.

Abstract:
BLOOD PRODUCTS EFFECT AND COST EFFECT AT THE PATIENTS WITH SEPTIC SHOCK IN TRAKYA UNIVERSITY MEDICAL FACULTY (EDIRNE, TURKEY) HOSPITALIZED INTENSIVE CARE UNIT  In our study, our aim was to assess the effects of transfusion on the duration of intensive care stay, duration of mechanical ventilation, mortality and cost analysis in septic shock patients. Acute Physiology and Chronic Health Evaluation II (APACHE II) , the Sequential Organ Failure Assessment (SOFA)  scores, hemodynamic parameters, central venous O2 saturation (ScvO2), biochemical parameters (liver enzymes, urea, creatinine), hematologic parameters (haemoglobin, haematocrit, active count, platelet and leukocyte counts), internasyonel normalized ratio, blood gas parameters (pH, PO2, PCO2, SpO2, BE) were recorded during intensive care stay. The number of patients used sedation, vasopressor and inotropics were all recorded. The duration of stay in the intensive care and duration of mechanical ventilation, mortality  and cost analysis were recorded.   313 patients staying in department of Anesthesiology and Reanimation intensive care unit for more than 24 hours, between 11 August 2011- 31 January 2013 were included into this prospective study. Patients was randomly divided to tranfusion group (n=83) and nontransfusion group (n=230). The  Surviving Sepsis Campaign 2013 transfusion guidelines were used for the transfusion practice. The APACHE II and SOFA scores were higher in transfusion group to non-transfusion group (28,64±10,81 vs 18,42±5,65 p<0,001 and 12,29±4,02 vs 6,62±2,53 p<0,001). Hemodynamic and biochemical parameters were similar between the two groups.  BE values were significantly greater in the transfusion group (2,4±4,1 vs -4,6±5,6 p=0,01).  The ScvO2 values (78,02 ±7,51 % vs 63,25 ±7,41 % p< 0,001), haemoglobin count  (12,01  ± 1,54 gr/dl vs 8,04 ± 088 gr/dl  p<0,01), haematocrit count (35 ±5 % vs 24,9 ± 3,21% p<0,001), platelet 
count (268439,1 ±90778,8 x10 mm3/UL vs 231487,9 ±141556,97 x10 mm3/UL p<0,001), active count (80,99±7,75 % vs 63,89±13,56 % p<0,0001) were higher in transfusion group than the non-transfusion grup.  In transfusion group, the number of patients used sedation (81,6 % vs 64,9 %, p<0.0001) were higher than non-transfusion group. The number of patients given vasopressor and inotropic were similar between both groups.  It was found that the duration of mechanical ventilation (16,78±12,55 days vs 10,43±11,13 days p<0,05),  the duration of intensive care unit stay (28,72 ± 7,88 days vs 18,21 ± 7,49 days p<0,001), mortality (74,69 % vs 61,73 % p<0,0001) were higher in transfusion group than non-transfusion grup.   The blood products costs were 84,33±52,90 $ in transfusion group and 0 in nontransfusion group, and total intensive care costs were 9884,66 ±7298,55 $ in transfusion group and 4653,94 ±4287,54 $ in non-transfusion group. Statistically significant difference was detected between groups on cost analysis (p<0,0001).   Transfused patients increases  sedation requirement, APACHE II scores, SOFA scores, intensive care unit stay, duration of mechanical ventilation, mortality, and cost.  The most appropriate point should be determined regarding risks and benefits of transfusion. We should regard patients individual compensation and tolerance capacities and determine transfusion indication.