Avrupa Birliği'nin Güney Kafkasya'daki normatif gücü: Ermenistan ve Gürcistan örneği
The European Union's normative power on South Caucasus: Examples of Armenia and Georgia
Yazar: TUTKU DİLAVER
Danışman: DOÇ. DR. YILDIZ DEVECİ BOZKUŞ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Ermenistan = Armenia ; Güney Kafkasya = South Caucaus ; Gürcistan = Georgia ; Kafkasya politikası = Caucasus policy ; Normatif güç = Normative power ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Ian Manners tarafından ortaya atılan Normatif Güç kuramı kısaca normal olanı belirleme kabiliyeti olarak tanımlanmaktadır. Manners'a göre AB, ilişki kurduğu ülkelere, kendi değerler sisteminin de temelinde yer alan insan hakları, demokrasi, hukukun üstünlüğü gibi evrensel normları yerleştirmekte ve böylece onları Avrupalılaştırmaktadır. 

2007 yılında meydana gelen beşinci genişleme dalgası sonrasında Güney Kafkasya bölgesinin AB ile komşu olmasına neden olmuştur. Bu çerçevede, Güney Kafkasya ülkeleri olan Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan'ı önce Komşuluk Politikaları içine dâhil edilmiş, ardından 2009 yılında ilan edilen Doğu Ortaklığı girişiminin parçası olmuşlardır. Böylece Güney Kafkasya bölgesinde yer alan ülkelerle AB arasında Ortaklık Antlaşmaları imzalanması için çalışmalara başlanmıştır. Nitekim 2014 yılında Gürcistan'la, 2017 yılında ise Ermenistan'la Doğu Ortaklığı Antlaşmaları imzalanmıştır.

Doğu Ortaklığı Antlaşmaları, içerdikleri hükümler nedeniyle, Manners'ın Normatif güç kuramında tanımladığı normali belirleme yetisine sahip anlaşmalardır. AB bu antlaşmalar aracılığıyla ortak ülkelere, kurumsal ve biçimsel olarak yayılmayı, kendi norm ve değerlerini aktarmayı hedeflemektedir. 

Bu çalışma, Gürcistan ve Ermenistan özelinden yola çıkarak AB'nin Güney Kafkasya ülkelerine yönelik politikalarının normatif güç ile ilişkisi ile etkileri ve boyutunun ne olduğu sorusuna odaklanmıştır. Bu bağlamda uygulanan politikaların her iki ülkede eşit ağırlığa sahip olup olmadığı, Ortaklık Anlaşmaları ve ilerleme raporları aracılığıyla değerlendirilmeye çalışılmıştır. 

Çalışma kapsamında literatür taraması yapılmış öncelikle normatif güç kuramı hakkında bir çerçeve çizilmiştir. Ardından AB'nin Gürcistan ve Ermenistan'la imzaladığı antlaşmalar incelenmiş, resmi politika belgeleri değerlendirilerek normatif gücü test edilmiştir.

Çalışma sonucunda AB'nin Gürcistan ve Ermenistan'la imzaladığı antlaşmaların benzer hükümler içermesine rağmen, uygulamada benzer sonuçlar doğurmadığı görülmüştür.

Abstract:
Normative power approach by Ian Manners can be defined as a capability to identify what is normal in short. According to Manners, Europe instill universal norms such as human  rights, democracy and  rule of law which lies under its ethos into the countries that entered to relations with it, and Europeanized them.

After the fifth enlargement on 2007, EU became the neighbor of South Caucasus region. In this context, Azerbaijan, Armenia and Georgia, South Caucasus States were included in the Neighborhood Policy and became a part of Eastern Partnership declared after 2009. By this way, efforts to sign Partnership Agreements between the South Caucaus states and EU have begun. After all, Georgia signed that agreement in 2014, and Armenia signed it in 2017.

Eastern Partnership Agreements has the capability of identifying what is normal as Manners described because of its provisions. EU aims with these agreements to transfer its norms and values through institutional and formal contagion to partner countries.

This study focused on the question of the relationship between normative power and the effects and dimensions of EU policies towards South Caucasus countries, starting specifically from Georgia and Armenia. In this context, it has been tried to assess whether the implemented policies have equal weight in both countries through Partnership Agreements and progress reports.

In the scope of the study, literature was searched and firstly a framework was drawn about normative power theory. Afterwards, the treaties signed by the EU with Georgia and Armenia were examined and the normative power was tested by evaluating official policy documents.

As a result of the study, it is seen that although the agreements signed by the EU with Georgia and Armenia contain similar provisions; but they did not produce similar results in practice.