Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi Revan koleksiyonundaki saz üslubu tezyinatlı ciltler
Saz style illuminated bookbindings in Topkapı Palace Museum Library Revan collection
Yazar: AYŞENUR GENÇ
Danışman: PROF. DR. AHMET SACİT AÇIKGÖZOĞLU
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı / Cilt Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Tez çalışması kapsamında öncelikle Şah Kulu ve Saz Üslubu özellikleri anlatılmıştır. Saz üslubunun tezyini sanatlar içerisindeki farklı sahalarda verilen örnekleri ışığında genel bir çerçeve çizilmiştir. Tezin konusu olan Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi Yazma Eser Koleksiyonu'nun muhteviyatına dair bilgiler verilerek kütüphane koleksiyonu tanıtılmıştır.
 Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi Revan Koleksiyonunda yer alan tüm eserler titizlikle incelenmiş ve bunlar arasından Saz Üslubu tezyinata sahip olan 512 eser tespit edilmiştir. Tespit edilen eserler kompozisyon özelliklerine göre tasnif edilerek gruplara ayrılmıştır. Oluşturulan gruplardan tüm koleksiyona ışık tutacak şekilde seçilen örnekler, katalog bölümünde detaylı şekilde incelenerek desen analizleri yapılmıştır. Bu analizlere göre üslubun cilt sanatında yaygın kullanımının gözler önüne serilmesine ilave olarak tasarım özellikleri ortaya konulmuştur.
Revan koleksiyonu içerisinden seçilen R602 ve R638 envanter numaralı eserlerin ciltleri röprodüksiyon çalışması yapılarak yeni uygulamalar yapılmıştır. Çalışmaların detayları Uygulama bölümünde yer almaktadır. 
Değerlendirme bölümünde, farklı kütüphane ve koleksiyonlar içerisinde yer alan Saz Üslubu tezyinatlı cilt örnekleri verilerek benzerlikler ve farklılıklar tespit edilmiştir. Sonuç bölümünde ise Saz Üslubu tezyinatlı ciltler ile ilgili tespit edilen bilgiler ışığında, üslubun cilt sanatına yansıma biçimi hakkında elde edilen bulgular sıralanarak detaylı bilgiler verilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Türk Cilt Sanatı, Saz Üslubu, Osmanlı Sanatı, Topkapı Sarayı, Tezyinat

Abstract:
Within the scope of the thesis study, firstly the characteristics of Şah Kulu and Saz Style are explained. A general framework is drawn in the light of the examples of the Saz style in different fields within the decorative arts. Information about the content of the Topkapı Palace Museum Library Manuscript Collection, which is the subject of the thesis, is given and the library collection is introduced.
All the works in the Revan Collection of the Topkapı Palace Museum Library were meticulously examined and 512 works with Saz Style ornamentation were identified among them. The identified works were classified according to their composition characteristics and diveded into groups. The samples selected from the groups to shed light on the entire collection were examined in detail in the catalog section and analyzed in detail. According to these analyzes, in addition to revealing the widespread use of the style in the art of bookbinding, its design features were revealed.
New applications were made by reproducing the bookbindings of the works with inventory numbers R602 and R638 selected from the Revan collection. The details of the studies are included in the Application section. 
In the conclusion section, in the light of the information about the Saz Style ornamented bookbindings, the findings obtained about the reflection of the style on the bookbinding art are listed and detailed information is given.
Key Words: Turkish Bookbinding Art, Saz Style, Ottoman Art, Topkapı Palace, Ornament