Havalimanlarında yenilikçi uygulamaları kullanan yolcuların bireysel yenilikçilik düzeyi ile teknoloji kabul düzeyi arasındaki ilişki
The relationship between individual innovativeness level and technology acceptance level of passengers using innovative applications at airports
Yazar: BAŞAK ÖZYURT
Danışman: PROF. DR. GÜNEY ÇETİN GÜRKAN
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Algılanan fayda = Perceived benefit ; Bireysel yenilikçilik = Individual innovativeness ; Hava alanları = Airports ; Teknoloji kabul ve kullanım modeli = Acceptance and use of technology model ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Yenilikçilik = Innovativeness

Özet:
Gelişen teknoloji; sektörleri, sosyal ve ekonomik yapıyı, ihtiyaçları, beklentileri ve şirketlerin ileriye dönük planlarını şekillendirmektedir. Turizm sektörü de teknolojik rekabete uyum sağlamak için çeşitli uygulamalar yaparak sektörü güncel tutmaya çalışmaktadır. Turistlere sunulan bilgiye erişim, rezervasyon, ulaşım, konaklama, yeme-içme, ve eğlence gibi sunulan birçok hizmette rekabet üstünlüğü elde etmek için işletmelerin gelişen teknoloji kullanması kaçınılmazdır. İş gücünün ön planda olduğu turizm ve seyahat sektöründe sunulan hizmetlerin teknoloji ile birleştirilip yeni bir hizmet anlayışı ortaya çıkarıldığı görülmektedir. Akıllı telefonlara indirilip kullanılabilen mobil uygulamalar bu hizmetlerin başında gelmektedir.
Bu çalışmada, havayollarının mobil uygulamalarının 465 yerli turist tarafından algılanan kullanım kolaylığı ve algılanan fayda boyutlarında, bireysel yenilikçilik düzeyleri ve demografik özelliklerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olup olmadığı araştırılmıştır. Bunun için sekiz adet ana ve 16 adet alt hipotez oluşturulmuştur. SPSS 25.0 istatistik paket programı kullanılarak parametrik testler ile analizler yapılmıştır. Bireysel yenilikçilik, düzeyleri, yenilikçi, öncü, sorgulayıcı, kuşkucu ve gelenekçi olmak üzere beş sınıfa ayrılmıştır. Demografik özellikler ise cinsiyet, yaş, eğitim durumu, meslek, düzenli uçak seyahati, uçakla seyahat etme sıklığı ve internet kullanım sıklığı olmak üzere yedi kategoriye ayrılmıştır. Veriler normal dağılım sergilediği için hipotezleri test ederken SPSS programında parametrik testler yapılmıştır.
Araştırmanın sonucunda, katılımcıların bireysel yenilikçilik puanları arttıkça, havayollarının mobil uygulamalarına yönelik algılanan kullanım kolaylığı ve algılanan fayda boyutu ortalamalarının da arttığı tespit edilmiştir. Katılımcıların cinsiyetlerine, yaşlarına, eğitim durumlarına, mesleklerine ve düzenli uçak seyahatlerine göre teknoloji kabul düzey ortalamalarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Katılımcıların uçak seyahati sıklıkları arttıkça, havayollarının mobil uygulamalarına yönelik algılanan kullanım kolaylığı ve algılanan fayda boyutu ortalamalarının da arttığı ortaya çıkmıştır. Ayrıca, katılımcıların interneti kullanma sıklıklarına arttıkça, havayollarının mobil uygulamalarına yönelik algılanan kullanım kolaylığı boyutu ortalamalarının da arttığı görülmüştür. Fakat, katılımcıların internet kullanım sıklıklarına göre algılanan fayda boyutu ortalamalarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır.

Abstract:
Sectors, social and economic structure, needs, expectations, and companies' future plans are all shaped by developing technologies. The tourism industry also seeks to stay up to date by developing numerous applications in order to keep up with technology advancements. Businesses must embrace emerging technology to obtain a competitive advantage in a variety of tourist-oriented services, including information, reservations, transportation, lodging, food and beverage, and entertainment. In the tourism and travel industry, where human labor is at the forefront, services are now being merged with technology, resulting in a new service concept. These services include mobile applications that may be downloaded and utilized on smart phones.
The purpose of this study was to see if there was a statistically significant difference in the dimensions of perceived ease of use and perceived usefulness of airline mobile apps among 465 domestic tourists, based on their level of individual innovativeness and demographic characteristics. Eight main hypotheses and sixteen sub-hypotheses were developed for this goal. The SPSS 25.0 statistical package application was used to conduct parametric tests and analyses. Level of individual innovation are classified into five categories: Innovators, early adopters, early majority, late majority, and laggards. Gender, age, education level, occupation, regular air travel, frequency of air travel, and frequency of internet use are the seven categories of demographic characteristics. Since the data had a normal distribution, parametric tests were used in the SPSS program to test the hypotheses.
As a consequence of the study, it was discovered that as the participants' individual innovativeness scores increased, so did the averages of perceived ease of use and perceived usefulness of airline mobile apps. There was no statistically significant difference in the average level of technological acceptability among the participants based on their gender, age, education level, occupation, or frequency of air travel. It was discovered that when participants' frequency of air travel increases, so did their averages of perceived ease of use and perceived usefulness of airline mobile applications. Furthermore, it was discovered that as the participants' frequency of internet use increased, so did their average perceived ease of use dimension for airline mobile apps. However, there was no statistically significant difference in the mean of perceived usefulness dimension according to the participants' frequency of internet use.