Kaygı bozukluğu, depresyon tanılı ergenlerin annelerinin kişilik bozuklukları, bağlanma stilleri ve duygu düzenleme güçlüğü açısından incelenmesi
Examination of the mothers of adolescents diagnosed with anxiety disorder, depression, in terms of personality disorders, attachment styles and emotion regulation difficulty
Yazar: HAZAL YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YILDIZ BİLGE
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anneler = Mothers ; Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Ergenler = Adolescents ; Kişilik bozuklukları = Personality disorders ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmada kaygı bozuklukları, depresyon tanılarından en az birini, tanı olarak almış ergenlerin annelerinde kişilik bozuklukları puanlarının, bağlanma stillerinin ve duygu düzenleme güçlüğü düzeylerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Veriler anne katılımcılardan Demografik Bilgi Formu, Coolidge Eksen II Envanteri Kısa Form (CATI+TR-KF), İlişki Ölçekleri Anketi (İÖA), Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği (DDGÖ) kullanılarak toplanmıştır. Ergen katılımcılardan ise İlişki Ölçekleri Anketi (İÖA) ve Kısa Semptom Envanteri (KSE) kullanılarak toplanmıştır. Veriler Eylül-2020, Mart-2021 tarihleri arasında amaçlı örneklem yöntemiyle GRÜ Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi çocuk ve ergen psikiyatri polikliniğine başvuran 13-18 yaş aralığındaki kaygı bozukluğu, depresyon tanılarından en az birini ana tanı olarak almış 112 tane ergen ve anneleri olmak üzere toplam 224 kişiden toplanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson Korelasyon Katsayıları ile incelenmiştir. Ergenlerdeki kaygı, fobik anksiyete, depresyon, somatizasyon ve obsesif kompulsif semptom puanlarını yordayan değişkenlerin belirlenmesinde stepwise yöntemi ile Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. Anne ve ergen İÖA puanlarının karşılaştırılması Bağımsız Örneklemler t-Testi ile yapılmıştır.
Bulgular: Çalışmada, annenin kişilik bozuklukları, güvensiz bağlanma stili puanlarının, ergenin kaygı, depresyon puanlarıyla ilişkili ve yordayıcı olduğu saptanmıştır. Annenin duygu düzenleme güçlüğü ile ergenin kaygı, depresyon puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Anne ve ergenin bağlanma stilleri karşılaştırıldığında, ergenlerin güvensiz bağlanma stilleri puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür.
Sonuç: Çalışma sonucunda annenin kişilik bozukluklarının, güvensiz bağlanma stillerinin ergenin kaygı, depresyon puanları ile ilişkili ve yordayıcı olduğu, ergenlerde psikopatoloji için risk faktörü olarak değerlendirilebileceği saptanmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Ergen, Anne, Kişilik bozuklukları, Bağlanma Stilleri, Duygu Düzenleme Güçlüğü

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to determine the personality disorder scores, attachment styles and emotion regulation difficulty levels in mothers of adolescents who had at least one diagnosis of anxiety disorders and depression.
Materials and Methods: Data were collected from the mothers by using Demographic Information Form, Coolidge Axis II Inventory Short Form (CATI+TR-SF), Relationship Scales Questionnaire (PSA), Emotion Regulation Difficulty Scale (DDDS). It was collected from adolescent participants using the Relationship Scales Questionnaire (PSA) and Brief Symptom Inventory (BSI). Data were collected from 112 adolescents between the ages of 13-18 who received at least one of the main diagnoses of anxiety and depression, who applied to the child and adolescent psychiatry outpatient clinic of GRU Obstetrics and Pediatrics Training and Research Hospital between September-2020 and March-2021, using purposive sampling method. and their mothers, a total of 224 people were collected. Relationships between variables were examined with Pearson Correlation Coefficients. Multiple Linear Regression Analysis with stepwise method was used to determine the variables predicting anxiety, phobic anxiety, depression, somatization and obsessive-compulsive symptom scores in adolescents. Comparison of mother and adolescent BSQ scores was made with İndependent Sample t-Test according to conformity with normal distribution.
Results: In the study, it was determined that the mother's personality disorders and insecure attachment style scores were related and predictive of the adolescent's anxiety and depression scores. No statistically significant correlation was found between the mother's difficulty in regulating emotion and the anxiety and depression scores of the adolescent. When attachment styles of mothers and adolescents were compared, it was seen that adolescents' insecure attachment styles scores were higher.
Conclusion: As a result of the study, it was determined that mother's personality disorders, insecure attachment styles were related and predictive of anxiety and depression scores of the adolescent, and could be considered as risk factors for psychopathologies in adolescents.
Keywords: Adolescent, Mother, Personality Disorders, Attachment Styles, Difficulty in Emotion Regulation