Köpek spermasının farklı oranlarda glycerol içeren sulandırıcılarda dondurulması
Freezing of dog semen with extenders containing various amounts glycerol
Yazar: ALPER BARAN
Danışman: PROF.DR. İ. KAMURAN İLERİ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı​
Derece: Doktora, 1997
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Gliserin = Glycerin ; Köpekler = Dogs ; Sperm = Spermatozoa

Özet:
64 9. ÖZET: Çalışmada canlı materyal olarak, saf ırk, damızlık, 2 yaşlı 5 adet (Alman Kurt, Buldog, Chow chow, Sibirya Husky, New Foundland) erkek köpek kullanıldı. Araştırma süresince, parmak maniplasyonları tekniği uygulanarak haftada iki kez olmak üzere toplam 50 ejakülat alındı. Hacim, motilite, yoğunluk, canlı spermatozoa, pH ve morfolojik muayenelerden oluşan spermatolojik özellikler saptandı. Alınan sperma 2 eşit hacime ayrılarak %1 glikoz, %10 yumurta sarılı yağsız sütlü sulandırıcı ve %1.78 sitrik asit, %1.25 fruktoz'lu Tris (%3.2) sulandırıcısı ile oda ısısında 1:1 oranında sulandırıldı. 2 saatte 5°C'ye soğutulan süt ve Tris sulandırıcıları ile sulandırılmış spermalar yine iki eşit hacime ayrıldılar. Finalde, Tris sulandırıcısı %4 - %7 gliserollü ve sütlü sulandırıcı %4 - %7 gliserollü olacak şekilde gliserolizasyon işlemi uygulanarak 4 grup oluşturuldu. Beş farklı ırk köpeğe ait spermaların motilite ve anormal spermatozoa oranları her aşamada değerlendirildi. Sperma oda ısısında sulandırıldıktan sonra ve 5°C'ye soğutulduktan sonra yapılan incelemelerde sulandırıcılar arasında önemli bir fark saptanmadı. Gliserolizasyon sonrası en yüksek motilite %79.80±6.14 ile %4 gliserollü Tris sulandırıcısında bulunurken, en düşük motilite %59.70±9.65 ile %7 gliserollü süt sulandırıcısında elde edildi (n=50). En yüksek akrozomal ve toplam morfolojik bozukluklar, %7 gliserollü süt ve Tris sulandırıcılarında saptandı. 2 saatlik ekilibrasyon sonrasında da belirtilen spermatolojik özellikler aynı doğrultuda elde edildi. 0.2 mi pelletlerde dondurma ve eritme sonrası ise en yüksek motilite %68.36±1 1.71 ile %4 gliserollü sütlü sulandırıcıda elde edildi (p<0.05). Buna en yakın bulgular, %60.02±13.21 ile %4 gliserollü Tris'li sulandırıcıda saptandı. %7 gliserollü süt veTris sulandırıcısında motilite değerleri önemli oranlarda düşük bulundu. Toplam morfolojik bozukluklar ele alındığında ise en düşük bozukluklar yine %40.52±11.51 ile %4 gliserollü süt sulandırıcısında bulundu. %7 gliserollü süt ve Tris sulandırıcılarında saptanan morfolojik bozukluklar istatistiksel açıdan önemli oranda yüksek bulundu. Sonuç olarak köpek spermasının dondurulmasında gerek spermatozoa canlılığını ve gerekse morfolojik bütünlüğünü korumada %4 gliserollü sütlü sulandırıcıların pratikte başarıyla kullanılabileceği, süt ve Tris sulandırıcıları için %7 gliserol oranının optimal olmadığı sonucuna varıldı.

Abstract:
65 10. SUMMARY Five male dogs of various breeds at 2 years of age were used in the study. During the study, two ejaculates per week and total 50 ejaculates were collected from each male by digital manipulation technique. Spermatological evaluations as volume, motility, spermatozoa concentration, live spermatozoa rate, pH and morphologic examinations were carried out. Semen was divided into two equal parts. One part was diluted with skimmed milk extender containing 1% glucose and 10% egg yolk, and the other part with Tris (3.2%) extender containing 1.78% citric acid, 1.25% fructose at rate 1:1 at room temperature. Semen extended with milk and Tris extenders and cooled to +5°C in two hours were divided again into two equal parts. Both samples were undergone to glycerolisation in such a manner to have Tris extender with a final 4-7% glycerol and milk extender with a final 4-7% glycerol. Motility and abnormal spermatozoa rates of the semen of 5 different dog breeds were evaluated at every stage. No significant difference between the extenders was observed during the examinations after the dilution of semen at room temperature and cooled to +5°C. Highest motility after glycerolisation was obtained from the 4% glycerol containing Tris extender as 79.80±6.14% and lowest motility was obtained from the 7% glycerol containing milk extender as 59.70±9.65% (n=50). Highest acrosomal and total morphological defects were observed in 7% glycerol containing extenders. After 2 hours equilibration period same spermatological results were taken. After freezing in 0.2 ml paillettes and thawing, highest motility was 68.36±1 1.71% in 4% glycerol containing milk extender (p<0.05). Most similar findings were 60.02±13.21% in the 4% glycerol containing Tris extender. Motility results of 7% glycerol containing milk and Tris extenders were significantly low. When total morphological defects were considered lowest defect rate was 40.52±1 1.51% in the 4% glycerol containing milk extender. The morphological defect rates of %7 glycerol containing milk and Tris extenders were importantly high. At the end of the study, we concluded that 4% glycerol containing milk extender can be used successfully to prevent spermatozoa morphology and live-spermatozoa rate, and 7% glycerol is not an optimal rate for milk and Tris extenders.