Kar payı dağıtımında catering performans etkisi: BİST İmalat Sanayi örneği /
Yazar: SARA FAEDFAR
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN DAĞLI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa = Stock exchange ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Davranışsal finans = Behavioral finance ; Kar dağıtım politikaları = Dividend policies ; Kar dağıtımı = Profit distribution ; Kar payı = Dividend ; Panel veri modelleri = Panel data models

Özet:
Davranışsal kurumsal finans, irrasyonel yatırımcı - rasyonel yönetici ve rasyonel yatırımcı - irrasyonel yönetici olmak üzere iki ana yaklaşımdan oluşmaktadır. Catering teorisi davranışsal kurumsal finansa dayanmakta ve irrasyonel yatırımcı - rasyonel yönetici yaklaşımı çerçevesinde kar payı politikasının, yatırımcıların kar payı talebi ile yönlendirildiğini ifade etmektedir. Yöneticiler, yatırımcılara temettü ödeyen firmalar için hisse senedi fiyat primi uyguladıkları durumda temettü ödeyerek ve kar payı ödemeyen hisse senetlerine talebin arttığı durumda ise ödeme yapmayarak, yatırımcı talebini karşılamakta ve bu davranışla firma değerini etkilemektedirler.
Çalışma'da, Türkiye için yöneticilerin nakit kar payı kararları üzerinde yatırımcıların kar payı talebi etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda 2009 - 2017 yılları arasındaki 9 yıllık dönemi kapsayan BİST imalat sanayi sektöründe yer alan 74 firmanın verilerinden yararlanarak, catering teorisinin geçerliliği araştırılmıştır. Türkiye'de yapılan diğer çalışmalardan farklı olarak, çalışma kapsamında oluşturulan modeller, yöneticilerin temettü ödeyip ödememe kararlarının yanı sıra ödemelerdeki artış ve azalış olasılığı ve değişim oranı gibi diğer temettü kararlarını içermektedir. Uygulamada Panel Doğrusal Regresyon ve Panel Lojistik Regresyon yöntemi kullanılarak analiz gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, catering teorisinin geçerliliği doğrulanamamıştır ve yöneticilerin nakit kar payı kararları alma sürecinde yatırımcıların kar payı talebinin etkili olmadığı tespit edilmiştir. Diğer taraftan, firma büyüklüğü, hisse senedi değeri ve önceki döneme ait kar paylarının kar dağıtım kararları üzerindeki pozitif etkiye karşın, kaldıraç oranı ve yatırım fırsatlarının negatif etkisi olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca kar payı priminin, kar payı değişim kararları ve değişim oranı üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı görülmüştür.

Anahtar Sözcükler: Kar Payı Politikası, Catering Teorisi, Kar Payı Primi, Davranışsal Kurumsal Finans, Panel Veri Analizi

Abstract:
Behavioral corporate finance consists of two main approaches as irrational investors - rational managers and irrational managers - rational investors. Considering behavioral corporate finance based on irrational investors - rational managers approach catering theory of dividends suggests that firms decide their dividend policy by catering to investors' demand for dividends. In order to cater to investors' demand and enhance the market value of their company, managers will pay dividends when investors put a stock price premium on payers and omit dividends when investors place lower market value to dividend paying stocks.
This study aims to investigate the effect of investors demand for cash dividends on manager's dividend payout decisions in Turkey. In accordance with the purpose, this study tests for the presence of dividend catering by using the data of 74 firms in the BIST manufacturing industry from the year 2009 to 2017. Unlike other studies conducted in Turkey, as well as the decisions to initiate or omit dividends, models include other dividend payment decisions such as decreases and increases in existing dividends and magnitude of dividend changes. The analysis is performed by using Panel Linear Regression and Panel Logistic Regression. The results indicate that there is no evidence that managers cater to investors cash dividend demand due to the statistically insignificant effect of dividend premium. Regarding the results of the analysis the firm size, stock price and previous year dividend payout rates has a positive impact on the managers pay out decisions, while leverage and investment opportunities rates has a negative effect. The findings also provide evidence that managers decision to change the dividend and the magnitude of the changes does not depend on the dividend premium.

Keywords: Dividend Policy, Catering Theory, Dividend Premium, Behavioral Corporate Finance, Panel Data