Okul yöneticilerinin etik liderlik davranışlarının beden eğitimi öğretmenlerinin örgütsel adalet ve motivasyon düzeyleriyle ilişkisi
The relationship between the ethical leadership behaviors by school managers and the organizational justice and motivation levels of physical education teachers
Yazar: GÖKHAN ACAR
Danışman: DOÇ. DR. METİN KAYA
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Adalet = Justice ; Beden eğitimi = Physical education ; Etik = Ethics ; Etik liderlik = Ethical leadership ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Motivasyon = Motivation ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yöneticiler = Managers ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı okul yöneticilerin etik liderlik davranışlarının, beden eğitimi öğretmenlerin örgütsel adalet ve motivasyon düzeyleri ile olan ilişkisinin incelenmesidir. Bu doğrultuda çalışma kapsamında Ankara, Kırıkkale, Kırşehir, Mersin, Erzurum, Batman illerindeki üç yüz dokuz beden eğitimi öğretmenine ?Etik Liderlik?, ?Örgütsel Adalet? ve ?Motivasyon? ölçeği uygulanmıştır. Verilerin çözümlenmesi sürecinde betimsel istatistik, Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis H testleri Spearman sıra korelasyon katsayıları ve Regreasyon Analizi uygulanmıştır.Elde edilen bulgulara göre araştırma kapsamına alınan beden eğitimi öğretmenleri, okul yöneticilerinin yüksek düzeyde bir etik lider davranışı belirttikleri ve okullarına ilişkin adalet algıları ile motivasyon düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca öğretmenlerin etik liderlik algıları çalışma yıllarına göre değişmezken, cinsiyet ve yaş değişkeni ile daha önceden yöneticilik yapma deneyimlerinin görüşlerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte okul yöneticilerinin etik ilkelere uygun davranışlar öğretmenlerinde örgütsel adalet duygusunu artırdığı ve etik liderlik ölçeğinin alt boyutlarından olan iletişimsel etik ve davranışsal etik ile örgütsel adalet algısı ile paralellik olduğu tespit edilmiştir. Ancak okul yöneticilerin etik liderlik davranışlarının öğretmenlerin motivasyon düzeyine etkisi ters yönlü olduğu fakat bu etki etik liderlik ölçeğinin alt boyutlarına göre bir analize tabi tutulduğunda, sadece iletişimsel etiklik alt boyutunun öğretmenlerin motivasyon düzeylerine etkisi ters yönlü olarak tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Etik Liderlik, Örgütsel Adalet, Motivasyon

Abstract:
The objective of this study is to investigate the relationship between the ethical leadership behaviors by school managers and the organizational justice and motivation levels of physical education teachers. To this end, the ?Ethical Leadership?, ?Organizational Justice? and motivation scales were applied, within the scope of the study, on three hundred and nine physical education teachers in the provinces of Ankara, Kırıkkale, Konya, Kırşehir, Mersin, Erzurum and Batman. In the process of the analysis of the data obtained in the study, descriptive statistics, Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis H tests, Spearman?s Rank Correlation Coefficients and Regression Analysis were employed.According to the findings obtained, it was found out that the physical education teachers who participated in the study stated that the school managers high levels of ethical leadership behaviors and that their perception for the justice in their schools and their level of motivation were also at high levels. Besides, while the ethical leadership perceptions of the teachers did not differ by their years of service, it was found out that the variables of gender and age and whether they had served as manager before were influential on their opinions. Moreover, it was found out that ethical behaviors by school managers increased the sense of organizational justice among the teachers and that there was a parallelism between the communicational ethics and behavioral ethics, which are among the lower dimensions of the ethical leadership scale, and the organizational justice perception. On the other hand, it was also found out that the ethical leadership behaviors of school managers had an inverse effect on the motivational levels of teachers, but when this effect is analyzed based on the lower dimensions of the ethical leadership scale it was seen only the lower dimension of communicational leadership had an inverse effect on the motivational levels of teachers.Key Words: Ethical Leadership, Organizational Justice, Motivation