Osmaneli ilçesinin beşeri ve ekonomik coğrafyası
Human and economic geography of Osmaneli district
Yazar: ZAFER BAŞKAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YAŞAR GÖK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Beşeri coğrafya = Human geography ; Bilecik-Osmaneli = Bilecik-Osmaneli ; Coğrafya = Geography ; Ekonomik coğrafya = Economic geography

Özet:
Araştırma sahamızı oluşturan Osmaneli ilçesi, Marmara Bölgesi'nin Güney Marmara Bölümü'nde yer almaktadır. İdari olarak Bilecik iline bağlı olan ilçenin yüzölçümü, yaklaşık 526 km² olup, kuzeyden İznik (Bursa) ve Pamukova ilçeleri (Sakarya), doğudan Geyve (Sakarya) ve Gölpazarı (Bilecik) ilçeleri, güneyden Bilecik Merkez ilçesi, batıdan Yenişehir (Bursa) ve İznik (Bursa) ilçeleri ile çevrilidir.Tektonik olarak Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın orta kolu üzerinde bulunan Osmaneli ilçesi ve çevresini oluşturan topoğrafyanın ana reliefini, Sakarya Nehri ve kolları tarafından yarılmış, parçalı plato yüzeyleri ile bu sahalar arasında bulunan depresyon alanları ve vadi tabanları oluşturmaktadır.Karadeniz-Akdeniz ve İç Anadolu Karasal iklimleri arasında geçiş özelliği gösteren sahada Marmara geçiş tipi iklimi görülmektedir. Yıllık sıcaklık ortalaması 14,2 ºC, yıllık yağış miktarı 433,8 mm olan araştırma sahasının doğal bitki örtüsünü ormanlar, makiler ve stepler meydana getirmektedir.Osmaneli ilçesi, ilçe merkezi ve köylerle birlikte 28 idari birimden oluşmaktadır. 2010 yılı itibariyle şehir nüfusu 13 816, kır nüfusu 7096 kişi olup, toplam nüfusu 20912 kişidir. İlçede, şehir nüfusu yavaş bir şekilde artmakta olup, kırsal nüfus göçlerin etkisiyle azalma eğilimi göstermektedir.1973 yılında Bilecik ilinin kalkınmada öncelikli iller kapsamına alınması ile birlikte, büyük ölçekte birkaç sanayi kuruluşunun kurulduğu ilçede, son yıllarda birkaç mermer fabrikası da kurulmuş olsa da bu fabrikalar nüfusun iş ihtiyacının giderilmesinde yetersiz kalmaktadır. Osmaneli Organize Sanayi Bölgesi'nin faaliyete geçirilmesinin gecikmesi de bunda önemli bir etkiye sahiptir.Son yıllarda oluşturulan göletler sayesinde sulamalı tarım yöntemlerinin hızla yaygınlık göstermeye başladığı ilçede, sulamalı tarımın geliştirilmesi ve pazarlama yöntemlerinin iyileştirilmesi kırsal nüfusun ekonomik kalkınmasında en büyük etkenlerden biri olarak görülmektedir.Geçmişten günümüze önemli karayolu ve demiryolu, ulaşım yolları üzerinde bulunan ilçenin ulaşımdaki önemi, 2010 yılında Eskişehir'den-İstanbul'a doğru uzanan D-650 karayolunun genişletilerek ulaşıma açılması ile daha da artmıştır. Yapımı devam eden Ankara-İstanbul Hızlı Tren Projesi'nin faaliyete geçirilmesi ve bu projenin yapımı planlanan Bursa bağlantısı kavşağının Osmaneli'den geçirilecek olması, İstanbul, Ankara, Eskişehir ve Bursa gibi büyük şehirlere yakın olan ilçenin ulaşımdaki önemini daha da artıracaktır.Başta ilçe merkezindeki Geleneksel Osmaneli Evleri olmak üzere ilçedeki doğal ve beşeri turizm kaynaklarının turizme kazandırılması, bu unsurların korunmasında önemli bir etken olacağı gibi, ilçe halkının turizme bakış açısının olumlu olmasında ve halkın bundan maddi bir gelir elde etmesinde önemli bir katkı sağlayacağı kanaatindeyiz.Yapılan bu çalışmada yukarıda genel olarak bazı özellikleri belirtilen, Osmaneli ilçesinin; doğal, beşeri ve ekonomik coğrafya özellikleri incelenmiş ve bunlardan kaynaklanan sorunlar belirtilerek yapılacak planlamalarda dikkate alınması açısından çözüm önerileri getirilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
The study area Osmaneli County is situated in Southern Marmara subregion within the borders of the Marmara Region. In administrative context, it is affiliated with Bilecik province with a surface of approximately 526 km². It is bordered by İznik (Bursa) and Pamukova (Sakarya) counties to the north, Geyve (Sakarya) and Gölpazarı (Bilecik) to the east, central country of Bilecik to the South and Yenişehir (Bursa) and İznik (Bursa) to the west.In tectonic context, Osmaneli County as well as its vicinity is located on the middle branch of the Northern Anatolia Fault Line. Its topography is mainly characterized by fragmented plateaus created by the Sakarya River and its branches and depression zones and valleys between those plots.Marmara transition climate prevails in this area, where a combination of the Black Sea-Mediterranean and Central Anatolian climates is seen. Annual average temperature is 14, 2 ºC and annual precipitation amount is 433, 8 mm. As to the plant cover in the study area; forests, maquis and steppes are seen.The county of Osmaneli is comprised of total 28 administrative units including the central town and its villages. In 2010, urban population was counted as 13 816 and rural population as 7096 totalling to 20912. All over the county, urban population gradually increases while rural population decreases due to migration.After Bilecik had been put on the list of development priority provinces in 1973, several large scale industrial plants were established in Osmaneli. Besides, a few marble factories have been shortly started. Still, they are not sufficient to meet the employment need of the county people. Delaying of opening of the Osmaneli Organized Industrial Zone is among reasons of unemployment in the county.Irrigated farming methods have started becoming popular due to the ponds built recently in Osmaneli. For the county, improving of irrigated farming and marketing methods are the most promising factors contributing to rural development.Also situated on the main highways, railways and other transportation routes since the past times, the county plays an important role in transportation load, which increased even further upon expanding of the D-650 highway between Eskişehir and İstanbul in 2010. Once the ongoing Ankara-İstanbul High-Speed Train Project is completed and planned Bursa crossroad connection is built over Osmaneli, the importance of the county, which is close to metropolitans like İstanbul, Ankara, Eskişehir and Bursa, will be boosted in transportation.We think that involvement of the natural and human tourism resources mainly including the Traditional Osmaneli Houses in the center of the town will pave the way for preserving such assets. Furthermore, it will help improve the attitude of the county people towards tourism and help them gain income from such activities.This study discusses the natural, human and economic geography characteristics of Osmaneli County, whose main items are given above, as well as the problems arising from those facts. In the light of the study findings, some recommendations will be presented for perusal in future planning.