Eğitimin öğretmenlerin besin alerjisi ve anafilaksi yönetme öz-yeterliğine etkisi
The effect of education on teachers' food allergy and anaphylaxis management self-efficacy levels
Yazar: ATİYE YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. MERYEM ÖZTÜRK HANEY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anafilaksi = Anaphylaxis ; Besin alerjisi = Food hypersensitivity ; Hipersensitivite = Hypersensitivity ; Okullar = Schools ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, besin alerjisi ve anafilaksi yönetme eğitiminin, öğretmenlerin besin alerjisi ve anafilaksi yönetme öz-yeterliğine etkisini incelemektir.
Yöntem: Çalışma tek gruplu ön test-son test tasarım modelli, yarı deneysel araştırma tipindedir. Araştırma Mayıs-Eylül 2019 tarihleri arasında İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı Balçova İlçe Merkezinde bulunan ilkokullar ve ortaokullarda çalışan 90 öğretmen ile yürütülmüştür. Araştırmaya katılan öğretmenlere "Öğretmenler İçin Okullarda Besin Alerjisi ve Anafilaksi Yönetme Eğitimi" verilmiştir. Öğretmenlere eğitim öncesi ve sonrası "Okul Çalışanları İçin Besin Alerjisi ve Anafilaksi Yönetme Öz-Yeterlik Ölçeği" ve "Soru Formu" uygulanarak pre-test ve post-test verileri toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler ve bağımlı gruplarda t testi kullanılmıştır.
Bulgular: Eğitim öncesi öğretmenlerin, öğrencilerin besin alerjisini yönetmek için bireysel bakım planı oluşturma, anafilaksi semptomlarını tanıyabilme, şiddetli ve ani reaksiyon geçiren bir öğrenciye ilaç (ör: adrenalin oto-enjektör) uygulama konusunda daha düşük öz-yeterliğe sahip oldukları belirlenmiştir. Eğitimden sonra ölçek maddelerinin tümünde istatistiksel olarak anlamlı bir yükselme olduğu saptanmıştır (p<0.05). Eğitim öncesi ve sonrası öğretmenlerin besin alerjisi yönetme, anafilaksi yönetme alt ölçekleri ve ölçek toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar bulunmuştur (p<0.05).
Sonuç: Çalışma bulguları, öğretmenler için okullarda besin alerjisi ve anafilaksi yönetme eğitiminin öğretmenlerin besin alerjisi ve anafilaksi yönetme öz-yeterliklerini anlamlı derecede arttırdığını ortaya koymuştur. Okullarda, tüm okul personeline düzenli aralıklarla besin alerjisi ve anafilaksi yönetme eğitimlerinin verilmesi, okullarda meydana gelebilecek anafilaktik reaksiyonlara karşı koruma ve önleme politikalarının geliştirilmesi önerilmektedir. Anahtar kelimeler: Besin alerji; anafilaksi; öğretmenler; öz-yeterlik; okul

Abstract:
Objective: The aim of this study is to investigate the effect of food allergy and anaphylaxis management training on teachers' self-efficacy in managing food allergy and anaphylaxis.
Method: This study was one group pre-test-post test design model,a quasi-experimental research type. The study was conducted with 90 teachers working in primary and secondary schools in Balçova district center of Izmir Provincial Directorate of National Education between May-September 2019. Teachers who participated in the research were given "Training for Teachers on Food Allergy and Anaphylaxis Management in Schools". Pre-test and post-test data were collected by applying "School Personnel's Self-Efficacy in Managing Food Allergy and Anaphylaxis at School" and "Question Form" before and after the training. The data were evaluated by descriptive statistics and paired samples t test.
Findings: The areas in which the attendees presented the lowest confidence before receiving the education were put in place a personelized care plan for the management of students with food allergy, recognition of anaphylaxis symptoms and administer drug (e.g adrenalin auto-injector) to a student having a severe and sudden reaction. There was a statistically significant increase in all scale items after the training (p<0.05). Statistically significant differences were found between the pre-and post-training teachers' food allergy management, anaphylaxis management subscales and scale total scores (p <0.05).
Conclusion: The findings of the study showed that the "Training for Teachers on Food Allergy and Anaphylaxis Management in Schools" significantly increased teachers' self-efficacy in managing food allergy and anaphylaxis. It is recommended that all school staff be given regular training on food allergy and anaphylaxis management in schools, and also development at protection and prevention policies against anaphylactic reaction in school.Keyword: Food allergy; anaphylaxis; teachers; self-efficacy; school