Bitkisel ürünlerden organik türlerin alçak ötektik çözücülerle ekstraksiyonunun ve analizinin araştırılması
Investigation of extraction and analysis of organic species from herbal products with deep eutectic solvent
Yazar: ÇAĞLA EFEOĞLU
Danışman: PROF. DR. FADİME NAZLI DİNCER KAYA
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Bitki özütü = Plant extract ; Fenolik bileşikler = Phenolic compounds ; Fenoller = Phenols ; Klorür = Chloride ; Kolin = Choline ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Organik ürünler = Organic products ; Zeytin = Olive ; Çözücüler = Solvents

Özet:
Bu çalışmada, Mersin bölgesinde yetiştirilen zeytin türlerinde bulunan bazı fenolik bileşikler ekstrakte edildi. Bu bileşikler, 4-hidroksibenzoik asit, 2,3-dihidroksibenzoik asit, vanilik asit, kafeik asit ve vanilindir. Ekstraksiyon çözücüsü olarak, yeni nesil, çevre dostu, yeşil bir çözücü, kolin klorür-üre (1:2 mol oranı (n/n)) kullanıldı. Ekstraksiyon işlemi ultrasonik banyoda gerçekleştirildi. Sonrasında ise, yüksek performanslı sıvı kromatografisi–diyot dizi dedektörü kulanılarak (HPLC-DAD) fenolik bileşiklerin kalitatif ve kantitatif analizleri yapıldı.  Mevcut bileşikler için gözlenebilme sınırı (LOD), tayin sınırı (LOQ), geri kazanım oranları belirlendi. Gözlenebilme sınırları,  kafeik asit,  2,3-dihidroksibenzoik asit,  4-hidroksibenzoik asit,  vanilik asit ve vanilin için sırasıyla 0,0060740, 0,0007573, 0,0018068, 0,0051975, 0,0001100 olarak belirlendi. Tayin sınırları ise, kafeik asit, 2,3-dihidroksibenzoik asit, 4-hidroksibenzoik asit,  vanilik asit ve vanilin için sırasıyla 0,0182220, 0,0022719,  0,0054204, 0,0155925 0,0003330 olarak hesaplandı. Geri kazanım oranları, %  95.34 ve % 102.56 arasında bulundu. 

Anahtar Kelimeler: Alçak Ötektik Çözücü, Bitkisel Ürünler, Zeytin, Organik Türler, Fenolik Bileşik, Ekstraksiyon.

Abstract:
In this study, some phenolic compounds in the olive species which planted in Mersin region were extracted. These compounds were 4-hydroxybenzoic acid, 2,3-dihydroxybenzoic acid, vanillic acid, caffeic acid and vanillin. A new generation, environmentally friendly, green solvent, choline chloride-urea (1: 2 mole ratio (n/n)) was used as an extraction solvent. Extraction procedure was performed in ultrasonic bath. Qualitative and quantitative analyzes of phenolic compounds were carried out using a high-performance liquid chromatography-diode array detector (HPLC-DAD) after extraction. Detection limits (LOD), quantification limits (LOQ) and recoveries were determined for the phenolic compounds. The detection limits for caffeic acid, 2,3-dihydroxybenzoic acid, 4-hydroxybenzoic acid, vanillic acid and vanillin were 0.0060740, 0.0007573, 0.0018068, 0.0051975 and 0.0001100, respectively. Quantification limits were calculated as 0.0182220, 0.0022719, 0.0054204, 0.0155925, 0.0003330 for caffeic acid, 2,3-dihydroxybenzoic acid, 4-hydroxybenzoic acid, vanillic acid and vanillin, respectively. Recoveries were obtained between 95.34 % and 102.56 %.

Keywords: Deep Eutectic Solvent, Herbal Product, Olive, Organic Species, Phenolic Compound, Extraction.