İlaçlarda koruyucu yardımcı maddeler olarak kullanılabilecek sentetik bileşikler
Synthetic compounds which can be used as protective excipients in drugs
Yazar: MEHMET FATİH HAKİMOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM TAN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Eczacılık Meslek Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Farmasötik kimya = Chemistry-pharmaceutical

Özet:
Parabenler günümüzde yaygın bir şekilde gıda
koruyucuları olarak kullanılırlar. Antimikrobiyal özellikleri ile ürünün raf ömrünü uzatıcı etki gösterirler.
Bu bileşikler ilaç, kozmetik ve gıda sektörünün olmazsa omazı olmuştur. Öte taraftan iyi bir antifungal
etkiye sahip olmalarına karşın sınırlı düzeyde antibakteriyel etki göstermektedirler. Antibakteriyal
etkinlikleri açısından ise gram negatif bakterilere kıyasla, gram pozitif bakteriler üzerinde daha etkili
oldukları bilinmektedir. Paraben bileşiklerinin kullanımlarına neden olan bu özelliklerinin dışında birçok
bilimsel çalışmaya konu olmuş çeşitli yan etkileri de bilinmektedir. Bu konunun çözümü yönünde
çalışmalar yapıldığı da sıklıkla rapor edilmiştir. Bu tez çalışmasıyla paraben bileşiklerinin zararlı etkilerinin
en aza indirilerek alternatif bileşiklerin sentezlenmesi amaçlanmıştır. Paraben bileşiklerinde yer alan
grupların değiştirilmesi sonucu, yeni alternatif bileşiklerin sentezi gerçekleştirilerek yapı
karakterizasyonları yapılmıştır. İlaçlarda koruyucu yardımcı maddeler olarak kullanılabilecek potansiyele
sahip bu sentetik bileşiklerin antimikrobiyal özelliklerinin araştırılması gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla
çeşitli gram pozitif ve gram negatif bakterilerden Klebsiella pneumoniae ATCC 13883, Escherichia coli
ATCC 36218, Basillus megatarium DSM-32, Staphylococcus aureus ATCC 25923 ve ökaryotik maya olan
Candida albicans ATCC10231 ve Yarrovi triplytica mikroorganizmalarına karşı aktiviteleri incelenmiştir.


Anahtar Sözcükler: Antimikrobiyal özellik, Paraben, Sentetik bileşik.

Abstract:
Nowadays, parabens are widely used as preservative adjuncts. These compounds possess
antimicrobial properties which lengthen the shelf-life of many products, mainly in pharmaceutical, cosmetic
and food industry. It has a limited efficacy against bacteria while having substantial antifungal effects.
Antibacterial efficacy is more pronounced against gram positive bacteria when compared to gram negative
bacteria. Parabens have been found to trigger some untoward effects beside these favorable properties. This
study is designed to minimize the hazardous effects attributed to parabens. Some de novo alternative
molecules have been synthesized via replacing certain groups in paraben compounds. To investigate
antimicrobial characteristics of these compounds which can be used as preservatives and adjuncts in the
pharmaceutical industry, we have analyzed their efficacy against Klebsiella pneumoniae ATCC
13883, Escherichia coli ATCC 36218, Basillus megatarium DSM-32, Staphylococcus aureus ATCC
25923 and eukaryotic fungi, Candida albicans ATCC10231 and Yarrovi triplytica in the microbiology
laboratories.


Key words: Antimicrobial effect, Paraben, Synthetic compound.