Kadınların doğum sürecinde yapılan vajinal muayenede yaşadıkları rahatsızlık hissi ve benlik saygısı
The feeling of discomfort and self- esteem experienced by women in the vaginal examination during the birth process
Yazar: SEMRA YOLDAŞ ÖZKUL
Danışman: DOÇ. DR. KEZİBAN AMANAK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Fizik muayene = Physical examination ; Genitalia-dişi = Genitalia-female ; Kadınlar = Women ; Vajina = Vagina

Özet:
Amaç: Bu araştırmada, kadınların doğum sürecinde yapılan vajinal muayenede yaşadıkları rahatsızlık hissi ve benlik saygısının değerlendirilmesi  amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, İzmir ilinin Tire ilçesinde bulunan İzmir İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı bir devlet hastanesi olan Tire Devlet Hastanesi Doğum Servisi (Travay) Bölümüne başvuran kadınlar üzerinde yapılmıştır. Analitik kesitsel bir yaklaşımla yürütülen çalışma 253 kadın üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri Kişisel ve Obstetrik Özellikler Formu, Doğum Sürecinde Yapılan Vajinal Muayenelere Yönelik Soru Formu, Doğumda Vajinal Muayene Sırasında Yaşanılan Rahatsızlık Hissi Sorgulama Formu ve İki Boyutlu Benlik Saygısı Ölçeği: Kendini Sevme/Özyeterlik Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veriler doğum sonrası erken dönemde, doğumdan sonraki 24 saat içinde toplanmıştır. Çalışmada elde edilen verilerin istatistiksel analizinde SPSS (Statistical Package for Social Sciences for Windows 22) (SPSS Inc., Chicago, IL, USA) paket programı kullanılmıştır. Veri analizinde; sayı, yüzde, ortalama, standart sapma değerleri kullanılarak, bireysel, obstetrik özelliklere ve doğum sırasında vajinal muayenelere göre kadınların vajinal muayenelerde yaşadıkları rahatsızlık ve benlik saygısını karşılaştırmak için t-testleri ve ANOVA testi yapılmıştır. Bulgulardaki istatistiksel farklılıkların kaynaklarını belirlemek için Scheffe testi kullanıldı. İstatistiksel analiz sonucunda p<0,05 olarak belirlenen değerler anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Vajinal muayenelerde mahremiyet sağlama uygulaması ile rahatsızlık puan ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı fark gözlenmiştir. Bu çalışmada vajinal muayene sırasında ağrı/rahatsızlık duyma durumu ile rahatsız hissetme puan ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı fark gözlenmiştir. Ayrıca vajinal muayene yapan sağlık çalışanı sayısı ile ortalama rahatsızlık puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmiştir. Vajinal muayene sayısı ile ortalama rahatsızlık puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark (p<0.05) bulundu. Vajinal muayene uygulayan sağlık çalışanları arasında cinsiyet ve ortalama rahatsızlık puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardı (p<0,05). Çalışma da, vajinal muayene için kendi yatağını seçen kadınların, muayene masası seçen kadınlara göre (7,01±2,78) anlamlı olarak daha düşük ortalama rahatsızlık (4,89±1,56) bildirdiği bulundu (p<0,05).
Sonuç: Yapılan çalışmanın sonuçları irdelendiğinde, kadınların yarısından fazlasının vajinal muayene öncesi hazırlık aşamasında yardım aldığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca vajinal muayene sırasında mahremiyetin sağlanması uygulamasında kadınların yarısından fazlasının kapıyı kapatma seçeneğini tercih ettiği ve vajinal muayene sırasında kapıyı kapatmanın rahatsızlığı azalttığı saptanmıştır. Elde edilen bir diğer sonuç, kadınların yaklaşık yarısının vajinal muayenelerinin üç farklı kişi tarafından gerçekleşmesi sonucunda rahatsızlık için ortalama puan, vajinal muayene yapan sağlık çalışanlarının sayısı arttıkça doğru oranda rahatsızlık seviyesi de artış göstermiştir. Gelir düzeyi arttıkça benlik saygısının da arttığı bulunmuştur. Vajinal muayeneden önce yeterli bilgi vermenin benlik saygısı üzerinde olumlu bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Kişinin kendi yatağında vajinal muayene olmasının benlik saygısı üzerinde olumlu bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle araştırma sonucunda kadınların rahatsızlıklarının orta düzeyde olduğu, benlik saygılarının yüksek düzeyde olduğu ve rahatsızlık ile benlik saygısı arasında düşük düzeyde bir ilişki olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Objective: This study was planned to evaluate the feeling of discomfort and self-esteem experienced by women during vaginal examination during childbirth.
Method: The research was carried out on women who applied to the Tire State Hospital Maternity Service  Department, which is a state hospital affiliated to the Izmir Provincial Health Directorate in the Tire district of Izmir. The study, which was conducted with an analytical cross-sectional approach, was carried out on 253 women. Research data were collected using Personal and Obstetric Characteristics Form, Questionnaire for Vaginal Examination during Birth, Questionnaire for Feeling of Discomfort during Vaginal Examination at Birth, and Two-Dimensional Self-Esteem: Adaptation of the Self-Liking/Self-Competence Scale. Data were collected in the early postnatal period, within 24 hours of birth. SPSS (Statistical Package for Social Sciences for Windows 22) (SPSS Inc., Chicago, IL, USA) package program was used in the statistical analysis of the data obtained in the study. In data analysis; t-tests and ANOVA tests were performed to compare the discomfort and self-esteem experienced by women during vaginal examinations according to individual, obstetric characteristics and vaginal examinations at the time of delivery, using number, percentage, mean, standard deviation values. Scheffe test was used to identify sources of statistical differences in findings. The values determined as p<0.05 as a result of the statistical analysis were accepted as significant.
Results: A statistically significant difference was observed between the practice of providing privacy in vaginal examinations and the mean score of discomfort. In this study, a statistically significant difference was observed between the state of feeling pain/discomfort during vaginal examination and the mean score of feeling uncomfortable. In addition, a statistically significant difference was observed between the number of healthcare professionals who performed vaginal examination and the average discomfort score. A statistically significant difference (p<0.05) was found between the number of vejinal examination's and the mean discomfort score. There was a statistically significant difference between gender and mean discomfort scores among healthcare workers who applied VM (p<0.05). The study found that women who chose their own bed for vaginal examination reported significantly lower mean discomfort (4.89±1.56) than women who chose an examination table (7.01±2.78) (p<0.05).  
Conclusion: When the results of the study were examined, it was concluded that more than half of the women received help in the preparation stage before the vajinal examination. In addition, it was determined that more than half of the women preferred the option of closing the door in the practice of ensuring privacy during vajinal examination, and closing the door during vaginal examination reduced discomfort. Another result was that, as about half of the women had their vajinal examination's performed by three different people, the average score for discomfort increased, and the level of discomfort increased at the right rate as the number of healthcare professionals performing vaginal examinations increased. It has been found that as the income level increases, the self-esteem also increases. It has been found that providing sufficient information before the vaginal examination has a positive effect on self-esteem. It has been determined that having a vaginal examination in one's own bed has a positive effect on self-esteem. Therefore, as a result of the research, it was determined that the women's discomfort was moderate, their self-esteem was high, and there was a low relationship between the discomfort and self-awareness.