Mecmû'a-i Eş'âr İstanbul Büyük Şehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı BEL_Yz_O0092 (Vr. 127a-171b) (İnceleme-tenkitli metin)
Mecmû'a-i Eş'âr Istanbul Metropolitan Municipality Atatürk Library BEL_Yz_O0092 (Vr. 127a-171b) (Review-criticised text)
Yazar: CANSU ERTUĞRUL
Danışman: PROF. DR. MAHMUT ESAD HARMANCI
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Klasik Türk edebiyatı = Classical Turkish literature ; Şairler = Poets

Özet:
Klasik Türk edebiyatındaki şiir ve söyleyiş güzelliğini gözler önüne sererek farklı şairlerin şiirlerinin yer aldığı bir seçki olan mecmualar asırları aşmış köklü edebiyat geleneğine ilişkin birikimin açığa çıkarılmasına katkı sağlamak isteyen araştırmacıların özellikle son yıllarda yöneldikleri kıymetli kaynaklardır. Döneminin tanınmış şairlerinin yanında adına tezkirelerde dahi rastlayamadığımız şairlerin şiirlerine sayfalarında yer veren mecmualar, çeşitli yüzyıllardan şairleri bir araya toplamasıyla da güzide bir seçki niteliği sunmaktadır. Mecmualar üzerine yapılan çalışmalar dönem edebiyatın anlaşılması ve yorumlanmasının yanı sıra kültür tarihine katkı sağlamak adına büyük önem arz etmektedir.Mecmuaların yukarıda da aktarmaya çalıştığımız öneminin bilincinde olunarak hazırlanmış bu çalışmada, İstanbul Büyük Şehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı BEL_Yz_O0092 numarada kayıtlı eserin 127a-171b varak aralığını ihtiva eden kısım incelenmiştir. İncelemeye alınan varak aralığında ağırlıklı olarak 16. yy. şairleri olmakla birlikte 15, 17, 18 ve 19. yüzyıl şair ve şiirlerinin yer aldığı 53 farklı şairin 61 gazel, 13 şarkı, 8 ferd, 7 kaside, 5 mesnevi, 1 kıta, 1 müseddes olmak üzere toplam 96 şiiri yer almaktadır. Mecmû'a' da kime ait olduğu tespit edilemeyen 4 şarkı, 2 ferd ve 1 gazel bulunmaktadır. İki ana başlıktan oluşan çalışmanın ilk bölümünde mecmuaların önemine ve Mecmû'a-i Eş'âr'ın özelliklerine yer verilmiştir. İkinci bölüm ise Mecmû'a'daki şiirleri ve bu şiirlerin divanlarda yer alan şekilleriyle karşılaştırılıp okunması neticesinde kurulan tenkitli metni ihtiva etmektedir.
Anahtar kelimeler: Klasik Türk edebiyatı, mecmua, şiir, 16. yüzyıl, tenkitli metin.

Abstract:
Poetry anthologies, which are a selection of poems by different poets that reveal the beauty of poetry and diction in classical Turkish literature, are valuable resources that researchers have turned to, especially in recent years, who want to contribute to the disclosure of the knowledge of the centuries-old deep-rooted literary tradition. Poetry anthologies, which include in their pages the poems of well-known poets of the period as well as poets whose names we cannot even encounter in thesis books, offer a distinguished selection by bringing together poets from various centuries. Studies on poetry anthologies are of great importance in terms of contributing to the understanding and interpretation of period literature as well as cultural history.In this study, which was prepared with the awareness of the importance of poetry anthologies, which we tried to convey above, the section containing folios 127a-171b of the work registered in the Istanbul Metropolitan Municipality Atatürk Library number BEL_Yz_O0092 was examined. The leaf range examined is mainly from the 16th century. There are a total of 96 poems, including 61 ghazals, 13 songs, 8 ferds, 7 kasides, 5 mesnevi, 1 stanza and 1 müseddes, by 53 different poets, including poets and poems from the 15th, 17th, 18th and 19th centuries. In the poetry anthology, there are 4 songs, 2 songs and 1 ghazal whose origins cannot be determined.In the first part of the study, which consists of two main headings, the importance of magazines and the characteristics of Mecmû'a-i Eş'âr are included. The second part contains the poems in the poetry anthology and the critical text formed as a result of comparing and reading these poems with their forms in the divans.
Key words: Classical Turkish literature, poetry anthologies, poetry, 16th century, critical text.