Gündelik yaşamda 'yerleşikler ve dışarlıklar': Suriyeliler ve yerli halkın karşılaşmaları
'The established and the outsiders' in daily life: Encounters of Syrians and local people
Yazar: BİLGE DENİZ ÇATAK
Danışman: DOÇ. DR. NERİMAN AÇIKALIN
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Göçmenler = Emigrants ; Günlük yaşam = Daily life ; Mülteciler = Refugees ; Suriyeliler = Syrians ; Türk toplumu = Turkish society ; Uluslararası göç = International migration ; Yabancılar = Foreigners ; Yerli halklar = Indigenous people ; Ötekilik = Otherness

Özet:
Suriye'de başlayan iç karışıklık, ulusal ve küresel birçok aktörün de dâhil olmasıyla yıllarca devam eden bir savaşa dönüşmüş, sayısız insanın ölümüne, milyonlarca insanın başka ülkelere sığınmasına sebep olmuştur. Suriyeliler, dünyanın en büyük mülteci grubunu oluştururken, 3,6 milyon Suriyeliye ev sahipliği yapan Türkiye, dünyada en fazla mülteci barındıran ülke konumuna gelmiştir. Gündelik söylemde sıklıkla yer bulan Suriyeliler, ülkeye kabullerinden, görünür olmalarına, barınma, sağlık, eğitim, istihdam gibi temas noktalarında maruz kaldıkları ayrımcı tutumlar ve sahip oldukları düşünülen ayrıcalıklara kadar geniş bir yelpazede ele alınmaktadır. Araştırmanın amacı, yerli halk ve Suriyelilerin birlikte yaşama deneyimlerini, Bauman, Simmel ve Schütz başta olmak üzere birçok düşünürün 'yabancı' kavramı üzerinden tartışmaktır. Araştırmada, yerli halk ve Suriyeliler arasında gelişen ilişkilere dâhil olan karışmaktan korkma ve günah keçisi arama gibi örüntüler de ele alınmıştır. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan etnografik yaklaşım tercih edilmiş ve Mersin'in 20 mahallesinde, 40 kişiyle (20 Suriyeli ve 20 yerli halk) derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Suriyeliler ve yerli halk arasındaki her karşılaşma, etkileşimi sağlayan eşiklere sahip olduğu kadar, dil, ibadet biçimi, yaşam tarzı, beden sunumu ve kültürel değerler üzerinden tanımlanan farklılıklarla kurulan hayali duvarları ve sınırları da içermektedir. Suriyelilerin gündelik yaşamda görünür olmalarıyla birlikte, yerli halkın kamu hizmetleri ve güvenlik konusunda duydukları endişelerin yanında, Suriyelilerin yaşadıkları savaş, yerli halkın Suriyeliler konusunda merhamet ile önyargı arasında ikileme düşmesine yol açmaktadır. İçeriyle dışarı arasında duvar örülmesiyle sonuçlanan etkileşimin azalması durumu ise, birbirini tanıyabilme olasılığını yok ederek, mitlerin, dedikoduların ve kehanetlerin dolaşıma sokulmasına yol açabilmektedir. Gündelik yaşam içinde sıklıkla karşılaşan Suriyeliler ve yerli halkın, Sennet'in de ifade ettiği gibi 'karışan ama kaynaşmayan' ve katılımcıların birçoğunun vurguladığı şekilde 'çoğu zaman bir baş selamını geçmeyen' bir ilişki içinde oldukları söylenebilir.

Abstract:
The turmoil erupted in Syria has turned into an ongoing war due to the interference of several national and global actors. Besides, it has also caused numerous of deaths while millions of people seek shelter in other countries. As the Syrians constitute the largest refugee community in the world, Turkey has appeared to be the top refugee hosting country with 3,6 million Syrians living in the country. Frequently discussed in everyday conversations, the Syrians are also studied in a wide range of fields including their admission to the country, discriminatory attitudes they encounter such as in housing, health, education and employment along with the alleged privileges they have. Based on the discussions towards "strangerhood" raised by many scholars spearheaded by Bauman, Simmel and Schütz, the study intends to focus on the experiences of locals and Syrians living together, regarding the fears of establishing close relations and the tendencies to scapegoat. The study has adopted the ethnographic approach, which is one of the qualitative research methods and conducted in-depth interviews with 40 people (20 Syrians and 20 locals) in 20 neighbourhoods of the Mersin district in Turkey. While each encounter between Syrians and the local people has some thresholds providing the interaction, they also contain imaginary walls and borders established upon the differences defined on the basis of language, religious rituals, lifestyles and cultural values. As Syrians are more visible in daily life, the local people raise concerns regarding the quality of public services and security while at the same time find themselves in a dilemma between the feelings of compassion and prejudice towards Syrians who have experienced a war. The decreasing interaction between inside and the outside reduces the chances to get to know each other and increases the negative myths, rumours and delusions. Syrians and the local people are in a relationship which could be described by Sennet's words of "interaction without integration" or what many interviewees say as "nothing more than nodding at each other".