Sağlıkta ve hastalıkta glikoproteinlerin rolü
The role of glycoproteins in health and discade
Yazar: NİMET ALÇAY
Danışman: DOÇ.DR. HAMDİ UYSAL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
ÖZETSağlık ve Hastalıkta Glikoproteinlerin RolüGlikobiyoloji, yeni ve modern moleküler biyoloji araştırma alanıdır veşekerlerin yapılarını, biyosentezlerini ve biyolojik görevlerini araştırır.Glikobiyoloji temel araştırma, tıp bilimi ve modern biyoteknolojide artanöneme sahiptir. Glikoproteinler, küçük fakat yapısal olarak kompleks olankovalan bağlı oligosakkaritler içerirler. Birçok plazma membran proteinihormonlar için reseptör olarak görev yapan veya dolaşımdaki diğer proteinlerve hücreler arası etkileşimlere aracılık eden proteinler glikoproteinyapısındadır. Glikozilasyon, proteinlerin sentezlendikten sonra meydana gelenen önemli değişimidir. Glikoproteinlerin karbonhidrat zincirlerinin fonksiyonuçeşitlidir: Proteini denatürasyona karşı dayanıklı kılarlar, proteini proteolitikparçalanmaya karşı korurlar, çözünürlüğünü arttırırlar veya hücreler arasıetkileşimlerde hücrelerin birbirini tanımasını sağlarlar.Glikozilasyon mekanizmasındaki değişiklikler, glikozilasyonda kullanılan substratmoleküller ve oluşan ürünlerde yapı, fonksiyon ve miktar açısından oluşan değişikliklerçeşitli hastalıkların oluşum ve gelişimlerinde etkili olabilmektedir. Yapılan çalışmalar birçok hastalıkta ve özelliklede kanser türünde glikoprotein sentezinin arttığını göstermiştir.Özellikle sialik asit değerlerinin kanserli olgularda yüksek olması, diğer klinik vebiyokimyasal kriterlerle birlikte serum sialik asit ölçümlerinin tanı koyma, hastalığıevrelendirme ve tedavide değerli bir laboratuar kriteri olarak kabul edilmektedir.Glikobiyoloji de önemli bir yeri olan glikoproteinlerin veteriner hekimliğindenziyade özellikle beşeri hekimlikte geniş bir çalışma ve uygulama alanıbulmuştur. Mevcut literatür çalışmaları glikoproteinlerle ilgili çalışmalarınveteriner alanında uygulanması ve hayvan hastalıklarının molekülermekanizmalarının anlaşılması ve teşhis ve tedavide kullanılmasıglikoproteinlerin rolü üzerine çalışılması gerektiği gerçeğini ortaya çıkarmıştır.Anahtar Kelimeler: Glikoproteinler, hastalık, glikozilasyon

Abstract:
SUMMARYThe Role of Glycoproteins in Health and DiseaseGlycobiology is the new research area of modern molecular biology, andit investigates the structure, biosynthesis and biological functions ofglycans. Glycobiology has an increasing importance in fundamentalresearch, medical science and modern biotechnology. Glycoproteinscontrain covalently linked oligosaccharides that are small but structurallycomplex. Most of the proteins that are integral components of the plasmamembrane and that function as receptors for hormones or other moleculesin the circulation, or that mediate interactions between cells, areglycoproteins. Indeed, glycosylation is the major postsyntheticmodification of proteins. The functions of carbohydrate chains of theresulting glycoproteins are diverse: they may stabilise the protein againstdenaturation, protect it from proteolytic degradation, enhance itssolubility, or serve as recognition signals to facilitate cell-cellinteraction.Changes in the mechanism and substrat molecules of glycosylationmay be effective in the development of diseases. Current studies showedthat levels of glycoproteins are increased in many diseases especially incancer. Particularly, sialic acid values are high in cancer patients, and thismay be a valuable criteria in the laboratory for the diagnosis andevaluation of diseases. Glycoproteins which are very important inglycobiologic studies are highly studied in human medicine rather thanveterinary medicine. Current literature studies suggest that studies of therole of glycoproteins in veterinary medicine could be very important forunderstanding the mechanism and diagnosis and treatment of animaldiseases.Key Words: Glycoproteins, Disease, Glycosylation