2000 sonrası Türk korku sinemasında efekt makyaj
Special effects makeup in Turkish horror cinema in 2000s
Yazar: NESLİ ÖZALP
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FAİK KARTELLİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Film Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Efekt = Effect ; Korku sineması = Horror film ; Makyaj = Make-up ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
2000'li yıllardan sonra büyük bir gelişim göstermeye başlayan Türk korku sineması film yapımcılarının da ilgisini çekmeyi başarmıştır. Özellikle Türk-İslam kültür yapısından beslenen "cin", "şeytan", "büyü" vb. konuları işleyen Türk Korku Sineması, 2000'li yıllar öncesinde toplamda 7 film ile sınırlı kalırken, 2000-2016 yılları arası çekilen 66 film ile yükselişe geçmiştir. Birbiri ardına çekilen ve içlerinde Dabbe (Hasan Karacadağ, 2005), Musallat (Alper Mestçi, 2007), Siccin (Alper Mestçi, 2014) gibi seri yapımların da yer aldığı filmlerle birlikte, hem senaryo açısından hem de teknik açıdan Türk korku sineması gelişmeye devam etmektedir.
Ana konumuz olan 2000 Sonrası Türk Korku Sinemasında Efekt Makyaj konusu ele alınmadan önce; çalışmanın ilk bölümünde insan psikolojisinde korku kavramı araştırılmış, korkunun sinemadaki tarihsel gelişimi ve sinemada korkunun edebiyat ve görsel sanat dalları ile ilişkisi incelenmiştir. Ardından makyaj ve makyajın sinemada kullanım ilkeleri olan karaktere, senaryonun geçtiği döneme, kostüme, oyuncunun yüzüne uygunluk ve estetik olması, korku filmlerinden örneklerle anlatılmıştır.
İkinci bölümde ise makyaj türlerine değinilmiş ve çalışmanın esas konusu olan efekt makyaj konusu detaylandırılarak dünya korku sinemasındaki teknik gelişimi araştırılmıştır. Korkunun efekt makyaj aracılığı ile görselleştirilmesi Gotik korku filmleri, doğaüstü korku filmleri, psikolojik korku filmleri, slasher filmleri, canavar filmleri ve body horror filmleri başlıkları altında filmlerden örneklerle incelenmiştir.
Türk korku sinemasında efekt makyajın gelişimi ve kullanım alanları üçüncü bölümde incelenmiştir. 2000'li yıllar öncesi salça ve öksürük şurubu ile kan yapılan dönemlerden, alanında uzman kişilerin profesyonel malzemelerle yaptıkları efekt makyaj uygulamalarına geçiş hem tarihsel açıdan hem de teknik açıdan ele alınarak, 2000'li yıllar ile birlikte Türk korku sinemasında kullanılmaya başlayan efekt makyaj malzemeleri ve uygulama alanları araştırılmıştır. Ayrıca 2000 sonrasında Türk korku sinemasında işlenen konular analiz edilerek doğal ve doğaüstü korkular olarak olmak üzere iki ana kategori belirlenmiş; bunlardan doğaüstü korkular kategorisi de kendi içinde kutsal korkular ve kutsal olmayan korkular olarak iki başlığa ayrılmıştır. Bu ana ve alt kategorilerde Gen (Togan Gökbakar, 2006), Htr2b:Dönüşüm (Osman Evre Tolga, 2012), Beyza'nın Kadınları (Mustafa Altoklar, 2006), Konak (Cem Akyoldaş, 2009), Dabbe, Semum (Hasan Karacadağ, 2008), Siccin, Musallat, Kabuslar Evi: Takip (Çağan Irmak, 2006), Kutsal Damacana: Dracoola (Korhan Bozkurt, 2011), Kabuslar Evi: Çarşamba Karısı (Uluç Bayraktar, 2006), Alkarısı: Cinnet (Muzaffer Gülçek, 2015), Okul (Yağmur Taylan ve Durul Taylan, 2004), Ümmü Sibyan: Zifir (Efe Hızır, 2014), Gulyabani (Orçun Benli, 2014), Tanıdık Yabancı (Uluç Bayraktar, 2006) , Ölüler Konuşmaz Ki (Yavuz Yalınkılıç, 1970) ve Ada: Zombilerin Düğünü (Talip Ertürk ve Murat Emir Eren, 2010) filmleri efekt makyajlar açısından incelenip makyaj uzmanlarının görüşlerine ve uygulama anlatımlarına yer verilmiştir.  

Anahtar Kelimeler: Korku, korku sineması, Türk Korku Sineması, makyaj, efekt makyaj

Abstract:
After its breakthrough in early 2000s; genre of Turkish Horror Cinema managed to draw attention of movie producers. Before 2000s, Turkish Horror Cinema was generally using the subjects of "Djinn," "Lucifer," and "witchcraft," –which are especially focused on Turkish-Islamic cultural texture- and had only 7 movies that can be classified under this genre. Between the years of 2000 and 2016, the number has shown a great increase to a total of 66 movies. Horror Movie genre of Turkish Cinema is constantly developing in terms of both scenario and technicalities through these consecutively made horror movies, including series such as Dabbe (Hasan Karacadağ, 2005), Musallat (Alper Mestçi, 2007) and Siccin (Alper Mestçi, 2014).
Before the analysis of the main subject of Effects Makeup in Turkish Horror Cinema after 2000s, the first chapter involves the horror notion in human psychology and its historical development in cinema in addition to its relation with literature and visual arts through cinema. Subsequently, makeup and its cinematic principles including being aesthetic, suitable to actor/actress's character and face, to the scripted era and to costume are explained through demonstrations from horror movies.
During the second chapter of the study, while the makeup categories are defined, technical evolution of effects makeup in horror cinema from worldwide perspective is analyzed in detail. Visualizing the horror via effects makeup is also examined by using samples from different categories such as Gothic horror movies, supernatural horror movies, psychological horror movies, slasher movies, monster movies and body horror movies.
This study investigates the progress and usage areas of effects makeup in Turkish Horror Cinema. While the transition from using tomato sauce and cough syrup as blood before 2000s to today's era of professional effects makeup materials is analyzed in historic and technical angles; these materials and usage areas of makeup are also examined. Moreover, two categories of "natural" and "supernatural" horror are identified based on the subject treated in Turkish Horror Cinema after 2000s. Additionally, supernatural horror movies are also classified as holy and non-holy ones. In these subcategories, movies such as Gen (Togan Gökbakar, 2006), Htr2b:Dönüşüm (Osman Evre Tolga, 2012), Beyza'nın Kadınları (Mustafa Altoklar, 2006), Konak (Cem Akyoldaş, 2009), Dabbe, Semum (Hasan Karacadağ, 2008), Siccin, Musallat, Kabuslar Evi: Takip (Çağan Irmak, 2006), Kutsal Damacana: Dracoola (Korhan Bozkurt, 2011), Kabuslar Evi: Çarşamba Karısı (Uluç Bayraktar, 2006), Alkarısı: Cinnet (Muzaffer Gülçek, 2015), Okul (Yağmur Taylan ve Durul Taylan, 2004), Ümmü Sibyan: Zifir (Efe Hızır, 2014), Gulyabani (Orçun Benli, 2014), Tanıdık Yabancı (Uluç Bayraktar, 2006) , Ölüler Konuşmaz Ki (Yavuz Yalınkılıç, 1970) and Ada: Zombilerin Düğünü (Talip Ertürk ve Murat Emir Eren, 2010) are studied from the viewpoint of makeup and practical narrations-opinions of makeup experts are also included.

Keywords: Horror, horror cinema, Turkish Horor Cinema, make up, special effect make up