Halk hukuku uygulamaları ve sürgün gelinler
Folk law practices and exiled brides
Yazar: HİCRAN KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. METİN ÖZARSLAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Ceza = Punishment ; Cinsel suçlar = Sex offenses ; Evlilik öncesi karşı cins ilişkileri = Relations of opposite sexes in premarriage ; Kültürel ilişkiler = Cultural relations ; Kültürel çoğulculuk = Multiculturalism ; Topluluk hukuku = Community law ; Yazılı olmayan hukuk = Unwritten law ; Örf-adetler = Traditions customs

Özet:
Hukuk, kadim zamanlardan günümüze kadar uzanan zaman içinde, topluma üye olan bireylerin karşılıklı hak ve sorumluklarını belirleyerek, bireyler arasındaki ilişki ve faaliyetleri düzenleyen kültürel bir sisteme karşılık gelmektedir. Aile, ekonomi, eğitim, din gibi kurumların sürekliliğine sağlamak adına çeşitli düzenlemelerle donatılmıştır. Devletin otoritesiyle güçlendirilmiş hukuk kurallarına ilaveten veya rağmen halk hukuk düzenlerinin düzen sağlama işlevini karşıladıkları görülmektedir. Bu gerçeklik, sosyal bilimler alanında Çoğulcu Hukuk Kuramı ile açıklanabilmektedir. Böylece devlet dışı hukuk düzenlerinin normlarını üretme, denetleme ve uygulama süreçleri tasvir edilebilmektedir. Araştırmada, yerel bir hukuk düzeninin normlarını nasıl ürettiği, denetlediği ve uyguladığı bu kuram bağlamında değerlendirilmiştir. Bu sahada gelenekselleşmiş Bakacak'tan aşırmak adlı ceza uygulamasının geçmişten günümüze nasıl yaşatıldığı, örnek vakalarla ele alınmaktadır. Türk hukuk tarihi boyunca, bu cezanın ilgili olduğu evlilik norm dışı cinsel davranışın değişim ve dönüşümü yapısal işlevsel kuram modelinin önerdiği kavramlar üzerinden tartışılmıştır. Çoğulcu Hukuk kuramı ve Yapısal İşlevsel Kuram bağlamında halk hukuku düzenlerinin norm kaynakları, normlarını denetleyen birimleri ve norm ihlalleri karşısında uyguladığı yaptırımlar kültürlerarası ve yerel örnekler üzerinden etüt edilmiştir.

Abstract:
Law, from archaic times until today, has corresponded to a cultural system regulating the relationship and activities between individuals by determining mutual rights and responsibilities. Yet, every practice that is formed in Folk Law become functional in parallel with the social institutions of the society it comes from. Folk Law guarantees the functions that social institutions face in communal living. In order to provide the continuity of institutions like family, economy, education and religion it is equipped with various arrangements. In addition to rules of law, that is reinforced with authority of government or in spite of them, it is seen that folk laws provide the function of keeping order. The reality is explored in social sciences as pluralist legal theory. In this way the process of non-governmental law orders, producing, controlling and conducting norms can be described. In this research how local law mechanisms produce, control and conduct norms is investigated in the context of this frame. The traditional sanction practice called putting exile in Kaya is dealt with from past to present by this case study. During Turkish Law history, the sanctions of premarital behavior is discussed through both functional structural theory and pluralist legal theory.