Okul öncesi dönem çocuklarda ebeveyn yeme davranışı, ebeveyn besleme tarzı ve çocukluk obezitesi ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of parental eating behavior, parental feeding style and their relationship with childhood obesity in preschool children
Yazar: HASİBE ULUSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLPERİ DEMİR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Beslenme Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; Duygusal yeme = Emotional eating ; Ebeveyn davranışı = Parenting behaviors ; Obezite = Obesity ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Yeme davranışı = Eating behaviour

Özet:
Bu araştırma, ebeveynlerin yeme davranışlarının, çocuklarını besleme tarzlarının ve obeziteyle ilişkisinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya; Konya'da yaşayan 3-6 yaş arasındaki 274 çocuk ve ebeveyni katılmıştır. Veriler, anket aracılığı ile toplanmıştır. Verilerin analizi, bilgisayarda istatistik programı kullanılarak yapılmıştır.
Araştırmanın sonucunda, ebeveynlerde en fazla "bilişsel kısıtlama", en az "duygusal yeme" davranışı olduğu saptanmıştır. Annelerin "bilişsel kısıtlama" puanı daha yüksektir (p<0.05). 30-39 yaş grubundaki ebeveynlerde "kontrolsüz yeme" ve "duygusal yeme" puanları daha yüksek saptanmıştır (p<0.05). Üniversite/lisansüstü mezunu ebeveynlerin "duygusal yeme" puanı daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Ebeveynlerin BKİ'leri arttıkça "kontrolsüz yeme" ve "duygusal yeme" puanları artmaktadır (p<0.05). Ebeveynlerin yeme davranışı ile çocukların yaşa göre BKİ z-skoru dağılımı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p˃0.05). Ebeveynlerin çocuklarını beslerken; en fazla "cesaretlendirici besleme", en az "yardımcı besleme" davranışları gösterdikleri saptanmıştır. Ebeveynlerin eğitim düzeyi arttıkça "cesaretlendirici besleme" puanı artmaktadır (p<0.05). Ebeveynlerin çocuklarını besleme uygulamaları ile çocukların cinsiyeti, çocukların yaşa göre BKİ z-skoru dağılımı, ebeveynlerin yaşı ve ebeveynlerin BKİ dağılımı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p˃0.05). Ebeveynlerin "kontrolsüz yeme" davranışı ile; çocuğu "toleranslı kontrollü besleme" (r=-0.126, p<0.05), "duygusal besleme" (r=0.226, p<0.01) ve "yardımcı besleme" (r=0.169, p<0.01) uygulamaları arasında zayıf düzeyde korelasyon saptanmıştır. Ebeveynlerin "duygusal yeme" davranışı ile; çocuğu "duygusal besleme" (r=0.194, p<0.01) davranışları arasında zayıf düzeyde ilişki bulunmuştur.
Çalışmada, ebeveyn yeme davranışı ile ebeveynlerin çocuklarını besleme tarzı ilişkili bulunmuştur. Ebeveyn yeme davranışının ve ebeveyn besleme tarzının çocuklarda görülen obezite üzerindeki etkisini daha net ortaya koyabilmek için uzun süreli ve gözleme dayalı yapılacak çalışmaların yararlı olacağı düşünülmektedir.

Anahtar kelimeler: Ebeveyn Besleme Tarzı, Ebeveyn Yeme Davranışı, Obezite, Okul Öncesi Dönem

Abstract:
This study was carried out to determine the relationship of parents' eating behaviors, feeding styles of their children with obesity. 274 children aged 3-6 and their parents living in Konya participated in the study. Data were collected through a questionnaire. Data were analyzed by using a statistical program on the computer.
As a result of the study, it was found that the parents had the most "cognitive restriction" and the least "emotional eating" behavior. Mothers '"cognitive restriction" score was higher (p<0.05). "Uncontrolled eating" and "emotional eating" scores were found to be higher in the parents in the 30-39 age group (p<0.05). "Uncontrolled eating" and "emotional eating" scores increased as the BMI of the parents increase (p<0.05). There was no significant relationship between the eating behavior of the parents and the distribution of BMI z-score by age of the children (p˃0.05). It was found that parents showed the most "encouraging feeding" and the least "instrumental feeding" behaviors when feeding their children. As parents' education level increased, the "encouraging feeding" score increased (p<0.05). There was no significant relationship between the feeding practices of parents and the gender of children, their distribution of BMI z-score by age and the age of parents, BMI distribution of theparents (p˃0.05). It was determined that there was a weak level correlation between parents' "uncontrolled eating" behavior, "tolerant controlled feeding" (r=-0.126, p<0.05), "emotional feeding" (r=0.226, p<0.01) and "instrumental feeding" (r=0.169, p<0.01). It was found that there was a weak correlation between the parents' "emotional eating" behavior and "emotional feeding" (r=0.194, p<0.01).
In the study, parental eating behavior was found to be related to the parents feding style. It is thought that long-term and observational studies will be useful in order to reveal the effect of parental eating behavior and parental feeding style on obesity in children.

Keywords: Parental Feeding Style, Parental Eating Behavior, Obesity, Preschool Period