İlk atak psikoz olgularında obsesif kompulsif belirtilerin yaygınlığı ve klinik değişkenler ile ilişkisi: Altı aylık izleme çalışması
Prevalance and correlates with clinical variables of obsessive compulsive symptoms in patients with first episode psychosis: A six month follow-up study
Yazar: GÜL UZUNDERE METE
Danışman: PROF. DR. ÖZCAN UZUN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Psikotik bozukluklar = Psychotic disorders

Özet:
Amaç: İlk atak psikoz hastalarına eşlik eden obsesif-kompulsif semptomların yaygınlığı ve izlemde obsesif-kompulsif semptomların varlığının hastalık şiddetine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Kliniğinde ayaktan ya da yatarak tedavi gören ve çalışmaya dahil edilme kriterlerine uygun olan 20 ilk atak psikoz olgusu dahil edilmiştir. Olguların tanıları DSM-5 için Yapılandırılmış Klinik Görüşmenin Klinisyen Versiyonu (SCID-5/CV) ile kesinleştirilmiş olup ek psikiyatrik tanısı olan olgular çalışmaya dahil edilmemiştir. Olgular 6 ay boyunca izlenmiştir ve aylık olarak Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), Yale-Brown Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği (Y-BOKÖ), Klinik Global İzlenim Ölçeği (CGI) uygulanmıştır.
Bulgular: İlk atak psikoz olgularının erkek cinsiyette olma, bekar olma, kentte yaşama ve ailesinde ruhsal hastalığa sahip olma oranının yüksek olduğu belirlendi. İlk atak psikoz olgularının %40'ında obsesif kompulsif semptomlar izlendi. Obsesif kompulsif semptom durumuna göre grupların sosyodemografik özellikleri arasında fark bulunmadı. Obsesif kompulsif semptomları olan ilk atak psikoz olgularının başlangıç PANNS toplam puanlarının daha yüksek olduğu belirlendi. İzlem süresince olguların PANNS, CGI ve Y-BOKÖ puanları anlamlı ölçüde düşme saptandı. Obsesif kompulsif semptomu olan olguların PANNS, CGI ve Y-BOKÖ puanlarında istatiksel olarak anlamlı düşme 4. ayda başlarken, obsesif kompulsif semptomu olmayan olgularda PANNS, CGI puanlarında istatiksel olarak anlamlı düşme 3. ayda başladı. İzlem sonunda gruplar arasında istatiksel olarak anlamlı fark yoktu. Obsesif kompulsif semptomu olan ilk atak psikoz olgularının Y-BOKÖ toplam puanları ile PANNS toplam ve CGI hastalık şiddeti alt ölçeği puanları arasında korelasyon bulunmadı.
Sonuç: Obsesif kompulsif semptomları olan ilk atak psikoz olgularının başlangıç Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği toplam puanlarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Obsesif kompulsif semptomu olan olgularda klinik ölçeklerle değerlendirilen belirtilerde düzelme daha geç ortaya çıkmıştır. Ancak, izlem sonunda (6. Ayda) gruplar arasında istatiksel olarak anlamlı fark kalmamıştır. İlk atak psikoz olgu grupları arasında obsesif kompulsif semptomlar ve hastalık şiddeti arasında korelasyon bulunmamıştır.

Anahtar Kelimeler: İlk atak psikoz, obsesif kompulsif semptomlar, izlem, hastalık şiddeti

Abstract:
Objective: The aim of the study is to observe the obsessive- compulsive symptoms in patients with first episode psychosis and their effect on clinical symptom severity.
Materials and Methods: 20 first episode psychosis patients who were being treated at Psychiatry Clinic of Gulhane Training and Research Hospital as either in or outpatient and compatible to the including criteria were included in the study. The diagnosis was determined using Structured clinical interview for DSM-5 Disorders: clinician version (SCID-5/CV) and patients with comorbid psychiatric disorders were excluded. Patients were followed for 6 months and monthly evaluated with Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS), Yale- Brown Obsession and compulsion Scale (YBOCS) and Clinical Global İmpressions (CGI) Scale.
Results: First episode psychosis patients were more likely to be male, single, and living in urban areas and to have more members with psychiatric disorders in their family. There was no significant difference in sociodemographic features according to the obsessive- compulsive symptoms among the patients. Initial PANSS scores of patients with obsessive compulsive symptoms were higher. During the follow up PANSS, CGI and YBOCS scores of the patients were reduced significantly. Although the reduction in PANSS, CGI and YBOCS scores of the patients with obsessive compulsive symptoms was statistically apparent at 4. month, the reduction in the scales of patients without obsessive compulsive symptoms was apparent at 3. month. By the end of the trial, there was no significant difference among the groups. Furthermore, there was no correlation between Y-BOCS total scores and PANNS total and CGI disease severity subscale scores in first episode psychosis patients with obsessive-compulsive symptoms.
Conclusion: The results of the study showed that first episode psychosis patients with obsessive-compulsive symptoms had significantly higher scores in PANSS total at the beginning of the trial. Symptomatological improvement evaluated with clinical scales occured later for the group with obsessive compulsive symptoms. However at the end of the trial period (6 months) there was no statistically significant difference between the groups. Among the groups of first episode psychosis patients there was no statistically significant correlation between obsessive compulsive symptoms and disease severity.

Keywords: First episode psychosis, Obsessive compulsive symptoms, Follow up, Severity