Türkiye'de geleneksel din anlayışı ve medya: Nihat Hatipoğlu örneği
Traditional understanding of religion and media in Turkey: A case of Ni̇hat Hati̇poğlu
Yazar: GÜLSEREN FEDAKAR GÖNÜL
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET CEM ŞAHİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din adamları = Clergymen ; Din anlayışı = Understanding of religion ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Geleneksel değerler = Traditional values ; Geleneksel eğilim = Traditional tendency ; Hatipoğlu, Nihat = Hatipoğlu, Nihat ; Medya = Media ; Televizyon = Television ; Televizyon yayınları = Television broadcasts ; Vaiz = Preacher

Özet:
Dinin modern dünyadaki karşılığı ve onun anlam dünyasını daha iyi anlamak için, günümüz toplumundaki dindarların hangi dini konularla ilgilendiklerine dikkat etmek gerekmektedir. Bu yüzden bu çalışmada halkın zihnini meşgul eden sorular üzerinden, halkın günümüzde inandığı geleneksel din anlayışını tespit etmeye çalıştık. Önceleri insanlar din adamlarına ve dini bilgiye ulaşmak için ibadet yerlerini kullanırken, küreselleşen dünyada mesajların hızlı bir şekilde alıcıya ulaşmasını sağlayan medya organlarının etkini bir biçimde kullanmaya başlanmasıyla, insanlar dini bilgiyi medyadan edinebilmektedir. Biz de bu çalışmada insanların zihnindeki geleneksel din anlayışını, Hatipoğlu'nun televizyon programına gelen soruları inceleyerek analiz etmeye çalıştık. Çalışmada Nihat Hatipoğlu'nun programlarından 2016 Eylül – 2018 Haziran ayları arasında yayınlanan "Nihat Hatipoğlu Sorularınızı Cevaplıyor" programları ve sadece Ramazan döneminde yayınlanan "Nihat Hatipoğlu İle İftar" programlarından toplam 45 program sistematik örnekleme yöntemiyle seçilerek izlenmiş ve sorulan sorular incelenerek içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Toplamda 500 soru bu çalışma kapsamında incelenmiştir. Birinci bölümde, konunun kavramsal çerçevesinde Türkiye'nin Müslüman olma ve modernleşme süreci, geleneksel din anlayışı, medya ve din konularına yer verilmiş ve ilgili literatür çalışmaları yapılmıştır. İkinci bölümde ise belirtilen dini programlara sorulan sorular incelenmiş, bulgular tartışılmıştır. Ayrıca vaizin ve medyanın konuya etkisi konusunda da değerlendirmeler yapılmıştır. Sonuç kısmında ise çalışmadan çıkarılan sonuçlara yer verilmiştir

Abstract:
In order to better understand the meaning of religion in the modern world and its semantic meaning, it is necessary to pay attention to which religious subjects of today's society are interested in. Therefore, in this study, we tried to determine the traditional understanding of religion that people believe today through the questions that engage the mind of the people. At first, people used religious places to reach clergy and religious knowledge, and in the globalizing world, people began to use religious information effectively by the use of media which enabled the messages to reach the recipient quickly. In this study, we tried to analyze the traditional religious understanding in the minds of people by examining the questions that were asked to Hatipoğlu's television program. In this study, a total of 45 programs from "Nihat Hatipoğlu Sorularınızı Cevaplıyor" and "Nihat Hatipoğlu İle İftar" which were published between September 2016 and June 2018 were analyzed by systematic sampling method. A total of 500 questions were analyzed in this study. In the first section, in the conceptual framework, the issues of Turkey's Islamization and modernization process, the traditional understanding of religion, media and religion were included and related literature were given. In the second part, the questions asked to the religious programs are examined and the findings are discussed. In addition, the impact of the preacher and the media on the issue was evaluated. In the conclusion part, the conclusions drawn from the study are given