Etik liderlik ve işyeri sapkın davranışları ilişkisinde ahlaki uzaklaşma ve güç mesafesi oryantasyonunun rolü
The role of moral disengagement and power distance orientation in the relationship between ethical leadership and workplace deviance behaviors
Yazar: EMRE BURAK EKMEKÇİOĞLU
Danışman: PROF. DR. ENVER AYDOĞAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Etik liderlik = Ethical leadership ; Güç mesafesi = Power distance ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Norm dışı davranış = Deviant behaviour ; Oryantasyon = Orientation ; Sapmış davranış = Deviant behaviour ; Uzlaşma = Reconciliation

Özet:
Son yıllarda liderlerin takipçilerinin etik dışı davranışlarını nasıl etkilediklerine yönelik yapılan araştırmaların sayısı giderek artmaktadır. Ancak çok az ampirik çalışma liderlerin takipçilerin etik davranışını etkileyebilecek zihinsel süreçleri ve güç mesafesi oryantasyonunun rolünü incelemiştir. Bu çalışmada, etik liderlik ve işyeri sapkın davranışları arasındaki ilişkide, ahlaki uzaklaşma eğiliminin aracı rolü ve güç mesafesi oryantasyonunun düzenleyici rolü incelenmiştir. Ana araştırma yapılmadan önce ahlaki uzaklaşma, güç mesafesi oryantasyonu ve işyeri sapkın davranışları ölçeklerinin Türkçe formlarının farklı örneklemlerde geçerlilik ve güvenilirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri Ankara'da bir organize sanayi bölgesinde çeşitli üretim işletmelerinde çalışan toplam 388 çalışandan elde edilmiştir. Korelasyon ve regresyon analizleriyle değişkenler arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Tahmin edildiği üzere etik liderliğin işyeri sapkın davranışlarına negatif  etkisinde ahlaki uzaklaşmanın kısmi aracılık rolü; ve güç mesafesi oryantasyonunun etik liderlik ve ahlaki uzaklaşma ilişkisinde düzenleyici rolü tespit edilmiştir. Sonuçlar ayrıca etik liderliğin işyeri sapkın davranışlarına ahlaki uzaklaşma aracılığıyla dolaylı negatif etkisinin güç mesafesi oryantasyonu tarafından düzenlendiğini göstermiştir. Mevcut araştırmada kesitsel araştırma deseni tercih edildiğinden araştırmada varsayımsal ilişkiler için nedensel çıkarımlar geçekleştirilemez. Bunun için gelecekteki çalışmalarda boylamsal çalışmaların yapılması önerilmektedir. Bununla birlikte, araştırmada elde edilen bulguların teorik ve pratik sonuçları ele alınmıştır.

Abstract:
In recent years, there has been a growing number of studies on how leaders influence unethical behaviors of their followers. However, very few empirical studies have examined the role of mental processes and power distance orientation, which may affect the ethical behavior of the followers. In this study, the mediating role of moral disengagement in the relationship between ethical leadership and workplace deviance, as well as the moderating role of power distance orientation in those relationship were examined. The validity and reliability analyzes of the Turkish version of the moral disengagement, power distance orientation and workplace deviant behaviors scales in different samples were performed before the main study was conducted. Data were collected from a total of 388 employees working in various industrial enterprises in an organized industrial zone in Ankara. Correlation and regression analyses were conducted to investigate the relations between variables. As predicted, the partial mediating role of moral disengagement in the negative effect of ethical leadership on workplace deviance, and moderating role of power distance orientation in relationship between ethical leadership and moral disengagement were determined. The results also indicated that the negative indirect effect of ethical leadership on workplace deviance through moral disengagement was moderated by power distance orientation. As the cross-sectional research design is preferred in the present study, causal inferences in hypothetical relations cannot be realized in the research. In order to obtain causal inferences, longitudinal studies are recommended in future studies. Theoretical and practical implications of these findings are addressed herein.