Multıple skleroz tanılı hastalarda beslenme durumu ve disfaji sıklığının taranması
Screening of nutritional status and dysphagia frequency in patients with multiple sclerosis diagnosis
Yazar: İPEK ÇAĞIR YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. MEHMET UFUK ALUÇLU
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Multipl skleroz (MS) sıklıkla genç erişkinleri etkileyen
enflamatuvar ve nörodejeneratif bir hastalıktır. MS, dünya genelinde her 100.000
kişiden 50-300 kişide görülmektedir. Disfaji; MS hastalarında yaygın olarak
görülmekte olup, hastaların yaşam kalitesini düşürmektedir. Ayrıca; aspirasyon
pnömonisi, dehidratasyon, malnütrisyon, yutma kaygısı gibi akut ve kronik
komplikasyonlara da yol açarak mortalite ve morbiditeyi artırmaktadır. Disfajinin
neden olduğu en önemli komplikasyonlardan biri beslenme bozukluğudur.
Çalışmamızın amacı, Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi nöroloji polikliniğine
başvuran ve çalışmaya katılmayı kabul eden MS tanılı hastalarda malnütrisyon ve
disfaji sıklığını belirlemek ve hastaların tanımlayıcı verileri ile ilişkisini incelemektir.
MATERYAL VE METOT: Cinsiyet farkı gözetmeksizin 18 yaş ve üstü
hastalar, Mc donalds kriterlerıne gore MS tanısı alan hastalar çalışmaya dahil
edilmiştir. Çalışmamızda, katılımcılardan ve birinici derece yakınlarından
bilgilendirme onamı aldıktan sonra hasta tanımlama formunu, Nütrisyonel Risk
Tarama testini (NRS 2002) ve Yutma Fonksiyonu Tarama testini (EAT-10)
doldurmaları istenmiştir. Analizler SPSS 27.0 istatistik programı ile yapılmıştır.
BULGULAR: Çalışmamıza 150 MS tanılı hasta dahil edilmiştir.
Çalışmamızda hastaların %73,3'ü kadın, %66,7'si sosyal güvencesi SSK, %68'i evli,
%36,7'si üniversite mezunu, %39,3'ü ev hanımı ve %24'ü sigara içmekte idi.
Hastaların MS I.basamak tedavileri içinde %40,7'si İnterferon Beta ve %24,7'si
teriflunomid kullanmaktadır. Hastaların MS II.basamak tedavileri içinde %50'si
ocrelizumab ve %34'ü fingolimod kullanmaktadır. Hastaların yaş 39,23±12,04, beden
kitle indeksi (BKİ) 24,81±4,35, EDSS puan 3,36±2,25, NRS 2002 puan 0,11±0,39 ve
EAT 10 puan ortalaması 0,14±0,61 idi. Kadın hastaların EDSS puanı, erkek
hastalardan anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur. Bekar hastaların EDSS puanı,
evli hastalara göre anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur. Sigara kullanan
hastaların NRS 2002 puanları, kullanmayan hastalara göre anlamlı düzeyde daha
yüksek bulunmuştur. Spinal kord tutulumu ve infratentoryal tutulumu olan hastaların
EDSS puanları, tutulum olmayan hastalara göre anlamlı düzeyde daha yüksek
bulunmuştur. Ocrelizumab kullanan hastaların EDSS puanı, kullanmayanlara göre
anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Kladribin kullanan hastaların EDSS puanı,
kullanmayanlara göre anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur. Yaş ilerledikçe
EDSS, EAT-10 puanları ve BKİ değerlerinin arttığı bulunmuştur.
SONUÇ VE ÖNERİLER: Çalışmamızda poliklinik takipli MS hastalarında
disfaji ve malnütrisyon sıklığı düşük olarak değerlendirilmiştir. Bulguların
genellenebilirliğini artırmak için daha geniş popülasyonlarda ve farklı coğrafi
bölgelerde benzer çalışmalar yapılmalıdır.
ANAHTAR KELİMELER: Multipl Skleroz, NRS 2002, EAT 10, EDSS, Disfaji

Abstract:
INTRODUCTION AND AIM: Multiple sclerosis (MS) is an inflammatory
and neurodegenerative disease that frequently affects young adults. Globally, MS
affects 50 to 300 individuals per 100,000 population. Dysphagia is common among
MS patients and significantly reduces their quality of life. Additionally, it leads to both
acute and chronic complications such as aspiration pneumonia, dehydration,
malnutrition, and swallowing anxiety, thereby increasing both mortality and
morbidity. One of the most significant complications caused by dysphagia is
nutritional disorders. The aim of our study is to determine the prevalence of
malnutrition and dysphagia in MS patients attending the neurology clinic at Dicle
University Medical Faculty Hospital and to examine the relationship of these
conditions with the patients' demographic data.
MATERIALS AND METHODS: Patients aged 18 and over, regardless of
gender, who were diagnosed with MS according to the McDonald criteria, were
included in the study. After obtaining informed consent from the participants and their
first-degree relatives, they were asked to complete a patient identification form, the
Nutritional Risk Screening (NRS 2002), and the Swallowing Function Screening Test
(EAT-10). Analyses were conducted using the SPSS 27.0 statistical software.
RESULTS: A total of 150 MS patients were included in our study. Of the
patients, 73.3% were female, 66.7% had social security through SSK, 68% were
married, 36.7% were university graduates, 39.3% were housewives, and 24% were
smokers. Among the primary treatments for MS, 40.7% were using Interferon Beta
and 24.7% were using Teriflunomide. For secondary treatments, 50% were using
Ocrelizumab and 34% were using Fingolimod. The mean age of the patients was
39.23±12.04 years, with a mean Body Mass Index (BMI) of 24.81±4.35, a mean EDSS
score of 3.36±2.25, a mean NRS 2002 score of 0.11±0.39, and a mean EAT-10 score
of 0.14±0.61. Female patients had significantly lower EDSS scores compared to male
patients. Single patients had significantly lower EDSS scores compared to married
patients. Smokers had significantly higher NRS 2002 scores compared to nonsmokers. Patients with spinal cord and infratentorial involvement had significantly
higher EDSS scores compared to those without such involvement. Patients using
Ocrelizumab had significantly higher EDSS scores compared to those not using it.
Patients using Cladribine had significantly lower EDSS scores compared to those not
using it. It was found that with increasing age, EDSS, EAT-10 scores, and BMI values
also increased.
CONCLUSION AND RECOMMENDATIONS: In our study, the
prevalence of dysphagia and malnutrition was evaluated as low among outpatient MS
patients. To increase the generalizability of the findings, similar studies should be
conducted in larger populations and different geographical regions.
KEYWORDS: Multiple Sclerosis, NRS 2002, EAT-10, EDSS, Dysphagia