Kastamonu yöresi ormancılık uygulamalarının su kalitesine etkisi
Effects of forestry applications to water quality in Kastamonu region
Yazar: SENEM GÜNEŞ ŞEN
Danışman: DOÇ. DR. MİRAÇ AYDIN
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Su kalitesi = Water quality

Özet:
Bu çalışmada, Kastamonu yöresinde ormancılık uygulamaları kapsamında yapılan aralama kesimlerinin seçilen su kalitesi parametrelerine etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla, amenajman planında belirlenen üretim miktarlarına göre yapılan farklı kesim oranlarının dere suyunun kalitesine etkisi belirlemek için yukarı aşağı metodu ile aralama kesimlerinden önce, aralama kesimi zamanı ve aralama kesimlerinden sonra, dere üzerinde belirlenen iki noktadan on beş günde bir olmak üzere ayda iki kere su örnekleri alınarak analizleri yapılmıştır. Çalışmada veri toplama süreci 2019 Ağustos ayından 2021 Mart ayının sonuna kadar devam etmiştir. Çalışma kapsamında dere suyunun kalitesinde meydana gelen değişikliklerin belirlenmesi amacı ile pH, elektrik iletkenlik (EC), toplam çözünmüş madde (TDS), bulanıklık, çözünmüş oksijen (DO), nitrit (NO2ˉ), nitrat (NO3ˉ), sodyum (Na+), magnezyum (Mg+2), kalsiyum (Ca+2), potasyum (K+) ve fosfor (P+) parametrelerinin analizleri yapılmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre, dere sularını Yerüstü Su Kalitesi Yönetmeliğine (YSKY) göre değerlendirdiğimizde pH, Ca, Mg, Na ve K parametreleri açısından I. Sınıf su kalitesi sınıfında, EC, TDS, DO, NO2ˉ, NO3ˉ ve P parametreleri açısından ise dere sularının bir kısmı I. Sınıf su kalitesi sınıfında bir kısmı ise II. Sınıf su kalitesi sınıfında yer almaktadır. Su kalitesi parametrelerinden pH, TDS, bulanıklık ve DO değerlerinde aralamadan önceki üç aylık dönem, aralama zamanı ve aralamadan sonraki üçer aylık dönemlerde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadığı, EC, NO2ˉ, NO3ˉ, Na+, Mg+2, Ca+2, K+ ve P+ değerlerinde ise istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. Aralamalarda uygulanan kesim oranları dokuz grup olarak değerlendirildiğinde aralama oranları ile EC, TDS, DO, NO3ˉ ve K+ değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunduğu, pH, bulanıklık, NO2ˉ, Mg+2, Ca+2, Na+ ve P+ değerleri arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı belirlenmiştir. Aralamalarda uygulanan kesim oranları üçlü grup olarak değerlendirildiğinde aralama oranları ile EC, TDS, DO, NO3ˉ, Mg+2, K+2, Na+ ve P+ değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunduğu, pH, bulanıklık NO2ˉ   ve Ca+2 değerleri arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı belirlenmiştir. Aralamada uygulanan kesim oranlarının EC, TDS, DO, NO2ˉ, NO3ˉ, Na+, Mg+2, Ca+2, K+ ve P+ değerleri üzerine etkileri bakımından istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunduğu, pH ve bulanıklık değerleri üzerine etkileri bakımından ise istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, the effects of thinning made within the scope of forestry practices in the Kastamonu region on some water quality parameters were investigated. For this purpose, the above and below method was used to determine the effect of different cutting ratios made according to the production amounts determined in the forest management plan on the stream water quality. Before the thinning, at the time of the thinning and after the thinning, water samples were taken from two designated points on the stream, twice a month, and their analysis was carried out. The data collection process in the study continued from August 2019 to the end of March 2021. Within the scope of the study, to determine the changes in the quality of the stream water some parameters were analyzed such as pH, electrical conductivity (EC), total dissolved matter (TDS), turbidity, dissolved oxygen (DO), nitrite (NO2ˉ), nitrate (NO3ˉ), sodium (Na+), magnesium (Mg+2), calcium (Ca+2), potassium (K+) and phosphorus (P+). According to the results, when we evaluate the stream waters according to the Surface Water Quality Regulation, they are in Class I water quality class in terms of pH, Ca, Mg, Na, and K parameters. In EC, TDS, DO, NO2ˉ, NO3ˉ, and P parameters, some of the stream waters are in Class I water quality class and some are in Class II water quality class. It was determined that there was no statistically significant difference in pH, TDS, turbidity and DO values, which are water quality parameters, in the three-month period before the thinning, the thinning time and the three-month periods after the thinning. However, there was a statistically significant difference in EC, NO2ˉ, NO3ˉ, Na+, Mg+2, Ca+2, K+ and P+ values. When the cut-off rates applied in thinning were evaluated as nine groups, it was found that there was a statistically significant relationship between the thinning rates and EC, TDS, DO, NO3ˉ and K+ values; It was determined that there was no statistically significant relationship between pH, turbidity, NO2ˉ, Mg+2, Ca+2, Na+, and P+ values. When the cut-off rates applied in thinning were evaluated as a triple group, there was a statistically significant relationship between the thinning rates and EC, TDS, DO, NO3ˉ, Mg+2, K+2, Na+, and P+ values; It was determined that there was no statistically significant relationship between pH, turbidity NO2ˉ and Ca+2 values. There was a statistically significant difference in terms of the effects of the cut-off ratios applied in thinning on EC, TDS, DO, NO2ˉ, NO3ˉ, Na+, Mg+2, Ca+2, K+, and P+ values; It was determined that there was no statistically significant difference in terms of the effects on pH and turbidity values.