Türkiye Cumhuriyeti 1982 anayasası bağlamında özellikle koalisyon hükümetleri döneminde gerçekleştirilen Avrupa Birliği eksenli anayasal gelişmeler
Constitutional amendments based on European Union by especially coalition governments in 1982 Turkish constitution
Yazar: GALİP EMRE YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YAŞAR SEVÜK
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Anayasa 1982 = Constitution 1982 ; Anayasa = Constitution ; Anayasa değişiklikleri = Constitutional amendments ; Avrupa Birliği = European Union ; Kamu hukuku = Public law ; Koalisyon = Coalition ; Koalisyon hükümetleri = Coalition government ; Türk Anayasası = Turkish Constitution

Özet:
Avrupa bütünleşmesinde ilk adım,  Federal Almanya, Fransa, İtalya, Belçika, Hollanda ve Lüksemburg'un kömür ve çelikte ortak pazar kurmalarıyla atıldı. Altı üye devlet, 25 Mart 1957'de Roma Antlaşması'nı imzalayarak Avrupa Ekonomik Topluluğu'nu (AET) kurdu. 1992 Maastricht Antlaşması ile Topluluk kurumları güçlendirildi ve daha geniş yetkilere sahip oldu, böylece Avrupa Birliği (AB) doğdu. Türkiye AET ile yakın iş birliği içinde olmak isteyen ülkelerden biridir. Bu iş birliği, Ankara Anlaşması olarak bilinen bir "ortaklık anlaşması" çerçevesinde 12 Eylül 1963 yılında gerçekleşmiştir. Türkiye 14 Nisan 1987''de tam üyelik başvurusunda bulundu. Türkiye ve AB arasındaki "Gümrük Birliği" 1 Ocak 1996'da yürürlüğe girdi. Avrupa Konseyi, Komisyon'un ikinci Türkiye Raporu'ndaki tavsiyelere uyarak 1999 Aralık ayında Helsinki Zirvesinde Türkiye'ye AB üyeliği için aday ülke statüsünü verdi. Türkiye'nin AB'ye katılım müzakereleri 3 Ekim 2005'te başladı. Türkiye 1982 Anayasası döneminde AB yolunda önemli kazanımlar elde edebilmek için çok sayıda anayasa değişikliği ve hukuk reformu gerçekleştirmiştir. Bu alanda yapılan ilk ve önemli anayasal değişiklikler koalisyon hükümetleri döneminde (19-21. parlementolar) gerçekleştirilmiştir. Prof. Dr. Tansu Çiller döneminde (DYP-SHP) radyo, televizyon ve habercilik hakkındaki 3913 sayılı değişiklik ve sendikal faaliyetler vb. hakkında 4121 sayılı değişiklikler gerçekleştirilmiştir. Bülent Ecevit (DSP-ANAP-MHP) döneminde 4446, 4388, 4709 ve 4720 sayılı değişiklikler yapılmıştır. Bundan sonra Türkiye, 1999 yılında gerçekleşen Avrupa Zirvesi'nde resmi olarak aday ülke olmuştur. Daha sonra yine Bülent Ecevit'in başbakanlığı döneminde I. II. ve III. AB uyum paketleri çıkartılmıştır. Bu paketlerde, Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu, Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu, Türk Ceza Kanunu, Terörle Mücadele Kanunu gibi pek çok alanda Avrupa Birliği'ne yönelik iyileştirmelere gidilmiştir. Koalisyon Hükümetlerinin ardından AK Parti hükümetleri döneminde de bu çabalar devam ettirilmiş ve AB yolunda dört adet uyum yasa paketi daha çıkartılmıştır. Fakat Türkiye-AB üyelik sürecinde istenen sonuca henüz ulaşılamamıştır. Bu çalışmada, AB oluşum süreci, AB Türkiye ilişkileri ve 1982 Anayasası'nda özellikle koalisyon hükümetleri döneminde yapılan anayasal değişiklikler incelenmektedir.

Abstract:
The common market for coal and steel established between Federal German Republic, France, Italy, Belgium, Netherland and  Luxembourg was to be the first step towards European integration. On 25 March 1957, six member states established the European Economic Community (EEC) by signing the Treaty of Rome. The Maastricht Treaty in 1992 served to further strengthen Community institutions and endow them with additional powers, giving birth to the European Union (EU). Turkey was one of the countries to seek close cooperation with the European Economic Community (EEC). This cooperation was realised in the framework of an "association agreement", known as the Ankara Agreement, which was signed on 12 September 1963. Turkey submits application for full membership on 14 April 1987. The Customs Union between Turkey and the EU takes effect on 1 January 1996. At the Helsinki Summit in December of 1999, the European Council gives Turkey the status of candidate country for EU membership, following the Commission's recommendation in its second Regular Report on Turkey. Accession Negotiations open on 3 October 2005. It was made several constıtutıonal amendments in 1982 Turkısh Constitution since Turkey has entered into the process of candidateship to the EU. During the 1982 constitution, Turkey has made a large number of constitutional amendments and law reform in order to obtain significant gains towards EU. The first and most important constitutional amendments in this area were made during the coalition governments (parliaments 19-21). In the period of Professor Dr. Tansu Ciller (DYP-SHP), amendment numbered 3913 on radio, television and journalism and numbered 4121 amendments on trade union activities etc. have been made. In the period of Bülent Ecevit (DSP-ANAP-MHP), 4446, 4388, 4709 and 4720 amendments were made. After that, Turkey has been a candidate country as an official at the European Summit in 1999. Later on, during the reign of Bülent Ecevit, I. II. and III. EU compliance packages have been issued. In these packages, improvements have been made towards the European Union in many areas such as the Code of Criminal Procedure, the Code of Civil Procedure, the Turkish Penal Code and the Anti-Terror Law. Following the Coalition Governments, these efforts were continued during the AK Party governments and four more harmonization law packages were enacted on the road to the EU. But Turkey-EU accession process has not yet reached the desired results. In this study, EU formation process, EU and Turkey's history and constitutional amendments by especially coalition governments in 1982 Turkish Constitution are investigated