Acil servise başvuran diyabetik ketoasidoz tanılı hastaların laktat klerensinin yatış süresini öngörme ve 28 günlük mortalite ile ilişkisi
Predicting the length of hospital stay and the association with 28-day mortality based on lactate clearance in patients diagnosed with diabetic ketoacidosis presenting to the emergency department
Yazar: AYŞE YOZGATLI
Danışman: PROF. DR. ŞERVAN GÖKHAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Amaç: Diyabetik ketoasidoz acil servis başvuru sayısı yüksek bir hastalıktır. Diyabetik ketoasidozun acil serviste erken tanınması ve müdahale edilmesi mortaliteyi ve morbiditeyi önleme açısından önemlidir. Çalışmamızda laktat klirensinin diyabetik ketoasidoz hastalarında 28 günlük mortaliteyi ve hastaların acil servisten sonlanımını (servis/yoğun bakım yatışı/exitus) öngörmedeki etkinliğini değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 16.06.2019-16.06.2023 tarihleri arasında acil servise başvuran hastalar retrospektif olarak incelendi. 16.06.2019-16.06.2023 tarihleri arasında, Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Acil Servisinde diyabetik ketoasidoz tanısı alan 422 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların vital bulguları, yaş, cinsiyet, biyokimya parametreleri, dka ciddiyet skalası, hastanede kalış süresi , 28 günlük mortaliteleri kayıt altına alındı. IBM SPSS Statistics for
Windows, Version 20.0 (Armonk, NY: IBM Corp) programı kullanılarak istatistiksel analiz gerçekleştirildi ve p<0,05 değeri kabul edildi.
Bulgular: 422 hastanın değerlendirildiği çalışmamızda hastaların 9.7%'sinde (n=41) 28 günlük mortalite mevcut, 85.8 %'inde (n=362) yoğun bakım yatışı mevcuttu. Çalışmamızda yaş, SKB, DKB, kreatinin, üre, BUN, osmolarite,crp, prokalsitonin, başvuruda ilk alınan kan gazındaki laktat ve 2-6.saatler arasında alınan 2.kan gazındaki laktat ,serviste kalış günü ve hastanede geçirilen gün parametreleri 28 günlük mortalite ile anlamlı ilişkili bulunmuştur. Çoklu değişken analizinde sadece; yaş, SBP, toplam yatış günü ,ilk alınan kan gazı ph'sı
ve ilk alınan kan gazı laktat parametreleri ile 28 günlük mortalite arasında istatiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. Laktat klirensi ile 28 günlük mortalite arasındaki anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p=0,244).
Sonuç: DKA, acil servise başvuran hastalar için önemli morbidite ve mortalite nedenlerinden biridir. Çalışmamız süresince taradığımız literatürde şimdiye kadar DKA'lı hastalarda laktat klirensinin mortaliteye etkisi ile ilgili çok az çalışmaya rastlandı. Laktatın özellikle mortalite ile ilişkili olduğu çalışmamızda gösterildi. Ancak bu ilişkinin laktat klirensi için geçerli olmadığı tespit edildi. Laktat klirensi için çok merkezli prospektif çalışmalara ihtiyaç olduğunu
düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: Diyabetik ketoasidoz, laktat klirensi, mortalite

Abstract:
Aim: Diabetic ketoacidosis is a condition with a high number of emergency department admissions. Early recognition and intervention of diabetic ketoacidosis in the emergency department is crucial for preventing mortality and morbidity. In our study, we aimed to evaluate the efficacy of lactate clearance in predicting the 28-day mortality and the outcomes of patients in the emergency department (admission to the ward/intensive care unit or death) with diabetic ketoacidosis.
Materials and Methods: In our study, patients who presented to the emergency department between June 16, 2019, and June 16, 2023, were retrospectively reviewed. Between these dates, 422 patients diagnosed with diabetic ketoacidosis at the Emergency Department of Ankara Bilkent City Hospital were included. The patients' vital signs, age, gender, biochemical parameters, DKA severity scale, length of hospital stay, and 28-day mortality were recorded. Statistical analysis was performed using IBM SPSS Statistics for Windows, Version 20.0 (Armonk, NY: IBM Corp), and a value of p<0.05 was considered statistically significant.
Results: In our study, which evaluated 422 patients, 9.7% (n=41) had a 28- day mortality, and 85.8% (n=362) were admitted to intensive care. Our study found significant associations between 28-day mortality and the following parameters: age, SBP, DBP, creatinine, urea, BUN, osmolarity, CRP, procalcitonin, lactate levels in the first blood gas taken upon admission, lactate levels in the second blood gas taken between 2-6 hours, days spent in the ward, and total days spent in the hospital. In the multivariable analysis, only age, SBP, total days of admission, pH of the first blood gas taken, and lactate levels in the first blood gas were statistically significantly associated with 28-day mortality. The relationship between lactate clearance and 28-day mortality was not found to be significant (p=0.244).
Conclusion: DKA is a significant cause of morbidity and mortality among patients presenting to the emergency department. During our study, we found very few studies in the literature that have examined the impact of lactate clearance on
mortality in patients with DKA. Our study demonstrated that lactate levels are especially associated with mortality. However, this association was not found to be valid for lactate clearance. We believe that multicentric prospective studies are needed to evaluate lactate clearance further.
Keywords: Diabetic ketoacidosis, lactate clearance, mortality