Kütahya bölgesinde farklı soğutucu akışkan kullanılan hava, toprak ve güneş destekli toprak kaynaklı ısı pompalarının tekno-ekonomik analizi
Techno-economic analysis of air, ground and solar assisted ground source heat pumps using different refrigerants in Kutahya region
Yazar: OĞUZ OZAN YOLCAN
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN KÖSE ; DOÇ. DR. MUSTAFA ARİF ÖZGÜR
Dumlupınar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Zooloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Enerji = Energy ; Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Hava kaynaklı ısı pompası = Air source heat pump ; Toprak kaynaklı ısı pompası = Ground source heat pump

Özet:
Günümüzde, konutlarda ısınmanın büyük bir oranda fosil yakıtlar ile sağlanması, fosil yakıtların limitli rezervleri ve çevresel etkileri nedeniyle sıkıntılar doğurabilmektedir. Bu kapsamda, ısınma amacıyla ısı pompaları, konut ısınmasında önemli alternatiflerdendir.
Bu çalışmada, Kütahya ilinde seçilen bir konutun TS825 metoduyla, ısınma sezonunda aylık ortalama ısı yükü belirlenerek, konutun ısıtılmasının toprak kaynaklı ısı pompası, hava kaynaklı ısı pompası ve güneş destekli toprak kaynaklı ısı pompası ile gerçekleştirilmesinin performansı incelenmiş, aynı zamanda 6 farklı soğutucu akışkanın performansları gözlemlenmiştir. Modellenen ısı pompalarının termodinamik analizi yapılmış ve SPECO metoduyla eksergo-ekonomik analizleri gerçekleştirilmiştir.
Elde edilen sonuçlara göre, GDTKIP sisteminin en yüksek ortalama COP değerine sahip olduğu görülmüştür. Evaporatör sıcaklığı yükseldikçe ve kondenser sıcaklığı düştükçe, COP değerinin yükseldiği görülmüştür. Elde edilen sonuçlara göre en yüksek performansı R134a ve R600a, en düşük performansı R410A ve R507A akışkanlarının sağladığı belirlenmiştir. Kompresörlerin ekserji verimi %78 - %92 aralığında, kondenserlerin ekserji verimleri %94 - %98 aralığında, genleşme valflerinin ekserji verimleri %69 - %95 aralığında ve evaporatörlerin verimleri %28 - %86 aralığında bulunmuştur. 
Yapılan eksergo-ekonomik analize göre evaporatör ve genleşme valflerinin eksergo-ekonomik faktörleri oldukça düşük seviyededir. Bu elemanlarda yapılacak iyileştirmeler ile sistemlerin performans/maliyet oranının artırılabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Nowadays, the heating of houses in large quantities with fossil fuels can cause problems due to limited reserves of fossil fuels and environmental effects. In this context, heat pumps for heating purposes are important alternatives for heating the house.
In this study, the performance of the heating of the selected building by using the ground source heat pump, air source heat pump and solar assisted ground source heat pump was determined by determining the average monthly heat load in the heating season by TS825 method in Kütahya province and also the performances of 6 different refrigerants has been observed. The thermodynamic analysis of the modeled heat pumps were carried out and exergo-economic analyzes were carried out by SPECO method.
According to the results obtained, the SAGSHP system has the highest average COP value. The higher the evaporator temperature and the lower the condenser temperature, the higher the COP value. According to the results obtained, the highest performance was found in R134a and R600a, and the lowest performance was found in R410A and R507A refrigerants. Exergy efficiencies of compressors were found between 78% and 92%, exergy efficiencies of condensers were between 94% and 98%, exergy efficiencies of expansion valves were between 69% and 95% and exergy efficiencies of evaporators were between 28% and 86%.
According to the exergo-economic analysis made, the exergo-economic factors of evaporator and expansion valves are quite low. It is thought that the performance / cost ratio of the systems can be increased with the improvements to be made in these elements.