Migrenli hastalardaki otonomik fonksiyonların sempatik deri yanıtı ve R-R interval değişkenliği ile elektrofizyolojik olarak değerlendirilmesi
Electrophysiological evaluation of autonomic functions in migraine patients by means of sympathetic skin response and R-R interval variation
Yazar: AYSEL MİLANLIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. TEMEL TOMBUL
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Baş ağrısı = Headache ; Elektrofizyoloji = Electrophysiology ; Galvanik deri cevabı = Galvanic skin response ; Kalp hızı = Heart rate ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Otonom sinir sistemi = Autonomic nervous system ; Sempatik sinir sistemi = Sympathetic nervous system

Özet:
Migren; nörolojik, gastrointestinal ve otonom değişikliklerin çeşitli kombinasyonda eşlik ettiği primer başağrısı bozukluğudur. Migrenlilerde özellikle atak sırasında olmak üzere atak sonrasında ve ataksız dönemlerde otonomik disfonksiyon bulguları görülmektedir. Bu nedenle otonomik sinir sisteminde mevcut olan bir düzensizliğin henüz tam olarak aydınlatılamamış migren patogenezinde rol oynayabileceği düşünülmektedir.Bu çalışmada migrenlilerde başağrısız dönemde ki otonom sinir sistemi fonksiyonlarının değerlendirilmesi amaçlandı. Çalışmamızda dört ekstremiteden elde edilen sempatik deri yanıtı, dinlenme ve derin solunum sırasındaki R-R interval değişkenliği kullanıldı. Çalışmada 20 auralı ve 62 aurasız, yaşları 34.5±8.5 arasında değişen 82 hasta değerlendirildi. Hastaların sonuçları, yaşları 33.7±8.1 olan 35 sağlıklı bireyden oluşan kontrol grubuyla karşılaştırıldı. Migrenli hastalardaki sempatik deri cevabı latanslarının kontrollerden uzun olması (p<0.05) sempatik hipofonksiyon şeklinde yorumlandı. Kalp hızı değişkenliğiyle ilgili derin solunum sırasındaki E:I oranı, %D, %D-R değerlerinin kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük olması (p = 0.010, p = 0.012, p = 0.041) parasempatik aktivitedeki azalmayı gösterdi. Fakat gerek auralı-aurasız gerekse OSS disfonksiyon bulgusu olan ve olmayan hastalarda sempatik deri yanıtı ve kalp hızı değişkenliği değerleri açısından farklılık saptanamadı (p>0.05).Sonuçlarımız, hem auralı hem aurasız migrenli hastalardaki sempatik cevapların ve parasempatik aktivite ile ilgili bazı parametrelerin azaldığını göstermiştir. Bu sonuçlara dayanarak; OSS'nin elektrofizyolojik olarak gösterilen bu disfonksiyonunun, migren patogenezinde rol oynayabileceği ve klinik bulgu olmasa dahi migrenli hastalarda olası otonomik sinir sistemi bozukluğunun eşlik edebileceği kanısına varıldı.Anahtar kelimeler: Migren, otonom sinir sistemi, sempatik deri cevabı, kalp hızı değişkenliği

Abstract:
Migraine is a primer headache disorder accompanied by diverse combinations of neurological, gastrointestinal and autonomic changes. In the patients with this disease, autonomic dysfunction findings are especially seen during in attack and also post-attack and without attack periods. Therefore it is thought that any disorder found in autonomic nervous system may play a role in migraine pathogenesis that is not completely described up to now.The aim of this study was to assess functions of autonom nervous system between headache-free period in migraine patients. In our study; sympathetic skin response taken from four extremities, R-R interval variability in the course of rest and profound respiration were used. During study 82 patients, 20 with aura and 62 without aura, aged 34.5±8.5 years, were appreciated .Clinically, there were dysfunctions of autonom nervous system in 50 of patients. All results were compared with a control group containing 35 healthy people with 33.7±8.1 years old. Prolonged latance of sympathetic skin response (p<0.05) in migraine patients according to the controls was interpreted as sympathetic hypofunction. Low values of E:I ratio taken during deep respiration, %D, %D-R (p=0.010,p=0.012,p=0.041) related with variability of heart rate showed reduction in parasympathetic activity. However in both patients with aura and without aura, and with or without findings of autonom nervous system dysfunction, there were no differences with regard to the sympathetic skin response and heart rate variability (p>0.05).Our results showed reduced sympathetic response and some parameters related to parasympathetic activity in the migraine patients with and without aura. According to the all these results, dysfunctions of autonom nervous system that is described by electrophysiological may play a role in the migraine pathogenesis and it is concluded that potential autonomic nervous system disorder may accompany in migraine patient without clinical findings.Key words: Migraine, autonom nervous system, sympathetic skin response, heart rate variability