Sürtünme tipi sönümleyiciye sahip betonarme bir yapının deprem performansının araştırılması
Reinforced concrete with friction damper Investigation of the seismic performance of a building
Yazar: HİLAL KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RECEP SUK
Avrasya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Deprem Mühendisliği = Earthquake Engineering ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Deprem hesabı = Earthquake calculation ; Deprem mühendisliği = Earthquake engineering ; Deprem riski = Earthquake risk ; Deprem tehlikesi = Earthquake hazard ; Deprem şiddeti = Earthquake force ; Sönümlenme yöntemi = Fading method ; Sürtünme = Friction ; Sürtünme sönümlüleri = Friction dampers

Özet:
Yer kabuğunda beklenmedik bir zamanda ortaya çıkan titreşim enerjisinin dalgalar halinde ilerleyerek yer kabuğunu sarsması olayına deprem denir. Yer yüzeyindeki bu sarsılma neticesinde binaların hasar görüp can ve mal kayıplarına uğrayacak biçimde tahrip oldukları görülmektedir. Yapıların hasar görüp, yıkılmasını önlemek için bilim insanları tarafından çeşitli yöntemler geliştirilerek yapılar üzerinde uygulanmıştır.
  Araştırmada XTRACK ve SAP2000'de tasarlamış olduğumuz özdeş iki yapının geçmişte yaşanmış bazı deprem verileri kullanılarak performans analizleri yapılmıştır. Yapılan analizler sonrasında, sönümleyici sistem kullanılmayan yapıda çeşitli hasarların meydana geldiği görülmüştür. Daha sonra aynı yapı üzerine sürtünme tipi sönümleyiciler eklenerek hasarın en fazla olduğu deprem verileriyle tekrar zaman tanım alanında doğrusal olmayan performans analizi yapılarak yapının deprem performansı belirlenmiştir. Çalışma sonrasında, özdeş yapıların deprem performansları şekil değiştirmeye göre kıyaslanmıştır. Bu tez çalışması sonucunda sürtünme tipi sönümleyici kullanılan yapıların deprem etkisi altında performanslarının sınırlı hasar düzeyinde kaldığı görülmüştür.

Abstract:
An earthquake is a phenomenon where the vibration energy that emerges in the earth's crust at an unexpected time moves in waves and  shakes the earth's crust. As a result of this shaking on the ground surface, it is seen that the buildings are damaged and destroyed in such a way that they suffer loss of life and property. Various methods have been developed by scientists and applied on structures in order to prevent the structures from being damaged and collapsed.
 In the research, the performance analyzes of two identical structure that we designed in XTRACK and SAP2000 were made using some earthquake data from the past. After the analyzes made, it was observed that various damages occurred in the structure where the damping system was not used. Then, by adding friction type dampers on the same structure, the earthquake performance of the structure was determined by performing  nonlinear performance analysis in the time history again with the earthquake data where the damage was the most. After the study, the seismic performances of identical structures were compared according to strain. As a result of this thesis, it has been observed that the performances of the structures using friction type dampers remain at a limited damage level under the effect of earthquakes.