Obez bireylerde retinal ve koroidal mikrovasküler yapının optik koherens tomografi anjiografi yardımı ile değerlendirilmesi
Evaluation of retinal and choroidal microvasculature in obese individuals using optical coherence tomography angiography
Yazar: BERİL İŞERİ
Danışman: PROF. DR. İSMAİL ERŞAN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, OCT-A kullanılarak fazla kilolu, obez, normal kilolu obez ve sağlıklı bireylerde yüzeyel kapiller pleksus, derin kapiler pleksus, koryokapiller pleksus, koroidal pleksus ve optik sinir başı vasküler dansite ve perfüzyon dansitesi parametrelerinin değerlendirilmesi hedeflenmiştir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya obezite spektrumunda bulunan 90 hastanın 90 gözü ve sağlıklı kontrol grubunda bulunan 37 hastanın 37 gözü dahil edilmiştir. Örneklem gruplaması; Grup1: VKİ'ye göre normal kilolu, Grup 2: VKİ 25,0-29,9 kg/m2, Grup 3: VKİ 30 kg/m2 ve üzeri olan hastalar ve Grup 4: VKİ 18,5-24,9 kg/m2 olan ancak vücut yağ (VY) oranı kadınlarda %30'dan erkeklerde %23 ve üzerinde olan metabolik obez hastalar şeklinde yapılmıştır. Tüm katılımcıların en iyi düzeltilmiş uzak görme keskinliği düzeyleri (EİDGK), biyomikroskopik ve funduskopik muayene bulguları, Goldmann aplanasyon tonometresi ile göz içi basınç ölçümleri (mm Hg), otorefraktometre ile refraksiyon bilgileri ve optik koherens tomografi anjiyografi (OKTA, Nidek RS-3000 Advance, Nidek Co, Gamagori, Japonya) verileri kullanılmışır. Veriler; tüm hastaların sağ gözünden ve tek bir seferde yapılan ölçümlerle elde edilmiştir. OKTA ile yüzeyel kapiller pleksus, derin kapiller pleksus, koryokapillaris ve koroid için iç, dış, santral ve tüm segment vasküler dansite ve perfüzyon dansitesi ölçümü; optik sinir başı için süperior, inferior, nazal ve temporal kadran vasküler dansite ve perfüzyon dansitesi ölçümü (B-scan modda 3x3 mm'lik alanda) yapılmış, OKT ile RNFL ve GCC değerlendirilmiştir. Çalışmada istatistik analizler ve veriler için SPSS 21.0 programı (IBM Inc, Chicago, IL, USA) kullanılmıştır. Normal dağılan parametrelerde iki grup (bağımsız) kıyaslaması için bağımsız (independent) örneklem t-testi kullanıldı. Normal dağılmayan verilerde iki grup (bağımsız) karşılaştırması için Mann-Witney U testi kullanıldı. Çoklu grup kıyaslamaları ise tek yönlü varyans (ANOVA) analizi veya Kruskal-Wallis H testleri ile gerçekleştirildi. Kafa karıştırıcı parametreler (kovaryantlar) ANCOVA analizi ile kontrol altına alınarak değerlendirme yapıldı. Kategorik parametrelerin kıyaslanmasında Pearson ki-kare analizi kullanıldı. Nicel parametrelerin korelasyon ilişkileri Spearman korelasyon analizleriyle değerlendirildi. Tip-1 hata (α) %5 ve p anlamlılık düzeyi <0,05 kabul edilmiştir.

Bulgular: FAZ (foveal avasküler zon) ölçüm değerlerinde gruplar arasında anlamlı düzeyde bir farklılık görülmemiştir (p>0,05). İç – YKP VD (damar dansitesi), iç – YKP PD (perfüzyon dansitesi), İç - DKP PD, dış - DKP PD, tüm – KK VD, iç – KK VD, santral - KK PD, tüm - KK PD, iç - KK PD, dış - KK PD, santral – K VD, iç – K VD, santral – K PD , tüm – K PD ve iç – K PD ölçüm değerlerinde gruplar arasında anlamlı bir farklılık görülmüştür (tümünde p<0,05). Çalışmamızda RNFL ve GCC ölçüm değerlerinde gruplar arasında anlamlı bir farklılık görülmemiştir (p>0,05). Optik sinir başı ölçümlerinde ONH VD (superior ve inferior) düzeylerine bakıldığında gruplar arasında anlamlı farklılık görülmüştür. ANCOVA analizindeki sonuçlar ONV VD (superior ve inferior) ve DKP PD – dış ölçüm değerlerinin yaş, VKİ ve cinsiyet gibi faktörlerden etkilenebildiğini göstermiştir.
Sonuç: Obez hastalarda retinal ve koroidal damar yoğunluğunun sağlıklı kontrollere kıyasla düşük olduğu söylenebilir. Obezite veya normal kilolu metabolik obezlerde sistemik etkilere bağlı olarak oküler perfüzyon ve damar yoğunluğunda etkilenme meydana gelebilmektedir. VKİ ile oküler mikrovasküler sistem fonksiyonları arasında negatif yönlü bir ilişki vardır. VKİ artışına sıklıkla eşlik eden DM ve sistemik HT gibi komorbiditelerin varlığından bağımsız olarak retinal mikrovasküler yapı olumsuz etkilenmektedir. Obezitenin mikrovasküler komplikasyonlarını izlemede OKTA güvenilir bir yöntem olabilir. Ek olarak OKTA'nın sağladığı sayısal veriler hastaların ve hastalığın tanınmasında, takibinde ve tedavi yanıtlarının izlenmesinde kantitatif veriler sunabilir.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to evaluate vascular density and perfusion density parameters of superficial capillary plexus, deep capillary plexus, choriocapillary plexus, choroidal plexus and optic nerve head in overweight, obese, normal weight obese and healthy subjects using OCT-A.
Materials and Methods: The study included 90 eyes of 90 patients in the obesity spectrum and 37 eyes of 37 patients in the healthy control group. The sample was grouped as Group 1: normal weight according to BMI, Group 2: patients with a BMI of 25.0-29.9 kg/m2, Group 3: patients with a BMI of 30 kg/m2 and above, and Group 4: metabolic obese patients with a BMI of 18.5-24.9 kg/m2 but with a body fat (BM) ratio above 30% in women and above 23% in men. Best-corrected distance visual acuity (BCVA), biomicroscopic and funduscopic examination findings, intraocular pressure measurements with Goldmann applanation tonometry (mm Hg), refraction information with autorefractometer and optical coherence tomography angiography (OKTA, Nidek RS-3000 Advance, Nidek Co, Gamagori, Japonya) data were used for all participants. The data were obtained from the right eye of all patients and were measured at a single time. Internal, external, central and whole segment vascular density and perfusion density measurements were performed with OCTA for superficial capillary plexus, deep capillary plexus, choriocapillaris and choroid; superior, inferior, nasal and temporal quadrant vascular density and perfusion density measurements (3x3 mm area in B-scan mode) for optic nerve head; RNFL and GCC were evaluated with OCT. SPSS 21.0 program (IBM Inc, Chicago, IL, USA) was used for statistical analysis and data.Independent sample t-test was used for two group (independent) comparisons for normally distributed parameters. For non-normally distributed data, Mann-Witney U test was used for two group (independent) comparisons. Multiple group comparisons were performed by one-way analysis of variance (ANOVA) or Kruskal-Wallis H tests. Confounding parameters (covariates) were controlled by ANCOVA analysis. Pearson chi-square analysis was used to compare categorical parameters. Correlation relationships of quantitative parameters were evaluated by Spearman correlation analysis. Type-1 error (α) of 5% and p significance level <0.05 are accepted.
Results: There was no significant difference between the groups in FAZ (foveal avascular zone) measurement values (p>0.05). A significant difference was observed between the groups in internal - SCP VD (vessel density), internal - SCP PD (perfusion density), internal - DCP PD, external - DCP PD, all - CCP VD, internal - CCP VD, central - CCP PD, all - CCP PD, internal - CCP PD, external - CCP PD, central - CP VD, internal - CP VD, central - CP PD, all - CP PD and internal - CP PD (all p<0.05). In our study, no significant difference was observed between the groups in RNFL and GCC measurement values (p>0.05). When ONH VD (superior and inferior) levels in optic nerve head measurements were analyzed, a significant difference was observed between the groups. The results of ANCOVA analysis showed that ONV VD (superior and inferior) and DCP PD - external measurement values can be affected by factors such as age, BMI and gender.
Conclusion: It can be concluded that retinal and choroidal vessel density is lower in obese patients compared to healthy controls. In obesity or metabolic obese patients with normal weight, ocular perfusion and vascular density may be affected due to systemic effects. There is a negative relationship between BMI and ocular microvascular system function. Regardless of the presence of comorbidities such as DM and systemic HT, which often accompany increased BMI, retinal microvasculature is adversely affected. OCTA may be a reliable method for monitoring microvascular complications of obesity. In addition, the quantitative data provided by OCTA can provide quantitative data for patient and disease recognition, follow-up and monitoring of treatment responses.