Status epileptikus; etyoloji, klinik ve uygulanan tedavi protokolleri
Status epilepticus; etiology, clinical features and treatment protocols
Yazar: ASİYE BURCU ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. FARUK İNCECİK
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Etyoloji = Etiology ; Nüks = Recurrence ; Status epilepticus = Status epilepticus ; Tedavi = Treatment ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bu çalışmada en önemli pediatrik nörolojik acil olan status epileptikusun (SE) tanısı, etyolojik faktörleri, klinik özellikleri, rekürrens sıklığı ve uygun tedavi protokollerine ışık tutması amacıyla; Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'nde takip edilen çocuk ve adolesan hastalarda status epileptikus araştırıldı.
Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmada Ocak 2010-Haziran 2015 tarihleri arasında Çukurova Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'nde takip edilen 86 hastanın 128 konvulzif status epileptikus atağı ile başvurusu değerlendirildi. 128 SE atağının demografik özellikleri, nöbet tipi, SE etyolojisi, nöroradyolojik ve elektroensefalografi (EEG) bulguları, rekürrens üzerine etkili faktörler, tedavi protokolleri ve yoğun bakım ünitesinde yatış süresine etkili faktörler açısından retrospektif olarak değerlendirmesi yapıldı. Elde edilen veriler istatistiksel olarak karşılaştırıldı.
Bulgular: Vakaların yaş ortalaması 5,1±5,0 yaş yıl (1/12-18 yaş yıl arası) idi. Etyolojik faktörler açısından değerlendirildiklerinde; 85 (%67) kronik semptomatik, 21 (%16) akut semptomatik, 17 (%13) febril, 5 (%3,9) idiyopatik SE saptandı. Tedavi sonrası nöbet kontrolü; 53 (%41,4) atakta < 30 dakika, 29 (%22,7) atakta 30-60 dakika ve 49 (%35,9) atakta 60 dakika üzerinde saptandı. Çalışmaya dahil edilen 86 hastanın 64'ünde (%74,4) relaps yok iken, 22'sinde (%25,6) relaps mevcut idi. Yenidoğan (YD) döneminde nöbet öyküsünün bulunması ve daha önce epilepsi tanısının varlığının rekürrens gelişim riskini arttırdığı saptandı (p<0,05). Bunlara ek olarak SE öncesi nörolojik muayenede, nörogörüntülemede ve EEG'de anormallik olmasının da rekürrens riskini arttırdığı belirlendi (p<0,05). Kronik semptomatik etyolojiye sahip olgularda akut semptomatik etyolojiye göre relaps riski yüksek bulundu (p=0,028). Hospitalizasyon öncesi tedavi uygulanımının; SE sonlanım süresi, rekürrens gelişimi, yoğun bakım ünitesinde yatış süresi üzerine etkisi olmadığı belirlendi. Tedavi kombinasyonları değerlendirildiğinde; yeni nesil antiepileptik ilaç (AEİ) olan levetirasetamın SE kontrolünü sağlamada etkili olduğu ve midazolam infüzyon ihtiyacını azalttığı saptandı. Olguların yoğun bakım ünitesinde yatış süreleri ortalama 10,5±12,6 gün (1-81 gün) idi. Akut semptomatik SE nedeniyle yoğun bakım ünitesinde yatış süresinin; kronik semptomatik SE ve febril SE'ye göre daha uzun olduğu saptandı (p<0,05).
Sonuç: Çalışmamızda SE tanısı ile çocuk yoğun bakım ünitesinde takip edilen olgularda relaps ile ilişkili faktörler; YD nöbet öyküsü, önceden epilepsi tanısı, kronik semptomatik etyoloji, SE öncesi nörolojik muayene, nörogörüntüleme ve EEG'de anormallik mevcudiyeti olarak saptanmıştır. Pediatrik SE yönetiminde tüm merkezler tarafından kabul edilen bir tedavi yöntemi geliştirilebilmesi için daha fazla kanıta dayalı, prospektif, randomize kontrollü ve geniş örneklemli çalışma yapılması gerekmektedir.

Abstract:
Purpose: In this study; status epilepticus (SE) which is the most important neurological emergency in pediatric population was searched in the children and adolescents who were followed up in Cukurova University Medical Faculty of Pediatric Intensive Care Unit with the aim of enlightening diagnosis, etiological factors, clinical features, recurrence and treatment protocols of status epilepticus. 
Materials and Methods: We enrolled 128 convulsive SE cases of 86 patients  who were followed up Cukurova University Medical Faculty of Pediatric Intensive Care Unit between January 2010-June 2015. The factors that are effective on demographical properties, seizure type, SE etiology, neuroradiological and electroencephalography (EEG) findings, recurrence, treatment protocols and also lenght of intensive care unit stay were reviewed retrospectively. Obtained results were compared statistically. 
Results: Mean age of cases was 5,1±5,0 years (between 1/12 - 18 years). Seizure etiologies comprised chronic symptomatic in 85 (%67), acute symptomatic in 21 (%16), febrile in17 (%13) and idiopathic in 5 (%3,9). Seizure duration was; < 30 minutes in 53 (%41,4) cases, 30-60 minutes in 29 (%22,7) cases and more than 60 minutes in 49 (%35,9) cases. History of seizure in newborn period and also prior epilepsy diagnosis were determined as risk factors for recurrence (p<0,05). In addition to, abnormalities at neurological examination, neuroradiology and EEG record were associated with increased risk of relapses (p<0,05). In acute symptomatic etiology risk of recurrence was more than chronic symptomatic etiology (p=0,028). Treatment before hospital admission was no effective on seizure duration, risk of recurrence and length of stay in intensive care unit. With the review of treatment protocols, the effectiveness of levetiracetam which is a new generation antiepileptic drug was shown in seizure control. It is also shown that levetiracetam reduced the need of midazolam infusion for controlling seizure. The mean length of stay in intensive care unit was 10,5±12,6 (ranging from 1 to 81) days. In acute symptomatic etiology, length of stay in intensive care unit was more than chronic symptomatic and febrile etiology (p<0,05). 
Conclusion: In this study; risk factors for recurrence were shown as history of seizure in newborn period, chronic symtomatic etiology and abnormalities in neurological examination, neuroradiology and EEG records. For the management of a single treatment protocol; further evidence-based, prospective, randomised and multicentre studies are required.