Alt sosyo-ekonomik düzeydeki bölgelerde çalışan okul müdürlerinin okul geliştirme deneyimleri: Bir anlatı araştırması
School improvement experiences of school principals working in low socio-economic environments: A narrative inquiry
Yazar: CENGİZ SAFA YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHMUT KALMAN
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anlatı = Narrative ; Okul geliştirme = School improvement ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okul yönetimi = School administration ; Sosyoekonomik sorunlar = Socio-economic problems

Özet:
Bu araştırmanın amacı, sosyoekonomik düzeyi düşük olan bölgelerdeki okullarda görev yapan okul müdürlerinin okul geliştirme konusundaki deneyimlerini anlamak ve okul düzeyinde değişimi gerçekleştirme konusundaki bakış açılarını ortaya çıkarmaktır. Bu temel amaç doğrultusunda öncelikle Gaziantep ilinde alt sosyoekonomik düzeydeki bölgelerde görev yapan okul müdürlerinin okul geliştirme ile ilgili uygulama ve yaklaşımları ele alınıp incelenmiştir. Çalışma grubu, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 25 okul müdüründen oluşmaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden anlatı araştırması deseninin kullanıldığı bu çalışmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme formu ile elde edilmiştir. Ayrıca araştırmada veri kaynağı olarak katılımcılara ve çalıştıkları kurumlara ait okul gelişim raporları, fotoğraflar, dergiler, stratejik planlar, videolar ve notlar gibi dokümanlardan da yararlanılmaya çalışılmıştır. Araştırmada genel olarak, sosyoekonomik düzeyi düşük çevrelerdeki okul müdürlerinin okullarında var olan kısıtlı imkânlara rağmen belirlenen okul gelişim hedeflerine ulaşmak için neler yaptıkları ve/veya yapamadıkları incelenmeye çalışılmıştır. Araştırmanın sonucunda ortaya çıkan bulgular 13 tema altında toplanmıştır. Okul müdürlerinin ağırlıklı olarak okul geliştirme kavramını topluma fayda sağlama ve okulun belirlenen hedeflere ulaşması olarak tanımladıkları görülmüştür. Katılımcılar gelişmiş bir okulun sosyal değerleri kazandıran ve kurumsal bir yapı oluşturabilen bir nitelikte olması gerektiğini ifade etmişlerdir. Yine okul müdürlerinin; iyi insan yetiştirme ideali içerisinde olmayı, fiziksel gelişimi sağlamayı, kurumsal ilerleme kat etmeyi, devamsızlığı önlemeyi, akademik başarıyı arttırmayı okul geliştirme hedefi olarak sıkça vurguladıkları görülmüştür. Katılımcıların okul geliştirme konusunda en büyük veri kaynağının geri bildirimler olduğu anlaşılmıştır. Okul geliştirmede yaşanan sorunlara ilişkin de okul müdürleri maddi imkânların yetersizliğini sıkça vurgulamışlardır. Araştırma bulgularına dayalı olarak okul geliştirmeye ilişkin birtakım önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to understand school improvement experiences of school principals working in low socio-economic environments and reveal the perspectives of principals on initiating changes at the school level. To achieve this main purpose, first of all, practices and approaches about school improvement that have been implemented by the principals working in low socio-economic environments were examined. The study group consisted of 25 school principals working in primary, secondary and high schools in the 2020-2021 academic year. Narrative inquiry, a qualitative research design, was used in the research; and data were collected through semi-structured interview forms. Moreover, in the study, school improvement reports, photographs, magazines, strategic plans, videos, and notes were taken and utilized as data sources. In the study, generally, it was tried to examine what the school principals in low socioeconomic environments could and/or could not do to reach the determined school improvement goals despite the limited opportunities in their schools. The findings of the research were grouped under 13 themes. According to the findings of the study, it was revealed that school principals mainly defined the concept of school improvement as being beneficent for society and achieving school goals. Participants stated that an improving school should have a quality that can bring social values and create an institutional structure. In the study, it was observed that school principals focused on being in the ideal of raising good people, providing physical development, making organizational progress, preventing absenteeism, and increasing academic achievement. It was understood that the biggest data source of the participants was the feedbacks. Financial inadequacy related to problems in school improvement process was frequently emphasized. Based on the research results, some recommendations were made.