Anayasa Mahkemesi kararlarına göre Türkiye'de cumhuriyet ve devlet anlayışı (Siyasi parti kapatma kararlarının içerik analizi)
?republic and state concept in Turkey in terms of decisions of constitutional court (The content analysis of decisions of political parties? closure)
Yazar: HÜSEYİN MURAT IŞIK
Danışman: PROF. DR. LEVENT KÖKER
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Anayasa Mahkemesi = Constitutional Court ; Anayasa yargısı = Constitutional justice ; Atatürk ilkeleri = Atatürk principles ; Atatürk inkılapları = Atatürk reforms ; Cumhuriyet = Republic ; Devlet anlayışı = State understanding ; Laiklik = Laicism ; Parti kapatma = Political parties closedowns ; Siyasi partiler = Political parties ; İçerik analizi = Content analysis

Özet:
Bu çalışmada; öncelikle, yazılı, sözlü bir metni veya sembolü analiz edip rakamlara dönüştürüp bu rakamlar üzerinden yoruma gitmek, diğer bir deyişle rakamları tekrar söze dönüştürmek işlevini gören ?içerik analizi? yöntemi ile haklarında kapatılma davası açılmış siyasi partiler hakkında, Türk Anayasa Mahkemesince verilmiş kararların analiz edilmesi suretiyle, bu kararların dayandığı, Cumhuriyetin/Devletin bir resmi ideolojisi var mıdır? Sorusuna cevap verilmesine çalışılmıştır. Bu minvalde, içerik analizi ile elde edilen sayısal veriler ışığında Türk Anayasa Mahkemesinin, karar verirken, iki temel istinat noktası bulunan bir resmi ideolojiye dayandığı ortaya konmuştur. Buna göre; Cumhuriyetin/Devletin resmi İdeolojisinin bu iki istinatgâhı; Anayasa Mahkemesinin özgün yorumuna dayanan Atatürk İlke ve İnkılâpları?ndan; ?Laiklik? ile Milliyetçilik ilkesinden neşet eden ?Bölünmez Bütünlük? ilkeleridir. Bu itibarla, kararlarının bağlayıcılığının gücü nedeniyle de, Türkiye siyasetinde neredeyse ?oyun kurucu? mesabesinde olan Türk Anayasa Mahkemesi, bu gücü sayesinde ?sınırlı politik alan? teorisini hayata geçirmek suretiyle, siyasal aktörlere siyaset alanını adeta dar etmektedir.Bulunduğu nokta itibariyle, hukuk ve siyasetin kesiştiği yerde bulunan ve vereceği kararlarla Türkiye Demokrasisinin kilitlenmeden sağlıklı işleyişini sağlayabilecek olan Türk Anayasa Mahkemesinin, ?Cumhuriyetin/Devletin bu resmi ideolojisinin muhafızlığı rolü nedeniyle, demokratik rejimlerdeki ?tarafsız hakem?lik yerine ?bağımsız bekçilik?i üstlenmesi, Türkiye demokrasisi üzerindeki ?vesayet?in sürmesine katkıda bulunmaktadır? varsayımı ise bu çalışmanın tartıştığı ikinci ana tema olmuştur. Verdiği kararlar değerlendirildiğinde; bugüne kadar ki kararları ile hak ve özgürlükler temelli ve bireyi eksene alan bir tutumu değil de; resmi ideoloji temelli ve devleti eksene alan tutumu benimsediği sonucuna varılan Türk Anayasa Mahkemesinin, yapılan son Anayasa değişikliği sonrasında değişen üye kompozisyonu nedeniyle mevzubahis tutumunu değiştirip değiştiremeyeceğini ise zaman gösterecektir.Anahtar Sözcükler1. İçerik Analizi2. Türk Anayasa Mahkemesi3. Siyasi Parti Kapatma Kararları4. Laiklik/ Bölünmez Bütünlük5. Resmi İdeoloji

Abstract:
In this study, it has been, primarily, aimed to find an answer to the question of whether there is an official ideology of the Republic/State on which rely the rulings of Turkish Constitutional Court on the closure of political parties through the method of ?content analysis? in which it has been intended to analyze a written or verbal text or symbol, change them into numbers, and consequently, to interpret these numbers, in other words, to reconvert the numbers into words. In this sense, it has been put forward and explicated that Turkish constitutional court while adjudicates, rests on official ideology which has two main grounds in the light of numerical data obtained through content analysis. Accordingly, these two grounds of the Republic/State are the principles of ?secularism? and ?indivisible unity? which originates from nationalism of ?Ataturk principles and reforms?. Therefore, due to the power of its verdicts? binding force, Turkish constitutional court, which almost has a role of a playmaker in Turkish politics, reduces, so as to say, the limit of political scope for politicians through the implementation of the theory of ?limited political sphere? by means of this very power of itself.The Turkish Constitutional Court- which is able to provide a healthy process of Turkish democracy without any deadlock as of its position that is a locus where law and politics intersect- engenders to the continuation of tutelage over Turkish democracy due to its role as the guardian of this official ideology of Republic/State, being independent guardian in lieu of an impartial adjudicator. This assertion is the second main argument of this study. When assessed from the view point of its rulings, one can reach to the conclusion that it has had no a stance based on rights and freedoms or placing the individual at the center, yet it has presented an official ideology based attitude that is state centered. Whether it will change its stance in question in the wake of a change in the number of its members after a recent constitutional amendment is to be seen in the course of time.Key words:1. content analysis,2. Turkish Constitutional Court,3. decisions on the closure of political parties,4. secularism/indivisible unity,5. official ideology