27 Mayıs İhtilali`ni hazırlayan sebepler ve tahkikat komisyonu /
Yazar: DENİZ BAYBURT
Danışman: DOÇ. DR. EKREM PAMUKÇU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Tarih = History
Dizin: 27 Mayıs 1960 ihtilali = 27 May 1960 revolution ; Askeri müdahale = Military intervention ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Demokrat Parti = Democrat Party ; Tahkik heyetleri = Investigation committees ; Tarih = History

Özet:
1945'li yıllara kadar tek parti sistemi ile yönetilen Türkiye'de II. Dünya Savaşı'ndan sonra çok partili sisteme geçiş kararı alınmış ve ardarda partiler kurulmuştur. Bunlardan en önemlisi 1946 yılında kurulan Demokrat Parti'dir. DP 1950 yılında yapılan seçimleri kazanarak on yıl sürecek olan iktidarını başlatmıştır. DP iktidarının ilk dört yılı oldukça başarılı geçmiş, ekonomide iç ve dış politikada büyük gelişmeler elde edilmiştir. DP 1954 seçimlerinde oylarını daha da artırmış, yılların tek partisi CHP, meclise küçük bir grup sokabilmiştir. Ancak 1954'den sonra ilk dört yılın hareketliliği durmuş, CHP'nin de sert muhalefeti sonunda DP birtakım baskı kanunları çıkararak veya kanunlarda değişiklikler yaparak baskıcı bir politika izlemeye başlamıştır. Bunun sonucu 1957 seçimlerine yansımış, oy oranı düşmüş ancak hiçbir tedbir alınmayarak aynı politikaya devam edilmiştir. Bu politikanın üzerine ekonominin bozulması da eklenince halk kitlelerinde CHP'ye dönüş gözlenmeye başlanmıştır.1958-1959 yılları ise bu anlamda en ağır yıllar olmuştur. Özellikle Tahkikat Komisyonu'nun kurulması büyük eleştiriler almıştır. Anayasaya aykırılığı üzerinde durulan bu komisyona geniş yetkiler verilmesi ile öğrenci olayları başlamıştır. Bu olayların en önemlisi şüphesiz Harp Okulu yürüyüşü olmuştur. Bu artık bir ihtilalin habercisi niteliğindedir. Sonuçta zaten 1953-1954 yıllarından itibaren kaynamakta olan ordu 27 Mayıs 1960 günü yönetime el koymuştur. Daha sonra Milli Birlik Komitesi kurulmuş, 1961 Anayasası hazırlanmış bir süre sonra da normal parlementer sisteme geçilerek kurulan yeni partilerin de katıldığı seçimler yapılmıştır. Bu seçimlerden birinci parti olarak CHP çıkmıştır. Kurulan yeni hükümet ile parlementer sistem devam etmiştir.

Abstract:
ABSTRACT In Turkey, single party system was prevailed up to the year of 1945; after Second World War it was decided to pass over multi-party system and then new parties were established continuously. One of the most preceding parties is Democrat Party (DP). DP started to its position in power for ten years after persuading the polls in 1950. First four years of DP government has been so successful and significant developments were acquired in internal and foreign policies. In 1954 Polls, DP has increased its votes and People's Republic Party (CHP) could only attended the Assembly with a few deputies. However following 1954, dynamism of first four years entered into a stagnation, and DP has started to follow a pressured policy as promulgating some press laws and handling some modifications on them as a result of serious opposition of CHP. Consequences of such a policy has reflected to 1957 Polls, its rate of votes has showed a sharp decline and the same policy was continued without taking any action. With the economic instability, such a policy caused a tendency to CHP through the electors. In this concept, years of 1958-1959 has been the most critical ones. Especially the establishment of the Commission of Inquiry has been criticized negatively. Upon granting full authorization to the Commission student events has been appeared as it was not meet the conditions of Turkish Constitution. The most significant one assuredly had been the gait of Military Academy. Now, it was the indication ofrevolution. Therefore the Army brewing since 1953-1954 confiscated Government on 27th day of May in 1960. Then the Comity of National Unity was established and Constitution of 1961 was prepared. As a result of this, norm parliamentary system has been admitted and polls were held with the contribution of new parties. CHP persuaded the Polls as first party elected, and parliamentary system had continued with the new Government.