Bankalarda küresel kriz sonrası iç denetimin yapılanması
The establishment of internal auditing system of banks after the recent global economic crisis
Yazar: NİLÜFER BAYRAM
Danışman: PROF. DR. HAYRİ KOZANOĞLU ; PROF. DR. TİĞİNÇE OKTAR ; PROF. DR. NAZIM ENGİN
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Bankacılık = Banking ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Denetim = Control ; Finansal kriz = Financial crisis ; Kriz = Crisis ; Küresel kriz = Global crises ; İç denetim sistemi = Internal control system ; İç denetim ve iç kontrol = Internal control and internal audit

Özet:
Küresel finans krizi ile birlikte finansal sistemde uzun süredir saklı kalmış aksaklıklar gün ışığına çıkmış ve şirketlerin denetim yapılarının objektif olarak çalıştıklarına dair inanç yıkılmıştır. Ulusal ve uluslararası denetim standartları sağlıklı işlemediği sürece finans sektöründe ahlaki risk, finansal manipülasyon, asimetrik bilgi problemi gibi sıkıntıların yaşanması süreklilik arz edecektir. Yatırımcıları koruyan güven ortamı sağlanmadığı müddetçe gerçek yatırımcıların tasarruflarını değerlendirmek istedikleri piyasalara ulaşmaları zorlaşacaktır. Serbest piyasa işleyişine en yakın yapının sağlanması, piyasalardaki haksız kazancın önüne geçilmesi ve tasarrufların reel sektöre destek vermesi için yatırımcıların piyasalara olan güveninin sağlanması esastır. Bu nedenle makro düzeyden, yani piyasaları düzenleyen ve denetleyen kurumlardaki yapı, işleyiş ve düzenlemelerden başlayarak finans sektöründeki şirketler, bağımsız denetim şirketleri ve kredi derecelendirme kuruluşlarına kadar tüm finans kurumlarının iç denetim sisteminin şeffaf, düzenli ve sağlıklı işlemesi gerekmektedir. Bu çalışma hem yazın taraması sonucunda ortaya konulan teorik bilgileriyle, hem de yeni düzenlemelerde görülen değişim ve gelişmelerin ışığında yapılmış olan kalitatif araştırma sonuçlarıyla bankalar başta olmak üzere, para ve sermaye piyasalarında oluşan denetim sistemi için bir kaynak oluşturmak amacıyla kaleme alınmıştır.Tez çalışmasının birinci bölümünde, denetim ve denetçiler tüm yönleriyle ele alınmaktadır. İkinci bölümde, denetimle ilgili uluslararası kurumlar, düzenlemeler ele alınmakta ve çeşitli hukuk sistemlerinde denetçi seçilme şartları ve görevleri incelenmektedir. Ayrıca, finans sektörü ve diğer sektörlerde yaşanan ve denetim yetersizliğinden kaynaklandığı belirtilen skandallara ilişkin örnek vakalar değerlendirilmektedir. Üçüncü bölümde, küresel krizde Avrupa, Amerika ve Türkiye'de finans sektöründe iç denetimle ilgili tartışılan konular ve iç denetim alanına getirilen öneriler yer almaktadır. Sonuç bölümünde ise, bankalardaki iç denetim yapısının yetkin, objektif, etkin ve bağımsız bir yapıda daha sağlıklı işlemesi için yeni bir model önerilmektedir.Anahtar Kelimeler:İç denetim, denetim, iç denetim sistemi, bankacılık sektörü, iç denetim standartları, uluslararası denetim kurumları, finansal skandallar, finansal kriz, iç denetim sistemi bağımsızlığı.

Abstract:
With the latest global financial crisis, long-lasting hidden problems regarding the financial system have come to the forefront and investors? confidence about the objectivity of the internal auditing system of companies has decreased significantly. As long as national and international auditing standards fail to function, the current problems of the financial sector such as moral hazard, financial manipulation, asymmetric information will continue. Unless the necessary confidence level that protects investors is maintained, it will be quite difficult for the investors to benefit from the saving opportunities provided by financial markets. Investors? confidence to the markets is essential to ensure their functioning in accordance with the main principles of market economy, to eliminate the unfair returns and to transfer savings to the real sector. Therefore, starting from macro-level, that is, from the structure, functioning and the regulation of the institutions that monitor and regulate the market structure in the financial sector to all financial institutions such as the companies that operate in the finance sector, external audit firms and credit rating agencies are required to have transparent, disciplined and healthy internal auditing system. This study aims to be one of the main sources for the literature in the field of internal audit system regarding banks, money and capital markets by means of both its literature survey and its qualitative research results derived from a questionaire developed in the light of the changes and developments regarding recent regulations.In the first section of the thesis, all aspects of the audit and the auditors are addressed. In the second section, the relevant international institutions and auditing arrangements are discussed and the selection system and duties of the auditor in different legal systems are examined. In addition to this, the case studies related to scandal stemming from the lack of supervision in financial sector and in other sectors are evaluated. Discussions about internal auditing during the global crisis in Europe, USA and Turkey and recommendations for a better functioning internal auditing system are in the third part of the study. In the conclusion section, a new model is proposed to ensure that the banks will function better in a capable, objective, efficient and independent internal auditing system.Keywords:İnternal Audit, audit, internal auditing system, banking sector, standards of internal audit, international auditing institutions, financial scandals, financial crisis, independent internal auditing system.