Okul yönetiminde yönetim süreçlerinin etkililiği ile örgütsel adalet arasındaki ilişki
The relationship between the effectiveness of management processes and organizational justice in school management
Yazar: YAŞAR AÇIL
Danışman: PROF. DR. ATİLA YILDIRIM
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Okul yönetimi = School administration ; Yönetim süreci = Management processes ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Konya ili merkez ilçelerinde (Selçuklu, Meram, Karatay) yer alan resmi okullarda görevli öğretmenlerin görüşlerine göre yönetim süreçlerinin etkililiği ile örgütsel adalet arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın evrenini, Konya ili merkez ilçelerinde bulunan toplam 464 okul ve bu okullarda görev yapan 15080 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada, tabakalı örnekleme olan kümeleme örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Örneklemi, 26 okul ve 398 öğretmenden oluşmaktadır. Katılımcıların %53,3'ü (n=212) erkek, %46,7'si (n=186) kadın öğretmendir.  Katılımcılar, %90,7 (n=361) lisans ve %9,3 (n=37) lisans üstü eğitim düzeyindedirler. Araştırmada, Gül (2017) tarafından geliştirilen "Yönetim Süreçlerinin Etkililiği" ölçeği ile Colquitt (2001) tarafından geliştirilen Özmen, Arbak ve Özer (2005) tarafından İngilizceden Türkçeye uyarlanan "Örgütsel Adalet Ölçeği" kullanılmıştır. Bu araştırma, ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmada verilerin analizinde SPSS 24.0 İstatistik Programı kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesi t-testi, tek yönlü ANOVA testi ve gruplar arası farkın belirlenmesi için Tukey HSD analizi ile sağlanmıştır. Ayrıca yönetim süreçlerinin etkililiği ve örgütsel adalet ölçeklerinin alt boyutları arasındaki ilişkiyi belirlemek için "Pearson Korelasyon" ve yönetim süreçlerinin örgütsel adalete etkisinin saptanması için de "Regrasyon" testi uygulanmıştır. Araştırmanın bulgularına göre örgütsel adalet ölçeğinin alt boyutlarından olan işlemsel adalet, dağıtım adalet ve etkileşim adaletin cinsiyet, yaş ve öğretmenlik hizmet yılın değişkenlerine göre anlamlı bir şekilde farklılık gösterdiği; bulunduğu kurumdaki hizmet yılına göre ise anlamlı bir şekilde farklılık göstermediği belirlenmiştir. Yönetim süreçlerinin etkililiğinin karar verme süreci alt boyutu örgütsel adaletin "işlemsel adalet" alt boyutundaki değişkenliğini anlamlı düzeyde etkilemektedir. Yönetim süreçlerinin etkililiğinin karar verme, örgütlenme, iletişim ve değerlendirme süreci alt boyutları örgütsel adaletin "dağıtım adalet" alt boyutunu anlamlı düzeyde etkilemektedir. Yönetim süreçlerinin etkililiğinin karar verme, iletişim ve değerlendirme süreci örgütsel adaletin "etkileşimsel adalet" alt boyutunu anlamlı düzeyde etkilemektedir. Araştırmada okul yönetiminde yönetim süreçlerinin etkililiği ile örgütsel adalet arasında pozitif yönlü orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Bu bağlamda, okul yönetiminde yönetim süreçleri etkililiğinin işleyişinde öğretmenlerin katılımlarının sağlanması, örgütsel adalet algılarının olumlu yönde artacağını söylemek mümkündür. Yöneticilerinin öğretmenlerin örgütsel adalet algısını olumlu yönde oluşturabilmeleri için yönetim süreçlerinin işleyişinde karar verme, iletişim ve değerlendirmede öğretmenlerin fikirlerine yer verilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Okul Yönetimi, Örgütsel Adalet, Öğretmen, Yönetim Süreçleri

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between the effectiveness of management processes and organizational justice according to the opinions of teachers working in official schools located in the central districts of Konya province (Selçuklu, Meram, Karatay). The universe of the research consists of 464 schools in the central districts of Konya and 15080 teachers working in these schools. In the research, cluster sampling method, which is stratified sampling, was used. Its sample consists of 26 schools and 398 teachers. 53.3% (n = 212) of the participants are male and 46.7% (n = 186) are female teachers. It has been determined that they have a service year of 26 years or more. The "Organizational Justice Scale", which was adapted from English to Turkish by Özmen, Arbak and Özer (2005), developed by Colquitt (2001) and "Effectiveness of Management Processes" developed by Gül (2017). This research is in relational screening model. SPSS 24.0 Statistics Program was used to analyze the data in the research. Data analysis was provided by t-test, one-way ANOVA test and Tukey HSD analysis to determine the difference between groups. In addition, "Pearson Correlation" test was used to determine the relationship between the effectiveness of management processes and the sub-dimensions of organizational justice scales, and "Regression" test was used to determine the effect of management processes on organizational justice. According to the findings of the research, operational justice, distribution justice and interaction justice, which are sub-dimensions of organizational justice scale, differ significantly according to the variables of gender, age and teaching service year; It has been determined that it does not differ significantly according to the year of service in the institution. Decision making process sub-dimension of the effectiveness of management processes significantly affects the variability of organizational justice in the "operational justice" sub-dimension. Decision, organization, communication and evaluation process sub-dimensions of the effectiveness of management processes significantly affect the "distribution justice" sub-dimension of organizational justice. The decision-making, communication and evaluation process of the effectiveness of management processes significantly affects the "interactive justice" sub-dimension of organizational justice. In the research, it has been determined that there is a positive and moderately significant relationship between the effectiveness of management processes in school management and organizational justice.
In this context, it is possible to say that the participation of teachers in the functioning of the management processes effectiveness in school management and the perception of organizational justice will increase positively. In this context, it is possible to say that the participation of teachers in the functioning of management processes effectiveness in school management and the perception of organizational justice will increase positively. It is suggested that teachers 'ideas should be included in the functioning of management processes in order to create a positive perception of teachers' organizational justice.
Keywords: School Management, Organizational Justice, Teacher, Management Processes