Aspir (Carthamus tinctorius L.) tohumundan lipaz enziminin saflaştırılması ve karakterizasyonu
Characterization and purification of lipase enzyme from aspir (Carthamus tinctorius L.) seed
Yazar: SERPİL ALTUNTAŞ
Danışman: PROF. DR. METİN BÜLBÜL
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Lipaz, triaçilgliserollerin, gliserol ve yağ asitlerlerine hidrolizinde katalizör olarak görev alan bir enzimdir. Günümüzde biyoteknolojik gelişmelerin hız kazanması, lipaz enziminin kullanım alanlarını arttırmaktadır. Bu çalışma ile ilk kez aspir (Carthamus tinctorius L.) tohumundan lipaz saflaştırılması ve karakterizasyonu yapılarak literatüre katkı sağlamak amaçlanmıştır.
Aspir tohumu proteinlerinin yağsızlaştırılması basamaklarında sırasıyla; yağların uzaklaştırılması, amonyum sülfat çöktürmesi, diyaliz, jel filtrasyon kromotografisi yöntemleri kullanılarak lipazın saflaştırılması yapılmıştır.
Saflaştırma aşamalarında Lowry metoduna uygun olarak protein tayini yapılmıştır ve titrematik işlemler, aktivite tayinleri için gerçekleştirilmiştir. Yapılan işlemler sonucunda aspir tohumunun 8,47 kat saflaştığı tespit edilmiştir. İşlemler sonucunda spesifik aktivite değerleri de hesaplanmıştır.
Lipaz enziminin saflaştırılma işleminin ardından SDS-PAGE ile karakterizasyon işlemi yapılmıştır. Yapılan işlemler sonucunda elde edilen bulgularda en iyi aktivite enzimde pH: 10,4 ve sıcaklıkta 60℃ olarak değerler not edilmiştir. Bununla beraber, stabil pH değeri 13,2 ve stabil sıcaklık seviyesi 50℃ olarak bulunmuştur. Lipaz enzimi depo kararlılığı da tespit edilmiş ve 5 gün üst üste yapılan ölçümlerde (60℃, pH:10,4) enzim aktivitesinde % 70 oranında bir azalma gözlenmiştir. 
Zeytinyağının ve triolein substratlığında yapılan Km= 25,49 mM ve Vmax değeri ise yaklaşık 5,6 U/dk.mg enzim olarak bulunmuştur.
Anahtar kelimeler: Aspir tohumu, Enzim, Karakterizasyon, Lipaz, Saflaştırma

Abstract:
Lipase is an enzyme that acts as a catalyst in the hydrolysis of triacylglycerols to glycerol and fatty acids. Today, the acceleration of biotechnological developments increases the usage areas of lipase enzyme. In this study, it was aimed to contribute to the literature by purifying and characterizing lipase from safflower (Carthamus tinctorius L.) seed for the first time.
In the steps of defatting of safflower seed proteins, lipase purification was carried out using oil removal, ammonium sulfate precipitation, dialysis, gel filtration chromatography methods, respectively.
In the purification steps, protein determination was performed in accordance with the Lowry method and titrematic procedures were performed for activity determinations. As a result of the procedures, it was determined that safflower seed was purified 8,47 times. Specific activity values were also calculated as a result of the procedures.
After purification of the lipase enzyme, characterization was performed by SDS-PAGE. The results obtained as a result of the procedures showed that the best activity enzyme pH: 10.4 and temperature 60℃ were noted as the values. However, the stable pH value was found to be 13.2 and the stable temperature level was 50℃. The storage stability of the lipase enzyme was also determined and a 70% decrease in enzyme activity was observed in measurements made for 5 consecutive days (60℃, pH: 10.4).
The Km= 25.49 mM and Vmax value was found to be approximately 5.6 U/min.mg of enzyme in olive oil and triolein substrate.
Key words: Safflower seed, Enzyme, Characterization, Lipase, Purification