Türkiye'de Avrupa yavru çürüklüğü hastalığının araştırılması, Melissococcus plutonius'un izolasyonu ve moleküler karakterizasyonu
Investigation of European foulbrood disease in Turkey, isolation and molecular characterization of Melissococcus plutonius
Yazar: SALİHA BEDİZ ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. BARIŞ SAREYYÜPOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Mikrobiyoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Etkeni Melissococcus plutonius olan Avrupa yavru çürüklüğü (AvYÇ), bal arısı larvalarını etkileyerek ekonomik kayıplara neden olan önemli bir hastalıktır. AvYÇ, diğer yavru hastalıkları ile karıştığından güvenilir teşhis amacıyla hastalıklı larvalarda M. plutonius'un varlığının doğrulanması gerekmektedir. Bu projede Türkiye'nin farklı bölgelerinde bulunan ve semptom gösteren kovanlardan toplamda 80 adet larvalı petek numunesi toplandı. Örnek toplanan tüm işletmelerde ve yavru çürüklüğü hastalığı semptomu göstermeyen aynı sayıdaki farklı işletmede yetiştiriciler ile anket çalışması gerçekleştirildi ve risk faktör analizleri yapıldı. Örneklerden ilk olarak M. plutonius'un teşhisi için konvansiyonel PCR ve ardından konfirmasyon için real-time PCR yapıldı. Daha sonra özgüllüğü ve duyarlılığı yüksek ve iki basamaklı amplifikasyon aşaması içeren Nested PCR geliştirildi. Etken izolasyonu için ise KSBHI agara ekim yapıldı. Morfolojik olarak M. plutonius benzeri üreme gösteren kolonilerden de real-time PCR yapıldı. Klinik belirtiler, koloni morfolojisi ve mikroskobik değerlendirmeler yapıldığında AvYÇ etkeni M. plutonius ile benzerlik gösterse de yapılan tüm moleküler analizlerde M. plutonius etkeni tespit edilemedi. Diğer yandan risk faktör analizlerine göre önceki yıllarda kullanılmış temel peteklerin tekrar kullanılmasının yavru çürüklüğü olma riskini arttırdığı tespit edildi (Wald=14,209; P=0,0001). Sonuç olarak, bu çalışmada analiz edilen örneklerde M. plutonius'un varlığı tespit edilemedi ve hastalığın sahada tanısı için daha kapsamlı çalışmalar yapılması gerektiği kanısına varıldı.

Abstract:
The European foulbrood (EFB), caused by the pathogen Melissococcus plutonius, is a significant disease leading to economic losses by affecting honeybee larvae. To ensure reliable diagnosis, it is crucial to confirm the presence of M. plutonius in infected larvae, as EFB can be confused with other larval diseases. In this project, a total of 80 samples of brood combs showing symptoms were collected from different regions of Türkiye. Surveys were conducted with beekeepers in all sampled operations with symptoms of foulbrood and an equal number of operations without foulbrood symptoms, and risk factor analyses were performed. Initially, conventional PCR was employed for the diagnosis of M. plutonius in the samples, followed by confirmation using real-time PCR. Subsequently, a Nested PCR with two-step amplification stages, exhibiting high specificity and sensitivity, was developed. For pathogen isolation, KSBHI agar was used for cultivation. real-time PCR was also performed on colonies showing morphological similarities to M. plutonius. Despite clinical symptoms, colony morphology, and microscopic evaluations resembling M. plutonius, the pathogen could not be confirmed through molecular analyses. Furthermore, according to risk factors analysis reuse of combs raises the risk of foulbrood disease (Wald=14.209; P=0.0001). As a result, the presence of M. plutonius could not be detected in the samples analyzed in this study, and it was concluded that more comprehensive studies should be carried out for the diagnosis of the disease in the field.