Acil serviste akut iskemik inme için intravenöz trombolitik tedavi alan ve almayan hastalarda mortalite ve morbidite ile ilişkili faktörlerin incelenmesi
Examination of factors associated with mortality and morbidity in patients receiving and not receiving intravenous thrombolytic therapy for acute ischemic stroke in the emergency department
Yazar: HAKAN BARIŞ DEMİRBAŞ
Danışman: PROF. DR. ERDEN EROL ÜNLÜER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Bozyaka Eğt. ve Arş. Hast. / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Nöroloji = Neurology ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Morbidite = Morbidity ; Mortalite = Mortality ; Trombolitik terapi = Thrombolytic therapy ; İnme = Stroke

Özet:
Amaç: 
Literatürde doku plazminojen aktivatörü ile yapılan intravenöz trombolitik (İVT) tedavinin akut iskemik inmenin (Aİİ) hiperakut döneminde semptom başlangıcından sonraki ilk 4,5 saat içerisinde uygulandığında hastaların mortalitesini önemli oranda arttırmadan üçüncü aydaki engellilik oranlarını azalttığıgösterilmiştir. Çalışmamızdaacil serviste uygulanan İVT tedavininklinik sonlanımlaraetkisini ve bu klinik sonlanımlara etki eden önemli faktörleri incelemeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: 
Çalışmamızda, hastanemiz acil servisine 01.01.2018–31.03.2020tarihleri arasında inme semptom ve bulguları ile başvurup Aİİ tanısı almış ve çalışma kriterlerine uygun hastaların verilerine retrospektif olarak ulaşılmıştır. İlk 4,5 saat içerisinde İVT tedavi alanlar tedavi grubunu (TG)vebu süre içerisinde tedaviyi reddedenler ise kontrol grubunu (KG) oluşturmuştur. Başvuru sonrasındaki 90-180 gün içerisinde tüm sebeplere bağlı mortalite, ilk 7 gün içerisinde gelişen semptomatik intrakraniyal kanama (sİKK) ve üçüncü ayın sonundakimodifiye rankin skoru çalışmanın klinik sonlanımnoktalarıdır.
Bulgular:
Kriterlere uyan 274 hastanın verisine ulaşılmıştır(TG'de 149ve KG'de 125 hasta). Başvuru NIHSS skoru ortanca değerleri TG'de 12(1-28)ve KG'de 5(1-27) olup aradaki fark istatistiksel olarak önemlidir(p=0,000). Hastaların 90 günlük mortalite oranları TG'de 24.2% ve KG'de 15.2% olup aradaki fark istatistiksel olarak önemli değildir(p=0,065). İlk 7 gün içerisindeki sİKK geçirme oranları TG'de 13.4% ve KG'de 2.4% olup aradaki fark istatistiksel olarak önemlidir (p=0,001). İyi klinik sonlanımlar (mRS 0-1) TG'de 32.9% ve KG'de 51.2%oranında oluparadaki fark istatistiksel olarak önemlidir (p=0,002).Minör inmeli hastalarda (başvuru NIHSS skoru 0-5)iyi klinik sonlanımlar TG'de 73.9% ve KG'de 81.3% olup aradaki fark istatistiksel olarak önemli değildir (p=0.321). Trombolitiktedaviye semptom başlangıcından sonraki 0-180 dkve 181-270 dk içerisinde başlananlarda sİKK görülme oranları sırasıyla 13.3% ve 13.6% olaraktespit edilmiş olup aradaki fark istatistiksel olarak önemli değildir (p=0,9685).
Sonuç:
Çalışmamızda İVT tedavinin Aİİ tedavisinde etkili ve güvenli olduğunu öne sürecek yeterli kanıta ulaşılamamıştır.
Anahtar sözcükler:
İskemik inme, trombolitik tedavi, doku plazminojen aktivatörü, intrakraniyal kanamalar

Abstract:
Aim: 
In the literature, it has been shown that intravenous thrombolytic (IVT) treatment with tissue plasminogen activator, when administered within 4.5 hours after the onset of symptoms in the hyperacute phase of acute ischemic stroke (AIS), reduces the disability rates in the third month without significantly increasing the mortality of the patients. In our study, we aimed determine how IVT treatment administered in the emergency department of our hospital affects the clinical outcomes of patients and important factors that affect these clinical outcomes.
Materials and Methods: 
In our study, the data of patients who were admitted to the emergency department of our hospital with symptoms and signs of stroke between 01.01.2018 and 31.03.2020 and were diagnosed with AIS and who met the study criteria were retrospectively analyzed. Those who received IVT treatment within the first 4.5 hours constituted the treatment group (TG), while those who refused treatment during this period constituted the control group (CG). All-cause mortality within 90-180 days after admission, symptomatic intracranial hemorrhage (sICH) in the first 7 days and modified rankin score (mRS) at the end of the third month are the clinical endpoints of the study.
Results:
Data of 274 patients meeting the criteria were reached (149 patients in TG and 125 patients in CG). Median values of the admission NIHSS score are 12 (1-28) in TG and 5 (1-27) in CG(p = 0.000). 90-day mortality rates of the patients are 24.2% in TG and 15.2% in CG (p =0.065). The rate of having sICH in the first 7 days are 13.4% in TG and 2.4% in CG (p = 0.001). Good clinical outcomes defined as mRS 0-1 are 32.9% in TG and 51.2% in CG(p = 0.002). In patients with minor stroke (admission NIHSS score 0-5), good clinical outcomes were 73.9% in TG and 81.3% in CG (p = 0.321). The incidence of sICH in patients who received IVT therapy within 0-180 minutes and 181-270 minutes after the onset of symptomswas similar (13.3% and 13.6%, respectively).
Conclusions:
In our study, there was not enough evidence to suggest that IVT treatment is effective and safe in the treatment of AIS.
Keywords:
Ischemic Stroke, Thrombolytic Therapy, Tissue Plasminogen Activator, Intracranial Hemorrhages