Pembezâde Ahmed b. Osman Efendi'nin Şerhu Kasîdeti Bânet Suad adlı eserinin 35–59. beyitler arasının tahkîki tercümesi ve dil, sarf, nahiv ve belagat uygulamaları
The translation of Pembezâde Ahmed b. Osman Efendi's translation of Serhu Kasideti Bânet Suad between the 35–59 links and the applications of language, consumption, nahiv and rhetoric
Yazar: LOKMAN TUNA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜZEYİR TUNA
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
Bu tezde Pembezâde Ahmed b. Osman Efendi'nin yazdığı Şerhu Kasîdeti Bânet Suad isimli eserin 35-59. beyitler arasının tercümesi ile dil, sarf, nahiv, belagat uygulamaları ve edisyon kritik çalışması ele alınmıştır. Sözü edilen kasîde Ka'b b. Züheyr'in Hz. Peygamber'e sunduğu bu vesîleyle onun hırka-i saadetine nâil olduğu Kasîdetü'l-bürde'dir. Arap şiirinin en önemli örneklerinden biri olan ünlü kasîde, câhiliye şiirinin tüm özelliklerini içerisinde barındırması açısından, o dönemin şiir anlayışına ışık tutar niteliktedir. Bu önemine binaen kasîdenin üzerine birçok şerhler, hâşiyeler, tahmîsler ve taştîrler yazılmıştır. Hayatı hakkında kısıtlı bilgilere ulaşılmış olan Osmanlı âlimi Pembezâde Ahmed b. Osman Efendi de yazdığı eserle Kasîdetü'l-bürde şerh geleneğinin içerisine dâhil olmuştur. Çalışmaya konu olan eser incelendiğinde yazarın Arap diline ayrıntılarıyla hâkim olduğu görülmüştür. Bununla birlikte kaynak taraması yapıldığında Pembezâde Ahmed b. Osman Efendi'nin eserlerinin herhangi bir kapsamlı çalışmanın konusu olmadığını görülmüş, bu da bizi Şerhu Kasîdeti Bânet Su'âd'ı kütüphanelerin tozlu raflarından indirip ilim âleminin hizmetine sunmaya itmiştir. Çalışma bir giriş ve dört bölümden oluşmaktadır: Girişte: Araştırmanın Konusu ve Önemi; Araştırmanın Amacı ve Sınırları; Araştırmanın Planı ve Yöntemi; Araştırmanın Kaynakları gibi alt başlıklar ile ilgili bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde: Ka'b b. Züheyr'in Hayatı, Kasîdetü Bânet Su'âd'ın Arapça Metni ve Türkçe Tercümesi alt başlıkları bulunmaktadır. İkinci bölümde Pembezâde Ahmed b. Osman Efendi'nin Hayatı ve Eserleri; Tercüme ve Tahkîkte Takip Edilen Yöntem ve Esaslar alt başlıkları hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde tahkîk ettiğimiz eserin 35-59. beyitler arasının tercümesi, Lügat, Sarf, Nahiv ve Belağat uygulamaları yer almaktadır. Dördüncü bölümde ise eserin tahkîkli neşri yapılmıştır. Yapılan çalışma süresince isnâd atıf sistemi ikinci edisyon ve İSAM tahkîkli neşir esaslarında belirtilen yönergeler takip edilmiştir. Ayrıca okuyucuların metni kolayca anlayabilmesi için gerekli yerlerde konuyu açıklığa kavuşturmak için dipnotlar verilmiştir.

Abstract:
In this thesis, Pembezâde Ahmed b. The translation of a certain part of the work called Şerhu Kâsideti Bânet Suad written by Osman Efendi, language, usage, syntax, rhetoric practices and edition critical work are discussed. The aforementioned qasida Kab b. Zuhayr's Hz. It is Kasîdetü'l-Bürde, which he presented to the Prophet on this occasion, where he attained his happiness. The famous qasida, one of the most important examples of Arabic poetry, sheds light on the poetry understanding of that period in terms of containing all the features of jahiliyya poetry. Due to this importance, many commentaries, tahmis and tastirs were written on the eulogy. Ottoman scholar Pembezâde Ahmed b. Osman Efendi was included in the tradition of commentary on Kasîdetü'l-Bürde with the work he wrote. When the work that is the subject of the study is examined, it is seen that the author has a detailed command of the Arabic language. However, when the literature review was made, Pembezâde Ahmed b. Seeing that Osman Efendi's works were not the subject of any comprehensive study, prompted us to download the Şerhu Kasideti Bânet Suad from the dusty shelves of libraries and present it to the service of the scientific community. The study consists of an introduction and six chapters. In the first part, the owner of the eulogy Kab b. Züheyr, the owner of the annotation in the second part, Pembezâde Ahmed b. Osman Efendi, in the third section, the methods and principles followed in translation and verification, in the fourth section the translation of the work, in the fifth section the use of syntax, syntax and rhetoric in the specified part of the work, and the proofreading of the commentary in the sixth section. During the study, the guidelines specified in the Second Edition of the Isnad Citation System and the ISAM Arbitrary Publication Principles were followed. In addition, footnotes are given where necessary to clarify the subject so that readers can easily understand the text.