Yabancı uzmanların raporlarına göre Türkiye (1949-1951)
Turkey according to the reports of foreign experts (1949-1951)
Yazar: HASAN BASRİ AYABAKAN
Danışman: PROF. DR. SABİT DUMAN
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Cumhuriyet Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics ; Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
ÖZET
Yirminci yüzyılın ilk çeyreğinde güvenlik arayışları nedeniyle İngiltere gibi ortak düşmanlarına karşı birlikte hareket eden Sovyetler Birliği ve Türkiye ilişkilerinin yönü, II. Dünya Savaşı sonrasında çok farklı bir evreye yöneldi. Bu zaman diliminde Türkiye, 1936 yılında Montrö Sözleşmesi ile boğazlar bölgesinde Lozan Boğazlar Sözleşmesi'nden kaynaklanan egemenlik haklarına aykırı problemleri çözerken, Birleşik Krallık ve Fransa ile 1937 yılında yapılan ittifak Sovyetler Birliği'ni rahatsız etmiş ve 1947 yılına kadar süresi uzatılmış olan 17 Aralık 1925 tarihli Türk-Sovyet Tarafsızlık ve Saldırmazlık Antlaşması Sovyetler Birliği'nce yenilenmeyerek 1947 yılında fes edilmişti. Akabinde Sovyetler Birliği'nin Türkiye'den toprak talep etmiş olması nedeniyle ilişkilerin yönü işbirliği evresinden düşmanlık evresine yönelmiş ve Türkiye'nin, Batı ittifakı tarafında yer almak zorunda kaldığı süreç başlamıştı. Bu dönem içerisinde Batı ile geliştirilecek ekonomik ilişkilere ve ülkenin ekonomik ve idari dinamiklerine katkı sağlamış olan ve Thornburg, Barker, Neumark raporları isimleriyle bilinen ve orijinal isimleri "Türkiye: Ekonomik Bir Değerlendirme (Turkey an Economic Apprasial), Türkiye Ekonomisi (The Economy of Turkey), Devlet Daire ve Müesseselerinde Rasyonel Çalışma Esasları Hakkında Rapor" şeklinde olan üç raporu 1949 yılı öncesine ve 1951 yılı sonrasına da atıfta bulunarak Yüksek Lisans Tezimde değerlendirdim. 

Anahtar Kelimeler: Thornburg Raporu, Barker Raporu, Neumark Raporu

Abstract:
ABSTRACT
In the later of the first quarter of twentieth century, the direction of the relationship between the Soviet Union and Turkey which acted together against their common enemies such as Britain due to seeking security headed to a very different phase after World War II. During this period, while Turkey was solving the problems against sovereignty rights arising from the Lausanne Straits Agreement with the Montreux Convention at the region of Straits in 1936, the alliance established among United Kingdom, France and Turkey in 1937 disturbed the Soviet Union and in 1945, the Soviet Union dissolved the Turkish-Soviet Neutrality and Non-Aggression Treaty dated December 17, 1925 and demanded Kars and Ardahan from Turkey. Due to territorial claims, in the event that the direction of the relationship between the Soviet Union and Turkey turned from the cooperation phase toward the hostility phase, the process in which Turkey had to locate in the Western alliance began. In my Master's Thesis, I have evaluated the three reports prepared during this period whose original names are Turkey an Economic Apprasial, The Economy of Turkey and Report on the Rational Working Principles in State Institutions and Organizations that are known as Thornburg, Barker and Neumark reports which contributed to the economic relationships to be developed between Turkey and the West and the economic and administrative dynamics of Turkey by referring to the year before 1949 and after 1951.

Key Words: Thornburg Report, Barker Report, Neumark Report