Sinop ilinin su ürünleri potansiyeli
Fish products potential of Sinop
Yazar: SEDA ACUNER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZTEKİN YARDIM
Sinop Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Türkiye'nin en kuzeyinde bulunan, Boztepe Yarımadası üzerine kurulmuş olan Sinop'un yüzölçümü 5.791 km2 olup; Türkiye yüzölçümünün yaklaşık %0,8'ini kapsamaktadır. 
Sinop İli ülkemizde en yoğun balık avcılığının yapıldığı Karadeniz Bölgesinde balık çıkışının en fazla olduğu İllerin başında gelmektedir. Avcılığın yoğun yapılması sebebiyle İlimizde çok sayıda balık unu-yağı fabrikaları, su ürünleri işleme ve değerlendirme tesisleri ile soğuk hava depoları bulunmaktadır. İlimizin su ürünleri potansiyelinden dolayı en büyük ihracat getirisi de su ürünlerinden sağlanmaktadır.
Ayrıca İlimizde çok büyük su yüzey alanına sahip baraj gölleri de bulunmaktadır. Bu baraj göllerinden yoğun miktarda su ürünleri avcılığı yapılmaktadır. 
Bunun yanı sıra Ege ve Akdeniz Bölgelerinde doyuma ulaşmış olan su ürünleri yetiştiricilik tesisleri için yeni ve en güçlü alternatif cazibe merkezi olarak Karadeniz Bölgesinde şartları en uygun olarak İlimiz görülmektedir. Bu konuda da İlimizde yapılmış ciddi su ürünleri yetiştiricilik proje başvuruları bulunmakta olup bunların bir kısmı faaliyetine başlamıştır. 
Bu çalışmada, Sinop'ta en fazla avlana 8 ekonomik tür hamsi, palamut, istavrit, mezgit, lüfer, kefal, barbunya ve kalkan olduğu belirlenmiştir. 2014-2018 yılları arasında ortalama hamsi 8 837.74 ton/yıl, palamut 2 272,75 ton/yıl, istavrit 719,57 ton/yıl, mezgit 234,31 ton/yıl, lüfer 96,50 ton/yıl, kefal 32,37 ton/yıl, barbunya 30,82 ton/yıl ve kalkan 9,30 ton/yıl avcılığı yapılmıştır. 
2017 yılında ise 1.003.676 $ 'lık işlenmiş hamsi, palamut ve alabalık ihracatı yapılmıştır. 2014 ile 2017 seneleri arasında (sırasıyla; 927.930, 980.190, 1.251.680 ve 1.677.190 kg) deniz salyangozu eti ihraç edilmiş ve bu ticaretten sanayicimiz sırasıyla;  6.988.750, 7.150.255, 8.623.196, 14.230.867 $ gelir elde etmiştir. Deniz salyangozu operculumu (sırasıyla; 13.380, 33.610, 15.180, 13.660 kg ) da ihraç edilmiştir. Salyangoz eti ABD, Kore, Çin, Japonya, Tayvan, Singapur ülkelerine ihraç edilmektedir. Operculum ise S. Arabistan ve Libya ülkelerine gönderilmektedir.
Bu çalışmada, Sinop'ta planlanan denizde su ürünleri yetiştiriciliği yatırımları ile birlikte Türkiye su ürünleri üretimine katkıları artacaktır. Sinop, su ürünleri işleme tesisleri (balık unu-yağ, soğuk hava tesisleri) yönünden Türkiye'nin önde gelen illerinden biri olduğu anlaşılmıştır.

Abstract:
Turkey, located at the north, which is built on an area of 5.791 km2 Sinop Boztepe Peninsula; Turkey covers an area of approximately 0.8%.
Sinop Province is one of the provinces with the highest fish outflow in the Black Sea Region, where the most intensive fishing is done in our country. Due to the intensive hunting, there are many fish meal-oil plants, aquaculture processing and evaluation facilities and cold storage in our city.  Due to the fishery potential of our province, the biggest export return is obtained from fishery products.
In addition, there are dam lakes with very large water surface area in our province. Intense amount of aquaculture is carried out from these dam lakes.
In addition to this, our city is considered as the most powerful alternative attraction center for aquaculture facilities which have reached saturation in Aegean and Mediterranean Regions. In this regard, there are serious aquaculture project applications made in our city and some of them have started to operate.
In this study, it was determined that there were 8 economic species; anchovy, bonito, horse mackerel, whiting, bluefish, mullet, red mullet and shield in Sinop. Between 2014-2018 average anchovy 8 837.74 tons / year, bonito 2 272.75 tons / year, horse mackerel 719.57 tons / year, whiting 234.31 tons / year, bluefish 96.50 tons / year, gray mullet 32.37 tons / year, red mullet 30.82 tons / year, and turbot 9.30 tons / year.
In 2017, exports of processed anchovies, bonito and trout were worth $ 1,003,676. Between 2014 and 2017 sea snail meat was (respectively; 927.930, 80.190, 1.251.680 and 1.677.190 kg) exported and the industrialists from this trade respectively; 6988750, 150255, 8623196, 14230867 dollars. Sea snail operculum (respectively; 13380, 33610, 15180, 13660 kg) were exported. Snail meat is exported to USA, Korea, China, Japan, Taiwan, Singapore countries. Operculum is sent to S. Arabia and Libya countries.
In this study, along with sea aquaculture investments planned in Sinop, Turkey will increase the contribution of aquaculture production. Sinop, aquatic products processing plants (fish-oil, fresh fish processing, freezing and cold storage facilities) it was understood that with regard to one of the leading cities of Turkey.