Örgütlerde iç denetim faaliyetlerinin, denetimin çeşitli değişkenleri açısından incelenmesi ve bu konudaki çalışan görüşlerinin belirlenmesi
Examination of organizations' internal audit activitiesin terms of audit's various variables and determiningthe employees' views on this subject
Yazar: SOYHAN UĞUREL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HASAN RÜSTEMOĞLU
Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Denetim = Control ; Çalışanlar = Workers ; Örgütler = Organizations ; İç denetim sistemi = Internal control system ; İç denetim ve iç kontrol = Internal control and internal audit

Özet:
Bu araştırma; örgütlerdeki iç denetim faaliyetlerini, denetimin çeşitli değişkenleri
açısından incelemeyi ve bu konudaki çalışan görüşlerini belirlemeyi amaçlamaktadır.
Bu amaç doğrultusunda, elde edilen çalışan görüşlerini belirlemek için nicel araştırma
yöntemlerinden tarama modelinden faydalanılmıştır.
Araştırmanın çalışma grubunu Gaziantep Sanayi Odasına bağlı özel sektör işletme
çalışanlarından gönüllü olarak araştırmaya katılanlar oluşturmuştur. Tabakalı
örnekleme yöntemine göre random olarak seçilen 434 katılımcıya ölçek uygulanmıştır.
Araştırmada veri toplama aracı olarak Ma'ayan ve Carmeli (2015) tarafından
geliştirilen 40 maddeden oluşan ölçek, katılımcıların demografik özelliklerini belirten
kişisel bilgiler formu ile birlikte kullanılmıştır. Ölçeğin geçerlilik-güvenilirlik analizi
yapılmış ve oldukça güvenilir olduğu belirlenmiştir. Normallik testi sonucu olarak
verilerin normal dağılım göstermediği tespit edilmiş ve bu sebeple araştırmada
parametrik olmayan testler ile analizler yapılmıştır.
Verilerin analizinde, SPSS Statistics 25 programı dahilinde The Mann Whitney U ve
Kruskall Wallis testlerinden faydalanılmıştır.
Çalışmada alan araştırması iki bölümden oluşmaktadır. Araştırmanın "Denetim ve İç
Denetim" bölümünde, genelden özele doğru kavramsal bilgilere yer verilmiştir. Bu
bölüm, araştırmanın temelini teşkil ederek, çoğunlukla yabancı literatürden taranmış
iç denetim alanında ihtiyaç duyulan önemli bilgileri kapsamaktadır.
Araştırmanın "Denetimin Çeşitli Değişkenleri" bölümünde, araştırma değişkenleri
bakımından iç denetim uygulamaları ele alınmıştır. Bu bölümde, iç denetim
faaliyetlerinin örgüt içindeki uygulamaları değişkenler yardımıyla aşamalara ayrılarak
incelenmiştir.
Araştırma sonucunda çalışanların, örgütlerinde icra edilen iç denetim faaliyetlerine
yönelik olumlu görüşlere sahip oldukları görülmüştür. Buna göre araştırmada
denetimin çeşitli değişkenleri olarak tanımlanan; örgüt performansını iyileştirme,
denetçi ile denetlenen arası ilişki, denetimden öğrenme, üst yönetim desteği ve denetçi
kapasitesi değişkenleri kapsamında iç denetim faaliyetleri çalışan gözüyle
incelenmiştir.
İç denetim faaliyetlerinin; cinsiyet, eğitim durumu, iç denetim alanında eğitim alınıp
alınmaması, kıdem ve fonksiyon alanına göre çalışan görüşlerinin farklılık gösterme
eğilimi incelenmiştir. Buna göre, iç denetim alanında eğitim alan ile almayan
iii
çalışanlar arasında iç denetim faaliyetleri hakkında görüş ayrılığı bulunmadığı
sonucuna varılmıştır. Diğer demografik özellikler söz konusu olduğunda anlamlı
farklılıklar tespit edilmiş ve bu farklılıklar Post Hoc testi ile belirlenmiştir.
Benzer çalışmalarla olan farklılıklar ile araştırma sonuçlarının değerlendirilmesi
tartışma bölümünde incelenmiştir. Son olarak araştırmanın bulgularına yönelik olarak
işletmelere hitaben önerilerde bulunulmuştur. Araştırmanın sınırlılıkları dahilinde
yapılan bu araştırmanın kapsamının genişletilmesi veya farklı değişkenlerle
daraltılarak farklı boyutlarının ele alınması için yeni araştırmalara yönelik önerilerde
bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Örgüt, İç denetim, Çalışan Görüşleri,

Abstract:
This research aims at examining the organizations' internal audit activities in terms of
audit's various variables and determining the employees' views on this subject. In
order to determine the employees' views to be obtained in accordance with this aim,
screening method for quantitative research is applied.
The sample of the study consisted of the volunteers from private sector business
employees affiliated to Gaziantep Chamber of Industry. Selection was applied to 434
participants randomly based on the stratified sampling method.
In the research, a scale consisting of 40 items, developed by Ma'ayan and Carmeli
(2015), was used together with the personal information form which indicates
employees' demographic features as the data collection tool. The validity and
reliability analysis of the scale was made and outcome was found to be quite reliable.
As a result of the normality test, it was determined that the data did not show normal
distribution and therefore analyzes were made with non-parametric tests in the study.
The Mann Whitney U and Kruskall Wallis tests were used in the analysis of the data
within the SPSS Statistics 25 program.
The literature review in the study consists of two parts. In the "Audit and Internal
Audit" section of the study, conceptual information from general to specific is
mentioned. This section constitutes the basis of the research and covers important
information needed in the field of internal audit, mostly scanned from foreign
literature.
In the "Various Variables of Audit" section of the study, internal audit practices are
discussed in terms of research variables. In this section, the applications of internal
audit activities within the organization are analyzed in stages with the help of variables.
As a result of the research, it was observed that the employees had positive views on
the internal audit activities performed in their organizations. Accordingly, internal
audit activities were examined from the perspective of the employees within the scope
of the variables defined in the research as the various variables of the audit which are
improving organizational performance, auditor and the auditee relationship, learning
from audit, top management support and the auditor capacity.
The tendency of employees' opinions to differ according to gender, education level,
training in the field of internal audit, seniority, and organization functional areas of
internal audit activities were analyzed. It was concluded that there is no difference of
opinion between employees who received training in the field of internal audit and
v
those who did not. When it comes to other demographic characteristics, significant
differences were detected and these differences were determined by Post Hoc test.
The differences with similar studies and the evaluation of the research results are
examined in the discussion part. Finally, suggestions were made to the companies
regarding the findings of the research. Since this research was conducted within the
certain limitations, suggestions were also made to new studies in order to expand the
scope by exceeding the limitations or narrowing the scope with different variables to
handle the different extents.
Key words: Organization, Internal Audit, Employee Views