Ümeyyeoğulları iktidarını meşrulaştırma çabası: Kâdî Ebû Bekr  İbnü'l-Arabî örneği
The effort to legitimate the Ümayyads' power: The case of Kadi Abū Bakr İbn al-Ârabī
Yazar: KÜBRA ATEŞ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KALAYCI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Mezhepleri Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Biyografi = Biography ; Mezhepler = Sects ; Ümeyyeoğulları = Ümeyyeoğulları ; İbn Arabi = İbn Arabi ; İslam tarihi = Islamic history

Özet:
Fatimilerin devletleşmeleri ve zamanla Abbasi halifeliğine alternatif bir hilafet iddiasında bulunmaları, imamet odaklı tartışmaları alevlendirmiştir. Fatimilerin kendi hilafet anlayışlarının meşruiyetini temellendirirken aynı zamanda Abbasilerinkini geçersiz olarak göstermeye çalışmaları Hz. Osman ve sonrasında yaşanan hadiselerin yeniden ama yeniden hatırlanmasına ve tartışılmasına sebep olmuştur. Sünni gelenek açısından bu durum, yalnızca sahabenin savunulması anlamına gelmemektedir; yanı sıra Sünni tarih anlayışının da bir anlamda savunulmasıdır. Böylesi bir tarih anlayışının başlangıçtan sonraki sürece kesintisiz olarak taşınabilmesinde Emevi iktidar tecrübesi önemli bir halka konumundadır. Bundan dolayı sahabeyi savunmak, Sünniliğin tarihini savunmak anlamına gelmekte, her ikisini savunmak da Emevi iktidarını savunmaya götürmektedir. Bu çalışmanın zeminini oluşturan Endülüslü alim Ebû Bekr İbnü'l-Arabî (ö.543/1148) ve el-Avâsım mine'l-Kavâsım adlı eseri bu savununun dikkat çeken örneklerinden birini oluşturmaktadır.  
Bu eserde o, Ümeyyeoğullarının iktidarına giden süreci ve bu süreçte yaşanan olayları merkeze almıştır. Eserde ortaya koymaya çalıştığı en temel iki husustan biri sahabenin yaşanan olaylardan teberri edilmesi, diğeri de Muaviye ile birlikte başlayan Emevi iktidarının meşru olduğunun temellendirilmesidir. Bu çalışmada bu husus merkeze alınmış ve İbnü'l-Arabî'nin ilgili eserine yansıdığı haliyle görüşleri ortaya konmak istenmiştir.

Abstract:
The Fatimids' becoming a state and claiming an alternative caliphate to the Abbasid caliphate over time inflamed the imamate-oriented discussions. While the Fatimids grounded the legitimacy of their own understanding of the caliphate, at the same time, they tried to show that of the Abbasids as invalid. It has caused the events that happened after Osman to be remembered and discussed again and again. In terms of Sunni tradition, this does not mean only the defense of the Companions; In addition to this, it is also a defense of the Sunni understanding of history. The experience of Umayyad power is an important link in the uninterrupted transfer of such an understanding of history from the beginning to the next. Therefore, defending the Companions means defending the history of Sunnism, and defending both leads to the defense of the Umayyad power. The Andalusian scholar Abū Bakr İbn al-Arabī (d.543/1148) and his work al-Avâsım mine'l-Kavâsım, which form the basis of this study, constitute one of the remarkable examples of this defense.
In this work, he focused on the process leading to the power of Ūmayyads' and the events that took place in this process. One of the two most basic issues that he tries to reveal in the work is the acquittal of the Companions from the events, and the other is the grounding of the legitimacy of the Umayyad power that started with Muawiya. In this study, this issue was taken into the center and it was aimed to reveal the views of Ibn al-Arabi as reflected in his related work.