Sınırda kişilik özellikleri ile nöropsikolojik parametreler arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between borderline personality traits and neuropsychological parameters
Yazar: GÖZE KAÇMAZOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA DUYGU KAYA YERTUTANOL
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Kişilik özellikleri = Personality traits ; Nöropsikoloji = Neuropsychology ; Nöropsikolojik testler = Neuropsychological tests ; Sınır kişilik örgütlenmesi = Borderline personality organization ; Sınırda kişilik bozukluğu = Borderline personality disorder

Özet:
Bu çalışmada sınırda (borderline) kişilik özellikleri gösteren kişilerin nöropsikolojik test performansları ile sınırda kişilik özelliklerinin seviyesi ve sosyodemografik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, Türkiye'de yaşayan 20-45 yaş aralığında, güncel psikiyatrik tedavisi bulunmayan ve nörolojik bozukluk tanısı almamış 53 gönüllü katılımcı yer almıştır. Her katılımcıya Borderline Kişilik Envanteri, sosyodemografik veri formu ve nöropsikolojik test bataryası uygulanmıştır. Nöropsikolojik test bataryasının alt testleri ve Borderline Kişilik Envanteri arasındaki ilişkiyi saptamak için Pearson Korelasyon testi; normal dağılım göstermeyen 2'li gruplar ile Borderline Kişilik Envanteri arasındaki ilişkiyi incelemek için Mann Whitney U Testi; grup sayısı 3 ve üzeri ve normal dağılıma uyan gruplarda Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) Testi; demografik bilgiler için betimleyici istatistikler kullanmıştır. p≤0.05 değeri istatistiki anlamlılık olarak kabul edilmiştir. Geçmişte psikiyatrik öyküsü bulunan ve herhangi bir psikiyatrik ilaç kullanımı olmuş kişilerin sınırda kişilik özellikleri daha yüksek bulunmuştur (p≤0.05). Babanın eğitim düzeyi üniversite ve üstü olan katılımcıların sınırda kişilik özelliklerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (p≤0.05). Genel olarak sınırda kişilik özelliklerinin artmasına göre nöropsikolojik testler ile ölçülen bilişsel işlevlerde değişim saptanamazken, dikkat (p≤0.05), oryantasyon (p≤0.05), planlama (p≤0.05) ve görsel uzamsal becerilerde (p≤0.05) zayıf anlamlı değişimler saptanmıştır. Nöropsikolojik değişkenlerde çok belirgin farklılığa rastlanmaması, sınırda kişilik bozukluğu tanısı almış daha büyük bir örneklem ile çalışılması gerektiğine işaret etmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationship between neuropsychological test performances of people with borderline personality traits, the level borderline personality traits and their sociodemographic characteristics. The study included 53 volunteer participants aged 20-45 years living in Turkey, who did not have a current psychiatric treatment and were not diagnosed with neurological disorders. Borderline Personality Inventory, sociodemographic data form, and neuropsychological test battery were performed on each participant. The Pearson Correlation test was used to determine the relationship between the neuropsychological test battery subtests and the Borderline Personality Inventory. Mann Whitney U Test was used to examine the relationship between non-normally distributed two groups and the Borderline Personality Inventory. One-Way Analysis of Variance Test (ANOVA) was used for three or more groups with normal distribution, and descriptive statistics were used for demographic information. A value of p≤0.05 was accepted as statistical significance. Borderline personality traits were found to be higher in people with past psychiatric history and any psychiatric drug use (p≤0.05).  It was determined that the participants whose father's education level is bachelor's or higher had more borderline personality traits (p≤0.05). In general, according to the increase in borderline personality traits, no change was detected in cognitive functions measured by neuropsychological tests, while weak significant changes were found in attention (p≤0.05), orientation (p≤0.05), planning (p≤0.05) and visuospatial skills (p≤0.05). The lack of significant differences in neuropsychological variables indicates that a larger sample with a diagnosis of borderline personality disorder should be studied.