Türkiye'de oyun bağımlılığı ile ilgili yapılmış lisansüstü tezlerin sosyal ağ analizi ile incelenmesi: İçerik analizi
The review of the studied graduate theses related game addiction in Turkey with social network analysis: Content analysis
Yazar: MAHMUT AKGÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAKUP YILMAZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik çalışmalar = Academic studies ; Bağımlılık = Dependency ; Bilimsel araştırmalar = Scientific researchs ; Oyun bağımlılığı = Game addiction ; Sosyal ağ analizi = Social network analysis ; Tezler = Theses ; Yüksek lisans = Graduate

Özet:
Günümüzde teknolojinin hızla gelişim gösterdiğiyadsınamaz bir gerçektir. İnsanların çoğu dijital cihazlara sahip olmakla birlikte bu cihazlarda oyun oynayarak da vakit geçirmektedirler. Bu durum da zamanla probleme, oyun bağımlılığına neden olabilmektedir. Bu kapsamda bu çalışmanın amacı Türkiye'de oyun bağımlılığı ile ilgili çalışılmış lisansüstü tezlerin sosyal ağ analizi ve içerik analizi ile incelenmesidir. Bu kapsamda Yükseköğretim Kurulu Tez Merkezi'nden erişime açık olan, oyun bağımlılığı ve/veyagameaddictionanahtar kelimelerini içeren ve Ocak 2010 ile Ekim 2021 tarihleri arasında yer alan lisansüstü tezler amaçlı örneklem yöntemiyle belirlenmiştir. Bu kriterlere göre yapılan taramada 162 lisansüstü teze ulaşılmıştır. Bu çalışma nitel araştırma modeliyle yürütülmüş olup doküman taraması ve sistematik analiz yöntemleri kullanılmıştır. Erişim sağlanan 162 lisansüstü tezde yer alan bazı veriler tez sınıflama formuna işlenmiştir. Bu veriler; çalışmanın başlığı, çalışmanın yazarı, yılı, yapıldığı üniversite, tez türü, yapıldığı enstitü, yapıldığı anabilim dalı, araştırma modeli, araştırma yöntemi, evren/örneklemi, çalışmada ilişkili olarak ele alınan değişkenler, çalışmada elde edilen önemli sonuçlar şeklindedir. Bu verileri sosyal ağ analizi yöntemiyle analiz edebilmek için UCINET programı kullanılmıştır.
Elde edilen bulgular doğrultusunda lisansüstü tezlerin büyük çoğunluğu yüksek lisans düzeyinde olmakla birlikte 2018 yılından itibaren oyun bağımlılığı ile ilgili lisansüstü tezlerin çalışılma durumu artış göstermiştir. İncelenen lisansüstü tezlerin çoğunluğu sosyal bilimler enstitüleri bünyesinde, psikoloji anabilim dalında, nicel araştırma modeliyle ve ilişkisel tarama yöntemiyle yürütülmüştür. Tezlerin çoğunda araştırma yapılan örneklem grubu 18 yaş ve altındaki grup olarak bulunmuştur. Tezlerin büyük çoğunluğunda erkek katılımcıların oyun bağımlılığının kadın katılımcılardan daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte incelenen tezlerin çoğunluğunda oyun oynama süresinin artmasıyla oyun bağımlılığının da arttığı tespit edilmiştir. Tezlerde en fazla anlamlı ilişki bulunan değişkenler cinsiyet, günlük oyun oynama süresi, yaş, bilgisayar, konsol, mini konsola sahipolma ve oyun türü; en fazla anlamlı ilişki bulunmayan değişkenler ise baba eğitim düzeyi, sınıf düzeyi, ekonomik durum, anne eğitim düzeyi ve kardeş sayısı olarak tespit edilmiştir. Elde edilen SAA sonuçlarının oyun bağımlılığı ile ilgili bundan sonra yapılacak çalışmalara yol göstereceği düşünülmektedir.

Abstract:
It is an undeniablefactthattechnology is developingrapidlytoday. Althoughmost of thepeoplehavedigitaldevices, theyalsospend time playinggames on thesedevices. Thissituation can causeproblemsandgameaddictionover time. Inthiscontext, theaim of thisstudy is toexaminethepostgraduatetheses on gameaddiction in Turkeywithsocial network analysisandcontentanalysis.Inthiscontext, postgraduatetheses, whichareaccessiblefromtheHigherEducationCouncilThesis Center, containingthekeywords of oyun bağımlılığı and/orgameaddiction, andbetweenJanuary2010 andOctober 2021, weredeterminedbythepurposefulsamplingmethod. Inthesearchmadeaccordingtothesecriteria, 162 graduatetheseswerereached. Thisstudywascarriedoutwithqualitativeresearch model anddocumentscanningandsystematicanalysismethodswereused. Somedata in the 162 postgraduatethesesaccessedwereprocessedintothethesisclassification form. Thesedataare; Thetitle of thestudy, theauthor of thestudy, theyear, theuniversity, thetype of thesis, theinstitute, thedepartment, theresearch model, theresearchmethod, theuniverse/sample, thevariablesconsidered in relationtothestudy, theimportantresultsobtained in thestudy. The UCINET program wasusedtoanalyzethesedatawiththesocial network analysismethod.
Inlinewiththefindings, themajority of postgraduatethesesare at themaster'slevel, but since 2018, thenumber of postgraduatetheses on gameaddiction has increased. Themajority of thepostgraduatethesesexaminedwerecarriedout in thepsychologydepartment, withinthesocialsciencesinstitutes, withthequantitativeresearch model andtherelationalscreeningmethod. Thesamplegroupstudied in most of thetheseswasfoundto be 18 yearsoldandyounger. Inthemajority of theses, it wasconcludedthatmaleparticipants' gameaddictionwashigherthanfemaleparticipants. However, in themajority of thesesexamined, it wasdeterminedthatthegameaddictionincreasedwiththeincrease in thegameplaying time. Thevariableswiththemostsignificantrelationship in thethesesweregender, dailygameplaying time, age, having a computer, console, mini consoleandtype of game; Thevariablesthatdid not havethemostsignificantrelationshipweredetermined as father'seducationlevel, classlevel, economicstatus, mother'seducationlevelandnumber of siblings. It is thoughtthatthe SAA resultsobtainedwillguidefuturestudies on gameaddiction.