Scada uyumlu yeni bir yüksek gerilim algılayıcıgeliştirilmesi
Development of a new high voltage detector compatiblewith scada
Yazar: KADİR GEREHAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMİN MERAL
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: Gerilim bölücüleri = Voltage divider ; Gerilim sistemleri = Voltage systems ; SCADA = SCADA ; Yüksek gerilim = High voltage

Özet:
Bu tez kapsamında IEC 61243-5 ve TS-EN 61243-5 standartları ile özellikleri
belirlenmiş Kapasitif Gerilim Göstergesi (GAS) olarak çalışabilen bir cihaz tasarlanmış,
modellenmiş ve gerçekleştirilmiştir. Yüksek gerilim kapasitif göstergeleri, kapasitif
gerilim bölücüler aracılığıyla baradan aldığı gerilim bilgisini işleyerek sistemde gerilimin
olup olmadığı hakkında görsel olarak uyarı verebilen cihazlardır. GAS cihazlarının
kontaklı tipleri, kapasitif mesnet izolatörlerinden aldığı gerilim sinyalini hem görsel hem
sayısal (dijital) bilgi olarak verebilen cihazlardır. Aynı zamanda Kontaklı Gerilim
Göstergeleri yardımcı beslemeye ihtiyaç duyarlar. Bu cihazlar üç faz için ayrı ayrı
sayısal(dijital) bilgi üretmemektedirler. Bu tez çalışmasında 3 faz için ayrı ayrı bağımsız
dijital çıkış verebilen ve yardımcı besleme ile çalışabilen bir Yüksek Gerilim Algılayıcı
tasarlanmıştır. Tasarlanıp geliştirilen bu cihazla her faz için yüksek gerilimin ölçüm ve
takibinin yapılabilmesinin yanı sıra sistem ve can güvenliği hedeflenmiştir.
Geliştirilen cihazın hassas ölçüm alabilmesi için kapasitif mesnet izolatörlerinden
alınan L1, L2 ve L3 fazları ile birlikte sisteme ait toprak ucunun da cihaza bağlanması
gerekmektedir. Hem yardımcı besleme hem de toprak bağlantısından dolayı, bu iki
sistemin izole edilmemesi durumunda bu tip bir cihazda kaçak akıma sebep olur. Bu
nedenle, cihaz için ayrıca izole bir şekilde çalışabilen Anahtarlamalı Güç Kaynağı
(Switch Mode Power Supply-SMPS) devresi tasarlanmıştır.
Anahtar kelimeler: Faz algılayıcı, Gerilim göstergesi, Kapasitif gerilim bölücü,
SCADA, Yüksek gerilim.

Abstract:
In this study, the design, modeling and experimental results of the device that can
work as a capacitive voltage indicator (CVI), whose properties are determined by IEC
61243-5 and TS-EN 61243-5 standards, are discussed and presented. High voltage
capacitive indicators are devices that can give a visual warning about whether there is
voltage in the system by processing the voltage information received from the busbar via
capacitive voltage dividers. Contact types of the CVI devices are devices that can give
the voltage signal received from capacitive support insulators as both visual and digital
information. At the same time, the CVI needs additional supply. These devices on the
market do not produce digital information for three phases, separately. These devices do
not produce digital information for three phases, separately. In this thesis, a high voltage
detector can provide independent digital output for three phases. In addition, the sensor
can work with auxiliary supply is also designed. With designed and developed high
voltage detector, it is aimed to measure and monitor high voltage for each phase as well
as system and life safety.
For taking precise measurements of the developed high voltage detector, the L1,
L2 and L3 phases taken from the capacitive support insulators and the ground end of the
system must be connected to the high voltage detector. Due to both the auxiliary supply
and the earth connection, if these two systems are not isolated, this type of high voltage
detector will cause leakage current. For this reason, a SMPS circuit, which can also
operate in isolation, has been designed for the high voltage detector.
Keywords: Phase detector, Voltage indicator, Capacitive voltage divider,
SCADA, High voltage.