Kentsel açık alanlarda kullanım sonrası değerlendirme: İzmir sahil bantları örneği üzerine ampirik bir araştırma
Post occupancy evaluation for urban open spaces: An emprical study on waterfront pedestrian streets in İzmir
Yazar: SEDEF AKAD
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EBRU ÇUBUKÇU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Bölümü / Şehir Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Tasarım ve insaat asamaları tamamlanmıs ve kullanıma açılmıs olan mekanlarınperformanslarının kullanıcı gözüyle sistematik olarak değerlendirilmesine?Kullanım Sonrası Değerlendirme (KSD)? denir. KSD'nin amacı mekan konforununve fiziksel sartlarının arttırılarak mekanın daha verimli kullanılmasını, maliyetlerinazaltılmasını sağlamaktır. Kentsel açık alanda gerçeklestirilen bu çalısma açıkalanlardaki KSD eksikliğini gidererek KSD arastırmalarında izlenecek yöntemi tarifetmeyi ve kullanıcı merkezli tasarım kriterleri belirlemenin önemini vurgulamayıhedeflemistir.Bu çalısma ?zmir kentinin iki önemli sahil bandı olan Mustafa Kemal Sahil YürüyüsYolu (MKSY) ile Bostanlı Sahil Yürüyüs Yolu'nda (BSY) gerçeklestirilmistir.Alanlar yaklasık iki km. uzunluğunda olmalarına rağmen bazı fiziksel özellikleraçısından farklılık göstermektedir. Alanlarda kullanıcı davranısı ve memnuniyetiniölçmek için gözlem ve anket yöntemi kullanılmıstır. Nisan 2006'da toplam 16 saatgözlem yapılarak kullanıcıların bireysel özellikleri, davranıs ve aktivitelerigözlenmistir. Ayrıca yapılan anket çalısmalarında önce dört plancı mekanlarınfiziksel özelliklerini değerlendirmis, daha sonra toplam 40 kullanıcının mekanlarıkullanıcı gözüyle değerlendirmesi istenmistir. Bu ankette kullanıcıların bireyselözellikleri, mekansal davranısları, fiziksel özelliklerini değerlendirmeleri,memnuniyetleri, mekanı genel anlamda değerlendirmelerine iliskin veri toplanmıstır.Sonuçlara bakıldığında fiziksel mekandaki farklılıklardan dolayı her iki alandakullanıcıların yoğunluğunun, aktivitelerinin, memnuniyetlerinin farklılık gösterdiğibulunmustur. Bu çalısmada kullanılan yöntem ileride gerçeklestirilecek KSD'lererehber olurken, elde edilen sonuçlar benzer islevli kentsel açık alanların planlanmasıve tasarım kararlarının belirlenmesinde kullanılabilir.

Abstract:
Post Occupancy Evaluation (POE) is defined as the systematic evaluation of builtenvironments from user`s perspective. POEs are used to identify ways to improvethe quality of physical environment, to increase comfort and productivity of users, toreduce design and maintenance costs.This study aims to carry out a POE of urbanopen spaces for defining user-centered design guidelines for similar areas.In this study, a POE was conducted on two important waterfronts in Izmir, Turkey(Mustafa Kemal Waterfront Pedestrian Road (MKWPR) and Bostanlı WaterfrontPedestrian Road (BWPR). The two waterfronts were similar in length. They differedin some physical features. To understand users? behavior and satisfaction we usedobservations and surveys. Sixteen hours of observations were done in two weeks inApril 2006. 923 users were observed. The users` demographic information and theactivity the user was involved at the time of observation was recorded. Two surveyswere done in the study area; the first one contains the physical evaluation of 4planners, the second one contains the user information collected from 40 users interms of user demographics, activities, evaluation of physical features, satisfaction,and overall feeling of the area.Results showed that the two settings differed in users?(1) density (2) activity (3)satisfaction. Design guidelines developed with this study can be used to guide thefuture planning and design decisions of similar areas and method of this study canguide subsequent POEs of open spaces.