Okul öncesi dönemdeki çocukların dijital oyun bağımlılığı eğilimlerinin sosyal becerileriyle ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between preschool children's digital game addiction tendency and social skills
Yazar: CANSU DOKUMACI
Danışman: DOÇ. DR. SERVET KARDEŞ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Bilgisayar oyunları = Computer games ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Oyun bağımlılığı = Game addiction ; Sayısal oyunlar = Digital games ; Sosyal beceri = Social skill ; Teknolojik bağımlılık = Technological dependence ; Çevrimiçi oyunlar = Online gaming ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada okul öncesi dönemdeki çocukların dijital oyun bağımlılığı
eğilimleriyle sosyal becerileri arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Nicel
araştırma yöntemi ve tarama deseniyle planlanan çalışma 591 ebeveyn ile
yürütülmüştür. Veriler Budak'ın (2020) geliştirdiği "Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği"
ve Aksoy ve Baran (2020) tarafından geliştirilen "Okul Öncesi Dönem Çocukları
İçin Sosyal Becerileri Değerlendirme Ölçeği" ile toplanmıştır. Toplanan veriler
SPSS aracılığıyla; betimsel istatistikler, t testi, tek yönlü varyans analizi (Anova),
Tukey, LSD, Tamhane ve Pearson Korelasyon analizleri ile analiz edilmiştir.
Yapılan analizlerle çocukların dijital oyun bağımlılık eğilimleri ile sosyal becerileri
arasında negatif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Ayrıca
erkek çocukların dijital oyun bağımlılık eğilimlerinin kız çocuklarından daha yüksek
olduğu, dijital oyunlara fazla zaman ayıran çocukların dijital oyun bağımlılık
eğilimlerinin de daha fazla olduğu ve dijital oyun bağımlılığının kardeş sayısına
göre farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Çocukların dijital oyun bağımlılık
eğilimlerinin babaların yaşına ve çalışma durumuna göre farklılık göstermezken
anne yaşına göre farklılaştığı ve çalışmayan annelerin çocuklarının dijital oyun
bağımlılık eğilimlerinin çalışan annelerin çocuklarına göre daha yüksek olduğu
sonucuna ulaşılmıştır. Ebeveynlerin öğrenim düzeyi ve ailelerin aylık gelir düzeyi
yükseldikçe dijital oyun bağımlılığı eğilimlerinin azaldığı sonucuna ulaşılmıştır.
Çocukların sosyal becerilerinin ise kardeş sayısına, ebeveynlerin yaşına ve
çalışma durumuna göre farklılaşmadığı, ebeveynlerin eğitim düzeyi ve ailelerin
aylık gelir düzeyi yükseldikçe sosyal becerilerin arttığı, kız çocukların sosyal
becerilerinin erkek çocuklardan yüksek olduğu ve çocukların dijital oyunlarla
geçirdiği süre arttıkça sosyal becerilerin azaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Ulaşılan
sonuçlar alan yazın dikkate alınarak tartışılmış, ailelere, eğitimcilere ve
araştırmacılara bazı öneriler sunulmuştur.
Anahtar sözcükler: dijital oyun bağımlılığı, sosyal beceri, okul öncesi dönem
çocukları.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationship between digital game
addiction tendencies and social skills of preschool children. The study, which was
planned with the quantitative research method and screening design, was carried
out with 591 parents. The data were collected with the "Digital Game Addiction
Scale" developed by Budak (2020) and the "Social Skills Assessment Scale for
Preschool Children" developed by Aksoy and Baran (2020). Collected data via
SPSS; descriptive statistics, t test, one-way analysis of variance (Anova), Tukey,
LSD, Tamhane and Pearson Correlation analyzes. The analyzes showed that
there is a moderately significant negative relationship between children's digital
game addiction tendencies and their social skills. In addition, it has been
concluded that the digital game addiction tendencies of boys are higher than the
girls, the digital game addiction tendencies of the children who spend more time
on digital games are also higher, and the digital game addiction does not differ
according to the number of siblings. While the digital game addiction tendencies of
children do not differ according to the age and working status of the fathers, it has
been concluded that the digital game addiction tendencies of the children of nonworking mothers are higher than the children of working mothers. It was concluded
that as the education level of the parents and the monthly income level of the
families increased, the tendency of digital game addiction decreased. It was
concluded that the social skills of the children did not differ according to the
number of siblings, the age of the parents and their working status, the social skills
increased as the education level of the parents and the monthly income level of
the families increased, the social skills of the girls were higher than the boys and
the social skills decreased as the time spent by the children with digital games
increased. The results were discussed considering the literature, and some
suggestions were presented to families, educators and researchers.
Keywords: digital game addiction, social skills, preschool children.