Arjantin ve Türk sineması'nda polisiye edebiyat uyarlamaları: Gözlerindeki Sır ve Son Hafriyat örnekleri
The literary adaptation of crime fiction genre in Argentina's and Turkey's cinema: The cases of The Secret in their Eyes and The Last Excavation
Yazar: SARP KALFAOĞLU
Danışman: PROF. DR. HASAN AKBULUT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Arjantin = Argentina ; Arjantin edebiyatı = Argentina literature ; Arjantin sineması = Argentina cinema ; Edebiyat uyarlamaları = Literary adaptations ; Polisiye film = Detective film ; Polisiye romanlar = Detective novels ; Roman = Novel ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema ; Uyarlamalar = Adaptations

Özet:
Sinema ortaya çıktığı andan itibaren diğer tüm varolan sanat dallarından belirli oranlarda etkilenmiştir. Bu sanat dallarından biri de edebiyattır. Gerek dünya sinemasında gerekse Türk sinemasında birçok roman ve öykü sinemaya uyarlanmıştır. Sinema ve edebiyat ilişkisi sinema sanatının gelişmesiyle ilişkiden çok etkileşime dönmüştür. Bu etkileşim sinemaya ve onun türlerine sirayet etmiştir. Polisiye roman da bu yayılmadan nasibini almıştır. 
Polisiye edebiyat uyarlamaları üzerinde yapılan çalışmalar göstermiştir ki, polisiye edebiyat içine doğduğu kültüre ait emareler taşır. Bu kültür, içerisinde, ülkenin adalet sistemi de barındırmaktadır. Adalet sisteminde var olduğu anlatı içerisinde kabul edilen, çarpıklıklar polisiyenin akışını etkiler.
Arjantin Cumhuriyeti ve Türkiye Cumhuriyeti, yakın siyasi geçmişleri birbirine çok benzeyen iki ülkedir. Benzer yıllarda darbe görmüş, benzer yıllarda demokrasileri askerî müdahalelerle bölünmüştür. Bu bölünmelerin iki ülke adalet sistemine yansımaları vardır. Ortaya çıkan kimi çarpıklıklar, haliyle dönemi anlatan polisiyelerde kendisine yer bulmuştur. 
Bu tezde, romanın sinemasal anlatıma nasıl yaklaştırıldığı, roman ve sinema etkileşimi ve romanın filme nasıl dönüştürüldüğü iki farklı ülkenin polisiye edebiyat uyarlaması sinema filmlerinden seçilen bir örnek ekseninde anlatıbilimsel açıdan incelenmiştir. 
Bu anlamda önce Son Hafriyat ve Gözlerindeki Sır romanları gerçeklik ve kurmaca ekseninde hem zamansal, hem uzamsal, hem de karakter özellikleri ekseninde incelenmiş, sonra da elde edilen bulgular ekseninde metinler sinema filmi uyarlamasıyla karşılaştırılmıştır.  Bu anlamda Ayşe Eziler Kıran ve Zeynel Kıran'ın Yazınsal Okuma Süreçleri başlıklı çalışması, bu tezdeki önemli kaynaklardan biri olmuştur. 
Bu tezde, Eduardo Sachieri'nin romanı Gözlerindeki Sır'ın yaratıcı uyarlama yöntemiyle Juan José Campanella tarafından aynı başlıkla sinema filmine aktarıldığı, Emrah Serbes'in romanı Son Hafriyat'ınsa, Serdar Akar tarafından Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm başlığıyla sadakat ekseninde sinema filminde uyarlandığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
From the very beginning, the art of film-making has been influenced by all other forms of art in several degrees. One of these forms of art is literature. Many novels and stories have been adapted to cinema till today and so, literature has been used as an important source from the very beginning of the cinema. Literary adaptations were continued to be realized after the rules of storytelling in the cinema were generally accepted and the cinema has been involved into a big industry were money is almost a key object. It is a fact that the cinema was born after and by other arts. Arts like architecture, painting, theater and literature shaped the structure of film-making. So, it is fair to say that cinema still benefits from the literature.
The similarities between the history of the republic of Argentina and the republic of Turkey had an impact on both literature adaptations. In The Secret in their Eyes and The Last Excavation, it is very possible to observe these similarities. This similarity also appears on adapted films: The Secret in their Eyes (2009) and Behzat C. I Burried you in my Heart (2011). These two novels are examined by using the term of cultural proximity to understand how similarities are reflected in the adapted films. 
In The Secret in their Eyes and The Last Excavation, Sachieri and Serbes are focused on the problems of hard-boiled crime thriller characters such as lack of communication, solitude, alienation and the psychological effects.  Moreover, the novel proves to be a good case of both how cinema influences the novel and how a novel is transformed into a film.
The interaction between the novel and the film, how the novel approximates the cinematic narrative, and the way the novel is transformed into a film are among the topics covered in this thesis. In this thesis, the theoretical framework proposed by narratology was used in order to analyze the techniques of narrative, the order of narrative, the speed of the narrative, the iterative in narrative, focalization, alteration of narrators both in the novel and the film. In this effect, Literary Reading Processes by Kıran's has been used as a key source. The subdivisions of the thesis ("Location", "Time", "Narratology" and "Characters") have been adapted from the same book.
This thesis analyzes the construction of the script, which Sacheri and Serbes theirself helped to write, in order to explain a series of brilliant additions to the literary text that affect the structure of the story and character settings, contributing a great narrative coherence and consistency to the story told in the film.
In this thesis it was concluded that the concerns of Sachieri and Serbes about the impacts of injustice in a society are preserved by the adaptations made by Campanella and Akar.