Endüstriyel dizel motor üretim prosesinde altı sigma yöntemi kullanımının iş sağlığı ve güvenliği üzerindeki etkisi
The effect of the use of the six sigma method on occupational health and safety in the industrial diesel engine manufacturing process
Yazar: SEMİH TURHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN ŞİMŞEK
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Halk Sağlığı = Public Health ; Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Günümüzde imalat sanayileri, hızla değişen ekonomik koşullardan oldukça fazla etkilenmektedir. Şirketler, üretim süreçlerini geliştirmek için çeşitli stratejiler ve yenilikler uygulamaya çalışmaktadırlar. Bu alandaki en güçlü felsefe Altı Sigma'dır. Altı Sigma'nın amacı, yüksek kaliteli ürünler üretmek için maliyeti, israfı azaltmak ve verimliliği artırmaktır. Altı Sigma'nın bir diğer amacı da, iş kazalarının önüne geçilmesini sağlamaktır. 
Altı sigma çerçevesinde, çalışma ortamı ne kadar sağlıklı ve güvenli olursa çalışan verimliliği de aynı şekilde artar. Eğer çalışma ortamı güvensiz ise çalışan daha çok iş kazası ve meslek hastalığı ile karşı karşıya kalabilir. Bu nedenle iş sağlığı ve güvenliği açısından işverenin çalışanı koruma ve sağlıklı bir çalışma ortamı sunma yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu yükümlülüklerden birisi de kişisel koruyucu donanımların temini ve kullanımıdır. Çalışanların işlerine uygun kişisel koruyucu donanımı kullanması başta iş kazaları olmakla birlikte çeşitli meslek hastalıklarının da önüne geçen koruyucu bir tedbir olarak değerlendirilebilir. Çünkü kişisel koruyucu donanımlar toplu koruma yöntemleri ile birlikte kullanıldığında daha etkin bir sonuç verebilmektedir. Amaca uygun olarak kullanılan kişisel koruyucu donanımlar çalışanın daha sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamında çalışmasına katkı sağlamaktadır. Bu nedenle standartlara uygun ekipmanların kullanılması iş sağlığı ve güvenliği açısından oldukça önemlidir. Çünkü işyerlerinde çalışma ortamından ya da iş organizasyonundan kaynaklanan çok fazla risk boyutu bulunmakta ve bu riske uygun ekipmanın kullanılması gerekmektedir. Amacından başka ya da amaca uygun olmayan bir ekipmanın kullanılması iş sağlığı ve güvenliği açısından uygun değildir.
Bu araştırma da altı sigmanın iş kazalarını önlemedeki yararlarının ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışmada Altı Sigma DIMAC yöntemi uygulanan endüstriyel dizel motor üretim ve bakım onarım hizmetleri sektöründe yaşanan kaza sayıları ve türleri incelenmiştir. Bu inceleme sonrası altı sigma DIMAC yönteminin uygulanması ile kazalarda ne gibi bir değişiklik olduğu sonucuna varılmıştır.
 
Anahtar Kelimeler: Altı sigma, iş kazası, iş sağlığı, iş güvenliği, DIMAC, Türkiye.

Abstract:
Today, manufacturing industries are highly affected by rapidly changing economic conditions. Companies are trying to implement various strategies and innovations to improve their production processes. The strongest philosophy in this field is Six Sigma. The aim of Six Sigma is to reduce cost, waste and increase efficiency to produce high quality products. Another purpose of Six Sigma is to prevent work accidents.
Within the framework of six sigma, the healthier and safer the working environment, the higher the productivity of the employee. If the working environment is unsafe, the employee may face more work accidents and occupational diseases. For this reason, the employer has an obligation to protect the employee and provide a healthy working environment in terms of occupational health and safety. One of these obligations is the supply and use of personal protective equipment. Employees' use of personal protective equipment suitable for their jobs can be considered as a protective measure that prevents occupational accidents as well as various occupational diseases. Because personal protective equipment can give a more effective result when used together with collective protection methods. Personal protective equipment used in accordance with the purpose contributes to the employee's working in a healthier and safer working environment. For this reason, the use of equipment in accordance with the standards is very important in terms of occupational health and safety. Because there are too many risk dimensions arising from the working environment or work organization in the workplaces and it is necessary to use equipment suitable for this risk. The use of equipment other than its purpose or not suitable for the purpose is not appropriate in terms of occupational health and safety.
In this research, it is aimed to reveal the benefits of six sigma in preventing occupational accidents. In the study, the number and types of accidents in the industrial diesel engine production and maintenance and repair services sector, where the Six Sigma DIMAC method is applied, were examined. After this review, it was concluded that what kind of change occurred in accidents with the application of the six sigma DIMAC method.
 
Keywords: Six sigma, occupational accident, occupational health, safety, DIMAC, Turkey.