GC-MS ile çörek otu (Nigella sativa) yağının içeriğinin analizi
Analysis of the content of black cumin (Nigella sativa) oil with GC-MS
Yazar: SİBEL KAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURHAYAT ÖZDEMİR
İnönü Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Amasya ve Yozgat illerinden getirilen aromatik tıbbi bitki olan çörek otu (Nigella sativa) bitkisi numuneleri önce bilyeli değirmende toz haline getirilip clevenger ve soxhlet ekstraksiyonu kullanılıp uçucu yağları elde edildi.  Her iki yöntemle elde edilen uçucu yağlar GC-MS cihazı ile kütüphane taraması yapılarak bulunan bileşenler tablo haline getirilip yüzde oranları, iki yöntemde bulunan bileşenlerin oranlarının karşılaştırılması şeklinde belirtildi. Yozgat ili için timokinon miktarı (%15,02), timol miktarı (%0,03), karvakrol miktarı (%0,03), p-simen (% 0,88), palmitik asit miktarı (%11,14), oleik asit miktarı (%19,48), linoleik asit miktarı (%31,66), linolenik asit miktarı (%1,96), erusik asit miktarı ise (%2,31). Amasya ili için timokinon (%11.08),  timol miktarı (%0,06), karvakrol miktarı (%0,06), p-simen (% 0,76), palmitik asit miktarı (%12,67), oleik asit miktarı (%27,81), linoleik asit miktarı (%3,39), linolenik asit miktarı (%1,82), eikosenik asit miktarı (%1,89), miristik asit miktarı (%1,48).

	Numunelerin toz haline getirilmiş hali ve ektraksiyonlarla elde edilen uçucu yağlar FTIR cihazının kütüphanesinde bakılıp, tablo halinde karşılaştırmaları yapıldı. Son olarak GC-MS ve FTIR cihazının sonuçları tablo halinde birbirleriyle karşılaştırıldı. Toz haline getirilen numunelerin FTIR sonuçları birbiriyle aynıdır. Clevenger ektraksiyonu ile elde edilen yağ asitlerinden GC-MS ve FTIR  ile ortak olan sonucu oleik asittir. Soxhlet ekstraksiyonu ile elde edilen yağ asitlerinden ortak sonucu olanlar; stearik asit, linoleik asit, palmitik asit, metil elaidat, miristik asit, erusik asit, oleik asittir. Bulunan uçucu bileşen ve sabit yağların hangi alanlarda kullanılıp toksik etkisi olup olmadığına bakıldı. Gerek sağlık gerekse gıda ihtiyacını karşılamada tıbbi ve aromatik bitkilere yönelimin gün geçtikçe arttığını düşünürsek bu bitkinin kısımları bitkisel ilaç olarak değerlendirilmesinin yanında; gıda, kozmetik ve zirai mücadele alanlarında geniş bir kullanıma sahip olduğunu gözlemlendi.

Abstract:
Black cumin (Nigella sativa), an aromatic medicinal plant from Amasya and Yozgat provinces, was first powdered in a ball mill and then clevenger and soxhlet extractions were used to obtain essential oils. Essential oils obtained by both methods were analyzed by using GC-MS libraries. The components found were tabulated and percentages indicated as a comparison of the components found in the two methods. The amounts of thymokinone (15,02%), thmyol (0,03%) carvacrol (0,03%), p simene (0.88%), palmitic acid amount (11,14%), oleic acid (19,48%), linoleic acid (31,66%),  linolenic acid (1,96%), and erucic acid (2,31%) are determined for Yozgat province. These amounts are also determined for Amasya province as follows: thymokinone (11,08%), thmyol (0,06%) carvacrol (0,06%), p simene (0,76%),palmitic acid amount (12,67%), oleic acid (27,81%), linoleic acid (3,39%),  linolenic acid (1,81 %) eicocenic acid (1,89%), and myristic acid (1.48%).

The powdered form of the samples and the essential oils obtained by extraction were examined in the library of the FT-IR device and compared in tabular form. Finally, the results of GC-MS and FTIR were compared with each other. The FTIR results of the powdered samples were the same. One of the fatty acids obtained by Clevenger extraction, oleic acid is common in both GC-MS and FTIR. Fatty acids obtained by Soxhlet extraction have common results in both are; stearic acid, linoleic acid, palmitic acid, methyl elaidate, myristic acid, erucic acid, and oleic acid. Application fields and toxic effects of the volatile components and fixed oils  were investigated. Considering that the tendency towards medicinal and aromatic plants is increasing day by day, to meet both health and food needs, components of this plant have a wide range of application as herbal medicine, food, cosmetics and pesticides.