Avrupa Birliği kriterleri ışığında Türkiye'de ifade ve basın özgürlüğü: ''AKP Dönemi''
Freedom Of expression and press in Turkey in the light of European Union criteria: ''The AKP Period''
Yazar: MEHMET ALİ GÖNGEN
Danışman: PROF. DR. ASLI YAPAR GÖNENÇ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Adalet ve Kalkınma Partisi = Adalet ve Kalkınma Party ; Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi = European Court Human Rights ; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi = European Convontion on Human Rights ; Basın özgürlüğü = Press freedom ; Türkiye = Turkey ; İfade özgürlüğü = Expressive  freedom

Özet:
Avrupa Birliği Kriterleri Işığında Türkiye'de İfade ve Basın Özgürlüğü: ''AK Parti Dönemi''

Mehmet Ali GÖNGEN

Demokratik bir siyasal rejimin ve istikrarlı bir demokrasinin en önemli teminatlarından olan ifade ve basın özgürlüğünün Türkiye'deki durumu, AİHM kararları, ilerleme raporları ve uluslararası raporlar perspektifinden değerlendirilmesi, çalışmanın ana temasını oluşturmaktadır. AB'ye aday ülke olması sebebiyle Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan ilerleme raporlarında Türkiye'nin eleştirildiği en önemli konulardan biri olan ifade ve basın özgürlüğünün, Türk Hukuk Sistemi'ndeki durumu ve AK Parti iktidarında geçirdiği dönüşüm incelemenin esasına zemin oluşturacağı bu çalışma, aynı zamanda bahsi geçen dönemle ilgili pratikte basın ve ifade özgürlüğü konusundaki sorunlarla bir çerçeve sunmayı hedeflemektedir. Bu çalışma, 2002-2015 yılları arası AK Parti dönemini incelemekte olup bu dönem çalışmasıdır. Bu bağlamda AİHM tarafından Türkiye aleyhine çıkan ihlal kararlarının iç hukukta hangi yasa maddesine dayandığı yıllara göre sınıflandırılmış, bu anlamda ilgili maddelerde yapılan yasal düzenlemeler ve bu düzenlemelerin uygulamalarının izi sürülmüştür.
Çalışmada veri toplama aracı olarak ilgili alanyazın taraması yapılmış; basın ve ifade özgürlüğü ile ilgili uluslararası sözleşmeler, AK Parti dönemini kapsayan Avrupa Konseyi'nin ilerleme raporları, AİHM kararları, AİHM'nin ve Avrupa Komisyonu'nun atıfta bulunduğu uluslararası sözleşmeler, basın ve ifade özgürlüğüne dair Türkiye ile ilgili uluslararası raporlar kullanılmıştır. Dönem adı geçen raporlar ve AİHM kararları üzerinden okunmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: İfade özgürlüğü, Basın Özgürlüğü, Adalet ve Kalkınma Partisi, Türkiye, Avrupa Birliği, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi.

Abstract:
Freedom Of Expression And Press In Turkey In The Light Of European Union Criteria: ''The Akp Period''

Mehmet Ali GÖNGEN


This study mainly focuses on an assessment of the situation in Turkey with regard to freedom of expression and press, that are among the major assurances of a democratic political regime and a steady democracy, from the perspective of the ECHR decisions, European Commission progress reports and international reports. As freedom of expression and press takes its place among the leading subjects on which Turkey is widely criticised in the European Commission's reports in consideration of its candidacy for EU membership, the basis of this assessment will be grounded on the situation of freedom of expression and press in Turkish judicial system and the transformation it went through during the AKP ruling. This study also aims to offer a framework about the problems faced regarding the freedom of press and expression during the mentioned period, i.e. the AKP ruling from 2002 to 2015. In this context, the study classifies by year on which articles of the domestic law the violations denounced by the ECHR are grounded, in addition to tracing the legal amendments made in relevant articles and the practice of these amendments.
As data collection tool, the study makes use of related literature review, concerned international conventions on freedom of press and expression that involve the AKP period, European Commission progress reports, ECHR decisions, international conventions to which the ECHR and European Commission refer to, and international reports concerning Turkey with regard to the freedom of press and expression. The study aims to analyse the mentioned period over the mentioned reports and ECHR decisions.
Keywords: Freedom of Expression, Freedom of Press, Justice and Development Party, Turkey, European Union, European Convention on Human Rights, European Court of Human Rights.