Madde yazarı özelliklerinin madde psikometrik özelliklerine etkisi
Effect of item writer characteristics on item psychometric properties
Yazar: KENAN BURAK YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. NURİ DOĞAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Madde parametreleri = Item parameters ; Madde yazarlığı = Item writing ; Madde özellikleri = Item properties ; Psikometri = Psychometrics ; Psikometrik özellikler = Psychometric characteristics ; Test istatistikleri = Test statistics ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı madde yazarı özellikleri ile bu yazarlarca yazılan çoktan seçmeli maddelerin psikometrik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırma 2020-2021 Eğitim ve Öğretim Yılı'nda devlet okullarında 8. sınıf öğrencilerine Türkçe dersi veren 320 öğretmen ile yürütülmüştür. Alana hâkimiyet, yazma becerisi, cevaplayıcı özelliklerini bilme, yaratıcılık, madde yazmada öz yeterlilik, madde yazarlığında tecrübeli ve eğitimli olma şeklinde alanda öne sürülen yedi madde yazarlığı özelliğinin öğretmenlerde ne düzeyde bulunduğu ölçülmüştür. LGS Sözel Bölüm Türkçe alt testi maddelerinin alan uzmanlarınca incelenmesi sonucu oluşturulan belirtke tablosundaki birer kazanım karşılığı, öğretmenlerden orta güçlükte ve ayırıcılığı yüksek çoktan seçmeli madde yazmaları istenmiştir. Yazılan maddeler 8. sınıf öğrencilerine uygulanarak, öğrenci yanıtları üzerinden madde psikometrik özellikleri kestirilmiştir. Madde yazarı özellikleri ile madde psikometrik özelliklerine ait değişkenler açımlayıcı faktör analizi ve aralarındaki ilişki yapısal eşitlik modellemesi ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçları madde yazarı özelliklerinin iki boyutlu bir yapı gösterdiği yönünde bulunmuştur. Birinci boyutta, yazarın bilgi sahibi olması gereken; cevaplayıcı özelliklerini bilme, madde yazım kurallarına hakimiyet, üzerine madde yazılan alana hakimiyet ve madde yazılarak kazanılan deneyim (tecrübe) olmak üzere dört özelliğin bulunduğu belirlenmiştir. Yazma becerisi, öz yeterlik ve yaratıcılık ise yazarın sahip olması gereken beceriler olarak ikinci boyutta yer almıştır. Madde yazarının birtakım bilgi ve becerilere sahip olması gerektiği, bu bilgi ve beceriler arttıkça madde psikometrik özelliklerinin de iyileştiği bulgusuna ulaşılmış, yazar özelliklerinin madde psikometriğine görece etkileri ortaya konmuştur.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the relationship between the item writer characteristics and the psychometric properties of multiple-choice items developed by these writers. The research was conducted with 320 teachers who teach Turkish to 8th grade students in public schools in the 2020-2021 academic year. It was measured to what extent the teachers had seven item writer characteristics, which were claimed in the field, such as mastery of the field, writing skill, knowing the characteristics of the respondent, creativity, self-efficacy in item writing, and being experienced and educated in item writing. As a result of the evaluation of the LGS Verbal Section Turkish subtest items by the field experts, a blueprint was developed and teachers were asked to write a multiple-choice item with medium difficulty and high discrimination for one achievement of designed blueprint. The items developed by the teachers were applied to the 8th grade students and the psychometric properties of the items were estimated based on the student responses. The variables of item writer characteristics and item psychometric properties were analyzed by exploratory factor analysis and the relationship between them using structural equation modeling. The results of the analysis were found that the characteristics of the item writer showed a two-dimensional structure. In the first dimension, four item writer characteristic as knowing the characteristics of the respondent, mastering the rules of item writing, mastering the area on which the item was developed, and experience gained by writing the item were evaluated. Writing skill, self-efficacy and creativity were included in the second dimension as the skills that the writer should have. It was found that the writer of the item should have some knowledge and skills, and as these knowledge and skills increase, the psychometric properties of the item also improve, and also the relative effects of the characteristics of writer on the item psychometrics were introduced.