Buharî'nin el-Edebü'l-Müfred adlı eserindeki beşeri münasebetlerle ilgili hadislerin din eğitimi açısından incelenmesi
Examination of the hadiths related to human relations in Bukhari's work named al-Edebül Müfred in terms of religious education
Yazar: AHMET ESAT ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA USTA
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
İnsan sosyal bir varlıktır. Bu nedenle diğer insanlarla iletişim kurması, duygu ve düşüncelerini onlarla paylaşması, dertleşmesi, yardımlaşması yani bir iletişim içerisinde olması kaçınılmaz bir durumdur. İşte insanın sosyalleşme sürecinde diğer insanlarla kurduğu bu ilişkiler beşeri münasebetler başlığı altında değerlendirilmektedir. İnsanlar arası kurulan beşeri münasebetler ise çeşitli faktörlerden etkilenmektedir. Bu faktörlerden en önemlisi şüphesiz insanın dünyaya gözlerini açtığı ailesidir. Birey ilk olarak doğduğu ailedeki üyelerle sosyalleşme sürecine başlamış olur. Ardından eğitim hayatı ile yeni kuracağı beşeri münasebetlere büyük bir kapı aralar. Eğitim süreci içerisinde insanın diğer kişilerle kurduğu diyaloglar ve davranışlar kişinin ileriki hayatında büyük etkilere sahip olacaktır. Diğer bir yandan bireyin eğitim süreci içerisinde alacağı kaliteli bir din eğitimi bireyin topluma uyum sürecinin sağlıklı geçmesini sağlayacaktır.
	İnsanın sağlıklı beşeri münasebetler kurmasında iyi bir rehbere ihtiyaç duyması kaçınılmazdır. Bu nedenle çalışmamızda tüm insanlık için rol model olan Hz. Peygamber'in (s.a.v.) el-Edebü'l- Müfred adlı eserdeki beşeri münasebetlerle ilgili hadislerini inceledik. Hz. Peygamber'in (s.a.v.) hadislerde geçen üslubunu, hangi eğitim ilke ve metodlarını kullandığını, muhataplarına karşı tavırlarını analiz etmeye çalıştık. Zira Hz. Peygamber'in (s.a.v.) beşeri münasebetlerde uyguladığı tutum ve davranışlarının analizinin yapılması günümüzdeki beşeri münasebetleri tekrar yorumlama ve revize etme açısından bize önemli ipuçları verecektir. 
Çalışmamız giriş, iki ana bölüm ve değerlendirme/sonuç kısmından oluşmaktadır. Çalışmamızın giriş kısmında araştırmanın konusu, amacı, sınırlılıkları, yöntemi, araştırmayla ilgili kavramlar ve ilgili literatür hakkında bilgiler verilmektedir. Çalışmamızın ikinci bölümünde beşeri münasebet konusu üçüncü bölüme hazırlık açısından geniş bir şekilde ele alınmıştır. Bu bölümde çalışmamızda kullandığımız önemli kavramlar ve bu kavramların birbiri ile olan ilişkisi tahlil edilmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölümde ise eğitim ilke ve metodları ayrı başlıklar altında ele alınmıştır. Bu bölümün altında ayrıca el-Edebü'l-Müfred adlı eserdeki beşeri münasebetler başlığı altındaki sıla-ı rahim konulu hadisler, eğitim ilke ve metodları başlıkları altında tek tek incelenmiştir. Değerlendirme/Sonuç kısmında ise Hz. Peygamber'in (s.a.v.) kurduğu beşeri münasebetlerde kullanmış olduğu eğitim ilke ve metodları incelenerek Hz. Peygamber'in (s.a.v.) bir toplumu nasıl eğittiği elde edilen bulgular ışığında değerlendirilecektir.

Abstract:
Human is a social entity. For this reason, it is inevitable for a person to communicate with other people, to share his feelings and thoughts with them, to commiserate with them, to help each other, that is, to be in communication. These relationships that humans establish with other people during the socialization process are evaluated under the title of human relations. Human relations between people are affected by various factors. The most important factor is undoubtedly the family in which a person is born. The individual first begins the socialization process with the members of the family in which he was born. Then, it opens a big door to the new human relations he will establish through his education life. The dialogues and behaviors that a person establishes with other people during the education process will have a great impact on the person's future life. On the other hand, a quality religious education that the individual receives during the education process will ensure a healthy adaptation process of the individual to society. It is inevitable that a person needs a good guide in establishing healthy human relations. For this reason, in our study, Prophet Muhammad, who is a role model for all humanity. We examined the hadiths of the Prophet (pbuh) regarding human relations in the work called al-Edebü'l-Müfred. We tried to analyze the Prophet's (pbuh) style in the hadiths, which teaching principles and methods he used, and his attitudes towards his interlocutors. Because analyzing the attitudes and behaviors of the Prophet (pbuh) in human relations will give us important clues in terms of reinterpreting and revising today's human relations. Our study consists of an introduction, two main parts and an evaluation/conclusion part. In the introduction part of our study, information is given about the subject of the research, its purpose, assumptions, limitations, method, concepts related to the research and relevant literature. In the second part of our study, the subject of human relations is discussed in detail in preparation for the third part. In this section, we tried to analyze the important concepts we used in our study and the relationship between these concepts. In the third chapter, education principles and methods are discussed under separate headings. Under this section, the hadiths on the subject of sıla-ı rahim under the title of human relations in the work called al-Edebü'l-Müfred are examined one by one under the titles of education principles and methods. In the Evaluation/Conclusion section, the Probhet by examining the educational principles and methods used by the Prophet (pbuh) in his human relations, how the Prophet (pbuh) educated a society will be evaluated in the light of the findings obtained.