Metamfetaminle birlikte çoklu madde kullanım bozukluğu olan bireylerin tedavi sonrası sosyal hayata uyumlarında aidiyet duygusunun incelenmesi
Investigation of "Sense of belonging during the social life adaptation after the treatment of individuals with multiple substance use disorder accompani̇ed by methamphethamine"
Yazar: SONER UTKU YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. AYTEN KAYA KILIÇ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Metamfetaminin yıkıcı etkisi başta olmak üzere madde kullanım bozukluğu olan
bireylerin tedavi olduktan sonra aile ve sosyal hayat içerisinde bir takım zorluklarla karşı
karşıya kalmaktadır. Yaşanılan bu zorlukların en önemlileri damgalanma, güvensizlik,
dışlanma, aşırı kaygı ve korkuyla yaklaşma gibi kötü muamele ve ayrımcılıktır. Özellikle
tedaviden sonraki sürecin hassasiyeti göz önünde bulundurulduğunda, çevresi tarafından
olumsuz davranışa maruz bırakılan bu bireylerin aidiyet duyguları düşmektedir. Bu bireylerin
aidiyet duygularının çok düşük olması ya da hiç olmaması beraberinde çaresizlik, değersizlik
ve sevilmeme gibi olumsuz kendilik algısına yol açmakta, bu durum temiz kalma süreci için
bir tehdit oluşturmaktadır.
Bu çalışma, metamfetaminle birlikte çoklu madde kullanım bozukluğu olan bireylerin
tedavi gördükten sonra aile ve sosyal hayat içerisindeki deneyimlerini ve bu deneyimlerin
aidiyet duygusu üzerindeki etkisini ortaya koymak için hazırlanmıştır. Aile ve sosyal çevrenin
bu bireylere yönelik yaklaşımının aidiyet duygusu üzerindeki etkisi göz önüne alındığında,
tedaviden sonraki temiz kalınan süreçte madde kullanım bozukluğu olan bireylerin içinde
yaşadığı aile ve topluma karşı aidiyet duygusunun yüksek olması tekrar maddeye başlamama
adına koruyucu ve önleyici bir etki sağlamaktadır.
Sosyal hizmet disiplininin en önemli çalışma alanı içerisinde bulunan madde bağımlığı
olgusuna yaklaşımda, sosyal hizmet uzmanlarının bu bireylerin duygu, düşünce ve davranış
örüntülerini iyi bilmeleri ve bu bireylerin maruz kaldığı kötü muamelenin farkında olarak
ayrımcılıktan uzak bir şekilde bu bireylere yönelik çalışma yapmaları sorunu azaltmak adına
oldukça önemlidir.
Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı bu çalışmada, Madde Bağımlılığı Tedavi
Merkezinde (AMATEM) yatarak tedavi gören 20 madde kullanım bozukluğu olan bireyle yüz
yüze derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiştir. Yapılan görüşmeler neticesinde MAXQDA
2020 nitel veri analiz programı kullanılarak araştırma temaları oluşturulmuştur. Araştırma
temaları üç ana başlıkta – katılımcıların madde kullandığı dönemdeki deneyimleri,
katılımcıların madde kullanmadığı dönemdeki deneyimleri ve tüm bu sürecin
değerlendirilmesi - incelenmiştir.
Anahtar Sözcükler:
Bağımlılık, metamfetaminle birlikte çoklu madde kullanımı, aidiyet duygusu.

Abstract:
Individuals with substance use disorder, especially the devastating effect of
methamphetamine, face some difficulties in family and social life after treatment. The most
important of these difficulties are mistreatment and discrimination such as stigmatize,
mistrust, exclusion, approaching with extreme anxiety and fear. Especially considering the
sensitivity of the process after the treatment, the sense of belonging of these individuals who
are exposed to negative behavior by their environment decreases. The low or no sense of
belonging of these individuals leads to negative self-perceptions such as helplessness,
worthlessness and dislike, which poses a threat to the process of soberness.
This study was prepared to reveal the family and social life experiences of individuals
having multiple substance use disorder acconpanied by methamphetamine after treatment and
the effect of these experiences on the sense of belonging. Considering the effect of the family
and social environment's approach towards these individuals on the sense of belonging, in the
period of soberness after the treatment the high sense of belonging to the family and society in
which the individuals with substance use disorder live, provides a protective and preventive
effect in order not to start using drugs again.
In the approach to the phenomenon of substance addiction, which is one of the most
important working areas of the social work discipline, to reduce the problem it is very
important for social workers to know the emotion, thought and behavior patterns of these
individuals well and to work towards these individuals, away from discrimination, by being
aware of the mistreatment they are exposed to.
In this study, in which the qualitative research method was used, face-to-face in-depth
interviews were conducted with 20 individuals with substance use disorder at the Substance
Addiction Treatment Center (AMATEM). As a result of the interviews, research themes were
generated using the MAXQDA 2020 qualitative data analysis program. The research themes
were examined under three main headings – the participants' experiences during the substance
use period, the participants' experiences during the substance-free period, and the evaluation
of this whole process.
Key words:
Addiction, multiple substance use acconpanied by methamphetamine, sense of belonging.