Ofis çalışanlarında e-öğrenme ve interaktif yöntemlerle sunulan ergonomi eğitiminin,kas iskelet sistemi yaralanmaları ile ilişkili risk faktörleri üzerine etkisi.
Effects of interactive e-learning office ergonomics training on risk factors associated with musculoskeletal injuries in office workers
Yazar: MURAT DALKILINÇ
Danışman: PROF. DR. HÜLYA KAYIHAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş ve Uğraşı Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Bilgisayar kullanımı = Computer usage ; Bilgisayarlar = Computers ; Ergonomi = Ergonomics ; Kas-iskelet fizyolojik fenomenleri = Musculoskeletal physiological phenomena ; Meslek hastalıkları = Occupational diseases ; Personel = Personnel ; Öğrenme = Learning ; İnteraktif öğretim = Interactive learning

Özet:
İş yerlerinde, özellikle ofis çalışmalarında bilgisayar kullanım oranlarıgün geçtikçe artmaktadır. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre işyerlerinde bilgisayar kullanım oranı %92,3'e ulaşmıştır. Kullanım oranlarındagörülen hızlı artış, özellikle son on yılda dikkatleri, bilgisayar kullananlarınyaşadıkları kas iskelet sistemi sorunlarına yöneltmiştir. Bilgisayar kullananlardagörülen sağlık sorunlarını önlemek ve oluşan finansal yükü azaltabilmek için işyeri modifikasyonu, çalışanlar için doğru ekipman ve donanım sağlanması,yönetim/organizasyon sistemi değişiklikleri ve bireysel/kurumsal eğitimleriönem kazanmaktadır. Ancak bu tedbirlerden biri olan ofis ergonomi eğitimleriile ilgili kanıta dayalı çok sayıda çalışma bulunmamaktadır. Çalışmamızda ofisçalışanlarına yönelik olarak ergonomi eğitimi tasarlanmış ve bu eğitimin eöğrenmemodeli ile sunumunun etkinliği denetlenmiştir. Amaç geniş kitleleresunulabilecek bir eğitim modelinin oluşumunda fizyoterapi ve ergoterapibiliminin katkısını göstermek, içerik oluşturma yanında etkinlik ölçümleri ileilgili veriler sağlamaktır. Eğitim öncesinde %60,80 olan kas iskelet sistemi ileilgili şikayet bildirimleri eğitimden sonra %37,3'e düşmüştür.(p<0.001) Eğitimöncesi bilgi düzeyini ölçen ankette 4,70 olan doğru sayısı ortalaması eğitimdensonra 9,58'e çıkmıştır. (p<0.001) Çalışma postür ile ilgili RULA değerlerininortalaması 5,70'ten, 5,11'e düşmüştür. (p<0.001) Çalışma yeri ile etkileşimideğerlendiren ÇYE skorları ortalaması ise 6,39'dan 7,99'a yükselmiş ve çalışmayeri ile etkileşim olumlu yönde değişmiştir.(p<0.001) Bu sonuçlar, riskfaktörlerinin azalmasını, farkındalık düzeyinin artmasını, çalışma postüründeve çalışma yeri etkileşiminde olumlu yönde değişiklikler oluşmasını sağlamışve dolayısı ile kas iskelet sistemi yaralanmalarının önlenmesinde e-öğrenmeyolu ile uygulanan fizyoterapi yaklaşımlarının etkili olduğunu göstermiştir.

Abstract:
Rates of computer use in the workplace, particularly office work are increasingday by day. The statistics of computer use at work has risen to 92.3% accordingto study conducted by the Turkish Statistical Institute. The rapid increasein rates of computer use has been drawn attention inmusculoskeletal problems in computer users in the last ten years. In order toprevent health problems and to reduce the financial burden, workplacemodification, providing right equipment for employees,organizational system changes and individual / corporate training have beenimplemented. However, there is not enough evidence based studies related tooffice ergonomics training which is the one of the method have been used. Inour study, an office ergonomics training programme was designedfor employees and effectiveness of e-learning delivery model was investigated.Objectives were to show contribution of physiotherapy and ergotherapyscience in the content creation for mass education system and to provide datafor measurement of effectiveness. Before the training, rates of the symptomreports related to musculoskeletal system was %60,80 and dropped to %37,3after the training. (p<0.001). Average number of correct answer in survey thatmeasures the level of knowledge before training was 4,70 and increasedto 9,58 after the training.(p<0.001) Mean values of RULA scores which arerelated to working postures decreased from 5,70 to 5,11 (p<0.001) Mean valuesof CYE scores which are related to workplace interaction increased from6.39 to 7.99 and workplace interaction were changed positively.(p <0.001).These results suggest that a decrease in risk factors, increase the level ofawareness, positive changes in working posture and work place interactionand therefore have shown physiotherapy and ergotherapy approachesapplied by means of e-learning was effective in preventionof musculoskeletal injuries.