Bazı flavanon-oksim bileşiklerinin sentezi, karakterizasyonu ve antioksidan kapasitelerinin incelenmesi
Synthesis, characterization and investigation of antioxidant capacity of some flavanon-oxime compounds
Yazar: DAMLA AKPINAR
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZYÜREK
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Analitik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bir flavanon glikozidi olan naringin (4?,5,7-Trihidroksiflavanon-7-rutinozid) (N) greyfurtta bol miktarda bulunan ve greyfurta acı tadını veren  başlıca flavonoiddir. Naringinin aglikonu olan naringenin (4?,5,7-Trihidroksiflavanon) (NG) ise portakal, limon ve greyfurtta bulunan önemli polifenolik antioksidanlardan biridir. Flavanon oksimler, antikanser ve radyoprotektör antiradikal aktiviteye sahip bileşiklerin sentezinde kullanılmaları sebebiyle oldukça önemli bileşiklerdir. Bu amaçla bu tez çalışmasında naringin ve naringenine karşılık gelen oksim bileşiklerinin: ?naringin oksim (N-Ox)? ve ?naringenin oksim (NG-Ox)? sentezi yapılmıştır. Sentezlenen oksim bileşiklerinin yapısı  FT-IR, 1H-NMR ve elementel analiz teknikleri ile karakterize edilmiştir. Sentezlenen oksim  bileşiklerinin (NG-Ox ve N-Ox) ve bu oksim bileşiklerinin başlangıç maddelerinin (NG ve N) birlikte HPLC analizleri yapılmış, bu bileşiklerin farklı alıkonma zamanları olduğu gösterilmiştir. Anabilim Dalımız?da geliştirilmiş olan `bakır(II) iyonu indirgeyici antioksidan kapasite tayini? olarak ifade edilen spektrofotometrik CUPRAC yöntemi kullanılarak sentezlenen oksimlerin antioksidan kapasiteleri belirlenmiştir. CUPRAC yönteminde kullanılan kromojenik bakır(II)-neokuproin reaktifinin, antioksidan bileşikler varlığında 450 nm?de maksimum absorpsiyon gösteren bakır(I)-neokuproin kelatına indirgenme yeteneğinden yararlanılarak ?Troloks Eşdeğeri Antioksidan Kapasite? (TEAC) katsayıları elde edilmiştir. N, NG ve oksim bileşiklerinin TEAC katsayıları normal CUPRAC yöntemiyle sırasıyla; 0.02, 0.52, 0.05, 1.80 ve inkübasyonlu CUPRAC yöntemiyle ise sırasıyla; 0.13, 4.70, 2.28, 7.12 olarak bulunmuştur. CUPRAC yönteminde toplamsallığın kanıtlanması açısından farklı konsantrasyonlarda sentetik karışımlar (N, NG ve oksim bileşiklerini içeren) hazırlanıp bu karışımların beklenen ve gözlenen toplam antioksidan kapasite (TAC) değerleri karşılaştırılmıştır. Bununla birlikte bu tez çalışması kapsamında N, NG ve oksim bileşiklerinin hidroksil radikal (.OH), süperoksit anyon radikal (O2.-) ve hidrojen peroksit (H2O2) süpürme aktiviteleri incelenmiştir. Söz konusu bileşiklerin % HRS aktiviteleri sırasıyla; 79.9, 81.5, 71.3 ve 73.5, % SRSA aktiviteleri sırasıyla; 4.79, 6.77, 12.2 ve 8.9; % HPS aktiviteleri sırasıyla; 3.3, 26.04, 18.6 ve 11.5 olarak bulunmuştur.

Abstract:
Naringin (4?,5,7-Trihydroxyflavanone-7-rutinoside) (N) is a flavanone glycozide. It is a major flavonoid in grapefruit and gives the grapefruit juice its bitter taste. Naringenin (4?,5,7-Trihidroksiflavanone) (NG) is one of the most abundant citrus and grapefruit polyphenolics which is the aglycone of naringin. Flavanone oximes were used in the synthesis of anticancer and radioprotector compounds having antiradical activity. The aim of this thesis work is to synthesize and investigate the corresponding oximes of NG and N, naringenin oxime (NG-Ox) and naringin oxime (N-Ox). The structure of synthesized compounds (NG-Ox and N-Ox) were characterized by FT-IR, 1H-NMR and elemental analysis. Synthesized oxime compounds (N-Ox and NG-Ox) and their starting materials (N and NG) were analysed together by HPLC method and  these compounds showed to have diffirent retention times. Synthesized compounds were screened for their antioxidant capacities by using the spectrophotometric ?cupric reducing antioxidant capacity? (CUPRAC) method which originally developed in our department. The measurement of TEAC (trolox equivalent antioxidant capacity) coefficients were based on the oxidation of these compounds to the corresponding quinones by the chromogenic copper(II)-neocuproine (Cu(II)-Nc) reagent, which was itself reduced to the cuprous neocuproine chelate showing maximum absorbance at 450 nm wavelength. The TEAC coefficients of N, NG and their oximes with respect to the normal CUPRAC method were found in the  following order; 0.02, 0.52, 0.05 and 1.80 and with respect to the incubated CUPRAC method were found in the  following order; 0.13, 4.70, 2.28 and 7.12. The theoretical and the experimentally found total antioxidant capacity (TAC) values of complex mixtures in different concentrations (including N, NG, their oxime compounds) were compared to prove additivity of CUPRAC method. In this thesis; other parameters of scavenging activity effects (.OH, O2??, and H2O2) of N, NG, and their oximes were also determined. % HRS activities of mentioned compounds were; 79.9, 81.5, 71.3, 73.5; % SRSA activities were; 4.79, 6.77, 12.2, 8.9 and % HPS activities were; 3.3, 26.04, 18.6, 11.5 respectively.