Erişkinlerde metabolik disfonksiyon ilişkili yağlı karaciğer hastalığı risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of risk factors for fatty liver disease associated with metabolic dysfunction in adults
Yazar: GÜLBÜKRE DÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. EMİN PALA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada erişkinlerde metabolik disfonksiyon ilişkili yağlı karaciğer hastalığı (MAFLD) risk faktörlerini değerlendirmeyi amaçladık.  

Gereç ve Yöntem: Kesitsel nitelikteki bu çalışma için Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 18 ve 65 yaş arasında 142 hasta seçilmiştir. Onamları alınan katılımcılara sosyodemografik bilgi formu uygulanmıştır. Hastaların laboratuvar verileri hastane veri tabanı üzerinden elde edilmiştir. Veriler SPSS 25.0 paket programıyla analiz edilmiştir. 

Bulgular: Çalışmamızda hastaların %59,2'sinin 40 yaş üstü, %71,8'inin kadın, %69,7'sinin evli, %28,2'sinin ilkokul mezunu, %40,1'inin ev hanımı, %59,9'unun gelirinin giderine denk olduğu belirlenmiştir. Hastaların %41,5'inin obez ve aşırı obez, %27,5'inin Tip 2 diyabetes mellitus tanılı, %26,1'inin hipertansif, %2,8'inin KAH ve %13,4'ünün hiperlipidemisi olduğu tespit edilmiştir. Bel çevresi değerleri ile trigliserit değerleri arasında pozitif, HDL değerleri arasında negatif yönlü; HOMA-IR değerleri ile HDL değerleri arasında negatif, trigliserit değerleri arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. 

Sonuç: Erişkinlerde MAFLD risk faktörlerini değerlendirdiğimiz araştırmamızda göre bel çevresi değerleri ile trigliserit değerleri arasında pozitif, HDL değerleri arasında negatif yönlü; HOMA değerleri ile HDL değerleri arasında negatif, trigliserit değerleri arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Birinci basamağa başvuran hastalarda MAFLD risk faktörlerinin bulunma olasılığı oldukça fazladır. Erken tanı ve tedavi hastalığın mortalite ve morbiditesini doğrudan etkilediği için koruyucu sağlık hizmetleri kapsamında hastalara yaşam tarzı değişiklikleri teşvik edilmelidir. Hastalarda MAFLD metabolik risk faktörlerinden High Sensitive CRP tetkikinin değerlendirilememesi ve çalışmaya dahil edilen hasta sayısının az olması çalışmamızın kısıtlılıklarındandır.
Anahtar Kelimeler: Metabolik Disfonksiyon İlişkili Yağlı Karaciğer Hastalığı, MAFLD, Metabolik Risk Faktörleri

Abstract:
Objective: In this study, we aimed to evaluate the risk factors associated with metabolic dysfunction-related fatty liver disease in adults. 

Materials and Methods: For this cross-sectional study, 142 patients aged between 18 and 65 who visited the Family Medicine Outpatient Clinic at Ümraniye Training and Research Hospital were selected. A sociodemographic information form was administered to participants after obtaining their consent. Laboratory data for the patients were obtained from the hospital database. Data were analyzed using the SPSS 25.0 software package. 

Results: In our study, it was determined that 59.2% of the patients were over 40 years old, 71.8% were female, 69.7% were married, 28.2% were primary school graduates, 40.1% were housewives, and 59.9% had an income equal to their expenses. Among the patients, 41.5% were obese or severely obese, 27.5% had a diagnosis of Type 2 diabetes mellitus, 26.1% were hypertensive, 2.8% had coronary artery disease (CAD), and 13.4% had hyperlipidemia. A statistically significant positive correlation was found between waist circumference and triglyceride levels, while a negative correlation was observed with HDL levels. Additionally, HOMA-IR values showed a statistically significant negative correlation with HDL levels and a positive correlation with triglyceride levels. 

Conclusion: In our study evaluating MAFLD risk factors in adults, a statistically significant positive correlation was found between waist circumference and triglyceride levels, while a negative correlation was observed with HDL levels. Additionally, HOMA values showed a statistically significant negative correlation with HDL levels and a positive correlation with triglyceride levels. The likelihood of identifying MAFLD risk factors is notably high among patients visiting primary care. Since early diagnosis and treatment directly impact the mortality and morbidity of the disease, patients should be encouraged to adopt lifestyle changes as part of preventive health services.
Keywords: Metabolic Dysfunction-Associated Fatty Liver Disease, MAFLD, Metabolic Risk Factors