Obez bireylerde pedometre bazlı fizik aktivitenin erken dönemde (1 ay içinde) sağlık parametreleri üzerine etkisi
The effect of pedometer based physical activity on health parameters in obese individuals (in 1 month)
Yazar: DİLARA TÜRKÖZ
Danışman: DOÇ. GÜZİN ZEREN ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Fiziksel aktivite = Physical activity ; Obezite = Obesity ; Pedometre = Pedometer ; Sağlık = Health

Özet:
AMAÇ: Obezite birçok sağlık sorununa yol açan bir halk sağlığı problemidir. Dünya genelinde obezite prevalansı ciddi artış göstermektedir. Bu nedenle obeziteyle mücadelede fiziksel aktivite düzeyinin arttırılması, kalori alımının azaltılması gibi yaşam tarzı değişikliği müdahalelerinin elzem olduğu açıktır. Son yıllarda kişilerin fizik aktivite düzeyini arttırmada ve sağlık parametrelerini iyileştirmede etkin yöntem olarak adımsayar (pedometre) kullanımıyla ilgili yapılan çalışmalar artmaktadır. Bu nedenle obez bireylerde adımsayar kullanımının bireylerin sağlık parametreleri üzerine olan erken dönem (4 hafta) etkilerini incelemek istedik.  Bu çalışmadaki amacımız 18-65 yaş arası obez bireylerde adımsayar kullanımı ve hedef adım sayısı belirleyerek, program sonunda bireylerin antropometrik ölçümleri, laboratuvar tetkikleri, stres düzeyleri ve kardiyak hastalık riski üzerindeki değişimi görmektir. 
YÖNTEM: Bu çalışma 01/03/2019-01/07/2019 tarihleri arasında SBÜ Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniğine başvuran, dâhil edilme kriterlerine uyan, 18-65 yaş arası, obez 45 katılımcı dâhil edilerek yürütülmüştür. Çalışmamız tek merkezli, prospektif ve deneysel niteliktedir. Katılımcılara 4 hafta boyunca haftanın en az 5 günü, 10.000 adım sayısına ulaşmaları hedeflenerek, üzerlerinde taşımaları ve gün sonunda adım sayısını kayıt etmek üzere pedometre (TNV 3D Pedometer PM 2000 marka) verildi. Bireylere ilk geliş ve 1 ay sonu olmak üzere sosyodemografik verilerini içeren 13 soruluk anket formu ile Algılanan Stres Ölçeği-14 uygulandı. İlk geliş ve 1. ay sonu olmak üzere; kilo, beden kitle indeksi (BKİ), bel, kalça çevresi, bel/kalça oranı (BKO), kan basıncı, nabız, yağ-kas oranı (YKO) ölçümlerinin yanı sıra, kan tetkikleri (Açlık Kan Şekeri (AKŞ)), HbA1C, lipid paneli yapılarak kardiyak risk skorları hesaplandı. İstatistiksel analiz için SPSS 15.0 for Windows programı kullanıldı. İstatistiksel alfa anlamlılık seviyesi p<0,05 kabul edildi.
BULGULAR: Çalışmaya katılan 45 katılımcıların %62,2'si (n=28) kadın, %37.8'i (n=17) erkekti. Katılımcıların yaş ortalaması 46,6±11,3 (min: 28, max: 65). Katılımcıların ortalama günlük adım sayısı 8742,0±3394,3 (min: 3357, max: 16458)  idi. Median kilo değişimi 3 kg ve üzerinde kilo vermeyi belirleyen adım sayısı, ROC Curve analizinde 8.689 adım ve üzeri kesim değeri olarak saptandı. Program sonunda katılımcıların kilo, BKİ, bel, kalça çevresi, BKO, yağ oranı, YKO, kan basıncı, nabız, AKŞ, HbA1c, total kolesterol, SCORE risk hesaplayıcısına göre kardiyak risk skorlarında ve stres testi puanındaki azalış istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Adım sayısı ile kilo, BKİ, bel çevresi, yağ oranı ve total kolesteroldeki azalma istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. 
SONUÇ: Hedef adım sayısı belirlenmesi ve pedometre ile fizik aktivitenin desteklenmesi, obez bireylerde kilo verme ve diğer sağlık parametrelerinin iyileştirilmesinde motivasyonel destek olarak kullanılabilir. Erken dönem (4 hafta) fizik aktivite sonrasında obez bireylerde metabolik ve antropometrik parametrelerde anlamlı iyileşmeler görülebilmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Obezite, adımsayar, pedometre, fizik aktivite

Abstract:
AIM: Obesity is a public health problem that results in many health issues. Global prevalence of obesity levels demonstrate a significant increase. Therefore, it is clear that lifestyle interventions, such as increasing the level of physical activity and reducing calorie intake, are essential in fighting against obesity. In recent years, studies on pedometer usage as an effective method to increase the physical activity level of people and improve health parameters have been increasing. For that reason, with this study we would like to examine the effects of pedometer usage on individuals' health metrics in the early period (4 weeks). Our aim in this study is to determine the use of pedometer and target step number in obese individuals between the ages of 18-65 to be able to see the change in individuals' anthropometric measurements, laboratory tests, stress levels and risk of cardiac disease at the end of the program.
METHOD: This study was carried out with obese 45 participants between the ages of 18-65, who applied to the Family Medicine outpatient clinic of the Health Sciences University Şişli Hamidiye Etfal Training and Research Hospital between 01/03/2019-01/07/2019. Our study is single-center, prospective and experimental. The participants were given with a pedometer (TNV 3D Pedometer PM 2000 brand) to carry over them among the day and record the number of steps taken at the end of the day via pedomoter, aiming to reach 10.000 steps at least 5 days a week for the timespan of 4 weeks. A questionnaire with 13 questions including sociodemographic data and Perceived Stress Scale-14 (PSS-14) was applied to the individuals for the first and after four weeks arrival. For twice; weight, body mass index (BMI) waist, hip circumference, waist/hip ratio (WHR), blood pressure, pulse, fat-muscle ratio (FMR) measurements, blood tests (Fasting Blood Sugar, HbA1C, Lipid panel) were taken and  cardiac risk, PSS-14 scores were calculated. SPSS 15.0 for Windows program was used for statistical analysis. Statistical alpha significance level was accepted as p <0.05.
RESULTS: Of the 45 participants, 62.2% (n=28) were female and and 37.8% were male (n=17). The mean age of the participants was 46.6±11.3 (min: 28, max: 65). The mean daily number of steps of the participants was 8742.0±3394.3 (min: 3357, max: 16458). The number of steps that determined the weight loss of 3 kg or more in the median weight change was determined as the cutting value of 8.689 steps and above in the ROC Curve analysis. At the end of the program, the decrease in weight, BMI, waist, hip circumference, WHR, fat rate, FMR, blood pressure, pulse, FBG, HbA1c, total cholesterol, cardiac risk scores and stress test scores were found to be statistically significant. Statistically significant correlation was found in between weight, BMI, waist circumference, fat ratio and total cholesterol reduction with the number of steps. 
CONCLUSION: Establishing the target number of steps and supporting physical activity with pedometer can be used as motivational support in the treatment of obese individuals to make them lose weight and improve other health parameters. Even after the early periods (4 weeks), physical activity in obese individuals demonstrate significant improvements in metabolic and anthropometric parameters.
Keywords: Obesity, stepcount, pedometer, physical activiy