Öğretmen adaylarının duygusal zeka düzeylerinin çeşitli değişkenlere ve görüşlerine göre incelenmesi
Investigation of emotional intelligence levels of pre-service teachers in terms of various variables and their opinions
Yazar: ÖZGE GÖKSAN SOLAK
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM GÖKDAĞ BALTAOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence

Özet:
Bu araştırmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi'nde öğrenim gören öğretmen adaylarının duygusal zeka düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi ve öğretmen adaylarının duygusal zekaya yönelik görüşlerinin neler olduğunun tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada nitel ve nicel verilerden yararlanılarak karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu 2023-2024 eğitim öğretim yılında Buca Eğitim Fakültesi'nde öğrenim gören 811 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada nicel veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu ile birlikte Bar-On Duygusal Zeka Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri SPSS 23 paket programı ile analiz edilerek, frekans, yüzdelik, ortalama, medyan, basıklık, çarpıklık hesaplamalarının yanında gruplar arası karşılaştırmalarda tek yönlü anova analizi ve bağımsız örneklem t testi uygulanmıştır. Araştırmada nitel veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Amaçsal örnekleme yöntemiyle seçilen 98 öğretmen adayından toplanan veriler, içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir.  Araştırmanın nicel sonuçlarına göre öğretmen adaylarının duygusal zeka düzeylerinin orta seviyede olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Başarı puanı değişkenine göre yalnızca duygusal zekanın genel ruh durumu alt boyutunda farklılaşma olduğu, cinsiyet değişkenine göre yalnızca stresle başa çıkma ve uyumluluk alt boyutlarında farklılaşma olduğu ve öğrenim görülen bölüm değişkenine göre bütün boyutlarda farklılaşma olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın nitel sonuçlarında öğretmen adaylarının duygusal zeka ile ilgili olumlu düşüncelere sahip oldukları görülmüştür. Duygusal zeka ile öğretmenlik mesleği arasındaki ilişkinin önemini belirterek, eğitim öğretim sürecini daha etkili hale getirebilmek için duygusal zekanın önemli olduğunu vurgulamışlardır. Anahtar Kelimeler: Öğretmen Adayı, Zeka, Duygu, Duygusal Zeka, Sosyal ve Duygusal Öğrenme

Abstract:
In this research, it was aimed to examine the emotional intelligence levels of prospective teachers studying at Dokuz Eylül University Buca Faculty of Education according to various variables and to determine the opinions of prospective teachers about emotional intelligence. In the study, mixed research method was used by utilizing qualitative and quantitative data. The sample group of the study consists of 811 pre-service teachers studying at Buca Faculty of Education in the 2023-2024 academic year. Personal Information Form and Bar-On Emotional Intelligence Scale were used as quantitative data collection tools in the study. The quantitative data of the study were analyzed with the SPSS 23 package program, and frequency, percentage, mean, median, kurtosis, skewness calculations, one-way anova analysis and independent sample t test were applied for comparisons between groups. In the study, a semi-structured interview form prepared by the researcher was used as a qualitative data collection tool. The data collected from 98 pre-service teachers selected by purposive sampling method were analyzed by content analysis method.  According to the quantitative results of the study, it was concluded that the emotional intelligence levels of pre-service teachers were at a medium level. It was determined that there was a differentiation only in the general mood sub-dimension of emotional intelligence according to the achievement score variable, there was a differentiation only in the sub-dimensions of coping with stress and adaptability according to the gender variable, and there was a differentiation in all dimensions according to the department of study variable. In the qualitative results of the study, it was seen that pre-service teachers had positive thoughts about emotional intelligence. Emphasizing the importance of the relationship between emotional intelligence and teaching profession, they emphasized that emotional intelligence is important to make the education and training process more effective. Keywords: Pre-service Teacher, Intelligence, Emotion, Emotional Intelligence, Social and Emotional Learning