Toksik tarama birimine başvuran madde kullanıcılarının sosyodemografik özelliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of sociodemographic characteristics of substance users applying to toxic screening unit
Yazar: FATİH MUHAMMED TOPAL
Danışman: PROF. DR. SUAT ZENGİN
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Gaziantep = Gaziantep ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Narkotikler = Narcotics ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmada; Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı Toksik Madde Tarama Birimine madde kullanımı şüphesiyle adli birimlerce getirilen vakaların sosyodemografik özelliklerini incelemeyi amaçladık.
MATERYAL VE METOD: Bu çalışma; 24-03-2021 ile 24-03-2022 tarihleri arasında, verileri anket yöntemi ile elde edilmiş olup, Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Kliniği'nde yürütülmüş kesitsel tipte bir araştırmadır. Yaş, cinsiyet eğitim seviyesi gibi sosyodemografik özellikleri yanında hangi maddeyi ne kadar süredir kullandığı, madde kullanmaya başlamasına etki eden faktörleri, anne ve babanın; birlikte yaşama durumu, meslekleri, eğitim durumları, sağ olup olmadıkları gibi veriler toplanarak SPSS 22.0 programı ile istatistiksel analizi yapıldı. 
BULGULAR: Çalışma; dâhil edilme kriterlerini karşılayan 17 kadın, 131 erkek olmak üzere 148 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların benzer oranlarda sigara ve madde kullandığı, çoğunun madde kullanımına bağlı suç işlediği görülmüştür. Madde kullananların çoğunun ortaokul mezunu olduğu, il merkezinde yaşadığı, özel sektörde asgari ücret veya daha az ücretle çalıştığı, ebeveynlerinin birlikte yaşadıkları, ilkokul mezunu ve sağ oldukları görülmüştür. Madde kullanmaya başlamasına etki eden faktörün en yüksek oranda arkadaş olduğu görülmüştür. Katılımcıların yaş, cinsiyet sosyodemografik özellikleri ve ailelerinin sosyokültürel, sosyoekonomik ve eğitim özelliklerinin; sigara içme, alkol tüketimi ve madde kullanımı açısından değerlendirildiğinde istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamamıştır (p>0,05). Ailede alkol kullanımı ile kişinin alkol kullanması arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p=0,027). 
SONUÇ: Madde kullanımı ile mücadelede okul, aile, birey ve arkadaş çevresini kapsayan çok yönlü müdahale programları geliştirilmelidir. Eğitim sistemi, önleme programları geliştirmek ve uygulamak açısından en önemli yere sahiptir.  Öğrencilere madde kötüye kullanımı, sağlık üzerine olumsuz etkileri, sosyal yaşamda yarattığı sorunlar gibi konularda eğitim programları hazırlanmalı ve uygulanmalıdır.
ANAHTAR KELİMELER: Madde kullanımı; sosyodemografik özellikler

Abstract:
PURPOSE: In this study we aimed to investigate the sociodemographic charecteristics of the cases that they claimed to use which sent to Gaziantep University Medicine Faculty Emergency Medicine Toxic Substance Screening Unit
MATERIAL AND METHODS: This study; between 24-03-2021 and 24-03-2022, the data were obtained by questionnaire method and it is a cross-sectional study conducted in Gaziantep University Medical Faculty Emergency Medicine Clinic. Sociodemographic charecteristics such as age, gender, education level and which substance for how long they use, the factors affecting the initiation of substance use, the mother and father; data such as cohabitation, occupation, education status, and whether they were alive or not were collected and statistical analysis was performed with the SPSS 22.0 program.
 RESULTS: The study was conducted with 148 patients, 17 women and 131 men, who met the inclusion criteria. It was observed that the participants used cigarettes and drugs at similar rates, and most of them committed crimes related to substance use. It has been observed that most of the substance users are secondary school graduates, live in the city center, work in the private sector for minimum wage or less, their parents live with together and are primary school graduates and are alive. It was observed that the factor affecting the initiation of substance use was the highest rate of friends. Participants' age, gender, sociodemographic characteristics and their families' sociocultural, socioeconomic and educational characteristics; when evaluated in terms of smoking, alcohol consumption and substance use, no statistically significant difference was found (p>0.05). A statistically significant difference was found between alcohol use in the family and the individual's alcohol use (p=0.027).
CONCLUSION: In the struggle against substance use, multi-faceted intervention programs should be developed including school, family, individual and friends. The education system has the most important place in developing and implementing prevention programs. Educational programs should be prepared and implemented for students on issues such as substance abuse, its negative effects on health, and the problems it creates in social life
KEYWORDS: Addictive substance use; sociodemografic characteristics