Etkileşimli kitap okuma programının ilkokul ikinci sınıf öğrencilerinin bilim insanı imajlarına etkisi
The effect of the interactive book reading program on primary school second-grade students' images of scientist
Yazar: BİLGE İŞLEKLER
Danışman: PROF. DR. ERDAL ŞENOCAK
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı etkileşimli kitap okuma programının (EKOP) ilkokul 2. sınıf öğrencilerinin bilim insanı imajlarını nasıl etkilediğini ortaya çıkarmaktır. Araştırmanın çalışma grubu Tokat ili Erbaa ilçesinde MEB'e bağlı bir ilkokuldaki 12 ikinci sınıf öğrencisidir. Veri toplama aracı olarak Chambers (1983)'in "Bir Bilim İnsanı Çiz Testi-Draw A Scientist (DAST)" ve "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılmıştır. Çalışma pilot ve esas uygulama olmak üzere iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Veri toplama sürecinde öncelikle DAST yardımıyla öğrencilerin EKOP uygulamasına başlanmadan önceki bilim insanı imajları belirlenmiştir. Daha sonra EKOP uygulanmış ve tekrar DAST kullanılarak öğrencilerin EKOP sonrası bilim insanı imajları belirlenmiştir. DAST aracılığı ile elde edilen verilerin (çizimler) daha anlaşılır kılınması amacıyla öğrencilerle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Verilerin analizi sürecinde öğrencilerin çizmiş olduğu resimler ve yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen veriler birlikte analize tabi tutulmuştur. Resim olarak toplanan veriler Bilim İnsanı Çizim Kontrol Listesi-Draw A Scientist Checklist (DAST-C) ile analiz edilmiştir. Bu amaçla, katılımcının resmi DAST-C ile kodlanırken anlaşılamayan veya varlığından şüphe duyulan DAST-C maddesi için aynı katılımcının görüşme cevaplarına başvurulmuştur. Öğrenciler çizimlerden 0 ile 15 arasında bir puan alabilmektedirler ve puanın 15'e yaklaşması geleneksel bilim insanı imajına sahip olduğuna işaret etmektedir. Araştırmanın sonuçlarına göre öğrencilerin EKOP etkinliğinden sonraki DAST-C puanları, etkinlikten önceki DAST-C puanlarına göre genel olarak daha düşüktür.  Etkinlik sonrası puanlarının düşük olması, öğrencilerin başlangıçta daha geleneksel bir bilim insanı imajına sahip olduklarını ve etkinlik sonrasında bu imajdan görece uzaklaştıklarını göstermektedir. Ayrıca, araştırma bulgularına dayanarak, EKOP'un bilimin doğasına yönelik kavramların öğretiminde alternatif olarak kullanılabileceği önerisinde bulunulmuştur.

Abstract:
This research aims to investigate how an interactive book reading program (IBRP) affects primary school students' images of scientist. The research group consists of 12 second-graders from a primary school in the Erbaa district of Tokat province. "Draw a scientist test-Draw a Scientist (DAST)" and "semi-structured interview form" were used as data collection tools. The research was carried out in two stages: a pilot and a main study. Before the students started the IBRP activities, their images of scientist were determined through DAST. Then, the IBRP activity was conducted, and DAST was once again implemented to determine the participants' new images of scientist. Semi-structured interviews were conducted to make the construct data (drawings) obtained from the participants through DAST more understandable. The Scientist Drawing Checklist-Draw a Scientist Checklist (DAST-C) was used to analyze the data gathered through drawings, and content analysis was used to analyze the data gathered through semi-structured interviews. The overall DAST-C score that participants can get from the drawings ranges from 0 to 15. A total score of nearly to 15 reflects that the person has a stereotype scientist image. The participants' DAST-C scores before and after IBRP were compared in order to get some results. According to the results, the DAST-C scores of the students determined after the IBRP activity were lower than the DAST-C scores determined before the activity. The low DAST-C scores obtained after the activity indicated that the students tended to move away from the stereotype scientist image relatively after the IBRP activity. In addition, based on the research findings, it has been suggested that IBRP can be used as an alternative wat in teaching concepts related to the nature of science.