Türk ve Fransız eğitim sistemlerinin karşılaştırılması
Comparaison des systemes educatifs Turc et Français
Yazar: MEHMET KARA
Danışman: PROF. DR. VEHBİ ÇELİK
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim hizmetleri = Education services ; Eğitim kurumları = Education establishments ; Eğitim planlaması = Educational planning ; Eğitim politikaları = Educational policies ; Eğitim sistemi = Education system ; Fransa = France ; Karşılaştırmalı eğitim = Comparative  education ; Okullar = Schools ; Türk eğitim sistemi = Turkish education system ; Türkiye = Turkey

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı Türk ve Fransız eğitim sistemlerini karşılıklı incelemektir. Bu genel amaç çerçevesinde; Türk ve Fransız eğitim sistemlerini etkileyen genel faktörler, her eğitim sisteminin dayandığı ilkeler, toplumun eğitim sistemlerine belirledikleri amaçlar ile sistemlerin bakanlık teşkilat yapısı incelenmiştir. En güncel sayısal verilere ulaşılmıştır. Eğitim sistemleri içerisinde yer alan eğitim, yönetim ve teftiş personelinin yetiştirilmesi, göreve alınması araştırılmıştır. Hizmetiçi eğitim durumu, eğitim personelinin ücretlendirilmesi, eğitim sisteminin planlaması ve finansman konuları incelenmiştir. Sayısal veriler konusunda, Türkiye ülkesinin sınırları içerisinde geçerli olan resmi sayısal verilere dayanılmıştır. Fransa için, imkanlar ölçüsünde Fransa anavatan ile ilgili resmi sayısal verilere ulaşılmaya çalışılmıştır. Anavatan ile ilgili sayısal verilere ulaşılamadığı durumlarda anavatanın, deniz ötesi illerin (DOM) ve bulunduğu taktirde deniz ötesi toprakların (TOM) resmi sayısal verileri işlenmiştir. Araştırma sonunda aşağıdaki sonuçlara varılmıştır: 1- Fransız eğitim sistemi, öğrencilerin bireysel özelliklerini açığa çıkaracak ilkelere dayandırılmıştır. Bu ilkelerin tamamını Türk eğitim sistemi benimsemiştir. Bunların yanı sıra Türkiye toplumsal yaşamı güçlendirecek eğitim ilkelerini de benimsemiştir. 2- Türk eğitim sisteminin amaçları demokratik, laik, sosyal ve hukuk devletinin gereksinim duyduğu amaçlardır. Ancak, bu amaçların tamamı gerçekleştirilememiştir. Fransız eğitim sistemi dünya toplumunu oluşturacak amaçları benimsemiştir. 3- Her iki eğitim bakanlığının teşkilatı katı hiyerarşik yapıya sahiptir ancak, Fransız teşkilatında birçok danışma ve araştırma meclislerine ve komisyonlarına yer verilmektedir. Fransız eğitim teşkilatında iletişim süreci Türk teşkilatına göre daha hızlı işlemektedir. iIV 4- Türkiye, zorunlu eğitim çağındaki çocukların tamamını okullaştıramamıştır. Fransa, okullaşmayı okul öncesinden ortaöğretime kadar yaymıştır. Fransa, modern eğitim teknolojilerinden azami ölçüde yararlanmaktadır. Türkiye halen temel araç ve donanıma sahip değildir. 5- Fransa'da öğretmen görevi meslekleşmiştir, Türkiye halen bir arayış içerisindedir. Fransa ihtiyaç duyduğu nitelikli personeli temin edebilmektedir. Türkiye, nicelik ve nitelik açısından personel sıkıntısı yaşamaktadır. Yönetim personeli Fransa'da üç farklı yoldan göreve alınabilmektedir. Türkiye'de ise sadece bir sınav yolu mevcuttur. Türkiye, teftiş alanında personel ve meslekleşme açısından Fransa'nın gerisinde kalmıştır. 6- Fransa'da hizmetiçi eğitim sistemi oluşturulmuştur. Türkiye'de benzer bir oluşum söz konusu değildir. 7- Eğitim personelini ücretlendirme sistemi benzerlik göstermesine rağmen, Fransa'nın tazminat sistemi Türkiye'de yoktur. 8- Fransa, birçok eğitim düzeyinde mesleki kalifikasyon kazandırmaktadır. Türk eğitim sistemi program çeşitliliği sunmamaktadır. 9- Türkiye'nin coğrafi ve stratejik konumu eğitim sisteminin Finansman kaynaklarını sınırlamaktadır. Fransız eğitim sistemi Türkiye'de olduğu gibi ağır finansman sıkıntısı çekmemektedir. k

Abstract:
Resume L'objectif essentiel de cette recherche est de comparer le systeme educatif Turc avec le systeme educatif Français. Dans ce but: Les elements generaux determinants les systemes, les principes generaux, les missions des differents cycles et ('organisation du ministere de I'education national ont ete analyses. Les derniers chiffres ont ete deceles. La formation et le recrutement du personel educatif, du personel de direction et de l'inspection ont ete analyses. L'etat de la formation continue, le systeme de remuneration du personel, la planification et le financement du systeme educatif ont ete analyses. Pour la Turquie les derniers chiffres nationaux ont ete retenus. Tant qull a ete possible les chiffres concernant la France metropolitaine ont ete retenus. Dans le cas ou les chiffres concernant la France metropolitaine seule n'ont pas pu etre trouves, les chiffres associant ceux des Departements d'Outre Mer (DOM) et parfois ceux des Territoires d'Outre Mer (TOM) ont ete retenus ensemble. Apres cette recherche il a ete conclu que: 1- Le systeme educatif Français repose sur les principes generaux resortant les qualites personelles de chaque eleve. L'ensemble de ces principes est adopte par le systeme educatif Turc. A cote de ceux-la, la Turquie a aussi des principes concernant la vie en communaute. 2- Les missions du systeme Turc sont ceux necessaires aux nations democratiques, laiques, sociales, et judiciaire. Mais l'ensemble de ces missions n'ont pas ete realisees. Le systeme Français a des missions qui ont pour but de realiser la communautee mondiale. 3- Les deux ministeres sont organises en hierarchie stricte. Mais le systeme Français donne place â des commissions et â des conseils dlnformation et de recherche. La communication est plus rapide dans le systeme Français que Turc.VI 4- La Turquie n'a pas scolarise tous les enfants en âge de scolarite obligatoire. La France a elargi la scolarisation â la scolarisatlon pre- elementaire et â la scolarisation secondaire. La France utilise au maximum les technologies modernes alors que, la Turquie ne possede pas encore les accessoires primordiaux. 5- L'enseignement est professionnalise en France, la Turquie est en voie de recherche. La France arrive â former les elements qualifies dont elle a besoin. La Turquie vie des problemes en nombre et en qualite du personel educatif. La France recrute le personel de direction de troies voies differentes. La Turquie ne recrute que par une voie mise en place dernierement. Au niveau de la professionnalisation et du nombre des inspecteurs du systeme educatif la Turquie est en retard par rapport â la France. 6- Le systeme de formation continue est etabli en France, un tel systeme n'existe pas en Turquie. 7- Le systeme de remuneration presente des ressemblances mais le systeme dlndemnisation n'existe pas en Turquie. 8- La France donne des qualifications professionnelles â des degres differents du systeme educatif alors que, le systeme Turc est totalement appauvris des programmes d'enseignement. 9- La situation geographique et strategique de la Turquie limite le financement du systeme educatif. Le systeme educatif Français ne vie pas un tel probleme. «f©,^;''1'"'"..^^