Banknot üretiminde kullanılan gravür tekniğinin (Taille-Douce) lisansüstü Baskıresim dersinde uygulanabilirliği ve bir ders önerisi
Measuring the applicability of engraving technique (Taille-Douce) that used on banknote manufacturing during the postgraduate Printmaking lectures and a lecture proposal
Yazar: BUSE KIZILIRMAK ÇEKİNMEZ
Danışman: PROF. DR. HANDAN MÜJDE AYAN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Banknotlar = Banknotes ; Baskı resim = Printmaking ; Ders programları = Curriculum ; Grafik sanatlar = Graphic arts ; Gravür = Gravure ; Gravür sanatı = Gravure art ; Lisansüstü eğitim = Postgraduate education ; Çukur baskı = Intaglio printing ; Özgün baskı = Original print ; Özgün baskı resim = Original print art

Özet:
Araştırmada gravür tekniğinde üretilen banknotun lisansüstü baskıresim dersinde uygulanabilirliğinin etkililiği ispatlanması ve sonucunda bir ders önerisi sunmak amaçlanmıştır. Araştırmanın uygulama kısmı Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Baskı Sanatları Bölümünde lisansüstü öğrenciler ile gerçekleştirilmiştir. Uygulamada deney ve kontrol gruplarından oluşan 15'er öğrenci ile 8 hafta çalışılmıştır. Uygulama sürecinde elde edilen veriler ve öğrenciler ile yapılan görüşmeler sonucunda banknot gravür tekniği ile yapılan çalışmaların öğrencilerin sanatsal ve tekniksel becerilerinde anlamlı bir farklılık ortaya çıkmıştır. Bu sonuçlardan yola çıkılarak lisansüstü sanat eğitimi veren kurumlarda verilebilecek bir ders önerisi sunulmuştur. Bu tekniğin ders programlarında olması öğrencinin ifade biçimlerini farklı teknikler ile desteklemesi ve banknot basım tekniğine karşı farkındalık geliştirmesi açısından oldukça önemlidir. 
Tezin birinci bölümünde araştırma konusunun genelden özele doğru açıklanmıştır. Konunun öneminden, özgünlüğünden ve alana sağlayabileceği katkılardan bahsedilmiştir. Bunların yanı sıra araştırmanın temel amacı ve alt amaçları, önemi, sınırlılıkları, varsayımları ve genel tanımlara değinilmiştir. İkinci bölümde para ve banknotun ilk kullanım şekillerinden başlayarak, kavramsal çerçevede bir literatür taraması yapılmıştır. Devamında banknotun, baskıresim ile ilişkilerinden bahsedilerek konu daha detaylandırılmıştır. Baskıresim tekniklerinin de konu içinde yer verilmesinin devamında tezin asıl konusu olan taille-douce tekniği hakkında bilgi verilmiştir. Tekniğin kullanımı, yapım aşamaları ve kullanılacak malzemeler hakkında bilgilendirmeler yapılmıştır. Konuyu görselleştirerek daha iyi anlatım sağlanması amacıyla, tekniğin kullanım yerleri hakkında görseller eklenmiştir. Üçüncü bölümde konunun etkililiğini ispatlamak için yapılan uygulamalar ve bunların analizleri yöntem başlığı altında ele alınmıştır. Öncelikle araştırmanın modeli, uygulanacak yöntem ve çalışma grubu hakkında genel olarak bilgiler verilmiştir. Araştırmanın nicel kısmında deney ve kontrol grubuna uygulanan ölçme araçları tanıtılmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen gravür tekniğinde üretilen banknota yönelik bilgi testi ve ilgi ölçeğinin geliştirilme aşamaları, geçerlilik-güvenirlik çalışmaları detaylı bir şekilde işlenmiştir. Devamında verilerin toplanma aşamaları ve toplanan verilere yapılan analizler incelenmiştir. Araştırmanın nitel kısmında gerçekleştirilen görüşme hakkında bilgilere de yine bu kısımda yer verilmiştir. Araştırmanın dördüncü bölümünde bulgular ve yorumlar bulunmaktadır. Yapılan analizler sonucunda elde edilen veriler incelenmiş ve hakkında yorumlar yapılmıştır. Bu bölüm nicel bulgular ve nitel bulgular olmak üzere iki başlık altında toplanmıştır. Beşinci bölümde deney ve kontrol grubundan toplanan ve analiz edilen tüm verilerin ışığında bir ders önerisi hazırlanmıştır. Dersin genel amaçları ve gereklilikleri hakkında detaylı bilgiler verilmiş ve hazırlanan örnek ders öneri formu bu bölümde sunulmuştur. Altıncı bölüm sonuç, tartışma ve öneriler bölümünden oluşmaktadır. Araştırma bulgularından elde edilen sonuçlar sıralanmış, nitel ve nicel bilgiler birlikte tartışılmış ve sonuçlara ilişkin öneriler yazılmıştır.

Abstract:
In the research, it was aimed to prove the effectiveness of the banknote produced by the gravure technique in the graduate printmaking course and to present a lesson proposal as a result. The application part of the research was carried out with graduate students at Anadolu University, Faculty of Fine Arts, Department of Printing Arts. In practice, 8 weeks were studied with 15 students each consisting of experimental and control groups. As a result of the data obtained during the application process and the interviews made with the students, a significant difference was revealed in the artistic and technical skills of the students in the works made with the banknote engraving technique. Based on these results, a proposal for a course that can be given in institutions providing postgraduate art education is presented. The fact that this technique is in the curriculum is very important in terms of supporting the student's expressions with different techniques and developing awareness of the banknote printing technique.
In the first part of the thesis, the research subject is explained from general to specific. The importance, originality and possible contributions to the field are mentioned. In addition to these, the main purpose and sub-goals, importance, limitations, assumptions and general definitions of the research are mentioned. In the second chapter, starting from the first usage of money and banknotes, a literature review has been made in a conceptual framework. Subsequently, the subject is further elaborated by mentioning the relationship between the banknote and the original printmaking. In the continuation of the printmaking techniques in the subject, information was given about the taille-douce technique, which is the main subject of the thesis. Information was given about the use of the technique, the construction stages and the materials to be used. In order to provide a better expression by visualizing the subject, visuals about the areas of use of the technique have been added. In the third chapter, the applications made to prove the effectiveness of the subject and their analysis are discussed under the title of method. First of all, general information was given about the research model, the method to be applied and the working group. In the quantitative part of the study, the measurement tools applied to the experimental and control groups were introduced. The information test for the banknote produced by the engraving technique developed by the researcher, the development stages of the interest scale, and the validity-reliability studies were detailed. Subsequently, the data collection stages and the analyzes made on the collected data were examined. Information about the interview conducted in the qualitative part of the research is also included in this section. The fourth part of the research includes findings and comments. The data obtained as a result of the analyzes were examined and comments were made about it. This section is grouped under two titles as quantitative findings and qualitative findings. In the fifth chapter, a lecture proposal was prepared in the light of all the data collected and analyzed from the experimental and control groups. Detailed information about the general objectives and requirements of the course has been given and a sample course proposal form is presented in this section. The sixth section consists of the conclusion, discussion and recommendations section. The results obtained from the research findings were listed, qualitative and quantitative information were discussed together, and recommendations regarding the results were written.