Asemptomatik erişkin vakalarda SCORE (Avrupa kardiyovasküler hastalık risk değerlendirme modeli) tarama çalışması
SCORE (European cardiovascular disease risk assessment model) screening study in asymptomatic adult cases
Yazar: FATİH ÖZTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YÜCEL UYSAL
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Kalp = Heart ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Risk faktörleri = Risk factors ; Ölçekler = Scales

Özet:
Kardiyovasküler hastalıkları ve koroner kalp hastalıklarını önlemeye ve vakaları izlemeye yönelik mevcut öneriler ve girişimler 'özellikle bazı risk faktörlerine odaklanmak' yerine "bireyin toplam risk yükünü azaltmaya çalışmak" şeklinde bir pratiğe doğru kaymıştır. Bu yaklaşım bireyselleştirilmiş sağlık bakımı felsefesinede uygundur. Bu amaçla Avrupa Kardiyoloji Topluluğu (European Society of Cardiology) tarafından SCORE (Avrupa Kardiyovasküler Hastalık Risk Değerlendirme Modeli) puanlama modeli geliştirilmiştir. Farklı ülke ve bölgeler için farklı puanlama şemaları geliştirilmiştir. Bu puanlama şemalarında HDL'ye yer verilmemiş onun yerine HDL'nin bölgeye veya ülkeye göre ortalama bir değeri alınmıştır.
	Çalışmamızda vakaların risk yüzdelerinin ve risk düzeylerinin bu farklı şemalara göre hangi değerlerde olduğu, HDL'nin risk düzeyine etkisi, aldığımız örneklemin toplam ve ayrı ayrı parametreler bazında risk durumu belirlenmiştir.
	Verilerin analizi ortaya koymuştur ki; vakaların Türkiye SCORE şemasına göre ortalama risk değeri %4,3 iken Avrupa şemasına göre ortalama risk değeri %2,25 bulunmuştur. Ayrıca hesaplama algoritmasının ürettiği veriler incelendiğinde HDL'nin 30 mg/dL'nin altından başlamak üzere her 8-10 mg/dL artışında risk düzeyi yaklaşık %0,5-1 arasında düşmektedir. Bu durum HDL'nin risk üzerindeki yüksek belirleyici etkisini göstermektedir. Bu nedenle vakaların toplam risk durumu izleminde veya antihiperlipidemik tedavi kararında HDL'nin özellikle gözönünde tutulması gerektiği önerilmektedir.
	Çalışmamız göstermiştir ki; vakaların toplam risk durumunun zaman içindeki değişiminin izleminde, toplam riski doğrudan etkileyen komorbid durumların (diyabet, çok yüksek kan basıncı, ailevi hiperlipidemi, GFR, kardiyovasküler olay, serebrovasküler olay) takibinde ve tedavi/sevk kararlarının alınmasında SCORE modeli birinci basamak günlük klinik pratiğinde oldukça sade, etkili, kullanımı kolay bir değerlendirme aracıdır. Bu aracın dijital versiyonunun Aile Hekimliği Bilgi Sistemi yazılımlarına entegre edilerek yaygın kullanımının motive edilmesi ile sağlık bakım kalitesinin olumlu yönde gelişeceği düşünülmektedir.

Anahtar kelimeler: SCORE, kardiyovasküler hastalık riski.

Abstract:
SCORE (European Cardiovascular Disease Risk Assessment Model) Scanning Study of Asymptomatic Adult Cases

	Current suggestions and interventions to prevent and follow up of cases who have cardiovascular or coronary heart diseases have shifted from "focusing particular risk factors" to "decreasing total risk of individuals" practice. This approach is also convenient for individualized health care. For this purpose European Society of Cardiology developed a scoring model known as SCORE(=European Cardiovascular Risk Assessment Model). They builded up different scoring schemas for different regions or countries. In these acoring schemas HDL was not included calculating algorithm, instead an average HDL level was taken for different regions or countries.
	In our study risk percentages and risk levels of the cases were calculated using these different SCORE schemas and the effect of HDL on risk score was determined. Further both total risk and risk levels for separate parameters were analyzed.
	Analyzes of data showed that average risk ratio of cases according to Turkey SCORE schema was 4,3% and average risk ratio of cases according to European SCORE schema was 2,25%. Additionally when the calculated data was analyzed in detail it was found that beginning from 30 mg/dL HDL level, the risk ratio decreased about 0,5-1% at every decrease of HDL level between 8-10 mg/dL. This showed the decisive effect of HDL level on risk level. Therefore during follow up of risk state of cases or during treatment decision of hyperlipidemia it is highly recommended to take into account of HDL levels.
	Our study showed that during follow up of risk situation of cases, during follow up of comorbid conditions effecting total risk (diabetes, very high blood pressure levels, familial hyperlipidemia, GFR, cardiovascular events, cerebrovascular events) or during treatment/referring decisions SCORE model is an effective, simple and easy to use assessment tool. It was considered that by integrating digital version of this tool into medical data software of Family Medicine Centers could lead to better healthcare results.

Keywords: SCORE, cardiovascular disease risk.