Lise son sınıf öğrencilerinin empatik becerileri ile aile işlevleri arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi /
Yazar: BAHAR METE
Danışman: PROF.DR. FERDA AYSAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
VI ÖZET Bu araştırmada Lise Son Sınıf Öğrencilerinin, empati becerileri ile aile işlevleri arasındaki ilişki çeşitli değişkenler açısından araştırılmıştır. Lise Son Sınıf öğrencilerinden oluşan örneklem grubunun aile işlevleri Aile Değerlendirme Ölçeği kullanılarak; problem çözme, iletişim, roller, duygusal tepki verebilme, gereken ilgiyi gösterme, davranış kontrolü, genel işlevler boyutları bakımından incelenmiş; öğrencilerin empatik beceri düzeyleri ise Empatik Beceri ölçeği B-Formu kullanılarak araştırılmıştır..Ayrıca Kişisel Bilgi Formunda yer alan değişkenlere göre Empatik Beceri ölçeği Puanının ve Aile Değerlendirme Ölçeği Puanlarının anlamlı şekilde farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Bu değişkenler cinsiyet; anne-babanın sağ olup olmama durumu; anne-babanın evlilik durumu; anne-babanın öğrenim durumu; annenin çalışıp çalışmaması; kardeşinin olup olmaması; gelir düzeyi; okuduğu alan; algılanan okul başarısı; algılanan arkadaş-dost ilişkileri, kendini ifade ediş düzeyini algılayışı; girişkenlik düzeyini algılayışı; insanların sıkıntılarını onlarla paylaşma sıklığı olarak sıralanmaktadır. Araştırmanın örneklemini, izmir Mavişehir Süleyman Demirel Lisesi, izmir Şirinyer Gürçeşme Lisesi ve îzmir Buca Hoca Ahmet Yesevi Lisesi' nde öğrenim gören Lise 3. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklem grubu, 153 kız ve 97 erkek olmak üzere toplam 250 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada ölçme aracı olarak, Empatik Beceri ölçeği B-Formu, Aile Değerlendirme ölçeği, ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda anne-babası birlikte olanların anne-babası boşanmış olanlara göre; babası okur yazar olanların babası okur yazar olmayanlara göre; kardeşi olmayanların kardeşi olanlara göre; sözel, eşit ağırlık, ve yabancı dil alanlarında okuyanların, sayısal alanda okuyanlara göre; diğer insanlar tarafından sıkıntılarıvii paylaşmada sıkça tercih edilenlerin tercih edilmeyenlere göre; empati beceri puan ortamları anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur. Ayrıca aile işlevlerinde; anne-babası birlikte olanların anne-babası ayrı olanlara göre (davranış kontrolü boyutu); gelir düzeyi yüksek ve orta olanların gelir düzeyi düşük olanlara göre (roller boyutu, duygusal tepki verebilme boyutu, genel işlevler boyutu ve genel aile işlevleri);algılanan arkadaş ilişkileri olumlu olanların olmayanlara göre (iletişim boyutu, roller boyutu, duygusal tepki verebilme boyutu, davranış kontrolü boyutu, genel işlevler boyutu ve genel aile işlevleri); kendini çok iyi bir düzeyde ifade edebildiklerini düşünenlerin, kendini yeterince iyi düzeyde ifade edemediklerini düşünenlere göre (iletişim boyutu); diğer insanlar tarafından sıkıntıları paylaşmada sıkça tercih edilenler genellikle tercih edilmeyenlere göre (iletişim boyutu ) daha sağlıklı bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Empati, Aile İşlevleri

Abstract:
vııı ABSTRACT In this research, the relationship between empathic skills and family functions of High School last grade students has been investigated with respect to different variables. By using Family Evaluation Scale, the family functions of the sample consisting of High School last graders have been researched in terms of problem solving, communication, roles, the ability to give emotional reaction, showing the necessary interest, behavioral control and general functions. On the other hand, the levels of the students' empathic skills have been examined by using Empathic Skill Scale Form B. It has also been examined whether the scores of Emphatic Skill Scale and Family Evaluation Scale differ or not according to the variables in the Personal Information Form. These variables include sex; parents' being alive or not; parents' marital status; education status of parents; mother's working or not; having sibling or not; income level; the field studied; the school success perceived; peer relationships perceived; the perception of self- expression level; the perception of entrepreneurship level; and the frequency of sharing others' problems with them. The sample group of this study consists of High School 3rd grade students studying at Süleyman Demirel Lisesi, Mavişehir, Izmir; Gürçeşme Lisesi, Şirinyer, Izmir; and Hoca Ahmet Yesevi Lisesi, Buca, Izmir. Empathic Skill Scale Form B, Family Evaluation Scale and Personal Information Form have been used as the assessment tool of the study. According to the results obtained from the research, it has been found out that the empathic skill scores of those students whose parents are living together; those whose parents are literate; those having no siblings; those studying Literature, Math and Literature, Foreign Language; those frequently preferred by others in sharing problems are considerably higher when compared to those whose parents are divorced; thoseIX having siblings; those studying Science; and those not often preferred by other people in sharing problems respectively. Also, as for the family functions, it has been found out that those whose parents are living together (regarding behavioral control) compared to those whose parents are divorced; those having high and middle income in comparison with those having low income (regarding roles, the ability to give emotional reactions, general functions and general family functions); those who perceived peer relationships to be positive compared to those being negative (regarding communication, roles, the ability to give emotional reactions, behavioral control, general functions and general family functions); those who can self-express easily compared to those who think they are unable to express themselves easily (regarding communication); and lastly those who are often preferred by others in sharing problems compared to those who are not usually preferred (regarding communication) are healthier. Key Words: Empathy, Family Functions