Saz (bağlama) için yazılmış solo çalgısal eserlerin kompozisyon stratejileri bakımından incelenmesi
Analysis of solo instrumental works written for saz (bağlama) in terms of composition strategies
Yazar: DURMUŞ ALİ ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. SİNAN AYYILDIZ
ANKARA MÜZİK VE GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ / Müzik ve Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzik Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Müzik = Music
Dizin: Bağlama = Bağlama (Müzik aleti) ; Kompozisyon = Composition ; Müzik eserleri = Music works ; Saz eseri = Work of instrument ; Sazlar = Instruments ; Çalgılar = Musical instruments ; İcra = Performing

Özet:
Sazın gelişim süreci içerisinde özellikle 90'lardan itibaren başlayan kişisel üretimler artmaya başlamış, günümüzde repertuvar açısından geniş bir sayıya ulaştığı gözlemlenmiştir. Her bestecinin kendine has tavır ve üsluplarıyla yazdıkları müzikler, sazın gelişimini sağlamış, kayda değer çalışmaların olduğu görülmüştür. Bu çalışma, saz için yazılan solo çalgısal eserlerin kompozisyon stratejilerinde nasıl müzikal malzemelerden yararlandıklarını inceleyecektir. Kullanılan farklı müzikal malzemeler ve kompozisyon tekniklerinin tespit edilmesi sayesinde saz için yeni müzik yazacak bestecilere kaynak olarak sunulması çalışmanın amaçlarındandır. Birinci bölümde çalışmanın amacı, yöntemi, sınırlıkları, problemler ve alt problemler ele alınacaktır. İkinci bölümde; saz hakkında genel bilgiler kapsamında saz, sazın kökeni ve tarihsel süreci, saz ailesi ve ses yapıları, sazın akort yapıları ve saz düzenleri, sazda notasyon ele alınacaktır. İkinci bölümde ayrıca Cumhuriyet döneminde sazın tarihçesi, halk müziğinde yaratım süreci, şehir müzik kültüründe saz icracılığı kompozisyon teknikleri merceğinde değerlendirilecektir. Üçüncü bölüm, saz için yazılan solo çalgısal eserlerin kompozisyon stratejileri, bestecilerin müzikleri üzerinde değerlendirilecektir. Dördüncü bölüm, çalışmanın sonuç kısmını içermektedir.

Abstract:
In the development process of the instrument, especially since the 90s, personal compositions began to increase, and it has been observed that today it has reached a large number in terms of repertoire. The music written by each composer with their own unique attitudes and styles has provided the development of the instrument and it has been seen that there are significant works. They present different musical materials and composition techniques as source for composers who will write new music for the instrument. This study will examine how music written for solo instrument utilizes musical materials in their compositional strategies. In the first chapter, the aim, method, limitations, problems and sub-problems of the study will be discussed. In the second part; within the scope of general information about the saz, the instrument, its origin and historical process, the saz family and its sound structures, its tuning systems and saz arrangements, and the notation of saz music will be discussed. In the second part, the history of the saz in the Republic period, the creation process in traditional folk music, and the saz performance in the urban music culture will be evaluated through the lens of composition techniques. In the third part, the composition strategies of music written for solo saz will be evaluated on the music of the composers. The fourth chapter includes the conclusion part of the study.