Acil serviste 18 yaş altı minör kafa travmasında prognostik faktörlerin özellikleri ve bilgisayarlı tomografi çekilme endikasyonlarının değerlendirilmesi /
Yazar: MERİÇ ARTAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALP ŞENER
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Ergenler = Adolescents ; Kafa yaralanmaları = Head injuries ; Prognoz = Prognosis ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Çocuklarda kafa travması acil servis başvurularının önemli bir kısmını oluşturur. Özellikle gelişim basamaklarını etkilemesi nedeni ile erişkinlerden farklı şekilde değerlendirilmesi gereklidir. Bu çalışmamızda hastanemiz acil servisine minör kafa travması nedeni ile başvuran 18 yaşından küçük çocukların travma oluşum mekanizmalarını, fizik muayene bulgularını, kafa travmasının ciddiyetini, bilgisayarlı beyin tomografisi (BBT) çekilme endikasyonlarını, buradaki önemli yaralanma oranlarını ve mortaliteyi değerlendirdik. Sonuçta beyin tomografisinde (BT) önemli yaralanma görülmesini öngörebilecek fizik muayene bulgularını tespit etmeyi amaçladık. 
Yöntem: Prospektif, kesitsel dizaynda gerçekleştirilen çalışmamıza 01.09.2021 ile 31.12.2021 tarihleri arasında izole kafa travması ile başvuran 18 yaş altı çocuk hastalar dahil edildi. Hastaların başvuru şikayetleri, BT görüntüleme sonuçları, fizik muayene bulguları, klinik sonlanım özellikleri (yatış, taburculuk, operasyon, ölüm) kaydedildi. 18 yaş üstü ve kafa harici sistemlerde yaralanması olan hastalar çalışmaya dahil edilmedi. 
Ayrıca GKS<13 olan hastalar da birincil çıktıların ön gördürücüleri için yapılan sonuç analizlerine dahil edilmemiştir. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 499 hastanın 439'una BT çekilmiş ve bu hastaların 470'i hastaneden taburcu olmuştur. BT'de ciddi patolojisi olan 29 hasta yoğun bakıma yatırılırken 3 hasta 1 ay içerisinde exitus olmuş, geri kalan hastalar ise hastaneden taburcu edilmiştir. BT çekilen hastalarda; GKS<13 olan 11 hastanın tümünde ve GKS≥13 olan 488 hastanın 96'sında (%19,7) BT'de ciddi yaralanma bulgusu tespit edilmiştir.  Lojistik regresyon analizi sonucu, <2 yaş hastalarda "hastanın adli olup olmaması, travma mekanizması ve non-frontal hematom olması" parametrelerinin BT'de ciddi patolojinin öngörülmesi açısından bağımsız değişkenler olduğu tespit edilmiştir. ≥2 yaş hastalarda ise "yaş, hastanın adli olup olmaması, travma mekanizması, yüz yaralanması ve non-frontal hematom" parametrelerinin BT'de ciddi patolojinin öngörülmesi açısından bağımsız değişkenler olduğu tespit edilmiştir. 
Sonuç: Son yıllarda teknoloji ile beraber gelişen radyolojik görüntüleme yöntemlerinin acil servis hasta değerlendirilmesinde aşırı kullanımı söz konusudur; hatta anamnez ve fizik muayenenin önüne geçtiği durumlar gittikçe artmaktadır. Endikasyon dışı BT sağlık harcamalarını, kaybedilen zamanı ve hastaların radyasyon maruziyetinden dolayı uzun dönemde malignite risklerini arttırmaktadır. Bu çalışmada görüldüğü gibi BT çekim hızı çok yüksek tespit edilmiştir. Bilinen skor sistemleri ve dahi bu çalışmada tespit edilen risk parametreleri kullanılarak risk değerlendirmesi yapmak ve BT'yi bu şekilde kullanmak akılcıl yaklaşım olacaktır.

Abstract:
Objective: Head trauma in children constitutes an important part of emergency department admissions. It should be evaluated differently from adults, especially because it affects developmental stages. In this study, we evaluated trauma formation mechanisms, physical examination findings, severity of head trauma, use of computerized brain tomography (CT), and significant injury rates and mortality in children younger than 18 years of age who applied to the emergency department of our hospital with isolated head trauma. In conclusion, we aimed to determine the factors that may predict significant injury in brain tomography (CT). 
Method: Children under the age of 18 who presented with isolated head trauma between 01.09.2021 and 31.12.2021 were included in our prospective, cross-sectional study. Patients' complaints at admission, CT imaging results, physical examination findings, clinical outcome (admission, discharge, operation, death) were recorded.  Patients over 18 years of age and those with injuries to systems other than the head were not included in the study. Also, patients with GCS <13 were not included in outcome analyzes for predictors of primary outcomes. 
Results: CT was performed in 439 of 499 patients included in the study, and 470 of these patients were discharged. While 29 patients with severe pathology on CT were admitted to the intensive care unit, 3 patients died within 1 month, and the remaining patients were discharged.  In patients who underwent CT; Signs of serious injury were detected on CT in all 11 patients with GCS<13 and in 96 (19.7%) of 488 patients with GCS≥13. As a result of the logistic regression analysis, it was determined that the parameters "whether the patient is forensic or not, the mechanism of trauma and non-frontal hematoma" are independent variables in terms of predicting severe pathology on CT in patients <2 years old. In patients ≥2 years of age, the parameters of "age, whether the patient is forensic, trauma mechanism, facial injury and non-frontal hematoma" were found to be independent variables in terms of predicting severe pathology on CT. 
Conclusion: In recent years, there is an excessive use of radiological imaging methods that have developed with technology in emergency room patient evaluation; in fact, cases where anamnesis and physical examination precede are increasing. Off-label CT increases the risk of malignancy in the long term due to health expenditures, lost time and radiation exposure of patients. As seen in this study, the CT acquisition rate was found to be very high. It would be a rational approach to make a risk assessment using known scoring systems and even the risk parameters determined in this study and to use IT in this way.