Vâkıa Sûresi örnekliğinde müsnedün ileyh ve müsned'in halleri
The conditons of musnad and musnad ilayh with the examples from the Surah al-Waqiah
Yazar: ADNAN YAMAÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SULTAN ŞİMŞEK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Arapça = Arabic ; Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; Hazif = Hazf ; Marife ve Nekre = Marife ve Nekre ; Meani = Meani ; Müsned = Musned ; Müsned = Musned ; Sure = Sura ; Vakıa suresi = Vakıa sura

Özet:
Kur'ân-ı Kerîm, eşsiz edebî sanatlara sahip olması hasebiyle nüzûlünden itibaren dil
alimleri tarafından çeşitli şekillerde incelenmiştir. Bu çalışmalarda temel gaye, Kur'ân'ın edebî
açıdan üstünlüğünü göstermek olmuştur. Kur'ân-ı Kerîm üzerinde belâgatin üç ilim dalı olan
meânî, beyân ve bedî' ilimleri açısından da çeşitli çalışmalar yapılmıştır. İşte bu çalışmada
önemine binaen meânî ilmindeki iki temel konu Vâkıa sûresi örnekliğinde incelenmiştir.
Çalışmamız, bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Girişte meânî, beyân ve bedî'
ilimleri genel olarak tanıtılmış ve çalışmanın içeriği hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmanın ilk
iki bölümünde müsnedün ileyh ve müsned'in halleri teorik olarak ele alınmış; son bölümde ise
Vâkıa sûresi örnekliğinde uygulamalı olarak işlenmiştir. Vâkıa sûresinin seçilmesinin nedeni,
sûrenin konuya dair zengin örnekler içermesi ve sûre üzerinde bu açıdan herhangi bir
çalışmanın yapılmamış olmasıdır.
Çalışmada metot olarak, konuların teorik açıdan ele alındığı ilk iki bölümde ihtilaflı
meselelere mümkün olduğunca girilmemiştir. Tahlil kısmını teşkil eden üçüncü bölümde ise
âyetlerde geçen müsnedün ileyh ve müsnedlerin tespiti yapılıp çeşitli açılardan durumları
incelenmiştir. Öncelikle temel eserler, tez ve makaleler taranmak suretiyle gerekli veriler
toplanmış, daha sonra bunların analiz ve sentezi yapılarak çalışma meydana getirilmiştir.
Çalışmanın üçüncü kısmı tezimizin temel savını içermekle birlikte; bu bölümdeki
açıklamalar âyetlerin edebî nüktelerini mutlak manada ifade etmemekte, sadece birer yorumdan
ibaret kalmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Müsnedün İleyh, Müsned, Zikir, Hazif, Takdîm, Te'hir, Marife,
Nekre, Vâkıa Sûresi.

Abstract:
Qur'an has been studied since its ascension by lexicographers because of its unique
language. The primary aim in these studies is to prove that the language of the Qur'an is superior
to any other language. Qur'an is studied in terms of maâni (semantics), bayân (demostration)
and badee' (the science of embellishments) which are the subtopics of rhetorics in Arabic. In
this work, musnad ilayh (subject), and musnad (predicate), which are some of the fundamentals
of maâni, are studied with examples from the surah Al-Waqıah.
In content, this work consistsof an introduction and three chapters. In the introduction
maâni, bayân and badî' are generally introduced and some information concerning these
subjects is provided. In the first two chapters the conditons of musnad and musnad ilayh are
examined and in the last chapter these conditions are examined with the examples from the
surah Al-Waqıah. The reason why the surah Al-Waqıah is chosen is because it provides
numerous examples regarding this subject.
In the first two chapters, the controversial points are studied as little as possible. In the
last chapter, the musnad ilayh and musnad in the verses are detected and examined from various
perspectives. The general texts and articles regarding the subject have been scanned, collected
and analysed for his work.
The last chapter is the main part of this work. Our explations on the verses do not fully
refer to the real meaning of the verses. We need to express that these are just interpretations
among many of this kind.
Key Words: Musnad ilayh (subject), Musnad (predicate), Zikr (mention), Hazf
(apocopating), Taqdeem (presentation), Ta'kheer (delay), Ma'rifah (defınite), Nakrah
(indefinite), Surah Al-Waqıah.