Akromegali hastalarında gamma knife radyocerrahinin uzun dönem sonuçları
Long-term results of gamma knife radiosurgery in patients with acromegaly
Yazar: FATİH MEHMET ERDUR
Danışman: PROF. DR. PINAR KADIOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, cerrahi ve medikal tedaviye dirençli akromegali hastalarında uygulanan gamma knife radyocerrahi (GKR) yönteminin, uzun dönemdeki etkinliği ve güvenilirliğinin araştırılmasıdır.Hasta seçimi ve yöntem: Çalışmaya İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Endokrinoloji-Metabolizma ve Diyabet Bilim Dalı Polikliniği'nde Mayıs 1999 - Haziran 2008 arasında takip edilen ve GKR uygulanan 22 akromegali hastası alınmıştır. Hastaların GKR uygulaması öncesindeki ve 6., 12., 24., 36., 48., ve 60. aylardaki hastalık aktivitesi ve diğer hipofiz fonksiyonları, hipofizin manyetik rezonans görüntülemeleri ve görme alanları dosya bilgileri incelenerek ve gerektiğinde hastalar telefonla çağrılarak değerlendirilmiştir.Bulgular: Olguların GKR sonrası ortanca takip süresi 60 [Çeyrekler arası aralık (ÇAA): 24-60] aydı. Altmış aylık takip süresi sonunda remisyona ulaşan hasta oranı ise % 54,5 olarak bulundu. GKR uygulama sonrası 60. aydaki ortanca büyüme hormonu (BH) düzeyi (0,99 ng/ml [ÇAA: 0,36- 2,2]), GKR uygulaması öncesi ortanca BH düzeyine (5,65 ng/ml [ÇAA: 3,85- 7,2]) göre anlamlı olarak düşük bulundu (p=0.002). Altmışıncı aydaki ortanca insülin benzeri büyüme faktörü-1 (IGF-1) düzeyi (221,5 ng/ml [ÇAA: 149- 535]), GKR uygulaması öncesi ortanca IGF-1 düzeyine (582,5 ng/ml [ÇAA: 515- 655]) göre anlamlı olarak düşük saptandı (p=0,003). Yirmi hastada (% 95,2) tümör büyümesi kontrol altına alındı. Altmışıncı ayda 2 hipogonadizm, 3 hipotiroidizm, 3 hipoadrenalizm olmak üzere 6 hastada (% 28,6), GKR uygulama sonrası yeni başlangıçlı hipofiz yetmezliği gelişti. İkincil malignite ve görme ile ilgili probleme rastlanmadı.Sonuç: Cerrahi ve medikal tedavi altında remisyon sağlanamayan dirençli akromegali hastalarında uygulanan GKR yönteminin, tümör büyümesi kontrolünde, artan BH ve IGF-1 düzeylerini düşürmede ve remisyon oranını arttırmada etkin bir adjuvan tedavi yöntemi olduğu görülmüştür. Çalışmamızda yan etki sıklığı az bulunmakla birlikte, daha uzun süreli takip sonuçları değerlendirilmelidir.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to evaluate the long-term efficacy and safety of gamma-knife radiosurgery (GKR) in acromegaly patients who were resistant to the medical and surgical treatments.Patient Selection and Method: Twenty ? two patients with a diagnosis of acromegaly who treated with GKR between May 1999 - June 2008 and followed at Endocrinology ? Metabolism and Diabetes Outpatient Clinic, Department of Internal Medicine, Cerrahpaşa Medical Faculty, University of Istanbul were included to the study. The medical data on activity of the illness and other pituitary functions, pituitary magnetic resonance imaging and visual fields, before GKS and after the 6th, 12th, 24th, 36th, 48th and 60th months of GKR were collected from the hospital records and when necessary from the patients via phone calls.Results: The median follow up duration of the patients after GKS was 60 [Interquartile Range (IQR): 24 ? 60] months. The remission rate was 54.5 % after the 60 months follow-up period. The median growth hormone (GH) level after the GKR in 60 months (0.99 ng/ml [IQR: 0.36 ? 2.2] was significantly lower than median GH level before GKR (5.65 ng/ml [IQR: 3.85 ? 7.2] (p=0.002). The median insulin-like growth factor-1 (IGF-1) level after the GKR in 60 months (221.5 ng/ml [IQR: 149 ? 535] was significantly lower than median IGF-I level before GKR (582.5 ng/ml [IQR: 515 ? 655] (p=0.003). Tumor growth was under control in twenty patients (95.2 %). Six patients (28.6 %) developed new-onset hypopituitarism including hypogonadism in 2, hypothyroidism in 3 and hypoadrenalism in 3 patients at the end of sixtieth months. There were no secondary malignity and vision-related problems.Conclusion: This study showed that GKR technique is an effective adjuvant treatment for controlling tumor growth, lowering high GH and IGF-I levels, and for increasing remission rates in acromegaly patients who were refractory to the surgical and medical treatments. Although the adverse effects of GKR were rare in our group, more studies with a longer follow up duration are necessary.