Su bazlı organik türk propolisinin genotoksik-antigenotoksik etkilerinin tavuk yumurtası mikronükleus testiyle (HET-MN) belirlenmesi
Determination of genotoxic-antigenotoxic effects of water-based organic turkish propolis by hen's egg test for micronucleus induction (HET-MN)
Yazar: SEMRA ARABA
Danışman: PROF. DR. HALUK ÖZPARLAK
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Propolis eski çağlardan beri halk hekimliğinde kullanılanılan bir arı ürünüdür. Propolis biyolojik olarak antimikrobiyal, antienflamatuar, antialejik, antioksidan, antikanser/antitümöral ve antigenotoksik etkilere sahiptir. Yapısında çoğunlukla flavonoidler ve fenolik bileşikler yer almaktadır. Propolis tedavi amaçlı kullanıldığı için etkileri detaylı bir şekilde araştırılmalıdır. Ayrıca son zamanlarda Covid-19 pandemisinin etkisiyle her geçen gün propolise olan ilgi artmaktadır. Bu çalışmanın amacı su bazlı organik Türk propolisinin olası genotoksik ve antigenotoksik etkilerini tavuk yumurtası mikronükleus testini (Hen's Egg Test for Micronucleus Induction, HET-MN) kullanarak değerlendirmektir. Propolisin üç farklı dozu (500, 250 ve 50 µg/yumurta) genotoksik etkilerini belirlemek için döllenmiş tavuk yumurtalarına inkübasyonun sekizinci gününde enjekte edilmiştir. Genotoksik madde olarak Siklofosfamid (50 µg/yumurta) kullanılmıştır. Ayrıca antigenotoksik etkiyi tespit etmek için Siklofosfamid propolisle birlikte enjekte edilmiştir. Askorbik asit (50 µg/yumurta) antigenotoksik madde olarak kullanılmıştır. Kuluçkanın 11. gününde embriyoların periferik kan frotileri hazırlanmıştır ve modifiye May-Grünwald Giemsa boyama metoduyla boyanmıştır. Eritrositlerdeki mikronükleus ve nükleer anormalliklerin frekansları ışık mikroskobu kullanılarak belirlenmiştir.  İstatistiksel analiz sonuçlarına göre su bazlı organik Türk propolisi test edilen üç dozda herhangi bir genotoksik etki göstermemiştir. Bununla birlikte propolisin sadece en düşük dozu antigenotoksik etki göstermiştir. Ayrıca embriyolar teratojenite açısından makroskobik olarak incelenmiştir. Embriyoların bir kısmı kemik gelişiminin değerlendirilmesi için Alizarin Red-S'yle boyanmıştır. Propolisin teratojenik bir etkisi gözlenmemiştir.

Abstract:
Propolis is a bee product that has been used in folk medicine since ancient times. Propolis has biologically antimicrobial, anti-inflammatory, anti-allergic, antioxidant, anticancer/antitumoral and antigenotoxic effects. It mostly contains flavonoids and phenolic compounds. Since propolis is used for therapeutic purposes, its effects should be investigated in detail. In addition, interest in propolis has been recently increasing day by day with the effect of the Covid-19 pandemic. The aim of this study is to evaluate the possible genotoxic and antigenotoxic effects of water-based organic Turkish propolis using Hen's Egg Test for Micronucleus Induction (HET-MN). Three different doses (500, 250 ve 50 µg/egg) of propolis were injected into fertilized chicken eggs at incubation day 8 to determine genotoxic effects. Cyclophosphamide (50 µg/egg) was used as genotoxic agent. In addition, doses of propolis were injected together with Cyclophosphamide to determine the antigenotoxic effect. Ascorbic acid (50 µg/egg) was used as antigenotoxic agent. Embryonic peripheral blood smears were prepared and stained with a modified May-Grünwald-Giemsa method on 11th day of incubation. The frequencies of MN and nuclear abnormalities in erythrocytes were determined using light microscopy. According to statistical analysis results, water-based organic Turkish propolis did not show any genotoxic effect at the three doses tested. However, only lowest dose of the propolis showed antigenotoxic effect. In addition, embryos were macroscopically examined for teratogenicity. Some of the embryos were stained with Alizarin Red-S for evaluation of bone development. No teratogenic effects were observed.