Sinop Kaleiçi yerleşiminin koruma kapsamında değerlendirilmesi
Evaluation of Sinop Kaleiçi settlement within the scope of protection
Yazar: MELİKE YILMAZ
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN CENGİZ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Koruma ve Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Mimarlık = Architecture ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Bu çalışmada tarihi yerleşimlerde koruma hedef alınarak, tarihi çevrelerin bozulma nedenlerini, korumanın kavramsal olarak Türkiye'de ve dünyada nasıl ele alındığı, tarihi çevrelerdeki koruma yaklaşımları kent ve tek yapı ölçeğinde ele alınmıştır. Kaleiçi olarak adlandırılan ve surlar içinde kalan tarihi kent merkezi tarihsel bir üründür. Bu nedenle çeşitli uygarlıkların ve evrelerin izlerini taşımaktadır. Tarihsel süreklilik, tarihi Kaleiçi'nin tarihi bir ürün olarak değerlendirilmesine neden olmaktadır.

Çalışma kapsamında, verilerin toplanmasının ardından, Sinop Kaleiçi tüm yönleriyle ele alınmış ve korumanın gerçekleştirilebilmesi için, kaleiçi mekan oluşumunu etkileyen dinamikler, imar olgusunu yönlendiren korumaya ilişkin tartışma, mekansal koruma geliştirme önerileri, koruma için genel planlama önerileri ve mevcut durumun koruma amaçlı değerlendirilmesi yapılmıştır. Değerlendirmeye göre kaleiçinin iyileştirilmesi, kordinasyonun planlama kararları ile bir bütün olabildiği ölçüde gerçekleşebileceği ve yerleşimin kullanıcılarının destekleri korumanın sürdürülebilir olması ve tehditlerin azalmasındaki uzunsurlardan biri olduğu görülmüştür. Uygulama ve denetim süreçleri de gerçeğe dönüşen koruma planlamasının için hayati önem taşımaktadır.

Abstract:
In this study, by targeting conservation in historical settlements, the reasons for the deterioration of historical environments, how conservation is conceptually handled in Turkey and in the world, and conservation approaches in historical environments are discussed at the scale of the city and single building. The historical city center, which is called Kaleiçi and remains within the walls, is a historical product. For this reason, it bears the traces of various civilizations and stages. Historical continuity causes the historical Kaleiçi to be evaluated as a historical product.

Within the scope of the study, after the collection of data, Sinop Kaleiçi was handled with all its aspects and in order to realize the conservation, the dynamics affecting the formation of the castle, the discussion about the conservation that guides the zoning phenomenon, the suggestions for the development of spatial protection, the general planning suggestions for the protection and the evaluation of the current situation for conservation. According to the evaluation, it has been seen that the improvement of the castle can be realized to the extent that the coordination can be realized as a whole with the planning decisions and the support of the users of the settlement is one of the long-term factors in maintaining the sustainability and reducing the threats. Implementation and inspection processes are also vital for conservation planning that becomes reality.