Isı pompası sistemi seçiminde çok kriterli karar verme yöntemlerinin uygulanması
Application of multi-criteria decision-making methods in the selection of heat pump systems
Yazar: NİLAY DOĞAN
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN KÖSE
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Enerji = Energy

Özet:
Isı pompası sistemleri günümüzde ve gelecekte de revaçta olmayı sürdürecek iklimlendirme sistemlerinin en önemlilerinden biridir. Isı pompaları ile ilgili çalışmalar 1800'lere kadar dayanırken günümüzde bu sistemler genellikle 1'e 4 sistemler olarak çalışmaktadır. Yani 1 birim enerji harcanırken 4 birim fayda kazanılmaktadır. Gelişen teknoloji ile her geçen gün enerji ihtiyacımız artarken bu sistemler yenilenebilir enerji sistemleri ile desteklenerek tam da dünyada krize sebep olması beklenilen katı yakıt açığına çözüm sunabilecek mahiyette olduğunu göstermektedir. Konut ısıtıp soğutmadan, kullanım sıcak suyuna, meyve kurutulmasından sera ısıtılmasına, proses ısıtmalara varan pek çok farklı şekillerde denenmiş ve bu sistemlerle ilgili araştırmalar devam etmektedir. 
Isı pompası sistemlerde ki bu çalışmanın amacı konutlarda ısıtma ve sıcak su için kullanılan ısı pompası türlerinin incelenip, pazar olarak hangi sistemlerin daha çok tercih edildiği, marka bazında hangi firmaların daha çok talep gördükleri incelenecektir. Bulunan bu sonuçlar Çok Kriterli Karar Verme problemi olarak değerlendirelerek, yatırımcılar, nihai tüketiciler, tasarımcıların, uygulayıcılar ve taahhüt firmalarının karar verme süreçleri incelenecektir. Markalar üretildikleri ülkelere göre değerlendirelerek Japonya, Çin, Avrupa, Güney Kore ürünü ısı pompalarının ÇKKV yöntemleri kullanılması ile farklı kriterlerde Finansal/ Mali, Pazarlama, Teknik ve Network üstünlüklerine göre karar vericilere etkisi çözümlenmeye çalışılacaktır. Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP- Analytic Hiearachy Process) kriterlerin tespiti için kullanılırken, VIKOR (Vise Kriterijumska Optimizacija I kompromisno Resenje) ve EDAS ( Evaluation based on distance from average solution) yöntemleri ile karşılaştırmalar yapılacaktır.

Abstract:
Heat pump systems are one of the most important air conditioning systems that will continue to be popular today and in the future. While studies on heat pumps date back to the 1800s, today these systems generally work as 1 to 4 systems. In other words, while 1 unit of energy is spent, 4 units of benefit are gained. While our energy needs are increasing day by day with developing technology, these systems, supported by renewable energy systems, show that they are capable of providing a solution to the solid fuel deficit that is expected to cause a crisis in the world. It has been tried and researched in many different ways, from residential heating and cooling to domestic hot water, from fruit drying to greenhouse heating and process heating, and research continues.
The purpose of this study on heat pump systems is to examine the types of heat pumps used for heating and hot water in residences, to examine which systems are more preferred in the market and which companies are in more demand on a brand basis. These results will be evaluated as a Multi-Criteria Decision Making problem and the decision-making processes of investors, final consumers, designers, implementers and contracting companies will be examined. By evaluating the brands according to the countries in which they are produced, the impact of heat pumps produced in Japan, China, Europe and South Korea on decision makers will be analyzed according to their Financial, Marketing, Technical and Network advantages in different criteria using MCDM methods. While Analytic Hierarchy Process (AHP) is used to determine the criteria, comparisons will be made with VIKOR (Vise Kriterijumska Optimizacija I kompromisno Resenje) and EDAS (Evaluation based on distance from average solution) methods.