Yabancı para borçları
Foreign currency debts
Yazar: ERCÜMENT YANIK
Danışman: DOÇ. DR. ÖZCAN GÜNERGÖK
Yalova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Borçlanma = Borrowing ; Borçlanma yöntemi = Debt method ; Borçlar = Debts ; Döviz = Foreign exchange ; Para borcu = Money debts

Özet:
Para, niteliği gereği birçok borç ilişkisinin konusunu oluşturur. Kişiler borç ilişkisinden kaynaklanan edimlerini parayla ifa edebilir. Para soyut mali gücü sayesinde toplumsal hayat içerisinde metaların değiştirilmesinde ve edinilmesinde önemli bir yer tutar. Borç ilişkisinin gerektirdiği edimlerin para ile ifa edilmesi halinde, paranın itibari değeri nedeniyle borçlu ve alacaklı bakımından sakıncalar doğabilir. Bu durumda taraflar ülkelerin daha fazla istikrar arz eden para birimleri üzerinden borçlanma yoluna gidebilir. Tarafların ifa yerinin yasal para birimi dışında başka bir para birimiyle borçlanmaları halinde yabancı para borçları söz konusu olur. Türk Hukukunda, tarafların yabancı para üzerinden borçlanmaları TBK.m.99 gereği mümkündür. Bu durumda borç ilişkisinin gerektirdiği edimler yabancı para üzerinden ifa edebilir. Ülkede yaşanan enflasyon, ekonomik kriz, devalüasyon gibi ekonomik ve siyasal nedenler dolayısıyla Türk Lirası aşırı değer kayıplarına uğramaktadır. Bu nedenle alacaklılar istikrar arz eden yabancı para birimleri üzerinden borçluları sözleşme yapmaya zorlayabilmektedir.  

Son dönemde yaşanan ekonomik ve siyasal olaylar nedeniyle Türk Lirası aşırı değer kayıplarına uğramıştır. Borçlular, Türk Lirasının aşırı değer kaybetmesi nedeniyle yabancı para borçlarını ödeyemez hale gelmiştir. Bu nedenle Türk Lirasının kıymeti ve değerini korumak için Türk Parasının Kıymetinin Korunması Hakkındaki Kanun'a dayanılarak Cumhurbaşkanlığı tarafından 12 Eylül 2018 Tarihli 32 Sayılı Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair 85 Sayılı Karar yürürlüğe konmuştur. Bu Karar, Türk Lirasının kıymeti ve itibarını korumak için belirli tip sözleşmelerin yabancı para üzerinden yapılabilmesini yasaklamıştır. Çalışmamızda bu güncel gelişmeler doğrultusunda akademik yayınlardan ve mahkeme kararlarından faydalanılarak uygulamaya ve teoriye yönelik olarak yabancı para borçları incelenmiş, yabancı para borçlarına ilişkin sorunlar irdelenmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Yabancı, Para, Borç, Karar, Sözleşme

Abstract:
The money is creating the subject of many debt relations due to its own character. People can execute the earnings which is sourced from their debt relations as money. With its abstract financial power, the money has a significant role as exchange and earn the goods in the social life. In the subject of execution by money of an earning after of a debt relation, there might be conflicts between the debtor and payee due to the nominal value of the money. In this scenario, sides may decide to go to way of debiting on the currencies of countries which are providing more stability. Foreign money debts appear in case of agreements of sides to incur liabilities on a different money currency than the legal money currency. In Turkish Laws, it is possible for the sides to incur liabilities based on TBK.m.99. In this situation, the execution may be earned on foreign currencies. Foreign money debts may be sourced from many debt relations. Due economic and political reasons such as inflation, economic crisis and devaluation, Turkish Lira has facing extreme value loses. Because of that, payees may force the debtors to make the contracts and agreements on the currencies of countries which are providing more stability. 

As an effect of recent economic and political events, Turkish Lira has faced extreme value losses. Debtors has become unable to pay their debts in foreign currencies due to extreme value loss of Turkish Lira. Consequently, to protect the value and the worth of Turkish Lira, based on the Law About of Protection of Turkish Lira, by the Presidency, Nr. 85 Judgement has been put in the effect to making changes on Nr. 32 judgement dated 12 September 2018. According to this law, to protect the value and the reputation of Turkish Lira, it has been forbidden to make specific contracts with foreign money currencies. In this study, in line with these current developments, foreign currency debt was examined in terms of practice and theory by making use of academic publications and court decisions, and the problems related to foreign currency debts were tried to be examined.

Key Words: Foreign, Money, Debt, Judgement, Contracts