İstanbul'da üretilen damacana tipi kaynak sularının hidrojeokimyasal incelemesi
Hydrogeochemical investigation of demijohn type spring waters produced in Istanbul
Yazar: DENİZ KEY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. RÜSTEM PEHLİVAN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Doğal kaynaklar = Natural resources ; Jeokimya = Geochemistry ; Jeoloji = Geology ; Su analizi = Water analysis ; Su kaynakları = Water resources ; Su kimyası = Water chemistry ; Su kirliliği = Water pollution ; İstanbul = Istanbul ; Şişe = Bottle

Özet:
Bu çalışma, 2009-2010 yılları arasında İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalında Yüksek Lisans Tezi olarak hazırlanmıştır.Çalışmalarda ilk olarak, İstanbul'un doğal kaynak sularının hidrojeokimyasal yönden değerlendirilebilmesi için İstanbul il sınırları içerisinde damacana tipinde kaynak suyu üretimi yapmakta olan bütün su üreticileri ile ilgili bilgiler toplanmıştır. İkinci olarak ise İstanbul'un Avrupa (Kemerburgaz) ve Anadolu yakasında (Maltepe) bulunan birer damacana tipi kaynak suyu üreticilerine ait su kuyularının bulunduğu su havzalarında genel jeolojik, ayrıntılı jeolojik ve hidrojeokimyasal incelemeler yapılmıştır.İstanbul'da damacana tipi kaynak suyu üretimi yapan 29'u Anadolu Yakası ve 23'ü Avrupa yakasında olmak üzere toplam 52 adet su firması bulunur. Söz konusu firmaların il genelindeki coğrafik konumları dikkate alındığında, İstanbul'un 6 farklı bölgesinde yoğunluk kazandıkları görülmüştür.6 farklı grubun genel jeolojik ve çevresel durumları; jeoloji haritaları, uydu fotoğrafları ve yerinde arazi gözlemleri ile ortaya konmuştur. İstanbul'daki tüm su firmalarının damacanalardaki etiket bilgileri ile sularının kimyasal parametrelerine ulaşılmıştır. Elde edilen bütün veriler su limit değerleri [(WHO, 2006), (EPA, 2009), (TS, 266) ve (EU, 1998)] ile karşılaştırılmıştır.Hisar Su'ya ait su kuyusunun bulunduğu Kurudere (Kemerburgaz) ile Kuvars Su'ya ait su kuyusunun bulunduğu Çamurluk Dere (Maltepe) su havzalarının 1/25000 ölçekli genel jeoloji haritaları hazırlanmıştır. Kurudere havzasındaki akiferin kumtaşları, Çamurluk Dere havzasındaki akiferin ise kuvarsarenitler olduğu belirlenmiştir.Kurak dönemden yağışlı döneme geçildiğinde Hisar Su ve Kuvars Su doğal kaynak suyu örneklerindeki ana iyon miktarlarında azalma, buna karşın ağır metal (As, Ba, B, Cu, Pb, Mn, Si ve Zn) miktarlarında ise artış belirlenmiştir.

Abstract:
The years of 2009-2010, this study is prepared as a Graduate Thesis at Geological Engineering Division of Science Institute of Istanbul University.First of all, some information about all the water producers in Istanbul which produce demijohn type of spring water is taken for hydrogeochemical evaluting the natural spring waters of Istanbul. Secondly; general geological, detail geological and hydrogeochemical researches are made in the water basins where water wells belong to only one demijohn type of spring water producer in the Anatolian side (Maltepe) and in the European side (Kemerburgaz) in Istanbul.In Istanbul, there are 52 water companies which produce demijohn type of spring water, 29 of these companies are in the Anatolian side and 23 of these companies are in the European side. The companies are perceived to intensify in 6 different regions of Istanbul according to their geographic positions.Geological and enviromental conditions of the 6 different groups are explained by geology maps, satellite photographes and land observations. Label informations on demijohns which belong to the all water companies in Istanbul and chemical parameters of their waters are received. All of them are compared with the water limit values [(WHO, 2006), (EPA, 2009), (TS, 266) and (EU, 1998)].1/25000 scale of general geology maps are prepared for Kurudere (Kemerburgaz) and Camurluk Brook (Maltepe) water basins which the water wells belong to Hisar Su and Kuvars Su companies. The aquifer rock in Kurudere basin are determined as sandstones and the aquifer rock in Çamurluk Brook basin are determined as quartzarenites.When passing from dry conditions to rainy weather conditions, major ions in Hisar and Kuvars natural spring water samples decrease; however, heavy metals (As, Ba, B, Cu, Pb, Mn, Si and Zn) of the waters increase.