Ceza muhakemesinde ispat bağlamında hayatın olağan akışına uygunluk ölçütü
The ordinary course of life as a criterion in the context of proof in criminal procedure
Yazar: MUHAMMED İSHAK BAĞCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERDAR TALAS
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ceza muhakemesi =   ; Ceza muhakemesi hukuku = Law of criminal procedure

Özet:
Ceza muhakemesinde hâkim yargılamaya konu olaydan geriye kalan deliller aracılığı ile maddi gerçeği ortaya çıkartmaya çalışacaktır. Olaydan geriye kalan parçaların bir araya getirilmesi neticesinde ise eksiksiz bir tablo oluşması çoğu zaman mümkün değildir. Bu nedenle hâkim, öncelikle delilleri sağlamlık bakımından tek başlarına değerlendirecektir. Ardından delillerin birbiri ile uyumlu olup olmadığını test etmek adına delilleri bütün olarak değerlendirecektir. Bu noktada hâkim, olayı temsil kabiliyeti olan ve itibar edilebilir delilleri yani tablonun parçalarını tespit etmiş olur. Yapılması gereken parçaları bir araya getirerek oluşan çeşitli boşluklara rağmen tablonun bütününü görmeye çalışmaktır. Vicdani kanaatine göre sübut konusunda hüküm verecek olan hâkimin tüm bu faaliyetlerde kullanacağı araçlardan biri hayatın olağan akışı kavramıdır.
Çalışmamızda, kavramı öncelikle mantık ilkeleri ve kuralları çerçevesinde inceleyerek kavramın niteliğini ortaya koyacağız. Ardından kavramın ceza muhakemesinde ifade ettiği anlamı tespit edebilmek adına ceza muhakemesi sistemimizin temel ilkelerini, ispat kurallarını ve vasıtalarını inceleyeceğiz. Son bölümde ise ilk iki bölümün sentezi niteliğinde, hayatın olağan akışı kavramını mahkeme kararları çerçevesinde inceleyeceğiz. Hayatın olağan akışı kavramının son derece değişken olan ve herkes tarafından farklı algılanabilen yapısını ortaya koyarak ceza muhakemesinde söz konusu ölçütün kullanılmasında neden dikkatli olunması gerektiğini açıklayacağız.

Abstract:
In criminal proceeding, the judge will try to reveal the truth through the evidence remaining from the event subject to the trial. In most cases, it is not possible to create a complete portrait as a result of combining the remaining evidence. Therefore, the judge will first evaluate the evidences individually in terms of reliability and then evaluate the evidences as a whole to examine whether the evidences are compatible with each other. At this point, the judge will have identified the evidences that have the ability to represent the incident and that can be relied upon, in other words, the pieces of the portrait. The necessary thing to do is to put the pieces together and try to see the whole portrait despite some gaps. The concept of the ordinary course of life is one of the tools that will be used in all these activities by the judge, who will give a verdict on the issue of proof according to his or her own personal and conscientious conviction.
In this study, we will first analyze the concept within the framework of the principles and rules of logic and reveal the nature of the concept. Then, in order to determine the meaning of the concept in criminal procedure, we will examine the basic principles of our criminal procedure system, the rules and instruments of proof. In the last chapter, as a synthesis of the first two chapters, we will examine the concept of ordinary course of life within the framework of court decisions. Revealing the highly changeable structure of the concept of ordinary course of life which can be perceived differently by almost everyone, we will demonstrate the reasons why this criterion should be cautiously used in criminal procedure.