Çanakkale şartlarında tarla ve tünel altında kıvırcık salata (Lactuca sativa var. crispa) yetiştirme olanakları
Growing opportunities of crispy lettuce (Lactuca sativa var. crispa) in field and tunnels on Canakkale conditions
Yazar: FURİZE TOPAKLI SOLAK
Danışman: PROF. DR. ÖNDER TÜRKMEN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çalışma 2014-2015 yılları arasında Çanakkale ili Lapseki ilçesine bağlı Gökköy Köyünde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın bitkisel materyalini Campania çeşidi (Lactuca sativa var. crispa) oluşturmuştur. Çeşit, bölgede yoğun olarak tercih edilen ve pazarın beğenisini kazanmış bir çeşit olup, geniş adaptasyon yeteneği sayesinde her dönem üretime uygun, geç sapa kalkan bir çeşittir. Bu araştırmada, tarlada, alçak ve yüksek tünelde 4 farklı fide dikim zamanının (Kasım, Aralık, Şubat ve Mart) kıvırcık salatanın bitki gelişmesi ve verime etkisi incelenmiştir. Kasım ve Aralık döneminde açık tarla koşullarında don zararı görülmüş ve sağlıklı sonuçlar alınamamıştır. Kıvırcık salatada, vegetasyon süresi, ortalama bitki baş ağırlığı, sapa kalkma oranı, ortalama taç boyu, ortalama taç çapı, ortalama kök boğazı çapı, toplam klorofil miktarı, renk, ıskarta yaprak sayısı, pazarlanabilir yaprak sayısı, pazarlanabilir taç ağırlığı, pazarlanabilir verim ve suda çözünebilir kuru madde miktarı içerikleri belirlenmiştir.
Sonuç olarak, en yüksek pazarlanabilir verim 5.6-6.7 ton/da arasında sırasıyla alçak ve yüksek tünellerde 01.02.2015 ve 01.03.2015 tarihinde yapılan dikimlerde bulunmuştur.  En yüksek bitki baş ağırlığı alçak ve yüksek tünellerde 01.02.2015 ve 01.03.2015 tarihli dikim zamanında 236.5-279.8 g/baş aralığında elde edilmiştir.   Ortalama bitki baş ağırlığı incelendiğinde 01.03.2015 tarihli dikim zamanında alçak ve yüksek tünel yetiştirme şekillerinde istatistiksel bir farka rastlanmamıştır ve 310.5 g/bitki ve 300.8 g/bitki değerleri ile en yüksek bitki baş ağırlığını vermişlerdir. Çanakkale ekolojik koşullarında kıvırcık marul yetiştiriciliğinde açık tarla koşullarında dikim zamanı olarak Kasım- Aralık ayları riskli görülmekte olup, Şubat- Mart aylarında dikim ile Mayıs- Haziran ayları arasında hasat, yöre üreticilerine tavsiye edilebilir nitelikte bulunmuştur. Tünel altı yetiştiricilikte ise hem alçak hem de yüksek tünelde kıvırcık marul yetiştiriciliği kış aylarında tavsiye edilebilir niteliktedir.

Abstract:
The experiment was conducted in Çanakkale province, Lapseki district, Gökköy village in 2014-2015. Plant material of the study is Campania (Lactuca sativa var. crispa) cultivar. The cultivar is preferred widely in markets and is late bolting of lettuce. In this study, effect of different four seedling planting periods (November, December, February and March) on crispy lettuce plant's development and yield in field, low and high tunnels was studied. Plants which were planted in  November and December  and growth in field was unable result because of snow. The period from duration of the vegetation, plant weight, plant height, plant diameter, root collar diameter, chlorophyll SPAD value, color, number of discarded leaves, marketable leaves number, marketable plant weight, marketable yield, pH and soluble solids content were determined.
As a result, the highest marketable yield was determined respectively as 5.6-6.7 ton/ decare in low and high tunnels in 01.02.2015 and 01.03.2015 planting period. The highest plant head weight was achieved as 236.5-279.8 g/plant respectively in low and high tunnels in 01.02.2015 and 01.03.2015 planting period. About average plant head weight, there was no statistically difference in low and high tunnels in 01.03.2015 planting period and 310.5 and 300.8 g/plant values were the highest plant weight. In Çanakkale ecological condition; lettuce cultivation is in the open field conditions as when planting November- December of the observed risk, with planting in February- March; with harvest in May-June,  was found in the nature of the region can be recommended to manufacturers. Both low and high tunnel lettuce cultivation eligible to be recommended for growing in winter.