Psikolojik sahiplenmenin çalışanların ekstra rol davranışı üzerine etkisi: Özel sektörde bir araştırma
Impact of psychological ownership on the extra role behavior of employees: A research in private sector
Yazar: MELDA KALMAZ
Danışman: DOÇ. DR. GÜLER TOZKOPARAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Ekstra rol davranışı = Extra role behavior ; Psikolojik sahiplenme = Psychological ownership ; Rol model davranışı = Role model behavior ; Rol yapma = Role playing ; Çalışanlar = Workers ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Özel sektör = Private sector

Özet:
Bu çalışmanın amacı psikolojik sahiplenmenin çalışanların ekstra rol davranışı üzerine etkisini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda, araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden survey yöntemi ile anket tekniği kullanılmıştır. Psikolojik sahiplenme, Van Dyne ve Pierce (2004) tarafından tasarlanan 7 maddelik psikolojik sahiplenme ölçeği kullanılarak ölçülmüştür. Çalışanların ekstra rol davranışını ölçmek için Vandewalle (1995) tarafından geliştirilen 17 maddeden oluşan ölçek kullanılmıştır. Demografik değişkenler açısından ise, çalışanların cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim durumu, kurumdaki çalışma süresi ve toplam çalışma süresine yönelik olmak üzere altı soru yöneltilmiştir. Araştırmanın örneklemini, İzmir il sınırları içerisinde faaliyette bulunan Arkas Holding Operasyon Merkezi'nde çalışanlar oluşturmaktadır.
Araştırmanın sonuçları değerlendirildiğinde, psikolojik sahiplenme ile ekstra rol davranışı boyutlarından yardım etme davranışı arasında anlamlı ve orta derecede pozitif bir ilişki tespit edilmişken, psikolojik sahiplenme ile ekstra rol davranışı boyutlarından ses davranışı arasında ise anlamlı ve düşük düzeyde pozitif bir ilişki bulgulanmıştır. Ayrıca bulgular, psikolojik sahiplenme ve ekstra rol davranışı boyutları ile demografik değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadığını göstermektedir. 
Alanyazın taraması sırasında bu konu ile ilgili çok sınırlı sayıda çalışmaya rastlanılmıştır. Bu nedenle, araştırma kısmında değişkenler arasındaki ilişkilerin ele alınmasının hem yönetim ve organizasyon alanyazınına hem de sektöre katkı sağlayacağı ve araştırma sonucunda işletmelere yönelik sunulan önerilerin işletmelerin çıktılarına etkisinin olacağı düşünülmektedir. 


Anahtar Kelimeler: Psikolojik Sahiplenme, Sahiplik, Sahiplenme, Ekstra Rol Davranışı

Abstract:
The purpose of this study is to determine the effect of psychological ownership on the extra role behavior of employees. For this purpose, survey method and questionnaire technique were used in the research. Psychological ownership was measured using a 7 point psychological ownership scale designed by Van Dyne and Pierce (2004). In order to measure the extra role behavior of employees, a scale of 17 items developed by Vandewalle (1995) was used. In terms of demographic variables, six questions were asked regarding the gender, age, marital status, educational status, working time and total working time of the employees. The sample of the study consists of the employees of the Arkas Holding Operation Center operating within the provincial borders of Izmir.
When the results of the study are evaluated, it was found that there was a meaningful and moderate positive relationship between psychological ownership and helping behavior dimension of extra role behavior, while there was a significant and low positive relationship between psychological ownership and voice behavior dimension of extra role behavior. In addition, it shows that there is no statistically meaningful difference between the demographic variables and the psychological ownership and extra role behavior dimensions.
During the literature review, a very limited number of studies have been conducted on this subject. For this reason, it is thought that addressing the relationship between variables in the research part will contribute to both the management and the organization literature and the sector, and the suggestions for the enterprises as a result of the research will have an effect on the outputs of the enterprises.

Keywords: Psychological Ownership, Ownership, Possession, Extra Role Behavior.