Kocaeli ilinde ana toplu taşıma sisteminin seçimi için alternatiflerin karşılaştırmalı analizi
A comparative analysis of alternatives for the selection of main public transport system in the city of Kocaeli̇
Yazar: ABDULMUTALİP DEMİREL
Danışman: PROF. DR. SAMİ ARSOY
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Ulaşım = Transportation ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Ulaşım politikaları kentlerin gelişimini derinden etkileyen faktörlerin başında gelmektedir. Nüfus artış hızı düşmesine rağmen, kent içi nüfus artmakta ve buna bağlı olarak şehir merkezlerindeki ulaşım problemleri ciddi artış göstermektedir. Bireysel motorlu araç kullanımının talepleri doğrultusunda kapasite artırılması yerine toplu taşımaya dayalı çözüm geliştiren politikalar, hem trafik sıkışıklığı problemini azaltmak hem de çevreye olan katkıları sebebiyle son yıllarda öne çıkmaktadır.  Fakat şehirlerimize uygun toplu taşıma sistemlerinin seçimi bu aşamada kritik bir duruma gelmektedir. Tür seçimini etkileyen ilk maliyeti, yapım süresi ve şekli, mevcut sistemlerle uyumu ve işletme maliyeti gibi birçok faktör arasında toplu taşımayı kullanacak yolcu sayısı ön plana çıkmaktadır. Bu çalışmada öncelikle Kocaeli iline ait arazi kullanımı, ulaşım altyapısı ve toplu taşımanın yapısının göz önüne alınarak mevcut durum incelemiş ve kent içi ulaşımın analizi yapılarak kent içi ulaşım ve toplu taşıma ile ilgili problemlere ortaya konulmuştur. Toplu taşıma sistemlerinin birbirleri ile değişik faktörler göz önüne alınarak karşılaştırması yapılmıştır. Çalışmanın temelini ise dört aşamalı talep tahmin modeli kullanılarak oluşturulan ulaşım modeli oluşturmuştur. Mevcut veriler kullanılarak Kocaeli iline ait ulaşım modeli kurulmuş ve kalibre edilen bu model yardımıyla ve Ulaşım ana planının hedef yıl olarak belirlediği 2025 yılına ait tahminler kullanılarak, Kocaeli şehri için düşünülen alternatifler monoray, LRT ve BRT karşılaştırılması yapılmış ve sistemlerin değerlendirilmesi ortaya konmuştur. Talep tahmini ve yapılan değerlendirmeler neticesinde Kocaeli kent merkezinden geçen ve beş ilçeyi birbirine bağlayan hafif raylı sistem alternatifi ön plana çıkan ana arter toplu taşıma sistemi olarak önerilmiştir.

Abstract:
Transport policy is one of the factors that affect profoundly the development of the city. Despite the decline in population growth rates, urban population increases and depending on that transportation problems in consequent urban centers shows a significant increase. Policy-based solutions that improve public transport instead of increasing capacity as demand of the  individual motor vehicles users, because of their contribution to the environment as well as to reduce the traffic congestion problem comes to the fore in recent years. However, the selection of proper public transport systems in our cities comes to a critical situation at this stage. Among many factors affecting the selection of public transportation system, such as initial cost, construction time and method, operating cost and   compliance with existing systems, travel demand or the number of passengers to use public transport becomes major actor. In this study, existing conditions has been analyzed by considering the land use policy, transportation sub-structure and existing public transportation system of the city of Kocaeli and urban transport and public transportation-related problems has been presented by examining of urban transportation. The public transport systems have been compared with each other, considering various factors. The center of the study is the transport model produced by using the four step travel demand modelling. The Kocaeli transport model has been produced by using the existing conditions and calibrated. By means of this model and forecasted data of Transportation Master Plan for the target year, the comparison of three public transportation system alternatives, monorail, BRT and LRT, has been made and overall evaluation of the system has been presented. The light rail system connecting the five districts of Kocaeli has been presented as the preferred alternative as a result of demand forecasting and evaluations of alternatives in the lights of different criteria.