Adidaktik öğrenme ortamıyla hazırlanan sınıflarda üçgenler konusunda yapılan öğretim süreçlerinin incelenmesi
Examination on teaching processes of the subject of triangles in classes prepared via adidactical teaching situation
Yazar: SEMRA ERGAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT GENÇ
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: A-didaktik ortam = A-didactic milieu ; Didaktik Durum Teorisi = Didactic Situations Theory ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Öğrenme ortamı = Learning environment ; Öğretim süreçleri = Teaching processes ; Üçgen = Triangle

Özet:
Araştırmanın amacı, Didaktik Durumlar Teorisi'nde yer alan adidaktik ortama göre hazırlanmış öğrenme ortamlarındaki süreçlerin, öğrenci açısından nasıl gerçekleştiğini belirlemektir. Çalışmada, nitel araştırma tekniklerinden durum çalışması kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemi, 8.sınıf kademesinde öğrenim gören 16 öğrenciden oluşmaktadır. Katılımcıların belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüte dayalı örnekleme ve kolay ulaşılabilir örnekleme; veri toplama aracı olarak ise yarı yapılandırılmış gözlem formu, öğrenci çalışma kağıtları ve araştırmacı tarafından geliştirilen 3 adet etkinlik kullanılmıştır. Etkinlikler, 8. sınıf öğretim programındaki; 'üçgen eşitsizliği', 'belirli bir üçgen çizimi' ve 'pisagor bağıntısı' konularını kapsayan kazanımlar yardımıyla araştırmacı tarafından oluşturulmuştur. Veri toplama araçlarının geçerlilik ve güvenirliğini sağlamak adına pilot çalışma yapılmış; pilot çalışma sonuçları, uzman görüşü ve literatürdeki araştırmalar göz önüne alınarak veri toplama araçları düzenlenmiştir. Adidaktik öğrenme ortamlarına göre oluşturulmuş sınıf ortamlarında 2'şer  saatten  toplamda  6  saat  uygulama yapılmıştır. Gözlem formu, çalışma kâğıdı inceleme formu ve araştırmacı notları kapsamında elde edilen bulgular, adidaktik aşamalar kapsamında betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Yapılan analizler neticesinde; aşamalar arasında hiyerarşik bir sıralamanın olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Aşamalar arasında hiyerarşik bir sıralama olmamasına karşın aşamalardan birinin sönük geçmesinin diğer aşamaları da olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. Hedef bilgiye ulaşılamayan durumlarda doğrulama aşaması içerisinde eylem aşaması, ifade etme aşaması ve doğrulama aşamasından oluşan yeni bir döngünün oluştuğu belirlenmiştir. Teoride yer alan aşamalar, öğrencilerin hazırbulunuşluk seviyelerinin yeterli olmadığı durumlarda beklenilen şekilde gerçekleşmemiştir. Öğrencilerin aynı zaman dilimi içerisinde farklı aşamalarda bulunabileceği araştırmanın dikkat çeken sonuçlarındandır. Adidaktik öğrenme ortamlarıyla oluşturulan sınıf ortamlarının, matematik öğretim programında hedeflenen amaç ve kazanımlara hizmet ederek öğrencilerin kendi öğrenme süreçlerini oluşturmasına imkân vermesi çalışmada dikkat çeken bir diğer sonuçtur.

Abstract:
The aim of this study is to determine how the processes in learning environments prepared according to adidactical situations in Theory of Didactical Situations occur with respect to a student. Case study method, one of the qualitative research techniques, was used in the study. The sample of the study consists of 16 students studying at the 8th grade. During the determination of respondents, criterion-based sampling and convenience sampling were used, which are one of purposeful sampling methods; while semi-structured observation form, student work papers and 3 activities developed by the researcher were used as data collection tool. The activities were created by the researcher by means of the achievements which cover the topics 'triangle inequality', 'drawing a specific triangle' and 'Pythagorean relation' in 8th grade teaching program. A pilot study was conducted in order to ensure the validity and reliability of data collection tools; data collection tools were prepared taking into consideration the results of the pilot study, the expert opinion and the studies in the literature. A total of 6 hours of practice has been carried out in class environments created according to adidactical teaching  situations,  two for  each. The findings obtained within the scope of the observation form the work paper review form and the researcher's notes were analyzed descriptive analysis method as part of adidactical phases. In consequence of the analyses carried out, it has been reached that there is not a hierarchical sequence amongst the phases. Even though a hierarchical sequence amongst the phases is not in place, it has been detected that a phase carried out faintly also affects other phases negatively.  In cases where the aimed information cannot be reached, it has been reached that a new cycle occurs in validity phase consisting of action phase – expression phase – validation phase. The phases in the theory were not realized as expected when the readiness levels of the students were not sufficient. One of the considerable results of the study is that the students can be in different phases in the same time period. Another critical result in the study is that class environments prepared via adidacatical teaching situations serve the purpose and achievements aimed in mathematics teaching program and allow students to create their own learning processes.