Siyasal metaforlar: Ontolojik bir yaklaşım
Political mataphors: An ontological approach
Yazar: ÇAĞIL BAKACAK
Danışman: PROF. DR. AYHAN YALÇINKAYA
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Felsefe = Philosophy ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Benzetme = Converge ; Metafor = Metaphor ; Ontoloji = Ontology ; Siyasal değerler = Political values ; Siyaset = Politics ; Siyaset felsefesi = Political philosophy ; İktidar = Government ; Şiddet = Violence

Özet:
Metafora ilişkin geleneksel yaklaşımlar, kavramı bir sapma ve istisna olarak kurgulamaktadır. Yirminci yüzyıl itibariyle, kavramın algılanış biçimlerinde başlayan dönüşüm, çeşitli araştırmalar vesilesiyle, metaforun ontolojik bir önemi olup olmayacağı sorunsalına doğru bir gelişim göstermiştir. Bu tez kapsamında, metaforun ontoloji açısından taşıdığı niteliklerin siyasal olan ve siyaset bilimi açısından bir önemi olup olmadığı ele alınmaktadır.

Bu çerçevede, siyasal düşünceler tarihinin önemli düşünürleri ekseninde; bu düşünürlerin kavrama yaklaşımları ve eğer varsa, kendi siyasal teorileri kapsamında metaforu ne şekilde ele aldıkları incelenmektedir. Araştırmanın ilgili bölümlerinde seçmeci davranılmış ve metafor üstüne bir siyasal literatür taraması yapılma amacı güdülmemiştir. Neticede, incelenen düşünürler arasında La Boetié ve Machiavelli haricinde metaforun hakikat bakımından bir tehdit olduğu ya da en iyi ihtimalle bilimsel ve felsefi argümanlardan dışlanması gerektiği düşüncesinin hâkim olduğu ortaya çıkmıştır. Hakikat kurulan, kurgulanan bir nitelikte değil; verili ve doğal olarak kabul edilince bu ön kabulün siyasal sonuçları da belirgin hale gelmektedir. Metafor siyasal meşruiyet için zorunlu olarak görülürken, kavramın bu alan haricinde taşıdığı ontolojik önemin yadsınması söz konusudur. Bu varsayım da ister istemez siyasal olanı devlet ve iktidar odaklı yaklaşımlara özgüleyerek, potansiyelini açıklığa kapatmaktadır.

Bu sorunun üstesinden gelebilmek için siyasal antropolojinin siyasal olanı anlamak açısından sunduğu katkıların değerlendirilmesi söz konusudur. En kısa deyişle, siyasal antropoloji devleti odağa almayan bakış açılarıyla siyasal olanın düşünümlenmesini mümkün kılmaktadır. Bu çerçevede, metafor kavramı, mit, ritüel, şiddet ve iktidar eksenlerinde ele alınarak incelenmiştir. Antropolojinin konusunu oluşturan bölünmemiş toplumlar bakımından da ritüel kapsamında metaforun taşıdığı önemin bu sefer tüm topluluk bakımından yaşamın meşrulaştırılması kapsamında ontolojik açıdan vazgeçilmez bir değer taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Traditional approaches to metaphor construct the concept as a deviant or exception. As of twentieth century, the transformation process regarding the perception of the concept has developed to the point with the contribution of several research endeavors that whether metaphor has an ontological significance or not. Through this dissertation it is addressed that if the ontological features of metaphors bring about an importance regarding the political and the political science.

In this framework, the thoughts of the forthcoming political thinkers on metaphor and how they deal with the concept through their political theory is analyzed. In this section of the research a selective methodological approach is used and an overall assessment of the political literature is precluded. Consequently, except La Boetié and Machiavelli, it is reached that the dominant tendency regarding metaphor is about its threatening features on truth and, at best the metaphor must be excluded from science and philosophy for to reach meaningful truth. Construction of the truth as if it is something natural or given instead of fictional construction paved the way for the evident conclusions regarding politics and the political. While metaphor is assessed indispensable for political legitimacy, beyond this point its ontological features are denied. This assumption inevitably put forward a perspective that fixes the state and power on the focus of the political thus closes the openness of the political potentiality.

In order to overcome this issue, a turn is made to evaluate the contributions of political anthropology regarding political analysis. In a nutshell, political anthropology made possible a reflection on political beyond state and power oriented approaches. In this framework, the concept of metaphor is analyzed through the axes of myth, ritual, violence and power. Regarding the indiscrete (primitive) societies as being the subject of the anthropology it is concluded that the significance of metaphors through their appearances in ritual contexts comprises an indispensable value for all of the society particularly for legitimizing the life itself.