Sjögren sendromunda WNT/β-katenin sinyal yolağı aktiviteleri
WNT /β -catenine signal pathway activitiy in sjögren's syndrome
Yazar: ZÜHAL ÖMERCİKOĞLU
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN SERDAR KOCA
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Beta katenin = Beta catenin ; Genler = Genes ; Katenin = Catenin ; Lakrimal sistem = Lacrimal apparatus ; Sinyal nakli = Signal transduction ; Sjögren sendromu = Sjogren's syndrome ; Sklerostin = Sclerostin ; Tükürük bezleri = Salivary glands

Özet:
Sjögren sendromu (SS), tükürük ve lakrimal bez disfonksiyonu ile karakterize ağız ve göz kuruluğuna neden olan progresif otoimmün bir hastalıktır. SS'nin patogenezi hala bilinmemektedir. Kanonik Wnt/β-katenin yolunun, yakın zamanda, iltihaplanmada önemli bir rol oynadığı gösterildi. Bu çalışmada primer SS'li hastalarda Wnt sinyal yolağı mediatörlerinden olan Dickkopf ile ilişkili protein 1 (DKK1) ve sklerostinin serum ve tükürük düzeylerini ve tükürük bezinde immünohistokimyasal olarak Wnt1, Wnt3a ekspresyonlarını değerlendirmesi amaçlandı.
Dickkopf ile ilişkili protein 1 ve sklerostinin serum ve tükürük düzeylerini belirlemek için 30 SS, 30 SLE ve 29 sağlıklı kontrol çalışmaya alındı. SS tanısı olmayan 12 hastanın (patoloji kontrol grubu) patoloji arşivindeki tükürük bezi doku örneklerinden Wnt1, Wnt3a ekspresyonları immünohistokimyasal olarak değerlendirildi. Açlık kan ve tükürük örnekleri katılımcılardan elde edildi. DKK ve sklerostinin serum ve tükürük düzeyleri, enzim bağlantılı immunosorbent assay ile ölçüldü. Hasta gruplarında, ESSDAI ve SLEDAI skorları kullanılarak hastalık aktiviteleri belirlendi.
Sjögren sendromlu hastalarda sağlıklı kontrol grubuna kıyasla serum DKK1 ve sklerostin düzeyleri düşük bulundu (her biri için p<0.001). Bununla birlikte, tükürük DKK1 yüksekti (p=0.004) ancak tükürük sklerostin düzeyleri açısından anlamlı farklılık yoktu.
Serum DKK1 ve sklerostin düzeyleri SLE hastalarında kontrol grubuna göre daha düşüktü (her biri için p <0.001). Ancak tükürük DKK1 ve sklerostin düzeyleri SLE ve sağlıklı kontrol grubunda benzerdi.
Sjögren sendromu grubunda, serum ve tükürük DKK1 düzeyleri SLE grubundan anlamlı olarak yüksekti (sırasıyla p=0.046 ve p=0.009). Bununla birlikte, serum ve tükürük sklerostin düzeyleri açısından anlamlı bir fark yoktu (her biri için p>0,05 ).
Sjögren sendromu ve patoloji kontrol grubunun doku örneklerinde Wnt1, Wnt3a pozitifliğiaçısından anlamlı farklılık yoktu (p> 0,05). Ek olarak, serum ve tükürük DKK1 ve sklerostin düzeyleri açısından Wnt1 ve Wnt3a pozitifler ve negatifler arasında anlamlı farklılık yoktu (p> 0.05).
Primer SS'de serum DKK1 ve sklerostin düzeyleri azalmış ve gandüler dokuda wnt1 ve wnt3a biriktiği göstermiştir. Bu sonuçlar, primer SS'de wnt/β katenin sinyal yolağı aktivitelerin etkilendiği ifade edilebilir.
Anahtar kelimler: Sjögren Sendrom, Wnt, sklerostin, DKK1

Abstract:
Sjögren's syndrome (SS) is a progressing autoimmune disease characterized by salivary and lacrimal gland dysfunction, resulting in oral and ocular dryness. The pathogenesis of SS is still unknown. The canonical Wnt/β-catenin pathway has been recently shown to play an important role in inflammation. We aimed to determine serum and salivary levels of Dickkopf-related protein 1 (DKK1) and sclerostin those are Wnt signaling mediators and Immunohistochemically evaluating Wnt1, Wnt3a expressions in the salivary glandin patients with primary SS.
30 patients with SS, 30 patients with SLE and 29 healthy controls were enrolled in the study for determine serum and salivary levels of Dickkopf-related protein 1 (DKK1) and sclerostin.  And Wnt1, Wnt3a expressions from salivary gland tissue specimens in the pathology archive of 12 patients (patology control group) without SS diagnosis were taken to be evaluated immunohistochemically. Fasting blood and saliva samples were obtained from the participants. Serum and salivary levels of DKK and sclerostin were measured by enzyme-linked immunosorbent assay. ESSDAI and SLEDAI scores were calculated and recorded in patient groups. Patients with SS had lower serum DKK1 and sclerostin levels compared to the healty controls (p<0.001 for both). However, salivary DKK1 and sclerostin levels were not lower. Serum DKK1 and sclerostin levels were lower in SLE patients compared to the healty controls (p<0.001 for both). However, their salivary levels were similar in SLE and healty control groups. 
When SS and SLE groups were compared, there was a significant difference between serum and salivary DKK1 levels (p values p:0.046 and p:0.009, respectively). However, there was no significant difference between serum and salivary sclerostin levels (p values 0,9 and 0,9 respectively).
There were no significant differences in Wnt1, Wnt3a negativity in tissue specimens in SS and control group pathology archives (p>0,05). Serum and salivary DKK1 and sclerostin levels were not significantly different between Wnt1 and Wnt3a positives and negatives (p>0.05).
Serum levels of DKK1 and sclerostin are decreased in primary SS. These results suggest that Wnt pathway may be down-regulated in SS.
Key words: Sjögren's syndrome, Wnt, sclerostin, DKK1