Sosyo-bilimsel argümantasyon yönteminin öğrencilerin bilgileri günlük hayatla ilişkilendirme düzeylerine, girişimciliklerine ve sürdürülebilir fen bilimlerine yönelik tutumlarına etkisi
The effects of socio-scientific argumentation method on students' levels of relating knowledge with daily life, enterpreneurship and attitudes towards sustainable science
Yazar: ERKAN ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. ALİ GÜNAY BALIM
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Argümantasyon tabanlı bilim öğrenme = Argumentation based science learning ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Girişimcilik = Entrepreneurship ; Sosyobilimsel konular = Soscioscientific issues ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programının temel amacı araştıran-sorgulayan, etkili kararlar verebilen, problem çözebilen, kendine güvenen, işbirliğine açık, etkili iletişim kurabilen, sürdürülebilir kalkınma bilinciyle yaşam boyu öğrenen fen okuryazarı bireyler yetiştirmektir. Bu gerekliliği sağlayabilecek modern öğretim yöntemlerden biri de sosyo-bilimsel argümantasyon yöntemidir. Sosyo-bilimsel konular argümantasyon ile birlikte kullanıldığında gündelik hayatla yakından ilişki kurarak öğrencilerin ilgisini çeker ve gerçek düşüncelerinin ortaya çıkmasına fırsat verir. Bu çalışmanın amacı, ortaokul Fen Bilimleri dersinde sosyo-bilimsel argümantasyon yöntemi kullanımının öğrencilerin girişimcilikleri, bilgileri günlük hayatla ilişkilendirme düzeyleri ve fen eğitiminin sürdürülebilirliğine yönelik tutumları üzerindeki etkisini belirlemektir. İç içe desen olarak hazırlanan bu karma desende girişimcilik düzeyleri nicel verilerle belirlenirken fen eğitiminin sürdürülebilirliği ve bilgileri günlük hayatla ilişkilendirme düzeyleri değişkeni için nitel veri toplanmıştır. Ayrıca uygulama sonrasında öğrencilerin sosyo-bilimsel argümantasyon yöntemine ilişkin görüşleri alınmıştır. Bu çalışmada karma araştırma yöntemlerinden iç içe desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmında ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Nitel kısmında ise görüşmeler yapılmıştır. Araştırmanın nicel deseni yarı deneysel olduğu için amaçlı örneklem seçim yöntemlerinden uygun örnekleme yoluyla belirlenen bir ortaokulda çalışma gerçekleştirilmiştir. Araştırmada iki deney ve iki kontrol grubu olmak üzere dört sınıf alınmıştır. Deney gruplarında Sosyo-bilimsel argümantasyon yöntemiyle, kontrol gruplarında ise Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı içeriği ve etkinlikleriyle ile dersler işlenmiştir. Deneysel çalışmanın süresi altı hafta olarak sınırlandırılmıştır. Nicel ölçme araçlarının ön test ve son test olarak uygulamaları ile birlikte deneysel uygulama toplam sekiz hafta sürmüştür. Uygulama 2017-2018 öğretim yılı bahar yarıyılında gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama araçları olarak kullanılan Fen Eğitiminde Girişimcilik Algısı Ölçeği, Sürdürülebilir Fen Eğitimine Yönelik Yarı Yapılandırılmış Görüşme Soruları ve Bilgileri Günlük Hayatla İlişkilendirme Düzeyine Yönelik Açık Uçlu Sorular deney grubu ve kontrol grubu öğrencilerine deneysel uygulama öncesi ve sonrasında uygulanırken Sosyo-Bilimsel Argümantasyona Yönelik Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu deneysel uygulama sonrası deney grubu öğrencilerine uygulanmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre sosyo-bilimsel argümantasyon yöntemi ile fen bilimleri dersini alan öğrencilerin girişimcilik düzeyleri ve bilgileri günlük hayatla ilişkilendirme düzeyleri Fen Bilimleri Dersi Öğretim programı ve etkinliklerine göre ders işleyen kontrol grubu öğrencilerinden anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Ayrıca deney ve kontrol grubu öğrencileriyle deneysel uygulama öncesi ve sonrasında yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerin sonucunda deneysel uygulama sonrasında kontrol grubundaki öğrencilerin fen eğitiminin sürdürülebilirliğine yönelik görüşlerinde belirgin bir değişiklik olmazken deney grubundaki öğrencilerin görüşlerinin olumlu yönde değiştiği sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar tartışılmış ve çalışmanın gelecek uygulamalara ve gelecek çalışmalara yönelik önerileri sunulmuştur.

Anahtar kelimeler: Fen eğitimi, sosyo-bilimsel argümantasyon yöntemi, girişimcilik, bilgileri günlük hayatla ilişkilendirme, sürdürülebilirlik

Abstract:
Aim of Science Education Program is to train scientifically literate individuals who can research-inquire, make effective decisions, solve problems, self confident, open to cooperation, communicate effectively and learn throught their life with sustainable development consciousness. One of the contemporary methods which can fulfil this requirement is socio-scientific argumentation method. When practiced with argumentation, socio-scientific issues relate the topic with daily life, draws students' attention and helps students to reveal their real thoughts. Aim of this study is to examine the effects of using socio-scientific argumentation method in science course on students' perceptions of entrepreneurship, levels of relating knowledge with daily life and views about sustainability of science education. Embedded mixed method used in this study, the quantitative data were gathered in order to determine students' perceptions of entrepreneurship and levels of relating knowledge with daily life while qualitative data were gathered in order to determine views towards sustainability of science education. In addition, students views towards socio-scientific argumentation method were taken after the practice. Embedded design from mixed research methods was used in this study. In quantitative part, pre test post test quasi experimental design was used. In qualitative method interviews and observation were made. Since quantitative part of this study made with quasi experimental design, proper sampling were made and a study group was formed for experimental practice. Four classes were taken in this study; two classes as experiment group and two classes as control group. In experiment group courses were conducted with socio-scientific argumentation while science education program and activities was used in control group. The experimental practice duration was limited to six weeks. The practice took eight weeks with using data collection tools before and after the experimental practice. The experimental practice was conducted in 2017-2018 spring semester. Entrepreneurship perception scale, semi-structured interview questions towards sustainability of science education and open ended questions towards levels of relating knowledge with daily life applied to experiment and control groups before and after experimental practice while semi-structured interview questions towards socio-scientific argumentation were applied to experiment group students after the experimental practice. According to results of this study, entrepreneurship and relating knowledge with daily life scores of experiment group students are higher than control group students, who studied according to activities of science education. In addition, according to semi structured interviews made with experiment and control group students before and after experimental practice, experiment group students' views changed positively while control group students' views stayed similar. Obtained results were discussed and imlications about future studies and future practices were presented. 

Keywords: Science education, socio-scientific argumentation method, entrepreneurship, relating knowledge with daily life, sustainability