Acil servise başvuran akut pankreatit hastalarında çekirdekli kırmızı kan hücrelerinin prognostik değeri
Prognostic value of nucleated red blood cells in acute pancreatitis patients presenting to the emergency department
Yazar: EZGİ KAYA
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN NARCI
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Akut pankreatit (AP), pankreasın ani iltihaplanmasıyla karakterize edilen ve potansiyel olarak yaşamı tehdit edebilen bir hastalıktır. Hafif düzeyde karın ağrısı kliniği ile çoklu organ disfonksiyonuna neden olarak ölümle sonuçlanabilecek geniş bir klinik spektruma sahip bir hastalıktır Bu nedenle erken tanı ve hastalık şiddetini erken dönemde belirlemek kritik önem taşımaktadır. Halen AP'nin erken dönemde şiddetini belirlemek için uygun bir biyobelirteç ortaya konulamamıştır. Bu çalışmada, çekirdekli kırmızı kan hücrelerinin AP hastalarında hastalık şiddeti ve mortaliteyi öngörmedeki başarısı araştırıldı.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, tek merkezli ve retrospektif olarak yapıldı. Çalışmaya Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Anabilim Dalı'na başvuran ve AP tanısı konulan ve çalışmaya dahil edilme kriterlerine uyan hastalar dahil edildi. Olguların demografik, klinik ve laboratuvar verileri hastane otomasyon sisteminden ve hasta dosyalarından elde edildi. Olgular hafif, orta, şiddetli olmak üzere üç gruba; ayrıca hastane yatışı sonrası taburcu olanlar ve ölenler olmak üzere 2 gruba ayrıldı. Çalışmada p<0.05 değeri istatistiksel anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 296 hastanın yarısı erkekti. Hastaların yaş ortalaması 55,6±17,9 yıl idi. Olguların %56,4'ünde biliyer patolojiler etiyolojide yer almaktaydı ve Revize Atlanta Kriterleri'ne göre olguların %80,1'i hafif şiddetteydi. Olguların AP şiddetine göre laboratuvar sonuçları değerlendirildi ve hafif ve orta şiddetteki olgularda RDW düzeyinin (p=0.040); NRBC2, kreatinin ve CRP'nin tüm AP şiddet gruplarında (sırasıyla p<0.001, p=0.012 ve p=0.003) ve Üre'nin hafif ve şiddetli AP gruplarında (p=0.039) anlamlı farklı olduğu görüldü. Mortalitenin sadece şiddetli AP grubunda olduğu ve bu farklılığın istatistiksel anlamlı olduğu (p<0.001) görüldü. Ölen hastalarda RDW ortanca değerinin (p=0.011), NRBC2 ortanca değerinin (p=0.001), CRP ortanca değerinin (p=0.009), üre ortanca değerinin (p=0.001) ve kreatinin ortanca değerinin (p=0.013) anlamlı yüksek olduğu görüldü. AP şiddetini ön görmede en yüksek AUC değerine NRBC-2'nin (AUC: 0,755; %95 CI: 0,602-0,908; p=0.001) ve sonlanım için en yüksek AUC değerine Üre'nin sahip (AUC: 0,795; %95 CI: 0,669-0,921; p<0.001) olduğu görüldü.
Tartışma ve Sonuç: Akut pankreatit hastalarında saptanan yüksek NRBC düzeyleri hem hastalık şiddeti hem de mortaliteyi öngörmede başarılı bir biyomarker olabilir. Ancak klinik kullanımı için daha çok çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: Acil Servis, Çekirdekli Kırmızı Kan Hücresi, Mortalite, Pankreatit, Prognoz

Abstract:
Introduction and Aim: Acute pancreatitis (AP) is a potentially life-threatening disease characterized by sudden inflammation of the pancreas. It encompasses a broad clinical spectrum, ranging from mild abdominal pain to multiple organ dysfunction that can lead to death. Therefore, early diagnosis and assessment of disease severity are critically important. Currently, no suitable biomarker has been identified to determine the severity of AP in its early stages. This study investigates the success of nucleated red blood cells in predicting disease severity and mortality in AP patients.
Materials and Methods: Our study was conducted as a single-center, retrospective study. Patients diagnosed with AP who were admitted to the Department of Emergency Medicine at Mersin University Faculty of Medicine and met the inclusion criteria were included in the study. Demographic, clinical, and laboratory data of the cases were obtained from the hospital automation system and patient files. The cases were divided into three groups based on severity (mild, moderate, and severe) and into two groups based on outcomes (survivors and non-survivors). A p-value of <0.05 was considered statistically significant.
Results: Half of the 296 patients included in the study were male. The average age of the patients was 55.6±17.9 years. Biliary pathologies accounted for 56.4% of the etiology, and 80.1% of the cases were of mild severity according to the Revised Atlanta Criteria. Laboratory results were evaluated according to AP severity, and significant differences were observed in RDW levels (p=0.040) in mild and moderate cases, NRBC2, creatinine, and CRP levels across all severity groups (p<0.001, p=0.012, and p=0.003, respectively), and urea levels in mild and severe AP groups (p=0.039). Mortality was observed only in the severe AP group, and this difference was statistically significant (p<0.001). In deceased patients, median values of RDW (p=0.011), NRBC2 (p=0.001), CRP (p=0.009), urea (p=0.001), and creatinine (p=0.013) were significantly higher. No significant differences were found between outcome groups for leukocyte, neutrophil, lymphocyte, HGB, NRBC1, NLR, glucose, AST, ALT, amylase, lipase, and LDH levels. NRBC-2 had the highest AUC value for predicting AP severity (AUC: 0.755; 95% CI: 0.602-0.908; p=0.001), while urea had the highest AUC value for predicting outcome (AUC: 0.795; 95% CI: 0.669-0.921; p<0.001).
Conclusion: Given that mortality was observed only in severe cases, determining the severity of AP is crucial for both treatment modalities and preventive measures for the patient. Moreover, while serum amylase and lipase, which have high diagnostic validity in AP diagnosis, are not successful biomarkers for predicting disease severity and outcome, high NRBC levels in AP patients may be successful in predicting both disease severity and mortality. However, more studies are needed for clinical use.

Keywords: Emergency Department, Nucleated Red Blood Cell, Mortality, Pancreatitis, Prognosis