Istranca masifi temel kayaçlarının petrolojisi ve deformasyonu, Büyüköğünlü-Vaysal (Lalapaşa), Edirne
Petrology and deformation of the basement rocks of the istranca massif, Büyüköğünlü-Vaysal (Lalapaşa), Edirne
Yazar: İSMAİL OZAN ÇILGIN
Danışman: PROF. DR. GERNOLD ZULAUF ; PROF. DR. TİMUR USTAÖMER
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
İnceleme alanı Lalapaşa (Edirne) ilçesi kuzeyinde yer almaktadır. Bu alanda en yaşlı birimi, içerisinde ultrabazik kaya blokları içeren paragnayslar (Muhittinbaba paragnaysı) oluşturmaktadır. Kökeni olasılıkla kumtaşı-çamurtaşı ardalanmasından oluşan paragnaysların, ofiyolitik bir kaynak alandan, malzeme alan ve kırıntılı sedimanların çökeldiği bir yitim-yığışım kompleksini temsil ettiği düşünülmektedir. Muhittinbaba paragnaysları, inceleme alanının güney kesiminde ortognayslar (Lalapaşa ortognaysı) ve aplitik-pegmatitik damar kayaçları ile kesilir.Bu temel kayaçları uyumsuz olarak metaklastik bir örtü istif ile üzerlenir. Örtü birimlerinin en alt seviyesini olasılıkla plaj çökellerini simgeleyen kuvarsitler (Şermat kuvarsitleri), üstünü ise olasılıkla bir kıyı-şelf ortamında çökelmiş kırıntılı ve karbonatlı kayaçlardan oluşan koyu renkli metapelitik-metapsamitik şistler oluşturur (Çalıdere granatlı şistleri). Bu meta-klastikler içinde yüksek enerjili akıntılar ile çökelen, iri granit çakıl ve blokları içeren metakonglomera seviyeleri bulunur. Tüm bu birimleri herhangi bir metamorfizma izi göstermeyen bir granitik intrüzyon (Küçüköğünlü graniti) kesmiştir.Yapılan petrografik çalışmalar hem örtü hem de temel metamorfiklerin birlikte amfibolit fasiyesi koşullarında metamorfizmaya uğradığı gösterir. Bu metamorfik kayaçlar içerisindeki gözlenen mikro yapılar, güneye eğimli bir düzlem boyunca üst bloğun yukarı doğru, K-KB yönünde, hareket ettiğini saptanmıştır. Temel metomorfikler ile örtü metamorfiklerin sınırını oluşturan D?B doğrultulu ve kuzeye verjanslı bindirme faylarını yaklaşık K-G doğrultu atımlı faylar kesmiştir.

Abstract:
The study area is located to the north of Lalapaşa (Edirne). The oldest unit in this area is a paragneiss unit (Muhittinbaba paragneiss) which includes ultramafic blocks. The paragneiss sequence, possibly representing a protolith of sandstone-shale alternation, is thought to have formed at a trench setting deduced from the presence of ultamafic rock blocks. The Muhittinbaba paragneiss is cut by orthogneiss (the Lalapaşa orthogneiss) and aplitic-pegmatitic veins to the south of the study area.These basement units are unconformably overlain by a metaclastic-metacarbonate succession. The lowermost level of the cover succession is represented by quartzites (the Şermat quartzites), possibly deposited a beach environment. The upper part of the cover units is composed of metapelitic-psammitic schists and metacarbonates, inferred to have deposited in a coastal-shelf environment. These metaclastics comprise granite-clast-rich, matrix-supported metaconglomerate horizon, thought to have deposited by high-energy flows. All these units are cut by an unmetamorhosed granitic intrusion (Küçüköğünlü granite).The petrographic studies show that both the basement and cover units were metamorphosed at amphibolite facies conditions. The micro-structures observed in these metamorphic rocks indicate top to the N-NW shear along South dipping shear planes. E-W trending and North vergent thrust faults that form the boundary of the basement and cover units in the South of the study area is cut by N-S trending strike-slip faults.