Gerilim tipi baş ağrısı ile aile işlevselliği arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analyzing the relationship between tension-type headache (TTH) and family functionality
Yazar: AYHAN ARAPASLAN
Danışman: PROF. DR. DERYA İREN AKBIYIK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile = Family ; Aile işlevleri = Family functions ; Ağrı = Pain ; Baş ağrısı = Headache ; Baş ağrısı bozuklukları = Headache disorders ; Stres = Stress

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı, gerilim tipi baş ağrısı ile aile işlevselliği arasındaki ilişkiyi açıklayarak koruyucu önlemlerin alınmasında farkındalık oluşturmaktır.
Gereç ve Yöntem: Ankara Kızılcahamam ve Çalışmacının Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı 18-49 yaş arasında, kadın, gerilim tipi baş ağrısı tanısı olan veya başvuruda tanısı konulan, çalışmaya katılmaya gönüllü, ruhsal, fiziksel ve bilişsel olarak ölçekleri doldurulabilir durumda olan 63 gerilim tipi baş ağrısı olan ve 63 baş ağrısı olmayan kontrol grubu olmak üzere toplamda 126 kişi çalışmaya davet edilmiş ve katılmıştır. Çalışmaya katılanlara 'sosyodemografik verileri içeren form', 'görsel analog skala' ve 'aile değerlendirme ölçeği' olmak üzere üç veri toplama aracı verilmiştir. Her üç form da bizzat katılımcılar tarafından aile sağlığı merkezindeki boş bir odada doldurulmuş ve teslim alınmıştır.
Bulgular: GTBA ve kontrol grubu hastalarının ile aile işlevselliği üzerindeki etkisi ortalama ve standart sapmalarına bakılmış olup 'Problem çözme' kontrol grubu 1,8 (±0,63), GTBA grubu 2,09 (±0,63) (p<0,006). 'İletişim' kontrol grubu 1,71 (±0,53) , GTBA grubu 1,91 (±0,61) (p<0,021). 'Roller' kontrol grubu 1,96 (±0,47), GTBA grubu 2,13 (±0,44) (p<0,018). 'Duygusal tepki' kontrol grubu 1,59 (±0,53), GTBA grubu 1,8 (±0,70) (p<0,033). 'Gereken ilgi' kontrol grubu 2,21 (±0,35), GTBA grubu 2,31 (±0,31). 'Davranış kontolü' kontrol grubu 2,1 (±0,42), GTBA grubu 2,2 (±0,40). 'Genel İşlevler' kontrol grubu 1,58 (±0,50), GTBA grubu 1,8 (±0,60), (p<0,022).
GTBA ve kontrol gruplarının Aile Değerlendirme Ölçeği alt ölçek puan ortalamaları karşılaştırıldığında; 'problem çözme', 'iletişim', 'roller', 'duygusal tepki verebilme' ve 'genel işlevler' alt guruplarında kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Baş ağrısı olan grupta bu beş ADÖ alt guruplarının kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde bozulmuş olduğu anlaşılmaktadır. 'Gereken ilgiyi gösterme' ve 'davranış kontrolü' alt gruplarında istatistiksel anlamlı farklılık saptanmamıştır.
Sonuç: GTBA ve kontrol gruplarının Aile Değerlendirme Ölçeği alt ölçek puan ortalamaları karşılaştırıldığında; 'problem çözme', 'iletişim', 'roller', 'duygusal tepki verebilme' ve 'genel işlevler' alt guruplarında kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05).'Gereken ilgiyi gösterme' ve 'davranış kontrolü' alt gruplarında istatistiksel anlamlı farklılık saptanmamıştır. Bu çalışmayla GTBA ile Aile işlevselliği arasında yönü belli olmayan bir bağ olduğu anlaşılmış ve bu hastaların tedavisinde aile kavramının etkili olabileceği düşünülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Gerilim tipi baş ağrısı, Aile işlevselliği,

Abstract:
Aim: The aim of the study is to raise awareness in taking preventive measures by explaining the relationship between tension-type headache (TTH) and family functionality.
Materials and Methods: There are 63 tension-type female patients between the ages of 18-49, registered in Ankara Kızılcahamam and Family Health Center, diagnosed with tension-type headache ordiagnosed with tension-type headache at the time of application, volunteer ed to participate in the study, and mentally, physically and cognitivelyable to fill in the scales. A total of 126 people, including tho sewith head acheand 63 with out head ache, were in vitedand participated in the study. Three data collection tools were given to the participants in the study, namelythe 'form containing sociodemographic data', the 'visual analog scale' and the 'family rating scale'. All three forms were fille dand received by the participants in a roomarranged in the family health center.
Findings: The mean and standard deviations of the patients in the TTH and control group and the ir effect on family functionality were examined, and the 'problem solving' control group was 1.8 (±0.63) the TTH group was 2.09 (±0.63) (p<0.006). 'Communication' control group was 1.71 (±0.53), TTH group 1.91 (±0.61) (p<0.0031). The 'Roller' control group was 1.96 (±0.47), the TTH group 2.13 (±0.44) (p<0.0018). The 'emotional reaction' control group was 1.59 (±0.53) and the TTH group was 1.8 (±0.70) (p<0.0033). 'Attention needed'  control group  2.21 (±0.35)  TTH  group  2.31 (±0.31).  'Behavior control'  control group 2.1 (±0.42) TTH group 2.2 (±0.40). 'General Functions' control group 1.58 (±0.50), TTH group 1.8 (±0.60) (p<0.0022).
When the mean scores of the Family Evaluation Scale subscales of the TBA and control groups were compared; 'problem solving', 'communication', 'roles', 'emotional responsiveness' and 'general functions' subgroups were found to be significantly higher than the control group (p<0.05). It is unders tood that these five FAS subgroups are significantly impaired in the headache group compared to the control group. No statistically significant difference was found in the subgroups of 'showing due attention' and 'behavior control'.
Results: GTBA and control groups were compared; 'problem solving', 'communication', 'roles', 'emotional responsiveness' and 'general functions' subgroups were found to be significantly higher than the control group (p<0.05). No statistically significant difference was found in the subgroups of 'showing dueattention' and 'behavior control'. In this study, it was unders tood that there was a bilateral link between GTBA and family functionality, and it was thought that the concept of family could be effective in thetreatment of the sepatients.
Keywords:Tension-type headache, family functionality