Obez ve obezite riski taşıyan yetişkinlerin sağlık inançları ile fiziksel aktiviteye katılımlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the HEALTH beliefs and participation in physical activity of adults with obesity and at risk of obesity
Yazar: TUĞÇE BULUT
Danışman: PROF. DR. HACI AHMET PEKEL ; DOÇ. DR. MEHMET YILDIZ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Spor = Sports
Dizin: Fiziksel aktivite = Physical activity ; Obezite = Obesity ; Sağlık inanç modeli = Health belief model ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Obezite, vücut yağlarının aşırı düzeyde depolanmasıyla fizyolojik ve psikolojik sorunlara neden olan kronik bir sağlık sorunudur. Obeziteyi tedavi etmek veya önüne geçmek için bireylerde davranış değiştirme güdüsünü güçlendirerek bu değişikliği hayatına entegre etmesinde ve bu davranışın uzun ömürlü olması adına adımlar atılmalıdır. Bu çalışmamızda fiziksel (görünüm), fizyolojik (sistem ve hormonlar) ve sosyolojik açıdan fazla kiloları sebebiyle eksiklik yaşayan obez ve obezite riski taşıyan yetişkinlerin sağlık inançlarının ne düzeyde olduğu, sahip olunan sağlık inançlarının uygun düzeyde olup olmadığı, fiziksel aktivite bakış açılarının ve sağlık inançlarının yaş, boy, kilo, cinsiyet ve aktif egzersiz yapma durumuna göre değişip değişmediği araştırılmıştır. Bu sebeple Obezitede Sağlık İnanç Modeli Ölçeği (OSİMÖ) ve Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (UFAA) kullanılmıştır. Değişkenlerin birbirleri ile ilişkisinde hangi analiz türüne uygun olduğunun tespiti için normallik testleri gerçekleştirilmiştir. Analiz için "Independent Samples T Test", ve düzeyini "Pearson Corelation T Test" kullanılmıştır. Analizler sonucunda katılımcıların hem fiziksel aktivite düzeyleri (Toplam MET) hem de OSİMÖ alt boyutlarından bazıları ile vücut kitle indeksleri (VKİ) arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p <0,05). Bu sonuca göre fazla kilolu bireylerin obez bireylere göre fiziksel aktivite düzeylerinin daha fazla olduğu ve sağlıklarını daha fazla önemseyerek obeziteyi daha fazla ciddiye aldıkları sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Obesity is a chronic health problem that causes physiological and psychological problems with excessive storage of body fat. In order to treat or prevent obesity, steps should be taken to strengthen the motivation to change behavior in individuals, to integrate this change into their lives and to ensure that this behavior is long-lasting. In this study, it is researched what level are health beliefs of the adults who are obese and at risk of obesity due to their physical (appearance), physiological (systems and hormones) and sociological excess weight, whatever the health beliefs held were at an appropriate level and whether physical activity perspectives and health beliefs changed according to age, height, weight, gender and active exercise status. For this reason, the Health Belief Model Scale in Obesity (HBMSO) and the International Physical Activity Questionnaire (IPAQ) were used. Normality tests were carried out to determine which analysis type the variables were suitable for in their relationship with each other. "Independent Samples T Test" and its level "Pearson Correlation T Test" were used for analysis. As a result of the analyzes, a significant relationship was found between both the physical activity levels (Total MET) of the participants and some of the HBMSO sub-dimensions and their body mass index (BMI). (p <0,05). According to this result, it was concluded that overweight individuals have higher physical activity levels than obese individuals and they take obesity more seriously by giving more importance to their health.