Azap-cehennem-ateş kelimelerinin semantik analizi
Semantical analysis of the words torment-hell-fire
Yazar: BETÜL BÜYÜKBAYRAKTAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İHSAN AKDAŞ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Din = Religion
Dizin: Anlam bilim = Semantics ; Ateş = Fire ; Azap = Torment ; Cehennem = Hell ; Ceza = Punishment ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Hadis = Hadith ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; İslamiyet = Islam

Özet:
Tarih boyunca insanlar tarafından merak edilen ölüm sonrası hayat, çeşitli inanış ve düşünceler etrafında anlamlandırılmaya çalışılmıştır. Bu anlamlandırma sürecinde insanlar, dünya hayatında çok merhametli, çok affedici olarak tanımladıkları ilâhı, ahirette mahşer sonrası cehennemde cezâlandırıcı, zulmedici, azap edici sıfatlarını atfederek tanımlamıştır. Her iki hayatta da kullarını terbiye eden ve bu terbiye ile gelişmelerini sağlayan yaratıcı, ahirette de kullarının işledikleri günahları karşılığında onları arındırıcı ve onarıcı olan aşamalara tâbi tutacaktır. Bu bağlamda azap, ateş ve cehennem kelimelerinin yeniden değerlendirilerek doğru bir şekilde anlaşılabilmesi önem arz etmektedir. 
Bu çalışmada azap, ateş, cehennem kelimelerinin semantik analizi yapılmıştır. Analiz kelime köklerinin, kelime kökünde bulunan harflerin kelimeye kattığı anlamların, kelimenin türevlerinin, tarihî süreçteki dinlerde kelimelere yüklenen anlamların, Kur'ân meallerinde kelimeye verilen anlamların ve Kur'ân'da zikredilen terkiplerin, kelimenin geçtiği âyetlerin tefsirlerdeki yorumlarının, kelimenin geçtiği Hadis-i Şerifler'in incelenmesi şeklinde yapılmıştır. Analiz sonuçları her bir kelime için anlamsal bütünlük oluşturan kısımların birlikte yorumlanmasıyla değerlendirilmiştir. Kelimeler için ayrı ayrı yapılan değerlendirmeler birlikte yorumlanarak çalışma sonuçlandırılmıştır.

Anahtar kelimeler: Azap, Ateş, Cehennem, Semantik Analiz, Cezâ.

Abstract:
Throughout history, various beliefs and thoughts have been tried to make sense around post-life life about which people have been curious. In this process of meaning making, people defined the divine, which they described as very merciful and very forgiving in the world life, with the attributes of punishment, persecution and punishment in hell after the apocalypse. The creator who cultivate and improve his servants in both lives, in the hereafter, too, will subject his servants to the stages that are purifying and restorative in exchange for the sins they have committed. In this context, it is important to understand the words of punishment, fire and hell correctly.
In this study, the semantic analysis of the words of punishment, fire and hell is carried out. Analysis is perfomed by investigation of the roots of the word, the meanings added by the characters in the root of the word, the derivatives of the word, the meanings loaded on the words by religions in the historical process, the meanings given to the word in the Qur'an translations and the compositions mentioned in the Qur'an, the comments in interpretations of verses in which the word is mentioned, Hadiths in which the word is mentioned. The results of the analysis were evaluated by interpreting the parts forming semantic integrity for each word together. The study was concluded by interpreting separate evaluations made for the words together.

Key words: Punishment, Fire, Hell, Semantic Analysis, Criminal.