Kıyı alanlarında ekolojik planlama: Yalova-Armutlu örneği
Ecological planning in coastal areas: Yalova-Armutlu case study
Yazar: CANAN CENGİZ
Danışman: PROF. DR. MURAT ERTUĞRUL YAZGAN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Kıyı alanları = Coastal areas

Özet:
Kıyı alanları; kendilerine özgü ekolojik özelliklerinin yanı sıra kültürel değerleriyle hassas peyzajlardır. Özellikle kıyı alanları üzerindeki çevresel baskıların en aza indirilmesi açısından koruma-kullanım dengesi gözetilerek ekolojik planlama yaklaşımlarının geliştirilmesi bu hassas alanların sürdürülebilirliği yönünden büyük önem taşımaktadır.Araştırma alanı olarak seçilen Armutlu, Marmara Bölgesi'nde Yalova İli'ne bağlı bir ilçedir. Marmara Bölgesi Türkiye ölçeğinde endüstrileşme ve şehirleşmenin en yoğun yaşandığı alanlardan birisidir. Bu nedenle Marmara Denizi kıyı alanları; yoğun sanayileşme, ikinci konut yapılaşmaları ve artan nüfus problemleri ile karşı karşıyadır. Böyle olmasına karşın; araştırma alanı sahip olduğu doğal ve kültürel özellikleri bakımından yerel ve bölgesel ölçekte kırsal, tarihi ve kültürel peyzaj özellikleri ile ön plana çıkan bir yarımadadır. Böylesine yoğun bir endüstri bölgesi içerisinde yer alan Armutlu sahip olduğu özellikler açısından ekolojik denge içerisinde kaybedilmemesi gereken alanlardan biridir.Bu bağlamda tez çalışmasında araştırma alanının ekolojik özellikleri CBS (coğrafi bilgi sistemleri) aracılığı ile tanımlandıktan sonra, mevcut alan kullanımlarından kaynaklanan ekolojik değerler üzerindeki çevresel baskılar belirlenerek, araştırma alanının ekolojik zonları (koruma, etkileşim, kullanım) saptanmıştır. Armutlu İlçesi'nin ekolojik özelliklerinin sürdürülebilirliği açısından alana özgü ekolojik planlama stratejilerine (koruma, tarım, yerleşim, turizm-rekreasyon) yönelik SWOT analizi uygulanmış ve 1/25000 ölçekli ekolojik plan oluşturulmuştur.

Abstract:
Coastal areas are sensitive landscapes with their own ecological characteristics and cultural values. Ecological planning approaches based on preservation and usage balance should be developed to minimize environmental pressure especially on coastal areas. These planning approaches are very important for the sustainability of these areas.Chosen as the research area, Armutlu is a town of Yalova Province in the Marmara Region. The Marmara Region is one the regions where industrialization and urbanization are intensively experienced in Turkey?s scale. Coastal areas of the Marmara Sea are faced with problems like intensive industrialization, secondary housing and increasing population. Despite of this fact with its natural and cultural characteristics, the study area is a prominent peninsula in local and regional scales with its historical and cultural landscape characteristics. Located in such an intensive industrial zone, Armutlu is one of the important areas in ecological balance that must be conserved for its valuable characteristics.Within this context in Ph.D. thesis, after the study area?s ecological characteristics were defined via GIS (geographic information systems), environmental pressure on ecological values resulting from existing land use was determined and study area?s ecological zones (conservation, buffer, usage) were specified. In terms of sustainability of ecological characteristics of Armutlu, planning strategies special to the area were developed (conservation, agriculture, settlement, tourism-recreation), SWOT analysis was made and an ecological plan of 1/25000 scale was proposed.