Türkiye tarihinin üç farklı döneminde üç kadın yazarın eserlerinde kadın imgesi
Image of woman in the li̇teral work of three female authors in the three different era of Turkey's hi̇story
Yazar: GİZEM ŞAHİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BELMA TOKUROĞLU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Edebi eserler = Literary works ; Kadın hareketleri = Women movements ; Kadın imajı = Women image ; Kadın sorunları = Women problems ; Kadın yazarlar = Female writers ; Kadınlar = Women ; Yazarlar = Authors

Özet:
Kadınların toplum içindeki konumları, erkeklerle birlikte toplum içindeki rolleri hep tartışılmaktadır. Dünya üzerinde farklı toplumların kadınları, tarihin farklı dönemlerinde kadın hareketlerini başlatmışlardır. Özellikle kapitalizmle birlikte, kadınların çalışma ilişkilerinde eşitsizliklere dayalı konumları kadın hareketlerinin tetikleyicisi olmuştur. Kadının yeri yalnızca evi değildir. Bu çalışmada modernleşme kavramı bağlamında Osmanlı ve Cumhuriyet modernleşmesinin kadınların konumları üzerinde yarattığı değişimler irdelenmektedir. Ekonomik hayattaki konumlarını ve kadın algısını değiştirmek isteyen öncü kadınlar yalnızca ekonomi alanında değil, toplumsal ve kültürel hayatta da kendilerini göstermişlerdir. Türkiye'de de kadın hareketleri ve kadının toplumsal konumu pek çok tartışma yaratmıştır. Bu tartışma edebiyatta da kendini göstermiştir. Bu çalışmada da Osmanlı İmparatorluğu'ndan Türkiye Cumhuriyeti tarihine uzanan, yaşadıkları döneme damga vuran farklı dönemlerin üç kadın yazarının kaleminden kadın sorunları ele alınmaktadır. Farklı dönemlerin seçilmesinin nedeni, toplumsal yapıdaki değişmelerin ve kadın hareketlerinin çalışmaya konu olan yazarların eserlerindeki karakterleri üzerinden kadın-erkek ilişkileri, aile, toplumsal cinsiyet rolleri, çalışma yaşamı, kadın bedeni, siyaset ve özgürlük kavramları aracılığıyla değerlendirmektir. Bu çalışma, tarihin farklı dönemlerindeki kadın hareketlerinin analizini yapması bakımından, bir karşılaştırma olanağı sunabilmesiyle bir farklılık yaratacaktır. Araştırma, her yazarın seçilen kitapları üzerinden değerlendirmede bulunacaktır. Böyle bir seçimin nedeni, ele alınan konudan uzaklaşılmaması bakımından önemlidir. Bir diğer neden de söz konusu yazarların bütün eserlerinin değerlendirilmesi süre bakımından bir yüksek lisans tezini aşmaktadır. Bu amaçla, Fatma Aliye 'nin" Muhadarat", Adalet Ağaoğlu 'nun "Ölmeye Yatmak", Ayfer Tunç 'un "Yeşil Peri Gecesi" adlı romanları seçilmiştir. Araştırma konusu kapsamında literatür taraması ve içerik analizi yapılmış, genel olarak yapılan çalışmaların tek dönem üzerinden görüş belirttiği görülmüştür. Sonuç olarak, bu çalışma farklı dönemlerden üç farklı yazarın edebi ve toplumsal görüşlerini sunarak kadınların ve kadın yazarların toplumsal mücadelelerinin geldiği noktayı göstermektedir. Edebiyat ve toplumsal yapı, disiplinler arası ilişkiler arasında görüş olanağı sunduğu için farklı disiplinlerden araştırmacılara da daha sonraki çalışmalarında kolaylık sağlayacaktır.



Anahtar Kelimeler : Türkiye, Kadın Sorunları, Modernleşme, Kadın Yazarlar,Toplumsal Cinsiyet, Edebiyat

Abstract:
The position of women in society, women's role in society has always been debated along with men. In Turkey as well, there has been a lot of discussion on the women's social position. The main aim of this study is to evaluate women's issues in the context of modernization process of the Ottoman and the Republic by focusing on the novels of three writers from different periods of Turkish political history In this study, first the Ottoman Era writer Fatma Aliye  's novels "Muhadarat" then the Rebuplican Era writer Adalet Ağaoğlu 's novels "Ölmeye Yatmak", finally contemporary writer Ayfer Tunç 's novels "Yeşil Peri Gecesi" were analyzed over the gender roles of their characters. Only three novel of each writer was chosen not to exceed the time limit of the master thesis. In the scope of this research,a literature review was done and it was observed from the works reviewed that,in general, comments was made about single period of time.Moreover, the purpose of addressing different time periods is to examine changes in women's issues throughout the history and changes in the social structure over the concepts such as female-male relations,family,social gender, work,women's body, politics and freedom, through the charecters of novels.Even though,women's problem still exist,the results indicate that women has changed the social perception by increasing awareness,as a result of their effort.In conculusion,this paper facilitates understanding by providing an opportunity to compare the social opinion of three writers from different periods and by showing the progress which writers have made. Providing an opportunity for interdisciplinary vision, literature and social structure can also provide convenience for researchers from different disciplines in their future studies.


Key Words : Turkey, Women Issiues, Modernization, Female Authors,Gender, Literature