Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin örgüt sağlığının incelenmesi
An investigatigation into the organizational health of special education and rehabilitation centers
Yazar: BETÜL TÜRKOĞLU BALI
Danışman: PROF. DR. VİCDAN ALTINOK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin örgütsel sağlık
düzeylerini belirleyerek ve bazı değişkenlere göre incelemektir. Bu amaç doğrultusunda
engelli bireylerin daha nitelikli bireyler olarak topluma kazandırılması için özel eğitim
ve rehabilitasyon merkezlerinin kendini geliştirip yenileyebilen sağlıklı bir örgüt olup
olmadıklarını ortaya koyarak, bu noktada yapılması gerekenleri belirlemektir. Böylece
bireylerdeki farklılıkların yol açtığı dezavantajlardan etkilenme düzeylerinin en aza
indirgenmesi hedeflenmiştir. Rehabilitasyon merkezlerinin görevleri göz önüne
alındığında sağlıklı bir örgüt yapısına sahip olması eğitim süreçlerinin etkililiği
açısından oldukça önemlidir. Araştırma, nicel ve nitel yöntemin birlikte kullanıldığı bir
karma yöntemdir. Bu amaçla 2022-2023 eğitim- öğretim yılında Kayseri ili merkez
ilçelerinde bulunan Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinde çalışan özel eğitim
öğretmenleri, fizyoterapistler, dil ve konuşma terapistleri, odyologlar, kurum
psikologları ve kurum yöneticileri arasından seçilen 234 kişiye örgüt sağlığı ölçeği
kullanılmıştır. Bu ölçek William & Cohen (1993) tarafından geliştirilen ve Kısa (2011)
tarafından Türkçe'ye uyarlanan Örgüt Sağlığı Analiz Ölçeğidir. Ayrıca 15 kişiye
araştırmacı tarafından hazırlanan örgüt Sağlığına Yönelik Görüşme Formu
uygulanmıştır. Araştırma sonucunda Özel Eğitim Merkezlerinde örgüt sağlığının orta
düzeyde olduğu ve cinsiyet, yaş, mesleki kıdem, medeni durum ve branş değişkenlerine
göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Bu sonuçlar kurumlardaki kaosun
ortadan kalkması için iş tanımlarının belirgin hale getirilmesi, katılımcıların manik-
depresif süreçten çıkmaları adına iş birliğine yönlendirilmeleri gibi özel eğitim ve
rehabilitasyon merkezlerinde bir takım düzenlemeler yapılmalıdır.

Abstract:
The aim of this research is to determine the organizational health levels of special
education and rehabilitation centers and to examine them according to some variables.
In line with this purpose, it is to determine whether special education and rehabilitation
centers are a healthy organization that can develop and renew itself, and to determine
what needs to be done at this point in order to integrate disabled people into society as
more qualified individuals. Therefore, it is aimed to minimize the level of being affected
by the disadvantages caused by the differences in individuals. Considering the duties of
rehabilitation centers, having a healthy organizational structure is very important for the
effectiveness of educational processes. Research is a mixed method in which
quantitative and qualitative methods are used together. For this purpose, 2022-2023
academic year Kayseri province the organizational health scale was used for 234 people
selected from among special education teachers, physiotherapists, speech and language
therapists, audiologists, institutional psychologists and institution managers working.
This scale is the Organizational Health Analysis Scale, which was developed by
William & Cohen (1993) and adapted into Turkish by Kısa (2011). In addition, the
Interview Form for Organizational Health, prepared by the researcher, was applied to 15
people. As a result of the research, it was determined that organizational health in
Special Education Centers is at a moderate level and there is a significant difference
according to gender, age, professional seniority, marital status and branch variables. As
a result of the research, it was determined that organizational health in Special
Education Centers is at a moderate level and there is a significant difference according
to gender, age, professional seniority, marital status and branch variables. With these
results, some arrangements should be made in special education and rehabilitation
centers such as making job descriptions clear in order to eliminate the chaos in institutions, directing the participants to cooperation in order to get out of the manic-
depressive process.