Çimde bazı toprak kökenli fungal hastalıklara karşı dayanıklılığı teşvik edici kimyasalların etkileri
The effects of chemical inducers on soil borne fungal pathogens on Turfgrass
Yazar: DÖNE YALÇINKAYA
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA ÖZGÖNEN ÖZKAYA
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez çalışmasında, salisilik asit (SA), DL-β-amino-n-butirik asit (BABA) ve asibenzolar-s-metil (BION)'un farklı konsantrasyonlarının in vitro'da Rhizoctonia solani, Rhizoctonia cerealis ve Fusarium graminearum'un misel gelişmesi ve in vivo'da Lolium perenne (İngiliz çimi)'de hastalık şiddeti üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. SA in vitro'da katı ortamda artan konsantrasyonlarda patojenlerin misel gelişmesini azaltmış ve R. solani'nin 700 pmm, R. cerealis'in 300 ppm ve F. graminearum'un 1000 ppm'de tamamen durdurmuştur. Genel olarak, BABA ve BION konsantrasyon artışıyla patojenlerin misel gelişmesini azaltmıştır. Ancak, BABA'in farklı konsantrayonlarının katı ortamda, R. cerealis'in misel gelişimine etkisi olmamıştır. SA, BABA ve BION'un in vitro sıvı ortamda etkileri de katı ortama benzer olmuştur.

SA (100, 300, 600 ppm), BABA ve BION (100, 500, 1000 ppm)'un 3 farklı dozunun R. solani, R. cerealis ve F. graminearum'un hastalık şiddeti üzerine etkileri in vivo'da denenmiştir. SA Rhizoctonia türlerinin hastalık şiddetini azaltmada daha başarılı olmuştur. SA'in 600 ppm dozu patojenlerin hastalık şiddetini sırasıyla %98.5, %96.3 ve %51.0 oranında azaltmıştır. BABA en yüksek konsantrasyonda F. graminearum'un hastalık şiddetini %94.6 oranında azaltmıştır. BION'un 1000 ppm dozunun test edilen 3 patojenin de hastalık şiddeti üzerine etkileri benzer oranlarda olmuş ve bu kimyasal patojenlerin hastalık şiddetini sırasıyla %86.2, %83.7 ve %85.2 oranında azaltmıştır. SA, BABA ve BION hastalık azaltıcı etkilerinin yanı sıra çim verimini de kontrole kıyasla arttırmıştır. SA, Rhizoctonia türlerine karşı çim veriminde sırasıyla %71.0 ve %76.3 artış sağlamıştır. BABA ve BION'un en yüksek konsantrasyonu F. graminearum'a karşı çim verimini sırasıyla %92.9 ve %71.1 arttırmıştır. SA, BABA ve BION in vitro ve in vivo'da toprak kökenli patojenlere karşı etki göstererek ümitvar sonuçlar vermiş ve hastalıkla mücadelede kullanım potansiyelleri olduğu ortaya konulmuştur.

Abstract:
In this thesis, the effects of different concentrations of salicylic acid (SA), DL-β-amino-n-butyric acid (BABA) and acibenzolar-s-methyl (BION) on mycelial development of Rhizoctonia solani, Rhizoctonia cerealis and Fusarium graminearum in vitro and on disease severity in Lolium perenne (English ryegrass) in vivo. SA reduced the mycelial development of pathogens in increasing concentrations in solid media in vitro and completely inhibited at 700 ppm for R. solani, 300 ppm for R. cerealis and 1000 ppm for F. graminearum, respectively. In general, BABA and BION have reduced the mycelial development of pathogens with increased concentrations. However, different concentrations of BABA had no effect on mycelial development of R. cerealis in solid medium. The effects of SA, BABA and BION in vitro in liquid media were similar to those solid media.

The effects of 3 different doses of SA (100, 300, 600 ppm), BABA and BION (100, 500, 1000 ppm) on the disease severity of R. solani, R. cerealis and F. graminearum were tested in vivo. SA has been more successful on Rhizoctonia species in reducing the disease severity. SA at 600 ppm dose decreased the severity of the disease by 98.5%, 96.3% and 51.0%, respectively. BABA decreased the disease severity of F. graminearum at the highest concentration by 94.6%. The effects of BION at 1000 ppm concentration on the disease severity of the three tested pathogens were similar and chemicals reduced the disease severity of pathogens by 86.2%, 83.7% and 85.2%, respectively. SA, BABA and BION have also increased grass yield beside with the disease-reducing effects. SA increased in grass yield by 71.0% and 76.3% respectively against Rhizoctonia species. The highest concentration of BABA and BION increased grass yield against F. graminearum by 92.9% and 71.1%, respectively. SA, BABA and BION have been shown to have beneficial effects against soil-borne pathogens in vitro and in vivo, and have shown potential use in control of diseases.