Okul öncesi dönemdeki çocuklarda periferik intravenöz kateter girişimi öncesi, sırası ve sonrasında uygulanan atravmatik bakım paketi'nin çocuğun ağrı düzeyi, emosyonel ve fizyolojik göstergelerine etkisinin belirlenmesi
Determining the effect of atraumatic care package applied before, during and after the peripheral intravenous catheter intervention in preschool children on the child's pain level, emotional and physiological indicators
Yazar: ÖZGE ÇALI
Danışman: DOÇ. DR. FİLİZ ARSLAN
Yeditepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Kateterizasyon = Catheterization ; Nabız = Pulse ; Oksijen satürasyonları = Oxygen saturation ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Oyunlar = Plays ; Solunum = Respiration ; Stres = Stress ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş: Periferik intravenöz kateter hastaneye başvuran çocukların tanı ve tedavi prosedürleri içerisinde sıklıkla uygulanan tıbbi bir girişimdir ve önemsiz minör bir girişim gibi gözükmesine rağmen son derecede önemli ağrı ve strese neden olmaktadır. Okul öncesi dönemdeki çocuklar diğer yaş dönemlerindeki çocuklara göre invaziv işlemlerden daha fazla etkilenmektedir. Periferik intravenöz kateter uygulaması çocuklarda karmaşık bir süreç yaratarak daha fazla ağrı ve anksiyeteye neden olmaktadır. Fizyolojik ve emosyonel bulgularda etkisini gösterebilir, kısa veya uzun süreli olumsuz etkileri olmaktadır. 
Amaç: Okul öncesi dönemdeki çocuklarda periferik intravenöz kateter uygulaması öncesi, sırası ve sonrasında atravmatik bakım felsefesine uygun bir terapötik girişim kullanılmasının çocuğun ağrı düzeyi, emosyonel ve fizyolojik göstergelerine (nabız, solunum sayısı, oksijen satürasyonu) etkisini belirlemek amacıyla uygulanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın örneklemini Eylül-Kasım 2019 tarihleri arasında T.C. İstanbul Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı bir kamu hastanesinde, çocukların tanı ve tedavi işlemlerinin gerçekleştiği bir kliniğe başvuran 3-6 yaş arasında olan 60 çocuk oluşturmuştur. Randomizasyonu sağlamak için kriterleri karşılayan çocuklardan sırasıyla ilk hafta gelen çocukların kontrol grubuna (rutin uygulamaya bırakılan grup) ve ikinci hafta gelen çocukların deney grubuna (atravmatik bakım paketi uygulanan grup) alınarak, bu döngü çalışmanın sonuna kadar sürdürülmüştür. Çalışma sonuna kadar sırayla bir hafta deney grubu, diğer hafta kontrol grubu olacak şekilde gruplar oluşturulmuştur. Deney grubundaki çocuğa atravmatik bakım paketinin ilk aşamasında işlem öncesinde "Kelebek" isimli kitapçık okutulmuş, ikinci aşamasında işlem sırasında "Kıpırdak ve Şıpırdak" çizgi film videosu izlettirilmiş ve son aşamasında işlem sonrasında oyuncak ayı ile terapötik oyun oynatılmıştır. Kontrol grubu ise rutin uygulamaya bırakılmıştır. Verilerin toplanmasında, işlem öncesinde araştırmacı tarafından hazırlanan periferik intravenöz kateter uygulaması yapılan okul öncesi dönemdeki çocuklara ve ebeveynlerine yönelik tanıtıcı bilgi formu, işlem öncesi, sırası ve sonrasında Wong-Baker Yüz İfadelerini Derecelendirme Ağrı Ölçeği ve Çocuklarda Emosyonel Göstergeler Ölçeği (ÇEGÖ) uygulanmış ve işlem öncesi, sırası ve sonrasında fizyolojik parametreleri araştırmacı tarafından değerlendirilmiştir. Veriler; SPSS 21.0 programında, tanımlayıcı istatistiksel analizler (sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, minimum-maksimum değer), Independent Sample-t, Anova, Repeated Measures, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H, Friedman testi ve Bonferroni düzeltmesi ve Pearson-χ2 test istatistikleri kullanılmıştır. 
Bulgular: Araştırma sonucunda; deney grubu ve kontrol grubundaki çocukların sosyo-demografik özellikleri ve işleme yönelik özellikler açısından aralarında istatistiksel olarak fark olmadığı saptanmıştır (p>0.05). Ağrı ve emosyonel göstergeler açısından deney grubunun tüm aşamalarında (öncesi, sırası ve sonrası) kontrol grubuna göre puan ortalamalarının daha düşük olduğu ve aralarındaki farkın istatistiksel olarak da anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.05). Deney grubunda nabız ve solunum sayısı değerlerinin işlem sonrasına kadar çok az düşüşler gösterme eğiliminde olmasına karşın aralarında fark bulunmazken, işlem sonrasında diğer tüm ölçümlerden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük değere ulaştığı belirlenmiştir (p<0,05). SpO2 değerlerine bakıldığında ise her iki grupta da değerlerin birbirine yakın olduğu ve aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı bulunmuştur (p>0.05).
Sonuç ve öneriler: Ağrılı tıbbi işlemlerin tüm aşamalarında (öncesi, sırası ve sonrası) atravmatik bakım felsefesine uygun terapötik bir girişim kullanımının çocuklarda ağrı ve negatif emosyonel göstergeleri azaltmada etkili olduğu bulunmuştur. Ağrılı tıbbi işlemlerin tüm aşamalarında atravmatik bakım yöntemi uygulamalarının ağrı ve emosyonel göstergeleri azaltmak amacıyla kullanılması, sağlık profesyonellerinin atravmatik bakımın etkinliği ve kullanımı konusunda bilgilendirilmesi, diğer ağrılı işlemlerde ve kronik hastalıkların ağrı yönetiminde ağrıyı azaltması ve kontrol altına alınmasında etkinliğinin araştırılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Ağrı, atravmatik bakım, farmakolojik olmayan yöntemler, hemşirelik, periferik intravenöz kateter, terapötik oyun

Abstract:
Çalı, Ö. (2020). Determining the effect of atraumatic care package applied before, during and after the peripheral intravenous catheter intervention in preschool children on the child's pain level, emotional and physiological indicators, Yeditepe University Institute of Health Sciences, Department of Nursing, The Master Thesis. Istanbul.
Introduction: Peripheral intravenous catheter is a medical procedure that is frequently applied in the diagnosis and treatment procedures of children who apply to the hospital. Although it seems like a minor intervention, it causes extremely important pain and stress. Preschool children are more affected by invasive procedures than children of other ages. Peripheral intravenous catheter application causes a more complicated process in children and causes more pain and anxiety. It shows its effect on physiological and emotional findings, it has short or long term negative effects.
Objective: In the application of peripheral intravenous catheter in preschool children (pre-processing, peri-processing, post-processing), the use of a therapeutic intervention in accordance with the philosophy of atraumatic care has been applied to determine the effect of the child on pain level, emotional and physiological indicators (pulse, oxygen saturation) and processing time.
Materials and Methods: The sample of the study consisted of 60 people between the ages of 3-6 who applied to the clinic where the children were treated in a public hospital affiliated to the Provincial Health Directorate of the Istanbul Governorship at September and November 2019. In order to ensure randomization, the children who met the criteria were selected to the control group that came in the first week (group left to routine practice), and the children who came in the second week to the experimental group (group with atraumatic care package applied). This cycle continues until the end of the study. In the first stage of the atraumatic care package, the child in the experimental group was given a booklet titled "Kelebek" before the procedure, "Kıpırdak ve Şıpırdak" cartoon video was watched during the process in the second stage and the therapeutic game was played with the teddy bear after the procedure in the third stage. The control group is also left to routine practice. Before suppling the data, an introductory information form was given to the preschool children and their parents, who underwent perideric intravenous catheter. Wong-Baker Facial Expressions Scale and Emotional Indicators Scale in Children (CTSS) method was evaluated by the researcher at every stage of the process (pre-processing, peri-processing, post-processing). Data were evaluated with SPSS 21.0 program, descriptive statistical analysis (number, percentage, mean, standard deviation, minimum-maximum value), Independent Sample-t, Anova, Repeated Measures, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H, Friedman test and Bonferroni correction and Pearson-χ2 test statistics.
Results: As a result of the research, it was found that there was no statistically difference between the experimental group and the control group children in terms of sociodemographic characteristics and processing features (P> 0.05). In terms of pain and emotional indicators, it was found that the mean scores were lower and the difference between them was statistically significant at all stages (pre-processing, peri-processing, post-processing) of the experimental group (p<0.05). Although the pulse and respiratory rate values in the experimental group tended to show very low decreases until after the procedure, it was found that there was no difference between them and it reached a statistically significant lower value than all other measurements after the procedure  (p<0,05). When SpO2 values are analyzed, it was found that the values are close to each other and there is no statistically significant difference between them (p>0.05).
Conclusion and recommendation: In all stages of painful medical procedures, the use of a therapeutic intervention in accordance with the philosophy of atraumatic care has been shown to be effective in reducing pain and negative emotional indicators in children. It was found that pain, physiological and emotional indicators were not affected by sociodemographic and procedural features. At all stages of painful medical procedures, it is recommended to use atraumatic care method, to reduce pain and emotional indicators, to inform health professionals about the effectiveness and use of atraumatic care, to investigate the effectiveness of other painful procedures and chronic diseases in pain management.
Keywords: Pain, atraumatic care, non-pharmacological methods, peripheral intravenous catheter, therapeutic play