Sosyal medyada kadın bedeninin idealize edilmesi
Idealization of the women's body in social media
Yazar: ELİF GÖNÜL AVCILAR
Danışman: PROF. DR. RECEP CENGİZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Hazırlanan çalışmada kadın bedeninin sosyal medyada nasıl idealize edildiğinin ortaya koyulması hedeflenmiştir. Sosyal medyanın kadının beden kimliği inşası sürecinde yarattığı etkilerin yanı sıra kadın bedeninin sosyal medyada nasıl temsil edildiği sosyolojik anlamda analiz edilerek değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bu kapsamda 18 yaşının üstündeki 150 sosyal medya kullanıcısıyla anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Samsun ilinin Atakum ilçesinde yaşayan katılımcılarla sınırlanan çalışmada katılımcılara 28 soru yöneltilmiştir. Anket neticesinde elde edilen verilerin analizi SPSS 23 programı ile gerçekleştirilmiş ve kategorik değişkenlerin dağılımı için Tek Örneklem Ki-Kare analizi, kategorik değişkenler arası ilişkinin incelenmesinde ise Ki-Kare analizi ve uygunluk durumunda Fisher Excat ile Fisher Freeman Halton testleri kullanılmıştır.
Araştırmadan elde edilen bulgulara bakıldığında katılımcıların büyük bir kısmının sosyal medyayı sıklıkla kullandığı görülmüştür. Kullanıcıların büyük bir çoğunluğu ise sosyal medyayı özellikle paylaşım uygulamaları için kullanmaktadır. Bu uygulamalar üzerinde kendi fotoğrafını paylaşanların sıklığı katılımcıların büyük çoğunluğunu oluşturmaktadır. Elde edilen bulgular katılımcıların filtre ve rötuş uygulamalarına karşı olumlu bir yargıya sahip olduğunu göstermiştir. Toplumun bireylere dayattığı beden ve yüz imajına yaklaşmakta olan bireylerin daha fazla beğenildiğine karşı bir düşünce algısı oluşmaktadır. Dolayısıyla bu noktada bireyin kendini sosyal medya uygulaması üzerinden farklılaştırarak bu farklılık üzerinden beğeni alması, hayat içerisinde daha fazla tatmin duymasına sebep olmaktadır. Bununla birlikte katılımcılar sosyal medyada yayınlanan reklamlarda fenomenlerin ya da ünlülerin uyguladığı rötuş ya da filtre uygulamalarına karşı da beğeni duyduğuna yönelik cevap vermiştir.
Sosyal medyada estetik kaygıya karşı tutum ve yorumlar değerlendirildiğinde katılımcıların çok büyük bir kısmının sosyal medyada bireyin olduğundan farklı görünme arzusu olduğunu düşündüğü görülmektedir. Bununla birlikte elde edilen veriler sosyal medya uygulamalarının özellikle son dönemde sıklıkla gerçekleştirilen estetik cerrahi uygulamalarında yaşanan artışla da ilişkili olduğunu göstermektedir. Araştırma genelinde elde edilen veriler değerlendirildiği zaman sosyal medya tarafından dayatılan ideal beden algısının özellikle kadınlar tarafından daha fazla önemsendiğini göstermektedir. Kişi bedenini her yönüyle kabul ettiğinde ve sağlıklı olmayı güzellikle ilişkilendirdiğinde, sosyal medyada daha sağlam temelleri atılması mümkün hale gelecektir. Literatürde ideal beden algısına dair hazırlanan çalışmaların niteliğine bakıldığında bu çalışmanın literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Araştırmaya hem kadın hem de erkeklerin dahil edilmesi kadın bedeninin idealize edilmesine dair farklı düşüncelerin bir araya getirilmesine yardımcı olmuştur. Bu açıdan da çalışmanın literatüre önemli katkıları bulunacağını söylemek mümkündür.

Abstract:
The prepared study tries to explain how the female body is idealized on social media. The effects of social media on the process of women's body identity construction have been evaluated and how the female body is represented on social media has been analyzed sociologically. In this context, a survey was conducted with 150 social media users over the age of 18.  The study is limited to participants living in Atakum district of Samsun province and 28 questions were asked to the participants. The analysis of the data obtained as a result of the survey was carried out with the SPSS 23 program. In addition, One Sample Chi-Square analysis was used for the distribution of categorical variables, and Chi-Square analysis was used to examine the relationship between categorical variables, and Fisher Excat and Fisher Freeman Halton tests were used in case of appropriateness.
As a result of the findings of the research, it was observed that most of the participants use social media frequently. The majority of users use social media especially for sharing applications. The majority of participants are those who share their own photos on these applications. The findings showed that the participants had a positive judgment towards filter and retouching applications. There is a perception that individuals who approach the body and face image that society imposes on individuals are more appreciated. Changing one's body or face using social media applications and receiving appreciation for this change causes great satisfaction. In addition, participants responded that they appreciated the retouching or filter applications applied by influencers or celebrities in advertisements published on social media.
It is seen that the majority of participants think that the individual has a desire to look different than he is on social media when the attitudes and comments towards aesthetic concern on social media are evaluated. Findings show that social media applications are also associated with the increase in plastic surgery applications, which have been frequently performed recently. It shows that the ideal body perception imposed by social media is given more importance especially by women, when the data obtained throughout the research are evaluated. It will be possible to lay stronger foundations on social media when a person accepts every aspect of his or her body and associates being healthy with beauty. Besides of these it is thought that this study will contribute to the literature, when considering the quality of studies on ideal body perception in the literature. Including both genders in the research helped bring together different ideas about the idealization of the female body. In this respect, it is possible to say that the study will make significant contributions to the literature.