Felsefi sorgulama odaklı aktivitelerin 5-6 yaş çocuklarda eleştirel düşünme becerileri üzerindeki etkileri
The effects of philosophical inquiry-focused activities on critical thinking in 5-6 year old children
Yazar: NAGİHAN KAYNAR
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE YALÇIN
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Felsefe = Philosophy ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Altı şapkalı düşünme tekniği = Six thinking hats application ; Eleştirel düşünme =   ; Eğitim felsefesi = Education philosophy ; Yaratıcı zıt düşünme = Creative reversal act ; Çocuk gelişimi = Child development

Özet:
Bu araştırmanın amacı; felsefî sorgulama odaklı aktivitelerin 5-6 yaş çocuklarda eleştirel düşünme becerileri üzerindeki etkilerinin incelenmesidir. Bu temel amaç doğrultusunda felsefî sorgulama odaklı aktiviteler uygulanan deney grubu çocuklar ile Milli Eğitim Bakanlığı müfredat programının uygulandığı kontrol grubundaki çocukların eleştirel düşünme beceri düzeyleri farklı değişkenler açısından incelenmiştir. Araştırma; deneysel bir araştırma deseninde yapılmış ve "iki grup öntest-sontest kontrol gruplu deneysel desen" kullanılmıştır. Eğitim programı on oturum halinde okul öncesi dönemdeki çocuklara uygulanmıştır. Deney ve Kontrol gruplarına ön ve son test olarak "Demografik Bilgi Formu" ile "5-6 Yaş Çocuklar İçin Felsefi Sorgulama Yoluyla Eleştirel Düşünmenin Değerlendirilmesi Ölçeği" uygulanmıştır. Ardından sadece deney grubuna "Felsefî Sorgulama Odaklı Aktiviteler Programı" uygulanmıştır. Kontrol grubuna ise herhangi bir eğitim verilmeyerek Millî Eğitim Bakanlığı müfredatındaki program uygulanmıştır. Programın tamamlanmasının ardından veri toplama araçları her iki gruba da uygulandıktan sonra veriler değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS istatistik programından yararlanılmıştır. Verilerin frekans, ortalama, standart sapma değerleri ayrı tablolar halinde düzenlenmiştir. Değişken sayısına göre analizler tek değişkenli ve çok değişkenli olmak üzere iki grupta değerlendirilmiştir. Deney ve kontrol gruplarının puanları arasında fark olup olmadığının belirlenmesinde, değişkenlerin özelliklerine bağlı olarak, bağımsız t testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular; okul öncesi eğitimde felsefe temelli eğitimlerin, çocuklarda eleştirel düşünme becerisini geliştirdiğini göstermiştir. Araştırmanın sonunda; eleştirel düşünmeye yönelik eğitimlerin, erken çocukluktan itibaren öğretilmesinin önemini vurgulayan öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
The purpose of this research; The aim is to examine the effects of philosophical inquiry-oriented activities on critical thinking skills in 5-6 year old children. In line with this main purpose, the critical thinking skill levels of the children in the experimental group, to whom philosophical inquiry-oriented activities were applied, and the children in the control group, to whom the curriculum program of the Ministry of National Education was applied, were examined in terms of different variables. Research; It was conducted in an experimental research design and "an experimental design with two groups of pretest-posttest control groups" was used. The training program was applied to preschool children in ten sessions. "Demographic Information Form" and "Evaluation of Critical Thinking Through Philosophical Inquiry Scale for 5-6 Year Old Children" were applied to the experimental and control groups as pre- and post-tests. Then, the "Philosophical Inquiry-Focused Activities Program" was applied only to the experimental group. The control group was not given any training and the program in the Ministry of National Education curriculum was applied. After the completion of the program, the data collection tools were applied to both groups and the data were evaluated. SPSS statistical program was used to evaluate the data. Frequency, mean and standard deviation values of the data are arranged in separate tables. According to the number of variables, analyzes were evaluated in two groups: univariate and multivariate. Independent t test was used to determine whether there was a difference between the scores of the experimental and control groups, depending on the characteristics of the variables. Findings obtained; It has been shown that philosophy-based education in pre-school education improves critical thinking skills in children. At the end of the research; Recommendations have been developed that emphasize the importance of teaching critical thinking from early childhood.