Şanlıurfa Orman İşletme Müdürlüğü'nde toplum yararına program kapsamında çalıştırılan işgücünün sosyo-ekonomik analizi ve istihdam üzerine etkileri
The effects of publicbased working program on employment and socio economic analysis of program employees in the Directorate of Şanlıurfa Forest district
Yazar: BETÜL ŞENSOY
Danışman: PROF. DR. ÖZDEN GÖRÜCÜ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
İşsizlik sorunu tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de giderek artan bir sorun haline gelmeye başlamıştır. Türkiye'nin uyguladığı ekonomi politikaları içerisinde Toplum Yararına  Program en belirleyici çözümlerden biri olmaya başlamıştır. Ülkemizde Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) tarafından; istihdamın korunması ve arttırılmasına, işsizlerin mesleki niteliklerinin geliştirilmesine, işsizliğin azaltılmasına ve işsizlerin iş gücü piyasasına kazandırılmasına yönelik olmak üzere aktif iş gücü hizmetleri yürütülmektedir. Bu kapsamda mesleki eğitim kursları yanında Toplum Yararına Programları da düzenlenmektedir.
Bu çalışmada, Şanlıurfa Orman İşletme Müdürlüğü'nde TYP (Toplum Yararına Program) kapsamında Çalıştırılan İşgücünün Sosyo-Ekonomik Analizi ve İstihdam Üzerine Etkileri incelenmiştir. Bu kapsamda çalıştırılan işçilerin ülke ve yöre ekonomisine katkıları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu amaçla, Toplum Yararına Program kapsamında çalıştırılan işgücünün çalışma koşulları, problemleri, eğitim durumları, iş sağlığı ve güvenliği genel kuralları ve eğitimleri, ilk yardım ve eğitim, iş gücü verimliliği, gelir düzeyi ve orman işletmesine olan katkıları araştırılmıştır.
Bu kapsamda, Şanlıurfa ili sınırları içerisinde devlet ormancılık sektöründe çalıştırılmak üzere Toplum Yararına Program  kapsamında istihdam yaratılmıştır. Şanlıurfa Orman İşletme Müdürlüğü'nde 2015 yılında düzenlenen TYP de çalışan işgücü çeşitli sosyo-ekonomik parametreler açısından analiz edilerek bazı bulgular elde edilmiştir.
İŞKUR Genel Müdürlüğü tarafından Türkiye çapında Orman Genel Müdürlüğü'ne tahsis edilen 120.000 TYP çalışanı içerisinde 2015 yılında Şanlıurfa Orman İşletme Müdürlüğü'ne verilen kontenjan 4000işçidir. Bunlardan belge eksikliği ve işe alım şartlarına uymaması nedeni ile 700 işçinin işe girişi yapılmamıştır. İşe girişi yapılan işçi sayısı 3300 kişidir. İşe girişi yapılan bu işçilerden ise 195 tanesinin çeşitli nedenlerle iş çıkışları yapılmıştır. Şanlıurfa Orman İşletme Müdürlüğü'nde 2015 yılında ormancılık işlerinde aktif olarak çalışmaya başlayan işçi sayısı 3105'dir. TYP işçilerinin yöre ekonomisine katkılarını ölçmek üzere konunun sosyo-ekonomik boyutlarını içeren anketlerin SPSS programı ile istatistiksel olarak değerlendirilmesi ve sonuçlarının yorumlanmasının yanı sıra, işgücü birim zaman verimlilik analizlerini içeren bazı çözümlemeler ile tez çalışmasının özgün değeri yükseltilmeye çalışılmıştır.
Bu amaçla Toplum Yararına Program kapsamında çalıştırılan işgücü içerisinden istatistiki rastgele örnekleme ile ve %95 güvenle hesaplanan örnek büyüklüğünü temsil eden bir örnek büyüklüğü belirlenmiştir. İşgücü örnek toplum büyüklüğü 400 kişi olarak alınmıştır ve bu hedef kitleye 10 sorudan oluşan ve çalışma koşulları ile iş memnuniyetini ölçen bir anket düzenlenmiştir.  Bu çalışmada işgücüne uygulanan anketin yanı sıra, bu işgücünü çalıştıran Şanlıurfa Orman İşletme Müdürlüğü teknik ve yönetici personelinden oluşan 20 kişiye de 10 sorudan oluşan işgücünden memnuniyet ve performans anketi uygulanmıştır.
Tez çalışması sonucunda elde edilen çeşitli analizler, bulgular ve sonuçlara ilişkin yorumlar tez içerisinde ilgili bölümlerde ayrıntılı olarak verilmeye çalışılmıştır. Tüm bunların ışığında TYP işçilerinin işgücü birim zaman verimlilik analizlerinin olumlu sonuçlandığı ortaya konulmuştur. Ayrıca yürütülen anket çalışmalarından elde edilen destekleyici sonuçlar ışığında, TYP uygulamalarının yörede işsizliğin önlenmesinde önemli bir yer tutuğu ve başarı ile uygulandığı görülmektedir. Bu tür uygulamaların uzun süreli işsizliği önleme performansı olmadığı bilinmekle birlikte, geçici de olsa gelir getirici etkisi ve işsiz sayısının azaltılmasında önemli bir faktör olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Bu açıdan özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki işsizlerin bu tür doğru istihdam politikaları ile yönlendirilmeleri son derece olumlu görülmektedir. Bu nedenle, TYP' nin yöre insanlarının sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyleri ile sosyal refah endekslerine katkılarının olduğu görülmekle birlikte, orman işletmesinin de işgücü temin etme ve istihdam yaratma noktasındaki olumlu gelişmelere imkan verdiği tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: İŞKUR, TYP, Orman İşletmesi, İşsizlik, İstihdam,

Abstract:
ABSTRACT
In this study, firstly the unemployment preventing policies in Turkey were introduced and then socio economicanalys is supported by questionnaries as well as the working force productivity of labor employed in a public based working program in the Directorate of Şanlıurfa Forest Districtandit seffects on employment were carried out.
Turkish Employment Agency (TEA-İŞKUR) is in charge with providing employment opportunities, improving occupational qualities and reducingun employment rate. For this reason İŞKUR offers an occupational training course under the title of Public Based Working Program. This study deals with the Public Based Working Program(PBWP) which was executed in Şanlıurfa Province including data for year 2015. It was identified that the Public Based Working Program has an important contribution on regional economy. Unemployment is becoming an increasingly severe problem in Turkey. Public Based Working Program is getting the most determinativesolution in Turkish economic policies. In this context, contribution of employees on national and local economy, working conditions and problems of employees, educationalstatus, training on general rules of occupational health and safety, firstaid, education and labor efficiency, in comelevel and contrubution of labor to the forest enterprise were investigated in this thesis. Employee quotaassigned for the Directorate of Şanlıurfa Forest District is 4000 in 2015. Number of employees accepted and registered for the job was 3300. 195 employees were discharged from job for various reasons. Number of employees who are working actively is 3105. In order to evaluate work perfomances and efficeny of employees, labor-unit time anaysis were applied in this study.	In order to strengthen this investigation from the point of originality, two different questionnaries which formed in 10 questions were applied to employees and employers at the Directorate of Şanlıurfa Forest District. However, some statistical analyses with in the  % 95 confidential such that correlation between factors were carried out by using the SPSS package. So significations of the factors in the questionnaries were proved. As well as these analyes, the productivity measurementsof the working force sunder the PBWP were practised in this thesis to provide the casestudies and comparing with the thres hold values as usual.

Keywords: TEA, PBWP, Forest Enterprise, Unemployment, Employment