Tip2 diyabetik hastalarda diyetle alınan Folat, Vitamin B12 düzeyi ve beslenme durumu ile plazma Folik asit ve Vitamin B12 düzeyi arasındaki ilişkinin araştırılması
The research of relationship between dietary Folate, Vitamin B12, nutrition status and plasma levels of Folic acid, Vitamin B12 in type 2 diabetes mellitus patients
Yazar: BURCU AKSOY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜLHAN SAMUR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Folik asit = Folic acid ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Vitamin B 12 = Vitamin B 12

Özet:
Kardiyovasküler hastalıklar, Tip 2 diyabet hastaları arasında en önemli morbidite ve mortalite nedenidir. Yükselmiş plazma homosistein düzeyi kardiyovasküler hastalıklar için bağımsız bir risk faktörü olarak görülmekte, folik asit ve vitamin B12 ise homosistein metabolizmasında doğrudan rol oynamaktadır. Bu çalışma Ankara Gülhane Askeri Tıp Akademisi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı Diyabet Polikliniğine başvuran, 19-64 yaş arası, DM'li olma süresi en az 1 yıl olan, 81(42 kadın, 39 erkek) Tip 2 diyabetli bireyin beslenme alışkanlıkları, beslenme durumu ile plazma folik asit ve B12 düzeyleri arasındaki olası ilişkinin değerlendirilmesi, bu vitaminlerin plazma düzeylerini etkileyen diyet bileşimi ve özelliklerini saptamak amacı ile yapılmıştır. Bireylerin genel ve antropometrik özelliklerini, 24 saat'lik besin tüketim ve fiziksel aktivite kaydını sorgulamak üzere hazırlanan soru kağıtları araştırmacılar tarafından gönüllü katılımcılara yüz yüze uygulanmıştır. Çalışmanın sonucunda diyetle alınan B12 ve folat miktarı ile serum vitamin B12 (pg/ml) ve folik asit (ng/ml) düzeyleri arasında zayıf ve istatiksel olarak önemli olmayan bir ilişki bulunmuştur (p>0.05). Tip2 DM'li olma süresine göre biyokimyasal parametrelerinin ortalamaları değerlendirilmiş, kadınlar ve erkekler için fark bulunmamıştır (p>0.05). Kadın ve erkeklerin biyokimyasal parametrelerinin ortalaması karşılaştırıldığında serum HDL, folik asit ve B12 düzeylerinin kadın bireylerde daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0.05). Beden kütle indeksine bakıldığında, kadın ve erkekler arasında BKI'ye göre dağılımın farklı olup, kadın bireylerde çoğunluğun şişman, erkek bireylerde ise hafif şişman olduğu bulunmuştur (p<0.05). Serum B12 düzeyi ile genel özellikler, antropometrik özellikler, biyokimyasal parametreler ve beslenme durumu arasındaki ilişki değerlendirilmiş kadınlarda enerji (kkal/gün) ve B12 (mcg/gün) alımı ile serum B12 (pg/ml) arasında pozitif bir ilişki olduğu bulunmuştur (p<0.05). Serum Folik asit düzeyi ile genel özellikler, antropometrik özellikler, biyokimyasal parametreler ve beslenme durumu arasındaki ilişki değerlendirilmiş, kadın ve erkeklerde herhangi bir parametre ile ilişkisi bulunmamıştır (p>0.05). Tip 2 diyabette kardiyovasküler komplikasyonların önlenmesinde bireylerin vücut ağırlığı kontrolü, yeterli ve dengeli beslenme konusunda bilinçlendirilmesi önemlidir.Anahtar kelimeler: Folik asit, B12 vitamini, beslenme durumu, Tip2 diyabet, kardiyovasküler hastalıklar

Abstract:
Cardiovascular diseases are the most important reason of morbidity and mortality in type2 diabetes mellitus patients. Elevated plasma level of homocysteine is considered an independent risk factor for cardiovascular diseases moreover folic acid and vitamin B12 have direct roles in homocysteine metabolism. This study was conducted on 81 subjects (39 male, 42 female) aged between 19 and 64 years and having type 2 diabetes for at least 1 year at Gülhane Military Medicine Academy, Endocrinology and Metabolism Department, Diabetes Melitus Outpatient ClinicThe aim of this study was to assess the relationship between nutritional status, and plasma folic acid, vitamin B12 levels in type2 diabetes mellitus patients. The questionnaire designed to assess general characteristics, anthropometric measurements,24 hour food recall and physical activity register was performed face to face to the patients by the investigator. At the end of the study, there was no statistical difference for serum levels of folic acid (ng/ml) and B12 (pg/ml) between groups which classified according to intake of recommended daily intake of folate, B12 (p>0.05). Biochemical parameters mean values according to duration of diabetes were not statistically different between both females and males (p>0.05). In female HDL, serum folic acid and B12 levels was found to be higher than males (p<0.05). The variance of groups into BMI was different for sex (p<0.05), however most of the females were pre-obese, most of the males were overweight (p<0.05). No correlation were found between serum folic acid and demographic characteristics, anthropometric measurements, biochemical parameters and nutrition status both in females and males.(p>0.05). In females, energy intake (kkal/gün) and dietary B12 intake (mcg/gün) were correlated with serum B12 levels (p<0.05).Awareness in weight management and qualified nutirition are important fort he prevention from cardiovascular complications in type 2 diabetes mellitus.Key words: Folic acid, Vitamine B12, nutrition status, Type 2 diabetes mellitus, cardiovascular diseases