Ergenlerde psikolojik iyi oluş ve durumluk kaygı arasındaki ilişkide sakin benliğin düzenleyici rolü
The moderator role of quiet ego in the relationship between psychological well-being and state anxiety among adolescents
Yazar: BETÜL DEMİRDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. RAMİN ALİYEV
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma ergenlerin psikolojik iyi oluş, durumluk kaygı ve sakin benlik düzeyleri arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla yapılmıştır. Korelasyonel bir çalışma olarak tasarlanan bu araştırmanın evreni 2023-2024 eğitim öğretim yılı içerisinde Diyarbakır ilinde yer alan ortaöğretime devam eden  9-12. sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Örneklem ise Anadolu Lisesi, Mesleki Teknik ve Anadolu Lisesi ve Fen Lisesi olmak üzere çeşitli ortaöğretim kurumlarına devam eden toplam 1178 öğrenciden oluşmaktadır. Okullardan öğrenci seçimi ise basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile yapılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu (KBF), EPOCH Ölçeği, Durumluk Kaygı Ölçeği (DKÖ) ve Sakin Benlik Ölçeği (SBÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde sürekli değişkenlerin demografik değişkenlere göre incelenmesi amacıyla bağımsız örneklemler için t-testi, ikiden fazla kategorili değişkenlerin incelenmesi için ise tek yönlü varyans analizi ( One way ANOVA) yapılmıştır. Psikolojik iyi oluş, durumluk kaygı ve sakin benlik arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla ise düzenleyici rol analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre psikolojik iyi oluş; rehberlik servisinin ulaşılabilir olması, herhangi sanat veya spor dalıyla ilgilenme, arkadaş sayısı ve algılanan ebeveyn tutumuna göre anlamlı farklılık göstermektedir. Ergenlerin durumluk kaygı düzeyi; cinsiyet, rehberlik servisinin ulaşılabilir olması, daha önce bir uzmandan psikolojik destek almış olma, herhangi sanat veya spor dalıyla ilgilenme, yaş, arkadaş sayısı ve algılanan ebeveyn tutumuna göre anlamlı farklılık göstermektedir. Ergenlerin  sakin benlik düzeyi; cinsiyet, okul dışında herhangi bir işte çalışma ve algılanan ebeveyn tutumuna göre anlamlı farklılık göstermektedir. Psikolojik iyi oluş, durumluk kaygı ve sakin benlik arasındaki ilişkiler incelendiğinde; durumluk kaygı ile psikolojik iyi oluş arasında orta düzeyde anlamlı negatif; psikolojik iyi oluş ile sakin benlik arasında orta düzeyde anlamlı pozitif ve kaygı ile sakin benlik arasında zayıf düzeyde anlamlı negatif ilişki bulunmuştur. Yapılan düzenleyici rol analizinde sakin benliğin psikolojik iyi oluş ve durumluk kaygı arasındaki ilişkide düzenleyici (moderatör) rolünün olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
This research was conducted to examine the relationships between psychological well-being, state anxiety and quiet ego levels of adolescents. The population of the research, designed as a correlational study, consists of  9-12th graders attending high schools in Diyarbakır in the 2023-2024 academic year. The sample includes 1178 students from various high schools, namely Anatolian High School, Vocational and Technical Anatolian High School and Science High School. Student selection from schools was done using the simple random sampling method. In the study, the data collection tools included a Personal Information Form (PIF), the EPOCH scale, the State Anxiety Scale (SAS) and Quiet Ego Scale (QES). For the data analysis, independent samples t- test was used to examine continuous variables based on the demographic variables and one way analysis of variance (One- Way ANOVA) was conducted to examine the variables with more than two categories.  Moderator role analysis was used to determine the relationships between psychological well-being, state anxiety and quiet ego. According to the research results, psychological well-being shows significant differences based on the accessibility of the guidance service, involvement in any art or sport, the number of friends and perceived parental attitude. The level of state anxiety in adolescents indicates differences based on gender, accessibility of the guidance service, previous psychological support from an expert, involvement in any art or sport, age, the number of friends and perceived parental attitude. The level of quiet ego in adolescents signifies significant differences based on gender, working in any job outside school and perceived parental attitude. When the relationships between psychological well-being, state anxiety and quiet ego are examined, it is concluded that there is a moderately significant negative relationship between state anxiety and psychological well-being. Additionally, there is a moderately significant positive relationship between psychological well-being and quiet ego and a weakly significant negative relationship between anxiety and quiet ego. The conducted moderator role analysis indicates that quiet ego does not play a moderating role in the relationship between psychological well-being and state anxiety.