Zonguldak havzası kömür damarlarından elde edilecek kendiliğinden yanma verilerinin bir uzman sistem programı ile değerlendirilmesi
Evaluation of spontaneus combustion data obtained from Zonguldak hard coal basin seams with an expert system
Yazar: ALAADDİN ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. VEDAT DİDARİ
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
ÖZET Doktora Tezi ZONGULDAK HAVZASI KÖMÜR DAMARLARINDAN ELDE EDİLECEK KENDİLİĞİNDEN YANMA VERİLERİNİN BİR UZMAN SİSTEM PROGRAMI İLE DEĞERLENDİRİLMESİ Alaaddin ÇAKIR Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Maden Mühendisliği Anabilim Dalı Tez Danışmanı: Prof. Dr. Vedat DİDARİ Haziran 2003, 186 sayfa. Bu çalışmada, Giriş bölümünü takip eden 2. Bölümde, kömürün kendiliğinden yanmasını etkileyen faktörler, kendiliğinden yanmanın araştırılmasında kullanılan laboratuvar yöntemleri ve kendiliğinden yanmaya yatkınlığın değerlendirilmesin de yararlanılan risk indeksleri tanıtılarak, Kömürün Kendiliğinden Yanması (KKY 1.0) programına uyarlanan verilerin elde edildiği çalışmalar hakkında bilgiler verilmiştir. Yapay zekanın genel hatları ile tanıtıldığı 3. Bölümde uzman sistemler ayrıntılı olarak ele alınmış ve uzman sistemlerin tarihçesi ve gelişim süreci, uzman sistem kullanımı ile sağlanacak yararlar, uzman sistem tasarımında karşılaşılan kısıtlamalar, uzman sistemin bileşenleri, uzman sistem tasarımında kullanılan diller, araçlar ve kabuklar, uzman sistem geliştirme aşamaları ve uzman sistem kullanımını gerektiren durumlar açıklanarak, madencilik sektöründe^ iü ^^ÖZET (devam ediyor) diğer sektörlerde hizmet veren bazı uzman sistem uygulamaları tanıtılmıştır. Bu çalışmaya konu olan KKY 1.0 programının ele alındığı 4. Bölümde, programm amacı ve programm yazınımda göz önünde tutulan hususlar hakkında bilgiler verilerek, programm yazımında kullanılan Visual Basic programlama dili ile Access veri tabam programlan tanıtılmış, ardından, programm yazımı, derlenmesi, bir başka bilgisayarda çalıştırılmak üzere kurulum dosyalarının hazırlanması, kurulması, çalıştırılması ve kurulu bulunduğu bilgisayardan kaldırılması gibi teknik bilgiler konuya yönelik ekran görüntüleri ile birlikte sunulmuştur. KKY 1.0 programının kullanımının, yine konuya yönelik ekran görüntüleri ile birlikte açıklandığı 5. Bölümde, menülerde yer alan "Veri Tabam İşlemleri" ile "Bul", "Ekle", "Sil", "Güncelle" ve "Sorgula" işlemleri ve bu işlemler esnasında dikkat edilmesi gereken hususlar hakkında ayrıntılı bilgiler verilmiştir. 6. ve son bölümde ise sonuç ve öneriler yer almaktadır. Anahtar Sözcükler : Kömür, Kendiliğinden Yanma, Uzman Sistem Bilim Kodu : 607.01.01 iv

Abstract:
ABSTRACT Ph. D. Thesis EVALUATION OF SPONTANEOUS COMBUSTION DATA OBTAINED FROM ZONGULDAK HARD COAL BASIN SEAMS WITH AN EXPERT SYSTEM Alaaddin ÇAKIR Zonguldak Karaelmas University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Mining Engineering Thesis Advisor: Prof. Dr. Vedat DİDARİ June 2003, 186 pages. In this study; following the 'Introduction" Chapter; the fectors effecting spontaneous combustion of coal, the laboratory methods to investigate the phenomenon, the risk indices used to evaluate the liability of coals to spontaneous combustion and previous work from which the data transferred to the programme Spontaneous Combustion of Coal (SCC 1.0) have been explained. Later, some brief knowledge about Artificial Intelligence is given and expert systems (historical background, benefits, limitations, used programming languages, tools and shells, the steps of developing a programme, the need to use expert programmes) are described in detail while some applications in mining and other sectors have been mentioned. In Chapter 4, the SCC 1.0 programme (aim,ABSTRACT (continued) important aspects, coding, compilation, preparation of the set up files, installing, running and uninstalling from computer) have been introduced together with screen views while some brief explanation about the Visual Basic and Access database programme is given. The guide for the usage of SCC 1.0 programme (Find, Add, Delete, Update and Query) is being explained in Chapter 5. And, finally the results of the study and recommendations are given. Key Words : Coal, Spontaneous Combustion, Expert System Science Code : 607.01.01 VI