Kalp yetersizliği olan hastalarda sosyal desteğin ilaç uyumuna etkisi
The effect of social support on medication adherence in patients with heart failure
Yazar: ESRA KARAGÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURAY ŞAHİN ORAK
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşirelik = Nursing ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kalp yetmezliği = Heart failure ; Sosyal destek = Social support ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance

Özet:
Amaç: Bu çalışma, kalp yetersizliği (KY) olan hastalarda sosyal destek ve ilaca uyum hakkındaki inançlar ile ilaca uyum arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapıldı.
Gereç ve yöntem: Kesitsel, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı nitelikte planlanan çalışma Mayıs-Kasım 2018 tarihleri arasında İstanbuldaki bir eğitim araştırma hastanesinin kardiyoloji servislerinde yürütüldü. Çalışma örneklemini araştırmaya dahil etme kriterlerine uygun 240 hasta ve yakını oluşturdu. Veri toplama araçları olarak Hasta Tanıtıcı Bilgi Formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ), İlaca Uyum Hakkındaki İnançlar Ölçeği (İUHİÖ), İlaca Uyum ve Reçete Yazdırma Ölçeği (İURYÖ) ve Verilen Sosyal Destek Ölçeği (VSDÖ) kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 (Kaysville, Utah, USA) programı kullanıldı.
Bulgular: Hastaların yaş ortalamasının 55,37±10,76 yıl ve %74,6'sının erkek olduğu saptandı. Hastaların puan ortalamalarının ÇBASDÖ için 51,80±17,49; İUHİÖ yarar alt boyutu için 24,32±5,46, engel alt boyutu için 17,46±4,80; İURYÖ için 8,80±2,28 ve VSDÖ için 103,23±18,63 olduğu görüldü. ÇBASDÖ, VSDÖ toplam puan ortalamaları,  İUHİÖ yarar ve engel alt boyut puan ortalamaları ile İURYÖ toplam puan ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı.
Sonuç: KY hastalarında sosyal destek ve ilaca uyum hakkındaki olumlu inançlar arttıkça hastaların ilaç uyumları artmaktadır. Hastaların ilaç uyumunu artırmak için verilen eğitimlerde hastaların yarar algılarının yükseltilmesi, zarar algılarının azaltılmasına yönelik stratejilerin geliştirilmesi önerilmektedir.
Anahtar kelimeler: Hemşirelik, kalp yetersizliği, sosyal destek, tedavi uyumu

Abstract:
Objective: This study was conducted to determine the relationship between medication adherence and beliefs about social support and medication adherence in patients with heart failure (HF). 
Material and methods: The cross-sectional, descriptive and relationship-seeking study was conducted between May and November 2018 at the cardiology department of an educational research hospital in Istanbul. The study sample consisted of 240 patients and their relatives who met the inclusion criteria. Data were collected using the Patient Identification Information Form, Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS), Beliefs about Medication Compliance Scale (BMCS), Adherence to Refills and Medications Scale (ARMS-7), and The Provided Social Support Scale (PSSS). Data were analyzed by NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 (Kaysville, Utah, USA).
Results: The mean age of the patients was 55,37±10,76 years and 74,6% were male. The mean scores of the patients were 51,80±17,49 for MSPSS; benefit and barrier subscale mean scores were found to be 24,32±5,46 and 17,46±4,80 for BMCS; 8,80±2,28 for ARMS-7; 103,23±18,63 for PSSS. Statistically significant relationship was found between the mean scores of MSPSS, PSSS mean scores, BMCS benefit and disability subscale and the mean total score of ARMS-7.
Conclusion: As the positive about social support and beliefs about medication adherence increase in patients with HF, medication adherence of patients increases. In the trainings given to increase the medication adherence of the patients, it is recommended to increase the patients' perceptions of benefit and to develop strategies to reduce their perceptions of harm.
Key words: Nursing, heart failure, social support, medication adherence