Postprandiyal lipemi ile eritrosit membran kolesterol düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of relationship between postprandial lipemia and erythrocyte membrane cholesterol level
Yazar: SEVİL KÖR
Danışman: PROF. DR. ASIM ÖREM
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Eritrosit membranı = Erythrocyte membrane ; Kolesterol = Cholesterol ; Lipidler = Lipids

Özet:
Yağlı bir öğünün ardından lipidlerin sindirimi ve emilimini takip eden metabolik olaylar postprandiyal lipemi terimiyle tanımlanmaktadır. Postprandiyal lipemi, plazma trigliserid konsantrasyonu ile ilişkili olan metabolik bir durumdur. Remnant-benzeri lipoprotein partikülleri, postprandiyal fazda baskın haldedir ve ateroskleroz  gelişiminde  önemli  bir  rol  oynamaktadır. Kolesterol eritrosit membranının önemli bir bileşenidir ve viskozite, geçirgenlik gibi membran fonksiyonlarını düzenlemektedir. Eritrositlerden kaynaklanan serbest kolesterolün aterosklerotik plak oluşumuna katıldığı düşünülmektedir.  Bu çalışmada, sağlıklı kişilerde postprandiyal lipemi ile eritrosit membran kolesterol düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma grubu,  yaşları  18-55  arasında  değişen  39  kadın ve 48 erkek olmak üzere toplam 87 sağlıklı  bireyden  oluşturuldu.  Daha sonra bu bireyler,  açlık  ve  yüksek  yağlı  diyet  (OTTT) sonrası  2. ,  4.  ve 6.  saatlerdeki trigliserid seviyeleri  kullanılarak  hesaplanan  eğri  altındaki alan  (AUC)  değerlerine  göre  üç  gruba  ayrıldı. OTTT cevabı düşük ve yüksek olan gruplar arasında antropometrik, lipid ve eritrosit membran kolesterol (EMK) değerleri karşılaştırıldı. OTTT cevabı yüksek olan grupta, düşük olan gruba göre TK, TG, LDL-K ve EMK anlamlı olarak yüksekken HDL-K anlamlı olarak düşük bulunmuştur. Kadın ve erkek çalışma grupları arasında, EMK değeri bakımından anlamlı bir farklılık gözlenmedi. Ayrıca kadın ve erkek çalışma gruplarının kendi içlerindeki alt grupları arasında da EMK değeri bakımından anlamlı bir farklılık bulunmadı. Diğer taraftan, toplam çalışma grubunda, EMK ile AUC (r=0.33, p=0.002), TG (r=0.26, p=0.016), TK (r=0.30, p=0.005) ve LDL-K (r=0.29, p=0.007) arasında pozitif korelasyon görüldü.
Sonuç olarak, postprandiyal lipemi sadece aterojenik lipid profili ile değil aynı zamanda artan EMK ile de aterosklerotik bir yatkınlık gösteriyor olabilir.

Anahtar Kelimeler: Ateroskleroz, Eritrosit Membranı, Kardiyovasküler Hastalıklar, Kolesterol, Postprandiyal Lipemi

Abstract:
A series of the metabolic events that occur following the digestion and absorption of lipids after a fatty meal has been defined as postprandial lipemia. Postprandial lipemia is a metabolic condition related to an increase in plasma triglycerides. Remnant-like  lipoprotein  particles  are  predominant  in postprandial phase and they play an important role in development of atherosclerosis. Cholesterol is a prominent component of erythrocyte membranes and regulates the membrane functions such as viscosity and permeability. Free cholesterol derived from erythrocytes is thought to participate in the atherosclerotic plaque formation. In the current study, it was aimed to investigate the relationship between postprandial lipemia and erythrocyte membrane cholesterol level in healthy  subjects. Study group included 87 subjects (39 female and 48 male with age range of 18-55 years). Then these individuals were divided into three groups according to the values of area under curve (AUC) calculated by using triglyceride levels at the fasting state and at 2nd, 4th and  6th  hours  after  the  high  fat  diet  (OTTT). Antropometric, lipid and erythrocyte membrane cholesterol (EMK) values were compared between groups with low and high OTTT response. While TK, TG, LDL-K and EMK were significantly higher, HDL-K was significantly lower in high OTTT response group than low OTTT response group. It was not observed any statistically  significant  difference  when  compared  EMC values between women  and  men study groups. Also, in subgroups of women and men study groups among themselves, it was not found difference when compared  EMC values between groups. On the other part, it was seen positive correlation between EMC and AUC (r=0.33, p=0.002), TG (r=0.26, p=0.016), TK (r=0.30, p=0.005), LDL-K (r =0.29, p =0.007) in the total study group.
It  was  concluded  that, postprandial lipemia may show atherosclerotic tendency not only with atherogenic lipid profile but also with increasing EMK.

Key Words: Atherosclerosis, Erythrocyte Membrane, Cardiovascular Diseases, Cholesterol, Postprandial Lipemia