Türk bankacılık sisteminde yabancı sermayenin 1980 sonrasında evrilmesi ve bankacılık sektöründe yarattığı değişim
The role of foreign capital in turkish banking sector after 1980's: Effects to the financial performance of Turkish banking sector
Yazar: AYLİN HACIOĞLU
Danışman: PROF. DR. DÜNDAR MURAT DEMİRÖZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: 1980 sonrası = After 1980 ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankacılık sistemi = Banking system ; Bankalar = Banks ; Finansal serbestleşme = Financial liberalization ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector ; Türk bankacılık sistemi = Turkish banking system ; Uluslararası bankacılık = International banking ; Yabancı bankalar = Foreign banks ; Yabancı sermaye = Foreign capital

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, 1980 sonrası Türk bankacılık sektörüne giriş yapan yabancı sermayeli bankaların incelenerek, bankacılık sektöründe yarattığı etkiyi saptamaktır. İlgili değişimi ölçmek üzere farklı boyuttaki performans ölçütleri-rasyolar kullanılarak işbu inceleme yapılmıştır. Kamu sermayeli ticaret bankaları, özel sermayeli ticaret bankaları ve yabancı sermayeli bankalar çalışma kapsamına alınarak sektör geneli ile karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Çalışmamızda temel karşılaştırma ve gözlem periyodu olarak 2009-2019 arasındaki son 10 yıllık dönem alınmıştır.
Yabancı bankalar, globalleşen finans piyasalarının vazgeçilmez oyuncularından biri haline gelmiştir. Ekonomilerin birçoğunda özellikle de gelişmekte olan ülkelerde, yabancı sermayeli bankaların payı sektörün yarısından fazlasına ulaşmış, kimi ülkelerde de sektörün neredeyse tamamına yakınını kapsar hale gelmiştir. Ülkemizde ise, özellikle son yirmi yıl içerisinde sektöre yabancı sermaye girişleri oldukça artmış, satın alma/devir/birleşme yolu ile ulusal bankalarımızın birçoğu yabancı sermayeli banka satüsüne geçmiştir. Ayrıca son on yıllık dönemde BDDK'dan sıfırdan lisans/izin alınarak kurulan ve faaliyete başlayan yabancı banka sayısında da artış yaşanmıştır. Yıllar içerisinde ilk devirlerden sonra, ikinci kez hatta üçüncü defa el değiştirerek farklı yabancı gruplara devir olan bankalarımız mevcuttur.
Bu çalışmada, yabancı sermayeli uluslararası bankacılık gruplarını ülkemize çeken ana etkenler ve bunların bankacılık sektöründe yarattığı değişim araştırılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Türk Bankacılık Sektörü, Finansal Liberalizasyon, Yabancı Sermayeli Bankalar, Uluslararası Bankacılık Grupları, Satınalma, Devir ve Birleşmeler, İstatistiksel Analiz, Finansal Performans, Rasyolar, Göstergeler

Abstract:
The aim of this study is to search the effects of foreign capital inflow into Turkish banking sector after 1980s. A variety of performance measurements have been examined during this study. State-owned commercial banks, privately-owned commercial banks and the banks owned by foreign capital have been taken in the scope of this study and the selected ratios/indicators of the relevant banks have been compared with the sector averages. The observations and comparisons have been made mainly on a period of last ten years, between 2009-2019.
Foreign capital banks have become the essential actors of the global financial markets. Especially, in the economies of developing countries, the share of foreign capital banks has reached more than half of the banking sector, even in some countries it has reached almost the whole sector. In our country especially in the last two decades, the foreign capital inflow has increased sharply and the ownership status of most of our national private banks has changed by mergers and acquisitions. In addition to that, there is also an increase in the number of new foreign banks which were established and started to operate via getting license from Banking Regulation and Supervision Agency (BRSA) for the last ten years. In the sector, there are also some banks whose foreign owner changed for the second time or even for the third time within years.
In this study, the main reasons that attract international banking groups into our country and the effects of the foreign capital inflows into our banking sector have been examined.

Key Words: Turkish Banking Sector, Financial Liberalization, Foreign Capital Banks, International Banking Groups, Acquisitions, Mergers, Statistical Analysis, Financial Performance, Bank Ratios, Bank Indicators