İnsansız Hava Araçları'nın lojistik sektöründe kullanılmasına ilişkin profesyonel algılamaları: Bazı meslek grupları ve drone pilotları üzerinde bir araştırma
Professional perceptions of using Unmanned Aerial Vehicles (UAV) in logistics sector: A research on some vocational groups and drone pilots
Yazar: TALHA BURAK ÇALIŞKAN
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN ERTURGUT
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; Ulaşım = Transportation
Dizin: Drone = Drone ; Hava yolu taşımacılığı = Airline transport ; Kargo taşımacılığı = Cargo transportation ; Lojistik = Logistics ; Lojistik sektörü = Logistic sector ; Pilotlar = Pilots ; İnsansız hava aracı = Unmanned aerial vehicle

Özet:
Günümüzde lojistik faaliyetlerin teknolojiye uyum düzeyi işletmeler için rekabete tesir
eden önemli bir parametre haline gelmiştir. Yeni milenyumun başından itibaren gelişme ivmesi
artan taşıma araç ve vasıtaları hem taşımacılık hem de uluslararası ticaret açısından adeta
devrim niteliğinde gelişmelerin eşiğinde olduğunu göstermektedir. Bu gelişimin önemli yapı
taşlarından birisi hava taşımacılığı olmuştur. Yine son yıllarda hava taşımacılığının gelişme
alanı en fazla olan boyutlarından birini de insansız hava araçları teknolojileri oluşturmaktadır.
Bu bağlamda İnsansız Hava Araçları'na (Drone'lara) ilgi sivil amaçlarla kullanımı düşük
maliyet ve teknolojik gelişme nedeniyle her geçen gün daha da artmaktadır, bundan daha
önemlisi İHA'ların profesyonel lojistik faaliyetlerde kullanımı birçok ulusal ve uluslararası
organizasyonun Ar-Ge planlamalarında daha fazla yer almaktadır.
21. yüzyılın Drone Çağı ile adlandırıldığı bir zamanda, İnsansız Hava Araçları (İHA)
üzerine yapılan çalışmalar, havacılık sektörünün son 20 yılda gündeme damgasını vuran,
dikkatleri üzerine çeken çalışmalar olarak değerlendirilmektedir. Geçmişten günümüze bu
alanda yapılan çalışmalar, teknolojik gelişime bağlı olarak hızlı bir ivme ile artış göstermiştir.
Ülkemizde ise, özellikle savunma sektöründe İHA faaliyetleri adeta parlayan bir yıldız
görüntüsü vermekle birlikte, sivil ticari kullanım düzeyine ilişkin uygulamalar oldukça
sınırlıdır. Akademik bağlamda değerlendirildiğinde ise bu konuda yazılı literatürde kayda değer
bir boşluk olduğu anlaşılmaktadır.
Bu çalışmada; bir taşımacılık modu olarak hava taşımacılığı içerisinde İHA'ların lojistik
maksada dönük olarak kullanılabilirliği konusu, profesyonel algılamaları bağlamında
değerlendirilmiştir. Araştırmada ayrıca İnsansız Hava Aracı Kullanımı Lojistik Faaliyet
arasında bir ilişki olup olmadığı sorusuna cevap aranmıştır. Bu amaçlara dayalı olarak öncelikle
birinci ve ikinci bölümde derinlemesine bir literatür taraması yapılmış, müteakiben girişilen
alan araştırması için Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) onaylı lisansa sahip İHA0 ve
İHA1 pilotları evren olarak alınmıştır. Toplam 301 İHA pilotuna uygulanan anket sonuçları
istatistik analizlerle değerlendirilmiş, bulgular sıralanmış ve sınıflandırılmıştır. Araştırma
sonuçlarına göre İnsansız Hava Araçları'nın Lojistik sektöründe kullanılmasına yönelik Drone
pilotlarının profesyonel algılamalarında demografik değişkenlere göre bir farklılığa neden
olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca İnsansız Hava Araçları ile lojistik faaliyet arasındaki pozitif
yönlü ilişki olduğu saptanmıştır. Bu tez çalışmasının İHA'ların Lojistik sektöründe
kullanılmasına ilişkin ilk çalışmalardan biri olması yönüyle önem taşıdığı, sonuçlarının hem konuya ilgi duyan akademisyenlere hem de alandaki uygulayıcılara katkı sağlayacağı
değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler: İnsansız Hava Araçları, Lojistik, Hava Kargo, Drone

Abstract:
Today, the level of technology compliance with logistics activities has become an
important parameter that affects competition for businesses. Transport vehicles and vehicles
whose growth momentum has increased since the beginning of the new millennium show that
this is a period on the verge of revolutionary developments in terms of both transportation and
international trade. One of the important building blocks of this development has been air
transportation. Again, unmanned aerial vehicles technologies constitute one of the most
important aspects of air transportation in recent years. In this context, the interest in Unmanned
Aerial Vehicles (Drones) has been increasing due to low cost and technological development.
More importantly, the use of UAVs in professional logistics activities has been rising in the
R&D planning of many national and international organizations.
As the 21st century is identified with the Drone Age, the studies on Unmanned Aerial
Vehicles (UAVs) are considered as studies that have made their mark on the agenda of the
aviation industry in the last 20 years. Studies carried out in this field from past to present have
increased rapidly due to the technological developments. In our country, although UAV
activities seem to be a shining star, especially in the defense sector, applications regarding the
level of civil commercial use are quite limited. When evaluated in an academic context, it is
understood that there is a significant gap in the written literature on this subject.
In this study, as a mode of transportation, the usability of UAVs for logistics purposes
in air transportation has been evaluated in the context of their professional perceptions. The
research also sought an answer to the question of whether there is a relationship between
Unmanned Aerial Vehicle Use and Logistics Activity. Based on these objectives, an in-depth
literature review was made in the first and second part of the research. Subsequently, UAV0
and UAV1 pilots licensed by the General Directorate of Civil Aviation (DGCA) were taken as
the universe for the field study. The survey results applied to a total of 301 UAV pilots were
evaluated with statistical analysis. The findings were sorted and classified. According to the
results of the research, it was determined that the professional perceptions of Drone pilots for
the use of Unmanned Aerial Vehicles in Logistics sector caused a difference according to
demographic variables. In addition, it has been determined that there is a positive relationship
between Unmanned Aerial Vehicles and logistics activity. It is considered that this study is important as it is one of the first studies regarding the use of UAVs in the logistics sector.
Moreover, its results will contribute to both academics interested in the subject and practitioners
in the field.

Keywords: Unmanned Aerial Vehicles, Logistics, Air Cargo, Drone