Okul öncesi öğretmenlerinin stres durumlarının sınıf iklimine etkisi
Effects of preschool teacher's stesss on the classroom climate
Yazar: IŞIL BETÜL KOLAŞINLI
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL SÖNMEZ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Okul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Temel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Stres = Stress ; Sınıf iklimi = Classroom climate ; Sınıf iklimi = Classroom climate ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışma, Çocukla Çalışanlarda İş Stresi Envanteri ve Sınıf Sistemleri Gözlem Ölçeği'nin uyarlama çalışmasını yapmayı ve okul öncesi eğitimin niteliğini belirleyen stres ve sınıf iklimi gibi unsurları derinlemesine incelemeyi hedeflemektedir. Araştırmanın evrenini, İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı bulunan 74 bağımsız anaokulunda görev yapan 629 öğretmen ve onların sınıfları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise bu anaokulları arasından amaçlı örnekleme yöntemi ile belirlenen 27 anaokulunun 300 öğretmeni ve 300 sınıfı oluşturmuştur. Çalışma korelasyonel araştırma türlerinden keşfedici korelasyonel desen kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, öğretmenlerin stres durumlarını belirlemek amacıyla Çocukla Çalışanlarda İş Stresi Envanteri, sınıf iklimi belirlemek amacıyla ise Sınıf Sistemleri Gözlem Ölçeği kullanılmıştır. Öğretmenlerin demografik bilgilerine ise Öğretmen Demografik Bilgi Formu ile ulaşılmıştır. Ölçeklerin yapı geçerliliğini belirlemek amacıyla Keşfedici Faktör Analizi (Exploratory Factor Analysis) ve Temel Bileşenler Analizi (Principal Component Analysis) uygulanmıştır. Güvenirlik katsayıları ise Cronbach Alfa katsayısı ile hesaplanmıştır.. Demografik veriler ile öğretmenlerin stres durumları ve sınıf iklimi arasındaki ilişki tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile saptanmıştır. Öğretmenlerin stres durumu ve sınıf iklimi arasındaki ilişki ve çalışmanın alt problemleri ise korelasyon analizi ve t testi ile belirlenmiştir. Analiz sonuçlarına göre Çocukla Çalışanlarda İş Stresi Envanteri ile Sınıf Sistemleri Gözlem Ölçeği'nin Türk örneklem yapısı için geçerli ve güvenilir olduğu saptanmıştır. Araştırmaya göre öğretmen stresi ile sınıf iklimi arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Öğretmenlerin stres durumlarının özellikle demokratik sınıf ortamını etkilediği, sınıf ikliminin esneklik boyutu üzerinde olumsuz etkilere yol açtığı bulunmuştur.

Abstract:
This research aims to create an adaptation study of Child Care Job Stress  Inventory and Classroom Systems Observation Scale and to investigate in-depth the elements such as stress and classroom climate that determine the qualification of the early childhood education. The population of the research consists of 629 teachers and their classes in 74 independent preschools affiliated to İzmir Provincial Directorate of National Education. The sample of the research composes 300 teachers and 300 classes of 27 preschools selected through purposive sampling method among these preschools. The research is carried out by using exploratory correlational design, one of the correlational research methods. In the research, Child Care Job Stress  Inventory is used to determine teachers' stress conditions, and Classroom Systems Observation Scale is used to determine classroom climate. The demographic information of the teachers is procured through the Teacher Demographic Information Form Exploratory Factor Analysis and Principal Component Analysis are used to determine the construct validity of the scale. Reliability coefficients are calculated by Cronbach's alpha coefficient. The relation between demographic data and teachers' stress condition and classroom climate is detected through one-way analysis of variance (ANOVA). The relationship between teachers' stress and classroom climate and the sub-problems of the research are determined by correlation analysis and t-test. According to the results of the analysis, it was found that the Teacher Stress   Inventory and Classroom Systems Observation Scale are valid and reliable for the Turkish sample structure. According to the research, a significant relationship is detected between teacher stress and classroom climate. It was found that the stress conditions of the teachers affected especially the democratic classroom environment and had negative effects on the flexibility dimension of the classroom climate.