Kamu sağlık kurumlarında hizmet ihaleleri: Sağlık Bakanlığı Ankara ili örneği
Kamu sağlik kurumlarinda hizmet i̇haleleri: Sağlik Bakanliği Ankara i̇li örneği
Yazar: HAKAN ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. ÇAĞDAŞ ERKAN AKYÜREK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Sağlık Bakanlığı = Ministry of Health ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research ; Sağlık hizmetleri maliyeti = Health care costs ; Sağlık işletmeleri = Health care organizations ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Sağlık yönetimi = Health management ; Özelleştirme = Privatization ; İhale = Tender ; İhale Kanunu = Tender Law ; İhale modelleri = Bidding models

Özet:
Kamu hastanelerinde hizmet satın alınması ile ilgili olan bu araştırmanın amacı; Ankara metropol alanındaki seçilmiş kamu hastanelerinde hizmet satın alınmasının uygulanma nedenlerini tespit etmek, hizmet alımlarının uygulanma alanlarının neler olduğunu belirlemek, hizmet alımlarından yararlanma kararlarını etkileyen faktörleri belirlemek, hizmet alımlarından yararlanma uygulamalarının etkilerini ve sonuçlarını belirlemek, hizmet alımlarından yararlanma uygulamalarının risklerini belirlemek, hizmet alımlarından yararlanma uygulamalarını tercih etmeme ya da gerçekleştirememe nedenlerini tespit etmektir. Araştırmanın evrenini hastane yöneticileri, satın alma personeli, hizmet işleri kontrol teşkilatları ve muayene kabul komisyonu üyeleri oluşturmaktadır. Evrenin tamamına ulaşılmaya çalışılması nedeniyle örneklem çekilmemiştir. Araştırma, Ankara metropol alanındaki kamu sağlık kurumlarında çalışmakta olan yönetici ve personel üzerinde yapılmış olup veri toplama yöntemi olarak anket kullanılmıştır. Ankara metropol alanındaki kamu sağlık kurumları yöneticileri ile satın alma personelinin sorunları bu araştırmanın problem cümlesini oluşturmaktadır. Yüz yüze anket yoluyla katılımcılara uygulanan anketlerin araştırma evrenine oranı % 53'dür. 

           Katılımcılar tarafından sırasıyla en çok vurgulanan tercih nedenleri hizmet kalitesini artırmak, hasta memnuniyetini artırmak, daha verimli hizmet üretmek, maliyetleri düşürerek, tasarruf sağlamak, teknolojik yeniliklere ulaşmak ve etkili bir kontrol ve denetim sistemi kurmak olmuştur. Katılımcılarının hizmet ihalesi kararı alırken etkilendikleri faktörler hükümet organlarının (bakanlık vb.) teşviki ve bu yöndeki yasal düzenlemeler olduğunu ifade etmişlerdir, Bunun dışında diğer hastanelerin uygulamaları hakkında alınan olumlu duyumlar, tedarikçilerin daha iyi teknolojik altyapıya sahip olması ve tedarikçilere bağlı personelin kurum personeline kıyasla daha maliyet etkili çalışması olduğunu ifade etmişlerdir. Katılımcıların en çok vurguladığı etki veya sonuç hizmet ihalesinin hizmet kalitesini arttırıcı etkisidir. Katılımcılar ayrıca hizmet ihalesi sayesinde finansal tasarruf sağlandığını, verimli hizmet gereksinimlerinin karşılandığını ve hasta memnuniyetini artırıcı bir etkisi olduğunu gözlemlediklerini belirtmişlerdir. Katılımcıların hizmet ihalesi uygulamalarına yönelik katılımcıların belirlediği en önemli risk seçilen tedarikçinin finansal istikrarsızlığıdır. Tedarikçiden kaynakları sebeplerden ötürü hastane imajının zedelenmesi, tedarikçinin sunduğu ürün ya da hizmetin kurumun isteklerini karşılayamaması ve istenen mal veya hizmetin tedarikçi tarafından zamanında teslim edilememesi katılımcıların en çok belirttiği risklerdir. Katılımcıların hizmet ihalesi uygulamalarını tercih etmeme ya da gerçekleştirmeme nedeni olarak en çok kurum bünyesinde bu hizmeti verecek nitelik ve nicelikte personelin olması vurgulanmıştır. Bunu sırasıyla ihale yapmak için yasal sürenin dolmaması ve ihalelere talip olacak nitelik ve nicelikte firmanın olmaması takip etmektedir. Ankara metropol alanındaki Sağlık Bakanlığı'na bağlı sağlık kurumlarının araştırmaya konu olan zaman dilimi içerisinde en fazla harcama yaptıkları hizmet ihalesi alanları güvenlik, yemek, temizlik, bilgi işlem, tıbbi atıklar, laboratuvar, danışma ve hasta yönlendirme hizmetleri, teknik bakım onarım, radyoloji görüntüleme ve sterilizasyon hizmetleridir. Araştırma sonucuna göre yapılabilecek öneriler: Hİ'nin sınırları iyi çizilmeli, amaç ve hedefleri doğru ve anlaşılır şekilde belirtilmeli, kurumun ihtiyaçlarına uygun olarak misyon ve vizyonuna katkıda bulunmalıdır. İş alanının teslimi ve geçiş süreci belirli bir plan dahilinde yapılmalı, sadece bileşenler değil personel çalışma programı da belirginleştirilmelidir. Sözleşme kapsamına giren ve kapsam dışı olan konuların sözleşme de şüpheye mahal vermeyecek şekilde ifade edilmesi idareyi ve yükleniciyi sıkıntıya sokmayacaktır. İş alanının teslimi ve geçiş süreci belirli bir plan dahilinde yapılmalı, sadece bileşenler değil personel çalışma programı da belirginleştirilmelidir. İşin uygulanması sürecinde yükleniciyle idare arasında çıkabilecek sorunların adli makamlara başvurulmadan iki taraf arasında çözülmesi hem işin yürütülmesi, hem de doğabilecek ilave masrafların engellenmesi açısından önem arz etmektedir. İşin uygulanmaya başlamasından sonra bilgi sistemi kurulması idare ve yüklenici arasında bilgi paylaşımı açısından faydalı olacaktır.

Abstract:
This study which is about the Contracting Out (CO) activities in public hospitals have the purposes to identify the reasons of implementing CO at public hospitals, identify CO areas, determine the factors affecting CO decisin making process, identify the effects and consequences of CO activities, the risks of CO, the reasons of not preferring or not implementing CO at Ankara metropolitan area public hospitals by executing a questionnaire on hospital managers, purchasing department personel and the personel responsible for service operations controlling organizations. The study will be carried out with the employees of Ankara metropolitan area public hospitals who participates voluntarily by a questionnaire. The data collecting tool was composed of the main parts. The first part aims to determine the demographic and descriptive data of participants and the second part includes questions about CO procedures at public hospitals. Thus, the problems of hospital managers and service operations controlling personel composes the problem statament of the research. The percentage of the questionnaires administered by face-to-face survey to the research universe is %53. 
           The most frequently cited reasons for preference by the participants were to increase the quality of service, to increase patient satisfaction, to produce more efficient services, to reduce costs, to save money, to reach technological innovations and to establish an effective control and audit system. Factors influencing the participants' decision to make a service auction are that government agencies (ministries, etc.) are involved in the promotion and legal regulations in this area. Apart from this, the positive feelings about the practices of other hospitals are that the suppliers have better technological infrastructure and that the personnel depending on the suppliers work more cost effectively than the institution staff. The impact or outcome most emphasized by the participants is the increasing effect of the service contract on service quality. Participants also noted that financial auction was achieved through service auction, meeting efficient service requirements and increasing patient satisfaction. Participants' most important risk identified by participants for service auction practices is the financial instability of the chosen supplier. The supplier is the risk most often attributable to the injury of the hospital image due to reasons for the supplier, the failure of the supplier's product or service to meet the requirements of the institution, and the inability of the supplier to deliver the desired goods or services on time. It is emphasized that the participants have the quality and quantity of personnel to provide this service mostly within the institution as the reason for not choosing or not to implement the service auction applications. This is followed by the lack of legal fees for the tender and the lack of quality and quantity of firms to bid for tenders. Service areas of the Ministry of Health of the province of Ankara in which the Ministry of Health spends most of the time within the time period covered by the survey are security, food, cleaning, information processing, medical wastes, laboratory, consultation and patient referral services, technical maintenance repairs, radiology imaging sterilization services. Suggestions for research: The boundaries of the service contract must be well drawn, its aims and objectives should be clearly and clearly defined, and contribute to the mission and vision in accordance with the institution's needs, The delivery and transition process of the business area should be done within a certain plan, not only the components but also the staff work program should be clarified. The expression of the contractual and non-contractual aspects of the contract in such a way as not to make the contract suspicious will not cause difficulties for the administration and the contractor. The delivery and transition process of the business area should be done within a certain plan, not only the components but also the staff work program should be clarified. Solving the problems that may arise between the contractor and the administration during the implementation of the work between the two parties without consulting the judicial authorities is important both for the execution of the work and for the prevention of the additional costs that may be incurred. Establishing an information system after the work has begun to be implemented will be useful in terms of sharing information between the contracting entity and the contractor.