Olumlu gençlik gelişimi yaklaşımı: Türkiye'ye özgü bir model
Positive youth development approach: A model specific to Türkiye
Yazar: ÖMER ATAÇ
Danışman: DR. MÜFİDE ÇOTUK ; DOÇ. DR. AYFER DOST GÖZKAN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Yönetim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Spor Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Amaç: Bu çalışma, gençlik gelişimi alanında çalışan kişilerin görüşlerinden yola çıkarak Türkiye bağlamına özgü Olumlu Gençlik Gelişimi (OGG) modeli önermeyi amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada, gençlik gelişimi alanında çalışan kişilerin Türkiye bağlamına özgü OGG modelinin göstergeleri konusunda görüşlerini toplamak ve fikir birliğini sağlamak amacıyla Delphi yöntemi kullanılmıştır. Delphi yöntemi çerçevesinde iki aşamalı bir süreç izlenmiştir. İlk aşamada, 715 kişiden oluşan bir panel oluşturulmuş ve panelistlere açık uçlu bir soru yöneltilmiştir. Elde edilen yanıtlar, nitel analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiş ve temalar halinde gruplandırılarak ikinci aşama için yapılandırılmış 5'li Likert tipi bir anket oluşturulmuştur. İkinci aşamada, aynı panele bu yapılandırılmış Likert tipi anket gönderilmiş ve panelistlerden her bir maddeyi değerlendirmeleri istenmiştir. Bu aşamada 334 panelist anketi yanıtlamış ve elde edilen veriler nicel analiz yöntemi ile analiz edilerek bu maddeler üzerindeki fikir birliği incelenmiştir.
Bulgular: İlk Delphi aşamasında, katılımcıların yanıtları (3.724 anlamlı kelime, kelime öbeği veya cümle) açık uçlu bir soru içeren çevirim içi bir anket ile toplandı. İkinci Delphi aşamasında ise toplanan veriler üzerinden oluşturulan 17 gösterge/öznitelik, 5'li Likert tipi bir ölçeğe dönüştürülerek katılımcıların onayına sunuldu. İkinci aşamada, katılımcılar tarafından 17 göstergenin/özniteliğin tümü üzerinde fikir birliğine varıldı (5 özellik için %80'in üzerinde ve 12 özellik için %90'ın üzerinde uzlaşma sağlandı). Katılımcıların %56,2'si ahlâkı, %40,4'ü öğrenme isteğini, %30,8'i sorumluluğu ve %30,2'si ise dürüstlüğü en önemli göstergeler olarak seçti. Önerilen yeni modeldeki 17 göstergeden ikisi (saygı ve farkındalık/bilinç) hariç tümünün, alan yazındaki mevcut modellerden en az birinin göstergesiyle örtüştüğü görüldü.
Sonuç: Bulgular, Türkiye'de OGG'nin göstergeleri/öznitelikleri belirlenirken gençlerin içinde yaşadıkları bağlamların (özellikle kültürün) dikkate alınması gerektiğini göstermiştir. Ayrıca bulgular, farklı bağlamlarda geliştirilen modellerden yalnızca birini doğrudan başka bağlamlardaki gençlere uyarlamaya çalışmanın, kendi bağlamlarında önemli görülen ve ihtiyaç duyulan bazı göstergelerin gözden kaçmasına neden olabileceğini düşündürmektedir.
Anahtar Kelimeler: Olumlu gençlik gelişimi, Türkiye'ye özgü bir model, göstergeler, Delphi metodu, bağlam

Abstract:
Objective: This study aims to propose a Positive Youth Development (PYD) model specific to the Turkish context based on the opinions of people working in the field of youth development.
Materials and Methods: In this study, the Delphi method was utilized to gather opinions from personals working in the field of youth development regarding the indicators of the PYD model specific to the Turkish context and to establish a consensus. The Delphi method was implemented through a two-phase process. In the first phase, a panel of 715 individuals was assembled, and an open-ended question was posed to the panelists. The responses were analyzed using qualitative methods, categorized into themes, and a structured 5-point Likert-type questionnaire was developed for the second phase. In the second phase, this structured Likert-type questionnaire was distributed to the same panel, and panelists were asked to evaluate each item. At this stage, 334 panelists completed the questionnaire, and the data obtained were analyzed using quantitative methods to examine the consensus on the items.
Results: In the first Delphi phase, we collected the participants' responses (3,724 meaningful words, phrases, or sentences) with an open-ended question. In the second Delphi phase, we presented the 17 indicators/attributes we created from the data to the participants for approval using a 5-point Likert scale. In the second phase, participants reached consensus on all 17 indicators/attributes (over 80% for 5 characteristics and over 90% for 12 characteristics). 56.2% of the participants chose morality, 40.4% the desire to learn, 30.8% responsibility, and 30.2% honesty as the most important indicators. All but two of the 17 indicators in the model (respect and awareness/consciousness) overlapped with an indicator in at least one of the current models in the literature.
Conclusion: The findings showed that the contexts in which young people live (especially culture) should be taken into account when determining developmental indicators/attributes for PYD in Türkiye. In addition, the findings suggest that trying to adapt only one of the models developed in different contexts directly to young people in other contexts may lead to overlooking other indicators that are considered important and necessary in their own contexts.
Keywords: Positive youth development, a model specific to Türkiye, indicators, Delphi method, context