Ortognatik cerrahi geçiren iskeletsel sınıf II ve sınıf III hastaların temporomandibular eklem sert doku değişikliklerinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of temporomandibular joint hard tissue changes in skeletal class II and class III patients after orthognatic surgery by cone beam computed tomography
Yazar: BEYZA YALVAÇ PINARBAŞI
Danışman: DOÇ. DR. MERYEM ETÖZ
Erciyes Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Çalışmanın birincil amacı ortognatik cerrahinin iskeletsel Sınıf II ve Sınıf III maloklüzyonlu bireylerin temporomandibular eklem sert dokuları üzerindeki etkileri değerlendirilmesidir. Çalışmanın ikincil amacı ise Sınıf II ve Sınıf III maloklüzyonlu bireylerin temporomandibular eklem sert dokularındaki morfolojik farklılıkların değerlendirilmesidir.
Bu çalışmaya Ocak 2015 ve Kasım 2023 yılları arasında Erciyes Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'nde ortognatik cerrahi uygulanan 74 hastanın Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi'nde çekilen preoperatif ve en az 6 ay sonra alınmış postoperatif konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntüleri dahil edilmiştir. Bireylerin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntüleri NNT programı üzerinden değerlendirildi. Bireylerin ANB açısı ve horizontal kondil açısı ölçülerek ve kondilde gözlenen dejeneratif değişiklikler incelenerek kaydedildi. Ayrıca bireylerin kondil hacimleri Simplant yazılımı üzerinden ölçüldü ve kaydedildi. İstatistiksel analiz TURCOSA istatistiksel bulut yazılımında gerçekleştirildi.
Bu çalışmanın sonuçlarına göre, Sınıf II bireylerin kondil hacminin Sınıf III bireylerin kondil hacmine kıyasla anlamlı ölçüde düşük olduğunu gözlendi. Horizontal kondil açısının preoperatif ve postoperatif dönemde Sınıf II bireylerde Sınıf III bireylere göre anlamlı ölçüde yüksek olduğu gözlendi. Ayrıca postoperatif dönemde Sınıf II bireylerin horizontal kondil açısında önemli bir değişiklik olmazken Sınıf III bireylerin horizontal kondil açısının artış gösterdiği gözlendi.
Çalışmada preoperatif dönemde sağ superior eklem boşluğu ve posterior eklem boşluğu mesafesi ve sol posterior eklem boşluğu mesafesi Sınıf II bireylerde Sınıf III bireylere kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olarak bulunurken anterior eklem boşluğu mesafesinde sınıflar arası bir farklılık gözlenmedi.
Tüm bireylerin ortognatik cerrahi öncesi ve sonrası dönemde horizontal kondil açısı ile kondil hacmi arasında negatif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon
vi
gözlenirken kondil hacmi ve eklem boşluğu mesafeleri arasında herhangi bir korelasyon gözlenmedi.
Preoperatif dönemde dejeneratif değişiklik görülme sıklığı sırasıyla; düzleşme, osteofit, skleroz, subkortikal kist, kondiler rezorpsiyon, artiküler serbest cisimler ve erozyon olarak bulunmuştur. Postoperatif dönemde ise dejeneratif değişiklik gözlenme sıklığı düzleşme, osteofit, skleroz, kondiler rezorpsiyon, subkortikal kist, artiküler serbest cisimler ve erozyon olarak bulunmuştur. Postoperatif dönemde Sınıf II bireylerde Sınıf III bireylere göre her iki yönde skleroz, osteofit formasyonu ve sol yönde kondiler rezorpsiyon istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha sık gözlenmiştir.
Sonuç olarak bulgularımız ortognatik cerrahinin temporomandibular eklem üzerinde her iki maloklüzyon türünde de değişiklik meydana getirdiğini, ayrıca Sınıf II maloklüzyonlu bireylerin Sınıf III maloklüzyonlu bireylere göre temporomandibular eklem sert dokularının ortognatik cerrahiden daha çok etkilendiğini göstermektedir.

Abstract:
The primary purpose of the study is to evaluate the effects of orthognathic surgery on the temporomandibular joint hard tissues of individuals with skeletal Class II and Class III malocclusion. The secondary aim of the study is to evaluate the morphological differences in the temporomandibular joint hard tissues of individuals with Class II and Class III malocclusion.
This study includes CBCT images of 74 patients who underwent orthognathic surgery at Erciyes University Faculty of Dentistry between January 2015 and November 2023, obtained at least six months after surgery at the Oral and Maxillofacial Radiology Department. CBCT images of the individuals were evaluated with NNT program. The ANB angle and horizontal condylar angle of the individuals were measured and the degenerative changes observed in the condyle were examined and recorded. Additionally, individuals' condylar volumes were measured with Simplant software and were recorded. Statistical analysis was performed in TURCOSA statistical cloud software. According to the results of this study, it was observed that the condylar volume of Class II individuals was significantly lower condylar volume compared to of Class III individuals. It was observed that the horizontal condylar angle was significantly higher in Class II individuals than in Class III individuals in the preoperative and postoperative periods. In addition, it was observed that while there was no significant change in the horizontal condylar angle of Class II individuals in the postoperative period, the horizontal condylar angle of Class III individuals increased. In the study, right superior joint space and posterior joint space distance and left posterior joint space distance in the preoperative period were found to be statistically significantly higher in Class II individuals compared to Class III individuals, while no difference between classes in anterior joint space distance was observed. While a negative and statistically significant correlation was observed between horizontal condylar angle and condylar volume in all individuals before and after orthognatic surgery, no correlation was observed between condylar volume and joint
viii
space distances. The frequency of degenerative changes in the preoperative period is as follows: Flattening, osteophytes, sclerosis, subcortical cysts, condylar resorption, articular loose bodies and erosion. In the postoperative period, the frequency of degenerative changes was found to be flattening, osteophytes, sclerosis, condylar resorption, subcortical cysts, articular loose bodies and erosion. In the postoperative period, sclerosis and osteophyte formation in both directions and condylar resorption in the left direction were observed statistically significantly more frequently in Class II individuals than in Class III individuals. In conclusion, our results show that orthognathic surgery causes changes in both types of malocclusion on the temporomandibular joint, and that the hard tissues of temporomandibular joint are more affected by orthognathic surgery in individuals