Koroner arter bypass greft cerrahisi geçiren hastalarda roy uyum modeline göre yapılandırılmış eğitim programının etkinliği
Effectiveness of the training program structured according to the roy adaptation model in patients undergoing coronary artery bypass graft surgery
Yazar: BERRAK BALANUYE FULSER
Danışman: PROF. DR. HÜLYA BULUT
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma, koroner arter bypass greft cerrahisi geçiren hastalarda Roy Uyum Modeline göre yapılandırılmış eğitim programının etkinliğini değerlendirmek amacıyla yarı deneysel olarak gerçekleştirilmiştir.Araştırma Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi'nde Eylül 2022-Aralık 2023 tarihleri arasında koroner arter bypass greft ameliyatı olan 52 hasta ile (26 kontrol ve 26 müdahale)yapılmıştır. Hasta Tanılama Formu, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği, Baş etme ve Uyum Süreci Ölçeği ve Roy Uyum Alanlarına Göre Taburculuk Sonrası Yaşanan Sorunlara İlişkin Form kullanılmıştır.Veri toplama araçları her iki gruptaki hastalara ameliyat öncesi servise ilk yattıklarında ve taburcu olduktan sonra 2. ve 6. haftalarında kontrole geldiklerinde toplam üç kez uygulanmıştır. Müdahale grubuna veri toplama araçları ile beraber Roy Uyum Modeline Göre Yapılandırılmış Eğitim programı uygulanırken, kontrol grubuna ise sadece mevcut klinik bilgilendirme yapılmıştır. Çalışmanın bulgularında BUSÖ ölçeği alt boyutlarından sistematize etme süreci müdahale  ve kontrol grupları arasında ameliyat öncesi istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmaktadır (p<0,005).Kontrol grubunda taburculuk sonrası 6.haftada SF-36 sosyal fonksiyon alt boyut puanı bakımından farklılık bulunmaktadır (p<0,05). Taburculuk sonrası yaşanan sorunlara bakıldığında kontrol grubunda ateş, ameliyat yerinde akıntı ve kızarıklık, nefes darlığı, merdiven çıkarken zorlanma ve ağrı durumlarının zamanla istatistiksel olarak anlamlı derecede azaldığı görülmekte iken müdahale grubunda ise yeterli ve dengeli beslenmenin (%80.8) arttığı ve ağrının azaldığı görülmektedir (p<0,05). Müdahale grubunda da anksiyete oranının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azaldığı görülmektedir. Sonuç olarak, KABG cerrahisi geçiren hastalara Roy Uyum Modeline göre verilen eğitimin hastaların başetme ve uyumunda etkili olmadığı ancak yaşam kalitesi alt boyutlarında etkili olduğu bulunmuştur.

Abstract:
This study was conducted quasi-experimentally to evaluate the effectiveness of the training program structured according to the Roy Adaptation Model in patients undergoing coronary artery bypass graft surgery. The research was conducted with 52 patients (26) who underwent coronary artery bypass graft surgery at Başkent University Ankara Hospital between September 2022 and December 2023. control and 26 interventions) were performed. Patient Diagnosis Form, SF-36 Quality of Life Scale, Coping and Adaptation Process Scale, and the Form for Problems Experienced After Discharge According to Roy Adaptation Domains were used. Data collection tools were used for the patients in both groups when they were first admitted to the ward before surgery and at the 2nd and 6th months after discharge. It was applied three times in total when they came for control in the following weeks. While the Structured Training Program According to the Roy Adaptation Model was applied to the intervention group along with data collection tools, only the current clinical information was provided to the control group. In the findings of the study, there is a statistically significant difference between the intervention and control groups in the systematization process of the BUSÖ scale sub-dimensions before surgery (p <0.005). There is a difference in the control group in terms of SF-36 social function sub-dimension score at the 6th week after discharge (p <0). .05). Considering the problems experienced after discharge, it is seen that fever, discharge and redness at the surgery site, shortness of breath, difficulty climbing stairs and pain decreased statistically significantly over time in the control group, while in the intervention group, adequate and balanced nutrition (80.8%) increased and pain decreased (p <0.05). It is seen that the anxiety rate also decreased at a statistically significant level in the intervention group. As a result, it was found that the education given to patients undergoing CABG surgery according to the Roy Adaptation Model was not effective in the coping and adaptation of the patients, but was effective in the sub-dimensions of quality of life.