Terkedilmiş yerleşimlerin geleceği (İzmir-Ödemiş-Lübbey köyü örneği)
Future of abandoned settlements (The İzmir-Ödemiş-Lübbey village case)
Yazar: ESRA ACAR
Danışman: PROF. DR. ESTER ETİ AKYÜZ LEVİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Kırsal yerleşimler; bulundukları bölgelerin fiziksel şartlarını, iklimsel özelliklerini, kültürel yapısını, ait oldukları dönemin yaşam izlerini mekânlara yansıtan halk mimarisinin yoğun olarak görüldüğü bölgelerdir. Günümüzde giderek aynılaşan kentlerin yanında kırsal yerleşimler özgün dokuları ile ilgi çekmektedir. Anadolu toplumunun kültürel zenginliği içinde bölgeden bölgeye, hatta aynı bölgede, köyden köye farklılık göstermektedir. Bu kültürel ve doğal mirasın sürdürülebilirliğinin sağlanması özgün yapıların ve çevrenin korunmasına bağlıdır.

     Kırsal yerleşimler, tarımsal üretimin artık eskisi gibi kazançlı olmaması, iş olanaklarındaki yetersizliği, eğitim ve sağlık hizmetlerinden yeterince yararlanılamaması, konutların günümüz yaşam gerekliliklerini karşılayamaması gibi sebeplerle göç vermekte ve geriye kullanılmayan bir konut stoğu ortaya çıkmaktadır.

    Yapılan çalışmada terk edilmiş bir yerleşim alanı olan "Ödemiş Lübbey köyü " ayrıntılı olarak incelenmiş, analiz çalışmaları yapılmış, plan tipolojileri hazırlanmış, terk edilme nedenleri ortaya koyulmuş ve köyün yeniden canlandırılması için fikir projesi oluşturulmuştur.

     Lübbey köyünün kuruluş tarihi tam olarak bilinmemekle beraber, Beylikler döneminde varlığını sürdürdüğü ve bir Türkmen yerleşimi olduğu bilinmektedir. Köy 1980'li yıllarda terk edilmeye başlanmış olup, günümüzde yalnızca altı, yedi kişinin yaşamını sürdürdüğü bir yerdir.  Halkı, ya Ödemiş Merkeze ya  da köyün yaylası olan Çamyayla köyüne yerleşmiştir. Yapıların büyük bir kısmı önemli ölçüde yıpranmış ve yok olmaya yüz tutmuştur.

     Kırsal yerleşimlerin büyük bir sorunu olan göçü önlemek için köy halkının köyde yaşama isteğini arttıracak tasarım politikaları geliştirilmelidir. Bu noktada gündeme gelen köy tasarım rehberleri köyün ve çevresinin bölgesel karakterini tanımlamak, yeni gelişmelerde yöresel karakterin nasıl korunabileceğini ve artırılabileceğini göstermek açısından önemlidir. Ayrıca dokunun korunması ve sürdürülebilirliğinin sağlanması bütüncül bir şekilde ele alınmalıdır.

Abstract:
The rural settlements are the regions, which reflect not only the physical conditions, climatic characteristics and the cultural structure to which they belong, but also the intensive traces of achitectural life. Nowadays, the architectural characteristics of cities are becoming the same; at that point, these rural settlements attract attention with respect to their distinctive and original buildings. From region to region within the cultural richness of Anatolian society, or even in the same region, it varies from village to village. Ensuring the sustainability of this cultural and natural heritage depends on preserving and protecting the original buildings and environment.Due to less profitableness of agricultural production, the lack of agricultural occupation and jobs, insufficient facilities in education and health and the lack of enough buildings, which meet modern life requirements, these rural settlements have been giving immigration. Therefore, there are unused housing stock in these regions.

     In this study, one of the abandoned settlements, "Ödemiş Lübbey Köyü" is extensively examined with a deep analysis. During this study, besides preparing the corresponding plan typologies, the reasons for abandonment are revealed and the concept project for revitalization of this village is launched.

     Although the historical establishment of the village "Lübbey" is not exactly known, it is also known that it existed as a Turkmen settlement during "Beylikler" era. The village has been started to be abandoned in the 1980s and its people mainly migrated to the center of "Ödemiş" or its highland "Çamyayla" village. So, "Lübbey" becomes a place, where only 6 or 7 people are living and a large number of its building is now damaged and destroyed.
     
     In order to prevent the migration of rural settlement, which is a big problem, it should be developed some design policies, which will increase the desire to live in these villages. At that point, design guideliness for these villages, which define not  only the village itself but also the regional character of its surrounding environment is very important to show how to preserve and improve its local character. Moreover, ensuring the preservation and sustainability of buildings should be addressed in a holistic manner.