Metropol kentin çeperindeki eski bir gecekondu mahallesinin dönüşüm dinamikleri: İzmir-Buca Kuruçeşme Mahallesi örneği
The transformational dynamics of a former slum neighborhood in the metropolitan city's periphery: The case of İzmir-Buca Kuruçeşme neighborhood
Yazar: EMİNE DÜNDAR
Danışman: DOÇ. DR. GAZANFER KAYA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Gecekondular = Squatters ; Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; Kentsel rant = Urban rent ; Metropol = Metropolitan ; Metropoliten kent = Metropolitan city ; İzmir-Kuruçeşme = İzmir-Kuruçeşme

Özet:
Hızlı nüfus artışı ve kırdan kente göç olguları,  kentsel alanlarda birçok sosyal, ekonomik ve kültürel değişimi meydana getirmiştir. Bu değişimlere bağlı olarak ise kentsel alanlarda çeşitli mekansal ve toplumsal sorunlar ortaya çıkmıştır. Özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde karşımıza çıkan gecekondu olgusu ise bu sorunların başında gelmektedir. Türkiye'de 1950'li yıllarda öne çıkan iç göçle belirginleşen gecekondulaşma olgusu, 1960'lı ve 1970'li yıllarda büyük bir sorun haline gelmiş ve metropol kentlerde gecekondu mahalleleri yaygınlaşmıştır. İzmir de söz konusu dönemde gecekondu mahallerinin yaygınlaştığı bu metropollerden birisidir. Başlangıçta kent merkezine yakın alanlarda kurulan gecekondu mahalleleri, zaman içerisinde artan iç göç dalgasının da etkisiyle kentin çeperlerine doğru yayılma göstermiştir. Nitekim Buca İlçesinin Kuruçeşme Mahallesi de söz konusu alanlardan birisidir. Bununla birlikte Kuruçeşme Mahallesi son on yılda çok hızlı bir dönüşüm geçirmektedir.  "Kentsel Dönüşüm" uygulaması adı altında mahalle içindeki gecekondular hızla yıkılmakta ve her köşe başında inşaatlar yükselmektedir. Buca'nın hiçbir mahallesinde bu kadar yoğun bir inşaat süreci yaşanmamaktadır. Bu çalışma kapsamında, Kuruçeşme Mahallesi'nde elde edilen bulgular ışığında, metropol kentin çeperindeki eski bir gecekondu mahallesindeki, kentsel ranta dayalı dönüşüm dinamikleri birçok sosyolojik boyutuyla analiz edilmiştir.

Abstract:
Rapid population growth and rural-urban migration have brought about many social, economic and cultural changes in urban areas. Depending on these changes, various spatial and social problems have arisen in urban areas. Slum phenomenon is the most important one among these problems particularly in underdeveloped and developing countries. In Turkey, phenomenon of squatter settlements which became evident with domestic migration, has become a major issue in the 1960s and 1970s and slums in the metropolis have become widespread. İzmir is one of these metropolises where slums have become widespread. Slums established in areas near the city center initially have spread to the periphery of the city with the effect of increasing domestic migration wave over time. Indeed, the Kuruçeşme Neighborhood of the Buca District is one of the areas in question. However, Kuruçeşme Neighborhood has undergone a very rapid transformation in the last decade. The slums in the neighborhood are being demolished rapidly and apartments are rising at every corner under the name of "Urban Transformation". None of Buca's neighborhoods have experienced such intense construction process. In this study, in the light of finding in Kuruçeşme Neighborhood, the dynamics of transformation based on urban rent in an old shantytown in the periphery of the metropolitan city were analyzed in many sociological dimensions.