Nötrosofik bulanık çok amaçlı optimizasyon tekniği ve üretim planlamasında uygulama denemesi
Neutrosophic fuzzy multi-objective optimization technique and its application in production planning
Yazar: ŞULE BAYAZİT BEDİRHANOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHMUT ATLAS
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bulanık analiz = Fuzzy analysis ; Bulanık kümeler = Fuzzy sets ; Bulanık modelleme = Fuzzy modelling ; Nötrosofik kümeler = Neutrophic clusters ; Optimizasyon = Optimization ; Üretim = Production ; Üretim planlaması = Production planning

Özet:
Dünya, küreselleşme ile birlikte, zaman ve mekân fark etmeksizin küçülmektedir.
Küçülme, günlük yaşama artan değişim ve belirsizlik olarak yansımıştır. Bu durum
beraberinde rekabet koşullarının ağırlaşmasına ve işletmelerin talepleri karşılamada
zorluklar yaşamasına neden olmuştur. Belirsizlik, 20. yüzyılda Zadeh tarafından sunulan
bulanık kavramının literatüre girmesinden itibaren yönetilmesi gereken önemli bir
kavram halini almıştır. Belirsizliği dikkate alan bulanık mantık, farklı yapılar halinde
gelişmekle beraber birçok alanda uygulanmıştır. Nötrosofik bulanık kümeler bu
yapılardan biridir. Nötrosofik bulanık kümeler, belirsizliği birbirinden bağımsız
doğruluk, belirsizlik ve yanlışlık bileşenleri ile inceleme imkanı sunmaktadır.
Bu tez çalışması kapsamında, bir üretim işletmesine, nötrosofik bulanık kümeler ile
çok amaçlı üretim planlama modeli önerilmiştir. Önerilen model, Eskişehir Organize
Sanayi Bölgesinde faaliyette bulunan, beyaz eşya yan sanayi ürünlerini üreten bir üretim
işletmesinde uygulanmıştır. Önerilen üretim modelinin amaç fonksiyonları belirsizdir.
Model nötrosofik bulanık kümelerin farklı üç yaklaşımı Model I, Model II, Model III ve
sezgisel bulanık küme ile LINGO 19.0 paket programı yardımı ile çözülmüştür.
Çalışmanın sonunda, nötrosofik bulanık ve sezgisel bulanık çok amaçlı optimizasyon
modellerinin sonuçları karşılaştırılmıştır. Nötrosofik bulanık çok amaçlı optimizasyon
modelinin daha iyi sonuç verdiği belirlenmiştir.

Abstract:
With globalization the world has become smaller as different from time and space.
Hereby uncertainty and change in the daily life have increased too. Additionally the
conditions of competition have become more difficult and businesses are started to get
into difficulties with respect to meeting the demands. The concept of uncertainty has
become important with the fuzzy logic proposed by Zadeh in the 20th century. Fuzzy
logic that takes uncertainty into the account, has been applied in various fields and being
developed in different structures. Neutrosophic fuzzy sets are one of these structures.
Neutrosophic fuzzy sets provide opportunity related to considering the uncertainty with
independent components of truth, indeterminacy and falsity.
In this thesis a neutrosophic fuzzy sets based multi-objective production planning
model is proposed. This proposed model is implemented for an enterprise that produces
sub-industry product of white goods and operates in Eskişehir Organized Industrial Zone.
Objective functions of the proposed production model are uncertain. Model is being
solved via LINGO 19.0 package software in the context of intuitionistic fuzzy sets and
three different approaches (Model I, Model II, Model III) of neutrosophic fuzzy sets.
Results of the neutrosophic and intuitionistic fuzzy multi-objective optimization models
are compared. Neutrosophic fuzzy multi-objective optimization model gives better result.