Uzaktan eğitimde öğrenme çıktılarını etkileyen tasarım değişkenlerini belirlemeye yönelik bir meta-özet çalışması
A meta-summary study to determine design variables affecting learning outcomes in distance education
Yazar: SERCAN ÖZEN
Danışman: PROF. DR. NURETTİN ŞİMŞEK
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Uzaktan eğitim = Distance education

Özet:
Bu meta-özet çalışması, uzaktan eğitimde kullanılan medya ve öğretim yöntemi tasarım değişkenlerinin başarı, motivasyon ve doyumdan oluşan öğrenme çıktıları üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Uzaktan eğitimde başarı, motivasyon ve doyum üzerine etkisi olan tasarım değişkenlerini içeren ve 2011-2020 yılları arasında yayımlanan nicel, nitel ve karma araştırmaları belirlemek için "Web of Science" ve "ERIC" veri tabanları kullanılmıştır. Kapsamlı literatür taramasında ("achievement" OR "success" OR "motivation" OR "satisfaction") AND ("distance education", "distance learning" OR "distance teaching" OR "online teaching" OR "online education" OR "online learning" OR "online instruction" OR "web based education" OR "web based teaching" OR "web based instruction" OR "e-learning") anahtar kelimeleri kullanılmıştır.  Veri tabanlarında belirlenen anahtar kelimeler doğrultusunda detaylı aramanın yapılması ve indirilen çalışmaların gerek özet gerek tam metin kısmında belirlenen kriterlere göre uygunluğu bağımsız iki araştırmacı tarafından yapılmıştır. Tasarım değişkenleri Clark (1994) ve Kozma'nın (1991; 1994) "Medya Mı Yöntem Mi?" tartışmasına cevap aramak üzere "kullanılan medya" ve "öğretim yöntemi" değişkenleri ile sınırlandırılmıştır. Dahil edilme kriterlerini karşılayan 318 araştırma, bu meta-özet çalışmasına alınmıştır. Veri analizinde karma yöntemli araştırma sentez yaklaşımlarından biri olan ve hem nicel hem nitel sonuçlar arasındaki farklılıkların birbirine dönüştürülerek uzlaştırıldığı meta-özet yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarında üretilen pozitif ve pozitif olmayan temaların sayıları incelendiğinde öğrenci başarısı, motivasyon ve doyum üzerinde uzaktan eğitim tasarım değişkenlerinden kullanılan medya ve öğretim yönteminin etkilerini inceleyen sonuçlar birbirini desteklemektedir. Çünkü araştırmada ele alınan üç bağımlı değişkeni etkileyen pozitif temaların sayısı, pozitif olmayan temalara göre daha yüksektir. Buna göre meta-özete dâhil olan çalışmalar öğrenci başarısı, motivasyon ve doyum üzerinde kullanılan medya ve öğretim yöntemi tasarım değişkenlerinin etkisi olduğu sonucunu desteklemektedir. Ayrıca çalışmada araştırmacılara, uygulayıcılara ve uzaktan eğitim tasarımcılarına yönelik çeşitli öneriler getirilmiştir.

Abstract:
This meta-summary study was conducted to determine the effects of media and instructional method design variables utilized in distance education on learning outcomes including achievement, motivation and satisfaction. "Web of Science" and "ERIC" databases were used to identify quantitative, qualitative and mixed studies published between 2011 and 2020, including design variables that have an effect on achievement, motivation and satisfaction in distance education. The keywords ("achievement" OR "success" OR "motivation" OR "satisfaction") AND ("distance education", "distance learning" OR "distance teaching" OR "online teaching" OR "online education" OR "online learning" OR "online instruction" OR "web based education" OR "web based teaching" OR "web based instruction" OR "e-learning") were used in the comprehensive literature review. Two independent researchers conducted a systematic search in databases using the keywords specified and assessed the suitability of the downloaded papers using the criteria determined in both the abstract and full text sections.  The design variables were limited to the "media" and "instructional method" variables in order to respond to Clark (1994) and Kozma (1991; 1994)'s discussion of "Media" or "Instructional Method." This meta-summary analysis comprised 318 studies that met the inclusion criteria. The meta-summary method, one of the mixed method research synthesis approaches in which the differences between quantitative and qualitative results are reconciled through transforming each other, was used in the data analysis. When the number of positive and non-positive themes produced in the research results are examined, the findings related to student achievement, motivation, and satisfaction support each other in terms of the effects of distance education design variables, including the use of media and instruction methods. Because the number of positive themes affecting the three dependent variables in the study is higher than the non-positive themes. Accordingly, the studies included in the meta-summary support the conclusion that the media and instruction method design variables have an effect on student achievement, motivation and satisfaction. Furthermore, some recommendations were offered for researchers, practitioners, and distant education designers.