Ortaokul öğrencilerinin okula uyumlarının incelenmesi
Investigation school adjustment of middle school students
Yazar: GÜLSEN DEMİRKALP KAYA
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK GENÇTANIRIM KURT
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Akran ilişkileri = Peer relationships ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Okula uyum = School adjustment ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Regresyon analizi = Regression analysis ; Ölçekler = Scales

Özet:
Ortaokul dönemi öğrencilerin ilkokulu bitirdikleri ve ergenliğe geçiş yaptıkları bir dönemdir. 
Ortaokula geçen öğrenciler 4 + 4 + 4 sistemi ile birlikte ortaokula daha erken yaşta başlamakta ve sınıf 
öğretmeninden sonra birden fazla branş öğretmeniyle karşılaşmaktadırlar. Bu durumla birlikte
öğrencilerin akademik sorumlulukları artmaktadır. Bu değişimlere ek olarak öğrenciler ergenliğin de 
başlamasıyla bedensel ve psikolojik değişimlere de uyum sağlamak durumunda kalmaktadırlar. Uyum 
sağlamakta sorun yaşayan öğrencilerin daha sonraki eğitim aşamalarında akademik ve sosyal problemler
yaşama ihtimalleri, gelecekte başarılı olamama ve okuldan ayrılma riskleri artabilir. Bu sebeple ortaokul öğrencilerinin okula uyumunun, çeşitli değişkenlerle ilişkisinin incelenmesinin önemli olduğu 
düşünülmektedir. Bu çalışmada ortaokul öğrencilerinin okula uyum düzeylerinin cinsiyet, sınıf düzeyi, 
okul başarısı, en yakın arkadaşıyla aynı okulda olma, ailenin ekonomik durumu, aile ile ilişkiler, algılanan akademik başarı, akran ilişkilerinde yardım, birliktelik, çatışma, koruma ve yakınlık değişkenleri bakımından incelenmesi amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı bu araştırmada çalışma grubunu, Kırşehir il merkezinde yer alan 2020-2021 eğitim öğretim yılı içerisinde öğrenimlerine devam eden 218' i kadın 157' si erkek olmak üzere 374 ortaokul öğrencisi oluşturmuştur. Bu çalışmada verilerin toplanması için Kişisel Bilgi Formu, Okula Uyum Ölçeği, Akran İlişkileri Ölçeği kullanılmıştır. Değişkenlerin okula uyumun önemli bir yordayıcısı olup olmadığını belirlemek için Çoklu Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre algılanan akademik başarı, sınıf düzeyi, aile ile ilişkiler ve akran ilişkilerinde yardım, çatışma ve yakınlık değişkenlerinin ortaokul öğrencilerinin okula uyum düzeylerini pozitif yönde anlamlı olarak yordamaktadır. Araştırmadaki cinsiyet, okul başarısı, en yakın arkadaşıyla aynı okulda olma, ailenin ekonomik durumu, akran ilişkilerinde birliktelik ve koruma değişkenlerinin ise okula uyumu anlamlı olarak yordamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışma okullarda görev yapan psikolojik danışmanlara, okula uyum sorunu yaşayan ve risk altında bulunan öğrencileri fark edebilmeleri ve gerçekleştirecekleri çalışmaları planlamaları konusunda yardımcı olabilir.

Abstract:
The middle school period is a period in which students finish primary school and transition into 
adolescence. Students who pass to middle school start middle school earlier with the 4 + 4 + 4 system and encounter more than one branch teacher after the classroom teacher. Students' academic responsibilities increase with this situation. In addition to these changes, students have to adapt to pyhsical and psychological changes with onset of puberty. Students' likehood of experiencing academic and social problems, failure in the future and risk of dropping out of school increase in later education stages who have trouble adapting. For this reason, it is thought that it is important to examine the school adjustment of middle school students with various variables. The main aim of this study is to examine the school adjustment levels of middle school students in terms of gender, class, school success, being in the same school with best friend, economic status of the family, relations with the family, perceived academic success and companionship, conflict, help, security and closeness in peer relations variables. Participants of the study were 218 female and 157 male in total 374 middle school students who were continuing their education in the city center of Kırşehir in the 2020-2021 academic year. To collect the data, Personal Information Form, School Adjustment Scale, and Peer Relationship Scale were used in present research. Also, Multiple Regression Analysis was used to determine whether the variables were an important predictor of school adjustment. It was concluded that the sub-dimension variables of perceived academic achievement, grade, family relations, and help in peer relations, conflict, and closeness positively predicted the school adjustment levels of middle school students. It was concluded that the variables of gender, school success, being in the same school with best friend, economic status of families, companionship and security in peer relations variables didn't predict school adjustment significantly in the study. This study can help psychological counselors working in schools to increase academic success, improve family relations and improve peer relations in order to improve school adjustment.