İstanbul'da kamusal alandaki müzisyenlerin toplumsal yeri /
Yazar: EVREN BAYRAMLI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ARİF ACALOĞLU
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Antropoloji = Anthropology ; Müzik = Music
Dizin: Kamusal alan = Public space ; Müzik kültürü = Music culture ; Müzisyenler = Musicians ; Sokakta sanat = Street art ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Sanatsal üretim, önce sanatçının, ardından sanatın sergilendiği kültürel ortamı tarafından şekillenir. Bu çalışmada, müzisyenlerin yaşam hikâyelerinin, İstanbul'da Beyoğlu semti merkezli, kamusal alanda sergilenen sokak müziği ve onun bir yan dalı olarak değerlendirilen metro müzisyenliği performansına nasıl yansıdığı araştırılmıştır. Katılımcı gözlem ve derinlemesine mülakat teknikleri kullanılan çalışmada sokak ve metro müziği, Victor Turner'in 'eşiksellik' kavramı kapsamında değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda, sokak müziğinin; halk âşığı geleneği ile batılı sokak müziği geleneğinden beslendiği; dilencilikten çok bireysel girişimciliğe dayandığı; kent yaşamında genç yaşta ailesinden ayrılan müzisyenlerin başlangıçta maddi ihtiyaçtan başladıkları süreçte performanslarının içerik olarak sınırlanmaması, düzenli bir yaşam şartının zorunlu olmayışı gibi nedenlerle müzisyenler tarafından müzik piyasasının geneline göre avantajlı konumda görüldüğü bulgularına ulaşılmıştır. Ani iklim değişiklikleri ile zabıta ve polis müdahaleleri gibi sorunlardan korunmuş olması ile insan akışının sıklığı nedenleriyle İstanbul'da metro müziği, sokak müzisyenlerinin tercih sebebidir. Ancak İstanbul'da metro müziği performansı, sokak müziğine göre performans alanları ve sürelerinin yazılı izinle olması, yönüyle sokak müziği performansına göre yapılandırılmış konumdadır. Kent yaşamına ait bir görüngü olan modern sokak ve metro müzisyenliği, Walter Benjamin'in öne sürdüğü algıları bozulmuş kent insanının dikkat ve algısını tekrardan uyarma ve düzenleme çabasını içerir. Kamusal alana yapılan müdahalelerle paralel bir sürece sahiptir ve İstanbul'daki örneği, batılı örneklerini geriden takip eden bir sürece sahiptir.

Abstract:
Artistic production is shaped by the life stories of artists first and then cultural contexts on which it is performed. In this study, the performance of street- mostly ever Beyoglu district- musicianship besides how their music on public area affects so called subway musicianship were investigated. In the study, participant observation and in depth interview techniques were used while getting consideration Victor Turner's  notion of "liminality". As a result, it is observed (understood) that, street music performance has roots in both traditional Anatolian minstrels (âşık) performance and western type street music performance while it is based on individualism rather than begging. It is seen by performers more advantageous comparing being music industry due to unnecessity of a regular life, while young ones leaving their families are not got limited at their performances which displayed for the financial requirements at the beginning. Protected from instant weather changes and police and other officer interventions, beside the high density public flow, the subway music performance is the most preferred through the street performers at Istanbul. However, the subway music performances are constructed by the written permissions with the limitations of the time and placement comparing with the street performances. Being a phenomenon of modern urban life, the street and subway musicians involves the restimulation and regulation efforts to, Walter Benjamin argued, the distracted perception of urban people with impaired attention and perception. Thus street performance is influenced by the interventions to public sphere and Istanbul experience comes behind the Western case.