Çocuk ruh sağlığı çevirmenliğinde iş birliği dinamikleri
Dynamics of collaboration in child mental health interpreting
Yazar: RABİA ODABAŞI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ ŞAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ RANA KAHRAMAN DURU
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çeviribilim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation

Özet:
Türkiye'ye zorunlu göç eden mülteciler, göç sırası ve sonrasında yaşadıkları travmaların etkilerini hafifletmek amacıyla psikososyal destek hizmetlerinden yararlanmaktadır. Bu hizmetler, dil bariyeri nedeniyle ülkemizde çeşitli kurumlarda çeviri hizmeti aracılığıyla sunulmaktadır. Özellikle çocuk gibi oldukça hassas gruplarla yürütülen ruh sağlığı müdahalelerinde, yararlanıcıların etkin bir biçimde desteklenmesi, süreci birlikte yürüten uzman ve çevirmenlerin iş birliğine dayanmaktadır. Buradan hareketle, çocuk ruh sağlığı çevirmenliği, bu çalışmada çevirmen eşliğinde yürütülen çocuklara yönelik ruh sağlığı faaliyetleri kapsamında ele alınmaktadır. Çalışma, Türkiye bağlamında çocuk ruh sağlığı çevirmenliği süreçlerini çevirmenler ve uzmanların perspektifinden ele almayı ve iş birliği dinamiklerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın ilk aşamasında, çocuk ruh sağlığı çevirmenliğine dair tematik alanyazın taraması yapılmıştır. Amaçlı örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenen toplam 16 çevirmen ve uzman ile odak grup görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerin deşifreleri MAXQDA24 yazılımı kullanılarak tematik olarak kodlanmış ve çeviribilim perspektifinde betimleyici analiz yöntemiyle incelenmiş ve yorumlanmıştır. Araştırmanın bulguları, çevirmenlerin ve uzmanların sorumluluk, otorite, güven ve duygusal etmenler gibi ruh sağlığı süreçlerinin temelini oluşturan çeşitli konularda benzer tutum ve düşüncelere sahip olduklarını ve süreç boyunca ortak uygulamalara başvurduklarını ortaya koymaktadır. Araştırma kapsamında incelenen dinamiklerin, terapi sürecinde kullanılan yönteme ve birlikte çalışılan yararlanıcı kitlesine göre değişkenlik gösterdiği tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen bulgular, Türkiye'de çocuk ruh sağlığı çevirmenliği alanına dair uygulamalara ve hizmet sağlayıcılarının çocuk ruh sağlığı çevirmenliğine dair yaklaşımlarına ışık tutarak saha gerçeklerini ortaya koymaktadır.

Abstract:
Refugees who have been forcibly displaced to Türkiye utilize psychosocial support services to mitigate the effects of the traumas they experienced during and after migration. Due to language barriers, these services are provided through interpreting services at various institutions in our country. In mental health interventions conducted with particularly vulnerable groups, such as children, effective support for beneficiaries depends on the collaboration between specialists and interpreters working together. Therefore, child mental health interpreting is addressed within the scope of this study, focusing on mental health activities for children conducted with the assistance of interpreters. The study aims to examine the processes of child mental health interpreting in Türkiye from the perspectives of interpreters and specialists and to explore the dynamics of their collaboration. In the first phase of the research, a thematic literature review on child mental health interpreting was conducted. Focus group interviews were held with 16 interpreters and specialists, selected through purposive sampling. The transcriptions of the interviews were thematically coded using MAXQDA24 software and analyzed and interpreted through a descriptive analysis method from a translation studies perspective. The research findings reveal that interpreters and specialists have similar attitudes and thoughts on various issues fundamental to mental health processes, such as responsibility, authority, trust, and emotional factors, and that they apply common practices throughout the process. It was found that the dynamics examined within the scope of the research vary according to the method used in the therapy process and the beneficiary group they work with. The findings obtained from the study shed light on the practices related to child mental health interpreting in Türkiye and the approaches of service providers to child mental health interpreting, revealing the field realities.