Türk Borçlar Kanunu'na göre genel işlem koşulları
According to the Turkish Law of Obligations general transaction conditions
Yazar: SİNEM ATAOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. AYŞE ARAT
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Borçlar Kanunu = Code of Obligations ; Genel işlem şartları = General transaction conditions ; Sözleşmeler = Contracts ; Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun = Consumer Protecting Law ; Türk borçlar hukuku = Turkish law of obligations

Özet:
Sözleşmelerin kurulmasında, tarafların karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanlarının esas alındığı bireysel sözleşme anlayışı bugün artık terk edilerek bu sözleşmelerin yerini, içeriğini genel işlem şartlarının oluşturduğu standart sözleşmeler almıştır. Taraflarca müzakere konusu yapılmaksızın sözleşmenin içeriği haline getirilen genel işlem şartları ile sözleşme özgürlüğü ilkesi, zayıf taraf aleyhine bozulmuştur. Bozulan bu dengenin düzeltilmesi ve zayıf tarafın bozulan bu dengeden doğabilecek zararlara karşı korunması gerekliliği ise bu alanda birtakım düzenlemelerin yapılmasını zorunlu kılmıştır. Bu konuda ilk kanuni düzenleme, 2003 yılında 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un sözleşmelerdeki haksız şartlar başlıklı 6. maddesinde yapılmıştır. Ancak, bu düzenleme sadece tüketicilere yöneliktir ve uygulamada duyulan ihtiyaçları ve yaşanan sorunları gidermede yeterince etkili olamamıştır. 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu ile genel işlem koşullarının tanımı, kapsamı, yorumlanması ve denetimi kanuni düzenleme altına alınmıştır. Böylece genel işlem şartları hususunda genel hüküm niteliğinde bir düzenleme yapılarak bu alandaki eksiklik giderilmiştir.
   Genel işlem koşullarına yönelik Türk Borçlar Kanunu'nda yer alan 6 maddelik düzenleme, Türk Borçlar Kanunu'nun getirdiği en önemli yeniliklerden birisidir. Bu hükümler ile genel işlem koşulları, her sözleşme ilişkisinde uygulama alanı bulacak şekilde, genel ve kapsamlı bir düzenleme olarak hukukumuza girmiştir.

Abstract:
In the establishment of contracts, standard contracts which involve general terms and conditions have replaced those based on the parties' mutual and reciprocal declarations of intention. With the general terms and conditions which pre-determine the content of the contracts, the principle of freedom of negotiation in contracts has been violated to the disadvantage of the weaker party. In order to avoid this imbalance and to protect the weaker party from experiencing possible harms that could stem from this imbalance, some regulations were necessarily made in this area. The first legislative regulation was made in article 6 under the subtitle of unjust conditions in contracts within Act 4077 titled Act on the Protection of the Consumer in 2003. However, this regulation only applied to the consumers and could not respond to the needs and problems that emerged in practice. With the Turkish Code of Obligations numbered 6098, which was put into practice on 01 July 2012, the description, the scope, the interpretation, and the inspection of the general procedure terms and conditions were regulated by law. Implementation of this new regulation, which is in the form of a general directive to regulate terms and conditions, has the capacity to respond to the needs and prevent the possible problems in contracts, as mentioned above. The 6-article regulation for the general terms and conditions is one of the innovations brought about with Turkish Code of Obligations. With these articles, general procedure terms and conditions took their place in our law in the form of a comprehensive regulation which is applicable in every kind of contract relationship.