Ortaöğretim İngilizce ders kitaplarının kök değerler bağlamında incelenmesi
Examination of secondary education English textbooks in the context of root values
Yazar: AHMET ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. FİLİZ ÇETİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Dil eğitimi = Language education ; Kitaplar = Books ; Ortaöğretim = Secondary education ; Yabancı dil = Foreign language ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; İngilizce = English

Özet:
İnsan yaratılışı itibariyle sosyal bir ortama ihtiyaç duyan ve ait olduğu topluluğun kurallarına uyarak yaşamını sürdürebilen bir varlıktır. Bireylerin davranışlarının temelinde sahip olduğu değerlerin etkisi veya sahip olamadığı değerlerin eksikliği yatar. İnsan, etkileşimde bulunduğu aile, çevre, toplum ve kültür gibi yapılar vasıtasıyla değerler sistemi oluşturup bu değerlerin kılavuzluğu yardımıyla hayatını devam ettirir. Evrensel dil olarak nitelendirilen İngilizce dili öğretimi, öğrencilere farklı kültürler ve toplumlarda da değerlerin bulunduğunu ve öğrencilerin ana dilinde eğitimi verilen farklı derslerdeki değerlerle kıyaslama yapabilme fırsatı tanıyarak yabancı dil öğrenmeyi eğlenceli hale getirebileceğinden dolayı bu araştırmaya konu edilmiştir. Bu araştırmanın amacı, 2017 yılında yapılan köklü öğretim programı değişikliği kapsamında öğrencilere aktarılması öngörülen ve ortaöğretim İngilizce öğretim programına dahil edilen adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik ve yardımseverlik değerlerinin, Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları tarafından hazırlanıp öğrencilere ücretsiz dağıtılan ortaöğretim İngilizce ders kitaplarında hangi sıklıkla yer aldığını tespit edebilmektir. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesinin kullanıldığı bu araştırmada veri kaynağı olarak 2020-2021 eğitim öğretim yılında okutulması kararlaştırılan 9. sınıf "Teenwise", 10. sınıf "Count Me In", 11. sınıf "Silverlining" ve 12. sınıf "Count Me In" adlı İngilizce ders kitapları kullanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle incelenmiş olup ortaöğretim İngilizce ders kitaplarının genelinde en sık rastlanan değerin 108 kez ile öz denetim; en az rastlanan değerin ise 21 kez ile adalet olduğu tespit edilmiştir. Ortaöğretim İngilizce ders kitaplarının genelinde sırasıyla sabır 95, vatanseverlik 82, saygı 81, dostluk 78, sorumluluk 77, yardımseverlik 72, sevgi 63 ve dürüstlük değeri de 42 kez yer almaktadır.

Abstract:
Human being is a creature who needs a society and obeys the rules of that society to be able to live. The effect of values owned by people or the deficiency of these values underlie human behaviors. Human creates a value system through patterns he interacts with like family, environment, society, culture and keeps going on living with the help of these values. English language teaching, which is described as a universal language, has been the subject of this study because it can make learning foreign languages enjoyable by giving students the opportunity to be aware of the values in different cultures and societies and to make comparisons with the values in different lessons lectured in their mother tongue.  The aim of this study is to determine the frequency of the values  justice, friendship, honesty, self-control, patience, respect, love, responsibility, patriotism and helpfulness which are provided to be transferred to students within the scope of the radical curriculum change made in 2017 and included in the secondary education English curriculum, in the secondary education English textbooks prepared by the Ministry of National Education Publications and distributed free of charge to students. In this study in which document analysis, one of the qualitative research methods, was used, the 9th grade "Teenwise", 10th grade "Count Me In", 11th grade "Silverlining" and 12th grade "Count Me In" which were decided to be taught in the 2020-2021 academic year, were analyzed as data sources. The data obtained were analyzed by content analysis method and it was found to be the most common value in secondary school English textbooks was self-control as 108 times and the least common value was justice as 21 times. Throughout the secondary school English textbooks respectively, patience 95, patriotism 82, respect 81, friendship 78, responsibility 77, helpfulness 72, love 63, honesty 42 times are included.