Türkiye'nin Mardin ve Bursa illerinde infertil çiftlerin damgalanma düzeyleri, infertiliteye öz yeterlilik durumu ve fertilite hazır oluşluluk durumlarının incelenmesi
Stamping levels, infertility self-efficiency of infertile couples in Mardin and Bursa provinces of Turkey review of fertility preparedness status
Yazar: HANDE ASLAN
Danışman: PROF. DR. MERLİNDA ALUŞ TOKAT
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Kısırlık = Infertility ; Kısırlık-kadın = Infertility-female ; Obstetrik-hemşirelik = Obstetrical-nursing

Özet:
Çalışma Mardin ve Bursa illerindeki infertil kadınların damgalanma, infertiliteye öz yeterlilik ve fertilite hazır oluşluluk durumlarının belirlenmesi amacıyla, tanımlayıcı,kesitsel bir araştırma olarak planlanmıştır. Mardin ve Bursa illerinde Eylül 2020 - Ekim 2021 tarihleri her iki ilden 110'ar kişi olmak üzere toplam 220 infertil kadın yapılmıştır. Araştırmada veriler Kişisel Bilgi Formu, İnfertilite Damgalanma Ölçeği,İnfertilite Özyeterlilik Ölçeği ,Fertilite Hazıroluşluk Ölçeği ölçüm araçlarıyla toplanmıştır. Kadınların infertilite ile ilişkili olarak damgalanma sırasıyla ortalamaları Bursa ( X= 78,03), Mardin ( X= 142,97), infertilite öz-yeterlik puan ortalamaları Bursa 25,34 ± 6,99, Mardin  19,99 ± 6321, fertilite hazıroluşluk sıra ortalamaları Bursa (X = 136,84), Mardin (X = 84,16) olup istatistiksel olarak anlamlıdır (p < 0.001). Bursa'da damgalama toplam puanı ile infertilite öz-yeterlik toplam puanı arasında (r = -.454, p < 0.001), fertilite hazıroluşluk toplam puanı arasında (r = -.292, p<0.001), infertilite öz-yeterlik ile fertilite hazıroluşluk toplam puanları arasında (r = -.296, p<0.001) negatif ve  anlamlı korelasyon saptanmıştır. Mardin'de damgalama toplam puanı ile infertilite öz-yeterlik toplam puanı arasında (r = -.491, p < 0.001), fertilite hazıroluşluk toplam puanı arasında (r = -.669, p<0.001) negatif yönlü, infertilite öz-yeterlik ile fertilite hazıroluşluk toplam puanları arasında (r = .634, p<0.001) pozitif yönlü ve  anlamlı korelasyonlar saptanmıştır. Bursa'da oluşturulan doğrusal regresyon modeli istatistiksel olarak anlamlıdır (F = 23,804, p<0,001) ve damgalanma toplam varyansının %30,08'ini açıklamaktadır. İnfertilite öz-yeterlik (β = -0,444, p<0.001) ve fertilite hazıroluşluk (β = -0.230, p<0.001) damgalanma'nın istatistiksel olarak anlamlı yordayıcısıdır. Mardin'de benzer model de istatistiksel olarak anlamlıdır (F = 44,698, p<0,001) ve damgalanma toplam varyansının %45'ini açıklamaktadır.Mardin ilinde değişkenlerden sadece Fertilite Hazıroluşluk (β = -0.111, p<0.001) İnfertilite Damgalanma'nın istatistiksel olarak anlamlı yordayıcısıdır.   Her iki ilde damgalanma düzeyi arttıkça,özyeterlilik ve fertilite hazıroluşluk düzeyinin azaldığı belirlenmiş ve bu doğrultuda hemşirelik girişimlerin planlanması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The study was planned as a descriptive, cross-sectional study to determine the stigma, infertility self-efficacy and fertility readiness of infertile couples in Mardin and Bursa provinces.
 In the provinces of Mardin and Bursa, between September 2020 and October 2021, a total of 220 infertile couples, 110 from each province, were performed. In the study, data were collected with Personal Information Form, Infertility Stigma Scale, Infertility Self-Efficacy Scale, and Fertility Readiness Scale measurement tools.
The mean of stigmatization of the couples in relation to infertility Bursa ( X = 78.03), Mardin ( X= 142.97), mean of infertility self-efficacy Bursa 25.34 ± 6.99, Mardin 19.99 ± 6321, fertility readiness the mean rank of Bursa (X = 136.84), Mardin (X = 84.16) was statistically significant (p < 0.001). Between stigma total score and infertility self-efficacy total score (r = -.454, p < 0.001), fertility readiness total score (r = -.292, p<0.001), infertility self-efficacy and fertility readiness in Bursa A negative and significant correlation was found between the total scores (r = -.296, p<0.001). In Mardin, there was a negative correlation between stigma total score and infertility self-efficacy total score (r = -.491, p < 0.001), fertility readiness total score (r = -.669, p<0.001). There were positive and significant correlations between total fertility readiness scores (r = .634, p<0.001). The linear regression model created in Bursa is statistically significant (F = 23.804, p<0.001) and explains 30.08% of the total variance of stigma. Infertility self-efficacy (β = -0.444, p<0.001) and fertility readiness (β = -0.230, p<0.001) were statistically significant predictors of stigma. The similar model in Mardin is also statistically significant (F = 44,698, p<0.001) and explains 45% of the total variance of stigma. Among the variables in Mardin, only Fertility Readiness (β = -0.111, p<0.001) Infertility Stigma is statistically significant Is a significant predictor. As the level of stigma increased in both provinces, it was determined that the level of self-efficacy and fertility readiness decreased, and it was concluded that nursing interventions should be planned in this direction.