Sinüs lifting operasyonlarındaki kortikosteroid kullanımının kemik rejenerasyonuna olan etkisinin histolojik ve klinik olarak incelenmesi
Histologic and Clinical Examination of the Effect of Corticosteroids on Bone Regeneration in Sinus Lifting Operations
Yazar: CANSU DAMLA TUNCER
Danışman: PROF. DR. ZİHNİ CÜNEYT KARABUDA
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Oral İmplantoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Adrenal korteks hormonları = Adrenal cortex hormones ; Alveolar kenar artırılması = Alveolar ridge augmentation ; Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Deksametazon = Dexamethasone ; Glükokortikoidler = Glucocorticoids ; Kırık iyileşmesi = Fracture healing ; Maksiller sinüs = Maxillary sinus ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Yara iyileşmesi = Wound healing ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Sinüs lifting cerrahileri enflamasyona yol açabilmekte ve bu durum hasta konforunun azalması, yara bölgesinin açılması, maksiller ostium tıkanıklıkları gibi komplikasyonlara yol açabilmektedir. Postoperatif ödemi önlemek amacıyla tek-doz kortikosteroid reçete edilmesi, oral cerrahi literatüründe kabul görmüş bir uygulamadır. Uzun dönemli kortikosteroid kullanımlarının kemik iyileşmesi üzerinde olumsuz etkileri olduğu bilinmektedir; ancak kısa dönem/tek doz uygulamaların kemik ve yara iyileşmesi üzerindeki etkileri bakımından yeterli bilimsel çalışma bulunmamaktadır. 
Bu çalışmanın amacı, kısa dönem kortikosteroid uygulamalarının kemik iyileşmesi üzerinde etkisinin olup olmadığının araştırılmasıdır.
Çalışmaya bilateral sinüs ogmentasyonu gerçekleştirilmiş 10 hasta (20 sinüs) dahil edilmiştir. Hastaların ilk operasyonları (test grubu) öncesinde 8 mg ve takip eden günlerde 4'er mg olmak üzere toplam 3 gün oral deksametazon kullandırılmıştır. 2 hafta sonra gerçekleştirilen diğer sinüs ogmentasyonu kontrol grubu olarak kabul edilmiş ve deksametazon reçete edilmemiştir. Hastalar operasyon öncesi ve sonrasındaki 1,3 ve 7. günlerde klinik olarak değerlendirilerek yüzlerinde önceden belirlenen referans noktalar üzerinden ödem ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Operasyonun hemen ardından ve 6. ayda alınan DVT'ler ile hacim değişimleri hesaplanmıştır. Greftin olgunlaşmasını takip eden 6. ayda trefan frez ile biyopsiler alınarak histolojik olarak incelenmiştir. 
Histomorfometrik değerlendirmeler sonucunda canlı kemik, kalan greft ve bağ dokusu oranları sırasıyla deney grubunda %26, %15.6, %58.4; kontrol grubunda ise %22.27, %14.83, %62.9 olarak hesaplanmıştır. Ortalama vertikal greft rezorpsiyonu deney grubunda %22.8; kontrol grubunda %16 olarak tespit edilirken, hacimsel greft rezorpsiyonu deney grubunda %32; kontrol grubunda %21,5 olarak bulunmuştur.  Canlı kemik oranı ve greft rezorpsiyonları açısından gruplar arasındaki farklar istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0.05). Yara iyileşmesi üzerinde olumsuz bir etki klinik olarak gözlenmemiştir. Test grubunda postoperatif 1. ve 7. günlerde ölçülen fasiyal ödem miktarı ile 3. günde ölçülen ağrı seviyesi kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0.05). 
Kısa dönem deksametazon kullanımının kemik rejenerasyonu üzerinde olumsuz klinik ve histolojik bir etkisinin olmadığı görülmüştür.

Abstract:
Sinus lifting procedures may lead to post-operative inflammation, and this may result in patient discomfort, wound dehiscence, and occlusion of the maxillary ostium. Corticosteroids may be used to prevent these complications. The aim of this study was to investigate the effects of short-term corticosteroids on grafted bone healing. 
Ten patients (20 sinuses) who underwent bilateral sinus augmentation were included in the study. Oral dexamethasone was administered for three days (8 mg prior to the first surgery and 4 mg on the following two days) during the first augmentation. Patients undergoing the contralateral sinus augmentation constituted the control group. Patients were evaluated preoperatively, and on postoperative days 1, 3, and 7. Facial edema measurements were performed using predetermined reference points. Resorption volume changes were calculated with "cone-beam-computed-tomography" immediately after the surgeries and at 6 months. 
Histomorphometric analysis of biopsies taken after 6 months revealed the mean newly formed bone, residual graft material, and connective tissue area to be 26%, 15.6%, and 58.4%, respectively in the test group, and 22.27%, 14.83%, and 62.9%, respectively in the control group (p>0.05). Mean vertical graft reduction and mean volume resorption were not significant on radiologic images (p>0.05), and wound healing was normal in both groups. Facial edema scores of the test group measured on postoperative days 1, and 7, and pain scores on day 3, were significantly lower than the control group (p<0.05). 
Within the limits of this article, the use of short-term dexamethasone may not have adverse clinical or histological effects on bone healing.