Tip 1 diyabetes mellitus'lu hastalarda karaciğer yağlanmasının serum fetuin-a düzeyi ve karotis arter intima-media kalınlığı ile ilişkisi
The relatıonshıp of hepatosteatosıs wıth serum fetuın-a and carotıd artery ıntıma-medıa thıckness ın patıents wıth  dıabetes mellıtus TYPE L
Yazar: MURAT DOĞAN
Danışman: PROF. DR. SELİM KURTOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Pediatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Fetuin A = Fetuin A ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Karotis intima media = Carotid intima media ; Komplikasyonlar = Complications

Özet:
Amaç: Tip 1 Diyabetes Mellitus çocukluk çağında sıkça karşılaşılan kronik hastalıklardandır ve karaciğer yağlanması bu hastaların takibinde karşılaşılan bir komplikasyondur. Bu çalışmada; bir insülin reseptörü tirozin kinazın inhibitörü olan fetuin-A'nın, Tip 1 DM'li hastalarda karaciğer yağlanması ve diğer komplikasyonlarla  ilişkisi araştırıldı. Böylece diyabete bağlı gelişebilecek komplikasyonların erken tanınması ile gereken önlemlerin alınması ve daha konforlu bir yaşamın sağlanmasına katkısı olabileceği öngörüldü.
Hastalar ve Metod: Çalışmaya en az 5 yıldır tip 1 DM tanısı ile takipte olan 40 erkek ve 40 kız olmak üzere 80 hasta alındı. Hastalar ultrasonografik olarak karaciğer yağlanması durumuna göre 2 ana gruba ayrıldı. İki grup yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi,  bel çevreleri, boyun çevreleri, glisemik kontrol durumları, yıllık insülin dozu, diyabet süresi, lipit profili, karaciğer fonksiyon testleri, vücut yağ yüzdesi, yağsız vücut kütlesi,bilateral karotis arter intima-media kalınlığı, serum fetüin-A düzeyi ve diyabetin komplikasyonları açısından karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışmamızdaki hastaların % 10'unda evre 1 karaciğer yağlanması tesbit edilmiştir. Olguların 5'i erkek, 3'ü kızdı. Karaciğer yağlanması olan grubun serum fetuin-A düzeyi, KİMK (Karotis Arter İntima media Kalınlığı), vücut yağ yüzdesi karaciğer yağlanması olmayan gruba göre anlamlı yüksek bulundu (p<0.001). Ayrıca karaciğer yağlanması olan hastaların vücut kitle indeksi, bel çevresi, glisemik kontrol durumu, karaciğer fonksiyon testlerinden olan serum ALT ve GGT düzeyi, total kolesterol düzeyi karaciğer yağlanması olmayan gruba göre anlamlı yüksek bulundu (p<0.05). Her iki grup yağsız vücut kütlesi, yaş, diyabet süresi, boyun çevresi, diyabet tanı anındaki vücut kitle indeksi, yıllık insülin dozu, serum AST, ALP, LDH, trigliserid, HDL kolesterol, LDL kolesterol bakımından kıyaslandığında anlamlı farklılık saptanmadı (p>0.05). DM'nin komplikasyonları açısından hastalar değerlendirildiğinde karaciğer yağlanması olanlarda lipodistrofi sıklığı anlamlı derecede yüksek saptandı  (p<0.05). Hastalarımızda retinopati, nefropati, nöropati, hipertansiyon ve otoimmün hastalıklar saptanmadı.
Sonuç: Kötü glisemik kontrollü Tip 1 DM'li hastalarda karaciğer yağlanması olabilmektedir. Karaciğer yağlanması olan hastalarda serum fetuin-A düzeyinin yüksek bulunması, fetuin-A'nın tip 1 DM'ye bağlı gelişen komplikasyonların erken bir belirteci olabileceğini göstermektedir. Ayrıca fetuin-A'nın karaciğer yağlanmasının tanı ve izleminde güvenilir bir parametre olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler: Diyabet komplikasyonları, fetuin-A, karaciğer yağlanması ve tip 1 diyabet.

Abstract:
Objective: Type I diabetes mellitus is one of the commonly encountered chronic diseases at childhood and adolescent hepatic steatosis is a complication observed during follow-up of such patients. Here, the relationship between a tyrosine kinase inhibitor, namely fetuin-A, and hepatic steatosis or other complications in patients with type I diabetes mellitus. We anticipate that it could contribute to take preventive measures by early recognition of complications and to provide better quality of life.  
Patients and methods: Overall 80 patients (40 boys and 40 girls) who have been followed with diagnosis of type 1 diabetes mellitus for at least 5 years were included to the study. The patients were stratified into 2 groups based on hepatic steatosis on sonography. The groups were compared regarding fetuin-A, bilateral carotid artery intima-media thickness, lean body mass, body mass index, annual insulin dose, age, sex, waist circumference, neck circumference, glycemic control status, diabetic duration, lipid profile, liver functions, body fat percent and diabetic complications. 
Results: Grade 1 hepatic steatosis was detected in eight of the patients. Of these, 5 were boys and 3 were girls. In the group with hepatic steatosis, serum fetuin-A level, carotid artery intima-media thickness and body fat percent were found to be significantly higher when compared to those without (p<0.001). Moreover, body mass index, waist circumference, glycemic control status, serum ALT, GGT and total cholesterol levels were found to be significantly higher in the group with hepatic steatosis compared to those without (p<0.05). No significant differences were found in lean body mass, diabetic duration, neck circumference, body mass index at diagnosis, annual insulin dose, serum AST, ALP, LDH, triglyceride, HDL-cholesterol and LDL-cholesterol (p>0.05). When diabetic complications were assessed, lipodystrophy incidence was found to be significantly higher in the patients with hepatic steatosis when compared to those without (p<0.05). No nephropathy, neuropathy, hypertension or autoimmune disorder was detected among patients. 
Conclusion: Hepatic steatosis can develop in type 1 diabetic patients with poor glycemic control. Elevated serum fetuin-A levels measured in patients with hepatic steatosis suggest that fetuin-A can be an early marker for complications related to type 1 DM. In addition, it can be suggested that fetuin-A is a reliable parameter in the diagnosis and follow-up of hepatic steatosis. 

Keywords: Diabetic complications, Fetuin-A, hepatic steatosis and type 1 diabetes mellitus