Tarihsel süreç içerisindeki kültürel değişimin fiziksel ve algısal değişim bağlamında irdelenmesi: Trabzon kent meydanları örneği
Physical and perceptual change of cultural change in the historical process: The case study of Trabzon city squares
Yazar: FİLİZ DOĞAN
Danışman: PROF. DR. ALİ ÖZBİLEN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Peyzaj tasarımı = Landscape design

Özet:
Bu çalışmada, Yapılan etkinliklerin bir mekanı farklılaştırması beklenir.Ancak gelişmekte olan ülkelerin teknolojik bağımlılığına bağlı olarak gerçekleşen değişim hızı, birbirine benzer mekanların doğmasına sebep olur.Bunun sonucu olarak insanların zihnindeki mekan ile yapısal mekan arasındaki uyum kaybolur ve algılanabilirlik azalır.Bu durum insanın mekana yabancılaşmasına neden olur.Bu varsayımlardan yola çıkarak tez çalışması kapsamında değişim hızına paralel olarak kaybolan, devam eden ve ortaya çıkan yeni etkinliklerin, bu etkinliklere olanak sağlayan mekansal özelliklerin saptanması ve bununla birlikte yaşanan bu değişim sonucu geçmiş ve günümüz kullanıcı memnuniyetinin değerlendirilmesi ve bu değişim sonucu belirli bir yaş grubuna göre oluşan negatif mekan kavramına alternatif getirilmesi amaçlanmaktadır.Bu yaklaşım içinde yabancılaşma, toplumsallaşma, aidiyet ve güven, pozitif mekan, negatif mekan kavramlarından yararlanılarak bir araştırma modeli ortaya koyulmuştur.Araştırmanın uygulama kısmı çeşitli aşamalardan meydana gelmiştir. Birinci aşamada çalışmada kullanılacak fiziksel ve algısal özellikleri belirleyebilmek amacıyla tarihi fotoğraflar, haritalar, yazılı ve sözlü anlatımlar ile görüşmeler sonucu elde edilen verilerin incelenmesi yer alır. İkinci aşamada fiziksel ve algısal değişim sınıflandırılmış ve bir tipolojiye oturtulmuştur. Üçüncü aşamada önceki aşamada elde edilen tüm veriler bir arada değerlendirilmiştir.Çalışmanın sonucunda oluşturulan araştırma modeli ile değişimin (belirli bir yaş grubuna göre) insan ve mekan arasındaki bağı azalttığı ve böylece mekansal süreklilikteki kopukluğun negatif mekanlar ürettiği tespit edilmiştir. Fiziksel sürekliliğin sağlanmaması durumunda insanın mekana ve paralelinde birbirlerine yabancılaştığı belirlenmiştir. Bu durumun bireyin uyum ve aidiyet duygusundaki azalmaya sebep olduğu saptanmıştır.

Abstract:
Any changes in the spaces are expected to make a difference in the space itself. However, the pace of the rapid changes for the technological dependency level of the developing countries creates spaces which are similar. As a result of this, the harmony between imaginary and real spaces in the minds of the people is lost and the perceptibility is reduced, which causes alienation to the space.  Based on these assumptions, within the framework of this thesis, the aim is to determine the spatial features of the activities which either disappear or continue and occur in parallel with the rapid changes and to evaluate the satisfaction level of the past and present users as a result of the changes as well as to provide alternatives to the concept of negative space created for a certain age group.   A study model within the framework of the current approach is proposed by making use of such concepts as alienation, socialization, belonging and trust, positive and negative spaces. The implementation part of the study is composed of various stages. In the first stage, historical photographs, maps, written and oral narrations and the interview data are investigated in order to determine the physical and perceptual features to be used in the study. In the second stage, physical and perceptual changes were classified and a typology is provided. In the third stage,all the data obtained in the previous stage were evaluated alltogether. Thanks to there search model that is developed in the end of the study, it was concluded that the change (based on a certainage group) reduced the bond between the humans and the spaces and that the gaps in th espatial continuity produced negative spaces. It was observed that the humans become alienated to the space and to each other accordingly in the case of a failurein  providing a physical continuity. It was also observed that this situationals oreduced the sense of belonging and harmony of the individuals.