Preterm bebeği olan annelere verilen terapötik dokunma eğitiminin annelerin bağlanma düzeyi ve bebeğin yanıtlarına etkisi
The effect of therapeutic touch training given to mothers with preterm babies on attachment level and the responses of the baby
Yazar: ŞEYDA CAN
Danışman: PROF. DR. HATİCE KAYA
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anneler = Mothers ; Bağlanma = Attachment ; Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebekler = Infant ; Dokunma = Touch ; Terapötik yöntemler = Therapeutics ; Şefkat = Compassion

Özet:
Araştırma, preterm yenidoğanlara anneleri tarafından uygulanan şefkatli veya nazik dokunma yönteminin annenin bağlanma düzeyine ve bebeğin yanıtlarına etkisini belirlemek amacı ile randomize kontrollü deneysel araştırma tasarımında gerçekleştirildi.
Araştırmanın evrenini, Bursa İlinde bulunan bir devlet hastanesinin Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesine Ağustos 2016 ve Ağustos 2017 Tarihleri arasında yatırılan tüm bebekler ve anneleri; örneklemini ise; bu tarihler arasında yatan, araştırma kriterlerine uyan ve randomizasyon yöntemi ile dahil edilen 90 anne ve bebeği (şefkatli dokunma=30, nazik dokunma=30, kontrol=30) oluşturdu. Çalışma verileri; Bilgi Formu, Maternal Bağlanma Ölçeği (MAI), Anderson Davranışsal Durum Puanlaması (ABSS)  ve İzlem Formları ile toplandı. Veriler, SPSS 22 paket programı ile analiz edildi. Normal dağılıma uygunluk Shapiro Wilks, iki grup arası değerlendirmeler Student t testi, ikiden fazla grup arası değerlendirmeleri Tek Yönlü ANOVA testi ve farklılığın hangi gruptan kaynaklandığını tespit etmek için ise post hoc Tukey HSD testi kullanıldı.
Dokunma yöntemi uygulayan deney grubundaki annelerin, maternal bağlanma puan ortalamalarının kontrol grubuna göre anlamlı derecede arttığı (p<0,01) belirlendi. Şefkatli veya nazik dokunma yöntemi uygulanan bebeklerin, davranışsal durum değerlendirmesinden (ABSS) anlamlı derecede daha düşük puan (p<0,01) aldıkları, hastaneden daha kısa sürede taburcu oldukları ve nabız, solunum gibi yaşam bulgularında kontrol gruplarına göre anlamlı farklılık olduğu görüldü. Şefkatli dokunma uygulanan bebeklerin ise diğer gruplara göre anlamlı derecede daha fazla kilo aldığı (p<0,05) saptandı. Sonuç olarak annelerin bebeklerine uyguladığı terapötik dokunma yöntemlerinin; anne bebek bağlanmasını artırdığı, bebeğin davranışsal yanıtlarına, yaşam bulgularına ve kilo alımına olumlu yönde katkı sağladığı, hastanede kalış sürelerini azalttığı belirlendi.
Anahtar Kelimeler: Terapötik Dokuma, Şefkatli Dokunma, Nazik Dokunma, Maternal Bağlanma, Preterm Bebek.

Abstract:
The study was carried out as a randomized controlled experimental research to determine the effect of gentle human touch or Yakson methods applied by the mothers to their preterm newborns on mother's attachment level and baby's response. 
Population of the study is all of the babies who were hospitalized at the neonatal intensive care unit of a state hospital in Bursa Province between August 2016 and August 2017 and the mothers of the babies; its sample is 90 mothers and their babies included with randomization method who were matching the criteria who were also hospitalized between these dates (Yakson=30, gentle human touch=30, control=30). Study data has been collected with Information Form, Maternal Attachment Inventory (MAI), Anderson Behavioral State Scoring System Scoring (ABSS)  and Observation Forms. The data were analyzed with SPSS 22 package program. Suitability to the normal distribution was tested with Shapira Wilks, evaluations between two groups were evaluated with Student t test, evaluations between more than two groups were tested with Unilateral ANOVA test, and to determine which group was the reason of discrepancies post hoc Turkey HSD test was used.
It was determined that the maternal attachment point averages of mothers in the experiment group who practiced touch method increased significantly (p<0,01). It was seen that babies on whom yakson or gentle human touch methods were used, got significantly lower points (p<0,01) in behavioral state scoring system (ABSS); they were discharged from the hospital in a shorter period, and that there was a significant discrepancy in favor of experiment groups in vital signs such as pulse, respiration. It was detected that babies who were exposed to yakson method gained significantly more weight than other groups (p<0,05). As a result, it was determined that therapeutic touch methods applied to babies by the mothers increase mother-child attachment; contributed to the behavioural answers, vital signs and weight gain of the baby; and reduced the stays in hospital.
Keywords: Therapeutic Touch, Yakson, Gentle Human Touch, Maternal Attachment, Preterm Baby.