Cumhuriyet sonrasında çorum kent merkezinde mimari ve kentsel gelişim (1923-1968)
Architectural and urban development in corum city center after the republic (1923-1968)
Yazar: DENİZ KILIÇ SÖZER
Danışman: PROF. DR. OYA ŞENYURT
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Alt yapı = Infrastructure ; Çorum = Çorum ; İmar planları = Zoning plans

Özet:
Cumhuriyet ilan edildiğinde kent olmaktan uzak, imkânları oldukça kısıtlı bir Anadolu şehri olan Çorum'un, kent için hazırlanan ilk uygulama imar planının onaylandığı, 1968'e kadar geçirdiği süreç içerisinde, kentteki inşa faaliyetleri ve kentin gelişimi mimari açıdan incelenmiştir.
Çalışmada öncelikle çok sayıda medeniyete ev sahipliği yapan Çorum'un tarihinden ve mimarlık tarihinden bahsedilerek, Cumhuriyete kadar olan süreçte kentte inşa edilen önemli yapılara dair bilgi verilmiştir. Daha sonra, Cumhuriyet'in ilan edildiği tarihlerde, kentin durumu ortaya konularak, ihtiyaçları listelenmiş, kent için imar planı hazırlama süreçleri, bu süreçleri etkileyen nedenler, süreçte yaşanan aksaklıklar, alınan kararlar ve yapılan uygulamalar aktarılmıştır. Ayrıca 1923-1968 yılları arasında gerçekleştirilen ve kentin gelişimini etkileyen çeşitli inşaat faaliyetleri, yol yapımları ve alt yapıya dair çalışmalardan bahsedilmiştir. Kentin gündelik hayatını etkileyen, gazetelere konu olan problemlere, belediye çalışmalarında yaşanan aksaklıklara değinilerek halkın beklentileri yansıtılmaya çalışılmıştır.
Son bölümde çalışmanın kapsadığı tarih aralığında, kentte inşa edilen veya edilmesi planlanan kamuya açık binalar, tasnif edilerek listelenmiş ve yapıların inşaat süreçleri, bütçe kaynakları, karşılaşılan sıkıntılar, üretilen çözümler, yapıların mimari özellikleri ve günümüzdeki durumları aktarılmıştır. Bu yapılar kente ait hava fotoğrafı üzerine yerleştirilmiş ve sonuç kısmında, kentin büyüme yönleri ve hangi alanda, nerelerde gelişme gösterdiği bu yapılar üzerinden tartışılmıştır.

Abstract:
The construction activities in the city and the development of the city were examined from an architectural point of view during the process that Çorum, which was far from being a city and an Anatolian city with very limited opportunities when the Republic was declared, went through until 1968, when the first implementation development plan prepared for the city was approved.
The construction activities in the city and the development of the city were examined in terms of architecture. In the study, first of all, the history of Çorum, which has hosted many civilizations, and the history of architecture are mentioned, information was given about the important structures built in the city in the period until the Republic. Afterwards, the situation of the city at the time of the declaration of the Republic, the needs of the city are listed, the processes of preparing the zoning plan for the city, the reasons affecting these processes, the disruptions experienced in the process, the decisions taken and the practices are explained. In addition, various construction activities, road constructions and infrastructure works carried out between 1923-1968 and affecting the development of the city are mentioned. It has been tried to reflect the expectations of the people by mentioning the problems that affect the daily life of the city, the problems that are the subject of the newspapers, and the disruptions in the municipal works.
In the last section, the public buildings that were built or planned to be built in the city within the date range covered by the study are listed and the construction processes of the buildings, budget resources, problems encountered, solutions produced, architectural features of the buildings and their status are presented. These structures were placed on the aerial photograph of the city and in the conclusion part, the growth aspects of the city and in which area and where it developed were discussed over these structures.