Remisyondaki major depresif bozukluk tanılı hastalarda üstbilişsel işlevler ve duygusal şemaların psikolojik dayanıklılık ve depresyonun rezidüel belirtileri ile ilişkisi
Relationship of metacognitive functions and emotional schemas with psychological resilience and residual symptoms of depression in patients with major depressive disorder in remission
Yazar: CEREN BİLGESOY
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF ÖZAY ÖZDEMİR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Duygusal şema = Emotional schemes ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Remisyon = Remission ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Amaç: Major depresif bozukluk (MDB), toplumun yaklaşık %4'ünde görülen; çökkün duygudurumla birlikte düşünce, konuşma, devinim ve fizyolojik işlevlerde yavaşlama ve bunların yanı sıra değersizlik, küçüklük, güçsüzlük, isteksizlik, karamsarlık duygu ve düşünceleri ile belirli bir sendromdur. MDB'de temel terapötik hedef remisyondur. Ancak remisyona ulaşmış hastaların yaklaşık %70'inde kalıntı belirtiler devam etmekte ve hastalığın tekrarlama riskini arttırmaktadır. Bu çalışmanın amacı psikopatalojiyi öngördüğü gösterilmiş olan üstbilişsel işlevler ve duygusal şemaların remisyondaki MDB tanılı hastalarda psikolojik dayanıklılık ve depresyonun kalıntı belirtileri ile ilişkisini araştırmaktır.
Yöntem: Araştırmamız kesitsel bir çalışmadır. Çalışmaya Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi Polikliniğine başvuran, DSM-5'e göre MDB tanısı konulmuş ve halen remisyonda olan 66 kalıntı belirtisi olan ve 62 kalıntı belirtisi olmayan toplam 128 hasta dahil edildi. Hastalara SCID-5-CV uygulanarak geçirilmiş MDB tanısı netleştirildi. Ek tanı alanlar dışlandı. Sosyodemografik veri formu, Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAM-D), Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (YİDÖ), Üstbiliş Ölçeği-30 (ÜBÖ-30), Ruminatif Düşünce Biçimi Ölçeği (RDBÖ) ve Leahy Duygusal Şema Ölçeği- II (LDŞÖ-II) uygulandı.
Bulgular: Çalışmada kalıntı belirtisi olan grubun YİDÖ total ve alt ölçek puanları kalıntı belirtisi olmayan gruptan daha düşüktü (p<0.05). ÜBÖ-30 total ve alt ölçek, RDBÖ ve LDŞÖ-II puanları kalıntı belirtisi olan grupta kalıntı belirti olmayan gruptan anlamlı olarak yüksek saptandı (p<0.05). Tüm hasta grubunda YİDÖ total ve alt ölçek puanları ile, ÜBÖ-30, RDBÖ ve LDŞÖ-II puanları arasında ters korelasyon saptandı. 
Sonuç: Çalışmada kalıntı belirtisi olan hasta grubunun psikolojik dayanıklılığı, kalıntı belirtisi olmayan gruba göre daha düşüktü. Kalıntı belirtisi olan grup, üstbilişleri, ruminatif yanıtı ve olumsuz duygusal şemaları daha fazla kullanmaktaydı. Ayrıca psikolojik dayanıklılığı yüksek kişilerin üstbilişleri, ruminatif düşünce biçimini daha az kullandığı ve daha az olumsuz duygusal şemalara sahip olduğu görüldü. MDB tedavisi ve prognozunda önemli bir yeri olan kalıntı belirtilerin daha iyi anlaşılması için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: MDB, kalıntı belirtiler, psikolojik dayanıklılık, üstbiliş, ruminasyon, duygusal şema

Abstract:
Aim: Major depressive disorder (MDD) is seen in approximately 4% of the society. It is a specific syndrome with a sad mood and a slowdown in thought, speech, motion and physiological functions, as well as feelings and thoughts of worthlessness, smallness, weakness, reluctance, pessimism. The main therapeutic target in MDD is remission. However, in approximately 70% of patients who have reached remission, residual symptoms persist and increase the risk of recurrence of the disease. For this reason, residual symptoms and affecting factors have been the subject of the research. The aim of this study is to investigate the relationship between metacognitive functions and emotional schemas, which have been shown to predict psychopathology, and the residual symptoms and psychological resilience of patients with MDD in remission.
Method: Our research is a cross-sectional study. A total of 128 patients who were admitted to the Erenköy Mental and Neurological Diseases Hospital Polyclinic, diagnosed with MDD according to DSM 5 and still in remission, with 66 residual symptoms and 62 with no residual symptoms were included. The diagnosis of MDD was clarified by applying SCID-5-CV to the patients. Additional diagnoses were excluded. Sociodemographic data form, Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D), Resilience Scale for Adults (RSA), Metacognition Scale-30 (MCQ-30), Ruminative Thinking Scale (RTS) and Leahy Emotional Schema Scale-II (LESS-II) were applied.
Conclusion: In the study, the psychological resilience of the patient group with residual symptoms was lower than the group without residual symptoms. The group with residual symptoms used metacognitions, ruminative response and negative emotional schemas more. In addition, it was seen that people with high psychological endurance used metacognitions, ruminative thinking less and had less negative emotional schemas. More research is needed to better understand the residual symptoms that have an important role in the management and prognosis of MDD.