Koronagrafın astronomideki uygulamaları
Applications of the coronagraph in astronomy
Yazar: BURAK BATUHAN GÜRBULAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLHAM NASIROĞLU
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Astronomi ve Astrofizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences

Özet:
Amaç: Doğrudan görüntüleme yönteminde kullanılan koronagraf cihazının ötegezegen alanındaki uygulamaları, yer ve uzay tabanlı teleskoplarla yapılan doğrudan görüntüleme gözlemleri ve bu gözlemler ile tespit edilen ötegezegenlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca bu çalışmanın diğer bir amacı ise yakında tamamlanması planlanan Doğu Anadolu Gözlemevi (DAG) bünyesindeki koronagrafın doğrudan görüntüleme yöntemi ile ötegezegen araştırmalarında kullanımına zemin hazırlamaktır.
Yöntem: Elektromanyetik tayfın kızılötesi bölgesindeki ötegezegen araştırmaları incelendi. Koronagrafa sahip yer tabanlı teleskopların özellikleri ve bu teleskoplar ile 2004-2021 yılları arasında doğrudan görüntüleme yöntemi ile tespit edilen gezegenlerin fiziksel özellikleri belirlendi. 
Bulgular: Bu tez kapsamında incelenen gözlemsel cihazların teknik özelliklerinden yola çıkarak doğrudan görüntüleme yöntemi ile tespit edilen ötegezegenlerin özellikleri DAG teleskobunun gözlemsel limitleri ile karşılaştırılmış olup bu teleskop ve yöntem kullanılarak gözlenebilecek adayların listesi çıkarılmıştır.
Sonuç: Yakın bir zamanda DAG bünyesindeki 4-m sınıfı optik/kızılötesi teleskop ile yapılması planlanan ötegezegen araştırmaları kapsamında kullanılması hedeflenen 'Koronagraf Aygıtı" ile 'Doğrudan Görüntüleme' yönteminin nasıl uygulanabileceğine dair bir temel oluşturulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Ötegezegen, Doğrudan Görüntüleme Yöntemi, Koronagraf, Adaptif optik, Doğu Anadolu Gözlemevi (DAG)

Abstract:
Purpose: The aim of this thesis is to examine the applications of the coronagraph device used in the Direct Imaging method in exoplanet exploration, direct imaging observations made with ground and space-based telescopes, and the exoplanets detected with these observations. Another aim of this study is to provide a basis for the use of the coronagraph in the Eastern Anatolian Observatory (DAG) for exoplanet research with direct imaging method.
Method: Exoplanet surveys in the infrared region of the electromagnetic spectrum were studied. The properties of ground-based telescopes with coronagraphs and the physical properties of planets detected by direct imaging method with these telescopes between 2004-2019 were determined.
Findings: Based on the technical features of the observational devices examined within the scope of this thesis, the properties of exoplanets with direct imaging method were compared with the observational limits of the DAG telescope, and a list of candidates that could be observed using this telescope and method was prepared.
Results: It is provided a basis for how to apply the 'Direct Imaging' method with the 'Coronagraph Device', which is aimed to be used within the scope of exoplanet research planned to be carried out with the 4-m class optical/infrared telescope within the DAG.

Keywords: Exoplanet, Direct Imaging Method, Coronagraph, Adaptive Optics, the Eastern Anatolian Observatory (DAG)