Metal sonlandırma endüstrisinde temiz üretim uygulamaları
Cleaner production technics in metal finishing industry
Yazar: İLKNUR DAMLA BEYTEKİN
Danışman: PROF. DR. GÜLFEM BAKAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Temiz üretim teknikleri çevre deşarjlarını iyileştirmeyi amaçlayan MET seçenekleri için metal sektöründe tanımlama, adaptasyon ve uyum çerçevesi oluşturmayı sağlar. Metal sonlandırma endüstrisinde yüzey işleme, yüzey kaplama, yüzey sonlandırma, boyama ve benzeri işlemler yapılmaktadır. Metal sonlandırma endüstrisinde Avrupa'da ve Dünya' da birçok temiz üretim ve kirlilik önleme çalışması olmasına rağmen Türkiye' de bu çalışmalar çok sınırlıdır. Bu çalışmada metal yüzey işlemesinde kullanılan soğutma sıvısı ve bununla temasa geçen atık metal talaşlarının Temiz Üretim yaklaşımı çerçevesinde değerlendirilip, bu kısımda uygulanabilecek En İyi Teknik ve Teknolojilerin belirlenerek ekonomik ve ekolojik verimliliğin sağlanması amaçlanmıştır. Bu hedef doğrultusunda Sampa endüstrisinde 4 adet CNC tezgahta, soğutma sıvısı olarak iki farklı firmanın sağladığı soğutma sıvısı kullanılarak bu kimyasalların teknik ve çevresel performansları incelenmiştir. Yapılan çalışmada izlenen parametreler;  soğutucu yağ konsantrasyonu, pH değeri, ısı, iletkenlik, NO2 – N, harici yağ konsantrasyonu ve toplam bakteridir. NO2 – N değerinin ay sonuna doğru, 10 mg/l seviyelerine çıktığı görülmektedir. Ayrıca yağ/gres ve bakteri oluşumunun da oldukça yüksek olduğu gözlenmiştir ve bu koşullar proses için uygun değildir. Tüm bu parametreler soğutma sıvısı geri kazanımı ve tekrar kullanımı ile ömrünün uzatılması amacı ile oluşturulması düşünülen merkezi arıtım ve besleme hattı için belirleyici olup, temiz üretim seçenekleri kapsamında belirlenen aşamalar; çöktürme, filtrasyon, yağ sıyırma, membran filtrasyondur. Bu aşamalardan yola çıkarak laboratuvarda yapılan çöktürme, filtrasyon ve santrifüj deneyleri sonucu soğutma sıvısında oldukça yüksek bulunan askıda katı madde miktarında 1. soğutma sıvısında (FRC-06) % 67 lık, 2. Soğutma sıvısında (FRC-17) % 64 lük bir verim sağlanmıştır.

Abstract:
Clean production techniques provide for BAT options aimed at improving the environmental discharge at the metal sector defining, adaptation and the framework harmony. Surface treatment, surface coating, surface finishing, painting, and other procedures are performed in the metal finishing industry. Although Metal finishing industries in European have many Cleaner Production and pollution prevention activities, it is very limited in Turkey side. In this study, metal surface treatment used in the coolant and has been exposed to metal chips were integrated with Cleaner Production approach within the framework and evaluated in this section Best Available Techniques (BATs) for determining the economic and ecological efficiency. In line with these objectives, the entire production to reflect the implementation study was conducted in four units of CNC machine tools. As the coolant using two different companies provide technical and environmental performance of these chemicals have been examined. The parameters monitored in the study were cooling oil concentration, pH value, temperature, conductivity, NO2–N, oil/grease concentration and total bacteria.  NO2–N levels towards the end of the month, 10 mg/l was observed. Also oil/grease and the bacteria concentration was observed quite high and this conditions are not suitable 	for the process. All parameters of the coolant recovery and re-use and life extension planned to be formed for the purpose of treatment and the supply line will be decisive, the stages are determined in the context of cleaner production options; precipitation, filtration, oil stripping, membrane filtration. From this studies in the laboratory precipitation, filtration and centrifuge results of experiments, in suspended solids which is quite high in the cooling liquid for first coolant (FRC-06) % 67 and for second coolant (FRC-17) % 64 efficiency is provided.