Mülteci alanında sivil toplum kuruluşlarında çalışan sosyal hizmet uzmanlarının eleştirel düşünme eğilimlerine dair inceleme
A study on the critical thinking tendencies of social workers working in non-governmental organizations in the refugee field
Yazar: AYŞE NUR TURGUT
Danışman: DOÇ. DR. GONCA POLAT
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Mülteciler = Refugees ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Sosyal hizmet uzmanları = Social workers ; Sosyal hizmetler = Social services ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma; mülteci alanında sivil toplum kuruluşlarında çalışan sosyal hizmet uzmanlarının eleştirel düşünme eğilim ve düzeylerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Sosyal hizmet disiplini doğası gereği eleştirel düşünme ve karar verme konularında kritik bir noktadadır ve mesleği icra eden sosyal hizmet uzmanlarının konuyla ilgili yeterlilikleri mesleki müdahaleleri doğrudan etkilemektedir. Literatür incelendiğinde çeşitli kurumlarda çalışan sosyal hizmet uzmanlarının bu alandaki eğilim ve düzeylerine yönelik bir çalışmaya ulusal ve uluslararası düzeyde rastlanmamıştır. Sosyal hizmetin tüm alanlarında olduğu gibi mültecilik alanında da geliştirilen planlamalarda eleştirel düşünmeye ihtiyaç vardır. Bu çalışmayla birlikte mültecilik alanında sivil toplum örgütlerinde çalışan sosyal hizmet uzmanlarının eleştirel düşünme eğilimleri ve bu buna etki eden değişkenler belirlenmiştir.

Araştırma, amaçlı örneklem olarak yerelde mültecilik alanında çalışmak üzere en çok sosyal hizmet uzmanını istihdam eden dört kuruluşta çalışmakta olan sosyal hizmet uzmanları ile sınırlı tutulmuştur. Mülteci alanında sivil toplumda çalışan sosyal hizmet uzmanlarına ulaşabilmek için dört sivil toplum kuruluşu küme olarak belirlenmiştir. Bu alanda hizmet veren 123 sosyal hizmet uzmanına Kişisel Bilgi Formu ve 2002 yılında Akbıyık tarafından geliştirilen Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği uygulanmıştır. Ölçeğin analizi ve Kişisel Bilgi Formundaki değişkenlerle ilişkisi incelenerek mültecilik alanında sivil toplum kuruluşlarında çalışan sosyal hizmet uzmanlarının eleştirel düşünme eğilimleri belirlenmiş ve bu eğilimin diğer değişkenlerle ilişkisi ortaya koyulmuştur. Uzmanların eleştirel düşünme eğilimlerinin yüksek olduğu; pozisyon ve görev tanımlarına, babalarının eğitim seviyesine ve deneyim sahibi olduğu alanlara göre eleştirel düşünme eğilimlerinin anlamlı bir şekilde farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Nitel ya da karma yöntemlerle yapılabilecek çalışmalarla uzmanların eleştirel düşünme eğilimlerine dair derinlemesine bulgulara ulaşılabilir.

Anahtar Sözcükler: Eleştirel düşünme, eleştirel sosyal hizmet, mülteci, sosyal hizmet

Abstract:
This study was carried out to determine the critical thinking tendencies and levels of social workers working in non-governmental organizations in the refugee field. The social work discipline, by its nature, is at a critical point in critical thinking and decision-making, and the relevant competencies of the social workers who practice the profession directly affect the professional interventions. When the literature is examined, no study on the tendencies and levels of social workers working in various institutions in this field has been found at the national or international level. As in all areas of social work, there is a need for critical thinking in the planning developed in the field of refugees. With this study, the critical thinking tendencies of social workers working in non-governmental organizations in the field of refugee and the variables affecting this were determined.

The research was limited to the social workers working in the four organizations that employ the most social workers to work in the local refugee field as purposive sampling. In order to reach social workers working in civil society in the refugee field, four non-governmental organizations were determined as clusters. Personal Information Form and Critical Thinking Tendencies Scale developed by Akbıyık in 2002 were applied to 123 social workers serving in this field. By examining the analysis of the scale and its relationship with the variables in the Personal Information Form, the critical thinking tendencies of social workers working in non-governmental organizations in the field of refugee were determined and the relationship of this tendency with other variables was revealed. The workers' critical thinking tendencies are high; It was concluded that critical thinking tendencies differed significantly according to their positions and job descriptions, their fathers' education level and their fields of experience. In-depth findings on the critical thinking dispositions of workers can be obtained through studies that can be done with qualitative or mixed methods.
Keywords: Critical social work, critical thinking, refugee, social work