İbn Haldun'un umranının izinde Osmanlı devletinin kuruluşu ve yükselişi üzerine bir değerlendirme
An evaluation on the foundation and rise of the Ottoman state in the path of Ibn Haldun's prosperity
Yazar: ASLIHAN CENGİZ
Danışman: DOÇ. DR. ABDULVAHAP AKINCI
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: Asabiye = Asabiya ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Siyasal kuram = Political theory ; Umran = Umran ; İbn Haldun = İbn Haldun

Özet:
Dünyada yaşanan değişim birkaç yüzyıldır Batılı düşünce tarzı ile açıklanmaya çalışılmış ancak tam olarak yeterli olamamıştır. Tüm bu seyreden süreç sonrasında farklı kaynakları araştırma sürecine girilmiştir. Batılıların dışında var olan bir medeniyet daha vardı. Doğunun yıldızı İbn Haldun bu ihtiyaç sayesinde keşfedilmeye başlandı.

İbn Haldun ya tarihçi ya da sosyolog olarak anlatılmıştır. Bu tezde İbn Haldun'u bir umran kurucusu, devlet kuruluş ve çöküş terorisyeni olarak ele almaktadır. Toplumsal varlık üzerine eğilen İbn Haldun yeni bir bilimin kurucusu olarak kabul edilir, bu bilimin adı İlm-i Umran olarak adlandırılmaktadır.

İnsan toplumsal bir varlıktır. Yeryüzünde devamlılığını sağlamak ister, bunun için de toplu bir şekilde yaşamak ve tehlikelere karşı toplu bir şekilde hareket etmek ister. Ekonomik ve sosyal yapı açısından da toplu bir şekilde yaşamak ister. Asabiyetin önemine değinirken cemiyetlerin devlet olabilmesi için en elzem şart olarak betimler. Asabiyeti olmayan ya da zayıf olan toplumlar devlet kuramazlar ve yakın zamanda yok olmaya mecburdurlar veya başka devletler üzerlerinde tahakküm kurabilirler.

Bu tezde İbn Haldun bir tarihçi ve devlet teorisyeni olarak incelenecek ve Osmanlı'nın medeniyete geçişi umranlaşması irdelenecektir.

Osmanlı köklü bir devlettir. İbn Haldun Osmanlı'nın kuruluş dönemlerinde yaşamıştır ve en ünlü eseri Mukaddime'dir. Mukaddime'nin üç cildinde devlet hakkında önemli stratejik bilgiler vermektedir. Osmanlı'nın kuruluş padişahlarından, yükseliş padişahlarına kadar bir değerlendirme yapılacaktır. Bu çalışmada nitel araştırma yönteminden faydalanılmıştır. Çalışma sonucunda hükümdar kararlarının devletin asabiyesini hem güçlendirip hem zayıflattığını ancak soy birliğinden nesep birliğine geçmenin Osmanlı Devleti'nin ömrünü uzattığı sonucuna varılabilir.

Abstract:
Throughout the last few centuries, the process of change in the world has not been able to fully explain the concept of enlightenment and at the end of this process, the process of researching the sources outside of the enlightenment has been entered. The re-discovery of Ibn Khaldun took place in this context. 

Ibn Khaldun has often come to the forefront with the identity of historian and sociologist. In our article we consider Ibn Khaldun as a civilization theorist. Ibn Khaldun is a new founder of the so-called "Ilm-i Umran". The topic of Umran's identity is the domain of social existence. 

Man is a social entity. It feels the need to live together in order to survive on earth, to be together against danger, to come together economically and sociologically. The most important condition for the societies to become a state is irritable. Non-irrational communities cannot go on the path of nationalization. It is inevitable for the weak or weak states or states to be forced to disappear or to fall under the yoke of other states. 

In this article, starting from Ibn Khaldun's historian personality, he will examine the nervous theory and the theories he wrote on the states and the steps that the Ottoman Empire put forward in the way of the apostasy. 

.The Ottoman Empire is an old state. Ibn Khaldun lived during the establishment of the Ottoman Empire and his most famous work is Mukaddime. He gives important strategic information about the state in his three books. An evaluation will be made from the founding sultans of the Ottoman to the sultans of ascension. Qualitative research method was used in this study. As a result of the study, it can be concluded that the rulers' decisions strengthened and weakened the state's irritability, but switching from the pedigree to the unity was prolonging the life of the Ottoman State.