Tarihi yapılarda kullanılan tuğla malzemelerin, termal iletkenlik, fiziksel ve mekanik özelliklerinin saptanması
Determination of thermal conductivity, physical and mechanical properties of brick materials used in historical buildings
Yazar: ŞEREF KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. KEMAL TUŞAT YÜCEL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Tarihi yapı malzemeleri üzerine yapılan bu çalışma, geçmiş dönemlerde Bölgemiz illeri (Isparta ve Burdur) içerisinde yer alan Kremna, İncirlihan Kervansarayı, Adada, Sığırlık Harabesi, Zorzila ve Psidia Antiokya gibi ören yerlerinde kullanılmış taş, tuğla ve harç yapı malzemelerinin deneysel çalışmalarını içermektedir. İncelene bu tarihi yapılar; Helenistik, Roma, Bizans ve Selçuklu periyotlarının, bir ya da birkaç dönemini bir arada kapsamaktadır. Yapılan deneysel çalışmalar saha ve laboratuar alanı olarak iki bölümden oluşmuştur. İlk olarak sahada, tahribatsız deney yöntemleri (Schmidt Çekici, Ultrases Titreşim Hızı) uygulanmıştır. Diğer aşamada, laboratuar ortamında bu tarihi yerlerdeki yapılardan alınan yapı malzemeleri üzerinde Termal İletkenlik (Isıl İletim), Fiziksel (Birim Hacim Ağırlık, Kütlece Ağırlıkça Su Emme, Hacimce Su Emme, Özgül Ağırlık, Kompasite, Porozite, Doyma Derecesi Ve Kılcal Su Emme) ve Mekanik Deneyler (Basınç Dayanımı, Eğilme Dayanımı, Noktasal Yük İndeksi, Poisson Oranı, Schmidt Çekici, Ultrasese Hızı, Dinamik Elastisite Modülü, Elastisite Modülü) uygulanmıştır. Yapılan deneylerden elde edilen veriler; numunelerin termal iletkenlik, fiziksel ve mekanik özellikleri gibi karakteristik özelliklerin ortaya çıkmasını olanak sağlamıştır. Bu tez çalışmasında weka (model) denklemleri oluşturularak birim hacim ağırlık, özgül ağırlık, basınç dayanımı, eğilme dayanımı ve Isıl İletim' in birbirleri ve deney değerleri arasındaki ilişkiler uygun olarak belirlenmiştir. Bu karakteristik özellikler; geçmiş zamanlarda tarihi yapılarda kullanılan taş, tuğla ve harç malzemelerinin kronolojik tarih sırasına göre imalatları, kullanılan yapı malzemelerinin birleşenleri ve inşaat teknikleri hakkında bilgi sahibi olmamıza olanak sağlamıştır. Böylece tarihsel kavimlerin teknolojik davranışları ve üretim teknikleri hakkında da bilgiler elde edilmiştir. Çıkarılan bu sonuçlar ileriki aşamalarda tarihi yapıların güçlendirilmesi açısından uygulanacak yenileme ve iyileştirme konularına ışık tutabilecektir. Sonuç olarak tarihi yapılarda kullanılan malzemelerin incelenmesi, bize geçmiş, günümüz ve gelecek arasında köprü kurarak, tarihi yapıların günümüze kadar ayakta kalmasının teknik ve detayını ortaya çıkarmada önemli katkılar sağlayabilecektir.

Abstract:
This study on historical building materials includes experimental works of stone, brick and mortar building materials used in ruins such as Kremna, Incirlihan Caravanserai, Adada, Cattle Crusade, Zorzila and Psidia Antioch, which were located in the provinces of our region (Isparta and Burdur) in the past. These historical structures examined; It covers one or more periods of Hellenistic, Roman, Byzantine and Seljuk periods. 

Experimental studies consisted of two parts as field and laboratory field. First, non-destructive testing methods (Schmidt Hammer, Ultrasonic Vibration Rate) were applied in the field. At the other stage, thermal conductivity (Thermal Conduction), Physical (Unit Volume Weight, Water Absorption by Mass, Water Absorption by Volume, Specific Gravity, Compatibility, Porosity, Saturation Degree and Capillary Water Absorption) and Mechanical Tests (Compressive Strength, Flexural Strength, Point Load Index, Poisson Ratio, Schmidt Hammer, Ultrasonic Speed, Dynamic Elasticity Module, Elasticity Module) were applied. The data obtained from the experiments; thermal conductivity, physical and mechanical properties of the samples. In this thesis, weka (model) equations were formed and the relations between unit volume weight, specific gravity, compressive strength, flexural strength and thermal conductivity were determined. These characteristic features are; It has enabled us to have knowledge about the manufacturing of stone, brick and mortar materials used in historical buildings in the past times according to chronological history order, components of the building materials used and construction techniques. Thus, information about the technological behaviors and production techniques of historical tribes was obtained. These conclusions may shed light on the renewal and improvement issues that will be applied in terms of strengthening the historical structures in the future. As a result, the examination of the materials used in the historical buildings will provide us with important contributions in revealing the technical and detail of the historical structures surviving to the present day by establishing a bridge between the past, present and future.