Bozüyük ilçesindeki atmosferik polenlerin insan sağlığı üzerine etkileri (2010-2014)
Effects of atmospheric pollens in Bozüyük district on human health (2010-2014)
Yazar: SALİHA OKUMUŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. LEVENT UNCU
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Coğrafya = Geography ; Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Alerjenler = Allergens ; Atmosferik kirleticiler = Atmospheric pollution ; Bilecik-Bozüyük = Bilecik-Bozüyük ; Coğrafya = Geography ; Fiziki coğrafya = Physical geography ; Jeomorfoloji = Geomorphology ; Polenler = Pollen ; Sağlık = Health ; Çevre kirliliği = Environmental pollution ; İklim = Climate

Özet:
Sağlık Cooğrafyası alanında hazırlanan bu çalışmada, 2010- 2014 yılları arasını kapsayan dönemde, Bilecik'in Bozüyük ilçesinde alerjik kökenli hastalıklardan astım, alerjik rinit ve konjonktivit'in mekânsal ve zamansal dağılışını nedenleri ve farklılıklarıyla birlikte ortaya koymak amaçlanmaktadır. Bu bağlamda, öncelikle Bozüyük ilçesinin fiziki coğrafya özellikleri (jeomorfoloji, iklim, doğal bitki örtüsü) belirlenmiş ve doğal bitki örtüsü içerisinde bulunan alerjen türleri ilçede daha önce yapılmış olan atmosferik polen ölçümleri ile karşılaştırılarak bir polenizasyon takvimi oluşturulmuştur. Daha sonra, alerjik rinit, astım ve konjonktivit şikâyetiyle Bozüyük Devlet Hastanesi'ne başvuran hasta sayısı, geldikleri yerleşmeler ve başvuru tarihleri tespit edilerek ilçenin fiziki coğrafya özellikleriyle ilişkilendirilmeye çalışılmıştır. 
Çalışmada, söz konusu hastalıklara ait şikâyetlerle hastaneye başvuran hasta sayısı ve hastaların geldikleri yerleşmelerin ortam özellikleri arasında yakın bir ilişki bulunduğu sonucuna varılmıştır. Buna göre, araştırılan hastalıkların vadi içerisinde ve plato üzerindeki yerleşim birimlerinde, daha çok bitkilerin polenizasyon dönemlerinin başlamasıyla birlikte geçiş mevsimlerinde yoğunlaştığı dikkati çekmektedir. Ayrıca, ilçede sanayi faaliyetlerinin yoğun olması nedeniyle özellikle kış aylarında havaya karışan kükürdioksit gazının artması ve bölgeyi etkisi altına alan soğuk hava kütleleri nedeniyle meydana gelen sıcaklık terselmesi sonucunda da hasta şikâyetlerinde belirgin bir artış olmaktadır. 
2010-2014 yılları arasındaki dönemde, ilçenin genel nüfusundaki azalmaya rağmen hasta sayısında düzenli bir artış olmuştur. Bu artışın önümüzdeki dönemde de devam edeceği göz önünde bulundurularak bazı tedbirlerin alınması zorunlu hale gelmektedir. Bu nedenle, ilçede acilen düzenli polen ve atmosferik gaz ölçümlerine başlanılması ve halkın önceden bilgilendirilmesini sağlayacak bir uyarı sisteminin kurulması, hem hastanelere olan talebin hafifletilmesi hem de bu hastalıklara bağlı olarak ortaya çıkan iş gücü kaybından doğan ekonomik zararların en aza indirilmesi hususunda önemli katkılar sağlayacaktır.

Abstract:
This study, which is prepared in the field of health geography, aims to reveal with its causes and differences spatial and temporal distribution of allergic origin diseases of asthma, allergic rhinitis and conjunctivitis which occurred in the years between 2010 and 2014 period in Bozüyük district. In this context, firstly physical geography characteristics (geomorphology, climate, natural vegetation) of Bozüyük district were determined, and a pollination calendar was created by comparing allergen species which are available within vegetation and previous atmospheric pollen measurements in the district. Afterwards, number of patients who consulted to Bozüyük Public Hospital with symptoms of asthma, allergic rhinitis and conjunctivitis was tried to correlate with physical geography characteristics of the district by determining the settlements of patients and their application dates. The results of the study have revealed that there is a strong relation between the number of patients who applied the hospital with symptoms of given diseases and geomorphologic features, climatic conditions, pollination periods of allergen species of settlements which patients came from, with increasing in atmospheric pollen. Moreover, it was concluded that in settlements in the valley, patient complaints which have increased in winter months are related to the increase in sulphur dioxite (SO2) gases into the air from factories and temperature inversion. Between the years of 2010-2014 which constituted the temporal limitation of the study, in Bozüyük the heavy increase in number of patients who applied the hospital with symptoms of given diseases, has necessitated to take some measures for the future. Therefore, establishment of a warning system which can provide the previously informing people about pollination periods of allergen plants, will make important contributions to both reducing the demands on hospitals and minimizing economic losses which are resulted from loss of labor force that is arised from these diseases.