Aile değerlerinin kuşaklara aktarımında büyükanne-büyükbaba torun ilişkisinin incelenmesi
An examination on the role of the relationship between grandparents and grandchildren in the transmission of family values to generations
Yazar: DEMET TEZCAN
Danışman: DOÇ. DR. HANİFİ PARLAR
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile = Family ; Aile büyükleri = Grandparents ; Aile içi ilişkiler = Family relations ; Büyük ebeveynlik = Grandparenting ; Değer aktarımı = Value transfer ; Değerler = Values ; Kuşaklar = Generations ; Kuşaklararası aktarım = Intergenerational transmission ; Torun = Grandchild

Özet:
Bu araştırma aile değerlerinin kuşaklara aktarımda büyükanne-büyükbaba ve torun ilişkisini incelemiştir. Araştırma grubunun görüşlerini açığa çıkarmak amacıyla nitel araştırma yöntemi ve nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji kullanılmıştır. Araştırma grubunu İstanbul ili evreninden, amaçlı örneklem yöntemine dayalı olarak maksimum çeşitliliği sağlayacağı düşünülen büyükanne-büyükbaba torun ilişkisini tecrübe etmiş 15 torun ve 15 büyük ebeveyn olmak üzere toplam 30 kişi oluşturmuştur. Araştırmaya katılan torunların en küçüğü 12, en büyüğü 24 yaşındadır. Araştırmaya katılan büyük ebeveynlerin en küçüğü 55, en büyüğü 81 yaşındadır. Her bir büyük ebeveynin torun sayıları 1 ila 10 arasında değişmektedir. Araştırmacı tarafından yarı yapılandırılmış görüşme formu oluşturulmuş ve derinlemesine mülakat tekniği gerçekleştirilmiş, araştırma grubu ile yüz yüze görüşülmüştür. Bu tez çerçevesinde "büyükanne ve büyükbabaların değer atıfları, değerlerinin aktarımında büyükanne ve büyükbabanın rolü, aile formlarının değer aktarımına etkisi, torunların değer atıflarının kaynakları, torunların değer algısında büyükanne-büyükbaba etkisi" gibi sorulara cevap aranmıştır. Elde edilen veriler, içerik analizi ile analiz edilmiştir. Ulaşılan bulgular tablolar oluşturularak ve doğrudan alıntılar yapılarak sunulmuştur. Elde edilen bulgularda sevgi-saygı, birlikte oturulan sofralar, misafirperverlik, birliktelik katılımcıların öne çıkarmış olduğu değerlerdir. Büyükanne-büyükbaba ve torunlar arasında aile değerleri ve değer aktarımının önemi konusunda fikirleri örtüşmektedir. Büyük ebeveynlerin çoğunluğunun ve torun katılımcıların tamamının aile değerlerinin aktarımında büyükanne ve büyükbabaların sorumlu olduğunu düşündükleri, büyük ebeveyn ve torunların çoğunun bu sorumluğun yerine getirildiği konusunda hemfikir oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Büyük ebeveynler ve torunlar; uzak olmayı veya çekirdek ailede yaşamayı büyük ebeveynlerin değer aktarımı yapabilmesinin önünde bir engel olarak görmemektedirler. Büyük ebeveynler/yaşlılar ve torunlar/gençler daha çok yaşları, bedensel enerjileri, hayata bakış farklılıkları, zıtlıkları üzerinden araştırmalara konu edilmektedirler. Bu araştırmalar şüphesiz çok yönlü bir bakış açısı oluşturmaktadır. Ancak karşılıklı anlayış ve hoşgörüye yer veren çalışmalara daha fazla yer verilmesi önem arz etmektedir.
Anahtar Kelimeler: Aile Değerleri, Büyükanne, Büyükbaba, Büyük Ebeveyn, Torun, Değer Aktarımı, Kuşaklar

Abstract:
The transmission of family values from generation to generation is examined in this study through the interaction between grandmother-father, and grandchildren. To reveal the opinions of the research group, the qualitative research method and phenomenology, one of the qualitative research designs, are used.  The research group consists of 30 individuals, 15 grandchildren, and 15 grandparents who have had experience with the grandparent-grandchild relationship. This is assumed to provide the maximum diversity based on the purposeful sampling approach from the population of Istanbul province. The study's youngest grandchild was 12 years old, while the oldest was 24. The oldest grandmother is 81 years old, while the youngest is 55 years old.  The number of grandchildren of each grandparent ranges from 1 to 10. The researcher created a semi-structured interview form, interviewed the research group face-to-face, and carried out in-depth interview technique.  Answers to questions like "value attributions of grandparents, the role of grandparents in the transmission of values, the effect of family forms on value transfer, the sources of value attribution of grandchildren, and grandparents' effect on grandchildren's perception of value" were looked up within the framework of the thesis. The obtained findings were analyzed by content analysis. Tables and direct quotations were used to present the results. The participants in these studies underlined love-respect, the tables sitting together, hospitality, and togetherness as their core values. The opinions on the importance of family values and value transfer between grandparents and grandchildren are overlapped. However, it was concluded that most grandparents and all grandchild participants thought that grandparents were responsible for the transfer of family values, and most of the grandparents and grandchildren agreed that this responsibility was fulfilled. Grandparents and grandchildren; do not see being distant or living in a nuclear family as an obstacle for grandparents to transfer values. The majority of studies on grandparents/elders and grandchildren/young people is centered on their age, bodily energies, differences, and contrasts in their aspects of life. These studies unquestionably provide a varied perspective. However, more attention must be paid to research that take into account tolerance and mutual understanding.
Key Words: Family Values, Grandmother, Grandfather, Grandparents, Grandchild, Value Transmission, Generations.