Halk hikayelerinde aşıklık eğitimi
Bard training in folk stories
Yazar: MÜRVET EVREN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NEVİN AKKAYA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Aşıklar(Aşıklık geleneği) = Minstrel tradition ; Eğitim = Education ; Halk hikayeleri = Folk tales ; Türk halk hikayeleri = Turkish folk stories

Özet:
"Halk Hikâyelerinde Âşıklık Eğitimi" adlı bu çalışma ele aldığı üç halk hikâyesindeki eğitim unsurlarını incelenmekte halk hikâyeleri ve hikâyeciliği konusunda bilgi 
Giriş kısmında halk hikâyesinin tanımı ile başlayıp halk hikâyeciliği ile ilgili bilgiler verildikten sonra konu üzerinde yapılan araştırmalardan bahsedilmiştir. 
Bulgular ve yorumlar kısmı tezimizin ana bölümünü oluşturmaktadır. Bu bölümde âşıkların başından geçen halk hikâyeleri incelenmiştir. Üç halk hikâyesi temel alınmıştır. İlk hikâyemiz "Ercişli Emrah ile Selvihan" hikâyesidir. Ercişli Emrah'ın hayatı hakkında bilgi verilmiş Emrah aldığı eğitim ve hikâyede görülen eğitim unsurları konunun temelini oluşturmuştur. Elimizde bulunan Ercişli Emrah ile Selvihan hikâyelerindeki aynı bölümler arasında karşılaştırmalar yapılmıştır.
İkinci hikâye olan "Âşık Garip ile Şahsenem" hikâyesinde Âşık Garip'in hayatı ve yaşayışıyla ilgili halk edebiyatındaki bilgiler derlenmiştir. Hikâyedeki eğitim unsurları incelenip aşığın nasıl bir eğitimden geçip badeli âşık olma safhasına ulaştığı anlatılmıştır.
Üçüncü hikâyemiz "Sümmani ile Gülperi" hikâyesinde de 19. Yüzyıl aşığı olan Sümmani'nin hayatı hakkında detaylı bilgi verilmiş, bu bilgiler doğrultusunda hikâyede geçen eğitim unsurları teker teker ele alınmıştır.
Üç hikâyede de günümüzdeki gibi eğitim kurumlarının bulunmadığı bir dönemde yaşayan âşıkların aileleri ve çevreleri ile etkileşimleri sonucunda aldıkları eğitimlerden bahsedilmiştir. Bazı hikâyelerde medrese eğitimi görülürken bazılarında sadece aileden alınan eğitime rastlanmaktadır. Resmi kurumların dışında âşıklık geleneğindeki halk eğitimine de dikkat çekilmiştir. Elimizde bulunan bu üç hikâyeden yola çıkarak eğitimin sadece formal yollarla değil informal yollarla da alınabileceği sonucuna varılmıştır.


ANAHTAR KELİMELER: Ercişli Emrah ile Selvihan, Âşık Garip ile Şahsenem, Sümmani ile Gülperi, Halk Hikâyesi, Eğitim, Formal Eğitim, İnformal Eğitim

Abstract:
This working, which is named as ''Bard Training in Folk Stories'', informs about folk tales and folk story taller inspecting the educational elements in three stories which it is deal with.
After making definition of folk tale and giving some information about folk story teller, the researches about the matter are mentioned.
The part of findings and comments is the main part of my thesis. In this part, the folk tales which minstrels experienced were inspected. Three folk tales were taken as basic subject. Our first story is "Emrah from Ercis and Selvihan". Some information about the life of Emrah from Ercis was given. The education taken by Emrah and the educational elements in the story consist the basic part of the subject. In the story of "Emrah from Ercis and Selvihan", there are some comparisons among the same parts.
In the second story,'' The minstrel Garip and Sahsenem", the information in the folk literature about the life and life style of '' Minstrel Garip'' was compiled. After inspecting the educational elements in the story, it is told how an education the minstrel took and became a '' Badeli Minstrel''. 
In our third story "Sümmani and Gülperi" , a detailed infotmation has been given about life of Sümmani who was a true lover of 19th century. Based on that information , the educational elements in the story are discussed one by one.
In all three stories it has been mentioned that the education of lovers who lived in a time which there was no formal education institutions and results of their interactions both with the environment and their families.
While madrasa education was seen in some stories, we encountered the education which was only received from family in the others. In addition to these factors , we wanted to draw attention to the formal education instituons.
Based on these three stories it was concluded that education can be taken with not just formal ways, but it can also be taken with informal ways.



Key Words : Ercişli Emrah ile Selvihan, Âşık Garip ile Şahsenem, Sümmani ile Gülperi,Folktal, Education , Formal Education, Informal Education