Üniversite öğrencilerinin olumlu çocukluk yaşantıları ve bilişsel duygu düzenleme becerilerinin psikolojik iyi oluş üzerindeki yordayıcı etkisi
The predictive effect of university students' positive childhood experiences and cognitive emotion regulation skills on psychological well-being
Yazar: NİHAL YARAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ THSEEN NAZIR
İbn Haldun Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı üniversite öğrencilerinin olumlu çocukluk yaşantılarının ve bilişsel duygu düzenleme becerilerinin psikolojik iyi oluşları üzerindeki yordayıcı etkisinin araştırılmasıdır. Yapılan araştırma nicel bir araştırma olup betimsel ilişkisel tarama modeli yaklaşımıyla yürütülmüştür. Bu çalışmada üniversite öğrencilerinin olumlu çocukluk yaşantıları, bilişsel duygu düzenleme becerileri ve psikolojik iyi oluş düzeyleri ve bazı demografik değişkenler arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini Türkiye'deki çeşitli üniversitelerde önlisans, lisans ve lisansüstü düzeyde öğrenim görmekte olan 18-70 yaş aralığında 260 kadın ve 102 erkek olmak üzere toplam 362 kişi katılmıştır. Çalışmanın katılımcılarına seçkisiz örneklem yöntemiyle çevrimiçi yollar izlenerek ulaşılmış, çalışmaya katılımda gönüllülük esas alınmıştır. Araştırmanın nicel verilerini ölçmek için Psikolojik İyi Oluş Ölçeği, Olumlu Çocukluk Yaşantıları Ölçeği (OÇYÖ) ve Bilişsel Duygu Düzenleme Becerileri Ölçeği (BDDÖ) kullanılmıştır. Katılımcıların yaş, cinsiyet, okuduğu okul, sınıf düzeyi, kardeş sayısı, ve romantik ilişki durumlarına ait veriler ise sosyodemografik bilgi formu aracılığıyla toplanmıştır. Toplanan veriler SPSS 21 paket programı ile analiz edilmiş, veri analizinde ölçme araçlarının betimsel istatistikleri, frekanslar, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson Korelasyon analizi, Kademeli Çoklu Regresyon Analizi kullanılmıştır. Bu analiz neticesinde üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluş düzeylerinin olumlu çocukluk yaşantıları ve bilişsel duygu düzenleme becerileri tarafından %35 oranında açıklandığı anlamlı olan regresyon modelinde tespit edilmiştir. Ayrıca psikolojik iyi oluş ile olumlu çocukluk yaşantıları arasında orta düzeyde olumlu anlamlı ilişki varken, bilişsel duygu düzenleme becerilerinin Pozitif Tekrar Odaklanma, Plana Tekrar Odaklanma, Pozitif Yeniden Gözden Geçirme, Bakış Açısına Yerleştirmek alt boyutları toplam puanları arasında olumlu anlamlı bir ilişki, Kendini Suçlama ve Yıkım alt boyutları arasında olumsuz anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Araştırmada katılımcıların cinsiyet, kardeş sayıları, okudukları okul 8 türüne göre psikolojik iyi oluş seviyeleri anlamlı düzeyde farklılık göstermemektedir. Ancak katılımcılardan 30 yaş ve üzeri olanların 18-20 yaşa göre psikolojik iyi oluş düzeylerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca bulgulara göre lisansüstü eğitim görmekte olan katılımcı grubun birinci ve ikinci sınıf düzeye göre, evli olanların ise sevgilisi olan veya ilişkisi olmayan gruba göre psikolojik iyi oluş düzeyleri daha yüksektir.

Abstract:
The main goal of this study was to investigate the predictive effect of university students' positive childhood experiences and cognitive emotion regulation strategies on their level of psychological well being. The scientific approach of the current study was a quantitative descriptive relational screening model. Positive childhood experiences and cognitive emotion regulation strategies of university students were examined with some demographic variables. The sample of this study consisted of 362 people, 260 female and 102 male whose ages ranged between 18-70, who studied graduate and undergraduate level at different universities in Turkey. Participants were reached by random sampling method, based on volunteerism. In order to measure the quantitative data of the study The Psychological Wellbeing Scale, The Positive Childhood Experiences Scale and The Cognitive Emotion Regulation Strategies Scale were used. Besides, participants' ages, gender, class level, number of siblings, romantic relationship status and the school they study were collected via The Sociodemographic Form. The collected data was analyzed using SPSS 21 packaged programmes. In data analysis the descriptive statistics of measurement instruments, frequency distributions, Independent Sample t tests, one way analysis of variance (ANOVA), Pearson Correlation Analyses, and Stepwise Multiple Regression Analysis. In the result of these analyses the regression model was statistically significant, which indicated that 35% of psychological well being was predicted by positive childhood experiences and cognitive emotion regulation strategies. Additionally, there were moderately positive significant relationship with psychological wellbeing and positive childhood experiences, and positive relationship between psychological wellbeing and the Positive Refocusing, Refocusing on Plan, Positive Reappraisal, Putting into Perspective subscales of Cognitive Emotion Regulation Strategies, and negative relationship between SelfBlaming and Catastrophizing subscales. In the current study, there is no significant difference between psychological wellbeing of university students according to their gender, number of siblings, and their school type. However, the psychological wellbeing scores of participants over 30 years were significantly different from and more than the scores of 18-20 aged group. Additionally, the undergraduate students' psychological wellbeing level was significantly higher than the freshman and sophomore students. According to the romantic relationship status, the married students' psychological wellbeing scores were significantly different from the single and partnered students and higher them.