Tasavvuf düşüncesinde beden algısı (Leyla ile Mecnun örneği)
Body perception in the sufi thought (Layla and Majnun example)
Yazar: SEMA DEVECİ
Danışman: PROF. DR. ALİ BOLAT
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Beden imajı = Body image ; Dünya = World ; Leyla ile Mecnun = Leyla and Mecnun ; Seyr u süluk = Seyr u süluk ; Tasavvuf = Mystic ; İslamiyet = Islam

Özet:
Tezimiz giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş kısmında tezin problemi, amacı ve yöntemi açıklanmıştır. Tezimiz, tasavvuf düşüncesi içerisinde bedenin hangi doğrultuda algılandığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, tezde daha somut bir bakış açısı elde edebilmek adına, tasavvufun beden algısı, bu gelenekten beslenen Fuzûlî'nin Leyla ile Mecnun Hikâyesi'nin örnekliği izinde ele alınarak sınırlandırılmıştır. Leyla ile Mecnun Hikâyesi, ilk elde yapısalcı bir bakış açısıyla analiz edilerek metnin, beden algısı özelinde, kendi bütünlüğü içerisinde ürettiği anlam dünyası sorgulanmıştır. Bilahare ise metin tasavvufi bağlamda analiz edilerek okuyucuya aynı metni farklı perspektiflerde görebilme imkânı sunulmuştur. Giriş kısmında bu yöntem ayrıca açıklanmıştır. Birinci bölümde; hikâyenin, bedenin sosyal konumlanışı ve bedenin özgünleşmesi/bireyselleşmesi bağlamında sunduğu anlam örgüsü açığa çıkarılmıştır. İkinci bölümde; hikâyenin ana karakteri olan Mecnun'un, tevhide ulaşma serüveni boyunca geçirdiği aşamalarda yani seyr u sülûkunda bedenin anlam dönüşümü mercek altına alınarak beden algısındaki bu değişimlerin, tasavvuf düşüncesindeki karşılıkları ortaya konulmuştur.
Çalışmanın sonucunda, tasavvuf düşüncesinde tevhide ulaşma serüveni boyunca bedenin etkilerinden soyutlanmanın, kişinin ahlaki arınması ve olgunlaşması adına gerçekleştirilen geçici bir süreç olarak değerlendirildiği, bu süreçte beden ve dünyaya dair mesafeli bir tutum takınılmasının öngörüldüğü, ancak olgunluk kazanılıp tevhide ulaşıldığında dünya ve onunla irtibat kurmanın tek yolu olan bedenin bir sorun olmaktan çıktığı kanaatine ulaşılmıştır.

Anahtar sözcükler: Tasavvuf, Leyla ile Mecnun, beden, dünya, seyr u sülûk

Abstract:
Our thesis consists of an introduction, two chapters and a conclusion. In the introduction part, the problem, purpose and method of the thesis are explained. Our thesis aims to reveal in which direction the body is perceived in Sufism thought. In this direction, in order to obtain a more concrete perspective in the thesis, the body perception of Sufism has been limited by taking into account the example of the story of Layla and Majnun of Fuzuli, who is nourished by this tradition. By analyzing of the story of Layla and Majnun with a structuralist point of view firstly, the world of meaning that the text produces in its own integrity is questioned in terms of body perception. Later, the text was analyzed in a mystical context and was given the opportunity to see the same text from different perspectives for the reader. This method is also explained in the introduction additionally. In the first part; The pattern of meaning presented by the story in the context of the social positioning of the body and the spesification / individualization of the body was revealed. In the second part; By scrutining of the main character of the story, Majnun, in the stages of his journey of attaining unity, that is, his spiritual journey the meaning transformation of the body was examined and the correspondence of these changes in body perception in Sufi thought was revealed.
As a result of the study, in Sufi thought, during the adventure of attaining unity, abstraction from the effects of the body is considered as a temporary process carried out for the moral purification and maturation of the person, and a distant attitude towards the body and the world is envisaged in this process, however, when maturity is achieved and unity is reached, was reached the conclusion that the world and the body, which is the only way to communicate with it, no longer a problem.

Keywords: Sufism, the story of layla and majnun, body, world, spiritual journey, unity, perception