Trans bireylerin ayrımcılıkla mücadelede sosyal medya kullanım pratikleri
Social media usage of trans people in struggling against discrimination
Yazar: BERİL ALTUNDAL
Danışman: PROF. DR. FERRUH MUTLU BİNARK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kültürel Çalışmalar ve Medya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Ayrımcılık = Discrimination ; Cinsel ayrımcılık = Gender discrimination ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Sosyal medya = Social media ; Transeksüel = Transsexual ; İletişim teknolojisi = Communication technology

Özet:
Günümüzde yeni iletişim teknolojilerinin temin ettiği yeni medya ve sosyal medya ortamları tüm bireylerin erişimine ve kullanımına açık olmasının yanında kullanıcı türevli içerik üretimine izin veren bir yapıya sahiptir. Bu sayede içerik üreticisi olan bireyler yeni medya ortamları aracılığıyla diledikleri kişilerle iletişime geçebilmekte ve kendilerini ifade edebilmektedirler. Bu tez çalışmasında trans bireylerin sosyal medya kullanım pratikleri ele alınmıştır. Bireylerin çevrimdışı ortamlardaki deneyim ve pratiklerinden beslenen sosyal medya profilleri; paylaşımlar, üye olunan gruplar, beğeniler, yorumlar gibi çevrimiçi pratikler ile kimlik performanslarına işaret eder. Gündelik yaşamda bireyi ve özneyi kurucu en önemli öge olan toplumsal cinsiyet performans ve deneyimleri de sosyal medya ortamlarında karşımıza çıkmaktadır. Bu noktadan hareketle, toplum içerisinde kendi seslerini duyuramayan, kimliklerini çevrimdışı ortamlarda yaşayamayan bireyler için sosyal medya ortamları bir ifade alanı niteliğindedir. İkili cinsiyet sistemi içerisinde aile, okul ve iş yaşamında çeşitli ayrımcılık pratiklerine maruz kalan, söylemsel pratikler ile ötekileştirilen, çeşitli şekillerde sözlü ve fiziksel şiddetle transfobik ayrımcılığa maruz kalan translar için sosyal medya ortamları hem toplumsal, siyasal, kültürel ve ekonomik konularda kanı ve düşüncelerini özgürce ifade edebilecekleri iletişim kanalları olarak ortaya çıkmakta hem de ayrımcılıkla mücadele noktasında yeni pratiklere zemin yaratmaktadır. Bu tez çalışmasında Ankara'da yaşayan transların sosyal medya kullanım pratikleri ve deneyimlerinden yola çıkarak sosyal medyanın, ayrımcılıkla mücadele noktasında ne gibi olanaklar sağladığı incelenmiştir. Bu tez çalışmasına ait bulgularda katılımcıların, yeni medya ve sosyal medya ortamlarında kendi kimliklerine yönelik bilgi edindikleri, bu ortamlar üzerinden sosyal çevre edindikleri, kendi belirledikleri kişilere karşı cinsiyet kimliklerini performe ettikleri ve nefret söylemleri ile mücadele pratikleri geliştirdikleri görülmüştür.

Abstract:
Today, new media and social media mediums provided by new communication technologies are available and accessible to all individuals and have a structure that allows the production of user generated content. In this way, individuals who are content creators can communicate and express themselves to anyone through the new media. In this thesis, social media usage practices of transgender individuals are discussed.Social media profiles fed  with individuals' experiences and practices in offline environments addresses their identity performances and online practices such as shares, groups they participate, likes and comments  Gender performances and experiences, which are the most important elements  that constructs the individual and the subject in daily life, are also encountered in social media  platforms. From this point of view, social media environments are an expression area for individuals who cannot make their own voices heard in society and cannot live their identities in offline environments. For trans people who are exposed to various discrimination practices in family, school and work life within the gender system, who are marginalized by discursive practices, who are exposed to transphobic discrimination in various ways of  verbal and physical violence , social media platforms are emerging as communication channels where they can freely express their  views and opinions on social, political, cultural and economic issuesand they are also  forming a basis for new practices in fighting discrimination.In this thesis, what kinds of opportunities social media provides  to fight discrimination are analyzed by looking at social media usage practices and experiences of trans people living in Ankara. According to the findings of this thesis, it was seen that the participants gained information about their own identities in new media and social media environments,  made social environment through these mediums, performed their gender identities to people they selected and developed practices to fight hate speech.