Yoğun bakım ünitesinde 2 yıllık sürede saptanan kandida enfeksiyonlarının retrospektif olarak incelenmesi /
Yazar: İLHAN GÜNEY BİÇER
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHİM DERBENT
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma  Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Enfeksiyon = Infection ; Kandida = Candida ; Mantar hastalıkları = Mycoses ; Mantarlar = Fungi ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Çapraz enfeksiyon = Cross infection

Özet:
Fungal infeksiyon sıklığı gelişen tanı ve tedavi tekniklerine rağmen son yıllarda artış
göstermektedir. Hastane kaynaklı fungal infeksiyonların büyük bir kısmını kandida türleri
oluşmaktadır. Kandida türlerine bağlı kan dolaşım sistemi infeksiyonları 1980-1990 yılları
arasında on kat artış göstermiştir. Günümüzde kronik hastalık ve invaziv işlem sıklığındaki
artış ile beraber, yoğun antibakteriyel ve sitotoksik tedavi uygulaması sonucunda kandidemi
görülme oranı artmaktadır. Hastane kökenli kan dolaşım sistemi infeksiyon etkenleri arasında
kandida türleri dördüncü sıklıkta görülmekte ve ciddi mortalite ve morbiditeye neden
olmaktadır. Bu çalışmada yoğun bakım ünitesinde izole edilen kandida kültürlerinin kan
kültüründe üremesi olan ve diğer kültürinlerde üremesi olan olguların risk faktörleri açısından
değerlendirilmesi amaçlandı.
Ocak 2014-Aralık 2015 tarihleri arasında anesteziyoloji ve reanimasyon yoğun bakım
ünitesinde yatan ve herhangi bir kültüründe kandida üremesi saptanan hastalar çalışmaya
alındı. Her hasta için demografik veriler, klinik ve laboratuvar bulguları ve uygulanan
girisimleri içeren form dolduruldu. Veriler retrospektif olarak değerlendirildi. Gruplarda
oranların karşılaştırılması Ki Kare Analizi ile yapıldı. Koşulların sağlanamadığı durumlarda
Monte Carlo simülasyonu uygulandı.
Ocak 2014-Aralık 2015 tarihleri arasında anesteziyoloji ve reanimasyon yoğun bakım
ünitemizde yatmakta olan ve herhangi bir kültüründe kandida üremesi olan 75 hasta
çalışmaya dahil edildi. Yoğun bakım ünitemizde yatarak tedavi gören hastalardan alınan
kültür örneklerinde %5 oranında kandida üremesi saptanmıştır. Olguların 21'inde (% 24,7)
kan kültüründe kandida üremesi, 54'ünde (% 75,3) kan kültürü dışında herhangi bir
kültüründe kandida üremesi saptanmıştır. 2 yıllık dönem içinde kandida üremesi olan tüm
kültürler incelendiğinde; Kan kültüründe 39 (% 51,3), Trakeal aspirat kültürü (TAK) 32 (%
42,1), idrar kültüründe 20 (% 26,3), Santral katater 11 (% 14,5), yara kültüründe 6 (% 7,9),
balgam kültüründe 4 (% 5,3), vücut sıvısı kültürü (VSK) 2 (% 2,6) adet üreme gözlenmiştir.
Değişik risk faktörleri açısından değerlendirilen hastaların Yoğun bakımda kalış süresinin
uzaması, kandidemi gelişmesi riski açısından istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Santral
venöz basınç (CVP) kateteri kullanım süresi kandidemi gelişen grupta istatistiksel olarak
anlamlı uzun saptanmıştır. Herhangi bir kültüründe kandida üremesi saptanan hastalarda total
parenteral nütrisyon (TPN) kullanımının kandidemi riskini arttırmadığı saptanmıştır. Üreyen
kandida türleri incelendiğinde literatürle uyumlu olarak en sık C.albicans saptanmıştır.
iv
Herhangi bir kültüründe kandida üremesi saptanan hastalarda diabetes mellitus varlığının
kandidemi riskini arttırmadığı saptanmıştır.
Yoğun bakımda uzun süre yatışı olan ve çeşitli risk faktörleri bulunan hastalar kandida
enfeksiyonları açısından duyarlı hale gelmektedirler Bu durum mortalite ve morbiditeyi
arttırmaktadır. Bu nedenle yoğun bakım hastaları ile çalışan hekimler için risk faktörlerinin
değerlendirilmesi ve invazif kandida enfeksiyonu için yüksek riskli hastaların bulunması
önemlidir. Santral venöz kateteri bulunması, sepsis/septik şok varlığı, TPN kullanımı yoğun
bakım hastalarında mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır.

Abstract:
Fungal infections have been increasing in frequency over the past years. The majority
of nosocomial fungal infections are caused by Candida species. Bloodstream infections due to
Candida species. have increased 10 fold between 1980 and 1990. Nowadays the rate of
candidemia has raised with excessive antibacterial and cytotoxic treatment applications
associated with an increase in chronic diseases and invasive process frequencies. Among the
agents that cause nosocomial bloodstream infections, Candida spp. are the fourth most
common agent, and associated with serious morbidity and mortality. This study aimed to
evaluate the risk factors of candidiasis in intensive care unit patients. We compare risk factors
of between candida at blood samples and candida at other body samples, Patients were
enrolled in the study between January 2014 and December 2015. Structured forms, including
demographic data, clinical and laboratory findings and applications, were fulfilled for each
patient. The data were evaluated retrospectively. Chi-square analysis and monte carlo
simulation were used for statistical analysis.
This study includes 75 patients who had been treated in our intensive care unit and had
had candidasis at any body sample between January 2014 and December 2015. Candidasis
amount of the samples which had been taken from the patients who had been receiving
inpatient treatment in our intensive care unit had been 5%. In 21(24;7%) patients candidemia
were spotted,candidasis in any except the blood sample were detected in 54 (75,3%) of the
patients.When the every samples in 2-years period which has candidasis have been
examined; in blood sample, 39 (51.3%), tracheal aspiration sample 32 (42.1%), 20 (26.3%),
catheter sample 11 (14.5%) urine sample, 6 (7.9%) wound sample 4 (5,3%), body fluid
sample 2 (2,6%) candidasis were observed. The duration of intensive care stay unit of the
v
patients who have been evaluated for various risk factors has been found statitically
significant in terms of the risk of candidasis.The duration of cvp use was statistically longer in
the patients with candidemia. It has been detected that use of tpn does not increase the risk of
candidemia at the patients who have candidasis at any body sample. When the species of
candida at the samples examined C. Albicans was detected the most frequent as for the
literature. It has been detected that the presence of diabetes mellitus at the patients who have
candidasis at any samples does not increase the risk of candidemia.
Patients, who have longer hospitalization and various risk factors, become vulnerable
for candida infections. That causes increased mortality and morbidity. Therefore, for doctors,
who works with critically ill patients, considering risk factors and identifying high risk
patients for invasive candida infections are important. Presence of central venous catheter,
sepsis/septic shock and TPN use should be considered in critically ill patients.