Yozgat batolitini oluşturan lökogranitlerin ve yozgat volkanitlerinin petrolojisi
Petrology of leucogranite of yozgat batholith and yozgat volcanics
Yazar: CANAN TİRYAKİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TANER EKİCİ
Cumhuriyet Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Batolit = Batholith ; Granit = Granite ; Volkanoloji = Volcanology ; Yozgat-Yerköy = Yozgat-Yerköy ; Yozgat-Şefaatli = Yozgat-Şefaatli

Özet:
Çalışma alanı Orta Anadolu'daki Orta Anadolu Kristalin Karmaşığı içerisinde Yozgat ilinin batısında yer almaktadır. Çalışma alanında Üst Kretase'den Miyosen'e kadar değişen yaş aralığında birimler gözlenmektedir. Birimler alttan üste doğru Üst Kretase-Paleosen yaşlı Yozgat Batoliti'ni oluşturan Sarıhacılı Lökograniti ve Başnayayla Diyorit/Gabrosu ile başlamaktadır. Yozgat Batoliti'nin üzerine ise açılı uyumsuzlukla Alt-Orta Eosen yaşlı Boğazköy Formasyonu gelmektedir. Boğazköy Formasyonu üzerine ise uyumlu olarak Orta-Üst Eosen yaşlı Yozgat Volkanitleri gelmekte olup, bunlar; bazaltik andezit, andezit ve dasitlerden oluşmaktadır. Bu birimleri ise Oligosen-Miyosen yaşlı İncik Formasyonu açılı uyumsuz olarak üzerlemektedir.Yozgat Batoliti'ni oluşturan Sarıhacılı Lökograniti, yüksek K'lu kalkalkalin, S-tipi, çarpışmayla eş zamanlı olarak oluşmuştur. Başnayayla Diyorit/Gabrosu ise düşük K'lu toleyitik, M-tipi karakter sergilemektedir. Bazaltik andezit, andezit ve dasitlerden oluşan Yozgat Volkanitleri ise kalkalkalin karakter sergilemekte olup, elek dokulu plajiyoklaz fenokristalleri ve epitaksitik kuvars ksenokristalleri ile magma karışımının varlığını ispat etmektedir. Ayrıca jeokimyasal incelemeler neticesinde, bazaltik andezitlerden andezitlere doğru olivin+klinopiroksen, andezitlerden dasitlere doğru ise plajiyoklaz+hornblend fraksiyonel kristalleşmesi görülmüştür. Ayrıca kısmi ergime ve kabuksal kirlenmenin etkileri de jeokimyasal olarak izlenmiştir.Orta Anadolu'da Santoniyen-Kampaniyen döneminde Neo-Tetis okyanusunun kuzey kolu Avrasya levhasının altına dalmaktadır. Bu dalma batma olayının devamında ise kıta-kıta çarpışması ile İzmir-Ankara-Erzincan sütur zonu oluşmuştur. Bu çarpışmayla eş zamanlı olarak Kampaniyen'de Sarıhacılı Lökograniti çarpışmanın pasif kenarında üst kabuktaki kısmi ergime ile oluşmuştur. Daha sonra bölgede kabuk kalınlaşmasını takip eden evrede oluşan gerilme rejimi ile litosferik incelmeye bağlı olarak önce üst manto peridotitlerinin kısmi ergimesi ile Başnayayla Diyorit/Gabrosu ve Alt-Orta Eosen döneminde de alt kıtasal kabuğun kısmi ergimesi ile Yozgat Volkanitleri'ni oluşturan dasitik kayaçlar ve manto kökenli bazaltik kayaçlar oluşmuştur. Bu bazik ve asidik volkanik kayaçların homojen karışımıyla da ortaç bileşimli andezitik kayaçların oluştuğu düşünülmektedir.

Abstract:
The study area is located in Central Anatolian Crystalline Complex within central Anatolia, western Yozgat province. Lithological units are observed in the study area ranging from Upper Cretaceous to Miocene in age. The rock units start with Upper Cretaceous-Paleocene Sarıhacılı Leucogranite and Başnayayla Diorite/Gabbro which are a part of Yozgat Batholith. The Yozgat Batholith is unconformably overlain by Lower-Middle Boğazköy Formation. Whereas, the Boğazköy Formation is conformably overlain by Middle-Upper Eocene Yozgat Volcanics which are composed of basaltic andesite, andesite and dacite and unconformably overlain by Oligocene-Miocene İncik Formation.The Sarıhacılı Leucogranite is characterized by its high K calc-alkaline features and formed by S-type collision. Başnayayla Diorite/Gabbro shows low K tholeiitic M-type character. The Yozgat Volcanics are composed of basaltic andesite, andesite and dacite and show calc-alkaline character. Presence of plagioclase phenocryst with mesh texture and epiclatic quartz xenocryst proves magma mixing. Besides, geochemical analyses show that there are olivine-clinopyroxene fractionation from basaltic andesite to andesite, and plagioclase-hornblende fractionation from andesite to dacite. In addition to that it has been observed that there is a signature of partial melting continental contamination during magma evolution based on geochemical analysis.The northern branch of Neo-Tethys subducted beneath of Eurasia plate in central Anatolia in stage of Santonian-Campanian. Following this subduction event İzmir-Ankara suture zone occurred due to continent-continent collision. With this synchronous collision, Sarıhacılı Leucogranite was formed in Campanian on passive margin of collision by partial melting of upper crust. After that Başnayayla Diorite/Gabbro was formed by partial melting of upper mantle due to increasing thickness of crust and followed by lithospheric thinning with stress regime. Whereas in Lower-Middle Eocene mantle originated Yozgat Volcanics -basaltic rocks- were occurred by partial melting of lower continental crust. It has been thought that andesite was by homogeneous mixing of basic and acidic volcanic rocks.