Öğrenen ve sistem hızında ilerleyen farklı çoklu ortam sunum türlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
The examination of different multimedia modalities in self-paced and system-paced learning environments in terms of various variables
Yazar: SERKAN İZMİRLİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ADİLE AŞKIM KURT
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Bilgisayar öğretimi = Computer teaching ; Bilişsel yüklenme = Cognitive load ; Multimedya = Multimedia ; Türetimci çoklu ortam öğrenme kuramı = Generative multimedia learning theory ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Öğrenci başarısı = Student achievement

Özet:
Araştırmanın amacı, farklı çoklu ortam sunum türleriyle (yazılı metin+animasyon veya ses+animasyon) farklı ilerleme hızlarında (öğrenen hızı veya sistem hızı) yapılan öğretimin öğrencilerin akademik başarı, bilişsel yük, çalışma süresi, bilgisayar özyeterlik algısı ve pozitif duygularına etkisini incelemektir.Araştırmada 2x2 faktöriyel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2010-2011 öğretim yılı bahar döneminde Anadolu Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü, Sınıf Öğretmenliği Programında Bilgisayar II dersini alan 97 birinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışmada yer alan dört deney grubu; içeriği yazılı metin ve animasyon sunum türünde olan ve öğrenen hızında ilerleyen çoklu ortam (MA+Ö) ile alan grup, içeriği yazılı metin ve animasyon sunum türünde olan ve sistem hızında ilerleyen çoklu ortam (MA+S) ile alan grup, içeriği ses (anlatım) ve animasyon sunum türünde olan ve öğrenen hızında ilerleyen çoklu ortam (SA+Ö) ile alan grup, içeriği ses (anlatım) ve animasyon sunum türünde olan ve sistem hızında ilerleyen çoklu ortam (SA+S) ile alan gruptur. MA+Ö, MA+S ve SA+S gruplarında 24'er öğrenci, SA+Ö grubunda ise 25 öğrenci yer almıştır. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları akademik başarı testi, bilişsel yük ölçeği, bilgisayara ilişkin özyeterlik algısı ölçeği, pozitif duygu ölçeği, çoklu ortam öğretim materyali için görüş anketi ve log dosyalarıdır.Araştırmadan elde edilen bulgulara göre farklı çoklu ortam sunum türleriyle (yazılı metin+animasyon, anlatım+animasyon) farklı ilerleme hızlarında (öğrenen hızı, sistem hızı) yapılan öğretim öğrencilerin akademik başarı puanlarındaki değişimleri arasında farklılık oluşturmamıştır. Öğretim süresince MA+Ö grubundaki öğrencilerin, MA+S ve SA+Ö gruplarındaki öğrencilere göre daha fazla zihinsel çaba sarf ettikleri görülmüştür. Bir başka deyişle bilişsel yük bağlamında öğrenen hızında ilerleyen gruplarda sunum türü ilkesinin doğrulandığı söylenebilir. SA+Ö grubundaki öğrenciler, MA+Ö grubundaki öğrencilere göre yazılıma daha fazla süre çalışmışlardır. Araştırmada ayrıca SA+Ö grubunun bilgisayar özyeterliğinin MA+Ö ve SA+S gruplarına göre anlamlı derecede arttığı belirlenmiştir. Farklı çoklu ortam sunum türleriyle farklı ilerleme hızlarında yapılan öğretim öğrencilerin pozitif duygu puanlarındaki değişimleri arasında farklılık oluşturmamıştır. Ancak SA+Ö yazılımı ile çalışan öğrencilerin pozitif duyguları öntestten sonteste anlamlı düzeyde artmıştır. Araştırmadan elde edilen nitel bulgulara göre, öğrencilerin sunum türüne, ilerleme hızına ve yazılımların çalışma motivasyonlarına etkisi temaları ortaya çıkmıştır. Tüm öğrenciler yazılımların öğrenen hızında ilerlemesi ile ilgili ve SA+Ö yazılımının çalışma motivasyonuna etkisi ile ilgili olumlu görüş bildirmişlerdir. Öğrenen hızında ilerleyen yazılımlar ile çalışan öğrenciler (MA+Ö ve SA+Ö), öğrenen hızında ilerlemenin konu tekrarı yapmaya olanak tanıdığını, verimli öğrenmeyi sağladığını ve öğrenmeyi kolaylaştırdığını belirtmişlerdir. SA+Ö grubundaki öğrenciler; çalıştıkları yazılımın öğrenen hızında ilerlemesi, ses+animasyon içermesi ve animasyon içermesinin çalışma motivasyonlarını artırdığını belirtmişlerdir. Araştırmanın sonunda uygulamaya ve araştırmalara yönelik öneriler verilmiştir.Anahtar Sözcükler: Çoklu ortam, sunum türü ilkesi, sunum türü etkisi, bilişsel yük, bilgisayar özyeterliği, pozitif duygu

Abstract:
The purpose of this research is to examine the effects of multimedia instructions in different modalities (written text+animation or narration+animation) and presentation pace modes (learner-paced or system-paced) on students? academic achievement, cognitive load, study duration, computer self-efficacy and positive affect.A 2x2 factorial design was used in this research. Participants of the study were 97 freshman students who were enrolled to the Program of Primary School Education at the Department of Primary Education in Education Faculty, Anadolu University. They took the Computer II course in the spring term of 2010-2011 academic year. There were four experiment groups: first group took learner paced instructions with written text and animation (WA+L), second group took system paced instructions with written text and animation (WA+S), third group took learner paced instructions with narration and animation (NA+L) and fourth group took system paced instruction with narration and animation (NA+S). While WA+L, WA+S and NA+S groups have 24 students each, NA+L group has 25 students. Data collection tools are academic achievement test, cognitive load scale, computer self-efficacy scale, positive affect scale, a questionnaire to take opinions of students about multimedia teaching materials, and log files.According to the results, multimedia instruction designed in different modalities (written text+animation or narration+animation) and presentation pace modes (learner-paced or system-paced) did not cause any significant difference between the changes in students' academic achievement scores. It was seen that students in the WA+L group spent more mental effort than students in the WA+S and NA+L groups in the instructional process. In other words, it can be said that modality principle in the context of cognitive load was confirmed in learner paced groups. Students in the NA+L group spent more time to study than students in the WA+L group. Also in the research, it was found that computer self-efficacy of students in the NA+L was significantly higher than that of students in the WA+L and NA+S. Multimedia instruction designed in different modalities and presentation pace modes did not cause any significant difference between the changes in students' positive affect scores. But positive affects of students in the NA+L increased significantly from pretest to posttest. According to qualitative results of this research, students? opinions about modality, pacing and multimedia software?s effects on study motivation themes emerged. All students had positive opinions for learner-pacing and NA+L multimedia software?s effects on motivation to study. Students who studied learner paced software (WA+L and NA+L) indicated that leaner-pacing allowed the review of subject matter topics, efficient learning, and facilitated easier learning. Students in the NA+L stated that learner-pacing, including narration+animation and including animation increased their motivation to study. At the end of the research, some suggestions for practice and further researches were presented.Keywords: Multimedia, modality principle, modality effect, cognitive load, computer self-efficacy, positive affect