Covıd-19 pandemisinin kentsel yaşama ve mekânsal kullanıma etkileri: Van örneği
Effect of Covid-19 pandemic on urban life and spatial use: Van example
Yazar: AYSEL DİKYAR
Danışman: PROF. DR. MEHMET ZEYDİN YILDIZ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Beşeri ve İktisadi Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
Bu çalışmada Covid-19 Pandemisinin kentsel yaşama ve mekânsal kullanıma etkileri farklı boyutlarıyla ele alınmıştır. Çalışmada salgının kentlerde yol açtığı mekânsal, toplumsal, siyasal ve ekonomik değişiklikler incelenmiştir. Uygulamalı alan araştırması yapılarak bireylerin salgından etkilenme durumları tespit edilmeye çalışılmış bu amaçla nicel ve nitel yöntemler birlikte kullanılmıştır. Araştırma sırasında hane halkı, kamu görevlileri ile iş ve ticaret alanlarında çalışan kişilerin pandemiden etkilenme durumları ayrı ayrı ele alınmıştır. Bu amaçla her üç grup için farklı anket soruları ve mülakat görüşmeleri hazırlanmıştır. Hane halkı bireylerine 260, kamu görevlilerine 60, iş ve ticaret alanlarında çalışanlara 63 adet anket uygulanmıştır. Ayrıca hane halkı bireyleri ile 20, kamu görevlileri ile 15, iş ve ticaret alanlarında çalışan bireyler ile 17 adet mülakat görüşmesi yapılmıştır. Anketler SPSS programına aktarılarak analiz edilmiştir. Analiz sonuçları tablo ve grafikler halinde somutlaştırılarak yorumlanmıştır. Mülakat görüşmelerinin analizi ise katılımcıların kullandıkları dile müdahale edilmeden yapılmıştır. Yapılan her iki uygulamada katılımcıların cinsiyet, yaş, meslek gibi demografik bilgileri dışındaki kişisel bilgilerinin gizliliğine özen gösterilmiştir. 
Van, bölgede kentsel nüfusu yüksek ve çevre illerden göç alan bir kenttir. Bu nedenle Covid-19 salgınına dair vaka ve ölüm oranlarının da yüksek olduğu kentlerden biridir. Salgın boyunca alınan önlemler kentte birçok mekânın kullanımını, ekonomiyi, sağlık, eğitim, ulaşım, turizm gibi sektörleri etkilemiştir. Salgın aynı zamanda kentte toplum psikolojisi ve aile yapısı üzerinde de etkili olmuştur. Yıl içinde yapılan bayram kutlama, cenaze, taziye, düğün gibi etkinlikler bu dönemde önemli ölçüde azalmıştır. Salgın nedeniyle sokağa çıkma kısıtlamaları ve diğer önlemlerden dolayı yeme-içme-eğlence mekânları, kahvehaneler, berber ve kuaför salonları, oteller, alışveriş merkezleri, semt parkları, okullar, hastane dışındaki diğer kamu kurumları, spor salonları vb. birçok mekânın kullanımında önemli ölçüde bir azalma meydana gelmiştir. Bu dönemde bireylerin sanal ortamı kullanma oranları ve e-ticaretten yaptıkları alışveriş sayısı artmıştır. Bu nedenle salgın döneminde dijitalleşme ve sanal alışverişin önemi artmıştır. Çalışma hayatı ve eğitim hayatının eve taşınması ve kısıtlamalar nedeniyle insanlar bu dönemde zamanının neredeyse tamamını evde geçirmek zorunda kalmıştır. Hem sürekli evde kalmak zorunluluğu hem de hastalığın neden olduğu panik havası bireylerde korku gibi psikolojik rahatsızlıkların ortaya çıkmasına yol açmıştır. Pandemi sürecinin uzaması söz konusu sorunların büyümesine neden olmaktadır. Bu çalışmada sözü geçen konular üzerinde durulmaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Covid-19, pandemi, Van, kamusal mekânlar, toplumsal ilişkiler

Abstract:
In this study, the Effects of the Covid-19 pandemic on urban life and spatial use are discussed in different dimensions. In the study, the Spatial, social, political and economic changes caused by the epidemic in cities were examined. By conducting applied field Research, it was tried to determine the effects of the epidemic on individuals and for this purpose, quantitave and gualitative methods were used together. During the research, the Effects of the pandemic on households, public officials and people working in business and commerce were handied separately. For this purpose, different questionnaires and interview interviews were prepared for each of the three groups. 260 guestionnaires were applied to household members, 60 questionnaires to public officials and 63 questionnaires to those working in the fields of business and commerce. In addition, 20 interviews were conducted with household members, 15 with public officials and 17 with individuals working in the fields of business and commerce. The questionnaires were transferred to the SPSS program and analyzed. The results of the analysis were concretized in tables and graphics and interpreted. The analysis of the interview interviews was conducted without interfering with the language used by the participants. In both applications, attention was paid to the confidentiality of the personal information of the participants, excluding demographic information such as gender, age occupation. 
Van is one of the cities in Turkey with a large population and a significant amount of immigration from the surrounding provinces. For this reason, it is one of the cities where the case and death rates of the Covid-19 epidemic are high. The measures taken during the epidemic affected the use of many places in the city, the economy, sectores such as health, education, transportation and tourism. Salem also had an impact on community psychology and family structure in the city. Events such as holiday celebrations, funerals, condolences and weddings held throughout the year decreased significantly during this period. Due to the curfews and other measures due to the epidemic, there has been a significant decrease in the use of food and beverage, entertainment venues, coffee houses, barber and hairdressing salons, hotels, shopping centers, neighborhood parks, schools, other public institutions outside the hospital, sports halls and many places has arrived. In this period, the number of shopping made by individuals through virtual environments and e-commerce has increased. For this reason, the importance of digitalization and virtual shopping has increased during the epidemic period. People had to spend almost all of their time at home in this period due to the work life and education life brought home and the restrictions. Both the necessity of staying at home all the time and the panic atmosphere caused by the disease have led to the emergence of psychological disorders such as fear in individuals. The prolongation of the pandemic Process causes the growth of these problems. In this study, the aforementioned issues are focused on.
Keywords: Covid-19, pandemic, Van, public spaces, social relations.