Hemodiyaliz hastalarında tedaviye dirençli hiperparatiroidi olgularında kalsimimetik tedavi ile cerrahi tedavinin karşılaştırılması
Comparing calcimimetic treatment and surgical in hemodialysis patients with resistance to the treatment
Yazar: BAHATTİN AYDIN
Danışman: PROF. DR. MANSUR KAYATAŞ
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Dahiliye Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Hiperparatiroidizm = Hyperparathyroidism ; Hiperparatiroidizm = Hyperparathyroidism ; Paratiroid hormon = Parathyroid hormone ; Paratiroidektomi = Parathyroidectomy ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Kronik böbrek hastalığında (KBH) oluşan hiperfosfatemi, kalsitriol eksikliği ve hipokalsemi, paratiroid dokusunda hiperplaziye neden olarak, zamanla otonomik karakterde bir salgı bezine hatta adenoma dönüşebilmektedir. Böylece klinikte geleneksel tedaviye dirençli hiperparatiroidi ile karşılaşılmaktadır. Kontrol altına alınamamış parathormon (PTH), dirençli kalsiyum (Ca) ve fosfor (P) yüksekliğine, vasküler kalsifikasyona, artmış kardiyovasküler mortaliteye, azalmış kemik mineral yoğunluğuna ve artmış kırık riskine yol açmaktadır. Bu çalışmamızda dirençli hiperparatiroidi olgularında paratiroidektomi ile kalsimimetik tedavinin etkilerini karşılaştırmak amaçlanmıştır.
	Çalışmamızda geleneksel tedaviye dirençli olan ve kalsimimetik tedavisi başlanan 15 hasta (E/K: 7/8) ile paratiroidektomi yapılan 31 hastanın (E/K: 21/10); tedavi öncesi ve tedavi sonrası 6.  ve 12. aydaki Ca, P, CaXP çarpımı, iPTH (intakt parathormon) düzeyi ve KMD' deki (Kemik mineral dansitometri) T ve Z skorları  karşılaştırılmıştır.
	İki grup arasında yaş, cinsiyet, diyalize girme süreleri, DM oranları arasında bir fark bulunmamaktadır. İki grubun başlangıçtaki KMD T ve Z skorları, Ca, P, iPTH düzeyleri arasında istatiksel olarak anlamlı fark yoktu.  Tedavilerinin 6. ayındaki Ca, P ve alkalen fosfataz (ALP) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farlılık saptanmadı (sırayla; p=0.078, p=0.123, p=0.082), ancak paratiroidektomi grubunda 6. ayda PTH ve CaXP çarpımı daha düşük bulundu (sırasıyla; p<0.001, p=0.034). İki grup arasında tedavilerinin 12. ayındaki Ca, P, ve T ve Z skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farlılık saptanmazken (sırayla; p=0.054, p=0.187, p=0.279, p=0.442), iPTH, ALP ve CaXP çarpımı değerlerinde anlamlı bir farklılık vardı (sırasıyla; p<0.001, p=0.006, p=0.048).
	Sonuç olarak geleneksel tedaviye dirençli hiperparatiroidi tedavisinde kalsiyum ve fosforun düzeyleri üzerine paratiroidektomi ile kalsimimetik tedavi benzer etkiye sahipken, CaXP çarpımı ve iPTH' yı kontrol altına almada paratiroidektomi daha etkili bulunmuştur.
	Anahatar kelimeler: Kronik Böbrek Hastalığı, sekonder hiperparatiroidi, iPTH, kalsimimetikler, paratiroidektomi.

Abstract:
Hyperphosphatemia, lack of calcitriol and hypocalcemia in chronic kidney disease (CKD) leads to hyperplasia in parathyroid tissue and eventually formation of an autonomous secreting gland, and even formation of an adenoma, in time. Thus, the clinicians are faced with hyperparathyroidism resistant to conventional therapy. Uncontrolled PTH leads to intractable elevated calcium and phosphorus levels, vascular calcification, increased cardiovascular mortality, decreased bone mineral density and increased risk of fracture. In our study, we aimed to compare effectiveness of parathyroidectomy  and calcimimetic treatment in patients who diagnosed with resistant hyperparathyroidism.
In our study, we included 2 groups comprising of 15 (M/F: 7/8) patients who were resistant to traditional treatment and 31 (M/F: 21/10) patients who underwent parathyroidectomy. Ca, P, CaXP product, iPTH (intact parathormone) and T  and  Z scores of BMD (bone mineral densitometer) were compared in both groups before treatment and in 6th and 12th months after treatment. 
There were no significant difference between two groups in terms of age, gender, period of dialysis, degree of DM.  Moreover, there were no statistical difference between initial BMD T and Z scores, levels of Ca, P, iPTH. When Ca, P and ALP levels were compared at 6th months of treatment, no significant difference was observed between the two groups (p=0.078, p=0.123, p = 0.082, respectively). In those underwent parathyroidectomy there was a significant difference between PTH and CaXP product (p<0.00, p=0.034, respectively). When Ca, P and T and Z scores (p=0.054, p=0.187, p=0.279, p=442 respectively) of both groups at 12th months of treatment were compared no significant difference was observed. However, iPTH, ALP and CaXP product were significantly different (p<0.001, p=0.006, p=0.048).
In conclusion, it was found that two groups had similar effect on the levels of Ca and P alone; however, it seems to be more effective than calcimimetics in controlling CaXP product and iPTH in treating hyperparathyroidism which is resistant to traditional treatment,.
	Key words: Chronic Kidney Disease, secondary hyperparathyroidism, iPTH, calcimimetic, parathyroidectomy