Saldırganlık düzeyi ve zorbalık arasındaki ilişkide sosyal duygusal öğrenme becerilerinin düzenleyici rolü
The moderator role of social emotional learning skills in therelationship between the aggression level and bullying
Yazar: ÜMRAN MUTLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATIMA TUBA YAYLACI
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Cinsiyet = Gender ; Duygusal öğrenme = Emotional learning ; Saldırganlık = Aggressiveness ; Sosyal öğrenme = Social learning ; Zorbalık = Bullying ; Ölçekler = Scales ; Öğrenen becerileri = Learning skills

Özet:
Bu çalışmada, ortaokul dönemi çocuklarının saldırganlık düzeyi ile zorbalık davranışları arasındaki ilişkide sosyal duygusal öğrenme becerilerinin düzenleyici rolü incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini 6, 7 ve 8.sınıflarda eğitimlerine devam eden 354 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplama araçları olarak Zorbalık Davranış Eğilimi Ölçeği (ZDEÖ), Saldırganlık Ölçeği (SÖ) ve Sosyal Duygusal Öğrenme Becerileri Ölçeği (SDÖBÖ) kullanılmıştır. Öğrencilerin yaş ve sınıf düzeyleri kontrol edilerek saldırganlık düzeylerindeki değişimin zorbalık eğilimlerini belirlemesi üzerinde sosyal duygusal öğrenme becerilerinin oynadığı rolü incelemek için bağımsız örneklemler ile iki faktörlü kovaryans analizi (ANCOVA) yürütülmüştür. Sosyal duygusal öğrenme becerilerinin cinsiyete göre farklılaşıp farklılaşmadığını değerlendirmek amacıyla kız ve erkek öğrenciler ayrı ayrı incelenmiştir. Sosyal duygusal öğrenme becerilerinin 4 alt boyutu olan kendilik değerini artıran beceriler, problem çözme, stresle başa çıkma ve iletişim becerilerinin de düzenleyici rolleri değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre saldırganlık düzeyi ile sosyal duygusal öğrenme becerileri etkileşiminin kız öğrencilerin zorbalık davranışları üzerinde düzenleyici bir etkiye sahip olduğu bulunmuştur. Ayrıca sosyal duygusal öğrenme becerileri alt becerilerinden kendilik değerini artıran beceriler ile saldırganlık düzeyi etkileşiminin kız çocuklarının zorbalık eğilimleri üzerinde düzenleyici bir etkisi olduğu bulunmuştur. Araştırmanın bulguları literatür çerçevesinde tartışılmış ve klinik uygulamalarda nasıl ele alınacağı değerlendirilmiştir.

Abstract:
In this study, the moderator role of social emotional learning skills in the relationship between aggression level and bullying behaviors of middle school children have been investigated. The sample of the study consists of 354 middle school students who continue their education in 6th, 7th and 8th grades. Bullying Behavior Tendency Scale (BBTS), Aggressiveness Scale (AS) and Social Emotional Learning Skills Scale (SELSS) were used as data collection tools in the research. Moderatör roles of problem solving skills, self esteem enhancing skills, coping with stress skills and communication skills that are 4 subskills of social emotional learning skills were also evaluated. Analyses of Covariance (ANCOVA) were conducted with independent samples to examine the role of social emotional learning skills on determining the bullying tendencies depending on the aggression levels by controlling the age and class levels of students. In order to evaluate whether social emotional learning skills differ according to gender, female and male students were examined separately. According to results, the interaction between aggression level and social emotional learning skills has a moderatör effect on girls' bullying behavior. In addition, the interaction between self esteem enhancing skills which is one of the social emotional learning sub-skills and the level of aggression have a moderatör effect on girls' bullying tendencies. The findings obtained from the research are discussed within the scope of related literature and how they can be used in clinical applications is evaluated.