İttihat ve Terakki'nin tarihi bir kaynağı olarak Son Posta gazetesi
As a historical source of union and progress the "Son Posta" newspaper
Yazar: AYŞEGÜL YILMAZ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ŞİRİN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Gazeteler = Newspapers ; Makale = Article ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Son Posta gazetesi = Son Posta newspaper ; Tarih hatıraları = History memoirs ; İttihat ve Terakki = Union and Progress Society

Özet:
Matbaanın icadı, Avrupa'da Reformun kapısını açmakla kalmamış,  dünyanın da dengesini değiştirmiştir. Böylece yayınlanan eserlerle halk tabanına inen kültürel bir değişim sağlanmıştır. Aynı şekilde bilme ve bilgiyi yayma ihtiyacından doğan basın kültürü ise halkı bilinçlendirme adına "kamuoyu" söylemini geliştirmiştir. Bireysel girişimlerle sayıları artan gazeteler, bağımsız haber verme düşüncesinden öte çoğunlukla siyasi ve ideolojik amaçlarla kullanılmıştır. İktidar ya da karşıtları tarafından bir misyon yüklenen gazeteler bu anlamda değerlendirilebilir. Dünya genelinde olduğu gibi Türk Basın tarihinde de bu algı aynı şekilde süregelmiştir. İlk gazeteler resmi olup iktidarı temsil etmiştir.  İstibdat döneminde karşıt görüşlerini sunmak isteyen İttihat ve Terakki Cemiyeti, hürriyet ve meşrutiyet eksenli fikirlerini basın üzerinden dile getirerek geniş çapta bir örgütlenmeyi sağlamışlardır. Milli Mücadele yıllarında da basının etkin gücü kullanılmıştır. Dönemin konjonktürüne uygun olarak değişen Türk basını, İstanbul'da "Babıali" adı ile simgeleşmiştir.  İttihatçıların bir dönüm ve kırılma noktası olan 1926'daki tasfiye süreci, 1930'larda beliren resmi tarih anlayışında tek bir lider etrafında oluşan belli isimlerin öne çıkması İttihatçıları olumsuz etkilemiştir. Bu aşamada da basın son derece önemli bir argüman olmuş, siyasi ve mesleki girişimlerinden sonuç alamayan İttihatçı yazarlar faaliyetlerini basın üzerinden sürdürmeye ve kendilerini yeniden var etmeye çalışmışlardır. 1930'da kurulan Son Posta gazetesi de İttihatçı kadrosu ile bu fikirde hareket ederek, bir dönemin tarihini yapan İttihatçıları gündemde tutmak istemiş, yazı dizileri, köşe yazıları ve arka arkaya yayınladığı hatıratlar ile bu amacını ortaya koymuştur. İ.T.C.'den gelen zihinsel kodlarla hareket eden çoğu köşe yazarında bu etki net bir şekilde görülür. Son Posta gazetesinin dönemin siyasi olaylarına bakış açısı da İttihatçılık algısı ile bağlantılıdır. Son Posta'nın 1930 yılında Serbest Fırka'yı, 1946'dan sonra Demokrat Parti'yi desteklemesinde muhalefetin yanı sıra, İttihatçıların siyaset dışında kalması etkilidir. Son Posta gazetesi, bu prensipte yayın yaparak İttihatçılığı görünür kılmaya çalışmış, aynı zamanda muhalefet ve iktidarın sözcülüğünü üstlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: İttihat ve Terakki, Son Posta, Hatıralar, Köşe Yazıları

Abstract:
By the invention of printing press, the Gates of Reform has been opened for Europa changing the power balances in the world. Thus, a cultural change started by published works which had effects on the public. In the same vein, the need for dissemination of knowledge and information arisen through the Press Culture has started to improve the discourse of "Public Opinion" for public formation. The individual initiative increased newspapers' number and it has been used for ideological purposes beyond the idea of making independent news.  The newspapers undertaken a mission by the power of Government and its opponents can be evaluated in this context. The perception of media was the same for Turkish Press History as in the international arena. Early newspapers were official and they represented the Government. In the period of oppression, Commitee of Union and Progress wishing to share their opposition ideas with the public, have become organized to share their ideas about liberty and constitutionalism with the help of Press. Furthermore, Press' effective power has been used in the years of National Movement. In accordance with the period's conjuncture, changing Turkish Press was symbolized with "Babiali" in Istanbul. The refinement process of Unionists in 1926 which was a milestone for the members, influenced them negatively because some names came forth by gathering around a single leader in 1930 in the frame of official history. This situation had some negative effects on Unionists. In this phase, Press was a very significant argument again and after failing of Unionist writers at political, proffesional attempts, they tried to maintain their activity and existence in the media. In 1930, Son Posta newspaper has continued in the same direction and tried to set Unionists, which also made history of this period, as the point of order. Therefore they published some opinion columns, recollections and the article series. Lots of columnists wrote with the mentality of CUP as clearly seen in their writings. Perspective of Son Posta Newspaper on political events was connected to Unionist thoughts. Beside the Opposition, the reason of supporting Serbest Fırka in 1930 and Demokrat Parti after 1946 was about Unionists, staying away from politics. Hence, Son Posta Newspaper tried to bring unionism into view and at the same time, they have undertaken the duty of being both Government's and Opposition's voice. 
Key Words: Union and Progress, Son Posta, Recollections, Columns