Mustafa Fazıl Paşa'nın siyasi ve idari görüşleri
Political and administrative opinions of Mustafa Fazıl Pasha
Yazar: FATİH TUNCAY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TURGUT SUBAŞI
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Tarih = History
Dizin: Devlet idaresi = State administration ; Kamu yönetimi = Public administration ; Mustafa Fazıl Paşa = Mustafa Fazıl Pasha ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Siyasi görüşler = Political thoughts ; Yakın Çağ = Modern Times ; Yeni Osmanlılar = Young Ottomans

Özet:
Mustafa Fazıl Paşa, 1830 yılında Kahire'de doğdu ve 03 Aralık 1875 tarihinde İstanbul'da öldü. Dedesi Mehmet Ali Paşa'nın yardımıyla henüz on altı yaşındayken, Osmanlı Devleti'nde siyasi görevlere getirilmeye başlandı. Kırk beş yıl gibi kısa süren hayatında Osmanlı Devleti'nde bir çok görev aldı. Maliye, Maarif, Adliye nazırlıklarında bulundu. Maliye Nazırlığı sırasında, Osmanlı Bankası'nın kuruluşunda yer aldı. Yine bu görevindeyken ilk mali bütçeyi hazırladı.Meclis-i Hazain Reisliği sırasında, Fuad Paşa ile anlaşmazlığa düşünce, 04 Nisan 1866'da Osmanlı topraklarından çıkarıldı. Abisi İsmail Paşa, bu sırada veraset usulünü değiştirdi. Bu değişiklik ile veraset, Kavalalılar hanedanın en yaşlı üyesi yerine İsmail Paşa'nın soyundan gelenlere bırakıldı. Mısır'daki gayr-i menkulleri satılarak kendisine 4.5 Milyon İngiliz Sterlini verildi. Paris'e yerleşen Mustafa Fazıl Paşa, buradan Sultan Abdülaziz'e Osmanlı Devleti'nin kötü durumunun düzeltilmesi konusunda bir mektup yolladı. Bu mektup, içeriği açısından önemli olmakla birlikte, Yeni Osmanlılar üzerinde de olumlu bir tesir bıraktı. Mustafa Fazıl Paşa, muhalif güç olan Yeni Osmanlılar'ı Paris'e davet etti ve bunların her türlü masraflarını karşıladı. Yeni Osmanlılar, İngiltere'de Bab-ı Ali aleyhinde gazeteler çıkarttılar. Bu gazetelerin masrafını yine Mustafa Fazıl Paşa karşıladı.Mustafa Fazıl Paşa'nın Yeni Osmanlılar'la birlikteliği uzun sürmedi. Sultan Abdülaziz'in Avrupa seyahati sırasında, Mustafa Fazıl Paşa, Sultan Abdülaziz ile görüşerek kendini affettirdi ve İstanbul'a dönüş izni aldı. 20 Eylül 1867'de yeniden İstanbul'a dönen Mustafa Fazıl Paşa, iki yıla yakın bir süre herhangi bir göreve getirilmedi. Mustafa Fazıl Paşa'nın İstanbul'a dönmesindeki en büyük faktör olan Sadrazam olabilme düşüncesi gerçekleşmedi. Mustafa Fazıl Paşa'nın İstanbul'a dönmesiyle birlikte, Yeni Osmanlılar mali sıkıntı içine girdi ve dağıldı.Mısır'a vali olamayan Mustafa Fazıl Paşa, Sadrazam da olamamış ve 03 Aralık 1875 tarihinde ölmüştür. Mısır Valisi Mehmed Ali Paşa'nın torunu olması, bir döneme kadar Mısır Prensi olması, Osmanlı Devleti'nde önemli siyasi görevlerde bulunması, Yeni Osmanlılar Cemiyeti'nin başkanlığını yapması ve Sultan Abdülaziz'e yazdığı ileri sürülen mektup, Mustafa Fazıl Paşa'yı dönemin önemli şahsiyetleri arasına sokmuştur.

Abstract:
Mustafa Fazıl Pasha was born in 1830, in Cairo and died on the third of December,1875 in Istanbul. He began to be brought to the political tasks in Ottoman State in his sixteen with the help of Mehmet Ali Pahsa whose grandfather. He took office many in Ottoman State in his life lasting short.He was presented in Ministriy of Finance, Ministry of Education and Ministry of Justiciary. During the Ministry of Finance, he took part in the foundation of Ottoman Bank. He also prepared the first fiscal budget during his this position.During his head of council treasury, when he was disagree with Fuat Pasha,he was removed from Ottoman territories on the fourth of April, 1866. In the meantime, his elder brother, İsmail Pasha changed the probate procedures. With this change, inheritance was left to the descendants of Ismail pasha instead the oldest member of Kavalalı dynasty. After being sold his properties he was given 4 and a half million British pound sterling. Mustafa Fazıl Pasha who located in Paris sent a letter about the bad situation of Ottoman State had to be healed to Sultan Abdulaziz. In addition to being important in terms of this letter content, left a positive impact on Young Otoman.Mustafa Fazıl Pasha invited Young Ottoman who were opponent force to Paris and met their all kinds of expenses. Young Otoman removed the newspapers against Bab-ı Ali in England. Mustafa Fazıl Pasha also met the expenses of these newspapers.Relevancy of Mustafa Fazıl Pasha with Young Ottoman did not take long. During the Europen travel of Sultan Abdulaziz, Mustafa Fazıl Pasha met with Abdulaziz and he made himself forgave and obtained permission to return İstanbul. On the twentieth of September, 1867, Mustafa Fazıl Pasha returned to İstanbul again and was appointed at all for two years almostly. His idea of being grand vizier was never became real which was the biggest factor about his return to İstanbul. Young Ottoman had financial difficulties and disintegrated depending on his İstanbul return.Mustafa Fazıl Pasha who could not be governor of Egypt, could not be grand vizier either and died on the third of December, 1875. To be grandson of Mehmet Ali Pahsa who was the governor of Egypt, to be prince of Egypt until a certain time, to serve important political tasks in Ottoman State, to chair The Community of Young Ottoman, to write the letter which became famous to Sultan Abdulaziz made him an important figure of the period.