Elektronik kitap olgusu ve Türkiye'de durum
A case of electronic book and the situation in Turkey
Yazar: IŞIK ÖNDER
Danışman: DOÇ. DR. TÜLAY FENERCİ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Elektronik bilgi kaynakları = Electronic information resources ; Elektronik kitap = Electronic book ; Elektronik yayıncılık = Electronic publishing

Özet:
Küreselleşme, bilimsel ve teknolojik gelişmelerin getirdiği değişim, bilgi iletişim teknolojilerindeki yenilikler, bu teknolojilerin üretimi ve etkin kullanımıyla gelişen bilgi toplumuna dönüşüm hakkında, özellikle teknolojik ilerlemelerin gelişmişlik düzeyini belirlemesi, bilgiye erişimde teknoloji sahipliğinin önemi, teknolojiye sahip olanlarla olmayanlar arasındaki uçurum ve eşitsizliklerin artması üzerine yoğunlaşan sıcak tartışmalar yapılmaktadır.E-kitaplar, ülkemizde yeni olmasına rağmen, başta ABD ve İngiltere olmak üzere, gelişmiş birçok ülkede kullanılmaktadır. Bu teknolojinin ülkemizde tanınması, yazarlara, yayıncılara, kütüphanelere ve kullanıcılara sağlayacağı avantajlarla ilgili toplumun bilinçlendirilmesi; kullanımıyla doğacak sorunların ve alınabilecek teknik ve hukuki önlemlerin önceden bilinmesi; gereken teknik altyapının hazırlanması için dünyadaki e-kitapla ilgili gelişmelerin, uygulamaların ve çalışmaların bilinmesi gerekir.Bilgi iletişim teknolojilerinin kütüphanelerde kullanılmasıyla değişen kütüphane hizmetleri gibi, e-kitapların kütüphanelere girmesi yeni sağlama, işleme ve hizmete sunma biçimlerini; e-kitapların üretimi, dağıtımı, kullanımının basılı kitaplardan farklı olması da e-kitap endüstrisinin gelişiminde, üretim ve dağıtım zincirinde yeni aktörleri ortaya çıkmıştır.Ülkemizde e-kitap yükseköğretim ve araştırma kütüphanelerinde kullanılmasına rağmen, üretim ve dağıtımını gerçekleştirecek aktörlerin henüz bulunmaması yani e-kitap endüstrisinin ülkemizde gelişmemiş olması sebebiyle Türkçe e-kitap sağlanamamaktadır.Toplumda e-kitabın yeterince bilinmemesi, yayıncıların, e-kitap üretimine yönelmesini engellemektedir. Bunun nedeni, pazarın bulunmayışı, teknik ve hukuki altyapı yetersizliğidir. Yayıncılar, e-kitap sektörünü, gelişmenin kaçınılmaz olduğu ayrı bir sektör olarak görmekte, gelecekte sektöre girebileceklerini, e-kitabın basılı kitaplar için bir tehdit olmadığını belirtmektedir.Yazarlar, e-kitabın edebiyatın doğasına aykırı olduğunu ancak e-kitapla daha fazla okuyucuya ulaşılabileceğini düşünmektedir. Bu yaklaşımla var olmayı ve daha fazla okuyucuya ulaşmayı ön plana çıkarırken, bunun emek-değer ilişkisini göz ardı etmekte, ayrıca eğitimde başvuru kitaplarının e-kitap olarak yayınlanabileceğini fakat bunun eğitimin niteliğini düşüreceğini belirtmektedirler.

Abstract:
Globalization, scientific and technological developments, innovations in information-communication technologies, production and efficient use of technologies which transform society to information society, determination of development level by technology, the importance of owning a technology to reach information, the increasing inequality and gap between technologically developed and undeveloped are hot debate topics nowadays.Although e-books are new for our country, developed countries are using e-books for years. To make e-books recognized in our country, to increase the public awareness for the benefits of technology to writers, publishers, libraries, librarians and users; to identify the possible application problems and to determine the technical-legal precautions; to prepare the technological substructure, the developments and implementations around the world should be known. Similar as the use of information-communication technologies in the libraries changes library services, the entrance of e-book to libraries causes new supply, process, and serving methods. The difference of production, distribution and using of e-books from pressed books causes new actors to emerge in e-book industry for production-circulation chain.E-books can be found generally in the research and university libraries in Turkey. However, since the actors in production-circulation chain do not available, Turkish e-books cannot be provided easily.The unawareness of society about e-book, insufficient market, technical-legal deficiencies causes publishers to stay away from e-book concept. Despite that, the inevitable development opportunity of this market is foreseen by publishers and they are willing to be a part of this market in the future. They indicate that e-book is a different market than pressed book and also is not a threat for it. Writers argue that e-book is against the nature of literature but agree that they can reach more people by e-book. They favor the idea of more people but disregard the labor-value relationship. Also writers argue that e-books can be used in the field of education for reference books but decrease in the education quality would be a result.