Kur'an`daki deyimler ve Zemahşeri'nin Keşşaf'ı
Idioms in the Koran and Kashshaf of Az-Zamakhshan
Yazar: ABDÜLCELİL BİLGİN
Danışman: PROF.DR. MEHMET PAÇACI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Din = Religion

Özet:
Bilgin, Abdülcelil, Kur'ân'daki Deyimler ve Zemahşeri'nin Keşşaf'ı ,Doktora Tezi, Danışman: Prof. Dr. Mehmet Paçacı, XVI + 454 s.ÖZETMecazi ifadelerin bir dilden diğerine tercüme edilmesi son derecetitizlik isteyen bir konudur. Mecazi ifadelerin bir türü de deyimlerdir. Deyimleruzun bir tarihi süreçten süzülerek geldiği, çoğunlukla söyleyeni ve hikayesibilinmediği için bilhassa başka bir dili konuşan insanlar tarafındananlaşılması zordur. Bu zorluğun üstesinden gelebilmek için ifadelerinhakikat ve mecaz yönlerini tam olarak algılamak, ardından da tercüme edilendilin kendine has özellerine vakıf olmak, o dilde mütedavil deyim, atasözü,terim ve sair kalıp ifadeler hakkında bilgi sahibi olmak gerekir.Deyimin genel olarak bütün mecaz gruplarıyla ilgisi olmakla beraber,terim ve özellikle atasözleriyle daha yakın ilişki içinde olduğu gerçektir.Dolayısıyla deyim ve atasözlerinin birbiriyle karıştırılma ihtimali dahafazladır. Fakat bu ikisini birbirinden ayıran temel farklar bilindiğinde buihtimal ortadan kalkar.Deyim, durum bildirir: ?etle tırnak gibi olmak?Atasözleri ise hüküm bildirir: ?Etle tırnak birbirinden ayrılmaz.? gibi.Arapça olarak nazil olan Kur'an indiği toplumun dilini vehususiyetlerini en iyi şekilde malzeme edinmiş, o dönem Araplarının kullandığımecazi ifadelere bol bol yer vermiştir. Kur'ân'da, Arapların sıkça kullandığıdeyimsel ifadelerin azımsanmayacak nitelikte olduğu bir gerçektir. Buifadelerin Türkçeye tercümesinde sık sık problemlerle karşılaşılmaktadır.Bunun sebebi, söz konusu ifadelerin deyim olarak değil, herhangi bir metingibi algılanmasıdır. Bu tarz bir algılamadan kaynaklanan hataları telafietmek için izlenecek yol, bu deyimsel ifadelerin arkaplanı hakkındabilgilendirecekeserlere başvurmaktır.Bu esasları hareket noktası kabul ederek Kur'an'daki d eyimler ileilgili olarak hazırladığımız tezimizde 115 adet deyim üzerinde durarak gerçekanlamlarına ulaşmaya çalıştık ve bunların Türkçeye en iyi nasılaktarılabileceği hususunda bazı önerilerde bulunduk. Konunun daha iyianlaşılabilmesi için de ayetler üzerinde uygulama çalışmaları yaptık.

Abstract:
Bilgin, Abdülcelil, Idioms in the Koran and Kashshaf of Az-Zamakhshan,Doktorate?s Thesis, Advisor: Prof. Dr. Mehmet Paçacı, XVI + 454 p.ABSTRACTTranslation of a metaphorical expression from one language toanother is a matter which reguires extreme caution and care. Idiom is a kind ofthese figurative expression.It is absolutely difficult for people who speak a foreign language tounderstand idioms as they both arrive these days being filtered and theirbackground and the owner of them aren?t known exactly. In order to solve thisproblem.It is inevitable not only to understand the real and figurativemeaning of expressions but also to have the knowledge the language into whichthe translation is made furthermore one should know the idioms, terms andproverbs of the foreign language in general use.It is a fact that idiom is especially related to proverb and term as well asall metaphorical expressions.Thus, the probabılity of being confused of an idiom and proverb is formore. But there is certain differences between a proverb and idiom when oneknow this difference there will be no problem.An Idiom shows a state, where as a proverb shows a sentence oropinion for example:?etle tırnak gibi olmak? meaning to be very closely related.?Etle tırnak birbirinden ayrılmaz.?meaning A finger nail can not beseperated from the finger. (You can?t seperate close relatives or friends.)The Koran which was sent in Arabic to Arabian people uses thelanguage and the grammer of this community effectively. That?s why, thereare many idioms in Koran which the Arabic Culture of the period used mostly.We have freguent problems in the translation of these idiomaticexpressions from Arabic to Turkish. The reason why we have such problems isthat we translate these expressions using their real meaning not themetaphorical one.To do the best translation we have to apply fort he writter workcontaining the knowledge of metaphorical expresions and their background.In this thesis about the idioms in The Holy Book Koran I have tried tofind out the real meaning of 115 idioms and suggested how they can betranslated into Turkish best. I have practiced my thesis on verses in order tomake clear what I have meant.