Doğum sonrası travmatı̇k stres düzeyı̇nı̇n anne-bebek bağlanmasına etkı̇sı̇
The effect of traumatic stress level on mother-infant bonding in the postpartum period
Yazar: BUSE ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FADİME BİNGÖL
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Ana-babaya bağlanma = Parental bonding ; Anne-bebek etkileşimi = Mother-child effective ; Doğum = Delivery ; Maternal bağlanma = Maternal attachment ; Objeye bağlanma = Object attachment ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Stres bozuklukları-travmatik = Stress disorders-traumatic

Özet:
Amaç: Bu çalışma doğum sonrası dönemde travmatik stres düzeyinin anne-bebek bağlanmasına etkisini belirlemek amacıyla yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı bir çalışma olarak yapılmıştır. Araştırma süresince bebeği 6 aylık olan, bebeğinin rutin takibi ve aşı uygulaması için çocuk polikliniğine başvuran kadınlardan oluşturdu. Örneklem seçimine gidilmeyerek, çalışmaya alınma kriterlerine uyan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 360 kadına anket formu uygulandı. Araş tırma verileri araş tırmacı tarafından uygulanan, Tanımlayıcı Bilgi Formu, City Doğum Travması Ölçeği(CTDÖ) ve Doğum Sonrası Bağlanma Ölçeği(DSBÖ) kullanılarak elde edildi. Veriler SPSS programı kullanılarak değerlendirildi.
Bulgular: Araştırmaya dahil edilen kadınların yaş ortalaması 29.24 ± 3.52 ve çoğunluğunun eğitiminin lisans seviyesinde (%76,1) olduğu belirlendi. Bu çalışmada CDTÖ toplam puan ortalaması 20.23±14.32 (0-60) olduğu ve kadınların %90,6 (n=326) en az 1 ya da daha fazla belirtisinin olduğu belirlendi. Örneklemdeki kadınların CTDÖ'ye göre %16,4 (n=59) DSM-5 teki TSSB'nin tüm tanı kriterlerini karşıladığı saptandı. Kadınların CTDÖ puanları artarken DSBÖ puanlarının da arttığı görüldü(p<0,05). Doğum şeklinin acil sezaryen olması, travayda fazla sayıda ve farklı kişiler tarafından vaginal muayene, annede ve bebekte komplikasyon gelişmesi travmatik stres puanını artırmaktadır. Doğum sonrası bağlanmayı geçmişte yaşanılan istismar öyküsü, istenmeyen gebelik, doğum sonrası ten tene temasın sağlanmaması olumsuz etkilediği belirlendi (p<0,05).
Sonuçlar: Araştırma kapsamına alınan kadınların TSSB oranının %16,4 olduğu ve travmatik stres puanı arttıkça anne bebek bağlanmasının olumsuz etkilendiği belirlendi. Bu doğrultuda, TSSB ve bağlanma açısından risk taşıyan kadınlar doğum sonrası dönemde daha yakından izlenmeli ve gerektiğinde sevk edilmelidir.
Anahtar Sözcükler: Doğum, doğum sonu dönem, travmatik stres, bağlanma

Abstract:
Objective: This study was conducted to determine the effect of traumatic stress level on mother-infant bonding in the postpartum period.
Materials and Method: The research was conducted as a descriptive study. The study consisted of women whose baby was 6 months old when research was conducted and applied to the child outpatient clinic for routine follow-up and vaccination. Without going to sample selection, a questionnaire was applied to 360 women who met the inclusion criteria and agreed to participate in the study. The research data were obtained by using the Descriptive Information Form, City Birth Trauma Scale (CityBiTS) and Postpartum Bonding Scale (PBQ). Assesment of datas was use SPSS program.
Findings: It was stated that the mean of age women included in the study was 29.24 ± 3.52 and the majority of them were at the bachelors degree (76.1%). In this study, it was determined that the mean total score of CityBiTS was 20.23 ± 14.32 (0-60) and 90.6% (n = 326) of women had at least 1 or more symptoms. It was determined that women in the sample met all diagnostic criteria of PTSD in 16.4% (n = 59) DSM-5 according to CityBiTS. It was observed that while the CityBiTS scores of women increased, PBQ scores increased (p <0.05). Emergency cesarean section, vaginal examination by many and different people during labour, complication in mother and baby increases the traumatic stress score. It was determined that history of abuse, unwanted pregnancy and not being able to provide postpartum skin-to-skin contact affects postpartum bonding negatively (p<0,05).
Results: It was determined that the PTSD rate of women included in the study was 16.4%, and as the traumatic stress score increased, mother-infant bonding was affected negatively. Accordingly, women at risk of PTSD and bonding should be follow-up more closely in the postpartum period and referred when it is necessary.
Keywords: Birth, postpartum period, traumatic stress, bonding