Siyer, hadis ve tefsir bağlamında haccın ahkâmı ve menâsiki
The rules of hajj according to siyar, hadith and tafsir
Yazar: MUKADDER ARİF YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. MESUT OKUMUŞ
Hitit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Din = Religion
Dizin: Ahkam = Provisions ; Ayetler = Verses ; Hac = Pilgrimage ; Hadis = Hadith ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Siyer = Siyer ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu  çalışma  ile  hacca  dair  sûre  ve  âyetleri,  Hz.  Peygamber'in  yaptığı  haccın türünü, haccın ahkâmı ve menâsikine dair hükümleri, siyer, hadis ve tefsir kaynaklarının delâleti  ile  netleştirmeye  ve  anlaşılır  hale  getirmeye  çalıştık.  Mekke  şehrinin  kuruluşu, Kâbe'nim inşası, tarihi süreçte Mekke ve çevresinde yaşanan sosyal ve dînî hayat, İslâm öncesi  Mekke  toplumunun  siyasî,  kültürel  ve  dînî  yapısı,  hacla  ilgili  âyetlerin  vahiy süreci,  ilgili  âyetlerin  kronolojisi  ve  Hz.  Peygamber'in  hac  günlüğü  açıklığa kavuşturduğumuz konulardır. 
Hz.  Peygamber,  ömründe  dört  defa  umre,  bir  defa  da  hac  yapmıştır.  O, 100.000'i  aşkın  arkadaşı  ile  hicretin  X.  yılında  yapmış  olduğu  hacda,  hem  bu  ibadetin nasıl  îfâ  edileceğini  bizzat  göstermiş,  hem  de  yapmış  olduğu  konuşmalarla  yirmi  üç yıllık  davetin  evrensel  mesajını  insanlığa  ilân  etmiştir.  Hz.  Peygamber,  hacdan  üç  ay sonra vefat ettiğinden bu hac seferi, İslâm tarihinde, hadis ve tefsir kaynaklarında "Veda Haccı", bu esnada yaptığı konuşmalar da "Veda Hutbesi" olarak adlandırılmıştır. 
Hz.  Peygamber'in  yapmış  olduğu  haccın  türü,  yaptığımız  araştırma  sonucunda ulaştığımız  bilgilere  göre  "kıran  haccı"dır,  ancak  O,  ümmetine  "temettu  haccı"nı tavsiye  etmiş,  mazereti  sebebiyle  Arafat  vakfesinden  önce  tavaf  yapamayan  eşi  Hz. Âişe'ye de "ifrad haccı" yapmasını tavsiye etmiştir.


Anahtar Kavramlar: Harem, ihram, mikat, telbiye, tavaf, vakfe,

Abstract:
This  research  focuses  on  "Veda  Haj"  that  performed  by  Hz.  Prophet.  In  this study  according  to  siyar,  hadith  and  tafsir  that  I  tried  to  clarify  the  following  issues:  The  type  of  hajj  performed  by  Hz.  Prophet  that  is  the  qıran  hajj,  the  provisions  about the rules and pillar of hajj (ahkâm and menâsik).   The basic reference in "Siyar, Hadith and Tafsir" detailed how to establish Mecca; build Kaaba; practiced social and religious life   in  Pre-Islamic  Mecca  society  such  as   historical  process,  political,  cultural  and religious  structure;  processed  of  revelation   and   chronology  hajj  verses;  and  Diary  of  Hz. Prophet's hajj.
Hz.  Prophet  accomplished  four  times  umrah  and  once  hajj  in  his  lifetime.   Hz. Prophet  went  hajj  wiht  his  100.000  friends  in  hijriah.X  (Islamic  year  or  AD.632)  He educated  his  friends  how  to  make  rules  hajj  and  declared  the  message  universal  of  mankind.  This is called in Hadith and Tafsir as "Wada Hajj and Wada Speech" because Hz. Prophet passed away 3 months after travelling. 
In  "Wada  Hajj"  Hz.  Prophet   applied   "Qiran  (  combination)  "   and  advised  to commence   "Tammattu  Hajj  "  (  enjoyment)   and   "Ifrad  Hajj  "  for  his  wife  Ayse because  she was unable to do Tawaf.  
In  doing  research  the  researcher  found  that  Hz.  Prophet  hajj  related  to Abraham's  hajj  and  there  is  no  different  between  currently  Hajj  and  Hz.  Prophet  hajj      (excluding religious details).


Key Words: Haram, miqat, ihram, talbiyat, tawaf, Stop and waiting for prayer (wakfa)