Sabahattin Ali'nin Fahri Erdinç üzerindeki etkisi bağlamında iki yazarın öykülerinin karşılaştırılması
Comparison of the stories of two authors in the context of Sabahattin Ali's effect on Fahri Erdinç
Yazar: HAVVANUR KARADUMAN
Danışman: DOÇ. DR. ERTAN ENGİN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Edebi eserler = Literary works ; Erdinç, Fahri = Erdinç, Fahri ; Hikaye = Story ; Sabahattin Ali = Sabahattin Ali ; Sosyal gerçeklik = Social realizm ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
Sabahattin Ali, edebiyatımızın şiir, öykü, roman gibi pek çok alanında eserler veren ve toplumcu gerçekçilik denilince ilk akla gelen isimlerden biridir. Daha çok öykülerinde bu toplumcu gerçekçi yönünü hissettiren yazar, memleketini aydınlatmak, toplumunu yönlendirmek için sanatını kullanmış ve edebiyatı bu düşüncesine hizmet ettirmiştir. Marksist bir felsefeyi benimseyen Ali, öykülerinde işçi sınıfının maruz kaldığı durumları, ezen-ezilen çatışmasını, sosyal adaletsizliği, sömürüyü, yoksulluğu temel mesele hâlinde ele almış ve ezenleri, yozlaşmış kişileri eleştirmiştir. Toplumun sorunlarına kayıtsız kalmayan yazar, kendisinden sonra gelen pek çok yazarı etkilemiştir. Bu kişilerden biri de Fahri Erdinç olmuştur.
Sabahattin Ali'yle tanışma fırsatı bulmuş ve onun yolundan gitmiş olan Fahri Erdinç (1917-1986), roman, öykü, anı ve şiir alanında eserler vermiş bir edebiyatçıdır. Erdinç, şiirde başarıya ulaşamamış ve kendisini öyküde başarılı bularak bu türde yoğunlaşmıştır. Uzun yıllar boyunca Türkiye dışında (Bulgaristan'da) yaşamış olmasına rağmen kendi ülkesini yakından takip etmiş, memleketinin sorunlarına kayıtsız kalmamıştır. Öyküde Sabahattin Ali'yi örnek almış, onun gibi toplumda ezilen kişileri anlatmıştır. Toplumcu gerçekçi özelliği ağır basan Erdinç, günlük hayattaki pek çok olaya, toplumsal sınıfa ve çeşitli statü, yaş ve meslekten insanlara öykülerinde yer vermiştir. Tema çeşitliliğine sahip öykülerinde gerçekçi bir bakış açısıyla toplumu yansıtmış, daha çok toplumun aksayan yönlerini tasvir etmiştir. 
Ali'yi kendisine üstat olarak gören Erdinç, öykülerinde işlediği tema, kullandığı dil ve üslup, anlatım teknikleri, zaman, anlatıcı ve bakış açısı, mekân olarak seçtiği Anadolu'nun köy ve kasabaları itibarıyla onunla pek çok benzeşen nitelikler taşımaktadır. Fikir itibarıyla da Ali'yle ortak bir paydada buluştuğu görülür. Bu nedenle burada bir etkilenmeden bahsetmek mümkündür.

Anahtar Kelimeler: Fahri Erdinç, Sabahattin Ali, öykü, toplumcu gerçekçilik.

Abstract:
Sabahattin Ali is one of the first names that come to mind when it comes to socialist realism, who produces works in many fields of our literature such as poetry, short story and novel. The author, who made this socialist realist side felt more in his stories, used his art to illuminate his country and direct his society, and made literature serve this idea. Adopting a Marxist philosophy, Ali dealt with the situations that the working class is exposed to, the conflict between the oppressor and the oppressed, social injustice, exploitation and poverty as the main issue in his stories and criticized the oppressors and corrupt people. The author, who was not indifferent to the problems of society, influenced many writers who came after him. One of these people was Fahri Erdinç.
Fahri Erdinç (1917-1986), who had the opportunity to meet Sabahattin Ali and followed his path, is a literary scholar who has written works in the fields of novels, short stories, memoirs and poetry. Erdinç could not find success in poetry and focused on this genre, finding himself successful in short stories. Although he lived outside Turkey (in Bulgaria) for many years, he followed his own country closely and did not remain indifferent to the problems of his country. In the story, he took Sabahattin Ali as an example and told about people like him who were oppressed in society. Erdinç, whose socialist realist feature predominates, included many events in daily life, social classes and people of various status, age and profession in his stories. In his stories with a variety of themes, he reflected the society with a realistic point of view and mostly depicted the failing aspects of society.
Seeing Ali as a master for himself, Erdinç has many similarities with him in terms of the theme he uses in his stories, the language and style he uses, his narrative techniques, time, narrator and point of view, and the villages and towns of Anatolia he chooses as the place. In terms of ideas, it is seen that he and Ali meet on a common ground. Therefore, it is possible to talk about an influence here.

Keywords: Fahri Erdinç, Sabahattin Ali, story, social realism.