Üst gastrointestinal sistem semptom şiddet ölçeğinin geçerlilik ve güvenirliliği
Validity and reliability of the severity scale of upper gastrointestinal system symptoms
Yazar: HASRET TOPALI
Danışman: PROF. DR. NEDİME KÖŞGEROĞLU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Gastrointestinal sistem = Gastrointestinal system ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hastalık şiddeti = Disease severity ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Çalışmamızda, Mapi-Research Trust Şirketi ve Anne M. Rentz (2004) tarafından geliştirilen Üst Gastrointestinal Sistem Semptom Şiddet Ölçeğinin Türkçe' ye uyarlaması yapılarak, geçerlilik ve güvenilirliğini değerlendirmek amacıyla planlanmış ve uygulanmıştır.

Gereç ve Yöntemler: Çalışma metodolojik tipte bir araştırmadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Üst Gastrointestinal Sistem Semptom Şiddeti Hasta Değerlendirmesi Ölçeği ve Hasta Tanılama Formu kullanılmıştır. Örneklem kriterlerine uyan 200 hastaya veri toplama araçları uygulanmıştır. Belirlenen hastanelerin cerrahi ve gastroenteroloji servisinde yatan hastalar ile görüşülmüş, kendilerine veri toplama araçlarının uygulanacağı bilgisi verilmiştir. Veriler 26.02.2018- 31.05.2018 tarihleri arasında toplanmıştır.

Bulgular: Ölçeğin dil geçerliliği, çeviri-geri çevirisi yapılarak sağlanmıştır. Kapsam geçerliliği için ölçeğin Türkçe çevirisi 10 uzmana gönderilmiş, buna göre ölçek yeniden düzenlenmiştir. Kapsam geçerliliğine yönelik olarak uzman görüşleri ve önerilerinin değerlendirilmesinde Davis tekniği kullanılmıştır. Yapı geçerliliği için yapılan Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) analizi ve Barlett testine göre KMO katsayısının 0.869 olduğu, Bartlett testine ilişkin ki-kare değerinin de ileri düzeyde (p<0.001) anlamlı olduğu saptanmıştır. Üst Gastrointestinal Sistem Semptom Şiddet Ölçeği'nin Türkçe versiyonunun 18 madde ve beş alt faktörden oluştuğu açımlayıcı faktör analizi ile belirlenmiştir. Hesaplanan cronbach alpha değerine göre Üst Gastrointestinal Sistem Semptom Şiddet Ölçeği (cronbach alfa: 0,74-0,95) hastalar için oldukça güvenilir bir ölçektir.

Sonuç: Türkçe' ye uyarlanan Üst Gastrointestinal Sistem Semptom Şiddeti Hasta Değerlendirmesi Ölçeği'nin Türk toplumu için geçerliliğinin ve güvenilirliğinin yüksek olduğuna karar verilmiştir.

Anahtar kelimeler: Üst Gastrointestinal Sistem/Semptom Şiddeti/ Hasta Değerlendirilmesi/ Geçerlilik/ Güvenirlik

Abstract:
Objective: In our study, the adaptation of the Upper Gastrointestinal Symptom Severity Scale developed by Mapi-Research Trust Company and Anne M. Rentz (2004) to Turkish was planned and implemented to evaluate its validity and reliability.

Material and Methods: The study is a methodological type of research. Upper Gastrointestinal Symptom Severity Patient Scale and Patient Diagnostic Form were used as data collection tools. 
Data collection tools were applied to 200 patients who met the sampling criteria. The patients who were hospitalized in the surgical and gastroenterology services of the designated hospitals were informed about the data collection tools. The data were collected between 26.02.2018 and 31.05.2018.

Results: The language validity of the scale was provided by translation-reverse translation. For the validity of the scale, the Turkish translation of the scale was sent to 10 experts and the scale was rearranged accordingly. The Davis technique was used to assess expert opinions and recommendations for scope validity. Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) analysis for construct validity and KMO coefficient were found to be 0.869 according to Barlett test, and chi-square value for Bartlett test was found to be significant (p<0.001). The Turkish version of the Upper Gastrointestinal Symptom Severity Scale was determined by exploratory factor analysis consisting of 18 items and five sub-factors. According to the calculated cronbach alpha value, the Upper Gastrointestinal Symptom Severity Scale (cronbach alpha: 0.74-0.95) is a highly reliable scale for patients.

Conclusion: Upper Gastrointestinal System Symptom Severity Patient Assessment Scale adapted to Turkish was determined to have high validity and reliability for the Turkish population.

Key Words: Upper Gastrointestinal System / Symptom Severity / Patient Assessment / Validity / Reliability