Rus tarih ders kitaplarında Osmanlı
Türk imgesi / Ottoman/ Turkish image in Russian history textbooks
Yazar: VENERA GATINA
Danışman: PROF. DR. GENCER ÖZCAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Bölümü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; İmaj = Image

Özet:
Bu çalışma 1837-1991 yılları arasında Rusya'da yayınlanan orta öğretim tarih ders kitaplarında Osmanlı/ Türk imgesini incelemektedir. Rusya İmparatorluğu, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği olmak üzere iki ana bölüme ayrılan tarih ders kitaplarında Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye ile ilgili yaklaşım ve değerlendirmeler ele alınarak incelenmiş ve karşılaştırılmıştır. Öncelikle ulusal devlet ve ulusal eğitimin oluşum süreçleri incelenmiştir. Ulusal eğitim kavramı çerçevesinde tarih ders kitabı incelemelerine ilginin ortaya çıkışı ve artışı, bu tür çalışmalarının inceleme amaçları gibi konular araştırmada yer almıştır. Ülkenin siyasi yapısının değişimi, toplumun siyasi, kültürel, ideolojik ve diğer değerler üzerine etkisini bırakmaktadır. Bu çalışma bütün bu toplumsal değişikliklerin bir ulusun üzerinde kurulan imgeleri nasıl etkilediğini göstermeye çalışmıştır. Çalışma sırasında araştırmanın temel eseri olan tarih ders kitaplarında yer alan imgelerin dönem açıdan değişkenliğinin incelenmesinde karşılaştırma yöntemine başvurulmuştur. Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye'nin tarihinde önemli kırılma noktalarını öne çıkartarak malzemenin incelemesinde yorumlama yöntemi kullanılmıştır. Rus tarih ders kitaplarında bulunan resimler de bu çalışmada yer almıştır. Bu görüntüler aracılığıyla verilmek istenilen mesaj ve imgeler da yorumlanmıştır. Sonuç olarak, Osmanlı ve Türk imgelerinin değişkenliği Rusya'nın siyasi yapısına bağlı kaldığı söylenebilir.

Abstract:
This work investigates the Ottoman/Turkish image derived from secondary school history textbooks published in Russia between 1837 and 1991. More precisely, it examines and compares the Russian history textbooks? approaches and assessments related to Ottoman Empire and Turkey. The investigation bases on history textbooks which consist of two parts named Russian Empire and the Union of Soviet Socialist Republics. At first, the formation processes of nation state and national education were analyzed. Within the limits of a national education?s concept, there are such issues as occurrence and increase in interest to history textbooks? research, and also the purpose of the given researches. The change of the state?s political structure affects society?s political, cultural, ideological and other values. This study showed how all these social changes influence one nation?s images. The variability of the images depending on period of time was examined by using comparison method and the main breaking periods of Ottoman Empire and Turkey?s history were indicated by using interpretation method of measurement. The pictures represented in Russian history textbooks are also included in the scope of this study. The messages and images drawn out through those illustrations are also interpreted. Finally it can be said that the Ottoman/Turkish image variability is related to country?s political structure.