Ratlarda isotretinoinin ortodontik diş hareketi, kök rezorpsiyonu ve alveolar remodeling üzerine etkisi
Effect of isotretinoin on tooth movement, root resorption and alveolar remodelling
Yazar: GÜLAY DUMANLI GÖK
Danışman: DOÇ. DR. KORAY HALICIOĞLU
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2017
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Alveolar kenar artırılması = Alveolar ridge augmentation ; Diş hareketleri = Tooth movement ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Kök rezorpsiyonu = Root resorption ; Ortodonti = Orthodontics ; Sıçanlar = Rats ; Tomografi = Tomography ; İzotretinoin = Isotretinoin

Özet:
Bu çalışmanın amacı isotretinoin kullanan bireylerde ortodontik tedaviye başlanması durumunda ilacın diş hareketi üzerine olan etkileri ve bu bireylerin ortodontik tedaviden bağımsız ve ortodontik tedavi ile indüklenen iltihabi kök rezorpsiyonuna eğilimini araştırmaktır. 
Bu amaçla toplam 90 adet wistar albino rat 4 gruba ayrılmıştır. Deneysel diş hareketi uygulanan SF, SOYA ve ISO gruplarına deneysel diş hareketi öncesi 30 gün boyunca sırasıyla 0,2 ml/100 gr oranında serum fizyolojik, 0,2 ml/100 gr oranında soya yağı ve 0,2 ml/100 gr soya yağı içerisinde seyreltilmiş 7,5 mg/kg dozunda isotretinoin verilmiş ve 30. günde SF ve SOYA gruplarından 6'şar rat sakrifiye edilmiştir. Ardından ratların maksiller 1. molar dişlerine 50 gr deneysel ortodontik kuvvet uygulanmıştır. Ortodontik uygulama sonrası SF, SOYA ve ISO gruplarından 7., 14. ve 21. günlerde 6'şar adet rat sakrifiye edilmiştir. Deneysel ortodontik diş hareketi uygulanmayan ISOK grubuna ise 0,2 ml/100 gr soya yağı içerisinde seyreltilmiş 7,5 mg/kg dozunda isotretinoin verilmiş ve 30., 37., 44. ve 51. günlerde 6'şar adet rat sakrifiye edilmiştir. ISO grubunda 30. gün sonunda 6 rat sakrifiye edilmemiş ve ISOK grubunda 30. gün sonunda sakrifiye edilen 6 adet rat ISO grubu için de kullanılmıştır. SF, SOYA ve ISO gruplarında meydana gelen ortodontik diş hareketi miktarı ve tüm gruplarda meydana gelen rezorpsiyon lakün hacmi mikro-BT görüntüleri üzerinden ölçülmüştür. Biyokimyasal olarak tüm gruplardan alınan kanların serum kalsiyum düzeyi, histopatolojik olarak ise 1. molar dişin mesial (basınç bölgesi) ve distalindeki (gerilim bölgesi) osteoklast sayısı değerlendirilmiştir.
ISO grubunda diş hareketi miktarı deneysel diş hareketinin 7. gününde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazla bulunmuş ve sonrasında azalmaya başlamış ve 21. günde diğer gruplara göre en alt düzeye gerilemiştir. Deneysel diş hareketi yaptırılan gruplar arasında kök rezorpsiyonu en fazla ISO grubunda bulunmuştur ve rezorpsiyon miktarı koronalden apikale doğru artış göstermiştir. ISO grubunda serum kalsiyum düzeyleri diğer gruplara göre düşüktür. ISO gruplarında basınç ve gerilim bölgesindeki osteoklast sayısı diğer gruplara göre daha düşük seyretmektedir.
İsotretinoin diş hareketinin ilk fazını hızlandırmakta, sonra ise yavaşlatmakta, ortodontik kuvvetten bağımsız ve ortodontik tedaviyle birlikte indüklenen kök rezorpsiyonunu artırmaktadır.

Anahtar kelimeler: Diş hareketi, İsotretinoin, Kök rezorpsiyonu, Mikro bilgisayarlı tomografi.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the effects of isotretinoin on tooth movement and evaluate the tendency to root resorption during isotretinoin treatment with or without the orthodontic treatment. 
For this study, 90 male Wistar Albino rats are selected and divided into 4 groups. SF, SOYA and ISO groups which experimental tooth movement is applied were treated with 0,2 ml/100 gr saline, 0,2 ml/100 gr soybean oil and 7,5 mg/kg isotretinoin diluted in 0.2 ml/100 gr soybean oil for 30 days respectively. At 30th day, 6 rats were sacrificed in each SF and SOYA groups. Then 50 grams of orthodontic force is applied to the first maxillary molars of the remaining rats. After the force is applied, 6 more rats in each SF, SOYA, ISO groups were sacrificed at 7th, 14th and 21st days. ISOK group which was never a subject to the orthodontic tooth movement was treated with 7.5 mg/kg isotretinoin diluted in 0.2 ml/100 gr soybean oil and 6 rats were sacrificed at each 30th, 37th, 44th and 51st days. After 30 days, 6 rats were kept alive at ISO group and 6 rats that were sacrificed for ISOK group were also used for ISO group. The amount of tooth movement at SF, SOYA and ISO groups and the volume of the resorption lacunes at all groups were measured from micro-CT images. Blood – calcium levels were measured at all groups for biochemical means and number of osteoclasts at the mesial (pressure site) and distal (tension site) surfaces of the maxillary first molars were measured histologically. 
The amount of tooth movement at ISO group were found statistically significant at day 7 but it began to decrease and at 21st day it was lowest among other groups. Between the groups which experimental tooth movement is applied, root resorption was found highest at ISO group and resorption volume increased from coronal to apical. Blood – calcium levels were found lower at ISO group and the number of osteoclasts were also found lower among all other groups at the pressure and tension sites.
Isotretinoin accelerates the first phase of tooth movement, then slows it down, increases the root resorption induced by orthodontic treatment and independent from orthodontic force.

Keywords: Alveolar remodelling, Tooth movement, Isotretinoin, Root resorption, micro computerized tomography.