Çok kriterli karar verme yöntemi ile enerji nakil hatlarının önceliklendirilmesi
Prioritization of energy transfer lines by multi-criteria decision-making
Yazar: HASAN ÖZYÜREK
Danışman: PROF. DR. HALİL TANYER EYYUBOĞLU
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Elektrik Elektronik Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Enerji nakli = Energy transport ; Tercih sıralaması = Preference classification

Özet:
Son yıllarda nüfus artışları ile birlikte elektrik enerjisi ihtiyacı artmaktadır. Elektrik enerjisi konforlu bir yaşam standardı sunmasının ardında çok önemli mühendislik hesapları gerektirdiği açık bir gerçektir. Bu nedenle elektriğin üretiminden son tüketiciye kadar yatırım planlamasının tüm kriterler göz önüne alınarak titizlikle hazırlanması gerekmektedir. Enerji Nakil Hatları (ENH) üretilen enerjinin dağıtım merkezleri arasında taşınmasını sağlamaktadır. ENH projelerinin daha kısa zamanda daha az hatayla yapılması, dolaylı olarak ülke ekonomisine katkı sağlaması açısından büyük önem taşımaktadır. Dağıtım şirketlerinde bütçe dahilinde ENH'ların seçiminde planlamacının seçimi yanlı fikirlere neden olur. Bu durum planlamacının bilgi birikimi ile sınırlı kalır. Birçok seçeneğin bulunduğu bu durumlarda karar verme sorunu karmaşık bir problemdir. ENH'ların önceliklendirilmesinde; Tedarik sürekliliğini arttırmaya yönelik yatırımlar, Yasal yatırımlar ve ARGE yatırımları başlığı altında pek çok kriterler göz önüne alınmalıdır. Bu çalışmada, yıllık bütçe dahilinde tesis edilmesi planlanan ENH'larının Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden öncelikle Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yöntemi kullanılarak kriterlerin ağırlıkları hesaplanıp, İdeal Çözüme Yakınlığa Göre Tercih Sıralama Tekniği Yöntemi (TOPSIS) ile seçeneklerin sıralanması/değerlendirilmesi yapılmıştır. Değer verileri üç örnek uygulama üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
In recent years, with the increase in population, the need for electrical energy has increased. It is a clear fact that electrical energy requires significant engineering evaluations in order to provide comfortable living standards. For this reason, investment planning from electricity generation to the end consumer should be prepared meticulously, taking into account all the criteria. Energy Transmission Lines (ETL) ensure that the generated energy is transported between distribution centers. It is of great importance that ETL projects are carried out in a shorter time with fewer mistakes, in terms of indirectly contributing to the country's economy. In distribution companies, the choice of the planner in the selection of ETLs within the budget causes biased opinions. This situation remains limited to the knowledge of the planner. In these situations, where there are many alternatives, decision making is a complex problem. In the prioritization of ETLs; Many criteria should be considered under the heading of investments to increase supply continuity, legal investments and R&D investments. In this study, the weights of the criteria are calculated using the Analytical Hierarchy Process (AHP) method, which is one of the Multi-Criteria Decision Making (MCDM) methods of the ETLs that are planned to be established within the annual budget, and the alternatives are listed with the Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solutions (TOPSIS) method. Evaluation of collected data is performed for three sample applications.