Aile içi iletişimin duygusal öz farkındalık ve bilişsel esneklik ile ilişkisi
The relationship of family communication with emotional self-awareness and cognitive flexibility
Yazar: BETÜL AYLİN CANDUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AMAN SADO ELEMO
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi iletişim = Family communicatin ; Aile tutumu = Family attitude ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Duygusal farkındalık = Emotional awareness ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Ebeveynler = Parents ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Ölçekler = Scales ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu araştırmada ana hedef, okul öncesi ve ilkokul çağında çocuğu olan
ebeveynler bağlamında aile içi iletişim kalıpları, duygusal öz farkındalık ve bilişsel
esneklik değişkenleri arasındaki ilişkilerin istatistiksel olarak tespit edilmesidir.
Araştırma, nicel araştırmaya dayalı bir ilişkisel taramadır. Araştırma, ilişkisel tarama
modeline dayalı olarak aile içi iletişim kalıpları, duygusal öz farkındalık ve bilişsel
esneklik değişkenleri arasındaki ilişkilerin istatistiksel olarak analiz edilmesine
yönelik olarak bir ilişkisel yapı oluşturulmuştur. Araştırmanın evrenini okul öncesi ve
ilkokul çağında çocuğu olan ebeveynler oluşturmaktadır. Araştırma, nicel araştırma
yöntemine dayalı olarak araştırmanın örnekleminden anket formları vasıtasıyla elde
edilen veriler ile sınırlıdır. Araştırmada veri toplama tekniği, nicel araştırma
yöntemine dayalı anket yöntemidir. Ankette, araştırmanın değişkenlerini ölçümlemeye
hizmet eden 5'li Likert yapısına sahip psikometrik ölçekler yer almıştır. Araştırmanın
"Aile İçi İletişim Kalıpları", "Duygusal Öz Farkındalık" ve "Bilişsel Esneklik" olmak
üzere üç değişkeni için üç ölçeği bulunmaktadır. Aile içi iletişim kalıpları 2 boyut, 26
ifadeden; duygusal öz farkındalık tek boyut 10 ifadeden; bilişsel esneklik tek boyut,
12 ifadeden oluşmaktadır. Araştırmanın katılımcıları aile içi iletişimde yoğunluklu
olarak diyalog yönelimi göstermiştir. Başka bir anlatımla, ailelerde diyalog yönelimine
nazaran ebeveynlerin çocuklarından hiyerarşiye, otoriteye itaat beklediği daha
gelenekselci bir yaklaşım olan uyum yönelimi daha düşük bir ortalama sergilemiştir.
Öte yandan, araştırma örneklemini oluşturan katılımcı ebeveynlerin duygusal öz
farkındalık ve bilişsel esneklik düzeyleri yüksek olmuştur.

Anahtar Kelimeler: Aile, Aile İçi İletişim, Bilişsel Esneklik, Duygusal Farkındalık, Duygusal Öz Farkındalık

Abstract:
The main goal of this study is to statistically determine the relationships between
family communication patterns, emotional self-awareness and cognitive flexibility
variables in the context of parents with preschool and primary school children. The
research is a relational survey based on quantitative research. Based on the relational
screening model of the research, a relational structure was created to statistically
analyze the relationships between family communication patterns, emotional selfawareness and cognitive flexibility variables. The universe of the research consists of
parents who have children in pre-school and primary school age. The research is
limited to the data obtained from the sample of the research by means of questionnaires
based on the quantitative research method. The data collection technique in the
research is the survey method based on the quantitative research method. The
questionnaire included psychometric scales with a 5-point Likert structure that served
to measure the variables of the research. The research has three scales for three
variables: "Family Communication Patterns", "Emotional Self-Awareness" and
"Cognitive Flexibility". Intra-family communication patterns consist of 2 dimensions,
26 expressions; emotional self-awareness one dimension from 10 statements;
cognitive flexibility consists of one dimension, 12 statements. It can be said that the
participants of the research showed an intense dialogue orientation in family
communication. In other words, harmony orientation, which is a more traditional
approach where parents expect their children to obey hierarchy and authority, showed
a lower average than the dialogue orientation in families. On the other hand, the levels
of emotional self-awareness and cognitive flexibility of the participating parents who
constituted the research sample were high.

Keywords: Cognitive Flexibility, Emotional Awareness, Emotional Self-Awareness, Family, Family Communication