Türkiye Denizleri'nde insan kaynaklı darbeli gürültülerin incelenmesi
Study of human generated impulsive noise in Turkish seas
Yazar: EMİNE BETÜL GEZER
Danışman: DOÇ. DR. HÜSNE ALTIOK
İstanbul Üniversitesi / Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü / Fiziksel Oşinografi ve Deniz Biyolojisi Ana Bilim Dalı / Fiziksel Oşinografi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science
Dizin: Denizler = Seas ; Gürültü = Noise ; Ses = Voice ; Su altı = Underwater

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye Denizleri'nde insan kaynaklı faaliyetlerin denizel ve kıyısal alanlarda  oluşturduğu gürültüler kabul görmüş standartlara göre incelenip muhtemel gürültü haritalarının elde edilmesi amaçlanmıştır. İnsan kaynaklı darbeli gürültüler için Deniz Stratejisi Çerçeve Direktifi Gösterge 11.1.1'e göre düşük ve orta frekanslı (10 hz -10 khz frekans bantı seviyelerinde) darbeli seslerin zaman ve mekânsal dağılımının belirlenmesi tavsiye edilir. Belirli bir alan içerisinde darbeli gürültü kaynaklarının var olduğu gün oranı ve bir takvim yılı içerisindeki dağılımı gürültünün zaman ve mekan ölçeği olarak belirlenmiştir. Çalışmamda, Türkiye Denizleri'nde darbeli gürültüye neden olan faaliyetler 2016-2020 dönemi için incelenmiştir. Bu kapsamda, Seyir, Hidrografi ve Oşinografi Dairesi Başkanlığı'ndan elde edilen veriler ile gürültünün oluşturduğu ses basınç seviyesi, şiddet ve frekans bilgilerini de içeren bir veri tabanı hazırlanmış ve Deniz Stratejisi Çerçeve Direktifi ve literatürden elde edilen bilgiler doğrultusunda QGIS yazılımına entegre edilmiştir.
Elde edilen sonuçlar ile gürültü kaynakları, denizel ve kıyısal alanlarda ses basınç seviyelerine ve oluşan yoğunluklara göre karşılaştırılıp muhtemel gürültü alanları oluşturulmuştur. Denizel alanlarda patlayıcılar sınıfının, kıyısal alanlarda ise en çok darbeli kazık çakıcılar sınıfının yüksek ses basınç seviyeleri oluşturabileceği tespit edilmiştir. Çalışma alanları için darbe blok günleri hesaplanarak yayılım etki alanları tahmin edilmiş, bu alanların gelecekte deniz hayatı üzerindeki etkilerinin araştırılmasına bir alt yapı oluşturulmuştur. Sonuç olarak Türkiye'de denizel ve kıyısal alanlardaki baskın gürültüye sebep olacak kaynakların belirlenip literatüre göre gürültü seviyeleri ile ilgili varsayımlarda ve önerilerde bulunulmuştur. 

Anahtar Sözcükler: Darbeli sualtı gürültüsü, ses, insan kaynaklı gürültüler, darbe blok günleri.

Abstract:
In this study, it is aimed to obtain possible noise maps by examining the noises caused by human-generated activities in marine and coastal areas in the Turkish Seas according to accepted standards. It is recommended to determine the temporal and spatial distribution of low and medium frequency (10 hz -10 khz frequency bands) impulsive sounds according to Marine Strategy Framework Directive Indicator 11.1.1 for human generated impulsive noises.
The rate of days in which the impulsive noise sources exist in a given area and their distribution in a calendar year are determined as the time and space scale of the noise.
 In my study, the activities that cause impulsive noise in the Turkish Seas were examined for the period of 2016-2020. In this context, a database including the sound pressure level, intensity and frequency information generated by the noise was prepared by the data obtained from the Office of Navigation, Hydrography and Oceanography and integrated into the QGIS software in line with the Marine Strategy Framework Directive and the information obtained from the literature.
The obtained results and noise sources were compared according to the sound pressure levels and the resulting intensities in marine and coastal areas, and possible noise areas were created. It has been determined that the explosives class in marine areas and the impulsive pile driver class in coastal areas can create high sound pressure levels. By calculating the pulse block days for the study areas, the dispersal impact areas were estimated, and an infrastructure was created to investigate the effects of these areas on marine life in the future.
 As a result, the sources that will cause the dominant noise in marine and coastal areas in Turkey have been determined and assumptions and suggestions have been made about noise levels according to the literature.

Key words: Impulsive underwater noise, voice, human generated noises, pulse block days.