Türk basın hayatında Kim dergisi (1958-1968)
Kim journal in Turkish press life (1958-1968)
Yazar: ÇAĞHAN UYAR
Danışman: PROF. DR. NECDET AYSAL
Ankara Üniversitesi / Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü
Derece: Doktora, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Liberal demokrasi = Liberal democracy ; Sosyal demokrasi =   ; Türk basını = Turkish press ; Türk inkılap tarihi = Turkish revolution history

Özet:
Kim dergisi, haftalık haber dergisi formatında yayınlanmıştır. 1958 yılında yayın hayatına atılan Kim dergisi, küçük kesintilerle on sene boyunca okuyucularla buluşmuştur. Kim dergisinin geniş bir yazar kadrosu olmuştur. Orhan Birgit, Ali İhsan Göğüş, Sadun Tanju, Şahap Balcıoğlu, Tarhan Erdem, Bülent Ecevit, Altan Öymen, Uğur Mumcu, Emil Galip Sandalcı, Doğan Avcıoğlu, Mümtaz Soysal, Muammer Aksoy, Cihat Baban, Coşkun Kırca, Şahap Balcıoğlu, Özcan Ergüder, İlhami Soysal, Bedii Faik, Doğan Yurdakul, Turan Güneş, İdris Küçükömer, Mehmet Kemal, Turhan Feyzioğlu ve Behçet Kemal Çağlar gibi isimler Kim dergisinin en dikkat çekici yazarları arasında yer almıştır. Yayınlandığı dönemde en çok satan dergiler arasında olan Kim, Türk demokrasi tarihinin 1950'li ve 1960'lı yıllarına ayna tutmuştur. Kim dergisi, tarihsel süreç içerisinde her daim Cumhuriyet Halk Partisi'ne yakın bir noktada konumlanmıştır. Cumhuriyet Halk Partisi'ne yakın duran Kim dergisi, iktidardaki Demokrat Parti'ye karşı yürüttüğü sert muhalefetle öne çıkmıştır. Kim dergisinin Demokrat Parti iktidarına muhalefetle başlayan siyasal ve entelektüel yolculuğu zamanla sosyal demokrasi, ortanın solu, Demokratik Sosyalizm ve Sosyalizm gibi ideolojik hatlara yerleşmiştir.
Kim dergisinin sosyal demokrasi, ortanın solu, Demokratik Sosyalizm ve Sosyalizm'den oluşan siyasal ve düşünsel yönelimleri birbirinin uzantısı olarak vücut bulmuştur. Türkiye'nin 1960'larda sosyal demokrasiye açılımıyla ortaya çıkan ideolojik eğilimler, Kim dergisini kademeli bir şekilde Demokratik Sosyalizm ve Sosyalizm'e kadar götürmüştür. Bu süre zarfında Kim dergisinin en belirgin siyasî hattı olarak CHP'nin ortanın solu politikaları dikkati çekmiştir. Kim dergisi, 1960'ların ikinci yarım diliminde "Ortanın Solu Dergisidir" alt başlığıyla yayınlanmıştır. CHP'nin siyaset anlayışıyla yan yana bir görüntü veren Kim dergisi, ortanın solu hareketiyle birlikte anılmaya başlamıştır.
Bu çalışma Kim'in, Demokrat Parti'ye karşı en sert muhalefeti yürüten entelektüel platformlardan birisi olarak sivrildiği 1950'lerden; derginin sosyal demokrasi, ortanın solu, Demokratik Sosyalizm ve Sosyalizm gibi ideolojik uğraklara saptığı 1960'lara kadarki tarihsel aralığı merkeze almıştır. Kim dergisi ilgili zaman dilimindeki siyasal gelişmeleri, kendi perspektifini de katarak, özgün ve akıcı bir üslupla okurlarına aktarmıştır. Modern Türkiye'nin demokratikleşme adımlarının birinci elden tanığı olmuştur. Buradan hareketle Kim dergisinin, Türk basın, siyaset ve düşünce dünyasındaki akisleri bu çalışmayla incelenmiştir.

Abstract:
Kim magazine was published in a weekly news magazine format. Kim magazine, which was launched in 1958, met with readers for ten years with minor interruptions. Kim magazine had a large staff of writers. Names such as Orhan Birgit, Ali İhsan Göğüş, Sadun Tanju, Şahap Balcıoğlu, Tarhan Erdem, Bülent Ecevit, Altan Öymen, Uğur Mumcu, Emil Galip Sandalcı, Doğan Avcıoğlu, Mümtaz Soysal, Muammer Aksoy, Cihat Baban, Coşkun Kırca, Şahap Balcıoğlu, Özcan Ergüder, İlhami Soysal, Bedii Faik, Doğan Yurdakul, Turan Güneş, İdris Küçükömer, Mehmet Kemal, Turhan Feyzioğlu and Behçet Kemal Çağlar were among the most notable writers of Kim magazine. Kim, which was among the best-selling magazines during its time, held a mirror to the history of Turkish democracy in the 1950s and 1960s. Kim magazine has always been positioned close to the Republican People's Party throughout history. Kim magazine, which stands close to the Republican People's Party, has come to the fore with its fierce opposition to the ruling Democratic Party. Kim magazine's political and intellectual journey, which began with opposition to the Democratic Party government, has gradually settled into ideological lines such as social democracy, left of center, Democratic Socialism and Socialism.
Kim magazine's political and intellectual orientations consisting of social democracy, left of center, Democratic Socialism and Socialism have come into being as an extension of each other. The ideological tendencies that emerged with Turkey's opening to social democracy in the 1960s gradually led Kim magazine to Democratic Socialism and Socialism. During this period, the RPP's left of center policies attracted attention as the most prominent political line of Kim magazine. Kim magazine was published with the subtitle "Magazine of the Left of Center" in the second half of the 1960s. Kim magazine, which presents an image side by side with the RPP's understanding of politics, has begun to be associated with the left of center movement.
This study focuses on the historical period from the 1950s, when Kim stood out as one of the intellectual platforms that carried out the harshest opposition to the Democratic Party, to the 1960s, when the magazine veered into ideological moments such as social democracy, the left of center, democratic socialism and socialism. Kim magazine conveyed the political developments in the relevant period to its readers in an original and fluent style, adding its own perspective. It witnessed the democratization steps of modern Turkey firsthand. Based on this, the reflections of Kim magazine in the Turkish press, politics and intellectual world were examined in this study.