Kekemeliği olan okul çağı çocuklarda akran zorbalığı ve zihin kuramı ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship between peer bullying and theory of mind in school-age children with stuttering
Yazar: NERMİN KUCUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM OĞUZ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dil ve Konuşma Terapisi = Language and Speech Therapy

Özet:
Bu araştırmada, kekemeliği olan çocukların, kekemelik şiddeti, akran zorbalığına maruz kalma durumları ve zihin kuramı becerileri arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, 6-9 yaş aralığında kekemeliği olan 39 çocuk çalışmaya dahil edilmiştir. Verilerin toplanmasında, Demografik Bilgi Formu, Kekemelik Şiddeti Değerlendirme Aracı-4-TR, İkinci Düzey Yanlış İnanç Testleri ve Üçüncü Düzey Yanlış İnanç Testleri ve Akran Zorbalığı Anketi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen verilerin istatistiksel analizinde IBM SPSS 26.0 paket programı kullanılmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda; kekemeliği olan çocukların, KEŞİDA-4-TR puanları ve Akran Zorbalığı puanları arasında, KEŞİDA-4-TR ve Zihin Kuramı test puanları arasında, Akran Zorbalığı puanları ve Zihin Kuramı test puanları arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı anlaşılmıştır (p>0,05). Kekemeliği olan çocukları fiziksel zorbalık alt puanları ve akran zorbalığı toplam puanları, anne eğitim seviyesine göre farklılaşmaktadır (p=0,022). Ayrıca, sözel zorbalık alt puanlarının, baba eğitim seviyesine göre farklılaştığı da görülmüştür (p=0,023). Kekemeliği olan çocukların fiziksel cinsiyet alt puanları ve sözel cinsiyet alt puanlarının, erkek cinsiyet gruplarına göre farklılaştığı görülmüştür (p=0,039). Kekemeliği olan erkek çocukların zorbalığa maruz kaldığı cinsiyet grubunun, erkekler ve erkek+kızlar olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kekemelik terapilerinde akran zorbalığı maruziyetlerinin belirlenmesinin çevresel faktörlere ve zihin kuramı becerilerinin değerlendirilmesinin duygular, niyet okuma, çıkarım yapma gibi becerilere yönelik hedeflerin belirlenmesine katkı sağlayacağı düşünülmüştür.
Anahtar Kelimeler: kekemelik, kekemelik şiddeti, akran zorbalığı, zihin kuramı, okul çağı.

Abstract:
In this study, the aim is to investigate the relationship between stuttering severity, peer bullying experiences, and theory of mind skills in children with stuttering. To this end, 39 children with stuttering aged 6-9 years were included in the study. Data collection involved the use of the Demographic Information Form, Stuttering Severity Instrument-4-TR, Second-Level False Belief Tests, Third-Level False Belief Tests, and Peer Bullying Questionnaire. Statistical analysis of the data obtained was conducted using the IBM SPSS 26.0 software. The assessments revealed that there were no statistically significant relationships between the stuttering severity scores and peer bullying scores, between the stuttering severity and theory of mind test scores, and between peer bullying scores and theory of mind test scores (p>0.05). Physical bullying subscale scores and total peer bullying scores in children with stuttering varied according to the mother's education level (p=0.022). Additionally, verbal bullying subscale scores varied according to the father's education level (p=0.023). It was also observed that physical and verbal bullying subscale scores varied between male and female groups (p=0.039). The study concluded that male children with stuttering are exposed to peer bullying primarily in male and mixed-gender (male and female) groups. It is suggested that identifying peer bullying exposure in stuttering therapies and evaluating theory of mind skills may help in setting targets for skills related to emotions, reading intentions, and making inferences.
Keywords: stuttering, stuttering severity, peer bullying, theory of mind, school-age.