Sosyolojik dikotomileri aşma girişimi olarak Bourdieu ve Giddens karşılaştırması
The comparison of Bourdieu and Giddens: Two attempts to extend dichotomies
Yazar: YUSUF ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AZNAVUR DEMİRPOLAT
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bourdieu, Pierre = Bourdieu, Pierre ; Dikotomi = Dichotomy ; Giddens, Anthony = Giddens, Anthony ; Habitus = Habitus ; Yapı-birey = Structure-individual

Özet:
Bu çalışmanın amacı, sosyolojinin problematik alanlarından biri olan, yapı-birey dikotomisi ve ardılları diyebileceğimiz makro-mikro, nomotetik-ideografik, tümdengelim-tümevarım, açıklama-yorumlama vb. bağdaşmaz görünen ikiliklerin sosyolojide nasıl çıkmazlar yarattığını ve bu çıkmazları Bourdieu ve Giddens'in hangi stratejik yaklaşımları uygulayarak aştıkları konusunu analiz etmektir. 
	Çalışmada, öncelikle sosyoloji camiasında temel yaklaşımlar olarak sıralayabileceğimiz gelenekler olarak, 'natüralist' ve 'yorumcu' sosyolojik yaklaşımlar  ve sosyologlar olarak da Durkheim, Marx ve Weber'in yaklaşımları irdelenmiştir. Geleneklerin ve sosyologların sosyolojinin temel problematik alanlarından 'yapı-birey' dikotomisine nasıl yaklaşım sergiledikleri tahlil edilmeye çalışılmıştır. 
	Sosyolojik teoride natüralist gelenek, sosyal gerçekliğin yapısal unsurlarca belirlendiğini ve bireylerin bu gerçeklik içerisinde eridiğini ortodoks konsensüs olarak belirlemiştir. Natüralist gelenek; yapı, sistem ve kurumlar gibi makro unsurlara yönelmişken, eyleyenlerin yani bireylerin eylemleri ve eylemlerine yükledikleri anlamları göz ardı etmiştir. Hümanist gelenek veya yorumlayıcı gelenek, gündelik yaşam içerisinde eyleyenlerin eylemlerine ve eylemlerine yükledikleri anlamlara yönelmişken, eylemleri kısıtlayan yapısal unsurları (kurumlar, sınıf, sistemler) göz ardı etmiştir. Natüralist gelenek, doğa bilimlerine yakın bir perspektifle, nesnesine yönelik özne-nesne ilişkisi kurarak açıklama peşindedir. Hümanist gelenek ise, doğa bilimlerinin perspektifine karşı çıkarak, sosyal bilimlerin nesnesinin anlamlandırılması gereken özne-özne ilişkisine bağlı olduğunu ve bunun ancak hermeneutik yaklaşımla sağlanabileceğini savunmaktadır. Bu iki gelenek bu noktada karşıtlık içermektedir ve sosyoloji, sosyal gerçekliği anlamlandırmada ve açıklamada birinin merkeziyetiyle yetersiz kalmıştır. 
	Sosyolojinin bu yetersizliği karşısından, var olan kavramsallaştırmaları yeniden inşa eden önemli iki sosyologlardan biri olan Pierre Bourdieu, yapı-eylem ikiliğini ve ardıllarını aşmak için 'genetik inşacı' sosyolojik teorisini geliştirerek, uyarlanımcı kavramsallaştırması 'habitus' stratejisi ile aşma çabası içerisinde olmuştur. Önemli iki sosyologdan bir diğeri Anthony Giddens ise, var olan bu dikotomik ayrımları 'yapılaşma teorisini' geliştirerek, uyarlanımcı kavramsallaştırması 'yapının ikiliği' stratejisi ile aşma çabası içerisinde olmuştur. 
	Çalışmanın sonunda Bourdieu'nün ve Giddens'in stratejileri hakkında kısa bir değerlendirme ele alınmıştır. Bu değerlendirme, nihai anlamda bir açıklama değildir. Sadece ideal tipsel olarak, yeni bir model teorinin oluşumuna katkı sağlayabilecek bir yorumdur.

Abstract:
The aim of this study is to analyze one of the problematic areas of sociology, which is the structure-individual dichotomy; the kinds of deadlocks incompatible dualities such as macro-micro, nomothetic-ideographic, deductive-induction, explanation-interpretation, etc. create in sociology; and strategic approaches Bourdieu and Giddens apply to overcome these dilemmas.
	In the study, "naturalist" and "interpretative" sociological  traditions that can be listed as the basic approaches in the sociology community, and the approaches of Durkheim, Marx and Weber as sociologists were examined. It is an attempt to analyze how traditions and sociologists approach the "structure-individual" dichotomy, one of the basic problematic areas of sociology.
	Orthodox consensus describes that social reality is dictated by structural elements and individuals perish in this reality, in the naturalist tradition in sociological theory. Naturalist tradition ignored the acts of  individuals and the meaning the individuals attribute to their actions while turning towards macro elements such as structure, system and institutions. On the other hand, the humanist or interpretative tradition gravitated towards the acts of  individuals and their meaning attributions while ignoring the structural elements that constrain actions such as institutions, class, systems etc. The naturalist tradition seeks an explanation by establishing a subject-object relationship with a perspective close to natural sciences. The humanist tradition, on the other hand, opposes the perspective of natural sciences and argues that the object of social sciences depends on the subject-subject relationship, which should be interpreted, and that this can only be achieved with a hermeneutic approach.  Sociology has been incapable of understanding and explaining social reality with the centrality of one due to the contrast between these two traditions on the subject.	
	Pierre Bourdieu, one of the two important sociologists to reestablish existing conceptualizations;  developed the adaptive conceptualization with the "habitus" strategy by reconstructing the "genetic constructivist" sociological theory in order to overcome the structure-action dichotomy and its successors; against this inadequacy of sociology. On the other hand, another of the two important sociologists, Anthony Giddens, has made an effort to overcome these dichotomous distinctions with the adaptive conceptualization "duality of structure" strategy by developing the "structuration theory".
	A brief evaluation of Bourdieu's and Giddens's strategies is discussed at the end of the study. This evaluation is not an explanation in the ultimate sense. Ideally, it is an interpretation that can contribute to the formation of a new model theory.