Bellek mekânının kurgulanması: Tokat müze evleri
Establishing a memory space: Tokat museum houses
Yazar: KADRİYE BÜŞRA ÖZDİRİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇAĞLA CANER YÜKSEL
Başkent Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Bellek = Memory ; Mekan = Space ; Müzeler = Museums ; Tokat = Tokat

Özet:
Bellek bireylerin yaşadığı deneyimlerle birlikte öğrendiklerini hafızalarında saklayıp,
ihtiyaç duyulduğunda tekrar kullanma yetisi olarak tanımlanmaktadır. Çeşitli disiplinler
tarafından ele alınan bellek, çalışmada mimarlık disiplini kapsamında incelenmektedir. Bu
çalışmada bireylerin hatırında kalanların ne kadarının mekânsal olup, mekânın hafızada
kalan yönlerinin neler olduğu ön plana çıkarılmak istenmektedir. Bu bağlamda Tokat kenti
çerçevesinde literatürde yer almayan ancak belleklerde yeri olan Tokat müze evleri çalışma
alanı olarak belirlenmiştir.
Günümüzde müzeler hatırlama kavramını barındırdığından ve toplumsal hafızayı
yansıttığından bellek mekânları olarak değerlendirilmektedir. Çalışmada da bu kapsamda
müze evler bellek mekânı olarak incelenmektedir. Müze evler, içinde bulunduğu toplumun
sanatsal, kültürel, bilimsel ve siyasal hayatına katkıda bulunan önemli insanların yaşadığı
evler olmasından dolayı, bu kişilerin anılarının yaşatılarak, ortaya koydukları değerlere
sahip çıkılması adına bellek görevi üstlenmektedir. Bu çerçevede bu çalışmada tarihi ve
kültürel değerleri ile Anadolu'da önemli bir yeri olan Tokat'ta müze ev kimliğindeki
yapılar ele alınmakta ve bu yapılar bellek mekânları olarak çözümlenmektedir. Yapıların
mimari nitelikleri, geçmiş kullanıcılarının hatıraları ve deneyimleri ile ilişkisi
tartışılmaktadır.
Anahtar Sözcükler: Müze Ev, Tokat, Bellek, Mekân.

Abstract:
Memory is defined as the ability of individuals to store what they have learned together
with their experiences in their memories and use them again when needed. Memory, which
is the field of study of various disciplines, is examined within the scope of the discipline of
architecture in the study. In this study, it is attempted to highlight how much of the
memories of individuals are spatial and what the memorable aspects of the space are. In
this context, Tokat house museums, which are not included in the literature but have a
place in the memories, have been determined as the study area within the framework of the
city of Tokat.
Today, museums are considered as memory spaces because they contain the concept of
remembering and reflect social memory. In this context, house museums are examined as
memory spaces in this study. Since the house museums are the houses of important people
who contribute to the artistic, cultural, scientific and political life of the society they live
in, house museums undertake the task of memory in order to keep the recollection of these
people alive and to protect the values they have revealed. In this context, in this study, the
buildings in the identity of house museums in Tokat, which has an important place in
Anatolia with its historical and cultural values, are discussed and these structures are
analyzed as memory spaces. The architectural qualities of the buildings, their relationship
with the memories and experiences of their past users are discussed.
Key Words: House Museums, Tokat, Memory, Space.