Türkiye'de Aile Hekimliği alanında 2015-2019 yılları arasında yapılmış uzmanlık tezlerinin yayına dönüştürülme oranlarının değerlendirmesi
Bibliometric and qualitative analysis of Family Medicine specialization dis-sertations in Turkey for 2015-2019
Yazar: MAHNUR MAHDUM
Danışman: PROF. DR. SEÇİL ARICA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
AMAÇ: Türkiye'de aile hekimliği alanında 2015-2019 yılları arasında yapılmış uz-manlık tezlerinin tıbbi literatüre katkısının araştırılması hedeflenmiştir. Bu amaçla hazırlanan uzmanlık tezlerinin bilimsel dergilerde yapılan değerlendirme sonucunda yayınlanıp yayınlanmadıkları, yayınlanmışlarsa bu dergilerin hangi indekslerde yer aldığı, SCI(E) kapsamındaki dergilerde yer alıp almadıkları, bu makalelerin aldığı atıf sayıları ve yayına dönüşmesinde etkili faktörlerin neler olduğunun incelenmesi amaçlanmıştır.
GEREÇ ve YÖNTEM: Çalışma 01.09.2022 ile 01.03.2023 tarihleri arasında T.C. Sağlık Bakanlığı Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi'nde araştırmacı tarafından gerçekleştirildi. YÖKTEZ sisteminden 01.01.2015-01.01.2020 tarihleri arasında ya-pılmış aile hekimliği anabilim dalı uzmanlık bitirme tezlerinin her biri incelendi. Tüm tezlerin yazar isimleri, başlığı, konusu ve özeti karşılaştırılarak Google Akademi, PubMed, SCImago, TR Dizin, Web of Science (WoS) gibi indekslerde makaleye dö-nüşme durumu araştırıldı. 
BULGULAR: Çalışma kapsamında incelenen 1.237 tezin dağılımı incelendiğinde, tezlerdeki uzmanlık öğrencilerinin 794'ü (%64,2) kadındır. 1.237 tezin 334'ü (%27) makale olarak yayınlanmış olup, bunların 130'u (%10,5) WoS (69 = %5,6 SCI(E)) veri tabanı kapsamındaki dergilerde yayınlanmışlardır (yayına dönüşen tezlerin %39'u). Tezlerin 176'sı (toplam sayının %14,2'si ve yayına dönüşenlerin %52,7'si) ulusal dergilerde makale olmuştu. Tezlerin 694'ü (%56,1) üniversite, 543'ü (%43,9) eğitim ve araştırma hastanesine ait tezlerdir. Danışman unvanı profesör olan tez sayısı 396 (%32), doçent olanlar 426 (%34,4) idi. Tez danışmanlarının branş dağılımlarına bakıldığında; 1.112 tez (%90) aile hekimliği uzmanı danışmanlığında gerçekleşmiştir. Tezlerde en çok seçilen konular duygu-durum bozuklukları %9, diabetes mellitus %7,9 ve yaşlı hasta bakımı %6,6 olarak tespit edilmiştir. Tanımlayıcı tipteki araştırma-lar 756 (%61,2) tez ile en yüksek oranda tercih edilen araştırma tipi olmuştur. Yazar-ların %55,7'sinin (n=689) sadece anket veya ölçek verisi kullandığı, %20,4'ünün (n=252) ise yalnızca laboratuvar verisi kullandığı saptanmıştır. Bir tezde "Potansiyelli Tezler" (çok merkezli yapılmış olma, randomize yöntem kullanma, TAHEV tez ödülü alma, ölçek kullanma ve kanıt piramidinde üst sıralarda yer alan çalışma tiplerini kul-lanma) özellikleri oldukça yayın olma oranının arttığı tespit edilmiştir. 
SONUÇ: Aile hekimliği alanında yapılmış olan tezlerin yaklaşık dörtte birinin maka-leye dönüştüğü, yirmide birinin de SCI(E) kapsamlı prestijli dergilerde yayınlanmış olduğu görülmektedir. Aile hekimliği tezlerinin yayına dönüşme oranlarının önceki yıllara göre artmakta olduğu görülmekle beraber, diğer tıp branşlarına kıyasla bu ora-nın daha gerilerde olduğu anlaşılmaktadır. 
ANAHTAR KELİMELER: Aile Hekimliği, Uzmanlık Tezi, Bilimsel Yayın, İn-deks, Yayınlanma oranı

Abstract:
Bibliometric and Qualitative Analysis of Family Medicine Specialization       Dis-sertations in Turkey for 2015-2019
OBJECTIVE: To investigate if the dissertation theses which have been done in de-partments of family medicine in Turkiye in years of 2015-2019, have been converted to scientific articles; if they have converted, to determine the indexes of the journals that published, if these journals were indexed by Science Citation Index Expanded (SCI(E)), to search citation counts of these articles, and to state relevant factors in publication. 
MATERIAL and METHOD: Our study has been performed by the researcher in 01.09.2022 and 01.03.2023 at Professor Doctor Cemil Taşcıoğlu City Hospital, De-partment of family medicine. All theses written in departments of family medicine in Turkiye between 01.01.2015 and 01.01.2020 were investigated in web page of YOKTEZ (The System of Dissertation Theses of High Education Center). To deter-mine if the theses were converted to scientific articles, author names, title, subject and abstracts were compared and searched using Google Scholar, PubMed and Web of Science. 
RESULTS: When the distribution of the 1,237 theses examined within the scope of the study was analyzed, it was seen that there was a great increase in the number of theses after 2014. Of the specialty students, 794 (64.2%) were female. Of 1,237 the-ses, 334 (27%) were published in any journal. Considering the databases of the publi-cations; 130 (10.5% of total; and 38.9% of the published articles) were published in WoS journals (69= 5.6% in the journals indexed in SCI(E)), and 176 (14.2% of total and 52,7% of the published articles) in national databases. Of the theses, 694 (56.1%) were from university hospitals and 543 (43.9%) were from training and research hos-pitals. The number of theses in which the advisor title was professor was 396 (%32) and associate professor was 426 (34,4%). When the branch distribution of thesis ad-visors is examined; 1,112 theses (90%) were supervised by family medicine specia-lists. The most frequently selected topics in theses were mood disorders (9%), diabe-tes mellitus (7.9%) and elderly patient care (6.6%). Descriptive research was the most preferred research type with 756 (61.2%) theses. Only questionnaires or scales were used in 689 (55.7%) and laboratories were used in 252 (20.4%) of the theses. It has been found that the publication rate has been raised if theses have some high proper-ties we called as "theses with good potential" (multicenter, selected study designs, randomized studies, winning the reward of TAHEV, using scales).
CONCLUSION: It has been seen that converting to a published article of the theses in the field of family medicine is about one fourth of all theses; and one twentyieth of all theses have been published in the journals indexed in SCI(E). While the conver-ting rate of the theses in family medicine have been raising with passage of time, it seems to be that this rate is lower than several other branches of medicine in our co-untry.  
KEY WORDS: Family Medicine, Specialization Education, Family Medicine Dis-sertation, Scientific Publication, Scientific Indexes