Farklı konsantrasyonlardaki kafein çözeltilerinin ağızda çalkalanmasının reaksiyon zamanına etkisi
Effect of mouth rinsing with different concentration of caffeine solutions on reaction time
Yazar: SEDA GÜL ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. GÜLBİN RUDARLI NALÇAKAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Spor = Sports
Dizin: Ağız = Mouth ; Biliş = Cognition ; Bilişsel işlev = Cognitive function ; Kafein = Caffeine ; Reaksiyon zamanı = Reaction time ; Çalkalama = Scrambling ; Çözeltiler = Solutions

Özet:
Kafein ağızda çalkalama (KAF-AÇ) uygulamasının reaksiyon zamanını (RZ) iyileştirdiği daha önce gerçekleştirilen birkaç çalışma ile gösterilmiştir. Çalışmalarda genelde %1,2'lik KAF dozu kullanılmıştır fakat farklı dozlardaki kafeinli çözeltilerin ağızda çalkalanmasının reaksiyon zamanına etkisi bilinmemektedir. Bu nedenle, bu çalışmada farklı dozlardaki KAF çözeltilerinin AÇ uygulamasının RZ üzerindeki etkisinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya, futbol ve voleybol branşlarından olmak üzere 15-33 yaş aralığındaki 45 antrene erkek sporcu gönüllü olarak katılmıştır. Çaprazlama, çift kör dizaynındaki bu çalışmada, farklı günlerde %1.2, %1.8, %2.4 KAF çözeltisi, plasebo (su) çalkalama ve kontrol seansı gerçekleştirilmiş, AÇ'den hemen sonra el ve ayak ile görsel uyarana tepki süresi beşer kez tekrarlanarak RZ testi gerçekleştirilmiştir. RZ'nin seanslar arasındaki farkını test etmek için Tekrarlanan ölçümlerde varyans analizi ve farkın hangi gruptan kaynaklandığını analiz etmek için ise Bonferroni post hoc prosedürü kullanılmış; katılımcıların günlük KAF tüketimleri, yaşları, haftalık antrenman saatleri ve spor geçmişi yıllarına göre oluşturulan ikili gruplar arasındaki farklar Bağımsız örneklem t-testi ile; ayrıca RZ ile test öncesi ölçülen algılanan zorluk düzeyi (AZD), duygu durumu (DD) düzeyi ve uyku süresi (US) arasındaki ilişki Çok Değişkenli Doğrusal Regresyon analizi ile analiz edilmiştir. Sonuçta, KAF-AÇ uygulamasının, plasebo ve kontrol seansı ile karşılaştırıldığında, RZ'yi anlamlı olarak kısalttığı ve en büyük RZ kısalmasının %2,4'lük doz ile olduğu bulunmuştur. El RZ, %1,2 ve %2,4 KAF-AÇ sonrası 18 yaşından büyük grupta; %1,2, %1,8 ve %2,4 KAF-AÇ sonrası haftalık antrenman süresi fazla olan grupta; %1,2 KAF- ve plasebo (su)-AÇ sonrası günlük KAF tüketimi daha az olan grupta daha iyi bulunmuştur. RZ ile AZD, DD ve US ile arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Elde edilen bulgular, RZ üzerinde değerlendirilen KAF dozları içinde en etkili dozun %2.4 olduğunu göstermektedir. Bundan sonraki çalışmalarda, KAF-AÇ yönteminin RZ üzerindeki etkisinin süresinin, fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme kullanılarak araştırılması önerilebilir.

Abstract:
Caffeine mouth rinse (CAF-MR) has been shown by several previous studies to improve reaction time (RT). Generally, 1.2% caffeine dose was used in studies, but the effect of rinsing different doses of caffeinated solutions on the RT is unknown. Therefore, in this study, it was aimed to compare the effect of MR intervention of different doses of CAF solutions on RT. 45 trained male athletes, the ages of 15-33, voluntarily participated in the study. In this study in a crossover, double-blind design, 1.2%, 1.8%, 2.4% CAF solution, placebo (water) rinsing and control sessions were performed on different days, and the RT test were evaluated by repeating the reaction times to visual stimuli with hands and feet five times immediately after MR. Analysis of variance in repeated measurements and Bonferroni post hoc procedure were used to analyze the difference between RT between sessions; Independent sample t-test was used to analyze the difference in paired groups formed according to the participants' daily CAF consumption, age, weekly training hours and years of sports history; Multivariate Linear Regression analysis was used to analyze the relationship between perceived exertion level (AZD), mood (DD) level and sleep duration (US) measured before the RT test. It was found that CAF-MR administration significantly improved RT compared to placebo and control sessions, with the greatest improvement at the 2.4% dose. It was shown better hand RT score in older group after 1.2% and 2.4% CAF-MR; in the group with more weekly training time after 1.2%, 1.8% and 2.4% CAF-MR; in the group with less daily CAF consumption after 1.2% CAF- and plasebo-MR. There was no significant relationship between RT and AZD, DD, and US. The findings show that the most effective dose is 2.4% among the CAF-MR doses evaluated on RT. In future studies, it may be suggested to investigate the effect time of CAF-MR method on RT using functional magnetic resonance imaging.