Rousseau ve Marx'ta yabancılaşmanın aşılması ve özgürlük sorunuyla ilişkisi
Overcoming alienation in Rousseau and Marx and relationship with the problem of freedom
Yazar: BÜŞRA SUNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. CEVRİYE DEMİR GÜNEŞ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Emek sömürüsü = Labor exploitation ; Kendine yabancılaşma = Self-alienation ; Siyasal yabancılaşma = Political alienation ; Toplumsal eşitsizlik = Social inequality ; Toplumsal yabancılaşma = Social alienation

Özet:
Yabancılaşma, insanın kendisine, doğaya ve içerisinde bulunduğu topluma mesafe almasına sebep olan bir problemdir. Yabancılaşma olgusunun varlığı bir yabancılaşmama durumuna işaret etmektedir. Yabancılaşmanın aşılması ise yabancılaşmama durumunun rehberliğinde bir başka deyişle insani koşullar altında, insanın, kendisiyle, doğayla ve toplumla bütünleşmesidir. Rousseau, yabancılaşmayı özgürlük ve ilerleme paradoksu üzerinden serimlemektedir. Özgürlük ve ilerleme arasındaki çelişki, eşitsizlik temelinde çözümlenmektedir. Yabancılaşmanın kaynağını oluşturan toplumsal eşitsizlik, insanın bir yurttaş olarak yaratılması neticesinde açığa çıkan politik bütünleşme sayesinde ortadan kaldırılmaktadır. Marx ise yabancılaşmayı özel mülkiyet ve kapitalizmin yarattığı özgürlük ve gelişim paradoksu üzerinden serimlemektedir. Kapitalizm, insani özün en önemli parçasını oluşturan emeği alınıp satılan bir metaya indirgemekte, bu da insanın kendisi ve çevresiyle kurmuş olduğu tüm ilişki biçimlerine zarar vermektedir. Emeğin özgürleşmesi bir diğer deyişle insani özün yeniden kazanılması özel mülkiyet ve kapitalizmin tüm unsurlarının ortadan kaldırılması neticesinde gerçekleşecektir. Yabancılaşmanın aşılması ve özgürlük ilişkisi Rousseau'da politik birliğin önemi üzerinden kurulmaya çalışılırken Marx'ta ise toplumsallığın insani yeniden kazanımı üzerinden kurulmaktadır. Bu ilişkinin doğa ve kültürün temel unsurları açısından değerlendirilmesi ise Marx'ın toplumsallığının ön plana çıktığını göstermektedir.

Abstract:
Alienation is a problem that causes people to distance themselves from themselves, nature and the society they live in. The existence of the phenomenon of alienation indicates a situation of non-alienation. Overcoming alienation is the integration of man with himself, nature and society under the guidance of the state of non-alienation, in other words, under human conditions. Rousseau expresses alienation through the paradox of freedom and progress. The contradiction between freedom and progress is resolved on the basis of inequality. Social inequality, which is the source of alienation, is eliminated thanks to the political integration that emerges as a result of the creation of man as a citizen. Marx, on the other hand, describes alienation through the paradox of freedom and development created by private property and capitalism. Capitalism reduces labor, which constitutes the most important part of human essence, to a commodity that can be bought and sold, and this damages all forms of relationships that humans establish with themselves and their environment. The liberation of labor, in other words, the recovery of the human essence will occur as a result of the elimination of all elements of private property and capitalism. While the relationship between overcoming alienation and freedom is tried to be established through the importance of political unity in Rousseau, in Marx it is established through the regaining of humanity by sociality. Evaluating this relationship in terms of the basic elements of nature and culture shows that Marx's sociality comes to the fore.