Ortaçağ Anadolu'sunda süvari konulu tasvirler (11-14. yüzyıllar)
Depictions of horseman in medieval Anatolia  
(11-14. century)
Yazar: SAVAŞ MARAŞLI
Danışman: DOÇ. DR. NİLAY KARAKAYA
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / Türk-İslam Sanatları Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Kahramanlar = Heroes ; Orta Çağ = Middle Ages ; Süvariler = Cavalrymans ; Tasvir sanatı = Depicting art

Özet:
ORTAÇAĞ ANADOLU'SUNDA SÜVARİ KONULU TASVİRLER 
(11–14. YÜZYILLAR)

Savaş MARAŞLI
Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimleri Enstitüsü
Doktora Tezi, Mayıs 214
Danışman: Doç.Dr. Nilay Karakaya

ÖZET
Bizans ve Türk-İslâm Anadolu'sunda, Ortaçağ'a tarihlendirilen farklı malzemeler üzerinde süvari tasvirleri yer almaktadır. Bu tasvirler, kıyafet, silahları ve konu itibarıyla savaşçı görünümlüdür. Kahraman vasıfları ön planda olan bu süvariler betimlendikleri sahne üzerinde mücadele halindedirler. Ejderha gibi fantastik bir yaratık, vahşi bir hayvan ya da bir insan ile mücadele halindeyken tasvir edilen figürler, bir taraftan süvari geleneğinin ne denli güçlü bir kimlik olduğunu gösterirken, diğer yandan bu durumun sosyal-iktisadi arka planını, değişen şartlar ve çevre ile beraber dönüşümlerini ve Ortaçağ'da nasıl bir imaj malzemesine dönüştüklerini de sergilemektedir.  Türkiye'de ve yurtdışında bulunan müze, koleksiyon ve kütüphaneler taranarak, Ortaçağ'da Anadolu'ya ait olduğu düşünülen Bizans ve Türk kültürü özellikleri gösteren örnekler tespit edilmiş, tanımlamaları yapılıp fotoğraflarla belgelenerek incelemeye geçilmiştir. Dönemin sosyal, iktisadi, ekonomik ve siyasi koşulları gözönüne alınarak süvari tasvirlerinin gelişim çizgisi ve sembolik anlamları üzerinde durulmuştur. Ortaçağ'ın mücadele dolu ortamında bir kahramanlık gösterisi içinde tasvir edilen süvariler, Hıristiyan Bizans sanatında "Atlı asker aziz" olarak nitelendirilirken,  Türk-İslâm sanatında "alperenler" olarak nitelendirilir. Orta Asya çıkışlı "alplık", İslâmiyetle birlikte "alperen" e dönüşmüştür. Ortaçağda Anadolu'nun farklı iki kültüründe görülen bu süvariler, Ortaçağ'ın imaj sorununda bir güç unsuru olarak kullanılmıştır.  
Anahtar kelimeler: Ortaçağ Bizans Anadolu'su; Türk-İslâm Anadolu'su; süvari; ejder öldürmeleri; kahramanlık.

Abstract:
DEPICTIONS OF HORSEMAN IN MEDIEVAL ANATOLIA 
(11-14. CENTURY)

Savaş MARAŞLI
Erciyes University, Graduate School of Social Sciences
PhD Thesis, May 2014
Supervisor: Associate Prof. Nilay KARAKAYA

ABSTRACT
There are horseman depictions in Bizantine and Turkish- Islam Anatolia in different materials dated to Midieval. These depictions have a warrior looking by its clothing, weapons and content. These horseman whose quality of being hero is emphasized depicted in scene while they are in fight. These figures were depicted while fighting a dragon which is a fantastic creature or a wild animal or a human.  While on the one hand, they show the significance of the identity of horsemanship tradition, on the other hand, exhibit the socio-economic background of this situation and its transformation in relation with changing conditions and environment. It has become a peculiar image in Middle Ages. 
The examples, who were thought to be from Medival Anatolia, indicating Bizantine and Turkish cultural characteristics were located, identified, documented by fotographs and analyzed after scanning the museums, collections and libraries in Turkey and in abroad.  The development line and symbolic meanings of horseman depictions were analyzed with acknowledging the social, economic and political conditions of the time period. The horsemen were depicted in spectacle of heroism in the environment of Medival which was full of disputes, were identified as "Horseman Saint" in Christian Bizantine and as "Alperen" in Turkish-Islam arts. "Alpler" originated from Central Asia have became "Alperen" with Islam. These horsemen which were visible in the two different cultures of  Anatolia in Medival, were used as an element of strength. 
Key word: Medival Bizantine Anatolia; Turkish-Islamic Anatolia, horseman, dragon killings, heroism.