Sağlık personelinin hasta güvenliği kültürü algıları ile hastaların sağlık hizmeti kalitesi algıları arasındaki ilişkinin analizi
Analysis of the relation between the perception of health personnel on patients? safety culture and the perception of patients on the quality of the health service
Yazar: MESUT TELEŞ
Danışman: PROF. DR. SIDIKA KAYA
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Algı = Perception ; Hasta güvenliği = Patient safety ; Hemşireler = Nurses ; Kalite = Quality ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research ; Sağlık insangücü = Health manpower ; Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
Hasta güvenliği, kaliteli sağlık hizmetinin temel taşıdır. Güvenli olmadıkça, hizmetin kalitesinin yüksek olduğu düşünülemez. Sağlık kurumlarında hasta güvenliğini artırmak için öncelikle hasta güvenliği kültürünün oluşturulması gerekmektedir. Bu araştırmada, sağlık personelinin hasta güvenliği kültürü algıları ile hastaların sağlık hizmeti kalitesi algıları arasındaki ilişkinin ortaya konması amaçlanmaktadır. Sağlık personelinin hasta güvenliği kültürü algıları ile hastaların sağlık hizmeti kalitesi algılarının sosyodemografik özelliklere göre değerlendirilmesi ise bu çalışmanın diğer bir amacıdır. Araştırmanın evrenini Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi bünyesinde bulunan 7 adet genel cerrahi servisinde çalışan bütün personel (50 doktor, 34 hemşire ve 40 diğer sağlık personeli) ve her bir serviste araştırmanın başlatıldığı gün yatmakta olan ve o gün içerisinde servise yatışı gerçekleşen hastalar (116) oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak sağlık personeli için Hasta Güvenliği Kültürü Hastane Anketi (Hospital Survey on Patient Safety Culture), hastalar için ise ?Sağlık Hizmeti Sunumu Değerlendirme Anketi? (Consumer Assessment of Health Providers and Systems Hospital Survey) kullanılmıştır. Araştırmada, sağlık personelinin yaklaşık yarısı (% 47) hastanedeki hasta güvenliğinin derecesini kabul edilebilir bulmuştur. Yaklaşık olarak beş sağlık personelinden biri ise (% 18,5) zayıf ya da başarısız bulmuştur. Sağlık personelinin genel ortalama hasta güvenliği kültürü puanı da 3,33'tür. Hasta güvenliği kültürü boyutlarından ?hataların raporlanma sıklığı? 2,73 ± 1,13 ve ?hataya karşı cezalandırıcı olmayan yanıt? boyutlarının 2,73 ± 0,71 ile en düşük ortalamaya sahip oldukları görülmektedir. Hemşire grubunda yer alan katılımcıların hastanenin hasta güvenliği derecesini doktor ve diğer grubunda yer alan katılımcılara göre zayıf ve başarısız olarak değerlendirme yüzdesi daha yüksektir. Hastaların kalite algılarına ilişkin görüşleri incelendiğine boyutların genel ortalaması 3,01 çıkarken ?tıbbi tedavi ile ilgili iletişim? boyutunun 1,82 ± 0,88 ile en düşük ortalamaya sahip boyut olduğu görülmektedir. Araştırma sonucunda, sağlık personelinin hasta güvenliği kültürü algıları ile hastaların sağlık hizmeti kalitesi algıları arasında ilişki bulunmamıştır. Hastanede hasta güvenliği kültürünün iyileştirilmesi, sağlık personelinin hata raporlamaya teşvik edilmesi, sunulan sağlık hizmetinin kalitesinin artırılması yönünde önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Hasta Güvenliği, Hasta Güvenliği Kültürü, Hastaların Sağlık Hizmeti Kalitesi Algıları

Abstract:
Patient safety, is the cornerstone of the quality of health care. Unless safe, the quality of the service cannot be considered to be of high quality. In order to increase patient safety in Health institutions, it is primarily important to form the culture of patient safety. The aim of this research is to show the relation between perception of health personnel on patients? safety culture and the perception of patients on the quality of the health service. The other aim of this study is to evaluate the perception of health personnel on patients? safety culture and the perception of patients on the quality of the health service according to the socio-demographics. The study which was done in Ankara Numune Education and Research Hospital included all the health personnel who were working in 7 different general surgery wards (50 doctors, 34 nurses and 40 other health personnel) and all the patients who were already admitted at the wards plus patients who were admitted during the course of the day(116).The method used to collect data from health personnel was Hospital Survey on Patient Safety Culture questionnaire and from patients was Consumer Assessment of Health Providers and Systems Hospital Survey questionnaire. From the research it was found that almost half of health personnel (%47) found the degree of patient safety in the hospital acceptable. Approximately, one in five health personnel (18.5%) found it weak or unsuccessful. The average score of health personnel on patient safety culture was 3.33. From the dimensions of patient safety culture, it is seen that the lowest average was in ?frequency of reporting errors? 2.73±1.13 and ?non-punitive response to error? 2.73±0.71 dimensions. When evaluated, the degree of patients? safety in the hospital by nurses who participated was unsuccessful compared to the doctors and other health personnel. While the average ratio of patients? perception on the general quality of hospitals is 3.01,the patients? perception on `? medical treatment?? was found to be as low as 1.82±0.88. In conclusion ,the study showed that there is no relation between perception of health personnel on patients? safety culture and the perception of patients on the quality of the health service. There is need to improve patient safety culture in the hospital, to encourage reporting of errors by the health personnel and to increase the quality of the presented health service.Key Words: Patient Safety, Patient Safety Culture, Perception of Patients on the Quality of the Health Service.