Rusya'da din psikolojisi çalışmalarında ben ötesi yaklaşım
In Russian religian phsycology works i am transpersonal pshyscology
Yazar: AYRAT FAKHRUTDİNOV
Danışman: PROF. DR. ÖZNÜR ÖZDOĞAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Ben ötesi = Transpersonal ; Din psikolojisi = Psychology of religion ; Rusya = Russia

Özet:
Tranpersonel psikoloji çalışmalarının doğmasına yol açan ilk öncüller aynı zamanda psikoloji biliminin de öncüleridirler; William James, Sigmund Freud, Otto Rank, Carl Jung, Abraham Maslow, ve Roberto Assagioli. Transpersonel terimi ilk olarak William James'in 1905-1906 yılında Harvard Üniversitesinde vereceği dönem dersleri için tuttuğu notlarda geçmektedir. Psikoloji okulunun doğuşunda en önemli etkenlerden biri Abraham Maslow'un 1960'ların hümanistik hareketinden doğan eserleri ve insanın doruk deneyimlerine ilişkin yaklaşımlarıdır. Terim daha sonra hümanist hareketin içindeki farklı bir psikoloji okulunu ayırt edici bir terim haline gelmiştir.Prof. Dr. R. L. Livşiz'in fikrine göre, Transpersonal psikoloji bir bilim olarak görülmemektedir. Kognitiv psikolog Albert Ellis transpersonal psikolojinin dinle ilişkisini eleştirir. Prof. Dr. B. S. Bratus (Rusya Eğitim Akademi'sinin üyelerinden) fikrine göre (The changed consciousness) ile insan kendi sağliğına büyük zarar verebilir. Dr. A. F. Bondarenko(Ukrayna Eğitim Akademi'sinin üyelerinden) Ben Ötesi Yaklaşım'ın mistik olaylara yakın olduğunu düşünmekte ve hallüsinasyonlara eleştirici olmayan bakışı bir eksiklik olarak görmektedir. Allan B. Chinen(professor of Californian University): bu durumu? Duygusal problemleri manevi gelişme olarak yorumlamak Ben Ötesi Yaklaşım'ın eksikliğidir? sözleriyle ifade etmektedir.Rusya'da Ben Ötesi Yaklaşım'ın bilim olarak statüsü belli değildir ancak V. V. Maykov'un (Felsefe Enstitüsü Rusya Bilim Akademi'si) ve Dr. Pr. V. V. Kozlov'un (Yaroslavl State University, Uluslararası Psikolojik Bilim Akademi'sinin başkanı ) fikrelerine göre Ben Ötesi Yaklaşım'la ilgili birçok yayın ve bilimsel araştırmalar yapılmıştır. Bunun yanısıra Ben Ötesi Yaklaşım alanında Rusya Bilim Akademi'sinin, Rusya Tıbbi Bilimlerin Akademi'sinin ve Rusya Eğitim Akademi'sinin uzmanları çalışmaktadır.Araştırmamız bir giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde, araştırmanın problemine, amacına, önemine ve yöntemine kısaca değinilmeye çalışılmıştır. Birinci bölümde, benötesi yaklaşım ( transpersonel psikoloji) hakkında bilgi verilmiş, tarihçesi, problemleri, günümüzdeki durumu, diğer psikoloji ekolleriyle ilişkisi, geleceği ve dünyadaki durumuna kısaca değinildikten sonra, bu psikoloji ekolünün Rusyadaki durumuna bakılmış, bu bağlamda Stanislav Grofun çalışmalarına özel bir yer ayrılmıştır. Daha sonra Rusyada son dönem din psikolojisi çalışmaları incelenmiş, bu başlık altında Mihail Litvaq'ın eserlerine ve fikirlerine yer verilmiştir.İkinci bölümde, maneviyat kavramı incelenmiş, kutsal kitaplarda maneviyat konusuna yer verilmiştir. Devamında, Rusyada din psikoloji çalışmaları ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Bu bağlamda psikofizik konusu irdelenmiş, psikoloji ile psikofizik ilişkisine değinilmiştir.Sonuç kısmında ise, ulaşılan neticelerin kısa bir özetine ve değerlendirmesine yer verilmiştir.Tez konusunun belirlenmesi ve içeriğinin oluşturulmasından tezin teknik yapısına kadar çalışmamın bütün aşamalarında yoluma ışık tutan, beni bilgeliği, sevgisi ve şefkatiyle aydınlatan kıymetli Hocam Prof. Dr. Öznur Özdoğan'a, tezin savunulması sırasında yol gösterici fikirleriyle benden desteğini esirgemeyen Doç. Dr. İhsan Çapçıoğlu'na ve Prof. Dr. Salik Akdemir'e ve çalışmam sırasında tezin oluşmasında yardımcı olan tüm dostlarıma en içten teşekkürlerimi sunmaktan onur duyarım.

Abstract:
There is hard time in Russian society. That means Russian society is very far from their national customs, traditions and religion. In that case spiritual researches are very important.There is hard time in Russian society. That means Russian society is very far from their national customs, traditions and religion. In that case spiritual researches are very important.In our opinion transpersonal pshycology and religion pshycoly are scientifical researches. But Russian scientists consider transpersonal and religion pshycology as an unscientific dicipline. Russian scientists suppose that terms Transpersonal pshycology, Spiritual pshycology and Religious physcology must be used separately. That depends on the thought that religious phases belong to system of beliefs. Spiritual state is a part of human?s soul. Transpersonal term belongs not only to human?s soul but also to changed state of mind.In our opinion transpersonal pshycology and religion pshycoly are scientifical researches. But Russian scientists consider transpersonal and religion pshycology as an unscientific dicipline. Russian scientists suppose that terms Transpersonal pshycology, Spiritual pshycology and Religious physcology must be used separately. That depends on the thought that religious phases belong to system of beliefs. Spiritual state is a part of human?s soul. Transpersonal term belongs not only to human?s soul but also to changed state of mind.After studying Groff?s thoughts we can point out to some conclusions:1. Transpersonal techniques allow to know humans himself and create bounds with environment. Groff created new perception of the world and mentallity.2. Bizim karşımıza çıkan bu dünya görüşü kendisinde okkült öğrenimin, kabala, astroloji, şamanizm teknikleri hem de geleneksel olmayan hristian mistik akışların bir karışımı icerir.Looking at transpersonal psychology unprejudiced we see that roots, foundations and techniques and perception of the world are the same with the New age sect. Transpersonal psychology and the ?New age? sect were founded at the psychedelic age in sixties. T.p. includes mixed techniques of Kabala, shamanism, occult techniques and techniques of Christian mystic groups.3. There is we can see some roots of K.Yung?s analytical pshycology in transpersonal phycology.After studying some researches of M. Litvak we defined him as an expert of religious phsycology. Litvak?s works differ from researches of christian physcologist and experts of transpersonal physcology.In the conclusion of the chapter ?Bio energy? we can see that the radiation of human?s body is stronger than the radiation of the environment.According to scientists the bioenergical sphere saves all physocological and informative processes like a vault.