İstanbul'da sıcak havaya bağlı ölümler ve sıcak hava dalgası eşik değerlerinin belirlenmesi
HEAT wave impacts on mortality and defining HEAT waves in İstanbul
Yazar: HAZAL CANSU ACAR
Danışman: PROF. DR. GÜNAY CAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Halk sağlığı = Public health ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Sıcak hava = Hot air ; Sıcaklık = Temperature ; Ölüm = Death ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Amaçlar: Bu çalışma, İstanbul'da 2004-2017 yılları arasında sıcak havaya bağlı ölümleri değerlendirmeyi ve sıcak-sağlık eylem planlarının bir parçası olan erken uyarı sisteminin oluşturulmasında kullanılabilecek sıcak hava dalgası tanımını belirlemeyi amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem Ekolojik tipteki bu araştırmada İstanbul'un 1971-2017 yıllarına ait meteorolojik verileri ile 2004-2017 yıllarına ait ölüm verileri kullanıldı. Tüm nedenlere bağlı ölümler dahil edildi. Günlük minimum ve maksimum sıcaklıklar kullanılarak günlük ortalama sıcaklıklar hesaplandı. Aşırı Sıcak Faktörü kullanılarak sıcak hava dalgaları belirlendi. Sıcak hava dalgalarına bağlı fazladan ölümler, sıcak hava dalgası sırasındaki kaba ölüm hızından aynı yıl sıcak hava dalgası yaşanmayan günlerin ölüm hızı çıkarılarak hesaplandı. Sıcak hava dalgası yaşanan günlerdeki ölüm hızını referans periyot ile karşılaştırmak için Z testi kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık sınırı p< 0,05 olarak kabul edildi.
Bulgular: İstanbul'da 2004-2017 yılları yaz aylarında toplam 334 gün süren 30 sıcak hava dalgası meydana geldiği belirlendi. Bu sıcak hava dalgalarının %67'sinde (n=20) ölüm hızı referans periyottan anlamlı olarak yüksekti. Toplam 257 gün süren yirmi sıcak hava dalgası sırasında beklenenin üzerinde 4.281 ölüm gerçekleştiği belirlendi. Ölüm riskinin en fazla arttığı sıcak hava dalgaları %31 ve %17 artış ile 2007 ve 2017 yıllarının birinci, %22 artış ile 2010 yılının ikinci sıcak hava dalgalarıydı. Bu sıcak hava dalgaları aynı zamanda en şiddetli dalgalardı.
Sonuç: Aşırı Sıcak Faktörünün kullanıldığı bu çalışmada İstanbul'da 2004-2017 yılları arasında özellikle yoğun sıcak hava dalgaları sırasında ölüm hızının arttığı ve beklenenin üzerinde 4.281 ölüm gerçekleştiği belirlendi. Bu bulgular Aşırı Sıcak Faktörünün eylem planları ve erken uyarı sistemi için uygun bir araç olduğunu düşündürmektedir.

Abstract:
Aim: The study aims to evaluate excess deaths during heat waves between 2004-2017 in Istanbul and to determine the definition of heat wave that can be used in the creation of an early warning system, a part of heat-health action plans.
Material and Method: In this ecological study, meteorological data of Istanbul between 1971-2017 and mortality data between 2004-2017 were used. Daily mean temperatures were calculated using the daily minimum and maximum temperatures. Heat waves were determined using the Excess Heat Factor. Excess deaths were calculated as the difference in death rates during heat waves and non-heat wave days of the same year. Death rates were compared by Z test. The statistical significance was accepted as p< 0.05.
Results: Thirty heat waves determined in Istanbul during the summer months of 2004-2017, lasting a total of 334 days. In 67% (n=20) of these heat waves, the death rate was significantly higher than the reference period and 4,281 excess deaths were found. In the first heat wave of 2007 and 2017, and the second heat wave of 2010 the risk of death increased by 31%, 17% and 22% respectively. These heat waves were also highest in terms of intensity.
Conclusion: In this study, in which the Excess Heat Factor was used, it was determined that the death rate especially increased during the intense heat waves in Istanbul between 2004-2017 and 4,281 excess deaths were found. These findings suggest that the Extreme Heat Factor is an appropriate tool for an early warning system.