Beden imajı ve medya: Kültürlerarası bir karşılaştırma
Body image and media: A cross - cultural comparison
Yazar: ELİF EŞİYOK SÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. ÖZLEN ÖZGEN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Beden = Body ; Beden imajı = Body image ; Kültürlerarası farklılıklar = Intercultural differences ; Kültürlerarası iletişim = Intercultural communication ; Medya = Media ; Üniversite öğrencileri = University students ; İmaj = Image

Özet:
Bu çalışmanın amacı farklı kültürlerde yaşayan üniversite öğrencilerinin beden imajlarına ilişkin düşüncelerinde medyanın rolüne ilişkin farklılıkları ortaya koymaktır. Bu amacı gerçekleştirmek için demografik bilgiler ve medya kullanım alışkanlıklarına yönelik sorular ile Heinberg ve Thompson'ın (1995) "Dış Görünüşe İlişkin Sosyo-Kültürel Tutumlar Ölçeği"nin uyarlanması ile oluşturulan bir anket formu hazırlanmıştır. Anket formu üniversitede lisans öğrencisi olan Türkiye'den 381, İngiltere'den 235 öğrencinin katılımıyla uygulanmıştır. Araştırmanın güvenirlik ve geçerlik analizi yapılmış, elde edilen sonuçlar her iki ülke için de ölçeğin güvenirlik ve geçerliğini ortaya koymuştur. İki ülke için yapılan faktör analizi sonucunda beden imajı ve medyaya ilişkin geçerli bir faktörleşme elde edilmiştir. Geleneksel medyadan ve sosyal medyadan kaynaklanan baskı hissedilmesi, medyadaki ünlülerle bedenin karşılaştırılması, medyadaki ünlülere benzemeye çalışılması ve ideal beden farkındalığı faktörlerine uygulanan t-testi sonuçlarında, İngiltere ve Türkiye arasında anlamlı farklar bulunmuş (p=,000), tüm faktörler için İngiltere'deki ortalama değerler Türkiye'deki değerlerden yüksek çıkmıştır. Ayrıca, Türkiye ve İngiltere için önerilen modelin testi için LISREL programı ile Path Analizi yapılmıştır. Türkiye için, bilgi kaynağı olarak geleneksel medya, geleneksel medyadan ve sosyal medyadan kaynaklanan baskı hissetme ve ideal beden farkındalığının, medyadaki ünlülerle bedenin karşılaştırılması ve ünlülere benzemeye çalışılması değişkenlerini açıkladığı bulunmuştur. İngiltere için ise, geleneksel medyadan kaynaklanan baskı ve ideal beden farkındalığının, medyadaki ünlülerle bedenin karşılaştırılması değişkenini açıkladığı; medyadaki ünlülerle bedenin karşılaştırılmasının da, medyadaki ünlülere benzemeye çalışılması değişkenini açıkladığı görülmüştür. Bu sonuç, özellikle geleneksel medyanın her iki ülkede de üniversite öğrencilerinin beden imajlarına ilişkin düşüncelerinde rolü olduğunu göstermiştir.

Abstract:
The aim of this study is to explore the differences in the role of media on ideas related with body image of university students from different cultures. To achieve this, a questionnaire that consists of questions on demographic information and media use habits, and Socio-cultural Attitudes Towards Appearance Scale of Heingberg and Thompson (1995) is designed. The survey conducted with the questionnaire involves 381 respondents from Turkey and 235 from England, all being undergraduate university students. The reliability and validity analyses of the study are conducted and the results show that the scale is reliable and valid in both countries. A valid factorization related to body image and media is obtained from the factor analyses conducted for both countries. Results from t-tests between Turkey and England indicated significant differences (p=,000) in the factors pressure felt from traditional and social media, comparison of body with celebrities in media, try to look like celebrities in media, and awareness of ideal body. Average scores for all of the factors are found to be higher in England than those of in Turkey. Two separate Path Models are estimated for Turkey and England. For Turkey, the results show that the factors, traditional media as a source of information, pressure felt from traditional media, pressure from social media, and awareness of ideal body image causes people to compare themselves with celebrities and consequently to try to look like celebrities. For England, pressure from traditional media, and awareness of ideal body image causes people to compare themselves with celebrities and consequently to try to look like celebrities. As a result, in both countries it is found that especially traditional media has a role on ideas related with body image of university students.