Halkla ilişkiler uygulamalarında dijital medyanın kullanımı: Sosyal medya bağımlılığının, FoMO ve kompülsif çevrimiçi satın almada aracılık rolü
Using digital media in public relationship applications: The mediating role of social media addiction on FoMO and compulsive online purchase
Yazar: MÜGE BEKMAN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE GÜL SONCU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Elektronik medya = Electronic media ; Halkla ilişkiler = Public relations ; Kompulsif satın alma = Compulsive buying disorder ; Sosyal medya = Social media ; Çevrimiçi alışveriş = Online shopping

Özet:
Farklı tanımlamalara sahip olan halkla ilişkiler kavramı, genel itibari ile bir iletişim yönetimi olarak ifade edilmektedir. İletişim aracı olarak halkla ilişkilerde etken olan araçlardan bir tanesi ve en önemlisi medyadır. Bu bağlamda halkla ilişkiler pratiği son dönemlerde geleneksel medya ve dijital medya açısından ikiye ayrılmaktadır. Halkla ilişkiler tarihi genel itibariyle geleneksel medyayı yani televizyon, radyo, gazete gibi araçları kullanarak tamamen tek yönlü ve her şeyi ile önceden yapılandırılmış içeriği hedef kitleye aktarmaktadır. Ancak zaman içerisinde dijital medyanın varlığı ile çok ciddi bir kırılma yaşanmış; hedef odaklı ve tek yönlü olmanın ötesine geçerek, süreç odaklı yeni bir etkileşimsel yaklaşıma dönüşmüştür. Medyanın geçmişten günümüze kadar geçirdiği evreler ve gelişme aşamaları ile halkla ilişkiler kavramına etkisi ve bu alanlardaki yeni yapılanması incelenmektedir. Dijital hem bireyin hem toplumun tüm yaşam tecrübelerini etki altına alarak, halkla ilişkiler alanını da çok daha geniş ve etkin bir hale getirmiştir. Tüm bu sürecin anlaşılabilmesi için yapısal olarak medyanın ve halkla ilişkilerin tarihine, kuramlarına ve modellerine bakılmıştır. Burada esas kırılmayı ve dijital medyanın ve dijital paylaşım ağlarının da açığa çıkmasını sağlayan internettir. İnternetle birlikte ortaya yeni bir sorun olarak internet bağımlılığı, medya bağımlılığı ve daha özelde de sosyal medya bağımlılığı çıkmıştır. İnternet ve sosyal medya bağımlılığı ile birlikte halkla ilişkiler, bu bağımlılıklar üzerinden yeni bir işleyiş yapısı ortaya koymaktadır. İnternetin beraberinde ortaya çıkardığı sosyal medya bağımlılığı da yeni bir kavram olan FoMO'ya (gelişmeleri kaçırma korkusu) neden olmaktadır. FoMO etkisinde kalan özellikle genç bireyler, halkla ilişkiler çalışmaları ekseninde kompülsif çevrimiçi satın almaya yönlendirilmektedir. Bu tez çalışmasında; halkla ilişkiler uygulamalarında, geleneksel ve dijital medya kullanımlarıyla birlikte yeni oluşumlar ve kavramlar ekseninde, sosyal medya bağımlılığının, FoMO ile kompülsif çevrimiçi satın almada aracılık etkisine bakılmaktadır.

Abstract:
The concept of public relations, which has different definitions, is generally expressed as a method of communication. Media is one of the most important tools in public relations as the mass communication and the most important one is the media. In this context, public relations practice has recently been divided into two in terms of traditional media and social media.  The history of public relations in general transfers the one-way and all-pre-structured content to the target audience by using traditional media and tools such as television, radio and newspaper. However, over time, there was a serious break with the presence of social media; going beyond being goal-oriented and one-way, it has become a new process-oriented interactive approach. The stages and development stages of the media from the past to the present day, the effects on the concept of public relations and their new structuring in these fields are examined. Social media has influenced the life experiences of both the individual and the society and made the field of public relations much wider and more effective. In order to understand this whole process, the history, theories and models of the media and public relations were examined structurally. It is the internet that ensures the breaking and social media exposure. Internet addiction, media addiction and more particularly social media addiction have emerged as a new problem with the internet. Public relations, together with internet and social media addiction, reveal a new functioning structure through these addictions. The social media addiction that the internet has brought with it also causes FoMO (fear of missing out). Young individuals, especially those who are under the influence of FoMO, are directed to compulsive online purchasing in the framework of public relations studies. In this thesis study; in public relations practices, social media addiction is mediated in compulsive online purchasing with FoMO in the context of new formations and concepts along with traditional and new media uses.