İstanbul kenti ile ilgili, sosyal medya konum verilerinin analiz ve görselleştirilmesine yönelik bir yöntem önerisi
A method proposal aimed to analyze and visualize social media-based location data in Istanbul
Yazar: BEYDANUR YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEHER BAŞLIK
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Enformatik Ana Bilim Dalı / Bilgisayar Ortamında Sanat ve Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control ; Bilim ve Teknoloji = Science and Technology

Özet:
Araştırmamızda, içinde bulunduğumuz bilgi çağının en önemli gerekliliklerinden biri olan anlamlı bilgiye ulaşma olgusuna yönelik bir yöntem çalışması yapılmıştır. Bu araştırmada çalışma alanı olarak, İstanbul il sınırları içinde yer alan kamusal açık alan, kültür sanat alanları, ticaret ve hizmet alanları olmak üzere üç ana grup altında toplanmış 79 adet sosyal hayat mekanı seçilmiştir. Bu ana grupların her biri kendi içinde dört alt gruba bölünmüştür. Bu alt gruplar; kamusal açık alanlar için, cadde, sahil, park, meydan, kültür sanat alanları için, sinema, tiyatro, sergi, müze, ticaret ve hizmet alanları için ise alışveriş merkezi, restoran, kafe ve çarşı olarak belirlenmiştir. Bu alt gruplarda yer alan mekanlar ile ilgili dünyanın en çok kullanıcısına sahip sosyal medya sitesi olan Facebook'da yapılan yer bildirimi (konum -check-in-) verileri toplanmış, bu verilerin analizleri yapılarak görselleştirme uygulanmıştır. Yapılan bu analizler doğrultusunda İstanbul kent kullanıcılarının yönelimleri anlaşılmaya çalışılmış, bu yönelimler doğrultusunda, kent yöneticilerine kent planlamacılarına ve kent yatırımcılarına karar verme süreçlerinde destek olması amacıyla bir rehber oluşturulması amaçlanmıştır.
Bu çalışmada veri toplama süreci, 2018 yılı Ekim, Kasım, Aralık, 2019 yılı Ocak ve Şubat aylarında her haftasonu ve resmi tatillerde işletilmiştir. Bu süreci işletirken Facebook'un API hizmetinden yararlanılmış ve Phyton dili kullanılarak yarı otomatize hale getirilimiştir. Beş ay boyunca yürütülen veri toplama sürecinden sonra ArcGIS Pro programı kullanılarak görselleştime uygulanmıştır. Her bir veri toplama aşamasından sonra Facebook'dan alınan seçili mekanlarla ilgili konum verileri, Microsoft Excel programında tablolar oluşturularak depolanmıştır. Bu tablolar ArcGIS Pro programında çalışabilir durumda olması için gerekli formatta oluşturulmuştur. Tablolar ArcGIS Pro programına yüklendikten sonra, 2018 yılı, Ekim, Kasım, Aralık, 2019 yılı Ocak ve Şubat aylarında belirlenen ve haftasonlarıyla resmi tatilleri kapsayan tarihlerle ilgili görselleştirme süreçleri işlenmiştir.
Analiz üç ana grup altında oluşturulan sorular doğrultusunda yapılmış, elde edilen analizler ve görselleştirmeler kapsamında oluşturulan bu sorulara yanıtlan bulunmuştur. Birinci grup analizlerde zaman bağımsız,veri toplanan beş ayın genel değerlendirilmesi ve karşılaştırılmasına yönelik sorular içermektedir. İkinci grup analizlerde, veri toplanan her bir ay kendi içinde değerlendirilmesine yönelik sorular içermektedir. Üçüncü grup analizlerde ise mekan türleri ve Kış mevsiminde İstanbul halkının yönelimlerini anlamaya yönelik değerlendimeler yapılabilmesi için alt mekan grupları ile ilgili analiz ve görselleştirmeler incelenmiştir. 
Yapılan ve üç grup altında topladığımız analiz sonuçları incelendiğinde, İstanbul kent kullanıcılarının yönelimlerinin hava koşullarından bağımsız olduğu, ağırlıklı olarak turistlik mekanlara ilginin yoğunlaştığı ve bu durumun asıl kent kullanıcılarından çok turistlik amaçla gelen kişilerin yoğunlukla sosyal medya kullanarak yer bildirimi yaptığı, gibi yorumlar yapılmıştır. Bu yorumların kesin ve net bulgular elde edilmekte kullanılması için daha kapsamlı araştırmalar yürütülmeli, tek başına Facebook'tan alınan yer bildirimi verilerinin yeterliliği tartışmaya açık bırakılarak araştırma tamamlanmıştır.

Abstract:
In this research, a method study has been carried out to reach the meaningful information which is one of the most important requirements of the information age that we are living in. Seventy nine social life spaces which are grouped under three main groups: public open spaces, cultural art areas, trade and service areas within the borders of Istanbul province; have been selected for this research. The subgroups of these main groups are; streets, coasts, parks, squares for public open spaces, cinemas, theaters, exhibitions, museums for culture and art areas, shopping centers, restaurants, cafes and bazaars for trade and service areas. Check-in data of these subgroups has been gathered from Facebook, the social media site which has million of users in the world, and the visualization has been carried out by analyzing the collected data. Based on the analysis in this research, that was aimed to understand the tendencies of people in Istanbul and aimed in providing a guide for city government, city planners and city investors in order to support them with their decision-making processes.

In this study, the data collection process was run during every weekend and public holidays in October, November, and December 2018 and between January and February 2019. In this process, Facebook's API service was utilized by using semi-automated Phyton language. After the data collection process which has been carried out for five months, the data was visualized using ArcGIS Pro program. After each data collection phase, the location data of the selected locations on Facebook was stored by creating tables in Microsoft Excel. These tables were created in the format required for ArcGIS Pro to be operational. After the tables were uploaded to the ArcGIS Pro application, the visualization processes were carried out for the predefined dates, which were the weekends and public holidays in October, November, December 2018 and in January, February 2019.

The analysis has been conducted in accordance with the questions formed under three main groups, and the answers to these questions have been found within the scope of the outcomes and visualizations obtained. The first group of the analyzes includes questions regarding the general evaluation and comparisons of these five months. The second group of analyzes includes questions regarding the evaluations of each month itself. Finally, in the third group of the analyzes, the analyzed and visualizations of the subgroups have been examined in order to make evaluations about the types of places and to understand the tendency of people in Istanbul in winter. 

When the results of the analysis that we gathered under three groups were examined, it was concluded that the orientation of Istanbul city users was independent of the weather conditions, the interest in tourist places was intensified, and that this situation was mostly made by the people who came for the purpose of tourism rather than the actual city users. In order to use these comments in obtaining clear and conclusive findings, more comprehensive researches should be conducted, and the adequacy of the location statement data received from Facebook alone was left open for discussion and the research was completed.