Türkiye'nin Ortadoğu politikası ve İsrail ile ilişkileri (1923-1960)
Turkey's Middle East policy and relations with Israel (1923-1960)
Yazar: MERVE SALMAN
Danışman: PROF. DR. KENAN OLGUN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Filistin = Palestine ; Orta Doğu = Middle East ; Orta Doğu politikası = Middle East policy ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk-Orta Doğu ilişkileri = Turkish-Middle East relations ; Türk-İsrail ilişkileri = Turkish-Israeli relations ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; İsrail = Israel

Özet:
Ortadoğu'da Yahudi devletinin kurulması hayali ve 1948 yılı itibariyle bu devletin resmi olarak kurulması bölgede bir dizi değişimin yaşanmasına neden olmuştur. Filistin bölgesinde İsrail Devleti'nin temelleri atılmıştır. Bu nedenle Filistin halkı bu sürecin etkilerini derinden hissetmiştir. Türkiye ise tarihi bağları ve coğrafi konumu nedeniyle bölgede yaşanan değişimden etkilenmiştir. Bu nedenle iki devlet arasında 1948-1960 yılları arasında inişli çıkışlı seyreden siyasi ilişki oluşmuştur.
Bu çalışmada 1948 yılından önce Yahudilerin devlet kurma çabalarının yarattığı akisler incelenmiş olup İsrail'in devlet olarak doğuşuyla birlikte yaşanan değişimler ve Türkiye'nin bu devlete karşı oluşturduğu dış politikası incelenmiştir.
Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. I.Bölüm'de; Yahudilerin devletleşme süreci, dinamikleri ve sürece etki eden gelişmeler incelenmiştir. Siyonizm kavramının canlılık kazanmasıyla ortaya çıkan gelişmelerden bahsedilmiş olup Filistin'de İngiliz mandasının getirileri üzerinde durulmuştur. II. Bölüm'de; Türk dış politikasını etkileyen faktörlerden bahsedilmiştir. Ortadoğu ve Türkiye ilişkilerinin 1923-1950 yılları arasındaki durumu incelenmiştir. 
III. Bölüm'de ise İsrail'in kurulmasıyla birlikte Türkiye'ye bu durumun etkileri irdelenmiştir. İkili ilişkilerin başlaması, geliştirilmesi ve zaman zaman yaşanan olumsuzluklar nedenleriyle birlikte açıklanmıştır. Türkiye ve İsrail'in siyasi ilişkilerinin başlamasının Türk-Arap ilişkilerinde neden olduğu sorunlar da anlatılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Dış Politika, Filistin, İsrail, Ortadoğu, Türkiye

Abstract:
The dream of the establishment of the Jewish state in the Middle East which came true by establishment of State of Israel as of 1948 caused a series of changes in the region. The foundations of the Israel state took place in the Palestine region. Therefore, the Palestinian people have deeply felt the impact of this process. Turkey is also deeply effected by this change in the region due to its historical ties with Middle East and geographical location. Consequently Turkey and Israel had always up sand down sin the bilateral political relations.
In this study, it is examined the process toestablish a Jewish State, foundation of the State of Israel at 1948 which broughtdozen of changes in the region and response of Turkish Foreign Policy. 
This study consists of three parts. In the first part: the state building process of the Jews, its Dynamics and the developments are examined. Besidesas the developments emerged with the revival of Zionism and benefits of the British Manda in Palestine are mentioned. In the second part: it is sorted the Influencing factors of Turkish foreign policy in the Middle East from 1923 to 1950. 
In the third part it is addressed the establishment of Israel and the impact of this situation on Turkey is discussed. The formation, development and negativities of bilateral relations between Turkey and Israel are explained with details. In the mean time deterioration of Turkish-Arap relations was underlind resulting from Turkey's recognition of Israel. 

Keywords: Foreign Policy, Palestine, Israel, Middle East, Turkey