Eş'ârî ve Mâtürîdîlere göre taklit ve Mukallidin İmanı(Gazzâlî'ye kadar)
Taqlid and the case of the Muqallid's Belief according to Ash'arism and maturidiyya (Until Gazali)
Yazar: MUSTAFA ULUER
Danışman: PROF. DR. MURAT SERDAR
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Eş`ari = Eş`ari ; Gazzali = Gazali ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Maturidi = Maturidi ; Taklid = Imitate ; İman = Faith ; İslamiyet = Islam

Özet:
İman kavramının anlamına ilişkin tartışmalar hicri ilk asrın ikinci çeyreğinde ortaya çıkmıştır. Bu tartışmalara sebep olan hadiseler Hz. EbûBekir'in zekât vermeyi reddedenlere karşı savaşmasıyla başlatılabilir.  Sonraları büyük günah işleyen kimsenin durumundan hareketle amelin îmân içerisine dahil edildiği tanımlar ortaya konulmuştur. Bu yaklaşımın tabii sonucu olarak "tekfir hareketi" ilk defa Hariciler tarafından başlatılmıştır. İslam şeriatında bidat addedilen bu yaklaşım Ehl-i Sünnet tarafından reddedilmiş ve îmânın tasdike dayalı olan tarifi ortaya konularak mukabele edilmiştir. 
Mukallit ise delile değil de hükmü ortaya koyan kişiye haberi ileten şahsa itimad edendir. İtikadi konularda, sadece taklidi esas tutup akıl yürütmeyi bid'at kabul edenler olduğu gibi mukallidi mümin kabul etmeyenler de çıkmıştır. İtikadi alanda taklit, Eş'ârî ve Mâtürîdî yaklaşımda caiz görülmemiş ve tenkid edilmiştir. Hususan İmam Eş'ârî ve İmam Mâtürîdî İslam dininde akaidi meselelerin makul olduğunu ve bu konularda insanın mümeyyiz vasfı olan aklın kullanılması gereğini ısrarla belirtmişlerdir. Ancak taklide dayalı olsa bile akideye ait tasdikin varlığı söz konusu olduğu cihetle Eş'ârî ve Mâtürîdî yaklaşımda mukallit, tekfir edilmemiştir. 
Anahtar kelimeler: İman, Taklit, Mukallit, Tahkik, Eş'ârî, Mâtürîdî.

Abstract:
Debates regarding the meaning of the concept of faith emerged in the second quarter of the first century AH. Abū Bakr's war against those who refuse to give zakāt, alms could be denoted as the initiator of these discussions. Later, definitions incorporating deeds in faith were put forward based on the condition of those who commit grave sins. As an expected result of this approach, the "tekfir, infidelity movement" was first started by the Kharijites. This approach, which is considered as bid`ah in Islamic Shari`a, was rejected by Ahl al-Sunnah and countered by providing a definition of faith based on confirmation. 
Imitator, on the other hand, is the one, who rely upon not the evidence, but the one who mediates the message to the person making the provision. Regarding theological matters, there are those who ground on imitation and consider use of intellect and reason as bid`ah, as well as those who do not accept imitators as believers. Imitation, in regard to faith related matters, is not considered permissible in the Ash`arī and Māturīdī approach and is criticized. Particularly, Imam Ash`arī and Imam Māturīdī insistingly emphasize that the faith related matters in Islam are reasonable and intellect, a distinguishing feature of human beings, shall be used (employed) in consideration of such matters. However, even if it is based on imitation, as long as the attestation of faith exists, imitator (impersonator) is not considered as infidel according to Ash'ari and Mâtürîdî approaches. 
Key words: Faith, Belief, Imitation, Imitator, Ascertainment, Authentication, Ash`ari, Mâtürîdî