Kemoterapi alan hastaların öz bakım yönetimi ve hasta güçlendirme arasındaki ilişki
The relationship between self-care management and patient empowerment of patients receiving chemotherapy
Yazar: GÜLŞEN KALAYCIOĞLU
Danışman: PROF. DR. AYŞE NEFİSE BAHÇECİK
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma, kemoterapi alan hastaların öz bakım yönetimi ve hasta güçlendirme arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapıldı. Tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı nitelikteki araştırma, İstanbul'da bir eğitim ve araştırma hastanesi onkoloji kliniği ayaktan kemoterapi tedavisi alan 490 hasta ile gerçekleştirildi. Verilerin toplanmasında Hasta Bilgi Formu, Öz Bakım Yönetimi Ölçeği ve Hasta Güçlendirme Ölçeği kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler; Student's t test, One-way ANOVA test, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis test, Pearson korelasyon analizi kullanıldı. Hastaların yaş ortalaması 53,37±14,36 yıl olup, %52,8'i kadın, %38,8'i ilkokul mezunu, %32,2'si emeklidir. Hastaların Öz Bakım Yönetimi Ölçeği toplam puan ve Öz Koruma, Sosyal Koruma alt boyut puan ortalamaları sırasıyla; 120,07±13,58, 73,16±8,59, 46,91±10,06 olarak, Hasta Güçlendirme Ölçeği toplam puan ve Kimlik-Özdeşleşme, Kişisel Kontrol, Karar Alma, Bilme ve Anlama, Başkaları ile Etkileşim alt boyut puan ortalamaları sırasıyla; 3,73±0,55, 3,82±0,72, 3,65±0,57, 3,81±0,65, 75±0,69, 3,55±0,96 olarak bulundu. Öz Bakım Yönetimi ve Hasta Güçlendirme arasında pozitif yönlü, orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (r=0,418; p=0,001; p<0,01). Araştırma sonucunda Öz Bakım Yönetimi arttıkça Hasta Güçlendirme de artmaktadır.

Abstract:
The research was conducted to determine the relationship between self-care management and patient empowerment in patients receiving chemotherapy. This descriptive, cross-sectional, and correlational study was conducted with 490 patients who received outpatient chemotherapy at an oncology clinic in a training and research hospital in Istanbul. Patient Information Form, Self-Care Management Scale, and Patient Empowerment Scale were used to collect data. Descriptive statistics, Student's t test, One-way ANOVA test, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis test, Pearson correlation analyses were used to evaluate the data. The mean age of the patients was 53.37±14.36 years, 52.8% were women, 38.8% were primary school graduates, and 32.2% were retired. Patients' Self-Care Management Scale total score and Self-Protection and Social Protection sub-dimension mean scores were 120.07±13.58, 73.16±8.59 and 46.91±10.06, respectively, and the Patient Empowerment Scale total score and Identity/Identification, Personal Control, Decision-Making, Knowing and Understanding, Interaction with Others sub-dimension mean scores were 3.73±0.55, 3.82±0.72, 3.65±0.57, 3.81±0.65, 3.75±0.69 and 3.55±0.96, respectively. A positive, moderate, statistically significant relationship was found between Self-Care Management and Patient Empowerment (r=0.418; p=0.001; p<0.01). Our study shows that as Self-Care Management increases, Patient Empowerment also increases.