Yenidoğanlarda probiyotiklerin nekrotizan enterokolit, diğer komorbid faktörler ve ölüm üzerine etkisi
Effects of probiotics on necrotizing enterocolitis, other comorbid factors and death in newborns
Yazar: RAŞİT AKTAŞ
Danışman: PROF. DR. HANİFİ SOYLU
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Enterokolit-nekrotizan = Enterocolitis-necrotizing ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Komorbidite = Comorbidity ; Prematüre retinopatisi = Retinopathy of prematurity ; Probiyotikler = Probiotics ; Ölüm = Death

Özet:
Bu çalışmada yenidoğan yoğun bakım ünitesinde kullanılan probiyotiklerin, klinik ve demografik özelliklerin; nekrotizan enterokolit, sepsis, prematüre retinopatisi, intraventriküler kanama ve ölüm üzerine etkisi araştırılarak probiyotik kullanımının olumlu veya olumsuz sonuçlarının ortaya konulması amaçlandı.
Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi yenidoğan yoğun bakım ünitesinde 01.10.2010 ile 01.06.2019 tarihleri arasında takip edilen 53 tanesi nekrotizan enterokolit tanısı almış toplam 161 yenidoğanın dosyaları ve epikrizleri retrospektif olarak incelendi. Probiyotik olarak Lactobacillus rhamnosus GG kullanıldı. Kontrol grubu ve çalışma grubu gestasyonel yaş, doğum ağırlığı ve cinsiyet açısından eşleştirildi. Probiyotikler ve diğer faktörlerin; nekrotizan enterokolit, sepsis, prematüre retinopatisi, intraventriküler kanama ve ölüm üzerine etkisinin değerlendirilmesi için tekli ikili lojistik regresyon ve çoklu ikili lojistik regresyon analizleri kullanıldı.
Elli üç nekrotizan enterokolit vakası 108 nekrotizan enterokolit gelişmemiş vakayla eşleştirildi. Çalışma grubundaki 53 hastanın 24 tanesi, kontrol grubundaki 108 hastanın 55 tanesi probiyotik almıştı. Probiyotiklerin nekrotizan enterokolit üzerine anlamlı etkisi bulunmadı(tekli ikili lojistik regresyon sonucu p=0,651). Probiyotiklerin sepsis riskini 2,8 kat artırdığını bulduk(p=0,003). Probiyotiklerin ölüm riskini 6,3 kat azalttığını bulduk(p=0,005). Probiyotiklerin intraventriküler kanama ve prematüre retinopatisi üzerine anlamlı etkisi bulunmadı. Erken gestasyonel yaş ölüm ve prematüre retinopatisi riskinde artışla ilişkiliydi(p=0,005 ve p=0,007). Düşük doğum ağırlığı intraventriküler kanama riskinde artışla ilişkiliydi(p=0,015). Beşinci dk. APGAR skorunun 1 birim artışı ölüm riskinde 0, 73 kat azalmayla ilişkiliydi(p=0,037). Anne sütü alımının ölüm riskini 6,4 kat azalttığı bulundu (p=0,02). Nekrotizan enterokolitin sepsis, prematüre retinopatisi ve intraventriküler kanama ile ilişkisi anlamlı bulundu(p<0,001, p=0,001, p=0,005). 
Çalışmamız sonucunda probiyotik takviyesinin nekrotizan enterokolit gelişimini önlemediğini, bu güne kadar yapılmış çalışmaların aksine sepsis riskini artırdığını ve ölüm oranını azalttığını bulduk. Tüm bu bilgiler ışığında probiyotik kullanımının yararları olduğu gibi komplikasyonları da olduğu söylenebilir. Çalışmamız tek merkezli yapıldığı ve az sayıda vaka dahil edilebildiği için, probiyotik takviyesinin rutin kullanımı hakkında net bir kanıya varmadan önce; probiyotiklerin yenidoğanlarda kullanımını inceleyen daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
In this study the effects of probiotics used in neonatal intensive care unit, clinical and demographic characteristics on necrotizing enterocolitis, sepsis, premature retinopathy, intraventricular hemorrhage and death were investigated. And intended to show positive and negative consequences of probiotic use.
The files and epicrisis of 161 newborns, 53 of them with necrotizing enterocolitis, were retrospectively examined. These patients were followed in the neonatal intensive care unit of Selcuk University Faculty of Medicine between 01/10/2010 and 01/06/2019. Lactobacillus rhamnosus GG was used as a probiotic. The control group and study group were matched in terms of gestational age, birth weight and gender. Single binary logistic regression and multiple binary logistic regression analyses were used to evaluate the effect of probiotics and other factors on necrotizing enterocolitis, sepsis, premature retinopathy, intraventricular hemorrhage and death. Fifty-three cases of necrotizing enterocolitis were matched with 108 cases of necrotizing enterocolitis undeveloped. 24 of the 53 patients in the study group and 55 of the 108 patients in the control group had taken probiotic. No significant effect of probiotics on necrotizing enterocolitis was found(univariate binary logistic regression result p=0,651). We found that probiotics increase the risk of sepsis by 2,8 times(p=0,003). We found probiotics reduced the risk of death by 6,3 times(p=0,005). No significant effects of probiotics were found on intraventricular hemorrhage and premature retinopathy. Early gestational age was associated with increased risk of death and premature retinopathy (p = 0,005 and p=0,007). Low birth weight was associated with an increased risk of intraventricular bleeding (p = 0,015). One point increase of fifth minute APGAR score was associated with  0,73 fold reduction in the risk of death(p=0,037). Breast milk intake was found to reduce the risk of death by 6.4 times (p=0,02).  Necrotizing enterocolitis was significantly associated with sepsis, premature retinopathy and intraventricular hemorrhage(p<0,001, p=0,001, p=0,005).
As a result of our study we found that probiotic supplementation does not prevent the development of necrotizing enterocolitis, unlike the studies performed to date increases the risk of sepsis and reduces the mortality rate. It can be said that the use of probiotics has benefits as well as complications.  Since our study was single-centered and the number of cases was low, more extensive studies examining the use of probiotics in newborns are needed, before we have a clear opinion about the routine use of probiotic supplements.