Türk sanatında kadın ve doğa ilişkisinin figüratif seramiklerde düşsel ifadesi
Imaginery expression of the relations of women and nature in Turkish art in figurative ceramics
Yazar: FERDA MELTEM ULUDAĞ
Danışman: PROF. DR. ATİLA İLKYAZ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bileşik Sanatlar Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Türk Sanatında kadın ve doğa ilişkisinin kadın imgesine göre seramik sanatına ve sanata nasıl yansıdığının araştırıldığı bu sanat eseri raporunda, Türk Kültürü ve sanatı geçmişten günümüze değin araştırılmıştır. Böylelikle Türk sanatının tarihsel sürecinde seramik sanatında ele alınan kadın ve doğa konulu figüratif yaklaşımların sanatçıların düşsel bakış açıları ile nasıl yorumlandığı ve bu konuda farklı bir bakış açısıyla neler ortaya konulabileceği sorusuna yanıt aranmıştır. Bu kapsamda Türk sanatında seramik sanatı başta olmak üzere çeşitli sanat dallarında konuyla ilgili çalışmalar üreten Türk sanatçıların eserleri incelenerek incelenmiştir.
Raporun ilk bölümünü oluşturan "Türk sanatında Tarihsel Süreçte Kadın ve Doğa İlişkisi" adlı bölümde, Türk sanatı tarihsel açıdan İslamiyet öncesi döneme bağlı olarak ele alınmıştır. Kutsal kavramının esas alındığı, kadının doğa ile ilişkisindeki konumunun ne olduğuna yer verilen bu dönem için kadın imgesinin İslamiyet öncesi dönemi nasıl etkilediği dönemin ikonografik verilerinden yararlanılarak incelenmiştir.
Çalışmanın "Sanatta ve Seramik Sanatında Kadın ve Doğa İlişkisi" adlı bölümünde, İslamiyet öncesi dönemin etkileri mimari başta olmak üzere görsel ve yazınsal sanatları da kapsayan bir biçimde sunulmuştur. Böylelikle kadın rollerinin sanata olan etkisi ile diğer sanat dallarındaki yeri ve önemine dair elde edilen bulgular, sanat tarihinden ve diğer sanat dallarından görsel örneklerle desteklenmiştir.
"Figüratif Seramiklerde Düşsellik" adlı bölümde, kadın rolleriyle ilişkili olarak yerli ve yabancı
sanatçıların figüratif yapıtlarında düşselliği ele alış ve eserlerini işleyiş biçimleri ile sanatçıların kullandıkları seramik malzeme ve tekniklerinin neler olduğuna kapsamlı bir biçimde çeşitli eser örnekleriyle yer verilmiştir.
Son bölümü oluşturan " Uygulamalar" bölümünde ise, elde edilen bulgular ışığında özgün yoruma sahip eserler, uygulamaları ile birlikte anlatılmaktadır. Kişisel tarihin doğasını taşıyan ve sürreal özellikler gösteren eser formları, düşsel yorumlarla figür ve form birlikteliği ile bir arada kullanılarak seramik malzemelere aktarılmıştır. Ayrıca bu raporda kişisel yoruma sahip eserlerin üretim süreçlerine dair ön çalışma görselleri ile bu eserlerin malzeme özellikleri, fırınlama aşamaları ve şekillendirme yöntemlerine dair tüm detaylar ayrıntılı bir biçimde ifade edilmiştir.

Abstract:
In this work of art report, which investigates how the relationship between woman and nature in Turkish
Art is reflected in ceramic art and art according to the image of woman, Turkish culture and art have been researched from the past to the present. Thus, in the historical process of Turkish art, an answer was sought to the question of how the figurative approaches on women and nature, which were discussed in ceramic art, were interpreted with the imaginative perspectives of the artists and what could be revealed from a different perspective on this issue. In this context, the works of Turkish artists who produced works on the subject in various art branches, especially in the art of ceramics in Turkish art, were examined and examined.
Thus, in the section titled "The Relationship between Women and Nature in the Historical Process in Turkish Art", which constitutes the first part of the report, Turkish art is dealt with historically depending on the pre-Islamic period. For this period, which is based on the concept of the sacred and the position of women in their relationship with nature, how the image of woman affected the pre-Islamic period was examined by using the iconographic data of the period. In the section of the study called "The Relationship between Women and Nature in Art and Ceramics", the effects of the pre-Islamic period are presented in a way that includes visual and literary arts, especially architecture. Thus, the findings about the effect of women's roles on art and their place and importance in other branches of art were supported by visual examples from art history and other branches of art.In the section titled "Imagination in Figurative Ceramics", the ways in which local and
foreign artists deal with the imaginary in their figurative works and how they work in relation to women's roles, as well as the ceramic materials and techniques used by the artists, are given comprehensively with examples of various works.In the "Applications" section, which constitutes the last part, Works with original interpretations are explained together with their applications in the light of the findings. The forms of the works, which bear the nature of personal history and show surreal features, have been transferred to ceramic materials by using imaginary interpretations and the unity of figure and form. In addition, in this report, preliminary work images of the production processes of the works with personal interpretations and all the details about the material properties, firing stages and shaping methods of these works are explained in detail.