61-72 aylık çocukların bellek gelişimine bilgisayar animasyonlarıyla verilen bellek eğitiminin etkisi
The effect of memory education provided by computer animations on the memory development of children 61-72 months
Yazar: HİLAL OBALI
Danışman: PROF. DR. ESRA ÖMEROĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anlamsal bellek = Semantic memory ; Bellek eğitimi = Memory training ; Bellek gelişimi = Memory growth ; Canlandırma = Animation ; Fonolojik bellek = Phonological memory ; Görsel bellek = Visual memory ; Mekansal bellek = Spatial memory ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens

Özet:
Bu araştırma, okul öncesi eğitime devam eden 61-72 aylık çocuklara yönelik Okul Öncesi Çocuklar İçin Bellek Bataryası'nın geliştirilmesi ve animasyonlarla desteklenen bellek eğitim programının çocukların fonolojik, görsel mekansal ve anlamsal bellek becerilerine etkisinin incelemesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında çocukların bellek becerilerini değerlendirebilmek için Okul Öncesi Çocuklar İçin Bellek Bataryası geliştirilmiş, geçerlik güvenirlik çalışması yapılmıştır. Bu araştırmada iki farklı çalışma grubu yer almıştır. Okul Öncesi Çocuklar İçin Bellek Bataryası'nın geçerlik güvenirlik çalışmaları için seçilen çalışma grubunu 2015-2016 eğitim öğretim yılında Ankara ili merkez ilçelerinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilkokulların anasınıflarına devam eden 61-72 ay aralığında bulunan 202 çocuk; Bellek Eğitim Programı'nın uygulandığı çalışma grubunu 2016-2017 eğitim öğretim yılında Ankara ili Etimesgut ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı aynı mahallede iki ilkokulun anasınıflarına devam eden 61-72 ay aralığında bulunan 40 çocuk oluşturmuştur. Araştırma öntest sontest, kontrol gruplu deneysel desende gerçekleştirilmiş, okullardan biri deney diğeri kontrol grubu olarak rastgele seçilmiştir. Deney grubuna araştırmacı tarafından hazırlanan animasyonlarla desteklenmiş Bellek Eğitim Programı on hafta boyunca haftada iki gün uygulanmıştır. Bu araştırmanın verileri Genel Bilgi Formu ve Okul Öncesi Çocuklar İçin Bellek Bataryası aracılığıyla toplanmıştır. Okul Öncesi Çocuklar İçin Bellek Bataryası on haftalık eğitim programının sonunda, sontest olarak deney ve kontrol grubuna uygulanmıştır. Sontest uygulamasından dört hafta sonra, verilen eğitimin kalıcı olup olmadığını tespit etmek için deney grubunda yer alan 20 çocuğa batarya yeniden uygulanmıştır. Okul Öncesi Çocuklar İçin Bellek Bataryası'nın güvenirlik analizlerinde madde güçlük indeksi (pj) ve madde ayırt edicilik gücü indeksi (rjx), KR-20 güvenirliği, madde-toplam korelasyonları ve Cronbach alfa güvenirliği ile test-tekrar test güvenirliği analizleri yapılmıştır. Çocukların ve ailelerin demografik özelliklerine ilişkin dağılımları frekans ve yüzde değerleri olarak verilmiştir. Bellek Eğitim Programı'na katılan çocukların Okul Öncesi Çocuklar İçin Bellek Bataryası puanlarında uygulanan eğitimin etkisine bağlı olarak deney sonunda bu eğitime katılmayan çocuklara göre farklılığın olup olmadığı; dağılımlar normal olup, tüm alt testler için regresyon eğimlerinin eşitliği de sağlandığından ANCOVA yapılarak test edilmiştir. Deney grubunda sontest ile kalıcılık testi karşılaştırmalarında ise Tekrarlı Ölçümler için t testi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi olarak 0.05 belirlenmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda, animasyonlarla desteklenen Bellek Eğitim Programının çocukların fonolojik, görsel mekansal ve anlamsal bellek becerilerinin gelişmesinde olumlu etki ettiği ve bu etkinin kalıcı olduğu saptanmıştır.

Abstract:
This research was conducted in order to examine the effect of the memory education program supported by animations on the phonological, visual-spatial and semantic memory skills of children and the development of Memory Battery for Preschool Children for the 61-72 months children who are continuing pre-school education. In order to evaluate children's memory skills, Memory Battery for Preschool Children was developed and validity reliability study was done. Two different study groups were included in this study. The study group selected for validity reliability studies of Memory Battery for Preschool Children is 202 children who are in the period of 61-72 months in preschools of the primary schools attached to the Ministry of National Education in the provincial centers of Ankara in the academic year of 2015-2016; the working group to which the Memory Training Program is applied has created 40 children who are in the period of 61-72 months in the district of Etimesgut in Ankara province in the academic year of 2016-2017 in the same neighborhood between two preschools of primary schools in the district. Research was carried out pre-test post-test, control group experimental design and one of the schools was randomly selected as the experiment group and the other as the control group. The Memory Education Program, supported by animations prepared by the researcher, was applied to the experimental group two days in a week through ten weeks. The data of this study was collected by General Information Form and Memory Battery for Preschool Children. Memory Battery for Preschool Children was applied to the experimental and control group as a final test at the end of the ten-week education program. Four weeks after the last test, 20 children in the experimental group were reapplied to determine if the training was permanent.  In the reliability analyzes of Memory Battery for Preschool Children, substance difficulty index (pj) and item discrimination power index (rjx), K-20 reliability, item-total correlations and Cronbach alpha reliability and test-retest reliability analyzes were performed. The distribution of children and their families with respect to their demographic characteristics are given as frequency and percentage values. Whether or not the children participating in the memory education program are different according to the effect of the education applied to the Memory Battery for Preschool Children scores were tested by ANCOVA. In the experiment group, the t test was used for the repeated tests in the comparison of the permanence test. The significance level was determined to be 0.05. As a result of the findings, it was determined that the Memory Education Program supported with animations has a positive effect on the development of children's phonological, visual spatial and semantic memory skills and this effect is permanent.