Sosyal bilgiler dersinde tarih konularının öğretiminde bellek destekleyici stratejilerin kullanımının başarıya ve kalıcılığa etkisi
The effect of memory support strategies on success and permanence in teaching history subjects in social studies lesson
Yazar: RAHMAN İBRAHİM AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. SELMAN ABLAK
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı sosyal bilgiler dersinde tarih konularının öğretiminde bellek destekleyici stratejilerin kullanımının akademik başarı ile bilginin kalıcılığına olan etkisini belirlemek ve bu uygulamaya ilişkin öğrenci görüşlerini ortaya koymaktır. Araştırmada nicel ve nitel yöntem bir arada kullanılarak karma bir yaklaşım esas alınmıştır. Araştırmanın nicel boyutunu yarı deneysel yöntem desenlerinden ön test-son test eşitlenmemiş kontrol gruplu model oluşturmuştur. Çalışmanın deney sürecinden sonra deney grubu içerisinden iki grup oluşturularak çalışmanın nitel boyutu, odak grup görüşmesi ile yürütülmüştür. Trabzon ilinde bulunan bir ortaokulda 6. sınıf düzeyindeki 6 şubeden biri deney grubu (15 kişi) diğeri kontrol grubu (15 kişi) olmak üzere iki şube rastgele (yansız) örnekleme ile seçilmiştir. Çalışmanın nicel verilerini elde etmek için veri toplama aracı olarak boşluk doldurma soruları ile sosyal bilgiler dersi 6. sınıf tarih müfredatına ilişkin bilgileri sorgulayan bir akademik başarı testi, nitel verilerini elde etmek ve nicel yaklaşımla elde edilen verileri detaylandırmak amacıyla deney grubuna dahil olan öğrenciler arasından gönüllük esasına göre seçilenlerle yüz yüze olarak yarı yapılandırılmış odak grup görüşme formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS programından, nitel verilerin çözümlenmesinde ise betimsel analiz yönteminden faydalanılmıştır. Araştırmanın son test ve kalıcılık testi sonuçlarında akademik başarı puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur. Bu sonuçları referans alarak bellek destekleyici stratejilerin, sosyal bilgiler dersinde tarih konularının öğretiminde öğrencilerin akademik başarılarına ve öğrencilerin bilgilerinin kalıcı olmasına olanak sağladığı ifade edilebilir. Ayrıca öğrenci görüşlerinde bellek destekleyici stratejilerin özellikle eğlenceli ve kalıcı olduğu hem derse yönelik ilginin artması hem de dersi daha iyi anlamlandırma noktasında katkı sağladığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the effect of the use of memory-supporting strategies in teaching history subjects in the social studies course on academic success and permanence of knowledge and to reveal student opinions regarding this practice. The research was based on a mixed approach, using a combination of quantitative and qualitative methods. The quantitative dimension of the research was created by the pretest-posttest unequal control group model, one of the quasi-experimental method designs. After the experimental period of the study, two groups were formed from the experimental group and the qualitative dimension of the study was carried out with focus group interviews. Two branches, one of which was the experimental group (15 people) and the other was the control group (15 people), were selected by random (unbiased) sampling out of 6 classes at the 6th grade level in a secondary school in Trabzon. As a data collection tool to obtain the quantitative data of the study, an academic achievement test that questions information about the 6th grade history curriculum of the social studies course with fill-in-the-blank questions; In order to obtain qualitative data and to elaborate on the data obtained with the quantitative approach, a semi-structured focus group interview form was used face-to-face with students selected on a voluntary basis from among the students in the experimental group. SPSS program was used to analyze the quantitative data, and the descriptive analysis method was used to analyze the qualitative data. In the post-test and retention test results of the study, it was found that there was a significant difference between academic achievement scores in favor of the experimental group. Based on these results, it can be stated that memory-supporting strategies enable students' academic success and more permanent knowledge in teaching history subjects in social studies classes. In addition, in student opinions, it has been determined that memory-supporting strategies are especially fun and permanent, and contribute to both increasing interest in the course and making better sense of the course.