IV. Tudhaliya'nın Asur devleti ve Suriye'deki Vassal Krallıklar'a yönelik politikası
The policies of Tudhaliya IV towards Vassal Kingdoms in Syria and the Assyrian state
Yazar: İLKNUR ŞEYHOĞLU
Danışman: DOÇ.DR. TURGUT YİĞİT
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri = Ancient Linguistics and Cultures ; Tarih = History
Dizin: Suriye = Syria

Özet:
IV.Tudhaliya'nın izledigi dikkatli siyaset sayesinde, Suriye'de bulunan krallıklarkrali evlilikler ve vasallik antlasmalarıyla merkeze sadakatle baglanmıs ve bölgedeönemli bir siyasi güç elde edilmistir. Bu siyasi hakimiyetin sürekliligi ve istikrarlıbir sekilde idare edilebilmesi maksadıyla Hattu?a (Bogazköy) ile Suriye'deki vassalkrallıklar arasındaki iletisimi saglayacak yüksek rütbeli elçiler IV.Tudhaliyatarafından görevlendirilmistir. Olusturulan bu politik sistemin merkezindeKargamı? Krallıgı yer almaktadır. Kargamı? Kralı diger Suriye Krallıklarıarasındaki hukuki platforma tasınan problemleri ele almıs ve bunları adaletli birsekilde sonuçlandırmıstır. Bölgede Hitit idaresi altında bulunan bir diger krallıkise Ugarit'tir. Ugarit vassal krallıgına izlenen politikanın özü, onun Ön Asyadünyasında bulundugu en öndeki ticari sehir kimligini Hitit çıkarlarıdogrultusunda kullanarak böylelikle Dogu Akdeniz ticaretini denetlemektir. AncakSuriye'de kurulan bu siyasal birligin en büyük düsmanı yayılımcı politikalarıylabölgede büyük bir tehlike olusturan Asur Devleti olmustur. IV.TudhaliyaDönemi'nde Asur Devleti'nin potansiyel bir düsman oldugu ve Hitit Devleti'nin budüsmana karsı ivedilikle önlemler almasının zorunlu bir hal aldıgının anlasılması,bu devir politikalarının temel dayanagı olmustur. Bu maksatla, Asur-Hitittoprakları arasında yer alan Amurru Krallıgı bir vassallik antlasmasıyla HititDevleti'ne baglanmıs ve ayrıca antlasmada yer alan bir hükümle Amurru'nunAsurla ticaret yapması tamamen yasaklanmıstır. Hitit Devleti'nin vassal Amurrukrallıgı ile yaptıgı bu antlasma sayesinde Asur'a ekonomik anlamda ciddi birdarbe indirilmistir.Ancak bir süre sonra Hattusa'da Kurunta'nın kendisini IV.Tudhaliya'ya karsırakip görerek bir darbe girisimi bulunmasıyla start alan iç karısıklıklar, büyükolasılıkla Suriye'deki Hitit hakimiyetinin güç kaybetmesine neden olmustur.Nitekim Hitit Devleti'nin Suriye'de olusturdugu siyasi hakimiyet kısa bir süresonra tamamen çökmüstür.

Abstract:
Tudhaliya IV was successful in his policy of strengthening the organization of thelands he owned in Syria rather than expanding the borders of the Empire. At thecenter of this political system stands the Kingdom of Kargamı?. The king ofKargamı? also was responsible for solving legal problems among the kings of Syriawhich he had managed successfully.Another kingdom in the region which under Hittite rule is the Ugarit. The mainpolicy of this vassal kingdom is to control Eastern Mediterranean trade in theinterest of Hittite Empire. The biggest enemy of this political union in Syria wasAssyria with its expansion policies that became a threat. During the reign ofTudhaliya IV it became obvious that Assyria was a potential enemy and the HittiteState had to take some urgent precautions. For this reason, the Kingdom Amurru,located between Assyrian and Hittite lands, was attached to the Hittite State with atreaty of vassalship and furthermore, with an article of the treaty, the Kingdom ofAmurru was forbidden to trade with Assyria. This treaty between the Hittites andthe kingdom of Amurru was a serious blow on Assyrian economy. But soon afterKurunta in Hattu?a, seing himself as the rival of Tudhaliya IV, tried a coup d?etatwhich started disorders in the kingdom. As a result of this Hittite rule in Syria wasweakened. As a matter of fact, the political supremacy that the Hittite Stateestablished in Syria, collapsed in a short period of time.