4-6 yaş arası çocuklarda problemli ekran kullanımının ebeveyn stresi ve iyi oluş düzeyleri açısından incelenmesi
An examination of problematic screen use in children aged 4-6 in terms of parental stress and well-being levels
Yazar: SALİH EMİROĞLU
Danışman: PROF. DR. DİLEK GENÇTANIRIM KURT
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
4-6 yaş çocukların problemli ekran kullanımlarına ilişkin gerçekleştirilen bu araştırmada 4-6 yaş çocukların problemli ekran kullanımları ile ebeveyn yaşı, ebeveyn eğitim durumu, ebeveyn günlük çalışma süresi, ebeveyn ekran kullanım süresi, çocuk cinsiyeti, çocukların kullanım süresi, çocukların kullanım amacı, ebeveyn stresi ve ebeveynlerin psikolojik iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkilerin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2023 yılında Batı Karadeniz ve İç Anadolu Bölgesinde bulunan 2 ilden 4-6 yaş çocuk sahibi olan 15'i erkek ve 303'ü kadın olmak üzere 318 ebeveyn oluşturmaktadır. Araştırmada çocukların ve ebeveynlerin kişisel bilgilerinin elde edilmesi amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu", çocukların problemli ekran kullanımlarını ölçmek amacıyla "Problemli Medya Kullanımı: Ekran Bağımlılığı Ölçeği", ebeveyn stres düzeylerini ölçmek amacıyla "Anne Baba Stres Ölçeği", ebeveynlerin psikolojik iyi oluşlarını ölçmek amacıyla "Psikolojik İyi Oluş Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın gerçekleştirilmesine ilişkin Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Etik Kurulu onayı alınmıştır. Araştırma 318 ebeveyn ile online ortamda ölçekler uygulanarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde IBM SPSS 27 paket programı kullanılmıştır. 4-6 yaş çocukların problemli ekran kullanımları ile ebeveyn stresi ve ebeveynlerin psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişkilerin incelenmesinde regresyon analizi yapılmıştır. 4-6 yaş çocukların problemli ekran kullanımları ile ebeveyn stresi arasındaki ilişkinin incelenmesinde korelasyon analizi kullanılmıştır. 4-6 yaş çocukların problemli ekran kullanımları ile ebeveyn eğitim durumu, ebeveyn günlük çalışma süresi, ebeveyn günlük ekran kullanım süresi, çocukların günlük kullanım süresi, çocukların ekran kullanım amacı değişkenleri arasındaki ilişkinin incelenmesinde Varyans Analizi (ANOVA) son olarak 4-6 yaş çocukların problemli ekran kullanımları ile çocukların cinsiyetleri arasındaki ilişkinin ortaya konulmasında t Testinden yararlanılmıştır. Gerçekleştirilen analizler sonucunda ebeveyn stres düzeyi ve ebeveynlerin psikolojik iyi oluşlarının 4-6 yaş çocukların problemli ekran kullanımlarını anlamlı düzeyde yordadığı görülmektedir. 4-6 yaş çocukların problemli ekran kullanımları ile ebeveyn yaşı, ebeveyn günlük çalışma süresi, ebeveyn günlük ekran kullanım süresi, çocuk cinsiyeti, çocukların ekran kullanım süresi ve çocukların kullanım amacı açısından anlamlı farklar bulunduğu, 4-6 yaş çocukların problemli ekran kullanımı ve ebeveyn eğitim durumu değişkeni arasında anlamlı fark bulunmadığı görülmüştür.

Abstract:
This study aimed to examine the relationships between problematic screen use in children aged 4-6 and various factors such as parental age, parental education level, parental daily working hours, parental screen time, child gender, children's screen time, children's purpose for screen use, parental stress, and parental psychological well-being. The study sample consisted of 318 parents (15 men and 303 women) with children aged 4-6 from two provinces in the Western Black Sea and Central Anatolia regions in 2023. To collect data, a "Personal Information Form" prepared by the researchers was used to gather demographic information of the children and parents, the "Problematic Media Use: Screen Addiction Scale" was employed to measure children's problematic screen use, the "Parental Stress Scale" to assess parental stress levels, and the "Psychological Well-being Scale" to measure parental psychological well-being. Ethical approval was obtained from the Kırşehir Ahi Evran University Ethics Committee for the study. The research was conducted online with 318 parents, using scales for data collection, and the analysis was performed using IBM SPSS 27 software. Regression analysis was used to examine the relationship between problematic screen use in children aged 4-6 and parental stress and psychological well-being. Correlation analysis was employed to assess the relationship between problematic screen use in children aged 4-6 and parental stress. Variance analysis (ANOVA) was used to examine the relationship between problematic screen use in children aged 4-6 and variables such as parental education level, parental daily working hours, parental daily screen time, children's daily screen time, and children's purpose for screen use. Lastly, the t-test was utilized to assess the relationship between problematic screen use in children aged 4-6 and child gender. The analyses revealed that parental stress and psychological well-being significantly predicted problematic screen use in children aged 4-6. Significant differences were found regarding problematic screen use in children aged 4-6 concerning parental age, daily working hours, daily screen time, child gender, children's screen time, and children's purpose for screen use. However, no significant differences were found between problematic screen use in children and parental education level.