Temel eğitim ikinci kademe birinci sınıf Türkçe öğretmenlerinin sınıf içi etkinliklerde soru sorma stratejileri üzerine bir araştırma
A research on the strategies of asking questions in class activities of first year Turkish teachers of second level of basic education
Yazar: KÖKSAL GEÇER
Danışman: PROF. DR. ALEMDAR MUSTAFA YALÇIN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Soru sorma = Questioning ; Soru sorma stratejileri = Questioning strategies ; Sınıf içi çalışmalar = In-class works ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
ÖZET Bu araştırmada temel eğitim ikinci kademe birinci sınıf Türkçe öğretmenlerinin sınıf içi etkinliklerdeki soru sorma stratejileri tespite çalışılmıştır. Araştırma, davranış bilimleri ve ana dili öğretimi üzerine yapılan bilimsel çalışmalar sonucu elde edilen verilerin soru sorma konusundaki tespit ve değerlendirmeleri ile Türkçe öğretmenlerinin mevcut uygulamalarının örtüşüp örtüşmediğini ortaya çıkarmayı, mevcut aksaklıkları belirleyerek giderilmesi için yapılması gerekenleri önermeyi amaçlamıştır. Bu çalışmada soru sorma konusu klasik anlamda öğretim metotlarından biri olan soru-cevap metodu çerçevesinde tartışılmamış; hangi metot uygulanıyor olursa olsun öğretmenlerin sınıf içi etkinliklerde sorulardan nasıl yararlandığı ve en verimli şekilde nasıl yararlanılabileceği üzerinde durulmuştur. Bu amaçla öncelikle soru sorma konusundaki doğru tutumların neler olduğu davranış bilimlerinin verileri ışığında değerlendirilmiş, ardından eğitim bilimciler tarafından konuya nasıl bakıldığı anlatılmış ve yine konunun uzmanları tarafından sınıf içi etkinliklerde soruların doğru yer, doğru zaman ve doğru bir üslupla nasıl kullanılmasının önerildiği belirlenmeye çalışılmıştır. Sözü edilen veriler ışığında, Türkçe öğretmenlerinin mevcut uygulamaları, öğrencilere, öğretmenlere uygulanan anketler ve katılımlı gözlem ve dersin işlenmesi sırasında yapılan ses kayıtlan çözümlenerek tespit edilmiştir. Bu tespitler 690 öğrenci ve 18 öğretmene uygulanan anketlerin, araştırmacının bizzat gözlemlediği 18 saatlik Türkçe derslerinin ve bu 18 saatlik derslere ait ses kasetlerinin çözümlenmesinin ürünüdür. Böylece bilimsel verilerle mevcut uygulamalar- arasındaki farklılıklar ortaya konularak uygulamalardaki eksiklik ve aksaklıkların sebepleri ve bunların giderilmesi için yapılması gerekenler öneri olarak sunulmuştur.

Abstract:
11 ABSTRACT This study tries to determine the strategies of asking questions in class activities of first year Turkish teachers of second level of basic education. Our studies include to reveal whether the determination and evaluations of asking question, which is data about being taken into account as a result of behavioral sciences on scientific studies on mother tongue's instruction, conforms to present applications of Turkish teachers; also, as determining the present defects, to overcome which it aims to propose what it should be done. In this study, asking question is not argued in the frame of "ask-answer" method which is one of instruction methods in classic sense of education; whichever method is put into application, it is emphasized that how teachers utilize question in class activities and how they can utilize them in the most efficient manner. For this reason, primarily it is taken into consideration that which attitudes are right in the light of behavioral sciences, afterwards the opinions of scientist of education is explained and for experts of education in class activities how questions in right place, right time and right style are proposed to use is tried to determine. In the light of this data as mentioned, the present studies of Turkish teachers are determined by means of taking polls of teachers and students, participated observation and analyzing records which is taken during the lesson. This study is a result of the polls which is taken to 690 students and 18 teachers, observing the 18 hours of Turkish lesson by researcher himself and analyzing the records which belongs to these 18 hours of Turkish lessons. There fore, as the difference between scientific data and present applications mentioning, the reasons of lacks, defects of these applications and what should be done are presented in order to eliminate them as suggestion.