Kliniğimizde endometriozis cerrahisi geçiren hastaların preoperatif ve postoperatif dönemdeki ağrı sonuçlarının ve komplikasyonlarının değerlendirilmesi
To evaluate the pain results and complications of patients who were endometriosis surgery in our clinic in the pre-surgery and postoperative period
Yazar: HALE ANKARA AKTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLFEM BAŞOL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Ağrı = Pain ; Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Cerrahi-kadın doğum = Surgery-obs.-gyn. ; Endometriyoz = Endometriosis ; Endometriyum = Endometrium ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı kliniğimizde endometriozis cerrahisi geçiren hastaların preoperatif ve postoperatif dönemdeki ağrı sonuçlarını ve komplikasyonlarını değerlendirilmektir.

Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmaya Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğinde Ocak 2018 ile Eylül 2020 tarihleri arasında endometriozis cerrahisi geçiren, 20-48 yaş aralığındaki 82 kadın hasta dahil edildi. Hastalar hastane elektronik veri tabanı sistemi ve hasta arşiv dosyaları kullanılarak retrospektif olarak taranarak seçildi. Preoperatif VAS skorları (dismenore, disparoni, kronik pelvik ağrı, diskezi, dizüri), postoperatif 3. ay VAS skorları (dismenore, disparoni, kronik pelvik ağrı, diskezi, dizüri), intraoperatif ve postoperatif komplikasyon varlığı, operasyon süresi, hastanede kalış süresi çalışmada değerlendirilen parametreler olarak belirlendi. 20 yaş altı ve 48 yaş üzeri hastalar, acil şartlarda opere edilen hastalar, malignite şüphesi olan hastalar, cerrahi esnasında veya sonrasında endometriozis tanısı alan hastalar çalışma dışı bırakıldı.

Bulgular: Hastaların yaşları 22 ile 48 arası değişmekte olup yaş ortalaması 36,99±5,95 idi. Hastaların 50'sine (%61) izole overyan endometriozis nedeniyle, 32'sine (%39) derin endometriozis nedeniyle cerrahi uygulanırken; 19'unda (%23,2) intraoperatif dönemde komplikasyon, 23'ünde (%28) postoperatif erken dönemde komplikasyon görüldü. Yapılan cerrahi uygulamalardan sonra tüm VAS skorlarında anlamlı ölçüde bir azalma olduğu görüldü. İzole overyan endometriozis nedeniyle yapılan cerrahi uygulamalarda hem ameliyat süresi hem de hastanede yatış zamanı derin endometriozis nedeniyle yapılan cerrahi uygulamalara göre istatistiksel olarak anlamlı ölçüde daha kısa saptandı.

Sonuç: Kliniğimizde endometriozis nedeniyle opere olan hastalarda yapılan cerrahi uygulamalardan sonra preoperatif VAS skorları ile postoperatif 3. aydaki VAS skorları arasında yapılan karşılaştırmada; tüm VAS skorlarında anlamlı ölçüde bir azalma olduğu görülmüştür. İzole endometriozis nedeniyle opere olan hastalarda; intraoperatif ve postoperatif komplikasyonların daha az olduğu, hastanede yatış
süresi ve operasyon süresinin anlamlı ölçüde daha kısa olduğu saptanmıştır. Hastaların postoperatif ağrı durumlarının uzun dönem sonuçlarının takip edilmesi rekürrensleri azaltmak ve ek tedavi ihtiyacını belirmek adına faydalı olacaktır.

Anahtar kelimeler: derin endometriozis, endometriozis, komplikasyon, postoperatif ağrı

Abstract:
Aim: The aim of this study is to evaluate the pain results and complications of endometriosis surgery patients in preoperative and postoperative period in our clinic.

Materials and Methods: 82 female patients aged 20-48 who underwent endometriosis surgery between January 2018 and September 2020 were included in the study at Kartal Dr. Lütfi Kırdar City Hospital obstetrics and gynecology Clinic. Patients were selected by retrospectively scanning using the hospital electronic database system and patient archive files. Preoperative Vas scores (dysmenorrhea, dyspareunia, chronic pelvic pain, dyschezia, dysuria), postoperative 3. lunar Vas scores (dysmenorrhea, dyspareunia, chronic pelvic pain, dyschezia, dyspareunia, dysuria), intraoperative and postoperative complications, duration of operation, duration of hospital stay were determined as other parameters evaluated in the study. Patients under the age of 20 and over the age of 48, patients operated under emergency conditions, patients with suspected malignancy, patients diagnosed with endometriosis during or after surgery were excluded from the study.

Results: The Age of the patients ranged from 22 to 48 and the mean age was 36.99±5.95. 50 (61%) of the patients underwent surgery due to isolated ovarian endometriosis, 32 (39%) due to deep endometriosis; 19 (23.2%) had complications in the intraoperative period, and 23 (28%) had complications in the early postoperative period. After surgical procedures, there was a significant decrease in all VAS scores. In surgical applications due to isolated ovarian endometriosis, both the duration of surgery and the time of hospitalization were statistically significantly shorter than in surgical applications due to deep endometriosis.

Conclusion: The comparison between preoperative VAS scores and postoperative VAS scores in the 3. month after surgical procedures in patients undergoing surgery due to endometriosis in our clinic showed a significant decrease in all VAS scores. In patients with surgery due to isolated endometriosis, intraoperative and postoperative complications were less, hospitalization time and operation time were significantly shorter. Follow-up of long-term results of postoperative pain in patients will be useful to reduce recurrence and identify the need for additional treatment.

Key words: Deep endometriosis, endometriosis, complication, postoperative pain