Modern dünya sistemi kuramı perspektifinden sosyal değişme ve kırsal yoksulluk: "Sakarya ili örneği"
Social change and rural poverty from the perspective of modern world systems theory: "The case of Sakarya province"
Yazar: GÜLBAŞAK DİKTAŞ YERLİ
Danışman: PROF. DR. NURGÜN OKTİK
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Dünya Sistemleri Kuramı = World Systems Theory ; Dünya sistemleri analizi = World systems analysis ; Kırsal bölge = Rural region ; Kırsal toplum = Rural communities ; Sakarya = Sakarya ; Sosyal değişme = Social change ; Yoksulluk = Poverty ; İşsizlik = Unemployment ; İşsizlik politikası = Unemployment policy

Özet:
Bu tezin amacı kırsal yoksulluğun boyutlarını, sosyal değişimin olup olmadığını, değişim gerçekleşmişse sebeplerini Modern Dünya-Sistemi Kuramı perspektifinde inceleyerek, kırsal yoksullukla mücadelede uygulanması gereken politikaların tespitinde bulunmak, sorunun aşılabilmesine yönelik çözüm önerileri sunmaktır.
Araştırma, Sakarya'nın tarımsal faaliyetlerin yapıldığı dört alt kırsal bölgesinde yer alan Hendek Akarca Köyü, Pamukova Mekece Köyü, Adapazarı Karapınar Köyü, Kaynarca Ortaköy'ünde yürütülmüştür. Her köyde 12 şer kişiden oluşan kadın ve erkeklerle ayrı gerçekleştirilen, toplam 96 kişiyle yapılan odak grup görüşmeleri, her köyde 8 kadın ve 8 erkek olmak üzere toplam 64 kişiyle de derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. 
Tezde elde edilen bulgulara göre kırsal kesimin başlıca sorunlarınına bakıldığında köylünün yokluk ve borç içinde olduğu, pahalılığın sürekli arttığı, toprağının mirasla, imarla, istimlak edilerek ya da orman alanları kapsamına alınarak küçüldüğü, toprağın tapusunun olmaması nedeniyle desteklerden yararlanılamadığı, meraların azaldığı ya da yok olduğu, eğitim düzeylerinin düşük olduğu, devletce verilen desteklerin azlığı, tarımsal faaliyetlerin girdi fiyatlarındaki büyük artışlardan dolayı köylülerin kendilerini güvensiz hissettikleri, tarımsal faaliyetten çekilmek zorunda kaldıkları ve bu yüzden kente göç ettiklerine ilişkin değerlendirmelerde bulundukları tespit edilmiştir. Bu doğrultuda tarımsal alanın tamamını kapsayacak tarım politikalarının yapılmasının, tarımsal faaliyetlerin plan ve program dahilinde, gerçekleştirilmesinin önemi ortaya çıkmaktadır.

Anahtar Sözcükler: Dünya-sistemleri Analizi, Sosyal Değişme, Kırsal Yoksulluk.

Abstract:
The aim of this dissertation is to analyze the dimensions of rural poverty, whether there has been a social change and its reasons if there is any from the perspective of Modern World Systems Theory, to determine the policies to be implemented in the fight against rural poverty and to offer solutions to overcome the problem.
The research was carried out in four different villages that are located in four different sub-rural districts of Sakarya City where agricultural activities are carried out. These villages are Akarca Village in Hendek District, Mekece Village in Pamukova District, Karapınar Village in Adapazarı District and Ortaköy Village in Kaynarca District. Focus group interviews involving a total of ninety-six people were held separately, with twelve men and twelve women in each village, and in-depth interviews were conducted with a total of sixty-four people, eight women and eight men, in each village.
According to the findings obtained in this study, when the main problems of the rural areas are analyzed, it is seen that they are in poverty and debt; there is a constant increase in the costs of villagers; the size of their land is decreasing day by day (by inheritance, zoning, expropriation, forestation); they cannot benefit from the subsidies as they do not have a title deed for the lands they farm; they lack a pasture in their village; they are uneducated; they don't think the governmental supports are enough; the villagers feel insecure due to the large increases in the input prices of agricultural activities; they have been withdrawing from agricultural activities and therefore migrating to the cities. In this direction, the importance of making agricultural policies that will cover the entire agricultural area and carrying out agricultural activities within the plan and program emerges.

Keywords: World-systems Analysis, Social Change, Rural Poverty.