Petrol türevi sıvı yakıtlara ilişkin kimyasal ekserji hesaplamaları
Chemical exergy calculations of petroleum liquid fuels
Yazar: ESRA KUTLU
Danışman: PROF. DR. ESEN BOLAT ; YRD. DOÇ. DR. FATMA KARACA
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Enerji = Energy ; Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering

Özet:
Enerji günümüzün önemli konularından birisidir. Fosil enerji kaynaklarının azaldıgıgünümüzde, enerji kaynaklarının verimli kullanılması ve yenilenebilir enerji kaynaklarınınyaygınlastırılması enerji çalısmaları arasında önemli bir yer tutmaktadır. Fosil enerjikaynaklarından elde edilen yakıtların kullanıldıgı proseslerin verimleri, kaynakların azalmasısebebi ile daha da önemli hale gelmektedir.Proseslerin verimleri termodinamik yasalar çerçevesinde hesaplanır. Termodinamigin birincive ikinci yasası ekserji analizinde uygulanır. Yanma reaksiyonlarının ve konsantrasyondegisimlerinin gerçeklestigi prosesler gibi kimyasal degisim proseslerinin analizinde kimyasalekserji analizi önemli bir yer tutar. Kimyasal ekserji analizi ile, bir kimyasal degisimprosesinden elde edilebilecek maksimum yararlı is hesaplanabilir. Bu tip bir analizinyapılabilmesi için, tüm kimyasal maddelerin kimyasal ekserji degerleri gerekli olur.Dolayısıyla, petrol türevi yakıtlara ait kimyasal ekserji degerlerinin bilinmesi büyük önemtasımaktadır.Bu çalısmada, kimyasal ekserji hesaplama yöntemleri yanısıra, petrol ve petrol türeviyakıtlara uygulanabilen yöntemler verilmistir. Yapılan çalısmada, kimyasal ekserjihesaplamalarında termodinamik verilerin çok önemli oldugu ve bu tip verilerin eksikligininuygulanabilecek yöntemleri kısıtladıgı görülmüstür. Burada açıklanan yöntemler uygulanarak,termodinamik verilerine ulasılan petrol türevi yakıtların kimyasal ekserji degerlerihesaplanmıstır. Ayrıca, petrol türevi yakıtların bilesenlerinin de kimyasal ekserji degerlerihesaplanmıs ve çizelgeler halinde sunulmustur.Anahtar Kelimeler: Kimyasal ekserji, kimyasal ekserji hesaplamaları, petrol, petrol türeviyakıtlar, petrol türevi yakıtların kimyasal ekserji hesaplamaları.

Abstract:
Energy is an important subject these days. Nowadays while the fossil energy sources are moreand more getting decreased, to increase the usage of renewable sources of energy and to makethem to be used efficiently became a wide spread subject of study. The efficiency of theprocesses applied to use the fuels obtained from fossil energy sources is getting moreimportant due to the decrease of these sources.The efficiency of processes is calculated based on thermodynmic laws. The first and thesecond laws of thermodynamics are used for exergy analysis. The chemical exergy analysis ofchemical change processes like the processes where combustion reactions or concentrationchange reactions take place, have high importance. The maximum useful work obtainablefrom a chemical change process can be calculated by a chemical exergy analysis. To do thistype of analysis, the chemical exergy values of all related chemical substances are needed.Therefore, the knowledge of the chemical exergy values of petroleum derived fractions havean important value.In this work, the chemical exergy calculation methods and also the methods that can beapplied to petroleum and petroleum fractions were given. The importance of thethermodynamic data in the calculation of chemical exergies and the limitations done of theabsence of this kind of data to the methods to be applied were also determined in this work.Chemical exergy values were calculated for petroleum derived fuels for whichthermodynamic data were available, by using methods given here before. Furthermore, thevalues of chemical exergy were calculated and tabulated for the components of petroleumderived fuels.Keywords: Chemical exergy, chemical exergy calculations, petroleum, petroleum fractions,chemical exergy calculations of petroleum fractions.