Parents and children together (PACT) müdahale programinin Türkçe'ye uyarlanmasi ve etkililiğinin incelenmesi
Adaptation of parents and children together (PACT) intervention program into Turkish and investigation of its effectiveness
Yazar: BEYZA NUR DÜKAR
Danışman: PROF. DR. BÜLENT TOĞRAM
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
Zayıf fonolojik temsillerin yanı sıra birçok alanda zorluklar gösteren konuşma sesi bozukluğu (KSB) olan bireylere yönelik kanıta dayalı kapsamlı programların geliştirilmesi son derece önemlidir. Bu araştırmada Parents and Children Together (PACT) Müdahale Programı'nın Türkçe'ye uyarlanması ve orta veya ileri düzeyde KSB olan çocuklarda etkililiğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya deney ve kontrol grubunda 7'şer çocuk olmak üzere toplamda 14 çocuk katılmıştır. Araştırma kapsamında kontrol grubuna müdahale uygulanmazken; deney grubundaki çocuklara 10 hafta boyunca haftada bir gün PACT Müdahale Programı uygulanmıştır. Müdahale bitiminde 10 hafta mola verilmiştir, sonrasında izlem verileri toplanmıştır. Araştırma kapsamında, çocukların fonetik ve fonolojik gelişimleri Sesletim Alt Testi, doğru ünsüz yüzdesi, hata tipleri, İşitsel Ayırt Etme Alt Testi, EROT-Sesbilgisel Farkındalık Testi ile değerlendirilirken, bozukluğun günlük iletişim becerilerine etkisini ölçmek için Bağlam İçi Anlaşılırlık Ölçeği ve FOCUS-34 Ölçeği kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, kontrol grubundaki çocukların ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunmazken (p>,05), deney grubundaki çocukların, FOCUS-34 hariç (p>,05), tüm alt testlere ait ön test, son test ve izlem puanlarında anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p<,05). Bu bulgular, uygulanan PACT Müdahale Programı'nın KSB olan çocukların fonetik, fonolojik gelişimleri ve fonolojik farkındalık becerileri üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Araştırma sonuçları, aile katılımının fonolojik müdahale yoğunluğunu arttırmada ve hedeflerin günlük iletişim ortamlarına genellenmesinde önemli rol oynadığını desteklemektedir.

Abstract:
It is extremely important to develop evidence-based and comprehensive programs for individuals with speech sound disorders who show difficulties in many areas with poor phonological representations. In this study, it was aimed to adapt the Parents andd Chilren Together (PACT) Intervention Program into Turkish and to examine the effectiveness of children with moderate or severe speech sound disorders. A total of 14 children, 7 children each in the experimental and control groups, participated in the study. While no intervention was applied to the control group, the PACT Intervention Program was applied to the children in the experimental group once a week for 10 weeks. At the end of the intervention, a 10-week break was given and then follow-up data were collected. Within the scope of the study, children's phonetic and phonological development was evaluated with the Pronunciation Subtest, percentage of correct consonants, error types, Auditory Discrimination Subtest, EROT- Phonological Awareness Test, while the In-Context Intelligibility Scale and FOCUS-34 Scale were used to measure the effect of the disorder on daily communication skills. As a result of the analysis, there was no significant difference between the pretest and posttest scores of the children in the control group(p>,05). Significant differences were found in the pre- test, post-test and follow-up scores of all except FOCUS-34 (p>,05) subtests of the children in the experimental group (p<,05). As a result of this thesis research, it is seen that the PACT Intervention Program is effective on phonetic and phonological development and phonological awareness skills of children with SSD. In addition, family involvement plays an important role in increasing the intensity of phonological intervention and generalizing the targets to daily communication environments.