Türkçe öğretmen adaylarının hazırlıksız konuşmada gerekçelendirme düzeyleri
Turkish teacher candidates'justification levels in unprepared speech
Yazar: ASLI KIRBAŞ
Danışman: PROF. DR. FAİK KANATLI
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Argümantasyon = Argumentation ; Argümantasyon tabanlı bilim öğrenme = Argumentation based science learning ; Gerekçelendirme = Justification ; Hazırlıksız konuşma = Unprepared speech ; Konuşma = Speech ; Konuşma becerisi = Speaking skills ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada Türkçe öğretmen adaylarının hazırlıksız konuşma becerisinde gerekçelendirme düzeylerini tespit etmek amaçlanmıştır. Araştırma sürecinde verilerin toplanmasında hazırlıksız konuşma sürecinde konuşulacak konular belirlenip önerme şeklinde hazırlanmıştır. Bu konular Türkçe öğretmen adayları tarafından rondom şekilde gerekçelendirilerek sunulması istenmiştir. Konuşmalar video ile kayıt altına alınmıştır. Bu kayıtlar yazılı metin haline getirilmiş ve her öğrenci şifrelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Mersin üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe öğretmenliği bölümü 1. 2. 3. ve 4. sınıf öğrencilerinden her sınıftan 10 öğrenci olmak kaydıyla toplam 40 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmadan elde edilen veriler, Toulmin'in gerekçelendirme yöntem içeriğine bağlı olarak değerlendirilmiştir. Bu aşamada Erduren, Simon ve Osborne'un geliştirdikleri Argümantasyon değerlendirme ölçeğinden yararlanılmıştır. Bu şekilde Türkçe öğretmen adaylarının hazırlıksız konuşma sürecinde gerekçelendirme düzeyleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Araştırmada Türkçe öğretmen adaylarının hazırlıksız konuşmada gerekçelendirme yaparken kullandıkları gerekçelendirme stratejileri, gerekçelendirme rolleri, gerekçe türleri alan yazın kapsamında oluşturulan kontrol listesi ile incelenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular, araştırma sorularına bağlı olarak gruplandırılmış tablolar halinde sunulmuştur.  Araştırmada Türkçe öğretmen adaylarının konuşma hazırlıksız konuşmada gerekçelendirme düzeyleri incelenmiştir. Gerekçelendirme dört düzeyden oluşmaktadır. Düzeyler aşamalı olarak daha gelişkin veriler istemektedir. Araştırmada beklenen sınıf düzeyi arttıkça gerekçelendirme düzeyinin de atmasıdır ancak araştırmanın sonucunda Türkçe öğretmen adaylarının gerekçelendirme düzeylerinin sınıf değişkenine bağlı anlamlı bir değişim göstermediği görülmüştür. Cinsiyet değişkeninde gerekçelendirme rolü farklılaşmalar göstermiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the justification levels of Turkish teacher candidates in unprepared speaking skill. In the research process, the subjects to be discussed during the unprepared speech process were determined and prepared as an overture. These subjects were asked to be presented by Turkish teacher candidates with random justification. Conversations were recorded with video. These records were written and each student was encrypted. The working group of the study consists of Mersin University Faculty of Education Department of Turkish Language Teaching 1st, 2nd, 3rd and 4th grade students, 10 students from each class level. The data obtained from the research were evaluated based on the content of the justification method of Toulmin. At this stage, the Argumentation assessment scale developed by Erduran, Simon and Osborne was utilized. In this way, it was tried to put forward the justification levels of Turkish teacher candidates in the unprepared speech process. In the research, the justification strategies, justification roles, and justification types used by Turkish teacher candidates when making justification in unprepared speech were examined with the checklist created within the scope of the literature. The findings of the research are presented in grouped tables depending on the research questions. As a result of the study, it was determined that the justification levels of Turkish teacher candidates did not differ depending on the variables of class and gender.