Tokat ilinde üretilen bazı yaş meyvelerdeki pestisit kalıntı düzeylerinin tespiti üzerine araştırmalar
Determination of pesticide residual levels in some fresh fruits grown in Tokat province
Yazar: MUAMMER KANBOLAT
Danışman: PROF. DR. KENAN KARA ; DR. ÖĞR. ÜYESİ TARIK BALKAN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Tarımsal üretimde, pestisit kullanımının kalite ve verimde önemli ölçüde artıĢ sağladığı, ancak fazla miktarda kullanıldığında uygulayıcı ve tüketicilerde sağlık problemleri, doğal düĢmanlara olumsuz etkiler, bunun yanında kalıntı, direnç ve çevre kirliliği gibi olumsuzluklara neden olduğu bilinmektedir. Pestisit kalıntılarının insanlara ve çevreye olan olumsuz etkilerini saptayabilmek için kalıntı analizlerinin yapılması son derece önemlidir. Dolayısıyla gıda maddelerinden düzenli olarak örnekler alınması ve kalıntı takibinin gerçekleĢtirilmesi gerekmektedir.
Bu çalıĢma, Tokat ilinin farklı lokasyonlarından alınan 53 meyve numunesinde 260 pestisit etken maddesinin kalıntı düzeyini belirlemek için yapılmıĢtır. Numuneler QuEChERS methodu ile analiz edilmiĢ; kromatografik analizler LC-MS/MS cihazında yapılmıĢtır. Analiz sonuçlarına göre bulunan kalıntı miktarları AB-MRL parametrelerine göre değerlendirilmiĢtir. Alınan 17 adet elma örneğinden yapılan pestisit kalıntı analizlerinde 4 numunede hiçbir etken maddeye rastlanmamıĢ, kalan 13 numunede ise 11 adet farklı pestisit etken maddesi tespit edilmiĢtir. 8 elma numunesinde dimethoate+omethoate ve diflubenzuron etken maddelerinin AB-MRL değerlerini aĢtığı kaydedilmiĢtir. Özellikle diflubenzuronun Cydia pomonella L. (elma iç kurdu)‟ ya ruhsatlı bir insektisit olmasına rağmen bazı örneklerde AB-MRL değerinin 485 katı kadar limit aĢımı olması önemlidir. ġeftali yetiĢtirilen alanlardan alınan 9 adet Ģeftali örneğinden yapılan pestisit kalıntı analizi sonucunda 1 adet numunede hiçbir etken maddeye rastlanmamıĢ, kalan 8 adet numunede ise 9 farklı pestisit etken maddesine rastlanmıĢtır. Ruhsat aralığı geniĢ olan dimethoate+omethoate etken maddesi 3 adet numunede AB-MRL değerlerinin üzerinde çıkmıĢtır. Tokat ilinin yoğun üzüm yetiĢtirildiği tespit edilen bölgelerinden alınan 4 adet numunede herhangi bir etken madde çıkmamıĢ, kalan 5 adet numunede ise 10 farklı pestisit etken maddesine rastlanmıĢtır. Bu numunelerde çıkan pestisit etken maddeleri AB-MRL değerlerinin üzerinde değildir. Yörede kiraz yetiĢtiriciliği yapılan alanlardan 8 adet kiraz örneğinden yapılan pestisit kalıntı analizi sonucunda 3 numunede pestisit etken maddesine rastlanmamıĢ, diğer 5 adet örnekte ise 6 farklı pestisit etken maddesi tespit edilmiĢtir. 5 numunenin içerisinde 2 numunede yasaklı olan permethrin etken maddesi kaydedilmiĢ, 1 numunede ise cymoxanil etken maddesinin AB-MRL değerlerini aĢmadığı gözlemlenmiştir

Abstract:
It is known that the use of pesticides in agricultural production provides a significant increase in quality and yield, but when used in excess, it causes health problems for pesticide operators and consumers. In addition, pesticides also cause residue, pesticide resistance, adverse effects to natural enemies and environmental pollution. Although it is extremely important to carry out residue analyzes in order to determine the negative effects of pesticide residues on humans and the environment, studies on this subject are not sufficient in Turkey. Therefore, it is necessary to follow up residues from foods. This study was carried out to determine the residue levels of 260 pesticides active ingredients in 53 fruit samples in taken from different fruit production locations of Tokat province. The samples were analysed with the QuEChERS method; pesticide active ingredients were searched in LC-MS/MS. Residue amounts were evaluated according to EU-MRL values. As a result of pesticide residue analysis made from 17 apple samples, no active ingredients was found in 4 samples. 11 different pesticide active ingredients were detected in 13 samples. It was determined that the active ingredients of dimethoate+omethoate and diflubenzuron exceeded the EU-MRL values in 8 apple samples Although diflubenzuron is a licensed insectiside for codling moth (Cydia pomonella (L.)) it is quite remarkable that diflubenzuron exceeded EU-MRL value by 485 times in some samples. 9 samples were taken from peach production areas. According to the pesticide residue analysis, no active ingredient was found in 1 sample, in 8 samples, 9 different pesticide active ingredients were found. Dimethoate+omethoate active ingredient, which has a broad spectrum pesticide, was above the EU-MRL values in 3 samples. No active ingredient was found in 4 samples taken from the vine-growing regions in Tokat province. In the other 5 samples, 10 different pesticide active ingredients were found. Pesticide active ingredients in these samples did not exceed the EU-MRL values. As a result of pesticide residue analysis taken from 8 cherry samples, no pesticide active ingredient was found in 3 samples, and 6 different pesticide active ingredients were detected in the other 5 samples. It is noteworthy that the banned permethrin active ingredient was found in 2 samples. According to the analysis, it was observed that the pesticides in the other 6 samples did not exceed the EU-MRL values.