Üniversite öğrencilerinin romantik ilişkilerinde algıladıkları istismar
Perceptions of abuse in romantic relationships among university students
Yazar: AHMET SELÇUK KILINÇER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MELİHA TUZGÖL DOST
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Duygusal ilişki = Romantic relationship ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Romantizm = Romanticism ; Üniversite öğrencileri = University students ; İstismar = Abuse

Özet:
Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin romantik ilişkilerinde maruz kaldıkları istismar davranışlarının incelenmesi amacıyla yapılan betimsel bir çalışmadır. Araştırma grubu 2011?2012 Öğretim Yılı Bahar Dönemi'nde Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nin çeşitli bölümlerinde öğrenim görmekte olan 280'i (% 68.1) kadın ve 131'i (% 31.9) erkek olmak üzere toplam 411 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada, üniversite öğrencilerin yaşadıkları romantik ilişki sürecinde algıladıkları istismarı belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen Romantik İlişkiyi Değerlendirme Ölçeği (RİDÖ), bağlanma boyutlarını belirlemek amacıyla Fraley, Waller ve Brennan (2000) tarafından geliştirilen ve Selçuk, Günaydın, Sümer ve Uysal (2005) tarafından Türkçe'ye uyarlaması yapılan ?Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II? (YİYE-II), benlik saygısını belirlemek amacıyla Rosenberg (1965) tarafından geliştirilen ve Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması Çuhadaroğlu (1986) tarafından yapılan ?Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği? kullanılmıştır. Ayrıca Romantik İlişkiyi Değerlendirme Ölçeği'nin benzer ölçek geçerliğini belirlemek amacıyla Curun (2001) tarafından geliştirilen ?İlişki Doyum Ölçeği? (İDÖ) kullanılmıştır. Öğrencilerin sosyo-demografik özelliklerine ilişkin bilgiler, araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu ile elde edilmiştir.Öğrencilerin demografik özellikleri ile psikolojik özelliklerinin romantik ilişkide maruz kalınan istismarı yordama düzeylerini belirlemek ve değişken gruplarını karşılaştırmak amacıyla aşamalı regresyon kullanılmıştır. Bağlanmanın kaygı ve kaçınma boyutu, benlik saygısı ve akademik başarı değişkenleri psikolojik değişkenler grubu olarak, cinsiyet, yaş, ilişki süresi ve anne-babanın birliktelik durumu demografik değişkenler olarak ele alınmıştır.Aşamalı regresyon analizi sonuçlarına göre ilk modelde yer alan benlik saygısı, kaygı ve kaçınma bağlanma boyutları ve akademik başarı değişkenlerinden sadece benlik saygısı romantik ilişkide maruz kalınan istismarı anlamlı olarak yordamaktadır. İkinci modelde ilk modeldeki değişkenlere ek olarak cinsiyet, yaş, ilişki süresi ve anne-babanın birliktelik durumu ele alınmıştır. İkinci modelde benlik saygısı, kaçınma bağlanma boyutu, cinsiyet, yaş ve ilişkinin süresinin romantik ilişkide maruz kalınan istismarın anlamlı yordayıcıları olduğu saptanmıştır. Kaygı bağlanma boyutu, akademik başarı ve anne-baba birliktelik durumu romantik ilişkide maruz kalınan istismarı anlamlı olarak yordamamaktadır. Bu araştırmanın sonuçlara göre, psikolojik değişkenlerin romantik ilişkide maruz kalınan istismarı açıklama gücü demografik değişkenlerden daha etkilidir. Bulgular literatür ışığında tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Sözcükler: Romantik İlişki, İstismar, Bağlanma, Benlik Saygısı, Üniversite Öğrencileri.

Abstract:
This descriptive study was conducted to examine the perceived abuse in romantic relationships among university students. The sample composed of 411 (280 female, 131 male) students studying in Hacettepe University, Faculty of Education in 2011-2012 term. Throughout the study three different scales have been utilized: (1) ?Romantic Relationship Assessment Inventory?, developed by the researcher to assess the abuse which university students perceive in their romantic relations, (2) ?Experiences in Close Relationship Inventory-II?, developed by Fraley, Walley, Brennan (2000) to investigate dimensions of attachment and adapted to Turkish by Selçuk, Günaydın, Sümer and Uysal, (3) ?Rosenberg Self- Esteem Scale? developed by Rosenberg (1965) and adapted to Turkish by Çuhadaroğlu (1986) was used to measure self-esteem. In addition, in order to test concurrent validity of ?the Romantic Relationship Assessment Inventory?, ?Relationship Satisfaction Scale?, developed by Curun (2001) was utilized. A ?Personal Information Form? developed by the researcher was used to gather students? socio-demographic information.Step-wise regression analysis was used to determine the degrees to which demographic and psychological variables predicted abuse in a romantic relationships Gender, duration of romantic relationships and parents? marital status were demographic variables while attachment related anxiety, attachment related avoidance, self-esteem and grade point average were psychological variables of the study.Step-wise regression analyses showed that: of the variables in the first model, i.e. self-esteem, anxiety or avoidance dimensions of attachment, and grade point average; only self-esteem significantly predicted abuse experienced in romantic relationships. In the second model, the variables; gender, age, duration of the relationship, and parents? marital status were added to the model-in addition to the variables in the first model. In the second model, self-esteem, the avoidant dimension of attachment, duration of the relationship, age and gender were significant predictors of abuse experienced in romantic relationships. Grade point average and the anxious dimension of attachment did not significantly predict the abuse experienced in romantic relationships. The result of the study showed that psychological variables predicted the abuse experienced in romantic relationships better than the demographic variables of the study. Results, limitations of the study and implications for psychological counselors and for future research were discussed.Keywords: Romantic relationships, abuse, attachment, self-esteem, university students.