Aile hekimlerinin spora yönelik tutumları ve egzersiz sağlık inançlarının değerlendirilmesi
Evaluation of family physicians' attitudes towards sports and exercise health beliefs
Yazar: FİDAN KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. CANAN GÜLBİN ESKİYECEK
Mardin Artuklu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Egzersiz = Exercise ; Sağlık inanç modeli = Health belief model ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Bu araştırma, Aile Sağlığı Merkezlerinde görev yapan aile hekimlerinin, spora
yönelik tutum düzeyleri ile egzersiz sağlık inanç düzeylerinin incelenmesi amacıyla
yapılmıştır. Araştırma, Mardin il merkezi ve ilçelerinde bulunan ortalama 80 Aile
Sağlığı Merkezinde görev yapan 250 Aile Hekimi ile gerçekleştirilmiştir. Gönüllülük
esaslı olarak gerçekleştirilen bu araştırmada, veri toplama aracı olarak katılımcıların
demografik özelliklerini belirlemek amacıyla oluşturulmuş "Kişisel Bilgi Formu" ile
"Spora Yönelik Tutum Ölçeği" ve "Egzersiz Sağlık İnanç Modeli" olmak üzere iki
farklı ölçek kullanılmıştır. Araştırmanın yürütülebilmesi için 16/05/2021 tarihli ve
12977 sayılı (MAÜ EK) ile Etik Kurul Onayı alınmıştır. Egzersiz Sağlık İnanç
Modeli ile Spora Yönelik Tutumlarının bağımsız değişkenleri açısından anlamlı
farklılık gösterip göstermediğini anlamak için ikili bağımsız gruplar için t-testi; en az
üçlü kategorik değişkenlerde ise Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) testi
kullanılmıştır. ANOVA testinden elde edilen anlamlı farklılıkların hangi gruplar
arasında olduğunu anlamak için Post-Hoc testlerine başvurulmuştur. Ölçekler
arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını anlamak için ise Pearson Korelasyon
Analiz testi yapılmıştır. Araştırma bulgularına göre; Spora Yönelik Tutumları
ölçeğinin yaş, görev yeri, günlük ortalama bakılan hasta sayısı ve düzenli egzersiz
yapma değişkenlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir (p<.05;
p<.001). Araştırmada Egzersiz Sağlık İnanç Modeli ölçeği alt faktörler düzeyinde
analiz edilmiş ve katılımcıların bu faktörlerin bazılarından elde ettikleri puanlarda
gelir durumu, görev yeri, hasta sayısı, günlük bakılan ortalama hasta sayısı, düzenli
egzersiz yapma, egzersiz sıklığı ve algılanan sağlık durumu değişkenlerinde
istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir (p<.05; p<.001). Sonuç olarak,
iş ortamındaki mevcut yoğunluğun azaltılması, maddi olanakların iyileştirilmesi ve
sosyal imkânların genişletilmesi sayesinde aile hekimlerinin spora yönelik olumlu
tutumlarının daha da artacağı ve bu düzenlemelerin egzersiz sağlık inançları üzerinde
de olumlu yönde katkı sağlayacağı söylenebilir.
Anahtar Kelimeler: Aile Hekimi, Egzersiz, İnanç, Sağlık, Tutum.

Abstract:
This study was conducted to review the attitude levels of family doctors who work in
Family Health Centers toward sports and their level of beliefs on exercise health. The
study was performed with 250 Family Doctors working in an average of 80 Family
Health Centers in Mardin City center and its districts. "Personal Information Form"
and two different scales "Attitude Scale Towards Sports" and "Exercise Health Belief
Model" consisting of 25 items that were established as data collection tools to
determine the demographic characteristics of the participants were utilized in this
research with a voluntary basis. 16/05/2021 dated and 12977 numbered (MAÜ EK)
Ethics Committee Approval was obtained. A t-test was used for pairwise
independent groups while One-Way Analysis of Variance (ANOVA) was utilized for
at least three categorical variables to understand whether there is a significant
difference in the independent variables of Exercise Health Belief Model and
Attitudes Toward Sports. Post-Hoc tests were used to understand between which
groups the significant differences obtained from the ANOVA test were. Pearson
Correlation Analysis test was applied to see whether there is a significant
relationship between scales. According to findings, there are statistically significant
differences in the variables of age, place of duty, the daily average number of
patients, and regular exercise of the Attitude Scale Towards Sports (p<.05; p<.001).
The Exercise Health Belief Model scale was analyzed at the level of sub-factors in
this paper, and, for findings, there are statistically significant differences in the
participants' scores regarding variables of income status, place of duty, number of
patients, the average number of patients cared for daily, regular exercise, exercise
frequency and perceived health status (p<.05; p<.001). In conclusion, we can say that
family doctors' positive attitudes toward sports will improve and these regulations
will have a positive effect on their exercise health beliefs thanks to the reduction of
the intensity in the business environment, the improvement of financial
opportunities, and the expansion of social opportunities.
Keywords: Family Doctor, Exercise, Belief, Health, Attitude.