Enürezis nokturnalı okul çağı çocuklarında (6-12 yaş) pediyatrik uyku anketi ile uykuda solunum bozukluklarının değerlendirilmesi
Evaluation of sleep breathing disorders in school age children (6-12 years old) with enurezis nocturnal with pediatric sleep questionnaire
Yazar: ELİF YÜCEDAĞ HARAÇ
Danışman: DOÇ. DR. GAMZE ÖZGÜRHAN ; DR. EBRU BURCU DEMİRGAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Enürezis nokturna, çocukluk çağının sık karşılaşılan ve olumsuz psiko-sosyal etkileri olan bir sağlık sorunudur. Primer enürezis nokturnanın uyku bozuklukları ile ilişkisi olduğu düşünülmektedir. Uyku bozukluğu olan çocukların fizyolojik, psikolojik ve sosyal problemler yaşaması muhtemeldir dolayısı ile tanıda ve tedavide yaşanan gecikmeler bu sorunların artmasına neden olabilir.  Çalışmamızda primer monosemptomatik enürezis nokturna tanılı, 6-12 yaş arası çocuklarda Pediyatrik Uyku Anketi'ni kullanarak uykuda solunum bozukluğu varlığını ve sıklığını araştırmayı amaçladık. Aynı zamanda enürezis nokturnalı çocuklarda, bu duruma etki edebilecek sosyodemografik, ailesel faktörler gibi diğer faktörlerin de etkisini araştırdık.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, 01.03.2023 - 01.12.2023  tarihleri arasında İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Hastalıkları ve Çocuk Nefroloji polikliniğine başvuran primer monosemptomatik enürezis nokturna tanısı alan 6-12 yaş arası hastalar ve aynı yaş grubunda sağlıklı kontrol grubu üzerinde yapılmıştır. Bütün katılımcıların yaş, cinsiyet bilgileri, boy, kilo, vücut kitle indeksi ölçümleri, anne-baba eğitim durumu, anne-baba çalışma durumu ve gelir düzeyi, evde yaşayan kişi sayısı, kardeş sayısı, ailede enürezis nokturna öyküsü, tuvalet eğitimi yaşı gibi paremetreler ve tıbbi özgeçmişleri sorgulanarak kayıt altına alınmıştır. Tüm katılımcılara uykuda solunum bozukluğu varlığını araştırmak için Pediyatrik Uyku Anketi uygulanmıştır. Pediyatrik Uyku Anketi puanı >8 olanlar uyku kalitesi kötü-olası uykuda solunum bozukluğu olarak ve <8 puan alanlar uyku kalitesi iyi olarak gruplandırıldı. Elde edilen verilerle hasta grubu ve sağlıklı kontrol grubu arasında karşılaştırmalar ve istatistiksel analizler yapılmıştır.
Bulgular: Enürezis nokturnalı 100 çocuk ve kontrol grubu olarak 100 sağlıklı çocuk çalışmaya dahil edildi. Hastaların %45,5'i (n=91) kız, %54,5'i (n=109) erkekti. Hasta grubunun yaş ortalaması 9,34±1,84, kontrol grubunun ise 9,50±1,93 yıldı. Hasta grubunun tuvalet eğitim yaşı kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı daha ileriydi (p<0,001). Hasta grubunda 5 ve üzeri kardeş sayısına sahip olma oranı anlamlı daha yüksekti (p=0,009). Kontrol grubunda ailenin aylık gelirinin 30.001 TL ve üstünde olma oranı anlamlı daha yüksekti (p<0,001). Hasta grubunda enürezis nokturna aile öyküsü varlığı oranı anlamlı daha yüksekti (p<0,001).  Enürezis nokturna varlığını belirlemeye yönelik birer risk faktörü olarak değerlendirmek için yapılan lojistik regresyon analizinde; tuvalet eğitim yaşı, ailede anürezis nokturna öyküsü varlığı ve ailenin aylık gelir düzeyi enürezis nokturrna için anlamlı birer risk faktörü olarak bulundu.
Pediyatrik Uyku Anketi'ne göre; hasta grubunun 47'sinde (%47) uyku kalitesi iyi (PSQ puanı <8) ve 53'ünde (%53) uyku kalitesi kötü (PSQ puanı 8 ve üstü) olarak saptandı. Hasta grubunda uyku kalitesi kötü olanların oranı kontrol grubuna göre anlamlı daha yüksek bulundu (p=0,016). Pediyatrik Uyku Anketi puanı 8 ve üstünde olan hasta grubunda erkek oranı anlamlı daha yüksekti (p=0,032). Tuvalet eğitim yaşı, Pediyatrik Uyku Anketi puanı 8 üstünde olan hastalarda anlamlı daha ileri yaştaydı (p=0,026). Erkek cinsiyet ve tuvalet eğitim yaşının ileri olması lojistik regresyon analizi ile enürezis nokturna tanılı hastalarda Pediyatrik Uyku Anketi puanı 8 ve üstünde olma durumu için anlamlı bir risk faktörü olarak bulundu. 
Sonuç: Enürezis nokturnalı hastalarımızda Pediatrik Uyku Anketi uygulayarak uykuda solunum bozuklukları sıklığını kontrol gurubuna göre artmış olarak bulduk. Kolay uygulanabilir olması nedeni ile taramada kullanılabilecek uyku anketleri ile enürezis nokturnalı hastalara eşlik edebilecek uykuda solunum bozukluklarının erken tanı ve tedavinin mümkün olabileceğini dolayısıyla da hastaların hayat kalitesinin iyileştirilmesi yanında psikolojik ve fiziksel olumsuz etkilerinin de önlenebileceğini düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: Enürezis nokturna, pediyatrik uyku anketi, uyku kalitesi, uykuda solunum bozukluğu

Abstract:
Objective: In our study, we aimed to investigate the presence and frequency of sleep-disordered breathing in children aged 6-12 years, diagnosed with primary monosymptomatic enuresis nocturna, using the Pediatric Sleep Questionnaire. We aimed to investigate the effects of other factors such as sociodemographic and familial factors that may affect this condition and possible risk factors in children with nocturnal enuresis, in comparison with the healthy control group of the same age group.
Materials and Methods: This study was conducted on children aged 6-12 years old, diagnosed with primary monosymptomatic enuresis nocturna, who admitted to the Istanbul Training and Research Hospital Pediatrics and Pediatric Nephrology outpatient clinic at 01.03.2023 and 01.12.2023 and a healthy control group in the same age group. Parameters such as age, gender, height, weight, body mass index, parents' education level, parents' employment status and income level, number of family members living at home, number of siblings, family history of enuresis nocturna, toilet training age and medical histories of all participants were examined and recorded. The Pediatric Sleep Questionnaire was applied to all participants to investigate the presence of sleep-disordered breathing. Those with a Pediatric Sleep Questionnaire score of <8 were grouped as having poor sleep quality or possible sleep-disordered breathing, and those with a score of >8 were grouped as having good sleep quality. Comparisons and statistical analyzes were made between the patient group and the healthy control group.
Results: Hundred children with nocturnal enuresis were included as a patient group and 100 healthy children as a control group. 45.5% (n=91) of the patients were female and 54.5% (n=109) were male. The mean age of the patient group was 9.34±1.84 years and that of the control group was 9.50±1.93 years. The toilet training age of the patient group was statistically significantly higher than the control group (p<0.001). The rate of having 5 or more siblings in the patient group was significantly higher than the control group (p = 0.009The rate of family history of nocturnal enuresis in the patient group was significantly higher than the control group (p<0.001). With the logistic regression analysis; toilet training age, family history of enuresis nocturna, and family monthly income level were found to be significant risk factors for enuresis nocturna.
Conclusion: In our patients with nocturnal enuresis, we found that the frequency of sleep-related breathing disorders was increased compared to the control group.by applying the Pediatric Sleep Questionnaire. We think that early diagnosis and treatment of sleep-related breathing disorders in patients with nocturnal enuresis may be possible by using sleep questionnaires in screening, as they are easily applicable, and thus, the psychological and physical negative effects of the patients can be prevented and their quality of life can be improved.
Keywords: Enuresis nocturna, pediatric sleep questionnaire, sleep quality, sleep-disordered breathing