Eleştirel pedagoji ilkelerinin öğrenme öğretme süreçlerine yansıtılmasına ilişkin bir çözümleme
An analysis of the reflection of critical pedagogy principles on teaching and learning processes
Yazar: SEMA ÖZKAN PALAVAROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. AYHAN URAL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın genel amacı, öğretmenlerin eleştirel pedagojinin bazı ilkelerini (özgürleşim, bilinçlenme, diyalog, praksis, sorun tanımlayıcı öğrenme) öğrenme öğretme süreçlerine yansıtma durumlarına ilişkin bir çözümleme yapmaktır. Nitel bir araştırma olan bu çalışmada durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmada amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örneklemesine uygun olarak oluşturulan çalışma grubu için dikkate alınan temel ölçüt, öğretmenlerin eleştirel pedagoji dersi almış olmasıdır. Bu nedenle belirlenen problemle ilgili olarak oluşturulan çalışma grubu, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Eğitim Yönetimi Bilim Dalı'nda yüksek lisans dersi olarak verilen eleştirel pedagoji dersini 2019-2023 yılları arasında alan 15 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırma kapsamında geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada verilerin analizi için betimsel ve içerik analizi yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma bulguları, öğretmenlerin eleştirel pedagojinin bazı ilkelerini öğrenme öğretme süreçlerine yansıtma durumlarında; eleştirel bilinç, yatay iletişim, bilinçli eylem, eleştirel çalışmalar ve dönüşüm özelliklerinin öne çıktığı yönündedir. Katılımcıların yansıtma durumlarında, bilinçlenme ilkesi öğrenme öğretme sürecinin her aşamasında; praksis ilkesi planlama aşamasında; özgürleşim, diyalog ve sorun tanımlayıcı öğrenme ilkeleri öğrenme-öğretme etkinlikleri aşamasında belirgin olarak ortaya çıkmıştır. Araştırma sonuçlarının, başta eğitim politikalarına ve öğretmen eğitimi programlarına katkı sunması, deneyimin başka toplumsal deneyimlerle ilişkilendirilerek yeniden yaratılması adına öğretmenlere ve tüm eğitim bileşenlerine pratiğe dönük fikir vermesi beklenmektedir.

Abstract:
The general aim of this study is to analyze teachers' reflection of some principles of critical pedagogy (emancipation, consciousness, dialogue, praxis, problem-posing learning) on teaching and learning processes. Qualitative research method and case study design was used for the purpose of this study. The main criterion for the study group, which was formed in accordance with criterion sampling, one of the purposeful sampling methods, was that the teachers had taken a critical pedagogy course. For this reason, the study group, which was formed in relation to the identified problem, consists of 15 teachers who took the Critical Pedagogy course given as a master's degree course at Gazi University Institute of Educational Sciences, Department of Educational Administration between 2019-2023. The semi-structured interview form developed within the scope of the research was used as a data collection tool. Descriptive and content analysis methods were used to analyze the data. The findings of the research show that critical consciousness, horizontal communication, conscious action, critical studies and transformation features stand out in the reflection of teachers on some principles of critical pedagogy in learning and teaching processes. In the participants' reflections, the principle of consciousness emerged at every stage of the teaching-learning process, the principle of praxis emerged at the planning stage and the principles of emancipation, dialogue and problem-posing learning emerged prominently at the stage of teaching-learning activities. The results of the research are expected to contribute to educational policies and teacher education programs, and to provide practical ideas to teachers and all educational components in order to recreate the experience in relation to other social experiences.