TNBS ile indüklenen kolit modelinde dokosaheksaenoik asit (DHA)'nın inflamatuvar yanıttaki rolünün araştırılması
Investigation of docosahexaenoic acid (DHA) in inflammatory response in tnbs-induced colitis model
Yazar: LEMAN ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. HANDE YAPIŞLAR
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Dokosahekzaenoik asitler = Docosahexaenoic acids ; Kolit = Colitis ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Tümör nekroz faktörü-alfa = Tumor necrosis factor-alpha ; İnflamasyon = Inflammation ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases

Özet:
İnflamatuvar bağırsak hastalıkları (İBH), gastrointestinal kanalın kronik inflamasyonuyla seyreden bir hastalık grubudur. TNBS ile indüklenen kolit modeli İBH'de oluşan patolojik semptomların çoğunu taklit edebilen bir kolit modelidir. Dokosaheksaenoik asit (DHA) antiinflamatuvar etkili, uzun zincirli bir omega 3 yağ asitidir. Bu çalışmanın amacı DHA'nın, TNBS kolit modelindeki inflamasyon ve oksidatif stres üzerindeki etkilerini belirlemektir. Çalışmada dişi Wistar Albino sıçan kullanılarak 3 grup oluşturuldu. Kontrol (n=8) ve kolit gruplarına (n=10) 4 hafta boyunca gavaj yoluyla serum fizyolojik, kolit+DHA grubuna (n=10) 600 mg/kg/gün DHA verildi. 4 haftanın sonunda kolit ve kolit+DHA gruplarına rektal yoldan TNBS verildi ve 3 gün sonra sakrifiye edildi. Kolon dokuları çıkarılarak makroskopik ve mikroskopik değerlendirme yapıldı. Miyeloperoksidaz (MPO), malondialdehit (MDA), glutatyon (GSH) düzeyleri, total antioksidan (TAS) ve total oksidan kapasiteleri (TOS), nüklear faktör-kappa B (NF-kB), interlökin-6 (IL-6), IL-10 ve tümör nekroz factor-α (TNF-α) düzeyleri ölçüldü. İstatistiksel değerlendirme, SPSS 23 versiyonu kullanılarak t testi ve varyans analizi (ANOVA), Tukey ve Games-Howell çoklu karşılaştırma testleri yapıldı. Grafikler için GraphPad Prism 8 programı kullanıldı. Çalışmanın sonunda DHA'nın kolonda makroskopik ve mikroskopik hasar skorunu düşürdüğü ve inflamasyonun göstergesi olan sitokin düzeylerini azalttığı gözlendi. Ayrıca oksidatif stresin göstergeleri olan MDA ve TOS seviyelerini düşürdüğü, TAS ve GSH düzeylerini ise koruduğu gözlendi.  TNBS ile oluşturan kolit modelinde DHA'nın nötrofil infiltrasyonunu engellediği, endojen antioksidan düzeylerini koruduğu, lipid peroksidasyonunu engellediği ve proinflamatuvar sitokin düzeylerini azalttığı; bu sayede doku düzeyinde antiinflamatuvar ve antioksidan etkiler göstererek koruyucu olduğu düşünülmektedir.
Anahtar Sözcükler: Deneysel kolit, DHA, İnflamasyon, Oksidatif stres, TNBS

Abstract:
Inflammatory bowel diseases (IBDs) are chronic inflammation of gastrointestinal tract. Trinitrobenzenesulfonic (TNBS) induced colitis model has the ability to mimic IBD pathology. Docosahexaenoic acid (DHA) is a long chain omega-3 fatty acid (n-3 PUFA) with an antiinflamatory effects. The aim of this study is to investigate the possible protective effects of DHA molecule in TNBS induced colitis model. Female Wistar Albino rats were divided into 3 groups. Control (n=8) and colitis groups (n=10) were treated with saline, colitis+DHA group (n=10) were treated with DHA (600 mg/kg/day) via gavage for the 4 weeks. At the end of 4th week, TNBS was administered to colitis and colitis+DHA groups intrarectally and rats were sacrificed three days later. Colon tissues were collected for macroscopic and microscopic evaluation. Myeloperoxidase (MPO) activity, malondialdehyde (MDA) and glutathione (GSH) levels, total antioxidant (TAS) and total oxidant status (TOS), interleukin-6 (IL-6), IL-10, nuclear factor-kappa B (NF-κB), tumor necrosis factor-alpha (TNF-α) levels were measured. Student's t-test, ANOVA, Tukey and Games-Howell tests were used for statistical analysis (SPSS 23 version). GraphPad Prism8 was used for graphics. DHA has a protective effect including macroscopic and microscopic damage score of colon. This protective effect was also associated with decreased proinflammatory cytokines. Additionally DHA reduced the oxidative markers such as MDA and TOS levels significantly compared to colitis group.  It was determined that DHA decreased neutrophil infiltration, lipid peroxidation and proinflammatory cytokine levels in TNBS-induced colitis model and thus it was found to be protective by demonstrating anti-inflammatory and antioxidative effects at tissue level. 
Keywords: DHA, Experimental colitis, Inflammation, Oxidative stress, TNBS