Ali Saip Ursavaş'ın biyografisi ve faaliyetleri
Biography and activities of Ali Saip Ursavas
Yazar: EZGİ KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. GÜLŞAH ESER
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyografi = Biography ; Tarih = History
Dizin: Askeri hayat = Military life ; Biyografi = Biography ; Kuva-yı Milliye = Kuva-yı Milliye ; Milletvekili = Deputy ; Siyasi hayat = Political life ; Suikast = Assassination ; Ursavaş, Ali Saip = Ursavaş, Ali Saip ; İstiklal Mahkemeleri = Liberty Courts

Özet:
Bu çalışmanın konusu Cumhuriyet tarihinin önde gelen isimlerinden biri olan, Urfa Milli Mücadelesinin kahramanı olarak tanınan ve birçok dönem boyunca Urfa milletvekilliği yapmış olan Ali Saip Ursavaş'ın biyografisi ve faaliyetleridir. Ali Saip Bey, asker kökenli bir ailenin çocuğu olarak geleneği devam ettirmiş ve Harbiye Mektebi'ni bitirmiştir. Ardından ülkenin çeşitli yerlerde görev yapmış;  Trablusgarp, Balkan ve I. Dünya Savaşlarına katılarak bu savaşlarda yararlılık göstermiştir. İşgal yıllarında sırasıyla Kadirli ve Kozan Jandarma Tabur Komutanlıkları görevlerinde bulunmuştur. Aralık 1919'da ise Urfa Jandarma Tabur Komutanlığı'na atanmış ve bu görev onun askeri hayatının adeta dönüm noktası olmuştur. Burada Fransızlara karşı gerçekleştirilen direnişte Kuva-yı Milliye komutanlığını yürütmüş ve 11 Nisan 1920 tarihinde Urfa'nın kurtuluşuna kadar Urfa halkı ile birlikte Fransızlara karşı savaşmıştır. Verdiği bu mücadele onun kariyerindeki en önemli etken olmuş ve aynı zamanda siyasi hayatına da zemin hazırlamıştır. 1920 yılında Urfa'dan milletvekili seçilerek I. Dönem Büyük Millet Meclisi'ne girmiştir. 1920-1923, 1923-1927, 1927-1931, 1931-1935 ve 1935-1939 yılları arasında kesintisiz olarak milletvekilliği görevini yürütmüştür. 1923-1927 dönemi Kozan milletvekili olmakla birlikte diğer dönemlerde Urfa milletvekilliği yapmıştır. Ali Saip Bey bunun yanı sıra İstiklal mahkemelerinde de görev almıştır. Askeri ve siyasi hayatı boyunca hakkında ortaya atılan çeşitli iddialar onu Cumhuriyet tarihinin en tartışmalı isimlerinden biri yapmıştır. Üstelik Çerkez Ethem ile birlikte Mustafa Kemal Atatürk'e suikast yapacağı iddiası gündeme geldiğinde dokunulmazlığı kaldırılarak yargılanmış fakat davadan beraat etmiştir. Ali Saip Bey'in Fehime Hanım ile olan evliliğinden iki kız ve iki oğlan olmak üzere dört çocuğu olmuştur. Askeri ve siyasi hayatındaki faaliyetleri ile Cumhuriyet tarihinin tanınan simalarından biri olan Ali Saip Bey 1939 yılında, elli dört yaşında, Urfa milletvekili iken vefat etmiştir.

Anahtar kelimeler: Ali Saip, Ursavaş, Urfa, Kozan, Kuva-yı Milliye, Milletvekilliği, İstiklal Mahkemeleri, Atatürk, Suikast Girişimi.

Abstract:
The subject of this study is the biography and activities of Ali Saip Ursavaş, one of the prominent figures in the history of the Republic, who is known as the hero of the Urfa National Struggle and who served as an Urfa Deputy for many periods. As a child of a military family, Ali Saip Bey continued the tradition and graduated from the Military Academy. Then he served in various places in the country; he made contributions in Tripoli, in the Balkan and the First World Wars. During the occupation years, he served as the Kadirli and Kozan Gendarmerie Battalion Commands, respectively. In December 1919, he was appointed to the Urfa Gendarmerie Battalion Command and this duty was almost the turning point of his military life. Here, in the resistance against the French, he carried out the command of the National Forces and fought against the French with the people of Urfa until the liberation of Urfa on April 11, 1920. This struggle he gave was the most important factor in his career and at the same time preparing the ground for his political life. In 1920, he was elected as a deputy from Urfa and entered the First Period Grand National Assembly. Between 1920-1923, 1923-1927, 1927-1931, 1931-1935 and 1935-1939, he was an uninterrupted member of parliament. Although he was the Kozan Deputy in the 1923-1927 period, he was an Urfa Deputy in other periods. Ali Saip Bey also served in Independence Courts. Various claims made about him throughout his military and political life made him one of the most controversial figures in the history of the Republic. Moreover, when the claim that he would assassinate Mustafa Kemal Atatürk was brought to the agenda together with Çerkez Ethem, his immunity was lifted and he was tried but was acquitted from the case. Ali Saip Bey had four children, two girls and two boys, from his marriage to Fehime Hanım. Ali Saip Bey, one of the well-known figures in the history of the Republic with his military and political activities, died in 1939, when he was fifty-four years old, when he was a deputy of Urfa.

Key Words: Ali Saip, Ursavaş, Urfa, Kozan, Turkish Revolutionaries, Deputyship, Independence Courts, Atatürk, Assassination Attempt.