Charles Taylor ve Axel Honneth'te özneler-arası tanınma tartışmaları: Eşit tanınmanın normatif koşulları bağlamında otantiklik ve özgürlük
Inter-subjective recognition debates in Charles Taylor and Axel Honneth: Authenticity and freedom in the context of normative conditions of equal recognition
Yazar: BAHTİYAR UYGUN
Danışman: PROF. DR. KURTUL GÜLENÇ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Anyon tanınma = Anion recognition ; Etnik kimlik = Ethnic identity ; Toplum felsefesi = Community philosophy ; Özgürlük = Freedom

Özet:
Bu çalışmada, çağdaş politika felsefesinde tanınma kavramı üzerine tartışmaların hangi tarihsel ve felsefi sorular ve sorunlar etrafında yürütüldüğü ele alınmaktadır. Çalışmanın temel amacı farklılıklarımızla birlikte nasıl bir arada durabileceğimizin teorik, felsefi ve pratik çözümünü irdelemektir. Bu irdelemede çağdaş politika felsefesinde tanınma tartışmalarına yön veren Charles Taylor ve Axel Honneth'in kimlik merkezli karşılıklı tanınma üzerine düşünceleri belirleyici olmuştur. Düşünürler çağdaş politikanın krizi olarak gördükleri toplumsal çözülmenin kimlik merkezli karşılıklı tanınma politikasıyla aşılabileceğini ileri sürer. Bu bağlamda düşünürler çağdaş politika krizine çözüm bulmak adına Hegel felsefesinde kök salmış pratik özneler-arası ilişkiyi temel alan farklı tanınma biçimleri anlayışına geri döner. Bu temellendirmede Taylor, farklı kimlik ve kültürlerin farklılıklarıyla bir arada durabilme imkânını eşit değer, otantiklik, eşit tanınma kavramları üzerinden irdeler. Honneth ise Hegel felsefesindeki 'çatışma/mücadele' kavramından hareketle, toplumun bir arada durmasının normatif koşullarını soruşturur. Honneth bu normatif koşulları farklı tanınma biçimleri olarak formüle ettiği özgüven, özsaygı, özdeğer aşamalarıyla ve öz-ilişkinin olumlanması, toplumsal dayanışma, rasyonalite, özgürlük, adalet vurgusuyla ele almıştır.
Taylor ve Honneth tanınma düşüncesinin pratik sorunlara uygulanabilen niteliklerine işaret etmiştir. Bu bağlamda çalışmanın ana amaçlarından biri tanınma politikasını Türkiye toplumunda önemli yer tutan Arap Alevi topluluğu üzerinden yeniden düşünmeye davet etmektir. Dolayısıyla düşünürlerin tanınma düşüncesini Arap Alevilerine uygulamak, aynı zamanda Arap Alevilerini yaşadıkları tarihsel dönüşümle birlikte ele almayı gerektirir. Bu çerçevede Taylor'ın çokkültürcü kimlik politikasının önemi artmış ve bu politikanın sadece Batı toplumuna değil, doğu toplumlarına da uygulanableceği gözler önüne serilmiştir. Diğer yandan Honneth kimliğin inşa sürecini öz-ilişkinin farklı tanınma biçimlerindeki deneyimler üzerinden açıklayarak ve toplumsal bütünlüğün normatif koşullarını soruşturarak, Arap Alevilerinin tanınma mücadelesini toplumsal yaşamın öznesi olarak yaşam biçimi sorunuyla ilişkilendirmiştir. Bu bağlamda Honneth bize Arap Alevilerinin tanınma mücadelesini farklı tanınma biçimleri (özgüven, özsaygı, özdeğer) üzerinden değerlendirebilme imkânı sunmuş, daha iyi ve yaşanabilir bir dünyanın normatif koşullarını irdelemiştir.

Abstract:
This study deals with the historical and philosophical questions and problems around which the debates on the concept of recognition in contemporary political philosophy are carried out. The main purpose of the study is to examine the theoretical, philosophical and practical solution of how we can stay together with our differences. In this examination, the ideas of Charles Taylor and Axel Honneth, who shape recognition debates in contemporary political philosophy, on identity-centered mutual recognition have been decisive. The thinkers argue that the social disintegration, which they see as the crisis of contemporary politics, can be overcome with an identity-centered mutual recognition policy. In this context, thinkers return to the understanding of different forms of recognition based on the practical intersubjective relationship rooted in Hegel's philosophy in order to find a solution to the contemporary political crisis. In this grounding, Taylor examines the possibility of different identities and cultures to stand together with their differences through the concepts of equal value, authenticity and equal recognition. Honneth investigates the normative conditions of society's standing together, based on the concept of "conflict/struggle" in Hegel's philosophy. Honneth addressed these normative conditions with the stages of self-confidence, self-esteem, self-worth that he formulated as different forms of recognition, and with the emphasis on affirmation of self-relationship, social solidarity, rationality, freedom and justice.
Taylor and Honneth pointed to the qualities of recognition thought that can be applied to practical problems. In this context, one of the main purposes of the study is to invite to rethink the recognition policy through the Arab Alawi community, which has an important place in Turkish society. Therefore, applying the thinkers' idea of recognition to Arab Alawi`s also requires dealing with Arab Alawi`s with the historical transformation they have experienced. In this context, the importance of Taylor's multicultural identity policy has increased and it has been revealed that this policy can be applied not only to Western societies but also to Eastern societies. On the other hand, Honneth related the struggle for recognition of Arab Alawi`s with the problem of lifestyle as the subject of social life, by explaining the construction process of identity through experiences in different forms of self-relationship and by investigating the normative conditions of social integrity. In this context, Honneth gave us the opportunity to evaluate the Arab Alawi's struggle for recognition through different forms of recognition (self-confidence, self-esteem, self-worth), and examined the normative conditions of a better and livable world.