COVID-19 geçiren yaşlılarda kişiselleştirilmiş tele-beslenme danışmanlığının beslenme durumuna etkisi
The effect of personalized tele-nutrition counseling on nutrition status in the elderly with previous COVID-19
Yazar: DENİZ KORKUT GENÇALP
Danışman: DOÇ. DR. SEVNAZ ŞAHİN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Geriatri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Geriatri = Geriatrics
Dizin: Akdeniz diyeti = Mediterranean diet ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; COVID 19 = COVID 19 ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Malnütrisyon = Malnutrition ; Pandemiler = Pandemics ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Araştırma COVID-19 nedeniyle hastanede yatarak tedavi gören ve taburcu olan yaşlılarda telefonla beslenme eğitimine ek olarak verilen kişiselleştirilmiş tele-beslenme danışmanlığının etkinliğini ve beslenme durumu üzerine etkisini belirlemek amacıyla planlanmıştır. Tek merkezli ve randomize kontrollü çalışmaya 42 hasta dahil edilmiştir.  Kontrol grubuna beslenme eğitimleri, girişim grubuna ise eğitimlere ek tele-beslenme danışmanlığı hizmeti verilmiştir. Araştırmada veri telefonla görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Hastaların sosyodemografik özellikleri, sağlık ve beslenme öyküleri, gastrointestinal semptomları, antropometrik ölçümleri ve ayrıca girişim grubundaki hastaların besin tüketim kayıtları alınmıştır. Malnütrisyon durumunu belirlemek için Mini Nütrisyonel Değerlendirme Kısa Form (MNA-SF) ve beslenme alışkanlıklarını belirlemek için Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği (MEDAS) kullanılmıştır. Ölçekler eğitim öncesi, eğitim sonrası 1. hafta ve eğitim sonrası 4. haftada uygulanmış ve beslenme durumlarında meydana gelen değişim değerlendirilmiştir.
Çalışmada her iki gruptaki hastaların MNA-SF puanının eğitim sonrası 1. haftada ve 4. haftada eğitim öncesine göre anlamlı olarak arttığı görülmüştür (p<0.001).  Eğitim öncesi hastaların %28.6'sı malnütrisyonlu iken eğitim sonrası 1. haftada ve 4. haftada hiçbir hastada malnütrisyon saptanmamıştır. Kontrol grubundaki hastaların eğitim öncesi (9.3±1.59), eğitim sonrası 1. hafta (9.9±1.61) ve eğitim sonrası 4. haftadaki (9.9±1.60) MEDAS puanları arasında anlamlı fark saptanmazken (p>0.05), girişim grubundaki hastaların eğitim öncesi puanına (8.4±1.88) kıyasla eğitim sonrası 1.haftadaki (10.5±1.54) ve eğitim sonrası 4. haftadaki (10.2±1.89) MEDAS puanlarının anlamlı olarak yükseldiği görülmüştür (p<0.001). Girişim grubunda Akdeniz diyetine sıkı uyum gösteren hastaların oranının eğitim öncesi %57.1 olduğu, eğitim sonrası 1. haftada %90.5'e ve eğitim sonrası 4. haftada %85.7'ye ulaştığı belirlenmiştir.  Kişiselleştirilmiş tele-beslenme danışmanlığının hastaların vücut ağırlık artışı ve basitleştirilmiş beslenme iştah anketi (SNAQ) puanına olumlu ve anlamlı etkisinin olduğu (p<0.001) ve bu anlamlı etkinin girişim grubunda eğitim sonrası 1. haftadan 4. haftaya kadar devam ettiği saptanmıştır (p<0.0167).
Çalışmanın sonunda kişiselleştirilmiş tele-beslenme danışmanlığının hastaların Akdeniz diyetine daha iyi uyum geliştirmelerine, sağlıklı beslenme alışkanlıklarını sürdürmelerine yardımcı olduğu görülmüş ve COVID-19 geçiren yaşlılarda beslenme eğitiminin etkinliğini artıran bir yöntem olduğu ortaya konmuştur.

Abstract:
The study was planned in order to determine the effectiveness of personalized tele-nutrition counseling, that is given in addition to telephone nutrition training, and its effect on the nutritional status of the elderly who hospitalized and discharged due to COVID-19. Forty-two patients were included mono-center and randomized controlled trial. Nutrition training was provided to control group, and tele-nutrition counseling was provided to the intervention group in addition to nutrition training. In the study data were collected by telephone interview method. Sociodemographic characteristics, health and nutrition histories, gastrointestinal symptoms, anthropometric measurements of all patients and also food intake records of the patients in the intervention group were obtained. The Mini Nutritional Assessment Short Form (MNA-SF) was used to determine the malnutrition status and the Mediterranean Diet Adherence Screener (MEDAS) was used to determine eating habits. The scales were applied before training, at the 1st and 4th weeks after training, and the changes in the nutritional status were examined.
In the study it was observed that the MNA-SF scores of the patients increased significantly at the 1st and 4th weeks after training compared to pre-training in both groups (p<0.001). While 28.6% of the patients were malnourished before training, malnutrition was not detected in any patient at the 1st and 4th weeks after training. While no significant differences were detected between the MEDAS scores of the patients in the control group before training (9.3±1.59), at the 1st week after training (9.9±1.61) and at the 4th week after training (9.9±1.60) (p>0.05), it was observed that the MEDAS scores at the 1st week (10.5±1.54) and the 4th week after the training (10.2±1.89) were significantly higher compared to pre-training scores (8.4±1.88) of the patients in the intervention group (p<0.001). It was determined that the proportion of patients who had strict accordance to the Mediterranean diet was 57.1% before training, reached 90.5% at the 1st week after training and 85.7% at the 4th week after training in the intervention group. It was determined that personalized tele-nutrition counseling had a positive and significant effect on patients' body weight gain and simplified nutrition appetite questionnaire (SNAQ) scores (p<0.001), and this significant effect continued from 1st week to the 4th week after training in the intervention group (p<0.0167).
At the end of the study, it has been seen that personalized tele-nutrition counseling helps patients develop better adhere to the Mediterranean diet, maintain healthy eating habits, and is a method that increases the effectiveness of nutrition training in the elderly with previous COVID-19.