Metin tenkidi prensipleri açısından hadislerin tarih tenkidine arzı ve problemleri
Aksaray university graduate school of social sciences
Yazar: TALİP ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GARİP AYDIN
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Aidiyet = Belonging ; Hadis = Hadith ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Rivayetler = Rumours ; Takvim = Calender ; Tarih = History ; Tenkidli metin = Critical text ; İslam tarihi = Islamic history ; İslamiyet = Islam

Özet:
Tarih ve hadis ilmi mazide vuku bulan olayları ve olguları analiz, sentez ve tenkit etmesi bakımından mutabıktırlar. Muhakkak ki bu iki ilim dalı her bakımdan aynı değillerdir. Bu iki ilmin farlı yönleri de olduğu muhakkaktır. Her iki ilim dalı bilgilerin güvenirliği konusunda bir takım metotlar geliştirmişlerdir. Tarih ve hadis ilmi doğruyu ve yanlışı ayırt etme konusunda tenkit ve arz yöntemini kullanmışlardır. Tarih ilmi açısından da hadis ilmi açısından da tenkit ve arz metotları önemlidir. Hadis ilmi aynı zamanda tarihi malumat içeren bir ilim dalıdır. Kendi kurallarını ve hakikatini insanlara, sağlam, sahih ve güvenilir bir şekilde aktarmak için hadis ilmi tarih ilminin verilerinden ve metotlarından faydalanmıştır. Metodik ve akademik anlamda olmasa da tarih ilmi de hadis ilminin verilerinden ve metotlarından faydalanmıştır. Tarih ilminde kullanılan iç ve dış tenkit metodu hadis ilminde senet ve metin tenkidi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu iki ilmin kullandığı tenkit metodunun benzeşen ve farklılaşan yönlerinin olduğu bir gerçektir. Netice itibariyle hadis tenkit sisteminin, tarih tenkit sisteminden daha analitik, daha hassas ve daha kriterci olduğu kanısı bir gerçektir. Hadis ve tarih ilminin birbirinin ilkelerinden sistematik bir şekilde olmasa da faydalandığı gerçeğinden yola çıkarak hadis ve tarih kaynaklarında bulunan metin tenkidi açısından tarihi malumata aykırı rivayetlere dair örnekleri tezimizde yer verdik. Bu rivayetleri değerlendirirken kronolojik manada hadislerin neşrettiği toplumun tarih ve takvim bilgisini de göz önünde bulundurduk.  

Anahtar Kelimeler	: Hadis, Tarih, Tenkit, Metot

Abstract:
The history science and hadith science agree on the analysis, synthesis criticisim of the events and phenomena Wich took place in the past. These two sciences are not the same. Certainly, they have also different aspects. Historians and muhaddiths have developed a numbe of methods for the reliability of both sciences. History science and hadith science have used the method of criticism to distinguish right from wrong. İn terms of both science, the system of criticism is important. Hadith science is also a branch of science that contains historical knowledge. Hadith science has berefited from the data and methods of the history science to convey it's rules and truth to the people firmly, reliably and authenticly. Internal and external methods used in the science of history, emerge as a text and deed criticism in the hadith science. It is a fact that these two sciences using criticism methods, have similar and different, aspects. Conseguently, İt is a fact that the hadith criticism system is more analytical and more sensitive than the history criticism system. İn these context, we tried to point outh this argument in our thesis. Baseg on the fact that the hadith and history sciences have berefited from the principles of each other, we gave examples from the narratives that are contrary to historical information in terms of text criticism in the hadith and historical sources.   


Key Words	: Hadis, Tarih, Tenkit, Metot, Metot