Türkiye'de kentsel rantların vergilendirilmesi ve bir model önerisi: Gayrimenkul değer artış vergisi
Taxation of urban rent in Turkey and a model suggestion: Real estate property increment value tax
Yazar: DİLEK ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. ADNAN ERDAL
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Arazi rantı = Land rent ; Değer artış payı = Value added share ; Gayrimenkuller = Real estates ; Kentsel rant = Urban rent ; Servet vergileri = Wealth taxes ; Vergilendirme = Taxation ; Vergiler = Taxes

Özet:
Toprak insanlık için oldukça büyük öneme sahip olan ekonomik bir faktördür, değerdir. İnsanların toprağı kullanış biçimleri ve toprağa olan bakış açıları zamanla değişime uğramıştır. Kıt bir kaynak olan toprak, küreselleşmeyle birlikte evrenselleşmiştir. Sanayi devriminden sonraki dönemde kırsaldan kente, iş imkanlarının olduğu merkezlere doğru yönelim arttıkça bireylerin barınma ihtiyacını karşılama konusunda toprak, arazi, arsa yetersiz kalmıştır. Küreselleşen dünyada toprağın kıt kaynak olması onu hem yerel bazda hem de küresel ölçekte daha da önemli hale getirmiştir. Özellikle Türkiye'de 1950'lerden itibaren tarımda makineleşme ile kırsal alandan kente göçle birlikte gecekondulaşmanın artmış olması hem bu durumu kanıtlar nitelikte hem de sosyoekonomik açıdan içinde bulunulan tabloyu netleştirmektedir. 
Kentleşme sorunları yoğun göçe maruz kalarak geçmişten günümüze uzanan ve geleceği de etkisi altına alacak olan birçok sorunun oluşmasına da yol açmıştır. Kentler yoğun nüfus artışının etkisiyle gelişme gösterirken rant olgusunu da beraberinde getirmiştir. Rant olgusu, kent oluşumlarının beraberinde getirdiği bir sonuç olmuştur. Bu sebepledir ki rantın varlığı göz ardı edilemeyecek bir gerçekliktir. Dolayısıyla rant olgusunun yadsınmasından çok bu durumun nasıl iyileştirileceği, nasıl yönetileceği üzerinde durmak en doğrusu olacaktır. Rantın vergilendirme gibi çeşitli araçlarla kamuya aktarılması noktasında dürüst, şeffaf olunarak rant yönetiminin sağlanması gerekmektedir. Aksi takdirde rant olumsuz bir durum olarak varlığını devam ettirecektir. Kentsel dönüşüm projeleri, kentin başta fiziki yapısı olmak üzere sosyoekonomik yapısında da değişimler meydana getirmekte ve bu değişimlerden kent bireyleri öncelikle etkilenmektedir. Ancak ortaya çıkan değer artışlarından kent sakinleri çoğunlukla pay alamamaktadır. Bu bağlamda tez kapsamında Türkiye'de değer artışlarının kamusal faydayı gözetecek şekilde vergilendirilmesi önerilmektedir.

Abstract:
Land is an economic factor which is considerably importance for humanity. It has been changed that forms of land use and perspective on the landover time. The land which is a scarce source has become universal with globalization. Briefly, in the period after the industrial revolution the land was insufficient for the individuals to fulfill the need for shelter as migration from rural to urban where there are job opportunities increased. The fact that land is a scarce resource has made it even more important in the globalizing world, both in terms of society and in a global sense. After the 1950s, increase of squatting in our country both it proves this situation and it clarifies the current table in terms of socioeconomic.
Urban – urbanization problems whose existence is accepted are an issue in the world that have extended from the past up to now and will affect the future. Cities have come until today showing progress with a certain logic. While cities was developing, they have reflected the rent fact. The concept of rent has been an outcome of the city occurrence. This reason, existence of the rent is reality that is not ignored. Therefore, it would be more correct to dwell on therent how to improved and managed this situation rather than denying the existence of the rent. Rent management should be ensured by being honest andtransparent at the point of transferring rent to the public through various tools such as taxation. On the otherhand, rent will contiune to exist as an adversely. The urban transform projects generate changes in socioeconomic structure, especially its physical structure and urban individuals are primarily affected by these changes. However,  they can not get enough share from the resulting value changes. In this thesis is to discuss a proposal for value increase taxation which based on public benefit.