Aksu havzası envanteri
Inventory of Aksu watershed
Yazar: ŞEYHMUS İLHAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYTEN EROL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bir havzanın envanter çalışmalarından elde edilen bilgiler büyük ölçüde yetişme ortamı koşullarının belirlenmesini kapsamaktadır. Böylece, alanın doğal özellikleri belirlenmekte ve kaynak potansiyeli hakkında bilgi edinilmektedir. Aksu Havzası'nda yetişme ortamı koşullarının değerlendirilmesi, erozyon probleminin belirlenmesinde erozyon indikatörlerinden yararlanılması, doğal kaynakların kullanımına ilişkin mevcut potansiyelin belirlenmesi ve bu doğrultuda havzadaki doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımına ilişkin çözüm önerilerinin geliştirilmesi bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Bu amaçla büro, arazi, laboratuar yöntemleri kapsamında literatür çalışması yapılmış, ilgili kurumlardan konu ile ilgili dökümanlar temin edilmiş, toprak tekstür analizi yapılmış ve Coğrafi Bilgi Sistemleri ve katılımcı yaklaşım yöntemleri kullanılmıştır.Elde edilen veriler Aksu Havzası'nın topoğrafik açıdan dar ve jeolojik yapısının heterojen olduğunu, geçmişteki yanlış ve aşırı kullanım nedeniyle toprak derinliğinin azaldığını göstermektedir. Alanın ortalama yükseltisi fazla (1664 m) ve arazi yapısı çok eğimli (ort. % 16,14) sınıfına girmektedir. Araştırma alanında; bozuk ormanlık alanların (% 44), tarıma uygun olmayan arazilerin (VII. Sınıf) (% 62,65), toprak derinliği sığ olan kahverengi orman topraklarının (% 60,43) ve erozyon tehlikesi niteliği taşıyan arazilerin (% 89,8) geniş yer kapladıkları belirlenmiştir. Alanda geçmişe yönelik arazi tahribatı olduğundan kamu kurumlarının erozyon kontrol çalışmalarına yer verdikleri görülmektedir. Araştırma havzasının drenaj yoğunluğu yüksektir. Bu nedenle, bitki örtüsünün seyrek olması ve toprak derinliğinin az olması erozyon, sel ve taşkın riskinin yüksek olduğunu göstermektedir. Araştırma havzasının yaklaşık alanı 4929 ha olup, büyük havza sınıfına girmektedir. Araştırma alanının sel ve taşkın riski taşıması ve mevcut su kaynağı potansiyeli niteliğinde olması havzanın su verimi bakımından havza yönetim ilkeleri doğrultusunda planlanarak kullanılmasının bir zorunluluk olduğunu göstermektedir.Araştırma alanında koruyarak kullanımın sağlanması ve mevcut doğal ve kültürel dokunun korunması için yöre halkının katkılarının da alındığı plan ve projelere gereksinim vardır. Bu nedenle, araştırmaya konu olan bu havzanın mevcut nüfusu ile birlikte potansiyel baskıların da dikkate alındığı kurumlar arası işbirliğinin sağlanarak havza yönetimi ilkeleri doğrultusunda ele alınması büyük önem taşımaktadır.Anahtar Kelimeler: Aksu havzası, havza yönetimi, katılımcı yaklaşım, havza envanteri, yetişme ortamı koşulları

Abstract:
The great majority of the information obtained from the inventory work of watershed contains determining the habitat conditions. So, natural features of the field are determined and also information about resource potential is acquired. Evaluating habitat conditions in Aksu watershed, using erosion indicators determining erosion problem, determining existing potential about use of natural resources and developing solution suggestion for sustainable use of natural resources in the watershed are the purpose of this study. For this purpose, literature work has been made within the scope of office, land and laboratory methods, related documents have been provided for the subject from relevant institutions, soil texture analysis has been performed and Geographical Information Systems and participatory approach methods have been used.The results obtained have suggested that Aksu watershed is narrow topographically and its geological structure is heterogeneous, soil depth has decreased due to misuse and overuse in the past. Mean altitude of the field is in class greater (1664m) and land structure is in class inclined (average 16,14%). In the study field, it has been determined that damaged forest area (44%), non arable lands (VII. degree)(62,65%) brown forest soil that is not depth in soil (60,43%) and lands that have the risk of erosion (89,8%) cover a wide range. Public enterprises have been carrying on erosion control activities due to past land degradation in the field. Drainage density of the research watershed is high. Therefore vegetation cover is sparse and soil depth is shallow so the risk of erosion, flood and overflow is very high. The approximate square of research watershed is 4929 ha and it is in the class of greater watershed. It is clear that it must be used in compliance with watershed management principles in the terms of water yield as the research field has the risk of flood and overflow and has the potential of water supply.Plans and projects are needed that the locals may take part in for protecting current natural and cultural structure and providing protective use in research field. Therefore, it is very important that the said watershed should be dealt with watershed management principles ensuring inter agency cooperation and considering potential pressure along with its current population.Key Words: Aksu watershed, watershed management, participative approach, watershed inventory, habitat conditions