Multipl skleroz olgularında cinsel disfonksiyon varlığının evlilik doyumu ve boşanma üzerine etki durumunun araştırılması
Investigation of the effect of sexual dysfunction on marital satisfaction and divorce in multiple sclerosis cases
Yazar: YASİN AKTEPE
Danışman: PROF. DR. NEFATİ KIYLIOĞLU
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
Giriş ve Amaç: Çalışmamızda Multipl Sklerozlu hastalarda seksüel disfonksiyon (SD) ve üriner fonksiyon bozukluğu (ÜFB) oranlarının belirlenmesi ve bu disfonksiyonların hastalardaki depresyon durumu, yaşam kalitesi, evlilik hayatı ve boşanmaya olan etki durumu incelenmiştir. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Aydın Adnan Menderes Üniversitesi (ADÜ) Nöroloji Anabilim Dalı Multipl Skleroz Polikliniği'nde takip edilen, farklı MS alt tipindeki 198 olgu dahil edildi. Hastaların  klinik ve demografik verileri yanı sıra Genişletilmiş Özürlülük Durum Ölçeği (Expanded Disability Status Scale, EDSS), Beck Depresyon Ölçeği (Beck Depression Inventory, BDI), Multipl Skleroz Yakınlık ve Cinsellik Sorgulama Ölçeği (Multipl Sclerosis Intimacy and Sexuality Questionnaire-19, MSISQ-19), Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği (Arizona Sexual Experiences Scale), Uluslararası İnkontinans Sorgulama Ölçeği (International Consultation on Incontinence Questionnaire-Short Form, ICIQ-SF), Yaşam Kalitesi Ölçeği (Short Form-36, SF-36), Modifiye Yorgunluk Etki Ölçeği (Modified Fatigue Impact Scale, MFIS) ve Evlilik Yaşamı Ölçeği uygulandı ve boşanma nedenleri sorgulandı. Kullanılan ölçekler ve sorgulamalar bakıyı gerçekleştiren nöroloji uzmanı tarafından yapıldı. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen olguların 133'ü kadın (%67,1), 65'i erkek (%32,9) idi. MSISQ-19 skoruna göre olguların 117'sinde (%59,1) SD vardı. Bunların 37'si erkek (%31,6), 80'i kadın (%68,4) idi. Yaş, hastalık süresi, özürlülük oranı yükseldikçe SD sıklığı artmış bulundu. Regresyon analizi yapıldığında SD riskini arttıran faktörlerin yaş (2,5 kat) ve EDSS artışı  (6,4 kat) olduğu izlendi.  SD varlığında Yorgunluk Etki Ölçeği (MFIS) ve Beck Depresyon Ölçeği puanları daha yüksek, Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF-36) alt grup puanları ve Evlilik Yaşam Ölçeği puanları anlamlı derecede düşük bulundu. ICIQ-SF skoruna göre olguların 66'sında (%33,3) ÜFB tespit edildi. SD ile benzer şekilde yaş, hastalık süresi ve özürlülük oranı yükseldikçe olgularda ÜFB sıklığı da artmış bulundu. Regresyon analizi yapıldığında ÜFB riskini arttıran faktörlerin yaş (4,6 kat) ve EDSS artışı  (5,2 kat) olduğu izlendi.  ÜFB'si olan olgularda SD ile benzer şekilde Yorgunluk Etki Ölçeği puanları yüksek ve Yaşam Kalitesi (SF-36) alt puanları daha düşük iken, SD'den farklı olarak Evlilik Yaşam Ölçeği puanları ve Beck Depresyon Ölçeği sonuçları fark göstermedi. ÜFB ve SD arasında orta dereceli bir korelasyon gözlendi. Tüm MS olgularında ve ayrıca SD varlığı olan olgular tek başına alındığında boşanma nedenleri benzerdi ve nedenler sıralandığında yarıdan fazlasında etki eden sebepler şiddetli geçimsizlik, eşinin kötü davranması, onur kırıcı davranışlarda bulunma, aldatılma, terk edilme ve cinsellik idi.
Sonuç: SD ve ÜFB, MS olgularında normal popülasyona göre daha fazla görülmüştür. SD ve ÜFB için riski arttıran değişkenler yaş ve EDSS artışıdır. SD varlığı depresyon, yorgunluk, daha düşük yaşam kalitesi, daha kötü evlilik hayatı ve boşanma açısından fark yaratır. ÜFB SD'den farklı olarak evlilik yaşamı ve depresyon durumuna etki etmemektedir. Boşanma nedenleri değerlendirildiğinde olgularda SD varlığı belirgin bir fark üretmemektedir.  
Anahtar kelimeler: Multipl Skleroz, Seksüel Disfonksiyon, Üriner Fonksiyon Bozukluğu, Boşanma

Abstract:
Introduction and Purpose: In our study, we determined the rates of sexual dysfunction (SD) and urinary dysfunction (UD) in patients with Multiple Sclerosis and examined the impact of these dysfunctions on the patients' depression, quality of life, marital life and causes of divorce.
Materials and Methods: 198 cases with different MS subtypes who were followed up in Aydin Adnan Menderes University Department of Neurology Multiple Sclerosis Polyclinic were included in the study. In addition to the clinical and demographic data of the patients, the Expanded Disability Status Scale (EDSS), Beck Depression Inventory (BDI), Multiple Sclerosis Intimacy and Sexuality Questionnaire-19 (MSISQ- 19), Arizona Sexual Experiences Scale, International Consultation on Incontinence Questionnaire-Short Form (ICIQ-SF), Short Form-36 (SF-36) and Modified Fatigue Impact Scale (MFIS), Marital Life Scale were applied and the reasons for divorce were questioned. The scales and questions used were made by the neurologist who performed the examination.
Results: Of the cases included in the study, 133 were women (67.1%) and 65 were men (32.9%). According to the MSISQ-19 score, 117 (59.1%) of the cases had SD. 37 of them were men (31.6%) and 80 were women (68.4%). The frequency of SD was found to increase as age, disease duration, and disability rate increased. When regression analysis was performed, it was observed that the factors that increased the risk of SD were age (2.5 times) and increased EDSS (6.4 times). In the presence of SD, MFIS and Beck Depression Inventory scores were found to be higher, and SF-36 subgroup scores and Marital Life Scale scores were significantly lower. According to the ICIQ-SF score, UD was detected in 66 (33.3%) of the cases. Similar to SD, the frequency of UD in cases was found to increase as age, disease duration and disability rate increased. When regression analysis was performed, it was observed that the factors that increased the risk of UD were age (4.6 times) and increased EDSS (5.2 times). While the MFIS scores were higher and SF-36 sub-scores were lower in cases with SD, similar to SD, unlike SD, Marital Life Scale scores and Beck Depression Inventory results showed no difference. A moderate correlation was observed between UD and SD. The reasons for divorce were similar in all MS cases and in cases with SD alone, and when the reasons were listed, the reasons affecting more than half of them were severe disagreement, spouse's bad behavior, degrading behavior, cheating, abandonment and sexuality.
Conclusion: SD and UD were more common in MS cases than in the normal population. Variables that increase the risk for SD and UD are age and increased EDSS. The presence of SD makes a difference in terms of depression, fatigue, lower quality of life, worse marital life and divorce. Unlike SD, UD does not affect marital life or depression. When the reasons for divorce are evaluated, the presence of SD does not produce a significant difference in the cases.
Key words: Multiple Sclerosis, Sexual Dysfunction, Urinary Dysfunction, Divorce