Anadolu liselerinde son sınıfta okuyan öğrencilerin meslek tercihlerine etki eden faktörler
The factors that affects Anatolian high school senior student's profession choices
Yazar: HAKAN ÇELİK
Danışman: PROF. DR. SEMRA ÜNAL
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, meslek seçimi yapan Anadolu lisesi öğrencilerinin meslek seçimi yaparken meslek tercihlerine etki eden faktörlerin neler olduğunun ortaya konulması ve seçilen mesleğin bireye temel aldığı kriterleri sağlayıp sağlayamayacağının analitik olarak ortaya konmasıdır. Bu çalışmada ayrıca, öğrencilerin meslek seçiminde göz önünde bulundurdukları kriterlerin cinsiyet ve bölüm ayrımında değişkenlik göstermediği de istatistiksel olarak ortaya konmuştur.İstanbul İli Anadolu yakası Kartal, Ümraniye ve Kadıköy İlçesi Anadolu lisesi son sınıf öğrencileri evreni oluşturmaktadır. Bu evrenden Amaçlı Örnekleme Metodu ile seçilen Burak Bora Anadolu Lisesi (Kartal) ve Nevzat Ayaz Anadolu Lisesi (Ümraniye), Kenan Evren Anadolu Lisesi ve Burak Bora Anadolu Lisesi (Kadıköy) son sınıf öğrencileri üzerinde çağımız gençlerinin meslek seçimlerine etki eden faktörlerin neler olduğu araştırılmıştır. Araştırmada anket tekniği kullanılmıştır. Amacına uygun olarak geliştirilen anket sorularına verilen cevapların verileri, SPSS 13.0 istatistik programına girilmiştir. Veriler %(yüzde), t-testi, Anova (Tekyönlü varyans analizi), scheffe testi yapılarak yorumlanmıştır.Analiz sonuçları göstermiştir ki, öğrenciler büyük bir çoğunlukla meslek seçimi konusunda rehberlik hizmeti almakta, mesleki becerilerin belirlenmesine yönelik bilimsel testlere katılmakta, aile ve çevre de, meslek tercihi konusunda öğrencileri yönlendirmemektedir. Öğrenciler için meslek seçimini etkileyen faktörler ise, gelişme fırsatları, iş güvencesi, yeteneklerini kullanabileceği bir iş, yükselebilme fırsatı ve iyi bir maaş olarak sıralanmaktadır.Meslek seçiminin doğru bir şekilde yapılabilmesi için, öğrencinin ilgi ve yeteneklerini iyi değerlendirmesi bunu yaparken de yetkili kurumlardaki uzmanlardan yardım alması gerekmektedir. Öğrenciler seçmeyi düşündükleri meslekte çalışan kişilerle görüşerek daha sağlıklı kararlar verebilirler. Ayrıca mesleklerin sosyolojik analizi her yıl yapılarak öğrenciler bilgilendirilmelidir, meslek seçiminde son kararı öğrenci vermelidir.

Abstract:
Bu çalışmanın amacı, meslek seçimi yapan Anadolu lisesi öğrencilerinin meslek seçimi yaparken meslek tercihlerine etki eden faktörlerin neler olduğunun ortaya konulması ve seçilen mesleğin bireye temel aldığı kriterleri sağlayıp sağlayamayacağının analitik olarak ortaya konmasıdır. Bu çalışmada ayrıca, öğrencilerin meslek seçiminde göz önünde bulundurdukları kriterlerin cinsiyet ve bölüm ayrımında değişkenlik göstermediği de istatistiksel olarak ortaya konmuştur.İstanbul İli Anadolu yakası Kartal, Ümraniye ve Kadıköy İlçesi Anadolu lisesi son sınıf öğrencileri evreni oluşturmaktadır. Bu evrenden Amaçlı Örnekleme Metodu ile seçilen Burak Bora Anadolu Lisesi (Kartal) ve Nevzat Ayaz Anadolu Lisesi (Ümraniye), Kenan Evren Anadolu Lisesi ve Burak Bora Anadolu Lisesi (Kadıköy) son sınıf öğrencileri üzerinde çağımız gençlerinin meslek seçimlerine etki eden faktörlerin neler olduğu araştırılmıştır. Araştırmada anket tekniği kullanılmıştır. Amacına uygun olarak geliştirilen anket sorularına verilen cevapların verileri, SPSS 13.0 istatistik programına girilmiştir. Veriler %(yüzde), t-testi, Anova (Tekyönlü varyans analizi), scheffe testi yapılarak yorumlanmıştır.Analiz sonuçları göstermiştir ki, öğrenciler büyük bir çoğunlukla meslek seçimi konusunda rehberlik hizmeti almakta, mesleki becerilerin belirlenmesine yönelik bilimsel testlere katılmakta, aile ve çevre de, meslek tercihi konusunda öğrencileri yönlendirmemektedir. Öğrenciler için meslek seçimini etkileyen faktörler ise, gelişme fırsatları, iş güvencesi, yeteneklerini kullanabileceği bir iş, yükselebilme fırsatı ve iyi bir maaş olarak sıralanmaktadır.Meslek seçiminin doğru bir şekilde yapılabilmesi için, öğrencinin ilgi ve yeteneklerini iyi değerlendirmesi bunu yaparken de yetkili kurumlardaki uzmanlardan yardım alması gerekmektedir. Öğrenciler seçmeyi düşündükleri meslekte çalışan kişilerle görüşerek daha sağlıklı kararlar verebilirler. Ayrıca mesleklerin sosyolojik analizi her yıl yapılarak öğrenciler bilgilendirilmelidir, meslek seçiminde son kararı öğrenci vermelidir.The aim of this study is to decide which factors affect the job choices when Anatolian High School students are choosing their jobs and to decide as analytics whether the chosen jobs will provide the criteria which are taken by the chosen job to the student. And also in this study, whether the criteria, which the students take into consideration in choosing the jobs show variations at the distinction of gender statistically.The final students of Anatolian High School in the area of Ümraniye ,Kartaland Kadıköy in Anatolian part of İstanbul make up the universe. What the factors that affect on our times teenagers, chosen Kenan Evren Anatolian high School, Burak Bora Anatolian High School ( Kartal ) and Nevzat Ayaz Anatolian High School when choosing jobs with Aimful Example Method from this universe. In this study the public questionnaire has been applied. The answer verifications given to the questions developed according to the aim have been recorded to the SPSS statistics programme. By applying Paired Sample T test analyze, it has been reached to the findings.It shows that mostly the students are taking guidance help about choosing jobs, are attending to the scientific test related to the decision of the occupation abilities, also the family and environment are not directing the students about choosing jobs. As if the factors affecting the choice of jobs for students are put in order like that development opportunities, the guarantee of jobs, a job in which the students will use their abilities, the opportunity of promotion and a well salary. But these factors are not turn into the possibilities in which the jobs are chosen by the students.For making the jobs choice correctly, it needs to evaluate the interests and abilities of the students and while making this it also needs to get help from the experts in authorized institutions. Student can make healty decisions by get contact with the people who work in this sector. Also student should be informed about the yearly analysis of the occupations, and the student should be the one who will have make the last decision in the preference of the occupation.