Patellofemoral ağrıda şok dalga tedavisinin etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the efficacy of shockwave therapy in patellofemoral pain
Yazar: UĞUR CAN YALAKİ
Danışman: PROF. DR. BEDRETTİN AKOVA
Bursa Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Spor Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Spor = Sports
Dizin: Ağrı = Pain ; Diz eklemi = Knee joint ; ESWT = ESWT ; Kuadriceps femoris = Quadriceps femoris ; Patellofemoral ağrı sendromu = Patellofemoral pain syndrome

Özet:
Bu çalışmada patellofemoral ağrı (PFA) şikâyeti olan hastalarda ekstrakorporeal şok dalga tedavisi (ESWT) uygulamasının ağrı ve diz ekleminin fonksiyonel kapasitesi üzerine etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yaşları 18-45 arasında olan 36 gönüllü Egzersiz (n=12), Egzersiz + ESWT (n=12) ve ESWT (n=12) gruplarına randomize edilmiştir. Egzersiz grubunda yer alan gönüllülere PFA'ya yönelik ev egzersiz programı verilmiştir. ESWT grubundakilere 5 günde bir toplam 5 seans patellofemoral eklem ve çevresine radial şok dalga tedavisi uygulanmıştır. Başlangıç dozu 1.8-2 bar, 2000 atım, 8 Hz olarak planlanmış olup hasta tolere edebildiği sürece, her seansta 0.2 bar ve 200 atım arttırılarak devam edilmiştir. Egzersiz + ESWT grubundakilere her iki tedavi de uygulanmıştır. 
Gönüllülerin tedavi öncesi ile tedavi sonrası 1. ve 8. haftalarda ağrı durumu görsel analog ölçeği (VAS), dizin fonksiyonel durumu ise Kujala skorlaması ile değerlendirilmiştir. Ayrıca tedavi öncesi ve sonrası izokinetik dinamometrede 60˚ fleksiyonda kuadriseps izometrik kuvveti ölçülmüştür. 
Tedavi sonrası 1. ve 8. haftalarda tedavi öncesine göre her üç grupta da VAS skorlarında istatistiksel olarak anlamlı azalma (p<0.001), Kujala skorlarında ise istatistiksel olarak anlamlı bir artış (p<0.01-0.001) tespit edilmiştir. Her üç grup arasında tedavi öncesi ile tedavi sonrası 1. ve 8. haftalarda VAS ve Kujala skorlarındaki değişim açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanamamıştır (p>0.05).
Tedavi öncesi ile tedavi sonrası kıyaslandığında sadece Egzersiz grubunda 60˚ fleksiyonda kuadriseps izometrik kuvvetinin pik torkunda istatistiksel olarak anlamlı bir artış tespit edilmiştir (p<0.001). Egzersiz + ESWT ile ESWT grubunda tedavi öncesi ile sonrası arasında 60˚ fleksiyonda kuadriseps izometrik kuvvetinin pik torkunda istatistiksel olarak anlamlı bir değişim tespit edilmemiştir (p>0.05).
Bu çalışmanın sonucunda ESWT'nin PFA tedavisinde ağrının azalmasında ve dizin fonksiyonel kapasitesinin iyileşmesinde etkili olduğu; ancak egzersiz tedavisine göre tek başına ya da egzersiz tedavisiyle beraber uygulandığında bir üstünlüğü olmadığı gözlemlenmiştir. Ayrıca ESWT'nin 60˚ fleksiyonda diz izometrik kuvvetine olumlu ya da olumsuz bir etkisinin olmadığı söylenebilir. ESWT'nin PFA tedavisindeki etkinliğini değerlendiren daha çok sayıda randomize kontrollü çalışmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: patellofemoral ağrı, ekstrakorporeal şok dalga tedavisi, kuadriseps izometrik kuvveti

Abstract:
In this study, it was aimed to evaluate the effects of extracorporeal shockwave therapy (ESWT) application on pain and functional capacity of the knee joint in patients with patellofemoral pain (PFP).
Thirty-six volunteers between the ages of 18-45 were randomized to Exercise (n=12), Exercise + ESWT (n=12) and ESWT (n=12) groups. Those in the exercise group were given a home exercise program for PFP. In the ESWT group a total of 5 sessions of radial shock wave therapy was applied to and around the patellofemoral joint in 5 days intervals. The initial dose was planned as 1.8-2 bar, 2000 pulses, 8 Hz, and it was continued by increasing the dosage to 0.2 bar and 200 pulses in each session as long as the patient could tolerate it. In the Exercise + ESWT group, both treatments were applied.
Pain status was evaluated with visual analog scale (VAS) and functional status of the knee was evaluated with Kujala scoring before and at 1 and 8 weeks after treatment. In addition, quadriceps isometric strength was measured at 60˚ knee flexion angle on isokinetic dynamometer before and after treatment.
A statistically significant decrease in VAS scores (p<0.001) and a statistically significant increase in Kujala scores (p<0.01-0.001) were detected in all three groups compared to before and at 1st and 8th weeks after treatment. There was no statistically significant difference between the three groups in terms of changes in VAS and Kujala scores before and at the 1st and 8th weeks after treatment (p>0.05).
A statistically significant increase in peak torque of quadriceps isometric strength at 60˚ flexion was detected only in the Exercise group when compared with before and after treatment (p<0.001). There was no statistically significant change in peak torque of quadriceps isometric strength at 60˚ flexion in the Exercise + ESWT and the ESWT group before and after treatment (p>0.05).
As a result of this study, it was found that ESWT was effective in reducing pain and improving functional capacity of the knee in PFA treatment; however, it has been shown that it is not superior to exercise therapy when applied alone or in combination with exercise therapy. In addition, it could be said that ESWT has no positive or negative effect on knee isometric strength in 60˚ flexion. More randomized controlled studies are needed to evaluate the efficacy of ESWT in the treatment of PFA.
Keywords: patellofemoral pain, extracorporeal shockwave therapy, quadriceps isometric strength