Spor eğitimi çerçevesinde kadın futbolcuların beslenme bilgi düzeylerinin ve sağlıklı beslenme takıntılarının incelenmesi
Examining the nutrition knowledge levels and healthy nutrition obsessions of female football players within the framework of sports education
Yazar: BUKET KARADAĞ
Danışman: DOÇ. DR. TAMER CİVİL
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Sosyal psikoloji = Social psychology ; Takım sporları = Team sports

Özet:
Araştırmada kadın futbolcuların beslenme bilgi düzeyleri ile sağlıklı yeme takıntıları değerlendirilmesi ve bu değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın evrenini Türkiye'de 4 farklı ligde futbol oynayan kadın futbolcular oluşturmaktadır. Örneklem grubunu ise bu liglerde oynayan 170 kadın futbolcu oluşturmaktadır. Araştırma nicel araştırma yöntemi kapsamında kullanılan ilişkisel tarama modeli ile yürütüldü. Araştırma verilerinin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Yetişkinler İçin Beslenme Bilgi Düzeyi Ölçeği (YETBİD) ve sağlıklı beslenme takıntısı ölçme aracı Ortoreksiya Nervoza ölçeği (ORTO-11) kullanıldı. Verilerin analizi SPSS 27 programı kullanılarak gerçekleştirildi. Yapılan analizler sonucunda verilerin normal dağılım gösterdiği saptandı. İkili grupların analizinde bağımsız örneklem t testi, üç ve daha fazla bağımsız grupların analizinde tek yönlü varyans analizi Anova testi kullanıldı. Ölçeklerden elde edilen puan skorlarının karşılaştırılmasında korelasyon analizi uygulandı. Çalışmanın anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edildi. 
Katılımcıların en fazla oranla (%52.4) 20 yaş ve üzerinde olduğu, eğitim seviyesi lise düzeyinde olanların oranının (%60) yüksek olduğu, 5 yıl ve da az futbol oynama süresine sahip olanların oranının (%54.1) daha fazla olduğu tespit edildi. Yaş, eğitim ve futbol oynama süresi değişkenlerine göre ölçek puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edildi (p>0,05). Lig değişkenine göre ORTO-11, YETBİD ölçeği alt boyutu Sağlıklı Beslenme Endişesi (BSE) puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık saptandı (p<0,05). Katılımcıların Besin Seçimi ve Değeri (BSD) ile Besin Tercihi (BT) puanları arasında zayıf düzeyde negatif bir ilişki olduğu saptandı (p<0,05). Kadın futbolcuların oynadıkları lig değişkeni ile sağlıklı beslenme takıntıları (ON) eğilimi arasında ilişki olduğu tespit edildi. ON eğilimi göstermeyen kadın futbolcuların beslenme bilgi düzeylerinin düşük olduğu tespit edildi. Sonuç olarak kadın futbolcuların ON eğilimleri ile beslenme bilgi düzeyleri arasında ilişki olduğu, beslenme bilgi düzeyinin ON eğilimini etkileyebileceği söylenebilir.


Anahtar Kelimeler: Beslenme Bilgisi, Sağlıklı Yeme Takıntısı, Kadın Sporcular, Futbol

Abstract:
The aim of the study is to evaluate the nutritional knowledge levels and healthy eating obsessions of female football players and to examine the relationship between these variables.The population of the research consists of female football players playing football in Türkiye. The sample group consists of 170 female football players playing in these leagues. The research was conducted with the relational screening model used within the scope of the quantitative research method. Personal Information Form, Nutrition Knowledge Level Scale for Adults (YETBİD) and Orthorexia Nervosa scale (ORTO-11) were used to collect the research data. Data analysis was carried out using SPSS 27 program. As a result of the analysis, it was determined that the data showed a normal distribution. Independent samples t test was used in the analysis of two groups, and one-way analysis of variance ANOVA test was used in the analysis of three or more independent groups. Correlation analysis was applied to compare the score scores obtained from the scales. The significance level of the study was accepted as p<0.05.
 It was determined that the majority of the participants were 18 years of age and over (52.4%), the proportion of those with an education level of high school level was high (60%), and the proportion of those who had played football for 5 years or less was higher (54.1%). It was determined that there was no statistically significant difference between the scale scores according to the variables of age, education and football playing time (p>0.05). A statistically significant difference was detected between ORTO-11 and YETBİD scale subscale Healthy Eating Concern (BSE) scores according to the league variable (p<0.05). A weak negative relationship was found between the participants' Food Choice and Value (BSD) and Food Preference (BT) scores (p<0.05). It was determined that there was a relationship between the league variable in which female football players played and their tendency to have healthy eating obsessions (ON). It was determined that the nutritional knowledge levels of female football players who did not show ON tendencies were low. As a result, it can be thought that there is a relationship between the ON tendency of female football players and their nutritional knowledge level, and that the nutritional knowledge level may affect the ON tendency.


Keywords: Nutritional Knowledge, Healthy Eating Obsession, Female Athletes, Football