Anonim şirketlerde sermayenin iadesi yasağı ve bu bağlamda şirkete borçlanma yasağı
Prohibition of repayment of capital in joint stock companies and in this contex the prohibition of borrowing to the company
Yazar: MUNİSE SERAY GÖNCÜ DÖNER
Danışman: PROF. DR. AHMET TÜRK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Anonim şirketlerin, pay sahiplerinin malvarlığından bağımsız olarak kendilerine ait bir malvarlığı bulunmaktadır. İlgili malvarlığı, alacaklıların da güvencesi niteliğindedir. Zira, pay sahiplerinin sınırlı sorumluluğu bulunması sebebiyle alacaklılar ancak şirket malvarlığına başvurabilirler. Şirket malvarlığının alacaklıların yegâne güvencesi olması nedeniyle korunması da son derece önem arz etmektedir. Bu nedenle Kanun koyucu şirket malvarlığının korunması amacına yönelik bir dizi kural getirmiştir. 
Anonim şirketin malvarlığının korunması bakımından özellikle pay sahiplerine ve şirket yöneticilerine yapılacak dağıtımların kurallara bağlanması önem taşımaktadır. Şöyle ki, şirket malvarlığından pay sahiplerine ve şirket yöneticilere aktarım yapılmasına, herhangi bir şarta tabi olmaksızın, izin verilmesi şirket malvarlığının tüketilmesine sebep olabilir. Bu durum da başta alacaklılar olmak üzere, pay sahipleri ve şirket tüzel kişiliğinin çıkarlarının zarar görmesi anlamına gelmektedir. Kanun koyucu da bu düşünceden yola çıkarak Kanun'un çeşitli bölümlerinde pay sahiplerine ve yöneticilere yapılacak dağıtımları önleyici birtakım düzenlemeler yapmıştır. Sermayenin iadesi yasağı ve şirkete borçlanma yasağı da bu tedbirler arasında yer almaktadır. Bu anlamda sermayenin iadesi yasağı ve şirkete borçlanma yasağı, malvarlığının korunması ilkesine ilişkin düzenin birer parçası niteliğindedir.
Çalışmamız, sermayenin iadesi yasağının incelenmesini konu edinmektedir. Ayrıca anılan yasak, şirkete borçlanma yasağına ilişkin hüküm ile ortak amaca hizmet etmekte ve birçok noktada her iki düzenlemenin uygulama alanı kesişmektedir. Bu nedenle çalışmada, sermayenin iadesi yasağına ilişkin incelemelerden sonra şirkete borçlanma yasağına ilişkin hükümler de sermayenin iadesi yasağı bağlamında incelenmiş ve her iki hükmün amacı, kapsam ve sınırları değerlendirilmiştir.

Abstract:
Joint stock companies possess assets that are distinct from the assets of their shareholders. These assets serve as a guarantee for creditors. Due to the limited liability of shareholders, creditors can only claim against the company's assets. The protection of these assets is crucial, as they are the sole security for creditors. Consequently, the legislator has implemented a series of rules aimed at maintenance of company assets.
A key aspect of maintenance of company assets of a joint stock company involves regulating the distributions made to shareholders and company executives. Unconditional transfers from the company's assets to shareholders and managers could lead to the depletion of these assets, thereby endangering the interests of creditors, shareholders, and the company's legal entity. To mitigate this risk, the legislator has enacted various provisions in different sections of the law to prevent such distributions. Among these measures are the prohibition of repayment of capital and the prohibition of borrowing to the company. These prohibitions are integral components of the regulatory framework designed to maintenance of company ases.
This study focuses on the prohibition of repayment of capital. Additionally, this prohibition shares a common objective with the prohibition of borrowing to the company, and their application areas frequently overlap. Therefore, this study not only analyzes the prohibition of repayment of capital but also examines the provisions regarding the prohibition of borrowing to the company within the context of the prohibition of repayment of capital, evaluating the purpose, scope, and limits of both provisions.