Bütün ve taze doğranmış domateslerde farklı derim sonrası uygulamaların muhafaza süresi ve kalite üzerine etkileri
Effects of different postharvest applications on storage period and quality of whole and fresch-cut tomatoes
Yazar: FERHAN KÜÇÜKBASMACI SABIR
Danışman: PROF. DR. İ. TAYFUN AĞAR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ziraat Bölümü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma 2005 ve 2006 yıllarında Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümünde yürütülmüştür. Farklı olgunlukta derimi yapılan bütün ve taze doğranmış Zorro domates çeşidinde farklı uygulamaların muhafaza süresi ve kalite üzerine etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla bütün olarak muhafaza edilen domateslerde olgun yeşil ve pembe olum aşamasında derim yapılarak kontrol, 125, 250, 500 ve 1000 nl/l 1-MCP, %2 ve %4 CaCl2 uygulamaları ve modifiye atmosfer paketlerde (MAP) 35 gün süreyle 12°C'de muhafaza edilmiştir. Taze doğranmış domateslerde ise pembe ve kırmızı olum aşamasında derimi yapılarak 100 ppm sodyum hipoklorit içeren solüsyona batırıldıktan sonra ekvatoral olarak yaklaşık 7 mm kalınlığında dilimlenmiştir. İlk ve son dilimler atılarak kalan dilimler %1 ve %2 CaCl2 solüsyonuna batırma, modifiye atmosfer poşetlerde ve hiçbir işlem yapılmadan polystren ambalaj kaplarına yerleştirilerek 2°C'de 14 gün muhafaza edilmiştir. Bütün domateslerde 7 gün, taze doğranmışlarda 2 gün aralıklarla ağırlık kaybı, sertlik/elastikiyet, renk, suda çözünebilir kuru madde miktarı (SÇKM), titre edilebilir asit (TA), SÇKM/TA, etilen miktarı, likopen, klorofil, C vitamini, poligalaktronaz aktivite, indirgen şeker, çürüme, sızan su miktarı belirlenmiştir.Çalışma sonucunda bütün olarak muhafaza edilen domateslerde 500 ve 1000 nl/l 1-MCP uygulamalarının olgunlaşmayı geciktirdiği ve kalite özelliklerini koruyarak meyvelerin muhafaza ömrünü uzattığı belirlenmiştir. Modifiye atmosferde muhafaza edilen domateslerin özellikle ağırlık kaybı ve sertlik yönünden en iyi sonuçları verdiği tespit edilmiştir. Taze doğranmış domateslerde %1 CaCl2 uygulamasının kalite özelliklerinin korunmasında etkili olduğu sonucuna varılırken, çürümenin azaltılmasında modifiye atmosfer paketlemenin en etkili yöntem olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out in Cukurova University Agriculture Faculty Horticulture Department for two years 2005 and 2006. In the research, effects of different applications on storage period and quality factors of fresh-cut and whole tomatoes cv. Zorro harvested at different maturity dates were investigated. For this aim, commodities harvested at mature green and pink mature stages were subjected to treatments control, 125, 250, 500 and 1000 nl/l 1-MCP, 2% and 4% CaCl2 and MAP (Modified Atmosphere Packing). After applications, samples were stored at 12 °C for 35 days. Fresh-cut samples, also harvested at pink and red mature stages, were sliced with a 7 mm thickness after dipping into 100 ppm sodium hypocloride. The slices, discarding the first and the final ones, were immersed into 1% and 2% doses of CaCl2 and stored at 2 °C for 14 days in MAP placed within polystren pots.Weight loss, firmness/elasticity, color, total solible solids (TSS), titretable acid (TA), TSS/TA, ethylene content, lycopene, chlorophyll, vitamin C, polygalactronase activity, reducing sugar, decay and leakage parameters were investigated with the intervals of 7 days for whole and 2 days for fresh-cut samples.At the end of the study, it was found that 500 and 1000 nl/l 1-MCP doses delayed the maturity and prolonged the storage duration keeping quality attributes in whole tomatoes. Better results in weight loss and elasticity were obtained from modified atmosphere packed commodities. In fresh-cut tomatoes, 1% concentration of CaCl2 was effective upon keeping the quality, while Modified Atmosphere Packing was the best method for diminishing the decay.