Akdeniz iklim koşullarında bazı çok yıllık buğdaygillerin (miskantus, dallı darı, kargı kamışı, yumrulu yem kanyaşı) enerji bitkisi olarak kullanım olanakları
Use possibilities of some perennial grasses (miscanthus, switchgrass, giant reed, bulbous canary grass) as energy crops in mediterranean climate conditions
Yazar: RECEP İRFAN NAZLI
Danışman: PROF. DR. VEYİS TANSI
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Enerji = Energy ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Biyokütle enerjisi = Biomass energy

Özet:
Bu araştırma Akdeniz iklim koşullarında bazı çok yıllık buğdaygil türlerinin (miskantus, dallı darı, kargı kamışı ve yumrulu yem kanyaşı türlerinin) 4 farklı azot dozu (0, 100, 150 ve 200 kg/ha) ve 2 farklı hasat zamanı (Sonbahar ve Kış)'nda enerji bitkisi olarak kullanım olanaklarını araştırmak amacıyla, Kasım 2013 – Şubat 2017 tarihleri arasında Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Araştırma ve Uygulama Arazisinde yürütülmüştür. Araştırmada en yüksek kuru madde (42.96 t/ha) ve net enerji verimi (744.1 GJ/ha) kargı kamışı türünden, en düşük nem (% 14.60) oranı yumrulu yem kanyaşı türünden, en düşük kül (% 1.89) ve azot (% 0.13) oranları ise miskantus türünden elde edilmiştir. Miskantus, dallı darı ve yumrulu yem kanyaşı türlerinden elde edilen kuru madde ve net enerji verimi değerleri azot dozu uygulamalarından etkilenmemiş fakat kargı kamışı türünde ise 100 kg/ha azot dozu optimum kuru madde ve net enerji verimi için yeterli olmuştur. Hasadın kışa ertelenmesi durumunda tüm bitki türlerinde kuru madde ve net enerji verimi değerleri önemli düzeyde azalmıştır. Fakat miskantus, dallı darı ve kargı kamışı türlerinde kış hasatlarından elde edilen kül, bitki besin elementi ve nem oranlarının sonbahar hasatlarına nazaran daha düşük çıkmasından ötürü bu türlerde hasadın kışa ertelenmesinin biyokütle kalitesini arttırdığı saptanmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar 4 bitki türünün de bölge koşullarında enerji bitkisi olarak başarıyla yetiştirilebileceğini göstermektedir.

Abstract:
This research was carried out between November 2013 – February 2017 to investigate the use possibilities of some perennial grasses (miscanthus, switchgrass, giant reed and bulbous canary grass) as energy crops under 4 different nitrogen doses (0, 100, 150 and 200 kg/ha) and two different harvest times (Autumn and Winter) in Mediterranean climate conditions. While the highest dry matter (42.96 t/ha) and net energy yields (744.1 GJ/ha) were achieved by giant reed, the lowest moisture ratio was achieved by bulbous canary grass and the lowest ash (% 1.89) and nitrogen (% 0.13) ratios were achieved by miscanthus in the research. Dry matter and net energy yields derived from miscanthus, switchgrass and bulbous canary grass were not significantly affected by nitrogen doses but 100 kg/ha nitrogen dose was accurate for optimum dry matter and net energy yields in giant reed. Dry matter and net energy yields decreased in all plant species when harvest was delayed to winter. However, delayed harvest system increased the biomass quality of miscanthus, switchgrass and giant reed due to the fact that the winter harvest provided the lower plant nutrient and moisture ratios in comparison to autumn harvest. The results derived from the research show that each 4 plant species tested in the study can be successfully grown as energy crops in Mediterranean environmental conditions.