Narsisizm, psikolojik iyi oluş, kaygı ve özsaygının üniversite öğrencilerinin mizah yoluylabaşa çıkma davranışı ile ilişkisi
The relationship between narcissism, psychological well-being, anxiety, and self esteem withcoping humor in university students
Yazar: ŞEYMA NUR GÜLTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. CEYMİ DOENYAS
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Kaygı = Anxiety ; Mizah = Humour ; Narsisizm = Narcissism

Özet:
Mizah, hayat kalitesine ve iyilik haline katkıda bulunan işlevsel bir araçtır. Olayların gülünç yanına, uyumsuzluklardaki komikliklere odaklanmayı sağlayarak hayatın zor dönemleriyle başa çıkmaya yardımcı olabilmektedir. Literatürde mizah yoluyla başa çıkmanın, psikolojik sağlığı desteklediği ve hayata uyum sağlamayı kolaylaştırdığı belirtilmektedir. Üniversite öğrencilerinin mizah yoluyla başa çıkma davranışlarını daha iyi anlamak, bu başa çıkma yönteminin daha işlevsel bir şekilde kullanılmasını sağlayabilir. Bu nedenle üniversite öğrencilerinin mizah yoluyla başa çıkma davranışları ile bununla ilişkili olduğu düşünülen birtakım kişilik özellikleri ele alınmıştır. Bu çalışmada üniversite öğrencilerinin narsisizm, psikolojik iyi oluş, kaygı ve öz saygıları ile mizah yoluyla başa çıkmaları arasındaki ilişki incelenmiştir.
Araştırmanın örneklemini, Türkiye'deki farklı üniversitelerde eğitimine devam eden 424 öğrenci oluşturmuştur. Mizah yoluyla başa çıkmanın öz saygı düzeyi ile arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanmamıştır. Mizah yoluyla başa çıkma ile psikolojik iyi oluş arasında istatiksel olarak anlamlı pozitif bir ilişki saptanmıştır. Yani kişilerin mizah yoluyla başa çıkma davranışları arttıkça psikolojik iyi oluş düzeyleri de artmıştır. Mizah yoluyla başa çıkma ile kendini beğenme ve benmerkezcilikle tanımlanan narsistik kişilik eğilimleri arasında istatiksel olarak anlamlı pozitif bir ilişki bulunmuştur. Buna göre, narsistik kişilik özelliği gösteren kişiler mizah yoluyla başa çıkmayı kullanmış ve narsisizm düzeyi arttıkça mizah yoluyla başa çıkma da artmıştır. Mizah yoluyla başa çıkma ile kaygı düzeyi arasında istatiksel olarak anlamlı negatif bir ilişki saptanmıştır. Kaygı envanterinden alınan toplam puan arttıkça, kişilerin mizah yoluyla başa çıkma davranışı azalmış veya mizahla başa çıkma arttıkça da kaygı puanları azalmıştır. Mizah yoluyla başa çıkmanın yordayıcılarını tespit etmek için yapılan doğrusal regresyon analizinin sonuçlarına göre, bağımsız değişkenlerin mizah yoluyla başa çıkma değişkenine ait varyansın %10.6'sını açıkladığı bulunmuştur. Buna göre, kişilerin narsistik özellikleri ve psikolojik iyi oluşları, mizah yoluyla başa çıkmadaki artışla ilişkiliyken, kaygılarındaki artış mizah yoluyla başa çıkmadaki azalmayla ilişkilidir. Bu sonuçların, üniversite öğrencileri stresli durumlarda mizahı kullanmaya yönlendirilirken, bu kullanımın ilişkili olduğu kişilik özellikleri konusunda uygulayıcılara bir perspektif kazandıracağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Kaygı, Mizah, Narsisizm, Öz saygı, Psikolojik İyi Oluş.

Abstract:
Humor is a useful tool that contributes to individuals' quality of life and well-being by enabling one to focus on the funny aspects of disharmony. Using humor to cope supports psychological health and adaptation in life. Better understanding university students who cope with humor can allow for a more functional use of such strategies. For this reason, university students' behavior of coping with humor and various personal characteristics were explored. In this study, the relationship between university students' narcissism, psychological well-being, anxiety, and self-esteem levels and coping with humor was investigated.
The study's sample consisted of 424 students from different universities in Türkiye. A statistically significant relationship between coping with humor and self-esteem was not found. A statistically significant positive relationship was revealed between coping with humor and psychological well-being. As people's coping with humor behavior increased, their psychological well-being also increased. A statistically significant positive relationship was shown between coping with humor and narcissistic personality tendency, which is defined by arrogance and egocentrism. Individuals who show narcissistic qualities used coping with humor and as people's narcissism increased, coping with humor also increased. A statistically significant negative relationship was detected between coping with humor and anxiety. As total score in the anxiety inventory increased, individuals' coping with humor decreased, and as coping with humor increased, anxiety levels decreased. The regression analysis showed that the independent variables explained 10.6% of variance in the coping with humor variable. An increase in narcissistic qualities and psychological well-being was associated with an increase in coping with humor while an increase in their anxiety was associated with a decrease in their coping with humor. The results of this study can inform the practitioners about personal qualities that are related to the humor when they guide university students to use humor to cope with rough times.
Key Words: Anxiety, Humor, Narcissism, Psychological Well Being, Self-esteem.