Medeni yargılama hukukunda hakimin reddi
Judge's refusal in civil procdure law
Yazar: NAZLI GÖREN ÜLKÜ
Danışman: PROF. DR. MEHMET KAMİL YILDIRIM
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Hakimin reddi kurumu, tarafsızlık ilkesinin somut gereklerinden birini teşkil etmektedir. Tarafsızlık ilkesi, hakların anayasal düzeyde ele alınması ve ardından temel kanunların ihdas edilmesinden çok önceleri de, özellikle ahlaki ve dini bir motivasyonla yüceltilmiş bir ilkedir. Hakimin reddi ise ilk defa, Roma Hukuku?nda Iustinianus zamanında ?Recusatio?  kurumu ile düzenlenmiştir.
	Hakimin reddi kurumu, her ne kadar konumuz açısından bir medeni yargılama hukuku konusu olsa da, aslında temelde, anayasal hak ve ilkelerin somut güvencelerinden birini teşkil etmektedir. Dolayısıyla, kuruma ilişkin esasların değerlendirilmesinde bu yön de dikkate alınmalıdır.
	Kanun koyucu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu?nda, hakimin tarafsızlığının temini bakımından hakimin yasaklılığı ve reddi olmak üzere iki ayrı kuruma yer vermiştir. Bu ayrımın temelinde, kanuni hakim güvencesi hakkındaki esaslar öne çıkmaktadır.
	Hakimin reddi bakımından esas olan, hakimin yargılamada gerçekten tarafsız olup olmadığı değil, tarafsız görülüp görülmediğidir. Zira kanun koyucu, hakimin reddi için, hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunmasını ve aynı zamanda, bu şüphenin muhtemel görülmesini yeterli görmüştür.
	HMK uyarınca, hakimin yasaklılık sebepleri dışındaki, hakimin tarafsız olmadığına dair her türlü şüphe sebebi, genel ret sebebi içinde dermeyan edilebilir. Bundan başka, HMK m. 36?da ayrıca, beş bent halinde örnek niteliğinde objektif ret sebepleri sayılmıştır. Bu sebeplerin dava da tespiti halinde, kural olarak ret talebi kabule şayan olmaktadır. Ancak belirtmeliyiz ki, pek çok halde, ret talebinin haklı kabul edilebilmesi için, somut yargılamada, hakimin tarafsız olmadığına dair özel unsurların da bulunması gerekmektedir.
	Hakimin reddi hakkındaki esaslar, hem bu hakkın taraflarca etkin şekilde kullanılabilmesine elverişli olmalı; fakat bir yandan da, dayanaksız veya kötü niyetli ret talepleri ile, yargılamanın sürüncemede bırakılmasına ve hakimin manevi kişiliğine müdahale edilmesine imkan tanımamalıdır.

Abstract:
The judge's refusal institution, constitutes one of the concrete requirements of the objectivity principle. The principle of neutrality, the rights to be addressed at the constitutional level  have been established long before the foundation of the laws, especially glorified in the moral and religious motivation. The judge's denial for the first time had been regulated at the Roman Law at the time of Justinian by the concept called "Recusatio" 
The judge's refusal, although it is a civil law in terms of topic; it also safeguards basic constitutional rights and principles. Therefore, this direction should also be considered during the evaluation of the governing principles.
The legislator, has included two separate institution in terms of ensuring the objectivity of the  judge at Civil Procedure Law numbered 6100, judge's refusal and judge?s prohibition. This distinction basis the principles of  legal guarantee of the judgement.
The base of the judge's refusal is not whether the judge is not truly neutral , it is the perception that if the judge is neutral or not. Accordingly it is considered by the legislator that it is sufficient to just have an important reason to likely suspect the objectivity of the judge for judge's refusal.
In accordance with the HMK any reasons other than the judge?s prohibition, of a subjective judge can be claimed for refusal. Furthermore, five paragraphs at HMK m. 36, lists sample objective reasons for rejection. In case any of these reasons is detected, as a rule, judge?s refusal can be admitted. However, in many cases, the presence of special factors on whether the judge should be subjective needs to be justified for acceptance of the claim.
The principles of the judge's refusal, should be conductive to be used effectively by both parties, but on the other hand, it should be protected from abusive claims and extended judgments as well as attacks to judge?s personality.