Mimari bürolarda bilgisayar destekli tasarım programlarını satın alma tercihlerinin araştırılması
Computer aided design in architectural offices investigation of the purchases of the programs
Yazar: SERGEN KAPLAN
Danışman: DOÇ. DR. UFUK DOĞRUSÖZ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bilgisayar teknolojilerinin tasarım dünyasına girmesinin ardından mimari projelendirme için kullanılan eskiz çalışmaları, kesitler, görünüşler, perspektifler ve diğer tüm geleneksel çizim teknikleri yerini bilgisayarlı çizim tekniklerine bırakmışlardır. Bilgisayarlar, elde edilen hız ve diğer kolaylıkları sayesinde, geleneksel yöntemlere göre daha fazla tercih edilmektedirler. Bu sayede egemen olarak fazlasıyla kullanılan araçlar haline gelmişlerdir. Mimari tasarımın temsil araçları içerisinde oluşan bu denli büyük değişim, gerek eğitim öğretim hayatını, gerekse de meslek yaşamını kökten etkilemektedir. Bilgisayarlı çizim tekniklerini uygulayabilmek için bilgisayar destekli tasarım (BDT) programları kullanılmaktadır. Çalışmamızda; kullanılan BDT programlarının, meslek yaşamı içerisinde mimarlık bürolarında tercih edilme sebepleri araştırılmıştır.
Mimari bürolarda program satın alma tercihlerine bakıldığında; bürolarda 4 ana işlev için BDT programlarının kullanıldığı görülmektedir. Bunlar; tasarım, uygulama ve detay, 3d modelleme ve animasyon, yapı ekonomisi ve üretim yönetimi işlevleridir. Hem bu 4 ana işlev, hem satın alma dinamikleri, hem de entegrasyon sorunu, ana sorgulama eksenleri olarak saptanmıştır. Bunun için çalışmamız, anket yapılarak somut incelemelerden oluşturulmuştur. Tamamlayıcılık, rekabet, ekonomi, uygulama vb. sebeplerden ötürü programların tercihlerini etkileyen belli faktörler olduğu düşünülerek bir anket soru tabanı oluşturulmuştur. Anket soruları mimarlık bürosu çalışanlarına sorulmuş ve sonuçlar grafiklerle anlatılmaya çalışılmıştır.
Çalışmanın birinci bölümünde araştırmanın amacı ve kapsamı anlatılmıştır. İkinci bölümde, ilk olarak soru tabanının oluşturulması başlığı altında, ankette sorulacak sorular açıklanmış ve anket formatının oluşturulması ile ilgili bilgiler verilmiştir. İkinci olarak ise; veri tabanının oluşturulması başlığı altında, bilgisayarların büro içi evrimi, mimari büro tercihlerinde büro kuruluş tarihlerinin önemi ve ankete katılacak program kullanıcılarının bilgileri konuları üzerinde durulmuştur. Veri tabanının oluşturulması aşamasında anket sonuçlarındaki yetersizlikler fark edilerek yöntem değişikliğine gidilmiş ve veri tabanı genişletilmiştir.
Çalışmanın üçüncü bölümünde ilk olarak BDT programlarının büro içi kullanımlarının; tasarım, uygulama ve detay, 3d modelleme ve animasyon, yapı ekonomisi ve üretim yönetimi işlevleri olmak üzere 4 ana işlevi incelenmiştir. Ardından bürolarda öncelikli olarak tercih edilen BDT programları incelenmiştir. BDT programlarının büro içi kullanımlarının 4 ana işlevinin ilişkileri ve entegrasyon sorunu başlığı altında; işlevler arası ilişkiler, büro içi programlar arası entegrasyon, disiplinler arası entegrasyon ve son olarak ta şantiyelerin yürütülmesinde proje ve uygulama arası entegrasyon konuları incelenmiştir. Bir sonraki aşamada ise adaptasyon ve eğitim süreci, teknik destek hizmeti, bilgisayar donanımı ihtiyacı ve maliyetin önemi gibi BDT programlarının satın alma tercihlerini etkileyen diğer faktörler incelenmiştir. Diğer bir başlıkta ise mimarlık bürosu çalışanlarının, program değiştirmek istemeleri durumunda hangi programları tercih edecekleri ve sebepleri incelenmiştir. Son olarak ise bir durum analizi yapılmıştır.
Dördüncü bölümde ise entegrasyon sorununa çözüm olarak BIM (Building Information Modeling) sistemi incelenmiştir. BIM sisteminin tanımı, temel özellikleri ve tercih edilme sebepleri incelenmiştir. Ayrıca sistemin ortaya çıkışı ve yurtiçi / yurtdışı kullanım analizleri de incelenmiş ve son olarak ta BIM sistemine uyumlu araçlar üzerinde durulmuştur.
Beşinci ve son bölümde ise saptamalar ve sonuca yer verilmiştir. Modüller arası geçişkenliği arttıran sistemler sayesinde, mimarlık bürosu ve diğer proje disiplinleri aynı proje üzerinde tasarım aşamasından itibaren çalışabiliyor olacaklardır. Mimar, mühendis, mal sahibi, yüklenici vb. proje paydaşları arasındaki koordinasyonu kuvvetlendirici, yapı ile ilgili bir veri tabanı üzerinden çalışılacaktır. Her büro kendi veri tabanı üzerinden dışarıya kapalı bir büro düzeninde çalışmak yerine, ortak bir veri tabanını kullanarak herkese açık bir düzen içerisinde çalışabiliyor olacaktır. Bu da daha hızlı, daha verimli ve daha sağlıklı projelerin ortaya çıkmasını sağlayacaktır.

Abstract:
After the introduction of computer technologies into the world of design, sketches, sections, views, perspectives and all other traditional drawing techniques used for architectural design were replaced by computerized drawing techniques. Computers are more preferred than traditional methods due to the speed and other convenience provided. In this way, they have become widely used tools as sovereign. Such a great change in the representation tools of architectural design has a fundamental impact on both educational life and professional life. Computer aided design (CAD) programs are used to apply computer aided drawing techniques. In our study; the reasons why CAD programs are preferred in architecture offices in their professional life have been investigated.
Looking at the program purchase preferences in architectural offices; it is seen that the CAD programs are used for 4 main functions in the offices. These are design, application and detail, 3d modeling and animation, building economy and production management functions. Both these 4 main functions, the purchasing dynamics, and the integration problem were determined as the main inquiry axes. For this purpose, our study has been formed by making concrete surveys. Complementarity, competition, economy, application etc. For the reasons, a survey question base  was formed considering that there are certain factors affecting the preferences of the programs. The survey questions were asked to the employees of the architectural bureau and the results were tried to be explained with graphs.
In the first part of the study, the aim and scope of the research are explained. In the second part, the questions to be asked in the survey are explained under the title of the first question base and information about the formation of the questionnaire was given. Secondly; under the title of creating database, the in-office evolution of computers and the importance of office building dates in the office desk preferences of computers and the information of program users to participate in the survey were emphasized. During the creation of the database, the insufficient results of questionnaires was noticed and the method was changed as well as  the database was expanded.
In the third part of the study; firstly the in-office usage of CAD programs' design, application and detail, 3D modeling and animation, building economy and production management functions are examined in 4 main functions. Subsequently, the preferred CAD programs in the offices were examined. Under the title of the four main functions of the in-office use of CAD programs and the problem of integration; inter-functional relations, inter-departmental integration, interdisciplinary integration, and finally integration between project and implementation in the implementation of construction sites were examined. In the next stage, adaptation and training process, technical support service, the need for computer hardware and the importance of cost and other factors influencing purchasing preferences of CAD programs are investigated. In another chapter, the reasons of which programs will be preferred by the employees of the architectural bureau are examined. Finally, a situation analysis was performed.
In the fourth chapter, BIM (Building Information Modeling) system is examined as a solution to the integration problem. The definition of BIM system, its basic features and reasons of preference are examined. In addition, the emergence of the system and domestic / foreign use analyzes were also examined and finally, tools compatible with the BIM system were emphasized.
In the fifth and last chapter, the findings and the results were included. Thanks to the systems that increase the inter-module transition, the architecture bureau and other project disciplines will be able to work from the design stage on the same project. Architect, engineer, owner, contractor etc. a database related to the structure will be worked on to strengthen the coordination among the project stakeholders. Each office will be able to work in a public order by using a common database instead of working in an enclosed office layout via its own database. This will enable  faster, more efficient and healthier projects to appear.