Total kalça protezi cerrahisinde Perioperatif Ilık Çorap uygulamasının hipotermiyi önlemede etkisi
The effect of Perioperative Warm Socks on preventing hypothermia in total hip replacement surgery
Yazar: SEVAL ULUBAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TULÜHA AYOĞLU
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Beden sıcaklığının 36°C altında olması olarak tanımlanan hipotermi, yara iyileşmesinde gecikmeye, kanamaya, kardiyak sorunlara, hastanede kalış süresinde uzamaya ve yaşam kaybı gibi ciddi komplikasyonlara neden olmaktadır.Cerrahi hastası, hipotermi gelişimi açısından yüksek risk altındadır. Hipoterminin önüne geçilmesi için perioperatif aktif ısıtma yöntemlerinin kullanılması gibi birçok önlemlerin alınması gerekmektedir.
Araştırma, total kalça protezi cerrahisinde perioperatif ılık çorap uygulamasının hipotermiyi önlemedeki etkisini belirlenmek amacıyla gerçekleştirildi. Araştırma; randomize kontrollü deneysel araştırma tasarımındadır. Araştırmanın evrenini, Samsun'da bir kamu hastanesinde 15 Ekim 2021-31 Aralık 2022 tarihleri arasında total kalça protezi ameliyatı yapılacak hastalar; örneklemini ise evren içindeki bireylerden araştırma kriterlerine uyan ve araştırmanın amacı açıklanarak bilgilendirme sonrası, araştırmaya katılım için kendisinden ya da vasisi tarafından izin alınan total kalça protezi cerrahisi uygulanacak hastalar oluşturdu.  Veri toplama araçları olarak; Tanıtıcı Özellikler Formu ve Ölçümle Elde Edilen Veriler İçin Kayıt Forumu kullanıldı. Deney grubundaki hastalara kontrol grubundan farklı olarak perioperatif dönemde ılık çorap giydirildi. Kontrol grubundaki hastalara ılık çorap giydirilmedi ancak rutin hazırlıklar yapıldı. Her aşamada (ameliyat öncesi klinikte, ameliyat öncesi bekleme ünitesinde, ameliyat sırasında, anestezi sonrası bakım ünitesinde ve ameliyat sonrası klinikte) belli aralıklarla deney ve kontrol grubu hastaların yaşam bulguları, oksijen satürasyonları, titreme durumları izlendi ve kaydedildi. Ayrıca hastaların 24 saatlik toplam drenaj miktarı ölçüldü ve kayıt edildi. Araştırmanın nicel verilerinde; iki grup arasındaki karşılaştırmalar Bağımsız Örneklem t testi ve Mann-Whitney U testi; ikiden fazla grup karşılaştırmalarda ise Tek Yönlü Varyans Analizi veya parametrik olmayan karşılığı Kruskal-Wallis testi ile yapıldı. Farklılığın hangi gruplardan kaynaklandığını belirlemek için post-hoc testler kullanıldı. Tekrarlı ölçümlerde farklılığın test edilmesinde, normal dağılım gösteren verilerde Paired Samples testi; normal dağılmayan verilerde Wilcoxon testinden yararlanıldı. Gruplar arasındaki nitel karşılaştırmalarda Pearson Ki-Kare veya Fisher Kesin Ki-Kare testleri kullanıldı. Ayrıca bağımsız değişkenlerin, bağımlı değişken üzerindeki etkisinin ölçülmesinde çoklu linear regresyon modellemesinden yararlanıldı. Araştırma öncesinde etik kurul ve kurum izinleri alındı.
Deney grubundaki hastaların ortanca yaşının 60(IQR:53-68) yıl, %51'inin kadın ve %80'inin normal kiloda olduğu; kontrol grubundaki hastaların ise ortanca yaşının 60(IQR:53-66) yıl, %51'inin erkek ve %80'inin normal kiloda olduğu belirlendi. Araştırma gruplarına göre bireysel özellikler ve yapılan ameliyat ve ameliyathaneye ilişkin özellikler açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamış olup (p>0,05) grupların benzer özellik gösterdiği belirlendi. Ameliyat öncesi 75., 60., 45., 15. ve 0.(başlangıç) dakikada kontrol grubu hastalarına kıyasla deney grubu hastalarının beden sıcaklığının istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu(p<0,001 ve p=0,003); ameliyathanede ameliyat öncesi bekleme ünitesinde 15.dakikada yapılan ölçümlerde kontrol grubuna göre deney grubunda beden sıcaklığının daha yüksek olduğu (p<0,001), ameliyat sırasında 0. dakikadan 120.dakikaya kadar yapılan tüm ölçümlerde kontrol grubuna kıyasla deney grubu hastalarının beden sıcaklığının (°C) istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu (p<0,001);anestezi sonrası bakım ünitesinde 0., 15. ve 30. dakikalarda yapılan ölçümlerde kontrol grubuna kıyasla deney grubu hastalarının beden sıcaklığı (°C) istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu (p<0,001);ameliyat sonrası dönemde ortopedi kliniğinde 0. dakikadan 180. dakikaya kadar yapılan tüm ölçümlerde kontrol grubuna kıyasla deney grubu hastalarının beden sıcaklığının (°C), istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu (p<0,001) sonucuna ulaşıldı. Anestezi sonrası bakım ünitesinde, 15. ve 30. dakikada yapılan ölçümde kontrol grubuna kıyasla deney grubu hastalarının titreme oranının istatistiksel olarak anlamlı derecede daha düşük olduğu (p<0,01); Ameliyat sonrası dönemde ortopedi kliniğinde 15. dakikadan 120. dakikaya kadar yapılan ölçümlerde (15., 30., 45., 60., 75., 90.,105. ve 120. dakikalar) kontrol grubuna kıyasla deney grubu hastalarının titreme oranlarının istatistiksel olarak anlamlı derecede daha düşük olduğu(p<0,001 ve p<0,01), ancak 150., 165. ve 180. dakikada ise her iki grupta da titreme durumunun olmadığı belirlendi. Deney grubundaki hastaların kontrol grubuna göre anestezi sonrası bakım ünitesi'nde ve ameliyat sonrası klinikte 24 saatlik toplam drenaj miktarının (cc) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük olduğu (p<0,001) saptandı.
Araştırmada, perioperatif ılık çorap uygulamasının istenmeyen hipoterminin ve titremenin önlenmesinde etkili olduğu sonucuna varıldı.

Abstract:
Hypothermia, defined as body temperature below 36°C, causes serious complications such as
delayed wound healing, bleeding, cardiac problems, prolonged hospital stay and loss of life.
Surgery patients are at high risk for the development of hypothermia. Many precautions need
to be taken to prevent hypothermia, such as using perioperative active heating methods.
The research was carried out to determine the effect of perioperative warm sock application in
preventing hypothermia in total hip replacement surgery. It is a randomized controlled
experimental research design. The population of the research includes patients who will
undergo total hip replacement surgery between 15 October 2021 and 31 December 2022 in a
public hospital in Samsun; The sample consisted of patients who would undergo total hip replacement surgery, who met the research criteria among the individuals in the population and
who were given permission to participate in the research by themselves or their guardians after
the purpose of the research was explained.
As data collection tools; The Descriptive Characteristics Form and the Registration Forum for
Data Obtained by Measurement were used. Unlike the control group, patients in the
experimental group were applied warm socks during the perioperative period. Patients in the
control group were not applied warm socks, but routine preparations were made. Vital signs,
oxygen saturations, and tremors of the experimental and control group patients were monitored
and recorded at regular intervals at each stage (in the clinic preoperatively, in the preoperative
waiting unit, during surgery, in the post-anesthesia care unit, and in the clinic postoperatively).
In addition, the patients' total 24-hour drainage amount was measured and recorded.
In the quantitative data of the research; Comparisons between two groups were performed using
Independent Samples t test and Mann-Whitney U test; Comparisons of more than two groups
were made with One-Way Analysis of Variance or its non-parametric equivalent, the KruskalWallis test. Post-hoc tests were used to determine which groups caused the difference. Paired
Samples test is used to test differences in repeated measurements in normally distributed data;
Wilcoxon test was used for data that was not normally distributed. Pearson Chi-Square or Fisher
Exact Chi-Square tests were used for qualitative comparisons between groups. Additionally,
multiple linear regression modeling was used to measure the effect of independent variables on
the dependent variable. Ethics committee and institutional permissions were obtained before
the research The median age of the patients in the experimental group was 60 (IQR: 53-68) years, 51% were female and 80% were of normal weight; The median age of the patients in the control group
was determined to be 60 (IQR: 53-66) years, 51% were male and 80% were of normal weight.
According to the research groups, no statistically significant difference was detected in terms
of individual characteristics and characteristics of the surgery and operating room (p>0.05), and
it was determined that the groups showed similar characteristics. The body temperature of the
experimental group patients was statistically significantly higher than the control group patients
at the 75th, 60th, 45th, 15th and 0th (initial) minutes before the surgery (p<0.001 and p=0.003);
The body temperature of the experimental group patients was higher (p<0.001) compared to
the control group in the measurements made at the 15th minute in the preoperative waiting unit
in the operating room (p<0.001), and the body temperature (°C) of the experimental group
patients was statistically significantly higher than the control group in all measurements made from the 0th minute to the 120th minute during the surgery (p<0.001). In the measurements made
at the 0th, 15th and 30th minutes in the post-anesthesia care unit, the body temperature (°C) of
the experimental group patients was determined to be statistically significantly higher
(p<0.001) compared to the control group. It was concluded that the body temperature (°C) of
the experimental group patients was statistically significantly higher (p<0.001) compared to the
control group in all measurements made from the 0th minute to the 180th minute in the
orthopedic clinic in the postoperative period. In the post-anesthesia care unit, the shivering rate
of the experimental group patients was statistically significantly lower compared to the control
group in the measurements made at the 15th and 30th minutes (p<0.01); In the measurements
taken from the 15th to the 120th minute in the orthopedic clinic in the postoperative period, it
was determined that the shivering rates of the experimental group patients were statistically
significantly lower (p<0.001 and p<0.01) compared to the control group. However, at the 150th
,165th and 180th minutes, it was determined that there was no shivering in both groups. The
patients in the experimental group were hospitalized in the post-anesthesia care unit and in the
postoperative clinic compared to the control group. The 24-hour total drainage amount (cc) was
found to be statistically significantly lower (p<0.001).
The study concluded that perioperative warm sock application was effective in preventing
unwanted hypothermia and shivering.