Eğirdir yöresi kızılçam (Pinus brutia Ten.) ve karaçam (Pinus nigra Arnold.) meşcereleri için gövde çapı modellerinin geliştirilmesi
Devolopment of taper models for brutian pine (Pinus brutia Ten.) and black pine (Pinus nigra Arnold.) stands in Eğirdir district
Yazar: KAAN KARAER
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN ÖZÇELİK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Gövde = Stem ; Karaçam = Black pine ; Kızılçam = Red pine ; Meşcereler = Stands

Özet:
Ağaçlara ilişkin hacim tahminleri, hem odun kaynağının sürdürülebilir yönetimi, hem de bilimsel araştırma çalışmalarında ve pratik ormancılık amaçları için çok gerekli ve yararlıdır. Ağaç hacim ve biyokütle tahminleri için en güvenilir yollardan birisi gövde çapı ve gövde hacim modelleridir. Kızılçam (Pinus brutia Ten.) ve karaçam (Pinus nigra Arnold.), Türkiye'nin orman ürünleri sanayinin önemli hammadde kaynaklarıdır. Sürekli değişen pazar şartları, standartları karşılayacak doğru ve güvenilir çap ve hacim modellerinin geliştirilmesini gerekli kılmaktadır. Maalesef, halen kullanılmakta olan hacim tabloları bu ihtiyacı karşılamak için yetersizdir. Bu çalışma ile Eğirdir yöresi kızılçam ve karaçam meşcereleri için gövde çapı modelleri geliştirilmiştir. Bu amaçla üç farklı değişken şekil gövde çapı modeli kullanılmıştır. Hiyerarşik bir kümelenme gösteren verilerde, veri yapısında var olan otokorelasyonun ortadan kaldırılması için ikinci derece otoregresif hata yapısı kullanılmıştır. 

Çalışmada test edilen gövde çapı modelleri çap ve ticari hacim tahminleri için başarılı sonuçlar vermiştir. Modeller arasında gövde çapı ve ticari boy tahminlerinde en başarılı model Kozak (2004) tarafından geliştirilen model olurken, ticari hacim tahminleri için en başarılı model her iki ağaç türü için de Sharma ve Zhang (2004) tarafından geliştirilen model olmuştur. Bu çalışmanın önemli sonuçlarından birisi de, herhangi bir ağaç türü için gövde çapı modelinin seçiminde, modelin çap tahminlerindeki başarısı kadar hacim tahminlerindeki başarısı da dikkate alınmalıdır. 

Sonuç olarak, Eğirdir yöresi kızılçam ve karaçam meşcereleri için herhangi bir boy değerine karşılık gelen çap, herhangi bir çap değerine karşılık gelen boy ve ticari hacim tahminleri için Sharma ve Zhang (2004) tarafından geliştirilen model önerilebilir.

Abstract:
Determination of stem standing volume is very useful for both research and practical purposes in forestry, and contributes to the sustainable management of timber resources. Taper equations are the best way to estimate volume for saw timber and biomass purposes. Brutian pine (Pinus brutia Ten.) and Black pine (Pinus nigra Arnold.) are important raw material of forest products industry of Turkey. With ever changing market conditions, there is a need to accurately estimate tree volumes utilizing multiple upper stem merchantability limits. This is not currently possible with the existing total stem volume tables for these three species. A merchantable volume system for brutian pine and black pine stands in Eğirdir District. For this aim, we were used three different variable exponent taper models. A second-order continuous-time autoregressive error structure was used to correct the inherent autocorrelation in the hierarchical data. 

The proposed models generally performed better for Merchantable tree volume. Results show that the Kozak (2004) taper equation was superior to the other equations in predicting diameter and merchantable height, while The Sharma and Zhang (2004) taper model provided the best predictions for merchantable volume than the other models. The one of the important results of this study, the importance of checking fit statistics of taper equations for both diameters and volume estimations.

As a results, Sharma and Zhang (2004) taper model recommended for estimating diameter at a specific height, height to a specific diameter along the stem, and merchantable volume for brutian pine and black pine stands in Eğirdir analyzed.