Küreselleşme sürecinde Türkiye'de gelir dağılımı, yoksulluk ve sosyal politikaların evrimi
The evolution of distribution of income, poverty and social policies in process of globalization in Turkey
Yazar: GÜLHAN AKTAŞ KAYA
Danışman: Y.DOÇ.DR. İBRAHİM TOKATLIOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
1980'lerin başlarından itibaren yaşanan ekonomik, teknolojik veideolojik gelişmelerin paralelinde dünya ekonomisi hızla küreselleşmiştir.Önce Az Gelişmiş Ülkeler sonra eski Sosyalist Bloğu ülkeleri IMF ve DünyaBankası güdümünde Yapısal Uyum Politikaları ve İstikrar politikalarınıuygulayarak dışa açık piyasa ekonomisine dayalı neo liberal politikalarıuygulama süreci yaşamışlardır. Diğer taraftan, Dünya bir taraftan hızlaküreselleşirken, gelir dağılımı ve yoksulluğun, özellikle AGÜ olmak üzere, birçok ülkede sosyal açıdan kaygı verici boyutlara ulaştığı gözlenmektedir.Türkiye'de dış ticaret 1980'lerde ve özellikle 1996'daki Avrupa Birliği ilekurulan gümrük birliği ile serbestleşmiştir. 1989 yılında ise yapılan yasal vekurumsal gelişmelerin paralelinde finansal serbestleşme gerçekleşmiş veTürkiye hızla dışa açılmıştır.Türkiye'de gelir dağılımı ve yoksulluk üzerine doğrudan etkileri olduğubilinen eğitim, sağlık, güvenlik gibi kamu tarafından gerçekleştirilen sosyalharcamaların seyri, ekonomi politikalarında yaşanan değişim sürecindeincelendiğinde, söz konusu sosyal harcamaların artış hızının düştüğüizlenmektedir. Devletin gelir dağılımı ve yoksulluğu azaltmada elinde ikipolitika aracı bulunmaktadır. Bunlar vergiler ve transfer harcamalarıdır. 1980sonrası transfer harcamalarının seyri incelendiğinde, transfer harcamalarınınarttığı, ancak bu artışın transfer harcamaları içerisinde yer alan faizödemelerinden kaynaklandığı izlenmektedir. Sosyal transfer harcamalarınınpayı diğer transfer harcamaları içinde geride kalmıştır. Türkiye'de göreliyoksulluk oranı 2005 yılı itibariyle %16,16, yoksulluğun en önemlinedenlerinden biri olan işsizlik oranı ise % 10,3 tür. Dolayısıyla küreselleşme193süreci hızlanırken, sosyal politikalar ihmal edilmiş, devlet yoksulluk ve gelirdağılımı eşitsizliğini çözmede etkin politikalar izleyememiştir.ANAHTAR KELİMELER:1-Yoksulluk2- Gelir Dağılımı3- Sosyal Politikalar4- Küreselleşme5- İşsizlik

Abstract:
World economy has been rapidly globalisationed in parallel witheconomical, technological and ideological developments from the beginningof 1980's. Firstly developing countries later former countries of communistobedience have lasted neo liberal policies execution process leaning againstopen market economy by carrying out structural adjustment policies directedby IMF and World Bank and stabilization policies. On the other hand it hasbeen stated that income distribution and poverty have been a matter ofconcern socially in several countries especially developing countries. Foreigntrade in Turkey had been liberalisationed in 1980's and notably in 1996 byCustoms Union established with the European Union. Also in 1989 financialliberalisations had been come true in parallel with legal and institutionalprocess.It has been declared that social expenditure such as education, healthand security performed by public have effects on income distribution andpoverty in Turkey and their acceleration decreases in changing process ofeconomic policies. The Government has two political instruments to lowerinequality of income and poverty. These are taxes and transfer expenditure.Transfer expenditure had been increased because of interest payments after1980. However rate of social transfer expenditure had been behind othertransfer expenditure. Relative poverty ratio was %16,16 and unemploymentrate being the most important reason of poverty was %10,3 by 2005.Consequently, while globalization process is accelerated the Governmenthas failed to solve poverty and inequality of income by neglecting socialpolicies.195KEY WORDS1-Poverty2-İncome distribution3- Social Policies4- Globalization5- Unemployment