Bronkopulmoner displazi profilaksisinde deksametazon ve hidrokortizon tedavilerinin etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the efficacy of dexamethasone and hydrocortisone treatments in bronchopulmonary dysplasia prophylaxis
Yazar: MEHMET MEKİN ÇAPRAS
Danışman: DOÇ. DR. NİLÜFER MATUR OKUR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bronkopulmoner displazi = Bronchopulmonary dysplasia ; Deksametazon = Dexamethasone ; Hidrokortizon = Hydrocortisone ; Prematüre bebekler =

Özet:
Amaç: Bronkopulmoner displazi (BPD) prematüre yenidoğanlarda görülen kronik bir 
akciğer hastalığıdır. Akciğerin dokusunda meydana gelen inflamasyon, gelişim
bozukluğu, fibrozis ve gelişim duraklaması sonucunda ortaya çıkmaktadır. En bilinen 
risk faktörlerini; solunum yetmezliği, prematüre doğum, mekanik solunum desteği ve 
oksijen tedavisi oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacı, BPD profilaksisinde kullanılan 
ilaçlardan, deksametazon ve hidrokortizonun solunum desteği üzerindeki etkinliklerini 
karşılaştırmak, prematüre bebeklerde kısa ve orta dönem morbiditeler üzerindeki 
etkinliklerini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma retrospektif olarak yapıldı; 01.09.2019 ile 30.09.2022 
tarihleri arasında, üçüncü düzey Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde izlenen, 
gestasyon yaşı 32. haftanın altında olan prematüre bebekler dahil edildi. BPD 
gelişmesi açısından riskli kabul edilerek klinisyenin tercihine göre deksametazon veya 
hidrokortizon tedavileri verilen hastalar iki gruba ayrıldı. Deksametazon ve 
hidrokortizon tedavisi alan hastalar, aldıkları tedaviye göre gruplandırılarak, 
postmenstrüel (PMA) 36. haftada orta ağır BPD/ölüm ve prematüre morbiditeleri 
açısından karşılaştırıldı.
Bulgular: Bu çalışmamızda toplam 129 prematüre bebeğin verileri analiz edildi. Bu 
bebeklerde BPD veya BPD'ye olma ihtimalinin yüksek olması nedeniyle 
deksametazon (N=78, %60.5) veya hidrokortizon (N=51, %39.5) tedavilerinden biri 
uygulanmıştı. Deksametazon alan gruptaki hastaların doğum ağırlığı 974±234 gram 
ve gestasyon yaşı 27±2.4 haftayken (ortalama±SD), hidrokortizon grubunda ise;
1084±297 gram ve 27.5±1.9 haftaydı, istatistiksel olarak benzerdi. Deksametazon 
grubunda medyan tedaviye başlama zamanı 20.gün, hidrokortizon grubunda ise 18. 
gündü. Orta ve ağır BPD oranı ise deksametazon grubunda %58.9 ve hidrokortizon 
grubunda ise %35'ti (p=0.026). Deksametazon grubunda invaziv ve noninvaziv 
mekanik ventilasyon süresi ve hastanede yatış süresi daha uzundu. Deksametazon
grubunda gastrointestinal kanama ve taburculukta vücut ağırlığı persentilinin düşük 
olması oranı da daha yüksekti.
Sonuç: Prematüre bebeklerde BPD profilaksisi veya tedavisinde, postnatal orta 
dönemde başlanan, toplam 72.5 mg/kg hidrokortizon tedavisinin erken dönemde yan 
v
etkileri arttırmaksızın, etkili olarak kullanılabileceği saptanmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Bronkopulmoner Displazi, Deksametazon, Hidrokortizon, 
Kronik akciğer hastalığı, Prematürite

Abstract:
Objective: Bronchopulmonary dysplasia (BPD) is a chronic lung disease seen in 
premature newborns. It occurs as a result of inflammation, developmental disorder, 
fibrosis and developmental arrest in the lung tissue. The most known risk factors are 
respiratory failure, premature birth, mechanical respiratory support and oxygen 
therapy. The aim of this study was to compare the efficacy of dexamethasone and 
hydrocortisone, two drugs used in BPD prophylaxis, on respiratory support and to 
evaluate their efficacy on short- and mid-term morbidities in premature infants.
Materials and Methods: This study was performed retrospectively; premature infants 
with a gestational age below 32 weeks who were followed up in the third level 
Neonatal Intensive Care Unit between 01.09.2019 and 30.09.2022 were included. 
Patients who were considered at risk for the development of BPD and given
dexamethasone or hydrocortisone treatments according to the clinician's preference 
were divided into two groups. Patients receiving dexamethasone and hydrocortisone 
treatment were grouped according to the treatment they received and compared in 
terms of moderate to severe BPD/death and morbidity of prematurity at 36 weeks 
postmenstrual (PMA). 
Results: In this study, data from a total of 129 premature infants were analysed. These 
babies were treated with either dexamethasone (N=78, 60.5%) or hydrocortisone
(N=51, 39.5%) for BPD or a high probability of progression to BPD. The birth weight 
of the patients in the dexamethasone group was 974±234 grams and gestational age 
was 27±2.4 weeks (mean±SD), while in the hydrocortisone group it was 1084±297 
grams and 27.5±1.9 weeks, which were statistically similar. The median treatment 
initiation time was 20th day in the dexamethasone group and 18th day in the 
hydrocortisone group. The rate of moderate and severe BPD was 58.9% in the 
dexamethasone group and 35% in the hydrocortisone group (p=0.026). The duration 
vii
of invasive and noninvasive mechanical ventilation and hospitalisation were longer in 
the dexamethasone group. Gastrointestinal bleeding and low body weight percentile at 
discharge were also higher in the dexamethasone group.
Conclusion: In the prophylaxis or treatment of BPD in premature infants, 
hydrocortisone treatment totalling 72.5 mg/kg, started in the mid-postnatal period, was 
found to be effective in the early period without increasing side effects. 
Keywords: Bronchopulmonary Dysplasia, Chronic lung disease, Dexamethasone, 
Hydrocortisone, Prematurity