Kütleçekimi ve görünmeyen el kavramlaştırmaları arasındaki bağlantı üzerine bir araştırma
An inquiry on the relation between the conceptualization of gravitation and invisible hand
Yazar: SEDA ÖZSOY
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN GAZİ TOPDEMİR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Ekonomi = Economics ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Bilim = Science ; Bilim tarihi = History of science ; Doğa = Nature ; Ekonomi = Economy ; Felsefe = Philosophy ; Feodalizm = Feudalism ; Merkantilizm = Mercantilism ; Newton = Newton ; Smith, Adam = Smith, Adam ; Yer çekimi = Gravity

Özet:
İktisat biliminin araştırma alanına giren konular, sınırsız insan gereksinimleri karşısında, sınırlı kaynakların var olması sonucu şekillenmektedir. Bu doğrultuda iktisat bilimi, bu kaynakların en uygun kullanım koşullarını belirleyerek, toplumsal refahın yükseltilmesine çalışmakta ve bunu sağlarken de diğer bilim dalları ile ilişki kurmaktadır. İktisadın, özellikle metodolojik açıdan yakın bir ilişki içinde olduğu ve hatta öykündüğü bilim dalı ise fiziktir. Bu bağlamda, iktisadi düşünce tarihinde önemli bir yer edinen görünmeyen el kavramlaştırması ile doğa bilimleri alanında büyük bir atılımın gerçekleşmesini sağlayan kütleçekimi kavramlaştırması arasında bir analoji kurarak, hem doğa bilimleri ile sosyal bilimler arasında oluşan karşılıklı etkileşimi incelemek, hem de göz ardı edilen iktisat tarihini, bilim tarihi açısından ele almak, tez çalışmasının çıkış noktasıdır. Bilim tarihinin, gereken ilgiyi göstermediği bir araştırma alanı olarak iktisadi düşünce tarihindeki olayların; bilim tarihinin metodolojisi aracılığıyla araştırılması, tezin önemini ortaya koymaktadır. Ayrıca aynı tarihlerde Osmanlı Devleti sınırları içinde, iktisadi ve düşünsel etkinlikler açısından nelerin yaşandığının ve Adam Smith ile Isaac Newton'un kavramlaştırmaları arasında kurulan ilginin yansımalarının incelenmesi ve aynı yüzyıllarda farklı coğrafyalarda meydana gelen olayların karşılaştırılmalı olarak ortaya konması, tezin bütünlüğünün sağlanmasına katkıda bulunacaktır.

Abstract:
The topics that the field of economics looks into, are all shaped by the fact that limited resources can not be met by unlimited human demand. In this light, economics determines the most appropriate ways in which these resources should be used; works towards the raising of social welfare; and while doing this, it interacts with other fields of science. Physics is one of those fields, which economics is closely related to and which economics imitates. In this context, this thesis will establish an analogy between the principle of the invisible hand, which occupies a central place in the history of economic thought, and the principle of gravitation, which enabled a great breakthrough in the field of natural sciences. And while doing that, it will both inquire into the mutual interaction between natural sciences and social sciences, and will evaluate the long ignored history of economics, within the context of the history of science. The treatment of the events in the history of economic thought, which have not received sufficient attention from the discipline of the history of science, through the methodology of the history of science, points to the significance of this study. Furthermore, the evaluations regarding the economic and intellectual activities in the Ottoman State during the same time period, and the investigations into the implications of the interaction between the theorizations of Adam Smith and Isaac Newton on this geography, will present a comparative perspective in which different geographies in the same time period are handled; and this will contribute further to the overall integrity of the study.