Hanehalkı harcama esneklikleri ve çocuk maliyeti-Türkiye örneği
Expenditure elasticities of households and child cost- he case of Turkey
Yazar: GİZEM KAYA
Danışman: DOÇ. DR. RAZİYE SELİM
İstanbul Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Hanehalkı = Household ; Maliyet = Cost ; Talep fiyat esnekliği = Demand price flexible ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketici harcamaları = Consumer expenditures ; Tüketim davranışları = Consumption behaviours ; Tüketim harcamaları = Consumption expenditures ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'de hanehalklarının, çeşitli mal gruplarına ait harcama esneklikleri, gelir dağılımının farklı noktalarındaki hanehalklarının harcama esnekliklerindeki farklılaşmaları ve eşdeğerlik ölçeklerinin tahmin edilmesi amaçlanmıştır. Bu nedenle TUİK'in 2003, 2007 ve 2011 yıllarına ait Hanehallkı Bütçe Anketlerinin mikro veri seti kullanılarak hanehalklarının harcamalarına yönelik analizler yapılmıştır. Buna göre hanehalkları, her yıl için %20, %60 ve %20 'lik gelir gruplarına ayrılmıştır.
Tüm yıllarda, en düşük gelirli grubun bütçelerinden en çok payı gıdaya, yüksek gelirli grubun ise bütçelerinden en çok payı konuta ayırdıkları gözlemlenmiştir. Türkiye genelinde ise harcama bakımından en çok bütçe payına sahip mal grupları gıda, konut ve ulaştırma grupları olmuştur. Öte yandan 2007 yılından 2011 yılına doğru ulaştırma payında ise gözle görünür bir biçimde artış gözlemlenmiştir. Türkiye geneli için gıda, alkol-sigara-tütün, sağlık gibi harcamaların zorunlu mal özelliği gösterdiği görülmüştür. Kültür-eğlence, eğitim gibi mal grupları düşük gelirliler için zorunlu mal olarak bulunurken, aynı mallar yüksek gelirli gruplar için lüks mal olarak bulunmuştur.
Çocuk maliyetinde 0-5 yaş arasındaki bir çocuğun maliyeti %32 ile %42 oranı arasında, 6-14 yaş arasında bir çocuğun %41 ile %48 oranı arasında, 15-19 yaş arasında bir çocuğun ise %33 ile %43 arasında olduğu gözlemlenmiştir.
Bu çalışma sonunda elde edilen sonuçlar gelir grupları arasındaki tüketim davranışları arasındaki farklılıklarını göz önüne sermektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to estimate income elasticity and equivalence scale of a variety of goods at different points of the income distribution of households in Turkey. Therefore it is used household budget survey Turkish Statistical Institute which is belong to 2003, 2007 and 2011. Households are allocated to their income groups for each year as 20% 60% and 20%.
For all year, the largest share of the budget is found as food of the lowest income groups, while housing is observed of greatest share of the budget of high-income groups. With most commodity groups share in terms of budget spending in Turkey are food, housing and transportation groups. On the other hand, transport share is observed an increase from 2011 to 2007 in a visible manner. In general of Turkey, Food, health goods, alcohol and tobacco were observed as necessary feature of spending. Culture-entertainment and education groups are found as essential goods for low-income groups, while the same goods are found as luxury goods for high-income groups.
Cost of children is found between 32% and 42% ratio for a child with 0-5 years of age, 41% 48% for a child with 6-14 years of age, and 33% and 43% for a child with 15-19 years of age.
All these results illustrate the consumer behavior differences between income groups for 2003, 2007 and 2011.