Hümeze Sûresi bağlamında tüketim çılgınlığıyla başa çıkmada ölüm tefekkürünün etkisi
The effect of tefeqqur of death in coping with the frenzy of consumption in the context of Surah Humeze
Yazar: NİSANUR AKKAYA EFE
Danışman: DOÇ. DR. AHMET CANAN KARAKAŞ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Din psikolojisi = Religious psychology ; Hedonizm = Hedonism ; Hümeze suresi = Humaza sura ; Maneviyat = Spirituality ; Tefekkür = Thinking ; Tüketim = Consumption ; Ölüm = Death

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı Ölüm Tefekkürü Uygulaması psiko-eğitim programının, Tüketim Çılgınlığı üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Ana amaç doğrultusunda Tüketim puanı yüksek olan bireylerin Ölüm tefekkürü uygulaması karşısında tüketim puanlarının nasıl farklılık gösterdiğinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Amacı gerçekleştirmek için öncelikle konunun kavramsal çerçevesi çizilmiş ve literatür taraması yapılmıştır. Daha sonra ölçeklerle elde edilen veriler SPSS programlıyla analiz edilerek bulgular ve yorumlar tamamlanmıştır.
Bu çalışma 2022-2023 yılında Türkiye'de yaşayan 422 bireyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya katılan kişilerin tüketim puanları ve maneviyatları ölçülmüştür. Tüketim puanı yüksek çıkan 20 kişilik deney grubuyla 21 defa Ölüm tefekkürü psiko-eğitim uygulaması gerçekleştirilmiştir. Ölüm tefekkürü uygulaması sonrası, aynı ölçümler kontrol grubuyla kontrol edilmiştir.  Ölçümler için "Hedonik Tüketim Ölçeği" ve "Maneviyat Ölçeği" kullanılmıştır. Tüketim puanı yüksek çıkan 20 katılımcıya uygulama sonrası 6 soruluk mülakat uygulanmıştır.
Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırmanın yönteminden bahsedilmektedir. İkinci bölüm kavramsal çerçeveyi çizmekte ve Hümeze suresinden, maneviyat ve Manevi danışmanlık ve rehberlikten, ölüm ile ölümün duygu ve davranışlar üzerine etkisinden ve son olarak tüketim ve tüketim çılgınlığından bahsetmektedir. Üçüncü bölüm araştırmanın sonucunda elde edilen bulgulardan oluşmaktadır. Dördüncü bölüm ise sonuç ve önerilerle son bulmaktadır.
Hümeze sûresinin çalışmaya alınma sebebi, surede bahsedilen mal biriktirerek ebedileşme düşüncesinin, Ölüm tefekkürü psiko-eğitim uygulamasının tüketim çılgınlığına uyarlanmasına uyumlu olmasından dolayıdır. Böylelikle uygulamanın Kur'an'dan ayetlerle zenginleştirilmesin etkili olacağı düşünülmüştür.
Çalışmanın sonuçlarına göre; Ölüm Tefekkürü psiko-eğitim programı, bireyin tüketim tutumlarını kontrol altına almada etkili olmakta ve tüketim tutumlarında azalma sağlamaktadır.

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the effect of the Contemplation of Death Application psycho-education programme on Consumption Frenzy. In line with the main purpose, it was examined how to consumption scores of individuals with high consption scores differed against the Contemplation of Death application. In order to realise the aim, firstly the conceptual framework of the subject with the scles were analysed with SPSS software and the findinds and interpretations were completed.
This study was conducted with 422 individuals living in Turkey in 2022-2023. Consumption scores and spirituality of the participants were measured. Contemplation of Death psycho-education application was carried out 21 times with the experimental group of 20 people with high consumption scores. After the contemplation of death application, the same measurements were checked with the control group.  'Hedonic Consumption Scale' and 'Spirituality Scale' were used for the measurements. After the application, a 6-question interview was applied to 20 participants with high consumption scores.
The sutdy consists of four main chapters. The first chapter consistsof the problem, purpose and importance of the research, assumptions, limitations, definitions and method of the research. The second chapter draws the coneptual frameworks and metions Surah al-Humezah, spirituality and spiritual counselling and guidance, death and its effect on emotions and behaviours, finally consumption and consumption frenzy. The third chapter consists of the findings obtained as a result of the research. The fourth chapter ends with conclusions and recommendations.
The reason why Surah al-Humezah was included in the study is that the idea of eternalisation by accumulating wealth mentioned in the surah is compatible with the adaptation of the contemplation of death psycho-education applicaton to consumption frenzy. Thus, it was thought that enriching the application with verses from the Qur'an would be effective.
According to the results of the study; Contemplation of Death psycho-education programme is effective in controlling the individual's consumption attitudes and provides a decrease in consumption attitudes.