Zevkî Divanı (İnceleme–metin–dizin–tıpkıbasım)
Zevki's Divan (Analysis-text-index-facsimile)
Yazar: MUHAMMET NALBAT
Danışman: PROF. DR. AHMET KARTAL
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 17. yüzyıl = 17. century ; Azeri edebiyatı = Azerbaijan literature ; Divan edebiyatı = Divan literature ; Divan şiiri = Court poem ; Divanlar = Divans ; Zevki = Zevki ; Şiir = Poem

Özet:
Azerbaycan sahasına mensup bir şair olan Zevkî hakkında kesin bilgilere sahip değiliz. Anadolu sahası tezkirelerinde ismi geçmeyen şair ile ilgili sınırlı bilgileri, daha çok Farsça tezkirelerden öğrenmekteyiz. Bugün elimizde, tek nüshası bulunan Zevkî Divanı, Paris Milli Kütüphanesi El Yazmaları Bölümü'nde "Supplement turc 733 (cote)" numarada kayıtlı olup 168 varaktan oluşmaktadır. Eserin sonundaki kayıt (H. 1098), Zevkî'nin 17. yüzyılda yaşamış olma ihtimalini kuvvetlendirmektedir. Divan'da yer alan şiirlerin çoğu gazel nazım şekli ile yazılmış olup tasavvufî konuları işlemektedir. Zevkî Divanı'nda, Türkçe şiirlerin yanında, yine tasavvufî mahiyette yazılmış Farsça şiirler de mevcuttur. Şiirleri güçlü bir Şîî vurgusu taşıyan Zevkî, aynı zamanda Hurufîlikten belli düzeyde etkilenmiş görünmektedir. Şairin en önemli özelliği ise, Türk edebiyatının en lirik şairlerinden sayılan ve aynı zamanda coşkun bir sufi olan Nesîmî'nin sıkı bir muakkibi olmasıdır. Yukarıda, Zevkî Divanı hakkında ortaya koyduğumuz özet bilgiler, edebiyat tarihimiz için önem arz etmektedir. Bu çalışmada, divanların Türk edebiyat tarihi için önemi göz önünde tutularak,  Zevkî Divanı şekil, muhteva, dil ve üslup açısından irdelenerek eserin ilim âlemine kazandırılması amaçlanmıştır. 

Anahtar Sözcükler: Zevkî, Zevkî Divanı, Azerbaycan sahası, 17. yüzyıl.

Abstract:
We don't have exact information about Zevkî, being a poet who belongs to Azerbaijan field. Owing to the collection of biographies written in Persian, we inquire about limited information which is related to the poet who is not mentioned in the collection of biographies which belongs to Anatolian field. Zevkî's Divan, we only have one copy of,  numbered as '' Supplement turc 733(cote) ''  is registered in the Collections of Manuscripts Department in Paris National Library and it consists of 168 leaves. The record (H.1098) at the end of the work strenghtens the possibility that Zevkî lived in 17th century. Most of the poetries in the Divan were written in the ghazal verse-form and they discuss  sufistic matters. Along with Turkish poetry, Persian poetry written in sufistic nature is present within the Zevkî's Divan. Poetries of Zevkî, while carrying a strong Shiah emphasis, also seem to be influenced by Hurufism to a degree. Most prominent feature of the poet is being an intimate follower of Nesîmî; who is considered to be one of the most lyric poets of Turkish literature and who was an ebullient sufi. The short summary of information about Zevkî's Divan we propounded above has importance for the history of literature. In this study, considering the importance of divan for the Turkish history of literature, Zevkî's Divan is explicated about form, content, language and style therefore aimed to be annexed into the world of science.

Keywords: Zevkî, Zevkî Divanı, Azerbaijan field, 17th century.