Yakınlaşma hakkı: Şehrin ürün hali ve turizmin yapısal eleştirisi
Right to intimacy: The city as product and structural criticism of tourism
Yazar: NERİMAN CİVAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRAH ALTINOK
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Mimarlık Tarihi, Teorisi ve Eleştirisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture ; Sosyoloji = Sociology ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Kentlilik = Urban citizenship

Özet:
Kent, öznelerin mekândaki iş bölümü ve emeği ile toplumsal olarak üretilir; özne, mekân, emek ve ürünlerin bir araya geliş biçimleriyle örgütlenir. Tarihsel süreç içerisinde bir 'yapıt' olarak kullanım değeri ilkesiyle üretilen kentler metalaşmakta ve değişim değeri ilkesiyle yeniden üretilen birer 'ürün' haline gelmektedir. Toplumsal olarak üretilen mekân metalaştırılırken, kentli ve kentsel yaşam da onunla birlikte metalaşmaktadır. Tezde toplumsal olarak üretilen kentsel mekânın metalaşma süreci, konumsal ve emek yoğun bir sektör olan turizm üzerinden ele alınmakta; kentteki özne-mekân-emek ilişkilerinin ekonomi-politik bir okuması yapılmaktadır. 
Tez bağlamında aşırı turizm baskısı altındaki Barselona, Mayorka ve Venedik kentleri incelenerek kentsel turizmin kentlileri zihnen ve fiziken uzaklaştırıcı etkisine dikkat çekilmektedir. Bu incelemelerde baskının kentlileri eyleme geçirerek şehir hakkının gerçekleştirilmesi için bir potansiyel yarattığı görülmektedir. Ancak kentsel yaşamın sistematik sömürüsü her zaman baskı gibi bir potansiyel yaratmamakta; sömürü, yabancılaştırıcı ve uzaklaştırıcı koşullar tüm düzeylerde devam etmektedir. Bu nedenle öznelerin yalnızca baskının oluştuğu momentlerde değil, toplumsal mekân ilişkilerinin her düzeyinde şehir hakkının eyleminde olması değerli görülmektedir. Kentli özneleri politik öznelere dönüştürecek koşullar ve şehir hakkının şimdiki zamanda nasıl gerçekleştirileceği tez kapsamında kentsel turizmin yapısal dinamikleri, mekânın çelişkileri ve ikilikleri ile birlikte diyalektik bir çerçevede değerlendirilerek tartışmaya açılmaktadır. Şehir hakkı kavramı bu bağlamda 'yakınlaşma hakkı' kavramıyla yeniden ele alınmakta; kente yakınlaşma bir hak olarak ortaya konulmakta ve gündelik hayat pratikleri üzerinden yakınlaşma pratikleri betimlenmektedir.

Abstract:
The city is produced through labor force and social division of labor by social agents; organized through the coexistence of subjects, spaces, labor force and products. Throughout the historical process, the city which was formerly based on utilization considered as "oeuvre", has evolved into "product" which is focused on exchange value; commodified. As the socially produced space is commodified, urban and urban life is also commodified along with it. The thesis is an economic-political reading of the subject-space-labor relations in the city. The main debate is commodification of space as a social product through tourism that a positional economy and labor-intensive industry.
The cities of Barcelona, Majorca, and Venice, which are under overtourism pressure, are examined within the context of this thesis to draw attention to the mentally and physically alienating effects of urban tourism on the residents. In these examinations, it is observed that the pressure creates a potential for the residents to take action and realize their right to the city. However, the systematic exploitation of urban life does not always create such a potential like pressure; exploitation, alienating and distancing conditions continue at all levels. Therefore, it is considered valuable for individuals to be involved in the action for the right to the city not only in moments of pressure but also in all levels of social space relations. The conditions that will transform residents into political subjects and how the right to the city can be act in the presense are discussed within the scope of the thesis by evaluating the structural dynamics of urban tourism, the contradictions and dualities of space, in a dialectical framework. In this context, the term of the right to the city is reexamined through 'right to intimacy'; intimate with the city is presented as a right, and practices of intimacy are described through everyday life practices.