Retinoblastomlu hastalarda selektif intra-arteriyel kemoterapi uygulaması
Selective intra-arterial chemotherapy procedure in patients with retinoblastoma
Yazar: ONUR GÜNDOĞDU
Danışman: PROF. DR. AHMET BARAN ÖNAL
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Retinoblastom öncül retinal hücrelerden köken alan, çocukluk çağında en sık görülen ve tedavi edilmediği takdirde ölümcül olabilen bir göz içi tümörüdür. Retinoblastomda tedavi hastanın yaşı, hastalığın lateralitesi, evresi ve etkilenen gözdeki görme potansiyeli gibi unsurlar dikkate alınarak planlanmaktadır. Tedavideki temel amaç sağ kalım olup glob ve görme fonksiyonlarının korunması ise ikinci sırada gelmektedir. Sistemik ve intra-arteriyel kemoterapi, günümüzde retinoblastom tedavisinde tüm dünyada en sık kullanılan tedavi seçenekleridir. Bu retrospektif çalışmada retinoblastomlu hastalarda intra-arteriyel kemoterapi tedavisinin kliniğimizde uygulanır hale getirilmesi, tedaviyi etkin kılacak ve komplikasyonları en aza indirgeyecek şekilde yöntemin girişimsel radyolojik tekniğinin yerleştirilmesi ve tedavi etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 11'i primer, 12'si sekonder toplam 23 hastanın 25 gözüne başarılı bir şekilde uygulanan 72 seansın 47'si oftalmik arter, 25'i eksternal karotid arter kateterizasyonu ile gerçekleştirildi. ICRB'ye göre hastaların 4'ü Grup C , 11'i Grup D ve 8'i Grup E olarak sınıflandırıldı. Glob kurtarma oranları Grup C, D ve E'de sırasıyla %75, %54,55 ve  %25, gruplardan bağımsız olarak  ise % 44 oranında saptanmış olup sekonder grupta (%57,14), primer gruba (%27,27) göre belirgin yüksek bulundu. Ayrıca, uygulama noktası ile enükleasyon arasında istatistiksel anlamlı ilişki tespit edilmedi. Enükleasyonsuz sağ kalım oranları 6, 12 ve 24. aylar için sırasıyla %53,2 , %37,2 ve %29,8 olarak bulundu.  Sonuç olarak, İAK ileri evre retinoblastomlu hastalarda güvenli ve etkili bir tedavi yöntemidir. 
Anahtar kelimeler; İntra-arteriyel kemoterapi, retinoblastom, glob kurtarma

Abstract:
Retinoblastoma originates from retinal cells and is the most prevalent intraocular tumour in childhood. It could lead to fatality if not treated. Treatment of retinoblastoma is planned according to the patient's age, laterality, stage and visual potential in the affected eye. The main aim of treatment is survival and preservation of globe and visual functions is the second priority. Systemic and intra-arterial chemotherapy are the most commonly used treatment options for retinoblastoma worldwide. In this retrospective study, we aimed to make intra-arterial chemotherapy treatment available in our clinics in patients with retinoblastoma, to establish the interventional radiological technique, to make the treatment effective and to minimise complications, and to evaluate the treatment efficacy. Out of 72 sessions successfully performed in 25 eyes of 23 patients (11 primary and 12 secondary), 47 were performed with ophthalmic artery catheterisation and 25 with external carotid artery catheterisation. According to ICRB, 4 patients were classified as Group C, 11 patients as Group D and 8 patients as Group E. Globe salvage rates were 75%, 54.55% and 25% in Group C, D and E, respectively, and 44% independently of the groups, and were significantly higher in the secondary group (57.14%) than in the primary group (27.27%). In addition, there was no statistically significant relationship between the route of application and enucleation. Enucleation free survival rates at 6, 12 and 24 months were 53.2%, 37.2% and 29.8%, respectively.  In conclusion, IAC is a safe and effective treatment modality in patients with advanced retinoblastoma. 
Keywords; Intra-arterial chemotherapy, retinoblastoma, globe salvage