Aile hekimliği asistanlarının kadın doğum ve hastalıkları rotasyonu hakkındaki görüşleri ve özyeterliliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the opinions and self-efficacy of family medicine assistants on the rotation of obstetrics and gynecology
Yazar: ŞİLAN BURCU TAŞLI
Danışman: PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Genital hastalıklar-kadın = Genital diseases-female ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Rotasyon = Rotation ; Tıp eğitimi = Education-medical ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Amaç: Aile hekimliği uzmanlık eğitimi üniversite ve eğitim ve araştırma hastanelerinde Aile Hekimliği Anabilim Dallarında üç yıl süreli olarak verilmektedir. Aile hekimliği uzmanlık eğitimi sürecinde rotasyonlar çok önemli bir yer tutmaktadır. Aile hekimliği uzmanlık eğitimi öğrencisi rotasyonlar ile birlikte, sahada karşılaşabileceği durumlarda klinik değerlendirme ve uygulama becerisine yönelik yeterli düzeyde deneyimi kısa sürede kazanabilmektedir. Kadın Hastalıkları ve Doğum aile hekimliğinde önemli bir yere sahip olmakla birlikte, önceden 4 ay olan Kadın Hastalıkları ve Doğum rotasyonu daha sonra 3 aya düşürülmüştür. Buna göre bu çalışmadaki amacımız tüm Türkiye'de halen eğitim almakta olan aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin Kadın Doğum ve Hastalıkları rotasyonunda verilen eğitim hakkındaki görüşlerini ve öz yeterliliklerini değerlendirmektir.
Yöntem: Çalışmaya Kadın Hastalıkları ve Doğum rotasyonunu yapmış üniversite veya eğitim araştırma hastanelerinde tam zamanlı veya sözleşmeli Aile Hekimliği uzmanlık öğrencileri dâhil edilmiştir. Çalışma için katılımcılardan bir anket formunu doldurması istenmiştir. 
Bulgular: Öğrencilerin çoğunluğu rotasyonları sırasında vajinal muayene yapmış, gebe takibi yapmış, spekulum ile muayene yapmış, epizyotomi görmüş ve vajinal doğum izlemişlerdi. Ancak öğrencilerin bir kısmı ise RİA takma ve çıkarma, epizyotomi yapma ve normal vajinal doğum yaptırma gibi girişimsel işlemleri hiç yapmamıştı. Asistanların büyük çoğunluğu hiç travay takip etmemiş, kondom kullanımı ile ilgili danışmanlık vermemiş, cinsel yolla bulaşan hastalıklara tanı koyup tedavi etmemiş ve sezaryen cerrahisi görmemiş ve hiç sezaryen ameliyat masasında steril olarak yer almamıştı. Öğrenciler sorgulanan klinik ve girişimsel işlemlerden epizyotomi yapmak haricinde, kendi öz yeterliliklerini çoğunlukla yeterli veya kısmen yeterli olarak değerlendirdi. Asistanlar gebe hastanın yönetiminde, hastalara kötü haber vermede, dismenore tanısında, Pap sürüntüsü alma ve raporlarını değerlendirmede, HPV örneklemesi yapma ve raporlarını değerlendirmede, postpartum kanamalı hastayı acil olarak sevk etmede, preeklampsi ve eklampsi tanısında ve ikili test sonucunu yorumlamada öz yeterliliklerinin yeterli yönde olduğunu belirtti. Öğrencilerin kendilerini en yeterli hissettikleri beceriler ise idrar yolu enfeksiyonu tanı ve tedavisi ve vajinal akıntı tanı ve tedavisi iken, en yetersiz hissettikleri becerilerin ise leomiyoma uteri tanısı koyma ve anormal vajinal kanamayı tedavi etme olduğunu ifade etti. Aile hekimliği uzmanlık öğrencileri, eğitimleri sürecinde almış oldukları Kadın hastalıkları ve doğum rotasyonunu genel olarak mesleki becerileri geliştirme yönünden yetersiz olduğunu düşünmekteydi. Asistan hekimlerin rotasyonun yeterliliği hakkındaki düşünceleri cinsiyet, yaş, asistanlık yılı, kadrolarının bulunduğu ve rotasyonlarını yaptıkları hastane gibi faktörlerden bağımsızdı.
Sonuç: Bu çalışma ile aile hekimliği uzmanlık eğitimi sürecindeki kadın hastalıkları ve doğum rotasyonunun genel olarak yeterli olan veya eksik kalan yönlerini ortaya koyuluştur. Ülke genelinde aile hekimliği asistanları arasındaki yaygın görüş kadın hastalıkları ve doğum rotasyonunun yeterli olmadığı yönündedir. Asistanların büyük çoğunluğu çekirdek eğitim programında belirtilen bazı uygulamaları yapma fırsatını yakalayamamışlardır. Böylelikle kendilerini bazı uygulamalarda yetersiz olarak hissetmektedirler. Sonuç olarak rotasyonlardan edinilmesi beklenen bilgi, beceri ve tutum hedefleri ortaya konup, rotasyonların eksik kalan taraflarının belirlenerek bu açıklıkların kapatılması için gerekli adımlar atılması gerekmektedir. 

Anahtar Kelimeler: aile hekimliği, eğitim ihtiyaçları değerlendirmesi, jinekoloji ve obstetri, mesleki öz yeterlilik, öz yeterlilik, tıbbi eğitim

Abstract:
Objective: Family medicine specialization training is given for three years in the Family Medicine Departments of universities and training and research hospitals. Rotations have an essential place in the Family medicine residency training process. Along with rotations, family medicine residency students can gain sufficient experience in clinical evaluation and practice skills in a short time for cases that they may encounter in the field. Although Gynecology and Obstetrics have an important place in family medicine, previously, the Gynecology and Obstetrics rotation used to be four months; however, it was then reduced to three months. Accordingly, we aim to evaluate the opinions and self-efficacy of Family Medicine residency students in Turkey about the education given in the rotation of Obstetrics and Gynecology departments. 
Method: Full-time or contracted Family Medicine residents at universities or training and research hospitals who had completed their rotation to Obstetrics and Gynecology were included in the study. For the study, the participants were asked to fill in a questionnaire form.
Results: Most of the students performed vaginal examination during their rotations, followed up pregnant women, performed examination with a speculum, did an episiotomy, and observed a vaginal delivery. However, some of the students had never done invasive procedures such as inserting and removing IUDs, performing an episiotomy, and normal vaginal delivery. The vast majority of the residents had never followed up a labor process, did not provide counseling on condom use, had not diagnosed and treated sexually transmitted diseases, had not observed a cesarean section surgery and had never been sterile on the cesarean operating table. The students mostly rated their self-efficacy as adequate or partially adequate, except performing episiotomy among the clinical and interventional procedures questioned. The residents stated that their self-efficacy mainly was sufficient in the management of a pregnant patient, in giving bad news to the patients, in the diagnosis of dysmenorrhea, in taking Pap smear samples and evaluating the reports, performing HPV sampling and evaluating the reports, emergency referral of the patient with postpartum hemorrhage, in the diagnosis of preeclampsia and eclampsia, and in interpreting the dual test results. The students felt most competent about the diagnosis and treatment of urinary tract infection and the diagnosis and treatment of vaginal discharge, while the skills they felt most inadequate were diagnosing leiomyoma uteri and treating abnormal vaginal bleeding. Family Medicine residency students thought that the Obstetrics and Gynecology rotation they received during their education was generally insufficient to improve their professional skills. The opinions of the residents about the adequacy of rotation were independent of factors such as gender, age, years of residency, the hospital where they were staffed and rotated.
Conclusions: The results of this study revealed the sufficient or deficient aspects of Gynecology and Obstetrics rotation in the Family Medicine residency training process. The common opinion of Family Medicine residents across the country is that the rotation of Gynecology and Obstetrics is not sufficient. The vast majority of the residents did not have the opportunity to do some of the practices specified in the core training program; thus, they stated that they feel inadequate in some applications. In conclusion, it is necessary to set the knowledge, skills, and attitude targets expected to be obtained from the rotations, identify the missing parts of the rotations, and take the necessary steps to close these gaps.

Keywords: educational needs assessment, medical education, family medicine, gynecology and obstetrics, occupational self-efficacy, self-efficacy