Hastanelerde çalışan kurum ev idaresi personelinin göreli yoksunluk duygusunun performansa etkisinin incelenmesi
The analysing the effect of relative deprivation of housekeeping personnel on their performance
Yazar: NİHAN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. SİBEL ERKAL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile ve Tüketici Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ev Ekonomisi = Home Economics ; Sağlık Yönetimi = Healtcare Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Ev idaresi personeli = Housekeeping staff ; Göreli yoksunluk = Relative deprivation ; Göreli yoksunluk = Relative deprivation ; Performans = Performance ; Sağlık personeli = Health personnel ; Yoksunluk = Deprivation ; Çalışanlar = Workers ; İş performansı = Job performance

Özet:
Bu araştırma, hastanede çalışan ev idaresi personelinin göreli yoksunluk duygusu ile algılanan bireysel performansları ve iş performansı arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür.

Araştırmanın evrenini; Ankara il sınırları içerisinde yer alan belirli alanlarda ihtisaslaşmış hastaneler ile özel hastaneler dışında kalan ve Ankara il merkezindeki 50 yatak kapasitesinin üzerindeki T.C. Sağlık Bakanlığı'na ve üniversitelere bağlı çalışmayı kabul eden tüm hastaneler oluşturmaktadır. Araştırmaya, çalışmayı kabul eden 3 eğitim araştırma hastanesi, 1 üniversite hastanesi, 2 Kamu Hastaneleri Birliği'ne bağlı Devlet Hastaneleri dahil edilmiştir.  Toplamda 949 kurum ev idaresi personeline anket uygulanmıştır.

Araştırmada uygulanan anket formu dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; hastanelerde çalışan ev idaresi personelinin bazı bireysel özelliklerini belirlemeyi amaçlayan sorulara yer verilmiştir.  Anketin ikinci bölümünde; çalışanların göreli yoksunluk düzeylerini belirlemeye yönelik Callan, Shead ve Olson (2011) tarafından geliştirilen "Göreli Yoksunluk Ölçeği"nin Türkçe uyarlaması yapılarak kullanılmıştır. Anketin üçüncü bölümünde; Sigler ve Pearson (2000) tarafından geliştirilen, Türkçe'ye geçerlik güvenirlik çalışması Çöl (2008) tarafından yapılan "İşgören Performansı Ölçeği"nden yararlanılmıştır. Anketin dördüncü bölümünde ise Eisenberger ve diğerleri (1986) tarafından geliştirilen ve Kurt (2013) tarafından Türkçe'ye geçerlik güvenirlik çalışması yapılan "İş Performansı Ölçeği" kullanılmıştır. 

Ölçeklerin genel ortalamasına bakıldığında, ev idaresi personelinin göreli yoksunluk puan ortalamasının "orta düzeyin" altında olduğu belirlenmiştir. 

"Göreli yoksunluk ölçeği" ile "algılanan bireysel performans ölçeği" ve rol dışı iş performansı alt boyutu arasında negatif yönde düşük seviyede istatistiksel olarak anlamlı derecede bir ilişki bulunmaktadır (p<0,05).

Abstract:
This study was planned and conducted to determine the relationship between the feeling of relative deprivation and perceived individual performances and job performance of hospital housekeeping personnel.

The population of the study consists of all hospitals that have accepted to operate under the Ministry of Health of the Republic of Turkey and universities with a bed capacity higher than 50, located in the city center of Ankara, except hospitals that are specialized in certain areas and private hospitals within the boundaries of Ankara province. The study includes 3 training and research hospitals, 1 university hospital and 2 state hospitals affiliated to the Public Hospitals Association. A questionnaire was applied to a total of 949 institutional housekeeping personnel. 

The questionnaire form applied in the study consists of four sections. The first part included the questions aimed at determining some individual characteristics of hospital housekeeping personnel. In the second part of the questionnaire, the Turkish adaptation of the "Relative Deprivation Scale" developed by Callan, Shead, and Olson (2011) was used to determine the relative deprivation levels of the personnel. In the third part of the questionnaire, the "Employee Performance Scale", which was developed by Sigler and Pearson (2000) and of which validity and reliability studies for the Turkish version were carried out by Çöl (2008), was used. In the fourth part of the questionnaire, the "Job Performance Scale", which was developed by Eisenberger et al. (1986) and of which validity and reliability studies for the Turkish version were carried out by Kurt (2013), was used.

When the general average of the scales was examined, it was determined that the average deprivation score of the institutional housekeeping personnel was below the "medium level".

There was a low-level statistically significant relationship in the negative direction between the "relative deprivation scale" and "perceived individual performance scale" and extra-role job performance sub-dimension (p<0.05).