Seyyid Nesîb Efendi'nin Mecelle'nin ıslahı ile ilgili görüşlerinin değerlendirilmesi (akitlerde şart teorisi bağlamında)
Evaluation of Seyyid Nesib Efendi's opinions about rehabilitation of Mecelle in the context of conditional theory in contracts
Yazar: TALHA BAYRAKDAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET HAMDİ YILDIRIM
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Mecelle = Mecelle ; Seyyid Mehmed Nesib Efendi = Seyyid Mehmed Nesib Efendi ; İslam hukuku = Islamic law ; Şart = Condition

Özet:
Seyyid Mehmed Nesîb Efendi 19. ve 20. Yüzyıllarda İstanbul'da yaşamış bir Osmanlı 
âlimidir. Tasavvufî, ilmî ve hukukî kişiliğe haiz olan Nesîb Efendi Dârü'l-Hikmeti'l-İslâmiyye üyeliği, Dârü'l-Fünûn Hukuk Fakültesi müderrisliği ve Osmanlı Devleti 
mahkemeleri azalığı gibi çeşitli vazifelerde bulunmuştur. Tasavvuf, fıkıh ve hukuk 
alanındaki makaleleri dönemin önemli dergilerinde yayınlamıştır. Nesîb Efendi'nin 
hukuk alanında yazdığı ve Mecelle'nin ıslahı ile ilgili görüşlerini aktardığı 
"Mecelle'nin Islahına Doğru" adlı makale onun önemli eserlerinden bir tanesidir. 
Makalede, kanunların asrın ihtiyaçlarına göre düzenlenmesi ve kanunu düzenleyecek 
kişilerin insanların örf, âdet ve muâmelelerine vukûfiyetinin gerekliliğine 
değinilmekte, akitlerle birlikte ileri sürülen şartlar ve mezheplerin bu konu hakkındaki 
ihtilaflarının analizi yapılmakta, özellikle de Mecelle mazbatasında bu konu hakkında 
tercih edilen görüşün asrın ihtiyacını karşılamadığı ve ta'dîlinin gerekliliği üzerinde 
durulmakta, mesele ilmî bir metodolojiyle ele alınmaktadır. Nesîb Efendi'nin, 
Mecelle'nin ıslahı ile ilgili görüşlerini ele aldığı makale, onun özellikle Mecelle'nin 
hazırlanışı esnasında ortaya çıkan ve ta'dîl çalışmaları esnasında da gündemde olan 
"Batı'dan bir kanun iktibası" fikirlerinin tam karşısında ve Mecelle'nin İslâm hukuk 
geleneği içerisinde ta'dîlinin mümkün olduğu, dolayısıyla İslâm hukukunun her çağın 
ihtiyaçlarına cevap verebilecek derinlikte ve zenginlikte olduğu fikrini benimsediğini 
ortaya koymaktadır.

Abstract:
Sayyid Mehmed Naseeb Effendi was an Ottoman Scholar that lived in İstanbul in the 
19th and 20th centuries. He was a scholar of tasawwuf (sufism) and law. He served as 
a member of Dar Al-Hikma Al-Islamiyya, mudarris (teacher) of Dar Al-Funun Faculty 
of Law and a member of the Ottoman Courts. His articles on tasawwuf, fiqh 
(jurisprudence) and law were published in popular magazines of his age. His article, 
"For The Restoration Of Majalla", was one of his prominent works and focuses on the 
restoration of Majalla. He mentions in his article the necessity of the restoration of the 
laws according to the needs of the age and the necessity for the scholars to be 
knowledgeable of the traditions and transactions of people, analyzes the shurut 
(stipulations) that were put forward for the aqds (aggrements) and different opinions 
of various schools of thought in this issue, explains that the preferred opinion in the 
mazbata (report) of Majalla is not suitable for the conditions of the age and it should 
be restored. He explains the problem in a methodological way. His article on the 
restoration of Majalla shows that he is against the "transfer of laws from The West" 
which appeared during the preparation of Majalla and was on agenda during its 
restoration. It is understood from the article that he thinks that it is possible to restorate 
Majalla within the tradition of Islamic Law and Islamic Law is sophisticated and rich 
enough for the needs of every age.