1989 Bulgaristan Türkleri'nin göçü sonrasında eğitim sorunları /
Yazar: NERGİS ÇINAR KARA
Danışman: PROF. DR. KEMAL ARI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Anadil = Mother tonque ; Asimilasyon = Assimilation ; Asimilasyon politikaları = Assimilation policies ; Balkan Türkleri = Balkan Turkish ; Bulgaristan = Bulgaria ; Bulgaristan Türkleri = Bulgarian Turks ; Eğitim sorunları = Education problems ; Göçler = Migrations ; Komünizm = Communism ; Zorunlu göç = Forced emigration

Özet:
Beş yüzyıl boyunca Balkanları yöneten Türkler 19. yüzyılın sonlarından itibaren Osmanlı Devleti'nin dağılmasıyla Balkanlar'da büyük baskı ve sorunlarla karşılaşmıştır. Yaşanmış olan bu sorunlar sonucunda Türkler özellikle Balkanlardan Anadolu'ya doğru göç etmeye başlamıştır. Bulgaristan Türkleri ise 1900lerin başından itibaren önce faşist yönetim ardından da komünist yönetimin uyguladığı asimilasyon politikası sonucunda ülkelerini terk etmeye başlamışlardır. Bulgar komünist yönetimi kurulduğu ilk zamanlarda Türklere ayrıcalık ve hak tanıyacaklarını belirterek onların güvenini kazanmıştır. Ancak rejimin bu söylemleri rejimin başlangıcından hemen sonra ortadan kalkmıştır. Uzun yıllar devam edecek olan büyük baskıcı bir dönem başlamıştır. Bu da hem göç etmeyip Bulgaristan'da kalanlar hem de baskılara dayanamayıp göç edenler için beraberinde eğitim sorunlarını gündeme getirmiştir. Baskıcı rejim Türklerin özellikle dillerini ve dinlerini değiştirdiklerinde onların kendi emirlerini yerine getireceklerini düşünmüştür. Büyük 1989 göçü öncesinde ve sonrasında Bulgaristan'da kalanlar tarafından anadilde eğitim konusunda büyük çabalar sarf edilmiştir. Yaşanmış olan sorunların içinde özellikle Türkçe konusundaki uygulamaları bölgede bulunan Türkleri oldukça etkilemiştir. Türklerin isimleri değiştirilmiş, zorla göç ettirilmiş, mallarına el konulmuştur. Ancak baskıcı rejimin sona ermesi ile bazı bölgelerde Türkçe eğitim konusunda izinler verilmeye başlanmıştır. Yaşanılan göç olayları sonrası göç eden Türkler de bazı problemlerle karşılaşmışlardır.  Gelen Türklerin çoğu uzun yıllar boyunca baskı altında yaşadıkları için her ne kadar anavatanları da olsa alışmada büyük güçlükler yaşamışlardır.
Göç edenlerin penceresinden bakacak olursak onların da Türkiye'de başta eğitim olmak üzere çalışma hayatı ve sosyal hayatta adaptasyon problemleri yaşadıkları görülmüştür. Bu tezimizde Bulgaristan Türkeri'nin özellikle Türkiye'ye göç ettikten sonra yaşadıkları eğitim sorunları başta olmak üzere Bulgaristan'dan göç etmeyip kalanlar için de yıllara göre yaşadıkları sorunlar rakamsal verilerle ve bizzat göçü yaşayan kişilerle söyleşiler yapılarak irdelenecek ve yorumlanacaktır.

Abstract:
The Turks, who ruled the Balkans for five centuries, faced great pressure and problems in the Balkans with the disintegration of the Ottoman Empire from the end of the 19th century. As a result of these problems, Turks started to migrate especially from the Balkans to Anatolia. Bulgarian Turks, on the other hand, started to leave their country because of the assimilation policy implemented by the fascist administration and then the communist administration from the beginning of the 1900s. The Bulgarian communist administration gained their trust by stating that they would grant privileges and rights to the Turks in the early days of its establishment. However, these discourses of the regime disappeared immediately after the beginning of the regime. A great oppressive period has begun that will continue for many years. This has brought education problems to the agenda both for those who did not immigrate and stayed in Bulgaria and for those who could not stand the pressure and migrated. The oppressive regime thought that Turks would follow their orders, especially when they changed their language and religion. Great efforts have been made on education in the mother tongue by those who remained in Bulgaria before and after the great 1989 migration. Among the problems that have been experienced, especially the practices of Turkish have greatly affected the Turks in the region. The names of the Turks were changed, they were forcibly displaced, and their properties were confiscated. However, with the end of the repressive regime, permissions for Turkish education began to be given in some regions. After the immigration events, the Turks who migrated also faced some problems. Since most of the Turks who came have lived under pressure for many years, they had great difficulties in getting used to it, even though it was their homeland.
If we look from the perspective of the immigrants, it has been seen that they also have adaptation problems in Turkey, especially in education, working life and social life. In this thesis, the problems experienced by the Bulgarian Turks, especially the educational problems they have experienced after emigrating to Turkey, and the problems they have experienced over the years for those who have not migrated from Bulgaria, will be examined, and interpreted with numerical data and interviews with people who have experienced the migration.