Metabolik sendromlu hastaların genetik özellikleri ile beslenme ve diğer yaşam tarzı alışkanlıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of specific genetic characteristics, dietary and lifestyle behaviours in metabolic syndrome
Yazar: ZEHRA BÜYÜKTUNCER
Danışman: PROF. DR. GÜLDEN KÖKSAL ; PROF. DR. TOMRİS ERBAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Metabolik sendrom abdominal obezite, insülin direnci, dislipidemi ve hipertansiyon ile karakterize olan kompleks bir hastalıktır. Sendromun genetik özellikler ile çevresel etmenlerin, özellikle diyetin etkileşimi sonucu oluştuğu bilinmektedir. Bu etkileşimlerden biri olan peroksizom proliferator-aktive edici gamma (PPAR gamma) genindeki Pro12Ala polimorfizminin diyet yağları ile etkileşiminin metabolik sendromun patogenezinde rol oynayabileceği ileri sürülmüştür. Bu çalışmanın amacı PPAR gamma Pro12Ala polimorfizmi ile diyet bileşenlerinin metabolik sendrom bileşenlerine etkisini incelemektir. Çalışmaya 18-65 yaş arasında, 150 metabolik sendromlu birey katılmıştır. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Polikliniği ve Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümlerinde, katılımcıların fizik muayeneleri yapılmış, antropometrik ölçümleri alınmış, beslenme durumları değerlendirilmiş ve biyokimyasal ve genetik analizleri yapılmıştır. Polimorfizmin örneklemde görülme sıklığı % 14 (% 1.3 AlaAla homozigot and % 12.7AlaPro heterozigot) olarak saptanmıştır. Bireylerin lipid profili, glikoz ve karaciğer fonksiyonlarının göstergesi olarak analiz edilen biyokimyasal parametrelerinin PPAR gamma genotipleri arasında farklılık göstermediği belirlenmiştir (p ? 0.05). Antropometrik ölçümlerden sadece yağsız vücut dokusunun PPAR gamma genotipleri arasında önemli düzeyde farklı olduğu saptanmıştır (p=0.032). PPAR gamma Pro12Ala allelin diyetin makro besin öğelerinin (karbonhidrat, protein ve yağ) ve yağ asidi içeriğinin (doymuş, tekli doymamış, çoklu doymamış) metabolik sendromla ilişkisini etkilemediği görülmüştür (her biri için p ? 0.05). Bu sonuçlar PPAR gamma Pro12Ala polimorfizmi ile metabolik sendromun ilişkisini ve bu polimorfizminin diyet yağları ile metabolik sendrom bileşenleri arasındaki ilişkiyi düzenlediği hipotezini desteklememektedir.

Abstract:
The metabolic syndrome is a complex disorder characterized by abdominal obesity, insulin resistance, dyslipidemia and hypertension with high prevelance. It occurs as a result of the interaction between genetic and environmental factors, in particular diet. The interaction between the peroxisome proliferator-activated receptor gamma (PPAR gamma) Pro12Ala polymorphism and dietary fats has been proposed to act in the pathogenesis of metabolic syndrome. The objective of this study was to verify whether dietary nutrient intake interacts with the PPAR gamma Pro12Ala polymorphism to modulate the features of the metabolic syndrome. A total of 150 subjects diagnosed as metabolic syndrome, aged 18-65, participated. All subjects underwent a clinical, anthropometrical, biochemical and nutritional assessment and analysis of Pro12Ala polymorphism of PPAR gamma at the Department of Nutrition and Dietetics, and Clinic of Endocrinology, Hacettepe University. The polymorphism was detected in 14 % of the sample (1.3 % AlaAla homozygote and 12.7 % AlaPro heterozygote). Biochemical indicators of lipid profiles, glucose and liver function did not differ significantly with PPAR gamma genotype (p ? 0.05). Amongst the anthropometrical measurements, only lean body mass was significantly different with PPAR gamma genotype (p=0.032). There was no evidence that the association of either individual macronutrients (carbohydrates, protein, fat) or type of fatty acids (saturated, monounsaturated, polyunsaturated) with metabolic syndrome were modified by PPAR gamma Pro12Ala allelle (p ? 0.05 for all). The results suggest that PPAR gamma Pro12Ala polymorphism is not associated with the metabolic syndrome and can not modulate the association between dietary fat intake and components of the metabolic syndrome.