Van Organize Sanayi Bölgesi çevresindeki toprak ve bitkilerde ağır metal kirliliğinin araştırılması
Investigaton of heavy metal pollution in soils and plants around Van Organized Industrial Zone
Yazar: GÜLER DİLBİLİR
Danışman: PROF. DR. FÜSUN GÜLSER
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Van Organize Sanayi Bölgesi çevresindeki toprak ve bitkilerde, endüstri kaynaklı ağır metal birikiminin araştırılması amaçlanmıştır. Sanayi bölgesinin kuzey, güney ve doğu yönlerinden, her bir yönde 6 farklı örnekleme noktası belirlenmiştir. Her bir örnekleme noktasında, sanayi bölgesine 0.2 km, 1.0 km ve 2.0 km uzaklıkta olmak üzere üç farklı pozisyonda toplam 54 adet (18 örnekleme noktası x3 örnekleme pozisyonu) toprak örneği 0-20 cm derinlikten alınmıştır. Bitki örneklemesinde, bitki örtüsü ile kaplı alan dikkate alınarak altı örnekleme noktasında, sanayi bölgesine üç farklı uzaklık (0.2 km, 1.0 km ve 2.0 km) pozisyonunda olmak üzere, toplam 18 adet bitki örneği alınmıştır. Her bir örnekleme noktasının GPS ile koordinatları kaydedilmiştir. Toprak ve bitki örneklerinin ağır metal içerikleri yaş yakma yöntemi ile belirlenmiştir. Toprak örneklerinde en yüksek As ve Mo konsantrasyonları sanayi bölgesinden 0.2 km mesafede sırasıyla 2.74 ppm ve 1.14 ppm olarak, en yüksek Cr, Zn, Fe ve Ni konsantrasyonları sanayi bölgesine 1.0 km mesafede sırasıyla 89.33 ppm, 37.11 ppm, % 2.32, 93.15 ppm olarak ve en yüksek Pb, Cu ve Co konsantrasyonları sanayi bölgesine 2.0 km mesafede sırasıyla 3.59 ppm, 10.16 ppm ve 10.18 ppm olarak elde edilmiştir. Bitki örneklerinde en yüksek As (0.013 ppm), Cr (2.45 ppm), (Cu 3,11 ppm), Co (0.167 ppm) ve Se (0.896 ppm) konsantrasyonları sanayi bölgesine 0,2 km uzaklıkta; en yüksek Cd (0.041 ppm) ve Zn (0.655 ppm) konsantrasyonları sanayi bölgesine 1.0 km uzaklıkta; en yüksek Fe (102.4 ppm) ve Mo (9.64 ppm) konsantrasyonları ise sanayi bölgesine 2.0 km uzaklıkta elde edilmiştir. Genel olarak sanayi bölgesine olan mesafe artarken toprak ve bitki örneklerindeki ağır metal içeriklerinin azaldığı belirlenmiştir.

Abstract:
In this study it was aimed that investigation of heavy metal pollution in soils and plants around Van organized industrial zone. Different six sampling points within each way were determined in north, south and east ways of industrial zone. The total set of 54 soil samples were taken from 0-20 cm depth in different three positions as 0.2 km, 1.0 km and 2.0 km far away to industrial zone. For plant sampling, total set of 18 plant samples were taken from different six sampling points in different three positions as 0.2 km, 1.0 km and 2.0 km far away to industrial zone considering the area covered with vegetation. GPS readings were recorded for each sampling points. In soil samples the highest As and Mo concentrations as 2.74 ppm and 1.14 ppm in 0.2 km far away to industrial zone; the highest Cr, Zn, Fe and Ni concentrations as 89.33 ppm, 37.11 ppm, % 2.32 and 93.15 ppm in 1.0 km far away to industrial zone; the highest Pb, Cu and Co concentrations as 3.59 ppm, 10.16 ppm and 10.18 ppm km in 2.0 km far away to pollutant source were obtained. In plant samples the highest As (0.013 ppm), Cr (2.45 ppm), Cu (3.11 ppm), Co (0.167 ppm) and Se (0.896 ppm) concentrations 0.2 km far away to industrial zone; the highest Cd (0.041) and Zn (0.655 ppm) concentrations in 1.0 km far away to industrial zone; the highest Fe (102.4 ppm) and Mo (9.64 ppm) concentrations in 2.0 km far away to industrial zone were obtained. Generally heavy metal concentrations in soil and plant samples decreased while the distance to industrial zone increased.