Kemoterapi uygulanan kanserli hastalarda yaşam kalitesinin ve sağlık bakım gereksinimlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of chemotherapy applied cancer patients quality of life and health care needs
Yazar: GAMZE TEMİZ
Danışman: PROF. DR. ZEHRA DURNA
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Hasta bakımının örgütlenmesi = Patient care management ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Bu çalışma, kemoterapi tedavisi uygulanmış hastaların karşılanmamış ihtiyaçlarının ve bu ihtiyaçların yaşam kalitesi üzerine etkisinin belirlenmesi amacıyla planlanmış olup, Mayıs 2015-Ağustos  2015 Tarihleri arasında, İstanbul'da bir Eğitim ve Araştırma Hastanesinin Medikal Onkoloji Biriminde, 450 hastayla tanımlayıcı olarak yapılan bir araştırmadır.
Çalışmanın verileri Hasta Bilgi Formu, Nightingale Semptom Değerlendirme Ölçeği (N-SDÖ),  Destekleyici Bakım Gereksinimleri Ölçeği (DBGÖ), FACT-G (v4) Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplandı. Araştırmada kullanılan Destekleyici Bakım Gereksinimleri ölçeğinin geçerlilik-güvenilirlik çalışması yapılmış olup, toplam Cronbach α değeri 0,73 olarak bulundu.   Bu değere göre ölçeğin iç tutarlılığının güvenilir düzeyde olduğu, Türk Toplumunda kullanımının uygun olduğu görüldü. 
Araştırmaya göre, kemoterapi uygulanan hastaların yaşadıkları semptomlar sırayla;  yorgunluk,  isteksizlik, uyku düzeninin bozulması,  cinselliğe ilginin azalması,  dikkati yoğunlaştırmada zorlanma ve  saç dökülmesi olarak belirlendi. 
Hastaların en çok desteğe ihtiyaç duyduğu konular ise;  ağrı,  halsizlik/yorgunluk, çoğu zaman  kendini kötü hissetme, üzüntü duyma, kaygı hali, ev ile ilgili işleri yapmada zorluk, kanserin yayılımı ile ilgili korku yaşama, hastalığı  kontrol altına alamama, gelecek hakkında endişelenme, ölüm korkusu, yakınlarının  üzüleceğine dair endişe duyma, cinsel yaşam ile ilgili bilgi ihtiyacı olduğu görüldü.
Araştırmada Nightingale Semptom Değerlendirme Ölçeği (N-SDÖ) fiziksel, sosyal ve psikolojik iyilik hali alt boyutları ile Destekleyici Bakım Gereksinimleri Ölçeği (DBGÖ)'nin sağlık sistemi ve bilgi ihtiyaçları, hasta bakımı ve destek ihtiyacı ve cinsellik  alt boyutları  arasında pozitif yönde  istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tesbit edilirken,  Destekleyici Bakım Gereksinimleri Ölçeği (DBGÖ)'nin aynı alt boyutları ile   FACT-G yaşam kalitesi ölçeği arasında  negatif yönde  istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tesbit edildi. 
 Bu sonuçlara  göre hastalarda semptomların görülme sıklığı arttıkça desteğe gereksinimleri artmakta, buna paralel olarak da yaşam kalitesi azalmaktadır. 
Sonuç olarak, semptomların sık aralıklarla değerlendirilmesi, gereksinimlerin belirlenip karşılanması, bakım kalitesinin ve etkinliğinin sık aralıklarla ölçülmesi ve hastalara gereksinim duydukları her konuda danışmanlık verilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kanser, Kemoterapi, Karşılanmamış Gereksinim, Yaşam Kalitesi

Abstract:
Evaluatıon Of Chemotherapy Applıed Cancer Patıents Qualıty Of Lıfe And Health Care Needs
In this study, the unmet needs of patients who have undergone chemotherapy treatment and is planned to determine the impact on quality of life of these needs, between May 2015 to August 2015 on a Medical Oncology Unit of a Training and Research Hospital in Istanbul with a survey of 450 patient as identifier.
The data of the study were collected using the Patient Information Form, Nightingale Symptom Assessment Scale (N-HAQ), Supportive Care Requirements Questionnaire (DBGÖ), FACT-G (v4) Quality of Life Scale. The validity-reliability study of Supportive Care Requirements scale used in this research is made, the total value of Cronbach's α was found to be 0.73. This value is based on reliable level of internal consistency of the scale was found to be suitable for use in Turkish society.
According to the study, the symptoms experienced by patients undergoing chemotherapy, respectively; fatigue, unwillingness, disruption of sleep patterns, decreased interest in sex, difficulty in concentrating and hair loss was identified
It was found that the most support is needed by the patient issues; pain, weakness / fatigue, often feel bad, sadness, concerns swings, difficulty in doing things related to home, fears about the spread of cancer, the inability to control the situation, worry about the future, fear of death, worrying that it will upset their relatives, to be in need of information regarding sexual life.
In the study Nightingale Symptom Assessment Scale (N-HAQ) physical, Supportive Care Requirements The scale of the social and psychological well-being subscales (DBGÖ) 's health care system and information needs, care and support needs in a positive way in and sexuality dimensions are statistically significant when establishing a relationship, Supportive Care Requirements Questionnaire (DBGÖ) is a statistically significant negative correlation between the same dimensions with FACT-G quality of life scale was detected.
According to these results, the higher the incidence of symptoms in patients with increased support requirements the quality of life are reduced in parallel.
As a result, the evaluation of symptoms at frequent intervals, to meet the needs identified, measure the quality of care and efficiency at frequent of intervals and giving advice on everything they need for patients is recommended.
,
Keywords: Cancer, Chemotherapy, unmet requirements, Quality of Life