Gökova Körfezi'ni besleyen tatlısu kaynaklarındaki bazı fiziko-kimyasal parametrelerin coğrafi bilgi sistemi ile konumsal analizi ve değerlendirilmesi
Spatial analysis and evaluation of some physico-chemical parameters of the freshwater sources feeding Gökova Bay through geographical information system
Yazar: MUSTAFA DÖNDÜ
Danışman: DOÇ. DR. DOÇ.DR.NEDİM ÖZDEMİR
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Su kalitesi = Water quality ; Su kaynakları = Water resources ; Tatlı su ekolojisi = Freshwater ecology

Özet:
İnsan yaşamının vazgeçilmez unsurlarından birisi olan su, sınırlı bir kaynaktır. Dünya nüfusunun hızla artması ve insanların yaşam standartlarını yükseltme çabaları çevresel zenginlikleri olumsuz yönde etkilemektedir. Özellikle turizm sezonunda kara ve deniz kullanıcılarının yoğun baskısı altında kalan Gökova Körfezi'nde su kalitesi ile bunu etkileyen çevresel faktörlerin belirlenmesi ve Körfez'i besleyen tatlı su kaynaklarının incelenerek Coğrafi Bilgi Sisteminin beraber kullanımıyla izleme çalışması yapılması amaçlanmıştır. Kasım 2014-Ekim 2015 tarihleri arasında çalışma alanında 13 farklı stratejik noktadan su numuneleri alınmış ve fiziko-kimyasal parametrelerin analizi yapılmıştır. Çalışma sonucu su örneklerinde; su sıcaklığı 14,70-30,06 oC;  pH 7,10-9,60; çözünmüş oksijen 4,15-9,30 mgL-1; doymuş oksijen % 49,60-96,30;  elektriksel iletkenlik 457-53918 µScm-1; tuzluluk %o 0,22-35,69; askıda katı madde 0,20-143,00 mgL-1; orto fosfat (PO4) ALA-0,124 mgL-1 ; toplam fosfor (PO43--P) ALA-0,036 mgL-1; nitrit azotu (NO2--N) ALA-0,009 mgL-1; amonyum azotu (NH4+-N) 0,012-0,135 mgL-1; nitrat azotu (NO3--N) 0,035-3,804 mgL-1; BOİ5 0,56-3,95mgL-1; klorofil-a (5, 9 ve 12. ist) ALA-9,82 mgL-1 değerleri arasında değişim göstermiştir. Elde edilen verilerin Coğrafi Bilgi Sistemi ile konumsal analizi yapılmış ve ölçülen her bir parametre için doğal komşuluk enterpolasyon tekniği kullanılarak tematik haritaları hazırlanmıştır. Analiz sonuçları dikkate alındığında, özellikle yaz aylarında yaşanan yoğun turizm faaliyetleri, artan nüfus ve kullanılan tarımsal ilaçlara bağlı olarak bazı istasyonlarda su kalitesi değerlerinde bozulma ve çevresel anlamda kirlenmeler olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
One of the indispensable elements of human life, water is a limited resource. Rapidly increasing world population and efforts put forth to improve living standards of people bring about negative impacts on environmental riches. The purpose of the current study is to investigate the water quality in Gökova Bay, which is threatened particularly in summer months by visitors to the region, to determine the factors affecting the water quality and to investigate the freshwater sources feeding the Bay by means of Geographical Information System. Between November 2014 and October 2015, water samples were taken from 13 different strategic points and their physico-chemical parameters were analyzed. The analysis of the samples revealed that water temperature of the sample is in the range of 14,70-30,06 oC;  pH 7,10- 9,60; dissolved oxygen 4,15-9,30 mgL-1; saturated oxygen  49,60-96,30 %; electrical conductivity 457-53918 µScm-1; salinity 0,22-35,69 %0; solid suspended matter 0,20-143,00 mgL-1; ortho phosphate (PO4) BDL-0,124 mgL-1; total phosphorus (PO43--P) BDL-0,036 mgL-1; nitrite nitrogen (NO2--N) BDL-0,009 mgL-1; ammonium nitrogen (NH4+-N) 0,012-0,135 mgL-1; nitrate nitrogen (NO3--N) 0,035-3,804 mgL-1; BOD5 0,56-3,95mgL-1; chlorophyll-a (5, 9 and 12. st) BDL-9,82 mgL-1. The spatial analysis of the collected data was conducted with Geographical Information System and for each parameter evaluated, thematic maps were developed by using natural neighborhood interpolation technique. When the results of the analysis are considered, it becomes clear that during the high seasons, because of the increasing tourism activities, increasing population and pesticides and herbicides used for agricultural purposes, the quality of the freshwater sources deteriorates in some stations and environmental pollutions are observed.