Sanayi tesislerinde kullanılan yer altı kaynaklı suların çalışanların sağlıkları üzerinde yaratabileceği olası maruziyetlerin araştırılması
Investigation of possible exposure to the HEALTH of employees by underground water used in industrial facilities
Yazar: MİNE PEHLİVAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN UĞUR ÖNCEL
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Dezenfeksiyon = Disinfection ; Endüstri sektörü = Industry sector ; Fekal kirlilik = Fecal pollution ; Kaynak suları = Spring waters ; Su kirliliği = Water pollution ; Yer altı suları = Ground waters ; Çalışanlar = Workers ; İyot = Iodine ; İş sağlığı = Occupational health ; İş sağlığı ve güvenliği = Occupational health and safety

Özet:
Doğadan gelenin daha sağlıklı olduğu düşüncesi ile kaynak suyu tüketimi halk arasında özellikle tercih edilen bir uygulama olmaktadır. Bu alışkanlık, maliyeti düşük olması nedeniyle de işverenler tarafından tercih nedeni olabilmektedir. Ancak, tüketilen su insan sağlığı üzerinde olumlu etkilerinin yanında, birçok olumsuz etkiye de neden olabilmektedir. Suyun içeriğinde insan sağlığını olumsuz etkileyecek unsurlar olması bir çok hastalığı beraberinde getirmektedir. Eski bir İSKİ yeraltı su yolları haritası üzerinde yaptığımız çalışmalar sonucunda, Ömerli barajının güney kanadından çıkan ve Gebze Sanayi bölgesinde kadar uzanan yeraltı su yolu bu çalışmamızda esas alılmıştır. Suyun halka ulaştığı, Kurnaköyde yüzyıllardır kullanılan 200 metre derinlikte açılmış bir kuyudan çıkarılan su kaynağını incelemeye alınmıştır.  Kaynaktan köyün içine bir su borusu  yardımıyla ulaşan suyun, köyün muhtarlığının kontrolündeki bir çeşmeden çevreden gelenlere ücret karşılığında servis edildiği  saptanmıştır. Gözlemler sırasında birçok işyeri aracının bu çeşmeden 20 litrelik pet şişelere su doldurduklarına şahit olunmuştur. Çeşme ve kaynak çıkış noktasından alınmış olan su örneklerinde, insan sağlığını tehdit edecek düzeyde fecal Escherichia Coli basilinin olduğunun belirlenmesi üzerine çalışmalar, işyerleri için de bir model olması amacı ile, bu köyün su kaynağının dezenfeksiyonu ve Coli basilinden arındırılması yönüne çevrilmiştir. Araştırma yapılan kaynağın suyunu izlemek amacıyla, 27 aylık bir süre içerisinde,  üç farklı zaman periyotlarında numune alarak, akredite bir çevre laboratuvarında kimyasal ve mikrobiyolojik analizleri yapılmıştır. Analizler sonucunda suyun, yüksek miktarda Koliform Basil içerdiğini ve İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmeliğin 36. Madde ve Ek -1'e göre uygun olmadığı belirlenmiştir. Yapılan araştırma ve örnek tasarımlar sonucunda, iş yerleri için maliyetleri de göz önünde bulundurarak, kuyu suyunun, içme suyu amacıyla kullanılabilmesi için kolaylıkla uygulanabilecek  bir yöntem olan İyodür Solüsyonu ile dezenfeksiyon yöntemi  üzerine yoğunlaşılmıştır. Geliştirilen ve insan sağlığı için uygun dozlarda İyodür Solüsyonu içeren dezenfeksiyon tasarımı  ile arıtılmış suda , fekal Escherichia Coli basilinin varlığını ortadan kaldırılması başarılmıştır.

Abstract:
With the idea that what comes from nature is healthier, consumption of spring water is a particularly preferred practice among the people. This habit may be preferred by employers due to its low cost. However, besides the positive effects of consumed water on human health, it can also cause many negative effects. The fact that there are elements in the content of water that will adversely affect human health brings along many diseases. As a result of our studies on an old İSKİ underground waterway map, we have taken the underground waterway from the south wing of Ömerli dam and extended it to the Gebze Industrial area as a basis for this study. We examined the water source, which is extracted from a well dug at a depth of 200 meters in Kurnaköy, where the water reaches the public and has been used for centuries. We have determined that the water that reaches the village from the source with the help of a water pipe is served from a fountain under the control of the village headman for a fee. During our observations, we witnessed that many workplace vehicles pour water from this fountain into 20-liter plastic bottles on their trucks. After we determined that there is Fecal Escherichia Coli bacillus at a level that threatens human health in the water samples we took from the fountain and spring outlet, we turned our work to disinfection and purification of the water source of this village from Coli bacillus in order to serve as a model for workplaces. We conducted chemical and microbiological analyzes in an accredited environmental laboratory by taking samples at three different times over a 27-month period in order to monitor the water of the source we are researching. As a result of the analysis, we determined that the water contains a high amount of Coliform Bacillus and is not suitable according to Article 36 and Annex-1 of the Regulation on Water Intended for Human Consumption. As a result of our research and sample designs, we focused on the disinfection method with Iodide Solution, which is an easily applicable method for the use of well water for drinking water purposes, taking into account the costs for workplaces. We succeeded in eliminating the presence of Fecal Escherichia Coli bacillus in the water we purified with the disinfection design we developed and containing Iodide Solution at appropriate doses for human health.