Camilerde kullanıma yönelik problemlerin saptanması:ankara çukurambar örnekleri
Determination of problems for use in mosque: ankaraçukurambar case
Yazar: SARİYE YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDURRAHMAN YAĞMUR TOPRAKLI
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Camiler toplu yapılan ibadetlere mekan sağlamanın yanı sıra sosyal ve kültürel ihtiyaçlara
da cevap veren yapılardır. İslamiyet'in doğuşundan günümüze kadar biçimsel değişiklikler
geçirmiştir. Biçim üzerine algısal ve imgesel çalışmalar pek çok araştırmacı tarafından ele
alınmıştır. Bu çalışma ile günümüz camilerinde kullanıcı deneyimleri araştırılarak cami
yapılarının işlevsel olarak günümüzde hangi ihtiyaçları ne derece karşıladığı ya da hangi
ihtiyaçlara cevap vermesinin beklendiği sorularına cevap aranmıştır. Çalışma kapsamında
Ankara Çankaya İlçesinde Çukurambar, Kızılırmak ve İşçi Blokları mahallelerinde bulunan
sekiz adet cami, gözlem ve görüşme yoluyla incelenmiştir. İncelemede cemaat, din
görevlileri, dernek yöneticileri ve camilerin projelerini hazırlayan mimarlık ofisleri ile
görüşülerek farklı perspektifler açısından değerlendirmeler alınmış, mimari projelerine
ulaşılmış, camiler farklı zamanlarda incelenerek fotoğraflanmış ve gözlemler yapılmıştır.
Çalışmanın sonunda elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Engelli erişiminin ve kadınlara
ayrılan alanların kısıtlı olması, camilerin yeterli ve düzenli gelirlerinin olmaması buna bağlı
olarak temizlik ve bakım hizmetlerinin aksaması, mimari proje ile uygulama arasında ciddi
farklar oluştuğu gözlenen sorunların başlıcalarıdır. Camilerde kullanıcı memnuniyetine bina
yeterliliklerinin yanı sıra din görevlilerinin ve dernek yöneticilerinin cemaatle ve birbirleri
ile ilişkisinin de önemli olduğu görülmüştür.

Abstract:
Mosques are places that provide spaces for collective worship as well as social and cultural
needs. Although it has undergone formal changes from the birth of Islam to the present day,
perceptual and imaginary studies on form have been studied by many researchers. This study
examines the user experiences in mosques and functional sufficiency of users for today's
needs. Within the scope of the study, eight mosques in the Çukurambar, Kızılırmak and İşçi
Blokları neighborhoods in Çankaya District of Ankara were examined by observation and
interview methods. During the research process, the mosque community, the religious
officials of the mosque (imam and muadhin), mosque building association, and architects of
mosques are interviewed and different perspectives were detected. During the research phase
architectural projects were obtained from the architects, mosques were visited and
photographed at different times and comments from the users and participants of the project
documented. The data obtained at the end of the study were summarized with tables. As a
result of the study the main problems observed are, limited access to disabled people, lack
of spaces for women, insufficient and regular income of mosques, unsatisfactory cleaning
and maintenance services of mosques, major differences between the architectural projects
and the final buildings. In addition to building incompetency, the relationship of users
between the religious officials and the association managers of mosque was seen as an
important topic on the user satisfaction of mosques.