Sivas altın yatağına krıgıng ve jeoistatistiksel simülasyon yöntemlerinin uygulanması
Implementation of kriging and geostatisticalsimulation methods to si̇vas gold deposits
Yazar: AYTEN ESER
Danışman: PROF. DR. SUPHİ URAL
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
Bu çalışmada Evliya Tepe (Sivas) altın yatağının altın (Au) ve gümüş (Ag) rezervlerinin ve tenörlerinin kriging yöntemiyle tahmin edilmesi ve jeoistatistik simülasyon yöntemiyle tenör modelinin oluşturulması amaçlanmıştır.
Veri tabanı oluşturmak için sahada önceden yapılmış jeolojik ve kimyasal analiz çalışmaları derlenmiştir.Au ve Ag veri analizleri sonucunda sondaj verileri 4 m aralıklı kompozitlere dönüştürülerek jeostatistik analize hazır hale getirilmiştir. Sondaj loglarını içeren kesitler çizilerek kafes sistemi oluşturulmuş ve bu sistem içerisine blok model tanımlanmıştır. Kriging tahmini için tenör verilerinin variogram analizi yapılmış, her iki grupta da anizotropibulunmamıştır. Variogrammodellerinin uygunluğu ve yeterliliği çapraz doğrulama yöntemiyle test edilmiştir. Ordinary Kriging ile blok model içerisinde Au ve Ag tahmini yapılmıştır. Belirli sınır tenör (cut-off) aralıklarında rezerv ve tenör hesaplanmıştır. Gerçek ve tahmin edilmiş verilerin istatistikleri ve grafikleri karşılaştırılarak, tahminler doğrulanmıştır. Ardışık Gauss Simülasyonu (AGS) ile tanımlanan model parametreleri kullanılarak iki ve üç boyutlu tenör modeli oluşturulmuştur. Histogram, variogram ve özet istatistiklerinin geri üretimi ile simülasyon modellerinin doğruluğu test edilmiştir.
Ordinary Kriging ve AGS uygulaması sonunda, cevher dağılımının geometrik pozisyonları üç boyutlu ve iki boyutlu haritalar ile temsil edilmiştir. AGS sonuçları için ayrıca standart sapma haritaları hazırlanarak, modeldeki belirsizlikler ortaya konmuştur.

Abstract:
In this study, Evliya Tepe (Sivas) gold (Au) and silver (Ag) reserves of gold deposits are estimated by kriging and grade model is constructed by geostatistical simulation method.
To create a a database, previous geological and chemical analysis are compiled.As a result of Au and Ag data analyses, drilling data is brought to be ready for geostatistic analyze by converting into 4 m spaced composites. Wireframe is produced by drawing sections containing drilling logs and block model is defined within this system and no anisotropy is seen in both groups. Appropriateness and adequacy of the variogram models were tested by cross-validation. Au and Ag are estimated in the block model by Ordinary Kriging. Reserve and grade are calculated in certain range of cut-off grade. By comparing statistics and graphics of real and estimated data, predictions are confirmed. Grade model is created with Sequential Gauss Simulation (SGS) and local grade changes are examined. Accuracy of simulation models have been tested with reproduction of histogram, variogram and summary statistics.
At the end of Ordinary Kriging and SGS application, geometric positions of ore distribution are represented by three and two dimensional graphics, sections and maps. By preparing standard deviation maps for SGS results, the uncertainties in the model are revealed.