Farklı malç materyalleri ve sulama yöntemlerinin tuzlu su uygulaması altında toprak tuzluluğu ve biber (Capsicum annuum L.) bitkisinin verimi üzerine etkileri
Effects of different mulch materials and irrigation methods on soil salinization and yield of pepper (Capsicum annuum L.)  under saline water treatment
Yazar: KADRİ AVAĞ
Danışman: PROF. DR. GÖKHAN ÇAYCI
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Tarımsal alanlarda özellikle kurak ve yarı kurak iklim şartlarında yeterli miktar ve kalitede sulama suyunun sağlanabilmesi her geçen gün zorlaşmaktadır. Kısıtlı temiz su kaynakları nedeni ile düşük kaliteli suların tarımda kullanılması zorunlu hale gelmiştir. Bu çalışmada; Ankara'da tarla koşullarında, farklı malç materyalleri ve sulama yöntemlerinin tuzlu su ile sulanan biber bitkisinin (Capsicum annuum L.) verim ve bazı bitki besin maddesi içerikleri ile toprak tuzluluğuna etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Ana konular S1: yüzey altı damla ve S2: yüzey damla sulama yöntemlerinden oluşmuştur. Alt deneme konuları ise; M0: malçsız, M1: malç tekstili, M2: buğday samanı malçı ve M3: pomza malçı konularından oluşmuştur. Elde edilen sonuçlara göre; bitki su tüketimi ve bununla ilişkili olarak toprak tuzluluğu bakımından, S2 konusunun S1 konusuna göre daha yüksek değerler oluşturduğu tespit edilmiştir.  Malç konuları bakımından en yüksek bitki su tüketimi ve toprak tuzluluk değerleri sırası ile M0, M1, M3 ve M2 konularında belirlenmiştir. En düşük ortalama WUE ve IWUE değerleri S2M0 konusunda tespit edilirken en yüksek WUE ve IWUE değerleri S1M2 konusunda tespit edilmiştir. En yüksek meyve verimi (4300 kg da-1) S1M2 konusundan elde edilirken, en düşük meyve verimi (2659 kg da-1) S2M0 konusundan elde edilmiştir. Toprakta suya dayanıklı agregat yüzdesi en fazla (%65.05) S1M2 konusunda belirlenirken en düşük (%53.49) suya dayanıklı agregat yüzdesi S2M0 konusunda tespit edilmiştir. Uygulamaların, yapraklarda N, P, K, Ca, Mg, Zn, Mn ve Na içeriklerine etkisi önemli bulunurken, Fe ve Cu üzerine etkileri önemsiz bulunmuştur. Tuzlu su kullanılması durumunda, topraktaki tuzluluk ve verim değerleri göz önüne alındığında yüzey altı damla sulama ve saman malçının birlikte uygulanması diğer uygulamalara göre daha başarılı bulunmuştur.

Abstract:
It is becoming more and more difficult to provide sufficient amount and quality irrigation water in agricultural areas, especially in arid and semi-arid climatic conditions. Due to limited clean water resources, the use of low quality water in agriculture has become mandatory. In this study; It was aimed to determine the effects of different mulch materials and irrigation methods on yield, some plant nutrient contents and soil salinity of pepper plant (Capsicum annuum L.) irrigated with low quality water in field conditions in Ankara region. The research was set up in randomized blocks through with the split plot design with 3 replications. The main treatments were S1: subsurface drip irrigation and S2: surface drip irrigation systems. Sub-trial treatments were; M0: no mulch, M1: mulch textile, M2: wheat straw mulch and M3: pumice mulch. According to the results obtained; In terms of plant water consumption and related soil salinity, it has been determined that the S2 treatments has higher values than the S1 treatments. In terms of mulch treatments, the highest plant water consumption and soil salinity values were determined in M0, M1, M3, and M2 treatments, respectively. While the lowest average WUE and IWUE values were determined for S2M0, the highest WUE and IWUE values were determined for S1M2. Fort he fruit yield results;  the highest yield  (4300 kg da-1) was obtained for S1M2, and the lowest yield (2659 kg da-1) was determined for S2M0. While the highest  (65.05%) waterstable aggregate percentage in the soil was determined for S1M2, the lowest (53.49%) was determined for S2M0. Applications were found to be important in terms of N, P, K, Ca, Mg, Zn and Mn contents in the leaves. Considering the soil salinity and yield values under saline water conditions, combined application of subsurface drip irrigation and straw mulch has been found more succesful than other treatments.