Matematik merkezli etnosteam ders planlarının geliştirme ve uygulama süreçlerinin incelenmesi
Investigation of the development and implementation processes of mathematics-centered ethnosteam lesson plans
Yazar: RABİA GÜL KIRIKÇILAR
Danışman: PROF. DR. AHMET ŞÜKRÜ ÖZDEMİR
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Kültürün disiplinlerarası bir bakış açısıyla matematik eğitimine nasıl entegre edilebileceğini gösteren bir yaklaşım olan EtnoSTEAM'e matematiğin öğretimi ve öğrenimi sürecinde başvurulmaktadır. Bu araştırmada EtnoSTEAM eğitimi almış ortaokul matematik öğretmenlerinin bu yaklaşım çerçevesinde tasarladıkları ders planları, uzman görüşleri yoluyla değerlendirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye'nin çeşitli illerinde görev yapan 11 öğretmen oluşturmuştur. Araştırma üç evreden oluşmaktadır. Ön hazırlık evresinde, ihtiyaç analizi yapılmış ve katılımcılara EtnoSTEAM yaklaşımını tanımaya yönelik çevrimiçi bir eğitim verilmiştir. Prototip evresinde, öğretmenlerle birlikte yedinci sınıf rasyonel sayılar, cebirsel ifadeler ve sekizinci sınıf kareköklü sayılar konusunda toplam sekiz adet EtnoSTEAM tabanlı ders planı tasarlanmış ve geliştirilmiştir. Değerlendirme evresinde ise öğretmenler, tasarladıkları ders planlarını sınıf içi ortamda uygulamıştır.
Araştırma nitel ağırlıklı olup, tasarım tabanlı araştırma modeli kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın verileri çeşitli formlar aracılığıyla toplanmış, doküman analizine tabi tutularak betimsel ve içerik analizi ile çözümlenmiştir. Ders planlarına yönelik yapılan geri bildirim döngülerindeki uyuma bakmak için Kendall W testi kullanılarak araştırma nicel olarak desteklenmiştir.
Tasarım odaklı düşünme basamaklarına göre tasarlanan ders planlarına ilişkin uzman görüşleri değerlendirildiğinde, öğretmenlerin test etme basamağında zorlandıkları tespit edilmiştir. Ders planlarına yönelik uzmanlardan alınan geri bildirimlerde genellikle hem fikirlilik görülmüştür. Öğretmenlerin sınıf içi ders planı uygulama deneyimlerine göre EtnoSTEAM'in öğrencilerin motivasyonunu artırdığı, öğrenmelerini daha keyifli hale getirdiği, matematik kavramlarını gerçek yaşam bağlamlarıyla ilişkilendirmelerini kolaylaştırdığı ve kültürel farkındalıklarının artmasına katkı sağladığı belirlenmiştir. Araştırmada EtnoSTEAM tabanlı ders planlarının matematiksel ilişkilendirme bağlamının da çok güçlü olduğu sonuçlar ortaya çıkmıştır. Öğretmenlerin ders planlarını hazırlama ve uygulama sürecinde zorlandıkları tespit edilmesine rağmen, yaklaşımı faydalı buldukları ve mesleki gelişimlerine katkı sağladığı görülmüştür. Araştırma sonucunda matematik merkezli EtnoSTEAM tabanlı bir ders planı şablonu elde edilmiştir.
Araştırmanın EtnoSTEAM yaklaşımını tanımaya ve matematik merkezli EtnoSTEAM ders planlarının tasarlanması, geliştirilmesi ve uygulanmasına ilişkin çalışmalara ışık tutması bakımından literatüre katkıda bulunması beklenmektedir. Bu kapsamda EtnoSTEAM yaklaşımına yönelik öğretmen eğitimlerinin artırılması ile uygulamalarının derslere entegre edilmesi önerilmektedir.

Abstract:
EthnoSTEAM, an approach that shows how culture can be integrated into mathematics education from an interdisciplinary perspective, is used in the teaching and learning of mathematics. In this study, the lesson plans designed by middle school mathematics teachers who received EthnoSTEAM training within the framework of this approach were evaluated through expert opinions. The study group of the research consisted of 11 teachers working in various provinces of Türkiye. The research consists of three phases. In the preliminary phase, a needs analysis for the EthnoSTEAM approach was made and an online training was given to the attending teachers to get to know the EthnoSTEAM approach. In the prototype phase, a total of eight EthnoSTEAM-based lesson plans on seventh-grade rational numbers, algebraic expressions and eighth grade square root numbers were designed and developed with the teachers. In the evaluation phase, in the classroom environment, the teachers applied the lesson plans which they designed.
The research is qualitative and conducted using a design-based research model. The data of the research were collected through various forms, subjected to document analysis and analyzed with descriptive and content analysis. The research was quantitatively supported by using the Kendall W test to look at the consistency in the feedback loops for the lesson plans.
When the expert opinions on the lesson plans designed according to the design thinking steps were evaluated, it was determined that the teachers had difficulties in the testing step. In the feedback received from the experts regarding the lesson plans, there was generally consensus. According to the teachers' classroom lesson plan implementation experiences, it was determined that EthnoSTEAM increased students' motivation, made their learning more enjoyable, made it easier for them to associate mathematical concepts with real-life contexts, and contributed to the increase of their cultural awareness. The results of the study revealed that the mathematical connection context of EthnoSTEAM-based lesson plans is also very strong. Although it was determined that the teachers had difficulties in the process of preparing and applying the lesson plans, it was seen that they found the approach useful and contributed to their professional development. As a result of the research, a mathematics-centered EthnoSTEAM-based lesson plan template was obtained.
It is expected that the research will contribute to the literature in terms of recognizing the EthnoSTEAM approach and shedding light on the studies on the design, development and implementation of mathematics-centered EthnoSTEAM lesson plans. In this context, it is recommended to increase teacher training for the EthnoSTEAM approach and to integrate its practices into lessons.