Gelişmekte olan ülkelerde finansal krizler ve erken uyarı sistemleri: Markov geçiş modellemesi
Financial crises in developing countries and early warning systems: Markov switching modelling
Yazar: BİLGE KAĞAN ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. İLYAS ŞIKLAR
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Politikası Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Erken uyarı sistemleri = Early warning systems ; Finansal kriz = Financial crisis ; Gelişmekte olan piyasalar = Emerging markets ; Markov modeli = Markov model

Özet:
Gelişmekte olan ekonomilerde son yıllarda gerçekleşen finansal krizler ve sebep oldukları ağır sonuçlar, finansal krizlere ilişkin erken uyarı sistemleri tasarımı konusunu araştırmacıların ve ulusal ve uluslararası finans otoritelerin önemle üzerinde durduğu bir konu haline getirmiştir. Bu çalışmada, alternatif bir erken uyarı sistemi kurulması amacıyla rejim değişimi modeli olarak da bilinen, Markov Geçiş modellemesi kullanılmıştır. Çalışma, Latin Amerika'dan; Meksika, Arjantin ve Brezilya, Güneydoğu Asya'dan; Tayland, Malezya ve Güney Kore, Güney ve Doğu Avrupa'dan ise Bulgaristan, Rusya, Ukrayna ve Türkiye ekonomilerini, 1990:1-2006:12 dönemi için incelemektedir. Finansal krizlerin ampirik tanımının elde edilmesi ve oluşumunda rol oynayan değişkenlerin belirlenmesi amacıyla teorik finansal kriz literatürü kapsamlı bir şekilde analiz edilmiş ardından, ampirik finansal kriz literatüründe yer bulmuş olan çeşitli erken uyarı sistemleri; standart yaklaşımlar ve yeni yaklaşımlar başlıkları altında incelenmiştir. Çalışmadan elde edilen ampirik sonuçlar değerlendirildiğinde, Markov geçiş modellemesinin finansal krizlere yönelik bir erken uyarı sistemi kurulması amacına uygun bir araç olduğu söylenebilir. Tahmin sonuçlarına göre, reel efektif döviz kurunda trenden sapmalar göstergesinin, en etkin erken uyarı göstergesi olduğu ve bu göstergeyi bankacılık kırılganlık endeksi ve LIBOR (Londra bankalar arası piyasa üçer aylık faiz oranları) göstergelerinin izlediği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmadan elde edilen başka bir önemli sonuç, gelişmekte olan ülkeler arasındaki heterojen yapıya bağlı olarak, finansal krizlerin öngörülmesi amacıyla kullanılacak bir erken uyarı sisteminin etkinliğinin arttırılması için ülke özelinde farklı öncü göstergelerin kullanılması gerektiğidir.

Abstract:
The large number of financial crises in developing countries that erupted in the recent years and the consequences of these crises have led to an increased interest in the subject of designing early warning systems. In this study we propose Markov switching model, also known as the regime switching model, as an alternative approach to build early warning systems for financial crises of a series of Latin American (i.e., Argentina, Brazil, Mexico), South Eastern Asian (i.e., Korea, Malaysia, Thailand) and Eastern and Southern European (i.e., Bulgaria, Russia, Turkey, Ukraine) countries during the period 1990:M1-2006:M12. For this aim, we provide a survey of the theoretical and empirical literature on currency crises in order to assess empirical definition of ?crisis? and the initial set of potential indicators. Then, we present a detailed review of standard and alternative methodologies for early warning systems. The primary result of our analysis is that the Markov-switching models are adequate to build reliable early warning systems of financial crises. The results of our models perform well in anticipating and giving proper warning that crisis is going to occur. On the basis of this analysis, the most useful early warning indicator seems to be the deviations from the real effective exchange rate. The Banking Sector Fragility Index and LIBOR (3-months London Interbank Offer Rate) are the other two important indicators distinguishing crises from the non-crises periods. In view of the results, the indicators, which are important in determining crisis likelihoods for one country, are unimportant for another country due to heterogeneity across developing countries.