Periferik intravenöz kateter bakımı algoritması eşliğinde verilen eğitimin flebit ve infiltrasyon insidansına etkisi
Effect on flebit and infiltration incidence of the training given with peripheral intravenous catheter care algorithm
Yazar: BANU CİHAN ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. ZEHRA GÖÇMEN BAYKARA
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algoritmalar = Algorithms ; Flebit = Phlebitis ; Hasta eğitimi = Patient education ; Kateterizasyon = Catheterization ; Kateterizasyon-periferik = Catheterization-peripheral ; Kateterizasyon-periferik = Catheterization-peripheral ; İnfiltrasyon = Infiltration

Özet:
Bu araştırma periferik intravenöz kateter bakımı algoritması eşliğinde verilen eğitimin flebit ve infiltrasyon insidansına etkisinin belirlenmesi amacıyla müdahale çalışması olarak yapılmıştır. Araştırma, 01 Kasım 2019-01 Nisan 2020 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Beyin Cerrahi Kliniği ve Ara Yoğun Bakım Ünitesinde yatan 190 hasta ve 19 hemşire ile yürütülmüştür. Periferik İntravenöz Kateter Bakımı Algoritması ve veri toplama formları geliştirildikten sonra araştırma 3 aşamada gerçekleşmiştir. İlk aşamada, periferik intravenöz kateter komplikasyonlarından flebit ve infiltrasyon prevalansı değerlendirilmiştir. 2. aşamasında, Periferik İntravenöz Kateter Bakımı Algoritması eşliğinde eğitim ve danışmanlık hizmeti verilmiştir. Son aşamada, flebit ve infiltrasyon insidansı değerlendirilmiştir. Verilerin toplanmasında Hastalara İlişkin Veri Toplama Formu, Periferik İntravenöz Kateter Bakımı Takip Formu, Hemşirelere İlişkin Veri Toplama Formu, Hemşirelerin Periferik İntravenöz Kateter Bakımına İlişkin Bilgi Formu, Danışmanlık İzlem Formu ve Periferik İntravenöz Kateter Bakım Algoritmasına Yönelik Değerlendirme Formu kullanılmıştır. Araştırmanın uygulanabilmesi için etik komisyondan ve uygulamanın yapıldığı kurumdan yazılı izin alınmıştır. Araştırmaya katılan hastalardan ve hemşirelerden aydınlatılmış onam alınmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Student's t, Mann Whitney U, Fisher'in kesin sonuçlu olasılık, Süreklilik düzeltmeli Ki-Kare, Pearson'un Ki-Kare, Cochran'ın Q, Friedman, McNemar, Dunn-Bonferroni Testleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda hemşirelerin test puanları, eğitim sonrası eğitim öncesine göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,001). Flebit gelişme oranları, eğitim sonrasında eğitim öncesine göre klinik olarak düşük bulunmasına rağmen istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p=0,071). İnfiltrasyon gelişme oranları ve dereceleri, eğitim sonrasında eğitim öncesine göre klinik olarak düşük bulunmasına rağmen istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p=0,347, p=0,200). Flebit gelişme dereceleri, eğitim sonrası eğitim öncesine göre anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p=0,032). Sonuç olarak, Periferik İntravenöz Kateter Bakımı Algoritması eşliğinde verilen eğitimin hemşirelerin bilgi düzeylerinin artmasında ve flebit derecelerinin azaltılmasında etkili olduğu bulunmuştur. Bu sonuçlar doğrultusunda hemşirelere kanıt temelli klinik uygulama klavuzlarına dayalı periferik intravenöz kateter bakımı eğitiminin verilmesi önerilmektedir.

Abstract:
This study was conducted as a cross-sectional intervention study, aims to determine the effect of the training given with the peripheral intravenous catheter care algorithm on the incidence of phlebitis and infiltration. The research was carried out with 190 patients and 19 nurses in the Department of Neurosurgery of the Health Sciences University Dışkapı Yıldırım Beyazıt Training and Research Hospital between 01 November and 1 April 2020. After the Peripheral Intravenous Catheter Care Algorithm and data collection forms were developed, the research was carried out in three phases. In the first phase, the prevalence of phlebitis and infiltration, which are complications of a peripheral intravenous catheter, were evaluated. In the second phase, training and consultancy services were provided with the Peripheral Intravenous Catheter Care Algorithm. In the last phase, the incidence of phlebitis and infiltration was evaluated. Data Collection Form for Patients, Peripheral Intravenous Catheter Care Follow-up Form, Data Collection Form for Nurses, Information Form for Nurses' Peripheral Intravenous Catheter Care, Counseling Follow-up Form, and Evaluation Form for Peripheral Intravenous Catheter Care Algorithm were used in data collection. Written permission was obtained from the ethics commission and the institution where the research was conducted in order to implement the research. Informed consent was obtained from patients and nurses participating in the research. Student's t, Mann Whitney U, Fisher's exact probability, Continuity corrected Chi-Square, Pearson's Chi-Square, Cochran's Q, Friedman, McNemar, Dunn-Bonferroni Tests were used to analyze the data. As a result, the test scores of the nurses were found to be significantly higher than before the training (p <0.001). Although phlebitis development rates were found to be clinically low compared to pre-training, no statistically significant difference was found (p = 0.071). Likewise, infiltration development rates and degrees were found to be clinically low after training compared to pre-training, but there was no statistically significant difference (p = 0.334, p = 0.2200). Levels of phlebitis development were found to be significantly lower than before training (p = 0.032). As a result, it was found that the training given with the Peripheral Intravenous Catheter Care Algorithm was effective in increasing the knowledge level of nurses and decreasing the degree of phlebitis. In line with these results, it is recommended that nurses be given training in peripheral intravenous catheter care based on evidence-based clinical practice guidelines.