İş ekosistemlerinde işbirliği ilişkileri
Cooperation relationships in business ecosystems
Yazar: MURAT BAŞTUĞ
Danışman: PROF. DR. AYŞE ZEYNEP DÜREN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Strateji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışma, Türkiye açık bankacılık ekosisteminde faaliyet yürüten aktörlerin işbirliği ilişkilerini analiz ederek, bu ilişkilerin kurulmasında ve sürdürülmesinde etkili olan dinamikleri anlamayı hedeflemiştir. Açık bankacılık ekosistemi, finansal hizmetlerin yenilikçi bir yapıya dönüşümünü sağlayan bir dijitalleşme süreci olup bankalar, fintekler, altyapı hizmet sağlayıcıları ve regülatörlerin bir arada çalıştığı karmaşık bir sistemdir. Araştırma, nitel bir yaklaşımla gerçekleştirilmiş ve açık bankacılık ekosistemindeki aktörlerin işbirliği ilişkileri incelenmiştir. Çalışma, bu ilişkilerin stratejik tercihlerini ve ekosistemin genel yapısına olan etkilerini kapsamlı bir şekilde ele almak üzere, kuramsal temellere dayandırılmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden derinlemesine mülakat tekniği kullanılarak yapılan görüşmelerden elde edilen veriler MAXQDA 24 paket programıyla analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, açık bankacılık ekosisteminin, müşteri odaklılık, maliyet tasarrufu ve hız gibi faktörlerle şekillendiğini ortaya koymaktadır. Bankalar güvenli veri sağlama ve düzenleme uyumunda, fintekler ise yenilikçi çözümler sunmada kilit roller üstlenmektedir. Katılımcılar, işbirliğinin müşteri memnuniyeti, maliyet avantajı ve çeviklik sağladığını ifade etmişlerdir. İşbirliği süreçleri teknoloji, Ar-Ge, tedarikçi yönetimi ve pazarlama gibi farklı alanlarda gerçekleşmiş ve her bir tür, rekabet avantajı elde edilmesine katkı sağlamıştır. İşbirliği ilişkilerinin yürütülmesinde stratejik uyum eksikliği, iletişim problemleri ve hukuki gereklilikler gibi sorunlar tespit edilmiştir. Sorunların çözümünde etkili iletişim ve esneklik gibi yöntemler öne çıkmıştır. Açık bankacılık ekosistemi, inovasyon, güvenlik ve müşteri odaklı stratejilerin önceliklendirilmesiyle genişleme ve güçlenme sürecine devam etmektedir. Ekosistemin başarısının, işbirliği ilişkilerinin güven ve uyum temelinde yürütülmesine bağlı olduğu saptanmıştır. Araştırma, ekosistemin sadece ticari kazanç değil, aynı zamanda müşteri memnuniyeti ve sosyal faydalar sağladığını da ortaya koymuştur. Araştırma, işbirliği ilişkilerinin işletmelere inovasyon süreçlerini hızlandırma ve maliyet avantajı sağlama fırsatları sunduğunu göstermiştir. Türkiye açık bankacılık ekosistemi örneği üzerinden, işbirliği ilişkilerinin stratejik önemi somut olarak gözlemlenmiştir. Çalışma, açık bankacılık ekosistemine odaklandığı için bulguların genellenebilirliği sınırlıdır. Gelecekte farklı ekosistemlerde geniş örneklem gruplarıyla yapılacak araştırmalar önerilmektedir. Dijitalleşme ve yapay zekâ gibi gelişmelerin iş ekosistemleri üzerindeki etkileri ve çevresel sürdürülebilirlik konuları da incelenmesi önerilen konular arasında yer almaktadır.

Abstract:
This study aims to analyze cooperation relationships among actors operating in the Turkish open banking ecosystem and to comprehend the dynamics that facilitate the establishment and maintenance of these relationships. The open banking ecosystem is a digitalization process that enables the transformation of financial services into an innovative structure, comprising a complex system in which banks, fintechs, infrastructure service providers and regulators work together. The research used a qualitative methodology to examine cooperation relationships among actors of the open banking ecosystem. The study was based on theoretical foundations to comprehensively address the strategic choices of these relationships and their impact on the overall structure of the ecosystem. The data obtained from the interviews, conducted through in-depth interview technique—a qualitative research method—were analyzed utilizing MAXQDA 24 software package. Research findings reveal that the open banking ecosystem is influenced by factors such as customer orientation, cost savings, and velocity. Banks play key roles in ensuring secure data and regulatory compliance, while fintechs are pivotal in delivering innovative solutions. Participants have stated that cooperation provides customer satisfaction, cost advantage and agility. Cooperation processes occur across various domains, including technology, research and development, supplier management, and marketing, with each category contributing to the attainment of competitive advantage. Issues such as insufficient strategic alignment, communication problems and legal obligations are identified in the execution of cooperation relationships. Strategies such as effective communication and flexibility emerge as essential for solving problems. The open banking ecosystem has continued to expand and strengthen by prioritizing innovation, security and customer-oriented strategies. It has been found that the success of the ecosystem is dependent upon cooperation relationships based on trust and harmony. The research indicates that the ecosystem provides not only commercial gains, but also customer satisfaction and social benefits. The research has also shown that cooperation relationships enable businesses to accelerate their innovation processes and acquire cost advantages. As a result, the strategic significance of these relationships has been clearly illustrated by Turkey's open banking ecosystem. The generalizability of the findings is limited as the study focuses on the open banking ecosystem. It is advisable to do future research with extensive sample groups in different ecosystems. The effects of developments such as digitalization and artificial intelligence on business ecosystems and environmental sustainability concerns are also among the suggested topics to be examined.