Yusuf Atılgan'ın Aylak Adam ve Kemal Bilbaşar'ın Denizin Çağırışı romanlarında yabancılaşma
The alienation at the novels of Yusuf Atılgan's the Aylak Adam and Kemal Bilbaşar's Denizin Çağırışı
Yazar: BELGİN OĞUL
Danışman: DOÇ. DR. ŞEYMA BÜYÜKKAVAS KURAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Atılgan, Yusuf = Atılgan, Yusuf ; Aylak Adam = Aylak Adam ; Bilbaşar, Kemal = Bilbaşar, Kemal ; Denizin Çağırışı = Denizin Çağırışı ; Roman = Novel ; Türk romanı = Turkish novel ; Yabancılaşma = Alienation

Özet:
Dünya tarihinde modernleşmeyle beraber ortaya çıkan kavramlardan biri olan yabancılaşma; psikoloji, felsefe, sosyoloji, edebiyat gibi farklı sosyal alanlar tarafından konu edilmiştir. Edebiyat alanında özellikle roman ve hikâye türü, temelinde insanı/bireyi barındırması dolayısıyla yabancılaşma olgusunun en çok işlendiği türler olmuştur. Modernleşen ve bireyleşen insanın yalnızlıkları, buhranları, içine düştüğü boşlukları, sorgulamaları ve sıkıntıları yabancılaşma olgusunun farklı tezahürleri bağlamında roman ve hikâyelerde işlenmiştir. 
Bu çalışmada hikâyesinin temelinde yabancılaşma olgusu yer alan ve ana kahramanlarını bu duygu çerçevesinde şekillendiren Yusuf Atılgan'ın Aylak Adam ve Kemal Bilbaşar'ın Denizin Çağırışı adlı romanları karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu iki romanda; adları bir harften oluşan, hayat hikâyeleri ve benlikleri yarım ve parçalanmış olan roman kişileri yaşadıkları kopuş neticesinde yalnızlaşmış ve yabancılaşmışlardır. Kendilerini toplumdan, hayattan ve benliklerinden uzaklaştıran bu kopuştan kurtulabilmek ve hayata bağlanabilmek için her iki roman kişisi de bir tutamak arayışındadır. Bu arayış yolculuğunda bir sevgiliye/kadına tutunmaya çalışırlar. Fakat karşılaştıkları kadınlar onlara sıkıntı vermekten öteye geçemez. Çünkü tutunmak için ellerini uzattıkları kadınların şahsında aradıkları ve sığınmak istedikleri varlık aslında anneleridir. Bu dünyaya tutunamama sebebiyle arayış yolculuğuna çıkan roman kişilerinin hayatları anneye dönüş tutkusuna dönüşür. Bu durumun temel sebebi roman başkişilerinin çocukluktan başlayıp gençlik dönemlerine kadar süren yabancılaşma sorunudur. Onların yaşadığı yabancılaşma süreçleri, roman kişilerini başta benlikleri olmak üzere onları her şeyden soyutlayarak derin bir boşluğun içinde kaybettirir. Bunun neticesinde roman başkişilerinin yaşadıkları tutamak sorunu, boşluk duygusu, arayış ve dönüş tutkusu onların yabancılaşmasını tetikleyen unsurlar hâline gelir.
Bu çalışmada yabancılaşmanın edebiyat alanındaki yerinden yola çıkılarak edebi eserler üzerindeki etkisi ve aralarındaki bağ ortaya çıkarılmıştır. Farklı yazarlar tarafından kaleme alınan kurmaca eserlerden; Aylak Adam romanının başkişisi Bay C ile Denizin Çağırışı romanının başkişisi O'nun yaşadıkları yabancılaşma hâli üzerinde durulmuştur. Karakterlerin benliği, hikâyesi ve sorunları, karanlıkta kalmış yönleriyle incelenerek hangi bağlamda ve nasıl yabancılaştıkları ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The alienation which has emerged within the period of modernization of the world has been subject to psychology, philosophy and literature in human history. Since it contains individuals, novels and stories has become one of the literary genres in the field of literature were the genres in which the phenomenon of alienation was processed the most. The loneliness, depression, emptiness, questioning and troubles of the modernized and individualized human being have been handled in novels and stories in the context of different manifestations of alienation.
In this study, two novels named Aylak Adam by Yusuf Atılgan and Kemal Bilbaşar's Denizin Çağırışı, whose story is based on the phenomenon of alienation and shaped its main protagonists within the framework of this emotion, were examined comparatively. In these two novels; names consisting of one letter, life stories and selfness are half and fragmented have become lonely and alienated as a result of what they have gotten through in their life. Both characters in the novels are looking for a handle in order to be able to get rid of this break that takes them away from the society, life and their selfness and hold on the life. In this quest, they try to hold on to a lover/woman. However the women they meet can't give them anything except dist¬ress them. Because in fact their mothers were the actual person whom they have a desire to hold on and were looking for this in the selfness of these women. Thus the lives of the characters of the novels who are in the quest of a handle as a result of not being able to hold on to this world has turned into a passion for returning to their mothers. The main reason for this situation is the problem of alienation of the main characters in the novels which commences from childhood and lasts until the youth period. Their alienation process makes the characters of the novels lose themselves deeply especially their selfness and causes them to be isolated from everything in their life. As a result of this, the problem of handle, the sense of emptiness and the passion of quest and returning back experienced by the main characters of the novel become the factors that trigger their alienation.
In this study, the effect of alienation on literary Works and the connection betwen them were revealed by starting from the place of alienation in the field o literature.The sense of the alienation which the main character of Aylak Adam Mr. C and the other main character of Bilbaşar's Denizin Çağırışı Mr. O has gotten through has been handled in these two novels authored by different authors as one of fictions. The self, story and problems of the characters were examined with their obscure aspects, andit was tried to reveal in which context and how they became alienated.