Gezici mevsimlik tarım işçileri ile yerel mevsimlik tarım işçilerinin durumlarının karşılaştırmalı analizi: Isparta ili örneği
Comparative analysis of traveling seasonal agricultural labourers and local seasonal agricultural labourers: The case of the province of Isparta
Yazar: BERNA YİĞİT
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZTÜRK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Göçler = Migrations ; Isparta = Isparta ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Mevsimlik işçiler = Seasonal workers ; Tarım işçileri = Agricultural workers ; Tarımsal iş gücü = Agricultural labor force

Özet:
Tarımsal üretim içerisinde yoğun emek süreçlerine tabi olan mevsimlik tarım işçileri, asgari yaşam koşullarının oldukça altında yer alan bir toplumsal grup olarak emeklerinin karşılığını alamayan tarım emekçileri içerisinde koşulları en kötü olan kitleyi temsil etmektedir. Bu grup; sürekli hareket halinde olan ve genellikle mevcut tarımın yapıldığı coğrafyaya uzak noktalardan gelen gezici tarım işçileri ile lokal olarak mevcut tarımın yapıldığı o bölgenin insanlarından oluşan yerel mevsimlik tarım işçilerinden oluşmaktadır.
Hasat dönemi Temmuz-Ağustos aylarına denk gelen nohut hasadında çalışan gezici mevsimlik tarım işçileri ile toplama dönemi Eylül-Ekim aylarında olan elma toplama işinde çalışan yerel mevsimlik tarım işçilerinin durumlarının gerek anket sonuçlarıyla gerekse saha çalışması esnasında yapılan gözlemlerin değerlendirilmesi sonucu bu iki mevsimlik tarım işçisi grubu arasında sosyo-ekonomik değişkenlere dayalı analizler yapılmıştır.
Çalışma Isparta ili sınırlarında; gezici mevsimlik tarım işçileri ile Yalvaç ilçesi, Yalvaç ilçesine bağlı Kozluçay ve Dedeçam köyleri ile Şarkikaraağaç ilçesi ile Şarkikaraağaç ilçesine bağlı Göksöğüt köyünde yapılmıştır. Yerel mevsimlik tarım işçilerine Isparta iline bağlı Eğirdir ve Gelendost ilçeleri ile bu ilçelere bağlı Hacılar, Serpilköy ve Büyükgökçeli köylerinde anket uygulanmıştır.
200 gezici mevsimlik tarım işçisi ve 200 yerel mevsimlik tarım işçisi ile toplamda 400 mevsimlik tarım işçisiyle gerçekleştirilen anketler sonucu elde edilen veriler frekans analizi yapılarak karşılaştırılmıştır. Elde edilen veriler ışığında gezici mevsimlik tarım işçileri ile yerel mevsimlik tarım işçileri arasındaki sosyo-ekonomik farklara değinilmiştir.
Sosyal haklar açısından dezavantajlı olan bu işçiler aynı zamanda ekonomik olarak da toplumun gerisinde yer almaktadır. Tek geçim kaynaklarının sadece çalıştıkları dönemde elde ettikleri gelir olduğu düşünüldüğünde daha fazla kazanmak için ailenin tüm fertleri çocuk yaşlı demeden çalışmak zorunda kalmaktadır. Bu durum çocukların eğitimlerini tamamlamaları açısından engel oluşturmakla birlikte hem çocuk işçiliği sorununu meydana getirmekte hem de bu çocukların başka meslekler edinmelerini imkânsızlaştırmaktadır.

Abstract:
Seasonal agricultural labourers who are subject to labour intensive processes in the agricultural production represent the most disadvantageous mass among agricultural labourers who are defined as a social group living under minimum conditions and that could not receive a recompense for their works. Seasonal agricultural labourers are composed of two groups: traveling seasonal agricultural labourers who are constantly mobile and live far from the work place and local seasonal agricultural labourers composing of local people who live close to the place of production. The seasonal agriculture workers working in the chickpea harvest coinciding with the harvest period July to August and the evaluation of the situation of the local seasonal agricultural workers working in the apple picking business during the collection period between September and October and the observations made during the field work were evaluated as the result of these two seasonal agricultural workers socio-economic variables.
The study was conducted in Isparta province; traveling seasonal agriculture labourers which was Yalvaç district, Kozluçay and Dedeçam villages of Yalvaç district and Göksöğüt village of Şarkikaraağaç district and Şarkikaraağaç district. The survey was applied to districts of Eğirdir and Gelendost of Isparta province and Hacılar, Serpilköy and Büyükgökçeli villages of these districts for local seasonal agricultural workers.
200 traveling seasonal agricultural labourers and 200 local seasonal agricultural labourers which was totally 400 seasonal agricultural labourers were compared and the results were compared by using frequency analysis. The socio-economic differences between traveling seasonal agricultural labourers and local seasonal agricultural labourers in the obtained data are discussed.
As a result of the work, the problem of child labour emerges as an important problem. At the same time, it is observed that the minimum conditions for sheltering and working conditions cannot be achieved, especially for traveling seasonal agricultural labourers.
These labourers who are disadvantageous in terms of social rights are also economically behind the society. If it is thought that the only income they receive is the wages earn in return for working, it is obvious that in order to earn more, they – as the whole family – have to work young and old. This in turn hinders the education of children and creates both the problem of child labour and the impossibility of those children to get a profession.