Lokalize prostat kanserinde hipofraksiyone yoğunluk ayarlı helikal tomoterapi /
Yazar: FATİH ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET MURAT BEYZADEOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Radyasyon Onkolojisi = Radiation Oncology
Dizin: Neoplazmlar = Neoplasms ; Prostat hastalıkları = Prostatic diseases ; Prostat neoplazmları = Prostatic neoplasms ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Toksisite = Toxicity ; Tomoterapi = Tomotherapy ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
''Lokalize Prostat Kanserinde Hipofraksiyone Yoğunluk Ayarlı Helikal
Tomoterapi.''SBÜ Gülhane Tıp Fakültesi Gülhane Eğitim ve Araştırma
Hastanesi, Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı, Uzmanlık Tezi, Ankara, 2022.
Amaçlar: Bu çalışmada amacımız lokalize prostat kanserli hastalarda ılımlı
Hipofraksiyone Radyoterapi (H-RT) ile Konvansiyonel Fraksiyone Radyoterapi
(KFRT) rejimlerinin, toksisite ve yaşam kalitesi açısından karşılaştırmalı olarak
değerlendirilmesidir.
Hastalar ve Yöntemler: 01 Ocak 2017-01 Kasım 2021 tarihleri arasında SBÜ
Gülhane Tıp Fakültesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyasyon Onkolojisi
kliniğinde lokalize prostat kanseri tanısıyla küratif amaçlı ılımlı
hipofraksiyone(Çalışma Grubu) ya da konvansiyonel fraksiyonda(Kontrol Grubu)
Eksternal Hüzme Radyoterapisi(EBRT) uygulanan hastalar bu çalışmaya dahil
edilmiştir. H-RT 70 Gy/2,5Gy/28fr ve KFRT 72Gy/2Gy/36fr olarak uygulanmış olan
hastalar retrospektif olarak incelenmiştir. Hastaların tedaviye bağlı akut ve geç dönem
toksisitelerinin değerlendirilmesinde RTOG ve RTOG/ EORTC toksisite skalaları
kullanılmıştır. Hayat kalitesinin değerlendirilmesi ise radyoterapi öncesi(preRT),
radyoterapi tamamlanması ve radyoterapi sonrası(postRT) takiplerde EPIC-CP,IPSS
ve IIEF-5 anket formları kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışma ve kontrol gruplarında her birinde 20'şer hasta olmak üzere
toplamda 40 hasta çalışmamıza dahil edilmiştir. Tüm hastalar için ortalama yaş 68,5
yıl olup medyan takip süresi 26,2 aydır. Her iki gruptaki hastaların demografik ve
tümör karakteristikleri benzer homojendi. Her iki gruptaki PSA kinetikleri
incelendiğinde her iki grupta da RT tamamlanmasının hemen sonrasında PSA'da
anlamlı düşüş izlenirken(p=0,0001); takiplerde PSA seviyeleri benzer düşüklükte
devam etmiştir (p:0,479).Bu çalışmadaki tüm hastaların 3-Yıllık Biyokimyasal
Relapsız Sağkalım (Biochemical Relapse Free Survival-bRFS) oranı % 92,9 olup,
gruplar arasında anlamlı istatistiksel anlamlı fark saptanmamıştır. Çalışmamızdaki iki
iii
gruptaki hiçbir hastada akut ve geç dönemde grad 3-4 toksisite izlenmemiş olup; 34
hastada(%85) grad2 Akut GİS,32 hastada(%80) grad2 Akut GÜS toksisitesi izlenmiş
olup; sadece 9 hastada(%22,5) Geç GİS ve sadece 8 hastada(%20) Geç GÜS
toksisitesi izlenmiştir. Uluslararası Prostat Semptom Skoru (IPSS) hem akut hem de
geç GÜS toksisite oluşumunda bağımsız risk faktörü iken, Diyabetes Mellitus(DM)
akut GÜS toksisite oluşumunda bağımsız risk faktörü olarak bulunmuştur. Hastalar
Yaşam Kalitesi(Quality Of Life- QoL) açısından incelendiğinde EPIC-CP hayat
kalitesi anketine göre; üriner inkontinans, bağırsak belirtileri, hormonal ve seksüel
semptomlar açısından benzer bulunurken, EPIC-CP üriner irritasyon puanları kontrol
grubunda istatistiksel olarak daha yüksek izlenmiştir (p< 0,05). Erektil fonksiyon
kalitesini değerlendiren IIEF-5 skorunun ise yapılan Tekrarlı Ölçüm Varyans Analizi
değerlendirmesinde çalışma grubunda kontrol grubuna göre zamanla daha fazla
azaldığı bulunmuştur (p=0,038).
Sonuç: Helikal Tomoterapi(HT) sistemi ile uygulanan ılımlı H-RT, hastalarda
yaşam kalitesini bozmaksızın toksisiteyi azaltan ve hastalar tarafından iyi tolere edilen
etkin bir radyoterapi tedavi rejimidir. Özellikle de sıkıntılı Kovid-19 pandemisi
sürecinde toplam tedavi süresini kısaltarak hastaların virüs ile kontaminasyon riskini
azaltan, sağlık ekipman ve personelinin verimli bir şekilde kullanılmasına olanak
sağlayan prostat kanseri için tercih edilebilir standart yaklaşım olarak uygulanabilir bir
radyoterapi tedavi opsiyonudur.

Abstract:
''Hypofractionated Intensity Modulated Helical Tomotherapy for Localized
Prostate Cancer.'' Gülhane Training and Research Hospital, SBU Gülhane
Faculty of Medicine, Department of Radiation Oncology, Medical Speciality
Thesis, Ankara, 2022.
Objectives: Our aim in this study is to compare the regimens of Moderate
Hypofractionated Radiotherapy (H-RT) and Conventional Fractionated Radiotherapy
(CFRT) in terms of toxicity and quality of life in patients with localized prostate
cancer.
Patients and Methods: Patients who underwent curative moderately
hypofractionated (Study Group) or conventional fraction (Control Group) External
Beam Radiotherapy (EBRT) with the diagnosis of localized prostate cancer between
01 January 2017 and 01 November 2021 at Gülhane Training and Research Hospital,
SBU Gülhane Faculty of Medicine Radiation Oncology Department were included in
this study. Patients who were delivered 70 Gy H-RT at 2.5 Gy per fraction in 28
fractions and 72 Gy CFRT at 2 Gy per fraction in 36 fractions; were evaluated
retrospectively. The RTOG and RTOG/EORTC toxicity scales were used to evaluate
the treatment-related acute and late toxicities of patients. EPIC-CP, IPSS and IIEF-5
questionnaire surveys were used to evaluate the preRT, completion RT and postRT
quality of life follow-ups.
Results: Total of 40 patients were included in our study with 20 patients in
each of the study and control groups. The mean age for all patients was 68.5 old years
and the median follow-up duration was 26.2 months. Demographic and tumor
characteristics of the patients in both groups were comparably homogeneous.When the
PSA kinetics in both groups were examined, a significant decrease was noted in PSA
levels immediately after completion of RT in both groups (p=0,0001), whereas PSA
levels continued to remain at the same low level in the follow-ups (p=0.479). The 3-
Year Biochemical Relapse Free Survival (bRFS) rates of both group patients in the
study was 92.9%, with no statistically significant difference between the groups. Grade
3-4 toxicity was not observed in any of the patients in the our study, Grade 2 Acute
GIS toxicity was observed in 34 patients (85%), Grade 2 Acute GUS toxicity was
observed in 32 patients (80%), and late GIS toxicity was observed in 9 patients
(22.5%) and 8 patients(20%) experienced late GUS toxicity. The International
Prostate Symptom Score (IPSS) score highness was an independent risk factor for both
v
acute and late GUS toxicity, whereas Diabetes Mellitus (DM) was found to be an
independent risk factor for acute GUS toxicity. When the patients were evaluated in
terms of Quality of Life (QoL) based on the EPIC-CP quality of life questionnaire;
urinary incontinence, bowel symptoms, hormonal and sexual symptoms were
comparable for both groups, but EPIC-CP urinary irritation scores were unfavorable
higher in the Control Group (p< 0,05). The IIEF-5 score, which evaluates the quality
of erectile function, was found to be unfavorable decreasing with erectil function over
time in the study group compared to control group in the repeated measurement
analysis of variance evaluation (p=0,038).
Conlusion: Moderate H-RT delivered with the Helical Tomotherapy (HT)
system is an effective treatment radiotherapy regimen that reduces toxicity without
impairing patient quality of life and well tolerated during the troublesome Covid-19
pandemic by shortening the total treatment time and reducing the risk of patient
contamination with the virus suggesting it to be a preferable radiotherapy treatment
option that can be applied as standard approach in prostate cancer radiotherapy,
allowing the robust use of health sources and staff.