Gençlerin gönüllülük faaliyetlerine ilişkin tutumlarının sosyolojik bir analizi: İzmir Gençlik Merkezleri örneği
Sociological analysis of attitudes of youth towards volunteering activities: The sample of İzmir Youth Centers
Yazar: ELİF NUR BAYRAM
Danışman: PROF. DR. FUAT GÜLLÜPINAR
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Gençler = Youngs ; Gençlik merkezleri = Youth centers ; Gönüllü katılım = Voluntary contribution ; Gönüllülük = Volunteering ; Sosyal sermaye = Social capital ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; İzmir = Izmir

Özet:
Bu araştırma tarihsel, olgusal ve kavramsal çerçeve içerisinde, gençlerin kamuya ait gençlik merkezlerinde gönüllülüğü nasıl deneyimlediğine ve genç kimliğine bağlı olarak gönüllülüğü kendi yaşamında nasıl anlamlandırdığına odaklanmaktadır. Bu doğrultuda, hangi profillerin gönüllülük ile hangi yollarla tanıştığına, hangi motivasyonlarla gönüllülük faaliyetlerinde bulunduğuna ve gönüllülük faaliyetlerinde bulunarak hayatlarında ne tür maddi ve manevi faydalar sağladığına ilişkin bulgular sosyal sermaye kuramı üzerinden değerlendirilmiştir. Araştırma süresince "Gençlik Merkezi" olgusunun ortaya çıkış koşulları, Türkiye'de gönüllülük tartışmaları, Türkiye'de yürütülen gençlik çalışmalarının Avrupa Birliği politikaları ile ilişkileri ve bir kamu merkezinde gönüllü olmanın etkileri incelenmiştir.
Araştırmada İzmir'de yerel yönetime bağlı Alsancak Havagazı Gençlik Merkezi'nde gönüllülük faaliyetlerine katılan 17-30 yaş arası 16 gençle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma modeli kullanılarak beş ay boyunca katılımcı gözlem yapılmış ve etkinliklerde farklı rollerle aktif katılım sağlanmıştır. Türkiye'deki gençlik araştırmaları ile gençliğe tarihsel bakış konusunda Lüküslü'nün gençlik miti kavramsallaştırmasından; gençlerin gönüllülük deneyimlerinin kendilerine ne tür bir konfor sağladığına yönelik tartışmada ise Böhnisch'in hayatla baş etme kavramından faydalanılmıştır. Ayrıca araştırma bulguları, bir kurumda gönüllü olmanın, bireysel gönüllü eylemlerde bulunmaktan farklı olarak düzenli katılım ve zamanında hazır bulunma gibi zorunluluklar gerektirdiğini ve bu durumun katılım sıklığını etkilediğini ve kurum içinde bir tür tabakalaşmaya neden olduğunu ortaya koymuştur. Yaşam koşullarına bağlı olarak daha sık katılım fırsatı bulan gençlerin, gençlik merkezindeki ilgili faaliyetlerden daha anlamlı faydalar elde ettiği, gençlik merkezinde yürütülen gönüllülük faaliyetlerinin gençleri "proje üreten gençler" ve "proje ile gidilen gençler" olarak ayrıştırdığı bulgusu dikkat çekmiştir. Bu durum, Bourdieu'nün "yeniden üretim" kavramıyla açıklanmıştır.

Abstract:
This research focuses on how young people experience volunteering in public youth centers and how they make sense of volunteering in their own lives, depending on their youth identity, within a historical, factual and conceptual framework. In this direction, which profiles of youth are the ones engage in volunteering and in what ways, with which motivations they reach to the volunteering activities and what kind of material and moral benefits they receive in their lives by doing volunteering activities are studied through social capital theory. During the research, aspects such as the former conditions of the "Youth Center" phenomenon, the debates on volunteerism in Turkey, the relationship of youth work carried out in Turkey as well as the European Union policies and the effects of volunteering in a public center were examined.
In the research, semi-structured interviews were conducted within 16 young people between the ages of 17-30, who participated in volunteering activities in the Alsancak Havagazı Youth Center affiliated with the local government in İzmir. By using the qualitative research model, participant observation was made for five months and active participation was develop through different roles in the activities. Lüküslü's conceptualization of the "youth myth" was used to understand youth research and the historical view of youth works in Turkey. Böhnisch's concept of "coping with life" aimed to examine how young people's experience of volunteering provided them comfort. Additionally, the research findings revealed that volunteering in an institution requires obligations such as regular participation and timely presence, unlike performing personal voluntary actions, and this situation affects the frequency of participation causing stratification among the volunteers. The finding that, young people who could participate more often depending on their living conditions can derive more meaningful benefits from the relevant activities in the youth center and that the volunteering activities carried out in the youth center allows to differentiate the young people as "project producers" and "project beneficiaries". This situation is explained by Bourdieu's concept of "reproduction".