UNESCO yaratıcı şehirler ağı ve Kahramanmaraş'ın edebiyat şehri olma potansiyeli –edebiyat sosyolojisi ve kültür endüstrisi açısından bir inceleme-
UNESCO creative cities network and the potential of Kahramanmaraş to become a literary city -an analysis in terms of sociology of literature and culture industry-
Yazar: BEYZA EBRAR KÜTÜK
Danışman: DOÇ. DR. SELİM SOMUNCU
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Yaratan, üreten ve kendini yenileyebilen kentler oluşturmak isteyen UNESCO, Yaratıcı Şehirler Ağı'nı 2004 yılında hayata geçirmiştir. Yedi farklı temadan oluşan - edebiyat, film, müzik, zanaat ve halk sanatları, tasarım, gastronomi ve medya sanatlarıbu ağ, dünya genelinde kültürlerarası etkileşimi arttırmayı amaçlamaktadır. Türkiye'de ağa 2024 yılı itibariyle sekiz şehir dâhil olmuştur. Bu şehirler, gastronomi (3), müzik (2), halk sanatları ve zanaat (2), tasarım (1) şeklinde dağılım göstermektedir. Bununla birlikte Kahramanmaraş, edebiyat temasıyla ağa aday olan ve ulusal listeye 2021 yılında eklenen ilk şehirdir. Kahramanmaraş'ın edebiyat geleneğinin XII. yüzyıla kadar uzandığı, Divan ve Halk edebiyatı sanatçıları etrafında şekillenerek Cumhuriyet dönemine tevarüs ettiği rahatlıkla söylenebilir. Kahramanaraş'ta günümüz yazar ve şairlerinin de yazınsal üretim açısından velut bir çaba içerisinde oldukları gözlemlenmektedir. Bununla birlikte şehirde kütüphaneler, müzeler, kültür ortamları ve son yıllarda yoğunlaşan kültür sanat etkinlikleri göz doldurmaktadır. Bunun yanı sıra şehirdeki köklü dergicilik geleneği de hâlâ devam etmekte ve yazınsal üretimi destekler niteliktedir. Bu çalışmada genel bir UNESCO çerçevesi çizildikten sonra asıl konu olan Kahramanmaraş'ın "edebiyat" alanındaki birikimine ilişkin veriler ve şehrin mevcut yaratıcı şehir potansiyeli incelenmiş olup elde edilen veriler UNESCO'nun bir yaratıcı şehirden beklentileri göz önüne alınarak değerlendirilmeye tabi tutulmuştur.

Abstract:
UNESCO's Creative Cities Network, launched in 2004, aims to enhance cultural interaction and support sustainable development through themes focusing on specific creative fields. These themes include literature, film, music, crafts and folk arts, design, gastronomy, and media arts. The network seeks to highlight cities' unique creative potentials on a global scale. As of 2024, eight cities from Turkey have joined this network, categorized under gastronomy (3), music (2), crafts and folk arts (2), and design (1). Among these cities, Kahramanmaraş stands out as a candidate in the field of literature. Added to the national list in 2021, the city boasts a rich literary tradition that dates back to the 12th century. This tradition, shaped by prominent figures of Divan and Folk literature, has continued uninterrupted into the Republican era. Today, Kahramanmaraş remains an active hub for literary production. Its writers and poets are recognized for their creativity and productivity, while libraries, museums, and cultural events foster this vibrant environment. Additionally, the city's long-standing tradition of literary magazines plays a crucial role in sustaining and supporting literary production. This study outlines the general framework of UNESCO's Creative Cities Network and focuses on Kahramanmaraş's literary heritage in detail. The city's cultural and literary assets are analyzed based on UNESCO's expectations for a creative city, showcasing Kahramanmaraş's potential in this field with concrete evidence.