Kadın dergilerinde kadın imajı: Hanımeli, Familya, Ev-İş, Yelpaze (1945-1960)
Women's image in women's magazines: Hanımeli, Familya, Ev-İş, Yelpaze (1945-1960)
Yazar: YAĞMUR BUKET PEKER
Danışman: DOÇ. DR. FATMA UYGUR
Ankara Üniversitesi / Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Kadın dergileri = Woman magazines ; Kadın imajı = Women image

Özet:
Bu çalışmada 1945-1960 yılları arasında Türkiye'de yayımlanan kadın dergilerinde kadın imajı incelenmiştir.
Kadın tarihi araştırmacılarının yararlandıkları en önemli kaynaklardan biri olan kadın dergileri genel olarak Türk kadınlarının tarihsel dönüşüm sürecini ve tarihsel rolünü anlamamız açısından tek başına yeterli olmasalar da vazgeçilmez bir öneme sahiptirler. Bu çalışmada, kadın konusunda yapılan araştırmalara bir altyapı hazırlamak amacı ile derlenen kadın dergilerinde kadın imajının nasıl çizildiğine dair çıkarımlar yapılarak 1945-1960 arası dönemin kadın sorunsalına ışık tutmak istenmiştir.
Hanımeli (1948-1953), Familya (1949-1954), Ev-İş (1937-1952) ve Yelpaze (1952-1967) dergileri dönemin en çok okunan kadın dergilerinden olup bu dergilerde eğlencenin yanı sıra yemek tarifleri, kıyafet dikimi, ilk yardım bilgileri, çocuk terbiyesi, güzellik ve makyaj tavsiyeleri gibi her türlü bilgi yer almıştır. Sözü edilen dergilerin hemen hemen tüm sayılarının kapak sayfasında kadın imajı yer almıştır.
Çalışmamızda incelenen dergilerde çoğunlukla kadınları bilgilendirme amacı güdüldüğü, kadınlara her alanda var olabilmeleri için pek çok misyon yüklendiği, onlara her konuda tavsiyeler verildiği görülmüştür.
Tezimizin 1. Bölümünde II. Meşrutiyet Dönemi'nden Cumhuriyet'e, Cumhuriyet'in ilk yıllarından II. Dünya Savaşı sonuna kadar kadın dergiciliğinde kadın imajı, 2. Bölümünde Hanımeli, Familya, Ev-İş ve Yelpaze dergilerinde kadın imajı, 3. Bölümünde ise söz konusu bu dergilerde işlenen konuların temaları anlatılmıştır. Kadın dergileri incelenirken arka planda toplumun nasıl etkilendiği analiz edilmeye çalışılacaktır. Bu minvalde toplumun değişen yapısı dergilerin incelenirken bakılan perspektifte önem arz etmektedir. Dergilerin analizi neticesinde Türkiye'de 1945-1960 yılları arasında kadın imajının nasıl şekillendiği ortaya konmaya çalışılacaktır.

Abstract:
In this study, the image of women in women's magazines published in Turkey between 1945 and 1960 was examined.
In general women's magazines, which are one of the most important resources used by women's history researchers, are of indispensable importance, although they are not sufficient on their own in terms of understanding the historical transformation process and historical role of Turkish women. In this study, it was aimed to shed light on the women's problematic of the period between 1945 and 1960 by making inferences about how the image of women was drawn in women's magazines compiled with the aim of laying the groundwork for research on women.
Hanımeli (1948-1953), Familya (1949-1954), Ev-İş (1937-1952) and Yelpaze (1952-1967) magazines were among the most read women's magazines of the period, and in addition to entertainment, these magazines also included recipes, clothing sewing, first aid, bringing up, beauty, make-up and more. A female image appeared on the cover page of almost all issues of the mentioned magazines.
It was observed that the magazines examined in our study mostly aimed to inform women, assigned many missions to women so that they could exist in every field, and gave them advice on every subject.
In the first part of our thesis the image of women in women's magazines from the II. Constitutional Monarchy Period to the Republic, from the first years of the Republic to the end of the Second World War, in the second part the image of women in Hanımeli, Familya, Ev-İş and Yelpaze magazines and in the third part the themes of the subjects covered in these magazines are explained. While examining women's magazines, we will try to analyze how society is affected in the background. In this regard, the changing structure of society is important in the perspective when examining magazines. The goal of the magazine analysis is to shed light on how Turkey's perception of women changed from 1945 to 1960.