Kullanıcıların duyusal beklentilerine dayalı peyzaj tasarımı
Landscape design based on users' emotional expectations
Yazar: ELİF KARACA
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA HALİM PERÇİN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Müşteri beklentisi = Customer expectation ; Müşteri odaklılık = Customer focus ; Peyzaj tasarımı = Landscape design ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Süs havuzları = Recreational pools ; Tasarım kalitesi = Design quality ; Ürün-kullanıcı ilişkileri = Product-user relationship ; İnsan-çevre ilişkisi = Human-environment relationship

Özet:
Kalite, kullanıcıların çok boyutlu beklenti ve ihtiyaçlarını karşılamak olarak kabul edildiğinde, kullanıcı ihtiyaç ve beklentilerinin anlaşılması büyük önem taşımaktadır. Peyzaj tasarımında, tasarım sürecinden uygulama sürecine kadar kaliteli bir ürünün ortaya çıkarılabilmesi için daha çok tasarımcının bilgi ve deneyimlerine güvenilmekte, kullanıcı beklentileri ise genellikle fiziksel ihtiyaçlar olarak tasarıma yansımakta, kullanıcının duygusal beklentileri ise göz önünde bulundurulmamaktadır. Bu doktora tez çalışması ile kullanıcıların duygusal beklentilerinin belirlenerek peyzaj tasarım sürecine somut elemanlar olarak aktarılabileceğinin, bu sayede kullanıcıların duygusal beklentilerini karşılayabilen kaliteli çevreler oluşturulabileceğinin gösterilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda Kansei mühendisliği (duygu mühendisliği) yöntemi kullanılarak konut peyzajlarının önemli elemanlarından olan süs havuzları, duygusal iyi oluş kapsamında ele alınmış ve kullanıcılarda uyandırdığı hisler belirlenerek bu hisler tasarım elemanlarına dönüştürülmüştür. Böylece kullanıcı odaklı bir tasarım yöntemi olan Kansei mühendisliği kullanılarak peyzaj tasarımı sürecinde kullanıcıların duygusal beklentilerinin belirlenebileceği ve bunların somut tasarım elemanlarına dönüştürülebileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kullanıcı odaklı tasarım, Kullanıcı beklentileri, Duygusal tasarım, Kansei mühendisliği, Kalite, Duygusal iyi oluş, Süs havuzları.

Abstract:
Understanding user's needs and expectations is essential if quality is accepted as meeting multi-dimentional needs and expectations of user. During the landscape design process from concept to implementation, designer's experience and knowledge are taken as fundamentals for a quality creation but user's expectations are only reflected in the design as physical needs and his emotional expectations are not considered. This dissertation aims to reveal user's emotional expectations and to convert them into tangible design elements and thus to prove that quality environments, which meet user's expectations, can be designed. In this context, ornamental pools, which are important elements of the residential landscape, were handled in the context of emotional well-being and the feelings aroused in the user were identified and converted into design elements with the methodology of Kansei engineering (emotional engineering). Thus, result of this research showed that in the landscape design process user's emotional expectations can be identified and converted into tangible design elements by using Kansei engineering, which is a user-centered methodology.

Key Words: User centered design, User's expectations, Affective/Emotional design, Kansei engineering, Quality,  Emotional well being, Ornamental pools.