COVID-19 pandemisi sürecinde yükseköğretim açısından açık ve uzaktan öğrenme bileşenlerinin değerlendirilmesi
Examining the components of open and distance learning in terms of higher education in the period of COVID-19
Yazar: HAKAN GENÇ
Danışman: PROF. DR. MEHMET KESİM
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uzaktan Eğitim Ana Bilim  Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Açıköğretim = Open education ; Açıköğretim sistemi = Open education systems ; COVID 19 = COVID 19 ; Pandemiler = Pandemics ; Sistem yaklaşımı = System approach ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Uzaktan öğrenme = Distance learning ; Uzaktan öğretim = Distance instruction ; Yükseköğretim = Higher education

Özet:
Covid-19 pandemisi gibi krizlerin oluşturduğu kritik durumlarda, eğitimin sürekliliğinin sağlanması adına çözüm olarak işe koşulan uygulamalar iyi planlanmış, tüm dinamiklerinden yararlanılmış ideal bir Açık ve Uzaktan Öğrenme (AUÖ) değil, ani kararlarla hızlı çözümler üretilmeye çalışılan bir Acil Uzaktan Öğretim olabilmektedir. Dolayısıyla kriz durumlarında nitelikli AUÖ uygulamalarının hayata geçirilebilmesi için kriz öncesinde oluşturulan planlamalara ihtiyaç duyulmaktadır. Ancak planlama öncesinde, öncelikle deneyimlenen krizin değerlendirilmesi gerekmektedir. Buradan hareketle bu araştırmada, yaşanabilecek olası diğer kriz durumlarına hazırlık amacıyla, Covid-19 pandemisi nedeniyle yükseköğretimde ani bir dönüşümle işe koşulan Acil Uzaktan Öğretim uygulamalarının, ilgili uygulamalarda yaşanan problemlerin, ilgili uygulamaların nitelikli AUÖ' ye dönüştürülebilmesine yönelik önerilerin ve yükseköğretimde pandemi sonrası planlamaların belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden Keşfedici Durum Çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu; Türkiye'de yer alan 14 yükseköğretim kurumu, ilgili her bir kurumdan olmak üzere 14 akademisyen ve 14 öğrenen oluşturmaktadır. Çalışma grubunun belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden biri olan ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verileri yarı-yapılandırılmış görüşmeler, dokümanlar ve araştırmacı günlüğü aracılığıyla toplanmıştır. Görüşmeler ve dokümanlar aracılığıyla toplanan verilerin analizinde betimsel analiz ve doküman analizi kullanılmıştır. Veriler AUÖ sistemi bileşenlerinden oluşan tematik çerçeveye göre kodlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre AUÖ'nin yönetim, öğrenme, etkileşim, teknoloji       ve 
değerlendirme bileşenleri bağlamında, Covid-19 esnasında işe koşulan Acil Uzaktan Öğretim uygulamalarının yükseköğretim kurumlarına göre farklılık gösterdiği, işe koşulan uygulamalarda çeşitli sorunlar yaşandığı, ilgili uygulamaların nitelikli AUÖ uygulamalarına dönüştürülebilmesine yönelik yükseköğretim kurumları tarafından çeşitli adımlar atılması gerektiği görülmektedir. Bunların yanı sıra araştırmada tespit edilen sorunlar ve öneriler karşısında yükseköğretim kurumları tarafından resmi internet sayfalarında paylaşılan salgın sonrası planlamaların sınırlılık gösterdiği görülmektedir.

Abstract:
In critical situations which is caused by crises like COVID-19, educational practices pressed into service might not be quality Open and Distance Learning (ODL) which has its own dynamics and is well-planned system but Emergency Remote Teaching (ERT) which mostly depends on the spot decisions. To be able to press quality Open and Distance Learning (ODL) implementations into service in crisis situations, contingency plans created before the crises are required. However, above all, past crises ought to be examined to be able to cope with future crises effectively. For this reason, this study aims to identify Emergency Remote Teaching practices in higher education during COVID-19, key factors enabling to move from Emergency Remote Teaching to quality ODL practices and the policies created by higher education institutions for post-COVID period in the context of ODL system components.  The study adopted an exploratory case study which is one of qualitative methods. As a study group, a total of 14 higher education institutions, 14 academicians and 14 learners took part in the study, following a criterion sampling which is one of the strategies of purposeful sampling.  Qualitative data were collected via semi structured interviews, documents and researcher's diary. The data collected via interviews and documents were analyzed using descriptive and document analysis. Data were coded based on a thematic framework involving the components of ODL system. Research findings revealed that ERT practices during COVID-19 differs from institutions to institutions, has a wide variety of challenges and higher education institutions need to take various steps to be able to move from ERT to ODL practices within the context of ODL system components. Additionally, in the light of challenges in ERT and suggestions to move from ERT to ODL determined in the study, it can be concluded that policies created by higher education institutions for post-COVID are restricted, which were obtained from their official websites.