Performans esnasındaki üst bilişsel süreçler: Ölçek uyarlama çalışması
Metacognitive processes during performance: Scale adaptation study
Yazar: BEYTULLAH GÜRSAL
Danışman: PROF. DR. ENGİN GEZER
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Performans = Performance ; Spor = Sports ; Spor müsabakaları = Sport competitions ; Spor performansı = Athletic performance ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales ; Üstbiliş = Metacognitive ; Üstbilişsel şemalar = Metacognitive schemas

Özet:
Bu araştırmanın birincil amacı Sporcuların Üst Bilişsel Süreçlerini cinsiyet, yaş, spor türü, spor yılı, spor dışı etkinliklere göre katılım, yıllık kitap okuma sayısı, ailenin aylık gelirine göre incelemektir. Bu amacı gerçekleştirmek için Love, Dymand ve Lovell (2019) tarafından geliştirilen "Metacognitive Processes during Performance Questionnaire)" (MPPQ) ölçeği Türkçeye uyarlanmıştır. Araştırma Akarsu Kano, Atletizm, Badminton, Basketbol, Boks, Dağcılık, Fitness, Futbol, Futsal, Güreş, Hentbol, Kayak, Kick Boks, Masa Tenisi, Tenis, Rafting, Taekwondo, Voleybol ve Yüzme branşlarını aktif olarak yapan yaş ortalaması 22,54±1,32 olan 435 sporcu üzerinde gerçekleştirilmiştir. 
Araştırmada veri toplama aracı olarak orijinal adı "Metacognitive Processes during Performance Questionnaire" (MPPQ) olan Türkçeye uyarlama çalışmaları araştırmacı tarafından yapılan "Müsabaka Esnasındaki Üstbilişsel Süreçler Ölçeği (MEÜSÖ) kullanılmıştır. Ölçeğin Türk sporcularında elde edilen puanların oluşturduğu faktör yapısını incelemek amacıyla (SPSS 22.0) "Açıklayıcı Faktör Analizi", ölçeğin güvenirliğini test etmek amacıyla "Güvenirlik Analizi" ve modelin uygunluğunu test etmek için "Doğrulayıcı Faktör Analizi" kullanılmıştır. 
Sonuç olarak; geçerlilik ve güvenirlik çalışması yapılan 15 maddelik ölçeğin yüksek tutarlılık gösterdiği görülmüştür ve ölçeğin Türk kültüründe sporcuların üst bilişsel süreçlerini ölçmede güvenilir bir araç olduğu belirlenmiştir.
Farklı branşlarda ki sporcuların üst biliş süreçleri ile cinsiyet, yaş, spor türü, spor yılı, spor dışı etkinliklere katılım, yıllık kitap okuma sayısı, ailenin aylık geliri değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler bulunmuştur.

Abstract:
The primary goal of this research is to inspect the meta-cognitive processes of athletes with respect to gender, age, type of activity, years of experience in sports, participation in non-sport activities, yearly number of books read and monthly income of the family. To fulfil this goal, Love, Dymand and Lovell (2019)'s "Metacognitive Processes during Performance Questionnaire" (MPPQ) was adapted to Yurkish context and language. The research was performed on 435 athletes of whitewater kayaking, Athletics, Badminton, Basketball, Boxing, Taekwando, Volleyball and swimming with a average age of 22,54±1,32 
Scale of "Müsabaka Esnasındaki Üstbilişsel Süreçler Ölçeği (MEÜSÖ), adapted by the researcher from original "Meta-Cognitive Processes during Performance" (MPPQ) has been utilized as means of data collection. SPSS 22.0 was utilized to inspect the factor structures obtained through Turkish athletes in the research, "Reliability Analysis" to test the reliability, and "confirmatory factor analysis" to test the appropriateness of the test.
Consequently, the 15-item questionnaire which was assessed in terms of reliability and validity has been proved to be highly consistent and to be a reliable tool to measure the meta cognitive processes.
Statistically meaningful relations have been detected between the meta-cognitive processes and other variables such as age, gender, type of sport, years of experience in sports, participation in non-sport activities, yearly number of books read and the monthly income of the family