Algılanan anne baba tutumlarının eş seçme stratejileri ve evlilik tutumu ile ilişkisi
The relationship between perceived parental attitude, partner selection strategies and marital attitude
Yazar: DAMLA DOĞRU
Danışman: PROF. DR. AHMET ERTAN TEZCAN
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile tutumu = Family attitude ; Algılanan ebeveynlik biçimleri = Perceived parenting styles ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Evlilik = Marriage ; Evlilik ilişkisi = Marital relationship ; Eş seçimi = Mate selection ; Partner davranışları = Partner behaviour ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinde algılanan anne baba tutumlarının eş seçme stratejileri ve evlilik tutumu ile ilişkisini incelemektir. Araştırmanın evrenini 2016-2017 eğitim öğretim yılı bahar döneminde İstanbul Gelişim Üniversitesi'nde eğitim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise bu üniversitenin 45 farklı bölümünde öğrenim gören 96 erkek 98 kadın olmak üzere toplam 194 öğrenci oluşturmuştur. Yaş dağılımı 18-24 arası olup, genel yaş ortalaması 20,3'tür (sd=1,5). Veri toplama araçları olarak anne baba tutumlarını ölçmek için Kuzgun tarafından 1972 yılında geliştirilen Anne Baba Tutum Ölçeği, eş seçme stratejilerini ölçmek için Altuntaş ve Atli tarafından 2015 yılında geliştirilen Eş Seçme Stratejileri Envanteri ve evlilik tutumunu ölçmek için Bayoğlu ve Atli tarafından 2014 yılında geliştirilen İnönü Evlilik Tutum Ölçeği kullanılmıştır.  Verilerin analizinde SPSS.21 paket programı kullanılmış olup, tanımlayıcı istatistik testlerinin yanı sıra t testi, anova testi ve korelasyon analizi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi .01 olarak alınmıştır. Bulgular tablolar halinde özetlenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre; -Üniversite öğrencilerinin algıladıkları anne baba tutumları cinsiyete göre değişkenlik göstermiş olup, kızlar anne baba tutumlarını daha demokratik, erkekler ise daha koruyucu/istekçi ve otoriter olarak algılamaktadır. -Üniversite öğrencilerinin algıladıkları anne baba tutumları yaş değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. -Üniversite öğrencilerinin eş seçme stratejileri cinsiyete göre değişkenlik göstermiştir. Erkekler 'aile kurumu ve güven' ile 'fiziksel özellik' stratejilerini, kadınlar ise 'sosyoekonomik özellik' ile 'aşk' stratejilerini daha çok önemsemektedir. -Üniversite öğrencilerinde eş seçme stratejileri yaş değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. -Üniversite öğrencilerinde evlilik tutumu yaş ve cinsiyet değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. -Algılanan anne baba tutumlarından 'demokratik tutum' ile eş seçme stratejilerinden 'aile kurumu ve güven', 'sosyoekonomik özellikler', 'dini ve siyasi benzerlikler', 'çocuk bakımı' ve 'aşk' arasında zayıf düzeyde ve pozitif yönlü anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. 
II 
 
-Algılanan anne baba tutumlarından 'koruyucu/istekçi tutum' ile eş seçme stratejilerinden 'aile kurumu ve güven' arasında düşük düzeyde ve negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. -Algılanan anne baba tutumlarından 'otoriter tutum' ile eş seçme stratejilerinden 'aile kurumu ve güven' arasında düşük düzeyde ve negatif yönlü anlamlı bir ilişki, 'otoriter tutum' ile eş seçme stratejilerinden 'aşk' arasında zayıf düzeyde ve negatif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. -Üniversite öğrencilerinin algıladıkları otoriter ve koruyucu/istekçi anne baba tutumları puanları ile evlilik tutumu puanları arasında anlamlı bir ilişki saptanamamıştır. -Üniversite öğrencilerinin algıladıkları demokratik anne baba tutumu puanları ile evlilik tutumu puanları arasında zayıf düzeyde ve pozitif yönlü bir ilişki vardır. Bu sonuçlar anne baba tutumlarının üniversite öğrencilerinin eş seçme stratejileri ve evlilik tutumu ile doğrudan veya dolaylı ilişkili olduğunu göstermiştir. Buradan hareketle bireylerin yaşantısında son derece önemli olan anne babaların çocuklarının eğitimi konusunda daha titiz ve bilinçli olmaları gerektiği, aynı zamanda da olumlu, demokratik bir anne baba tutumu sergileyerek iyi bir özdeşim modeli olmalarının önemi görülmüştür. 
 
Anahtar Kelimeler: Üniversite Öğrencileri, Anne Baba Tutumu, Eş Seçme Stratejileri, Evlilik Tutumu

Abstract:
The overall aim of this study is to examine the relationship between the perceived attitudes of the parents of university students and their strategies for choosing partners as well as their attitudes to marriage. The research universe consists of all students enrolled at Istanbul Gelişim University in the Spring semester of the 2016-17 academic year. The sample is made up of 194 students – 96 men and 98 women – from the 45 different departments of the Gelişim university. With respect to data collection tools, the Mother and Father Attitude Scale developed by Kuzgun in 1972 was used to measure parental attitudes, the Partner Selection Strategies. Inventory developed by Altuntaş and Atli in 2015 was used to measure strategies for choosing partners, and the İnönü Marriage Attitudes Scale developed by Bayoğlu and Atli in 2014 was used to measure attitudes to marriage. The data was analysed using the SPSS.21 software package. In addition to descriptive statistical tests, the T test, anova test and correlation analysis were employed. The level of significance was taken to be .01. The findings were summarised in tables. According to the findings obtained from the survey: -The university students' perceptions of their parents' attitudes varied by gender. The girls found the attitudes of their mothers and fathers more democratic while the men found them more protective-demanding and authoritarian. -The university students' perceptions of their parents' attitudes showed no significant variation by age. -The partner selection strategies of the university students varied by gender. The men placed more importance on the "family institution and trust" and "physical characteristics" strategies while the women placed more importance on the "socioeconomic characteristics" and "romantic love" strategies. -The partner selection strategies of the university students showed no significant variation by age. -The attitudes of the university students to marriage showed no significant variation by either age or gender. -A significant, weak, positive relationship was found between the perceived parental attitude "democratic attitude" and each of the following partner selection strategies: "family institution and trust", "socioeconomic characteristics", "religious and political similarities", "child care", and "romantic love". -A significant, low, negative relationship was found between the perceived parental attitude "protective-demanding attitude" and the partner selection strategy "family institution and trust" 
IV 
 
-A significant, low, negative relationship was found between the perceived parental attitude "authoritarian attitude" and the partner selection strategy "family institution and trust", while a significant, weak, negative relationship was found between "authoritarian attitude" and the partner selection strategy "romantic love". -No significant relationship could be identified between the university students' scores for perceived authoritarian or protective-demanding parental attitudes and their scores for attitudes to marriage. -There is a weak, positive relationship between the university students' scores for perceived democratic parental attitudes and their scores for attitudes to marriage.  These results demonstrate that the attitudes of mothers and fathers are directly or indirectly related to the partner selection strategies and attitudes to marriage of the university students. This shows that mothers and fathers, who are so important in the lives of individuals, need to be more careful and conscious about their children's education, and at the same time points to the importance of them serving as a good identification model by displaying a positive, democratic parental attitude.   
 
Keywords: University Students, Parental Attitude, Partner Selection Strategies, Marriage Attitudes