Genel zihinsel yetenek alanında özel yetenekli çocuklarda üstbiliş sorunları ile kaygı düzeyi ve davranışsal sorunlar arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between metacognition problems and anxiety level, emotional and behavioral problems in gifted children
Yazar: BARİKA MERCAN
Danışman: DOÇ. DR. MESUT YAVUZ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Duygusal sorunlar = Emotional problems ; Dışa yönelim davranış problemi = Externalizing behavior problem ; Zihinsel faktörler = Mental factors ; Zihinsel yetenekler = Mental talents ; Çocuklar-üstün yetenekli = Child-gifted ; Özel yetenek = Special ability ; Üstbiliş = Metacognitive ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Amaç: Mevcut çalışmanın amaçları genel zihinsel yetenek alanında özel yetenekli öğrenciler ile örgün eğitim sistemindeki genel popülasyondaki öğrencilerin üstbiliş sorunları, kaygı düzeyi, duygusal ve davranışsal sorunlar açısından karşılaştırılmasıdır. Ek olarak özel yetenekli öğrencilerde üstbiliş sorunlarının kaygı düzeyi, duygusal ve davranışsal sorunlar üzerindeki etkisinin incelenmesidir.  
Yöntem: Özel yetenekli öğrenciler grubunu üstün zekalı 423 (%50,8 kız; %49,2 erkek) ortaokul öğrencisi, genel popülasyondaki öğrenci grubunu 288 (%57,6 kız; %42,4 erkek) ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Öğrenciler Sosyodemografik Veri Formu, Güçler ve Güçlükler Anketi(GGA), DSM-5 Düzey 2 Anksiyete Ölçeği(DSM-5D2AÖ), Üstbiliş Ölçeği Çocuk ve Ergen Formunu(ÜBÖ-ÇE) doldurmuştur. Grup karşılaştırmalarında Student t testi, Mann Whitney U testi; ölçek puanları arasındaki ilişkiyi incelemede Parsiyel Korelasyon Analizi; üstbiliş sorunlarının kaygı düzeyi, duygusal ve davranışsal sorunlar üzerindeki etkisini incelemede Hiyerarşik Regresyon Analizi kullanılmıştır.   
Bulgular: Gruplar arasında kaygı düzeyi, GGA'nın dikkat eksikliği/aşırı hareketlilik ve davranış sorunları puanlarında, üstbiliş sorunları toplam puanı ve olumlu üst endişeler, batıl inançlar, ceza ve sorumluluk inançları(BİCS), bilişsel izleme puanlarında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Özel yetenekli grubun olumsuz üst endişeler, GGA toplam güçlük, GGA duygusal sorunlar ve akran sorunları puanları karşılaştırma grubundan anlamlı düzeyde daha düşüktür. Özel yetenekli çocuklarda anksiyeteyi ve duygusal sorunları olumlu üst endişeler, olumsuz üst endişeler, BİCS; akran sorunlarını olumsuz üst endişeler, BİCS; dikkat eksikliği/aşırı hareketlilik ve davranış sorunlarını olumsuz üst endişeler yordamıştır.
Sonuç: Mevcut çalışmada özel yetenekli çocukların kaygı düzeyi ve üstbiliş toplam sorunlarında akranlarından farklılık göstermediği; duygusal ve davranışsal toplam sorunları ise daha az yaşadığı gösterilmiştir. Ayrıca özel yeteneklilerde üstbiliş sorunlarının kaygı düzeyi, duygusal ve davranışsal sorunlar üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 
Anahtar Sözcükler: Anksiyete, Duygusal ve Davranışsal Sorunlar, Özel Yetenek, Üstbiliş, Üstün Zeka

Abstract:
Investigation of the Relationship Between Metacognition Problems and Anxiety Level, Emotional and Behavioral Problems in Gifted Children
Aim: The purpose of this study is to compare gifted students with students from the general population in the field of general mental status and terms of metacognitive problems, anxiety levels, and emotional and behavioral problems. In addition, it is to examine the relationship between metacognitive problems and anxiety levels, emotional and behavioral problems in gifted students.
Material and Method: The group of gifted students consists of 423 (50.8% girls; 49.2% boys) middle school students, and the community control group consists of 288 (57.6% girls; 42.4% boys) middle school students. The Sociodemographic Data Form, Strengths and Difficulties Questionnaire, DSM-5 Level 2 Anxiety Scale, Metacognition Questionnaire Child and Adolescent Form were applied to participants. Student t test, Mann Whitney U test was used in group comparisons; Partial Correlation Analysis was used for evaluation of the relationship between scale scores; Hierarchical Regression Analysis was used to examine the effect of metacognitive problems on anxiety level, emotional and behavioral problems.
Results: There was no significant difference between the groups in terms of anxiety scores, total metacognition problems, cognitive monitoring, positive meta-worry, superstitions, punishment and responsibility (BICS) beliefs, hyperactivity-inattention, and behavioral problems. Negative meta-worry, total difficulty, emotional symptoms, and peer problems scores of the gifted students were significantly lower than in the community control group. In gifted children, positive meta-worry, negative meta-worry, and BICS beliefs predicted anxiety and emotional problems; negative meta-worry, BICS beliefs predicted peer problems; negative meta-worry predicted attention deficit/hyperactivity and behavioral problems. 
Conclusion: The results of this study indicated that gifted children did not differ from their peers in anxiety level and total metacognitive problems and that they experience fewer emotional and behavioral total problems. In addition, it was concluded that metacognitive problems affect anxiety levels and emotional and behavioral problems in gifted students.
Keywords: Anxiety, Emotional and Behavioral Problems, Gifted Children, Metacognition, Talented Student