Kayseri'deki aile hekimlerinin çeşitli endikasyonlarda antibiyotik tercihleri
Antibiotic choices for several indications of family physicians in kayseri̇
Yazar: FATMA KALE
Danışman: DOÇ. DR. ZAFER SEZER
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Akılcı ilaç kullanımı = Rational drug use ; Anketler = Questionnaires ; Antibiyotikler = Antibiotics ; Antienfektif ajanlar = Anti infective agents ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Kayseri = Kayseri

Özet:
Antibiyotikler, bakteriler, mantarlar ve aktinomisetler gibi çeşitli mikroorganizmalar tarafından üretilen ve diğer mikroorganizmaların gelişmesini önleyen ya da onları öldüren maddelerdir. Antibiyotikler hem ülkemizde hem de dünyada oldukça sık kullanılmakta olmasına rağmen akılcı olmayan kullanımları oldukça yaygındır. Akılcı olmayan antibiyotik kullanımı mikroorganizmaların direnç kazanmasına ve hastalarda çeşitli istenmeyen etkilerin oluşmasına neden olmaktadır. Sunulan bu çalışmada; Kayseri il merkezinde birinci basamak sağlık kurumlarında çalışan aile hekimlerinin toplumda yaygın olarak görülen enfeksiyon hastalıklarında antibiyotik tercihleri araştırılmıştır. Bu çalışma Kayseri il merkezinde görev yapan aile hekimlerine anket uygulanarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada dikkat çeken bulgular şunlardır: Çocuk ve erişkin hastalarda akut tonsillofarenjit tedavisinde ilk seçenek olan penisilinler yerine çoğunlukla ko-amoksilav, sefalosporinler ve makrolidler; akut sinüzit tedavisinde ilk seçenek olan amoksisilin yerine çoğunlukla ko-amoksilav, sefalosporinler ve kinolonlar; akut otitis mediada ilk seçenek olan amoksisilin yerine çoğunlukla ko-amoksilav ve sefalosporinler; akut pnömonide amoksisilin yerine çoğunlukla sefalosporinler, makrolidler ve başta yeni kuşaklar olmak üzere kinolonlar tercih edilmektedir. Her iki hasta grubunda gastroenterit tedavisinde metronidazol ve ornidazol olmak üzere antianaerobik ilaçlar ön plana çıkmaktadır. Kadın hastalarda basit sistit tedavisinde ilk seçenek fosfomisin (% 44.2) olmakla beraber kinolonlar da yüksek oranda (% 25.6) tercih edilmiştir. Aile hekimleri tarafından çocuk ve erişkin hastalarda ilk tercih olarak dar spektrumlu antibiyotikler yerine geniş spektrumlu antibiyotikler tercih edilmiştir. Çalışma sonucunda Kayseri'de bazı aile hekimlerinin antibiyotik tercihlerinin akılcı olmadığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Antibiyotik, Aile Hekimi, Anket, Akılcı İlaç Kullanımı.

Abstract:
Antibiotics are drugs that are produced by various microorganisms such as bacteria, mushrooms and actinomycetes and drugs that prevent multiplication of other microorganisms or drugs that kill them. Although antibiotics are used frequently both in our country and in the world, the irrational uses of antibiotics are quite common. Irrational use of antibiotics may cause microorganisms to gain resistance and cause several adverse effects in patients. Presented in this study; antibiotic preferences of primary care physicians in Kayseri for common infectious diseases in community were investigated. Family physicians in Kayseri were surveyed. Remarkable findings in this study are the following: Co-amoxiclav, cephalosporins and macrolides were preferred mostly instead of penicillins which are first choice antibiotics, in the treatment of acute tonsillopharyngitis. In the treatment of acute sinusitis, co-amoxiclav, cephalosporins and quinolones were preferred mostly instead of amoxicillin which is the first-choice antibiotic. In acute otitis media, co-amoxiclav and cephalosporins were preferred mostly instead of first choice antibiotic amoxicillin. In pneumonia, cephalosporins, macrolides and quinolones including new generations were preferred mostly instead of first choice antibiotic amoxicillin. In the treatment of gastroenteritis, antianaerobic drugs including metronidazole and ornidazole come into prominence for both patient groups. Quinolones were preferred highly (% 25.6) as well as fosfomycin was first choice (% 44.2) in the treatment of acute cystitis for female patients. As the first choice, broad-spectrum antibiotics were preferred instead of narrow-spectrum antibiotics for pediatric and adult patients by family physicians. According to these results, antibiotic preferences of some family physicians are irrational in Kayseri. 
Keywords: Antibiotic, Family Physician, Survey, Rational Drug Use.