Cumhuriyet Döneminde Sümerbank'ın ülke sanayileşmesindeki rolü (1930-1960)
In Republic pPeriod, the role of the Sumerbank in industrialisation of country
Yazar: SERKAN TÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET EMİN YARDIMCI
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İkt. Tar. ve İkt. Teori Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Devletçilik = Etatism ; Ekonomik gelişmeler = Economic developments ; Endüstrileşme = Industrialization ; Endüstriyel gelişme = Industrial development ; Liberal ekonomi = Liberal economy ; Sosyoekonomik gelişmeler = Socio-economic developments ; Sümerbank = Sumerbank

Özet:
Bu çalışma, Cumhuriyet Türkiyesi'nde devletçilik politikasının uygulanmaya başladığı 1933-1950 döneminde devlet eliyle kurulmuş Sümerbank'ın, Cumhuriyet ekonomisinin sanayileşmesinde bir öncü olarak görevlerini layıkıyla yerine getirdiğini ve ülkede devletçilik politikasından liberal ekonomi politikasına geçişin yaşandığı 1950-1960 yılları aralığında ülkenin sanayileşmesindeki görevlerini hiç kuşkusuz devam ettirdiğini ortaya koyucu nitelikte bir çalışmadır.
Araştırmada öncelikli olarak Sümerbank gibi bir iktisadi müessesenin var olabilmesi için gerekli olan ekonomik yapı, yani Cumhuriyet'in kuruluş yıllarının iktisadi yapısı ve Sümerbank'ın kuruluş yılına kadar iktisadi gelişmeler irdelenerek bu çalışmanın alt yapısı oluşturulmuştur. Akabinde, Cumhuriyet'in iktisadi yapısı 1950 yılına kadar ele alınarak Sümerbank'ında kurulmuş olduğu yıllarda ülkenin genel ekonomik yapısındaki gelişmeler ortaya koyulmuş, Sümerbank ana hatlarıyla ele alınmış ve devletçilik politikalarının uygulanmaya başladığı ve sona erdiği dönemler arasında Sümerbank'ın gelişimi, ülke sanayileşmesindeki payı ve önemi ortaya koyulmuştur. Çalışmanın devamında ise ülkede politika değişikliğinin yaşandığı ve liberal ekonomi politikası uygulamalarına geçildiği 1950-1960 yılları, Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi belgeleriyle desteklenerek Sümerbank'ı kapsayan kararlar, Sümerbank'ın gelişimi, ülke sanayileşmesindeki payı ve öneminin bu dönem içerisinde de varlığı ortaya koyulmuştur.
Araştırmanın sonucunda; Türkiye Cumhuriyeti'nde Sümerbank'ın iki dönem olarak ele alınan devletçilik ve liberal dönemde de politika uygulamaları farketmeksizin ülke sanayileşmesinde bir ön ayak ve sürekli bir gelişim içerisinde olduğu kanısına varılmıştır.

Abstract:
This study reveals that Sumerbank, which was established by state in the years between 1933 and 1950 when the policy of statism was begun to be implemented, did properly its missions by being a pioneer in industrialization of economy of republic and it indubitably continued its missions in industrialization of country in the years between 1950 and 1960 when there was a transition from policy of statism to policy of liberal economy in country.
Primarily, the economic structure which is necessary for existence of Sumerbank; in other words, by examining the economic structure in founding years of republic and economic developments till the founding year of Sumerbank , the basis of this study was constituted. Subsequently, by studying economic structure of republic till 1950 and the founding years of Sumerbank, developments in general economic structure of country were revealed, Sumerbank was generally dealt with and the progress of Sumerbank in the periods between beginning of implementation of statism policy and end of that policy, its percentage and importance in industrialization of country were revealed. Later, the years between 1950 and 1960 when there was a change of policy in country and there was begun to implementations of policy of liberal economy, the decisions corroborated by documents of Archive of Prime Ministry about Sumerbank, progress of Sumerbank and its percentage and importance were revealed.
As a result of this study, it is found out that political implementations of Sumerbank in two periods which were the periods of statism and liberal in Republic of Turkey, initiated the industrialization of country and they were continually developing.