Kalkınmanın ulusaldan yerele kaymasının mekânı olarak kentlerde sürdürülebilir kalkınma: Gaziantep örneği
Sustainable development in cities as the space for the shift of development from national to local: The case of Gaziantep
Yazar: HASAN GÜRBÜZ
Danışman: PROF. DR. HACI KURT
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Bölgesel kalkınma = Regional development ; Gaziantep = Gaziantep ; Kalkınma = Development ; Kalkınma politikaları = Development policies ; Kentleşme = Urbanization ; Kentsel gelişme = Urban development ; Kentsel kalkınma = Urban develeopment ; Kentsel çevre = Urban environment ; Sürdürülebilir kalkınma = Sustainable development ; Sürdürülebilir kentleşme = Sustainable urbanization

Özet:
Ulusal bir program olarak kalkınma, 19 yüzyılın son çeyreğinden başlayarak 20. yüzyılın son çeyreğine kadar etkinliğini korumuştur. Ancak daha sonra yerini neo-liberal kentsel kalkınma politikalarına bırakarak etkisini yitirmeye başlamıştır. 21. yüzyılda kentler hem nüfus olarak, hem de üretim faaliyetleri kapasitesi olarak kırsal kesimlerin önüne geçmiştir. Bu sebeple kentsel kalkınma önemli hale gelmiştir. Neo-liberal kalkınma politikalarının mekânı haline gelen kentler, ulusal kalkınma politikalarından kalma başta gecekondulaşma, kent yoksulluğu, eşitsizlikler olmak üzere birçok sorunla baş etmek zorunda kalmıştır. Bu sebeple kentlerde uygulanan kalkınma politikaları önceki dönemden kalma sorunlarla baş ederken yeni sorunlara yol açmaması açısından sürdürülebilir olması zorunluluk halini almıştır. Bu bağlamda bu çalışmada neo-liberal politikaların gölgesinde yerel/bölgesel kalkınmanın mekânı olarak kentlerde uygulanan kalkınma politikalarının sürdürülebilir olup olmadığı Gaziantep örneği üzerinden değerlendirilmeye çalışılmıştır. Kalkınma politikalarının sürdürülebilirliğini anlamak kadar, inceleme araçları da önemlidir. Bu bağlamda kalkınma politikalarının sürdürülebilirliğini ele almak çok boyutlu bir araştırma gerektirmektedir. BM'nin 2015 yılında belirlediği 17 maddelik "küresel hedefleri" kapsamlı bir bakış açısı sunduğu için bu çalışmanın yol haritası ve içeriğini belirlerken ana çerçeve olarak seçilmiştir. Sürdürülebilir kentleşme politikalarını bütünlüklü olarak ele alan bu çalışmada derinlemesine mülakat tekniği, gözlem ve belge taraması olmak üzere üç analiz yöntemi kullanılmıştır. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde çalışmanın amacı, yöntemi, önemi, varsayımları olmak üzere kuramsal çerçeve ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde "kalkınma" kavramı tarihsel olarak irdelenmiştir. 19. Yüzyıldan başlayarak günümüze kadar dönemsel olarak kalkınma düşüncesinin ortaya çıkışı, ulusal kalkınma politikaları ve neo-liberal kalkınma politikaları ele alınmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde Gaziantep'te özellikle son yirmi yılda yerel kalkınma politikaları incelenmiştir. Çalışmanın bulgular kısmının olduğu bu bölümde kalkınma politikaları, kent yönetimi ve kent yaşamı kapsamlı olarak incelenmiştir. Tartışma ve sonuç bölümünde Gaziantep'te yerel kalkınma pratikleri üzerinde elde edilen bulguların genel bir değerlendirmesi yapılmıştır.

Abstract:
Development as a national program has been effective from the last quarter of the 19th century to the last quarter of the 20th century. However, later it started to lose its influence by leaving its place to neo-liberal urban development policies. In the 21st century, cities have surpassed rural areas in terms of both population and production activities. Therefore, urban development has become important. Cities, which have become the places of neo-liberal development policies, have had to cope with many problems from national development policies such as squatter housing, urban poverty and inequalities. For this reason, the development policies implemented in cities have become a necessity to be sustainable in order not to cause new problems while dealing with the problems of the previous period. In this context, in this study, it has been tried to evaluate whether the development policies implemented in cities as the space of local / regional development under the shadow of neo-liberal policies are sustainable or not, through the Gaziantep example. Inspection tools are as important as understanding the sustainability of development policies. In this context, dealing with the sustainability of development policies requires a multidimensional research. Since the 17-point "global goals" determined by the UN in 2015 offer a comprehensive perspective, it was chosen as the main framework when determining the roadmap and content of this study. In this study, which deals with sustainable urbanization policies in a holistic manner, three analysis methods are used: in-depth interview technique, observation and document scanning. The study consists of four parts. In the first part, the theoretical framework including the purpose, method, importance and assumptions of the study is discussed. In the second part of the study, the concept of "development" is examined historically. The emergence of development thought, national development policies and neo-liberal development policies from the 19th century until today are discussed. In the third part of the study, local development policies in Gaziantep, especially in the last two decades, have been examined. In this section of the study, where the findings part of the study, development policies, urban management and urban life are examined in detail. In the discussion and conclusion section, a general evaluation of the findings obtained on local development practices in Gaziantep has been made.