Türkiye'de kurumsal sürdürülebilirlik yaklaşım ve uygulamaları: BİST sürdürülebilirlik endeksinde yer alan işletmelere ait bir inceleme
Corporate sustainability approach and applications in Turkey: A review of analysis of companies in BIST sustainability index
Yazar: SONER ALACA
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA TEPECİ
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Kurumsal sürdürülebilirlik = Corporate sustainability ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Sürdürülebilirlik endeksi = Sustainability index ; Üretim işletmeleri = Production companies

Özet:
Bu tez çalışmasında Borsa İstanbul Sürdürülebilirlik Endeksinde yer alan imalat işletmelerinin kurumsal sürdürülebilirlikleri faaliyetleri kapsamında ekonomik, çevresel ve sosyal performanslarının ölçülerek değerlendirilmesi amaçlanmıştır. İşletmelerin sürdürülebilirlik performansları, yeni geliştirilen Bütünleşik Kurumsal Sürdürülebilirlik Performans Değerlendirme Endeksi (BKSPDE)'nde yer alan göstergeler aracılığıyla Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) yöntemi kullanılarak ölçülmüş ve ulaşılan sonuçlar birbirleri ile karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. 

AHP yöntemindeki uygulama basamakları kullanılarak işletmelerin sürdürülebilirliğin üç boyutundaki ekonomik, çevresel ve sosyal performanslarının puanları toplanmış ve işletmelerin ilgili yıldaki toplam sürdürülebilirlik puanı bulunmuştur. Yapılan hesaplama neticesinde en yüksek puanı alan işletmenin ilgili yılda en iyi kurumsal sürdürülebilirlik performansı gösterdiği kabul edilmiştir. Uygulanan yöntem ile işletmelerin belli bir zaman dilimindeki bireysel sürdürülebilirlik performansının değerlendirilmesi mümkün olduğu gibi birden çok işletmenin birbirleri ile mukayese edilmesi de mümkün olmuştur.

Çalışmanın sonunda elde edilen çıktıların literatüre ve uygulamaya katkıları açıklanmış ve bu konuda çalışma yapacak araştırmacılara öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Bütünleşik, Kurumsal Sürdürülebilirlik, Analitik Hiyerarşi Süreci, Sürdürülebilirlik Puanı

Abstract:
In this thesis, it is aimed to evaluate the economic, environmental and social performances of the companies in Borsa Istanbul Sustainability Index within the scope of their corporate sustainability activities. Sustainability performances of the companies were measured by using the Analytical Hierarchy Process (AHP) method through the indicators in the Integrated Corporate Sustainability Performance Evaluation Index (ICSPEI), which is developed specifically for this research. Obtained results were compared and evaluated within the index companies.

By using the application steps in AHP method, the total sustainability scores of the enterprises in the relevant year were found by summing the scores of the economic, environmental and social dimensions of the companies in three dimensions of sustainability. As a result of the calculation, the company that received the highest score is considered to have shown the best corporate sustainability performance in the relevant year. With the applied method, it was possible to evaluate the performance of the enterprises in a certain period of time, and it was also possible to compare multiple companies with each other.

After the evaluation of the outputs, the contributions to the literature and practice has been explained and suggestions have been presented to the researchers who will study on the subject.


Key Words: Integrated, Corporate Sustainability, Analytic Hierarchy Process, Sustainability Score