Gaziantep ve yöresinde gözlenen sığır ayak hastalıklarının insidansı ve tedavileri üzerine gözlemler
Observations on the incidence and treatment of foot diseases of cattle in Gaziantep region
Yazar: ESAT KESKİN
Danışman: PROF. DR. ALİ SAİD DURMUŞ
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Ayak hastalıkları = Foot diseases ; Gaziantep = Gaziantep ; Hayvan hastalıkları = Animal diseases ; Sığır hastalıkları = Cattle diseases ; Sığırlar = Cattles ; Tedavi = Treatment ; İnsidans = Incidence

Özet:
Ayak hastalıkları ve deforme olmuş tırnaklar sığır yetiştiriciliği ve ekonomisinde önemli bir yere sahiptir. Bu çalışma Gaziantep ve yöresindeki sığırlarda gözlenen ayak hastalıklarının insidansını belirlemek ve tedavi sonuçlarının ortaya konulması amacıyla yapıldı. 
Çalışmanın materyalini 1912 adet sığır oluşturdu. Bu sığırların 1818 adedi (%95.09) dişi, 94 adedi (%4.91) ise erkekti. Bu çalışmadaki sığırların 1042'sinin (%54.50) holştayn, 649'unun (%33.94) simental, 143'ünün (%7.48) montofon, 56'sının (%2.93) yerli, 22'sinin (%1.15) melez olduğu gözlendi. Ayak hastalığı bulunan 213 adet sığırın %13.43'ünün holştayn, %8.93'ünün simental, %7.69'unun montofon, %5.35'inin yerli ve %4.54'ünün melez olduğu tespit edildi. Bu hastalıklar en çok üç yaşında gözlendi (%25.35). En çok (29 olgu, %13.62) interdigital hiperplazi, en az görülen ayak hastalığı ise ökçe ve taban eziği (4 olgu, %1.88) olduğu tespit edildi. Bu çalışmada 123 (%52.34) sivri tırnak, 43 (%18.30) burulmuş tırnak, 36 (%15.32) yayvan ve geniş tırnak, 14 (%5.96) makas tırnak, 11 (%4.68) ayrık tırnak ve 8 (%3.40) küt tırnak gözlendi. Tırnak deformasyonlarının, ayak lezyonlarının oluşumunda etkili olduğu saptandı. Ayak lezyonlarının %42.22'sinin tırnakta yer alan deformasyonlardan kaynaklandığı tespit edildi.
Sonuç olarak, Gaziantep ve yöresinde gözlenen sığır ayak hastalıklarının yıllık insidansı 2014-2015 yılları arasında %11.14 olarak tespit edilmiştir. Sığır yetiştiricileri ayak bakımının sebepleri, sonuçları ve ayak hastalıkları oluşumu üzerindeki önemi hakkında bilgilendirilmiştir.

Abstract:
Foot disease and deformed hooves have an important place in cattle breeding and its economy. This study was performed to determine the incidence of foot disease, which is seen around Gaziantep and its neighbourhood cattles, and to put forward the treatment results. 
1912 cattle formed the material of this study. 1818 of these cattle (95.09%) are female cattle and 94 (4.91%) male cattle. It was observed that 1042 of cattle in this study are holstein (54.50%), 649 simmental (33.94%), 143 Brown swiss (7.48%), 56 local breed of East Anatolian (2.93%), 22 mixed breed (1.15%). These diseases most frequently were observed in three years old. (25.35%).  It was found that 213 cattle which have foot disease are 13.43 %  holstein,  8.93% simmental, 7.69%  Montofon, 5.35% localbreed of east Anatolia,  and 4.54% mixed breed. It was observed that the most common seen foot disease is interdigital hyperplasia (29 cases, 13.62%), however the most rare seen foot disease is heel erosion (4 cases, 1.88). 123 (52.34%) had sharp claws, 43 (18.30 %) twisted claws, 36 (15.32%) flat and broad claws, 14 (5.96%) scissors claws, 11 (4.68%) pointed claws and 8 (3.40%) blunt claws were observed in this study. It was detected that the claw deformations were effective in the formation of foot lesions. It was determined that 42.22's of the foot lesions is caused by deformation in the claw. 
In conclusion, it was observed that the incidence of cattle foot diseases in the Gaziantep region is %11.14 between 2014-2015. Cattle breeders were informed about the causes of foot care and results and about the importance of foot disease formation.