Ev kazası geçirmiş çocukların ebeveynlerinin kaza algıları, deneyimleri ve çocuk ev kazaları konusunda bilgi, tutum, davranışları: Kalitatif bir çalışma
Perceptions of accident, experience and also knowledge, attitude, behaviours about children household accidents of the parents whose children had an household injury: A qualitative study
Yazar: BEGÜL KAYA
Danışman: UZMAN AYLİN BAYDAR ARTANTAŞ
Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Algı = Perception ; Ana-baba = Parents ; Ev kazaları = Home accidents ; Kazalar = Accidents ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş ve Amaç:  Ev kazaları en önemli risk grubunu çocuklar, yaşlılar, fiziksel, mental ve sosyal engeli olanlar oluşturmaktadır. Tüm dünyada sık görülmeleri, ölüm ve sakatlıklara yol açmaları önlenebilir olmaları nedeniyle halen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Bu araştırmanın amacı çocuğu ev kazası geçirmiş ebeveynlerin kaza algıları, daha önce yaşadıkları çocuk ev kazaları, sonrasındaki tutum ve davranışları, bu konudaki bilgi düzeyleri, bilgi kaynakları ve önerilerini tespit etmek; ayrıca önlenebilen bir olay olarak çocuk ev kazaları konusunda koruyucu sağlık hizmetlerinin merkezinde olan aile hekimlerine düşen görevlere dikkat çekmektir.
     Gereç ve Yöntem: Bu tez çalışması nitel bir araştırma olarak planlanmış olup, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi,  Dr. Sami Ulus Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Cerrahisi Kliniklerinde, 01.05.2017-31.12.2017 tarihleri arasında ev kazası nedeniyle yatarak tedavi gören çocukların ebeveynleri ile yapılan görüşmelerden oluşmaktadır. Görüşmelerde, konuyla ilgili literatür taranarak oluşturulan, açık uçlu sorulardan oluşan bir görüşme formu kullanıldı. Yapılan tüm görüşmeler, derinlemesine görüşme tekniği kullanılarak yüz yüze yapıldı. 
     Bulgular: Bu çalışmaya ev kazası nedeniyle yatarak tedavi gören 22 çocuğun 21 ebeveyni dahil edildi. Bir kazada aynı anda iki kardeş etkilenmesinden dolayı anne ile ortak görüşme yapıldı.  Görüşme yapılan 21 ebeveynin 19'u kadın 2'si erkek olmak suretiyle anne babalardan oluşmaktaydı.  Çalışmamızda ev kazası nedeniyle yaralanan 22 çocuğun 15'i (%68,1) erkek, 7'si (%31,8) kız çocuğuydu. Yaralanan çocukların en küçüğü 9 aylık, en büyüğü 3 yaş 6 aylık olup, yaş ortalaması ise 1 yaş 10 ay olarak tespit edildi. Vakaların  4'ü düşme, 8'i yabancı cisim aspirasyonu/yutulması, 10'u koroziv madde alımı nedeniyle hastanede yatmaktaydı. Çalışmaya katılan ebeveynlerin 19'u kazaların önlenebileceğini belirtirken içlerinden, iki ebeveyn ise kazaların önlenemeyeceğini ifade ettiler
     Sonuç: Çalışmamızda ebeveynlerin bilgi eksikliği, dikkat dağınıklığı, riskli davranışları, küçük çocukları birkaç yaş büyük olan kardeşine emanet etmeleri ve misafirliğe gidilen evlerde kontrolün sağlanamaması, kullanılan ev güvenlik araçlarının yetersiz kalması gibi nedenler kazalarda önemli etkenler olarak karşımıza çıkmaktadır. Anne babaların aldıkları önlemlerde en belirleyici faktörün ise çevrelerinden duydukları yaşanmış ev kazaları ile kendi tecrübeleri olduğu görüldü. Bunun yanında kaza sonrası çocuğa daha fazla zarar verebilecek hatalı uygulamalar da dikkat çekmektedir. 
     Kazayı önlemek için kazayı öngörmek, risk faktörlerini belirlemek, doğru ve etkin önlemleri almak gerekir. Bunun içinde kazanın tipi, oluş şekli, sıklığı, hangi yaş grubunda hangi kazaların daha sık görüldüğü, ne şekilde sonuçlandığı gibi çeşitli bilgileri içeren kaza istatistikleri olmalıdır. Bu veriler kazalar, önlemler konusunda bilgi sağlarken zaman içerisinde alınan önlemlerin ne kadar etkin olduğunu, kazaların ne kadarını önleyebildiğimizi de gösterecektir.
     Çocuklarda yaralanmaya neden olan kazalar, alınacak önlemler ve kaza sonrasında yapılması/yapılmaması gereken uygulamalar birinci basamak sağlık merkezlerinde aile hekimleri ve diğer sağlık çalışanları tarafından verilmelidir. Bu bilgiler aşı takipleri sırasında ebeveynlere tekrarlanarak anlatılmalı, broşürler dağıtılarak ve yaşanan ev kazalarından örnekler verilerek farkındalık sağlanmalıdır. Bu sadece anne babalar ile sınırlı kalmayıp diğer aile bireyleri, aile büyükleri, çocuk bakıcıları, çocuğa bakım ve eğitim veren tüm kuruluşlara yayılmalıdır. Konuyla ilgili en etkin çözüm yolunun, devlet ve sivil toplum kuruluşlarının sorumluluğu paylaşmasıyla gerçekleşebileceğini düşünüyoruz.
Anahtar Kelimeler: çocuk, ev kazası, ev yaralanması, kalitatif (nitel) çalışma

Abstract:
Introduction: Household accidents are injuries which can happen inside or around the house, like garden or garage. Children, elders and people with physical, mental and social disabilities are the most important risk groups. Because these incidents are frequent, can cause deaths and injuries  and can be preventable, they are still an important public health issue. The purpose of this research is to identify  the accident percepsion of parents whose children had an household injury,  level of knowledge, source of information and suggestions on this matter, also draw attention to the duties of the primary care doctors on these preventable childhood household injuries. 
     Material and Methods: This thesis was planned as a qualitative study, which consist of the interviews with the parents whose children were hospitalised due to hosehold injuries between  01.05.2017-31.12.2017 at pediatric surgery clinics of Gazi University Falcuty of Medicine and Dr.  Sami Ulus Research and Education Hospital. In the interwievs, an interview form  consisting of  open-ended questions was used, which was created by searching the related literature. All  interviews were conducted face to face, using in-depth interview techniques. 
     Results: This study included 21 parents of 22 children receiving inpatient treatment for household accidents. Since two siblings were affected at the same time in an accident due to the ingestion of corrosive substances, a common interview was conducted with the mother of the two siblings.  Of the 21 parents interviewed, 19 were women and 2 were men, thus consisting of mothers and fathers. Of the 22 children that were injured due to home accidents, 15 (68.1%) were male and 7 (31.8%) were female. The youngest of the injured children was 9 months old, the oldest was 3 years and 6 months old, and the mean age was 1 year and 10 months.
A total of 22 cases of household accidents were included in the study, of which 4 were falling, 8 were foreign body aspiration/ingestion and 10 were corrosive substance intake. While 19 of the parents who participated in the study indicated that the accidents could be prevented. Two parents stated that the accidents couldn't be prevented.		
	Conclusion: In our study we encountered important accident factors such as lack of knowledge of parents, lack of attention, risky behavior, entrusting small children to their siblings that are only a few years older, not being able to ensure control while visiting friends and inadequate home security tools. It was seen that the most decisive factor in the measures taken by parents was their own experiences with domestic accidents and what they have heard from their surroundings. Besides, the erroneous practices that could cause even more harm to the child after the accident are noteworthy. 
To prevent an accident, it is necessary to predict the accident, determine the risk factors, and take correct and effective measures. For this there should be an accident statistic that include various types of information such as type of accident, type of incidence, frequency, which accidents occur more often in which age group and their results. This data will provide information about accident precautions, will show how effective the measures are over time are and how much of these accidents we can prevent. Information on accidents that cause injuries in children, necessary precautions to be taken and the practices that should/shouldn't be done after an accident should be given by family physicians and other health workers in primary care health centers. This matter should be explained again to the parents during vaccination follow-ups and awareness must be raised by distributing brochures and by giving examples from occurred home accidents. This should not only be limited to parents, but should be extended to other family members, family elders, child care workers and all institutions providing care and education for children. We believe that the most effective solution to this issue can be achieved when the state and non-governmental organizations share the responsibility.
Key words: child, household accidents, household injuries, qualitative study