Başar Sabuncu sinemasında kadının yeniden sunumu
Representation of woman in Başar Sabuncu's cinema
Yazar: MERT UZMAN
Danışman: PROF. DR. SERPİL KIREL
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Eril bakış = Male gaze ; Feminizm = Feminism ; Türk sineması = Turkish cinema ; Yenidensunum = Representation

Özet:
Tez çalışmasında, 1980 sonrası Türk sinemasında yazdığı – yönettiği filmlerle sinemasal üretim devamlılığı sağlamayı başarmış Başar Sabuncu'nun filmleri feminist sinema kuramı, sinemada toplumsal cinsiyet ve kadın kimliği bağlamında incelenecektir. Tez çalışmasıyla, Başar Sabuncu sinemasında "kadının" filmsel anlatı ve sinematografi boyutlarında sunumunun analiz edilmesi hedeflenmektedir.
Akademik literatürde hakkında yapılan çalışmaların sınırlılığı nedeniyle yeterince tartışılma olanağı bulamamış Başar Sabuncu sinemasının tez aracılığıyla ele alınması, sinemasal kadın temsilleri bağlamında yeni tartışma olanakları içermektedir. Bu varsayımın önemli bir nedeni, Başar Sabuncu filmografisinde (1985-1993), ataerkil toplumsal yapı içerisindeki kadın öznelerin yaşadığı sorunların izini süren ve Türk sinemasındaki geleneksel iyi kadın – kötü kadın kategorileştirmesini aşan yapımların varlığıdır. Başar Sabuncu filmlerinin -bu izleklerine rağmen- sinema ve kadın sunumu ilişkisi çerçevesinde kapsayıcı bir akademik incelemeden mahrum kalması özellikle ulusal akademik yayınlar için başvurulabilecek verimli bir kaynağın göz ardı edilmesine yol açmaktadır. Önerilen tez çalışmasının özgün değeri buradan kaynaklanmaktadır.
Tez çalışmasında, öncelikle feminist sinema kuramına ve 1980 sonrası Türk sinemasında kadın sunumuna yönelik literatür taraması yöntemiyle elde edilen veriler paylaşılarak feminist sinema kuramının film inceleme yöntemi takip edilerek örneklemi oluşturan Başar Sabuncu filmleri incelemeye tabi tutulacaktır. Bu aşamada feminist yöntemin filmleri incelerken kullandığı iki boyut da dikkate alınacaktır. Bunlar bir filmin anlatısı ve filmin sinematografisidir. Bu dayanaklar gözetilerek sırasıyla Başar Sabuncu filmlerinde kadın karakterlerin anlatı ve sinemasal dil bakımından ilişkilendirildikleri anlamların örneklemdeki her bir film üzerinden yorumlanmasına; Başar Sabuncu sinemasında kadın sunumunun özelliklerine yönelik Sabuncu'nun tüm filmlerini kapsayıcı bir sentezin ortaya konmasına; son olarak ise Başar Sabuncu sinemasının ele aldığımız bağlamda 1980 sonrası Türk sinemasındaki konumuna dair kapsayıcı önermelere ulaşılmaya çalışılacaktır.

Abstract:
In this thesis, the films of Başar Sabuncu, who managed to maintain the continuity of cinematic production with the films he wrote and directed in Turkish cinema after 1980, will be examined in the context of feminist cinema theory, gender in cinema and female identity. With this thesis, it is aimed to analyze the presentation of "woman" in the cinematic narrative and cinematography of Başar Sabuncu.
The discussion of Başar Sabuncu's cinema, which has not been able to be discussed enough due to the limited number of studies in the academic literature, through this thesis includes new discussion opportunities in the context of cinematic women's representations. An important reason for this assumption is the existence of productions in Başar Sabuncu's filmography (1985-1993), which trace the problems experienced by female subjects in the patriarchal social structure and go beyond the traditional categorization of good women and bad women in Turkish cinema. The fact that Başar Sabuncu's films are deprived of an inclusive academic review within the framework of the relationship between cinema and women's presentation, despite these themes, leads to ignoring a productive resource that can be consulted especially for national academic publications. The original value of the proposed thesis work stems from this.
 In the thesis study, firstly, the data obtained by the literature review method on the feminist cinema theory and the presentation of women in Turkish cinema after 1980 will be shared and the film analysis method of the feminist cinema theory will be followed and the films of Başar Sabuncu, which constitute the sample, will be examined. At this stage, two dimensions that the feminist method uses when examining films will be considered. These are the narrative of a movie and the cinematography of the movie. Considering these bases, the meanings associated with the narrative and cinematic language of the female characters in Başar Sabuncu films, respectively, are interpreted through each film in the sample; It will be tried to reveal an inclusive synthesis of all of Sabuncu's films regarding the characteristics of women's presentation in Başar Sabuncu cinema, and finally, to reach inclusive propositions about the position of Başar Sabuncu cinema in Turkish cinema after 1980 in the context we discussed.