Genel anestezi ile sezaryen olması gereken son 12 ay içinde COVID-19 enfeksiyonu geçirip iyileşmiş gebelerde intraoperatif akciğer mekaniklerinin araştırılması
Investigation of intraoperative lung mechanics in pregnancy with general anesthesia and healed with COVID-19 infection in the last 12 months, which should have been cesarean section
Yazar: FATİH BALCI
Danışman: PROF. DR. AHMET CEMİL İSBİR
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Akciğer = Lung ; Anestezi = Anesthesia ; Anestezi-genel = Anesthesia-general ; Biyomekanik = Biomechanics ; COVID 19 = COVID 19 ; Gebelik = Pregnancy ; Sezaryen operasyonu = Cesarean section

Özet:
Giriş ve Amaç: Covid-19; daha çok akciğer olmak üzere, yaygın doku hasarı ile seyreden sistemik bir hastalıktır. Aktif hastalık döneminde yaygın organ hasarı ile   seyredebildiği gibi, hastalık sonrası da sekeller bırakarak iyileşmektedir. Bu çalışmada Covid-19 enfeksiyonu geçirip iyileşmiş hastaların, hastalık sonrası olası akciğer sekellerini; Ppeak, Pplato, kompliyans, rezistans ve sürücü basıncı gibi akciğer mekanikleri üzerine etkisini araştırarak olası bu değişiklikleri ortaya koymak istedik. Bu çalışmada genel anestezi ile sezaryen olması gereken, son 12 ay içinde Covid-19 enfeksiyonu geçirip iyileşmiş gebelerde intraoperatif akciğer mekaniklerine ait parametrelerdeki değişimleri saptamak ve elde edilen verilerin genel anestezi uygulanacak sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırmalı değerlendirmesini sağlamak amaçlanmıştır.
Gereç̧ ve Yöntem: Etik Kurul ve hastaların onayı alındıktan sonra genel anestezi ile sezaryen ameliyatı olacak ASA (American Society of Anesthesiologists) II sınıfında olan 100 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar son 1 yıl içinde Covid-19 geçirip iyileşmiş grupta 50 hasta, Covid-19 geçirmemiş grupta 50 hasta olmak üzere iki gruba ayrıldı. Covid-19 enfeksiyonu geçireli 8 haftadan az süre geçenler, KOAH, astım, interstisyel akciğer hastalığı gibi kronik akciğer hastalığı olanlar, hipertansiyon, pulmoner hipertansiyon, alt veya üst solunum yolu enfeksiyonu olanlar, akciğer cerrahisi öyküsü olanlar, tek akciğer olanlar,  beta 2 agonistler, antikolinerjikler ve teofilin gibi bronkodilatatör ya da inhaler/oral kortikosteroid ilaç kullananlar, hemodinamisi stabil olmayan hastalar, tiroid, kardiyovasküler, renal, hepatik ve nöropsikiyatrik hastalığı olanlar, damar hastalığı olanlar, çalışma için onamı alınamamış ya da çalışmaya katılmayı kabul etmeyenler  çalışma dışı bırakıldı.
	Hastalar ameliyat masasına alınıp monitörizasyonları sağlandıktan sonra eş zamanlı, ortalama kan basınçları (OKB), kalp atım hızları (KAH), ve periferik oksijen satürasyonu (SpO2) değerleri preoperatif zamana ve ardından belirlenen diğer zaman aralıklarına kaydedildi. Standart anestezi indüksiyonda 4-7mg/kg Tiyopental sodyum ve 0.5mg/kg Roküronyum kullanıldı. Endotrakeal entübasyonu takiben %50hava ve %50Oksijen karışımı içinde inhaler anestezik ilaç olarak Sevofluran kullanıldı. Mekanik ventilatör ayarları her hasta için endotrakeal entübasyonu takiben rutin genel anestezi prosedüründe uygulandığı üzere mekanik ventilatör ayarları; tidal volüm 6-8 mL/kg, solunum frekansı 12-16 /dk, PEEP: 5cmH20, taze gaz akışı 3-4 L/dk, gaz ayarı %50hava ve %50 oksijen karışımı içinde %1,5–2,5 Sevofluran (Sevoflurane® 250 ml) olacak şekilde ayarlandı.  İndüksiyon zamanı, entübasyon sonrası 1., 5., 10., 20., 30. 40., 50. ve 60.dakikalarda Tepe inspiratuar basıncı (Peak), Plato basıncı (Pplat), Pozitif ekspiryum sonu basıncı (PEEP) değerleri ve yine eş zamanlı Ortalama Kan Basıncı (OKB), Kalp Atım Hızı (KAH) ve satürasyon (SpO2) değerleri kaydedildi. Sürücü basıncı(ΔP), Statik kompliyans (Cstat), Dinamik kompliyans (Cdyn), Rezistans(R) değerleri ise, monitörden elde edilen diğer verilerin aşağıdaki formüller ile hesaplanmasıyla kaydedildi.
•	ΔP = Pplato – PEEP 			
•	Cstat =VT/ (Pplato-PEEP)		
•	Cdyn = VT/(Ppeak-PEEP)		
•	Akım Hızı: Tidal Volüm / İnspirasyon süresi 
•	Rezistans: (Ppeak-Pplato) / Akım Hızı

Bulgular: Gruplar arasında yaş, ASA, sigara kullanımı açısından istatistiksel olarak fark saptanmadı (p>0.05). Covid-19 geçirip iyileşmiş grup ve kontrol grubu arasında belirlenen tüm zamanlarda elde edilen Kalp Atım Hızı (KAH), ortalama kan basıncı (OKB), saturasyon (SpO2), Tepe inspiratuar basıncı (Peak), Plato basıncı (Pplat), Pozitif ekspiryum sonu basıncı (PEEP), Sürücü basıncı(ΔP), Statik kompliyans (Cstat), Dinamik kompliyans (Cdyn), Rezistans(R) değerleri arasındaki fark önemsiz bulundu. Gruplara ait farklı zamanlarda elde edilen ölçümler, kendi arasında kıyaslandığında her iki gruba ait ortalama kan basıncı ölçümleri, operasyonun ilk dakikalarında, ilerleyen zamandaki ölçümlere kıyasla yüksek bulunmuş ve bu farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur(p<0,05). Covid geçiren ve geçirmeyen bireylere ait, farklı zamanlarda elde edilen spO2 ölçümlerine bakıldığında; her iki grupta da indüksiyon sonrası elde edilen spO2 ölçümlerinin tamamı, indüksiyon öncesindeki ölçümlere kıyasla yüksek bulunmuş ve bu farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur(p<0,05). Covid geçiren ve geçirmeyen bireylerde değişik zaman aralıklarında ölçülen dinamik kompliyans değerleri, ameliyatın ilerleyen zamanlarında, başlangıca göre artmış olarak bulundu. Her iki grupta anlamlı farklılık mevcuttu(p<0,05).	
Sonuç̧: Sonuç olarak, Covid-19 enfeksiyonu geçirmiş hasta grubu ile kontrol grubu bireylerinin solunum mekanikleri arasında anlamlı bir fark yoktu. Her iki hasta grubunda da, farklı zamanlarda ölçülen, spO2, OKB, Cdyn. gibi değerlerdeki farklılıklar ise; laringoskopi, endotrakeal entübasyon ve PEEP uygulama gibi genel anesteziye ait rutin uygulamalarla birlikte beklenen değişiklikler olarak düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Covid-19, Akciğer mekanikleri, Genel anestezi

Abstract:
ABSTRACT

Introduction and Aim: Covid-19 infection is a systemic disease with extensive tissue damage, primarily lung involvement. It can progress with widespread organ damage during the active disease period, and it heals by leaving sequelae after the disease. In this study, possible post-illness pulmonary sequelae of patients who had recovered from Covid-19 infection; We wanted to reveal these possible changes by investigating the effect on lung mechanics such as Ppeak, Pplato, compliance, resistance and driver pressure. In this study, it was aimed to determine the changes in the parameters of intraoperative lung mechanics in pregnant women who had to have cesarean section under general anesthesia and who had recovered from Covid-19 infection in the last 12 months, and to provide a comparative evaluation of the data obtained with the healthy control group who will be administered general anesthesia.
Materials and Methods: After the approval of the Ethics Committee and the patients, 100 ASA (American Society of Anesthesiologists) II class patients who would undergo cesarean section under general anesthesia were included in the study. . The patients were divided into two groups, 50 patients in the group who had recovered from Covid-19 in the last 1 year and 50 patients in the group who did not have Covid-19. Those with less than 8 weeks since Covid-19 infection, those with chronic lung diseases such as COPD, asthma, interstitial lung disease, those with hypertension, pulmonary hypertension, lower or upper respiratory tract infections, those with a history of lung surgery, those with one lung, beta 2 agonists, Those using bronchodilator or inhaler/oral corticosteroid drugs such as anticholinergics and theophylline, patients with unstable hemodynamics, those with thyroid, cardiovascular, renal, hepatic and neuropsychiatric diseases, those with vascular disease, those who could not obtain consent for the study or did not accept to participate in the study were excluded from the study.
After the patients were taken to the operating table and monitored, their mean blood pressure (OCP), heart rate (HR), and peripheral oxygen saturation (SpO2) values were recorded at the preoperative time and then at other specified time intervals. For standard anesthesia induction, 4-7mg/kg Thiopental sodium and 0.5mg/kg Rocuronium were used. Following endotracheal intubation, Sevoflurane was used as an inhaler anesthetic in a mixture of 50% air and 50% oxygen. Mechanical ventilator settings for each patient as applied in the routine general anesthesia procedure following endotracheal intubation; tidal volume 6-8 mL/kg, respiratory frequency 12-16 /min, PEEP: 5cmH20, fresh gas flow 3-4 L/min, gas setting 1.5-2.5% in a mixture of 50% air and 50% oxygen It was adjusted to be sevoflurane (Sevoflurane® 250 ml). Induction time, Peak inspiratory pressure (Peak), Plateau pressure (Pplat), Positive end-expiratory pressure (PEEP) values at the 1st, 5th, 10th, 20th, 30th, 40th, 50th and 60th minutes after intubation, and Mean Blood Pressure (OCP), Heart Rate (HR) and saturation (SpO2) values were also recorded simultaneously. Driver pressure (ΔP), Static compliance (Cstat), Dynamic compliance (Cdyn), Resistance (R) values were recorded by calculating the other data obtained from the monitor with the following formulas.
•	ΔP = Pplato – PEEP 			
•	Cstat =VT/ (Pplato-PEEP)		
•	Cdyn = VT/(Ppeak-PEEP)
•	Flow Rate: Tidal Volume / Inspiratory time 
•	Resistance: (Peak-Plato) / Flow Rate

Results: There was no statistical difference between the groups in terms of age, ASA, and smoking (p>0.05). Heart Rate (HR), mean blood pressure (OCP), saturation (SpO2), Peak inspiratory pressure (Peak), Plateau pressure (Pplat), Positive end-expiratory pressure obtained at all times determined between the Covid-19 recovered group and the control group pressure (PEEP), Driver pressure(ΔP), Static compliance(Cstat), Dynamic compliance(Cdyn), Resistance(R) values were found insignificant. When the measurements obtained at different times of the groups were compared among themselves, the mean blood pressure measurements of both groups were found to be higher in the first minutes of the operation compared to the measurements in the later time, and this difference was found to be statistically significant (p<0.05). Considering the spO2 measurements obtained at different times of individuals with and without Covid; All of the spO2 measurements obtained after induction in both groups were found to be higher compared to the measurements before induction and this difference was statistically significant (p<0.05). Dynamic compliance values measured at different time intervals in individuals with and without Covid were found to be increased later in the surgery compared to the baseline. There was a significant difference in both groups (p<0.05).
Keywords: Covid-19, Lung mechanics, General anesthesia