İş yerinde kuşaklar arası iklim ile algılanan motivasyon ikliminin ilişki yönelimli liderlik ve ilişkisellik ihtiyacı bağlamında incelenmesi
Investigation of the workplace intergenerational climate and perceived motivational climate on the basis of relationship-oriented leadership and relatedness need
Yazar: AYÇA GÜZEL ÖZBEK
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÇİĞDEM KIREL
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Kuşaklararası iklim = Intergenerational atmosphere ; Liderlik = Leadership ; Motivasyonel iklim = Motivational climate ; Psikolojik ihtiyaçlar = Psychological needs ; X kuşağı = Generation X ; Y kuşağı = Generation Y ; Z kuşağı = Generation Z ; Örgüt iklimi = Organizational climate ; İş hayatı = Work life

Özet:
Türkiye bağlamında iş yerinde kuşaklar arası iklimi düzenlenerek iş yerinde algılanan motivasyon iklimi güçlendirilebilir mi? sorusunu cevaplamak için yola çıkılan bu çalışmanın amacı; iş yerinde kuşaklar arası iklim ile motivasyon iklimi arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Analizlerde literatürde motivasyon iklimi ile ilişkili olduğu öne sürülen ilişkisellik ihtiyacı ve liderini ilişki yönelimli olarak algılamasının aracılık rolünün varlığı da test edilmiştir. 
Araştırma Türkiye'de X, Y ve Z kuşağı mensubu 552 çalışanın katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Standartlaştırılmış ölçeklerden elde edilen veriler istatistik paket programları aracılığıyla analizlere tabi tutulmuştur.
Çalışma sonucunda katılımcıların yalnızca ilişkisellik ihtiyaçlarının kuşaklarıyla ilişkili olduğu belirlenmiştir. Buna göre X kuşağından Z kuşağına gidildikçe ilişkisellik ihtiyacı azalmaktadır. Kuşaklar arası iklim ile motivasyon ikliminin alt boyutları olan performans iklimi arasında negatif, ustalık iklimi arasında pozitif ilişki olduğu tespit edilmiştir. Motivasyon ikliminin ise kuşaklar arası iklimin alt boyutlarıyla, ilişkisellik ihtiyacı ve ilişki yönelimli liderlik ile olumlu yönde ilişkili olduğu tespit edilmiştir. 
Aracılık etkileri incelendiğinde ise; kuşaklar arası iklim ile motivasyon iklimi arasındaki ilişkide ilişki yönelimli liderliğin aracılık rolü olduğu gözlenmiştir. Motivasyon ikliminin kuşaklar arası iklim üzerindeki etkisinde hem ilişki yönelimli liderliğin hem de ilişkisellik ihtiyacının aracılık rolü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ustalık ikliminin kuşaklar arası iklim üzerindeki etkisinde hem ilişki yönelimli liderliğin hem de ilişkisellik ihtiyacının aracılık rolü üstlendiği görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study, which set out to answer the question "Can the perceived motivational climate at work be improved by regulating the workplace intergenerational climate in the context of Turkey?", is to examine the relationships between workplace intergenerational climate and motivational climate at work. In the analysis, the need for relationality, which is claimed to be related to the motivational climate in the literature, and the mediating role of the perception of the leader as relationship-oriented were also tested. 
The research was carried out with the participation of 552 employees, who are members of generation X, Y and Z. The data obtained from the standardized scales were analyzed through statistical package programs.
As a result of the study, it was determined that only the relatedness needs of the participants were related to their generations, Accordingly, as we move from generation X to generation Z, the need for relationality decreases. It has been determined that there is a negative relationship between the workplace intergenerational climate and the performance climate and a positive relationship between the workplace intergenerational climate and the mastery climate. Motivational climate at work was found to be positively related to the sub-dimensions of intergenerational climate, need for relationality and relation-oriented leadership. 
It has been observed that relationship-oriented leadership has a mediating role in the relationship between workplace intergenerational climate and motivational climate at work. It has been concluded that both relationship-oriented leadership and the relatedness need have a mediating role in the effect of motivational climate at work on intergenerational climate. It has been observed that both the relationship-oriented leadership and the relatedness need play a mediating role in the effect of the mastery climate on the workplace intergenerational climate.