Finansal teknoloji (FinTech) uygulamalarının tüketiciler tarafından benimsenmesi: Biyometrik ödeme yöntemlerinin kabulüne yönelik bir saha araştırması
Adoption of financial technology (FinTech) applications by consumers: A field research on the acceptance of biometric payment methods
Yazar: MUSTAFA ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. ELİF KOCAGÖZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bireysel yenilikçilik = Individual innovativeness ; Biyometrik = Biometric ; Finansal teknolojiler = Financial technologies ; Finansal yenilikler = Financial innovations ; Planlanmış davranış = Planned behavior ; Teknoloji kabul ve kullanım modeli = Acceptance and use of technology model

Özet:
Bu çalışmanın amacı, tüketicilerin FinTech uygulamalarından biri olan biyometrik ödeme yöntemlerini kullanım niyetlerini literatürde en fazla kullanılan davranışsal modellerle karşılaştırmalı olarak incelemektir. Bu modeller Yeniliklerin Yayılması Teorisi, Planlanmış Davranış Teorisi, Teknoloji Kabul Modeli, Birleştirilmiş Teknoloji Kabul ve Kullanım Teorisi modelleridir. Çalışmada ayrıca, incelenen bu modellere finansal yenilikleri kullanım niyeti araştırmalarında sıklıkla kullanılan üç değişken (algılanan güven, algılanan risk ve bireysel yenilikçilik) ilave edilerek genişletilmiş modeller oluşturulmuş ve tüm modellerin performansı analiz edilmiştir. 
Çalışmanın evrenini Kahramanmaraş ilinde yaşayan 15 yaş ve üzeri bireyler oluşturmaktadır.  TÜİK 2023 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçlarına göre Kahramanmaraş ilinde 15 yaş ve üzerinde olan toplam 869.455 kişi yaşamaktadır. Bu çerçevede Kahramanmaraş ilinde yaşayan toplamda 630 katılımcıya kolayda örnekleme yoluyla çevrim içi ve yüz yüze anket uygulanmıştır. Verilerin analizi aşamasında Yeniliklerin Yayılması Teorisi, Planlanmış Davranış Teorisi modeli, Teknoloji Kabul Modeli ve Birleştirilmiş Teknoloji Kabul ve Kullanım Teorisinin orijinal modelleri ve bu modellere literatürde konuyla ilgili en sık kullanılan algılanan risk, algılanan güven ve bireysel yenilikçilik değişkenlerinin eklenmesiyle oluşturulmuş genişletilmiş modeller incelenmiştir.
Orijinal davranışsal modeller karşılaştırıldığında niyet üzerinde en yüksek açıklayıcılığa sahip modelin Planlanmış Davranış Teorisi modeli; en düşük açıklayıcılığa sahip modelin ise Yeniliklerin Yayılması Teorisi modeli olduğu görülmektedir. Genişletilmiş modeller karşılaştırıldığında ise niyet üzerinde en çok açıklama gücü olan modelin Teknoloji Kabul Modelinin genişletilmiş modeli olduğu; en düşük modelin ise Yeniliklerin Yayılması Teorisinin genişletilmiş modeli olduğu görülmektedir. Orijinal modellerdeki değişkenlere ait yol katsayıları incelendiğinde Planlanmış Davranış Teorisi modelinde yer alan davranışa yönelik tutumun niyet üzerinde en yüksek etkiye sahip olduğu; Yeniliklerin Yayılması Teorisi değişkenlerinden göreceli avantajın ise en düşük anlamlı etkiye sahip olduğu görülmektedir. Genişletilmiş modeller incelendiğinde ise yine Planlanmış Davranış Teorisi modelinde yer alan davranışa yönelik tutumun niyet üzerinde en yüksek etkiye sahip olduğu; Yeniliklerin Yayılması Teorisi değişkenlerinden denenebilirliğin ise en düşük anlamlı etkiye sahip olduğu görülmektedir.

Abstract:
The purpose of this study is to examine consumers' intention to use biometric payment methods, one of the FinTech applications, in comparison with the most widely used behavioural models in the literature. These models are models of the Theory of Diffusion of Innovations, Theory of Planned Behaviour, Technology Acceptance Model, Unified Theory of Acceptance and Use of Technology. In the study, alternative models were created by adding three variables (perceived trust, perceived risk and individual innovativeness), frequently used in studies on intention to use financial innovations, to these examined models, and the performance of all models was analyzed. 
The population of the research consists of individuals aged 15 and over living in Kahramanmaraş province. According to TUIK 2023 Address Based Population Registration System Results, a total of 869,455 people aged 15 and over live in Kahramanmaraş. In this framework, a total of 630 participants living in Kahramanmaraş province were surveyed online and face-to-face through convenience sampling. Within the scope of the field research, the original models of the Theory of Diffusion of Innovations, Theory of Planned Behaviour, Technology Acceptance Model, Unified Theory of Acceptance and Use of Technology, and the alternative extended models, created by adding perceived risk, perceived trust and individual innovativeness variables to the original models, were examined.
In the original behavioural models comparison, it is seen that the model with the highest explanatory power on intention is the Theory of Planned Behaviour model and the model with the lowest explanatory power is the Theory of Diffusion of Innovations model. In the alternative extended models comparison, it is seen that the model with the highest explanatory power on intention is the extended model of the technology acceptance model and the model with the lowest explanatory power is the alternative model of the Theory of Diffusion of Innovations. When the path coefficients of the variables in the original models are examined, it is seen that attitude towards behaviour, which is included in the theory of planned behaviour model, has the highest effect on intention, while relative advantage, one of the variables of the Theory of Diffusion of Innovations, has the lowest significant effect. In the alternative extended models, it is seen that attitude towards behaviour, which is also included in the theory of planned behaviour model, has the highest effect on intention, while trialability, one of the variables of the Theory of Diffusion of Innovations, has the lowest significant effect.