Polikistik over sendromlu olgularda ovulasyon indüksiyonunda rekombinant FSH ve yüksek saflıkta üriner FSH uygulamalarının karşılaştırılması
Recombinant FSH versus highly-purified urinary FSH for ovulation induction in women with polycystic ovary syndrome
Yazar: ZELİHA ATAK
Danışman: PROF. DR. TİMUR GÜRGAN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Polikistik over sendromu (PKOS) üreme çağındaki kadınların %5-10'unu etkileyen en sık endokrinopatilerden biri olup aynı zamanda oligoanovulatuar infertilitenin de en sık nedenidir.Bir antiöstrojen olan klomifen sitrat (KS), infertil PKOS hastalarında ovulasyon indüksiyonunda ilk tedavi seçeneğidir. KS direnci olan hastalarda ikinci muhtemel tedavi seçeneği, eksojen gonadotropinlerdir. Eksojen gonadotropinlerin low-dose step-up protokolü doğrultusunda uygulanması etkili ve güvenli bir ovulasyon indüksiyonu yöntemidir. Farklı gonadotropin preparatlarının etkinliklerini in vitro fertilizasyon (IVF) sikluslarının sonuçlarına göre karşılaştıran pek çok çalışma olmakla birlikte PKOS hastalarında intrauterin inseminasyon (IUI) sikluslarında yapılmış benzer çalışma sayısı son derece kısıtlıdır.Bu çalışma infertil PKOS hastalarında yüksek saflıkta üriner follikül stimüle edici hormon (HP-uFSH) ve rekombinant follikül stimüle edici hormon (rFSH) etkinliklerini belirlemek üzere düzenlenmiştir. Hacettepe Üniversitesi Hastanesi'ne infertilite tedavisi amacı ile başvuran ve Rotterdam kriterlerine göre PKOS tanısı almış 31 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastalar iki gruba ayrılarak rFSH grubunda 16 hastaya uygulanan 18 siklus, HP-uFSH grubunda 15 hastaya uygulanan 17 siklus sonucu değerlendirilmiştir. Gruplara arasında tedavi öncesi tanımlayıcı özellikler açısından fark gözlenmemiştir.Stimülasyon süresi, siklus başına ortalama kullanılan gonadotropin miktarı, monofolliküler gelişim, ortalama matür follikül sayısı, human koryonik gonadotropin (hCG) günü ortalama endometrium kalınlığı ve estradiol (E2) düzeyleri, ovaryan hiperstimülasyon sendromu (OHSS) sıklığı açısından gruplar arasında istatistiki anlamlı bir fark saptanmamıştır. Pozitif ß-hCG oranı rFSH grubunda %27.8(5/18) ve HP-uFSH grubunda %17.6 (3/18) olarak bulunmuştur (p=0.38). Klinik gebelik oranları ise rFSH grubunda %22.2 (4/18) iken HP-uFSH 17.6%(3/17) olarak belirlenmiştir (p=0.53). Siklus başına maliyet HP-uFSH grubunda daha düşük olarak bulunmuştur (rFSH:571.73TL/siklus, HP-uFSH:366.41TL/siklus). Maliyet yarar analizi her grup için toplam gonadotropin maliyetinin gebelik sayısına bölünmesi ile belirlenmiş olup rFSH için 2572.76TL ve HP-uFSH 2076.35TL şeklinde bulunmuştur.Her grupta birer tane olmak üzere toplam iki hastada OHSS gelişmiş olup abortus ya da çoğul gebelik olgusu her iki çalışma grubunda da gözlenmemiştir.Sonuç olarak PKOS hastalarında IUI sikluslarında rFSH ve HP-uFSH uygulamaları ile benzer sonuçlara ulaşılmaktadır. Denek sayısının az olduğu göz ardı edilmemekle beraber HP-uFSH kolundaki gebelik başına maliyetin daha düşük olması dikkate değerdir. PKOS hastalarına uygulanan kontrollü ovaryan stimülasyon protokollerinde rFSH ve HP-uFSH'nin etkinliğini ve maliyetini karşılaştıran daha geniş prospektif randomize klinik çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Polycystic ovary syndrome (PCOS) is one the most common endocrine disorder of reproductive-aged women, with an estimated prevalence of 5-10%. It is also the most frequent cause of oligoanovulatory infertility.The antioestrogen, clomiphene citrate, is the first choice agent for ovulation induction in infertile women with PCOS. A woman who fails to conceive on this medication after increasing doses of medication should be considered as clomiphene citrate-resistant. Exogenous gonadotropins are the second possible line of therapy in clomiphene citrate-resistant women with PCOS. A low-dose step-up protocol with exogenous gonadotropins is an effective and safe choice of treatment. There are many trials which compare the effectiveness of different gonadotropin preparations in controlled ovarian stimulation for in vitro fertilisation (IVF), but a few trials in PCOS patients undergoing intrauterine insemination (IUI).This prospective study was designed to compare the stimulation efficiency of highly purified urinary follicle-stimulating hormone (HP-uFSH) and recombinant follicle-stimulating hormone (rFSH) preparations. Thirty-one women with PCOS diagnosed on the Rotterdam criteria who had been referred to Hacettepe University Hospital for fertility treatment and who failed to conceive on treatment with clomiphene citrate were enrolled into this study. The patients were divided into two groups, 18 cycles with rFSH(n=16) were compared with 17 cycles with HP-uFSH(n=15). There were no intergroup differences in any pretreatment variables.There were no statistically significant differences in days of stimulation, amount of FSH required, mean mature follicle number, monofollicular development, estradiol (E2) concentration and endometrial thickness on human chorionic gonadotropin (hCG) day and ovarian hyperstimulation syndrome (OHSS) incidence between rFSH versus HP-uFSH groups. The positive ß-hCG rate was 27.8% (5/18) in the rFSH group and 17.6% (3/18) in the HP-uFSH group (p=0.38). Clinical pregnancy rate, as defined by the presence of a gestational sac, was 22.2% (4/18) with rFSH versus 17.6%(3/17) with HP-uFSH (p=0.53). The cost per cycle was lower in HP-uFSH group (rFSH:571.73TL/cycle, HP-uFSH: 366.41TL TL/cycle). The cost-effectiveness ratio was calculated multiplying the cost per cycle by the total number of cycles performed in each group, then dividing the result for the number of clinical pregnancies obtained in the group during the trial. The cost-effectiveness ratio was 2572.76TL in the rFSH group and 2076.35TL in the HP-uFSH group.Two subjects experienced OHSS during the study, one in each treatment group. No abortion or multiple pregnancies were occured.The results of this study demonstrated that cost-effectiveness ratio was lower in the HP-uFSH group, but there is not enough evidence to recommend one of these products over the other because of the limited number of patients. More prospective randomized clinical trials are required to determine the true efficacy and cost-effectiveness ratio of using rFSH and HP-uFSH preparations for controlled ovarian stimulation in PCOS patients.