Kaysunizade Nidai Muhammed Çelebi El-Ankaravi'nin menafi'u-nas adlı eseri (metin-dil özellikleri-dizin)(57a-99b)
Nenafi'un- nas named work of the writter the Kaysunizade Nidai Muhammed Çelebi El-Ankaravi (the text, qualities of language, index)(57a-99b)
Yazar: HATİCE ÖZCAN
Danışman: Y.DOÇ.DR. ORHAN YAVUZ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Tıp eserlerinin okunup incelenmesi gerek tıp ilmi gerekse Türkçemiz açısındanbüyük önem tasımaktadır.Amacımız, tıp metinlerini okuyarak, metinlerdeki kelime hazinesini ve dilözelliklerini arastırarak tıp tarihi arastırmalarına katkıda bulunmaktır.Üzerinde çalıstıgımız Menâfi'u'n-Nâs adlı eser Kaysûnîzâde Saban Nidâî'yeaittir. Kaysûnîzâde Saban Nidâî 16. y.y.'da yasamıs önemli hekimlerdendir. Nidâî'ninen önemli eseri olan Menâfi'u'n-Nâs, Eski Anadolu Türkçesi ile yazılmıs bir tıp eseridir.1974 H. / 1566 M. yılında telif edilmis ve II. Selim'e takdim edilmistir. TürkiyeKütüphanelerinde 95 adet yazma nüshası bulunmaktadır. Yaptıgımız arastırmalarda eneski nüsha olarak 1071 (1660) tarihinde istinsah edilmis olan Milli Kütüphane 06 Mil YzA 576 arsiv sırasında kayıtlı olan eser üzerinde çalısmayı uygun gördük. Eser, nesihhatla harekeli yazılmıs olup, müstensihi hakkında bir bilgi mevcut degildir. 99 varaktanolusan eserin birinci bölümü Sait ÖGE tarafından çalısılmaktadır.Eserin 57a-99b varakları üzerinde yapmıs oldugumuz çalısmamızda bazıbabların 845., 57., 58., 59. bablar) eksik oldugunu tespit ettik. Eksik olan bu bablarıKonya Mevlana Müzesi Kütüphanesi 5059 numarada kayıtlı olan nüshadantamamladık.60 babdan olusan eserde; hastalıklar, hastalıkların tedavisinde kullanılanilaçlar ve ilaçların yapımında kullanılan bitkiler hakkında bilgi verilir. Ayrıca insanlarafaydalı olan hayvanlar, taslar, macunlar, melhemler ve saflar tanıtılır.Çalısmamız metin, dil özellikleri ve dizinden olusmaktadır.Eser, hem dil özellikleri bakımından, hem de dönemin tıp anlayısını yansıtmasıbakımından önem tasır.

Abstract:
Study and examination of medical works are critically important either formedical science or for our Turkish.Our purpose is to contribute to the researches of medical history by readingmedical texts and by searching vocabulary and linguistic propertiesThe work we studied which is called as Menafi?u?n Nas belongs to KaysunizadeSaban Nidai. Kaysunizade Saban Nidai was one of the important medical man who livedin 16th century. Menafi?u?n Nas that is one of the most important work of the Nidai is amedical work written with an old Anatolian Turkish. It was compiled in 1974 (theHegira Calendar)/1566 (the Gregorian Calendar) and presented to Selim III. There are95 pieces of write copies in the Turkish Libraries. We deemed suitable to study thework that was duplicated in 1071 (1660) and that?s registered in archive no: 06 Mil Yz A576 in National Library. The work was written with Nesih Calligraphy with readingsigns and there is no information about copyist. The first part of work that consists of99 leaves was studied by Sait ÖGE.In our study on 57a- 99b leaves of the work, we determined that some chapters (Chapter 45., 57., 58., 59) are missing. We completed those missing chapters with thecopy registered in no: 5059 in the Library of Konya-Mevlana Museum.In the work consisted of 60 chapters, it?s given information about medicinesused for diseases and their treatment and about plants used to make these medicines.Also, the animal, stones, pastes, salves and potash alums useful for human are explained.Our study consists of text, linguistic properties and index.The work is critically important, as it reflects both the linguistic properties andmedical understanding of that period of tim