Toplu beslenme sistemleri kurumunda çalışan bireylerin obezite ve beden algısı düzeylerinin yeme tutumu puanı üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi ve karşılaştırılması
Evaluation and comparison of the effect of obesity and body perception levels on eating attitude scores of individuals working at a mass catering organisation
Yazar: ELİF DEMİR
Danışman: PROF. DR. HAYDAR ÖZPINAR
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beden algısı = Body image ; Obezite = Obesity ; Yeme tutumu = Eating attitudes

Özet:
Obezite, benlik algısının bir unsuru olan beden algısını bozarak bireylerin beden memnuniyetsizliği geliştirmesine ve buna bağlı olarak yeme davranışlarında olumsuz tutumlar sergilemesine neden olabilmektedir. Bu çalışmada, toplu beslenme kurumlarında çalışan bireylerin obezite ve beden algısı düzeylerinin yeme tutumu üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi ve karşılaştırılması amaçlanmıştır.

Araştırma, İstanbul Avrupa bölgesinde bulunan özel bir toplu beslenme kurumunda görev alan 18-65 yaş arasındaki bireyler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada bireyler toplu beslenme kurumunda aldıkları görevlere göre yemek hazırlama ile ilişkisi dikkate alınarak aşçı ve diğer grup olmak üzere iki alt gruba ayrılmıştır. Çalışma 105'i yemek hazırlama ile direkt ilişkili aşçılık mesleklerine sahip, 200'ü yemek hazırlama ile direkt ilişkisi bulunmayan diğer toplu beslenme çalışanlarından olmak üzere toplam 305 kişi üzerinde yürütülmüştür. Her iki gruba ayrı ayrı genel bilgilerin sorgulandığı 32 sorudan oluşan sosyodemografik form uygulanmıştır. Bireylerin obezite düzeylerinin saptanması için antropometrik ölçümler gerçekleştirilmiştir. Beden algısı durumlarını saptayabilmek için çok yönlü beden-benlik ilişkileri ölçeği, yeme tutum ve davranışlarını saptayabilmek amacıyla ise Hollanda yeme davranışı anketi uygulanmıştır. 

Yaptığımız araştırmada elde ettiğimiz verilere göre aşçı grubunun %5,7'sinin zayıf, %35,2'sinin normal, %39,1'inin fazla kilolu, %20'sinin obez olduğu saptanmıştır. Diğer grubun %3'ünün zayıf, %47'sinin normal, %37'sinin fazla kilolu, %13'ünün obez olduğu görülmüştür. Aşçı grubu daha yüksek oranda obez gruba dahil olmasına rağmen çok yönlü beden-benlik ilişkileri ölçeğinden aldığı puan ortalamalarının diğer gruba oranla daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Yeme davranışları ile BKİ arasındaki ilişki incelendiğinde; aşçı grubunun kısıtlayıcı ve dışşal yeme davranışları ile anlamlı bir ilişkisi olduğu saptanmıştır. Diğer grupta ise duygusal ve kısıtlayıcı yeme davranışı ile BKİ arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür.

Sonuç olarak,  aşçı grubunun daha yüksek obezite düzeylerine sahip olmasına karşın beden memnuniyetinin daha fazla olduğu saptanmıştır. Buna rağmen bazı olumsuz yeme davranışlarının geliştiği görülmüştür.

Abstract:
Obesity, by disrupting body perception, which is an element of self-perception, can cause individuals to develop body dissatisfaction and accordingly exhibit negative attitudes in eating behaviors. In this study, it was aimed to evaluate and compare the effects of obesity and body image levels of individuals working in mass nutrition institutions on eating attitudes.

The research was carried out on individuals between the ages of 18-65 years working in a private mass nutrition institution located in the European region of Istanbul. In this study, individuals were divided into two subgroups as ''cook'' and the ''others'' group, considering their relationship with food preparation according to the duties they took in the collective nutrition institution. The study was conducted on a total of 305 people, 105 of whom have culinary professions directly related to food preparation, and 200 of them are other mass nutrition workers who are not directly related to food preparation. A sociodemographic form consisting of  32 questions, in which the general information about the participants were acquired was applied to both groups seperately. Anthropometric measurements were carried out to determine the obesity levels of individuals. In order to determine body image states, multidimensional body-self relations questionnaire, and in order to determine eating attitudes and behaviors, Dutch eating behavior questionnaire was applied.

According to the data we obtained in our research, it was determined that 5.7% of the cook group were underweight, 35.2% were normal, 39.1% were overweight, and 20% were obese. In the other group, 3% were underweight, 47% were normal, 37% were overweight, and 13% were obese. Although the cook group had a higher percentage of obese participants, it was determined that the mean scores obtained from the multidimensional body-self relations questionnaire were higher than the other group. When the relationship between eating behaviors and BMI was examined; It was determined that there was a significant relationship between the restrictive and extrinsic eating behaviors of the cook group. In the other group, there was a significant relationship between emotional and restrictive eating behaviors and BMI.

As a result, it was determined that although the cook group had higher obesity levels, body satisfaction was higher. However, some negative eating behaviors have been observed to develop.