Çevre amaçlı tarım arazilerini koruma (Çatak) programının üretici açısından analizi: İzmir ili örneği
Analysis in terms of producer of environmentally based agricultural land protection (Çatak) program: the case of İzmir province
Yazar: DERYA NERMİN DERELİ
Danışman: PROF. DR. ELA ATIŞ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı / Tarım Politikası ve Yayım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Doğal kaynakların tarımsal üretimde kontrolsüz kullanımı sonucu kaynaklar tahrip olmakta ve tükenmeye yüz tutmaktadır. Endüstriyel sistemin yarattığı tahribatın onarılması ancak doğal kaynakların israf edilmeden kullanıldığı ve çevre, ekolojik denge ile doğanın korunmasının dikkate alındığı üretim sistemlerine geçiş yapılarak gerçekleştirilebilir. Tarımsal politikalar hazırlanırken geniş çerçeveden bakılarak ekosistem dengesi de göz önüne alınmalı ve tarımsal politikalar çevre ön plana alınarak düzenlenmelidir. Türkiye'de çevre göz önünde bulundurularak düzenlenmiş tarım politikalarından biri de ÇATAK'tır. 
Bu araştırmanın amacı da ÇATAK kapsamındaki üreticilerin destekten memnuniyet düzeylerini ve üreticiler açısından uygulamanın başarısını etkileyen faktörleri belirlemek ve gelecekte uygulanacak benzer politikalar için üretici tercihlerini ortaya koymaktır. Bu amaca dönük olarak çalışmada, İzmir iline bağlı beş ilçede ÇATAK desteğinden yararlanan 92 üretici ile yüz yüze anket çalışması yürütülmüştür. Verilerin analizinde, Yeni Ekolojik Paradigma, En iyi-En kötü Analizi, Analitik Hiyerarşi Süreci ve Sıralı Logit Model yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre üreticilerin ÇATAK programı ile çevre dostu üretim tekniklerini benimsemiş olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Üreticiler ÇATAK programını kesinlikle başarılı bulmuş (4.78) ve yine kesinlikle devam etmek istediklerini belirtmişlerdir (4.90). Sıralı Logit Model sonucunda, kendi arazisinde tarım yapan, çekirdek aileye sahip, genç ve çevreye duyarlı olan çiftçilerin ÇATAK desteğinden daha memnun oldukları belirlenmiştir.

Anahtar sözcükler : ÇATAK, Tarım-Çevre Politikaları, Doğal Kaynaklar, Üretici memnuniyeti, İzmir.

Abstract:
Natural resources are being damaged and depleted due to their extreme usage in agricultural production. . The damage caused by industrial system can be renovated only by transition to a production system which makes waste-free usage of natural resources and takes environment, ecological başance and protection of nature into consideration.. Agricultural policies should be prepared from a broader perspective which takes the balance of ecosystem and cognizance of environment  into consideration   ÇATAK program is one of the agricultural policies that has been arranged by taking cognizance of environment into consideration in Turkey. 
The aim of this study is to determine the producers' satisfaction level and the factors that influence the success of implementations from the viewpoint of producers and to put forward the producer preferences for similar policies to be implemented in the future. For this purpose, a face to face survey  has been carried out with 92 producers participating in ÇATAK program in five distiricts of İzmir provience. New Ecological Paradigm, Best-Worst Analysis, Analytic Hierarchy Process and  Ordered Logit Model methodologies  are used in analyzing the data. Research findings indicate that producers  adapted environment friendly production techniques with ÇATAK program. Producers evaluated ÇATAK program as absoulety successful (4.78) and indicated that they definetly would like to continiue the program (4.90). The results of the Ordered Logit Model indicate that the satisfaction level of younger and environmentally resposible producers farming in their own land and living in a nuclear family is higher their counterparts.

Keywords: ÇATAK, Agro-environmental Policies, Natural Resources, Producer Satisfaction, İzmir.