Okul çağı çocuklarında astım-alerji riski ile ebeveynlerinin üçüncü el sigara dumanı hakkındaki inanışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between asthma and allergy risk in school-aged children and parents' beliefs about third hand smoke
Yazar: IŞIL TEKİN
Danışman: PROF. DR. OKCAN BASAT ; DR. SİBEL TUNÇ KARAMAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmada; okul çağı çocuklarında astım-alerji riskinin araştırılması ve ebeveynlerinin üçüncü el sigara dumanı (ÜESD) hakkındaki inanışları ile arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlandı.
Yöntem: Bu kesitsel çalışma; Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne 23.03.2023-15.09.2023 tarihleri arasında başvuran ve dahil edilme kriterlerine uyan 7-14 yaş arası çocuklar ve ebeveynleri ile gerçekleştirildi. Verilerin elde edilmesinde; Hasta Bilgi Formu, Okul Temelli Astım ve Alerji Tarama Anketi (OTATA), Üçüncü El Sigara Dumanı Hakkında İnanış Ölçeği (BATHS-T) ve Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) kullanıldı. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 215 çocuğun %60,9'u (n=113) 7-10 yaş grubunda iken, %39,1'i (n=84) 11-14 yaş arasında idi. OTATA ebeveyn anketine göre çocukların %40,5'inde (n=87) astım, %60,5'inde (n=130) alerji riski saptandı. Çocukların %59,1'i (n=127) evinde ÜESD'ne maruz kalmaktaydı. Ebeveynlerin %77,7'si (n=167) ÜESD kavramını daha önce duymamış olup BATHS-T puanı ortalama 33,29±10,25 (min:9-max:45) idi. BATHS-T puanı ile OTATA ebeveyn ve öğrenci anketi astım ve alerji puanları arasında ters yönlü anlamlı bir ilişki vardı (hepsi için p:0.001). ÜESD kavramını daha önce duyan ebeveynlerin çocuklarında astım riski daha düşüktü (p=0.011). Ev içinde ÜESD maruziyeti olmayan çocuklarda hem astım hem alerji puanı daha düşüktü (p:0.001).
Sonuç:.Bu çalışmaya dahil edilen 7-14 yaş arası çocukların astım ve alerji riskleri yüksek saptandı. Ebeveynlerin ÜESD hakkında inanışları orta-iyi düzeyde olup ebeveynlerinin ÜESD hakkında bilgisi olan çocuklarda astım riski daha düşüktü. Ebeveyni sigara içen ve ÜESD hakkında daha düşük bilgiye sahip olan çocuklarda hem astım hem alerji için daha fazla risk saptandı.
Anahtar Kelimeler: Alerji, Astım, Üçüncü El Sigara Dumanı

Abstract:
Introduction and Purpose: This study aimed to investigate the risk of asthma and allergies in school-aged children and to examine its relationship with their parents' beliefs about third-hand smoke (THS).
Method: This cross-sectional study was conducted with children aged 7-14 years and their parents who visited the Family Medicine Outpatient Clinic at Gaziosmanpaşa Education and Research Hospital between March 23, 2023, and September 15, 2023, and met the inclusion criteria. The data was collected using the Patient Information Form, School-Based Asthma and Allergy Screening Questionnaire, Beliefs About Third-Hand Smoke Scale (BATHS-T), and Fagerström Nicotine Dependency Test (FNDT). Statistical significance was considered at p<0.05.
Findings: Of the 215 children included in the study, 60.9% (n=113) were in the 7-10 age group, while 39.1% (n=84) were between the ages of 11-14. According to the parent questionnaire (PQ), 40.5% (n=87) of children had asthma, while 60.5% (n=130) had a risk of allergies. 59.1% (n=127) of children were exposed to THS in their homes. 77.7% (n=167) of parents had never heard of the concept of THS, and the average BATHS-T score was 33.29±10.25 (min: 9-max: 45). There was a significant inverse relationship between BATHS-T scores and PQ and student questionnaire asthma and allergy scores (p=0.001 for all). Children whose parents had heard of THS had a lower risk of asthma (p=0.011). Children without THS exposure in their homes had lower both asthma and allergy scores (p<0.05).
Conclusion: The children aged 7-14 included in this study were found to have a high risk of asthma and allergies. Parents had a moderate to good level of belief about THS, and children whose parents had knowledge about THS had a lower risk of asthma. Children whose parents smoked and had lower knowledge about THS were found to have a higher risk for both asthma and allergies.
Keywords: Allergy, Asthma, Third Hand Smoking