Türkiye'de okul öncesi bütünleştirmeyle ilgili yapılmış deneysel çalışmalar: Bir sistematik derleme
Experimental studies related to inclusion in preschool Turkey: A systematic review
Yazar: TUĞBA BANDA ALP
Danışman: PROF. DR. SAFİYE SUNAY YILDIRIM DOĞRU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, Türkiye'de 2000-2023 yılları arasında okul öncesi dönemde bütünleştirmeyle ilgili yapılmış deneysel, yarı deneysel ve karma çalışmaların sistematik derleme yöntemiyle incelenmesi hedeflenmiştir. Bu doğrultuda, Google Akademik ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi veri tabanları taranmıştır. Tarama sonucunda ulaşılan araştırmalar, dahil etme ve dışlama kriterleri çerçevesinde değerlendirildikten sonra çalışmaya 30 araştırma dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen 30 araştırma, yöntemlerine göre (deneysel, tek denekli ve karma) gruplandırılıp demografik özellikleri, metodolojik özellikleri ve sonuçları açısından analiz edilmiştir.
Araştırmanın bulgularına göre 30 çalışmanın 8 tanesi makale, 12 tanesi doktora tezi, 8 tanesi yüksek lisans tezi ve 2 tanesi Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) projesidir. Deneysel ve tek denekli desende yürütülmüş araştırmaların sayısının oldukça sınırlı olduğu düşünülmektedir. Ancak, son dönemlerde karma desende yürütülmüş araştırmaların sayısının deneysel ve tek denekli araştırmaların sayısına kıyasla arttığı tespit edilmiştir. Araştırmacıların sıklıkla hizmet içi eğitim, bilgilendirme çalışmaları, koçluk programları vb. aracılığıyla öğretmenlerin bütünleştirmeye dair tutum veya yeterliliklerinde değişimi amaçladıkları dikkat çekmektedir. Araştırmaların örneklem grupları incelendiğinde en çok çalışmanın özel gereksinimli çocuklarla yapıldığı görülmektedir. Ancak, örneklem grubunu hem özel gereksinimli çocuklarla öğretmenlerin ya da hem özel gereksinimli çocuklarla tipik gelişen çocukların oluşturduğu çalışmalar hariç tutulup sadece tek bir örneklem grubuyla çalışılan araştırmalar analiz edildiğinde en çok öğretmenlerle ilgili çalışmaların yürütüldüğü, ailelerle yapılan çalışmaların ise oldukça yetersiz olduğu tespit edilmiştir. En çok çalışılan özel gereksinim grupları ise otizm ve zihinsel yetersizlik olarak belirlenmiştir. Araştırmalarda, öğretmenler için destek, koçluk ve eğitim programları vb. tasarlanırken özel gereksinimli ve tipik gelişen çocuklar için sosyal-duygusal gelişime ağırlık veren uygulamalara ağırlık verildiği tespit edilmiştir. Güvenirlik ve sosyal geçerlik verileri kontrol edildiğinde, deneysel ve karma araştırmalarda verilerin oldukça sınırlı düzeyde olduğu, tek denekli çalışmalarda ise araştırmacıların verileri titizlikle paylaştığı tespit edilmiştir. 
Araştırmadan elde edilen bulgular, literatürdeki bilgiler doğrultusunda tartışılmış ve gelecek araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the experimental, quasi-experimental and mixed studies focused on inclusion in preschool conducted in Turkey published between 2000 and 2023. For this purpose, the researcher searched Google Scholar and The Council of Higher Education Thesis Center. Then the researcher selected studies for inclusion to review if they met inclusion criteria. A total of 30 were included in the study. The selected studies were categorized based upon their methods (experimental, single-subject and mixed) and evaluated their demographic, methodological characteristics and outcomes. 
Of the 30 studies, eight were research articles published in peer-reviewed journals, twelve were doctoral dissertations, eight were master thesis and two were projects supported by The Scientific and Technological Research Council of Turkiye. Most of the included studies were designed with experimental and single-subject research designs. However, there is an increasing trend in mixed methods research. Researchers aimed to alter teachers' attitudes and competencies towards inclusion towards through in-service training, coaching, and other interventions. According to analyses, participants of the included studies were students with special needs. There is gap in studies conducted with parents. Most of the participants with special needs in selected studies were diagnosed with autism and intellectual disability. Teachers participated in the included studies supported by coaching and training programs to improve particularly social and emotional development of their students with and without special needs. All of the studies designed with single-subject research designs reported social validity and reliability data, while it was absent most of the studies designed with experimental and mixed methods research designs. 
The findings were discussed and recommendations were provided.