Bağımsız ve ana akım dışı gösterim sanatları topluluklarında sürdürülebilirlik problemine communıtas odaklı bir çözüm önerisi: Performansı ritüel kılmak
Ritualizing the performance: A communitas focused solution proposal to sustainability problem in independent and non-mainstream performing arts groups
Yazar: TAMER CAN ERKAN
Danışman: PROF. DR. HAKKI ALPER MARAL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı / Müzik ve Sahne Sanatları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Modern tiyatro = Modern theatre ; Ortaklaşa yaratım tiyatrosu = Devised theatre ; Türk tiyatrosu = Turkish theatre ; Çağdaş tiyatro =   ; Özel tiyatro = Private theatre

Özet:
Bu tez, performans sanatları alanında faaliyet gösteren ve ana akımın dışında kalan bağımsız tiyatro ve performans topluluklarının, seyircileri ile kurduğu ilişkiyi, tekrarlayan gösterimler sonucunda, performatiflik ve ritüele dair kavramlar üzerinden ele alıp, performans sırasında seyirci ile kurulan bağın ve geçici topluluk hissinin sürdürülebilirliğin ana unsuru olduğunu araştırmaktadır. Araştırmanın amacı kapsam dahilindeki performans topluluklarının sürdürülebilir yaşamında etkili olanın, kültür yönetiminin ekonomi ve yönetim teorisinden faydalandığı, faydacı ve organizasyon yönetimine dair uygulamaların ötesinde performansın kendisi olduğuna değinilmektedir.  Performansın kendisinin ve eşikteliğe dair özelliklerinin sürdürülebilir bir yapının asal yürütücüsü olduğunun kavramsal arka planı ve bu çevrede geliştirilmiş olan söylemler çalışma kapsamında araştırılmaktadır. Bununla birlikte ana akım, popüler kültür, bağımsız sanat pratikleri gibi kavramlar incelenmektedir. Nitel araştırma ve saha gözlemleri ve araştırmacının sahadan topladığı veriler ile araştırma yürütülmüştür. Evren, bağımsız performans toplulukları ve tiyatrolardır. Örneklem, İstanbul'daki bağımsız tiyatrolar. 2012 bildirisinde yer alan 41 topluluk veri kümesini oluşturmaktadır. Araştırmanın amacı; katılımcıları icrayı yürüten ekip ile aynı küme içerisinde yer alabileceğini ve bu arayıştan çıkan yeni olasılıklar ile sürdürülebilir bir bağımsız tiyatro pratiğini aramaktır. Araştırmanın önemi; alanda bağımsız tiyatroların sürdürülebilirliği üzerine yapılmış çok az çalışma bulunması ve pratikte yer alan büyük bir probleme, temellendirilmiş bir öneri sunmasıdır. 
Çalışma kapsamında performans, performatiflik, ritüel, liminal, communitas, kültürel performans, sürdürülebilirlik, bağımsız tiyatro, ana akım ve seyirci oluşturma konularına etraflıca ışık tutulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Performans, Performatiflik, Ritüel, Communitas, Bağımsız Performans

Abstract:
This thesis deals with the relationship between independent theatre and performance groups performing in the field of performing arts and outside the mainstream, through the concepts of performativity and ritual because of repetitive performances, thus research the main elements of sustainability is the connection and the sense of temporary ensemble established with the audience during the performance. It is mentioned that, beyond the utilitarian and organizational practices that cultural management makes use of economics and management theory, it is the performance itself, that is effective in the sustainable life of the performance communities within the scope. The conceptual background that performance itself and its liminal characteristics are the main executives of a sustainable structure and the discourses developed in this environment are explored within the scope of the study. In addition, concepts such as mainstream, popular culture and independent art practices are examined. The research was conducted with qualitative research and field observations and data collected by the researcher from the field. The universe is independent performing art groups and theatres. The sample is independent theaters in Istanbul. The 41 communities included in the 2012 paper constitute the dataset. Purpose of the research; is to seek a sustainable independent theater practice with the new possibilities arising from this search and that the participants can be in the same group as the performing team. The importance of research; there is too few work done on the sustainability of independent theaters in the field and it offers a grounded proposal to a major problem in practice.
Within the scope of the study, the subjects of performance, performativity, ritual, liminal, communitas, cultural performance, sustainability, independent theatre, mainstream, and audience development are enlightened in detail.
	
Keywords: Performance, Performativity, Ritual, Communitas, Independent Performance