Selçuk üniversitesi öğrencilerinde uykusuzluk ve depresyon semptomlarının sıklığı ve ilişkili faktörler
Frequency of insomnia and depression symptoms of Selcuk university students and related factors
Yazar: GÜLAY ŞAHİNER ÖNAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KEMAL MACİT HİSAR
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Depresyon = Depression ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Üniversite öğrencileri = University students ; İnsomni = Insomnia

Özet:
Günümüzde ruhsal sorunlar hızla artmıştır ve hem bireysel hem de toplumsal açıdan önemli bir halk sağlığı problemi haline gelmiştir. Ruhsal sorunlar içerisinde ise en sık görüleni depresyondur. Üniversite öğrenimi boyunca bu döneme özgü duygusal ya da toplumsal özellikler nedeniyle uyum bozukluğu veya diğer psikiyatrik bozukluklar oldukça yaygındır. Bu tez çalışması ile Selçuk Üniversitesi öğrencilerinde uykusuzluk ve depresyon semptomlarının sıklığı ve ilişkili faktörleri belirlemeyi amaçladık.
Bu çalışma 1 Mayıs 2015-1 Kasım 2015 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Selçuk Üniversitesi'nde 2014-2015 eğitim öğretim yılında Tıp Fakültesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi ve İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinde normal öğreniminde öğrenim gören ve çalışmaya katılmayı kabul eden üniversite öğrencilerine ait veriler sosyo-demografik etkenleri sorgulayan anket formu, Beck Depresyon Ölçeği ve Uykusuzluk Şiddeti İndeksi ölçekleri ile toplanmıştır.
Beck Depresyon ölçeğinde 17 ve üzeri puan alanlar depresif olarak kabul edilmiştir. Öğrencilerin %15,1' inde depresyon puanı 17' nin üzerinde idi. Öğrencilerin okudukları okul ile BDÖ arasındaki ilişkiye bakıldığında en yüksek depresyon oranı İİBF'de idi. Kronik hastalığı olanlarda, sürekli ilaç kullananlarda, uyku problemi yaşayanlarda, hayatını kötü, kendini mutsuz tarif eden ve gelecekten umutlu olmayan öğrencilerde daha fazla depresyon tespit edilmiştir. Sigara ve alkol kullanmayanlarda kullananlara göre daha az depresyon tespit edilmiştir. Yapılan regresyon analizinde kronik hastalığı olanlarda depresyon riski 2,13 kat, tanı konulmuş herhangi bir psikiyatrik hastalığı olanlarda 1,87 kat, uyku problemi yaşayanlarda 2,56 kat daha fazla olarak tespit edilmiştir. Uyku problemi arttıkça depresyon artmış olup lojistik regresyon analizinde de en anlamlı bulunan faktördür.
Uykusuzluk Şiddeti İndeksinde 7 ve üzeri puan alanlar uykusuzluk problemi yaşadığı kabul edilmiştir. Öğrencilerin %46,2' sinde uykusuzluk problemi tespit edilmiştir. İstediği bölümde okuduğunu ifade eden öğrencilerde ve okuduğu bölümde mutlu olduğunu ifade edenlerde, kronik hastalığı olmayan, sigara veya alkol kullanmayan öğrencilerde daha az uykusuzluk tespit edilmiştir. İİBF öğrencilerinde, hayatını kötü, kendini mutsuz tarif eden ve gelecekten umutlu olmayan öğrencilerde uykusuzluk daha sık görülmüştür. Yapılan regresyon analizinde kronik hastalığı olanlarda uykusuzluk riski 1,79 kat, depresyon belirtileri olanlarda 8,36 kat daha fazla olarak tespit edilmiştir. Depresyon belirtileri arttıkça uykusuzluk artmış olup lojistik regresyon analizinde de en anlamlı bulunan faktördür.
 Depresif belirtiler gösteren 135 öğrencinin %88,1' inde uykusuzluk tespit edilmiştir. Depresyon puanı ile uykusuzluk şiddeti indeksi puanı arasında pozitif yönde bir korelasyon vardır.  
Üniversite öğrencileri belirlenemeyen büyük yaşam kararlarıyla yüzleşmesi gereken ergenlik döneminden yetişkinliğe kritik bir geçiş dönemine kaldıkları için depresyon açısından daha da büyük risk altındadır. Uyku değişiklikleri depresif belirtilerin bir bileşeni olmasına rağmen uyku bozukluklarının kendiliğinden depresyon gelişimine neden olabileceğini gösteren kanıtlar vardır. Üniversite öğrencileri arasında uyku bozuklukları ve depresif belirtiler gösterenlerin tespit edilmesi ve ulaşılması koruyucu ruh sağlığı açısından da önemlidir.
Anahtar Sözcükler: Üniversite öğrencisi, depresyon, uykusuzluk

Abstract:
Nowadays, mental problems have rapidly increased and become an important public health problem in terms of both individual and society. Depression is the most common one among mental problems. During university education, adaptation disorder or other psychiatric disorders are quite common due to the emotional or social characteristics specific to this period. The purpose of this thesis was to determine the frequency of insomnia and depression symptoms and related factors among students at Selcuk University.
This study was conducted between May 1, 2015 and November 1, 2015. In 2014-2015 academic year, the data of the study were collected using Beck Depression Scale (BDS), Insomnia Severity Index Scales and a questionnaire, which investigates socio-demographic factors of the participants, from students who were studying at the Faculty of Medicine, Faculty of Health Sciences and Faculty of Economics and Administrative Sciences.
Scores of 17 and above in Beck Depression scale (BDS)were accepted as depressive. 15,1% of the students had depression scores higher than 17 points. When the relationship between school and BDS was analyzed, the highest depression rate was observed among the students at the Faculty of Economics and Administrative Sciences (FEAS).  Depression was more prevalent among students with chronic illness, sleep problems,  who has a bad life, describe themselves as unhappy, drug users, and not hopeful about their future. There was less depression among the students who do not smoke or take alcohol when compared to those who smoke and take alcohol. In regression analysis, it was found that the risk of depression in those with chronic illness was 2,13 times higher, in any of the diagnosed psychiatric patients was 1, 87 times, and in those who have sleep problems was 2,56 times higher. Depression increased as the sleep problem increased, and it was the most significant factor in logistic regression analysis.
Scores of 7 and over in Insomnia Severity Index (ISI) were considered to have insomnia problems. Insomnia problem was detected in 46,2% of the students. Less insomnia was found among students who expressed that they study at a major they desired and they are happy in their major, students who do not have chronic illnesses, and students who do no smoke and take alcohol. Insomnia was more prevalent among the students at FEAS who stated that they have a bad life, describe themselves as unhappy and do not have hopes for the future. In the regression analysis, it was found that the risk of insomnia among students with chronic illness was 1,79 times higher and 8,36 times higher among students with depressive symptoms. As depressive symptoms increase, insomnia increases, and this was the most significant factor in logistic regression analysis.
Insomnia was found in 88,1% of the 135 students who showed depressive symptoms. There is a positive correlation between depression score and insomnia severity index score.
University students are at even a greater risk of depression because they are facing a critical transition period from adolescence in which they must be faced with important life decisions that cannot be determined, to adulthood. Although sleep changes are a component of depressive symptoms, there is evidence which show that sleep disorders may cause spontaneous depression. In terms of preventive mental health, it is important to identify sleep deprivation and depressive symptoms among university students and reach them.
Key Words: İnsomnia, Depression, University Students