Arap dilinde cümle sıfatlar ve Kur'ân-ı Kerîm'deki kullanımları
Sentence adjectives in the Arabic language and their uses in the Qur'an
Yazar: BURAK İLGEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DOĞAN FIRINCI
Sinop Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
'Arap Dilinde Cümle Sıfatlar ve Kur'ân-ı Kerîm'deki Kullanımları' konusunu içeren bu araştırma giriş, iki ana bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır. Bu çalışmada cümle sıfatların Arap dilinde ve Kur'ân-ı Kerîm'deki kullanımı, sözdizimi ve anlambilim açısından incelendi. Giriş bölümünde araştırma konusunun seçilme nedenine, araştırma konusunun oluşturduğu problem yönüne, araştırmada izlenen yöntem ve yararlanılan kaynaklara temas edildi. İkinci bölümde, 'Arap Dilinde Sıfatlar' başlığı altında sıfat kavramı ve tanımı, sıfatın amaçları, sıfatın şartları, sıfatın âmili, sıfat-mevsûf ilişkisi, hakiki sıfat-sebebi sıfat gibi konulara değinildi. Ayrıca bu bölümde, 'Arap Dilinde Cümle Sıfatlar' kapsamında cümle sıfat ve şartları, şibh-i cümle sıfat ve şartları, cümle sıfatın tertibi, cümle sıfat-mevsûfta hazif, cümle sıfatın iʿrâbı gibi konulara değinildi. Üçüncü bölümde 'Kur'ân-ı Kerîm'de Cümle Sıfatlar ve Tahlili' başlığı altında cümle şeklinde gelen sıfat ve şibh-i cümle şeklinde gelen sıfat konuları Kur'ân-ı Kerîm'den ilgili âyetler ışığında tahlîl edilip Kur'ân-ı Kerîm'de mevcut cümle sıfatların istatistiğine yer verildi. Klasik ve modern Arapça kaynakların görüşleri esas alınarak hazırlanan bu araştırmanın sonuç bölümünde çalışma hakkında Arap dili alanında ve Kur'ân-ı Kerîm'de ulaşılan verilerin değerlendirmesi yapıldı.

Abstract:
This research on 'Sentential Adjectives in Arabic Language and Their Uses in the Holy Qur'an' consists of an introduction, two main chapters and a conclusion. In this study, the use of sentence adjectives in Arabic language and the Qur'an is analyzed in terms of syntax and semantics. In the introductory chapter, the reason for choosing the research topic, the problem aspect of the research topic, the methodology followed in the research and the sources utilized were mentioned. In the second chapter, under the title of 'Adjectives in Arabic Language', the concept and definition of adjective, the purposes of adjective, the conditions of adjective, the agent of adjective, the relationship between adjective and mawsūf, real adjective and causal adjective were discussed. In addition, in this section, within the scope of 'Sentence Adjectives in Arabic Language', topics such as sentence adjective and its conditions, shibh-i sentence adjective and its conditions, the order of sentence adjective, hazif in sentence adjective-mawsūf, iʿrāb of sentence adjective were discussed. In the third chapter, under the title 'Sentential Adjectives in the Qur'an and their Analysis', the topics of the adjective in the form of a sentence and the adjective in the form of a shibh-i sentence were analyzed in the light of the relevant verses from the Qur'an and the statistics of the sentence adjectives in the Qur'an were given. In the concluding chapter of this study, which was prepared on the basis of the opinions of classical and modern Arabic sources, the data obtained in the field of Arabic language and the Qur'an were evaluated.