İran ve nükleer silahlanma politikası
İran and nuclear armament policy
Yazar: EVREN İŞBİLEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FUAT AKSU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Bölümü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Nükleer silahlar = Nuclear weapons ; Orta Doğu = Middle East ; Orta Doğu politikası = Middle East policy ; Orta Doğu sorunu = Middle East problem ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; İran = Iran ; İslam devletleri = Islamic states

Özet:
Nükleer silahlar ilk kez 1945 yılında İkinci Dünya Savaşı'nın bitirilmesi için kullanılmış, Soğuk Savaş dönemine damgasını vurmuş ve halen devletlerin güvenlik politikalarında önemini korumaktadır. Öte yandan, bu silahlara sahip olmanın meşruiyeti de dünyada başlı başına bir tartışma konusudur. Nükleer yayılmanın gerek dikey ve gerekse yatay boyutlarıyla devam etmesi ve devlet-dışı aktörlerin de bu silahlara sahip olmaya çalışması, uluslararası barış ve istikrarın korunmasında bu tür silahların kontrolünü ve nükleer yayılmanın önlenmesi çabalarını önemli kılmaktadır.Bu bağlamda İran gibi stratejik öneme sahip orta ölçekli bölgesel güçlerin nükleer silahlanma çabasında olması kuşkusuz Ortadoğu'daki güç dengesini ve güvenlik denklemlerini alt üst edici bir etki yaratma potansiyeline sahiptir. İran, nükleer güç olduğu takdirde Ortadoğu'daki gücünü ve nüfuzunu dramatik olarak arttırırken bölgede var olan nükleer silahlanma yarışına ivme kazandıracaktır. Diğer yandan bölgedeki [bu arada İran'ın] nükleerleşme çabaları askeri müdahaleyle önlendiği takdirde bölgede uzun yıllar sürecek istikrarsızlıklar ve insani trajediler ortaya çıkacak ve dünyadaki Müslüman [Doğu]-Hıristiyan [Batı] gerginliği tırmanacaktır.Türkiye ise İran'ın bu çabalarından en ciddi olarak etkilenecek ülkelerin başında gelmektedir. İran'ın nükleer güç olması Türkiye'yi askeri güvenlik bakımından yeni önlemler almaya yönelteceği gibi siyasal, ekonomik ve çevresel sorunlarla da yüzleştirecektir. Öte yandan ABD'nin [veya bir bölge ülkesinin] İran'ın nükleerleşme çabalarına yönelik olası bir müdahalesi de Türkiye için farklı düzlemlerde sorunlar doğurabilecek bir seçenek olacaktır.Anahtar Kelimeler: İran, Ortadoğu, Nükleer Silahlanma, Nükleer Yayılma, Nükleer Yayılmanın Önlenmesi, Nükleer Güçler, Soğuk Savaş, Nükleer Terörizm, Türkiye

Abstract:
Nuclear weapons were used for the first time in 1945 to end the Second World War, then they put their stamp on the period of the Cold War, and they stil keep their importance in the security policies of states. On the other hand the legitimacy of the possession of nuclear weapons is a topic of discussion. The continuation of both the vertical and horizontal nuclear proliferation and the efforts of the non-state actors to acquire them, makes the efforts of controling and non-proliferation vitally important in the protection of international peace and stability.In this context the nuclear armament efforts of the middle-sized regional powers like Iran has the potential to overthrow the balance of power and the security equations in the Middle-East. In case Iran becomes nuclear, it will increase its power and influence in the Middle-East dramatically, it will also initiate a nuclear arms race in the region. In case it might be prevented by a military intervention, long lasting instabilities and humanitarian tragedies will arise and the tension between Muslims (East) and Christians (West) will escalate.Turkey, is one of the countries to be influenced most seriously by this. The nuclearization of Iran would motivate Turkey to take measures in terms of military security, while it will make her face with environmental and economic questions. On the other hand, the possible intervention of USA, or an other regional country, against the nuclearization efforts of Iran will be an option to cause problems in many levels.Keywords: Iran, Middle East, Nuclear Armament, Nuclear proliferation, Nuclear non-proliferation, Nuclear powers, Cold War, Nuclear Terrorism, Turkey.