İmmünsüprese hastalarda akciğer enfeksiyonlarının bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans görüntüleme ile karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi
Magnetic resonance imaging of pneumonia in immunocompromised patients: comparison with computed tomography
Yazar: TUBA YÜCEL UÇARKUŞ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA GÜLEÇ
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Akciğer = Lung ; Bilgisayarlı tomografi = Computed tomography ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Pnömoni = Pneumonia

Özet:
Amaç: İmmünsüprese hastalarda en önemli mortalite ve morbidite nedeni akciğer enfeksiyonlarıdır. Bu olguların tanı ve takiplerinde altın standart görüntüleme yöntemi bilgisayarlı tomografi (BT)'dir. Ancak BT'de hastalar iyonize radyasyona maruz kalmaktadır. Bu nedenle çalışmamızda akciğer enfeksiyonu saptanan immünsüprese hastaların tanı ve takibinde manyetik rezonans görüntüleme (MRG)'nin kullanılabilirliği ve yararlılığı araştırılmıştır.Gereç ve Yöntem: BT ile akciğer enfeksiyonu bulgusu saptanan 40 immünsüprese olgu çalışmaya alındı. BT tetkiki sonrası 48 saat içinde MRG tetkiki elde olundu. MRG görüntüleri aksiyel ve koronal planda üç ayrı sekans (T2-B-FFE M2D, T1-TSE CT SENSE ve T2-TSE CT SENSE) ile kontrast madde kullanılmadan elde edildi. BT ve MRG'de konsolidasyon, buzlu cam görünümü, yama tarzı infiltrasyon, kavite, bronş dilatasyonu, peribronşiyal kalınlaşma, perikardiyal mayi, plevral mayi ve kalınlaşma, tree-in-bud görünümü, sentrilobüler nodüller, interlobuler septal kalınlaşma, halo bulgusu, hava-hilal bulgusu ve ters halo bulgusu araştırıldı. Nodüller <5 mm, 5-10 mm, 10-20 mm ve >20 mm olarak 4 kategoriye ayrıldı. Değerlendirmeler iki radyolog tarafından birlikte ve tanıdan habersiz yapıldı. MRG ve BT görüntüleri farklı zamanlarda, birbirinden bağımsız olarak değerlendirildi.Bulgular: 40 olgunun 19'unda (%47,5) fungal, 10'unda (%25) bakteriyel, 7'sinde (%17,5) Cytomegalovirus enfeksiyonu saptanırken 4 olguda (%10) ajan patojen gösterilemedi. BT'de tüm olgularda enfeksiyon bulgusu mevcutken, 3 olguda MRG normal olarak değerlendirildi (MRG'nin pozitif bulgu tespit edebilme oranı %92,5 idi). Tree-in-bud görünümü, sentrilobüler nodüller ve halo bulgusunu göstermede BT MRG'ye üstündü (p<0.05). Diğer enfeksiyon bulgularını göstermede iki tetkik arasında anlamlı fark izlenmedi. 40 olguda BT ile saptanan toplam 337 nodülün 170'i (%51) T2A TSE , 158'i (%47) T1A TSE ve 104'ü (%31) B-FFE ile tespit edilebildi. MR sekansları arasında en fazla nodül T2A TSEsekans ile tesbit edildi. MRG sekansları ve BT arasında, tespit edilen nodül sayısına göre istatistiksel olarak anlamlı fark mevcut idi (p<0.05). Nodül boyutu arttıkça MRG'nin nodül tespit etme oranı artmaktaydı (p<0.05).Sonuç: BT, immünsüprese hastalarda enfeksiyon tanısı ve tedavi takibinde MRG'den üstün olmakla birlikte MRG, bu olguların özellikle takibinde kullanılabilecek böylece hastanın aldığı radyasyon dozunu azaltabilecek bir yöntemdir.Anahtar Kelimeler: akciğer enfeksiyonu, BT, immünsüprese hasta, MRG

Abstract:
Aim: Pneumonia is the most important cause of mortality and morbidity in immunocompromised patients. CT is the gold-standard imaging modality for the diagnosis and the follow-up of these patients; however, patients are exposed to ionizing radiation by CT. Thus, the usefulness of MRI is investigated in the diagnosis and the follow-up of immunocompromised patients with pneumonia in this study.Materials and Methods: 40 immunocompromised patients with pneumonia shown on CT were included to the study. The patients were examined with MRI within 48 hours after CT examination. All images were obtained in axial and coronal planes with three different sequences (T2-B-FFE M2D, T1-TSE CT SENSE and T2-TSE CT SENSE ) without using any contrast agent. Consolidation, ground glass opacity, patchy infiltration, cavity, bronchial dilatation, peribronchial thickening, pericardial effusion, pleural effusion and thickening, tree-in-bud pattern, centrilobular nodules, interlobular septal thickening, halo sign, air cresent sign and reverse halo sign were investigated with CT and MRI. Nodules were divided into 4 categories (<5 mm, 5-10 mm, 10-20 mm ve >20 mm). Evaluations were performed by two radiologists together without knowledge of the diagnosis. CT and MR images were reviewed separately on different days.Results: In 19 patients (47,5%) fungal infection, in 10 patients (25%) bacterial infection and in 7 patients (17,5%) CMV infection was found. In 4 cases (10%) the agent infectious organism remained unknown. In all cases CT showed findings consistent with infection; however, 3 cases yielded no abnormal findings on MRI (The sensitivity of MRI for detection of pneumonia was 92,5%). CT was superior to MRI in detection of tree-in-bud pattern, centrilobular nodules and halo sign (p<0.05). There was no statistically significant difference between two modalities for demonstrating other parenchymal and pleural findings. 337 nodules were detected by CT , where as 170 nodules (%51) were detected with T2-weighted TSE, 158 nodules (%47) with T1-weighted TSE and 104 nodules (%31) with B-FFE. Among all MR sequences, T2-TSE had the highest sensitivity for detection of nodules. There was a statistically significant difference (p<0.05) between the MR sequences and CT depending on the number of detected nodules. The nodule detection rate of MRI increased statistically significant in proportion to the size of the nodule (p<0.05).Conclusion: Although CT is superior to MRI in diagnosis and treatment follow-up of pneumonia in immunocompromised patients, MRI is an important imaging modality that can be used particularly in follow-up of these cases. Thus the ionizing radiation exposure can be decreased.Key words: CT, immunocompromised patient, MRI, pneumonia