Tip 2 diabetes mellituslu hastalarda major tükürük bezlerinin ultrasonografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of major salivary glands in patients with Type 2 diabetes mellitus via ultrasonography
Yazar: ZEYNEP TANRISEVEN
Danışman: DOÇ. DR. SEVAL BAYRAK
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı / Ağız, Diş Çene Radyolojisi Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı tip 2 diabetes mellituslu (DM) hastalarda bilateral parotis, submandibular ve sublingual tükürük bezlerinin boyutsal ölçümleri, ekojenite ve fraktal boyutunun (FB) ultrasonografi (USG) görüntüleri üzerinde değerlendirilip sağlıklı bireylerle kıyaslanmasıdır. 
Çalışmaya 36 tip 2 DM' li ve 36 sağlıklı bireyin USG görüntüleri dahil edildi. Bu görüntüler üzerinde tükürük bezlerinin süperoinferior, anteroposterior, mediolateral boyutları ölçüldü, ekojeniteleri sınıflandırıldı ve FB hesaplandı. Ölçümlere ait tanımlayıcı istatistikler hesaplandı. Gruplar arası FB ve boyutsal ölçüm kıyaslamaları bağımsız örneklem t-testi ile analiz edildi. Ekojeniteye ait analizler Mcnemar ve Pearson ki kare testleri ile analiz edildi. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p ≤ 0,05 kabul edildi. 
Parotis, submandibular ve sublingual bezlerde süperoinferior, anteroposterior, mediolateral boyutlar hasta grupta kontrol grubuna nazaran istatistiksel olarak fazla bulundu (p ≤ 0,05). Ekojenite açısından parotis bezinde izoekoik tip hasta grupta anlamlı olarak daha yaygındı (p ≤ 0,05). İstatistiksel olarak anlamlı bir ilişki gözlenmese de hasta grupta submandibular ve sublingual bezlerde izoekoik tip daha sıktı ve tüm bezlerde hiperekoik tip kontrol grubunda daha fazla görüldü. FB değerleri tüm bezler için hasta grupta kontrol grubuna göre daha yüksek bulundu ve sublingual bezde istatistiksel olarak anlamlı ilişki gözlendi.
Tip 2 DM major tükürük bezlerinin boyutlarında, ekojenitesinde ve parankiminde değişikliğe neden olmaktadır.

Abstract:
The aim of this thesis is to evaluate the dimensional measurements, echogenicity and fractal dimension (FD) of bilateral parotid, submandibular and sublingual salivary glands in patients with type 2 diabetes mellitus (DM) on ultrasonography (US) images and compare them with healthy individuals.
US images of 36 type 2 DM and 36 healthy individuals were included in the study. The superoinferior, anteroposterior and mediolateral dimensions of the salivary glands were measured, echogenicity was classified, and FD was calculated on US images. Descriptive statistics of the measurements were calculated. Comparisons of FD and dimensional measurements between groups were analyzed with independent samples t test. Echogenicity were analyzed with Mcnemar and Pearson chi-square tests. Statistical significance level was accepted as p ≤ 0.05.
In parotid, submandibular and sublingual glands, superoinferior, anteroposterior and mediolateral dimensions were found statistically higher in the patient group than the control group (p ≤ 0.05). In terms of echogenicity, in the parotid gland isoechoic type was significantly more common in the patient group (p ≤ 0.05). Although no statistically significant relationship was observed, in the submandibular and sublingual glands isoechoic type was more frequent in the patient group, and for all glands hyperechoic type was seen more in the control group. FD values were found to be higher in the patient group compared to the control group for all glands and statistically significant relationship was observed in the sublingual gland (p ≤ 0.05).
Type 2 DM causes changes in the size, echogenicity and parenchyma of the major salivary glands.