Fen bilgisi öğretmen adaylarının yaşam becerileri eğitimi süresince yaratıcı düşünme becerisini mesleki açıdan kullanma durumlarının incelenmesi
Examination of the professional use of creative thinking skills during life skills training of pre-service science teachers
Yazar: ŞENEM ALKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CANAN CENGİZ
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Yaratıcı düşünce = Creative thinking ; Yaşam becerileri = Life skills ; Ölçekler = Scales

Özet:
İçinde bulunduğumuz yüzyılın ve toplumun ihtiyaçları doğrultusunda eğitim sistemleri "yaşam becerileri" çerçevesinde farklı becerilere yer vermektedir. 2013 yılı 'Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'nda ilk olarak "Yaşam Becerileri" analitik düşünme, yaratıcı düşünme, karar verme, girişimcilik, takım çalışması ve iletişim becerileri şeklinde sınıflandırılmıştır. 2018 yılı programında da aynı şekilde yaşam becerilerine yer verilmiştir. 
Yaşam becerilerinden biri olan "yaratıcı düşünme becerisi" süreç bakımından problem çözme süreciyle benzerlik göstermektedir. Yaratıcılık, problemlere yeni çözümler üretme, yeni fikirler ve yeni buluşlar ortaya koyma yeteneği olarak tanımlanmaktadır. Öğrencilerin yaratıcı düşünme becerilerini kazanabilmesi, öğretmenlerin yaratıcı düşünme becerisini tanımlayabilmeleri ve bu beceriyi ne derece kavrayabildikleri ile ilişkilidir. 
Bu araştırmanın amacı yaşam becerileri eğitimi süresince fen bilgisi öğretmen adaylarının yaratıcı düşünme becerisini mesleki açıdan kullanma durumlarının incelenmesidir. Gelişimsel yöntemin boylamsal modelinin kullanıldığı çalışmada öğretmen adaylarına verilen eğitimde "Yaşam Becerileri Eğitimi Kılavuzu"ndan yararlanılmıştır. Çalışma Fen Öğretimi ve Laboratuvar Uygulamaları-I' dersi kapsamında 2019-2020 eğitim öğretim yılının güz döneminde üçüncü sınıfta öğrenim gören 83 öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Öğretmen adaylarına yaşam becerileri ile ilgili eğitimler verilmiş verilen eğitimlerden sonra öğretmen adaylarından yaşam becerilerini kazandırmaya yönelik çalışma yaprakları tasarlamaları istenmiştir. Öğretmen adaylarının programda yer alan her bir yaşam becerisine yönelik tasarladıkları çalışma yaprakları veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler Aktamış ve Ergin'in (2007) geliştirdiği bilimsel yaratıcılık dereceleme ölçeğinin uyarlanmasıyla oluşturulan ölçek kullanılarak analiz edilmiştir. Bilimsel yaratıcılık dereceleme ölçeğinde yer alan puanlamalar görevler kapsamında her bir çalışma yaprağı yaratıcılığın dört boyutu (akıcılık, esneklik, orijinallik (özgünlük), açımlayıcılık) esas alınarak yapılmıştır. 
Yaşam becerileri eğitimi kılavuzuna uygun olarak öğretmen adaylarına verilen eğitim ve görevlerin (çalışma yaprakları hazırlama) fen bilgisi öğretmen adaylarının mesleki anlamda yaratıcı düşünme becerilerini geliştirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda öğretmen yetiştiren eğitim kurumlarında yaşam becerilerine daha fazla yer verilmesi gerektiği önerilebilir. Aynı zamanda fen bilgisi öğretmenliği lisans programlarında yaratıcı düşünme becerilerini  

geliştirmeye yönelik dersler açılabilir. Ayrıca yaratıcı düşünme becerisini kazandırmaya yönelik öğretmenlere hizmet içi eğitimler verilebilir.
	

Anahtar Kelimeler: Yaşam Becerileri, Yaratıcı Düşünme Becerisi, Fen Bilgisi Öğretmen Adayları

Abstract:
It is noticed that different skills within the frame of "life skills" were focused in the education systems according to the needs and desires of the community in our century. It is sortedas analytical thinking, creative thinking, decision making, entrepreneurship, teamwork, communication skills were stressed under the theme of "Life Skills" in the 2013 Science Curriculum. Life skills are also included in the 2018 program.
The "creative thinking skill" which is among the life skills are similar to the problem-solving process as it is taken into consideration in terms of the process. Accordingly, creativity was defined as the ability to produce new solutions, new ideas and new inventions to problems that cannot be solved. Students are gaining the creative thinking skill is closely related to the ability of teacher's describing the creative thinking skill and how far they can acknowledge this skill. 
The aim of this study is to examine the professional use of creative thinking skills of the pre-service science teachers during life skills training. In the study, which used the longitudinal model of the developmental method, the "Life Skills Training Guide" was used in the training given to pre-service teachers. The manual designed, was applied in the Science Teaching and Laboratory Practices-1 course and the sample of the study consisted of 83 pre-service science teachers in the third grade. As the data collection tools, the pre-service teachers were asked to prepare worksheets and present report for the task within the basis of the course contents. The data obtained in the study were analysed with the Scientific Creativity Ranking Scale developed by Aktamış and Ergin (2007). The scoring in the scientific creativity ranking scale was performed within the basis of the four dimensions (fluency, flexibility, originality, description) of the creativity of each worksheets within the scope of the tasks. 
It was found that within the scope of the life skills education  pre-service teachers pre-service teachers' professional creative thinking skills are developed. Some recommendations were given to the researchers for further researches according to the results. Courses aimed at developing creative thinking skills can be opened in undergraduate programs of teaching science. In addition, in-service trainings can be given to teachers to developtheir creative thinking skills.


Keywords: Life Skills, Creative Thinking Skill, Pre-service Science Teacher