Anti-hipertansif bir ilaç olan losartan potasyumun farmasötik preparatlarda ve tavşan plazmasında biyoanalitik yöntem validasyonu
The bioanalytic method validation of an anti-hypertensive drug, losartan potassium, in pharmaceutical formulations and rabbit plasma
Yazar: MEHMET EMRAH YAMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATMA DEMİRKAYA MİLOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı / Analitik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Kimya = Chemistry
Dizin: Farmakokinetik = Pharmacokinetics ; Farmasötikler = Pharmaceuticals ; Losartan = Losartan ; Spektroflorometre = Spectrofluorometer

Özet:
Amaç. Bu çalışmada, farmasötik preparatlarda ve tavşan plazmasında losartan potasyumun (LP)belirlenmesi için spektroflorometrik bir yöntemin geliştirilmesi ve geçerlilik testlerininyapılması; uygulama aşamasında hem farmasötik prepatlarda hem de oral olarak LP verilentavşan plazmasında LP miktar analizinin gerçekleştirilmesi ve LP farmakokinetikparametrelerin belirlenmesi amaçlanmaktadır.Materyal ve Metot. Farmasötik preparatlarda ve tavşan plazmasında LP`nin belirlenmesi içinspektroflorometrik bir yöntem geliştirilmesinde farklı çözücülerde LP`nin 200 nm ile 800 nmdalga boyları arasında taraması yapılarak floresans spektrumu alındı. Uyarma ve emisyon dalgaboyları sırasıyla 248 nm ve 410 nm olarak belirlendi. Çalışmalarda metanol-sülfüröz asit (pH:2)çözücü karışımı kullanıldı. Tavşan plazması çalışmalarında, plazma asidik ortamda metiltersiyer-bütil eter (MTBE) ile karıştırılıp organik faz ayrıldıktan sonra LP organik fazdan NaOHile geri ekstrakte edildi.Bulgular. Hem standart hemde plazma çözeltileri için 0.025-0.5 ?g/mL derişim aralığındayöntemin doğrusal olduğu belirlendikten sonra bu derişim aralığında kalibrayon eğrileri çizildive geçerlilik testleri yapıldı. Yöntemin kesinlik ve doğruluk değerleri sırasıyla % 6.52 ve %5.68den küçük olarak tespit edildi. Ayrıca, tavşanlara tek doz 10 mg/kg LP olacak şekildeverildikten sonra önceden belirlenen zamanlarda toplanan plazma örneklerinde LP`nin miktaranalizi yapıldı. Elde edilen verilerden plazma derişim-zaman grafiği çizilip farmakokinetikparametreleri tayin edildi.Sonuç. Geliştirilip geçerlilik testleri yapılan spektroflorometrik yöntem, Cozaar, Eklips,Loxibin, Sarilen ve Sarvas isimli farmasötik preparatlarda ve tavşan plazmasında LP miktartayini için başarı ile uygulandı. Tavşan çalışmalarında, modelden bağımsız yöntem ilefarmakokinetik parametrelerden maksimum plazma derişimi (Cmax), maksimum derişimeerişebilmek için geçen zaman (tmax), yarılanma ömrü (t1/2), klirensi (CL) ve eğri altında kalanalan (AUC0-?) parametre değerleri sırasıyla, 0.395 ?g/mL, 1.0 saat, 1.31 saat, 3.83 L/saat ve2.61 ?g saat/mL olarak tespit edildi.Anahtar Kelimeler: Losartan Potasyum, spektroflorometre, farmakokinetik, farmasötikpreparat

Abstract:
Aim. It is aimed to develop and validate a new spectrofluorometric method in order to determine LP in pharmaceutical formulations and rabbit plasma and also make analysis for both pharmaceutical formulations including LP and investigating the pharmacokinetic data of LP after oral administration to rabbit in application step in this study.Material and Method. Spectrofluorometric method was developed and validated to determine the concentration of LP in pharmaceutical formulations and plasma and in order to do that spectra of LP was taken by trying different solvents in wavelengths between 200 and 800 nm. Excitation and emission wavelenghts were found to be 248 nm and 410 nm, respectively. Methanol-sulphorous acid (pH: 2) solution mixture was used in this study. LP was extracted from rabbit plasma by methyl-tertiary-butyl-eter (MTBE) in acidic media and then back extracted with NaOH.Results. After determining the linearity of method in concentration range of 0.025-0.5, calibration curves were plotted and validation tests were done in this concentration range. Precision and accuracy values of the method were calculated as lower than % 6.52, 5.68. Furthermore, after oral administration of LP to rabbit in the amount of 10 mg/kg, amount of LP was determined on plasma samples that were collected in accordance with a timetable, Plasma concentration graph was plotted from these obtained data and pharmacokinetic parameters were calculated.Conclusion. Developed and validated method was succesfully applied on pharmaceutical formulations (Cozaar, Eklips, Loxibin, Sarilen and Sarvas). by free to model. In the rabbit studies, using a method is independent of the model, values of some parameters which were maximum plasma concentration (tmax), half life (t1/2), Clearescence (CL) and area under curve (AUC0-?) were calculated as 0.395 ?g/mL, 1.0 hour, 1.31 hour, 3.83 L/hour and 2.61 ?g.hour/mL, respectively.