Kahramanmaraş'ta satılan lor peynirlerinin mikrobiyolojik kalitesi, fekal kaynaklı esherichia coli, klebsiella pneumoniae aranması ve antibiyotik dirençlilikleri
Microbiological quality of lor cheeses sold in Kahramanmaraş, searching for fecal-deri̇ved esherichia coli, klebsiella pneumoniae and their antibiotic resistance
Yazar: BURCU AYTAÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN TANIŞ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Bu çalışmamızda, Kahramanmaraş'ta satılan lor peynirleri içeresinde bulunan antibiyotiklere karşı dirençli olan E. coli ve K. pneumoniae'nın gıda yoluyla insanlara geçmesinin ve uygun olmayan koşullarda üretilen lor peynirlerinin tüketiminin halk sağlığı açısından risklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Lor peyniri, toplumda yaygın kullanıma sahip bir gıda maddesidir. Bu nedenle, içerdiği patojen özellik taşıyan mikroorganizmalar ve bakterilerin antibiyotik dirençliliğini araştırmak gıda kaynaklı hastalıkların çözümünde önem arz etmektedir. Kahramanmaraş'ta çoğu süt işletmelerinde hijyen koşullarına uyulmadan üretilen lor peyniri, satışa sunulan tezgâhlarda da gerekli hijyenik kurallara uyulmadığı için sağlık açısından risk taşımaktadır. Kahramanmaraş halkı ise özellikle köy kadınlarının ürettiği süt ve süt ürünlerini tercih etmektedir. Bunlar katkısız olması açısından avantajlı görünse de hijyen şartlarına uyulmadığından halk sağlığı açısından mikrobiyal bir tehdit oluşturmaktadır.
Bu çalışma kapsamında 30 farklı lor peyniri örneği incelenmiştir.  Lor peyniri örneklerinin %93' ü E. coli, %50'si K. pneumoniae, %30'u Enterobacter sp., %14'ü Citrobacter sp. bulundurduğu tespit edilmiştir. 30 örnekten toplam koliform bakteri sayısına ve izole edilen E. coli ve K. pneumoniae suşlarının kirby bauer disk difüzyon yöntemi ile antibiyotik dirençliliklerine bakılmıştır. Çalışmamızda izole edilen 74 adet E. coli suşlarında cefuroxime %88'lik bir oranda direnç tespit edilmiştir. Diğer antibiyotiklere direnç oranını yüksekten düşüğe doğru sıralarsak; amoksisilin/klavulanikasite %79, ampisillin/sulbaktama %67, gentamisine %54, tetrasikline %48, oflaksine %30, nitrofurantoine %30, streptomisine %23, seftriaksona %20, siproflaksine %2, sefepime %1 olarak tespit edilmiş ve levoflaksine direnç tespit edilememiştir.
İzole edilen 17 adet Klebsiella pneumoniae suşlarında ise en yüksek direnç %70'lik bir değerle tetraksikline karşı belirlenmiştir. Diğer antibiyotiklere olan direnç oranını yüksekten düşüğe doğru sıralarsak; sefepime %64, gentamisine %59,  oflaksine %58, nitrofurantoine %53, siproflaksine %52, amoksisilin/klavulanikasite %47, ampisillin/sulbaktama %42, streptomisine %35, sefuroksime %30, levoflaksine %29, ve seftriaksona karşı %23'lük bir değerde direnç tespit edilmiştir. 
Bizim yaptığımız çalışmada da pek az üretici ve dağıtıcının temizliğe dikkat ettiği gözlemlenmiştir. Tezgâhlarda gereken sağlık kurallarına dikkat edilmediği bazı satıcıların ürünü bekletme koşullarının da uygun olmadığı görülmüştür. Önceden paketlenip hazırlanan lor peynirlerinin, satış esnasında hazırlananlara oranla daha az zararlı mikroorganizma barındırdığı tespit edilmiştir ve bu da satış esnasında temizlik kuralları önemsenmediği takdirde patojen mikroorganizma sayısını arttırdığını göstermiştir. 
Elde ettiğimiz veriler antibiyotik kullanımı konusunda da toplum olarak bilinçlenmeye ihtiyacımız olduğunu bir kez daha göstermektedir. Bilinçsiz antibiyotik kullanımı zararlı mikroorganizmaların dirençliliğini arttırmış ve bu döngü tüm toplumu sarmıştır. Özellikle hayvanların hızlı büyümelerini sağlamak amacı ile kullanılan antibiyotikler ve bu hayvanların ya da onlardan üretilen ürünlerin tüketimi dirençli bakterilerin yaygınlaşmasına neden olmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the risks for public health of consuming curd cheese containing E. coli and K. pneumoniae resistant to antibiotics, which are produced under inappropriate conditions, by examining the curd cheese sold in Kahramanmaraş.
Curd cheese is a food material that has widespread use in community. Therefore investigating to the antibiotic resistant of pathogenic microorganism is very important for the therapy of foodborne diseases. In Kahramanmaraş most of the dairy companies have a risk for health because they produce lor cheese without being complied with the hygienic conditions and they don't respect the hygienic rules in the stands offered for sale. The public of Kahramanmaraş is particularly preferred milk and milk products produced by village women. Although these seem advantageous in terms of lack of additive, they are a microbial threat because hygiene conditions are not respected.
Within the scope of this study, 30 different samples of lor cheese were examined. These samples contained E. coli % 93, K. pneumoniae % 50, Enterobacter sp. %30, and Citrobacter sp. % 14. Then, the total number of coliform bacteria from 30 samples and the antibiotic resistance of isolated E. coli and K. pneumoniae strains were examined. Resistance to cefuroxime 88% was detected in 74 E. coli strains isolated in our study. Also the rate of resistance to other antibiotics that we sort high to low, resistant of amoxicillin/clawlanic acid 79 %, ampicillin/sulbactam 67 %, gentamicin 54 %, tetracylin 48 %, oflaxine 30 %, nitrofurantine 30 %, streptemicine 23 %, ceftriaxone 20 %, siproflaks 2 %, cefepirn 1 % was detected. The resistant to levofloxcin wasn't detected. 
In 17 isolated Klebsiellapneumoniae strains, the highest resistance was determined against tetracycline at a value of 70%. The rate of resistance to other antibiotics that we sort high to low, sefepime 64 %, gentamicin 59 %,  oflaksin 58 %, nitrofurantoin 53 %, ciprofloxacin 52 %, amoxicillin/clavunalic acid 47 %, ampicillin/sulbactam 42 %, streptomycin 35 %, cefuroxime 30 %, levofloxacin 29 %, and ceftriaxone 23 % was detected.
In our study, it has been observed that very few producers and distributors pay attention to the cleanliness. It was seen that the necessary hygiene rules are not observed on the benches, and some vendors' product waiting conditions are not suitable. Pre-packaged and prepared curd cheeses were found to contain less harmful microorganisms than those prepared during the sale. Also this showed that the number of pathogenic microorganisms increased if cleanliness rules during sales were not paid attention.
The data we have obtained show once again that we need to be conscious about the use of antibiotics as a society. The unconscious use of antibiotics has increased the resistance of harmful microorganisms and this cycle has spread the whole society. Especially antibiotics used in order to ensure the quick growth of the animals and consumption of these animals or the products manufactured from them, have led to the spread of resistant bacteria.