Halkoyunları antrenörlerinin genel öz yeterlilik algıları ve rekreasyonda algılanan sağlık çıktılarının incelenmesi: Diyarbakır ili örneği
Investigation of the general self-efficiency perceptions of folk dance trainers and the health outcomes perceived in recreation: The example of Diyarbakır province
Yazar: MEHMET KASIM ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. EYYUP YILDIRIM
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Antrenör = Trainer ; Diyarbakır = Diyarbakır ; Halk oyunları = Folk dances ; Rekreasyonel aktiviteler = Recreational activities ; Sağlık = Health ; Türk halk oyunları = Turkish folk dances ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief

Özet:
İnsanlık tarihinin başlangıcından bu yana sosyal hayatın bir parçası olan halk oyunları; toplumların maddi, manevi ve kültürel değerlerini muhafaza ederek sonraki nesillere aktarmak, sosyal ilişkilerin güçlenmesine katkı sağlayarak yardımlaşma, birlikte hareket etme, ortak duygular ve değerler yaratma gibi görevler üstlenmektedir. Antrenörler, halk oyunları aracılığıyla kültürel aktarım yapmanın yanı sıra fiziksel, psikolojik ve fizyolojik yönüyle insan sağlığına etkilerini algılayıp aktarmaları açısından da farklı bir öneme sahiptirler. Kültürel ve rekreasyonel bir faaliyet olan halk oyunlarının doğru aktarılabilmesi için, antrenörlerin genel öz yeterlilik ve algıladıkları sağlık çıktılarının düzeyi oldukça önemlidir.
Bu çalışma, Diyarbakır'daki halkoyunları antrenörlerinin genel öz yeterlilik algıları ve rekreasyonda algılanan sağlık çıktılarının incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Diyarbakır merkez ilçelerdeki halk eğitim merkezlerinde görev yapan; 73'ü kadın, 172'si erkek olmak üzere toplam 245 katılımcı oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak Türkçe adaptasyonu Aypay tarafından yapılan "Genel Öz Yeterlik Ölçeği (GÖYÖ)" ve Türkçe adaptasyonu Yerlisu Lapa ve arkadaşları tarafından yapılan "Rekreasyonda Algılanan Sağlık Çıktıları Ölçeği (RASÇÖ)" kullanılmıştır.
Elde edilen bulgular incelendiğinde halkoyuncuların genel özyeterlilik puan ortalamaları medeni durum dışındaki tüm değişkenlere (cinsiyet, yaş, eğitim, gelir durumu, deneyim) göre farklılaşmaktadır. Ayrıca rekreasyonda algılanan sağlık çıktılarında da medeni durum değişkeni dışındaki tüm değişkenlere (cinsiyet, yaş, eğitim, gelir durumu, deneyim) göre en az bir alt boyutta fark saptanmıştır. Sonuç olarak, halkoyunları antrenörlerinin genel öz yeterlilikleri ile rekreasyonda algıladıkları sağlık çıktıları pozitif yönde ilişkili bulunmuş, genel öz yeterliliklerin artmasının onların rekreasyonda algıladıkları sağlık çıktılarının da artacağı öngörülmektedir.

Abstract:
Folkdances, which have been a part of social life since the history of humanity, preserve the material, spiritual and cultural values of societies and transfer them to the next generations, contributing to the strengthening of social relations; It undertakes tasks such as helping, acting together, creating common feelings and values. In addition to cultural transfer through folk dances, trainers also have a different importance in terms of perceiving and conveying their effects on human health in terms of physical, psychological and physiological aspects. The level of general self-efficacy and perceived health outcomes of the coaches is very important for the correct transfer of folk dances, which are a cultural and recreational activity.
This study was conducted to examine the general self-efficacy perceptions of the folkdance trainers in Diyarbakır and the perceived health outcomes in recreation. Quantitative research method was used in the study. The sample of the research consists of those who work in public education centers in the central districts of Diyarbakır in return for additional lessons; A total of 245 participants consisted of 73 women and 172 men. As data collection tool, "General Self-Efficacy Scale (GSES)" adapted to Turkish by Aypay and Turkish adaptation of Yerlisu Lapa et al. The "Perceived Health Outcomes Scale in Recreation (RASCS)" made by Recreation was used.
When the findings are examined, the general self-efficacy score averages of the folk dancers differ according to all variables (Gender, Age, Education, Income, Experience) except marital status. In addition, there was a difference in at least one sub-dimension in perceived health outcomes in recreation, according to all variables (Gender, Age, Education, Income, Experience) except marital status. 
   As a result, the general self-efficacy of the folkdance coaches was found to be positively related to the health outcomes they perceived in recreation, and it is predicted that the increase in their general self-efficacy will also increase their perceived health outcomes in recreation.