Çocuk dostu kent kurgusunda planlama stratejileri
Planning strategies for child-friendly cities
Yazar: ESMA KARAKUZU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜL ASLI AKSU
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kentsel Sistemler ve Ulaştırma Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Kent planlama = Urban planning ; Kentsel mekan = Urban space ; Oyun alanları = Playground ; Oyun sokağı = Play streets ; Planlama = Planning ; Yerel yönetimler = Local administrations ; Çocuk dostu kent = Child friendly city ; Çocuklar = Children

Özet:
Kent, en genel anlamıyla toplumların ve her yaştan bireyin bulunduğu mekân olarak tanımlanır. 

Günümüzde kentleşmenin getirdiği sorunlarla birlikte, yoğun yapılaşmadan dolayı açık mekanların azalması, artan trafik yüküyle birlikte sokaklar özellikle çocuklar için tehlikeli alanlar haline gelmektedir. Bu da günümüz çocuklarını konut yakın çevresinde veya yetişkinlerin gözetiminde kısıtlı bir alana mahkûm etmektedir. Her ne kadar çocuklar için tasarlanan oyun parkı benzeri kullanım alanları bulunsa da bu mahkûmiyet, çocukların ihtiyaçlarına, beklenti ve isteklerine cevap verememekle birlikte, sosyal, kültürel ve zihinsel gelişimlerini de olumsuz yönde etkilemektedir.

Bu çalışmada; ''Çocuk Dostu Kent'' (Child Friendly City) kavramı yerel yönetimlerin yetki ve sorumluluklarıyla ilişkilendirilerek irdelenmiş ve bu yaklaşımın kent ortamlarının çocuklar için nasıl daha yaşanılabilir hale getirebileceği konusu tartışılmıştır. Aynı zamanda çocuk haklarının yerel yönetim kararlarına dahil edilmesine önemli bir çerçeve oluşturduğu için "Çocuk Dostu Kent" (ÇDK) kavramı, bu teze konu edilmiştir. 

ÇDK kavramını irdelemek amacı ile hazırlanan bu çalışmanın ilk bölümünde; çocuk kavramı genel hatlarıyla açıklanmış, çocuğun genel tanımından yola çıkılarak gelişimi ve oyunun çocuğun yaşamındaki önemi değerlendirilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde çocuk ve mekân başlığı altında; çocukların mekansal gereksinimleri, kentsel yaşanabilirlik kavramı ve ölçütleri üzerinde durularak bu konunun çocuğun gelişimindeki rolü ve önemine dikkat çekilmiştir. Çalışmanın üçüncü aşamasında ÇDK kavramı çocuk hakları çerçevesinde, kentsel mekânda çocuk ve yerel yönetimlerin rolleri üzerinden tartışılarak Dünya'dan ve Türkiye'den örnekleri üzerinden değerlendirilmiştir.

Son olarak ÇDK uygulamalarında başta plancılar, tasarımcılar, karar vericiler, uygulayıcılar ve kullanıcılar olmak üzere tüm paydaşlara düşen sorumluluklar tartışılmıştır.

Abstract:
The city, in its most general sense, is defined as the place where societies and individuals of all ages reside. 

Today, with the problems brought by urbanization, the decrease in open spaces due to dense construction, and the increasing traffic load, the streets are becoming dangerous areas, especially for children. This confines today's children to a restricted area in the immediate vicinity of the residence or under the supervision of adults. Although there are playground-like areas designed for children, this conviction does not respond to the needs, expectations, and wishes of children, and affects their social, cultural, and mental development negatively.

In this study; The concept of a "Child-Friendly City" has been examined in relation to the authorities and responsibilities of local governments, and how this approach can make urban environments more liveable for children has been discussed. At the same time, the concept of "Child-Friendly City" (CDC) has been the subject of this thesis, as it provides an important framework for the inclusion of children's rights in local government decisions. 

CFC, which can constitute an important framework for creating more liveable urban spaces for children; the concept of the child was explained in general terms, and the development of the child and the importance of play in the child's life were evaluated based on the general definition of the child. In the second part of the study, under the title of child and space; The spatial needs of children, the concept of urban liveability and its criteria are emphasized and attention is drawn to the role and importance of this subject in the development of the child. In the third stage of the study, the concept of CFC was discussed within the framework of children's rights, the roles of children and local governments in urban space, and evaluated through examples from the world and Turkey,Finally, the responsibilities of all stakeholders, especially planners, designers, decision-makers, implementers, and users were discussed.