Finansal tabloların helal standartları açısından derecelendirmeye ve denetime uygunluğunun araştırılması ve öneriler
A research on suitability of financial statements to rating and auditing for compliance to halal standarts and some proposals
Yazar: AHMET TAHİROĞLU
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM GÜRAN YUMUŞAK
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı / İslam Ekonomisi ve Uluslararası Finans Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Türkiye'de ticari manada helal standardı sadece finans (bankacılık), sigortacılık, gıda ve turizm firmalarına yönelik olarak, sınırlı şekilde tatbik edilmektedir. Oysa helal ölçüsü sadece bu üç sektörün mal ve hizmetleri ile sınırlı bir olgu değildir. Tez çalışmasının konusu, temel finansal tablolarda açıklanan bilgilerin helal standartlara uygunluğuna, standartlar çerçevesinde bir ayrıştırma ve raporlamanın gerekliliğine olan ihtiyacın araştırılmasıdır. Amaç, finansal tercihlerini helal hassasiyeti çerçevesinde yapan tarafların seçimini kolaylaştırmaktır. 
Çalışmada ihtiyaç analizi bağlamında ankete dayalı niceliksel araştırma yöntemi ile derinlemesine mülakatları içeren niteliksel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmalarda tüm sektörleri kapsayacak şekilde ticari faaliyetlerde helal standartların oluşturulması ve uygulanmasına ihtiyaç olduğu, bu tür bir uygulama ve denetimin bağımsız denetçiler tarafından yapılması gerektiği, konu ile ilgili uygulamanın yaygınlaştırılması ve hassasiyetin artırılması için kamu desteğinin sağlanmasının gerektiği öne çıkan tespitlerdir. Araştırma sonuçları dikkate alınarak temel finansal tablolarda helal ayrıştırma önerileri oluşturulmuş, önerilere göre ayrıştırma ve raporlama örnekleri verilmiştir.  Böylelikle, finansal tercihlerini helal hassasiyeti çerçevesinde yapan tarafların tercihlerini doğru bilgilere dayalı olarak gerçekleştirmesi mümkün olacaktır.

Abstract:
In Turkiye, the halal standard in the commercial field is applied only to finance (banking), insurance, food and tourism companies in a limited way. However, the measure of halal is not a phenomenon limited only to the goods and services of these three sectors. This thesis searches for the need to disclose information in compliance to halal standards in the basic financial statements, to make the necessary decomposition and reporting within the framework of the standards as the main subject of its study. The aim is to facilitate the selection of parties that make their financial choices within the framework of halal sensitivity. In the study, quantitative research method based on a questionnaire and qualitative research method by semi-structured interviews were used in the context of needs analysis. In the researches, it is determined that there is a need for the establishment and implementation of halal standards in commercial activities to cover all sectors, this type of implementation and audit should be carried out by independent auditors, and public support should be provided in order to popularize such practices and increase the awareness to the sensitivity on the subject. Taking into account the results of the research, proposals are made to segregate the Islamically non-permitted transactions in the basic financial statements of the companies. Segregatıon and reporting examples are gıven on fınancıal statements of a company. In this way, it will be possible for parties that make their financial choices within the framework of halal sensitivity to make these choices based on accurate information.