İnfertilite araştırması yapılan olgularda testis ultrasonografi bulguları ve elastografi skorlarının semen parametreleri ile karşılaştırılması
Comparison of testicular sonography findings and elastrography scores with semen parameters in cases investigated for infertility
Yazar: RAMIL ALIYEV
Danışman: PROF. DR. SADIK TAMSEL
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Elastografi = Elastography ; Kısırlık = Infertility ; Kısırlık-erkek = Infertility-male ; Meni = Semen ; Testis = Testis ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Varikosel = Varicocele

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ:
İnfertilite, reprodüktif çağdaki çiftlerin %15-20'sini etkileyen yaygın ve önemli bir sorundur. Günümüzde infertilitenin %40-60 oranında erkek faktöründen kaynaklandığı bilinmektedir. İnfertilitede erkek faktörünü değerlendirmek için semen analizi, semendeki biyokimyasal belirteçler, hormonal testler, testis biyopsisi, görüntüleme yöntemleri gibi çeşitli tanı araçları bulunmaktadır. Ultrasonografi (US), erkek infertilitesinin değerlendirilmesinde kullanılan non-invaziv bir tanı yöntemi olarak transrektal ultrasonografi (TRUS) ile birlikte kullanımı ile tüm genital sistemi değerlendirme imkânı sunmakta, obstrüktif nedenleri obstrüktif olmayan nedenlerden ayırmada yardımcı olabilmekte ve obstrüksiyon seviyesini belirleyebilmektedir. Shear wave elastografi (SWE) ise dokular hakkında sertlik ile ilgili kantitatif bilgi sağlayabilen bir US modalitesidir ve dokulardaki histopatolojik değişiklikler hakkında bilgi sağlayabilmektedir. Biz de bu çalışma ile infertilite araştırması yapılan erkeklerde testiküler volüm ve varikosel gibi US inceleme bulguları ile SWE değerlerinin semen analiz sonuçları ile arasındaki ilişkinin araştırılmasını amaçladık.
GEREÇ VE YÖNTEM:
Nisan 2020 ile Mayıs 2022 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı Ultrasonografi biriminde skrotal US, renkli Doppler US ve elastografi tetkiki yapılmış, PACS sisteminde görüntüleri olan ve androloji laboratuvarında semen analizi değerlendirilmesi yapılmış 67 hasta ve 134 testise ait bulgular çalışma kapsamında retrospektif değerlendirilmiştir. B-mod US ile genel testis değerlendirilmesi yapılmış, testiküler ve ekstratestiküler kitle lezyonları ve enfeksiyöz süreçler ekarte edilmiştir. Testis boyutu 3 planda ölçülüp, Lambert formülüne göre hacim hesaplanmıştır. Supin pozisyonda istirahat veya valsalva manevrası ile panpiniform pleksusun en geniş ven çapı 3 mm üzerinde olanlar varikosel olarak kabul edilmiştir. Her iki testiste virtual touch imaging quantification (VTİQ) yazılımı ile 2D SWE yapılmıştır. Semen analizi değerlendirmeleri, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi androloji laboratuvarında Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından 2021 yılında belirlenen semen analiz sonuçlarına göre yapılmıştır. Elde edilen veriler non-parametrik istatistiksel testler ve korelasyon testleri ile SPSS programında değerlendirilmiştir. 22-2T/24 numaralı kararı ile onaylı etik kurul onayı mevcuttur.
BULGULAR:
Çalışmamıza dahil ettiğimiz 67 olgu arasında, 15 olgunun semen analizi normal değerler arasında iken, 35 olgunun semen analizi patolojik ve 17 olgunun ise semen analizi azospermik değerlerdeydi, bu 67 olgunun 38'sinde varikosel izlenmezken, 5 olguda sadece sağ tarafta, 19 olguda sadece sol tarafta varikosel izlendi ve 5 olguda ise bilateral varikosel mevcuttu. Varikosel durumu ile semen analiz sonuçları arasında istatistiksel anlamlı bir ilişki bulunamadı. Çalışmamıza dahil 67 olgu için ortalama sağ testis volümü 19,545 ± 8,9089, ortalama sol testis volümü 18,007 ± 8,0243 olarak saptanırken, sağ taraf testis için medyan elastografi skoru 1,3700 (m/sn), sol taraf testis için medyan elastografi skoru 1,3400 (m/sn) olarak saptandı. Yaş ile sağ testis elastografi skoru ve ortalama elastografi skrou arasında istatistiksel olarak pozitif yönde korelasyon saptandı. Sağ ve sol testis volümleri ile elastografi skorları arasında negatif yönde bir korelasyon bulundu. Semen analizi azospermik grubun yaş ortalaması semen analizi normal ve patolojik gruba göre daha yüksek saptandı. Semen analizi azospermik grubun testis volümleri semen analizi normal ve patolojik gruba göre daha düşük bulundu. Semen analizi azospermik grubun testis elastografi skorları semen analizi normal ve patolojik gruba göre daha yüksek saptandı. Varikosel durumu ile testis volümleri veya testis elastografi skorları arasında istatistiksel anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. 
SONUÇ:
Semen analizi azospermik grupta testis volümlerinin düşük ve testis elastografi skorlarının ise yüksek saptanması testis US ve SWE'nin testisteki histopatolojik değişiklikleri değerlendirmede rol oynayabileceğini ve infertilite olgularının değerlendirilmesinde önemli bir yeri olabileceğini düşünmekteyiz. Literatürde varikosel ile testis sertliği arasında anlamlı ilişki gösteren çalışmalar olmasına rağmen, çalışmamızda olduğu gibi anlamlı olmayan sonuçların varlığı varikoselin testis sertliği üzerinde etkisi olduğu görüşünün yeniden değerlendirilmesini gerektirmektedir. Bu nedenle SWE'nin testis parankimal hasarını öngörmedeki etkinliğini doğrulamak için daha geniş popülasyon ile histopatolojik sonuçlarını ve varikoselektomi sonrası semen analiz sonuçlarını içeren daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğunu düşünmekteyiz. 
Anahtar Kelimeler: testis, shear wave elastografi, infertilite, varikosel, ultrasonografi

Abstract:
INTRODUCTION AND AIM:
Infertility is a common and important problem affecting 15-20% of couples in reproductive period. Nowadays, its known that infertility is caused by male factor in the ratio of 40-60%. Semen analysis, biochemical indicators in semen, hormonal tests, testis biopsy, vasography, cross sectional imaging can be used to evaluate male factor in infertility. Combined usage of ultrasound (US), non-invasive diagnostic procedure, with transrectal ultrasonography (TRUS) enables detailed examination of male genital system. They are also useful in differentiation of obstructive and non-obstructive causes of male infertility and determination of obstruction level. In addition, shear wave elastography (SWE) is an US modality that can provide quantitative information about tissue stiffness and histological changes in tissues. In our study we aimed to investigate the relationship between semen analysis results and US examination findings like testicular volume, varicocele and SWE values in males undergoing infertility research.

MATERIALS AND METHODS:
134 testes and 67 patients who underwent scrotal US, colour doppler US, elastography examinations in Ege University Faculty of Medicine Radiology Department Ultrasound Section and had images in PACS and whose semen analysis was done in andrology laboratory were evaluated retrospectively (between April 2020 and May 2022).
General testicle evaluation was done with the help of B mode US then testicular, extratesticular lesions and infectious processes were excluded. Testicular size was measured in 3 different planes, volume calculated in accordance with Lambert formula. Those with the largest vein diameter upper than 3 mm in supine position at rest or with the valsalva maneuver were defined as varicoceles.  In both testes, 2D SWE was applied through virtual touch imaging quantification (VTİQ) software. Semen analysis assesments were done according to semen analysis results determined by World Health Organisation (WHO) in Ege University Faculty of Medicine andrology laboratory. The data obtained were evaluated in SPSS program with non-parametric statistical tests and correlation tests. Ethics committee approval is available with the decision numbered 22-2T/24 .
FINDINGS:
Among 67 patients included to our study semen analysis of 15 patients was within normal limits, 35 patients were pathological, 17 patients were azospermic. Between 67 patients 38 didnt have varicocele, 5 patients had only in right side, 19 patients had only in left side, 5 patients had in both sides. There was no stastistically significant correlation between varicocele status and semen analysis. Among 67 patients included to our study mean testis volume in right side was 19,545 ± 8,9089 and in left side was 18,007 ± 8,0243. Median elastography score of right side was 1,3700 (m/sn) and left side was 1,3400 (m/sn). There was a positive correlation between age, right testicle elastography score, mean elastography score. On the other hand testicle volumes and elastography scores were negatively correlated. According to semen analysis mean age of azospermic group was higher than normal and pathological groups. Testicle volumes in azospermic group were lower than normal and pathological groups. Testicle elastography scores were higher than normal and pathological groups. There was no significant correlation between testicle volumes or testicle elastrography scores and varicocele status.  

RESULTS:
In azospermic group according to semen analysis testicle volumes were lower and testicle elastography scores were higher. So we think that testicle US and SWE examinations can play vital role in evalution of both histopathological changes in testicle and patients with infertility problems. In contrary to studies showing significant relationship between testicular stiffness and varicocele, presence of non-significant results just like in our study warrants re-evalution of view that varicocele has an effect on testicle stiffness. Thus we conclude that there is a necessity for more studies including histopathological results with larger population and post varicocelectomy semen analysis results to confirm efficiency of SWE in testicle parenchymal injury prediction. 
	Keywords: testis, shear wave elastography, infertility, varicocele, ultrasonography