Üst düzey kamu yöneticilerinin yetiştirilmesi: Türkiye örneği
Training of senior public administrators: The example of Türkiye
Yazar: SONER ÜNAL
Danışman: PROF. DR. HAMZA ATEŞ
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Bu çalışma, Türk yönetici yetiştirme geleneğine göre üst düzey kamu yöneticilerinin yetiştirilmesini değerlendirme ve buna yönelik kuramsal bir model önerisi sunma amacı taşımaktadır. Kamu yönetimi yazınında üzerinde önemle durulan ve tartışılan konulardan birisi de üst düzey yöneticilerin yetiştirilmesidir. Bir kamu görevlisi olan bu yöneticilerin iyi yetiştirilmesi, etkin ve başarılı yönetimin anahtarı olarak kabul edilmektedir. Tarihte güçlü devletler kuran ve asker-sivil yönetici yetiştirme geleneğine sahip olan Türkiye'de günümüzde üst düzey kamu yöneticilerinin yetiştirilmesine yönelik işlevsel bir sistem ve merkezî bir kurum bulunmamaktadır. Bu minvalde etkin bir kamu yönetimi yapısının ve işleyişinin oluşturulabilmesi için öncelikle bu yöneticilerin yetiştirilmesine yönelik işlevsel bir sistemin ve kurumsal bir yapının gerekliliği hissedilmektedir. Üst düzey yöneticilerin yetiştirilmesi, her devletin tarihsel ve toplumsal evriminin doğal bir sonucu olarak kendi yönetici yetiştirme geleneklerine göre farklılık arz edebilmektedir. Bu doğrultuda Türk yönetici yetiştirme geleneği de üst düzey kamu yöneticilerinin yetiştirilmesinde idari bir kod olarak anlamlandırılmalı ve adlandırılmalıdır. İbn Haldun: "Geçmişler geleceğe, suyun suya benzemesinden daha ziyade birbirine benzer." (1997: 20) demektedir. Bu söz, metaforik bir anlatımla da olsa çok kadim bir gerçeğe temas etmektedir. Eski Türk devletlerinde üst düzey kamu yöneticisi yetiştirme uygulamaları, zengin bir ortak tarih mirasıdır. Bu miras, günümüz yetiştirme sistemini şekillendirmede önemli bir potansiyele sahiptir. Bu çalışmada; 'Türk yönetici yetiştirme geleneğine' göre 'üst düzey kamu yöneticilerinin yetiştirilmesinin' mümkün ve gerekli olduğu iddia edilmektedir. Bu çerçevede öncelikle Türk yönetim tarihi retrospektif bir bakış açısı ile incelenerek, 'geleceğe dönük' (prospektif) bir yetiştirme modelinin geliştirilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. Buna yönelik öne sürülen kuramsal model de alan verileri doğrultusunda analiz edilmektedir.

Abstract:
This study aims to evaluate the training of senior public administrators, one of the issues emphasized and discussed in the public administration literature, according to the Turkish administrator training tradition and to propose a theoretical model for this purpose. Although adequate training of public administrators is considered the key to effective and successful administration, Turkey, which has established strong states in history and has a tradition of training military and civilian administrators, currently lacks a functional system and a central institution for the training of senior public administrators. In this respect, in order to establish an effective public administration structure and functioning, a functional system and an institutional structure for the training of these administrators is required. As a natural consequence of the historical and social evolution of each state, the training of senior administrators may differ according to their own traditions of executive training. In this regard, the Turkish executive training tradition should be understood and named as an administrative code in the training of senior public administrators. Ibn Haldun says, "The past resembles the future more than water resembles water." (1997: 20) This aphorism touches upon a very ancient truth, albeit metaphorically.  High-level public administrator training practices, which endure to the present day as the rich heritage of the ancient Turkish states, have significant potential in shaping contemporary training systems. This study proposes the development of a 'future-oriented' (prospective) education model by retrospectively examining the history of the Turkish administration and claims that it is possible and necessary to 'train senior public administrators' according to the 'Turkish tradition of training administrators' The theoretical model put forward for this purpose was analyzed in line with field data.