Otizmli bireylerin ergoterapi programına devamlılığının bakım verenlerin öz yeterliği, Aile Yaşam Kalitesi ve psikolojik dayanıklılığı ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the continuity of individuals with autism in occupational therapy program and caregivers' self-efficacy, family quality of life and psychological resilience
Yazar: ELİF KALKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM YAVUZ TATLI
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı / Ergoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ergoterapi = Occupational Therapy

Özet:
Bu çalışma otizmli bireylerin ergoterapi programına devamlılığının bakım verenlerin öz yeterliği, aile yaşam kalitesi ve psikolojik dayanıklılığı ile ilişkisinin incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya katılan bakım verenlere Sosyodemografik Bilgi bakım verenin seanslar hakkındaki ilişkisini, seanslara devam edememe sebeplerini değerlendirmek için yarı yapılandırılmış Bakım Veren Görüşme Formu uygulanmıştır. Beach Center Aile Yaşam Kalitesi Ölçeği (BCAYKÖ), Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (YPDÖ), Ebeveyn Öz Yeterlik Ölçeği (EÖYÖ) ve Bakım Verme Yükü Ölçeği (BVYÖ) kullanılmıştır. Araştırmacı tarafından hazırlanan Bakım Veren Görüşme Formu, bakım verenlerin ergoterapi programına devam edememe sebeplerini ve bu sebeplerin ele alınan faktörlerle ilişkisini  değerlendirmektedir. Çalışma sonuçlarına göre çalışmaya katılan bakım verenlerin aile yaşam kalitesi ve psikolojik dayanıklılık düzeyleri arasında (p<0,01), aile yaşam kalitesi ve öz yeterlik düzeyleri arasında (p<0,01), aile yaşam kalitesi ve bakım verme yükü düzeyleri arasında (p<0,01) anlamlı ilişki saptanmıştır. Psikolojik dayanıklılık ve öz yeterlik puanları arasında (p<0,01), psikolojik dayanıklılık ve bakım verme yükü puanları arasında (p<0,01), öz yeterlik ve bakım verme yükü puanları arasında da (p<0,01) anlamlı ilişkiye saptanmıştır. Ayrıca ergoterapi seans programına devam edemeyen ve sebep olarak zaman yetersizliği problemi yaşadığını belirten katılımcıların aile yaşam kalitesi, psikolojik dayanıklılık,  öz yeterlik düzeylerinin daha düşük düzeyde, bakım verme yüklerinin daha yüksek düzeyde olduğu gözlemlenmektedir (p<0,05). Bu çalışma ülkemizde otizmli bireylerin ergoterapi programına devamlığının bakım verenlerin öz yeterliği, aile yaşam kalitesi ve psikolojik dayanıklılığı ile ilişkisini inceleyen ilk çalışmadır. Benzer çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünmekteyiz.

Abstract:
This study was carried out to examine the relationship between the continuity of the occupational therapy program of individuals with autism and the caregivers' self-efficacy, family quality of life and psychological resilience. A semi-structured Caregiver Interview Form was applied to the caregivers participating in the study to evaluate the sociodemographic information, the caregiver's relationship about the sessions, and the reasons for not attending the sessions. The Beach Center Family Quality of Life Scale (BCFQOL), the Resilience Scale for Adults (RSA), the Parenting Self-Efficacy Scale (PSES) and the Caregiver Burden Scale (CBS) were used. The Caregiver Interview Form prepared by the researcher evaluates the reasons why caregivers could not continue the occupational therapy program and the relationship of these reasons with the factors discussed. According to the results of the study, between the family quality of life and psychological resilience levels (p<0.01), between family quality of life and self-efficacy levels (p<0.01), and between family quality of life and caregiving burden levels (p<0.01) significant relationship was found. A significant relationship was found between resilience and self-efficacy scores (p<0.01), between resilience and caregiving burden scores (p<0.01), and between self-efficacy and caregiving burden scores (p<0.01). In addition, it was observed that the family quality of life, psychological resilience, and self-efficacy levels of the participants who could not continue the occupational therapy session program and stated that they had a lack of time problem as a reason were at a lower level, and their caregiving burden was at a higher level (p<0.05). This is the first study in our country to examine the relationship between the attendance of individuals with autism in an occupational therapy program and the self-efficacy, family quality of life and psychological resilience of caregivers. We think that similar studies are needed.