Kamıran Birand'ın felsefesi ve hermenötik yaklaşımı
Kamıran Birand's philosophy and hermeneutic approach
Yazar: YUNUS BADEM
Danışman: DOÇ. DR. SEBİLE BAŞOK DİŞ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Bu çalışmanın asıl amacı Türkiye'nin felsefe alanında ilk kadın profösörü olan Kamıran Birand'ın eserlerini değerlendirmek ve eserleri bağlamında hermenötik yaklaşımını ortaya koymaktır. 1917-1964 yılları arasında yaşamış olan Kamıran Birand'ın hermenötik yaklaşımının ve felsefi görüşlerinin temellerinin oluşum süreci, düşüncelerinin nasıl şekillendiği, hermenötik bilgisi, yorumlama yaklaşımı ortaya konulmaya ve incelenmeye çalışılmıştır. Kamıran Birand'ın yorumsal ilke ve yöntemi belirlenmeye çalışılarak hermenötik yaklaşımı ortaya konulacaktır. Bu çalışmada Kamıran Birand'ın eserleri başta olmak üzere Kamıran Birand'la ilgili kaleme alınanlar incelenmiştir. Çalışmayı anlaşılır kılmak için kullandığı yorumlama yaklaşımı üzerinde durulmuştur. Bu bakımdan çalışmamızın ana hedefi, Kamıran Birand'ın eserleri bağlamında hermenötik yaklaşımının ve felsefesinin belirlenmesi olmuştur. Karaman'da dünyaya gelen Kamıran Birand, Türkiye'de hermenötiğin öncüsü olarak kabul edilmektedir. Ancak onun çalışmaları hermenötikle sınırlı değildir. O, hermenötik dışında insan, tanrı, din, devlet ve toplum konularındaki felsefi görüşleriyle de dikkat çeken bir isimdir. Onun bütün bu konularda da dikkate alınması gereken çalışmaları mevcuttur. Ancak Modern Türk Cumhuriyet felsefesi öncülerinden ve Cumhuriyet Döneminin ilk kadın filozoflarından olan Prof. Dr. Kamıran Birand ile ilgili çok az çalışma yapılmıştır. Kamıran Birand ile ilgili çok büyük bir akademik birikim mevcut değildir. Araştırmayı ele alırken Kamıran Birand ile ilgili yazılmış olan tüm kaynaklar incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın en başında Kamıran Birand ile ilgili tarihsel sürece ve dönemin felsefe imkanlarına işaret ederek, dönemin sosyal ve siyasi koşullarını anlamak, aralarındaki ilişkiye göz atmakta fayda sağlamıştır. Anlamayı ve anlaşılır kılmak için metod olarak manevi ilimler onun ana düşüncesini oluşturmaktadır. Birand, yaşamış olduğu dönemin düşünce buhranlarını anlamaya ve yorumlama çalışmıştır. Yaşadığı dönemin koşulları çerçevesinde hermenötik yaklaşımı ve felsefesi şekillenmiş ve yaşadığı dönemden izler taşımaktadır. Kendi dönemi içerisindeki düşünce dünyası, felsefi düşüncesinin temelini ve görüşü şekillendirmiştir.

Abstract:
The main purpose of this study is to evaluate the works of Kamıran Birand, the first female professor of philosophy in Turkiye,and to reveal her hermeneutic approach in the context of her works. The formation process of the foundations of Kamıran Birand's hermeneutic approach and philosophical views, how her thoughts were shaped, her hermeneutic knowledge, her interpretation approach, which lived between 1917-1964, were tried to be revealed and analysed. Kamıran Birand's hermeneutic approach will be revealed by trying to determine his interpretive principles and methods. In this study, Kamıran Birand's works, especially those written about Kamıran Birand, were analysed. In order to make the study comprehensible, the interpretation approach he used was emphasised. In this respect, the main goal of our study is to determine the hermeneutic approach and philosophy of Kamıran Birand in the context of her works. Kamıran Birand, who was born in Karaman, is recognised as the pioneer of hermeneutics in Turkiye . However, her works are not limited to hermeneutics. Apart from her contributions to hermeneutics, Kamıran Birand is also notable for her philosophical views on humanity, God, religion, the state, and society. Her works on these subjects warrant careful consideration. However, despite her significance as one of the pioneers of Modern Turkish Republican philosophy and the first female philosopher of the Republican Era, very few studies have been conducted on Prof. Dr. Kamıran Birand. The academic scholarship surrounding her is still limited. In this research, an effort has been made to examine all available sources related to Kamıran Birand to provide a comprehensive understanding of her intellectual contributions. At the outset of this study, the historical context surrounding Kamıran Birand and the philosophical possibilities of her era were examined to better understand the social and political conditions of the time and their interconnectedness. Birand's primary method, grounded in the spiritual sciences, aimed to foster understanding and comprehensibility. She sought to comprehend and interpret the intellectual crises of her period, and her hermeneutic approach and philosophy were deeply influenced by the conditions of the time. Her philosophical thought bears the imprint of the era she lived in, and the intellectual currents of her period significantly shaped the foundation and vision of her philosophical outlook.