Depresyon ve anksiyetede otobiyografik bellek işlevleri ve duygu düzenleme stratejilerinin incelenmesi
Examining autobiographical memory functions and emotion regulation strategies in depression and anxiety
Yazar: AYŞE ŞUHEDA CENGİL
Danışman: PROF. DR. AYŞE PINAR VURAL
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Bellek = Memory ; Bilişsel duygu düzenleme = Cognitive emotion regulation ; Bilişsel yeniden değerlendirme = Cognitive reappraisal, ; Depresyon = Depression ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Otobiyografik bellek = Autobiographical memory ; Yönetici işlevler = Executive functions

Özet:
Bu çalışmada depresyon ve anksiyetede otobiyografik bellek ve duygu
düzenleme stratejilerinin incelenmesi ve otobiyografik bellek işlevleri açısından
değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Çalışmaya 13-19 yaş aralığında 242 kadın, 122
erkek olmak üzere toplam 360 kişi katılmıştır. Katılımcılara bilgilendirilmiş onam
formu, demografik bilgi formu, Beck Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği,
Duygu Düzenleme Stratejileri Ölçeği, otobiyografik anı formu (olumlu anı- olumsuz
anı) ve Otobiyografik Bellek Özellikleri Ölçeği verilmiştir. Daha sonra bozukluklar
semptom düzeylerine göre gruplara ayrılmıştır. Her grubun olumsuz anı ve olumlu
anı türüne göre otobiyografik bellek özellikleri ölçeği toplam puanı ve alt
boyutlarının puanları karışık desen varyans analizi ve tek yönlü varyans analizi ile
incelenmiştir.
Sonuçlara göre depresyon gruplarının olumsuz anıyı olumlu anılardan daha
fazla hatırladığı görüldü. Depresyon düzeyi yüksek olan grubun depresyon düzeyi
düşük ve orta olan gruba göre olumsuz anıları daha fazla hatırladığı görülmüştür.
Depresyon grupları arasında olumsuz anılara ilişkin olayın önemi alt boyutu ve
yeniden yaşama alt boyutu puanlarının farklılaştığı görüldü. Anksiyete gruplarında
ise olumsuz anıların olumlu anılara göre daha fazla hatırlandığı görüldü. Anksiyete
grupları arasında ise olumsuz anılara ilişkin mekânsal bellek alt boyutu, yeniden yaşama alt boyutu ve olayın önemi alt boyutu puanlarına göre farklılaştığı görüldü.
Son olarak ise, duygu düzenleme stratejileri incelendiğinde depresyon düzeyi yüksek
ve anksiyete düzeyi yüksek grupların duygu düzenleme stratejisi olarak bastırma
stratejisini kullandıkları görüldü.

Anahtar kelimeler: depresyon, anksiyete, otobiyografik bellek, duygu düzenleme, bilişsel yeniden değerlendirme

Abstract:
In this study, it is aimed to evaluate autobiographical memory and emotion
regulation strategies in depression and anxiety, to evaluate autobiographical memory
functions. A total of 360, including 242 women and 122 men, participated in the
study. Informed consent form, demographic information form, Beck Depression
Scale, Beck anixety Scale, an Emotion Regulation Strategies Scale, an
autobiographical memory form and an Autobiographical Memory Characteristics
Scale were used to collect data. Disorders are divided into groups according to the
level of symptoms. The total score and the scores of the sub-dimensions of the
autobiographical memory characteristics scale according to the type of negative
memory and positive memory of each group were examined by mixed design
variance analysis and one-way anova.
According to the results, it was observed that the group with a high level of
depression recalled more negative memories than the group with a low and medium
level of depression. There was significant differences between depression groups in
terms of importance of the event scores and reliving scores of negative memories. In
the anxiety groups, it was observed that negative memories were remembered more
than positive memories. There was significant differences between anxiety groups in
terms of spatial memory, reliving and importance of events of negative memories.
Finally, when emotion regulation strategies were examined, it was seen that groups
with high depression and high anxiety levels used suppression as emotion regulation
strategy.

Key Words: depression, anxiety, autobiographical memory, emotion regulation strategies, reappraisal