Ailevi akdeniz ateşi hastalarında trombosit aktivasyonu
Platelet activation in patients with famialial mediterranean fever
Yazar: HAYDAR ADANIR
Danışman: DOÇ. ERKAN ÇOBAN
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Hematoloji = Hematology ; Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Ailesel akdeniz ateşi = Familial mediterranean fever

Özet:
Ailevi Akdeniz Ateşi (AAA) sebebi bilinmeyen, otozomal resesif geçiş gösteren, tekrarlayıcı, inflamatuvar bir hastalıktır. Hastalık akut ataklar halinde seyreder ve ateş, peritonit, plevrit, artrit ve bazen eritematöz deri lezyonları ile karakterizedir. Son dönemde yapılan bazı çalışmalarda AAA'da artmış ateroskleroz  lehine  bulgular  elde  edilmiştir.  Günümüzde  aterosklerozun  okside LDL, hipertansiyon, sigara, diyabetes mellitus, obezite gibi genetik, metabolik ve çevresel hasarlara yanıt olarak gelişen kronik inflamatuvar bir hastalık olduğu kabul edilmekte ve koroner aterosklerozun doğuracağı klinik sonuçlar açısından lümen daralmasının derecesinden ziyade inflamasyonun şiddetinin daha önemli olduğu ileri sürülmektedir. AAA'lı hastalarda atak sırasındaki inflamatuvar sürecin atak dışı dönemde de subklinik olarak devam ettiği bildirilmiştir. Bu hastalarda artmış ateroskleroz riski ön planda bu low-grade inflamasyona ve endotel disfonksiyonuna bağlanmıştır. Öte yandan artmış trombosit aktivasyonunun ateroskleroz gelişiminde önemli bir rol oynadığı da bilinmektedir. OTH invivo trombosit aktivasyonunu gösterebilecek ve kolaylıkla ölçülebilecek potansiyel bir belirteçtir. Bu sebeblerden dolayı bu çalışmada AAA hastalarında, aterosklerozun patogenezinde olası trombosit aktivasyonunun varlığını, pratik, kolay ve ucuz bir yöntem olan OTH ile değerlendirmeyi amaçladık.
Polikliniğimize gelen AAA hastalarından bilinen aterosklerotik olay öyküsü ve atreoskleroz risk faktörü olmayan 35 hasta çalışmaya alındı. Yaş, cinsiyet ve VKİ benzer 35 sağlıklı kişi de kontrol grubu olarak belirlendi. 
	AAA grubundaki ortalama OTH düzeyi sağlıklı kontrol grubundaki OTH düzeyine göre anlamlı olarak yüksekti (8.64 ± 0.98 fl / 7.80 ± 0.53 fl; p=0.001). Trombosit sayısı açısından ise iki grup arasında anlamlı bir farklılık yoktu (p>0.05).
	Bu sonuç AAA'lı hastalarda trombosit aktivasyonunun artmış olabileceğini  telkin etmektedir.  AAA'lı  hastalarda  saptadığımız artmış trombosit aktivasyonu, bu hastalarda bildirilen artmış ateroskleroz riskinde rol oynayan bir faktör olabilir. Bu konuda daha geniş hasta serilerinde diğer platelet aktivasyonunu gösteren testlerin de değerlendirildiği çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Familial Mediterranean Fever (FMF) is an otosomal resesive, recurrent, inflammatory disease with unknown cause. The disease courses with acute episodes and it's characterized with fever, peritonitis, pleuritis, arthritis and sometimes erythematous skin lesions. There are current studies mentioning increased incidence of atherosclerosis at FMF. Recently, atherosclerosis is presumed to be a chronic inflammatory disease developing as a reaction to genetical, metabolical and environmental threats such as oxidized LDL, hypertension, cigarette, diabetes mellitus and obesity, and it's suggested that severity of inflammation is more important than degree of lumen narrowing, for clinical results of coronary atherosclerosis. It's been reported that apart from episodes, inflammatory process continues subclinically between the episodes at patients with FMF. Increased risk of atherosclerosis for these patients has been primarily related to this low-grade inflammation and endothel dysfunction. Besides, increased platelet activation is known to have an important role at atherosclerosis development. MPV (mean platelet volume) is a potential indicator which may demonstrate in vivo platelet activation, and it may be measured easily. For these reasons, we aimed to evaluate the existence of possible platelet activation at pathogenesis of atherosclerosis at FMF patients with MPV which is a convenient, easy and cheap method. 
Out of patients who have applied to our policlinics, 35 FMF patients with no foreknown atherosclerotic event and atherosclerosis risk factor and as control group, 35  healthy subjects who are adjusted to these patients for age, sex and BMI (body mass index) have been enrolled to the study. 
	Mean MPV level at FMF group was significantly higher than MPV level at healthy subjects' group (8.64 ± 0.98 fl / 7.80 ± 0.53 fl; p=0.001). There was no significant difference between groups for platelet counts (p>0.05).
	These findings show that platelet activation may be increased in FMF patients.  Increased platelet activation we observed at FMF patients may play a role at increased atherosclerosis risk reported for these patients. Beside MPV, it will be appropriate to evaluate other indicators of platelet activation in large case series.