Paratiroid adenomlarında tümör boyutu ve histopatolojik özelliklerin P53 ve ki67 ekspresyonu ile korelasyonu
Correlation of P53 and ki67 expression with the tumor size and histopathological features in parathyroid adenomas
Yazar: NERMİN ÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM SARAYDAROĞLU
Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Patoloji = Pathology
Dizin: Adenomlar = Adenoma ; Gen ifadesi = Gene expression ; Genler-P53 = Genes-P53 ; Histopatoloji = Histopathology ; Ki-67 = Ki-67 ; Paratiroid bezleri = Parathyroid glands ; Paratiroid neoplazmları = Parathyroid neoplasms

Özet:
Primer hiperparatiroidizm, en sık görülen üçüncü endokrin bozukluk olmasının yanında hiperkalseminin de en sık nedenidir. Primer hiperparatiroidizm; etyolojisinde paratiroid adenomu, paratiroid hiperplazisi ve nadiren de paratiroid karsinomu rol oynar. Primer hiperparatiroidizmin en sık nedeni paratiroid adenomlarıdır.
Çalışmamızın amacı; paratiroid adenomlarında p53, Ki67 ekspresyonlarının adenom çapı, mitoz, pleomorfizme göre değişkenlik gösterip göstermediğini belirlemek, çevre paratiroid dokusu ile adenom arasındaki ekspresyon farklarını ortaya koymaktır.
 Çalışmamızda 2010-2013 yılları arasında bölümümüzde paratiroid adenom tanısı alan 86 vakayı, histopatolojik olarak yeniden değerlendirdik. Bu amaçla çevre doku ile olan sınır, kapsül bütünlüğü, nekroz, vasküler invazyon ve perinöral invazyon açısından tekrar inceledik. Adenom ve çevre paratiroid dokusunda p53 ve Ki67 immünohistokimyasal boyamalarını değerlendirdik.
Değerlendirmemiz sırasında adenom ve çevre paratiroid dokusundaki Ki67 ekspresyonları arasında anlamlı derecede farklılık olduğunu gördük. Adenom boyutu ile Ki67 ekspresyonu arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptadık. Fakat adenom boyutunun p53 ekspresyonuyla korele olmadığını gördük. Ayrıca çalışmamızda adenomdaki p53 ekspresyonunun çevre paratiroid dokusundaki p53 ekspresyonundan fazla olduğunu fakat bu değerlerin tanıya destek olacak derecede anlamlı olmadığını tespit ettik. 
Sonuç olarak normal paratiroid dokusu ile paratiroid adenomunun ayırıcı tanısında Ki67 immünohistokimyasal boyamasının çok faydalı olduğu ve mutlaka değerlendirilmesi gerektiği kanaatine vardık. p53 immünohistokimyasal boyamasının adenom tanısında çok yararlı olmasa da kromozomda meydana gelen mutasyon açısından uyarıcı olabileceği sonucuna vardık.

Anahtar kelimeler: Paratiroid, adenom, p53, Ki67.

Abstract:
Primary hyperparathyroidism (HPT) is the third most common endocrine disorder in humans, after diabetes mellitus and hyperthyroidism and the most common cause of hypercalcemia. The most important and common cause of primary hyperparathyroidism is parathyroid adenomas.
During the histopathological evaluation of parathyroid adenomas, immunohistochemical stains for p53 and Ki67 are not routin used. In some cases, the diameter of parathyroid adenomas is too small, in the differential diagnosis between adenomas with normal parathyroid tissue leads to difficulties. 
In this study, our aim is; evaluate the relationship between p53 and Ki67 expression in parathyroid adenomas with diameters assess, to reveal differences in expression of peripheral tissue and adenomas and consider the benefit of these markers in the differential diagnosis.
In our study; we included excision biopsy material of 86 patients with the diagnosis of parathyroid adenoma between 2010 and 2013, performed to histopathological examination. 
In the present study, we compared the expression of p53 and Ki-67 between parathyroid adenoma and the residual rim of normal parathyroid tissue in the same histological sections. 
As a result, we concluded that immunohistochemical staining of Ki67 is very useful in the differential diagnosis of parathyroid adenoma and the normal parathyroid tissue and must be evaluated. Also we conclude that immunohistochemical staining of p53, is not very useful in the diagnosis of adenoma, but can show us the occurring mutation in chromosome.

Key words: Parathyroid, adenoma, p53, Ki67