Küreselleşme sürecinin gelişmekte olan ülkelerde yarattığı dış borç sorunları: Türkiye örneği
External debt problems caused by the globalization process in developing countries: The case of Turkey
Yazar: ÖNDER BİNGÖL
Danışman: PROF. DR. NİHAT FALAY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance
Dizin: Borç krizi = Debt crisis ; Borçlar = Debts ; Dış borçlanma = External borrowing ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Kamu borçları = Public debts ; Küreselleşme = Globalization ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
Çalışmanın konusu, küreselleşme sürecinin gelişmekte olan ülkelerde yarattığı dış borç sorunlarının incelenmesidir. Çalışmada, ?sermayenin küreselleşmesi? ve/veya ?neo-liberal küreselleşme? olarak da adlandırılan küreselleşme süreci, Kapitalizmin Altın Çağı'nın sonlarına doğru, gelişmiş kapitalist ülkelerde ortaya çıkan sermaye birikimi krizinin aşılması için gerekli olan kapitalist yeniden yapılanma aşaması olarak değerlendirilmiştir. Küreselleşme sürecinin kaçınılmaz ve doğal bir süreç olduğu; bu sürece dahil olan herkese büyük refah getireceği yönündeki neo-liberal dogma ise bu çalışmada sorgulanmaya çalışılmış ve günümüzde hem ülkeler arasında, hem de ülkelerin kendi içerisinde giderek artan ekonomik kutuplaşmalara dikkat çekilmiştir.İkinci küreselleşme evresi olarak adlandırılan 1970 yılı ve sonrası dönemde gelişmekte olan ülkelerde yaşanan hızlı dış borç stoku artışlarının, kısa süre içerisinde borç krizlerine dönüşmesine neden olan etkenler incelenmiştir. IMF ve Dünya Bankası'nın borç krizi yaşayan ülkelere yeni kredi vermek için söz konusu borçlu ülkelere empoze ettiği neo-liberal politikaların neden olduğu sorunlar açıklanmaya çalışılmıştır. Borçlanma olgusu, çalışmanın tamamında kapitalist sistemin işleyiş bütünlüğü içinde ele alınmıştır. Durgunluk içerisindeki gelişmiş kapitalist ülkelerden, gelişmekte olan ülkelere yönelik kredi akışını sağlayan kredi mekanizmasının, dış borçlandırma yoluyla gelişmekte olan ülkeleri, gelişmiş ülkelerin sermaye birikimi gereksinmelerine göre yeniden yapılandırdığı vurgulanmıştır. Gelişmekte olan ülkelerin içine girdiği dış borç sarmalı, bu ülkelerden gelişmiş kapitalist ülkelere doğru önemli düzeyde kaynak aktarımına neden olmuş ve sonuç olarak gelişmekte olan ülkelerin dış bağımlılığını artırmıştır.Bu bağlamda, küreselleşme sürecinde, gelişmekte olan ülkelerin sermaye hareketlerini serbestleştirmelerine bağlı olarak ekonomilerini tamamen kısa vadeli spekülatif sermayeye açmalarının ve yabancı sermaye girişine dayalı büyüme modelini uygulamalarının, bu ülkelerde ciddi finansal krizlere yol açtığı ve toplam dış borç stoklarının hızlı bir şekilde artmasına neden olduğu vurgulanmıştır.

Abstract:
The research aims to analyze issues of the external debt of developing countries, which is engendered by the globalization process. Globalization process, also identified as ?globalization of capital? and/or ?neo-liberal globalization? in the research, evaluated as a phase of the reconstruction of the capitalist system, which was required to overcome crisis of the accumulation of the capital emerged in developed countries towards the end of the Golden Age of Capitalism. The aim of the research was to examine the neo-liberal dogma that support the ideas regarding that the globalization is a natural and inevitable process and necessarily brings prosperity to the societies involved. Subsequently, it is emphasized that currently the economic polarization has risen on national as well as international sphere.The research indents to focus on the factors which caused the debt crisis as a result of a rapid increase of external debt stocks in developing countries after the 1970s, defined as the second period of the globalization. Accordingly, the problems of developing countries in crisis, which originated by neo-liberal policies imposed by IMF and the World Bank as a result of credit system is emphasized. The issue of debt is analyzed in the totality of operational capitalist system. It is affirmed that the credit mechanism, which provides credit flow from developed capitalist countries in recession to developing countries via external debt system, restructures developing countries according to the needs of the capital accumulation of developed countries. The debt impasse of developing countries generated a massive transfer of the sources to developed countries and subsequently increased their foreign dependency.In this context, it is emphasized that in the globalization process, according to liberalization of the capital flows in developing countries, the economy which favors only short term speculative capital and growth model which is based on foreign capital flow, causes serious financial crisis and rapidly increases total external debt stocks.