Hemşire çizelgeleme probleminin çözümünde arı kolonisi algoritması ve bir sağlık kuruluşunda uygulama
Bee colony algorithm for nurse scheduling problem and an application in a health service system
Yazar: KADİR BÜYÜKÖZKAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET SARUCAN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Hemşire çizelgeleme problemi, hem hastanenin ihtiyaç duyduğu personel sayısını hem de hemşirelerin çalışmak istedikleri ergonomik koşulları sağlayacak şekilde, hemşirelerin belli gün ve vardiyalardaki görevlere atanmasını içermektedir. Hastanelerde uygulanmakta olan yedi gün yirmi dört saatlik sürekli çalışma modeli sebebiyle hemşireler fiziksel ve psikolojik açıdan zor koşullar altında çalışmaktadır. Bu durumda hemşireler için yapılacak olan çizelgenin çalışma kalitesini ve verimini arttıracak şekilde ayarlanması önem arz etmektedir.Bu çalışmada Hemşire Çizelgeleme Probleminin (HÇP) çözümlenmesi için Arı Kolonisi Algoritması (AKA) kullanılarak iki farklı model geliştirilmiştir. Modeller Visual Studio C# programlama dili kullanılarak kodlanmıştır. Birinci program AKA'nın HÇP üzerindeki etkinliğinin belirlenmesi için oluşturulmuştur. Bu program ile literatürde bulunan bir veri seti çözümlenerek, AKA'nın HÇP üzerinde başarılı bir şekilde kullanılabileceği gösterilmiştir. İkinci program ise AKA'nın gerçek hayattaki bir HÇP'ne uygulanması için oluşturulmuştur. Program ara yüzü, farklı talep ve personel sayısı durumlarında da rahatlıkla kullanılabilecek şekilde, esnek bir yapıda hazırlanmıştır. Uygulama için veriler, Karadeniz Teknik Üniversitesi Araştırma Hastanesinden alınmıştır. Elde edilen sonuçlar önerilen modelin, mevcut durumda el ile oluşturulan çizelgeden daha uygun çizelgeler elde ettiğini göstermiştir.Bu çalışma HÇP için AKA'nın kullanıldığı ilk çalışmadır. Elde edilen sonuçlar ile HÇP için AKA'nın etkin bir şekilde kullanılabileceği belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Arı Kolonisi Algoritması, Görev atama, Hemşire çizelgeleme, Hemşire listeleme.

Abstract:
Nurse Scheduling problem is involved to assignment nurses to specific shifts on specific days with consider both personnel requirement that hospital needs, and nurse?s working preference. Because of seven days, twenty-four hours of continuous working model that are being implemented in hospitals, nurses have been working under difficult physical and psychological conditions. In this case the working schedules that will be making have to improve the quality and efficiency of work.In this paper to solve the Nurse Scheduling Problem (NSP), Bee Colonies Algorithm (BCA) has been used. Two different computer programs have been improved with using BCA. Programs have been created using Visual Studio C# programming language. The first one has been used to determine the effectiveness of BCA on NSP. With this program BCA is shown to be used successfully on the NSP by solving a data set found in the literature. And the second program has been developed to implement BCA for a real life NSP. The program interface has been prepared a flexible structure also can easily be used in different situations of demand and the number of staffs. The results which were obtained have shown that the proposed model is getting better quality schedules than current situation.The proposed method is the first example that used BCA for NSP. In this paper it has been determined that BCA can be used effectively for NSP.Keywords: Bee Colonies Algorithm, Nurse listing, Nurse scheduling, Task assignment