Ebeveyn temelli dil erken müdahale programının annelerin iletişim becerileri ile çocukların dil gelişimine etkisi
The effect of parent-based language early intervention program on mothers' communication skills and children's language development
Yazar: GÖNÜL ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP FULYA TEMEL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı Ebeveyn Temelli Dil Erken Müdahale Programı'nın çocukların dil gelişimi ile annelerin iletişim becerilerine olan etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmanın katılımcı grubu, 36-48 ay aralığında, Ankara'da özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine devam eden, konuşma gecikmesi tanılı ve bu tanı dışında herhangi bir tıbbi rahatsızlığı bulunmayan on iki çocuk ve bu çocukların annelerinden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri yarı deneysel yöntemlerden tek grup ön test- son test modeli kullanılarak elde edilmiştir. Veri toplama aracı olarak demografik bilgi formu, "Türkçe Erken Dil Gelişim Testi", "Çocuk Ebeveyn İlişkisi Ölçeği" ve "Ebeveyn Çocuk Oyun Gözlem Kontrol Listesi" kullanılmıştır. Veriler SPSS paket program aracılığıyla, Türkçe Erken Dil Gelişim Testi'nden elde edilen veriler bağımlı gruplar t testi ile, Çocuk Ebeveyn İlişkisi Ölçeği'nden elde edilen veriler Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılarak değerlendirilmiştir. Anneler ve çocuklar serbest oyun sürecinde videoya kaydedilmiş ve bu kayıtlar izlenerek "Ebeveyn Çocuk Oyun Gözlem Kontrol Listesi" yardımıyla frekans dağılımlarına bakılmıştır. Araştırmanın sonunda Ebeveyn Temelli Dil Erken Müdahale Programı'nın çocukların dil ve annelerin iletişim becerileri üzerinde etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca annelerin çocuklarıyla olan ilişki ve iletişimlerindeki duyarlılık, öğretme, dil stratejileri ve destek alanlarında etkili olduğu bulunmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the effects of the Parent-Based Language Early Intervention Program on children's language development and mothers' communication skills. In line with this purpose, the participant group of the study consisted of twelve children between 36-48 months of age, attending private education and rehabilitation centers in Ankara, diagnosed with speech delay and without any medical condition other than this diagnosis, and their mothers. The data of the study were obtained using a one-group pretest-posttest model from quasi-experimental methods. Demographic information form, "Turkish Early Language Development Test", "Child Parent Relationship Scale" and "Parent Child Play Observation Checklist" were used as data collection tools. The data obtained from the Turkish Early Language Development Test were evaluated using the dependent groups t-test and the data obtained from the Child-Parent Relationship Scale were evaluated using the Wilcoxon Signed Rank Test using the SPSS package program. Mothers and children were videotaped during the free play process and these recordings were monitored and frequency distributions were analyzed using the "Parent Child Play Observation Checklist". At the end of the study, it was concluded that the Parent-Based Language Early Intervention Program was effective on children's language and mothers' communication skills. It was also found to be effective in the areas of sensitivity, teaching, language strategies and support in mothers' relationships and communication with their children.