İç Anadolu Bölgesi buğday üretim alanlarındaki rhızoctonıa türlerinin, anastomosis gruplarının ve bazı buğday çeşitlerinin reaksiyonlarının belirlenmesi
Determination of rhizoctonia species, anastomosis groups and the reactions of some wheat cultivars on wheat production areas of Central Anatolia Region
Yazar: FİLİZ ÜNAL
Danışman: PROF. DR. FATMA SARA DOLAR
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Konya, Ankara, Yozgat, Eskişehir ve Kırıkkale illerinde 2009 ve 2010 yıllarında buğday tarlalarından toplanan bitki ve toprak örneklerinden yapılan izolasyonlar sonucunda 16 anastomosis grubuna ait 99 Rhizoctonia izolatı elde edilmiştir. İzolatların %71.7sini Multinukleat (MN), %28.3 ünü Binukleat (BN) izolatlar oluşturmuştur. Klasik teşhis yöntemleri sonucunda MN Rhizoctonia izolatlarının R. solani AG 2, AG 3, AG 4, AG 5, AG 8, AG 11,  Waitea circinata var. circinata, Waitea cir. var. zeae ( R. zeae)WAG Z, Waitea cir. var. oryzae grup I ( R. oryzae grup I), BN Rhizoctonia izolatlarının ise R. cerealis AG D, AG I, AG A, AG C, AG E, AG G ve AG H olduğu tespit edilmiştir. En fazla izole edilen grup Waitea circinata var. circinata olmuştur. Yapılan patojenisite çalışmalarında AG 4 en virülent grup olarak belirlenmiştir. Binukleat izolatlardan R. cerealis AG D hariç diğer gruplar patojen bulunmamıştır. Çalışmada tespit edilen Waitea cir. var. oryzae grup I ve BN AG C ve H Türkiye için ilk kayıttır. MN R.. solani AG 8, Waitea cir. var. zeae WAG Z ile BN AG A, AG E, AG G grupları ise buğdayda Türkiye için ilk kayıttır.

Sera koşullarında gerçekleştirilen çeşit reaksiyonu çalışmaları sonucunda çalışmada kullanılan tüm çeşitlerin R. solani AG-4?e hassas reaksiyon gösterdikleri görülmüştür. En hassas çeşidin Gün 91 en dayanıklı çeşitlerin ise Karahan 99 ve Cemre olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
As a result of isolations applied to plant and soil samples collected from wheat fields in Konya, Ankara, Yozgat, Eskisehir and Kırıkkale in 2009 and 2010 growing season, 99 Rhizoctonia isolates belonging to 16 anastomosis groups were obtained. Multinucleate (MN) made up 71. 7% of isolates and Binucleate (BN) constituted 28. 3%. As a result of conventional identification methods, it was determined that MN Rhizoctonia isolates were R. solani AG 2, AG 3, AG 4, AG 5, AG 8, AG 11, Waitea circinata var. circinata, Waitea cir. var. zeae (R. zeae) WAG Z, Waitea cir. var. oryzae group I (R. oryzae grup I), and BN Rhizoctonia isolates were R. cerealis AG D, AG I, AG A, AG C, AG E, AG G and AG H. The frequently isolated group was Waitea circinata var. circinata. In pathogenicity studies, AG 4 was determined as the most virulent group. Among Binucleate isolates; the groups other than R. cerealis AG D were not found to be pathogenic. Waitea cir. var. oryzae group I and BN AG C and H detected during the study were first record for Turkey, while, MN R. solani AG 8, Waitea cir. var. zeae WAG Z and BN AG A, AG E, AG G groups were first records on wheat in Turkey.

As a result of cultivars reaction studies performed under greenhouse conditions, it was found that all cultivars used in the study showed sensitive reaction against R. solani AG-4. It was determined that the most susceptible cultivar is Gün 91, and the most resistant cultivars are Karahan 99 and Cemre.