Eleştirel söylem çözümlemesi: Türkiye'de iktidar yanlısı gazetelerin Rahip Brunson krizi söylemi
Critical discourse analysis: The discourse of Pastor Brunson crisis of pro-government newspapers in Turkey
Yazar: BURAK AKÇE
Danışman: PROF. DR. BANU DAĞTAŞ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Basın ve Yayın Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Basın = Press ; Brunson, Andrew = Brunson, Andrew ; Eleştirel söylem çözümlemesi = Critical discourse analysis ; Gazeteler = Newspapers ; Medya = Media ; İktidar ilişkileri = Government relations

Özet:
Eleştirel Söylem Çalışmaları (ESÇ), haber söylemlerinin analizi yoluyla, medyada güç ilişkilerinin nasıl oluştuğunu, medyada gücün yeniden üretimi ve meşrulaştırılmasının ne şekilde yapıldığının anlaşılmasını mümkün kılmaktadır. Bu çalışmada iktidar yanlısı basında (Sabah, Star ve Yeni Şafak), 2018 yılında ABD ile Türkiye arasında yaşanan "Rahip Brunson Krizi" haberleri ESÇ yöntemiyle analiz edilmiştir. T. A. Van Dijk'ın sosyo-kognitif yaklaşımından hareketle; temalar, aktörler, aktörlerden doğrudan alıntılar, yeniden bağlamlaştırma, kelime tercihleri ve sentaktik analizler yapılmıştır.
İktidar yanlısı basının, iktidar politikalarını nasıl onayladığını, gücün yeniden üretimine ve meşrulaştırılmasına nasıl katkı sağladığını ortaya koymak amacıyla; tezin birinci bölümünde, haber söylemi ve güç kavramı üstüne yoğunlaşan kuramsal yaklaşımlar tartışılmıştır. İkinci bölümde ise, AKP iktidarı yanlısı basının oluşum süreci, Türkiye'de neoliberal politikaların başladığı dönemden itibaren ele alınarak incelenmiştir. 
Tezin üçüncü bölümünde Rahip Brunson krizi haberleri üç dönem içinde analiz edilmiştir. Bu dönemler şöyledir: "26 Temmuz sonrası yaptırım tehdidi", "1 Ağustos sonrası Türk Bakanların ABD tarafından kara listeye alınması" ve "12 Ekim sonrası Rahip Brunson'ın serbest bırakılması". Yaptırım tehditlerinin yaşandığı ilk dönemde gazeteler, "Rahip Brunson'un casusluk ve terör suçundan tutuklu ve FETÖ ile iltisaklı olduğu" ve "ABD yönetiminin tehditlerinin kabul edil(e)meyeceği ve Türkiye'nin bu konudaki kararlılığı" söylemlerini; ABD yönetimi tarafından Türk bakanların kara listeye alındığı dönemde "ABD'ye karşı tüm Türkiye'nin haklı bir tepkisi olduğu", milliyetçi söylemini; ve son olarak Rahip Brunson'ın serbest bırakılması döneminde "Türk yargısının Rahip Brunson davasında bağımsız karar verdiği ve ABD tehditlerine prim vermediği" söylemini inşa etmiştir. İktidar söylemlerini yeniden bağlamlaştırarak kendi söylemleri haline getiren iktidar yanlısı gazeteler, bu sayede iktidarın gücünü yeniden üretmiş ve meşrulaştırmıştır.

Abstract:
Through the analysis of news discourses, Critical Discourse Studies (CDS), makes it possible to understand how power relations are formed in the media, and how power is reproduced and legitimized in the media. In this study, the news of the "Pastor Brunson Crisis" between the USA and Turkey in 2018 in the pro-government press (Sabah, Star and Yeni Şafak) were analyzed with the CDS method. Based on T. A. Van Dijk's socio-cognitive approach; themes, actors, direct quotations from actors, recontextualization, word preferences, and syntactic analysis were made.
In order to reveal how the pro-government press approves the power policies and how it contributes to the reproduction and legitimation of power; in the first part of the thesis, theoretical approaches focusing on news discourse and the concept of power are discussed. In the second part, the formation process of the pro-AKP government press has been examined since the beginning of neoliberal policies in Turkey.
In the third part of the thesis, the news of the Pastor Brunson crisis was analyzed in three periods. These periods are as follows: "Threats of sanctions after July 26", "Blacklisting of Turkish Ministers by the USA after August 1" and "Releasing Pastor Brunson after October 12". In the first period of the threats of sanctions, the newspapers have the discourses that "Pastor Brunson is imprisoned on charges of espionage and terrorism and is associated with FETO" and "The threats of the US administration can not be accepted and Turkey's determination on this issue"; In the period when Turkish ministers were blacklisted by the US administration, newspapers have the nationalist discourse that "All the Turkey has a rightful reaction against the US"; and finally, during the release of Pastor Brunson, newspapers have the discourse that "The Turkish judiciary gave an independent decision in the Pastor Brunson case and did not give credit to the US threats". Pro-government newspapers, which recontextualize the discourses of power and make them their own discourses, have thus reproduced and legitimized the power of the government.