Sürûrî Şerh-i Mu'ammeyât-ı Câmî (İnceleme-karşılaştırmalı metin)
Sürûrî Şerh-i Mu'ammeyât-ı Câmî (Examination-comparative text)
Yazar: TÜRKÂN ÇAKIRCA
Danışman: PROF. DR. RIDVAN CANIM
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Divan edebiyatı = Divan literature ; Molla Cami = Mullah Mosque ; Muamma = Enigma ; Sururi = Sururi ; Şerh = Commentary

Özet:
Çalışmamız Sürûrî'nin Mollâ Câmî'nin mu'ammâsına yaptığı şerhe dairdir. Çalışmada Ayasofya nüshası (Süleymaniye Ktp. No: Ayasofya 1866) esas alınmış, eserin Ankara ve Diyarbakır nüshaları da dikkate alınarak transkripsiyon  sistemi ile Latin harflerine aktarılmış ve nüsha farkları gösterilmek suretiyle tenkitli metni oluşturulmuştur.
Sürûrî'nin şerhini yaptığı bu eserin tam adı, Risâle-i Kübrâ der Mu'ammâ'dır. Bu eser, Mollâ Câmî'nin mu'ammâya dair yazdığı en büyük risâlesi olup  Risâle-i Evvel der Mu'ammâ olarak da bilinmektedir. 
Sürûrî, şerhi yaparken şerhini yapacağı cümlenin ve kısmın üzerini kırmızı renkli mürekkeple çizmiş daha sonra  Türk dili ile anlamını şerh etmiş ve akabinde kendi ifadesiyle her beytin evvelâ mânâ-yı şiiriyesini ve sonra ism-i matlubun tarîk-i istihrâcını belirtmiştir.
Çalışma üç nüshadan istifade edilerek hazırlanmıştır. Bunlar:
1. Ayasofya (1866) Nüshası: Süleymaniye Ktp. No: Ayasofya 1866
2. Diyarbakır Nüshası: Diyarbakır İl Halk Ktp. No: 21 Hk.1527
3. Ankara Nüshası: Millî Ktp.No: 8274/2
Çalışmanın "GİRİŞ" bölümünde "Metin Tesisinde İzlenen Yöntem" üzerinde durulmuş. "Birinci Bölüm"de Sürûrî'nin hayatı, edebî kişiliği ve eserleri, "İkinci Bölüm"de Mollâ Câmî'nin hayatı, edebî kişiliği ve eserleri, "Üçüncü Bölüm"de Mu'ammâ ve Kâideleri ele alınmıştır. "Son Bölüm"de transkripsiyonlu metin verilmiş ardından nüsha farkları eklenmiştir.

Abstract:
Our study is on Surûrî's annotation of Mollâ Câmî's enigma. The basis of this work is the copy of Hagia Sophia (Süleymaniye Lib. No: Hagia Sophia 1866) and taking into account also Ankara and Diyarbakır copies of  the work, it has been transferred to Latin letters with Transcription system. And critical text had been created by showing the copy differences of the work.
The full name of this work, of which Surûrî has annotated; Risâle-i Kübrâ der Mu'ammâ. It is the biggest epistle written by Mollâ Jâmî enigma, also known as Risâle-i Evvel der Mu'ammâ.
Surûrî by drawing over the sentence and part that he would make annotation in red ink, then explained its meaning in Turkish language, and then, with his own expression, he stated the meaning the poetry of each couplet first and then the extraction road of the name of requested.
The study has been prepared using three copies. These are:                
1. Hagia Sophia (1866) Copy: Süleymaniye Lib. No: Hagia Sophia 1866         
2. Diyarbakır Copy: Diyarbakır Provincial Public Lib. No: 21 Hk. 1527           
3. Ankara Copy: National Lib.No: 8274/2
In the "INTRODUCTION" part of the study, "The Followed Method" in the Text Facility" is presented. "First Chapter" of the study is emphasize   the life, literary personality and works of Surûrî ; In the "Second Chapter", the life, literary personality and works of Mollâ Câmî are emphasized; in the "Third Chapter", Enigma and its Rules are discussed. In the "Last Chapter", the text with transcription is given and then the copy differences are added.