Canlı vericili karaciğer nakli donör hepatektomilerinin erken dönem takip sonuçlarının retrospektif incelenmesi /
Yazar: AHMET GÜRKAN UZUN
Danışman: PROF. DR. MURAT ZEYTUNLU
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Canlı donörler = Living donors ; Doku ve organ tedariği = Tissue and organ procurement ; Donörler = Donors ; Hepatektomi = Hepatectomy ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer yetmezliği = Liver failure ; Komplikasyonlar = Complications ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
GİRİŞ: Son dönem karaciğer yetmezliği hastalarında karaciğer transplantasyonu en etkili tedavidir. Çalışmamızda preoperatif dönemde ayrıntılı değerlendirmelere rağmen  canlı vericili karaciğer nakli (CVKN)   donör hepatektomi vakalarının erken dönem takip sonuçlarının incelenmesi, postoperatif komplikasyonların sınıflandırılması ve donör hepatektomi sonrası karaciğer yetmezliği (HSKY) risk faktörlerinin tespiti amaçlanmıştır.
METOD: Retrospektif tasarımda kayıtların incelenmesi şeklinde yapılan  çalışma, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı'nda 1999 ile 2019 yılları arasında yapılan CVKN için donör hepatektomi uygulanan 678 kişinin kayıtları incelenmiştir. Post-operatif komplikasyonlar Modifiye Clavien-Dindo sınıflaması ile sınıflandırıldı. ISGLS tanımına göre HSKY derecelendirmesi yapılmıştır.
BULGULAR: Kayıtları incelenen donörlerin yaş ortalaması 31,7±9,0 yıl, ortancası ise 30 yıl, minimum yaş 18 yıl, maksimum yaş ise 64 yıldır. Donörlerin 324'ü (%47,8) kadın, 354'ü ise (%52,2) erkektir. Çalışmaya katılan donörlerin ortalama yoğun bakım yatış süresi 1,1±0,7 gün, ortalama hastanede yatış süresi 7,4±2,6 gündür. Donörlerden alınan greftlerin 516'sı (%76,7) sağ lobdan, 157'si ise (%23,3) sol lobdan alınmıştır. Çalışmaya alınan donörlerde 5. gün total ve direk bilirübin seviyeleri, 1. ve 3. güne göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşük bulunmuştur. INR seviyeleri ise 3. günden itibaren istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşmeye başlamaktadır. 1. ve 5. gün kreatinin düzeyleri normal sınırlarda olmakla beraber, postoperatif 5. gün değerleri, 1. gün değerlerine göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşük bulunmuştur. Çalışmaya katılan donörlerden sadece 7'sinde (%1,0) reoperasyona gerek duyulmuştur. Çalışmaya katılan donörlerin 213'ünde (%31,4) postoperatif komplikasyon gelişmiştir. Komplikasyon gelişen 213 donörün 164'ü (%77,0) Clavien-Dindo sınıflamasına göre Grade 1, 29'u (% 13,6) Grade 2, 11'i (% 5,2) Grade 3A, 6'sı (% 2,8) Grade 3B, 1'i (% 0,5) Grade 4A, 1'i (% 0,5) Grade 4B ve 1'i (% 0,5) Grade 5 olarak sınıflanmıştır. Çalışmaya katılan ve HSKY tanımlaması için gerekli verileri bulunan 159 donörden 14'ünde HSKY gelişmiştir. Bu 14 donörün 8'inde Grade A ve 6'sında ise Grade B HSKY olduğu saptanmıştır. Komplikasyon görülen donörlerin yaşında her bir yıl artış, şiddetli komplikasyon (Grade 2 ve üzeri) riskini istatistiksel olarak anlamlı şekilde 1,036 kat artırmaktadır (p=0,042). Çalışmaya katılan donörlerden sağ lob hepatektomi yapılanların 14'ünde (%8,8) HSKY gelişmişken, sol lob hepatektomi yapılanların hiçbirinde HSKY görülmemiştir. Aradaki bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,010).

SONUÇ: Donörler için komplikasyon sınıflaması ve yönetim yönergelerinin dikkate alınması donör güvenliğinde önemli bir rol oynayacaktır.Donör hepatektomi sonrası en önemli komplikasyonlardan olan HSKY sıklığı ve risk faktörlerinin belirlenmesi, temel amacımız olan donör güvenliği için preoperatif ve postoperatif dönem takipleri için faydalı olacaktır.
ANAHTAR KELİMELER: Donör hepatektomi ,komplikasyon, karaciğer yetmezliği

Abstract:
INTRODUCTION: Liver transplantation is the most effective treatment in patients with end-stage liver failure. In our study, we aimed to examine the early follow-up results of living donor liver transplantation (LVLT) donor hepatectomy cases, , to classify postoperative complications and to determine the risk factors for post hepatectomy liver failure (PHLF) despite detailed evaluations in the preoperative period
METHOD: The study, conducted as a retrospective review of the records, examined the records of 678 people who underwent donor hepatectomy for LVLT between 1999 and 2019 in the Department of General Surgery at the Ege University, Faculty of Medicine.Post-operative complications were classified using the Modified Clavien-Dindo classification. Post hepatectomy liver failure (PHLF) was graded according to the definition of International Study Group Of Liver Surgery (ISGLS).

RESULTS: The average age of the donors whose records were examined was 31.7 ± 9.0 years, the median age was 30 years, the minimum age was 18 years, and the maximum age was 64 years. 324 (47.8%) of the donors were female and 354 (52.2%) were male. The average length of stay in the intensive care unit of the donors participating in the study was 1.1 ± 0.7 days, and the mean hospital stay was 7.4 ± 2.6 days. 516 (76.7%) of the grafts were taken from the right lobe and 157 (23.3%) from the left lobe. Total and direct bilirubin levels on the 5th postoperative day of the donors included in the study were found to be statistically significantly lower than the total and direct bilirubin levels on 1st and 3rd day.On the other hand, INR levels begin to decrease statistically significantly from the 3rd day. Although creatinine levels on the 1st and 5th days were within normal limits, the postoperative 5th day values were found to be statistically significantly lower than the values on the postoperative 1st day. Reoperation was required in only 7 (1.0%) of the donors participating in the study. Postoperative complications developed in 213 (31.4%) of the donors participating in the study. 
Of the 213 donors who developed complications, 164 (77.0%) were Grade 1 according to Clavien-Dindo classification, 29 (13.6%) were Grade 2, 11 (5.2%) were Grade 3A, 6 ( 2.8%) Grade 3B, 1 (0.5%) Grade 4A, 1 (0.5%) Grade 4B and 1 (0.5%) Grade 5. 14 of the 159 donors who participated in the study and had the necessary values  for the definition of Post hepatectomy liver failure (PHLF) developed Post hepatectomy liver failure (PHLF) 

It was determined that 8 of these 14 donors had Grade A and 6 of them had Grade B Post hepatectomy liver failure (PHLF). An increase in the age for each year increased the risk for severe complications (Grade 2 and above) by a statistically significant 1.036 fold (p = 0.042). Among the donors participating in the study, Post hepatectomy liver failure (PHLF).was developed in 14 (8.8%) of those who underwent right lobe hepatectomy, while Post hepatectomy liver failure (PHLF).was not observed in any of those who underwent left lobe hepatectomy. This difference was found to be statistically significant (p = 0.010).
CONCLUSION: Consideration of complication classification and management guidelines for donors will play an important role in donor safety. Determining the frequency and risk factors of Post hepatectomy liver failure (PHLF), which are among the most important complications after donor hepatectomy, will be useful for preoperative and postoperative follow-up and for donor safety.
KEYWORDS: Donor hepatectomy, complication, liver failure