Zihinsel yetersizliği olan çocuklara verilen cinsel sağlık ve gelişim eğitiminin etkinliğinin belirlenmesi
Determining the effectiveness of sexual health and development education for children with intellectual disability
Yazar: AYLİN KURT
Danışman: PROF. DR. MELTEM KÜRTÜNCÜ
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Cinsel eğitim = Sexual education ; Cinsel gelişim = Sexual development ; Cinsel sağlık = Sexual health ; Engellilik = Disability ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Zihinsel kısıtlılık = Intellectual disability ; Çocuklar = Children

Özet:
Randomize kontrollü bir araştırma olarak gerçekleştirilen bu araştırmanın amacı hafif
ve orta düzey zihinsel yetersizliği olan çocuklarda "Zihinsel Yetersizliği Olan
Çocuklara Yönelik Cinsel Sağlık ve Gelişim Eğitimi Programı"nın etkinliğinin
belirlenmesidir. Araştırma, Zonguldak'ta üç tane özel eğitim ve rehabilitasyon
merkezinde yürütüldü. Araştırmanın örneklemini 12- 18 yaş arasında zihinsel
yetersizliği olan 48 çocuk (girişim grubu= 24, kontrol grubu= 24) oluşturdu. Veriler
"Kişisel Bilgi Formu", "Ergenlik Dönemindeki Zihin Yetersizliği Olan Çocukların
Cinsel Gelişim Özellikleri Ölçeği" ve "Zihinsel Yetersizliği Olan Çocuklarda Cinsel
Gelişim Bilgi Değerlendirme Ölçeği" ile ön test, son test ve kalıcılık testi şeklinde üç
aşamada Eylül 2021- Şubat 2022 tarihleri arasında toplandı. Girişim grubuna "Tam
Öğrenme Modeli" ne dayalı sekiz haftalık Zihinsel Yetersizliği Olan Çocuklara
Yönelik Cinsel Sağlık ve Gelişim Eğitimi Programı uygulandı. Zihinsel yetersizliği
olan çocuklara verilen eğitim programı sonrasında girişim grubunda kontrol grubuna
göre "Ergenlik Dönemindeki Zihin Yetersizliği Olan Çocukların Cinsel Gelişim
Özellikleri Ölçeği" puan ortalaması daha düşüktü (p<0.05). Zihinsel yetersizliği olan
çocuklara verilen eğitim programı sonrasında girişim grubunda kontrol grubuna göre
"Zihinsel Yetersizliği Olan Çocuklarda Cinsel Gelişim Bilgi Değerlendirme Ölçeği"
puan ortalaması daha yüksekti (p<0.05). Sonuç olarak, eğitim programı zihinsel
yetersizliği olan çocukların cinsel sağlık ve gelişimlerine ilişkin bilgi düzeyinin ve
annelerinin bu konudaki farkındalıklarının artmasında etkiliydi. Zihinsel yetersizliği
olan çocukların eğitim müfredatlarına hemşire işbirliğinde verilecek cinsel gelişim ve
sağlık konularının da eklenmesi önerilmektedir.
Randomize kontrollü çalışma numarası: NCT04635969

Abstract:
The aim of this randomized controlled research is to determine the effectiveness of the "Sexual Health and Development Education Program for Children with Intellectual Disability" in children with mild and moderate intellectual disability. The research was carried out in three special education and rehabilitation centers in Zonguldak. The sample of the study consisted of 48 children (intervention group= 24, control group= 24) with intellectual disability between the ages of 12-18. The data were collected with the "Personal Information Form", "Sexual Development Characteristics Scale for Children with Intellectual Disability in Adolescence" and "Sexual Development Information Evaluation Scale for Children with Intellectual Disabilities" in three stages as pre-test, post-test and permanence test between September 2021 and February 2022. An eight-week Sexual Health and Development Education Program for Children with Intellectual Disability was applied to the intervention group, based on the "Complete Learning Model". After the education program given to children with intellectual disability, the mean score of "Scale of Sexual Development of Children with Intellectual Disability in Adolescence" was lower in the intervention group compared to the control group (p<0.05). After the education program given to children with intellectual disability, the mean score of "Sexual Development Information Evaluation Scale for Children with Intellectual Disability" was higher in the intervention group than in the control group (p<0.05). As a result, the education program was effective in increasing the knowledge level of children with intellectual disability about sexual health and development, and their mothers' awareness on this issue. It is suggested that sexual development and health topics to be given in cooperation with nurses should be added to the education curriculum of children with intellectual disabilities.
Randomized controlled trial number: NCT04635969