Kaman (Kırşehir) floritlerinin süstaşı olarak kullanılabilirliğini artırıcı iyileştirme işlemleri
Enhancement processes to increase the usability of Kaman Kirşehir fluorites as gemstones
Yazar: ÖZGE AK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM GÜRBÜZ
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gemoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Kırşehir ilinin Kaman bölgesinden çıkartılan floritlerin bol kırıklı ve çatlaklı bir yapıda olmaları dayanıklılığı azalttığı için cezbedici renklerine rağmen süstaşı olarak kullanılamamaktadır.  Renk, berraklık ve dayanıklılık özelliklerini artırmak için süstaşlarına ihtiyacına göre ısı, boyama, difüzyon, ışınlama, yağlama, kırık doldurma, yüzey kaplama, ağartma, lazer ile delme gibi iyileştirme yöntemleri uygulanmaktadır. Yapılacak iyileştirmenin türü süstaşının ihtiyacı doğrultusunda hangi özelliğinin artırılması gerekiyor ise ona göre seçilir.
Bu tez çalışması kapsamında Kaman ilçesindeki maden sahasından elde edilen floritlerin süstaşı olarak kullanılabilmesi için farklı reçineler uygulanarak 'Kırık Doldurma' tedavisi ile iyileştirme işlemleri yapılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda bölgeden elde edilen floritler farklı yapısal özellikler ve renkler sunduğu için sekiz gruba ayrılmıştır. Her bir grubta yer alan örneklere süstaşları için üretilmiş özel bir reçine olan optikon ile yüzey kırıklarını doldurma ya da yüzey kaplama işlemi uygulanmıştır. Bu uygulamalar görünür berraklık arttırdığı gibi dilimleme aşamasında dağılma sorununu önlediğinden sonraki şekillendirme işlemleri için kolaylık sağlamış ve şekillendirme sonrası hasarları onarmada olumlu sonuçlar vermiştir. Alternatif bir reçine olarak da farklı sektörlerde yaygın kullanılan epoksi reçine ile de denemeler yapılmış ancak uygulama sonrasında hava kabarcığının oluşması ve sonradan sararması nedeni ile optikon kadar iyi sonuçlar elde edilememiştir.
Ülkemizde floritler çoğunlukla farklı endüstrilerde hammadde olarak kullanıldığı, mücevher sektöründe ise hak ettiği değeri görmediği tespit edilmiştir. Ancak dayanıklılığı artırmak için yapılan optikon uygulamalarıyla floritlerin iyileştirme işlemi sonrasında süstaşı olarak kullanılabilirliği artırılarak sektöre kazandırılabileceği bu çalışma ile ortaya konmuştur.

Abstract:
The fluorites extracted from the Kaman region of Kırşehir province have a structure with lots of fractures and fissures, which reduces their durability, so they cannot be used as gemstones despite their attractive colors.  In order to increase the color, clarity and durability properties, enhancement methods such as heat, dyeing, diffusion, irradiation, lubrication, fracture filling, surface coating, bleaching and laser drilling are applied to the gemstones according to their needs. The type of enhancement to be made is chosen according to the needs of the ornamental stone and which feature needs to be improved.
Within the scope of this thesis study, it is aimed to perform healing processes with 'Fracture Filling' treatment by applying different resins so that the fluorites obtained from the mining area in Kaman district can be used as gemstone. For this purpose, the fluorites obtained from the region are divided into eight groups because they offer different structural features and colors. The surface fracture filling or surface coating process was applied to the samples in each group with opticon, a special resin produced for gemstones.These applications not only increased the visible clarity but also prevented the problem of disintegration during the slicing phase, making it easier for subsequent shaping operations and giving positive results in repairing post-shaping damages. As an alternative resin, experiments were made with epoxy resin, which is widely used in different sectors, but results could not be as good as opticon due to the formation of air bubbles after application and subsequent yellowing.
It has been determined that in our country, fluorites are mostly used as raw materials in different industries and do not receive the value they deserve in the jewelry industry. However, this study has demonstrated that fluorites can be brought to the industry by increasing their usability as gemstones after the enhancement process with opticon applications to increase durability.