Algılanan ebeveyn ilişkisi ve savunma mekanizmalarının yetişkin bağlanma stilleri ile ilişkisinin cinsiyet faktörü bağlamında incelenmesi
Investigation of the relationship of perceived parental relationship and defense mechanisms with adult attachment styles in the context of gender factor
Yazar: ŞİLAN ZELAL HARMANKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ALTUNKAYA ERDOĞMUŞ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada, yetişkinlerin bağlanma stilleriyle algıladıkları ebeveyn ilişkisi ve kullandıkları savunma mekanizmaları arasındaki ilişki, cinsiyetin etkisi altında değerlendirilmiştir. Bu amaç doğrultusunda, araştırmacının hazırladığı Demografik Bilgi Anketi'nin yanı sıra Algılanan Ebeveyn İlişkisi Ölçeği (Çelik ve Öziş, 2016), İlişki Stilleri Anketi (Griffin ve Barthelemow,1994) ve Savunma Biçimleri Testi (SBT-40) (DSQ; Andrews, Singh ve Bond,1993) gibi araçlar kullanılmıştır. Araştırma örneklemini 18-55 yaş arasında 350 yetişkin birey oluşturmaktadır. Veriler SPSS-27 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan korelasyon analizleri soucunda ise algılanan ebeveyn ilişkisi ve alt boyutları, savunma mekanizmaları ve alt boyutları, yetişkin bağlanma stilleri ve alt boyutları arasında değişen düzeylerde istatistiksel açıdan anlamlı ilişkiler olduğu bulunmuştur. Araştırma sonucunda kadınlara göre bakıldığında bağımsız değişkenler algılanan ebeveyn ilişkisi ve savunma mekanizmalarının, bağımlı değişken yetişkin bağlanma stillerinin korkulu bağlanma stili alt boyutunun %14,2'sini açıkladığı görülmüştür. Bunun yanı sıra yine kadınlarda bağımsız değişkenlerin; yetişkin bağlanma stillerinin kayıtsız bağlanma stili alt boyutunun %4,1'ini, güvenli bağlanma stili alt boyutunun %10,4'ünü, saplantılı bağlanma stili alt boyutunun %14,7'sini açıkladığı belirlenmiştir. Erkelerde ise bağımsız değişkenlerin; yetişkin bağlanma stillerinin korkulu bağlanma stili alt boyutunun %22,4'ünü, kayıtsız bağlanma stili alt boyutunun %22,6'sını , güvenli bağlanma stili alt boyutunun %14,3'ünü, saplantılı bağlanma stili alt boyutunun  ise %38'ini açıkladığı tespit edilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Algılanan Ebeveyn İlişkisi, Yetişkin Bağlanma Stilleri, Savunma Mekanizmaları

Abstract:
In this study, the relationship between adults' attachment styles, their perceived parental relationships, and the defense mechanisms they use has been evaluated in the context of gender. For this purpose, alongside the Demographic Information Survey prepared by the researcher, tools such as the Perceived Parental Relationship Scale (Çelik and Öziş, 2016), Relationship Styles Questionnaire (Griffin and Barthelemow,1994), and the Defense Styles Questionnaire (DSQ; Andrews, Singh, and Bond,1993) were utilized. The research sample consisted of 350 adult individuals between the ages of 18-55. The data were analyzed using the SPSS-27 program. As a result of the correlation analysis, it was found that there were statistically significant relationships at varying levels between perceived parental relationship and its sub-dimensions, defense mechanisms and its sub-dimensions, adult attachment styles and its sub-dimensions. As a result of the research, it was seen that the independent variables perceived parental relationship and defense mechanisms explained 14.2% of the fearful attachment style sub-dimension of the dependent variable adult attachment styles. In addition to this, it was determined that the independent variables explained 4.1% of the attachment style sub-dimension, 10.4% of the secure attachment style sub-dimension and 14.7% of the obsessive attachment style sub-dimension of adult attachment styles. In males, it was determined that the independent variables explained 22.4% of the fearful attachment style sub-dimension, 22.6% of the indifferent attachment style sub-dimension, 14.3% of the secure attachment style sub-dimension, and 38% of the obsessive attachment style sub-dimension of adult attachment styles. 
Keywords: Perceived Parental Relationship, Adult Attachment Styles, Defense Mechanisms