Aorta abdominalis'in ince kesitli bilgisayarlı tomografi ile morfometrik olarak incelenmesi
Morphometric Examination of the Aorta Abdominalis with Multi-Sliced Computed Tomography
Yazar: OZAN TAVAS
Danışman: PROF. DR. TUNCAY ÇOLAK
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Aort-abdominal = Aorta-abdominal ; Morfometri = Morphometry ; Radyoloji = Radiology ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Varyasyon = Variation

Özet:
Giriş ve Amaç: Aorta abdominalis'in (AA) ve dallarının varyasyonlarına toplumda
sıklıkla karşılaşılmaktadır. Bu varyasyonların ve frekansının bilinmesi gerek radyolojik
tanı açısından gerekse cerrahi operasyon başarısı açısından önem arz etmektedir. Bu
nedenle çalışmamızda AA'nın ve ana dallarının morfometrik ölçümlerini ve
varyasyonlarını, cinsiyet farklılıkları göz önünde tutularak değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, 20-107 yaş aralığında, 301 (147 kadın, 154 erkek)
vakanın Bilgisayarlı Tomografi(BT) Anjiyografi görüntüsünde retrospektif olarak
yapılmıştır. Aorta abdomnalis ve dallarından, a.phrenica inferior (API)'lar, truncus
coeliacus (TC), a. mesenterica superior (AMS), a. renalis dextra (ARD), a. renalis sinistra
(ARS), a. mesenterica inferior (AMI) ve aa. lumbales (AL) morfometrik olarak incelenmiş
ve varyasyonlar tespit edilmiştir. Elde edilen verilerin IBM SPSS 21 programında istatik
analizi yapılmıştır.
Bulgular: AA'nın ana dalları seviyelerindeki çapları her seviye için erkeklerde istatiksel
anlamlı olarak kadınlardan daha geniş bulunmuştur. 301 vakanın %34,5'inde API'ların
normal anatomik yapısı, %24,9 vakada da TC'den ayrı dallar olarak çıktıkları izlenmiştir.
%82,05 vakada TC normal anatomik yapıda izlenirken %17,95 'inde varyasyonlar
izlenmiştir. Hepatik arteryal varyasyonlar %16,3 vakada izlenmiş ve en yaygın olanının
%6,6 ile sağ hepatik arterin AMS'den çıktığı varyasyon olduğunu görülmüştür.
Sonuç: Çalışmamızda en sık görülen varyasyonlar APID ve APIS'ın ayrı kökler olarak
TC'den çıkması, a.hepatica dextra'nın AMS'den çıkması, aksesuar renal arter
varlığı(%18,5), AL4 çiftinin ortak kökten çıkması olarak belirlenmiştir. AA ve dallarına ait
varyasyonların geniş bir anatomik perspektifte incelenmesi, radyolojik tanıları
kolaylaştırmakla birlikte özellikle hepatobiliyer, pankreatik, renal transplantasyonlarda,
endovasküler anevrizma onarımlarında hayati öneme sahip olduğu kanısındayız.
Anahtar Kelimeler: Bilgisayarlı Tomografi, Aorta Abdominalis, Varyasyon,
Morfometrik, Radyolojik

Abstract:
Introduction and Aim: Variations of the Abdominal aorta (AA) and its branches are
frequently encountered in the population. Knowing these variations and their frequency is
important both in terms of radiological diagnosis and in terms of surgical operation
success. Therefore, in our study, we aimed to evaluate the morphometric measurements
and variations of AA and its main branches by considering gender differences.
Materials and Methods: Our study was performed retrospectively on Computed
Tomography Angiography (CTA) images of 301 (147 female, 154 male) cases aged 20-
107 years. Abdominal aorta and its branches, inferior phrenic arteries (IPA), coeliac trunk
(CT), superior mesenteric artery (SMA), right renal artery (RRA), left renal artery (LRA),
inferior mesenteric artery (IMA) and lumbar arteries (LA) were examined
morphometrically and variations were evaluated. Statistical analysis of the obtained data
was performed with IBM SPSS 21 program.
Results: The diameters of AA on levels of main branches were found to be statistically
significantly larger in males than females for each level. Normal anatomical structure of
APIs was observed in 34.5% of 301 cases, and they emerged as separate branches from CT
in 24.9% of cases. While CT was observed in a normal anatomical structure in 82.05% of
the cases, variations were observed in 17.95%. Hepatic arterial variations were observed in
16.3% of the cases, and we found that the most common one was the variation where the
right hepatic artery originates from the SMA with 6.6%. We discussed the obtained results
by comparing them with similar studies in the literature.
Conclusion: The most common variations in our study were determined as APID and
APIS originating from TC as separate roots, a.hepatica dextra originating from AMS,
presence of accessory renal arteries (18.5%), and AL4 pair originating from a common
root. We believe that examining the variations of AA and its branches in a wide anatomical81
perspective facilitates radiological diagnoses and is of a vital importance especially in
hepatobiliary, pancreatic, renal transplantations and endovascular aneurysm repairs.
Keywords: Computed Tomography, Abdominal Aorta, Variations, Morphometric,
Radiological