Söylem analizi yoluyla Türkiye'deki evsizlere dair temsil ve algıların ı̇ncelenmesi
A discourse analysis of the representations and perceptions of the homeless in Turkey
Yazar: ESRA ÇOLAKOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ KAYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Politika ve Sosyal Hizmetler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Eleştirel söylem çözümlemesi = Critical discourse analysis ; Evsiz insanlar = Homeless person ; Evsizlik = Homelessness ; Sosyal hizmetler = Social services ; Sosyal politika = Social policy ; Sosyal sorunlar = Social problems ; Söylem analizi = Discourse analysis

Özet:
Evsizlik önemli bir sosyal problemdir. Evsizler yoksulluk çeken kişiler arasında en çok önyargıya maruz kalan gruplardandır. Dünyada sayısı milyonları, Türkiye'de ise on binleri bulan evsizler kimi zaman bir yakını ile geçici olarak kalan, kimi zaman ucuz otel odaları veya bekar odalarında kalan, kimi zaman ise merdiven altı, bank, köprü altı gibi umuma açık alanlarda yaşayan kişilerdir. 
Kapsamlı desteklere ve yardımlara ihtiyaç duyan evsizler hakkında sosyal desteklerin ise kısıtlı olduğu görülür. Türkiye'de devlet tarafından evsizlere yönelik sadece dönemsel geçici barınma destekleri ve cüzi miktarda maddi yardımlar bulunur. Sivil toplum kuruluşlarının ise kaynakları dahilinde girişimleri vardır. Dönemsel olarak kış mevsiminde artan konaklama ve kıyafet temini gibi sosyal yardımlar görülür. Ancak kişileri evsizlikten çıkarmayı hedefleyen kapsamlı bir politika ve sosyal hizmet programı bulunmaz. 
Politika üretme süreçlerinde deneyimlenen olgunun bir problem olarak algılanması gerekir. Kimi olgular birer sosyal problem olarak temsil edilirken, kimileri böyle değerlendirilmez. Dolayısıyla bu karşılaştırmada problem olarak algılanan olgulara yönelik politikalar geliştirilir. 
Türkiye bağlamında ise evsizliğe ve evsizlere yönelik temsil ve algılar, inanışlar ve önyargılar ile evsizliğin bir sosyal problem olarak kabul edilme veya edilmemesi arasında anlamlı bir ilişki bulunduğu iddia edilebilir. Yaygın temsil ve algıların incelenmesinde söylem kuramı benimsenen yöntemsel araçlardandır. Söylem çalışmaları dili toplumun, güç ilişkilerinin, ideolojilerin sarmalında ele alır. Fikirler, inançlar, ideolojiler kendilerini dil ile meşrulaştırır, üretir ve yeniden üretirler. Bu çalışmada Türkiye'de evsizlere dair söylemler incelemeye tabi tutularak evsizlik hakkındaki baskın söylemlerin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu baskın söylemler ile evsizlere yönelik hizmetlerin neden asgari boyutlarda kaldığı ve kapsamlı bir sosyal politika eksikliğinin nedenleri irdelenmiştir.

Abstract:
Homelessness is an important social problem. The homeless are one of the most subject to prejudice groups among people living in poverty. The homeless, whose number exceed millions in the world and tens of thousands in Turkey, are people who sometimes stay temporarily with a relative, sometimes stay in cheap hotel rooms or single's rooms, and sometimes live in public areas such as under stairwells, benches, or bridges. 
It is observed that social support for homeless people who need comprehensive support and assistance is limited. In Turkey, there are only periodical temporary shelter services and small financial support for the homeless. Non- governmental organizations, on the other hand, have initiatives within their resources. Social aids such as providing accommodation and clothing are seen periodically during the winter season. However, there are no comprehensive policies and social work programs aimed at breaking people out of homelessness. In policy development, the phenomenon experienced should be perceived as a problem. While some phenomena are represented as social problems, others are not. Therefore, in this parallel, policies are developed for the state of affairs perceived as problems. 
In the context of Turkey, it can be argued that there is a significant relationship between representations and perceptions, beliefs and prejudices towards homelessness and the homeless, and whether or not homelessness is recognized as a social problem. Discourse theory is one of the methodological tools adopted in the examination of common representations and perceptions. Discourse studies treat language in the interconnectedness of it within society, power relations and ideologies. Ideas, beliefs and ideologies legitimate, produce and re-produce themselves through language. In the present study, the aim is to analyze discourses about the homeless in Turkey to determine the dominant discourses about homelessness. Through these dominant discourses, the reasons why the services for the homeless remain at minimum levels and the reasons for the lack of a comprehensive social policy were scrutinized.