Hemşirelik öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı düzeyleri ve akılcı ilaç kullanımı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between nursing students' health literacy levels and rational drug use
Yazar: CANAN AKER
Danışman: DOÇ. DR. AYLİN ÖZAKGÜL
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma hemşirelik öğrencilerinin sağlık okuryazarlığı düzeyleri ve akılcı ilaç kullanımı arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tasarım tipinde gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini İstanbul ilindeki biri devlet ve ikisi vakıf olmak üzere üç farklı üniversitede eğitim gören tüm hemşirelik öğrencileri (N=1537), örneklemini ise Nisan-Temmuz 2023 tarihleri arasında araştırmaya alınma kriterlerine uyan ve araştırmaya gönüllü/istekli olan bu üniversitelerde eğitim gören hemşirelik öğrencileri oluşturdu (n=954). Araştırmada Öğrenci Tanıtıcı Bilgi Formu, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği–32 (TSOY–32) ve Akılcı İlaç Kullanımı (AİK) Ölçeği kullanılarak veriler toplandı. Bu araştırmada hemşirelik öğrencilerinin TSOY–32'den aldıkları genel puan ortalaması 36.70±7.23 iken, yeterli sağlık okuryazarlığına sahip bireylerin oranının %39,1 olduğu belirlendi. Araştırmanın TSOY-32 ölçeği kategorik değerlendirmesine göre; hemşirelik öğrencilerin %3,5'inin (n=33) yetersiz, %30,6'sının (n=292) sorunlu, %39,1'inin (n=373) yeterli ve %26,8'inin (n=255) mükemmel okuryazarlık düzeyine sahip olduğu belirlendi. Araştırmada AİK Ölçeği'nden aldıkları toplam puan ortalamasının 35.39±7.14 olduğu saptandı. Öğrencilerin AİK ölçeği toplam puanı ile TSOY-32 ölçeği alt boyutu olan "Tedavi Hizmet" ve "Hastalığın Korunması/Sağlığın Geliştirilmesi" ile TSOY-32 ölçek toplam puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı saptandı (p>0,05). Öğrencilerin %65,9'unun yüksek (yeterli ve mükemmel) düzeyde sağlık okuryazarlığına ve iyi düzeyde akılcı ilaç kullanım bilgisine sahip olduğu belirlendi. Hemşirelik öğrencilerinde sağlık okuryazarlığı ve akılcı ilaç kullanımı arasında anlamlı bir ilişki olmadığı sonucuna ulaşıldı. Hemşirelik öğrencilerinin öncelikle birey olarak sağlık okuryazarlığı ve akılcı ilaç kullanımının arttırılmasına yönelik daha sonra toplum sağlığının iyileşmesine yönelik girişimlerin düzenlenmesi önerilir.

Abstract:
The study was conducted in a descriptive and correlational design to determine the relationship between health literacy levels of nursing students and rational drug use. The population of the study consisted of all nursing students (N=1537) studying at three different universities in Istanbul, one of which is a state and two of which are foundation universities, and the sample consisted of nursing students (n=954) studying at these universities who met the inclusion criteria and volunteered/willing to participate in the study between April and July 2023. The data were collected using the Student Descriptive Information Form, Turkey Health Literacy Scale-32 (THLS-32) and Rational Drug Use (RDU) Scale. In this study, it was determined that the mean THLS-32 score of nursing students was 36.70±7.23 and the rate of individuals with adequate health literacy was 39.1%. According to the categorical evaluation of the THLS-32 scale, it was determined that 3.5% (n=33) of nursing students had inadequate, 30.6% (n=292) had problematic, 39.1% (n=373) had adequate and 26.8% (n=255) had excellent literacy levels. In the study, it was determined that the mean total score of the RDU scale was 35.39±7.14. It was determined that there was no statistically significant relationship between the total score of the RDU scale and the 'Treatment Service' and 'Disease Protection/Health Promotion' sub-dimensions of the THLS-32 scale and the total score of the THLS-32 scale (p>0.05). It was determined that 65.9% of the students had high (adequate and excellent) level of health literacy and good level of rational drug use knowledge. It was concluded that there was no significant relationship between health literacy and rational drug use in nursing students. It is recommended to organise interventions to increase the health literacy and rational drug use of nursing students as individuals and then to improve public health.