Resimli çocuk kitaplarında yer alan karakterlerin çocukların mizahi gelişimine uygunluğu açısından incelenmesi
Examining the characters in illustrated children's books in terms of appropriateness to children's humorous development
Yazar: DİDEM ASLANYÜREK
Danışman: DOÇ. DR. SANİYE BENCİK KANGAL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Karakter = Character ; Mizah = Humour ; Resimli çocuk kitapları = Illustrated children books ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk gelişimi = Child development ; Çocuk kitapları = Children's books

Özet:
Bu çalışma, çevrimiçi ortamda satışı yapılan ve okul öncesi dönem kategorisinde en çok tercih edilen resimli çocuk kitaplarında yer alan karakterlerin çocukların mizahi gelişimine uygunluğunu inceleyebilmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini çevrimiçi ortamda satışı gerçekleştirilen resimli çocuk kitapları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini 23 Kasım 2020 tarihinde çevrimiçi ortamda satışı yapılan ve okul öncesi kategorisinde yer alan en çok tercih edilen bilim, seri ve etkinlik kitapları dışındaki ilk 100 resimli çocuk kitabı oluşturmaktadır. Araştırmadaki veriler, Johnson (2010) tarafından oluşturulan ve Akıncı (2015) tarafından Türkçeye uyarlaması yapılan "Resimli Çocuk Kitaplarında Yer Alan Mizahi Unsurları İnceleme Formu" ile toplanmıştır. Form, resimli çocuk kitaplarında yer alan mizahi unsurları görsel mizahi unsurlar, durumsal mizahi unsurlar ve sözel mizahi unsurlar olmak üzere üç farklı mizahi unsur kategorisinde incelemektedir. Bu çalışma, resimli çocuk kitaplarındaki karakterleri incelemeyi hedeflediğinden karakterler görsel mizahi ve durumsal mizahi unsurlar kategorileri açısından incelenmiştir. Çalışmada nitel yöntem modellerinden, durum çalışması modeli kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler MAXQDA programında analiz edilmiştir. Görsel ve durumsal mizahi unsurlar kapsamında yer alan 25 mizahi unsurun karakterlerde hangi mizah çeşidinin kullandığını daha detaylı inceleyebilmek amacıyla alt kodlar oluşturulmuştur. Toplam 23.097 tane veri kodlanmıştır. Analizler sonucunda resimli çocuk kitaplarında yer alan karakterlerde durumsal mizahi unsurlardan daha çok görsel mizahi unsurlara yer verildiği gözlemlenmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Çocuk Gelişimi, Çocuk Edebiyatı, Resimli Çocuk Kitapları, Mizah, Karakter

Abstract:
This study is in the most preferred picture books in the preschool category, which are sold online. It was carried out in order to examine the appropriateness of the characters in the humorous development of children. The universe of the research is composed of children's picture books that are sold online. The sample of the study consists of the first 100 illustrated children's books excluding the most preferred science, series and activity books in the preschool category, which were sold online on 23 November 2020. The data in the study was collected with the "Humorous Elements in Illustrated Children's Books Examination Form" created by Johnson (2010) and adapted into Turkish by Akıncı (2015). The form examines the humorous elements in picture children's books in three different categories of humorous elements: visual humorous elements, situational humorous elements and verbal humorous elements. Since this study aims to examine the characters in picture children's books, the characters were examined in terms of visual humorous and situational humorous elements categories. In the study, one of the qualitative method models, the case study model was used. The data obtained as a result of the research were analyzed in the MAXQDA program. Sub-codes were created in order to examine in more detail which type of humor the 25 humorous elements within the scope of visual and situational humorous elements use in the characters. A total of 23.097 pieces of data were encoded. As a result of the analysis, it was observed that the characters in the illustrated children's books include visual humorous elements rather than situational humorous elements.
Key Words: Child Development, Children's Literature, Illustrated Children's Books, Humor, Character