Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'ne başvuran ailevi Akdeniz ateşi (FMF) hastalarında MEFV gen mutasyon sıklığı
MEFV gene mutation frequency in patients with familial Mediterranean fever (FMF) who applied to Cumhuriyet University Medical Faculty Hospital
Yazar: BİNNUR KÖKSAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSA SARI
Cumhuriyet Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Biyoloji = Biology ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology

Özet:
Ailevi Akdeniz ateşi (FMF) en yaygın periyodik ateş sendromudur ve kendiliğindeniyileşen ateş ve serozitis ile karakterizedir. Otozomal resesif şekilde kalıtılır, başlıca Yahudiler,Türkler, Araplar ve Ermeniler olmak üzere belirli etnik grupları etkiler. FMF, pirin proteininikodlayan MEFV geni üzerindeki mutasyonlar sonucu meydana gelmektedir. Farklı hastalardafarklı şiddetlerde FMF bulguları görülebileceği ortaya konmuştur. Hasta bireylerde gözlenenklinik tabloların çeşitli olması, hastalığa neden olan gen üzerindeki farklı mutasyonların etkisi ileilişkilendirilmiştir.Bu araştırmada C.Ü. Tıp Fakültesi Tıbbi Genetik Anabilim Dalı'na FMF ön tanısı ilebaşvuran 200 hasta 12 MEFV gen mutasyonu açısından strip test tekniği kullanılarak taranmıştır.Hastaların 127'sinde (%63.5) tekli veya birleşik mutasyon saptanmıştır. Mutant bireyler içindekihomozigot oranı %10.25, bir veya daha fazla mutasyon için heterozigot bireylerin oranı ise %89.75 olarak bulunmuştur. Taranan 200 bireydeki taşıyıcı sıklığı ise %57 olarak hesaplanmıştır.Ayrıca hastalardan elde edilen klinik veriler ışığında M694V, M680I (G/C) ve E148Qmutasyonları ve birleşik mutasyonların klinik bulgularla ilişkisi analiz edilmiştir.Çalışma sonucunda M694V mutasyonu tüm mutasyonların %37'sini, E148Q %23'ünü veM680I (G/C) ise %18.5'ini oluşturduğu saptanmıştır. M694V mutasyonuna sahip hastalardaamiloidoz (P= 0.000), karın ağrısı (P=0.05) ve tekrarlı ateşe (P= 0.001) anlamlı olarak daha sıkrastlanmıştır.Bu araştırmada farklı etnik gruplarda yapılan pek çok genotip-fenotip uyumuaraştırmalarının sonuçları ile paralel olarak çalışma grubunda en sık mutasyonun M694V olduğu(%37) ve bu mutasyona sahip hastalarda hastalığın daha şiddetli klinik bulgulara yol açtığı ayrıcaamiloidoza yatkınlığın arttığı gösterilmiştir. FMF taşıyıcı oranının 1/5 olarak hesaplandığı veyakın akraba evliliklerinin çok yaygın olduğu toplumumuzda sonraki nesillerin sağlıklı olabilmesiiçin geniş toplum taramaları ile taşıyıcı ve hasta bireylerin saptanması, uygun danışmanlıkhizmetleri verilerek bir sonraki kuşakta mutasyon frekansının düşürülmesinin çok büyük önem arzettiği sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar kelimeler: ailevi Akdeniz Ateşi, genotip-fenotip uyumu, amiloidozis, MEFV genmutasyonları, pirin

Abstract:
Familial Mediterranean fever (FMF) is the most frequent hereditary inflammatory diseaseand characterized by self-limited recurrent attacks of fever and serositis . It is transmitted in anautosomal recessive pattern and affects certain ethnic groups mainly Jews, Turks, Arabs, andArmenians. FMF is caused by mutations in MEFV gene, which encodes pyrin. A wide variationin severity of FMF has been noted in different patients. This variable presentation of the diseasehas been related to the influence of different mutations in the disesase-causing gene.In this study, 200 patient who applied to C.U. Medicine Faculty Medical GeneticsDepartment with FMF pre-diagnosis were screened for 12 MEFV gene mutations using strip testtechnique. In 127 patients, single or combined mutations were detected. Homozygot rate inmutant patients were found as 10.25 % and heterozygot rate were found as 89.75%. The carrierfrequency in 200 patients were calculated as 57%. Furthermore, correlation in between M694V,E148Q, M680I (G/C), combined mutations and phenotype were analysed based on clinical dataobtained from patients.As a result M694V mutation 37% of total mutations, E148Q of 23 % and M680I (G/C) of18,5% were included. In the patients who bearing M694V mutation amiloidosis (P= 0.00),abdominal pain (P=0.05) and recurrent fever ( P=0.001) were significantly and frequently found.This study was correlated with the other studies which were carried out on genotypephenotypecorrelations and results indicated that the most frequent mutations was M694V (37%)and patients bearing this mutation had more severe clinical symptoms as well as tendency toamiloidosis were increased. Although diagnosing of FMF disease depend upon clinical data, inorder to decrease this disease among public the genetic diagnosis and genetic consulting isessential for FMF patients and carriers.Key words: Familial Mediterranean Fever, genotype-phenotypecorrelation, amiloidosis, MEFV gene mutations, pyrin