Milli görüş hareketinde insan hakları söylemi evrimi
Human rights discourse of national outlook movement
Yazar: DEMET FİLİZ TOPRAK
Danışman: DOÇ. DR. YÜCEL DEMİRER
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Din-siyaset ilişkileri = Religious-politics relations ; Fazilet Partisi = Fazilet Party ; Milli Görüş Hareketi = Movement of National Idea ; Milli görüş = National idea ; Refah Partisi = Refah Party ; Siyasi partiler = Political parties ; Söylem = Discourse ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'nin siyasal hayatında siyasal İslam'ın kitlesel temsilcilerinden olan Milli Görüş Hareketi'nin insan hakları söylemi incelenmiştir. Siyasal bir hareketin insan hakları algısının hem onun toplumsal ilişkilere yönelik yaklaşımı, hem de bu yaklaşımı etkileyen nedenler hakkında nitelikli çıkarımlar yapılmasını sağlayacağı düşünülmüştür. Bu nedenle çalışmada ilk önce insan hakları kavramının gelişme özellikleri incelenmiştir. Daha sonra ise Milli Görüş Hareketi'nin genel gelişim özelliklerine değinilmiştir. Çalışmada hareketin insan hakları söylemini etkiyen en önemli faktörün Türkiye'nin geçirdiği sosyo-ekonomik dönüşüm olduğu gösterilmeye çalışılmıştır. Bu nedenle 1970'lerden günümüze hareketin insan hakları söyleminde hareketin sınıfsal temelinin yanı sıra 12 Eylül sürecinin, Türk-İslam Sentezi'nin, 28 Şubat sürecinin nasıl bir etkiye sahip olduğu tartışılmıştır. İnsan hakları söyleminin nasıl temellendirildiği ise hareketin en önemli kurumsal temsilcisi olan siyasal partilerin programlarından, liderlerin açıklamalarından, parti kapatma davalarında yapılan savunmalardan yola çıkılarak incelenmiştir. Hareketin ortaya çıktığı dönemden 1990'lı yıllara kadar kendine özgü bir insan hakları arayışı içindeyken, dışsal faktörlerin etkisiyle, günümüzde uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınan insan hakları ilkelerini benimsemesi bu çalışmadan çıkan sonuçtur.

Abstract:
In this thesis, we discussed the human rights discourse of National Outlook Movement, the representatives of the political Islam in Turkish political history. A political movement?s human rights concept is thought to be a key point to understand its approach to social relations and reasons influencing this approach. For that reason, we first studied peculiarities of human rights conception in its development and then mentioned development of National Outlook Movement in outline. We tried to show Turkey?s socio-economic transformation is the main determining factor of movement?s human rights discourse. Therefore, besides explaining class structure underlying the movement we also tried to show the influences of main political events like 12 September coup d?etat, Turk-Islam synthesis and 28 February process. To understand how the movement establishes its human rights discourse theoretically we scrutinized its party programs, leaders? speeches, and their defense speeches in front of the party closing trials. We come to a conclusion that although they had a human rights conception of their own until 1990s from then on, with the international influences they accepted principles of human rights protected by international agreements.