Açık kalp ameliyatı olan hastaların öz etkililik ve sosyal destek düzeylerinin belirlenmesi
Determination of self-efficacy and social support levels of open-heart surgery patients
Yazar: EBRU GÜNER
Danışman: PROF. DR. DİLEK ÇİLİNGİR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Sosyal destek = Social support ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Çalışma, açık kalp ameliyatı olan hastalarda öz etkililik ve sosyal destek düzeylerini belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapıldı. Çalışmanın örneklemini Trabzon İl merkezinde yer alan Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ahi Evren Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde açık kalp ameliyatı olup, araştırmaya katılmaya gönüllü olan 242 hasta oluşturdu. Çalışmada veriler araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu", "Barnason Etkililik Beklenti Ölçeği Kardiyak Cerrahi Versiyonu" ve "Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Düzeyi Ölçeği" kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde yüzdelik, ortalama, standart sapma, maksimum ve minimum değerler, bağımsız gruplarda t testi, Mann-Whitney U testi, Oneway ANOVA, Kruskal-Wallis Varyans Analizi ve Spearman Korelasyon Analizi kullanıldı.
Çalışmaya alınan hastaların öz etkililik düzeylerinin orta düzeyde olduğu ve yüksek düzeyde sosyal desteğe sahip oldukları bulundu. Hastaların BEBÖ toplam puan ve alt boyut puan ortalamalarında yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, birlikte yaşanılan kişiler, çalışma durumu, hastalık ve ameliyatla ilgili eğitim alma durumu, eğitim veren kişiler, eğitimi yeterli bulma durumu yönünden istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulundu (p<0.05). Hastaların ÇBASDÖ toplam puan ortalamaları ve alt boyut puan ortalamalarında cinsiyet, medeni durum, ameliyat türü ve eğitim alınan kişiler yönünden anlamlı farklılık bulundu (p<0.05). Hastaların algılanan sosyal destek toplam puanları ile tüm öz etkililik alt boyut puanları ve toplam öz etkililik puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde ilişki bulundu. Hastalarda sosyal destek arttıkça öz etkililik düzeyleri arttığı için hemşirelik bakım sürecinde değerlendirilmesi ve hastanın evde bakım ve hastaya verilen eğitimle desteklenmesi hemşirelerin kalp hastalarında olumlu davranış değişikliği kazandırarak, hastanın öz etkililik inancının yükseltilmesi yönünde desteklenmesi, hastaların bakım sürecine katkı sağlayabilir ve iyileşmeyi hızlandırabilir.

Abstract:
This study was carried out in a descriptive design to determine the self-efficacy and social support levels of open-heart surgery patients. The sample was composed of a total of 242 voluntary patients who had open heart surgery at the Health Sciences University Ahi Evren Thoracic and Cardiovascular Surgery Training and Research Hospital located in the city center of Trabzon. The data were collected using the "Personal Information Form", the "Bernason Efficacy Expectation Scale Cardiac Surgery Version (BEES)", and the "Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS)" prepared by the researcher. In the analysis of the data, percentage, mean, standard deviation, maximum and minimum values, independent groups t-test, Mann-Whitney U test, One-way ANOVA, Kruskal-Wallis Variance Analysis, and Spearman Correlation Analysis were used. 
	The study revealed that the patients had a moderate level of self-efficacy and had a high level of social support. A statistically significant difference was found in the mean BEES total score and sub-dimension mean scores of the patients in terms of age, gender, education level, people living together, employment status, the status of receiving education about disease and surgery, people who provided education, and the status of finding the education sufficient (p<0.05) A significant difference was found in the mean MSPSS total score and sub-dimension mean scores in terms of gender, marital status, type of surgery, and those who received education (p<0.05). A statistically significant and positive correlation was found between the patients' perceived social support total scores and the total self-efficacy score and all self-efficacy subscale scores. As the level of self-efficacy increases as social support increases in patients, the evaluation of open-heart surgery patients by nurses in the nursing care process, supporting them with home care education, helping them gain positive behavioral changes, and increasing their self-efficacy beliefs can contribute to the care process of patients and accelerate their recovery.