Kırsal yerleşmelerde mimari yapılaşmaların ekolojik açıdan irdelenmesi: Ildırı ve Şirince Köyü örnekleri
The ecological of architectural structures in rural settlements: The examples of Ildiri and Sirince villages
Yazar: BURCU ŞENGÜN ERTURGUT
Danışman: PROF. DR. MEHMET BÜLENT ÖZKAN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Sanayi devrimiyle birlikte başlayan teknolojik gelişmeler, hızlı nüfus artışı, kentleşme ve yapılaşmada meydana gelen yoğun ve düzensiz gelişmeler çevre sorunlarının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bunlar sonucunda doğadaki ekolojik denge zarar görmüş, "ekolojik mimarlık" kavramının doğmasını sağlamıştır. Kırsal yerleşim alanlarındaki geleneksel konut yapıları gerek iklim ve çevre verilerini dikkate alarak biçimlenmeleri gerekse yerel malzemeye ve doğaya uygun yapım tarzları nedeniyle ekolojik mimarlığın en güzel örnekleridir. 
Ege Bölgesi içerisinde yer alan Ildırı ve Şirince Köyleri, hem mimari hem de tarihi özelliklerinden ötürü dikkat çeken kırsal yerleşim alanlarıdır. İki köy de her geçen gün hızla değişen yaşam tarzı,   konfor koşulları ve turizmin etkilerine rağmen yerel kimliklerini korumaya çalışmaktadır. Tez çalışmasında Ildırı ve Şirince Köyleri'ndeki geleneksel konut mimarisi özellikleri ekoloji kavramıyla birlikte ele alınmıştır. Araştırmada yerleşme yapısı, bina formu ve kabuğu, bina yönü, mekan organizasyonu, malzeme seçimi ve konstrüksiyon, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı olarak belirlenen ekolojik özelliklerin Ildırı ve Şirince Köyü'ndeki geleneksel konutlarla ilişkisi irdelenmiştir.
Araştırmanın yürütülmesi aşamasında anket ve gözlem yöntemlerinden yararlanılmıştır. Veri toplamaya yönelik hazırlanan arazi gözlem ve anket formları araştırma alanına uygulanmıştır. Arazi gözlem formunun hazırlanma aşamasında çalışma alanlarındaki geleneksel konutların yerleşim, mimari ve ekolojik özellikleri göz önde bulundurulmuştur. Arazi gözlem formu, alan üzerinde yapılan çalışmanın sistematik bir şekilde ilerlemesine yardımcı olmuştur. Çalışma kapsamında 39 Ildırı, 61 Şirince Köyü'nden olmak üzere toplam 100 konut kullanıcısıyla yüz yüze anket gerçekleştirilmiştir. Anket çalışmasıyla, konut kullanıcılarının yapıların mimari özelliklerine ilişkin görüşleriyle, ekolojik özelliklere uygunluğunun ortaya koyulması hedeflenmiştir.
Çalışma Ege Bölgesi'nde yer alan kırsal yerleşim alanlarındaki, geleneksel konut mimarisi ile ekoloji kavramını birlikte ele alan birkaç çalışmadan biri olması nedeniyle rehber çalışma niteliğindedir. Çalışmanın sonucunda; elde edilen verilerle kırsal yerleşim alanlarında ekolojik yönden olumlu özelliklere sahip geleneksel mimarinin korunması ve sürdürebilirliğinin sağlanmasına yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Technological developments starting with the Industrial Revolution, rapid increase in population and the rapid and irregular increase in urbanization and structuring have given rise to the environmental problems. As a result, ecologic balance has suffered; and this has led to the birth of the concept of "ecologic architecture". Traditional structures of housing in the rural settlements are the most significant samples of ecologic architecture both because they are shaped by taking climatic and environmental data into consideration and also because their construction styles allow for the local materials and natural factors.
The villages of Ildiri and Sirince located in the Aegean Region are rural settlements which catch our attention for both their architectural and historic characteristics. Both of the villages try to protect their identity despite the life style changing day by day, comfort conditions and impacts of tourism. Architectural characteristics of traditional housing in the villages of Ildiri and Sirince have been discussed together with the concept of ecology in the thesis study. Also the relation between the ecologic characteristics determined as the structure of settlement, form and envelope of the building, orientation of the building, outdoor organization, selection of materials, the use of renewable energy sources. 
The methods of survey and observation have been used in the field study. Field observation and questionnaire forms related to data collection have been applied in the  area. Settlement characteristics of traditional houses examined within the study, architectural characteristics and ecologic characteristics have also been taken into consideration in the preparation stage of field observation form. Field observation forms have helped the study to survey proceed systematically. Within the scope of the study, face to face survey has been carried out with a total of 100 householders; 39 of them are from the village of Ildiri and 61 of them are from the village of Sirince. This method has aimed to reveal views of households related to the architectural characteristics of structures and their suitability for ecologic characteristics.
The research has the qualification of being a guide study due to being one of the few studies discussing traditional rural architecture of housing from the view point of ecology. With the data gathered  it has been possible to make related to the provision,  protection and sustainability of traditional architecture in rural areas.