Lomber epidural steroid enjeksiyonu yapılan hastalarda omurga maketi kullanılarak alınan aydınlatılmış onamın etkinliği: prospektif randomize çalışma /
Yazar: BÜŞRA GÜLŞEN EROL
Danışman: PROF. DR. GÜNGÖR ENVER ÖZGENCİL ; DR. ÖĞR. ÜYESİ HANZADE AYBÜKE ÜNAL
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
AMAÇ: Bilgilendirilmiş onam, tıbbi bir işlem veya tedavi uygulanmadan önce, hastanın ilgili işlem veya tedavi hakkında eksiksiz ve anlaşılır bilgi verilmesi ve ardından hastanın bu bilgilere dayanarak işlemi kabul etmesi veya reddetmesi sürecidir. Bu süreç, etik ve yasal olarak, hastaların kendi sağlıkları üzerinde bilinçli kararlar vermesini sağlamak için zorunludur. Ayrıca bilgilendirilmiş onam, hastanın uygulanacak tedavi veya işlem öncesi gerçekçi beklentilerinin oluşturulması, hastaların anksiyetesini düşürmesi ve işlem memnuniyetini artırması son derece açısından önemlidir. Görsel destekleyicilerin kullanılması, yapılacak tıbbi prosedürleri anlamlarına yardımcı olarak sürecin kalitesini artırabilir ve olası yanlış anlaşılma sorunlarını azaltabilir. Bel ağrısı, hastaların hastanelere başvurduğu en yaygın şikayetler arasında yer alır. Ayrıca lomber disk hernisi olan hastalarda en sık görülen semptomdur. Konservatif tedaviye yeterli yanıt vermeyen ancak cerrahi gerektirmeyen veya cerrahi uygulanmayan hastalarda ağrının kontrolünde algoloji anabilim dalı tarafından girişimsel minimal invazif işlemler uygulanabilmektedir. Bunlardan biri de lomber epidural steroid enjeksiyonlarıdır. Bu işlem öncesinde de tüm hastalardan bilgilendirilmiş onam alınmaktadır. Bu çalışmada omurga maketi ile alınan bilgilendirilmiş onamın lomber epidural steroid enjeksiyonu yapılan hastalar üzerindeki etkinliğini araştırmak amaçlanmıştır

GEREÇ VE YÖNTEM: Ankara Üniversitesi Algoloji Anabilim Dalı'nda Aralık 2023-Mayıs 2024 tarihleri arasında lomber epidural steroid enjeksiyonu yapılan 163 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar, randomize olarak standart sözlü ve yazılı bilgilendirilmiş onam formu uygulaması yapılan kontrol grubu ve buna ek olarak görsel omurga maketi üzerinden işlemin anlatıldığı çalışma grubu olarak 2 gruba ayrıldı. Her iki gruptaki hastaların onamları anlama düzeyi, Likert ölçeği ile işlem sonrası hasta memnuniyeti ve hasta anksiyete ve depresyon skalası ile işlem öncesi anksiyete ve depresyon skorları değerlendirildi.  

BULGULAR: Çalışma grubundaki hastalar ile kontrol grubundaki hastaların anksiyete ve depresyon skorları ve onamı anlama düzeyi karşılaştırıldığında, çalışma grubundaki hastaların onamı anlama düzeyi istatistiksel olarak (p<0,001) daha fazla saptandı. Ayrıca anksiyete ve depresyon skorları da belirgin olarak (p<0,001) daha düşük bulundu.

SONUÇ: Hastaların, yapılacak işlem veya tedaviyi daha iyi anlaması, aydınlatılmış onam sürecine katılımlarını artırarak, işlem veya tedavi öncesi stresi azaltabilir ve hastanın beklentisini netleştirerek memnuniyetini artırabilir. Bu yönde, klasikleşmiş yazılı onamların yanı sıra aydınlatılmış onam sürecinde görsel materyallerin kullanımı, hastaların onam anlama düzeyini artırmaktadır. Bu çalışmada, omurga maketi üzerinden lomber epidural enjeksiyon onamı alınan hastaların, onamı anlama düzeylerinin daha yüksek olduğu ve işlem öncesi anksiyetelerinin de azaldığı ortaya konmuştur.

Abstract:
AIM: Informed consent is the process by which, before a medical procedure or treatment is performed, the patient is given complete and comprehensible information about the relevant procedure or treatment and then the patient accepts or refuses the procedure based on this information. This process is ethically and legally obligatory to enable patients to make informed decisions about their own health. In addition, informed consent is extremely important in terms of creating realistic expectations of the patient before the treatment or procedure to be applied, reducing the anxiety of the patients and increasing the satisfaction of the procedure. The use of visual aids can improve the quality of the process by helping patients understand the medical procedures to be performed and reduce potential misunderstanding problems. Low back pain is one of the most common complaints that patients present to hospitals. It is also the most common symptom in patients with lumbar disc herniation. In patients who do not respond adequately to conservative treatment but do not require surgery or who do not undergo surgery, interventional minimally invasive procedures can be performed by the department of algology for the control of pain. One of these is lumbar epidural steroid injections. Informed consent is obtained from all patients before this procedure. The aim of this study was to investigate the effectiveness of informed consent obtained with a spinal model on patients undergoing lumbar epidural steroid injection.

MATERIALS AND METHODS: Between December 2023 and May 2024, 163 patients who underwent lumbar epidural steroid injection at Ankara University Department of Algology were included in the study. Patients were randomly divided into two groups: a control group in which a standard verbal and written informed consent form was administered and a study group in which the procedure was explained using a visual spine model. The level of understanding of the informed consent, patient satisfaction after the procedure using Likert scale, and anxiety and depression scores before the procedure using patient anxiety and depression scale were evaluated in both groups.  

RESULTS: When the anxiety and depression scores and the level of understanding of consent were compared between the patients in the study group and the patients in the control group, the level of understanding of consent was statistically (p<0.001) higher in the study group. In addition, anxiety and depression scores were significantly (p<0.001) lower.

CONCLUSIONS: Patients' better understanding of the procedure or treatment to be performed may increase their participation in the informed consent process, reduce stress before the procedure or treatment, and increase satisfaction by clarifying the patient's expectations. In this direction, the use of visual materials in the informed consent process, in addition to classical written consents, increases the level of patients' understanding of consent. In this study, we found that patients whose consent for lumbar epidural injection was obtained using a spinal model had a higher level of understanding of consent and a higher level of pre-procedural anxiety.