Borsaya kote şirketlerde kâr yönetimi: Seçili sektörler üzerine bir araştırma
Earnings management in listed companies: A research on selected sectors
Yazar: MUSTAFA GENÇ
Danışman: PROF. DR. AHMET YANIK
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange

Özet:
Kâr yönetimi, belli amaçlar doğrultusunda şirket kârının uygulanan finansal raporlama standartlarının imkanları dahilinde yönlendirilmesidir. Bu çalışmada sektörlerin şirketlerin tahakkukları üzerinde ne şekilde etkiye sahip olduğunun belirlenmesi ve bu husustaki sektörel farklılıkların tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla birlikte literatür taraması sonucu saptanan bağımsız değişkenlerin her bir sektördeki kâr yönetimine ne şekilde etki ettiğinin belirlenmesi hedeflenmiştir. 
Çalışmada Borsa İstanbul (BİST)'da işlem gören reel sektörde faaliyet gösteren şirketlerin kâr yönetimlerindeki sektörel farklıklar ele alınmıştır. Söz konusu şirketlerin Uluslararası Finansal Raporlama Standartları (UFRS)'na geçiş dönemi sonrasındaki 2010-2019 dönemine ait 10 yıllık kesintisiz verileri kullanılmıştır. Yapılan ön testler sonucunda ilgili analizler, panel kantin regresyon yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma; konusu, veri seti ve kullanılan analiz yöntemi açısından önceki çalışmalardan ayrışmaktadır. Çalışmada kullanılan yöntem ile önceki çalışmalardan farklı olarak bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkenin farklı kantillerinde farklı etki düzeylerinin belirlenebilmesi sağlanmıştır. 
Çalışmada sonuç olarak şirketlerin faaliyette bulundukları sektörlerin şirketlerin toplam tahakkukları üzerinde istatistiki olarak anlamlı ve sektörden sektöre değişen düzeyde farklı etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte çalışma kapsamında belirlenen bağımsız değişkenlerin şirketlerin kâr yönetimlerinin göstergesi olan isteğe bağlı tahakkuk düzeyleri üzerinde aynı şekilde sektörel olarak farklı etkilere sahip olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca çalışma kapsamında uygulanan klasik regresyon yöntemlerine ait sonuçların panel kantil regresyon analiz yöntemine ait sonuçlardan önemli düzeyde farklılık gösterdiği saptanmıştır

Abstract:
Earnings management is the directing of company earnings in line with certain objectives within the possibilities of the applied financial reporting standards.  In this study, it is aimed to determine how the sectors have an impact on the accruals of companies and to identify sectoral differences in this regard. For this purpose, it is targeted to define how the independent variables determined as a result of the literature review affect the earnings management in each sector.
In this study, sectoral differences in the earnings management of real sector companies listed on Borsa Istanbul (BIST) are analyzed. The 10-year continuous data of these companies for the period 2010-2019 after the transition to International Financial Reporting Standards (IFRS) were used. As a result of the pre-tests, the relevant analyses were carried out with the panel quantile regression method. The study differs from previous studies in terms of its subject, data set and the analysis method used. Unlike previous studies, the method used in the study enables the determination of various impact levels of independent variables on different quantiles of the dependent variable.
As a result of the study, it is determined that the sectors in which the companies operate have significantly different effects on the total accruals of the companies at different levels from one sector to another. In addition, it is determined that the independent variables determined within the scope of the study have different sectoral effects on the discretionary accrual levels, which are indicators of companies' earnings management. In addition, it is determined that the results of the classical regression methods applied within the scope of the study differ substantively from the results of the panel quantile regression analysis method.