Asil vekil ve kaynak tabanlı görünüm teorileri açısından yönetim danışmanlığının "Algılanan" başarısının analizi
Analysis of the "Perceived" success of management consulting in terms of principal agent and based view theories theories
Yazar: KENAN SAKALLI
Danışman: DOÇ. DR. SERDAR ÇÖP
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Asil-vekil teorisi = Principal-agent theory ; Başarı = Success ; Danışmanlar = Consultants ; Danışmanlık = Consulting ; Danışmanlık hizmetleri = Consulting services ; Danışmanlık şirketleri = Consulting companies ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model ; Yönetim = Management ; Yönetim danışmanlığı = Management consulting

Özet:
Yönetim danışmanlığı büyüyen ve gelişen bir sektördür. Yönetim danışmanlığı şirketlerle sözleşme temelli olarak, uzun vadeli iş birliğini içermektedir. Bu iş birliğinin sürdürülebilirliği yönetim danışmanlarının başarısına bağlıdır. Yönetim danışmanlığı başarısında; bütçe ve zaman uyumu, hedeflere ulaşma derecesi, karlılık, büyüme ve genişleme faktörleri dikkate alınmaktadır. Literatür incelendiğinde, yönetim danışmanlarının pek çoğunun yürüttüğü projelerde arzulanan amaçlara ulaşamadığı bu nedenle başarısız oldukları görülmektedir. Bu bağlamda yönetim danışmanlığı başarısını etkileyen faktörlerin incelenmesi önem arz etmektedir. Araştırmada yönetim danışmanlığını etkileyen faktörler olarak, asil-vekil teorisi ve kaynak tabanlı görünüm teorisi ele alınmıştır. Araştırmanın amacı, asil-vekil ve kaynak tabanlı görünüm teorilerinin yönetim danışmanlığı başarısına etkisini incelemektir.
Araştırmanın evrenini, Türkiye Yönetim Danışmanları Derneği, Ege Yönetim Danışmanları Derneği, Akdeniz Yönetim Danışmanları Derneği üyeleri oluşturmaktadır. Bu nedenle derneklerle ile iletişime geçilmiş, derneğe üye olan 449 yönetim danışmanına, dernekler tarafından çevrimiçi anket formu gönderilmiştir. İlk gönderimden sonra 102 danışmandan geri dönüş alınmıştır. Geri dönüş yapmayan danışmanlara hatırlatma maili atılmıştır. Ayrıca geri dönüş yapan danışmanlara diğer danışman arkadaşlarıyla anket formunun paylaşılması istenmiştir. Dolayısıyla araştırmada kolayda örnekleme yönteminin yanı sıra kartopu örnekleme yöntemi kullanılmış olup, 6 aylık süre sonunda 226 katılımcıdan geri dönüş sağlanmıştır. Geri dönüşler üzerinden yapılan incelemede 9 anketin formunda yer alan ifadelerin tamamının aynı düzeyde görüş bildirildiği tespit edilmiş olup, analizden çıkarılmıştır. Sonuç olarak 217 katılımcıdan elde edilen veriler analize tabi tutulmuştur.
Elde edilen bulgular doğrultusunda yönetim danışmanları ve müşteri arasında karşılıklı vizyon paylaşımı ve karşılıklı güvenin sağlanması ile projenin belirlenen zamanda ve bütçe sınırları dahilinde tamamlanması gerçekleşeceği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca proje sonrasında firmanın büyüme ve genişlemesinde de yönetim danışmanı ve firmanın ortak vizyon sahibi olması önemli olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca projede görev alan danışmanın uzmanlık seviyesi, firmanın projede gerekli kaynakları sağlaması ve firma yönetiminin projeyi sahiplenmesi ile proje başarısı hedeflenen sonuçlara ulaşacaktır. Bu bağlamda firma ile ilişkilerde ortak vizyonunun oluşturulması, karşılıklı güven ve iş birliği ortamını geliştirilirken, yönetim danışmanlarının uzmanlık düzeyinin yüksek olması, yönetimin projedeki gerekli olan kaynakları sağlaması ve yönetimin projeyi sahiplenip desteklemesi yönetim danışmanlığı başarısının artmasını sağladığı görülmüştür.

Abstract:
Management consulting is a growing and evolving industry. Management consultancy includes long-term cooperation with companies on a contract basis. The sustainability of this cooperation depends on the success of the management consultants. In the success of management consultancy; budget and time alignment, degree of achievement of targets, profitability, growth, and expansion factors are taken into account. When the literature is examined, it is seen that most management consultants fail to achieve the desired goals in the projects they carry out. In this context, it is important to examine the factors affecting the success of management consultancy. Principal-agent theory and resource-based outlook theory are discussed as factors affecting management consulting in the research. The research aims to examine the effect of principal-agent and resource-based outlook theories on management consulting success.
The universe of the research consists of the Turkish Management Consultants Association, Aegean Management Consultants Association, and Mediterranean Management Consultants Association members. For this reason, the associations were contacted and an online questionnaire was sent to 449 management consultants who were members of the association. After the first submission, feedback was received from 102 consultants. A reminder e-mail was sent to the consultants who did not respond. In addition, the consultants who returned were asked to share the questionnaire with their fellow consultants. Therefore, in addition to the convenience sampling method, the snowball sampling method was used in the research, and 226 participants were returned at the end of 6 months. In the analysis made on the feedback, it was determined that all of the expressions in the forms of the 9 questionnaires had the same level of opinion and were excluded from the analysis. As a result, the data obtained from 217 participants were analyzed.
In line with the findings, it has been concluded that the project will be completed within the specified time and within the budget limits by mutual vision sharing and mutual trust between the management consultants and the customer. In addition, it has been determined that it is important that the management consultant and the company have a common vision for the growth and expansion of the company after the project. In addition, the project success will reach the targeted results with the expertise level of the consultant involved in the project, the company's providing the necessary resources for the project, and the company management's ownership of the project. In this context, it has been seen that the establishment of a common vision in the relations with the company, the mutual trust, and cooperation environment, while the high level of expertise of the management consultants, the management's providing the necessary resources in the project and the management's ownership and support of the projected increase the success of management consultancy.