Relaps ve remisyonla seyreden multipl skleroz hastalarında beta interferon tedavisine yanıtın manyetik rezonans spektroskopi ile değerlendirilmesi
Monitoring interferon beta treatment response with magnetic resonance spectroscopy in relapsing remitting multiple sclerosis
Yazar: MEHMET FATİH YETKİN
Danışman: PROF. DR. MERAL MİRZA
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı / Nöroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Beyaz cevher = White matter ; Kolin = Choline ; Kreatin = Creatine ; Manyetik rezonans spektroskopi = Magnetic resonance spectroscopy ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Ölçekler = Scales ; İnterferonlar = Interferons

Özet:
RELAPS VE REMİSYONLA SEYREDEN MULTİPL SKLEROZ HASTALARINDA BETA İNTERFERON TEDAVİSİNE YANITIN MANYETİK REZONANS SPEKTROSKOPİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ
ÖZET
Amaç: Bu çalışmanın amacı yeni tanı almış relaps ve remisyonla seyreden Multipl Skleroz (MS) hastalarının ak maddelerini sağlıklı kontrollerle karşılaştırmak ve hastaların beta interferon tedavisine yanıtını Manyetik Rezonans Spektroskopi (MRS) ile değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya relaps ve remisyonla seyreden MS (RRMS) tanısı almış, henüz beta-interferon (IFN-β) tedavisi kullanmamış 36 hasta ile 15 yaş ve cinsiyet uyumlu sağlıklı kontrol dahil edildi. Kontrol grubuna bir kez, hasta grubuna ise beta interferon tedavisine başlamadan önce, tedavinin altıncı ayında ve tedavinin birinci yılında MRS çekimi yapıldı. Hastalara başlanacak beta-interferon türü her grupta on iki hasta olacak şekilde rastlantısal olarak seçildi. Hastaların muayene bulguları; başlangıçta, altı ve on ikinci ayda genişletilmiş özürlülük durumu derecesi-expanded disability status scale (EDSS) ile kayıt altına alındı. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 36 hastanın bir yıllık takipleri sonucunda hastaların 26'sı çalışmayı tamamlayabildi. Hasta grubunun ak madde lezyonlarından (AML) yapılan ölçümlerde, kontrol grubunun ak maddelerine göre N-asetil aspartat/Kreatin (NAA/Cr) oranları anlamlı olarak düşük bulundu (p<0,05). Hasta grubunun normal görünen ak maddelerindeki (NGAM) NAA/Cr oranları daha düşük olmasına rağmen bu farklılık istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0,05). İki grup arasında Kolin/Kreatin (Cho/Cr) oranlarında ise farklılık yoktu. Hastaların zaman içindeki takiplerinde ise NGAM'deki ve AML'daki NAA/Cr ve Cho/Cr oranlarında anlamlı değişim olmadı.
Sonuç: Bu çalışmada MS hastalarının ak maddelerinde özellikle AML'de MRS bulgusu olarak nöronal hasar tespit edildi. IFN-β tedavisi alan hastalarda NAA/Cr oranlarının zamanla düşmemesi MS gibi kronik bir hastalıkta hastaların izlem süresinin kısa olması veya bu tedavinin hastalık seyri üzerine olumlu etkileri ile açıklanabilir. 
Anahtar Kelimeler: EDSS, Beta İnterferon, Kolin, Kreatin, MRS, Multipl Skleroz, N-Asetil Aspartat, NGAM

Abstract:
MONITORING INTERFERON BETA TREATMENT RESPONSE WITH MAGNETIC RESONANCE SPECTROSCOPY IN RELAPSING REMITTING MULTIPLE SCLEROSIS
ABSTRACT
Aim: The aim of this study is to compare the white matter of Multiple Sclerosis patients with healthy controls and to monitor the treatment response with MRS. 
Materials and methods: Fifteen healthy controls and thirty-six recently diagnosed MS patients never treated with interferon beta were included this study. In patient group MRS was performed before treatment, at sixth and twentieth month after initiation of treatment and once in control group. Patient group was divided into three interferon groups randomly. Physical examination findings were recorded as EDSS scores before treatment, at sixth and twentieth month of interferon treatment.
Results: At the end of one year follow up, twenty six of thirty-six patients completed the study. In patients' white matter lesions, NAA/Cr ratios were lower than control group's white matters. NAA/Cr ratios were higher in control group's white matter than patient's normal appearing white matter but this difference was not statistically meaningful. There was no difference in Cho/Cr ratios between two groups. In follow up period NAA/Cr and Cho/Cr ratios obtained from patients' white matter lesions and normal appearing white matter did not change statistically.
Conclusion: This study showed that in MS patients' white matters, especially in white matter lesions, neuron viability is reduced and in patients treated with interferon beta NAA/Cr ratios remain stable. This stable levels of metabolite ratios in the patients who get interferon beta therapy can be explained with that; treatment follow-up period is short in a chronic disease like MS, or positive effect of the beta interferon therapy on the progress of this disease.
Key words: EDSS, Multiple Sclerosis, Interferon Beta, Magnetic Resonance Spectroscopy, N-acetylaspartate, Choline, Creatine