Bipolar affektif bozukluk hastalarında çocukluk çağı travması, disosiyasyon, bağlanma ve aleksitimi ilişkisi
The relationship between childhood trauma, dissociation, attachment and alexithymia in bipolar affective disorder patients
Yazar: MUSTAFA KURT
Danışman: DOÇ. DR. DEMET GÜLPEK
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Affektif bozukluklar = Affective disorders ; Aleksitimi = Alexithymia ; Bağlanma = Attachment ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Dissosiyatif bozukluklar = Dissociative disorders ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas

Özet:
Bipolar afektif bozukluğun etiyolojisi yeterince aydınlatılamamış ve bazı psikolojik kavramlarla ilişkisi yeterince incelenmemiştir. Bu çalışmada BAB hastalarında çocukluk çağı travması, disosiyasyon, bağlanma ve aleksitimi ilişkisinin incelenmesi sağlıklı kontrol grubuyla karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Çalışmaya BAB tanısıyla takip edilen ve çalışma ölçütlerini karşılayan 100 hasta ile yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 100 sağlıklı birey alındı. Katılımcılara Sosyodemografik veri formu, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği, Disosiyatif Yaşantılar Ölçeği, Toronto Aleksitimi Ölçeği, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Ölçeği-II, Hamilton Anksiyete ve Depresyon Ölçeği ile Young Mani Ölçeği uygulandı. Çalışmada istatistiksel anlamlılık değeri p<0,05 olarak kabul edildi.
Hasta grubunda çocukluk çağı travmaları, aleksitimi, disosiyatif yaşantılar ve yakın ilişkilerde yaşantılama ölçeği puanları anlamlı ölçüde yüksek bulunmuştur. Fiziksel istismar, disosiyasyon ve aleksitimi ile atak sayısı arasında pozitif yönde ilişki bulunmuştur. Erken başlangıçlı BAB hastalarında fiziksel istismar daha sık bulunmuştur. Cinsel istismar alt ölçeği dışında tüm travma grupları ile disosiyasyon arasında pozitif ilişki bulunmuştur. Cinsel istismar dışındaki çocukluk çağı travma gruplarının duyguları tanıma ve duyguları ifade etmede güçlük ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Ayrıca duygusal istismar ve ÇÇTÖ-toplam puanlarının toplam aleksitimi puanıyla anlamlı ölçüde ilişkili olduğu bulunmuştur.
Fiziksel istismar sıklığının artmasının hastalığın daha erken yaşta başlamasına ve daha sık atak yaşamasına neden olabileceği düşünülmüştür. Disosiyatif belirtilerin hastalığın seyrini olumsuz etkileyerek daha çok atağa neden olduğu düşünülmüştür. BAB grubunda disosiyatif belirtiler ile travma arasında ilişki olduğu sonucuna ulaşmıştır. BAB'ta farklı travma çeşitleri bulunmasının aleksitimik özelliklerin daha fazla görülmesine sebep olduğu düşündürmektedir.
Çocukluk çağı travması nörogelişimin erken evrelerini etkileyerek BAB gelişimine ve hastalığın seyrine önemli etkisi olabilir. BAB hastalarında sağlıklı gruba göre daha fazla olduğu saptanan aleksitimik özellikler, disosiyatif yaşantılar ve güvensiz bağlanma tipleri hastalığın seyri ile ilişkili diğer etkenler arasında gösterilebilir.

Anahtar kelimeler: Bipolar Affektif Bozukluk, çocukluk çağı travması, bağlanma, disosiyasyon, aleksitimi.

Abstract:
The etiology of bipolar affective disorder (BAD) has not been adequately elucidated and its relationship with some psychological concepts has not been adequately studied. The aim of this study was to investigate the relationship between childhood trauma, dissociation, attachment and alexithymia in BAB patients with a healthy control group.
The study included 100 patients who were followed-up with the diagnosis of BAD and 100 healthy subjects, age and sex matched. Sociodemographic data form, Childhood Trauma Questionnaire, Dissociative Experiences Scale, Toronto Alexithymia Scale, Experiences in Close Relationships Scale-II, Hamilton Anxiety and Depression Scale and Young Mania Scale were applied to the participants. Statistical significance was accepted as p<0,05.
Child trauma, alexithymia, dissociative experiences and experiencing scale scores were found to be significantly higher in the patient group. There was a positive correlation between physical abuse, dissociation and alexithymia and the number of attacks. Physical abuse was more common in early-onset BAD patients. There was a positive relationship between dissociation and all trauma groups except sexual abuse subscale. It was found that childhood trauma groups other than sexual abuse were associated with recognition of feelings and difficulty in expressing emotions. In addition, emotional abuse and CTQ-total scores were found to be significantly related to total alexithymia score.
It was thought that the increase in the frequency of physical abuse would cause the disease to start at an earlier age and to experience more frequent attacks. Dissociative symptoms were thought to cause more attacks by adversely affecting the course of the disease. It was concluded that there is a relationship between dissociative symptoms and trauma in the BAD group. The presence of different types of trauma in BAD suggests that alexithymic traits are more common.
Childhood trauma may have an important effect on the development of BAD and the course of the disease by affecting the early stages of neurodevelopment. Alexithymic features, dissociative experiences, and insecure attachment types, which are found to be higher in BAD patients than in the healthy group, may be shown as other factors related to the course of the disease.

Key words: Bipolar Affective Disorder, childhood trauma, attachment, dissociation, alexithymia.