Bangladeş ve Türkiye'deki haber ajanslarının haber üretme pratikleri: Türkiye'den AA ve İHA, Bangladeş'ten BSS ve UNB örnekleri
News production practices of news agencies in Bangladesh and Turkey: Examples of AA and İHA in Turkey, BSS and UNB in Bangladesh
Yazar: MOSHİUR RAHMAN
Danışman: DOÇ. DR. ALAADDİN FARUK PAKSOY
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Basın ve Yayın Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Anadolu Ajansı = Anatolian Agency ; Bangladeş = Bangladesh ; Haber ajansları = News agencies ; Haber üretimi = News production ; Muhabir = Correspondent ; Türkiye = Türkiye

Özet:
Günümüz dünyasının medya sektöründe haber ajanslarının önemi her geçen gün daha iyi anlaşılmaktadır. Genellikle güçlü bir ekonomik altyapıya sahip olan haber ajansları, bağımsız bir medya kuruluşundan çok daha fazla bölgede muhabir bulundurarak haber üretmektedir. Üretilen haberleri ise abonelik anlaşmaları üzerinden diğer bağımsız medya kuruluşlarına servis etmektedir. Ancak habercilik sektörünün büyük bir payına sahip olan haber ajanslarının, haber üretim süreci ile ilgili literatürde pek fazla çalışma bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu çalışma, Bangladeş ve Türkiye'deki haber ajanslarının haber üretim pratikleriyle ilgili yapılmıştır. Çalışmanın amacı, sözü edilen iki ülkenin haber ajanslarındaki muhabirlerin haber üretme pratiklerini inceleyerek muhabirlerin bu süreçte yaşadıkları olumlu ve olumsuz durumları ortaya koyarak literatürdeki boşluğa bir katkı sağlamaktır. Bununla beraber, iki ülkenin haber üretme pratikleri karşılaştırılarak görece iyi konumda gösterilebilecek durum ve özellikler ortaya çıkarılmaya çalışılmaktadır. 

Görüşme tekniğiyle yapılan bu çalışmada, araştırmacı iki ülkede de bulunarak muhabirlerle mülakatlar gerçekleştirmiştir. Önceden hazırlanan 18 sorunun yöneltildiği görüşmelere AA, İHA, BSS ve UNB'den toplamda 42 muhabir katılmıştır. Muhabirlerin sorulara verdikleri yanıtlar çözümlenerek bu çalışmanın ampirik bulguları oluşturulmuştur. Bulgularda, her haber ajanslarında çalışan muhabirlerin haber üretme pratiklerinde belli zorluklar ve imkansızlıklarla karşı karşıya kaldıkları ortaya çıkmıştır. Ayrıca yapılan karşılaştırmada, Bangladeş'teki haber ajanslarının, bazı noktalarda Türkiye'deki haber ajanslarından iyi konumda olduğu görülse de genellikle iki ülke arasında Türkiye'nin ajans haberciliği konusunda daha gelişmiş bir seviyede olduğu tespit edilmiştir. 

Sonuç olarak, bu çalışmanın bulguları çerçevesinde haber üretim sürecinin kahramanları olan muhabirlerin, haber üretim sürecinde yaşadıkları olumlu ve olumsuz durumlar ortaya koyulmuştur. Kurumlar, bu kapsamda gerekli iyileştirmeleri yaparak muhabirlere daha sağlıklı bir çalışma ortamı sunabilirler. Ayrıca örnekleme dahil edilen iki ülkenin haber ajansları da bu çalışmanın bulgularından çıkarımlar yaparak mevcut sorunların farkına varabilir ve çözüm yolları geliştirebilirler. 

Anahtar kelimeler: Haber ajansları, Bangladeş, Türkiye, Muhabir, Haber üretim süreci

Abstract:
The importance of news agencies in the media sector of today's world is better understood with each passing day. Generally, news agencies, which have a strong economic infrastructure, produce news by having reporters in more regions than an independent media organization. It serves the news produced to other independent media organizations through subscription agreements.  However, there are not many studies in the literature on the news production process of news agencies, which have a large share of the journalism industry. Therefore, this study has been made about the news production practices of news agencies in Bangladesh and Turkey. The aim of the study is to contribute to the gap in the literature by examining the news production practices of the reporters in the news agencies of the two countries mentioned and revealing the positive and negative situations experienced by the reporters in this process. In addition, by comparing the news production practices of the two countries, the situation and features that can be shown in a relatively good position are tried to be revealed.

In this study, which was conducted with the interview technique, the researcher was in both countries and conducted interviews with reporters. A total of 42 reporters from AA, İHA, BSS and UNB attended the interviews, in which 18 pre-prepared questions were addressed. The empirical findings of this study were formed by analyzing the answers given by the reporters to the questions. The empirical findings of this study were formed by analyzing the answers given by the reporters to the questions. The findings revealed that reporters working in every news agency faced certain difficulties and impossibilities in their news production practices. In addition, in the comparison, it has been determined that although the news agencies in Bangladesh are in a better position than the news agencies in Turkey at some points, Turkey is generally at a more advanced level in agency journalism between the two countries.

As a result, within the framework of the findings of this study, the positive and negative situations experienced by the reporters, who are the heroes of the news production process, during the news production process were revealed. Institutions can offer a healthier working environment to reporters by making the necessary improvements in this context. In addition, the news agencies of the two countries included in the sample can also make inferences from the findings of this study, be aware of the existing problems and develop solutions.

Keywords: News agencies, Bangladesh and Turkey, News Correspondent, Producing news