Düzenli fiziksel aktivite yapan ve yapmayan kadınlarda ortoreksiya nervoza görülme durumu
The incidence of orthorexia nervosa in women who do and do not do regular physical activity
Yazar: ŞUHEDA YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. ARDA BORLU
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
DÜZENLİ FİZİKSEL AKTİVİTE YAPAN VE YAPMAYAN KADINLARDA ORTOREKSİYA NERVOZA GÖRÜLME DURUMU

Şuheda YÜKSEL
Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Halk Sağlığı Anabilim Dalı
Yüksek Lisans Tezi, Temmuz 2023
Danışman: Doç. Dr. Arda BORLU


ÖZET
Sağlıklı beslenmenin sağlık üzerine olumlu etkileri olmakla birlikte takıntı haline gelmesi yaşamı olumsuz etkilemekte ve 'Ortoreksiya Nervoza' kavramı karşımıza çıkmaktadır. Çalışmada düzenli fiziksel aktivite yapan ve yapmayan kadınlarda ortoreksiya nervoza görülme durumunun incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya 2021 Ekim ile 2022 Şubat aralığında bir spor kulübüne kayıtlı, 18-65 yaş haftada en az 3 gün ve 60 dk şeklinde düzenli fiziksel aktivite yapan en az 80 kadın olgu grubu; aynı yere herhangi bir nedenle başvuran olgu grubuna benzer yaşlarda, eğitim ve ekonomik düzeyde fiziksel aktivite yapmayan en az 80 kadın ise kontrol grubu olarak alınmıştır. Veriler dört bölümden (sosyo-demografik özellikler, antropometrik ölçümler, sağlık durumu/hayat tarzı alışkanlıkları, Orto-11 ölçeği) oluşan bir anketle yüzyüze görüşülerek toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22.0 programı kullanılmıştır. İstatiksel değerlendirilmesinde; nicel veriler için aritmetik ortalama, standart sapma, ortanca, min-max değerleri kullanılarak düzenli fiziksel altivite yapan ve yapmayan kadınların ölçek puan ortalamalarının sosyodemografik verilerle karşılaştırılmasında, kikare ve One Way Anova testleri; antropometrik ölçümlerle karşılaştırılmasında ise bağımsız t testi uygulanmıştır.
Düzenli fiziksel aktivite yapan kadınlarda diyet yapanlar, yeterli su tüketenler, yeterli beslenenler ve besin takviyesi kullanmayanların oranları yapmayanlara göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Düzenli fiziksel aktivite yapan kadınların beslenmeyle ilgili özellikleri kendi aralarında karşılaştırıldığında kronik hastalıklara sahip olan ve diyet yapanlarda; fiziksel aktiviteyle ilgili özellikleri kendi aralarında karşılaştırıldığında ise sağlıklı olmak için ve en az 6 ay süreyle düzenli fiziksel aktivite yapanlarda ortorektik eğilim daha fazla bulunmuştur. En fazla yapılan fiziksel aktivite yürüyüş ve fitnesstır. Ortoreksiya nervoza görülme sıklığı düzenli fiziksel aktivite yapan kadınlarda daha yüksektir. Bu durum düzenli fiziksel aktivite yapan kadınlarda sağlıklı beslenmenin takıntıya dönüştürülme riskinin yüksek olabileceğini göstermiştir. Bu sebeple egzersiz yapan kişiler sağlıklı beslenme hakkında bilgilendirilmelidir. Ayrıca, düzenli tıbbi izleme ve ortoreksiya nervozaya özgü tarama araçlarının düzenli kullanımı sağlanmalıdır.
Anahtar kelimeler: Düzenli fiziksel aktivite; Ortoreksiya nervoza; Ortorektik; ORTO-11; Sağlıklı beslenme

Abstract:
THE INCIDENCE OF ORTHOREXIA NERVOSA IN WOMEN 
WHO DO AND DO NOT DO REGULAR PHYSICAL ACTIVITY

Şuheda YÜKSEL
Erciyes University, Institute of Health Sciences
Department of Public Health
Master Thesis, July 2023
Supervisor: Doç. Dr. Arda BORLU


ABSTRACT
Although healthy eating has positive effects on health, obsession negatively affects life and the concept of "Orthorexia Nervosa" appears before us. In the study, it was aimed to examine the incidence of orthorexia nervosa in women who do and don't do regular physical activity. A group of 80 women who were registered to a sports club between October 2021 and February 2022, and engaged in regular physical activity at least 3 days a week and 60 minutes per week, were included in the study; 80 women who applied to the same place for any reason who didn't engage in physical activity were taken as the control group. The data were collected through face-to-face interviews with a questionnaire consisting of four parts (socio-demographic characteristics, anthropometric measurements, health status/lifestyle habits, Ortho-11 scale). SPSS 22.0 program was used in the analysis of the data. In the statistical evaluation; for quantitative data, using arithmetic mean, standard deviation, median, and min-max values, chi-square and One Way Anova tests were used to compare the mean scores of the women with and without regular physical activity with sociodemographic data; in comparison with anthropometric measurements, independent t-test was used.
The rates of those who diet, consume adequate water, eat adequately and do not use nutritional supplements in women who do regular physical activity were found to be significantly higher than those who do not. When the nutritional characteristics of women who regularly physical activity are compared among themselves, in those who have chronic diseases and diet; when physical activity characteristics were compared among themselves, orthorexic tendency was found to be higher in those who did regular physical activity to be healthy and those who regularly physical activity for at least 6 months. The most common physical activities are walking and fitness. The incidence of orthorexia nervosa is higher in women who regularly physical activity. This situation has shown that women who engage in regular physical activity may have a higher risk of becoming obsessed with healthy eating. For this reason, people who exercise should be properly informed about healthy nutrition. In addition, regular medical monitoring and regular use of screening tools specific to orthorexia nervosa should be provided.
Keywords: Healthy eating; Orthorexia nervosa; Orthorexic; ORTO-11; Regular Physical activity