Koronavirüs (COVID-19) pandemisinin Türk bankacılık sektörü üzerine etkilerinin finansal tablolar açısından analizi
Analysis for the effect of the Coronavirus (COVID-19) pandemic on the banking sector in Turkiye by financial statements
Yazar: BÜŞRA TUNAY
Danışman: DOÇ. DR. ENVER ERDİNÇ DİNÇSOY
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bankacılık = Banking

Özet:
Banka kavramı M.Ö. 3500 yılına kadar dayanmaktadır. Banka en genel 
anlamıyla kaydi para yaratan, piyasadaki alıcı ve satıcılar arasındaki güven unsuru 
için aracılık işlemi yapan, kredi verme ve mevduat toplama işlemlerini 
gerçekleştirmekle yükümlü hizmet kurumlarıdır. Bankalar kapsamına, faaliyet 
alanlarına, mülkiyet yapılarına göre çeşitli türlere ayrılmaktadır. Cumhuriyetten önce 
ülkemizin bankacılık faaliyetlerinde yabancılar aktif rol almakta iken Cumhuriyet 
ilanından sonra çeşitli bankalar açılarak ülkemizin bankacılık sektöründeki
yabancıların üstünlüğünün azaltılması amaçlanmıştır. 
Koronavirüs günümüzde tüm dünyayı etkileyen bir pandemi sürecidir. 
Ekonomi dâhil olmak üzere birçok sektör olumlu ya da olumsuz anlamda bu 
pandemi sürecinden etkilenmiştir. Koronavirüs fiyat ve finansal istikrara çeşitli 
etkileri bulunmaktadır. Merkez bankaları yaşanan krizler sonucunda hedefleri arasına 
finansal istikrar kavramını da eklemiştir. Koronavirüs pandemi sürecinde devletler
genellikle işletme ve halka yardımda bulunabilmesi için gerekli tedbir ve politikaları 
uygulamaya geçirmişlerdir. Bu pandemi sürecinin ekonomi üzerindeki olumsuz 
etkilerini azaltabilmek için ekonomi paketleri uygulamaya alınmıştır. 
Koronavirüs tüm dünyada üretimi durdurma noktasına getirmiştir. Piyasaların 
olumsuz koşulları borsadaki dalgalanmaları arttırmıştır. Bankacılık sektöründe geri 
ödenemeyen krediler, işlem hacimlerinin fazlalığı, mevduat çekimlerinin artması gibi 
durumlardan dolayı savunmaları zayıflamıştır. Bankacılık sistemleri dijital ortama 
taşınarak halkın bankacılık hizmetlerine kolay ulaşımı sağlanmıştır. Banka 
çalışanlarının evden çalışması sağlanmış veya izin sistemini uygulamaya 
başlamışlardır.
Bu çalışmada bankaların finansal tabloları üzerinde analizler yapılarak 
durumları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bankaların likidite durumlarına, finansal 
durumlarına, çalışma durumlarına, karlılıklarına, sermaye yapılarına bakılarak 
analizleri yapılmıştır. Topsis analizi çoklu karar verme yöntemlerinden biridir. 
İşletmelerin fonksiyonlarını ne kadar etkili kullandığını öğrendikleri yöntemlerden 
biridir. Temel mantığı pozitif ve negatif ideal çözüm kümelerine ulaşarak ideal 
çözümü belirlemektir. CAMELS yöntemi bankaların uzaktan gözetlenmesi ve genel 
durumunu algılamak için kullanılan yöntemdir. Otoritelerin bankaları 
derecelendirmek için kullandığı sistemdir. 
Bu çalışmanın amacı koronavirüs pandemisine bağlı olarak seçilmiş 
bankaların finansal tablolarında ne gibi değişikliklerin meydana geldiğini görmektir. 
Analiz yöntemi olarak CAMELS analizin de yer alan oranlar veri olarak 
kullanılmıştır. Çok kriterli karar verme yöntemleri ışığında bu verilerin analiz 
edilmesi sonucunda Türkiye'deki bankaların değişen durumları ortaya konmaya
çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Koronavirüs pandemisi, finansal tablo analizi, bankacılık sektörü, CAMELS analizi, Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri

Abstract:
The concept of bank dates back to 3500 BC. In general, banks are service 
institutions that create deposit money, act as intermediaries for the element of trust 
between buyers and sellers in the market, and are responsible for lending and 
collecting deposits. Banks are divided into various types according to their scope, 
fields of activity and ownership structures. While foreigners took an active role in the 
banking activities of our country before the Republic of Türkiye, it was aimed to 
reduce the superiority of foreigners in the banking sector of our country by opening 
various banks after the declaration of the Republic.
Coronavirus is a pandemic process that affects the whole world today. Many 
sectors, including the economy, have been affected negatively by the pandemic 
process. Coronavirus has various effects on price and financial stability. As a result
of the crises, central banks added financial stability to its objectives. During the 
coronavirus pandemic, countries generally implemented the necessary actions and 
policies to help businesses and the public. Economic packages have been 
implemented to reduce the negative effects of the pandemic process on the economy. 
Coronavirus has brought production to a standstill all over the world. The 
unfavourable conditions of the markets increased the fluctuations in the stock 
market. In the banking sector, their defences weakened due to non-repayable loans, 
high transaction volumes and increased deposit withdrawals. Banking systems were 
digitized, allowing the public easy access to banking services. Bank employees were 
allowed to work from home.
In this study, the financial statements of banks were analysed to reveal their 
situation. Analyses were made by looking at the liquidity status, financial status, 
operating status, profitability and capital structure of the banks. Topsis analysis is 
one of the multiple decision-making methods. It is one of the methods by which 
businesses learn how effectively they use their functions. Its basic logic is to 
determine the ideal solution by reaching positive and negative ideal solution sets. 
CAMELS method is a method used for remote surveillance of banks and to perceive 
their general condition. It is the system used by authorities to rate banks. 
The aim of this study is to see what changes have occurred in the financial 
statements of selected banks due to the coronavirus pandemic. As an analysis 
method, the ratios in the CAMELS analysis were used as data. As a result of 
analysing this data in the light of multi-criteria decision-making methods, it is tried 
to reveal the changing situation of the banks in Türkiye.

Keywords: Coronavirus pandemic, financial statement analysis, banking sector, CAMELS analysis, Multi-Criteria Decision Making Methods