Avrupa Birliği'nde dış ticaret mali yükümlülükleri ve türkiye açısından değerlendirilmesi
The foreign trade fiscal obligations in the Eu and evaluation from Turkey?s perspective
Yazar: İRFAN KALPALI
Danışman: PROF. DR. MEHMET TOSUNER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Dıs ticaret, uluslararası ekonomik birlikteligin en önemli katalizörlerindenbiridir. Hatta belki en önemlisidir. Çünkü yüzyıllar öncesinden bugüne, devletkavramının olgunlasması, ekonomik gelismelere paralel seyretmistir. Ülkelerin cografi,dogal, teknolojik, ekonomik ve stratejik üstünlüklerine göre dıs ticaret sahnesinde yeralmıslar ve kendi gelismisliklerine katkıda bulunmuslardır.1980'li yıllar ve sonrasına hakim olan küresellesme olgusu da dıs ticaret ve bunungeregi ekonomik entegrasyon hareketlerini hızlandırmıstır. Ülkeler kendi özelliklerineuygun uluslar arası kurulus ve bütünlesmelere üye olmuslar ve bu vasıtayla üyelerarasıdıs ticaret iliskileri artmıstır. Bu ticari paylasım dünya ölçeginde ticari bütünlesmeyi deberaberinde getirmistir.Dünya ölçeginde ticari bütünlesme, yasalarla cebren tahsil olunan vergi ile dısticaretin iliskisinin de dikkate alınması zorunlulugunu ortaya çıkarmıstır. Çünkü,toplumsal yasamla yasıt olan vergi kavramıyla dıs ticaretin yakın temasıbulunmaktadır. Dolayısıyla dıs ticaret, maruz kaldıgı vergisel yükümlülüklerdenetkilenmekte, bu yükümlülüklere göre kendine yön vermektedir.Bu çalısmada, ilk iki bölümde; dıs ticaret kavramı ve nedenlerinden, dıs ticaretinulusal ve küresel faydalarından, neden oldugu uluslar arası entegrasyonhareketlerinden bahsedilmis, Türkiye'yi de yakından ilgilendiren Avrupa Birligibütünlesme hareketinin özeline inilmistir. ktisadi, mali, stratejik ve anayasalboyutlarıyla derinlemesine incelenen Avrupa Birligi'nin Türkiye iliskileri de mercekaltına alınmıstır.Son bölümde ise; ortak ticaret politikası ve dıs ticarette mali yükümlülükler:Avrupa Birligi Türkiye perspektifinde bir degerlendirme baslıgı altında Avrupa Birligiortak dıs ticaret politikası tüm yönleriyle ele alınmıs, dıs ticaret mali yükümlülükleridünya uygulaması itibariyle genel olarak ortaya konulduktan sonra Avrupa Birligi'ndedıs ticaret mali yükümlülükleri özel olarak incelenmis ve nihayetinde Türkiye'dekiuygulamadan gümrük birligi öncesi ve sonrası dönem ayrımı yapılarak dıs ticaret maliyükümlülükleri ve etkileri irdelenmistir.

Abstract:
Foreign trade is one of the most important catalysts of international unity. It is,even, the most important one because the maturation of state concept has been parallelto economic developments. Countries have had a part in foreign trade arena as to theirgeographical, natural, technological, economic and strategic superiorities and thesefeatures that countries have contributed to their developments.Globalization fact dominated the 1980s and post 1980s has increased foreigntrade and in turn, economic integration movements. Countries have become themembers of international organizations and integrations suitable for theircharacteristics and foreign trade relations have increased among members as a resultof this fact. This trade sharing has brought on trade integration at the world level.Trade integration at the world level has revealed a fact that the relationshipbetween taxes, compulsory payments, and foreign trade should be taken intoconsideration because there is a close contact between foreign trade and tax conceptcontemporary of social life. Therefore, foreign trade has been affected by taxobligations that it is exposed to and foreign trade gives a direction to itself as to theseobligations.The first and second parts of this study deal with foreign trade concept, causes offoreign trade, national and global advantages of foreign trade, the internationalintegrations originating from foreign trade and the EU integration concerning Turkeyin detail. In addition, the relationship between the EU and Turkey examinedcomprehensively in respect of economic, financial, strategic and constitutional aspectsis evaluated thoroughly.In the last part, common trade policy and fiscal obligations in foreign trade, theEU common trade policy with all aspects under a evaluation title in the context of theEU and Turkey perspective, world practice of foreign trade fiscal obligations in generaland in turn, foreign trade fiscal obligations of the EU in particular and foreign tradefiscal obligations of Turkey and their effects in the pre- custom union and post-customunion period are examined.