Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi daimi üyelerinin yetkileri ve sorumlulukları: Kuram ve uygulama açısından bir inceleme
Powers and responsibilities of permanent members of the United Nations Security Council: A review in terms of theory and practice
Yazar: ARDA CAN YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ERDEM İLKER MUTLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi BM Örgütü'nün kurulma aşamalarından itibaren tartışmalı bir yapıya sahip olmuş, bilhassa yakın zamanlarda etkinlik problemi hususunda hukuki tartışmalar artmıştır. 
Bu çalışmada da Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin genel yapısı ve özel konumda bulunan beş devletin, uluslararası hukuk nezdindeki yetkileri ve sorumlulukları incelenmiştir. Bu incelemenin ana gayesi mevcut yapının, üzerine inşa edildiği Birleşmiş Milletler sistemi ile birlikte var olma sebebi olan uluslararası hukuk ilkeleri ve amaçları ile ne ölçüde uyumlu olduğunu değerlendirmek olmuştur.
Bu sebeple çalışmamızın ilk bölümünde BM'nin kuruluşuna kadar uluslararası hukukun dönüşümü anlatılmaya çalışılmıştır. BM ile başlayan uluslararası hukuk döneminin temel amaçları ve ilkelerine kaynaklık eden düşüncelere, bu düşüncelerin ekonomi-politik düzlemdeki karşılıkları izah edilmeye gayret edilmiştir. İkinci bölümde de ilk olarak Birleşmiş Milletler'in genel yapısı, amaçları ve ilkeleri açıklanmıştır. Devamında ana konumuz olan BM Güvenlik Konseyi'nin yapısal durumu incelenmiş olup; Konsey'in ve daimi üyelerinin yeni uluslararası hukuk düzenindeki faaliyetleri, BM'nin amaçları ve ilkeleri bağlamında değerlendirilmiştir. Sonuç bölümünde de sistemin amaç-sonuç ilişkisi bağlamındaki çelişkileri üzerinden nihai değerlendirme yapılmıştır.

Abstract:
The United Nations Security Council has had a controversial structure since the establishment of the UN Organization, and legal debates on the problem of its effectiveness have increased especially in recent times. In this study, the general structure of the United Nations Security Council and the powers and responsibilities of the five special states under international law are analyzed. The main purpose of this examination is to evaluate the extent to which the current structure is compatible with the principles and objectives of international law, which is the reason for its existence together with the United Nations system on which it is built. For this reason, in the first part of our study, we tried to examine the evolutionary historical process of international law until the establishment of the UN. An effort has been made to explain the ideas that underlie the basic aims and principles of the UN and the international law era it has created, and the political economy of these ideas. In the second part, the general structure, aims and principles of the United Nations are first explained. Subsequently, the structural situation of the UN Security Council, which is our main subject, is analyzed and the activities of the Council and its permanent members in the new international legal order are evaluated in the context of the objectives and principles of the UN. In the conclusion, a final assessment is made on the contradictions of the system in the context of the goal-effect relationship.