hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
F_t(k,n) tipindeki fibonacci sayıları üzerine
On fibonacci numbers of the type F_t(k,n)
Yazar: NUR ŞEYMA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ENGİN ÖZKAN
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı / Cebir ve Sayılar Teorisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Matematik = Mathematics
Dizin: Fibonacci dizileri = Fibonacci sequences

Özet:
Bu tezde, distance Fibonacci sayı dizileri üzerine araştırma yapılmıştır. İlgili bağlamda, literatür analiz edilmiştir ve araştırma kavramsal çerçeveye oturtulmuştur. Literatürde distance Fibonacci sayı dizileri ile ilgili birçok açıdan boşluk olduğu ve bu konudaki araştırmaların az olduğu gözlemlenmiştir. Literatürdeki distance Fibonacci sayı dizileri ile ilgili boşluğu kapatmaya odaklanılmıştır. F_3 (k,n) ve F_4 (k,n) distance Fibonacci sayı dizileri tanımlanıp özellikleri analiz edilmiştir ve bu dizilerin k'nın özel değerleri için Padovan ve Narayana dizileriyle ilişkisi bulunmuştur. Bu dizilerin çeşitli özellikleri verilmiştir ve diziler için üreteç matrisleri bulunmuştur. Daha sonra bu dizilerin tanımları negatif tamsayılar için genişletilmiş, Pascal üçgeni ile ilişkileri bulunmuştur. Bunu takiben, genelleştirilmiş F_t (k,n)-distance Fibonacci sayı dizisi tanımlanmıştır. Bu dizi için de aynı adımlar izlenilmiştir.

Abstract:
In this thesis, the research is conducted on distance Fibonacci sequences. In the relevant context, the literature is analyzed and  the research is placed into a conceptual framework. It is observed that there is a gap in many aspects of distance Fibonacci sequences and research on this topic is scarce. The focused on closing several gaps of distance Fibonacci sequences in the literature. F_3 (k,n) and F_4 (k,n) distance Fibonacci sequences are defined and their properties are analyzed. Their relationship with the Padovan and Narayana sequences are found for special values of k in these sequences. Various properties of these sequences are given and generator matrices are found for the sequences. Later, the definitions of these sequences are extended to negative numbers and their relationship with Pascal's triangle are found. Following this generalized F_t (k,n) distance Fibonacci sequence are defined and the same steps are followed for these sequences as well.
Çelik boru kaynaklarında NDT filmlerin görüntü işleme yöntemleri ile kontrolü
Control of NDT films in steel pipe welds with image processing methods
Yazar: MURAT MERAL
Danışman: DOÇ. DR. KAMİL ORMAN
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Yapay Zeka ve Robotik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control
Dizin: Bilgisayarlı görüntüleme = Computer imaging

Özet:
Daha sonra doldurulDoğalgaz, su ve petrol hatları başta olmak üzere otomotiv, havacılık, tersane, savunma sanayi gibi birçok sektörde çelik malzemelerin birbirlerine birleştirilmesi işlemi kaynaklarla yapılmaktadır ve bu kaynaklarda ki hataların tespitinde tahribatsız muayene yöntemleri (NDT- Non Destructive Testing ) kullanılmaktadır. Tahribatsız Muayene yöntemleri ile kaynakların güvenirliliği ve kalitesi hızlı ve uygun maliyetli bir şekilde elde edilir. Tahribatsız muayene yöntemlerinden biri olan Radyoaktif muayene (RT - Radyografik Muayene Testi) kısa dalga boylu yüksek enerjili elektromanyetik dalgaların, muayenesi yapılacak olan parçaya zarar vermeden içine nüfuz edip içyapısının, hatalı kısımlarının, radyografik film üzerine görüntü alınmasını sağlayan en popüler tahribatsız muayene yöntemidir. Bu çalışmada RT filmlerinden alınan görüntülerde kusurları belirlemede NDT Uzmanlarına yardımcı olmak için seçilen görüntü işleme algoritmaları ile gözden kaçabilecek kusurların tespiti amaçlanmıştır. RT deneyleri ile alınan görüntüler yazılıma aktarılmış ve önerilen yöntemlerle analiz edilmiştir. Elde edilen çalışmalar, önerilen yöntemlerin operatöre hataların yorumlanmasında önemli katkılar sağlayabileceğini göstermesi amaçlanmıştır.acaktır.

Abstract:
In many sectors such as natural gas, water and oil lines, automotive, aviation, shipyards, defense industry, the process of joining steel materials to each other is done with welds and the detection of defects in these welds is used with non-destructive testing methods (NDT- Non Destructive Testing). With non-destructive testing methods, the reliability and quality of the welds are obtained quickly and cost-effectively. Radioactive testing (RT - Radiographic Inspection Test), one of the non-destructive testing methods, is the most popular non-destructive testing method that allows short-wavelength high-energy electromagnetic waves to penetrate into the part to be inspected without damaging it and to capture images of its internal structure and defective parts on radiographic film. In this study, it is aimed to detect defects that can be missed with the selected image processing algorithms to help NDT Experts in determining defects in the images taken from RT films. The images taken with RT experiments were transferred to the software and analyzed with the suggested methods. The obtained studies are intended to show that the proposed methods can provide significant contributions to the operator in interpreting errors.
Acil durum tabanlı telsiz konuşmalarındaki gürültülü ses verilerinin derin öğrenme yöntemleri kullanılarak tanımlanması
Identification of noisy voice data in emergency-based radio conversations using deep learning methods
Yazar: CELALETTİN ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. VOLKAN KAYA
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Yapay Zeka ve Robotik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Ses, kişiler arası iletişimde kullanılan temel unsurdur ve özellikle acil durum iletişiminde hayati bir rol oynamaktadır. Acil durum iletişiminde, konuşma seslerinin anlaşılabilirliği hızlı ve doğru bilgi akışı için kritik öneme sahiptir. Geleneksel iletişim yöntemlerinin başarısız olduğu durumlarda, telsiz iletişimi bağımsız yapısı sayesinde güvenilir bir araç olarak öne çıkmaktadır. Telsiz iletişiminde karşılaşılan en büyük sorun gürültülü seslerin anlaşılamamasıdır. Son yıllarda öne çıkan derin öğrenme yöntemlerinin kullanımı, gürültülü seslerin doğru tanımlanması için büyük faydalar sağlamaktadır. Bu tez kapsamında, acil durum kontrollerinde kullanılmak üzere ses verilerini tanıyan derin öğrenme tabanlı yeni bir model geliştirilmiştir. Geliştirilen modelin eğitimi ve test edilmesi için çeşitli çevresel gürültü koşulları altında elde edilen telsiz kayıtları kullanılarak altı farklı Türkçe ses verisi içeren yeni bir veri seti hazırlanmıştır. Bu veri seti kullanılarak, geliştirilen modelle %96,40 başarı oranıyla altı farklı acil durum ses verisi tanımlanmıştır.

Abstract:
Voice is the basic element used in interpersonal communication and plays a vital role especially in emergency communication. In emergency communication, the intelligibility of speech sounds is of critical importance for fast and accurate information flow. In cases where traditional communication methods fail, radio communication stands out as a reliable tool thanks to its independent structure. The biggest problem encountered in radio communication is the inability to understand noisy sounds. The use of deep learning methods, which have become prominent in recent years, provides great benefits for the correct identification of noisy sounds. Within the scope of this thesis, a new deep learning-based model that recognizes voice data has been developed to be used in emergency controls. For training and testing of the developed model, a new dataset containing six different Turkish voice data was prepared using radio recordings obtained under various environmental noise conditions. Using this dataset, six different emergency voice data were identified with 96.40% success accuracy with the developed model.
Tarihsel fenomenolojik açıdan aydınlanma düşünürleri ve Erzurumlu İbrahim Hakkı
Enlightenment thinkers and Erzurumlu İbrahim Hakkı from historical phenomenological perspective
Yazar: METEHAN METE
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ALICI
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy

Özet:
Aydınlanma Dönemi Batı medeniyetinin yeni toplum ve insan inşa etme projesinin düşünsel ve felsefi temellerinin oluşturduğu çağıdır. Bu dönemde insan ve onun özgürlüğü kavramları dönemin şekillenmesinde önemli bir etkiye sahip olmuştur. Aydınlanmaya kadar dogmatik düşünceler ve davranışlardan bunalan insanlar bu dönemde yanlızca bilim ve aklın verileriyle hareket etmişlerdir. Devrin sistematikleşmesinde en önemli pay ise filozoflarındır. Her konudaki rasyonalist bakış açıları Hıristiyanlık'tan ve diğer dinlerden uzaklaşmaya da sebep olmuştur. Aydınlanmacı filozoflarla çağdaş,  Anadolu İrfan Geleneğinin bir parçası olan Erzurumlu İbrahim Hakkı kendi Aydınlanmasını oluştururken onun yolunu aydınlatan İslam Dini olmuştur. Hakkı dönemindeki çeşitli sıkıntıların kaynağını din değil insanlar olarak görmüş ve İslam Dini rehberliğinde aklın da yardımıyla düşüncelerini oluşturmuştur. 
Bu çalışmada Aydınlanmacı filozoflar ile Erzurumlu İbrahim Hakkı din ve ahlak bağlamında safha safha olarak fenomenolojik açıdan mukayese edilerek incelenmiştir.

Abstract:
The Enlightenment Period is the age in which the intellectual and philosophical foundations of Western civilization's project of building a new society and human beings were formed. In this period, the concepts of man and his freedom had a significant impact on the shaping of the age. People, who were overwhelmed by dogmatic thoughts and behaviors until the Enlightenment, now acted only with the data of science and reason in this period. Philosophers had the most important share in the systematization of the period. Their rationalist perspectives on every subject also led to a move away from Christianity and other religions. While Ibrahim Hakkı of Erzurumlu, a part of the Anatolian tradition of wisdom, who was contemporary with the Enlightenment philosophers, was creating his own Enlightenment, it was the Islamic religion that enlightened his path. Hakkı saw the source of various troubles in his time as people, not religion, and formed his thoughts with the help of reason under the guidance of the Islamic Religion. 
In this study, Enlightenment philosophers and Ibrahim Hakki of Erzurumlu are compared and analyzed phenomenologically in the context of religion and morality.
İslam ahlak düşüncesinde et-Tıbbu'r-Rûhânî geleneği Ebû Bekir er-Râzî örneği
Medical-spiritul tradition in Islamic moral thougte Ebu Bekirer-Razi case
Yazar: REYHANEH REZAEI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SUAT ÇELİKKOL
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
İslam ahlak düşüncesinde, insanın bedensel ve ruhsal yapısını bir bütün halinde değerlendiren et-Tıbbu'r-Rûhânî yaklaşımının amacı, insan ahlakının düzeltmesi ve buna bağlı olarak beden ve ruhun etkileşiminden yola çıkarak insan davranışlarını sağlık ve hastalık özellikleri bakımından değerlendirmektir. Bu çalışmanın amacı, insanın her iki yapısı için sağlık ve hastalık gibi durumlardan söz eden et-Tıbbu'r-Rûhânî yaklaşımında bedensel ve ruhsal sağlığı etkileyen kötü alışkanlıkların ortadan kaldırılması için gerekli olan tedavi ve iyileştirme yöntemleriyle ilgili, farklı düşünürlerin anlayışlarını incelemektir. Bu bağlamda hem tabip ve hem filozof olan Ebû Bekir er-Râzî, İnsanın ruhsal sağlığı ile ilgili akılcı ve sistematik bir düşünceye sahip olduğu için daha önem arz etmektedir. Râzî et-Tıbbu'r-Rûhânî adlı eserinde ruhun mahiyetini ve özelliklerini açıklarken Platon'un üçlü nefs anlayışını benimsemektedir. Dolayısıyla Râzî ruhun güçleri arasındaki denge ve uyumu sağlık ve hastalık olarak açıklamaktadır. Bu çalışmada, et-Tıbbu'r-Rûhânî geleneğin öncüsü olan Ebû Bekir er-Râzî ve diğer İslam filozoflarının düşünceleri mukayeseli bir şekilde incelenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
In Islamic moral thought, the aim of the at-Tibbu'r-Rûhânî approach which evaluates the physical and spiritual structure of human beings as a whole is to explain human behavior as health and disease based on the correction of human morality and, accordingly, the interaction of body and soul. The aim of this study is to examine the understandings of different thinkers about the treatment and healing methods necessary for the elimination of bad habits that affect physical and mental health in the at-Tibbu'r-Rûhânî approach, which talks about conditions such as health and disease for both structures of human beings In this context, Abu Bakr er-Razi, who is both a physician and a philosopher, is more important because he has a rational and systematic thought about the mental health of people. In his work Razi at-Tibbu'r-Rûhânî, he adopts Plato's understanding of the triple soul while explaining the nature and characteristics of the soul. Therefore, Razi explains the balance and harmony between the powers of the soul as health and disease. In this study, we tried to examine the thoughts of Abu Bakr er-Razi, the pioneer of the at-Tibbu'r-Rûhânî tradition, and other Islamic philosophers in a comparative way.
Psikolojik danışman adaylarının güvengenlik bağlamında bağlanma stilleri
Psychological counselor candida tes' trustworthiness attachment styles in context
Yazar: RUMEYSA KALKAN
Danışman: PROF. DR. FİKRET GÜLAÇTI
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Güvengenlik = Assertiveness

Özet:
Bu araştırma; rehberlik ve psikolojik danışmanlık programı lisans öğrencilerinin bağlanma stilleri ve güvengenlik düzeylerini incelenmek amacı ile yapılmıştır. Yapılan çalışma ilişkisel tarama modeline uygun olarak yürütülmüştür. Çalışmanın katılımcılarını 2023-2024 eğitim öğretim yılında Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesinde okuyan 142'si kız, 33'ü erkek olmak üzere toplam 175 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada verileri toplamak amacıyla; Erzen (2016) tarafından geliştirilen "Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri Ölçeği", Voltan (1980) tarafından uyarlanan "Rathus Atılganlık Envanteri" ve araştırma grubunda yer alan katılımcıların demografik özelliklerinin belirlenmesi için araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler, "bağımsız örneklem t testi" ve "tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yöntemleri ile SPSS 25.0 programı aracılığı ile yapılmıştır. Yapılan analiz sonuçlarında; kaygılı/kararsız bağlanma stili ile güvengenlik arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Cinsiyet, sınıf, aile ekonomik durumu ve algılanan anne baba tutumu değişkenlerinin güvengenlikle arasında anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür. Erkek katılımcıların kaçınan bağlanmalarının kadın katılımcılara göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu görülmüştür.

Abstract:
This study was conducted to examine the attachment styles and trustworthiness levels of undergraduate students of guidance and psychological counseling program. The study was conducted in accordance with the relational screening model. The participants of the study consisted of 175 students, 142 female and 33 male, studying at Erzincan Binali Yıldırım University in the 2023-2024 academic year. In order to collect data in the study; "Three Dimensional Attachment Styles Scale" developed by Erzen (2016), "Rathus Assertiveness Inventory" adapted by Voltan (1980) and "Personal Information Form" prepared by the researcher to determine the demographic characteristics of the participants in the research group were applied. The data obtained in the study were analyzed by means of "independent sample t test" and "one-way analysis of variance (ANOVA)" methods using SPSS 25.0 program. The results of the analysis revealed that there was a positive relationship between anxious/ambivalent attachment style and trustworthiness. There was no significant difference between the variables of gender, class, family economic status and perceived parental attitude and trustworthiness. Avoidant attachment of male participants was significantly higher than that of female participants.
Kur'ân ve psikoloji çerçevesinde düşünme
Thinking within the framework of the Quran and psychology
Yazar: SELİME SEZGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FAİMA İSRAFİLOVA
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Kur'ân düşünmeye verdiği önemi insanları ona teşvik ederek göstermektedir. Kişi düşünerek önce kendini ve hayatı anlamlandırır ve doğru yola erişir. Muhataplarını başta tevhid inancına davet için pek çok âyeti te olaylar ve kıssalar üzerinden düşünülmesi istenmektedir. Aynı zamanda düşünenler övülmekte düşünmeyenlerin ise mertebesinin düşünenler ile aynı olmayacağı vurgulanmaktadır.
Düşünme eylemi için Kur'ân pek çok faklı kelime kullanmaktadır. Her biri kısa anlamıyla düşünmeyi ifade etseler de ayrı ayrı ince ayrımlarının bulunduğu bilinmektedir. Kullanılan bu farklı kelimelerden çok yönlü ve eleştirel bir düşünme sistemine işaret edildiği anlaşılmaktadır.
Psikoloji bilimi incelediği düşünme sistemine ve bilişsel psikolojide ifade edilen süreç ve kavramlara,  düşünmeyle ilgili kullanılan kelimelerle işaret edilmektedir. Kur'ân-ı kerimde ise kelime ve âyetler incelenirken Kur'ân'ın düşünme süreçlerine, bilişsel psikolojide düşünmeyi incelerken kullanılan aşamaların da dâhil edildiği görülmektedir. Bu sebeple çalışmamız, tefsir ve psikoloji bilimi beraber incelenerek yapılmıştır. İki disiplinde düşünmenin ortak ve farklı yönleri açığa çıkarılmaya çalışılmıştır.  
Anahtar Kelimeler: Kur'ân, Tefsir, Düşünme, Psikoloji, Bilişsel Psikoloji.

Abstract:
The Quran shows the importance it gives to thinking by encouraging people to it. A person first makes sense of himself and life by thinking and reaches the right path. In order to invite his interlocutors to the belief of monotheism, it is requested in many verses to think about events and stories. At the same time, those who think are praised and it is emphasized that the rank of those who do not think will not be the same as those who think.
The Quran uses many different words for this process. Although each of them expresses thinking in its short meaning, it is known that there are separate subtle distinctions. It is understood from these different words used that a multifaceted and critical thinking system is indicated.
It is seen that the thinking system examined by psychology and the processes and concepts expressed in cognitive psychology are also indicated by the words used in thinking. When examining the words and verses, it is seen that the Quran is included in the thinking processes in the stages used while examining thinking in cognitive psychology. For this reason, our study was conducted by examining two different disciplines together. It is tried to reveal their common and different aspects.
Keywords: Quran, Tafsir, Thinking, Psychology, Cognitive Psychology.
Gelir dağılımı ve yoksulluk: İBB-1 bölgeler arası yakınsama hipotezinin test edilmesi
Income distribution and poverty: Testing the IBB-1 interregional convergence hypothesis
Yazar: SALİH EMRE SUYURDU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞERAFETTİN KELEŞ
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bölgeler arasındaki gelir dağılımı analizleri, bir ülkede belirli bir dönem boyunca meydana gelen gelirin ülkenin bölgeleri arasında nasıl dağıldığı sorusuna cevap aramak için yapılmaktadır. Gelir dağılımı analizleri gerçekleştirilir iken ele alınan değişken kişi başına gelir değişkenidir. Günümüzde dünyanın karşılaştığı en büyük sorunlardan biri yoksulluk ve gelir dağılımındaki adaletsizliktir. Bu çalışmada, yakınsama hipotezi İBB Düzey-1 12 alt bölge için panel birim kök analizleri metodu ile test edilmiştir. Bölgelere ilişkin 2006-2021 dönemine ait reel kişi başı GSYİH verileri TÜİK'den derlenmiştir. Bölgeler arasındaki yakınsamayı ölçmek için kişi başı GSYİH serisi doğal logaritması alınarak birim kök testlerine tabi tutulmuştur. Çalışmanın tüm testleri Eviews-12 paket programı ile yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, Türkiye'deki 12 Düzey-1 bölgesi için bölgelerin KBGSYH değerlerini Türkiye geneli ile bağlantılı olarak yıllar içinde daha yüksek değerlerde birbirine yakınsadığı; böylece bölgeler arasında benzeşmenin söz konusu olduğu görülmüştür. Bölgeler arasında yüksek KBGSYH değerlerinde ortaya çıkan bir yakınsama gelir dağılımı sorunları ile ülkenin gelir dağılımı sorununun örtüştüğünü ve bölgelerin ülke genelinden ayrı olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığını ifade etmektedir.

Abstract:
Income distribution analyzes between regions are carried out to seek answers to the question of how the income generated in a country during a certain period is distributed among the regions of the country. The variable considered when performing income distribution analyzes is income per capita. One of the biggest problems the world faces today is poverty and injustice in income distribution. In this study, the convergence hypothesis was tested with the panel unit root analysis method for IMM Level-1 12 sub-regions. Real per capita GDP data for the regions for the period 2006-2021 was compiled from TURKSTAT. To measure the convergence between regions, the natural logarithm of the GDP per capita series was taken and subjected to unit root tests. All tests of the study were performed with the Eviews-12 package program. According to the analysis results, for the 12 Level-1 regions in Turkey, the GDPPC (gross national product per capita) values of the regions have converged to higher values over the years in relation to Turkey in general; Thus, it was observed that there was similarity between regions. A convergence between regions that occurs at high KBGDP values indicates that the income distribution problems of the country overlap with the income distribution problem of the country and that it is not possible to evaluate the regions separately from the country as a whole.