Savunma sanayisinde çok kriterli karar verme yöntemleriyle elektronik kart üreten tedarikçi seçimi
Selection of suppliers that produce electronic cards in the defense industry with multi-criteria decision-making methods
Yazar: DUYGU KARADAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA YEŞİM KALENDER ÖKSÜZ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Tedarikçi seçimi ve değerlendirilmesi, bir organizasyonun başarısı açısından temel bir fonksiyondur. Doğru tedarikçileri belirleyen işletmeler, uzun vadeli ve sürdürülebilir tedarikçi yönetimi anlayışını benimseyerek güçlü bir tedarik zinciri oluşturabilir ve rekabet avantajı sağlayabilirler. Uygun tedarikçilerin seçimi, işletmenin satın alma maliyetlerini azaltırken, müşteri memnuniyetini artırır ve rekabet gücünü geliştirir. Bu nedenle, firmaların tedarikçi seçim sürecine başlamadan önce değerlendirme kriterlerini netleştirmeleri ve en uygun tedarikçiyi seçmeye yönelik stratejik bir yaklaşım benimsemeleri gerekmektedir.  Savunma sanayisinde de tedarikçi seçimi hayati bir rol oynar. Bu bağlamda, bu çalışmada savunma sanayisinde üretim yapan bir şirketin karşılaştığı elektronik kart tedariği sorununa odaklanılmıştır. Küresel çapta yaşanan çip krizinin etkisiyle bu konu daha da önem kazanmıştır. Çalışmanın temel amacı, tedarik zinciri yönetiminde elektronik kart tedarikçisi seçimini daha stratejik bir bakış açısıyla ele alarak sürdürülebilir bir tedarikçi portföyü oluşturmak, tedarikçi değerlendirme kriterlerini belirlemek ve bu soruna çözüm sunmaktır. Uygulanan kriterler ve kullanılan yöntemlerle hem literatüre katkı sağlanmak istenmiş hem de gerçek iş dünyasında tedarikçi yönetimi için yeni bir bakış açısı sunmak amaçlanmıştır. Bu kapsamda çalışmada, çok kriterli karar verme yöntemlerinden SWARA, kriterlerin ağırlıklandırılması ve sıralanması için kullanılmış; COPRAS ve TOPSIS yöntemleri ise alternatif tedarikçilerin performanslarının değerlendirilmesi amacıyla uygulanmıştır. Son olarak, bu iki yöntemin sonuçları Borda Sayım yöntemiyle birleştirilerek nihai tedarikçi seçimi yapılmıştır. Bu yaklaşımla, firmaların stratejik tedarikçi seçim süreçlerinde daha sistematik ve etkili kararlar almaları sağlanmıştır.

Abstract:
Supplier selection and evaluation is a fundamental function for the success of an organization. Businesses that identify the right suppliers can build a strong supply chain and gain a competitive advantage by adopting a long-term and sustainable supplier management approach. Choosing appropriate suppliers reduces purchasing costs, enhances customer satisfaction, and improves competitiveness. Therefore, companies must clarify their evaluation criteria and adopt a strategic approach to selecting the most suitable supplier before initiating the supplier selection process. Supplier selection plays a vital role in the defense industry as well. In this context, this study focuses on the issue of electronic board supply faced by a company operating in the defense industry. With the impact of the global chip crisis, this issue has gained even more importance. The primary aim of the study is to take a more strategic perspective on the selection of electronic board suppliers in supply chain management, to establish a sustainable supplier portfolio, to determine supplier evaluation criteria, and to offer a solution to this problem. Through the applied criteria and methods, the study aims to contribute to the literature and provide a new perspective for supplier management in the real business world. Within this scope, the SWARA method was used for weighting and ranking criteria among multi-criteria decision-making methods, while the COPRAS and TOPSIS methods were applied to evaluate the performance of alternative suppliers. Finally, the results of these two methods were combined using the Borda Count method, leading to the final supplier selection. This approach enables companies to make more systematic and effective decisions in their strategic supplier selection processes.