Eleştirel düşünme eğilimleri ve akademik başarı
Critical thinking dispositions and academic achievement
Yazar: CENK AKBIYIK
Danışman: DR. SÜLEYMAN SADİ SEFEROĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Düşünme = Thinking ; Eleştirel düşünce = Critical thinking

Özet:
ÖZET Bu araştırmada, yüksek eleştirel düşünme eğilimlerine sahip öğrencilerle düşük eleştirel düşünme eğilimlerine sahip öğrenciler arasındaki akademik basan farkı incelenmiştir. Bu amaçla, (1) yüksek eleştirel düşünme eğilimlerine sahip grupla düşük eleştirel düşünme eğilimlerine sahip grup arasındaki genel akademik başarı farkı, (2) yüksek eleştirel düşünme eğilimlerine sahip grupla düşük eleştirel düşünme eğilimlerine sahip grup arasındaki Matematik dersi akademik başarısı farkı, (3) yüksek eleştirel düşünme eğilimlerine sahip grupla düşük eleştirel düşünme eğilimlerine sahip grup arasındaki fen grubu (Fizik, Kimya ve Biyoloji) dersleri akademik başarıları farkları, (4) yüksek eleştirel düşünme eğilimlerine sahip grupla düşük eleştirel düşünme eğilimlerine sahip grup arasındaki dil grubu (Türk Dili ve Edebiyatı ve ingilizce) dersleri akademik basanları farkları ve (5) yüksek eleştirel düşünme eğilimlerine sahip grupla düşük eleştirel düşünme eğilimlerine sahip grup arasındaki sosyal grubu (Tarih ve Coğrafya) dersleri akademik basanları farkları incelenmiştir. Araştırma, seçkisiz yöntemle belirlenen 71 IX. sınıf öğrencisi üzerinde yürütülmüştür. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen "Eleştirel Düşünme Eğilimleri ölçeği" ile toplanmıştır, öğrenciler, Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği puanlarına göre alt ve üst gruplara ayrılmışlardır. Akademik başarının belirlenmesi için 2001 - 2002 öğretim Yılı I. Dönem kame notları kullanılmış, akademik başarı farklarının anlamlı olup olmadığı t testi kullanılarak belirlenmiştir. Eleştirel düşünme eğilimlerinin ölçülebilmesi amacıyla geliştirilen Likert tipi ölçeğin kapsam geçerliği uzman görüşleri alınarak hesaplanmıştır. Uzmanlar tarafından % 70 oranında onaylanan maddeler seçilerek denemeformu oluşturulmuştur. Deneme formu, çeşitli liselerde öğrenim gören 229 öğrenci üzerinde uygulanmıştır. Yapılan madde analizi sonunda 30 maddelik Eleştirel Düşünme Eğilimleri ölçeği oluşturulmuştur, ölçeğin iç tutarlılık anlamındaki güvenirliği, Cronbach Ma katsayısı ile 0.87 olarak hesaplanmıştır. Araştırmanın sonunda elde edilen bulgular şu şekilde özetlenebilir: Yüksek eleştirel düşünme eğilimlerine sahip grupla düşük eleştirel düşünme eğilimlerine sahip grup arasında, 1. genel akademik başarı yönünden birinci grup lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardır. 2. Matematik dersi akademik başarısı yönünden birinci grup lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardır. 3. fen grubu dersleri (Fizik, Kimya ve Biyoloji) akademik basanları yönünden birinci grup lehine istatistiksel olarak anlamlı farklar bulunmaktadır. 4. dil grubu derslerinden Türk Dili ve Edebiyatı dersi akademik başarısı yönünden birinci grup lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farkın bulunmasına karşın gruplar arasındaki İngilizce dersi akademik başarısı farkı istatistiksel olarak anlamlı değildir. 5. sosyal grubu dersleri (Tarih ve Coğrafya) akademik basanları yönünden birinci grup lehine istatistiksel olarak anlamlı farklar bulunmaktadır.

Abstract: