Süryani Kadim Kilisesi'nde ruhbanlık
Clergy at the Syriac Ancients Church
Yazar: CÜNEYT YEŞİL
Danışman: DOÇ. DR. M. HADİ TEZOKUR
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Çalışmanın konusu "Süryani Kadim Kilisesi'nde Ruhbanlık"tır. Çalışmada erken dönem Hıristiyanlığına dayanan, en eski kiliselerden biri olan Süryani Kadim Kilisesi'nde ruhbanlık konu edinmiştir. 
Ülkemizde Süryani Kadim Kilisesi ruhbanlığı üzerine yapılan müstakil bir çalışma bulunmamaktadır. Süryani Kadim Kilisesi, erken dönem Hıristiyanlığından gelen ruhbanlık yapısını günümüze kadar korumuştur. Günümüzde bu kadim kiliseyi anlayabilmek, aynı zamanda Hıristiyanlığın kökenlerini de anlayabilmek açısından önemlidir. Bunun yanında Süryani Kadim Kilisesi'de ruhbanlık sakramentinin devam etmesi, bu kiliseye ayrı bir önem kazandırmaktadır. Süryani Kadim Kilisesi'nde ruhbanlığın geçmişten günümüze kadar gelişim dönemlerini ele almak çalışmamızın temel hedeflerindendir.
Ruhbanlık, Hıristiyanlığın ilk dönemlerinde ortaya çıkmış bu dinin en eski ve köklü yapılarından biridir. İlk dönemlerden itibaren ruhbanların benimsedikleri hayat tarzını disiplin altına alınmasıyla manastırlar ortaya çıkmıştır. Bu nedenle manastırlar, Hıristiyanlığın köklü kuruluşlarından biri olmuştur. Süryaniler mimari açıdan büyük manastırlar kurmuş, bu manastırlarda yetişen ruhbanlar Süryani Hıristiyanlığının manevi, sosyal ve kültürel yaşamında önemli görevler üstlenmişlerdir.
Çalışmada Kilise hiyerarşisinde ruhbanlık ele alınırken Süryani Kadim Kilisesi Terfi ve Atama Kitabı'na (Kirotuniyas) uygun olarak en alt basamak olan Şemmaslık (Diyakozluk) ve onun altındaki rütbelerden başlanmıştır. Ruhbanlığın üst sınıfı olan rütbelerden bahsedilirken güncel bilgi ve belgelerden yaralanılmıştır. Buradaki amaç ruhbanlık rütbelerinin daha iyi anlaşılmasıdır. Ayrıca ruhbanlık sakrementinde olmayan kadın ruhbanlar hakkında da bilgiler verilmiştir. Çünkü hiyerarşik yapıda olmamalarına rağmen Süryani Kadim Kilisesi'nde kadın ruhbanlar da önemli bir yer tutmaktadır. Çalışmada Süryani Kadim Kilisesi'nde ruhbanlık fikrinin tarihsel süreç içerisinden günümüze kadar oluşumu ve günümüzde ruhbanlık hiyerarşik yapısını ortaya çıkarmak hedeflenmiştir. Bütün bu amaç ve hedefler neticesinde Süryani Kadim Kilisesi'nde ruhbanlık, ayrıntılı bir şekilde, sıkıca örgütlenmiş, geçmişteki özgün koşullardan kaynaklı, tümüyle kendine has kilise hiyerarşisine sahip olduğu gözlemlenmiştir. Bu yapı diğer Hıristiyan oluşumları doğrudan veya dolaylı etkilemiştir.

Abstract:
The subject of the study is "Clergy in the Syriac Ancient Church". In the study, 
the subject of clergy was discussed in the Assyrian Kadim Church, one of the oldest 
churches based on early Christianity.
There is no independent study on the priesthood of the Syriac Ancient Church. 
The Syriac Ancient Church preserved the clergy from the early Christianity. Today, it is 
important to understand this ancient church and also to understand the origins of 
Christianity. In addition, the continuation of the priestly sacrament in the Syriac Ancient 
Church gives this church a special importance. One of the main objectives of our study 
is to discuss the development periods of the priesthood in the Syriac Ancient Church 
from past to present. Priesthood is one of the oldest and most fundamental structures of 
this religion, which emerged in the early development of Christianity. Monasteries 
emerged by gathering the lifestyle adopted by the clergy on the basis of discipline since 
the early periods. For this reason, monasteries have been one of the changes of 
Christianity. Assyrians established architecturally large monasteries, and the clergy 
raised in these monasteries undertook important buildings in the spiritual, social and 
cultural life of Syrian Christianity.
While discussing the clergy in the Church hierarchy in the study, starting from 
the lowest level, Diaconate, and the ranks below it, in accordance with the Syriac 
Ancient Church Promotion and Appointment Book (Kirotuniyas). While talking about 
the upper class of the clergy, current information and documents were used. The purpose 
here is to better understand the priestly ranks. Additionally, information is given about 
female clergy who are not in the priestly sacrament. Because, although they do not have 
a hierarchical structure, female clergy also hold an important place in the Syriac Ancient 
Church. The aim of the study is to reveal the formation of the idea of priesthood in the 
Syriac Ancient Church from the historical process to the present day and the hierarchical 
structure of priesthood today. As a result of all these aims and objectives, it has been 
observed that the priesthood in the Syriac Ancient Church has a detailed, tightly 
organized and completely unique church hierarchy, originating from the unique 
conditions in the past. This structure has directly or indirectly influenced other Christian 
formations