VIX korku endeksinin kırılgan beşli ülke borsa endeksleriyle ilişkisi /
Yazar: SAVAŞ TEZGEL
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN YILDIRIM
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa = Stock exchange ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Korku = Fear ; Korku endeksi = Fear index ; Kırılgan ülkeler = Fragile countries ; Kırılganlık = Vulnerability ; Oynaklık = Volatility ; Sermaye piyasası = Capital market ; Sermaye piyasası araçları = Capital markets instruments

Özet:
Borsa, yatırımcılar, tüm ekonomik birimler ve devlet yöneticileri tarafından her zaman
ilgiyle takip edilen ve araştırmalara konu edilen önemli ekonomik göstergelerin başında
gelmektedir. Yapılacak yatırımın getirisi ve buna bağlı riskler yatırımcıların dikkate
alması gereken ana unsurlardır. Bir ülkenin borsasının riski, finansal bulaşıcılık
etkisiyle başka bir ülkenin borsasını etkileyebilir. Ayrıca mevcut ekonomik durumun
belirsizliği ve finansal istikrarsızlık, gelişmekte olan piyasalarda yüksek oynaklığa
neden olabilir. Bu nedenle gelişmekte olan ülkelerin oynaklığı gelişmiş ülkelere göre
daha yüksektir. "Korku Endeksi", yatırımcı duyarlılığının öncü göstergesi olarak kabul
edilmektedir. Bu nedenle günümüzdeki finansal piyasalarda yakından izlenmesi ve
incelenmesi gereken bir veri olarak değerlendirilmektedir. Ulusal sınırlar uluslararası
finansal serbestleşme hareketleri ile ortadan kaldırılmış ve piyasalarda bir bütünleşme
sağlanmıştır. Böylelikle korku endeksinin hisse senedi piyasaları üzerindeki yan etkisi
belirlenmiştir. Buna göre söz konusu yan etkinin gelişmekte olan ülkelerde daha
yaygın olduğu görülmüştür.
Söz konusu çalışmada, VIX Endeksi ile kırılgan beşli hisse senedi piyasası
endeksleri arasındaki ilişkinin test edilmesi amaçlanmaktadır. Bu amaçla, kırılgan
beşli ülkelere ait borsa endeksleri seçilmiştir. Türkiye BIST 100 Endeksi, Güney
Afrika South Africa top 40, Brezilya BVSP Endeksi, Hindistan BSE_Sensex,
Endonezya IDX Composite Endeksi seçilmiştir. Çalışmada, beş ülke borsa endeksine
ilişkin ortak ve tam olarak ulaşılabilen 24.01.2011-30.12.2020 periyodundaki günlük
veriler kullanılmıştır. Çalışma VAR modeli ile Granger Nedensellik testinin etki tepki
fonksiyonları test edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, CBOE korku endeksinden
kırılgan beşli ülke borsalarının tümüne doğru tek taraflı nedensellik ilişkisinin varlığı
saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Yatırımcı Duyarlılığı, Gelişen Ülke Borsaları, VIX Endeksi,
Korku Endeksi.

Abstract:
The stock market is one of the most important economic indicators that are always
followed with interest by investors, all economic units and state managers and are the subject
of research. The return of the investment to be made and the risks associated with it are the
main factors that investors should consider. The risk of a country's stock market may affect
the stock market of another country with the effect of financial contagion. In addition, the
uncertainty of the current economic situation and financial instability may cause high
volatility in emerging markets. Therefore, the volatility of developing countries is higher
than developed countries. The "Fear Index" is considered to be the leading indicator of
investor sentiment. For this reason, it is considered as a data that should be closely monitored
and examined in today's financial markets. National borders have been abolished with
international financial liberalization movements and an integration has been achieved in the
markets. Thus, the side effect of the fear index on the stock markets was determined.
Accordingly, it has been observed that the said side effect is more common in developing
countries.
In this study, it is aimed to test the relationship between the VIX Index and the fragile
five stock market indices. For this purpose, stock market indices of fragile five countries
were selected. Turkey BIST 100 Index, South Africa South Africa top 40, Brazil BVSP
Index, India BSE_Sensex, Indonesia IDX Composite Index were selected. In the study, daily
data for the period of 24.01.2011-30.12.2020, which are common and fully accessible,
regarding the stock market indices of five countries were used. The impulse response
functions of the Granger Causality test were tested with the study VAR model. According
to the results of the research, it was determined that there is a one-sided causality relationship
from the CBOE fear index to all the stock markets of the fragile five countries.
Keywords: Investor Sentiment, Developing Countries Stock Markets, VIX Index, Fear
Index.