سَ-بَ-بَ
se-be-be kökünün semantik analizi -Kehf suresi örneği- / Semantic analysis of the root سَ-بَ-بَ / se-be-be –example of surah al-Kahf-
Yazar: MERVE ÖZER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF SAMİ SAMANCI
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Anlam bilim = Semantics ; Kehf suresi = Kehf sura ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Sebep = Causal ; Tefsir = Commentary

Özet:
Bu çalışmada, daha önce üzerinde herhangi bir analiz yapılmayan  سَ-بَ-بَ / se-be-be kökü, etimolojik ve semantik açıdan incelenmiştir. Ayrıca, Kehf suresinin 84, 85, 89. ve 92. ayetlerinde aynı formda bulunan سَبَبًا ifadesinin meallere ve tefsirlere farklı yansımasının muhtemel sebepleri ele alınmıştır. 
Çalışma kapsamında yapılan semantik analiz ışığında سَ-بَ-بَ kökünden türeyen fiiller genel olarak, küfretmek, lanet etmek, kesmek, boğazlamak, dil uzatmak ve bir şeyin sebebi olmak gibi birçok anlama gelmektedir. سَ-بَ-بَ kökünden türeyen isimler ise, çalışmanın geniş bir bölümünü oluşturmaktadır. Çünkü isim hâli, örnek teşkil edecek cümle ve ibârelerde daha sık kullanılmaktadır ve geçmişten bu güne daha yaygındır. سَ-بَ-بَ kökünden türeyen isimler de, bir şeyin sebebi, ip, bağ, yol, yakınlık, sevgi-muhabbet, gökyüzünün kapıları-katmanları, deliller, iki harften oluşan ses maktaʻı, ilim,  hayat, sövgü, aşırı yerici küfür lafızları, yaşmak, elbise, yemeni, duvak, sarık, uzun saç, kâkül ve perçem gibi birçok anlam ifade etmektedir.
Çalışmada ayrıca, Kehf suresinin 84, 85, 89. ve 92. ayetlerinde aynı formda bulunan سَبَبًا ifadesinin meallere ve tefsirlere farklı yansımasının muhtemel sebepleri ele alınmıştır. Çalışma sonunda elde edilen bulgulara göre belirtilen tevil ve tercüme çeşitliliğinin üç temel sebebi bulunmaktadır. Bu sebepler, kelimenin çokanlamlı olması, ayetlerde hakiki anlam da mı mecazi anlamda mı yer alıyor bu hususun tespit edilememesi ve ayetler arası siyak-sibakın gözetilmesi yahut ihmal edilmesi durumlardır.

Abstract:
In this study, the root of  سَ-بَ-بَ / se-be-be, on which no etymological and semantic analysis has been done before, is examined etymologically and semantically. In addition, the possible reasons for the different reflection of the expression سَببًا in the same form in verses 84, 85, 89. and 92. of Surah al-Kahf on meanings and commentaries are discussed.
In the light of the semantic analysis made within the scope of the study, the verbs derived from the root of سَ-بَ-بَ generally mean many things such as swearing, curse, cutting, strangling, prolonging language and being the cause of something. Nouns derived from the root سَ-بَ-بَ, on the other hand, constitute a large part of the study. Because noun form is used more frequently in sentences and phrases that will set an example. However, it is more common from the past to the present. Names derived from the root of سَ-بَ-بَ, the reason for something, rope, bond, road, closeness, love-affection, the doors-layers of the sky, proofs, two-letter vocalist, science, life, cursing, extreme words of profanity, It means many meanings such as living, dress, yemeni, veil, turban, long hair and bangs.
In the study, the possible reasons for the different reflection of the expression سَبَبًا in the same form in verses 84, 85, 89. and 92. of Surah al-Kahf on meanings and commentaries were discussed. According to the findings obtained at the end of the study, there are three main reasons for the variety of interpretation and translation stated. The first of these reasons is that the word has a very meaningful meaning. The second is whether the word is in the literal meaning or figuratively in the verses and this issue cannot be determined. The third one is the observance or neglect of the siyak-sibak between the verses.