Hazar Dağı ve çevresinin sportif rekreasyon potansiyelinin belirlenmesi (Hazar Gölü Tabiat Parkı)
Determination the sportive recreation potential of Hazar Mountain and its surroundings (Hazar Lake Nature Park)
Yazar: RÜMEYSA ÇAPKUR
Danışman: PROF. DR. FEHMİ ÇALIK
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Rekreasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Fiziksel rekreasyon = Physical recreation ; Hazar Dağı = Hazar Mountain ; Hazar Gölü = Caspian Lake ; Parklar = Parks ; Rekreasyon = Recreation

Özet:
Çalışmada Elâzığ iline 20 km uzaklıkta olan Sivrice ilçesi sınırları içerisinde bulunan Hazar Dağı ve Hazar Gölü Tabiat Parkı'nın doğal kaynaklarının değerlerinin belirlenmesi ve açık hava sportif rekreasyon uygulamalarının potansiyellerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Elâzığ Hazar Gölü, Doğu Anadolu Bölgesi'nde, Elâzığ ilinin 20 km güneydoğu yönlü, Güneydoğu Toros Dağları'nın arasında yer almaktadır. Kuzeyinde Mastar Dağı, Çelembik Dağı bulunmakla beraber güneyinde ise Hazarbaba Dağı yer almaktadır. Bu gölün derinliğinin en fazla olan yeri kuzeydoğu yönünde 213 m olarak araştırmacı E. Huntington tarafından tespit edilmiştir. Hazar Gölü Tabiat Parkı daha öncesinde mesire yeri olarak bilinmektedir. 2011 yılında tescillenerek Hazar Gölü Tabiat Parkı olarak ilan edilmiştir.
Rekreasyon; kişilerin, kısıtlı yaşam zamanlarının zorunlu olarak dolu kısımları dışında kalan boş zamanlarında, gönüllü olarak katıldıkları ve doyum sağladıkları etkinliklerdir. Şehir hayatının sebep olduğu bunalımları, sıkıntıları ve stresi geçirmek, rahatlamak ve özgürlük duygusu yaşamak için genellikle açık alan rekreasyonları tercih edilmektedir. Sportif rekreasyon için doğal alanlar, parklar, bahçeler, açık alanlar en çok tercih edilen noktalardır. Ülkemizde korunan tabiat alanlarının barındırdığı göller ve parklar sportif rekreasyon için uygun olan etkinlik merkezleridir. Barındırdığı doğal doku ve eşsiz manzaralarıyla turistik mekânlar olarak da ziyaret edilen bu alanlar son zamanlarda fazlaca talep görmektedir. Doğal alanların kültürel ve sosyal açılardan da önemi giderek artmaktadır.
Bu araştırmada Hazar Gölü Tabiat Parkı'nda yapılabilecek açık hava sportif rekreasyon uygulamaları incelenerek mevcut kaynaklar dâhilinde alana uygun sportif rekreasyon aktiviteleri araştırılmıştır. Koruma altında olan alanlarda yapılan rekreatif aktivitelerin alanın doğal olmasından dolayı sürdürülebilirliğine ve koruyarak kullanma dengesine de dikkat edilmesi gerekmektedir. Hazar Gölü Tabiat Parkı'nın sahip olduğu kaynaklar araştırıldığında bu alanın etkinliklere katılım gösteren kişilerin sportif rekreasyon ihtiyaçlarını orta seviyede giderebileceği bir alan olduğu belirlenmiştir. Hazar Gölü Tabiat Parkı'nın açık havada yapılan sportif rekreasyon aktivitelerine uygunluğu, Gülez yöntemi (1990) tarafınca geliştirilmiş ve Çalık F. (2006) tarafınca modellenmiş "Tabiat Parklarının Sportif Rekreasyon Potansiyeli Belirleme Ölçeği" ile değerlendirilerek Hazar Gölü Tabiat Parkı'nın orman içi açık hava sportif rekreasyon potansiyeli orta seviye olarak belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Rekreasyon, Hazar Gölü, sportif rekreasyon, açık hava.

Abstract:
In the study, it was aimed to determine the values of the natural resources of the Hazar
Mountain and Hazar Lake nature park, which are located within the borders of the Sivrice
district, which is 20 km away from the province of Elazig, and to determine the potentials
of outdoor sports recreation applications. Elazig Hazar Lake is located in the Eastern
Anatolia Region, 20 km southeast of the province of Elazig, between the Southeast Taurus
Mountains. There is Mastar Mountain and Çelembik Mountain in the north, and
Hazarbaba Mountain in the south. The deepest part of this lake was determined as 213 m
in the northeast direction by researcher E. Huntington. Hazar Lake nature park was
previously known as a recreation area. It was registered in 2011 and the Hazar Lake was
declared as a nature park.
Recreation; They are the activities in which people voluntarily participate and provide
satisfaction in their spare time, except for the obligatory parts of their limited life time.
Outdoor recreation causes mental distress, distress and stress in city life, and open spaces
are generally preferred to spend these feelings, relax and experience a sense of freedom.
Natural areas, parks, gardens and open spaces are the most preferred points for sportive
recreation. The lakes and parks of the protected natural areas in our country are a complete
activity center for sportive recreation. These areas, which are also known as touristic
places with their natural texture and unique views, have been in high demand recently.
The importance of natural areas in terms of cultural and social aspects is increasing.
In this research, open-air sportive recreation practices that can be done in Hazar Lake
Nature Park were examined and sports recreation activities were investigated within the
available resources suitable for the area. Due to the natural nature of the recreational
activities in the protected areas, attention should be paid to the sustainability and the use
of protection. When the resources of the Hazar Lake Nature Park were investigated, it
was determined that this area is an area where the sportive recreation needs of the people
participating in the activities can be met at a moderate level. The suitability of Hazar Lake
Nature Park for outdoor sportive recreation activities was evaluated with the
"Sports Recreation Potential Determination Scale of Nature Parks"
developed by the Gülez method (1990) and modeled by Çalık F. (2006) and the outdoor
sports recreation potential of the Hazar lake nature park in the forest. It is set as
intermediate level.
Keywords: Recreation, Hazar Lake, sportive recreation, open air.