Ekolojik antropoloji üzerine etnografik bir inceleme: Kanal İstanbul örneği
An ethnographic analysis on ecological anthropology: Canal İstanbul sample
Yazar: CEYLİN ARSLAN
Danışman: PROF. DR. ALİ MURAT YEL
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Antropoloji = Anthropology ; Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Doğa = Nature ; Ekoloji = Ecology ; Ekolojik antropoloji = Ecological anthropology ; Etnografya = Ethnography ; Kanal İstanbul = Channel Istanbul ; Kültürel ekoloji = Culturel ecology ; Peyzaj ekolojisi = Landscape ecology ; Politik ekoloji = Political ecology ; Çevre = Environment ; Çevresel etkileşim = Environmental interaction

Özet:
Etnografik alan araştırması yöntemi kullanılarak yapılan bu tez, insan - çevre etkileşimini inceleyen ekolojik antropoloji ile ilgilidir. Tez, Kanal İstanbul Projesi'nin etkisiyle yaşanan çevresel değişim üzerinden güzergâh boyundaki Yeniköy'ü merkeze koyar. Odak, Kanal İstanbul olsa da bağımsız bir proje olarak tek başına değil Kuzey Marmara Otoyolu ve 3. Havaalanı'nın olduğu İstanbul'un kuzeyindeki şehir kompleksine referans vermesi dolayısıyla bu projelerden doğan çevresel etkileri de barındırır. 1960'lardan bu yana önemli bir değişiklik, köydeki kumullar üzerinde maden ocağı işletmeleri sonucu antropojenik müdahalenin yarattığı topografik değişimdir. Diğer bir dönüşüm, İstanbul'un kuzeyinde kurgulanan "Yeni Şehir"i içeren üç büyük projenin sulak ve verimli arazisi zengin olan köyde acele kamulaştırma kararıyla tarım arazisi ve mera alanlarının azalması, yok olması ve emisyonun temel ekonomik kaynaklara olumsuz etkisidir. Kanal İstanbul'un henüz bir "söylenti" olsa da yörede arsa spekülasyonu üzerinden ekonomik kriz baskısını da hissederek ebeveynlerin çocuklarına gelecek umuduyla elden çıkardığı araziler, proje öncesi imar yasağıyla başlayan barınma sorununun da yanında istihdam için şehre yapılan göçler ve yerel halkın yaşadığı belirsizlik kaygısı önemli etkilerindendir. Dahası yapılan projelerde köy halkına vaad edilen istihdam sözünün karşılanmaması devlete yönelik güvensizlik sebebiyken sıkça geçen uçakların yarattığı gürültü, cep telefonu ve TV kesintisi gündelik yaşama sirayet eden sorunlardandır. Revize edilse de köy mezarlığının taşınmasına dair tepkiler, köyün tamamen yerinden edilecek olması, projeye dönük sergilenen tutuma bağlı kolektif ilişki ağının sarsılması yaşama nüfuz eden başka sorunlardandır. Son olarak kolektif bir eylem sergilemek istediğinde baskı ve hukuki engellere maruz kalan halk, kanalı istemediğini beyan ederek yaşam alanına dair herhangi bir projede yerli bakışın sürece dâhil olmadığı müzakereyi reddetmektedir.

Abstract:
This thesis, conducted by ethnographic field research method is about ecological anthropology, the
subject matter of which is human - environment interaction. The study puts Yeniköy along the route in
the center through the environmental change caused by the Canal Istanbul Project. Although the focus
is Canal Istanbul, it is not only a Project as a stand-alone Project, but also it includes the environmental
impacts arising from these projects, as it refers to the city complex in the north of Istanbul, where the
Northern Marmara Motorway and the 3rd Airport are located. An important change since 1960s is the
topographic one created by the anthropogenic intervention of the mines on the sand dunes in the village.
The other transformation is said to be the reduction and disappearance of the agricultural land and
pasture lands, and the negative effect of emissions on basic economic resources by the decision of the
hasty expropriation in the village, which has rich wet and fertile lands of the three big projects including
the "New City" planned in the North of Istanbul. Although Canal Istanbul is still a "rumor", among its
important effects are the lands that the parents disposed because of the future for their children, feeling
the pressure of the economic crisis over land speculation in the region, immigration to the city for
employment in line with the housing problem derived from Zoning Ordinance before the Project and the
uncertainty anxiety of the local people. Moreover, among the daily life problems are unkept promises
of the employment of the village people by the projects as a distrust towards the State, and the noise of
frequent airplanes, mobile phones and TV programmes interruptions. Even though it has been revised,
the reactions to the relocation of the village cemetery, the fact that the village will be completely
displaced, the collapse of the collective network due to the attitudes towards the Project are the other
problems in life. Last but not least, the people who are exposed to pressure and legal obstacles whenever
they want to take a collective action reject the negotiations where the local perspective is not included
in the process, declaring that they do not approve the Canal

Key Words: Nature, Environment, Ecology, Cultural Landscape, Ecological Anthropology,
Ethnography, Mega Project, Northern Marmara Highway, 3rd Airport, Canal Istanbul