Ortaokullardaki örgüt kültürü tipleri ve okul müdürlerinin yetki kullanımı algılarına ilişkin görüşleri: Karma yöntem (Sivas ili örneği)
Organizational culture types in secondary schools and school principals' perceptions about perceptions of authorization: Mixed method (Sivas province example)
Yazar: HALİL SAYILIR
Danışman: PROF. DR. MURAT GÜRKAN GÜLCAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Karma yöntemler = Mixed methods ; Okul kültürü = School culture ; Okul yönetici algısı = School administrators perception ; Okul yöneticileri = School administrators ; Ortaokullar = Secondary schools ; Yetki kullanımı = Exercise of authority ; Örgüt kültürü = Organizational culture

Özet:
Bu araştırmada, ortaokullardaki örgüt kültürü tipleri (Cameron ve Quinn rekabetçi değerler modeline göre) belirlenerek ilgili okullardaki okul müdürlerinin yetki kullanım algılarına ilişkin görüşleri incelenmiştir. Bu araştırmada karma yöntem açıklayıcı (explantory) desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel araştırmasında tarama modeli; nitel araştırma kısmında ise olgu bilim deseni benimsenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, 2019-2020 eğitim öğretim yılı Sivas ili merkez ilçelerinde yer alan resmi ortaokullarda görev yapan öğretmenler ve okul müdürleri oluşturmaktadır. Tez sürecinde nicel araştırma grubunu belirlemek için basit seçkisiz örnekleme yönteminden; nitel araştırma grubunu belirlemek için amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme kullanılmıştır. Nicel araştırma kısmında en az 1 yıldır aynı okulda göre yapan okul müdürlerinin bulunduğu resmi ortaokullarda görev yapan öğretmenler ile ÖKDÖ uygulaması yapılmıştır. Nicel verilerin analizinde t-tesi ve anova testleri uygulanmıştır. Yapılan testlerde öğretmenlerin yaş, cinsiyet, mesleki kıdem ve branş değişkenlerinin ölçek boyutlarını puanlamada anlamlı bir değişiklik göstermediği belirlenmiştir. Nitel araştırma sürecinde kullanılan görüşme tekniklerinden, yarı yapılandırılmış görüşme soruları oluşturularak toplamda 11 okul müdürü ile yapılan görüşme neticesinde veriler toplanmıştır. Nitel verilerin analizinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Nitel verilerin analizi ile eğitime bakış, müdürlük sürecindeki değişim, karar alma süreci, yetki kullanım alanı, mevzuat kullanım düzeyi ve örgüt kültürü kategorileri belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda uygulama yapılan ortaokullardaki mevcut örgüt kültürü tipleri belirlenerek bu okullarda görev yapan okul müdürlerinin yetki kullanımı algılarına ilişkin görüşleri incelenmiştir. Araştırmanın hem nicel araştırma sonuçları hem de nitel araştırma sonuçları incelediğinde görüşmelerde okul müdürlerinin büyük bir çoğunluğunun okullarında işbirliğine dayalı bir kültür olduğunu belirtmelerine rağmen ÖKDÖ sonuçlarına göre öğretmenlerin büyük bir çoğunluğu okullarında işbirliği kültürünün beklenen durumun altında olduğunu; hiyerarşi kültürü ve rekabet kültürünün okullarında fazla olduğunu belirtmişlerdir. Ortaokullardaki genel durum ele alındığında mekanik süreçlerin organik süreçlere göre daha baskın olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, the types of organizational culture in secondary schools (according to Cameron and Quinn competitive values model) were determined and the opinions of school principals on authority use perceptions were examined. In this study, mixed method explantory design was used. Screening model in the quantitative research of the research; Phenomenology design was adopted in the qualitative research part. The study group of the study consists of teachers and school principals working in official secondary schools in Sivas city center districts for the 2019-2020 academic year. From the simple random sampling method to determine the quantitative research group in the thesis process; Criterion sampling, one of the purposeful sampling methods, was used to determine the qualitative research group. In the quantitative research part, SCLC was applied with teachers working in official secondary schools where principals of the same school are located for at least 1 year. T-test and ANOVA tests were used in the analysis of quantitative data. In the tests, it was determined that teachers' age, gender, professional seniority and branch variables did not show a significant change in scoring scale dimensions. From the interview techniques used in the qualitative research process, semi-structured interview questions were formed and the data were collected as a result of the interviews with 11 school principals in total. Content analysis technique was used in the analysis of qualitative data. With the analysis of qualitative data, the educational perspective, the change in the management process, the decision-making process, the area of authority usage, the level of use of legislation and organizational culture categories were determined. As a result of the study, the existing types of organizational culture in secondary schools were determined and the opinions of school principals working in these schools on perceptions of authority use were examined. When both the quantitative research results and qualitative research results of the study were examined, although most of the school principals stated in the interviews that there was a culture based on cooperation in their schools, the majority of the teachers stated that the cooperation culture in their schools was below the expected situation; They stated that hierarchy culture and competition culture are more in their schools. Considering the general situation in secondary schools, it has been determined that mechanical processes are more dominant than organic processes.