Konya ili Ereğli ilçesinde kaplanmış ve çıplak Kırıkhan yerel popülasyonu siyah havuç tohumlarının ekiminde çimlenme özelliklerinin ve sıra üzeri bitki dağılım düzgünlüğünün belirlenmesi
The determination of germination charecteristics and plant uniformity on rows in planting of black carrot seeds in calibrated naked seed and coated Kırıkhan local population in Konya province Ereğli district
Yazar: ŞEYMA SADETAŞ ÖNAL
Danışman: PROF. DR. HAYDAR HACISEFEROĞULLARI
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Konya'nın Ereğli ve Karapınar İlçeleri için siyah havuç üretimi önemli bir tarımsal ürün olup, ekonomik öneme sahiptir. Üretilen siyah havuçların yaklaşık %20'si şalgam sanayinde, %80'i ise konsantre üretiminde kullanılmaktadır. Ereğli Bölgesinde, konsantre için Kırıkhan yerel popülasyonu siyah havuçlarının renk değeri, Ereğli yerel popülasyonundan daha yüksek olduğu için ekimi tercih edilmektedir. Araştırmada, Kırıkhan çeşidi sınıflandırılmış çıplak ve kaplanmış siyah havuç tohumlarının bazı fiziksel özellikleri belirlenmiş ve üç sıra üzeri mesafede (2.5, 5 ve 7.5 cm) ekimi yapılmıştır. Ekim işlemi, sırta üç dar sıra ve sıralar arası 7.5 cm olacak şekilde ve 0.61 m s-1 ekim hızında yapılmıştır. Araştırma sonucunda, sınıflandırılmış çıplak ve kaplanmış siyah havuç tohumlarının sırasıyla uzunluk değerlerinin ortalaması 3.52 ve 4.02 mm, geometrik ortalama çap değerleri 1.65 ve 2.31 mm, küresellik değerleri %47.49 ve %58.73, bin tane ağırlıkları ise 2.20 ve 6.67 g, çimlenme oranı değerleri %82.50 ve %76.30 olarak belirlenmiştir. Kaplanmış tohumun kırılma direnci değeri, suda çözünme süresi ve kaplamada bir tohum bulunma oranı sırasıyla 4.89 Nmm-2, 18.48 s ve %96 olarak bulunmuştur. Tarla denemelerinde, değişik sıra üzeri ekim mesafelerde sınıflandırılmış çıplak tohumun ve kaplanmış tohumun çimlenme süresi ortalamaları sırasıyla 9.04 ve 9.18 gün, çimlenme oranı endeksi değerleri 1.688 ve 1.547 [adet (m gün)-1], tarla çıkışı değerleri ise %54.15 ve %52.39 olarak bulunmuştur. Sıra üzeri bitki dağılımının varyasyon katsayısı, kabul edilebilir bitki aralığı ve hassasiyet derecesi ortalamaları ise sırasıyla %78.14 ve %67.38, %49.02 ve %47.18 , %26.79 ve %25.67 olarak bulunmuştur.

Abstract:
Black carrot production is an important agricultural activity for local farmers of Ereğli and Karapınar districts of Konya province. Approximately 20% of the black carrots produced are used in turnip industry and 80% is used in concentrate production. The color value of black carrots of Kırıkhan local population is higher than that of black carrots of Ereğli population. The color value of Kırıkhan local cultivar black carrots is higher than Eregli local cultivars. For this reason, companies producing concentrates prefer the local variety of Kırıkhan in Konya's Ereğli and Karapınar districts. In this study, some physical properties of black carrot seeds of local population of Kırıkhan cultivar were determined and seeds were sown at three different on-row seed spacings (2.5, 5 and 7.5 cm). Sowing was performed on ridges in three narrow rows as to have 7.5 cm between the rows and at a sowing speed of 0.61 m s-1. Average length values of the classified bare and coated black carrot seeds were respectively determined as 3.52 and 4.02 mm, geometric mean diameter values as 1.65 and 2.31 mm, sphericity values as 47.49 and 58.73%, thousand-seed weights as 2.20 and 6.67 g, germination rate values as 82.50 and 76.30%. Fracture resistance value of the coated seeds was measured as 4.89 Nmm-2, water dissolution time as 18.48 s and one-seed ratio in coating as 96%. In field trials conducted at different sowing distances, average germination time of classified bare seeds and coated seeds were respectively determined as 9.40 and 9.18 days, germination rate index values as 1.688 and 1.547 [plant (m day)-1] and the field emergence rate values as 54.15 and 52.39%. Coefficient of variation values expressing the seed distribution uniformity on the row were found 78.14% and 67.38%. In addition to these, qualities of feed indexes were detected as 49.02% and 47.18% and eventually precision values were determined as 26.79% and 25.67%.