hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Enerji verimliliği ve tahmin modellerinin modern yöntemler ile değerlendirilmesi
Evaluation of energy efficiency and forecasting models with modern methods
Yazar: FAHRETTİN FİLİZ
Danışman: PROF. DR. FAZIL GÖKGÖZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Enerji = Energy ; İşletme = Business Administration
Dizin: Derin öğrenme = Deep learning ; Elektrik üretimi = Electricity generation ; Enerji = Energy ; Enerji verimliliği = Energy efficiency ; Karbondioksit salınımı = Carbondioxide emission ; Optimizasyon = Optimization ; Senaryo analizi = Scenario analysis ; Verimlilik = Productivity

Özet:
İklim değişikliğinin olumsuz etkilerine karşı atılacak adımlardan biri fosil yakıt kaynaklı CO2 emisyon salınımı azaltmaktır. CO2 emisyonu önemli sebepleri arasında ulaşım, sanayi ve elektrik üretimi bulunmaktadır. Bu çalışmada elektrik üretimi sonucu oluşan CO2 emisyonunu minimize edecek enerji karışımı nicel olarak öngörülmüştür. Çalışma kapsamında iki farklı yöntem kullanılmıştır. Senaryo analizi yöntemi ile Olağan İş Senaryosu, Yenilenebilir Enerji Senaryosu ve Yenilenebilir Nükleer Enerji Senaryosu oluşturulmuştur. Senaryoların sonuçları enerji karışımı ve CO2 emisyonu çerçevesinde değerlendirilmiştir. Diğer bir yöntem ise derin öğrenme yöntemi ile birincil enerji kaynaklarının elektrik üretim miktarlarının tahmin edilmesidir. Elektrik üretim tahmin sonuçları kullanılarak CO2 emisyonunu minimize edecek amaç fonksiyonu oluşturulmuştur. Amaç fonksiyonunu gerçekleştiren optimal enerji karışım sonucunda gerçekleşen CO2 emisyon miktarları 2030 yılına kadar haftalık hesaplanmıştır. Bu değerlere göre CO2 emisyon miktarında artışın devam edeceği öngörülmektedir.

Abstract:
CO2 emissions reduction is one of the steps to be taken against the negative effects of climate change. The important causes of CO2 emissions are transportation, industry, and electricity generation. In this study, the energy mix that will minimize the CO2 emission resulting from electricity generation is quantitatively predicted. Two different methods are used in the study. In scenario analysis method, Business as Usual Scenario, Renewable Energy Scenario and Renewable Nuclear Energy Scenario are created. The results of the scenarios are evaluated in terms of energy mix and CO2 emissions. Another method is estimating the electricity production amounts of primary energy sources with the deep learning method. The objective function to minimize the CO2 emission is created. The amount of CO2 emissions realized because of the optimal energy mixture that fulfills the objective function has been calculated weekly until 2030. According to these values, it is predicted that the increase in the amount of CO2 emissions will continue.
Robotların yol açtığı zararlardan doğan hukuki sorumluluk
Liability for damages caused by robots
Yazar: ESMA KIRAÇ ADIR
Danışman: DOÇ. DR. YILDIZ ABİK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Otonom araçlar = Autonomous vehicles ; Robotik teknolojiler = Robotic technologies ; Robotlar = Robots ; Sorumluluk = Responsibility ; Yapay zeka = Artificial intelligence ; Özerklik = Autonomy

Özet:
Teknolojik gelişmeler ve hukuk, her daim sıkı bir ilişki içinde olmuştur. Bu kapsamda, robotik ve yapay zeka alanındaki gelişmeler ve yenilikler de epeydir hukukçuların gündemini meşgul etmeye başlamıştır. Yapay zeka sistemlerinin robotlarda kullanılması, hiç şüphesiz onlara yeni bazı nitelikler kazandırmıştır. Ancak bu durum aynı zamanda, onların hukuki açıdan önem arz eden bazı risklere sahip olmasına da yol açmıştır. Robotların öğrenme yeteneği ve otonomi özelliğine bağlı olarak öngörülemez davranışlar sergilemesi, bu robotların yol açtığı zararlar bakımından bir sorumluluğun temellendirilmesinde önemli zorluklar getirmiştir.
Bu tezde yapay zekaya sahip robotların sebebiyet verdiği zararlardan kimlerin hangi hükümler uyarınca sorumlu olduğu/olması gerektiği üzerinde durulmaktadır. Bu yapılırken, yürürlükteki hukuk normlarının yeterli olup olmadığı tespit edilmekte ve olması gereken hukuk bakımından hangi adımların atılabileceği araştırılmaktadır. Robotların önde gelen örneklerinden olan otonom araçların sebebiyet verdiği kazalar için sorumluluk özel bir öneme sahip olduğundan, bu konu üzerinde ayrıca durulmaktadır. İncelemede özellikle mukayeseli hukuktaki görüşler ve Avrupa Birliği'nin bu alandaki çalışmalarından yararlanılmaktadır.

Abstract:
Technological developments and law have always been in a close relationship. In this context, developments and innovations in field of robotics and artificial intelligence have occupied the agenda of jurists for a long time. The use of artificial intelligence systems in robots has undoubtedly brought them some new features. However this has also led to them having some legally important risks. The unpredictable behaviors of robots due to their learning ability and autonomy has brought significant difficulties in establishing liability for damages caused by these robots.
In this thesis, it is focused on who, under which provisions, is/should be liable for the damages caused by robots with artificial intelligence. By doing this, it is determined whether current legal provisions are sufficient and it is investigated which steps can be taken in terms of de lege ferenda. Since liability for accidents caused by autonomous vehicles, which is the one of prominent examples of robots, has a special importance, this issue is also elaborated. In the examination, especially opinions in comparative law and the studies of the European Union in this field are referred.
İslam hukuk çevresinde vasiyetnamenin Türk hukukuyla karşılaştırılması
The obligatory commandment between Islamic law and Turkish law "a comparative study"
Yazar: JAMAL IBRAHIM KHAMEES
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİN ÖZDEN MERHACI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Karşılaştırmalı Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Karşılaştırmalı hukuk = Comparative law ; Sözlü vasiyetname = Nuncupative will ; Türk Medeni Kanunu = Turkish Civil Code ; Türk hukuku = Turkish law ; Vasiyet = Will ; Vasiyetname = Testament ; İslam hukuku = Islamic law

Özet:
4721 sayılı Türk Medeni Kanun. m. 539-541 arasında düzenlenen ve şekli anlamda bir ölüme bağlı tasarruf türü olan sözlü vasiyetname; el yazılı ve sözlü vasiyetname düzenlenmesine engel, olağanüstü durumlar içinde olan miras bırakanın başvurabileceği bir yoldur. Ölüme bağlı tasarruf, kişinin ölümünden sonra malvarlığına ne olacağını belirlemesine olanak veren bir hukuki işlem türüdür. Sözlü vasiyetnameyi el yazılı ve resmi vasiyetname şekillerinden ayıran en önemli özellik, bu türe sadece her iki türde de vasiyetname yapma imkanından mahrum olan kişilerin başvurabilecek olmasıdır. Sözlü vasiyetnamenin bu özelliği bile tek başına onun önemini açıklar mahiyettedir. Çünkü Kanun koyucu bu yolla son anlarını yaşayan kişiye, olağanüstü şartlar altında da olsa terekesinin kaderini belirleme imkanı vermekte ve onun arzularına verdiği değeri göstermektedir. Çalışmada, vasiyetin anlamı, çeşitleri ve geçerli bir vasiyet olması için, vasiyetin tarafları şekli üzerinde durulmuş Türk medeni hukuk ve İslam hukuku çerçevesinde karşılaştırılmıştır. çalışma sonucunda medeni kanun ile İslam hukukunda vasiyet konusunun da yer yer paralellik gösteren durumların olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Türk Medeni Kanun No. 4721. m. Verbal testament, which is a form of testamentary disposition, which was issued between 539 and 541; It is a way that the legator, who is in extraordinary situations, can apply to prevent the issuance of handwritten and oral wills. A testamentary disposition is a type of legal action that allows a person to determine what will happen to his assets after his death. The most important feature that distinguishes the oral will from the handwritten and official forms of will is that only those who are deprived of the opportunity to make a will in both types can apply. Even this feature of the oral will alone explains its importance. Because in this way, the legislator gives the person who lives his last moments the opportunity to determine the fate of his inheritance, even under extraordinary circumstances, and shows the value he gives to his desires. In our study, the definition of the will, its types and the form of the parties to the will in order to be a valid will are compared within the framework of Turkish civil law and Islamic law. As a result of the study, it was concluded that the subject of testament in civil law and Islamic law also has parallels from place to place.
Edimin ifasına fesat karıştırma suçu (TCK m. 236)
Fraud during the discharge of contractual obligations
Yazar: NİHAN DEMİREL
Danışman: PROF. DR. MUHARREM ÖZEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Edim = Act ; Suç = Crime ; Suçun unsurları = Elements of crime ; Türk Ceza Kanunu = Turkish Penal Code ; İfa = Carrying out

Özet:
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Özel Hükümler" olarak düzenlenen ikinci kitabının "Topluma Karşı Suçlar" başlıklı üçüncü kısmının "Ekonomi, Sanayi ve Ticarete İlişkin Suçlar" başlıklı dokuzuncu bölümünde 236. maddede "Edimin İfasına Fesat Karıştırma" suçu düzenlenmiştir. Bu çalışmada, edimin ifasına fesat karıştırmanın incelemesi mevzuat ve yüksek mahkeme kararlarıyla birlikte incelenmesi amaçlanmıştır. Hazırlanan tez üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; edim, ifa ve ihale kavramları hakkında genel tanımlama yapılmış ve edimin ifasına fesat karıştırma suçunun tarihsel gelişimi ve ilgili mevzuat hükümleri incelenmiştir. İkinci bölümde suç incelemesi yapılmıştır. Bu bölümde suçun genel esasları; hukuki konu, maddi konu, fail, mağdur, maddi unsur, manevi unsur, hukuka aykırılık başlıklarına ayrılmıştır. Üçüncü bölümde ise suçun özel görünüş biçimleri, soruşturma ve kovuşturulma usulü, zamanaşımı ve yaptırım başlıklarına ayrılarak incelenmiştir.

Abstract:
The second book of the Turkish Penal Code No. 5237, "Crimes Against Society", published as "Special Provisions", the third part of the "Crimes Related to Economy, Industry and Trade", the ninth section of the article 236, the crime of "Fraud During the Discharge of Contractual Obligations" is regulated. This assumption aim to scrutiny of regulation, together with review legislation and supreme court decisions. This thesis consists of three parts. In the first part; A general definition has been made about the concepts of performance, discharge and tender, and the historical development of the crime of fraud during the discharge of contractual obligations and the provisions of the relevant legislation are analyzed. In the second part, the general principles of the crime were examined. In this section, the general principles of the crime are divided into titles as follows; legal issue, material issue, perpetrator, victim, material element, moral element, illegality. In the third part, special appearance forms of crime, investigation and prosecution procedure, statute of limitations and sanction are analyzed.
Maddi ve Usul Hukuku bağlamında çevreyi ilgilendiren faaliyetlerden doğan sorumluluğun sağlık hakkı ile ilişkili öne sürülmesi
Claiming responsibility arising from activities concerning the environment in the context of substantive law and procedural law in relation to the right to health
Yazar: KEZBAN ÇITAK
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT ALGAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Bilimler Ana Bilim Dalı / Sağlık Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Üçüncü kuşak insan haklarından biri olarak değerlendirilen çevre hakkı anayasanın 56. maddesinde güvence altına alınmıştır. Bu maddeye göre sorumluluk sadece devlete değil vatandaşlara da  yüklenmiştir. Sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşamak temel bir insan hakkıdır. Sağlık hakkı ve yaşam hakkıyla da ilişkilendirilebilir. Günümüzde korunması gereken alanların kirletilmesi ve yaşanmaz hale gelmesi sıkça medyada gündeme gelmektedir. Çevrenin kirletilmesinin küresel ısınma gibi küresel çapta sonuçları gelecek kuşakları da etkileyecektir. Bu yüksek lisans tezinde idarenin faaliyet izni vermesi sonucunda hukuka uygun olarak faaliyetlerini sürdürenler de dahil olmak üzere çevreye ve sağlığa olumsuz etkisi bulunan eylemler/faaliyetler sağlık hakkı bakımından, sorumluluk ve usul hukuku bakış açısıyla incelenmiştir. Faaliyet kavramı üretim, tüketim ve hizmet faaliyetlerini kapsamaktadır. Faaliyetin başlaması, denetimi ve son bulması çevre hukuku çerçevesinde ele alınmıştır. Çevreyi kirletenlerin zararı tazmin sorumluluğu da uygulamadaki örnekler vasıtasıyla incelenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
The right to environment, which is considered as one of the third generation human rights, is guaranteed under Article 56 of the Constitution. According to this article, the responsibility is placed not only on the state but also on citizens. Living in a healthy and balanced environment is a fundamental human right. It can also be associated with the right to health and the right to life. Today, pollution of areas that need to be protected and making them uninhabitable are frequently on the agenda in the media. The global consequences of environmental pollution, such as global warming, will also affect future generations. In this master's thesis, actions/activities that have a negative impact on the environment and health, including those that continue their activities in accordance with the law as a result of the administration's issuance of activity permits, are examined in terms of the right to health, from the perspective of liability and procedural law. The concept of activity covers production, consumption and service activities. The commencement, supervision and termination of activities are analyzed within the framework of environmental law. The liability of environmental polluters to compensate for damages is also analyzed through examples in practice.
Tema Merkezli Etkileşim yöntemi ve din eğitimi
Application of Theme-Centered Interaction to religious education
Yazar: FATMA AKDAĞ
Danışman: PROF. DR. CEMAL TOSUN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Tema Merkezli Etkileşim (TZİ) 1950'li yıllarda Ruth Cohn tarafından geliştirilmiş bir Metodtur. Son yıllarda ise Orta-Avrupa'da geniş bir yayılım göstermiş, pedagoji ve hümanist psikoloji alanlarında çok kullanılan Grup terapi yöntemlerinden birisi olmuştur.  Tema Merkezli Etkileşim, deneyim ve terminolojinin bir birlik oluşturduğu „Canlı Öğrenme" amacı güden gruplar için bir eğitim –öğretim metodudur. İnsanın bir parçası olan duyguyu ve aklı, ortak bir öğrenme sürecinde birlikte yaşatmak zorundayız ki, başarı elde edilebilsin.  TZİ Uygulamasının temeli  grubun etken unsurları olan „Ben" –„Biz"-„Tema" dan oluşan  Üçgendir. Bu Üçgen „Globe" denilen Ben ,Biz, Tema haricinden kalan herşey olarak bilinen „Küre"  tarafından daire ile çevrilir.  Sonuç olarak daire içinde üçgen görünümlü bu şekil postülalar , aksiyomlar ve yardımcı kurallar tarafından desteklenir.

Abstract:
The theory of theme-centered interaction (TZİ) was developed by Ruth Cohn in the 1950s and 1960s. In recent decades, TZİ has become widespread in Central Europe and is today one of the most widely used group methods in the field of pedagogy and humanistic psychology. The topic-centered action is a teaching and learning method for groups with the aim of "Living Learning", in which it is assumed that experience and conceptuality form a unity. Emotion and intellect are both parts of the human being and must be lived in a common learning process, otherwise it is not crowned with success. The basis of the application of TCI is the triangle, consisting of I, We and the topic of the group. These are surrounded by the so-called globe. The result is a triangle in the sphere. This triangle is supported by the postulates, the axioms and the so-called auxiliary rules.
Yusuf el-Karadâvî'nin din ve siyaset anlayışı
Yusuf al-Karadavi's understanding of religion and politics
Yazar: HABIB YATTABARY
Danışman: PROF. DR. İHSAN ÇAPCIOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Devlet = State ; Devlet anlayışı = State understanding ; Din = Religion ; Din anlayışı = Understanding of religion ; Siyaset = Politics ; Yusuf el-Karadavi = Yusuf el-Qaradawi ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu araştırma, Yusuf el-Karadâvî'nin düşünce dünyasında din ve siyaset arasındaki ilişki üzerinedir. İslam medeniyetinde, İslam'ın doğuşundan itibaren 19.yüzyılın ortalarına gelinceye kadar din ve siyaset kavramları arasındaki ilişki konusunda düşünsel bir sorun bulunmamaktadır. Çünkü İslam dünyasında dinin devletten ayrılmasını ifade eden laiklik düşüncesi 20. yy. başlarında ortaya çıkmış ve gelişmiştir. Bu sorun aktarıldığı İslam gerçekliğinin kaygılarını değil, ortaya çıktığı batı gerçekliğinin kaygılarını dile getirmiştir.
İslam düşünürlerinin algılarında sabit olan şey, siyasetin dinin bir parçası ve İslam'ın din ve devlet, üstelik de hayatın tüm evrelerini kuşatan bir sistem olduğunun kabul edilmiş olmasıdır. Buradan hareketle, fıkıh alimi ve İslam düşünürü Yusuf el-Karadâvî, bu tartışmalı konuyu savunmak için tüm gayretini sarf etmiştir.
Anahtar Kelimeler: Din, Siyaset, Din ve Devlet, Karadâvî.

Abstract:
This research revolves around the relationship between religion and politics. Because in Islamic civilization, from the birth of Islam until the middle of the 19th century, there is no intellectual problem in the concept of the relationship between religion and politics. Because the idea of secularism, which expresses the separation of religion from the state, emerged and this idea developed in the Islamic world at the beginning of the twentieth century. In fact, this intellectual problem did not express the concerns of the Islamic reality to which it was conveyed, but the concerns of the western reality from which it was taken. 
What is unanimous in the perceptions of Islamic thinkers is the recognition that politics is a part of religion and that Islam is a religion and a state, and a system that encompasses all phases of life. From this point of view, Fiqh scholar and Islamic thinker Yusuf al-Karadâvî made all his efforts to defend this controversial issue.
Keywords: Religious Politics, Religion and State, al-Qaradawi
Çağdaş epistemolojide tanıklık sorunu
The problem of testimony in contemporary epistemology
Yazar: ASIM DİLMAÇÜNAL
Danışman: PROF. DR. IŞIL BAYAR BRAVO
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Sistematik Felsefe ve Mantık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Epistemik otorite = Epistemic authority ; Gerekçelendirme = Justification ; Tanıklık = Testimony

Özet:
Son dönem epistemoloji çalışmalarında, bilginin bir kaynağı olarak tanıklığın tartışılması önemli bir yer tutar. Tanıklığın neliği, tanıklığa dayalı gerekçelendirmenin nasıl elde edildiği, bilgi üretme ve aktarmadaki rolü, tanıklık gerekçelendirmesinin kaynağının ne olduğu, bir epistemik otoriteye güvenin nasıl gerekçelendirilebileceği vb. konular tanıklık epistemolojisinin merkezindedir. Bu çalışmada tanıklığın doğasına dair görüşler karşılaştırılarak ayrık görüşün daha kapsayıcı olduğu vurgulanacaktır. Tanıklığa dayalı gerekçelendirmenin indirgemeci ve indirgemeci olmayan yorumları değerlendirilerek karma görüşlerin bir alternatif sunabileceğine işaret edilecektir. Tanıklığın aktarım görüşüne itiraz olarak sunulan karşı örneklerin bazı kusurları olabileceği belirtilecektir. Tanıklık inançlarına dair gerekçelendirmenin kaynağıyla ilgili olarak kalıtım görüşü ve güvence görüşleri ele alınacaktır. Epistemik otoritelerin tanıklığının nasıl gerekçelendirildiğine ilişkin öncelik fikrini dikkate alan bir görüş değerlendirilerek, bir otoritenin tavsiye veren bir rehber olarak düşünülmesi gerektiğine dikkat çekilecektir. Nihayetinde, ilgili meselelere ilişkin yapılan tüm tartışmaların, tanıklığın cezbediciliğini fark ettirmesi amaçlanmaktadır.

Abstract:
In recent epistemology studies, the discussion of testimony as a source of knowledge occupies a pivotal position. Such matters as the nature of testimony, how testimonial justification is obtained, the role of testimony in generating and transmitting, what the source of testimonial justification is, and how to justify the trust in an epistemic authority …etc. constitute the primary focus of the epistemology of testimony. In this study, the disjunctive account will be stressed to be more comprehensive than others as a result of comparing the accounts on the nature of testimony. Additionally, the hybrid views may present an alternative after an assessment of reductionist and non-reductionist interpretations of testimonial justification is to also underscore. The counterexamples that are offered as an objection to the transmitting view of testimony have some potential flaws will be stated. Furthermore, concerning the source of the justification for testimonial beliefs, the inheritance view and the assurance view will be discussed. The authority needs to be thought as guide who advises by examining a view that incorporates the idea of preemption in how the testimony of epistemic authorities is justified will be pointed out. Subsequently, the primary aim is to emphasize the significance of testimony in all discussion pertaining to relevant subject.