Probiyotikli yoğurt tüketiminin çölyak hastalarına etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of consumption of yogurt with probiyotic on celiac patients
Yazar: BÜŞRA ÇALIŞIR
Danışman: PROF. DR. ALİ KUDRET ADİLOĞLU ; DR. RUKİYE BERKEM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı / Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Glutenler = Glutens ; Lactobacillus = Lactobacillus ; Probiyotikler = Probiotics ; Yoğurt = Yoghurt ; Çölyak hastalığı = Celiac disease

Özet:
Amaç:Streptococcus thermophilus, Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus ve Lactobacillus acidophilus probiyotik bakterilerini içeren yoğurtla beslenmenin; çölyak hastalarının çölyak serolojik belirteçlerine, biyokimyasal değerlerine ve klinik bulgularına etkisini değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem:Aralık 2018-Ağustos 2019 tarihleri arasında, erişkin gastroenteroloji kliniğine başvuran ve anti-doku transglutaminaz (anti-tTg) IgA değeri pozitif olan 50 çölyak hastası prospektif olarak değerlendirildi. Hastalar iki gruba ayrıldı. Bir gruba sadece glutensiz diyet (GD) tavsiye edilirken, diğer gruba glutensiz diyetle birlikte her gün 200 mLStreptococcus thermophilus, Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus ve Lactobacillus acidophilus probiyotik bakterilerini içeren probiyotikli yoğurt tüketmesi tavsiye edildi. Her iki grubun biyokimyasal değerleri, vitamin düzeyleri, çölyak serolojik belirteçleri ve klinik semptomlarının üç aylık diyet sonrası değişimi incelendi.
Bulgular:Hem probiyotik yoğurt+GD hem de GD grubunun anti-tTg IgA, anti-deamide gliadin peptid (anti-DGP) IgA ve endomisyum antikor (EMA) değerleriüç ay sonunda belirgin şekilde azaldı. İki grubun çölyak belirteçlerinin değişimikarşılaştırıldığında EMA değerlerinde probiyotik yoğurt+GD grubunda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azalma saptanırken (p=0,025), anti-tTG IgA ve anti-DGP IgA değerleri değişimi arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Probiyotik yoğurt+GD grubunun D vitamini ve ferritin değerlerinde üç ay sonunda istatistiksel olarak anlamlı artış saptanırken (sırasıyla p=0,004; p=0,039); folat, B12 vitamini ve demir değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı değişiklik saptanmadı (p>0,05).GD grubunun folat, D vitamini ve demir değerlerinde üç ay sonunda istatistiksel olarak anlamlı artış saptanırken (sırasıyla p=0,002; p=0,007; p=0,007); B12 vitamini ve ferritin değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı değişiklik saptanmadı (p>0,05). İki grubun vitamin değerleri değişimi birbirleri ile karşılaştırıldığında aralarında anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). İki grupta da üç ay sonunda klinik semptomlar anlamlı şekilde azaldı. İki grubun klinik semptomlarınındeğişimibirbirleri ile karşılaştırıldığında, probiyotik yoğurt+GD grubundaki hastaların karın ağrısı semptomunda istatistiksel olarak anlamlı bir azalma tespit edildi (p=0,012).
Sonuç:Streptococcus thermophilus, L. delbrueckii ssp. bulgaricus ve Lactobacillus acidophilus probiyotik bakterilerini içeren yoğurt ve GD ile beslenme sadece GD ile beslenme ile karşılaştırıldığında çölyak hastalarının EMA düzeylerinin azalmasına ve irritabl barsak sendromu(İBS) tipi semptomlardan karın ağrısının azalmasına istatistiksel olarak anlamlı katkı sağladığı bulundu.

Abstract:
Aim:We aimed to evaluate the effect ofyogurt consumptioncontaining Streptococcus thermophilus, Lactobacillusdelbrueckii subsp. bulgaricus and Lactobacillus acidophilus probiotic bacteria on the celiac markers, biochemical values and clinical symptoms of celiac diseas.
Materials and Methods:Fifty celiac patients with positive anti-tTG IgA values were evaluated prospectivelywho admitted to adult gastroenterology clinics between December 2018 and August 2019.The patients were divided into two groups. One group was recommended only gluten-free diet, while the other group was recommended to eat 200 mL probiotic yogurt containing Streptococcus thermophilus, Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus and Lactobacillus acidophilusdaily in addition to gluten-free diet. The change in biochemical values, vitamin levels, celiac markers and clinical symptomsof both groups was examined after three months of yogurt consumption.
Results:Anti-tTg IgA, anti-DGP IgA and EMA levels of the two groupsdecreased significantly after three months in both groups.When the change of celiac markers of the two groups were compared, there was a significant decrease in EMA levels in the probiotic yogurt+GD group (p=0.025), but there was no significant difference between anti-tTG IgA and anti-DGP IgA levels (p>0.05).Vitamin D and ferritin levels of the probiotic yogurt+GD group increased significantly after three months (respectively p=0,004; p=0,039).There were no significant changes in folate, vitamin B12 and iron levels (p>0.05).Folate, vitamin D and iron levels of GD group increased significantly (respectively p=0,002; p=0,007; p=0,007). There was no significant change in vitamin B12 and ferritin levels (p>0.05).There was no significant difference between the two groups in change of vitamin levels(p>0.05).In both groups, clinical symptoms significantly decreased after three months.There was a significant decrease in the abdominal pain symptoms in the probiotic yogurt+GD group when comparedwith GD diet only group (p=0.012).
Conclusion:Gluten-free diet and consumption of yogurt containing Streptococcus thermophilus, L. delbrueckii ssp. bulgaricus andLactobacillus acidophilus were found to be statistically significant in decreasing EMA levels and abdominal pain from irritable bowel syndrome (IBS) typesymptoms of celiac patientswhen compared with gluten-free diet only.