%0.12 klorheksidin glukonat içeren solüsyonların alt gömülü 3. molar dişi çekiminde irrigasyon solüsyonu olarak kullanımının %0.09 sodyum klorür içeren izotonik irrigasyon solüsyonu kullanımı ile karşılaştırılması
Comparison of 0.12% chlorhexidine gluconate solution and 0.09% sodium chloride isotonic irrigation solution usage on impacted lower third molar extractions
Yazar: BURAK MAHİR MAHO
Danışman: PROF. DR. ABDUSSEMET SAMİMİ DEMİRALP
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Azı dişi-üçüncü = Molar-third ; Ağrı ölçümü = Pain measurement ; Diş çekimi = Tooth extraction ; Diş-gömülü = Tooth-impacted ; Klorheksidin = Chlorhexidine ; Kök kanalı irrigantları = Root canal irrigants ; Sodyum klorid = Sodium chloride ; Ödem = Edema ; İrrigasyon = Irrigation ; İzotonik solüsyonlar = Isotonic solutions

Özet:
Gömülü 20 yaş dişi çekimleri oral ve maksillofacial cerrahide en sık uygulanan işlemlerden biridir. Tüm cerrahi işlemlerde olduğu gibi gömülü 20 yaş dişi çekiminde de minimal travma ve postoperatif dönemde en iyi yanıtlar amaçlanmaktadır.
Çalışmamızda bu amaçla irrigasyon solüsyonlarından en sık kullanılan izotonik irrigasyon solüsyonuyla klorheksidin glukonat içeren solüsyon kıyaslanmıştır. Çalışmaya herhangi bir sistemik rahatsızlığı bulunmayan, çift taraflı benzer özellikte alt 20 yaş dişi sahip ve çalışma kriterlerine uygun 50 hasta dahil edilmiştir. Sağ veya sol olmak üzere random bir şekilde bir taraf izotonik irrigasyon eşliğinde diğer taraf klorheksidin içeren solüsyon içeren irrigasyon kullanılarak cerrahi çekimler yapılmıştır.
Çalışmanın amacı postoperatif ağrı, ödem ve trismus parametreleri kullanılarak yöntem gruplarını karşılaştırılmalı olarak değerlendirmektir.
Çalışmamızda ödem ölçümleri için tragus-dudak köşesi(commissura), orbita kenarı (lateral kantus)-gonion ve tragus-pogonion noktaları kullanılmıştır. Ağrı ölçümleri için VAS skalası kullanılmıştır. Trismusun değerlendirilmesi amacıyla interinsizal açıklık miktarı alt ve üst 1.keser dişlerin insizal kenarları arasındaki mesafe ölçülmüştür. Tüm sonuçlar IBM SPSS Statistics Version 22 paket programı ile analiz edilerek istatistik sonuçlarına ulaşılmıştır.
Ödem sonuçları değerlendirildiğinde klorheksidin (KHX) grubunda 24.saat ve 48.saat tragus-pogonion ölçümü dışında sonuçlar anlamlı derecede düşük bulunmuştur.
Ağrı skorları değerlendirildiğinde KHX grubunun ağrı skorlarının tüm zamanlarda daha düşük olduğu, 12.saat 48.saat ve 72.saat değerlerinin anlamlı şekilde düşük olduğu görülmüştür.
Çalışmamızda trismus miktarının değerlendirmesinde ilk 2 gün ağız açıklığında oluşan azalma izotonik grubunda anlamı sekilde düşük bulunmuştur.
Sonuç olarak, klorheksidin içeren irrigasyon kullanımının gömülü alt 20 yaş dişi çekimlerinde hastanın postoperatif komforu açısından anlamlı sonuçları olduğu görülmüştür. Kolay ulaşılabilir bir materyal olması maliyetinin yüksek olmaması gibi avantajları da düşünülünce bu amaçla gömülü diş çekimi operasyonlarında alternatif bir irrigasyon maddesi olarak kullanılabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Ağrı, irrigasyon, izotonik, klorheksidin, ödem, trismus, Vas, 20 yaş dişi çekimi

Abstract:
Third molar extraction is one of the most frequent interventions in oral and maxillofacial surgery. Similar to other surgeries, the main aim is to achieve minimal trauma and the best results during the postoperative period.
In this study two of the most used irrigation solutions, Isotonic Irrigation Solution and Chlorhexidine Irrigation Solution are compared for this purpose. 
Fifty patients with similar third molars on both sides, without any systemic diseases and suitable for this study, were included. 
Extractions were made randomly on the left and right sides by using isotonic irrigation solution on one side and chlorhexidine irrigation solutions on the other.
Purpose of this study is to benchmark method groups by using postoperative pain, swelling and trismus parameters.
In this study tragus-commissura, lateral kantus-gonion and tragus-pogonion points are used for swelling measurements. For pain measurements, VAS pain scale is used. Evaluation of trismus is made by measuring the interincisal distance between incisal edges of lower and upper first incisors. All results are analyzed and statistically evaluated by using SPSS Statistics Version 22 software package.
Swelling results showed that chlorhexidine group (khx) values are significantly low with the exception of 24th and the 48th-hour tragus-pogonion measurements.
Pain score evaluation showed that chlorhexidine (khx) pain scores are low at all times and the 12th, 48th and 72nd hour values are significantly low.
In the evaluation of trismus values, mouth opening scores are significantly low for the first two days in isotonic group.
As a result, postoperative comfort wise the use of chlorhexidine irrigation solution showed positive results for patients on impacted lower third molar extractions. When it is considered by its advantages such as being easily accessible and cost-effective, the study showed that it can be used as an alternative irrigation material for impacted teeth extractions.
%0.12 Klorheksidin Glukonat İçeren Solüsyonların Alt Gömülü 3.molar Dişi Çekiminde İrrigasyon Solüsyonu Olarak Kullanımının %0.09 Sodyum Klorür İçeren İzotonik İrrigasyon Solüsyonu Kullanımı ile Karşılaştırılması
Key Words: chlorhexidine, edema, impacted third molar extraction, irrigation, isotonic, pain, trismus, Vas