Gaziantep'teki hanların kullanım sonrası değerlendirmesi ve yeniden işlevlendirilmesi için model önerisi
Evaluation of inn in Gaziantep after use and model proposal for re-functioning
Yazar: İREM KÖSE
Danışman: PROF. DR. ZEHRA KAYA DİNÇER
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Hanlar = Inns ; Mimari tasarım = Architectural design ; Mimarlık = Architecture ; Yeniden işlevlendirme = Refunctioning

Özet:
Gaziantep geçmişten günümüze birçok medeniyete ve kültürel mimari mirasa ev sahipliği yapmıştır. Gaziantep kent merkezinde bulunan kalenin çevresinden başlayarak kültür yolu ilan edilen aks boyunca tarihi yapılar ve hanlar yer almaktadır. 
Geçmişte konaklama ve ticaret amaçlı kullanılan bu hanlar zamanla işlevini kaybetmiştir. Günümüz şartlarında kullanılamayan bu hanlar kent merkezinin de cazibesini yitirmesiyle atıl alanlar olarak yok olmaya bırakılmıştır. Tarihi yapıların yok olmaması için koruma yöntemi olarak yeniden işlevlendirme tekniği kullanılmaktadır. Çalışma kapsamı olarak Gaziantep kültür yolu üzeri hanlar bölgesi ve yeniden işlevlendirilmiş olan hanlar ele alınmıştır.
Bu çalışmada hanlar ve çevresinde bulunan mevcut durumu, sorunları tespit etmek, eksik işlevleri, ihtiyaçları belirlemek yeniden işlevlendirilen hanların sorunlarını ortaya koymak amaçlanmıştır. Hanlarla ilgili araştırma ve incelemeler yapılarak künyeler oluşturulmuş, işlev seçiminde hanın gerekli olan bütün verilerinin ortaya koyulması sağlanmıştır. Hanların yeniden işlevlendirme sonrasında yaşadığı problemleri belirlemek amacıyla hanların kullanıcılarına anket uygulanarak, kullanım sonrası değerlendirilmeleri yapılmıştır. Toplanan veriler istatiksel olarak analiz edilmiştir. Belirlenen problemler doğrultusunda, kısa orta ve uzun vadede önerilerde bulunulmuştur. Uzun vadede tarihi hanların yeniden işlevlendirilmesinde kullanılacak kalite parametrelerine göre oluşturulan model önerilmiştir.

Abstract:
Gaziantep has hosted many civilizations and cultural architectural heritage from past to present. There are historical buildings and inns along the axis, which is declared as a cultural route, starting from the surroundings of the castle in the city center of Gaziantep.
These inns, which were used for accommodation and trade in the past, have lost their function over time. These inns, which are not used in today's conditions, were left to disappear as idle areas as the city center lost its charm. Reuse technique is used as a preservation method to prevent the destruction of historical buildings. As the scope of the study, the inns area on the Gaziantep cultural road and the reuse inns were discussed.
In this study, it is aimed to determine the current situation, problems, missing functions and needs in the inns and their surroundings, and to reveal the problems of the re-functional inns. By making researches and examinations about the inns, tags were created, and all the necessary data of the inn were provided in the selection of functions. In order to determine the problems experienced by the inns after re-functioning, a questionnaire was applied to the users of the inns and post-use evaluations were made. The collected data were analyzed statistically. In line with the identified problems, suggestions were made in the short, medium and long term. A model created according to the quality parameters to be used in the re-functioning of historical inns in the long term has been proposed.