Klasik-Marksgil makroekonomik dinamikler üzerine ülke karşılaştırmalı çalışmalar
Cross-country studies on the classical-Marxian macroeconomic dynamics
Yazar: OZAN MUTLU
Danışman: DOÇ. DR. FERDA DÖNMEZ ATBAŞI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Dünya ekonomisi =   ; Kapitalist ekonomi = Capitalist economy ; Klasik ekonomi = Classical economy ; Makroekonomi = Macroeconomy ; Makroekonomik büyüklükler = Macroeconomic indicators ; Makroekonomik değişkenler = Macroeconomic variables ; Siyasal ekonomi = Political economics

Özet:
Bu çalışma, klasik-Marksgil makroekonomik kategorilerin nicel büyüklüklerini Avrupa
ülkeleri, ABD ve Türkiye için ölçmeyi amaçlamaktadır. Tezin genel yapısının kısaca
anlatıldığı birinci bölümün ardından, ikinci bölüm, yalnızca teorik kaygılar nedeniyle
değil, aynı zamanda milli gelir serilerinden hareketle klasik-Marksgil kategorileri
türetmek için de merkezi bir öneme sahip olan üretken emek (faaliyet) ve üretken
olmayan emek (faaliyet) ayrımını tartışmaktadır. Bu bölümde aynı zamanda klasik-
Marksgil kategorileri türetmek için geliştirilen ampirik yaklaşım tanıtılmaktadır.
Milli gelir serilerinin dönüştürülmesi, artık değer oranı, kâr oranları, klasik-Marksgil
emek üretkenliği, sermayenin maddi ve değer bileşimi, üretken olmayan alanın göreli
büyüklüğü gibi klasik-Marksgil kategorileri gözlemlememize imkân vermektedir. Bu
bağlamda üçüncü bölüm, Avrupa ülkelerinde ve ABD'de klasik-Marksgil kategorilerin
nicel büyüklüklerinin karşılaştırmalı olarak analizine ayrılmıştır.
Dördüncü bölüm, üretken olmayan faaliyetlerin yakından bir incelemesini sunmaktadır.
İnceleme göstermektedir ki çalışmada ele alınan ülkelerde ticaret en büyük üretken
olmayan faaliyet büyüklüğünü oluşturmaktadır. Ayrıca, ekonometrik analizler üretken
olmayan alandaki genişlemenin artık değer oranı ve artık değer kütlesindeki artışa bağlı
olacağını söyleyen klasik-Marksgil argümanı doğrulamaktadır.
Beşinci bölüm Türkiye ekonomisine odaklanmaktadır. Bu bölümde, Türkiye
ekonomisinde kilit değişkenlerin büyüklüğü ve hareketi, Avrupa ülkeleri ve ABD ile
karşılaştırmalı bir şekilde analiz edilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Ulusal Hesapların Ekonomi Politiği, Üretken Emek ve Üretken
Olmayan Emek, Artık Değer, Kâr Oranı, Sermaye Bileşimleri

Abstract:
This study aims to measure and analyze quantitative magnitudes of classical-Marxian macroeconomic categories in European countries, the USA, and Turkey. Following a general introduction on the structure of the dissertation in the first chapter, the second chapter discusses the distinction between productive and unproductive labor (activity) which has central importance for not just theoretical concerns but also for deriving classical-Marxian macroeconomic categories from traditional national account statistics. The empirical strategy to transform the traditional national account statistics into classical-Marxian categories is also introduced in the chapter.
Transformation of national account categories allows us to observe classical-Marxian macroeconomic categories such as the rate of surplus value, the profit rates, classical-Marxian labor productivity, the value and materialized compositions of capital, and the relative size of unproductive activities. In this context, the third chapter is devoted to analyzing the magnitudes and movements of classical-Marxian macroeconomic variables in European countries and the USA comparatively.
The fourth chapter represents a close analysis of unproductive activities. The close analysis of unproductive activities indicates that the trade sector constitutes the largest segment of unproductive spheres in all countries included in the study. Moreover, econometric investigations validate the classical-Marxian approach arguing that the expansion of unproductive activities is dependent on increases in the rate and mass of surplus value.
The fifth chapter focuses on the Turkish economy. In this chapter, the magnitude and movement of key variables in the Turkish economy are analyzed in comparison to European countries and the USA.
Keywords: Political Economy of National Accounts, Productive Labor and Unproductive Labor, Surplus Value, Rate of Profit, Composition of Capital