Yenidoğan cerrahi ünitesinde ölüm oranını etkileyen etmenler:1983-2009 analizi
Mortality rate and causes in newborn surgery unit:1983-2009
Yazar: ÖNDER ÖZDEN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM KARNAK
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Çocuk Cerrahisi = Pediatric Surgery
Dizin: Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Cerrahi = Surgery ; Mortalite = Mortality ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Yoğun bakım üniteleri-neonatal = Intensive care units-neonatal ; Çocuk sağlığı servisleri = Child health services

Özet:
1983 ? 2009 döneminde yenidoğan cerrahisi ünitesinde yatan 1439 hastadan rastgele örneklemeyle seçilen 300 hasta (ß=0.20) dosyası geriye dönük incelenmiştir. Hastalar Grup A: 1983-1995; Grup B: 1996-2005 ve Grup C: 2005-2009 olmak üzere 3 gruba ayrılmış; cinsiyet, başvuruya kadar geçen süre, başvuru yaşı, anne yaşı, gebelik haftası, doğum kilosu, tanı, ameliyat, eşlik eden anomaliler, sepsis, kültürler, globulin kullanımı, mekanik ventilatör gereksinimi ve parenteral beslenme not edilmiştir. Tüm değişkenler yıllara ve gruplara göre ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Ölüm oranına sayısal değişkenlerin etkisi Student t ve Mann-Whitney U testleriyle, nitelik değişkenlerin etkisi ise ki-kare testi ile değerlendirilmiştir. İnceleme döneminde genel ölüm oranı %30 (n=441), Grup A, Grup B ve Grup C ölüm oranları sırasıyla %37 (337/907), %22 (80/352) ve %13 (24/180) olup dönemlere göre ölüm oranlarında anlamlı azalma saptanmıştır (p<0,001). Örneklemin E/K oranı 1,69, yitirilen hastaların E/K oranı ise 1,64 olup fark yoktur (p=0,916). Parenteral beslenme (p=0,925), anne yaşı (p=0,745), başvuruya kadar geçen süre (p=0,320) ve doğum haftasının (p=0,184) ölüm oranını etkilemediği saptanmıştır. Yitirilen ve yaşayan olguların başvuru anındaki ortanca yaşları sırasıyla 1 gün ve 3 gün olup aradaki fark anlamlıdır (p<0,001). Ek anomali varlığı (p<0,001), kültürlerde üreme olması (p=0,038), doğum kilosu düşüklüğü (<1500 gram) (p=0,015), sepsis varlığı (p<0,001), globulin kullanımı (p<0,001), mekanik ventilatör gereksinimi (p<0,001) ölüm oranına anlamlı etki yapmaktadır. Olgulara torakotomi (%11,7; n=35), laparotomi (%60; n=180), genitoüriner ameliyatlar (%10; n=30) ve diğer ameliyatlar (%6; n=18) yapılmış, 37 hasta (%12,3) ise gözlem için yatırılmıştır. Yitirilen hastalara yapılan uygulamalar torakotomi (%15,3; n=15), laparotomi (%76,5,n=75), diğer ameliyatlar (genitoüriner dahil) (%4,1; n=4) ve gözlemdir (%4,1; n=4). Laparotomi ve torakotomi yapılan hastaların genitoüriner, diğer ameliyatlar ve gözlem hastalarına göre ölüm oranları daha yüksek bulunmuştur (p<0,001). Yitirilen olguların tanıları anal atrezi (12/64), özefagus atrezisi (24/49), gastroşizis ve omfalosel (14/37) şeklindedir. Yenidoğan cerrahi ünitesindeki ölüm oranları yıllara göre azalmaktadır. Ölüm oranı, parenteral beslenme, anne yaşı, başvuruya kadar geçen süre ve doğum haftasından bağımsızdır. Ölüm oranını belirleyen etmenler; hastanın başvuru anındaki yaşı, ek anomalilerin varlığı, pozitif kültür, düşük doğum kilosu, sepsis tablosu, mekanik ventilasyon gereksinimi ve yapılan ameliyatın kapsamıdır. Ölüm oranlarındaki iyileşme yoğun bakım koşulları, cerrahi öncesi hazırlık ve cerrahi bakım koşullarındaki iyileşmeye paraleldir.

Abstract:
The aim of this study is determination of mortality rates and the parameters affecting mortality in newborn surgery unit. The patients (n=1439) were divided into groups according to time periods (Group A, B, C; 1983-1995, 1996-2005 and 2005-2009 respectively) and a sample group (n=300) was selected (ß=0.20). Gender, time elapsed to admission, age at admission, maternal age, gestational age, birth weight, surgery, associating abnormalities, sepsis, microbial cultures, gamma globulin, mechanical ventilation and parenteral nutrition status were noted. Student?s t, Mann-Whitney U and Chi-square tests were used for comparison. Total mortality was 30% (n=441). The mortality rates in Groups A, B and C were 37% (337/907), 22% (80/352) and 13% (24/180) respectively with a significant decrease in Group A, Group B and Group C (p<0.001). Male to female ratio in sample is 1,69 and that in exituses is 1,64. Male to female ratios did not differ between sample group and the exituses (p=0.916). Mortality was not found related to parenteral nutrition (p=0.925), maternal age (p=0.745), time elapsed to admission (p=0.320) and gestational age (p=0.184). The median age at admission was significantly higher in mortal cases (1day vs 3 days, p<0.001). Associated abnormalities (p<0.001), positive microbial culture (p=0.038), low birth weight (<1500g) (p=0.015), sepsis (p<0.001), gamma-globulin requirement (p<0.001) and mechanical ventilation requirement (p<0.001) affected adversely the mortality rates. Thoracotomy (%11,7; n=35), laparatomy (%60; n=180), genitourinary (%10; n=30) and other operations (%6; n=18) were applied and 37 (%12,3) patients were admitted for observation. The mortality rate was increased in cases who underwent laparotomy or thoracotomy (p<0.001). The diagnoses associated with higher mortality were anorectal malformation (12/64), tracheoesophageal malformation (24/49) and gastroschisis/omphalocel (14/37). The mortality rates in newborn surgery unit decrease significantly in recent years. Mortality is affected by age at admission, associated abnormalities, positive microbial culture, low birth weight, sepsis, gamma-globulin requirement and mechanical ventilation requirement but not related to parenteral nutrition, maternal age, time elapsed to admittion and gestational age. Decrease in mortality rates is related to improvements in conditions of intensive care units, better preoperative and postoperative care facilities as well as development of surgical techniques.