Trafik kazasına bağlı pelvis ve vertebra kırıklarının ulusal "Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik" ve Uluslararası "Amerikan Hekimler Birliği Kalıcı Engellilik Değerlendirme" Kılavuzuna göre belirlenen maluliyet oranlarının travma skorlama sistemleri ile karşılaştırılması
Comparison of the disability rates of pelvis and vertebral fractures due to traffic accidents determined according to the national "Regulation on Disability Evaluation for Adults" and the International "American Medical Assosiati̇on" permanent impairment guideline" with trauma scoring systems
Yazar: MEHMET ALP İNCE
Danışman: PROF. DR. NURSEL GAMSIZ BİLGİN
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine

Özet:
Ülkemizde her yıl trafik kazaları sonrası bireyler fiziksel ve/veya ruhsal zarara uğramaktadır. 2023 yılında toplam 1.314.136 tane trafik kazası olup bunların 1.079.065 tanesi maddi hasara neden olmuştur. Bu çalışmamızla polikliniğimize başvuran olgular üzerinden ulusal ve uluslar arası kullanılan yönetmelikler ile hesaplanan  engel oranları ile travma skorlarından NISS karşılaştırılarak yönetmeliklerin ve travma skorlarının zayıf ve kuvvetli yönlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
01.01.2019-31.12.2023 tarihleri arasında Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Maluliyet Polikliniği'ne trafik kazası nedeniyle başvuran hastaların raporları sosyodemografik ve kaza ile ilgili veriler açısından tarandı. Çalışmaya trafik kazasına bağlı vertebra ve/veya pelvis kırığı olanlar dahil edildi. Olgular Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (Engellilik yönetmeliği) ve Amerikan Tıp Birliğinin düzenlediği kalıcı engellilik değerlendirme kılavuzuna (AMA kılavuzu) göre ayrı ayrı engel oranları ve travma skoru olan New Injury Severity Score'a(NISS) göre puanı hesaplandı. Veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) programında değerlendirildi. 
Çalışma kapsamında değerlendirilen 247 olgunun %59,9'unun erkek, ortalama yaşın 40,09 olduğu, erkeklerin daha çok üstü açık araç kazası geçirdiği, kadınlarda daha çok multipl bölgede yaralanma görüldüğü, kırıkları deplase olan olguların, stabilizasyon uygulanan olguların Engel ve AMA oran ortalamalarının daha yüksek olduğu, kısıtlılık gelişen olguların AMA oran ortalamasının daha yüksek olduğu görüldü. Aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (p<0,05).
AMA kılavuzunda tanı temelli tablolara göre anahtar faktör seçildikten sonra kişinin fonksiyonel geçmiş, fiziksel bulgular ve klinik tetkikler kriterlerini de engel oranını etkileyecek anahtar olmayan faktörler olarak kullanılmaktadır, Engellilik yönetmeliği bu açıdan AMA'ya göre zayıf kalmaktadır. Travma skoru olan NISS ise halihazırda kişide travmanın ilk ağırlığını ölçmekle yükümlü bir skor olduğundan kişinin son durumunu hesaba katmamaktadır. Bu çalışma sonucunda önerimiz ise AMA kılavuzunun oldukça ayrıntılı hazırlanmış bir kılavuz olduğu, ülkemizde AMA kılavuzundan da faydalanarak kişilerin iyileşme süreci sonrası muayenelerini de değerlendirmede dikkate alan ve bunu takdire yer bırakmayacak şekilde yapacak bir kılavuz hazırlanması gerektiğini düşünmekteyiz.

Abstract:
In our country, individuals suffer physical and/or psychological damage after traffic accidents every year. There were a total of 1,314,136 traffic accidents in 2023, and 1,079,065 of them caused material damage. With this study, we aimed to evaluate the weaknesses and strengths of the regulations and trauma scores by comparing the disability rates calculated with national and international regulations on cases applying to our polyclinic and NISS, one of the trauma scores.
The reports of patients who applied to Mersin University Faculty of Medicine, Department of Forensic Medicine Disability Polyclinic due to a traffic accident between 01.01.2019 and 31.12.2023 were scanned in terms of sociodemographic and accident-related data. Those with vertebra and/or pelvis fractures due to traffic accidents were included in the study. The cases were evaluated separately according to the Disability Assessment Regulations for Adults (Disability Regulation) and the American Medical Assosiation Permanent Impairment Guide (AMA Guide) organized by the American Medical Association, and their score was calculated according to the NISS, which is the trauma score. The data were evaluated in the SPSS (Statistical Package for Social Sciences) program.
Of the 247 cases evaluated within the scope of the study, 59.9% were male, the average age was 40.09, men were more likely to have open-top vehicle accidents, women were more likely to have injuries in multiple regions, cases with displaced fractures, and cases in which stabilization was applied had higher average Disability Regulation and AMA rates. It was observed that the average AMA rate of cases with deficits was higher. The difference between them was found to be statistically significant (p<0.05).
In the AMA guideline, after selecting the key factor according to diagnosis-based tables, the person's functional history, physical findings and clinical examination criteria are also used as non-key factors that will affect the disability rate. The disability regulation is weak compared to the AMA in this respect. NISS, which is the trauma score, does not take into account the final condition of the person, as it is a score that is currently responsible for measuring the initial severity of the trauma in the person. As a result of this study, our suggestion is that the AMA guide is a very detailed guide, and we think that a guide should be prepared in our country, taking into account the examinations of people after the recovery process, by making use of the AMA guide, and doing this in a way that does not leave room for discretion.