Batik baskı tekniğinde pas kullanımı
The usage of rust in batik printing technique
Yazar: DAMLA KOYUNCU
Danışman: PROF. DR. SEMA ÖZKAN TAĞI
Gazi Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Tekstil Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Baskı = Print ; Baskı teknikleri = Printing techniques ; Batik baskı = Batik printing ; Demir = Iron ; Pas = Rust ; Tekstil = Textile ; Tekstil tasarımı = Textile design

Özet:
Pasın; tasarım alanında, tekstil ve moda tasarımının yanında çağdaş sanatta, mimaride, heykelde, seramik, ahşap, kağıt ve cam yüzeylerde kullanımı yaygınlaşmıştır. Kimyasal olarak pas demir oksitten oluşmaktadır. Bu maddenin tamamen doğal bir şekilde oluşması, çevre ve insan sağlığı için zararlı olmaması, kumaş boyanması sırasında bir enerji gerektirmemesi sürdürülebilirlik açısından önemli avantajlarıdır. Paslı metallerden tetanos bulaşacağı kanısı doğru olmayıp olup tek başına tetanos kaynağı değildir her hangi bir tetanos kaynağı ile temas etmemiş ise tetanosa sebep olmamaktadır. Bu araştırma kapsamında, şap ile mordanlanan pamuklu kumaş yüzeyine, demirin farklı formları ile (parça, toz ve çözelti) elde edilen pas, üzerlerine sirke çözeltisi püskürtülerek uygulanmış ve bir grubun üzeri açık bırakılırken, diğer grubun üzeri asetik asit ve nemin uzaklaşmasını engellemesi için naylon örtü ile kapalı olacak şekilde, iki farklı ortam koşulu yaratılarak bekletilmiş ve bu şekilde toplam 60 tane batik baskı örneği yapılmıştır. Çalışmalarında pas kullanmak isteyen tasarımcılar için yöntem olması amaçlanan bu çalışmada yapılan denemelerin sonuçlarına göre, demirin tüm formlarının kumaşı renklendirmek için tüm batik baskı çeşitlerinde kullanılabileceği, yapımı sırasında asitik asitin uzaklaşmasının engellendiği üzeri naylon örtü ile örtülen örnek grubundan elde edilen renklerin daha kısa sürede, daha koyu tonlarda olmasını sağladığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Besides textile and fashion design, the use of rust has become widespread in contemporary art, sculpture, ceramic, wood, paper and glass, architecture, surfaces. The rust itself consists of iron oxide. The important advantages in terms of sustainability are that rust is a completely natural formation, it is not harmful to the environment and human health, and that it does not require any energy during fabric dyeing. It is not true that rusty metals can contaminatetetanus, and it is not a source of tetanus alone, and if it does not come into contact with any microbial sources of tetanus, it does not cause tetanus. Within the scope of this research, the rust was obtained with different forms of iron (piece, powder, and solution) applied to the surface of the cotton fabric that was mordanted with alum, on which vinegar solution was sprayed. One group of the treated samples was covered with a nylon sheet to prevent acetic acid and moisture from escaping while another group was left open. In this way, a total of 60 batik printing samples were made by creating two different environmental conditions. According to the results of the experiments carried out in this study, which is intended to be a method for the designers who want to use rust in their work, it was determined that all forms of iron can be used in all types of batik printing to color the fabric, and that the colors obtained from the nylon covered sample group, in which acetic acid evaporation is prevented, were found to be darker tones in a shorter time.