Ağır metallerin Lymnaea stagnalis ve Clarias gariepinus'da çeşitli fizyolojik ve biyokimyasal parametreler üzerine etkileri
Effects of heavy metals on some physiological and biochemical parameters of Lymnaea stagnalis and Clarias gariepinus
Yazar: BURCU YEŞİLBUDAK
Danışman: PROF. DR. CAHİT ERDEM
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Lymnaea stagnalis ve Clarias gariepinus ile yürütülen araştırmalarda türlerin bazı fizyolojik ve biyokimyasal parametreleri üzerine ağır metallerin etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Subletal derişimlerdeki bakır, nikel ve kurşunun etkisinde L.stagnalis'in üreme başarısı, doku enzim aktivitesi ve protein düzeyindeki değişimler 4 ve 42 günlük periyotlarda belirlenmiştir. Hepatopankreas, kas ve manto dokularındaki metal düzeyleri, total protein düzeyi, Na+/K+-ATPaz ve Ca+2-ATPaz aktivitesi değişimler spektrofotometrik yöntemlerle saptanmış ve aktivitelerinin kontrole oranla azaldığı saptanmıştır. Subletal Cu, Ni ve Pb derişimlerinin etkisi L. stagnalis'de açılan yumurta sayısını kontrole oranla azaltırken, derişimlerin azaltılması ya da ortadan kaldırılması yumurta açılımı üzerine olan negatif etkiyi sürdürmüştür. 
Selenyum, çinko ve nikelin kombinasyonlarının 7 ve 14 gün süreli etkisinde C. gariepinus'un solungaç, karaciğer ve böbrek dokularındaki birikim düzeyleri ile bu süreyi izleyen 7 günlük periyotta doku eliminasyon düzeyleri ile total protein ve Na+/K+-ATPaz enzim aktivitesindeki değişimler  spektrofotometrik yöntemlerle belirlenmiştir. Metal birikimi etkide kalma süresindeki artışa paralel olarak artarken, eliminasyon sürecinde doku metal düzeylerinde azalma saptanmıştır. Metal etkisi total protein düzeyinde süreye ve metale bağlı olarak değişimlere neden olurken, Na+/K+-ATPaz aktivitesi kontrole göre azalma göstermiş, eliminasyon sürecinde total protein düzeyi ve enzim aktivitesi artmıştır.

Abstract:
The aims of the present study were to determine the effects of heavy metals on some physiological and biochemical parameters of Lymnaea stagnalis and Clarias gariepinus. Reproductive success, tissue protein levels and enzyme activities were determined under the effect of Cu, Ni and Pb over 4 and 42 days. Metal and total protein levels and Na+/K+-ATPase and Ca+2ATPase activities were determined using spectrophotometric methods in hepatopancreas, muscle and mantle tissues, all of which decreased compared to control levels. Sublethal levels of Cu, Ni and Pb decreased the reproductive success while decreasing or eliminating the effects of metals did not have any positive effect on the numbers of eggs hatching.
Accumulation of selenium, zinc and nickel in gill liver and kidney tissues of C. gariepinus after exposure to sublethal levels of metals over 7 and 14 days and metal depuration for 7 days after 14 days of exposure in metal free water were determined together with changes in total protein levels and Na+/K+-ATPase activities. Metal accumulation increased with exposure period and decreased to a certain level during the elimination period, level during one week of depuration period but not eliminated to the control level. Tissue total protein levels differed depending on exposure period and metal, whereas Na+/K+-ATPase activities decreased compared to control. Both total protein levels and enzyme activities increased at the end of depuration period.