Beylerbeyi Bayburdî'nin hayatı ve tasavvufî görüşleri
Life and sufi views of Beylerbeyi Bayburdi
Yazar: MESUT USLUCA
Danışman: DOÇ. DR. NURAN ÇETİN
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tasavvuf Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Anadolu coğrafyasında 19. yüzyıldan günümüze kadar varlığını etkili bir 
şekilde sürdüren Nakşibendî Tarîkatı, bu süreç içerisinde birçok kola ayrılmıştır. 
Bununla birlikte mezkûr tarîkatın Türkiye sınırlarında varlığını en etkin şekilde 
devam ettiren kolu ise Hâlidîlik olmuştur. Bu kol özellikte Erzincan başta olmak 
üzere Türkiye'nin Doğu bölgesinde daha etkin bir role sahiptir. Beylerbeyi 
Bayburdî'nin silsilesi de bu kola dayanmaktadır. Nakşibendî Hâlidî kolunun yakın 
geçmişte yaşamış önemli temsilcileri arasında yer alan isimlerden bazıları ise şu 
şekildedir; Muhammed Sâmî el Erzincânî, Muhammed Beşir, Dede Paşa ve 
Abdurrahim Reyhan. 
Çalışmamıza konu olan "Beylerbeyi Bayburdî" mahlaslı Ahmet Beyler Elçi, 
20 Mayıs 1952 yılında Bayburt'ta doğmuş, üniversite çağına kadar hayatını burada 
idâme ettirmiştir. Askerlik ve üniversite eğitimi için gittiği İstanbul'da hissetiği 
yoğun duygular sonucu arayış içine girerek çeşitli sohbetlere katılmıştır. Yirmi dört 
yaşında Nakşibendî mürşidlerinden Abdurrahim Reyhan'ı tanımış, onun mânevî
terbiyesinde yetişmiştir. Mürşidinin vefatından önce kendisine verdiği tarîkat 
hilâfetiyle 2003-2022 yılları arasında İstanbul başta olmak üzere Anadolu'nun 
birçok şehrinde irşad faâliyetlerinde bulunmuş bir mutasavvıftır.
Bu çalışmada, Beylerbeyi Bayburdî'nin hayatı ve tasavvufi anlayışının 
tanıtılması amaçlanmıştır. Bu sahada literatür incelemesi yapıldığında konuyla 
ilgili herhangi bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Dolayısıyla hazırlanan çalışmanın 
literatüre katkı sağlaması ve sonraki çalışmalara öncülük etmesi hedeflenmiştir.
Beylerbeyi Bayburdî'nin hayatı ve tasavvuf anlayışı, ses kaydı sohbetleri 
dinlenerek, aile efrâdı, mürîdleri, halîfeleri ve sohbetlerinde bizzat bulunan kişilerle 
yapılan bire bir görüşmelerden yola çıkılarak ortaya konulmaya çalışılmış, bu 
bağlamda bazı tasavvufî mesele ve kavramlara dair görüşleri değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Tasavvuf, Tarîkat, Nakşibendîyye, Ahmediyye, Beylerbeyi Bayburdî

Abstract:
The Naqshbandi sect, which has continued its existence effectively in the 
Anatolian geography from the 19th century to the present day, split into many 
branches during this process. However, the branch that continues its existence most 
effectively within the borders of Turkey is Khalidism. This branch has a more active 
role in the Eastern region, especially Erzincan. Although the lineage of Beylerbeyi 
Bayburdî is also based on this branch, some of the names among the important 
representatives of the Naqshbandî Khalidi branch who lived in the recent past are 
as follows; Muhammed Sâmî el Erzincânî, Muhammed Beşir, Dede Pasha and 
Abdurrahim Reyhan.
Ahmet Beyler Elçi, with the pseudonym "Beylerbeyi Bayburdî", who is the 
subject of our study, was born in Bayburt and lived here until his university age. As 
a result of the intense emotions he felt in Istanbul, where he went for his military 
service and university education, he went into search and participated in various 
conversations. As a result, he met Abdurrahim Reyhan at the age of twenty-four 
and served him for years, growing up under his spiritual upbringing. He is a Sufi 
who carried out important guidance activities in many cities of Anatolia, especially 
Istanbul, 2003 and 2022, with the order of the caliphate given to him by his master 
before his death.
In the study, it was aimed to introduce Beylerbeyi Bayburdî's life and his 
understanding of Sufism, but when the relevant search was made, no study on the 
subject was found. For this reason, it is important that the prepared study contributes 
to the literature and is the first study in this field.
In this study, Beylerbeyi Bayburdî's life and understanding of Sufism were 
tried to be revealed by listening to his conversations, both live broadcast and audio 
recorded, and through one-on-one interviews with his family members, disciples, 
caliphs and people who were personally present in his conversations. In this 
context, some Sufi issues and concepts are discussed. Their opinions were tried to 
be evaluated.

Keywords: Sufism, Order, Nakşibendîyye, Ahmadiyye, Beylerbeyi Bayburdî