Elektriksel iletkenlik testi kullanılarak bazı sebze türlerinde tohum canlılığının erken tespiti
Early detection of seed germination in some vegetable species by using electrical conductivity test
Yazar: NİHAL ERTÜRK
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM DEMİR
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, on bir farklı sebze türünde (domates, biber, patlıcan, kavun, karpuz, lahana, turp, pırasa, soğan, havuç, marul) elektriksel iletkenlik (Eİ) testi (2, 4, 6, 8 ve 24 saat) kullanarak normal çimlenme oranlarının (NÇO) erken tespitini amaçlamıştır. Araştırma 4 farklı aşamadan oluşmuştur. İlk aşamada, tohumlar 45°C'de %72 oransal nemde farklı günlerde yapay olarak yaşlandırılmıştır. Bu partilerde elektriksel iletkenlik ve normal çimlenme yüzdeleri test edilmiş ve ilişki lahana, turp, marul ve pırasada (R2= 0.7754-0.922, p<0.001), havuçta (R2= 0.6483, p<0.01) ve biberde (R2= 0.5819, p<0.05) önemli bulunmuştur. Diğer türlerde herhangi bir ilişki bulunmamıştır. Önem düzeyine göre en iyi Eİ süresi 24 saat olarak bulunmuştur. İkinci aşamada, aynı çeşide ait farklı tohum partileri test edilmiş ve lahana, turp, marul ve pırasada yine ilişki anlamlı bulunmuştur (R2= 0.6760-0.9036, p<0.001). Bu aşamada elde edilen regresyon formülü (y= a-bx), üçüncü aşamada tür içi farklı çeşitlerin ve dördüncü aşamada ise hibrit çeşitlerin NÇO değerini (%75) tahmin etmek için kullanılmıştır. Üçüncü aşamada Eİ ve NÇO arasında benzer bir ilişki kurulmuş ve regresyon formülü başarıyla test edilmiştir. Eİ lahanada hibrit çeşitlerin tahmin etmede de başarılı bulunmuştur (bu hibritin bulunduğu tek türdür). Sonuçlar Eİ'nin lahana, marul, turp ve pırasa tohum partilerinin NÇO' sunu tahmin etmek için kullanılabileceğini göstermiştir. Minimum NÇO değeri (%75) için Eİ değerleri lahanada 318-326 μScm-1g-1, turpta için 435-446 μScm-1g-1, marulda 397-410 μScm-1g-1ve pırasada 281-282 μScm-1g-1, %75 NÇO olarak bulunmuştur.

Abstract:
This work aimed for early detection of normal germination percentages (NGP) by using electrical conductivity (EC) test (2,4, 6, 8 and 24 hours) in eleven different vegetable species (tomato, pepper, aubergine, melon, watermelon, cabbage, radish, leek onion, carrot lettuce). Research was composed of 4 different stages. In the first stage, seeds were artificially aged at 45°C over 75% at different days. Electrical conductivity and normal germination percentages were tested in these lots and the relationship was found significant in cabbage, radish, lettuce and leek (R2 = 0.7754-0.922, p<0.001), carrot (R2= 0.6483, p<0.01) and pepper (R2= 0.5819, p<0.05). There was no relationship in the other species. The best EC duration based on significance level, was found as 24 hours. In the second stage, different seed lots belong to the same species were tested and again relationship was significant in cabbage, radish, lettuce and leek (R2= 0.6760-0.9036, p<0.001). The regression formula (y= a-bx), developed in this stage was used for predicting minimum normal germination percentages (NGP, 75%) of cultivars in the same species and prediction of NGP of two hybrids were used in third and fourth stage, respectively. In the third stage similar relationship in EC and NGP were established and the regression formula was successfully tested. EC was also found successful in predicting NGP of hybrid cultivars in cabbage (this is the only species that hybrid was found). Results indicated that EC can be used to estimate NGP of seed lots in cabbage, lettuce, radish and leek lots. The EC values for minimum NGP value were found as 318-326 μScm-1g-1 in cabbage, 435-446 μScm-1g-1 in radish, 397-410 μScm-1g-1 in lettuce, 281-282 μScm-1g-1 in leek seeds.