Eski Ön Asya ve Mısır'da idari ve askerî teşkilat
Administrative and military organization in Ancient Northern Asia and Egypt
Yazar: ÖZAL BAŞBAY
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL ARSLANTAŞ
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Eski Ön Asya yani Mezopotamya ve Anadolu'yu içine alan bölge ile Mısır toprakları birçok medeniyete ev sahipliği yapmış bu nedenle pek çok defa araştırmalara konu olmuş önemli coğrafyalardır. Sözünü ettiğimiz bu bölgelerin idari ve askerî açıdan şekillenmesi tarım ağırlıklı faaliyetlerle ve sonrasında artı ürün olarak adlandırılan fazla ürünlerin ortaya çıkmasıyla ticari faaliyetlerin de başlamasıyla olmuştur.
Günümüzde hala önemini korumaya devam eden Eski Ön Asya ve Mısır medeniyet sahaları geçmişlerinden aldıkları bilgi ve birikim sayesinde sonraki dönemlerde de dünyaya yön vermeye ve birçok açıdan örneklik teşkil etmeye devam edegelmişlerdir.  
Mezopotamya ve Anadolu medeniyetleri fiziki açıdan birbirlerine yakın olmaları ve doğal olarak birbirlerinden etkilenmeleri sebebiyle idari ve askerî açıdan da etkileşim halinde olmuşlardır. Özellikle Mezopotamya medeniyetlerinden olan Sümerler, kendisinden sonra gelen birçok medeniyeti etkilemiş ağırlıklı olarak da tarım, ticaret, bilim ve kültür alanında yürüttükleri faaliyetlerle ve yönetim alanında da yaşanan gelişmeler sayesinde öncü bir medeniyet konumuna yükselmeyi başarmışlardır. Hem Anadolu'da hem Mısır'da hem de Mezopotamya'da şehir devletleri şeklinde yönetmekten kaynaklanan bazı idari ve askerî sorunlar yaşandığı görülmüştür. Fakat tüm şehir devletleri üzerinde hâkimiyet kuran yöneticiler bu sorunları çözmeyi başarmışlardır.
Medeniyet sahalarında, zamanla sınırların değişmesi ve egemenlik alanlarının genişlemesiyle beraber idari ve askerî alanda daha düzenli ve sistemli yöntemler geliştirilmiş ve bu gelişmeler bölgede sonradan ortaya çıkan devletlere de örnek teşkil etmiştir.

Anahtar Kelimeler: Eski Ön Asya, Mısır, İdari Teşkilat, Askerî Teşkilat

Abstract:
The region that includes Ancient Asia Minor, that is, Mesopotamia and Anatolia, and the Egyptian lands are important geographies that have hosted many civilizations and have therefore been the subject of many researches. The administrative and military shaping of these regions we have mentioned occurred with agriculture-based activities and later with the emergence of excess products called surplus products and the beginning of commercial activities.
The civilizations of Ancient Asia Minor and Egypt, which still maintain their importance today, have continued to lead the world and set an example in many aspects in later periods, thanks to the knowledge and experience they received from their past.  
Since Mesopotamian and Anatolian civilizations were physically close to each other and naturally influenced by each other, they also interacted administratively and militarily. Sümerians, one of the Mesopotamian civilizations in particular, influenced many civilizations that came after them and managed to rise to the position of a pioneer civilization, mainly thanks to the activities they carried out in the fields of agriculture, trade, science and culture, and the developments in the field of management. It has been observed that there were some administrative and military problems arising from governing as city states in both Anatolia, Egypt and Mesopotamia. However, the rulers who dominated all the city-states managed to solve these problems.
As the borders changed and the areas of sovereignty expanded over time in the fields of civilization, more regular and systematic methods were developed in the administrative and military fields, and these developments set an example for the states that emerged later in the region.

Keywords: Ancient Asia Minor, Egypt, Administrative Organization, Military Organization