Sünnet`te ve geleneğimizde cenâze merasimlerinin birbirine uygunluğu meselesi (Bingöl örneği)
The case of compatibility of funeral ceremonies in the hadiths and in our traditions with each other (Bingöl as a sample)
Yazar: REMZİ HANSU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HARUN REŞİT DEMİREL
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Din = Religion
Dizin: Ölüm = Death

Özet:
Sosyal hayatta ölüm, doğum kadar gerçek ve bir o kadarda etkileyicidir. Ölenkişiye karşı son vazifeyi layıkıyla icra etmek ölü yakınlarının en önemli arzusudur.Çünkü ölen şahsa, (en az yaşıyor iken verildiği değer) kadar kıymet verilir.Ölümden sonraki hayatı da aydınlatmaya çalışan İslam dini geride kalanlaraölüm merasimleri ile ilgili detaylı öngörülerde bulunmuştur. Bu bağlamda Hz.Peygamber, vefat eden bir Müslüman'a karşı nasıl bir tutum sergilemiştir? Sahabe vetâbiûn nesilleri, cenaze merasimlerini nasıl icrâ etmişlerdir? Dirilerin yaptığıibadetlerden ölülerin faydalanamayacağı iddiasının geçerliliğinin dini dayanağı varmıdır? gibi sorulara, peygamber ve sahabe uygulamalarını tespit ederek cevapvermek İslam inanç manzumesi içerisinde Müslümanların uygulamalarını daaydınlatacaktır.Bir hadis araştırmacısı olarak bizim için peygamber uygulamalarıylatoplumsal uygulamayı karşılaştırmak, toplumun sünnete olan duyarlılığını ölçmek,doğru dini anlayış ile bidatlere dayalı inanışları birbirinden ayırmak ciddi bir önemarz etmektedir.Bu bağlamda ?Sünnet'te ve Geleneğimizde Cenaze Merasimlerinin BirbirineUygunluğu Meselesi (Bingöl Örneği)? adlı çalışmamız giriş ve üç ayrı bölümdenoluşmaktadır. Birinci bölümde, Sünnet'e Göre Cenâze Merasimleri başlığı altındaÖlüm Anında ve Ölümden Sonra Yapılacak İşlemler, Ölüye Telkinde Bulunma,Ölülere Kur'an Okuma, Temel İbadetlerin Ölü Adına Yapılması, Belirli Gün veGecelerde Ölü için Yapılan Hayırlar ve Taziye gibi konular işlenirken İkincibölümde, Kabir Ziyareti başlığı altında Kabir Ziyaretinin Tarihi Gelişimi veMeşruiyeti, Ziyaret Çeşitleri, Kabir Ziyaretinde Kadının Durumu, Kabir Ziyaretininâdâbı, Kabir Ziyaretleriyle İlgili Yanlış İnanç ve Davranışların Kaynağı ve Sebepleriişlenmektedir. Üçüncü bölümde ise, Bingöl'ün Konumu ve Tarihi, Bingöl'de CenâzeMerasimleri, Ölü için Ağlama, Ölüye Yapılan Hayırlar, Kabir ve Türbe Ziyareti gibiyöresel konular işlendikten sonra Sünnet'teki Uygulama ile Bingöl GeleneğindekiCenaze Merasimlerinin Yöresel Uygulamaları mukayeseli bir şekilde verilmiştir.Cenâze merasimlerini konu edinen bu çalışmamızda, halk dindarlığınınönemli bir yönünü oluşturan cenâze merasimlerine açıklık getirmeye çalıştık. Sahaaraştırması bağlamında yerinde gözlem ve mülakat gibi tekniklerin yardımıyla eldeettiğimiz verileri objektif bir yaklaşımla yorumlamaya ve anlamlandırmaya gayretettik.Anahtar sözcükler: Ölüm, Cenâze Merâsimi, Kabir, Kabir ziyareti.

Abstract:
In social life, death is a true and an affecting reality as well as birfh. Carryingout the last duty for the dead is the most important wish of the relatives. Because thedead man is as respected as he was alive.Trying to shed light on the hereafter (the life after death), the Islam hasprescribed funeral ceremonies in detail for the rest of the relatives. In this context, toanswer such questions as how was the Prophet"s attitude towards a muslim dead?How was the Prophet"s companions" and other successors' practice of funeralceremonies? Does the claim that the dead cannot benefit from alives' deeds have areligious base? in accordance with the Prophet's and his companions willl illuminatethe Muslims' practices in Islamic religious conventions.As a hadith researcher, comparing the Prophet's practices with those of socialones, measuring the social sensibility for the prophetic tradition (sunnah) anddiscerning the correct religious beliefs from supersitions and the unsubstantiatedones is of great significance for us.In this sense, the study 'The Case of Compatibility of Funeral Ceremonies inthe Hadiths and in Our Traditions with Each Other (Bingöl as a sample) is composedof an introduction and three main parts. In the first part, under the heading of funeralceremonies in accordance with the Way of probhet, the subjects such as theprocedures to be carried out before and after death, preaching, reading Qur'an for thedead man, performing basic prayers on behalf of the dead man, doing good deeds forthe dead man on certain days and nights and obituaries are handled. In the secondpart named grave visiting includes the history, development and legitimacy of gravevisiting, types of visiting,the situation of the women during the visit, the relatedmanners, the sources and reasons of unsubstantiated beliefs and ill-manneredbehaviours related to the visit mentioned above. In third part, location and history ofBingöl, funeral ceremonies in Bingöl, weeping over the dead, good deeds that carriedout for the dead, grave and tomb(türbe) visiting and such local cases are included;following that, local funeral traditions in Bingöl and those are prescribed in the Wayare given comparatively.In this study of funeral ceremonies, we have tried to shed light on the funeralceremonies which represent an important aspect of public piety.As a field study,wehave tried to interpret and explain the data objectively obtained through immediteobservations and interviews.Key Words: death, funeral ceremony, grave, grave visiting.