Temporomandibular eklem disfonksiyonlarında ilaç tedavisi etkinliğinin ultrasonografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of ultrasonographic findings drug treatment efficacy intemporomandibular joint dysfunctions
Yazar: GÜLSÜM AKKAYA
Danışman: PROF. DR. SAADETTİN DAĞİSTAN
Atatürk Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint ; Temporomandibular eklem disfonksiyon sendromu = Temporomandibular joint dysfunction syndrome ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Amaç: Bu tez çalışmasının amacı; temporomandibular eklem disfonksiyonu
(TMD) olan hastaların farmakolojik tedavilerinin ardından, temporomandibular eklem,
çiğneme kasları ve eklemi besleyen ana arterlerde meydana gelen değişiklikleri,
ultrasonografi (USG) ile değerlendirmektir.
Materyal ve Metot: Bu çalışmaya, TMD şikayeti bulunan, herhangi bir sistemik
hastalığı olmayan, sürekli ilaç kullanmayan 30 hasta dâhil edilmiştir. Klinik muayene ile
ön tanı konulduktan sonra TME aralığı, masseter ve temporal kaslar, temporal
superfisiyal arterler (TSA) ve fasiyal arterler (FA) USG ile incelenmiştir. USG'de gri
skalada, masseter ve temporal kasların fibriller yapısı, kas kalınlıkları, TME aralığı
incelenirken Power Doppler modunda, TSA ve FA'ya ait kan akış hızları incelenmiştir.
Semptoma yönelik olarak ağrı kesici ve kas gevşetici ilaçlar reçete edilmiştir. 10 günlük
tedavinin ardından USG ile tekrar değerlendirilmiştir.
Bulgular: Sağ temporal kas kalınlığı, sağ ve sol masseter kas istirahat
kalınlıklarında, ilaç tedavisi öncesi ve sonrası değerler arasında anlamlı bir farklılık
bulundu. Bilateral eklem aralıkları, sol temporal kas kalınlığı, bilateral TSA ve FA'ya ait
kan akış hızında ilaç tedavisi öncesi ve sonrası değerler ile anlamlı bir farklılık
bulunamadı. Bilateral temporal superfisiyal ve fasiyal arterlerde tedavi sonrasında
anlamlı bir farklılık bulunmamakla beraber arterlerin pulsatilite indekslerinde (PI) ve
direnç indekslerinde (RI) artış görülmüştür.
Sonuç: USG ile TMD'lerde farmakolojik tedavi sonrasında eklemi besleyen
arterlerin hemodinamiğinde minimal değişiklikler görülmüşken, kapsüler yapılarda
değişiklik görülmedi. Çiğneme kaslarında meydana gelen miyospazmın çözülmesinde,
farmakolojik tedavinin etkili olduğu USG ile izlendi. USG, uzun ve karmaşık tedavi
gerektiren TMD vakalarının takibinde faydalı bir tekniktir.
Anahtar Kelimeler: Ultrasonografi, Temporomandibular Eklem,
Temporomandibular Eklem Disfonksiyonu.

Abstract:
Aim: The aim of this thesis study; The aim of this study is to evaluate the changes
in temporomandibular joint, masticatory muscles and main arteries supplying the joint
after pharmacological treatment of patients with temporomandibular joint dysfunction
(TMD) by ultrasonography (USG).
Materials and Methods: Thirty patients with TMD complaint, no systemic
disease, and no drug using were included in this study. After the preliminary diagnosis
was made by clinical examination, the TMJ space, masseter and temporal muscles,
temporal superficial arteries (TSA) and facial arteries (FA) were examined by USG.
While the fibrillar structure of masseter and temporal muscles, muscle thicknesses, and
TMJ space were examined in gray scale on USG; blood flow velocities of TSA and FA
were examined in Power Doppler mode. Pain relievers and muscle relaxants were
prescribed for the symptom. After 10 days of treatment it was re-evaluated by USG.
Results: After drug treatment a significant difference was found between the right
temporal muscle thickness, right and left masseter muscle resting thickness, and values
before. After drug treatment no significant difference was found in the blood flow rate of
bilateral joint spaces, left temporal muscle thickness, bilateral TSA and FA values.
Although there was no significant difference after treatment in bilateral temporal
superficial and facial arteries, there was an increase in pulsatility index (PI) and resistance
index (RI) of arteries.
Conclusion: Minimal changes were observed in the hemodynamics of the arteries
feeding the joint after pharmacological treatment in TMDs with USG while no changes
were observed in the capsular structures. That pharmacological treatment was effective
in the resolution of myospasm in the masticatory muscles it was observed examination
with USG. USG is a useful technique in the follow-up of TMD cases that require long
and complex treatment.
Keywords: Ultrasonography, Temporomandibular Joint, Temporomandibular
Joint Dysfunction.