Futures piyasalar ve işlemlerinin muhasebeleştirilmesi
Futures markets and accounting fot futures
Yazar: SAİT ZENGİN
Danışman: PROF. DR. HALİL FAHİR BİLGİNOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Muhasebe = Accounting ; Riskten korunma = Protection from risk ; Vadeli işlem piyasaları = Futures markets

Özet:
oz Dünya çapında, artan finansal ve ekonomik işlemlere bağlı olarak türev ürünler yoğun bir şekilde kullanılmakta ve çeşitlendirilmektedir. Türev ürünlerin mali tablolara tam ve doğru olarak yansıtılması ve işletmelerin risk profilleri hakkında yeterli bilgi alınabilmesi amacıyla bu ürünlerin yoğun kullanıldığı ülkelerde standartlar oluşturulmuş ve çeşitli düzenlemeler getirilmiştir. Bu çalışmada, işletmelerin günümüz finansal koşullarında karşılaştıkları fiyat riski, döviz riski ve faiz oram risklerine karşı bir korunma aracı olarak kullanılan futures sözleşmeler ve bu sözleşmelerin muhasebeleştirilmesinde ortaya çıkan sorunlar ele alınmıştır. Muhasebeleştirilmesine ilişkin sorunlara getirilen çözümler, teori ve yasal düzenlemeler çerçevesinde incelenmiştir. Getirilen standart ve düzenlemeler iki ana başlık altında incelenebilir: türev ürünlerin muhasebeleştirilme ilkelerine ilişkin düzenlemeler ve türev ürünlerin taşıdığı risklerin kamuya açıklanması ile ilgili düzenlemeler. Yeni muhasebe standartları bütün türev ürünlerin gerçek değerleri ile ölçülmelerini ve mali tablolara kayıt edilmelerini düzenlemektedir. Türev ürünlerin gerçek değerlerindeki değişimlerin muhasebeleştirilmesi; riskten korunma muhasebesi için gereken şartlan sağlamasına ve onları elde tutma sebebine göre değişecektir. ABSTRACT Due to increasing volume of financial and economic transactions, derivative instruments are diversified and used widely throughout the world. Standards have been established and various regulations have been introduced in the countries wherein derivative instruments are widely used, in order to correctly reflect these instruments in the financial statements and to obtain sufficient information on risk profiles of the firms. In this study, futures contracts as a hedging instrument for companies in the face of price risk, foreign exchange risk and interest rate risks and problems emerging in accounting application of these contracts are examined. Solution proposal for accounting problems are examined in the concepts of both theoric and legal arrangements. Standards and regulations introduced to that effect may be analyzed under two main headings: The regulations associated with the principles of accounting of the instruments and the regulations for disclosure to the public of the risks inherent in the instruments. Recent accounting standards will require all derivatives to be recognized on the financial statements and measured at their fair value. Accounting for the change in fair value of the derivative will depend on the reason for holding it, and whether it qualifies for hedge accounting. m

Abstract:
oz Dünya çapında, artan finansal ve ekonomik işlemlere bağlı olarak türev ürünler yoğun bir şekilde kullanılmakta ve çeşitlendirilmektedir. Türev ürünlerin mali tablolara tam ve doğru olarak yansıtılması ve işletmelerin risk profilleri hakkında yeterli bilgi alınabilmesi amacıyla bu ürünlerin yoğun kullanıldığı ülkelerde standartlar oluşturulmuş ve çeşitli düzenlemeler getirilmiştir. Bu çalışmada, işletmelerin günümüz finansal koşullarında karşılaştıkları fiyat riski, döviz riski ve faiz oram risklerine karşı bir korunma aracı olarak kullanılan futures sözleşmeler ve bu sözleşmelerin muhasebeleştirilmesinde ortaya çıkan sorunlar ele alınmıştır. Muhasebeleştirilmesine ilişkin sorunlara getirilen çözümler, teori ve yasal düzenlemeler çerçevesinde incelenmiştir. Getirilen standart ve düzenlemeler iki ana başlık altında incelenebilir: türev ürünlerin muhasebeleştirilme ilkelerine ilişkin düzenlemeler ve türev ürünlerin taşıdığı risklerin kamuya açıklanması ile ilgili düzenlemeler. Yeni muhasebe standartları bütün türev ürünlerin gerçek değerleri ile ölçülmelerini ve mali tablolara kayıt edilmelerini düzenlemektedir. Türev ürünlerin gerçek değerlerindeki değişimlerin muhasebeleştirilmesi; riskten korunma muhasebesi için gereken şartlan sağlamasına ve onları elde tutma sebebine göre değişecektir. ABSTRACT Due to increasing volume of financial and economic transactions, derivative instruments are diversified and used widely throughout the world. Standards have been established and various regulations have been introduced in the countries wherein derivative instruments are widely used, in order to correctly reflect these instruments in the financial statements and to obtain sufficient information on risk profiles of the firms. In this study, futures contracts as a hedging instrument for companies in the face of price risk, foreign exchange risk and interest rate risks and problems emerging in accounting application of these contracts are examined. Solution proposal for accounting problems are examined in the concepts of both theoric and legal arrangements. Standards and regulations introduced to that effect may be analyzed under two main headings: The regulations associated with the principles of accounting of the instruments and the regulations for disclosure to the public of the risks inherent in the instruments. Recent accounting standards will require all derivatives to be recognized on the financial statements and measured at their fair value. Accounting for the change in fair value of the derivative will depend on the reason for holding it, and whether it qualifies for hedge accounting. m