Türk basını'nda Hitler Almanyası
Hitler's Germany in Turkish press
Yazar: SEZEN KILIÇ
Danışman: PROF. DR. TEMUÇİN FAİK ERTAN
Ankara Üniversitesi / Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution

Özet:
Nazilerin iktidara gelişi, Türk basını tarafından o dönem Almanya'sında sıkça yaşanan hükümet değişikliği olarak nitelendirildiği için pek önemsenmemiş, ancak Hitler'in ihtilal niteliğinde başlattığı yenilikler basının dikkatini çekmiştir. Hitler Almanyası konusunda Türk basınında ilk fikir ayrılığı, Alman meclis yangınında ortaya çıkmıştır. Nazi yönetiminin ülkede bir birlik sağlamaya yönelik çabaları, Hindenburg'un ölümü üzerine Hitler'in cumhurbaşkanlığı ile başbakanlık yetkisini elinde bulundurması, Almanya'daki nehirler üzerine Milletler Cemiyeti'nin koyduğu kontrolün kaldırılması gibi bir çok iç gelişmeler konusunda Türk basını genel anlamda Nazi yönetimini desteklemiştir. Ancak Hitler'in Yahudi karşıtı politikaları Türk basını tarafından eleştirilmiştir. Almanya tarafından Avusturya'nın ilhakı, Türk gazeteciler tarafından desteklenirken Çekoslovakya topraklarının parçalanması ise yayılmacı politika olarak nitelendirilmiş, hatta Türk hükümeti bu gelişmeden duyduğu endişeyle 1939'da İngilizlerle bir ittifak anlaşması imzalamıştır.Almanya'yla ilgili Türk gazetecileri arasındaki ilk polemik, 1937'de Goebbels'in konuşması üzerine çıkmış ve basında ayrışmaya neden olmuştur. Diğer bir polemik ise Almanya'daki Türk öğrencilerin bu ülkede eğitimlerine devam etmeleri konusunda yaşanmıştır. Türk-İngiliz Anlaşması nedeniyle Almanya'nın, Türk kamuoyu ve basınını kendi hükümeti aleyhinde kışkırtmaya yönelik faaliyet ve propagandalara basının tepkisi tek sesli olmuştur. Almanya'nın Polonya'yı işgal ederek II. Dünya Savaşı'nı başlatması, Türk gazetecilerin tamamı tarafından eleştirilmiştir. Balkan ülkelerini Almanya'nın işgal etmesi ve Irak'taki Alman yanlısı darbeyi desteklemek için Türkiye'yi transit geçiş konusunda baskı yapması, Türkiye'nin bir çemberleme politikasıyla karşı karşıya kaldığı endişesini yaşamasına neden olmuştur. Türkiye, Alman-Sovyet savaşının başlamasıyla, Polonya gibi bu iki ülke tarafından işgal edilme korkusundan kurtulunca, basın da bu savaşın başlamasından dolayı duyduğu memnuniyeti gizleyememiştir. II. Dünya Savaşı sırasında Almanya'nın galip olduğu yıllarda basının genel tutumu Almanya lehinde iken -birkaç gazeteci ısrarla Alman aleyhtarlığını sürdürmüştür- Almanya'nın savaşta mağlup olacağının kesinleştiği Mayıs 1944'ten itibaren basının tamamı Almanya aleyhtarı ve müttefik yanlısı bir tavır sergilemiştir.

Abstract:
That the Nazis came to power was not thought to be something important because the country was experiencing a fast rate of polity changes; however, the newly introduced changes brought by Hitler found a strong emphasis in the press. The first disagreements in the Turkish media came into existence following the burning of the German Constitution. The Turkish media supported the Nazi Regime on their efforts regarding internal affairs, like making the country into one whole again, on Hitler?s gaining the power of president and the prime minister after the death of Hindenburg and getting rid of the control on the rivers in Germany imposed by United Nations. Yet, the same media criticized Hitler?s anti-Semitic politics. While the invasion of Austria by Germany was supported by the Turkish press, disintegration of Czechoslovakia was evaluated as an aggressive policy, such that The Turkish Polity made an agreement due to her anxiety.First polemic about Germany among Turkish Journalists was in 1937 on Gobbels? speech and it caused resolution in Turkish press. Another polemic was on the issue of whether Turkish students in that country would continue their education. Turkish press reacted as a whole against German activities aiming at provoking Turkish people against their own government after the signing of Turkish-English Treaty. All Turkish newspapers criticized Germany for me invasion of Poland and causing the World War II. German invasion of the Balkan states, and German pressure on Turkey for transit passage to support the pro German coup in Iraq caused Turkey to worry that it was been under a policy of encircling. When Turkey was freed from the anxiety of being invaded like Poland with the beginning of German-Soviet war, press could not conceal its contentment on the start of this war. While the attitude of press was in favor of Germany during the years when she was successful, a few journalists persistently kept the opposite view. After the date of May 1944 when Germany was known to be the loser of the war in a certain way, the whole press held an affirmative attitude toward the Allies whereas a negative one toward Germany.