Türkiye'de sosyal hizmetler ve sosyal yardımların yeniden yapılanması üzerine bir değerlendirme
An evaluation of the restructuring of social services and social assistance in Turkey
Yazar: HÜSAMETTİN ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. NİLGÜN KÜÇÜKKARACA
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Belediyeler = Municipalities ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Sosyal hizmet kurumları = Social service institutions ; Sosyal hizmetler = Social services ; Sosyal yardım = Social assistance ; Yeniden yapılanma = Restructuring

Özet:
Bu çalışma, sosyal hizmetler ve sosyal yardımlar alanında merkezi ve yerel yönetimler, sivil toplum örgütleri ile özel sektördeki yöneticilerin, Türkiye'de sosyal hizmetler ve yardım sisteminin mevcut durumu ile yeniden yapılanması konusundaki düşünce, görüş ve önerilerini belirlemeyi amaçlamıştır.
Genel tarama modeli ile gerçekleştirilen araştırmanın çalışma evrenini, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına bağlı Ankara İl Müdürlüğü ve Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırları içindeki Ankara İl Müdürlüğüne bağlı sosyal hizmet kuruluşları, Ankara İl Özel İdaresi, Ankara Büyükşehir Belediyesi ve Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırları içindeki ilçe belediyeler, sosyal hizmetler ve sosyal yardımlar alanındaki sivil toplum örgütleri ile özel sosyal hizmet kuruluşları oluşturmuştur.	
Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen "Mevcut Durum Analiz Anket Formu" ve "Yeniden Yapılanma Analiz Anket Formu" aracılığıyla toplanmıştır. Söz konusu anket formları merkezi, yerel yönetim, sivil toplum örgütleri ile özel sektördeki sosyal hizmetler ve sosyal yardımlar alanında 108 yöneticiye uygulanmıştır. 
Araştırmada elde edilen temel sonuçlar şu şekilde özetlenebilir: Araştırmaya katılanların yaklaşık yarısı kadın, yarısı erkektir. Merkezi ve yerel yönetimden katılanların yaklaşık 3/4'ünü erkekler, sivil toplum örgütleri ve özel sektörden katılanların yaklaşık 3/4'ünü ise kadınlar oluşturmaktadır.
Araştırmaya katılanların çoğunluğu (%83,3), hizmet sunucular (aktörler) arasındaki koordinasyon ve işbirliğini kısmen yeterli veya yetersiz görmektedir. Araştırmaya merkezi ve yerel yönetimden katılanların çoğunluğu (%76,2) ise aynı unvandaki personelin farklı statülerde istihdam edilmesinin sevk ve idareyi olumsuz etkileyeceğini belirtmiştir. 
Araştırmaya katılanların çoğunluğu, Türkiye'de sosyal hizmetler (%93,5) ve sosyal yardımlardan (%74,8) esas olarak merkezi yönetimin sorumlu olması gerektiğini düşünmektedir. İl düzeyinde sosyal hizmetler (%83,3) ve sosyal yardımların (%66) koordinasyonu ile özel sosyal hizmet kuruluşların denetiminin (%89,7) merkezi yönetim tarafından yapılması; hizmetlerin ise hizmet gruplarının özelliklerine göre merkezi, yerel yönetim, sivil toplum örgütleri ve özel sektörün ağırlıklarının değiştiği, karma bir yapıda sunulması görüşü ortaya çıkmıştır. 
Merkezi yönetime bağlı sosyal hizmet kuruluşlarının yerel yönetimlere devredilmesi halinde, araştırmaya katılanlar; müracaatçıların hizmetlere (%57,9) ve hizmetlerin müracaatçılara (%57,9) ulaşmasının kolaylaşacağını, ancak hizmetlerde uygulama birliğinin azalacağını (%65,4) ve hizmetlerin yurt düzeyinde eşit biçimde sunumunun zorlaşacağını (%71) düşünmektedir. 


Anahtar Sözcükler
Sosyal Hizmetler, Sosyal Hizmet Yönetimi, Sosyal Yardımlar, Sosyal Yardımların Yönetimi, Yeniden Yapılanma.

Abstract:
This study aims to determine the ideas, views and suggestions of managerial personnel working in governmental and local administration, non-governmental organizations and private agencies in the field of social services and social assistance. 
The study which uses general screening model covers the target population from Ankara General Directorate of the Ministry of Family and Social Policy besides the social work agencies under the Ankara General Directorate of the Ministry of Family and Social Policy which are located within the administrative limits of Ankara Metropolitan Municipality. Moreover, Ankara Provincial Special Administration, Ankara Metropolitan Municipality, district municipalities of Ankara, non-governmental organization and private agencies related with social services and social assistance are included in the sample groups of the study. 	
Data had been gathered via "Current Situation Analysis Questionnaire" and "Restructuring Analysis Questionnaire" which had been developed by the researcher. These questionnaires had been submitted to 108 manager working at the central and local government agencies, non-governmental organizations and the private sector which are carrying out activities in he field of social services and social assistance. 
The main results obtained in this study can be summarized as follows: Nearly half of respondents were female and half were male. About 3/4 of participants from central and local government agencies were men while nearly 3/4 of participants from non-governmental organizations and private sector agencies were women.
Majority of respondents (83,3%) consider the coordination and cooperation between service providers' (actors) partially sufficient or insufficient. Most of the respondents from central and local government agencies (76,2%) pointed out that the employment of the personnel having the same title into positions with different status would affect management negatively.  
Majority of the respondents think that social services (93,5%) and social assistance (74,8%) should mainly be provided by the central government in Turkey. According to the study, a view stating that, at the provincial level the coordination of social services (83,3%) and social assistance (66%) together with supervision of the private social service organizations (89,7%) are carried out by the central government while the services are provided via central or local government agencies, non-governmental organizations and private agencies as a composite structure, had been revealed.  
In the case of the transfer of social service agencies under the central government to the local governments; respondents stated that clients have easier access to services (57,9%) and services will be more accessible (57,9%) but the unity of application of services will decrease (65,4%) and it will become more difficult to realize egalitarian service provision throughout the country (71%).  


Key Words
Social Services, Social Work Administration, Social Assistance, Social Assistance Management, Restructuring.