Ortaokul öğrencilerinin şiddet eğilimleri ile okula bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The i̇nvestigation of the relationship between violence tendencies and school engagement levels of secondary schoool students
Yazar: AKİF SAĞLAM
Danışman: DOÇ. DR. FATMA EBRU İKİZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Okul bağlılığı = School attachment ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Öğrenci bağlılığı = Student engagement ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin şiddet eğilimleri ile okula bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Öğrencilerin şiddet eğilimleri ile okula bağlılık düzeylerinin cinsiyete, kardeş sayısına, sınıf düzeyine, ailenin aylık gelir düzeyine, annenin eğitim düzeyine, babanın eğitim düzeyine, anne ve babanın birliktelik durumuna, yerleşim yerine ve günlük internet kullanım süresine göre farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmektedir. Araştırmada ilişkisel tarama ve nedensel karşılaştırma modelleri kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Buca ilçesinde öğrenim görmekte olan ortaokul öğrencilerinden gelişigüzel örnekleme yöntemi ile seçilen 197'si kız 203'ü erkek olmak üzere toplam 400 öğrenci oluşturmaktadır. 

Veri toplama araçları olarak Göka, Bayat ve Türkçapar (1995) tarafından geliştirilen "Şiddet Eğilim Ölçeği" ,  Appleton ve Arkadaşları (2006) tarafından geliştirilen ve Türkçe'ye uyarlaması Önen (2014) tarafından yapılan "Öğrencinin Okula Bağlılığı Ölçeği", araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Veriler SPSS 22.0 ile analiz edilmiştir. Araştırma probleminin analizinde Peorson Çarpım Moment Korelasyon testi kullanılmıştır. Araştırmanın alt problemlerinin istatistiksel analizinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, t-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Tukey-HSD testi kullanılmıştır. Farklılıkların anlamlılığının test edilmesinde anlamlılık düzeyi α=.05 olarak kabul edilmiştir.

Araştırma bulgularına göre, öğrencilerin okula bağlılık düzeyleri azaldıkça şiddet eğilim düzeylerinin arttığı saptanmıştır. Bunun yanında, öğrencilerin şiddet eğilim düzeyleri ile okula bağlılık düzeylerinin; aylık gelir düzeyine, anne eğitim düzeyine, kardeş sayısına ve anne baba birliktelik durumuna göre farklılaşmadığı bulunmuştur. Öğrencilerin şiddet eğilim düzeylerinin erkek öğrencilerde kız öğrencilere göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Okula bağlılık düzeyleri açısından kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre okula bağlılık düzeyi daha yüksek bulunmuştur. 8. Sınıf öğrencilerinin 5,6 ve 7. Sınıf öğrencilerine göre daha şiddete eğilimli oldukları görülmüştür. Ayrıca 8. Sınıf öğrencilerinin okula bağlılık düzeyleri 5 ve 6. Sınıf öğrencilerine göre daha düşük seviyede bulunmuştur. Babası yüksek lisans veya doktora mezunu olan öğrencilerin okula bağlılık düzeylerinin babası okuryazar olmayan öğrencilerin okula bağlılık düzeylerinden daha yüksek olduğu bulunmuştur. Yerleşim yeri köy olan öğrencilerin yerleşim yeri büyük şehir olan öğrencilere göre okula bağlılık düzeylerinin daha düşük olduğu bulunmuştur. Günlük 120 dakika ve üzeri internet kullanan öğrencilerin şiddet eğilim düzeyleri günlük 60-89 dakika internet kullanan öğrencilerinkine göre daha yüksek bulunmuştur. Bununla birlikte günlük 0-29 dakika internet kullanan öğrencilerin okula bağlılık düzeyleri günlük 60-89 dakika internet kullanan öğrencilerinkine göre daha düşük bulunmuştur. Araştırma bulguları tartışılmış ve yorumlanmış; Psikolojik Danışma ve Rehberlik alanında çalışanlara ve benzer konularda çalışma yapacak araştırmacılara çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Şiddet, Şiddet eğilimi, okula bağlılık, öğrenci.

Abstract:
The purpose of the present study is to determine the relationship between the middle-school students' tendency to violence and their levels of engagement to school. Whether students' tendency to violence and their levels of engagement to school differentiated or not will be analyzed according to gender, number of siblings, level of class, monthly income of families, mother's educational level, father's educational level, state of union of mother and father, place of residence and time of daily use of internet. The relational screening and causal comparison methods were used in the study. The research sample consisted of 197 female and 203 male students, 400 students in total, who receive education in Buca County and were selected with the accidental sampling.
The "Scale of Tendency to Violence" developed by Goka, Bayat and Turkçapar (1995) and the "Student Engagement İnstrument" developed by Appleton et al. (2006) and adapted to Turkish by Onen (2014) and the "Personal Information Form" prepared by the researcher were used as the data collection tools. The data was analyzed through SPSS 22.0. The Pearson Product Moment Correlation test was used in the analysis of the research problem. The frequency, percentage, arithmetic average, t-test, One-Way Variance Analysis (ANOVA) and Tukey-HSD test were used in the statistical analysis of the sub problems of the research. The significance level was taken as α=.05 in testing the significance of the differences.
According to research results, the students' level of tendency to violence was determined to be increasing as their level of engagement to school decreases. In addition, it was determined that the students' levels of tendency to violence and engagement to school did not differentiate according to the level of monthly income, mother's educational level, number of siblings and state of union of mother and father. The level of tendency to violence was determined to be higher in male students compared to female students. The level of engagement to school was found to be higher in female students compared to male students. The 8th graders were seen to be more prone to violence than the 5th, 6th and 7th graders. Besides, the level of engagement to school of the 8th graders was found to be lower than the 5th and 6th graders. The engagement to school of the students whose fathers are master's or doctoral graduates was determined to be higher than the students whose fathers are illiterate. The engagement to school of the students whose places of residence are villages was found lower than the students whose places of residence are cities. The level of tendency to violence of the students who use internet for 120 minutes and above daily was found to be higher than the students who use internet for 60-89 minutes daily. However, the level of engagement to school of the students who use internet for 0-29 minutes daily was found to be lower than the students who use internet for 60-89 minutes daily. 
The research results were discussed and interpreted and suggestions were given to researchers who work in the field of psychological counseling and guidance and those who will perform studies on similar subjects.

Key Words: Violence, Tendency to Violence, School Engagement, Student.