Illoxan ve Racer herbisitlerinin Allium cepa L. kök ucu hücrelerinde mitoz bölünmeye ve kromozomlara etkileri
Effects of herbicides Illoxan and Racer on mitosis and chromosomes in the root tip cells of Allium cepa
Yazar: DENİZ YÜZBAŞIOĞLU
Danışman: DOÇ.DR. FATMA ÜNAL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Herbisitler = Herbicides ; Kromozom düzensizlikleri = Chromosome aberrations ; Mitotik anormallikler = Mitotic abnormalities ; Mitoz bölünme = Mitosis division

Özet:
ILLOXAN VE RACER HERBISITLERININylZZJUM CEPA KOK UCU HÜCRELERİNDE MİTOZ BÖLÜNMEYE VE KROMOZOMLARA ETKİLERİ (Doktora Tezi) Deniz YÜZBAŞIOĞLÜ GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Temmuz 2001 ÖZET Bu çalışmada illoxan ve racer herbisitierinin, A. cepa kök ucu hücrelerinde mitoz bölünme ve kromozomlar üzerine olan etkileri incelenmiştir. Her iki herbisitin LD50 dozları büyüme inhibisyon testi ile belirlenmiş ve buna göre kullanılacak dozlar seçilmiştir. LD50 dozu illoxan için 150 ppm, racer için ise 80 ppm olarak belirlenmiştir. Uygulama dozları her iki herbisit için de LD50, LD50/2, LD50/4 olarak alınmıştır. Bu dozlar 12, 24 ve 48 saat süreyle A. cepa kök uçlarına uygulanmıştır. Her bir doz ve süre için mitotik indeks ve mitotik faz frekansları hesaplanmıştır. Her iki herbisitin de LD50 dozlarının 48 saatlik uygulamalarından itibaren mitotik indekste bariz bir düşüş saptanmıştır. Illoxan ve racerin konsantrasyonu ve muamele süreleri arttırıldıkça toplam mitotik anormalliklerin arttığı gözlenmiştir. Mikronukleus oluşumu, iki çekirdekli hücreler, kromozomal yapışıklık, C-metafaz, fragmentler, köprüler, geri kalmış ya da ileri gitmiş kromozomlar ve multipolarlık şeklinde mitotik anormallikler tespit edilmiştir. Ayrıca fragment, kromozom kırıkları, kromatit kırıkları, kardeş kromatitlerde birleşme ve poliploidi gibi kromozomal anormallikler de gözlenmiştir. Bilim Kodu : 401.01.03 Anahtar Kelimeler : Herbisit, mitoz bölünme, mitotik anormallikler, kromozomal anormallikler Sayfa Adedi : VH+105 Tez Yöneticisi : Doç. Dr. Fatma Ünal

Abstract:
EFFECTS OF HERBICIDES ILLOXAN AND RACER ON MITOSIS AND CHROMOSOMES IN THE ROOT TD? CELLS OF ALLIUM CEPA ( Ph. D. Thesis) Deniz YÜZBAŞIO?LU GAZI UNIVERSITY INSTITUTE OF SCIENCE AND TECHNOLOGY July 2001 ABSTRACT The effects of illoxan and racer herbicides on mitosis and chromosomes in the root tips of Allium cepa were investigated. LD50 values of both herbicides were determined using root growth inhibition test and then the treatment concentrations were selected. LD50 value of illoxan and racer were determined as 150 ppm and 80 ppm, respectively. The treatment concentrations were choosed as LD50, LD50/2, LD50/4. The roots of A. cepa were treated with these concentrations for 12, 24 and 48 hours. Mitotic indices and mitotic phase frequencies were calculated for each concentration and treatment period. The results indicated that both herbicides clearly reduced the mitotic indices at 48 hr treatment of LP50 values. The total percentage of mitotic aberrations increased with increasing of concentrations and period of treatments for both of illoxan and racer herbicides. The most common types of mitotic abnormalities are micronuclei, chromosome stickiness, C-metaphase, fragments, bridges, laggards and multipolarity. Both herbicides induced chromosomal abnormalities as well. These abnormalities are: fragments, chromosome and chromatid breaks, sisterunion and poliploidy. Science code : 401.01.03 Key Words : Herbicide, mitosis, mitotic abnormalities, chromosomal aberrations. Page number : VII+105 Adviser : Assoc. Pof. Dr. Fatma Ünal