Süt azı dişlerin erken kaybında uygulanan iki farklı sabit yer tutucunun klinik olarak değerlendirilmesi
Clinical evaluation of two different fixed space maintainer used early loose of primary molar teeth
Yazar: ELA ÖNER AYTAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MURAT SELİM BOTSALI
Selçuk Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2016
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Azı dişleri = Molar ; Dental bonding = Dental bonding ; Diş dökülmesi = Tooth exfoliation ; Dişler = Teeth ; Pedodonti = Pedodontics ; Süt dişleri = Tooth deciduous

Özet:
Çalışmamızda, süt azı dişlerin erken kaybında uygulanan yer tutucu çeşitlerinden, klinikte rutin olarak kullanılan Band Loop sabit yer tutucu ile son yıllarda piyasaya çıkmış olan EZ Space Maintainer yer tutucunun farklı klinik özelliklerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. 
Bu çalışma, yaşları 5 ile 10 arasında değişen, 18 kız, 17 erkek toplam 35 çocuk hastada, 70 diş çekim boşluğu üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya dahil edilen her hastanın rastgele seçilen bir taraftaki çekim boşluğuna Band Loop sabit yer tutucu, diğer taraftaki çekim boşluğuna ise EZ Space Maintainer yer tutucu uygulanmıştır. Altı aylık takip süresi sonunda, ortalama ağızda kalma süreleri ve bu sürelerin, cinsiyet ve yer tutucuların yerleştirildikleri çenelere göre karşılaştırılması yapılmıştır. Aynı zamanda, uygulanan sabit yer tutucular; 1., 3., ve 6. ay kontrol zamanlarında başarı oranları, yapıştırıldıkları destek dişlerin plak indeksi ve dişeti durumu, hastaların yeme-içme ve konuşma sırasındaki memnuniyeti açısından değerlendirilmiştir. Ayrıca başlangıç ve 6. ay kontrol zamanlarında ortodontik model üzerinde yapılan ölçümlerle yer tutucuların çekim boşluğu mesafelerini koruma etkinlikleri değerlendirilmiştir. Çalışmaya dahil edilen 35 çocuk hastadan 5 tanesinde EZ Space Maintainer yer tutucu uygulamasını takiben bukkal sulkus hizasında yara oluşumu, 4 tanesinde ise yanakta apse gelişimi nedeniyle aparey çıkarılmak zorunda kalınmıştır ve bu hastalar çalışma dışı bırakılmış ve çalışmaya 26 hasta ile devam edilmiştir.
Altı aylık takip süresi sonunda uygulanan yer tutucuların ortalama ağızda kalma süreleri Band Loop için 5,8 ay ve EZ Space Maintainer için 3,2 ay olarak bulunmuş ve aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Ortalama ağızda kalma süreleri açısından; cinsiyet ve yerleştirildikleri çeneler arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0,05). 
Bütün kontrol zamanlarında Band Loop yer tutucunun başarı oranlarının, EZ Space Maintainer yer tutucunun başarı oranlarından daha yüksek bulunmuştur (1. ayda % 100 ~ % 84,6; 3. ayda % 96,2 ~ % 38,5; 6. ayda % 96,2 ~ % 34,6). 1. ayda aralarındaki bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı (p>0,05), 3. ve 6. ayda aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir (p<0,05).
Her iki yer tutucu aparey de çekim boşluğu mesafesini koruma fonksiyonunu yerine getirebilmekte ve grup içi ve gruplar arası yapılan değerlendirmeler sonucunda çekim boşluğu mesafesini korumaları açısından istatistiksel olarak farklılık tespit edilmemiştir (p>0,05). Apareylerin uygulandığı dişlerdeki plak indeksi değerleri incelendiğinde, 1. aydaki plak indeksi değerleri arasında istatistiksel bir farklılık gözlenmemiştir (p>0.05). Üçüncü ayda Band Loop yer tutucunun uygulandığı diş grubunun plak indeksi değerlerinin EZ Space Maintainer yer tutucunun uygulandığı distal destek diş (DDD) grubu ve mezial destek diş (MDD) grubundan istatistiksel olarak daha düşük olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Altıncı ayda ise Band Loop yer tutucunun uygulandığı diş grubunun plak indeksi değerleri EZ Space Maintainer yer tutucunun uygulandığı DDD grubundan istatistiksel olarak daha düşük olduğu belirlenmiştir (p<0.05).
Apareylerin uygulandığı dişlerdeki gingival indeks değerleri incelendiğinde ise 1., 3. ve 6. aylarda  gingival indeks değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p˃0,05).
Her iki yer tutucu aparey için yeme-içme-konuşma sırasındaki hasta memnuniyeti değerlendirildiğinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0,05).
Elde edilen sonuçlar doğrultusunda Band Loop yer tutucunun klinik olarak EZ Space Maintainer yer tutucudan daha başarılı olduğu gözlenmiştir. Ortalama ağızda kalma süresi ve klinik başarısı dışında değerlendirilen parametrelerde EZ Space Maintainer yer tutucunun da başarılı olduğu gözlenmiştir. Bu bulgular doğrultusunda EZ Space Maintainer yer tutucunun uygun hasta seçimiyle beraber kısa dönem kullanımında başarılı sonuçlar elde edilebileceği kanısına varılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to compare different clinical parameters between Band Loop fixed space mainteiner which is routinely applied due to premature loss of primary molar in the clinic and EZ Space Mainteiner which come on the market in recent years.
70 tooth extraction spaces of 35 children (18 girls, 17 boys) aged between 5 – 10 years were choosen for this study. For each children, Band Loop was applied in one quadrant and EZ Space Mainteiner for another at random. After 6 months follow – up periods, space mainteiners were evaluated in terms of average survival rate and comparison of survival rate according to gender and jaw in which space mainteiners placed on. At the same time, space mainteiners were evaluated in terms of success rate, plaque index and state of gums of supporting teeth which space maintainers bonded, patient pleasure while eating-drinking-speaking at the 1st, 3rd and 6th months control periods. Space mainteiners also evaluated in terms of prevention of existing space according to measurements made on orthodontic models at the beginning and at the end of 6th months. After placing space mainteiners, injuries localized in buccal sulcus caused by EZ Space Mainteiners in 5 children and abscess in cheeks in 4 children were observed and these children were excluded from study and the study was carried on with 26 children.
Survival rate of Band Loop space maintainer was 5,8 months and for EZ Space Maintainer was 3,2 months were found at the end of 6th months control periods. The difference between survival rates of space maintainers was statistically significant (p<0,05). There was no statistical difference between average survival rate according to gender and jaw in which space maintainer was placed on (p>0,05).
The success rates of Band Loop space maintainer were higher than the success rates of EZ Space Maintainer at all control periods (1th month %100 ~ %84,6, 3rd month %96,2 ~ %38,5, 6th month %96,2 ~ % 34,6). There was no statistically significant difference at the 1st month. The difference is statistically significant at the 3rd month and 6th month (p<0,05). 
Both space maintainers could prevent extraction space and according to results of evaluation intragroups and intergroups there was no statistically significant differences between the two space maintainers in terms of prevention of existing space (p>0,05).
According the plaque index values of the teeth which were space maintainers bonded there was no statistically significant differences between the teeth at the 1st month (p˃0,05). The plaque index values of the tooth, on which Band Loop space maintainer was bonded, were less than the plaque index values of the distal supporting tooth and mesial supporting tooth on which EZ space maintainer was bonded at the 3rd month (p<0.05). The plaque index values of the tooth, on which Band Loop space maintainer was bonded, were less than the plaque index values of the distal supporting tooth on which EZ space maintainer was bonded at the 6th month (p<0.05).
According the gingival index values of the teeth which were space maintainers bonded there was no statistically significant differences between the teeth at the 1st, 3rd and 6th month (p˃0,05). 
There was no statistically significant differences between the two space maintainers in terms of patient pleasure in eating-drinking-speaking (p>0,05).
According to results, Band Loop space maintainer showed more clinical success than EZ Space Maintainer. EZ Space Maintainer showed also successful results except for average survival rate and clinical success rate. According to these findings, EZ Space Maintainer could be successful for short term use depending on appropriate patient.