Naftalinin işlevselleştirilmesi ve bromonaftokinonlar için uygun bir sentez yöntemi
Functionalization of naphtalene and a convenient method for the synthesis of bromonaphtaquinones
Yazar: NURİ KAPLAN
Danışman: PROF. DR. OSMAN ÇAKMAK
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Bölümü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Bromlama = Bromination ; Hidroliz = Hydrolysis ; Naftalin = Naphthalene ; Naftokinon = Naphtaquinane

Özet:
Bu çalışmada, naftalini çok yönlü işlevselleştiren hekzabromür 39, dihidroksit 51 ve 52 ile naftakinon 31 bileşikleri için seçici ve uygun sentez yöntemleri geliştirilmiştir. Başlangıç bileşiği olarak kullanılan 1,4-dibromnaftalin (38), 1-bromnaftalin'in (50), brom molekülü (Br2, 1 Eq.) ile metilen klorür çözücü ortamında ve aşağı sıcaklıkta etkileştirilmesi ile elde edildi. 1,4-Dibromnaftalin'in (38) CCl4 içerisinde moleküler brom (Br2, 2.5 Eq.) ile fotobromlama reaksiyonu, tek ürün halinde trans,cis,trans-1,2,3,4,5,8-hekzabromnaftalin (39) bileşiğini verdi (%90). Hekzabromür'ün (39) AgClO4 ile gerçekleştirilen hidrolizi, dihidroksit'i (51), (%87) tek ürün halinde oluşturdu. Dihidroksit'in (51) CH3ONa bazı ile muamelesi 2,5,8-tribromo-1,4-dihidronaftalin-1,4-diol (52) (%70) bileşiğini verdi. Aynı reaksiyon, sodyum metoksit yerine pridin kullanılarak tekrarlandı ve alken 52 elde edildi (% 81 verim). Dihidrokdsit PCC ile muamele edildi ve reaksiyon sonucu diketon 31 % 81 verimle elde edildi. Diketon 31, dihidroksit (51)'in doğrudan PCC ile reaksiyonundan da elde edildi.Sonuç olarak, bu çalışmalar 1,4-dibromnaftalinden başlayarak 3 basamakta tribrom substitute naftakinon bileşiği 31 için kısa (üç basamak) etkin verimlerle ve seçici sentetik bir yol açmaktadır. Her bir reaksiyon basamağı seçici ve yüksek verimlerle tek ürün oluşturmaktadır. Bu çalışmalarda naftalin ve naftakinon yapılarını çok yönlü işlevsel hale getiren bileşiklere ulaşılmış ve naftakinon yapısı için yeni ve uygun bir sentez yöntemi geliştirilmiştir.

Abstract:
In this study, efficient and selective preparation methods were discovered for hexabromide (39), dihydroxides (51 and 52) and naphthoquinone (31), with provide polyfunctionalisation of naphthalene skeletol. The bromination reaction of 1-bromonaphtalene (50) with molecular bromine (Br2, 1 Eq.) CH2Cl2 and lower temperature yielded 1,4-dibromnaphtalene (38). Photobromination reaction of 1,4-dibromonaphtalene (38) in CCl4 with molecular bromine (Br2, 2.5 Eq) afforded trans,cis,trans-1,2,3,4,5,8-hexabromonaphtalene (39) as the sole product (90%). Hydrolysis of hexabromide 51 in presence of silver perchloride resulted in the formation of stereoselective product dihydroxide 51 (87%) . The treatment of dihydroxide 51 with CH3ONa resulted in formation of olephinic compound 52 (70%). Pyridine-induced elimination of 51 afforded same product (52). Lastly PCC-induced oxidation of dihydroxide 52 yielded naphtaquinone 31 in yield of 81%.As a consequence, the studies opened up short (three steps from 1,4-dibromonaphthalene), efficient and selective synthetic method for brominated naphtoquinone structure. Each reaction step is complete selective and has high yield. The compounds 39, 51, 52 and 31 provide multifunctionalisation of naphthalene structure.