Polikistik over sendromu tanılı olgularda karaciğer parankimindeki steatozun, vasküler değişikliklerin b-mod ultrasonografi ve doppler ultrasonografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of liver parencyhmal steatosis and vascular changes with b-mod ultrasonography and doppler ultrasonography in polycystic ovary syndrome patients
Yazar: FUNDA UÇAR
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM TANZER SANCAK
Ufuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Karaciğer = Liver ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Polikistik over sendromu = Polycystic ovary syndrome ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Ultrasonografi-doppler = Ultrasonography-doppler

Özet:
AmaçPolikistik over sendromu (PKOS) %5-10 oranında, üreme çağındakikadınlarda en sık görülen, üreme ve metabolik bozukluğa yol açan multisistemendokrin bir hastalıktır. PKOS' lu kadınlarda insulin rezistansı, Tip 2 DiabetesMellitus (DM), lipit anormallikleri, hipertansiyon, subklinik ateroskleroz ve vaskülerdisfonksiyon açısından artmış risk bulunur. Tüm bu risk faktörlerine bağlı olarakmetabolik sendrom PKOS' lu hastalarda görülebilir. Nonalkolik yağlı karaciğerhastalığı (NAYKH), belirgin alkol tüketimi olmayan hastalarda görülen karaciğerdeyağ birikimi ile karakterize bir hastalıktır. Ayrıca PKOS'lu kadınlarda NAYKHgörülme riski artmış olup burada insulin rezistansının rol oynadığı düşünülmektedir.Biz bu çalışmada PKOS' lu kadınlarda kardiyovasküler riski ve karaciğerdekiyağlanmasının oranını göstermeyi amaçladık.Materyal ve methodYaptığımız prospektif vaka kontrol çalışmamıza 104 nonobez, normotensif,ultrasonografi (US) ve biyokimyasal testler ile PKOS' u tanısı almış gönüllü kadınile 61 tane normal overyan fonksiyonu olan sağlıklı gönüllü kadın katılmıştır. Katılantüm olguların vücut kitle indeksleri (VKİ) 25'in altında olup yaşları 18-35 arasındadeğişmektedir. Çalışma protokolümüzde yapılan Doppler ultrasonografi ile anakarotis arter(AKA)'in pik sistolik(PS) ve end diyastolik (ED) hızı, intima mediakalınlığı (İMK), çapı, yüzeyel femoral arterin (YFA) PS ve ED hızı, İMK' ı, çapı,abdominal aorta (AA)' nın çapı, PS hızı, her iki renal arterin PS ve ED hızları ilebirlikte rezistivite indeksleri (RI) incelenmiştir. Ayrıca karaciğer parankimi steatozaçısından US ile değerlendirilmiştir.44BulgularAA çapı PKOS' lu kadınlarda kontrol grubuna göre belirgin yüksek olarak(p<0,001) bulunurken AA PS hızında anlamlı farklılık (p>0,05) saptanmamıştır. Heriki AKA ve YFA' de ortalama İMK' ı PKOS'lu kadınlarda artmıştır (p<0,001). Heriki AKA çapı, PS ve ED hızı ile her iki YFA çapı ve PS hızı her iki grupta anlamlıfarklılık (p>0,05) göstermemiştir. PKOS' lu grup ile kontrol grubu arasında her ikirenal arter PS ve ED hızları karşılaştırıldığında anlamlı farklılık (p>0,05)saptanmamıştır. Sol renal arter RI değerinde her iki grup arasında anlamlı farklılık(p>0,05) saptanmazken sağ renal arter RI değerinin PKOS' lu grupta daha yüksekolduğu (p<0,05) gösterilmiştir. Karaciğer steatozu PKOS' lu grupta kontrol grubunagöre daha yüksek oranda (p<0,001) bulunmuştur. PKOS' lu grupta karaciğer steatozugrade 0 %64, grade I %32, grade II % 6 grade III % 2 olarak bulunmuştur.SonuçPKOS' u multisistem endokrin bir rahatsızlıktır. PKOS' u bulunan kadınlarmetabolik sendrom, karaciğer steatozu ve ateroskleroz açısından risk altındadırlar.Ultrasonografik görüntüleme ile PKOS' nun uzun dönem etkilerinin erken teşhisi ilemetabolik sendrom ve kardiyovasküler prolemlere karşı önlemler alınabilir.

Abstract:
PurposePolycystic ovary syndrome (PCOS) at is a rate of 5-10%, most common in women ofreproductive age, reproductive endocrine and metabolic disorders leading to amultisystem disease. Women with PCOS have increased risks for insulin resistance,Type 2 Diabetes Mellitus (DM), lipid abnormalities, hypertension, subclinicalatherosclerosis and vascular dysfunction. Depending on all these risk factors,metabolic syndrome can be seen in all PCOS patients. Nonalcoholic fatty liverdisease (NAFLD) is a disease which is characterized by accumulation of fat inpatients which without significant consumption of alcohol. In addition, women withPCOS have increased risk of NAFLD. Insulin resistance plays a role in thiscondition. In this study we aimed to show the cardiovascular risk and the rate of fattyliver in the women with PCOS.Materials and MethodsNonobese, normotensive in 104 volunteer women who were diagnosed PCOSwith ultrasonography (US) and biochemical tests and in 61 volunter healty womenwho have normal ovarian function have been added to our this prospective casecontrolstudy. All subjects participating in the study have body mass index (BMI) ofunder 25 and are between ages 18-35. In our study protocol and the main carotidartery (CCA) peak systolic (PE) and end diastolic (ED) velocities, intima mediathickness (IMT), diameter of the superficial femoral artery (SFA) PS and EDvelocities, IMT, abdominal aorta (AA) size, PS velocity, and both renal arteries PSand ED velocities, resistivity index (RI) were examined with Doppler ultrasound.Liver parenchyma were also evaluated for steatosis with US.46ResultsThe diameter of AA was found significantly higher in women with PCOS ascompared to the control group (p <0.001), whereas no significant differences in AAPSvelocity (p> 0.05) was detected. Mean IMT of both CCA and SFA increased inPCOS women (p <0.001). The diameter of both two CCAs, PS and ED velocities ofCCAs and the diameter of both two SFAs and PS velocities of SFAs were shown nosignificant differences (p> 0.05) in both groups. When PS and ED velocities of bothtwo renal arteries in between PCOS group and the control group was compared, PSand ED velocities (p> 0.05) was detected no significantly different. Whereas the RIvalue of left renal artery were detected no significantly difference between the twogroups (p> 0.05), the RI value of the right renal artery was shown higher (p <0.05)in PCOS group. Liver steatosis was shown higher in PCOS group than control group(p <0.001). Liver steatosis was found grade 0 64%, grade I 32%, grade II 6% andgrade III 2% in PCOS group.ConclusionPCOS is a multisystem endocrine disorder. The women with PCOS haveincreased risk for metabolic syndrome, liver steatosis and atherosclerosis. Byultrasound imaging, the countermeasures of metabolic syndrome and cardiovascularproblems can be taken with the early diagnosis of the long-term effects of PCOS.