Torakotomi sonrası uzamış ağrı görülme sıklığının ve etkileyen faktörlerin incelenmesi /
Yazar: SİNEM AKBABA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE ÇATAL
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Ağrı yönetimi = Pain management ; Ağrı şiddeti = Ache violence ; Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Cerrahi = Surgery ; Göğüs = Thorax ; Göğüs cerrahisi = Thoracic surgery ; Torakotomi = Thoracotomy

Özet:
Amaç: Bu araştırma, torakotomi cerrahisi sonrası uzamış ağrı görülme sıklığının belirlenmesi ve uzamış ağrıyı etkileyen faktörlerin ortaya konulması amacıyla yapılmıştır. 
Yöntem: Araştırma, tanımlayıcı ve kesitsel türde bir araştırmadır. Araştırmanın örneklemini, bir üniversite hastanesinin göğüs cerrahi servisinde torakotomi cerrahisi uygulanan, çalışmaya gönüllü katılan ve yazılı onamı alınan 105 katılımcı oluşturmuştur. Veriler; Hasta Tanıtıcı Özellikler Formu, Mcgill Ağrı Ölçeği Kısa Formu, Ağrı Felaketleştirme Ölçeği kullanılarak ameliyat sonrası 7. günde, 6. haftada ve 3. ay sonunda yüz yüze görüşme tekniği ve telefonla görüşme yöntemiyle toplanmıştır. 
Bulgular: Torakotomi sonrası hastalarda McGill Ağrı Ölçeği Kısa Form Puan ortalamalarının 7.günde 7.38±2.96, 6. haftada 4.52±3.49 iken 3. ayda 2.03±3.39'a düştüğü (p<0.01); Ağrı Felaketleştirme Ölçeği puan ortalamalarında da benzer şekilde 7. günde 17.50±10.88, 6. haftada 10.75±9.18 ve 3. ayda da 4.65±8.27'ye anlamlı şekilde azalma olduğu bulunmuştur (p<0.05). Torakotomi sonrası hastaların 3. ayda mevcut ağrı indeks ölçümlerinde ağrıyı; rahatsız edici (n=7; %6.66), acı verici (n=14; %13,33) ve dayanılmaz (n=8; %7.61) olarak değerlendirme oranlarının toplamda %27.61 olduğu; 3. ayda VAS puanlarının orta ve şiddetli olarak değerlendirilme oranları %26.67 (4-10 puan arası) iken 8-10 puan arası değerlendirme oranlarının %6.66 olduğu bulunmuştur. Çalışma sonunda kadın hastaların ağrı düzeylerinin erkek hastalardan daha fazla olduğu, genç bireylerin yaşlı bireylerden ağrı skorlarının yüksek olduğu, alkol kullanan, ameliyat öncesi ağrı şikâyeti olan ve ek hastalığı olanların istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha fazla ağrı yaşadıkları saptanmıştır (p<0.05).
Sonuç: Torakotomi cerrahisi sonrası 3. ayda hastaların %27.61'inde uzamış ağrının devam ettiği, bu ağrının %7.61'inde ise dayanılmaz olduğu bildirilmiştir. Bu araştırma sonuçlarında torakotomi sonrası ek hastalıklar, kadın cinsiyet, genç yaş, geçmiş ağrı deneyiminin uzamış ağrıyı etkileyen faktörler olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Uzamış ağrı, ameliyat sonrası ağrı, torakotomi cerrahisi, hemşirelik, uzamış ağrıyı etkileyen faktöler.

Abstract:
Objective: The aim of this study was performed to determine the incidence of prolonged pain post-thoracotomy surgery and to reveal the factors affecting prolonged pain.
Method: The research is a descriptive, cross-sectional study. The population sample of the study included 105 participants who underwent thoracotomy surgery in the thoracic surgery service of a university hospital, voluntarily participated in the study and had written consent. The data were collected by using Patient Identifier Characteristics Form, Short-form McGill Pain Scale, Pain Catastrophing Scale. The 1st measurements were done before surgery, 2nd was on the 7th postoperative day, 3rd measurements at the 6th week and at the end of the third month, by face-to-face interview technique and telephone interview method. 
Results: After thoracotomy, SF-MPQ score averages decreased from 7.38±2.96 on the 7th day 2.03±3.39 at the 6th week 4.52±3.49 and at the 3rd month (p<0.01). Mean scores of the PCS on the 7th day 17.50±10.88 at the 6th week 10.75±9.18 and the 3rd month 4.65±8.27 (p<0.05). In the 3rd month, pain in the present pain index measurements of the patients; the rate of evaluation as disturbing (n=7; 6.66%), painful (n=14; 13.33%) and unbearable (n=8; 7.61%) was 27.61% in total. VAS scores were evaluated with a rate of 26.67% between 4-10 points (moderate and severe), and 6.66% between 8-10 points. At the end of the study, it was determined that female patients, young individuals, those who used alcohol, had preoperative pain complaints and had comorbidities experienced statistically significantly more pain (p<0.05).
Conclusion: Prolonged pain persisted in 27.61% of patients at the 3rd month after thoracotomy surgery, and this pain was unbearable in 7.61%. In the results of this study, it was determined that additional diseases after thoracotomy, female gender, young age, past pain experience were factors affecting prolonged pain.
Key words: Prolonged pain, post surgical pain, thoracotomy surgery, nursing, factors affecting prolonged pain.