Çok kriterli karar verme yöntemleri kullanılarak gemiler için uygun yük seçiminin analizi
The analysis of suitable cargo selection for ships by using multi criteria decision making methods
Yazar: ÜNAL ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ABDULAZİZ GÜNEROĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Denizcilik = Marine

Özet:
Denizyolu taşımacılığı çok değişken bir yapıya sahip, öngörülmesi zor ve ekonomik açıdan riskli bir sektördür. Sektörün bu riskli ve değişken yapısı gemiler için yük seçimini ve dolayısı ile ekonomik gelirlerini oluşturan navlun kazançlarını belirleme sürecini de zorlaştırmaktadır. Doğru tercihin yapılması ise navlun kazançlarının yani ekonomik getirileri ne tip faktörlerin etkilediğini iyi bilmeye bağlıdır. Bu nedenle bu çalışmada sektörde gemiler için çok önemli bir yer oluşturan ve firmaların tek ekonomik kazanç kaynağı sayılan yük (navlun) seçim kararlarını, alternatif seçeneklerin mevcut olması durumu varsayılarak, risklerin ve diğer ilgili faktörlerin nasıl etkilediği araştırılmıştır. Araştırmada bulanık çok kriterli karar verme yöntemleri kullanılarak gemiler için uygun yük seçiminin analizi ve yük seçimi aşamasında dikkat edilecek hususlar değerlendirilmeye çalışılmış, dünyada ve ülkemizde en çok taşınan kuru yük türlerine ait karşılaştırmalı analizler yapılmıştır. Çalışma sonuçları ile yük seçiminde en önemli etkenlerin navlun net getirisi, yükleme koşulları, seferlik yakıt tüketimi, korsan ve kaçak yolcu ihtimali, bir sonraki sefer için pozisyon ve yükleme-tahliye maliyetleri olduğu belirlenirken en önemsiz faktörlerin de personel, gemi sertifikaları ve navlun sözleşmeleri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın bir başka sonucu olarak taşınması en çok tercih edilen yük türü portland çimento olurken en az tercih edilen yükün de gübre olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Maritime transportation is a risky sector, which has a fluctuating structure. Cyclical and high-risk pattern of the sector complicates the cargo selection of the ships, which is directly related to the freight earnings determination processes that generate the economical income. Accurate decisions on cargo selection can only be made by analysing the factors that affect the freight earnings and other economical determinants. Therefore, in this study, impacts of risks and other factors on cargo decisions, which are considered as the only economical income for the shipping companies, are investigated. Fuzzy multi-criteria decision making techniques are used in order to determine the factors that have to be taken into consideration during the process of convenient cargo selection. Also, comparative analyses have been made for the bulk cargoes, which are transported mostly all around the world. Results of the study revealed that the most important factors in terms of cargo selection are net freight income, loading conditions, fuel consumption of the voyage, possibility of stowaways and piracy, the position of the next voyage and loading-discharging costs. On the other hand, the least important factors are found to be personnel, ship certificates and the freight contracts. One of other outcomes of the study shows that, Portland cement is the most and the fertilizers are the least preferred dry cargoes in maritime transportation.