Hegel, Heidegger ve Levinas'ta ölümün kurucu rolü
The constitutive role of death in Hegel, Heidegger and Levinas
Yazar: CELAL SABANCI
Danışman: DOÇ. DR. ÇETİN TÜRKYILMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Dasein = Dasein ; Hegel, Georg Wilhelm Friedrich = Hegel, Georg Wilhelm Friedrich ; Heidegger, Martin = Heidegger, Martin ; Levinas, Emmanuel = Levinas, Emmanuel ; Ölüm = Death

Özet:
Ölüm insanoğlunun varolageldiği günden bu yana hem bilim alanlarında, hem sanatta hem de felsefede sıkça üzerinde durulan bir meseledir. Bu mesele çok farklı alanlarda üretim yapılmasını sağlamış, insanlar hem bu bilinemezi anlamak için gayret etmiş hem de ölüm üzerine düşünmek suretiyle yaşama dair reçeteler sunmaya çalışmışlardır. Çünkü insanın hâkim olduğu şey ölüm değil yaşamdır. Dini, ahlaki ve felsefi vaazlar, insanların geçmiş, şimdi ve gelecek hakkındaki kaygılarını ölümlü olmaları dolayısıyla, yaşadıkları yaşama bağlayarak açıklamaya çalışmışlardır. Ölüm ve yaşam birbirine aittir ve yaşam başladığında insanın ölümle irtibatı da başlamış olur. Bu irtibat insanın hep ölüme dair bir anlam arayışına doğru hareket etmesiyle sonuçlanır.  Bu çalışmada ölüm Hegel, Heidegger ve Levinas felsefelerinde karşılık bulduğu anlamlar dolayımıyla ele alınmıştır. Her üç filozofun ölüm kavrayışları birbirinden farklılık arz etmektedir. Ayrıca bu durum onların özne tasarımlarında da belirleyici bir rol oynar.
Bu çalışmanın amacı Hegel, Heidegger ve Levinas'ın ölüm kavrayışlarına odaklanmak suretiyle, ölümün öznesinin bu filozoflarda nasıl ele alındığının göstermektir. Bu amaçla bu çalışmanın birinci bölümünde Hegel'in ölüm kavrayışı onun bazı erken dönem metinleri ve Tinin Fenomenolojisi özelinde ele alınmış olup, bireyin ölümün öznesi olarak nasıl bir rolü olduğu gösterilmiştir. İkinci bölümde Heidegger'in Varlık ve Zaman adlı eserindeki ölüm kavrayışı üzerinde çalışılmıştır. Heidegger'in ölüm kavrayışı bağlamında Dasein'ın otantik varlığı ele alınmıştır. Bu otantik varlık kavrayışı çerçevesinde Heidegger'in ölümün öznesine biçtiği rol ortaya konmuştur. Çalışmamızın üçüncü bölümünde Levinas'ın ölüm kavrayışı üzerinde çalışılmıştır. Levinas'ın Batı metafiziğine yönelik eleştirileri çerçevesinde başkasının ölümünü merkeze alan düşünceleri aracılığıyla, onun ölüm kavrayışı dâhilinde öznenin rolü üzerinde durulmuştur. Bu çalışmada Hegel, Heidegger ve Levinas'ta ölümün öznesi üzerinde kurucu bir role sahip olduğu ileri sürülmektedir.
Anahtar Sözcükler
Hegel, Heidegger, Levinas, Ölüm, Dasein, Tin, Başkası

Abstract:
Death is a subject which has often been dwelled on both in the fields of science, art and philosophy since the day when mankind has existed. This issue has provided production in many different areas, people have tried to understand this unknown, and have tried to offer prescriptions for life by thinking about death. Because what man is predominant is not death but life. Religious, ethical and philosophical sermons have tried to explain people's concerns about life and death. Life and death belong to each other, and when life begins, the person also begins to contact with death. As a consequence of this connection, man is always in search of a meaning towards death. In this study, death was dealt with because of the implications that Hegel, Heidegger and Levinas reflected in their philosophy. The conception of death of all three philosophers is different from each other. It also plays a decisive role in their understanding of subject.
The aim of this work is to show how the subject of death is handled by these philosophers by focusing on the perceptions of Hegel, Heidegger and Levinas on death. For this purpose, in the first part of this work, Hegel's conception of death was examined in his early texts and Phenomenology of Spirit. Thus, it has been shown that what kind of role the individual has as a subject of death. In the second part, Heidegger's concept of death in Being and Time was studied. In the context of Heidegger's conception of death, Dasein's authentic existence is addressed. The role which Heidegger cast to subject of death is revealed within the frame of the idea of this authentic existence. In the third part of our study Levinas' conception of death was studied. In the context of his criticism of Western metaphysics, the role of subject in Levinas' concept of death was emphasized through his thoughts centering on the death of others. This study assert that Hegel's, Heidegger's and Levinas' thoughts on death has a constitutive role on the subject of death.
Key Words
Hegel, Heidegger, Levinas, Death, Spirit, Dasein, the Other.