Süt ineklerinde geçiş döneminde kullanılan kaplanmış kolinin üreme, süt verimi ve bazı metabolik hastalıklar üzerine etkisi
The effect of coated choline used in the transitional period in dairy cows on reproduction, milk production and some metabolic diseases
Yazar: FARUK ÖZBEY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ÖNDER ÜSTÜNDAĞ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Son 50-60 yılda süt sığırları, daha yüksek süt verimi elde etmek amacıyla genetik seleksiyona tabi tutulmuştur ve daha iyi bakım ve beslenme koşulları uygulanmıştır. Bu iyileştirmelerle birlikte süt veriminde artışlar gözlenmiştir. Ancak, bu genetik ilerleme ve artan süt verimi, geçiş döneminde hastalıklarda (yağlı karaciğer, ketozis, süt humması, meme ödemi, retensiyo sekundinarum, metritis, abomazum deplasmanı, asidoz, laminitis gibi) bir artışa ve döl veriminde gerçekleşen problemlere yol açmıştır. Bu çalışmada süt ineklerinde kaplanmış kolinin geçiş dönemi denilen doğum öncesi 3 hafta, doğum sonrası 3 haftayı kapsayan dönemlerde kullanımından sonra metabolik hastalık ve ilk tohumlama başarısı üzerine etkileri incelenmiştir. 
Denemede 100 adet doğum yapacak Holstein ırkı süt sığırı kullanılmıştır. Bu hayvanlar 2 gruba ayrılmıştır. Her iki gruba da aynı rasyon verilerek, sadece deneme grubuna 60 gr/gün/hayvan kaplanmış kolin takviyesi yapılmıştır. Deneme 42 gün sürmüş ve son 21 gün bitip erken dönem başladığında kan testleri yapılmıştır. Bu kan testlerinin sonuçlarında ketozis durumunun olup olmadığı incelenmiştir. Doğumu takiben 75-81. günler arasında ilk tohumlama gerçekleştirilmiştir. Tohumlamadan 28-32 gün sonra ultrason yardımı ile gebelik kontrolü yapılıp ilk tohumlama başarısı hesaplanmıştır.
Geçiş dönemde 60 gr/gün/baş kaplanmış kolin kullanılan deneme gruplarında 305 günlük süt veriminde 784.7 kg/gün/baş ve pik süt veriminde 1.35 kg/gün/baş artış hesaplanmıştır. Üreme performansına bakıldığında ise ilk tohumlama başarısında % 4 düşüş hesaplanmıştır.
Geçiş döneminde kaplanmış kolin kullanımının metabolik hastalıklara olan etkisi incelendiğinde Ketozis+1 (1.2-2.4 mmol/L), Ketozis+2'de (> 2.4 mmol/L) ve Abomasum deplasmanında % 4 düşüş hesaplanmıştır. Bunun yanında kolin kullanılan deneme gruplarında Hipokalsemi de herhangi bir fark gözlenmemiştir. Septik metritise ait veriler incelendiğinde ise deneme gruplarında % 16 düşüş hesaplanmıştır ve istatistiki açıdan önemli bulunmuştur.

Abstract:
Dairy cattle have been genetically selected to achieve greater milk holding since the last 50-60 years and milk yields have been demonstrated by applying better rules of care. With the genetic progress achieved, the results of the milk-parental transitions (fat rises, ketosis, milk fever, mammary edema, retention, abomasum displacement, acidosis, laminitis) problems arose during the transition period. In these cows, the effects of metabolic disease and first insemination success will be examined after the use of coated choline for a period of 3 weeks before birth and 3 weeks after birth, which is called the transition period. The purpose of the experiment is to use Holstein dairy cattle that will give birth to 100 units. These animals will be divided into 2 groups. Both groups will be given the same ration, only the experimental group will be targeted at 60 g/animal coated choline. The trial will last 42 days. In the trial, blood tests will be done when the last 21 days are over and the early period starts. The results of these blood tests will be examined whether it will work without keto. 75-81 days after birth. The first insemination will be carried out between days. 28-32 days after insemination, birth control will be done with the use of ultrasound and the first insemination success will be calculated.
In the experimental groups where 60 g/day/head encapsulated choline was used during the transition period, an increase of 784.7 kg/day/head in 305-day milk yield and an increase of 1.35 kg/day/head in peak milk yield were calculated. In terms of reproductive performance, a 4% decrease in the success of first insemination was observed.
When examining the effect of encapsulated choline usage during the transition period on metabolic diseases, a 4% decrease was calculated in Ketosis+1 (1.2-2.4 mmol/L), Ketosis+2 (>2.4 mmol/L), and abomasum displacement. Additionally, no difference was observed in hypocalcemia in the groups where choline was used. When the data on septic metritis were examined, a 16% decrease was calculated in the experimental groups, which was found to be statistically significant.