Kumran Yazmaları'nın ahit geleneği çerçevesinde değerlendirilmesi
Evaluating the Qumran Manuscripts within the context of covenant tradition
Yazar: MUSTAFA SELİM YILMAZ
Danışman: PROF. DR. AHMET AKBULUT
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Din = Religion
Dizin: Ahit = Testament ; Hristiyanlık = Christianity ; Kumran Yazmaları = Qumran Manuscripts ; Yahudilik = Judaism

Özet:
1947 yılında Kumran Yazmaları'nın gün yüzüne çıkarılması, teolojik düşünce açısından çağımızın en büyük keşfi olmuştur. Bu yazmalar, M.Ö. 250 ile M.S. 70 yılları arasına tarihlendirilmektedir. Bu tarihler Yahudilik ve Hıristiyanlık açısından önemli bir dönemdir. Zira günümüz Rabbinik Yahudiliği ile Hıristiyanlığının temellerinin teşekkülü, bu dönem içerisinde gerçekleşmiştir. Dolayısıyla Kumran Yazmaları, bu teşekkül devrinin anlaşılması açısından çok önemli bir rol oynamaktadır. Ayrıca Yahudiliği ve Hıristiyanlığı eleştirmekle birlikte, İbrahimî geleneğin önemli birer tecrübesi olarak değerlendiren İslam için de bu yazmalar çok değerli belgeler hüviyetindedir.Tezimiz iki bölümden oluşmaktadır. I. Bölümde yazmaların ön plana çıkarmış olduğu ve Yahudilik ve Hıristiyanlığın farklılaşmasında da etkin olan ?oğul? ve ?günah? kavramları ile Essenilerin ayırt edici özelliğini ortaya koyan ?Yeni Antlaşma? ve ?Doğruluk Öğretmeni? kavramları ele alınmıştır.II. Bölümde ise yazmalardan hareketle teologlar ile araştırmacıların Yahudilik, Hıristiyanlık ve Müslümanlıkla ilgili ortaya attıkları teolojik iddialar ele alınmıştır. Sonuç olarak Yahudi?Grek düşüncelerinin yüzyıllarca süren mücadelesi, farklılaşan Yahudi dini yorum çeşitlemelerinin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu yorum çeşitlerinden olan Hıristiyanlığın Yahudiliğin kavramlarını dinsel, sosyal ve siyasal şartlar altında nasıl bir başkalaşıma uğrattığı da bu tezin ulaştığı en önemli sonuçlardan biridir.

Abstract:
The find of Qumran Manuscripts in 1947 is the remarkable discovery of modern times in terms of theological thought. They are dated to ancient times between 250 BC and 70 AD. This period is very significant for both Judaism and Christianity. Then, modern Rabbinic Judaism and Christianity took their forms at this period respectively. Therefore, Qumran Manuscripts play an important role in order to understand this structural period. Besides, they are also very important for Islam, which recognizes that Judaism and Christianity are the significant experiences of Abrahamic tradition, in spite of criticizing them.Our dissertation consists of two chapters. In the first chapter, the concepts of ?son? and ?sin?, which manuscripts consider them important, are discussed. These concepts are also very important for Judaism and Christianity due to they are differentiated through these concepts. Additionally, the concepts of ?New Covenant? and ?Teacher of Righteousness?, which make Essenes distinctive from other Jewish sects, are also discussed.In the second chapter; the theological assertions, which theologians and scholars argue about Judaism, Christianity and Islam on the basis of Qumran Manuscripts, are discussed. As a result, the big controversy between Jewish and Greek thoughts caused existence of various Jewish religious interpretative schools. One of them is Christianity. As one of the very important results of the dissertation is this: Christianity transformed Jewish concepts under religious, social and political circumstances distinctively.