Üst gastrointestinal kanama etyolojisine COVID-19 pandemisinin etkisi
The effect of the COVİD-19 pandemic on the etiology of upper gastrointestinal bleeding
Yazar: AYTAN GULMAMMADOVA
Danışman: PROF. DR. MİNE ADAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Endoskopi = Endoscopy ; Gastrointestinal hemoraji = Gastrointestinal hemorrhage ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics ; SARS virüsü = SARS virus

Özet:
Amaç: Covid-19 pandemisi sonrası, pandemi öncesi döneme kıyasla üst
gastrointestinal sistem (GİS) kanaması geçiren hastaların endoskopik bulguları,
hastane yatış süreleri ve prognozlarında değişiklik olup olmadığının saptanması
amaçlanmıştır
Yöntem: 2018-2022 yıllarında Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi
iç hastalıkları kliniğinde yatan, üst GİS kanama geçiren 18 yaş üstü 580
hastanın retrospektif olarak dosyaları değerlendirilmeye alındı.
Etik kurul onayı alındıktan sonra hastaların epikriz bilgileri, hastaneye
başvuru şikayeti, başvuru sırasındakı hemoglopin, platelet , İNR, üre, kreatinin
değerleri, üre/kreatinin oranları, endoskopi sonuçları, peptik ülserlerin yeri ve
niteliği değerlendirildi. Bu hastalarda yaş, cinsiyet, yatış süresi, hastane içi
mortalite bakıldı. Böylelikle pandemiden önceki iki sene ve pandemi süresindeki
iki sene boyunca kliniğimizde yatan üst GİS kanamalı hastalar kıyaslanarak,
pandeminin GİS kanama etyolojisi, peptik ülserlerin yeri ve niteliği, aynı
zamanda hastanede yatış süresi ve prognozu üzerine etkileri değerlendirildi
.580 hastadan 60 hastaya endoskopik işlem yapılmadığı için, bu hastalar
çalışma dışı bırakıldı. Çalışmaya alınan 520 hastanın 280'i pandemiden önce ,
240'ı ise pandemiden sonra iç hastalıkları kliniğinde takip edilmiştir.
Bu çalışma tanımlayıcı ve retrospektif dosya taraması olarak tasarlanmış
olup hasta hakkındaki bilgiler hastane bilgi sisteminden tarama yapılarak elde
edilmiştir.
Bulgular:
Çalışmaya alınan 520 hastanın %32.88'i kadın (171 hasta),%67.12'si ise
erkek (349 hasta) olup, hastaların ortanca yaş değeri 59,84±19,44 yıl idi.
Hastaların hastaneye başvuru şikayetlerini melena,hematemez ve
hematokezya olacak şekilde üç grupta inceledik ve %54.92 hastada melena,
%44.09 hastada hematemez, %0.98 hastada ise hematokezya saptandı.
465 hasta (%89.42) salah ile taburcu olurken, 25 hasta(%4.81) yoğun
bakım ünitesine(YBÜ) sevk edilmiş, 17 hastanın(%3.27) hastane çıkış şekli ise
ölüm ile sonlanmıştır.
Tüm hastaların endoskopik bulguları incelendi ve en sık rastlanan lezyon
peptik ülser olarak tanımlandı (% 52.88).Sonra ise sırasıyla gastrit (%13.08),
özefagus varisi (10.19), mide malign neoplazm (%9.04), eroziv ve hemorajik
gastrit (%3.46), özefajit (%1.15), bulbit (%1.15), diğer lezyonlar (%0.96),
özefagus malign neoplazmı (0.19) saptandı.Aktif kanama ve ya odak
bulunmayan hasta sayısı ise 41 olup, tüm hastaların %7.88'ni teşkil etmektedir.
Çalışmaya alınan 520 hastanın %53.85'i (280 hasta) pandemiden önce,
%46.15'i (240 hasta) ise pandemiden sonra kliniğimizde takip edilmiştir.
Çalışma kapsamındaki pandemiden önceki 280 hastanın %67.86'sı
erkek, %32.14'ü kadın, pandemi başladıktan sonra ise 240 hastanın %66.25'i
erkek, %33.75'i kadın idi. Ortanca yaş değeri pandemiden önce 59.89 ± 18.89
yıl , pandemi başladıktan sonra 59.78 ± 20.1 yıl idi. Pandemiden önce ve
pandemi başladıktan sonra hastaların ortanca yatış süreleri 5.69 ±4 .67 gün ve
5.2±3.51 gün idi.
Pandemiden önce duodenal peptik ülser %33.21, mide peptik ülseri
%18.93, gastrit %14.64, mide malign neoplazmı %10.36 ,özefagus varisleri
%8.57,aktif kanama ve ya odak saptanmayan hastalar %5.36, özefagus ülseri
%3.21, eroziv ve hemorajik gastrit %3.21, bulbit %1.79, özefajit %0.36, diğer
lezyonlar %0.36 şeklinde dağılım gösterdi.
Pandemi başladıktan sonra duodenal peptik ülser %27.92 mide peptik
ülseri %20.0 özefagus varisi %12.08 gastrit %11.25, aktif kanama veya odak
saptanmayan hasta %10.83, mide malign neoplazm %7.50, eroziv ve hemorajik
gastrit %3.75, özefajit %2.08, özefagus ülseri %2.08, bulbit %0.42, özefagus
malign neoplazmı %0.42 şeklinde dağılım gösterdi.
COVİD 19 öncesi ve COVİD 19 sonrası gruplarının peptik ülser saptanan
hastalarının endoskopileri Forrest sınıflamasına göre de değerlendirildi ve
Forrest 1a (p=0,262), Forrest 1b (p=0,972), Forrest 2a (p=0,219), Forrest 2c
(p=0,904) ve Forrest 3 (p=0,242) varlığı dağılımları arasında istatistiksel olarak
anlamlı farklılık gözlenmedi.
Bir tek COVİD 19 Sonrası grubunda Forrest 2b varlığı dağılımları COVİD
19 Öncesi grubundan istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur
(p=0,023).
Sonuç:
Pandemiden önce ve pandemi başladıktan sonrakı grupları
karşılaştırdığımız zaman(sırayla 280 ve 240 hastadan oluşan iki grup)
yaş,cinsiyet, hastanede yatış süresi, hastaneye başvuru şekli arasında istatiksel
anlamlı farklılık bulunmamış olup, sonuçlar benzerdir. Endoskopi sonuçları
kıyaslandığı zaman da, endoskopik bulguların büyük çoğunluğunda ve peptik
ülserlerin forrest sınıflaması ile değerlendirilmesinde her iki grubun sonuçları
benzer saptandı.
Tek istisna her iki grubun endoskopik olarak kanama odağı saptanmayan
kısmında olup, bu endoskopik sonuç pandemiden önce 15 hastada iken
(%5.36), pandemi başladıktan sonra 26 hastada (%10.83) ortaya çıkarak
istatiksel olarak anlamlı farklılık kazanmıştır (p=0.032)
Forrest sınıflamasında ise bir tek forrest 2b grubunda pandemi öncesi
(%11.76) ve pandemi sonrası (%3.39) gruplarda istatıksel anlamlı farklılık
saptanmış oldu (p=0.023). Diğer forrest sınıflaması gruplarının sonuçları
benzer idi.
Anahtar Kelimeler: COVID-19, SARS-COV-2, COVID, Pandemi,
Gastrointestinal kanama, Üst Gastrointestinal kanama, GİS kanama, endoskopi,
Forrest sınıflaması.

Abstract:
Objectives: It is aimed to determine whether there is a change in the
endoscopic findings, hospitalization times and prognoses of patients who had
upper gastrointestinal system (GIS) bleeding after the Covid19 pandemic
compared to the pre-pandemic period
Data and Methods: The files of 580 patients over the age of 18 with
upper GI bleeding who were hospitalized in the internal medicine clinic of Prof.
Dr. Cemil Taşcıoğlu City Hospital in 2018-2022 were evaluated retrospectively.
After obtaining the approval of the ethics committee, the patients'
epicrisis information, complaints of admission to the hospital, hemoglobin,
platelet, INR, urea, creatinine values, urea/creatinine ratios, endoscopy results,
location and quality of peptic ulcers were evaluated.
Age, gender, hospitalization time and in-hospital mortality were evaluated
in these patients. Thus, the effects of the pandemic on the etiology of GI
bleeding, the location and nature of peptic ulcers, as well as the length of
hospital stay and prognosis of the pandemic were evaluated by comparing the
patients with upper GI bleeding hospitalized in our clinic for the two years before
the pandemic and the two years during the pandemic. these patients were
excluded from the study. Of the 520 patients included in the study, 280 were
followed up in the internal medicine clinic before the pandemic and 240 after the
pandemic.
This study was designed as a descriptive and retrospective file scan and
information about the patient was obtained by scanning from the hospital
information system.
Results:
Of the 520 patients included in the study, 32.88% (171 patients) were
female and 67.12% were male (349 patients), and the median age of the
patients was 59.84±19.44 years.
We analyzed the complaints of patients on admission to the hospital in
three groups as melena, hematemesis and hematochezia, and melena was
found in 54.92% of patients, hematemesis in 44.09%, and hematochezia in
0.98% of patients.
While 465 patients (89.42%) were discharged with good health, 25
patients (4.81%) were referred to the intensive care unit (ICU), and 17 patients
(3.27%) were discharged from the hospital with death.
Endoscopic findings of all patients were analyzed and the most common
lesion was defined as peptic ulcer (52.88%). Then gastritis (13.08%),
esophageal varices (10.19), gastric malignant neoplasm (9.04%), erosive and
hemorrhagic gastritis (3.46%) were followed, respectively. , esophagitis
(1.15%), bulbitis (1.15%), other lesions (0.96%), esophageal malignant
neoplasm (0.19) were detected. The number of patients without active bleeding
or focus was 41, constituting 7.88% of all patients.
Of the 520 patients included in the study, 53.85% (280 patients) were
followed up in our clinic before the pandemic, and 46.15% (240 patients) after
the pandemic.
Before the pandemic, 67.86% of the 280 patients included in the study
were male, 32.14% were female, and after the onset of the pandemic, 66.25%
of the 240 patients were male and 33.75% were female. The median age was
59.89 ± 18.89 before the pandemic and 59.78 ± 20.1 after the onset of the
pandemic. The median length of hospital stay of the patients before and after
the onset of the pandemic was 5.69 ±4.67 and 5.2±3.51.
Before the pandemic, esophagitis 0.36%, esophageal ulcer 3.21%,
esophageal malignant neoplasm 0%, esophageal varices 8.57%, gastritis
14.64%, erosive and hemorrhagic gastritis 3.21%, gastric peptic ulcer 18.93%,
gastric malignant neoplasm 10.36% e bulbitis 1.79%, du peptic ulcer distribution
was 33.21%. After the onset of the pandemic, esophagitis 2.08%, esophageal
ulcer 2.08%, esophageal malignant neoplasm 0.42%, esophageal varices
12.08% gastritis 11.25%, erosive and hemorrhagic gastritis 3.75%, gastric
peptic ulcer 20.0%, gastric malignant neoplasm 7.50%, gastric bulbitis 0.42%,
duodenal pep ulcer was in the form of 27.92%.

Endoscopies of patients with peptic ulcer in the pre-COVID 19 and post-
COVID 19 groups were also evaluated according to the Forrest classification,

and Forrest 1a (p=0.262), Forrest 1b (p=0.972), Forrest 2a (p=0.219), Forrest
2c (p=0.904) and Forrest 3 (p=0.242) presence distribution, no statistically
significant difference was observed.
The distribution of Forrest 2b presence in a single Post-COVID 19 group
was statistically significantly lower than the Pre-COVID 19 group (p=0.023).
Conclusion:
When we compared the groups before the pandemic and after the
pandemic started (two groups consisting of 280 and 240 patients, respectively),
no statistically significant difference was found between age, gender, length of
hospitalization, and the way of admission to the hospital, and the results were
similar. When the endoscopy results were compared, the results of both groups
were found to be similar in the majority of endoscopic findings and in the
evaluation of peptic ulcers by forrest classification.
The only exception was in the part of both groups in which no bleeding focus
was detected endoscopically, and this endoscopic result was found in 15
patients (5.36%) before the pandemic and in 26 patients (10.83%) after the
onset of the pandemic, resulting in a statistically significant difference.
In the Forrest classification, a statistically significant difference was found
between the pre-pandemic (11.76%) and post-pandemic (3.39%) groups in a
single forrest 2b group. The results of the other forrest classification groups
were similar.
Key Words: COVID-19, SARS-COV-2, COVID, Pandemic, Gastrointestinal
bleeding, Upper Gastrointestinal bleeding, GI bleeding, endoscopy, Forrest
classification.