Okul öncesi eğitimde ekolojik okuryazarlık becerisini geliştirmeye yönelik uygulamaların incelenmesi: Bir durum çalışması
The analysis of the applications that aim to develop ecological literacy skills in pre-school education: A case study
Yazar: MERVE ÖZER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI YILDIRIM
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, Eskişehir'de ekolojik bir eğitim anlayışını benimseyen okul öncesi eğitim kurumundaki 56-74 aylık çocukların ekolojik okuryazarlık becerilerini incelemek amacıyla yapılmış ve iç içe geçmiş tekli durum deseni ile yürütülmüştür. Araştırmaya okul yöneticisi, okul öncesi öğretmenleri, ebeveynler ve çocuklar katılmıştır. Okul yöneticisi ile yarı yapılandırılmış görüşme, okul öncesi öğretmenleri ve ebeveynlerle odak grup görüşmesi yapılırken çocuklardan süreçte çeşitli ürünler yoluyla veri toplanmıştır. Ayrıca süreçte araştırmacı günlüğü tutulmuş, eğitim ortamında yapılan etkinlikler gözlemlenmiş ve etkinlik planları incelenmiştir. Araştırmanın veri analizinde ise içerik analizi ve betimsel analiz birlikte kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; okul yöneticisi çevre/doğa temalı çeşitli projeleri yürütmede liderlik yaparak ve açık alanda hayvan besleme, bitki yetiştirme, yağmur suyu depolama gibi çeşitli öğrenme alanlarını oluşturarak çocukların ekolojik okuryazarlığını desteklediğini belirtmiştir. Okul öncesi öğretmenleri okulda Minik TEMA, Eko Okul gibi çevre/doğa temalı çeşitli eğitim programlarını uygulayarak çocukların ekolojik okuryazarlığını geliştirdiğini ifade etmiştir. Ebeveynler ise çocuklarına doğada yürüyüş, oyun oynama, kamp yapma gibi çeşitli deneyimler sunmaktadır. Ancak öğretmenlerin ve ebeveynlerin ekolojik okuryazarlığa ilişkin bilgi ve farkındalık düzeylerinin istenilen düzeyde olmadığı, tüketim kültürü, doğadan uzak yaşam gibi çeşitli durumların bu beceriyi olumsuz etkileyebildiği görülmüştür. Buna karşın çocukların doğaya yakınlık düzeylerinin yüksek olması ekolojik okuryazarlığı desteklemektedir. Yeşil alana sahip okul bahçeleri, ekolojik okuryazarlığı geliştirmekle birlikte çocukların yeşil alanda daha fazla vakit geçirmeye, serbest oyun oynamaya gereksinimlerinin olması dikkat çekmektedir.

Abstract:
The present study was conducted to investigate the ecological literacy skills of 56-74 months old children attending a pre-school education institution that adopted an ecological education approach in Eskişehir, Turkey with a nested single case design. The kindergarten administrator, preschool teachers, parents and children participated in the study. The study data were collected with a semi-structured interview conducted with the kindergarten administrator and focus group interviews with preschool teachers and parents, and with several children products. Also, a researcher's diary was kept during the study, the activities in the educational environment were observed, and the activity plans were analyzed. The study data were analyzed with content and descriptive analysis techniques. As a result of this study, the school administrator stated that he supported children's ecological literacy by leading various environmental/nature-themed projects and by creating various learning areas such as animal feeding, plant growing, rainwater storage in the open area. Preschool teachers, on the other hand, stated that they improved the ecological literacy of children by implementing various environmental/nature-themed education programs such as Minik TEMA and Eco School. Parents provided various experiences such as hiking, game play, and camping in the nature. However, it was observed that the knowledge and awareness of the teachers and parents on ecological literacy were not at satisfactory level, and various factors such as the consumption culture and living apart from nature negatively affected these skills. On the other hand, it was determined that the proximity of the children to nature supported ecological literacy. The kindergartens with green areas and gardens improved ecological literacy, but it should be noted that children need to spend more time in green areas and play independent games.