Arap - İsrail savaşları ve sorunlu bölgeler
Arab-Israeli wars and troubled areas
Yazar: ALİ GÖZÜBÜYÜK
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN ÇEPNİ
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Coğrafya = Geography ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Arap-İsrail ilişkileri = Arabian-İsrael relations ; Arap-İsrail savaşları = Arabian-İsrael wars ; Arap-İsrail çatışması = Arabian-İsrael conflict ; Askerler = Soldiers ; Ayrılık duvarı = Separation barrier ; Coğrafya = Geography ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Çatışma = Conflict ; İsrail = Israel

Özet:
İnsan var olduğundan beri savaşlar, çatışmalar, sorunlar ve barışlar var
olmuştur. Meydana gelen savaşlar ve çatışmalar yazının icadı ile birlikte kayıt altına
alınmıştır. Bu savaşların en önemlilerinden ve dönemimize en yakınlarından biri de
Arap – İsrail Savaşları'dır. Filistin topraklarında 1948 senesinde kurulan İsrail'e karşı
tek yumruk olmaya çalışan Arap devletleri, Filistin topraklarında İsrail varlığını
tanımamış birçok savaş yapmışlardır. Bu savaşlarda yenilen Araplar, İsrail'e karşı
stratejik açıdan önemli kimi topraklarını kaybetmişlerdir. Bu durum ise günümüzde
Araplar ve İsrail arasında çeşitli sorunlara yol açmış ve sorunlu bölgeler ortaya
çıkmıştır. Günümüz şartlarında Arap – İsrail ilişkileri barış yönünde ivme kazanırken,
Filistinliler'in bu duruma tepkili olmaları ve kendi haklarını kendilerinin arayacağını
bildirmeleri de Arap – İsrail Savaşları'nın artık Arap ülkeler ve İsrail arasında değil,
Filistin halkı, onları destekleyenler ve İsrail arasında yaşanacağını göstermektedir.
Bu tez çalışması kapsamında ilk bölümde siyasi coğrafyaya dair tanımlar
verilmiş ve genel terimler açıklanmıştır. İkinci bölümde ise savaşların yaşandığı
bölgelerin (Golan, Gazze, Sina, Doğu Kudüs) coğrafi ve tarihi özellikleri işlenmiştir.
Üçüncü bölümde Arap ve Yahudi toplumları arasında gerçekleşe savaşlar ve barış
görüşmeleri etraflıca ele alınmıştır. Ayrıca çalışmada yaşanan çatışma ve savaşlar
sırasında bölgesel ve küresel aktörlerin pozisyonunu da araştırılmıştır. Dördüncü
bölümde Arap-İsrail Savaşları sonucunda İsrail tarafından ele geçirilen ve Araplarla
arasında sorunlara dönüşen sorunlu bölgelere değinilmiştir. Beşinci ve son bölümde
günümüzde normalleşme yolu izleyen Araplar ile İsrail'in normalleşme adımları
değerlendirilmiştir. Sonuç bölümünde genel bir değerlendirme yapılmış ve çeşitli
öneriler sunulması uygun görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Arap-İsrail Savaşları; Arap-İsrail Sorunlu Bölgeleri;
Arap-İsrail Barışı.

Abstract:
ABSTRACT
Wars, conflicts, problems and peace have existed since man has existed. The
wars and conflicts that occurred were recorded with the invention of writing. One of
the most important of these wars and one of the closest to our period is the Arab -
Israeli Wars. The Arab states, which tried to be a single fist against Israel, which was
established in Palestine in 1948, did not recognise the existence of Israel in Palestinian
territories and fought many wars. This situation has led to various problems between
Arabs and Israel today and problematic regions have emerged. While Arab-Israeli
relations are gaining momentum towards peace in today's conditions, the Palestinians'
reaction to this situation and their declaration that they will seek their own rights shows
that the Arab-Israeli Wars will no longer take place between Arab countries and Israel,
but between the Palestinian people, their supporters and Israel.
Within the scope of this thesis, in the first chapter, definitions of political
geography are given and general terms are explained. In the second chapter, the
geographical and historical characteristics of the regions where the wars took place
(Golan, Gaza, Sinai, East Jerusalem) are discussed. In the third part, the wars and peace
negotiations between the Arab and Jewish communities are discussed in detail. In the
fourth chapter, the problematic regions that were captured by Israel as a result of the
Arab-Israeli Wars and which turned into problems between the Arabs and Israel are
discussed. In the fifth and final section, the normalisation steps taken by the Arabs and
Israel, which are on the path of normalisation today, are evaluated. In the conclusion,
a general evaluation is made and various recommendations are presented.
Keywords: Arab-Israeli Wars; Arab-Israeli Troubled Regions; Arab-Israeli
Peace.