Pestisit zehirlenmelerinin postmortem değerlendirilmesi
Postmortem evaluation of pesticide poisoning
Yazar: HİDAYET ÇELİKKOL
Danışman: PROF. DR. MEHMET ŞEVKİ SÖZEN
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Adli tıp = Forensic medicine ; Histopatoloji = Histopathology ; Otopsi = Autopsy ; Pestisitler = Pesticides ; Tarım ilaçları = Pesticides ; Toksikoloji = Toxicology ; Ölüm = Death ; İntihar = Suicide

Özet:
Pestisitler, zararlı organizmaları engellemek, zararlarını azaltmak veya kontrol altına almak amacıyla kullanılan bileşiklerdir. Pestisitler kullanılma amacına göre insektisit, herbisit, fungisit, akarisit vb. şeklinde sınıflandırılmaktadır. Kullanım sırasında koruyucu giysi, maske kullanmamak gibi tedbirsizlikler, ambalajlama, saklama yanlışlıkları, bilinçsiz tüketim gibi nedenler veya intihar amaçlı alıma bağlı olarak toplumda pestisit zehirlenmeleri ile karşılaşılmaktadır. Ölümle sonuçlanan zehirlenme olguları değerlendirildiğinde en sık görülen ikinci etken pestisitlerdir Pestisit kaynaklı ölümler çoğunlukla intihar kaynaklıdır ve tarımla uğraşan bölgelerde ve sosyoekonomik düzeyi düşük ülkelerde daha sık görülmektedir. Çalışmamızda Adli Tıp Kurumu (ATK) Morg İhtisas Dairesi (MİD) ve ATK 1. Adli Tıp İhtisas Kurulu tarafından 2009-2017 tarihlerinde verilen raporlar taranarak pestisit zehirlenmesi olguları yaş, cinsiyet, olay tarihi, madde alım yolu, makroskopik ve mikroskopik organ patalojileri, otopsi sırasında toksikoloji için alınan örnekler, analiz sonuçları ve maddenin hangi örnekte tespit edildiği incelenmiştir. 190 olgunun 120'si(%63.2) erkek, 70'inin(%36.8) kadın, yaş ortalamasının 40,9, ölümlerin % 23'ünün kazara, %49'unun intihar kaynaklı olduğu, ölümlerin en fazla ilkbahar ve yaz aylarında, sıklıkla hastanede meydana geldiği [128(% 67)], en sık kullanım şeklinin oral[146(% 76.8)] alım olduğu, en sık kullanılan pestisit grubunun organofosfatlar[32(% 42.6)] olduğu, hastane yatışı olmayan 64 olgunun 41'inde (% 64.6), hastane yatışı olan 126 olgunun yalnızca 34'ünde(% 26.9) analiz sonucunun pozitif olduğu, yatış süresi 7 günden fazla olan yalnızca bir olguda pestisit etken maddesinin tespit edildiği, bu yönüyle hastane yatışı süresi uzadıkça pozitif analiz oranın anlamlı derecede azaldığı(p <0,0001) tespit edilmiştir. Pestisit zehirlenmelerinde olay yeri incelemesi, tıbbi belgeler, olay öyküsü ölüm sebebinin belirlenmesinde önemlidir. Toksikolojik değerlendirme için örnekler klavuzlarda belirtildiği şekilde alınmalıdır. Hastane yatışı olan olgularda hastanın ilk gelişinde numene kan alınması, bunun uygun koşullarda saklanması, olası ölüm durumunda analizinin yapılması için adli tıp uzmanına ulaştırılması ölüm sebebinin kısa sürede tespitini sağlayarak iş gücü ve zaman kaybını azaltacaktır.

Abstract:
Pesticides can be defined as any substance or mixture of substances intended for preventing, destroying, repelling, or mitigating pests. The four major classes are those of insecticides, herbicides, fungicides, and rodenticides, but there are also acaricides, molluscicides, miticides, larvicides, and pediculicides. Pesticide poisoning is encountered in the community due to carelessness such as not wearing protective clothing and masks, packaging and storage errors, and suicidal intake.  Pesticides are the second most common cause of death when poisoning cases are evaluated. Pesticide-related deaths are mostly suicidal and are more common in low-socioeconomic countries. In the study, the reports given by the Forensic Medicine Institution Morgue Specialization Department and 1. Forensic Medicine Specialization Board between 2009-2017 was scanned. In the descriptive study; cases of pesticide poisoning were examined in terms of age, sex, event date, substance intake, macroscopic and microscopic organ pathologies. The samples were taken for toxicology, the results of the analysis and the sample in which the substance was detected were evaluated. 120 (63.2%) were males and 70 (36.8%) were females, the mean age was 40.9 years. 23% were accidents and 49% were suicides. Deaths occurred most often in the spring and summer, and the hospital [128 (67%)]. Oral [146 (76.8%)] intake is the most common form of administration, and organophosphates are the most commonly used pesticide group [32 (42.6%)]. In 41 (64.6%) of 64 non-hospitalized patients, only 34 (26.9%) of 126 hospitalized patients, and only one case with a hospital stay longer than 7 days had positive analysis results, As long as the hospitalization period was prolonged substance detection rate decreased significantly (p <0.0001). In the case of pesticide poisoning, crime scene investigation, medical documents, and history of cases are important in clarifying the event. For toxicological assessment, samples should be taken as specified in the guidelines. For the hospitalized patients blood and urine samples should be taken at the first visit. The samples should be kept under appropriate conditions and should be delivered to forensic specialists for analysis in case of death. Thus, the cause of death will be detected in a shorter time.