Histerektomi yapılan olgularda over rezervinin anti mülleryan hormon ve diğer belirteçler ile incelenmesi
Investigation ovarian reserve in patients undergoing hysterectomy with anti-mullerian hormone and other markers
Yazar: RAMİN GALANDAROV
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH TURFANDA
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Antimüllerian hormon = Antimullerian hormone ; Histerektomi = Hysterectomy ; Menopoz = Menopause ; Over = Ovary ; Over fonksiyon testleri = Ovarian function tests

Özet:
Giriş: Birçok nedenden dolayı her yıl binlerce hastaya histerektomi uygulanmaktadır.Histerektomi yapılan olgularda overe giden kan akımının azalması ve over rezervininazalması sonucu erken menopoza girmeden tedaviye başlanarak menopozun yan etkilerindenerken dönemde kurtulmak hastaların yaşam kalitesini yükseltecektir.Amaç: Çalışmamızda amaç; histerektomi yapılan hastalarda overe giden kan akımınınazalmasının over rezervi üzerine etkisini araştırmaktır. Belirli nedenlerden dolayı (myom, insituserviks kanseri, tedaviye dirençli uterin kanama vb.) over koruyucu cerrahi olarak sadecehisterektomi yapılan hastalarda over rezervini AMH ve diğer belirteçler (over hacmi, antralfollikul sayısı, FSH, LH, progesteron, östradiol) ile değerlendirmektir. Ayrıca bu çalışmanınsonuçları reproduktif dönemdeki kadınlarda tüp ligasyonu yapılırken uterin arterin ovaryandalının bağlanılmasının over rezervi üzerine olan etkisini araştırmakta faydalı olacaktır.Yöntem: Çalışmamıza Temmuz 2012 ve Kasım 2012 tarihleri arasında İstanbul TıpFakültesi, Kadın hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı başkanlığında belirli nedenlerdendolayı ameliyat olması gereken 33 hasta dahil edildi. Hastalardan beşi (%15,1 ) çalışmayadahil olmayı kabul etmedi. Kalan 28 (%84,9) hastadan ameliyat öncesi over rezervinideğerlendirmek amacıyla hormon tahlilleri olarak AMH, FSH, LH, estradiaol, progesteron veUSG ile over hacmiyle antral follikül sayısı bakıldı. Hastalardan ameliyat sonrası birinci aykontrollerinde tekrar over rezervini değerlendirmek amacıyla AMH, FSH, LH, östradiolprogesteron ve USG ile over hacmi ile antral follikül sayısı bakıldı. Çalışmanın istatistikselanalizleri SPSS 13,0 paket programında yapıldı. Veri setinde yer alan sürekli değişkenlerortalama, standart sapma, medyan, minimum ve maksimum değerleriyle birlikte verildi.Sürekli değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro-Wilk testi ile test edildi. Normaldağılım göstermeyen değişkenlerin operasyon öncesi ve sonrası değerlerininkarşılaştırılmasında Wilcoxon testi kullanıldı. İstatistiksel analiz sonuçlarında p değeri 0,05'inaltındaki karşılaştırmalar istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.Bulgular. Çalışmaya 26 ile 49 yaş arasında 28 hasta dahil edildi. (Yaş ortalamasıIII40,39 ± 5,88). Hastalara belirli bir nedenden dolayı histerektomi ameliyatı yapıldı. En sıkendikasyon olarak myoma uteri (n:18 %64,2 ) daha sonra ise servikal neoplazmlar (n:6%21,4) için histerektomi ameliyatı yapıldı. Yapılan analizler sonucunda histerketomiye bağlıover rezervinde anlamlı bir düşme saptanmıştır. Ameliyat öncesi over rezervinin en önemlibelirteci olan AMH değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş saptandı (p:0.001).Ayrıca over rezervinin diğer belirteçleri olan FSH, LH'da anlamlı yükselme (p:0.001 vep:0.001), östradiol ve progesteron düzeylerinde ise anlamı düşme (p:0.012 ve p:0.003)saptandı. Ameliyat sonrası sağ ve sol over hacimlerinde anlamlı derecede küçülme (p:0,048ve p:0,046), antral follikul sayılarında ise anlamlı derecede azalma saptandı (p:0,001 vep:0,001).Sonuç: Sonuç olarak; bu konuyla ilgili yaptığımız çalışmada, histerektomi ameliyatıyapılan hastaların over rezervlerinin etkilendiği gösterilmiştir. Bu nedenle histerektomiyapılacak reproduktif dönemdeki kadınların, histerektomi yapıldıktan sonra erken menopozagirebileceği öngörülerek menopoz semptomlarının başlanması beklenmeden yakın takipyapılması uygun görülmüştür. Ayrıca bu varmış olduğumuz sonuç, reproduktif dönemde tüpligasyonu yapılan kadınların tuba uterinaya komşu seyreden uterin arterin ovaryan dalınınbağlanmasının, over rezervini etkileyebileceği bilgisini desteklemektedir. Bu sonuçtan dolayıreproduktif dönemde yapılacak olan tüp ligasyonlarında uterin arterin ovaryen dalınınkorunması, over rezervini korumakta faydalı olacaktır.

Abstract:
INTRODUCTION: Every year, billions of hysterectomy operations are implementedfor several reasons. Hysterectomy patients are exposed to decrease of ovaryan blood flowvelocity and ovaryan reserve. Accordingly, when the treatment for menopause has beenstarted earlier, patients are going to prevent side effects and improve life quality.Background: To evaluate the effect of decreasing ovaryan blood flow on ovaryanreserve of hysterectomy patients. To evaluate ovaryan reserve of patients who undergoovaryan conservation at the time of hysterectomy for various endications (such as fibroids, insituservix ca, uterine bleeding resistance to medical treatment) by AMH and other markers(ovaryan hacime, antral follicle count, FSH, LH, progesteron, östradiol). Additionally, theseresults are going to be efficient to evaluate ovaryan reserve during the ligation of uterineartery ovaryan brench at the time of tubal ligation of women on reproductive age.METHOD: In our study, 33 patients included who underwent ovaryan conservativehysterectomy operations for various reasons between July 2012 and November 2012 inİstanbul Faculty of Medicine Obstetrics&Gynecology Clinics. 5 of the patients(15,1%)dropped out of the study. For the rest of 28 patients (84,9%), AMH, FSH, LH, östradiol,progesteron levels were checked and antral follicle count and ovarion hacime were examinedby transvaginal ultrasonography to evaluate ovaryan reserve preoperatively. Same procedurewas done on their 1st month control after the operation. The statistical analysis were donewith SPSS 13.0 programme. The constant variables on data were given with the values ofavarage, standard deviation, median, minimum and maximum. The concordance of constantvariables to normal range is tested by Shapiro-Wilk test. To compare the preoperative andpostoperative values of the abnormal range variables, Wilcoxon test was used. For thesestatistical analysis, p values below 0.05 had been accepted significant.RESULTS: 28 patients between age of 26-49 (avarage 40,39 ± 5,88) were included toour study. The most frequent endication for hysterectomy was fibroids (n: 18, 64,2%),secondly servical neoplasms (n:6, 21.4%). According to analysis, there was a significantdecrease of ovaryan reserve after the ovaryan conservative hysterectomy. There was asignificant decrease of postoperative AMH values compared preoperatively (p 0.001).Additionally, there was significant increase of FSH and LH values ( p: 0.001 and p: 0.001);Vdecrease of östradiol and progesteron values ( p: 0.012 and p: 0.003) after the operations. Onthe 1st month control, significant decrease of bilateral ovaryan hacime (p:0.048 and p: 0.046)and significant decrease of antral follicle count (p: 0.001 and p: 0.001) were determined.CONCLUSION: In conclusion, ovaryan reserve is effected negatively after theovaryan conservative hysterectomy operation. It is recommended to start early hormonreplacement theraphy for these women without waiting menopausal symptoms. This kind ofapproach improves life quality. On the other hand, the ligation of uterine artery ovaryanbrench which is very close to tuba uterina by the time of tubal ligation effects negatively toovaryan reserve. As a result, to protect uterine artery ovaryan brench during tubal ligation isefficient for conserving ovaryan reserve in reproductive age.