Bir eğitim programının yoğun bakım ünitelerinde santral venöz kateter ilişkili kan dolaşım infeksiyon hızı üzerindeki etkisi
The effect of an educational intervention on rates of central venous catheter-associated bloodstream infections in intensive care units in turkey
Yazar: EDA DEMİR ÖNAL
Danışman: PROF. DR. YEŞİM ÇETİNKAYA ŞARDAN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Enfeksiyon kontrolü = Infection control ; Enfeksiyonlar = Infections ; Kan dolaşımı = Blood circulation ; Kateterizasyon-periferik = Catheterization-peripheral ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Çapraz enfeksiyon = Cross infection

Özet:
Kateter ilişkili kan dolaşım infeksiyonları (SVK-KDİ) tüm nozokomiyal infeksiyonların % 10-20 sini açıklar ve mortalite ve morbiditenin önlenebilir bir nedenidir. Eğitime dayalı yaklaşımların SVK-KDİ'yi başarılı bir şekilde azalttığı gösterilmiştir. Çalışmamızın amacı eğitim tabanlı bir programın tersiyer bir referans hastanesinin genel cerrahi, nöroloji, anestezi ve iç hastalıkları yoğun bakım ünitelerinde (YBÜ) SVK-KDİ'yi anlamlı bir şekilde azaltma potansiyelini saptamaktır. Ağustos 2007 ile Mayıs 2009 arasındaki hasta bilgileri her yoğun bakımı takip eden bir infeksiyon kontrol hemşiresi tarafından kaydedilmiştir. ?Eğitim?, santral venöz kateter (SVK) bakımı için çalışma kapsamındaki YBÜ'lerindeki uzman ve asistan doktorların ve hemşirelerin ?Centers for Disease Control and Prevention? tarafından yayınlanan rehber baz alınarak bir günlük periyot boyunca bilgilendirilmesi ve eğitimi olarak tanımlanmıştır. ?Eğitim? Mayıs 2008 de uygulanmış ve takiben 12 ay boyunca izleme devam edilmiştir. Eğitim öncesi ve sonrası infeksiyon kontrol önlemlerine uyum ile ilişkili parametreler ve infeksiyon kontrol hızları karşılaştırılmıştır. Eğitim sonrası anestezi dışındaki YBÜ'lerinde kateter izlemi açısından tüm önlemlere birlikte uyum bazında anlamlı artış gözlenmiş, kateter takılması esnasında tüm önlemlere birlikte uyum açısından da sadece nöroloji YBÜ'nde anlamlı artış izlendi (p<0.05). Eğitim sonrası periyot boyunca infeksiyon hızında (24.96/1000 kateter-günü) eğitim öncesi periyoda göre (18.09/1000 kateter-günü) anlamlı olmayan bir artış gözlendi (p>0.05). İnfeksiyon hızları açısından ünitelere göre değerlendirme yapıldığında genel cerrahi, nöroloji, anestezi ve iç hastalıkları yoğun bakım ünitelerinin hiçbirisinde eğitim sonrası anlamlı bir değişme saptanmadı (p>0.05). Sonuç olarak eğitim infeksiyon kontrol pratiğini geliştirebilir ancak SVK-KDİ'yi her zaman azaltmayabilir. Çalışmamız eğitim tabanlı infeksiyon kontrol programlarının etkisiz olduğunu iddia edememekle beraber bu tarz girişimlerin uzun ve kısa vade sonuçları hakkında aşırı iyimser olunmamalıdır. İnfeksiyon hızlarını etkileyen diğer faktörlerin de varlığı göz önüne alınmalı ve programlardan istenilen sonuçlar elde edilemediği takdirde içerik ve dizayn açısından dinamik bir şekilde gözden geçirilmelidir.

Abstract:
Catheter related bloodstream infections (CR-BSIs) account for 10-20% of all nosocomial infections and are a preventable cause of morbidity and mortality. Education-based approaches have been shown to successfully reduce CR-BSIs. The purpose of our study is to determine whether an educational-based program can significantly reduce the occurence of CR-BSI in surgical / neurologic / anesthesia / internal medicine intensive care units (ICUs) of a tertiary reference hospital by using a pre-/postintervention study design. Between August 2007 and May 2009 an infection control nurse extracted patient data prospectively from charts. ?Education? was defined as the education and training of experts, assistant physicians and nurses from the study ICUs for CVC care on the basis of infection control practices published by the Centers for Disease Control and Prevention and it was performed in May 2008 during a one-day period. The data was prospectively collected during a 12-month period following the intervention. Each parameter on the patient data sheet related to compliance with the infection control guidelines and infection rates were compared before and after the eduation. Following the education there was a significant increase in the compliance with central line care bundle in all ICUs except for anesthesia ICU (p<0.05). There was a significant increase in the compliance with central line insertion bundle in only neurologic ICU (p<0.05). The infection rate was increased during the period after the education (24.96 per 1000 catheter-days) compared with the period before the education (18.09 per 1000 catheter-days) but the difference was not statistically significant (p>0.05). There was no significant change in the infection rate of surgical, neurologic, anesthesia and internal medicine ICUs following the education program (p>0.05). As a result education can significantly improve infection control practices but may not reduce the rates of CABSI all the time. Although our study is far from arguing against the importance of implementing education-based infection control programs, one should not be too optimistic about the short and long term results of these interventions. All the additional factors contributing to infection rates should be considered and education programs should be dynamically revised in case of failure.