Endüstriyel tesislerdeki yanıcı, parlayıcı kimyasal sıvıların atmosfer patlamalarının (ATEX) teorik ve uygulamalı olarak hesap edilerek önlemlerinin belirlenmesi
Determination of measures by theoretically and practically calculation of atmosphere explosions (ATEX) of the combustible, inflammable chemical liquids in the industrial facilities
Yazar: ÖMER AHMET USLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT BÜYÜKKIDAN
Dumlupınar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Ülkemize sürekli istihdam sağlayan öncü sektörlerinden; Metal, Doğalgaz, petrol ve kömür madenleri, gibi birden fazla istihdamın sürekli arttığı sektörlerde çalışanların bilgi düzeyinin değişkenlik göstermesi, alınan önlemlere ve prosedürlere uyulmaması beraberinde birçok ölümlü iş kazası meydana getirmektedir.
İşverenin de yeterli önlemleri almaması sonucunda günlük yapılan çalışmalarda, bakım-onarımlarda (sızıntı şeklindeki gazlar, yanıcı parlayıcı kimyasal buharı veya petrolün buharı gibi nedenlerle) veya yanıcı, parlayıcı kimyasalların kullanıldığı, depolandığı, sınırlandırıldığı tüm proseslerde patlayıcı ortam oluşma ihtimali yüksektir.
Bu çalışmada İş sağlığı ve Güvenliği kapsamında tüm endüstriyel sektörlerde mevcut şartlarda meydana gelmemiş atmosfer patlaması (ATEX), işletme şartlarının değiştiği ve bozulması ile meydana gelebilecek riskleri göz önüne alınarak uluslararası standartlar kapsamında tehlikeli alan hesapları teorik ve pratik hesaplama yapılarak alınması gereken önlemler belirlenecektir.
Bu amaçla 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, TS EN 60079 standardı, ATEX direktifleri ve uluslararası standartlar çerçevesinde alınması gereken aksiyonların belirlenmesi için 5x5 matris risk değerlendirme metodolojisi ve modelleme programı kullanılmıştır.
Anahtar Kelimeler: ATEX, Atmosfer patlamaları, Patlayıcı ortam, Patlamadan Korunma Dokümanı

Abstract:
Showing an alteration of knowledge level of the employees, failure to obey the measures and procedures taken are generated several fatal occupational accident in the sectors such as metal, natural gas, petroleum and coal mine from one of the leading sectors that provide continuous employment to our country where multiple employment is increased continuously.
As a result of the failure of the employer to take sufficient measures, it is high probability to occur explosive atmosphere in studies performed daily, repair-maintenance (due to reasons such as leaking gases, combustible, inflammable, chemical vapour or petroleum vapour) all processes where the combustible, inflammable chemicals are used, stored and limited.
In this study, the measures will be determined that should be taken by making hazardous area calculations and practical calculations within the scope of the international standards and by considering the risks which may be occurred with the atmosphere explosion (ATEX) not generated under existing conditions in all sectors and change and deterioration of operating conditions within the occupational health and safety.
For this purpose, 5x5 matrix risk assessment methodology and modelling program have been used in order to determine the actions that should be taken pursuant to Occupational Health and Safety Law numbered 6331, TS EN 60079 standard, ATEX directives and intemational standards.
Key words: ATEX, Atmosphere explosions, Explosive atmospheres, Explosion Protection Document