Antineoplastik kemoterapi alan hastalarda serolojik ve non-invaziv yöntemlerle kardiyotoksisitenin prospektif olarak değerlendirilmesi
Prospective assessment of cardiotoxicity in patients receiving antineoplastic chemotherapy by using serological and non-invasive methods
Yazar: OSMAN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. SEMRA PAYDAŞ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Antikorlar-monoklonal = Antibodies-monoclonal ; Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Antrasiklin = Antracycline ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Natriüretik ajanlar = Natriuretic agents ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; Seroloji = Serology ; Ventriküler fonksiyon-sol = Ventricular function-left

Özet:
Amaç: Antrasiklin ve trastuzumab alan meme kanserli olgularda kardiyotokisitenin konvansiyonel EKO, doppler EKO, doku doppler EKO ve kardiyak biyo-belirteçler ile prospektif olarak değerlendirilmesi amaçlandı.
Metod: Antrasiklin ve trastuzumab alan 43 meme kanserli hasta çalışmaya alındı. Tüm hastalara tedavi öncesi, birinci ve dördüncü kür tedavileri sonrası ve tedavi başlangıcının 6. Ayında değerlendirmeler yapıldı. Her değerlendirme aşamasında hastalara EKO, dopler EKO ve doku dopler EKO yapıldı. Ekokardiyografik olarak aort ve sol atrium çapları, interventriküler septum, posteriyor duvar kalınlıkları, sol ventrikülün sistol sonu ve diyastol sonu çapları parasternal uzun aks kullanılarak hesaplandı. Mitral ve triküspit kan akım velosite hesaplamaları ve aynı zamanda sol ventrikülün lateral septal duvar ve triküspit anülüsün doku doppler incelemeleri yapıldı. Ayrıca yine her değerlendirmede tedavi uygulamasından 2 saat sonra kardiyak biyo-belirteçler için kan örneği alındı. Kan örnekleri alındıktan sonra 30 dk içinde santrifüj edildi ve plazmaları ayrılarak -70 °C'de saklandı ve toplu olarak tüm hastalardan hsTn-T, hsCRP ve pro-BNP çalışıldı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların ortanca tanı yaşı 52,72 yıl (Aralık 27 – 76) olarak saptandı. Çalışmamızda kardiyotoksisite gelişme oranı %18,6 (8 hasta) olarak gözlendi. Hastaların sol ventrikül fonksiyonları değerlendirildiğinde ortalama EF, E' mitral lateral anulus, E' mitral septum ve E'/A' mitral septum değerlerindeki azalmalar istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Hastaların E/E' mitral değeri ortalamasındaki artış istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Hastaların kardiyak biyo-belirteçlerinden hsTn-T düzeylerindeki artışlar istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Bunlara ek olarak birinci kür tedavi sonrası pro-BNP ve hsTn-T yükselmesinin kardiyotoksisite gelişimini öngördüğü bulunmuştur.
Sonuç: Antrasiklin ve trastuzumab alan hastalarda kardiyak yan etkilerin tanısında ekokardiyografik takipler konvansiyonel EKO ve sistolik fonksiyon takibiyle sınırlı kalmamalı, beraberinde doppler ve doku doppler EKO ile diyastolik fonksiyonlar da sık aralıklarla izlenmelidir. Ayrıca hsTn-T ve pro-BNP düzeylerinin takibinin kardiyotoksisitenin subklinik dönemde teşhisi için kullanılabileceği uygun görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Antrasiklin kardiyotoksisitesi, hsTn-T, pro-BNP.

Abstract:
Aim: The aim of this study is evaluating cardiotoxic effects of anthracyclines and trastuzumab in breast cancer patients. Ecocardiography and cardiac bio-markers are used to identifying cardiotoxicity.
Method: The study included 43 breast cancer patients using anthracycline and trastuzumab therapy. Evaluations are performed in patients before treatment, after first and fourth anthracycline therapy and sixth months under therapy. İn each evaluation ecocardiography were performed in all patients and blood samples were taken from all patients.
Results: The median age was 52,72 years (27-76). Cardiotoxicity was observed in 8 (18,6) patients. At the and of the study we found that, there is a significant decrease in average rate of EF, E' mitral lateral anulus, E' mitral septum E'/A' mitral septum value; and significant increase in mean E/E' mitral value. hsTn-T levels of patients were significantly increased. İn adition the increases of the pro-BNP and hsTn-T after first anthracycline therapy predicts cardiotoxicity.
Conclusion: The follow-up of cardiotoxicity in patients who are taking anthracyclines and trastuzumab therapy musn't be limited with conventional ecocardiography. Using conventional ecocardiography and tissue doppler ecocardiography together is more advantageous for detecting cardiotoxicity. Also proBNP and hsTn-T levels are seems to be an early sensitive marker of cardiac dysfunction in subacute phase.

Key Words: Anthracycline cardiotoxicity, hsTn-T, pro-BNP.