Kanuna aykırı toplantı ve gösteri yürüyüşü suçu
Unlawful assembly and demonstration crime
Yazar: GÖZDE TÜRKELİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELMAN DURSUN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Hukuka aykırılık = Unlawful ; Kamu hukuku = Public law ; Kanuna aykırılık = Illegal ; Kanunlar 2911 sayılı = Laws 2911 numbered ; Toplantı ve gösteri yürüyüşleri = Assembly and demonstration marches ; İfade özgürlüğü = Expressive  freedom

Özet:
Türk hukuk düzeninde toplanma hakkının çağdaş ve demokratik bir toplum düzeni açısından önemine, kapsamına ve sınırlama nedenlerine yer veren pek çok eser bulunmakla birlikte, toplanmaların ceza hukuku boyutunu inceleyen sınırlı sayıda eser mevcuttur. Elinizdeki çalışmada, 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu'nun 28. ve 34. maddeleri arasında düzenlenen çeşitli suç ve ceza hükümleri tasnif edilerek, bu hükümler arasında en önemli suç tiplerinden biri olan ve Kanun'un 28. maddesi 1. fıkrasında düzenlenen kanuna aykırı toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme, yönetme ve düzenleme/yönetme hareketlerine katılma suçu incelenmektedir. İncelememizde bu suç "kanuna aykırı toplantı ve gösteri yürüyüşü suçu" olarak kısaca adlandırılmış ve 5237 sayılı TCK'nın sistematiği ile birlikte doktrinde hâkim hale gelen suç inceleme metoduna göre suçun analizi yapılmıştır. 

Kanuna aykırı toplanmalar, Kanun'un 23. maddesinde bentler halinde sıralanmıştır. Söz konusu bentler suçun tipikliğinin tespitinde belirleyici unsurlardandır. Bununla birlikte, suç teşkil eden toplanmalardan bahsedebilmek için öncelikle anayasal bir hak olan toplanma hakkının çerçevesinin çizilmesi gereklidir. Hakkın özüne müdahale eden yaptırımlar başta Anayasa m. 34 hükmü, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi m. 11 ve beraberindeki Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatları olmak üzere hakka yer veren uluslararası sözleşmelerden hareketle ortaya konulmuştur. Bu bilgiler ışığında bildirim yükümlülüğüne uyulmamasına rağmen barışçıl şekilde düzenlenen toplanmalar, basın açıklamaları ile ani nitelikteki toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin özel durumu çalışmamızın "hukuka aykırılık unsuru" başlığında mercek altına alınmıştır. Mahkûmiyet kararlarına konu olmakla birlikte demokratik bir tepki niteliğinde sayılan miting, yürüyüş ve diğer protesto biçimlerine doktrinin yanı sıra bireysel başvuru kararları ve yargı içtihatlarından yararlanmak suretiyle yer verilmiştir. Nihayetinde, suçun özel görünüş biçimleri, yaptırım ve muhakeme kurallarına yer verilerek suç incelemesi tamamlanmıştır.

Abstract:
While the right of assembly has been well-studied by legal scholars in terms of its importance in a democratic society, its extent and limitations, the criminal law dimension of the assemblies remained under-explored in the legal literature. This thesis hopes to classify and analyse a variety of crimes and sentences adopted by the Law n.2911 on Assemblies and Demonstrations, by focusing one of the most important crime introduced by this Law, namely the article 28/1 on organizing or managing an unlawful assembly or demonstration and participating in their activities. Throughout this thesis, this crime will be named as "unlawful assembly and demonstration crime" and will be analysed by the commonly accepted crime analysis method in the Turkish Criminal Law doctrine. 

Unlawful assemblies are enumerated in article 23 of the Law on Assemblies and Demonstration. These clauses are the determining factors to identify the typicality of the crime. Nevertheless, it is essential to establish first the framework on the right for assembly, which is a constitutional right in order to study assemblies constituting a crime.  All sanctions interfering the essence of the right will be outlined in the light of the article 34 of the Turkish Constitution, article 11 of the European Convention on Human Rights and its respective case-law as well as the other international treaties containing a clause on this right. In the light of the information given above, all peaceful assemblies without prior notice, press statements as well as the spontaneous assemblies and demonstrations will be put under the microscope under the title of "the element of unlawfulness". This study will address meetings, demonstration marches and other forms of protests subjected to the conviction by referring not only the legal doctrine but also the decisions on the individual applications and respective case-law. Finally, a theoretical debate on the special aspects of the crime, the sanctions to be applied as well as the principles and the rules of criminal procedure will give this study its final form and conclude related arguments.