İş sağlığı ve güvenliğinin çalışan motivasyonuna etkisi
The effect of occupational healt and safety to the motivation of employees
Yazar: GÜLAY TEMİZBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ZEKAİ ÖZTÜRK
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: KOBİ = Small and Medium Sized Firms ; Motivasyon = Motivation ; Çalışanlar = Workers ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Ülkemizde yaşanan iş kazalarının önemli kısmı iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin
yeterince alınmaması, bu konuya gereken önemin verilmemesi, çalışanların bu konuda
yeterli bilgiye ve eğitime sahip olmaması gibi nedenlerden dolayı yaşanmaktadır.
Araştırmalara göre, iş kazalarının bir kısmının basit önlemler, bir kısmının da sistematik
bir çalışmayla %98 gibi yüksek bir oranda önlenebileceği bilinmektedir. 2012 yılında
yürürlüğe giren 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile tüm çalışanların kapsama
alınması ve küçük işletmeler tarafından da iş sağlığı ve güvenliği konusuna önem
verilmeye başlanmasıyla işletmeler düzeyinde farkındalık artmaya başlamıştır. Ancak
buna rağmen, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından her yıl yayımlanan iş kazası ve
meslek hastalıkları istatistiklerine göre iş kazaları artmaya devam etmektedir. Örneğin,
2010 yılında toplamda 62.903 iş kazası raporlanmışken, 2015 yılında 241.547, 2016
yılında ise 286.068 iş kazası raporlanmıştır.
İş sağlığı ve güvenliğinin şüphesiz en önemli bileşenlerinden birisi iş görenlerdir. İş
görenlerin bu konuda gerekli eğitimleri alması, farkındalıklarının artırılması iş
kazalarının da önlenmesinde kilit rol oynayacaktır. Bu farkındalığın artırılması ile iş
sağlığı ve güvenliği bilincinin sürdürülebilir şekilde davranışa yansıtılması için
çalışanların bu yönde güdülenmesi gerekmektedir. Güdülenme ise, motivasyonun
konusudur.
Bu çalışmada da, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği algıları ile motivasyonları arasındaki
ilişkinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu kapsamda, Ankara ilinde savunma
sektöründe faaliyet gösteren küçük ve orta ölçekli 4 şirkette çalışan 216 personele anket
uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, katılımcıların iş sağlığı ve güvenliği
algılamaları ile motivasyon düzeyleri ve beş alt boyutu arasında negatif yönlü anlamlı bir
ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Bunun yanında katılımcıların iş sağlığı ve güvenliği
algılamaları ile motive olmama düzeyleri arasında herhangi bir ilişki olmadığı ortaya
çıkmıştır.
Anahtar Kelimeler: İş Sağlığı, İş Güvenliği, Motivasyon, İçsel Motivasyon, Dışsal
Motivasyon.

Abstract:
The core reasons of occupational accidents in Turkey are; lack of precaution for
occupational health and safety, underestimation of this issue and the employees who don't
have enough information and education. According to researches, occupational accidents
can be prevented about 98 percent by taking simple precautions and making systematic
controls and applications. With Occupational Health and Safety Law which is effectuated
in 2012, all employees in Turkey are included into occupational health and safety scope.
Thus, awareness of enterprise including small companies is started to expand. Despite
this, according to the statistical studies driven by Social Security Institution (SSI)
occupational accidents and ilnesses kept increasing. For instance; it was reported 62.903
accidents in 2010; 241.547 accidents in 2015 and 286.068 accidents in 2016.
There is no doubt that the most important component of occupational accidents is
employee. Increasing the education level of employees and expanding their awarenesses
will play a key role for preventing the accidents. In order to develope a sustainable
behaviour is an issue of motivation.
With this study, it is aimed to reveal the relationship between occupational health and the
motivation of employees. Within this scope, a questionnaire is made to employees of four
Defence & Aerospace company in Ankara. According to obtained results, it is seen that
occupational health & safety is negatively correlated to motivation and its five subfactors.
Beside this, no relation observed between lack of motivation of participants and
their perception on occupational health & safety.
Keywords: Occupational Health, Occupational Safety, Motivation, Instrinsic
Motivation, Extrinsic Motivation.