Kilis mâni söyleme geleneği ve Kilis mânileri
Kilis mani tradition and Kilis manis
Yazar: FATMA ACARLIOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSÜM TARÇIN
Kilis 7 Aralık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Gelenekler = Traditions ; Halk edebiyatı = Folk literature ; Kilis = Kilis ; Maniler = Manis ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature

Özet:
Hemen herkes tarafından kolayca ezberlenen, sevilen, kuşaktan kuşağa aktarılan, kısa anlatımına rağmen derin anlamlar içeren, halkın duygularına tercüman olan mâniler Anonim Türk halk edebiyatının zengin ürünleridir. Mâni söyleme geleneği yöreden yöreye farklılık gösterir. Bu çalışmada, tespit edilen Kilis'te söylenen mâniler bağlı bulundukları Kilis'te mâni söyleme geleneğiyle birlikte konu edilmiştir. 
Çalışma sekiz bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışma alanı ile ilgili konu, amaç, kapsam ve sınırlar, yöntem ve teknikler hakkında bilgi verildikten sonra birinci bölümde araştırma alanı olan Kilis'in tarihi, coğrafi özellikleri, nüfusu ve ekonomik özellikleri, sosyo- kültürel yapısı ortaya konulmuştur. İkinci bölümde mâni kavramı ve Türkiye mâni söyleme geleneğine yer verilmiştir. Üçüncü bölüm olan Kilis mâni söyleme geleneği başlığı altında Kilis'te mânilerin söylendiği ortam ve zamanlar, mâni söyleyicileri, mâni yazarları, mâni dinleyicileri, mâni söyleme esnasında kullanılan çalgı aletleri ortaya konulmuştur. Dördüncü bölümde Kilis mânilerinde biçim, beşinci bölümde içerik, altıncı bölümde halkbilimsel unsurlar incelenmiştir. Yedinci bölümde sözlü, yazılı ve genel ağ kaynaklarından tespit edilen 1620 Kilis mânisi yer almaktadır. Son bölüm olan sekizinci bölüm ise sonuç, sözlü bilgi kaynakları, yazılı bilgi kaynakları, elektronik kaynaklar, yerel kelimeler sözlüğü, fotoğraflar ve öz geçmiş ile sona ermektedir.

Abstract:
Manis, which are easily memorized, loved and transferred from generation generation to generation by almost everyone, contain deep meanings despite their short expression, and interpret the feelings of the people, are the rich products of anonymous Turkish Folk Literature. The tradition of mani differs from region to region. In this study, the manis sung in Kilis which were identified were discussed together with the tradion of mani in Kilis to which they belong.
The study consists of eight chapters. In the introduction, which is called the first part, after giving information about the subject, purpose, scope and boundaries, methods and techniques related to the study area, the history, geographical features, population and economic characteristics and socio- cultural structure of Kilis which is the research area, are revealed. In the second part, the concept of mani and the Turkish tradition of mani have been placed. In the third chapter, under the title of Kilis manis tradition, the environment and times in which manis were sung in Kilis, mani utterers, mani writers, mani listeners and instruments used during mani chanting were revealed. The form of Kilis mani is examined in the fourth chapter, the contests in the fifth chapter, and the folkloric elements in the sixth chapter. In the seventh chapter, there are 1620 Kilis manis, determined from oral, written, and general network sources. The eighth chapter, which is the last chapter, ends with the conclusion, oral sources of information, written sources of information, electronic sources, a dictionary of local words, photographs, and a resume.