Beden kütle indeksi normal ve yüksek olan yetişkin bireylerin beslenme alışkanlıklarının sera gazı emisyonuna etkisi ve farkındalığı
The effect and awareness of nutrition habits of adult individuals with normal and high body mass index on greenhouse gas emission
Yazar: BUKET YAVUZ KOÇOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. İNDRANİ KALKAN
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition

Özet:
Dünya günümüzde artarak devam eden küresel ısınma ve obezite sorunuyla karşı karşıyadır. Küresel ısınma, fosil yakıtların kullanılmaya başlaması ile sera gazı emisyonlarının ortaya çıkışıyla katlanarak artmıştır. Gıda sistemi; üretim, işleme, dağıtım gibi yollarla büyük bir sera gazı emisyonu üretir. Özellikle hayvancılık diğer gıdalar ile karşılaştırıldığında daha fazla karbon etkisi oluşturmaktadır. Beden kütle indeksinin normal seviyelerin üstüne çıkması bireylerin daha fazla gıda tüketmelerinin sonucudur. Bu çalışmada beslenme alışkanlıklarının sera gazı emisyonları ile beden kütle indeksi arasındaki ilişkileri değerlendirmek amaçlanmıştır. Bu bilgiler ışığında literatür araştırılarak oluşturulan anket formu özel bir hastane diyet polikliniğine başvuran normal ve yüksek beden kütle indeksine sahip 128 yetişkin bireye uygulanmıştır. Anket formu; genel bilgiler, beslenme alışkanlıkları, besin tüketim sıklığı anketi, sera gazı emisyonu etkisi bilgi ve farkındalık düzeyi soruları bölümlerini içermektedir. Normal BKİ'li bireylerin yaş ortalaması 32,38 ± 8,6 yıl iken, yüksek BKİ'li bireylerin yaş ortalaması 38,97 ± 9,3 yıldır. Normal BKİ'li bireylerin %50, yüksek BKİ'li bireylerin %71,9' u lisans, geri kalanı sırayla %17,2 ve %10,9 ile ön lisans düzeyindedir. Katılımcıların BKİ yüksek grupta %76,6'sı BKİ normal grupta %59,4'ü daha önce sera gazı etkisini duyduğunu belirtirken; besinlerin sera gazı etkisini BKİ yüksek grupta %50'si, normal grupta %45,3'ü duyduğunu belirtmiştir. Kadın katılımcıların günlük beslenme sera gazı emisyonu ortalaması 6,38 ± 2,83 kgCO2e iken erkek katılımcılarda 9,08 ± 3,60 kgCO2e bulunmuştur (p<0,001). BKİ normal bireylerin günlük beslenme sera gazı emisyonu ortalaması 6,64 ± 2,64 kgCO2e iken BKİ yüksek bireylerin 8,82 ± 3,91 kgCO2e'dir. BKİ normal ve yüksek olarak gruplandırılan bireylerin beslenme sera gazı emisyonları arasında istatistiksel düzeyde önemli farklılık olduğu saptanmıştır (p<0,001).

Abstract:
The world is facing the increasing problem of global warming and obesity. Global warming has increased exponentially with the introduction of fossil fuels and the emergence of greenhouse gas emissions. Food system; produces a large amount of greenhouse gas emissions in ways such as production, processing, distribution. Especially animal husbandry creates more carbon effect when compared to other foods. The increase in body mass index above normal levels is the result of individuals consuming more food. In this study, it was aimed to evaluate the relationship between the greenhouse gas emissions of dietary habits and body mass index. In the light of this information, the questionnaire form, which was created by researching the literature, was applied to 128 adult individuals with normal and high body mass index who applied to a private hospital diet outpatient clinic. Survey form; includes general information, nutritional habits, food consumption frequency questionnaire, greenhouse gas emission effect knowledge and awareness level questions. While the mean age of individuals with normal BMI is 32.38 ± 8.6 years, the mean age of individuals with high BMI is 38.97 ± 9.3 years. 50% of individuals with normal BMI, 71.9% of individuals with high BMI are at undergraduate level, the rest is at associate degree with 17.2% and 10.9%, respectively. While 76.6% of the participants in the high BMI group and 59.4% in the normal BMI group stated that they had heard the greenhouse gas effect before, 50% of the participants in the high BMI group and 45.3% in the normal group stated that they had heard the greenhouse gas effect. While the average daily dietary greenhouse gas emission of female participants was 6.38 ± 2.83 kgCO2eq, it was found 9.08 ± 3.60 kgCO2eq in male participants (p<0,001). While the average daily dietary greenhouse gas emission of individuals with normal BMI is 6.64 ± 2.64 kgCO2eq, it is 8.82 ± 3.91 kgCO2eq for individuals with high BMI. It was determined that there was a statistically significant difference between the daily dietary greenhouse gas emissions of individuals grouped as normal and high BMI (p<0,001).