Toplumumuzda çay olarak tüketilen bazı bitki ekstraktlarının antioksidan ve antimikrobiyal etkilerinin araştırılması
Research on the antioxidant and antimicrobial effects of some plant extracts consumed as tea in our society
Yazar: MEHMET DAĞ
Danışman: DR. HAYRUNİSA HANCI
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya (Ecz) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı toplumumuzda çay olarak tüketilen adaçayı, zeytin yaprağı, yeşilçay ve ıhlamur bitki ekstrelerinin antioksidan ve antimikrobiyal etkilerinin araştırılmasıdır. 
Materyal ve Metot: Antioksidan aktivitenin belirlenmesi için için DPPH (2,2-difenil-1-pikrilhidrazil) radikal giderme aktivitesi tayini, ABTS (2,2'–azinobis (3-etilbenzotiazolin-6-sülfonikasit)) radikal giderme aktivitesi tayini, Fe+3 TPTZ indirgenme kapasitesi tayini ve Cu+2 –Cu+ indirgeme kapasitesi tayini çalışmaları yapıldı. Bitki ekstrelerinin antimikrobiyal etkinlikleri Escherichia coli (ATCC 25922), Klebsiella pneumoniae (ATCC 700603), Proteus mirabilis (ATCC 29906), Pseudomonas aeruginosa (ATCC 9027) ve Staphylococcus aureus (ATCC 29213) standart bakteri suşları kullanılarak mikrodilüsyon yöntemiyle belirlendi.
Bulgular: Çalışma sonuçlarına göre zeytin yaprağı ektresinin en yüksek DPPH serbest radikali süpürücü kapasitesi, ABTS katyon radikali süpürücü, demir ve bakır iyonu indirgeyici antioksidan güç kapasitesine sahip ekstre olduğu gözlendi. Buna ilaveten tüm bitki ekstrelerinin çeşitli konsantrasyon aralıklarında antioksidan aktivite gösterdiği belirlendi. Antimikrobiyal aktivite test sonuçlarına göre tüm bitkilerin en iyi antimikrobiyal aktivite gösterdiği bakteri S. aureus, en zayıf antimikrobiyal aktivite gösteriği bakteri P. aeruginosa idi. Yüksek antioksidan kapasiteleri ile dikkat çeken ıhlamur ve zeytin yaprağı ektrelerinin ise antimikrobiyal aktivite açısından etkinliklerinin zayıf olduğu tespit edildi.
Sonuç: Toplumumuzda çaylarının sıklıkla tüketildiği adaçayı, zeytin yaprağı, yeşilçay ve ıhlamur bitkilerinin metanol ekstrelerinin yüksek antioksidan aktivite göstermesi sağlık açısından faydalı bir özellik olarak dikkat çekmektedir. Yapılan bu çalışma sonuçlarının son zamanlarda artan tedavi edici doğal ilaçlar konulu çalışmalara katkı sağlayacağına inanılmaktadır.
Anahtar Kelimeler: ABTS, antimikrobiyal aktivite, antioksidan aktivite, CUPRAC, DPPH, TPTZ

Abstract:
Aim: The aim of this study is to investigate the antioxidant and antimicrobial effects of sage, olive leaf, green tea and linden plant extracts consumed as tea in our society.
Material and Method: For determination of antioxidant activity, DPPH (2,2-diphenyl-1-picrylhydrazil) radical scavenging activity determination, ABTS (2,2'-azinobis (3-ethylbenzothiazoline-6-sulfonic acid)) radical scavenging activity determination, Fe+3 TPTZ reduction capacity determination and Cu+2 –Cu+ reduction capacity determination studies were carried out. The antimicrobial activities of the plant extracts were determined by microdilution method using standard bacterial strains Escherichia coli (ATCC 25922), Klebsiella pneumoniae (ATCC 700603), Proteus mirabilis (ATCC 29906), Pseudomonas aeruginosa (ATCC 9027) and Staphylococcus aureus (ATCC 29213).
Results: According to the results of the study, it was observed that olive leaf extract had the highest DPPH free radical scavenger capacity, ABTS cation radical scavenger, iron and copper ion reducing antioxidant power capacity. In addition, it was determined that all plant extracts showed antioxidant activity in various concentration ranges. According to the antimicrobial activity test results, the bacteria demonstrating the best antimicrobial activity with all of these plants was S. aureus, and the bacteria with the weakest antimicrobial activity was P. aeruginosa. It was determined that linden and olive leaf extracts, which draw attention with their high antioxidant capacities, were weak in terms of antimicrobial activity.
Conclusion: The high antioxidant activity of methanol extracts of sage, olive leaf, green tea and linden plants, whose teas are frequently consumed in our society, draws attention as a beneficial feature for health. It is believed that the results of this study will contribute to the studies on therapeutic natural medicines that have increased recently.
Keywords: ABTS, antimicrobial activity, antioxidant activity, CUPRAC, DPPH, TPTZ