İhracatçı firmalar açısından lojistik hizmet sağlayıcıların performansının değerlendirilmesi
Evaluation of the performance of logistics service providers in terms of exporter companies
Yazar: GÜL SENİR
Danışman: PROF. DR. MURAT AKIN
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Firmalar = Firms ; Lojistik = Logistics ; Lojistik hizmetler = Logistic services ; Lojistik sektörü = Logistic sector ; Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Performans ölçümleri = Performance measurements ; Ölçekler = Scales ; Üçüncü parti lojistik = Third party logistic ; İhracat = Export

Özet:
Lojistik performans hem lojistik hizmet sağlayıcılar (3PL) hem de müşterileri için bir başarı faktörüdür. Her iki grupta yürütülen lojistik faaliyetlerde, performans göstergeleri ve bu göstergelerin önem düzeyleri sektör ve firma bazında önemli ölçüde değişmektedir. Performans göstergelerinin sektör ve firma bazında değişiklik göstermesi ve ilgili alan yazında standartların olmaması nedeniyle konuya ilişkin doğru ve güvenilir bilgilere ulaşmada sorunlar yaşanmaktadır. Bütünleşik bir yöntemle farklı performans göstergelerinin önem düzeylerinin belirlenmesi, sektör ve benzeri gibi ikincil verilere özgü olarak farklılıkların tespit edilmesi firmalar için önemli bir konudur. Bu nedenle anahtar lojistik performans göstergelerinin belirlenerek göstergelerin önem düzeylerine göre sıralanması için bütünleşik bir yöntem kullanmaya ihtiyaç duyulmuştur.
Bu çalışmada temel olarak Türkiye'nin ilk 1000 ihracatçı firması arasında yer alan ve 3PL hizmet sağlayıcılardan hizmet alan firmaların, 3PL hizmet sağlayıcılarda dikkate aldıkları lojistik performans göstergelerinin önem düzeylerinin belirlenmesi, bu düzeylerinin hangi noktalarda farklılaştığı ya da benzerlik gösterdiğinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bununla birlikte firmalardan 3PL hizmet sağlayıcılardan hizmet alanların 3PL hizmet sağlayıcılardan bekledikleri iyileştirmeler, 3PL hizmet sağlayıcılarda ihracat performansını olumsuz etkileyen unsurlar ve ihracatlarının geliştirilmesine katkı sağlaması için lojistik sektörüyle ilgili devletten bekledikleri iyileştirmelerin de ortaya konması hedeflenmiştir. Çalışmada veri anket yöntemi kullanılarak e-posta yoluyla toplanmıştır.
Lojistik performans göstergelerinin önem düzeyleri sektör, büyüklük, sermaye yapısı ve bölgeye göre çok kriterli karar verme yöntemlerinden ENTROPİ ve CRITIC yöntemleriyle ayrı ayrı hesaplanmış ve göstergelerin önem düzeyleri sıralanmıştır. Firmaların 3PL hizmet sağlayıcılarda önemli buldukları lojistik performans göstergeleri ENTROPİ yönteminde sektör, büyüklük, sermaye yapısı ve bölgeye göre; CRITIC yönteminde ise sektör ve sermaye yapısına göre farklılıklar göstermiştir. ENTROPİ yöntemine göre firmaların lojistik faaliyetler içerisinde "ulaştırma operasyon faaliyeti" (birim sevkiyat başına taşınan kg miktarı, araç mil/km başına yükleme sayısı); CRITIC yöntemine göre "sevkiyat ve yükleme işlemlerinin etkinliği" (hasarsız teslimat, düşük taşıma maliyeti, zamanında sevkiyat) konularında 3PL hizmet sağlayıcılardan özel çözümler bekledikleri görülmüştür. Firmaların, 3PL hizmet sağlayıcılardan öncelikli beklentileri teslimatların tam zamanında, hasarsız bir şekilde ve en uygun maliyetlerle karşılanması olarak sıralanmıştır. Bu sonuçlar kapsamında ÇKKV yöntemlerinden CRITIC yöntemiyle elde edilen sonuçlar ile istatiksel olarak elde edilen ortalama değerlerin birbirini desteklediği yorumu yapılabilir. Ayrıca, 3PL hizmet sağlayıcılarda ihracat performansını olumsuz etkileyen unsurlarda zaman ve nakliye maliyetlerinin iki kritik faktör olduğu, ihracatlarının geliştirilmesine katkı sağlaması için lojistik sektörüyle ilgili devletten bekledikleri iyileştirmelerde de devletten mevzuat düzenlemesi ve gümrük süreçlerinin iyileştirilmesi konusunda beklentilerinin olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Logistics performance is a success factor for both logistics service providers (3PL) and their customers. In the logistics activities carried out in both groups, performance indicators and the importance levels of these indicators vary significantly on the basis of the sector and the company. Due to the variation in performance indicators on the basis of sector and company and the lack of standards in the relevant literature, problems are encountered in accessing accurate and reliable information on the subject. It is an important issue for companies to determine the importance levels of different performance indicators with an integrated method and to identify the differences specific to secondary data such as the sector and the like. For this reason, it was necessary to use an integrated method in order to identify key logistics performance indicators and rank them according to their importance levels.
In this study, it is aimed to determine the importance levels of the logistics performance indicators that are considered by 3PL service providers, which are among the first 1000 exporting companies of Turkey and which receive service from 3PL service providers, and to determine where these levels differ or show similarities. In addition, it is aimed to reveal the improvements expected from 3PL service providers from companies, the factors that adversely affect the export performance of 3PL service providers and the improvements expected from the state in the logistics sector to contribute to the development of exports. In the study, data were collected via e-mail using the questionnaire method.
Significance levels of logistics performance indicators were calculated separately by using ENTROPI and CRITIC methods, which are multi-criteria decision making methods by sector, size, capital structure and region, and the importance levels of the indicators were listed. The logistics performance indicators that companies consider important in 3PL service providers in ENTROPI method according to sector, size, capital structure and region; In the CRITIC method, it showed differences according to the sector and capital structure. According to the ENTROPI method, "transportation operation activity" (kg amount transported per unit shipment, number of shipments per vehicle mile / km) within the logistics activities of companies; According to the CRITIC method, it has been observed that they expect special solutions from 3PL service providers in the issues of "efficiency of shipping and loading operations" (delivery without damage, low transportation cost, on time shipment). The priority expectations of companies from 3PL service providers are listed as meeting deliveries on time, without damage and at the most affordable costs. Within the scope of these results, it can be interpreted that the results obtained by the CRITIC method and the average values obtained statistically support each other. In addition, it was determined that time and transportation costs are two critical factors in the factors that negatively affect export performance in 3PL service providers, and they have expectations from the state regarding the regulation of legislation and improvement of customs processes in the improvements they expect from the state in the logistics sector to contribute to the development of their exports.