Firma kârlılığını etkileyen finansal parametreler: Denizcilik sektörü üzerine panel veri analizi
Financial parameters affecting firm profitability: Panel data analysis on the maritime industry
Yazar: UMUT GENÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERK YILDIZ
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Deniz İşletmeleri Yönetimi Ana Bilim Dalı / Deniz Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Denizcilik = Marine ; Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration

Özet:
Taşıma endüstrisinin en önemli bileşenlerinden biri olarak kabul edilen deniz yolu
taşımacılığı, ülke ve dünya ekonomilerine önemli ölçüde katkılar sağlamaktadır. Gelişmiş
ülkelerin ilerleme kaydetmek için çabaladığı birincil sektör olarak deniz yolu taşımacılığı
gelmektedir. Bunun sebebi dünyanın 3/4'ünün sularla kaplı olması nedeniyle sektörün
büyük bir ticari faaliyet alanı olarak görülmesindendir. Ancak her ne kadar sektör hizmet
arzına olan talep yoğun olsa da sektör kırılgan bir yapıya sahiptir. Bu nedenle sektör
işletmelerinin finansal risklere karşı dayanıklı bir yapıya sahip olmaları beklendiğinden
değişen ekonomik koşullara uyum sağlayabilecek finansal performansları
sergileyebilmeleri de arzu edilmektedir. Dolayısıyla bu çalışmada, deniz yolu taşımacılık
sektöründe faaliyet gösteren 10 işletmenin finansal performansına etki eden faktörlerin
panel veri analizi yöntemiyle belirlenmesi amaçlanmıştır.
Çalışmada, iki farklı model kurularak işletmelerin 2011-2022 dönemini kapsayan
verileri panel veri yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre birinci
modelin bağımlı değişkeni olan toplam varlık kârlılık oranı üzerinde alacak devir hızı ve
nakit oranı değişkenlerinin pozitif; kaldıraç oranı ve stok devir hızının ise, negatif yönde
bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada kurulan diğer modelde ise bağımlı değişken
olan özsermaye karlılık oranı ile kaldıraç oranı, stok devir hızı oranı ve cari oran arasında
negatif, alacak devir hızı ve nakit oranı arasında ise pozitif yönlü bir ilişki olduğu
belirlenmiştir.

Abstract:
Maritime transport, which is considered as one of the most important components
of the transport sector, makes significant contributions to the national and world
economies. This sector is one of the sectors in which developed countries strive to make
progress. This is because 3/4 of the world is covered by water and the sector is seen as an
important area of commercial activity. However, despite being a sector with great
demands, maritime transport has a fragile structure. Therefore, sectoral enterprises should
have a resilient structure against crises that may occur globally. For this reason, it is
essential that enterprises make financial performance evaluations and take the right
decisions and measures against these crises. The study aims to determine the factors
affecting the financial performance of 10 enterprises operating in the maritime transport
sector by panel data analysis method.
The study includes two different dependent variables and covers the period 2011-
2022. According to the model estimation results obtained, the receivables turnover ratio
and cash ratio have a positive effect on return on assets ratio, which is one of the financial
performance indicators in the study, while leverage ratio and inventory turnover rate has a
negative effect. While there are significant negative relationships between the return on
equity ratio, which is another dependent variable in the study, and the leverage ratio,
inventory turnover ratio, current ratio, the receivables turnover ratio and cash ratio have a
significant positive effect on the return on equity ratio.