Çocuklarda flor kullanımı hakkında internet bilgi kaynakları güvenilir mi?
Internet information sources about the use of fluoride in children are reliable?
Yazar: EBRU ÇETİNKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ŞİMŞEK
Ordu Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Bilgi kaynakları = Information sources ; Florürler = Fluorides ; Çocuklar = Children ; İnternet = Internet

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı Türkiye'de internet ortamında flor kullanımı hakkındaki bilgileri kalite, mevsimsellik ve okunabilirlik açısından değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Google Trends kullanılarak "flor", "florür", "flor uygulaması" ve "florür uygulaması" arama terimleri belirlenmiştir. Google arama motoru kullanılarak arama terimlerine göre belirlenen 133 internet sitesi çalışmaya dahil edilmiştir. Bu internet siteleri DISCERN anketi, JAMA kriterleri ve Ateşman okunabilirlik formülüne göre değerlendirilmiştir. İnternette flor aramalarıyla ilgili mevsimselliği değerlendirmek amacıyla cosinor analizi kullanılmıştır. İstatistiksel olarak ANOVA, Kruskal Wallis, Pearson-Ki kare testleri uygulanmıştır. Sonuçlar, anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir.
Bulgular: Değerlendirilen 133 internet sitesi DISCERN puanına göre zayıf olarak bulunmuştur. Sitelerin %50'si (n=67) sağlık profesyonelleri tarafından paylaşılmıştır. Sağlık profesyonelleri DISCERN 1, DISCERN 2 ve toplam DISCERN puanlarında haber siteleri ve meslek dışı insanlardan anlamlı derecede daha yüksek puan almıştır. (p<0,05)  JAMA kriterlerinden en az atıf kriteri (%11,3, n=15) sağlanırken, en fazla patent hakkı kriteri (%67, n=89) sağlanmıştır. Ateşman puanına göre internet siteleri orta okunabilirlik seviyesindedir. Türkiye'de internetteki flor aramaları istatistiksel olarak mevsimsellik göstermemektedir. (p>0,025)
Sonuç: Türkiye'de flor hakkında internet tabanlı bilgi kalitesi düşük seviyedir. Sağlık profesyonelleri uluslararası standartlara göre internet siteleri geliştirerek insanların kaliteli bilgiye ulaşmasını sağlamalıdır.
Anahtar Kelimeler: Flor, İnternet, Bilgi kalitesi, Mevsimsellik

Abstract:
Aim: The aim of this study was to evaluate the information about fluoride on the internet in Turkey in terms of quality, seasonality and readability.
Material and Methods: We utilized Google Trends to determine, the search terms "flor", "florür", "flor uygulaması" and "florür uygulaması". 133 websites were included in the study according to search terms using the Google search engine. These websites were evaluated according to the DISCERN questionnaire, JAMA criteria and Ateşman readability formula. Cosinor analysis were used to evaluate the seasonality of fluoride searches on the internet. ANOVA, Kruskal Wallis, Pearson-Chi square tests used for statistical analysis. The significance level was evaluated at p<0.05.
Results: 133 websites were found to be poor according to the DISCERN score. 50% (n = 67) of the sites were shared by healthcare professionals. Healthcare professionals scored significantly higher than news sites and layperson on DISCERN 1, DISCERN 2, and total DISCERN scores. (p<0.05) According to JAMA score, while websites provide the most disclosure principle (%67, n=89), they provide the least attribution principle (%11,3, n=15). According to the Ateşman score, websites were at medium readability level. The cosinor analysis showed no statistically significant seasonal patterns related to fluoride in Turkey. (p>0,025)  
Conclusion: The quality of Internet-based information about the fluoride level is low in Turkey. Healthcare professionals should ensure that people have access to quality information by developing websites according to international standards.
Key Words: Fluoride, Internet, Information quality, Seasonal variation