Sivas Yıldız Dağı'nda coğrafya dersi öğretim programı kazanımlarıyla ilişkili doğa eğitimi etkinlikleri
Nature education activities related to geography lesson curriculum outcomes in Sivas Yıldız Mountain
Yazar: OSMAN KARAKAN
Danışman: PROF. DR. GÜLPINAR AKBULUT ÖZPAY
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Coğrafya Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Coğrafya eğitimi = Geography education ; Doğa = Nature ; Doğal çevre = Natural environment ; İnsan-çevre etkileşimi = Human-environment interaction ; İnsan-çevre ilişkisi = Human-environment relationship

Özet:
Doğanın bir parçası olan insan; atmosfer, hidrosfer, biyosfer ve litosfer gibi doğanın doğal döngüleri ile her zaman etkileşim halinde olmuş, doğal döngü içinde gerçekleşen süreçler insanoğlunu, insanoğlunun faaliyetleri ise bu döngüler üzerinde değişikliklere yol açmıştır. Bu çalışmanın temel amacı doğa ve doğada bulunan temel unsurları korumaya ve devamlılığını sağlamaya yöneliktir. Çalışmada Türkiye'de ve Sivas'ta doğa eğitiminin ne düzeyde olduğu, 2018 Coğrafya Dersi Öğretim Programında doğa eğitimiyle ilgili kazanımların olup olmadığı ve eğer varsa bu kazanımları ile doğa eğitimini eşleştirebilecek ne tür etkinliklerin yapılabileceği sorularına cevaplar aranmıştır.
Çalışmada nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. 2018 Coğrafya dersi öğretim programı incelenerek doğa eğitimi etkinliği ile ilişkili kazanımlar tespit edilmiştir. Kazanımlar tespit edildikten sonra doğa eğitimi etkinlikleri için uygun bir çalışma alanı belirlenerek jeolojik, jeomorfolojik, klimatik, toprak ve su kaynakları açısından çok zengin bir alan olan Yıldız Dağı çalışma sahası olarak seçilmiştir. Araştırmacı tarafından ortaöğretim düzeyindeki öğrencilerin güvenliklerini tehdit etmeyen, yaş ve fiziksel yapılarına uygun yürüyüş rotaları oluşturulmuştur. Bu yürüyüş rotalarının mesafesi ve yeri yapılacak olan etkinlik türüne göre değişebilmekte olup çalışma alanında toplam altı yürüyüş rotası tespit edilmiştir. Bir yürüyüş rotası birden fazla etkinlik için kullanılabilmektedir. Yürüyüş rotaları belirlenirken jeolojik, jeomorfolojik, iklim, toprak, su kaynakları, biyoçeşitlilik gibi değişkenler dikkate alınmıştır. Doğa eğitimi kapsamında dokuz etkinlik oluşturulmuştur. Bu etkinlikler harita ve yön bulma, hava ve iklim, kayaçlar, yer şekilleri, toprak, bitki varlığı, biyoçeşitlilik, su varlığı ve sürdürülebilir yaşam başlıkları altında şablon haline getirilmiştir. Hazırlanan her etkinlik için ortak bir şablon kullanılmıştır. Araştırmacı tarafından hazırlanan etkinlikler oluşturulan yürüyüş rotalarına uygun olarak tasarlanmıştır.

Abstract:
Human, as part of the nature, has always been in interaction with natural cycles of nature such as atmospehere, hydrosphere, biosphere and lithosphere. The processes taking place in the natural cycle have caused changes on humanity and, likewise, the actions of humanity caused changes on these cycles too. The main purpose of this study is to protect nature and the basic elements in nature to ensure its sustainability. In the study, answers were sought to the questions of what is the level of nature education in Turkey and Sivas, whether there are obtainments related to education of nature in 2018 Geography Lesson Curriculum, and what kind of activities can be done to match these obtainments with education of nature.
Qualitative research methods were used in the study. By examining the 2018 geography course curriculum, the achievements related to the nature education activity were determined. After determining the achievements, a suitable study area for nature education activities was determined to be Yıldız Mountain, which is a very rich area in terms of geological, geomorphological, climatic, soil and water resources. Walking routes that do not threaten the safety of secondary school students and are suitable for their age and physical characteristics were designed by the researcher. The distance and location of these walking routes vary according to the type of activity to be held. A total of six walking routes have been identified in the study area. A walking route can be used for more than one activity. While determining the walking routes, variables such as geological, geomorphological, climate, soil, water resources, biodiversity were taken into account. Nine activities were created within the scope of nature education. These activities are templated under the headings of maps and navigation, weather and climate, rocks, landforms, soil, vegetation, biodiversity, water availability, and sustainable living. A common template was used for each prepared activity. The activities prepared by the researcher were designed in accordance with the walking routes created.