Alzheimer hastalığının antropolojisi
Anthropology of alzheimer's disease
Yazar: GÖZDE DALAN POLAT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYBİL GÖKER
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Antropoloji = Anthropology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Antropoloji = Anthropology ; Sağlık antropolojisi = Health anthropology

Özet:
Bu araştırma, Alzheimer hastalığı ve beraberinde getirdiği sorunlar üzerine yapılmış düşünümsel (self-reflexivity) bir çalışmadır. Alzheimer hastalığında, kişiler, bir yerden başka bir yere göç etmek zorunda bırakılan, yerinden edilmiş insanlar gibi yaşamlarını değiştirmek zorunda kalırlar. Bu hastalık karşısında yaşamlarını değiştirmek zorunda kalan bu kişilerin, içinde bulunduğu duruma, antropolojinin perspektifinden bakılmak istenmiştir.Alzheimer hastalığı, size bilim kurgu filmlerini aratmayacak niteliklere sahip bir hastalıktır. Hasta zaman içinde kendini tanıyamaz hale gelir, benliğine yabancılaşır. Aynı zamanda hasta yakını da yıllardır tanıdığı kişinin görüntüsünün altında, tanımadığı yeni bir kimlikle tanışır. Bu noktadan itibaren eski yaşantısının kabuğundan çıkıp yeni bir yaşama doğru birlikte adım atmaya çalışsalar da, bu hastalık onların gideceği yolu görmelerini engeller.Alzheimer hastalığı uzun yıllar (8-12 yıl) süren bir hastalıktır. Hasta bu süre içinde benliğine yabancılaşarak, sosyal hayattan kopmaya başlar. Bunun paralelinde, onun bakımını yedi gün yirmi dört saat üstlenmek zorunda kalan hasta yakını da sosyal yaşamdan koparak izole olur. Eğer kendi için bir çözüm bulamazsa, çeşitli hastalıklara yakalanma riski çok büyüktür. En fazla karşılaşılan sorunlar ise hasta yakınının depresyona girmesidir.Türkiye?de, kendini çaresiz ve yalnız hisseden hasta yakınlarına el uzatmaya çalışan, merkezi İstanbul?da olmak üzere sekiz şubesi bulunan Alzheimer Dernekleri vardır. Bu derneklerde, sadece hasta yakınana değil, hastaya yönelik de faaliyetler gerçekleşir ve bu gerçekleştirilen faaliyetler, hasta ve yakınının yeniden sosyal hayatın içine girebilmelerine yardımcı olur. Alan araştırmamı, Merkez İstanbul Alzheimer Derneği?nde bir sene boyunca sürdürdüm. Bunun yanında, başka kuruluşların hasta yakını destek gruplarına katılma fırsatım oldu. Bağımsız olarak bu hastalıkla mücadele eden kişilerle internet aracılığı ilede paylaşımlarım oldu. Tüm bu araştırmanın sonunda, gerçek bir ?insan bilimi? viii(antropoloji) yaptığımı düşündüren olgulara ulaştım. Bu olgular beni ?sevgi? ve ?zaman? gibi ontolojik kavramların içine itti. Alzheimer hastaları, bana sevgiyi ve zamanı öğretmişlerdi. Alzheimer hasta yakınları ise yabancılaşmanın sonucunda yaşanılan yalnızlığın karşısında paylaşımın gücünü ve insanların birbirlerine nasıl muhtaç olduklarını. Birbirimize muhtaçtık. Yüzyılın hastalığı olan yalnızlık, ancak insanların birbirlerine tutunmasıyla dağılabilirdi.

Abstract:
This is a reflexive (self-reflexivity) study about Alzheimer's disease and the problems brought about by the disease. With Alzheimer's, individuals are forced to change their lives like displaced people who are forced to migrate from one place to the other. This study looks at the situation of those people who have to change their lives in the face of this disease, and it studies it from the perspective of Anthropology.Alzheimer's could almost qualify as a science - fiction movie. Overtime, the patient alienates and becomes a stranger to himself. At the same time, those close to the patient, meet a whole new person, a person they don't know, under the appearance of the same person they have known for years. From that point on, even if they try get out of their shell to leave the old life behind and take a step towards a new life, this disease prevents them from seeing the path ahead.Alzheimer is a disease that lasts a long time (8-12 years). The patient becomes alienated to his own identity and starts to break away from social life during this time. Parallel to this, the caregiver who is forced to assume the responsibility of caring for the patient, becomes isolated from social life as well. The caregiver becomes at risk of developing all kinds of diseases if she/ he cannot find a solution for herself/himself. The most common problem for caregivers is depression. In Turkey, the Alzheimer's Association tries to give a helping hand to those caregivers who feel helpless and lonely. The Alzheimer's Association's headquartes are in Istanbul, with eight branches in total around the country. The activities at these centers are not only for caregivers, but for the patients as well. These activities help the caregiver and the patient re-enter the social life.My field study continued for a year, and it took place at the Alzheimer's Association's Istanbul headquartes. In addition to that, I also had the chance to participate in other organizations' support group meetings. I shared information over the internet with people who are fighting this disease on their own. At the end of all these, I reached some facts which made me think that I was studying a true human science (anthropology). These facts pushed me into ontological concepts such as "love/affection" and "time".xAlzheimer's patients taught me about love and time. And the Alzheimer's caregivers taught me about the strength of sharing against the loneliness as a result ofalienation and how people need each other. We needed each other. Loneliness, which is the disease of the century, could only be dispersed by people supporting each other.