Molla Said El-Arnâsî'nin hayatı ve Şerhu'l- ʿAvâmil adlı Risalesi'nin tahkîki
The life of Molla Said Al-Arnâsî and verification of his pamphlet named Şerhu'l-ʿAvâmil
Yazar: MUHAMMED BAKIR ACAT
Danışman: PROF. DR. MEHMET CEVAT ERGİN
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Din = Religion
Dizin: Arapça = Arabic ; Avamil = Avamil ; Molla Said el-Arnasi = Molla Said al-Arnasi ; Risale = Pamphlet ; Söz dizim = Syntax ; Şerh = Commentary ; Şerhu'l-Avamili'l-Mie = Şerhu'l-Avamili'l-Mie

Özet:
Nahiv tedrisatında kullanılan en önemli çalışmalardan biri Abdulkâhir el- Curcânî'nin ʿAvâmil adlı eseridir. Bu eser üzerine birçok şerh ve haşiye çalışmaları yapılmıştır. Bu eseri şerh edenlerden birisi de Molla Said el-Arnâsî'dir. Molla Said, 1910 yılında Mardin'in Midyat ilçesine bağlı Arnas/Bağlarbaşı köyünde doğmuş ve hayatını islami ilimler tedrisatına adamıştır. Birçok ilim dalında eser kaleme alan Arnâsî'nin telif ettiği eserlerin birçoğu günümüze ulaşmamıştır. Günümüze ulaşan eserlerinden biri bu çalışmanın konusu olan "Şerhu'l- ʿAvâmil" adlı eseridir. Şerhu'l- ʿAvâmil adlı eser 49 sayfadan ibaret olup Arapça'ya yeni başlayanlar için telif edilmiştir. Bundan dolayı dili basit ve akıcıdır. Eser ʿAvâmil'in i'râbı niteliğindedir. ʿAvâmil eserinde getirilen tüm örneklerin i'râbı yapılmış gerekli görüldüğü yerlerde farklı örnekler getirilip i'râblar verilmiş ve izahlar yapılmıştır. Eserde harf-i cerler konusuna ayrıntılı bir şekilde yer verilip örnekler ile konu daha anlaşılır hale getirilmiştir. Bunun devamında ise fiillere benzeyen harfler konusu ele alınmıştır. Bu konunun bir kısmı ele alınmış ve diğer konularına değinilmemiştir. Eserin kalan kısmı ise günümüze ulaşmamıştır. Bu çalışmada eserin tahkiki yapılmış ve müellifin hayatı aktarılmıştır.

Abstract:
One of the most important studies used in syntax education is Abdulkahir al-Curcânî's work called'ʿAvâmil. Many paraphrases and postscript studies have been made on this work. One of those who expounded this work is Molla Said al-Arnâsî. Molla Said was born in Arnas / Bağlarbaşı village of Midyat district of Mardin in 1910 and devoted his life to the teaching of Islamic sciences. Arnâsî wrote works in many branches of science but most of his works haven't reached the present day. One of his works that has survived to the present day is the work called "Şerhu'l- ʿAvâmil", which is the subject of this study. Şerhu'l- ʿAvâmil consists of 49 pages and was copyrighted for beginners in Arabic. Therefore, the language is simple and fluent. The work is in the qualification of ʿAvâmil's parsing. All the examples brought in the work of ʿAvâmil were parsed, different examples were brought where it was seen necessary, parses were given and explanations were done. In the work, the subject of "harf-i cer" is given in detail and the subject is made more understandable with examples. In the continuation of this, the subject of letters resembling verbs is discussed and other subjects have not been mentioned. In this study, the critical edition of work has been done and the life of the author has been conveyed.