Sosyal kaygının yordayıcıları olarak olumlu çocukluk yaşantıları, kişilerarası tarz ve psikolojik sağlamlık
Positive childhood experiences, interpersonal style and psychological resilience as predictors of social anxiety
Yazar: FATIMA BETÜL ÖKSÜZOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. VOLKAN KOÇ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Sosyal kaygı = Social anxiety

Özet:
Bu tez çalışmasında sosyal kaygının yordanmasında olumlu çocukluk yaşantıları, kişilerarası tarz ve psikolojik sağlamlığın rolü araştırılmıştır. Araştırmanın örneklemini 18-25 yaş aralığında 353 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Öğrencilerin 246'sı (%69,7) kadın, 107'si (%30,3) erkektir. Araştırma kapsamında katılımcıların olumlu çocukluk yaşantıları, psikolojik sağlamlık, kişilerarası ilişki tarzları ve sosyal kaygı düzeyleri incelenmiştir. Veri toplama amacıyla Olumlu Çocukluk Yaşantıları Ölçeği, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, Kişilerarası İlişkiler Ölçeği, Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği ve araştırmacının hazırladığı katılımcıların yaş, cinsiyet, okul, bölüm ve eğitim gördükleri sınıf bilgilerine yönelik soruları içeren Demografik Bilgi Formu kullanılmıştır. Değişkenlerin cinsiyete göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek için Bağımsız örnek t-testi, sınıf düzeyine göre farklılaşıp farklılaşmadığını karşılaştırmak tek yönlü varyans analizi, değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesi için korelasyon analizi yapılmıştır. Son olarak, çalışmada yer alan değişkenlerin sosyal kaygıyı yordama düzeyi hiyerarşik regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre olumlu çocukluk yaşantıları, psikolojik sağlamlık, kişilerarası ilişki tarzları ve sosyal kaygı arasında 0,11 ile 0,33 aralığında değişen istatistiksel açıdan anlamlı ilişkiler bulunmaktadır. Regresyon sonucuna göre ise olumlu çocukluk yaşantıları, psikolojik sağlamlık, kişilerarası ilişki tarzları sosyal kaygının %18'ini açıklamaktadır. Bulgular literatür bilgileri eşliğinde tartışılmıştır.

Abstract:
In this thesis, the role of positive childhood experiences, interpersonal style, and psychological resilience in predicting social anxiety was investigated. The sample of the study consists of 353 university students aged between 18 and 25. Of the participants, 246 (69.7%) were female and 107 (30.3%) were male. Within the scope of the research, participants' positive childhood experiences, psychological resilience, interpersonal relationship styles, and levels of social anxiety were examined. For data collection, the Positive Childhood Experiences Scale, Brief Resilience Scale, Interpersonal Relationships Scale, Liebowitz Social Anxiety Scale, and a Demographic Information Form containing questions about participants' age, gender, school, department, and academic year were used. Independent samples t-test was used to examine whether variables differed by gender, one-way analysis of variance was employed to compare differences based on academic year and correlation analysis was conducted to assess relationships between variables. Lastly, hierarchical regression analysis was performed to evaluate the predictive capacity of the variables in predicting social anxiety. According to the analysis results, statistically significant relationships ranging from 0.11 to 0.33 were found between positive childhood experiences, psychological resilience, interpersonal relationship styles, and social anxiety. According to the regression results, positive childhood experiences, psychological resilience, and interpersonal relationship styles explain 18% of social anxiety. The findings are discussed with the literature