Pamuk tohumu küspesi içeren rasyonlara probiyotik+enzim karışımı ilavesinin yumurta tavuklarında performans, yumurta kalitesi, yumurta raf ömrü, kan hematolojisi ve serum biyokimyası üzerine etkisi
The effect of probiotic+enzyme mixture supplementation in diets containing cottonseed meal on performance, egg quality, egg shelf life, blood haematology and serum biochemistry in laying hens
Yazar: ABBAS FADHIL ABDULQADER ABDULQADER
Danışman: PROF. DR. OSMAN OLGUN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma pamuk tohumu küspesi içeren rasyonlara enzim+probiyotik karşımı ilavesinin yumurta tavuklarında performansa, yumurta kalitesine, yumurta depolanmasına, serum biyokimyasal özellikleri ile kan hematolojisine etkisini belirlemek için yürütülmüştür. Çalışma 4 x 3 faktöriyel deneme planında, dört pamuk tohumu küspesi seviyesi (%0, 10, 20 ve 30) ve üç enzim+probiyotik seviyesinin (0, 1 ve 2 g/kg) oluşturulduğu 12 muamele, her birinde 4 ATAK-S yumurta tavuğu bulunan alt gruplarla 5 tekerrürlü olarak denenmiştir. Otuzdokuz haftalık yaşta toplam 240 adet ATAK-S yumurta tavuğu 28'er günlük 3 periyot halinde deneme rasyonları ile yemlenmişlerdir. 
Deneme sonu itibariyle ana faktör olarak rasyon pamuk tohumu küspesi kullanımı yumurta verimini, yumurta ağırlığını, özgül ağırlığını, kabuk kırılma direncini, kabuk ağırlığını, ak indeksini, serum parametrelerini etkilememiştir. Yumurta tavuk rasyonlarında %10 ve üzeri pamuk tohumu küspesi kullanımı ile sarı indeksi, sarı a, b ile Roche skoru ve kan lenfosit ve monosit değerleri artmış, ancak kan korpüsküler hemoglobin konsantrasyonu (MCHC) ve beyaz kan hücresi (WBC) değerleri düşmüştür. Rasyonda %20 ve üzeri seviyelerde pamuk tohumu küspesi kullanımı canlı ağırlığı, yumurta L değerini ve depolanmış yumurta pH'sını düşürmüş, kabuk kalınlığını arttırmıştır. Rasyonda %30 seviyesinde pamuk tohumu küspesi kullanımı ile yem tüketimi, yemden yararlanma oranı, ak pH'sı artmış, ancak yumurta kitlesi düşmüştür. Yumurta tavuğu rasyonlarına 1 g/kg seviyesinde enzim+probiyotik karışımı ilavesi ak indeksini, Haugh birimini, serum yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL) ve kan hematokrit, eritrosit hacmi (MCV) ile ortalama korpüsküler hemoglabin (MCH) değerini düşürmüş, serum glukoz, kolesterol ve fosfor değerlerini yükseltmiştir. Deneme sonu itibariyle pamuk tohumu küspesi ile enzim+probiyotik karışımı interaksiyonu sadece kabuk ağırlığını, kalınlığını, Haugh birimini, yumurta sarısı L, a, ile b değerlerini ve ak pH'sını önemli derecede etkilemiştir. 
Sonuç olarak, yumurtacı tavuk rasyonlarında %20 seviyesine kadar pamuk tohumu küspesinin kullanılabileceği ancak enzim+probiyotik karışımı ilavesinin performansa ve yumurta kalitesi bakımından etkisinin olmadığı söylenebilir. 


Anahtar Kelimeler: Enzim, pamuk tohumu küspesi, performans, probiyotik, yumurta kalitesi

Abstract:
This study was conducted to determine the effect of enzyme+probiotic mixture addition to diets containing cottonseed meal on performance, egg quality, egg storage, serum biochemical properties, and blood hematology in laying hens. The experiment was arranged according to a 4 x 3 factorial arrangement design consisting of four levels of cottonseed meal (0, 10, 20, and 30%) and three levels of enzyme+probiotic mix (0, 1 and 2 g/kg). The research was conducted with 12 treatment groups consisting of  five replicates each of four ATAK-S laying hens. A total of 240 ATAK-S laying hens, aged 39 weeks, were fed with trial diets for three periods 28 days.
At the end of the experiment, the use of cottonseed meal in the diet as the main factor did not affect egg production, egg weight, specific gravity, eggshell breaking strength, eggshell weight, albumen index, and serum parameters. With the use of 10% or more cottonseed meal in laying hen diets, yolk index, yolk a, b and Roche score, and blood lymphocyte and monocyte values increased, but blood  mean corpuscular hemoglobin concentration (MCHC) and white blood cell (WBC) values decreased. The use of cottonseed meal at levels of 20% and above in the diet reduced body weight, yolk L value and pH of stored egg, and increased eggshell thickness. With the use of 30% cottonseed meal in the diet, feed intake, feed conversion ratio and albumen pH increased, but egg mass decreased. The addition of enzyme+probiotic mix at the level of 1 g/kg to laying hen diets decreased the albumen index, Haugh unit, serum high density lipoprotein (HDL), and blood haematocrit, mean corpuscular volüme (MCV) and mean cell hemoglobin (MCH) values, and increased serum glucose, cholesterol and phosphorus values. At the end of the experiment, the interaction of cottonseed meal and enzyme+probiotic mix significantly affected only eggshell weight, eggshell thickness, Haugh unit, yolk L, a, and b values and albumen pH.
As a result, it was observed that up to 20% cottonseed meal can be used in laying hen diets, but the addition of enzyme+probiotic mixture had no effect on performance and egg quality.


Keywords: Cottonseed meal, egg quality, enzyme, performance, probiotic