Medyanın eğitim işlevi: Doğan Kardeş Dergisi (1945-1960)
Training function of media: Doğan Kardeş Magazine (1945-1960)
Yazar: BAŞAK ŞİŞMAN
Danışman: PROF. DR. ŞENGÜL ÖZERKAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Genel Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Dergiler = Magazines ; Doğan Kardeş dergisi = Doğan Kardeş magazine ; Eğitim = Education ; Medya = Media ; Çocuk dergileri = Child magazines ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature

Özet:
Çaışmada, medyanın eğitim işlevi, yayımlandığı dönemlerde efsane bir dergi haline gelen Doğan Kardeş dergisi üzerinden araştırılmaktadır. İnceleme, bir çocuk dergisinin taşıması gereken özellikler ve derginin hedef kitlesi olan; 7-14 yaş arasındaki çocukların bilişsel, kişisel, ahlakî, dilsel ve toplumsal gelişim evreleri göz önünde bulundurularak yapılmaktadır.Araştırmada derginin 1144 sayılık koleksiyonundan, 1945-1960 yılları arasındaki 100 sayılık bir örneklem incelemeye tabi tutulmaktadır. Çalışmanın analiz kısmında; 100 derginin içerik verileri SPSS sisteminde değerlendirilerek, derginin içeriğindeki yapılanma, türlerin dağılım oranları, haftalık ve yıllık yayımlanan dönemler arası değişim ve dönüşümler saptanmaktadır.Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, medya ve eğitim işlevi çocuk üzerinden değerlendirilerek araştırılmaktadır. İkinci bölümde geçmişten günümüze çocuk ve çocukluk kavramına değinilerek, dünyadaki ve Türkiye'deki çocuk edebiyatı ve dergicilik alanındaki gelişmeler incelenmektedir. Ardından, araştırılan dönem olan 1945-1960 yıllarındaki Türkiye'deki sosyo-ekonomik ve kültürel yapı değerlendirilmektedir. Bu bağlamda dönem itibariyle oluşturulmak istenen çocuk profili ile dergide aktarılan profil arasındaki benzerlikler ve farklılıklar ortaya konacaktır.Son bölümde, Doğan Kardeş Dergisi'nin araştırmamız kapsamındaki sayılarında; yayımlanmış yazılar türlere göre gruplandırılarak değerlendirilmektedir. Tüm bu türler içerik analizine tabi tutularak, çıkan sonuçlar incelenen dönem paralelinde sorgulanmaktadır. Bu sonuçlar çerçevesinde belirlenen dönemlerde egemen ideolojinin hedeflediği profil çerçevesinde, Doğan Kardeş Dergisi'nde yayımlanan metinlerin, çocukların bilişsel, toplumsal ve dil gelişimi ile ahlakî ve kişisel gelişimlerine olumlu katkı sağlayıp, sağlayamadığı tartışılmaktadır.

Abstract:
In the study titled Educational Function of Media: Doğan Kardeş Magazine (1945-1960)? an attempt is made to examine the educational function of the media, children?s magazines in parallel to values targeted in children?s magazines.In the study, educational function of media is examined through Doğan Kardeş Magazine that became a legendary magazine during the period of its publication. The study is carried out by taking into account the features that a children?s magazine should have and the cognitive, personal, moral, linguistic and social development phases of children between the ages of 7-14 that were the target audience of the magazine. Sampling comprised of 100 issues, from a collection of 1144 issues, published between 1945 and 1960 is subjected to examination. In the analysis part of the study, the structuring in the contents of the magazine, distribution ratio of the types, changes and alternations between weekly and annual publication periods are determined by evaluating the contents data of 100 magazines. Study is comprised of four parts.In the first part ?media and its educational function? is examined by evaluating through children. In the second part, the developments in children?s literature and magazine publishing field in Turkey and in the world by touching upon the concept of child and childhood from past to present. Subsequently, socio-economic and cultural structure in Turkey during the examined 1945-1960 period is evaluated. In this context, similarities and differences between the child profile desired to be created as of the period and the profile conveyed in the magazine shall be put forward.At last part, the articles published in the issues of Doğan Kardeş Magazine covered by our research are evaluated by grouping according to their types. All these types are subjected to content analysis, and the emerging results are examined in parallel to examined period. Within the framework of these results, whether or not the texts published in Doğan Kardeş Magazine had made positive contribution to children?s cognitive, social and linguistic development and moral and personal development is discussed.