İşitme kayıplı çocukların kayıp derecelerinin artikülasyon yeteneklerine olan etkilerinin incelenmesi
The study of effects of degree of losts on the articulation abilities of children with hearing loss
Yazar: SEVGİNAR ÖNDER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET ATAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Çalışmanın amacı Türkçekonuşan işitme kayıplı çocukların işitme kaybı derecelerine göre artikülasyon hatalarınıtespit etmek ve en çok kullandıkları fonolojik süreçleri belirlemektir. Bu amaca yönelikolarak, Ankara il merkezindeki değişik kurumlardan işitme ve konuşma eğitimi alan 5-9yaş arasındaki orta, orta ileri ve ileri derecede işitme kaybı bulunan toplam 52 çocuğaBankson-Bernthal Fonoloji Testi uygulanarak artikülasyon ve fonoloji becerilerideğerlendirilmiştir. BBFT materyalleri 78 hedef kelimeden oluşan resimli kitapçık ve kayıtformundan oluşmaktadır. Kayıt formu ünsüz fonem ve fonolojik süreçler bölümündenoluşmuştur. Yapılan değerlendirmelerde işitme kayıplı çocukların, her hedef kelime içinsözcük başı ve sözcük sonundaki ünsüzlerde yaptıkları hatalı artikülasyon örnekleriçıkarılmış ve bu örnekler işitme kaybı derecelerine göre gruplandırılmıştır. Çalışmasonunda, 78 kelimeden toplam 1438 hatalı artikülasyon örneği elde edilmiş ve her birininfonolojik analizi yapılmıştır. Sözcük başı ve sözcük sonunda yapılan hatalar birbirleri ilekarşılaştırılmış ve sözcük sonunda yapılan hataların istatistiksel olarak anlamlı derecedefazla olduğu tespit edilmiştir. Fonolojik analizlerin sonucunda normal çocuklarda görülen24 fonolojik sürece ek olarak, işitme kayıplı çocuklarda 4 farklı fonolojik sürecin dahaolduğu görülmüştür. Bu fonolojik süreçler sözcük ortası ünsüz düşmesi, hece düşmesi,hece türemesi ve hece tekrarıdır. Yaptığımız bu çalışma ile işitme kayıplı çocuklardameydana gelen artikülasyon bozukluklarının işitme kaybı derecesi arttıkça istatistikselolarak anlamlı derecede arttığı tespit edilmiştir. Bu çalışma ile Türkçe konuşan işitmekayıplı çocuklarda var olan artikülasyon ve fonolojik bozukluklar belirlenerek işitme kaybıderecesi ile karşılaştırılıp tartışılmıştır.Anahtar Kelimeler: İşitme Kaybı, Artikülasyon, Fonoloji, Fonolojik SüreçlerABSTRACTÖnder, S. , The study of effects of degree of losts on the articulation abilities ofchildren with hearing loss Hacettepe University Health Sciences Institute, MasterThesis in Educational Audiology, Ankara, 2005. The aim of this study is to determinethe articulation errors according to the degree of hearing loss of Turkish speaking childrenwith hearing loss and to determine the mostly used phonological processes. For reachingthe aim, the articulation and phonological abilities of totally 52 children is evaluated usingBankson-Bernthal Phonology Tests (BBPT), which are stated in different institutiens inthe center of Ankara and are taken hearing and speaking education which are between 5and 9 and has hearing loss at the degrees of moderate, moderate to severe and severe. TheBBPT materials are included paint book which contains 78 words of target and aregistration form. The registration form is also contains consonant phoneme and processesof phonology. In this evaluation , via the errors of children with the consonants at thebeginning and at the end of each word, the articulation examples are determined and theexamples are groupped according to the degree of losts. At the end of this study, totally1438 faulty articulation examples are determined for these 78 words and each of them areanalyzed. After the comparison of the errors at the beginning and at the end of everywords, it is found that the errors at the and of words are statistically meaningful. At the endof the phonological analysis, the additional 4 different phonological processes are appearedfor children which has hearing impairment with 24 phonological processes of normalchildren. These processes are word medial consonant loss, syllable loss, syllable creationand syllable repetation. In this study, the articulation errors of children hearing lost areincreasing meaningful, statistically when the degree of losts are getting higher. By thisstudy, the articulation and phonological errors of Turkish speaking children aredetermined and discussed comparing with the degree of hearing losts.Key words: Hearing loss, Articulation, Phonology, Phonological Processes

Abstract:
The aim of this study is to determinethe articulation errors according to the degree of hearing loss of Turkish speaking childrenwith hearing loss and to determine the mostly used phonological processes. For reachingthe aim, the articulation and phonological abilities of totally 52 children is evaluated usingBankson-Bernthal Phonology Tests (BBPT), which are stated in different institutiens inthe center of Ankara and are taken hearing and speaking education which are between 5and 9 and has hearing loss at the degrees of moderate, moderate to severe and severe. TheBBPT materials are included paint book which contains 78 words of target and aregistration form. The registration form is also contains consonant phoneme and processesof phonology. In this evaluation , via the errors of children with the consonants at thebeginning and at the end of each word, the articulation examples are determined and theexamples are groupped according to the degree of losts. At the end of this study, totally1438 faulty articulation examples are determined for these 78 words and each of them areanalyzed. After the comparison of the errors at the beginning and at the end of everywords, it is found that the errors at the and of words are statistically meaningful. At the endof the phonological analysis, the additional 4 different phonological processes are appearedfor children which has hearing impairment with 24 phonological processes of normalchildren. These processes are word medial consonant loss, syllable loss, syllable creationand syllable repetation. In this study, the articulation errors of children hearing lost areincreasing meaningful, statistically when the degree of losts are getting higher. By thisstudy, the articulation and phonological errors of Turkish speaking children aredetermined and discussed comparing with the degree of hearing losts.Key words: Hearing loss, Articulation, Phonology, Phonological Processes