Garip adına bağlı Türkmen destanları ile Türkmen Oğuznamesi'nin kaynak ve motif olarak karşılaştırılması
The comparison of Turkmen epics regarding garip name and Turkmen Oguzname in terms of source and motif
Yazar: BAKİ BORA HANÇA
Danışman: PROF. DR. FİKRET TÜRKMEN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dünyası Araştırmaları Ana Bilim Dalı / Türk Halk Bilimi (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Destanlar = Epics ; Garip = Garip ; Halk hikayeleri = Folk tales ; Motifler = Motifs ; Oğuzname = Oguzname ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature ; Türkmen edebiyatı = Turkoman literature ; Türkmenler = Turkomans

Özet:
Türkmen Türklerinin sözlü kültür yaratmaları, zengin Türk kültürü içerisinde müstesna bir yere sahiptir. Özellikle halk hikayesi türünde çok çeşitli örnekler yüzyıllardan beri aşıklar tarafından anlatıla gelmiş, 19. yüzyılın sonlarından itibaren yazılı olarak da edebiyat sahasında yerini almıştır. Türk boylarının geneline yayılmış olan halk hikayelerinin önemli bir kısmının Türkmenistan coğrafyasında teşekkül ettiği birçok araştırmacı tarafından kabul görmektedir. Bu noktandan hareketle coğrafi olarak da Türk dünyasının merkezinde konumlanmış olan Türkmenistan topraklarında önemli bir kısmı yaratılmış olan halk hikayeleri ve buna bağlı olarak halk hikayeciliği geleneğinin, araştırma dünyasına kazandırılması için sahada daha pek çok çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Çalışma konumuzu belirlerken göz önüne aldığımız en önemli sebep budur.Çalışmamızın Giriş kısmında, Aşık Garip Hikayesi ve Andalip Oğuznamesi üzerine Türkiye ve Türkmenistan'da yapılan çalışmalardan ulaşabildiklerimizi kısaca tanıtmaya ve değerlendirmeye çalıştık.Çalışmamızın Birinci Bölüm'ünde halk hikayesi ve destan gibi halk bilimi türlerinin tanım, teşekkül ve tasnifi meselesi tartışılmış, halk hikayesi türünün diğer türlerle olan ilişkisi üzerinde durulmuş, bu türün daha önce yapılan tanımlarının özellikleri göz önünde bulundurularak yeni bir tanımlama çalışması yapılmıştır.İkinci Bölüm'de ise Şahsenem Garip Hikayesinin epizot yapısı ortaya konulmuş, bu epizotlara bağlı motifler Stith Thompson'un ?The Motif Index of Folk Literature (Halk Edebiyatının Motif İndeksi)? adlı çalışması temel alınarak tespit edilip incelenmiştir. Bu bölümde ayrıca Şahsenem Garip hikayesindeki şiirler şekil, üslup ve söz sanatları açısından değerlendirilmiştir. Son olarak aynı bölüm içinde, Şahsenem Garip hikayesinin Andalip Oğuznamesi ile kaynak ve motif olarak karşılaştırılması yapılmıştır.Çalışmamızın Üçüncü Bölüm'ü Şahsenem Garip hikayesinin transkripsiyonunu yaptığımız ve Türkiye Türkçesine aktardığımız metinlerine ayrılmıştır.Çalışmanın Sonuç kısmında genel bir değerlendirme yapılmıştır. Kaynakça kısmında faydalanılan kaynaklar Alfabetik sıraya göre düzenlenmiştir.

Abstract:
Turkmen Turks? samples of oral culture have an important place within the gorgeous Turkish culture. Various examples especially belonging to the type of folk story have been told by minstrels for centuries and they have become written samples of literature since the late 19th century. It is accepted by lots of researches that a relatively big part of folk stories have evolved in Turkmen?s geography. Moving from this point, much more field studies are required in order to make the folk stories and tradition of folk story telling, which were explicitly created in Turkmen?s land of geographically located in the middle of Turkish world, to became a concern of the scientific world. This is the most important reason of choosing the subject of our study.In the Introduction part of our study, we try to introduce and briefly analyze the studies we could reach, which were held in Turkey and Turkmenistan on Aşık Garip Hikayesi and Andalip Oghuznamesi.In the first part of our study, the issues of definition, evolution and classification of the types of folklore such as folk story and epics were discussed, the relation of folk story with the other type of folklore were stressed and tried a new definition way of this type keeping in mind the previous definitions.In the second part, the episode structure of Şahsenem Garip Hikayesi were put in and the motives were picked up and analyzed through the study of Stith Thompson?s ?The Motif Index of Folk Literature?. Additionally poets in Şahsenem Garip Hikayesi were analyzed from the aspects of form, style and art of expression. Finally a comparison was made between Şahsenem Garip Hikayesi and Andalip Oghuznamesi according to their sources and motives.In the third part of the study, the texts of Şahsenem Garip Hikayesi?s transcription and its translation to Turkey Turkish were taken part.In the conclusion part of the study a general evaluation were done. In the bibliography part the used sources were given according to alphabetical order.