Bazı prunus türlerinde in vitro rejenerasyon ve multiplikasyon çalışmaları
In vitro regeneration and multiplication studies in some prunus species
Yazar: DUYGU GEYİK
Danışman: DOÇ. DR. FATİH ALİ CANLI
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez çalışmasında Stanley (Prunus domestica L.), Angeleno (P. salicina Lindl.), Kütahya (P. cerasus L.) çeşitleri ve Pixy (P. institia L.), Marianna (P. cerasifera Ehrh. × P. munsoniana Wight&Hedr.) anacında yapraktan rejenerasyon, ayrıca Pixy anacında in vitro multiplikasyon çalışılmıştır. Pixy anacının multiplikasyon denemesinde, MS (+0,54 µM NAA) ortamında BA ile TDZ büyüme düzenleyicilerinin farklı dozlarının in vitro sürgün çoğaltımı üzerinde etkileri araştırılmıştır. En iyi kardeşlenme sonuçları BA 1.25 mg lˉ¹ (1.80 sürgün/explant), TDZ (0.53 sürgün/explant ve 0.46 sürgün/explant) TDZ 0.50 ve 0.25 mg lˉ¹ dozlarından elde edilmiştir.

Yapraklardan çalışılan rejenerasyon denemelerinde MS (+0,54 µM NAA) besin ortamı kullanılmıştır. Denemelerde bitki büyüme düzenleyicilerin, ışık rejimlerinin ve ön muamelerinin yaprak rejenerasyonuna olan etkisi araştırılmıştır. Pixy, Marianna anacı ile Angeleno, Kütahya çeşitlerinde sürgün rejenerasyonu elde edilememiştir. Stanley çeşidinin yapraklarından ise %2.5 oranında TDZ 3,5 µM lˉ¹ (karanlık) içeren ortamdan rejenerasyon elde edilmiştir. Elde edilen rejenerasyon oranını artırmak için uygulanan TDZ+IBA ön mualeme çalışmalarından sonuç alınamamıştır. Rejenerasyon denemelerinde en iyi kallus oluşumu Kütahya' da %92.5, Stanley' de %37.5, Pixy' de ise %22.5 oranında gözlenmiştir. IBA kullanılan köklenme denemelerinin sonuçlarına göre Pixy IBA 0.5 mg lˉ¹, Marianna IBA 1 mg lˉ¹ ve Stanley ise IBA 2 mg lˉ¹ içeren ortamda köklenmeye alınmış ve daha sonra toprağa aktarılarak dış koşullara alıştırılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Prunus sp., TDZ, BA, Multiplikasyon, Rejenerasyon, IBA

Abstract:
In thesis, regeneration of Stanley (Prunus domestica L.), Angeleno (P. salicina Lindl.), Kütahya (P. cerasus L.) types and Pixy (P. institia L.), Marianna (P. cerasifera Ehrh. × P. munsoniana Wight&Hedr.) rootstocks, in addition in vitro multiplication of Pixy rootstocks were studied. In multiplacation studies of Pixy rootstocks, effects of BA and TDZ and their different concentration on in vitro shoot propagation were investigated. The best results on multiplication obtanied from BA 1.25 mg lˉ¹(1.80 /explant), TDZ (0.53 /explant and 0.46 /explant) TDZ 0.50 and 0.25 mg lˉ¹. 

Leaf regeneration studies, were carried out on MS (+0,54 µM NAA) medium. In regeneration studies the effects of Plant Grow Regulators (PGR), pre-treatments and dark incubation were investigated. No shoot regeneration was obtained in Pixy, Marianna, Angeleno, Kütahya. Shoot regeneration was obtained in %2.5 TDZ 3,5 µM lˉ¹ from the leaves of Stanley in the dark. Optimization studies with TDZ+IBA were carried out to increase the regeneration rates out with success. In regeneration studies, the highest callus formations were; Kütahya %92.5, Stanley %37.5, Pixy %22.5. Based on the results preliminary experiments Pixy was rooted on 0.5 mg lˉ¹ IBA, Marianna was rooted on 1 mg lˉ¹ IBA and Stanley was rooted on 2 mg lˉ¹ IBA. All rooted plantes were acclimatized and then transferred to the pots.

Keywords: Prunus sp., TDZ, BA, Multiplication, Regeneration, IBA