Endüstriyel tasarımcı-kullanıcı ilişkisinin Türkiye bağlamında incelenmesi
Investigating industrial designer-user relationship in the Turkish context
Yazar: IŞIL OYGÜR
Danışman: PROF.DR. H. ALPAY ER
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design

Özet:
Kullanıcı, endüstriyel tasarım uygulamalarının her döneminde sıkça telaffuz edilen birkriter olmakla birlikte 1990'li yılların ikinci yarısından itibaren tasarım süreçlerindekiönemini arttırmıstır. Günümüzün pazar sartları, firmaların ve tasarımcıların kullanıcıyısadece bir ölçüt olarak degerlendirmenin ötesinde bu bireylere, yaratıcılık, yenilik vefarklılık için ilham kaynagı olarak yaklasmalarına sebep olmustur. Bu nedenle tasarımdisiplinleri, yeni fark edilen bu ilham kaynaklarını `kullanıcı' yerine `insan' olarak elealmaya; somut bilgiler kadar insanlarla ilgili soyut özellikleri de kesfetmeyeyönelmislerdir. Tasarım arastırmaları insanların dile getiremedikleri ihtiyaçlarını,duygularını ve isteklerini algılayabilmenin yollarını aramaya baslamıs; bu amaçla sosyalbilimlerde yer alan çesitli arastırma metotları tasarıma adapte edilmistir. nsanlarınisteklerine daha iyi cevap verebilmek için kullanıcı-odaklı tasarım, katılımcı tasarımgibi sistematik yöntemler uygulamaya yönelmislerdir. Rekabet, yenilik, ürünlerinkarmasıklıgı vb. sebeplerden kaynaklanan ve kullanıcıyı odak noktası olarak alan butür yönelimlerle ulasılmaya çalısılan amaçlardan bazıları endüstriyel tasarımcınınmuglak kullanıcıyı daha iyi hayal edebilmesi, dogru kullanıcı modelleri gelistirebilmesi,kullanıcı gözünden dünyayı ve ürünleri degerlendirebilmesi yani kullanıcı ile empatikurabilmesidir. Bu sebepten, gelistirilen arastırma yöntemleri bir anlamda tasarımcınınkullanıcı ile iliski kurması için bir araç görevi görmektedir. Simdiye kadar daha çokyaratıcıklarına ve sezilerine yer veren tasarımcıların insanlarla empati kurması ürünlerikim ve ne için tasarlamakta oldukları hakkında derinlemesine bilgi edinmelerineyardımcı olmaktadır. Bu nedenle günümüzde endüstriyel tasarımcı-kullanıcı iliskisigittikçe önem kazanmıs, pazarda basarılı olacak ürünler gelistirebilmenin bu baglamdaiyi bir iliski kurmakla mümkün olabilecegi kavranmıstır. Buradan hareketle, buarastırma kapsamında Türkiye'de tasarlanmıs, üretilmis sekiz ürünün endüstriyeltasarımcıları, üreticileri ve kullanıcıları ile gerçeklestirilen görüsmeler ve anketleryardımıyla endüstriyel tasarımcı-kullanıcı iliskisi incelenmeye çalısılmıstır.Anahtar Kelimeler: Endüstriyel tasarımcı, Kullanıcı, liski, Empati

Abstract:
Although, ?user? is frequently mentioned as a criteria in industrial design, its? emphasishave been increased since the second half of the 1990?s. Nowadays market conditionshave forced companies and industrial designers to approach users as a source ofcreativity, innovation and differentiation. Consequently design disciplines started toconsider this new source of inspiration as ?human? rather than ?user? and have tried toreach humans? intangible preferences as well as abstract ones. Design research has beenfocused to find out humans? indefinable needs, emotions, desires and wants withmodifying social science research methods. Systematic methods like user-centereddesign and participatory design have been used to reach user more efficiently. Althoughthe reason for the use of these methods may vary from competition to search forinnovation one of their goal is to help designers to better understand people, imagineusers more efficiently and form correct user-models. In other words these methods helpdesigner to better empathize with the users. Therefore the research methods become atool to help designers to establish a relation with the users. Being able to empathize withusers assist designer to understand to whom and for why they are designing. Hence theindustrial designer-user relationship become more important and the success ofproducts have been closely relayed on these relations. From this approach, in this study,eight products which were designed, developed and produced by Turkish designers andengineers are investigated with the help of interviews and surveys to examine designeruserrelationship in Turkey.Keywords: Industrial designer, User, Relationship, Empathy