hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Öğrenci yurtlarında gürültü sorunu- bir örnek kapsamında soruna yönelik çözüm önerileri
Noise problem in dormitories, within a sample solutions
Yazar: BÜŞRA KÜBRA BARANOK AK
Danışman: PROF. DR. NEŞE AKDAĞ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Fiziği ve Malzemesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Kentsel hayatın kaçınılmaz sorunlarından biri olan gürültü, ilerleyen teknolojiye paralel olarak, kalabalıklaşan şehirlerde kent kullanıcılarının hayatını olumsuz yönde etkilemektedir. Tüm dünyada, ortaya çıkan bu rahatsızlığa karşı gürültüyle ilgili ciddi çalışmalar yapılmakta, gerek yönetmeliklerle gerekse yapılan uygulamalarla gürültü olabildiğince denetim altına alınmaya çalışılmaktadır.

Öğrencilerin önemli bir bölümünün, eğitim hayatlarındaki verimlilikleri ve başarıları üzerinde önemli yeri olan öğrenci yurtlarında da uygun işitsel konforun sağlanması önem taşır. Aslında sessiz kent bölgelerinde konumlanması gereken söz konusu yapılar, plansız kentleşme nedeniyle genelde yüksek gürültü düzeyine maruz kalmaktadır. Ekonomik giderlerin artması endişesiyle, yapı kabuğunda ve iç bölme elemanlarında (iç duvar, döşeme, kapı, pencere) da yeterli ses yalıtımının sağlanmaması, öğrencilerin sürekli gürültü sorunuyla karşı karşıya kalmasına yol açabilmektedir.
 
Bu çalışma kapsamında, bir öğrenci yurdu örneğinde gürültü sorununun ele alınarak, denetime ilişkin önlemlerin ortaya konması amaçlanmıştır. Bu amaçla yapılan çalışmalarla, yapının duvarlarında hava doğuşlu, döşemelerinde ise hava ve katı doğuşlu gürültülerin denetimi için olması gereken kesitlere örnekler, TS EN 12354 standardına uygun, bir yapı akustiği simulasyon programı yardımı ile ortaya konmuştur.

Abstract:
One of the inevitable problems of urban life, the noise affects the lives of urban users in the crowded cities in parallel to the technological advances. All over the world, there are serious studies about this noise which is caused by noise and trying to keep the noise under control as much as possible with the prepared regulations.
It is important to provide adequate auditory comfort in a significant part of the students, also in the student dormitories, which have an important place in the efficiency and success of their education life. In fact, these structures, which should be located in quiet urban areas, are generally exposed to high noise level due to unplanned urbanization. Concerned with the increase in economic costs, the lack of adequate sound insulation in the building envelope and internal compartment elements (interior walls, flooring, doors, windows) can lead to constant noise problems for students.
Within the scope of this study, it was aimed to address the problem of noise in a student sample of the country and to establish measures for the denial. For this purpose, examples of the sections that should be used for the control of air-born and airy and frosty noises on the walls of the structure have been presented with the help of a building acoustical simulation program in accordance with TS EN 12354 standard.
Banach uzaylarında iç noktalarda başlangıç şartlarına sahip kesir mertebeli diferensiyel denklemler
Fractional differential equations with initial conditions at inner points in Banach spaces
Yazar: AYSUN SOYSAL
Danışman: PROF. DR. VATAN KARAKAYA
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Beş bölümden oluşan bu tez çalışması, Banach uzaylarındaki Caputo tipli kesirli mertebeli nonlineer diferansiyel denklemlerle ilgilidir. 
Birinci bölümde, kesirli hesaplama  ve kesirli türevlerin tarihsel süreci hakkında literatür özeti verilmiştir.
İkinci bölümde, çalışmamız boyunca kullandığımız temel tanım ve teoremlere yer verilmiştir.
Üçüncü bölümde, geniş bir çalışma alanı olarak günümüze kadar gelmiş ve hala çalışılmakta olan bazı kesirli türev ve integrallerin bir derlemesi yapılmıştır.
Dördüncü bölümde, nonlineer kısmı sırasıyla Lipschitz ve non-Lipschitz olan iç noktalarda başlangıç şartlarına sahip bir başlangıç değer probleminin yerel varlık sonuçları elde edilmiştir. Non-Lipschitz durumu için Mönch sabit nokta teoremi ve Kuratowski nonkompaktlık ölçüsü kullanılmıştır.
Son bölümde, kesirli mertebeli bir diferansiyel denklem içeren başlangıç değer probleminde parametrelerin bağımlılığı, yani parametrelerin perturbe edilmeleri durumunda çözümün bundan nasıl etkilendiği incelenmiştir.

Abstract:
This thesis which consists of five chapters is concerned with nonlinear fractional order differential equations with Caputo type in Banach spaces.
In the first chapter, literature summary is given about historical process of the fractional calculus and fractional derivatives.
In the second chapter, the basic definitions and theorems which are used in the process of this study have been given.
In the third chapter, some fractional derivatives and fractional integrals which reach up to today as a wide field of study have been compiled.
In the fourth chapter, local existence results are obtained for initial value problems with initial conditions at inner points for the cases that the nonlinear parts are Lipschitz and non-Lipschitz, respectively. Mönch fixed point theorem and Kuratowski measure of non-compactness are employed to deal with the non-Lipschitz   case.
In the last chapter, dependence on parameters of initial value problems involving fractional order differential equation, namely how the solution is affected in the case of perturbation of parameters is investigated.
Ev tipi endüksiyon ısıtmalı ocaklarda tencere tipinden bağımsız olarak maksimum güç aktarımının sağlanması
Independent from pan ferromagnetic characteristic transferring maximum power each pan on domestic induction hobs
Yazar: SERCAN SİNİRLİOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NİHAN ALTINTAŞ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Elektrik Makinaları ve Güç Elektroniği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
Bu tez çalışmasında, ev tipi endüksiyon ocaklarda son kullanıcılar tarafından kullanılan, farklı ferromanyetik karakteristiğe sahip endüksiyon uyumlu tencerelerin her birine, güvenli bir şekilde maksimum gücün aktarılabilmesini sağlayan bir kontrol yöntemine yer verilmiştir. 
Ev tipi endüksiyon ocaklarda görülen en büyük problem, yük olarak tanımlanan tencerelerin çok farklı karakteristiklerde olması ve rezonans devresinin kullanıcı tarafından tamamlanmasıdır. 
Bu çalışmada, yukarıda belirtilen sorunu çözmek adına farklı materyallerden üretilmiş ve ferromanyetik karakteristikleri birbirinden farklı beş tencere tipi seçilmiştir. Tencereler referans bir bobin ile hem enerjili hem de LCR metre ile analiz edilmiştir. Güç elektroniği devresinin matematiksel modeli de çıkarılmıştır. Bu analiz sonuçlarına göre, elektriksel parametreler kontrol edilerek geliştirilen bir yöntem ile her tencere için güvenli, minimum çalışma frekansı belirlenmiştir. 
Sonuç olarak literatürdeki mevcut yöntem ile önerilen yeni yöntem karşılaştırıldığında tencerelere aktarılan güçlerin önerilen yeni yöntem yardımıyla arttığı ve her tencere için maksimum seviyeye ulaştığı tespit edilmiştir.

Abstract:
In this thesis, a control method for each of induction compatible cookwares which have different ferromagnetic characteristics, maximum power that can be transferred safely on the domestic induction cooktops using by end users is presented. 
The major problem for domestic induction cooktops is cookwares defined as load are various and end users complete the resonant circuit. 
Five of different ferromagnetic characteristic cookwares are chosen to solve this issue. These cookwares are analyzed with reference coil both with LCR meter and operational status with power mode. Also, mathematical model of power electronic circuit is shown. 
According to analysis results, minimum safe operating frequency is determined by a method which developed controlling the electrical parameters, for each cookwares. As a result, it is determined that the power transferred to the cookwares is increased and it reaches its maximum point for each cookwares with the help of the new method when it is compared with the current situation.
Keywords: Induction Cooktop, IGBT, Maximum Power, Ferromagnetic, Domestic Appliances,  Cookware,  Resonant Circuit,  Half-Bridge Topology
Üretim sahasında gürültü kontrolü
Noise control in production area
Yazar: YAKUP ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. RAHMİ GÜÇLÜ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Makine Teorisi ve  Dinamiği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering
Dizin: Gürültü = Noise ; Gürültü analizi = Noise analysis ; Gürültü denetimi = Noise control ; Gürültü kirliliği = Noise pollution ; Gürültü tahmini = Noise estimation

Özet:
Üretim sahasında mevcut olan makinelerin oluşturduğu gürültü, çalışanlar için önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Üretim sahasında oluşan gürültünün azaltılması, kontrol edilmesi ve çalışanlar için zararlı olmaktan çıkarılması için çeşitli kontrol yöntemleri bulunmaktadır. Gürültünün kaynakta, yayılma ortamında ve en son olarak alıcıda kontrol altına alınması en önemli gürültü kontrol adımlarıdır. Gürültünün üretimde bulunan çalışanlar üzerindeki etkilerinden, sınır değerlerinden ve ilgili yönetmelik ve standartlardaki bilgilerden yararlanılmıştır. Üretim sahasında karşılaştığımız ekipmanların gürültü seviyeleri ve çalışanların kişisel maruziyetleri değerlendirildikten sonra gürültünün hangi yöntemler ile kontrol edilebileceği örnekler ile gösterilmiştir. Risk değerlendirmesi, üretim sahası yerleşimi,  maruziyetin önlenmesi, kişisel koruyucu donanım kulak koruyucular, sessiz makine seçimi, işitme kaybı ve sağlık muayeneleri ile gürültü kontrolü için önem teşkil etmektedir.
Bu tez çalışmasında üç farklı fabrika gürültü açısından incelenmiş, gürültü kaynakları belirlenmiş, ortam ve kişisel maruziyet ölçümleri yapılmış ve gürültüden korunmak için çeşitli uygulamalar yapılmıştır.

Abstract:
The noise generated by the machines that are present in the production area is a major problem for the employees. A variety of control methods are applied to reduce the noise generated from the manufacturing process, to control it and to remove it from being harmful to employees. In the source of noise, in the spreading environment and finally in the receiver, the most important noise control steps. Benefits from the effects on the employees at the production level, the limit values and the relevant regulations and standards. After examining the methods of measuring the sound levels of the equipments we use in the production area, in which ways the noise can be controled are showed by the means of the examples. Noise control was carried out with risk assessment, production site setting, exposure prevention, personal protective equipment ear protectors, silent machine selection, hearing loss and health examinations.
In this thesis study, three different factories were examined in terms of noise, noise sources were determined, environment and personal exposure measurements were made and various applications were made to protect from noise.
Örnek bir bina için ısıtma-soğutma sistemlerinin karşılaştırılması
Comparison of heating-cooling sytems for a sample building
Yazar: FATİH ALKAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MERYEM HANDAN ÇUBUK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Isı Proses Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Bu çalışmada İstanbul'da bulunan yaklaşık 11.000 m² inşaat alanına sahip örnek bir bina için 5 ayrı HVAC sistemi BIM platformunda modellenmiştir ve sistemlerin ilk yatırım ve işletme maliyetleri arasında karşılaştırma yapılmıştır. Tasarımlar Autodesk Revit programı ile 3 boyutlu olarak çizilmiş, sistemlerin enerji analizleri ise HAP programı kullanılarak yapılmıştır. Çalışmada binada kurulması planlanan değişken hava debili sistem + radyatör sistemi ve alternatif olarak düşünülen 4 farklı sistem arasında değerlendirme yapılmıştır. Bu sistemler sırasıyla değişken hava debili sistem + radyatör, su kaynaklı ısı pompası, ısı geri kazanımlı VRF/VRV, ısı pompalı VRF/VRV + Radyatör ve 4 borulu fan coil sistemidir. Seçilen her sistem için enerji ihtiyacı, ilk yatırım maliyeti, işletme ve bakım maliyetleri karşılaştırılmış ve sonuçlara göre kısa, orta ve uzun vade de avantajlı sistem önerilmiştir.

Abstract:
In this study, for a sample building with 11.000 m2 area, 5 common HVAC systems have been designed and modeled in BIM platform and the initial and operation cost of the systems were compared using energy analyze models to find optimum system. The sample building is located in İstanbul with three floors. All the design process has been done using Autodesk Revit for each system and energy analysis have been performed using Carrier HAP program. The first system is the existing system which was Variable air flow system (VAV) + radiator, the other four systems are water source heat pump, heat recovery VRF / VRV, heat pump VRF / VRV + Radiator and 4 pipe Fan coil system respectively. In all 5 systems, energy consumption, initial investment cost, operation and maintenance costs are compared and according to the results optimum systems were proposed for short, medium and long terms.
Güney Batı Karadeniz kıyılarının deniz seviyesi yükselmelerine karşı kırılganlığının belirlenmesi
Vulnerability of the South-Western Black Sea coasts to sea level rise
Yazar: TAHSİN GÖRMÜŞ
Danışman: DOÇ. DR. BERNA AYAT AYDOĞAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Kıyı ve Liman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Karadeniz kıyıları = Black Sea coasts

Özet:
Bu çalışmada kıyı alanlarının iklim değişikliğinin etkisi ile artan deniz seviyelerine karşı kırılganlığı örnek bir bölge üzerinde incelenmiştir. Bu maksatla Güneybatı Karadeniz kıyılarında deniz seviyesi yükselmesi durumunda kıyı alanındaki kırılganlığı belirleyecek fiziksel ve sosyal özellikler incelenmiş ve uzamsal bir kırılganlık analizi gerçekleştirilmiştir. Kırılganlığı belirleyen değişkenler jeomorfoloji, kıyı eğimi, kıyı çizgisindeki değişim, dalga yüksekliği, nüfus yoğunluğu ve arazi kullanımıdır. Değişkenleri ve Karadeniz kıyısı hakkında ek bilgileri içeren bir Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) oluşturulmuştur. Analiz metodu olarak kıyısal kırılganlık indeksi (CVI) kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar çalışma alanı içerisinde Karasu-Akçakoca kıyılarının en yüksek seviyede kırılganlığa ve Ereğli-Zonguldak kıyılarının en düşük seviyede kırılganlığa sahip olduğunu göstermektedir.

Abstract:
In this study, vulnerability of the coastal areas to the rising sea levels due to climate change has been investigated with a case study conducted in the Southwestern Black Sea. On the purpose of achieving this goal, physical and social parameters which are determining the vulnerability of the coast has been investigated, afterwards a spatial vulnerability analysis made. Geomorphology, coastal slope, shoreline change, wave height, population density and land use are the determinitive parameters. A geographic information system (GIS) consisting of the parameters and additional information about coastal zones of Black Sea is created. Coastal Vulnerability Index (CVI) used as vulnerability assessment method. Results showed that, in the study area; highly vulnerable areas are located around Karasu-Akçakoca and the least vulnerable areas are located on the coasts lying between Ereğli and Zonguldak.
İstanbul'da Mimar Sinan camilerinde sivri kemer biçimlenişleri
Pointed arch formations of Mimar Sinan mosques in Istanbul
Yazar: ALİ NACİ ÖZYALVAÇ
Danışman: PROF. DR. MÜŞFİKA GÜL AKDENİZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Mimarlık = Architecture ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Osmanlı mimarisi = Ottoman architecture

Özet:
Geleneksel strüktür sistemlerinin önemli bir mimari elemanı olan kemer'in Mimar Sinan dönemi İstanbul camilerinde kullanımını ele aldığımız çalışmamız, özellikle iki merkezli sivri kemerlerin biçimlenişleri üzerine yapılan analitik bir incelemedir. Sayısal rölöveler ve yerinde yapılan ölçümler üzerinden 19 eserin incelendiği metinde sivri kemerler, bulundukları yere göre; iç mekanda, son cemaat yerinde, avluda ve cephede kullanılanlar olarak gruplandırılmıştır. Geometrik kuruluş ilkelerinin anlaşılması bakımından açıklık, yükseklik, karın yaylarının merkezleri gibi ölçülebilir niceliklerin yanında, kullanıldıkları yerler, bir araya geliş kuralları, tercih edilen tiplerin tespiti gibi kategorik sınıflandırmanın ortaya çıkardığı veriler birlikte yorumlanmaya çalışılmıştır. 
Sonuç olarak şimdiye kadar bildiğimiz 1:5 (merkezler arası uzaklık / açıklık) oranına sahip pencî kemer tipine benzer birkaç tip dışında 1:7, 1:9, 1:11 gibi farklı oranlara sahip sivri kemerlerin de yapılarda kullanılmış olduğu anlaşılmış, bu tiplerin hangi oranlarda tercih edildiği, hangi açıklıklarda ve hangi yapılarda rastlanıldığı gösterilmişir. Yapıların biçim repertuarlarını oluşturan kemer tiplerinin neler olduğu, bu kemerlerin kullanıldıkları yerler bakımından diğer yapılar ile karşılaştırılması mümkün olmuştur. Geçiş elemanı, eğri örtülerin kurucu ögesi ve dekoratif kullanımı ile görünüme egemen bir üslup belirleyici olan kemerin, tasarım ve inşa sürecinde hız ve kolaylık sağlamak üzere tasnif ve tertip edildiği ortaya çıkmıştır

Abstract:
This study is an analytical review of arches as the key architectural element in traditional structures specically pointed arches in Mimar Sinan mosques in İstanbul. 19 mosques have been examined using architectural surveys, onsite measurements. Arches are classified per their locations; interior, narthex, court and facades. The categorical properties like preferred types, places of use and grouping features are discussed and considered together with quantities like span, height, centers of intrados for understanding geometric formation principles of arches. Thus, new types were found like 1:7, 1:9, 1:11 beside known types like (1:5) pencî arches and statistics like where and which conditions they were shown has been revelaled. It has also been possible to compare buildings over used arch types that make up the form repertoires of the designer in selected works. It has been revealed that pointed arches has been classified and arranged to provide speed and convenience in design and construction process as dominant stylistic determinant and founder of traditional construction systems.
Ridge regresyon yönteminin farklı paket programlarıyla uygulanması
Ridge regression method with implementation of the different package programs
Yazar: ÇAĞLA KIRDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. FİLİZ KARAMAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı / İstatistik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: İstatistik = Statistics

Özet:
Çalışmamızda, öncelikle regresyon analizi anlatılacaktır. Regresyon analizi basit ve çoklu regresyon olarak ikiye ayrılır. Bu yöntemlerin geçerli olması için bazı varsayımların gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu varsayımlardan biri olan çoklu doğrusal bağıntı problemi; kısaca bağımsız değişkenler arasında bağıntı olması anlamına gelmektedir. Bu problemi ortadan kaldıracak yöntemlerden biri olan ridge regresyon yöntemi uygulamalarımızda kullanılacak ve bazı istatistik paket programları yardımıyla analizler yapılacaktır. Önce en küçük kareler yöntemi kullanılarak regresyon analizleri yapılacak daha sonra Ridge Regresyon analizi yapılarak sonuçlar yorumlanacaktır. SPSS 23, NCSS 11 ve R studio 3.4.0 programları ile yapılan analizler ayrıntılı olarak anlatılacaktır.

Abstract:
In our study, first of all regression analysis will be explained. Regression analysis are divided into simple and multiple regression. For this method to be valid, certain assumptions needs to be made. Multicollinearity problem is one of the most important assumption. It means that  correlation between the independent variables. One of the methods to eliminate this problem is Ridge regression method. By using the method multiple linear regression, regression analysis will be performed. First, regression analysis will be done using least squares method after that the results will be interpreted by ridge regression analysis. The analyzes made will be explained in detail by using SPSS 23, NCSS 11 and R studio 3.4.0 programs.
Veri madenciliğinde kümeleme analizi ve hibrit verilerin kümelenmesi üzerine bir algoritma
Clustering analysis in data mining and an algorithm on clustering hybrid data
Yazar: OSMAN ÇÖREKCİ
Danışman: DOÇ. DR. AYLA ŞAYLI
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control ; Bilim ve Teknoloji = Science and Technology

Özet:
Büyük verilerin kendi içinde benzer kümelere ayrılması veri madenciliğinin en temel problemlerinden biridir. Günümüzde büyük verilerin organize edilmiş bir biçimde depolanabilmesi, kümeleme işlemi için geliştirilen yöntemlerin, büyük veriler için etkili çalışabilmesi kriterinin önemi de arttırmıştır. Hiyerarşik kümeleme yöntemleri etkili sonuçlar verse de hesaplama karmaşıklığı nedeniyle büyük veriler ile çalışma konusunda yetersiz kalmaktadır. Hiyerarşik olmayan kümeleme yöntemleri ise maliyet fonksiyonunun kategorik veriler ile çalışamaması nedeniyle tüm veri tipleri için kullanılamamaktadır. Yalnızca kategorik veriler için ve hibrit veriler için bazı hiyerarşik olmayan kümeleme yöntemleri de son zamanlarda geliştirilmiştir. Bunun yanında verideki özelliklerin kümeleme işlemindeki ağırlıkları, verinin doğası gereği veya kümeleme sonucunda elde edilmek istenen sonuçlara bağlı olarak, farklı olabilir. Bu dokümanda, büyük hibrit verilerin etkili bir şekilde kümelenmesi ve bu kümeleme işlemine özelliklerin ağırlıklarının da dâhil edilebilmesi için geliştirilen bir algoritma tanıtacağız. Temel olarak K-Prototypes algoritmasına dayanan bu algoritmayı W-K-Prototypes olarak isimlendireceğiz.

Abstract:
Separating large data into similar clusters is one of the basic problems of data mining. Storing large data in an organized way has currently increased the importance of the methods developed for clustering. Even if the hierarchical clustering methods give effective results, they are still inadequate due to their computational complexity. Non-hierarchical clustering methods cannot be used for all data types because of the cost function which cannot run by categorical data. Recently, some non-hierarchical clustering methods have been improved for categorical and hybrid data. In addition, the weights of attributes in clustering might be different due to the nature of the data or the expected results. In this paper, we introduce an algorithm which has been improved for the clustering of large hybrid data in an effective way that also includes the weights of attributes. This algorithm, mainly based on the K-Prototypes algorithm, will be called "W-K-Prototypes". The computational results show that the algorithm can be used efficiently for clustering.