Turizm aracılığıyla yoksulluğu azaltmada sosyal pazarlamanın gücü
The power of social marketing on reducing poverty through tourism
Yazar: TUBA TÜRKMENDAĞ
Danışman: PROF. DR. AZİZE HASSAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Pazarlama = Marketing ; Pazarlama yöntemleri = Marketing methods ; Sosyal pazarlama = Social marketing ; Turizm = Tourism ; Turizm gelirleri = Tourism incomes ; Yoksulluk = Poverty

Özet:
Bu araştırmanın amacı sosyal pazarlamanın turizmde uygulanması aracılığıyla yoksulluğun azaltılmasına katkı sağlayıp sağlayamayacağını ve bu katkının nasıl sağlanabileceğini incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve katılımcıların konuya ilişkin algılarının ve deneyimlerine dayandırdıkları görüş ve düşüncelerinin belirlenmesi amacıyla olgubilim deseni kullanılmıştır. Bütüncül bir yaklaşım sağlayabilmek amacıyla yoksulluk ve yoksulluğa neden olan unsurlar ile turizm aracılığıyla yoksulluğun nasıl azaltılabileceği ve turizm aracılığıyla yoksulluğun azaltılmasındaki engellere yönelik katılımcıların algıları belirlenmeye çalışılmıştır. Örnekleme yöntemi olarak maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılmıştır. Bu bağlamda kalkınma ajansı, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, otel işletmeleri, seyahat acenteleri, restoranlar, STK'lar, akademisyenler ve yerel halktan katılımcılar ile görüşülmüştür. Araştırma kapsamında veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış mülakat formu kullanılmış ve katılımcılara konuyla ilgili açık uçlu sorular yöneltilmiştir. Katılımcılar yoksulluğun sadece ekonomik olamayacağını belirterek yoksulluğu farklı boyutlarıyla tanımlanmıştır. Ayrıca bulgular yoksulluğun hem iç faktörlere hem de dış faktörlere bağlı olduğunu göstermiştir. Katılımcılar turizmin gerçekleşmesindeki en önemli engelin hem sosyo-kültürel anlamda hem de politik anlamda güvenlik olduğunu belirtmişlerdir. Turizmin faydalarına ilişkin bulgular, turizmin yoksulluğun azaltılmasında önemli bir sektör olduğunu ve sağlayacağı katkıların istihdam olanaklarından yerel halkın sosyo-kültürel açıdan gelişmesine ve becerilerinin artırılmasına kadar geniş bir yelpazede ele alınabileceğini göstermiştir. Turizm aracılığıyla yoksulluğun azaltılmasında karşılaşılabilecek engellere yönelik algılardan en önemlilerinin ise yerel halkın turistlere yönelik düşünce, tavırları ve dil yetersizlikleri olduğu ile çeşitli nedenlerle turistin destinasyon içerisinde çok fazla vakit geçirememesi olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın temel amacı olarak sosyal pazarlamanın turizmde uygulanması aracılığıyla yoksulluğun azaltılmasına ilişkin katılımcıların çoğu sosyal pazarlamanın bu anlamda güçlü bir araç olabileceği yönünde görüş bildirmişler ve ifadelerinde uygulama örneklerine de yer vermişlerdir. Katılımcıların görüş ve düşüncelerinden elde edilen bulgular ile alan yazından elde edilen bilgiler ışığında sosyal pazarlamanın turizmde uygulanması aracılığıyla yoksulluğun azaltılması için bir model önerisi geliştirilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine whether social marketing can contribute to poverty reduction through its application in tourism and how this can be applied. Qualitative research method was used in the research and phenomenology pattern was used to determine the perceptions and views and opinions of the participants based on their experiences. In order to provide a holistic approach, the perceptions of the participants about poverty, the factors causing poverty, how to reduce poverty through tourism and the obstacles in reducing poverty through tourism were determined. In the research, maximum diversity sampling was used as sampling method. In this context, development agency, provincial directorate of culture and tourism, hotel enterprises, travel agencies, restaurants, NGOs, academicians and local people were interviewed. A semi-structured interview form was used as a tool to collect data and open-ended questions were asked to the participants. Participants defined poverty in different dimensions by stating that poverty cannot only be economical. In addition, findings showed that poverty is dependent on both internal and external factors. The participants stated that the most important obstacle to the realization of tourism is security both socio-culturally and politically. Findings on the benefits of tourism have shown that tourism is an important sector in poverty reduction and that its contributions can be dealt in a wide range from employment opportunities to the socio-cultural development and skills of the local population. It was determined that the most important perceptions about the obstacles to poverty reduction through tourism were thoughts, attitudes and language deficiencies of the local people towards tourists and the fact that the tourists could not spend much time in the destination due to various reasons. As the main objective of the study, most of the participants have expressed the opinion that social marketing can be a powerful tool in tourism as a poverty reduction tool and also included examples of implementation in their statements. In the light of the views and opinions of the participants and information obtained from the literature, a model has been proposed for the reduction of poverty through the application of social marketing in tourism.