Cumhuriyet Dönemi hayvancılık politikası (1923-1980)
Livestock policy of the Republican Period
Yazar: DİDEM KONYA
Danışman: PROF. DR. BAYRAM AKÇA
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonomi = Economics ; Tarih = History ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Ekonomi tarihi = Economic history ; Hayvan hastalıkları = Animal diseases ; Hayvan ıslahı = Animal breeding ; Hayvancılık = Animal husbandry ; Hayvancılık işletmeleri = Livestock enterprises ; Hayvancılık sektörü = Livestock sector ; Hükümet politikaları = Government policies

Özet:
Bütün ziraat mahsulleri gibi hayvan mahsulleri de dünya üzerinde yaşayan insanların en gerekli yaşama ihtiyaçları arasındadır. Et, süt, yumurta gibi ürünler insanların temel besin kaynağıdır. Deri, yapağı gibi hammaddeler fabrikalarca işlenir. Tarlalarda verimi arttırmak için gübre verirler. Hayvan gücünden yararlanılarak araba, pulluk ve ziraat makineleri çekilir yükler taşınır. Denilebilir ki hayvansız insan hayatı düşünülemez ve hayvancılık Türk tarihinde her zaman değerli bir sektör olarak yer almıştır.
Türkiye'nin sosyo-ekonomik yapısı içinde yer alan hayvancılık politikalarının büyük ölçüde Osmanlı döneminde oluştuğu söylenebilir. Fakat XIX. yüzyılın ilk çeyreğine kadar hayvancılık bilimsel açıdan ele alınamamıştır. XIX. yüzyıl boyunca bu alandaki çalışmalar askeri ve sivil veteriner hekimliği hizmetlerinin örgütlendirilmesi ve yasal düzenlemelerin başlatılması ile giderilmeye çalışılmıştır.
XX. yüzyılda yaşanan Trablusgarp Savaşı, Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı toplum hayatında derin izler bırakmıştır. Millî Mücadele hareketinin başarı ile sonuçlanması ve ardından kurulan Türkiye Cumhuriyeti ile ülkenin kalkınması için çalışmalara başlanmıştır. Yaşanan savaşlar sebebiyle çoğu hayvan telef olmuştur. Ülke ekonomisinin güçlendirilmesi için adımlar atılırken tarım ve hayvancılığın ülke ekonomisindeki önemi de dikkate alınmıştır. 
Bu çalışmada, 1923-1980 yılları arasında hayvancılık politikaları ve hayvancılık faaliyetleri ele alınmıştır. Hayvan türleri konusunda çalışmalara önem veren Cumhuriyet Hükümetleri, hayvan sağlığı ve ıslahı konusuna ağırlık vermiştir. Hayvanların sağlığı yasal düzenlemeler ile güvence altına alınmaya çalışılmıştır. Özellikle kurulan hara ve aygır depolarında damızlık hayvanlar yetiştirilmiştir. Hayvanların ıslahı amacıyla yurtdışından hayvanlar satın alınmış, ayrıca hayvancılık konusunda tecrübeli yabancı uzmanlar Türkiye'ye davet edilmiştir. Hayvanların beslenmesi sorunu ve yem problemi hükümetlerin mücadele ettiği bir konu olmuştur. İkinci Dünya Savaşı hayvancılığı olumsuz yönde etkilemiş hayvan hastalıkları ile mücadele devam etmiş ve hayvanların çoğu beslenme yetersizliğinden telef olmuştur. Demokrat Parti Dönemi ekonomi politikalarında tarım üzerine yoğunlaşılmıştır. Bu dönemde gelen Marshall Yardımlarından hayvancılığa da pay ayrılmış olsa da bu yeterli olmamıştır. Tarımda makineleşmenin artması ve tarım alanlarına ayrılan arazilerin çoğalması ile hayvanların beslenme sorunu büyümeye devam etmiştir. 1960-1980 yılları arasında özellikle Planlı Kalkınma dönemi olması açısından önemli olmuştur. Beş Yıllık Kalkınma Planları ile hayvancılıkta da büyümenin olacağı öngörülmüş fakat istenilen hedeflere tam olarak ulaşılamamıştır.   
Anahtar Kelimeler: Hayvancılık, Hayvancılık Politikası, Hayvancılık Ekonomisi, Hayvan Islahı, Hayvan Sağlığı

Abstract:
Like all agricultural products, animal products are among the most necessary living needs of people living on earth. Products such as meat, milk and eggs are the main foods of people. Raw materials such as leather and fleece are processed by factories. They fertilize the fields for productivity. Cars, plows and agricultural machines are pulled and loads are transported using animal power. It can be said that human life is unthinkable without animals and animal husbandry has always been a valuable sector in Turkish history.
It can be said that the livestock policies within the socio-economic structure of Turkey were largely formed during the Ottoman period. But in the XIX. Animal husbandry could not be handled scientifically until the first quarter of the century. XIX. Throughout the century, studies in this field have been attempted to be resolved by organizing military and civilian veterinary services and initiating legal regulations.
XX. The Tripoli War, the Balkan Wars and World War I, which took place in the 19th century, left deep traces in social life. With the successful conclusion of the National Struggle Movement and the subsequent establishment of the Republic of Turkey, efforts were started for the development of the country. Many animals perished due to wars. While taking steps to strengthen the country's economy, the importance of agriculture and animal husbandry in the country's economy was also taken into account.
In this study, livestock policies and livestock activities between 1923 and 1980 are discussed. Republican Governments, which attach importance to studies on animal species, have focused on animal health and breeding. The health of animals has been tried to be secured by legal regulations. Breeding animals were raised especially in the established stud farms and stallion warehouses. Animals were purchased from abroad for the purpose of breeding animals, and foreign experts experienced in animal husbandry were invited to Turkey. The problem of animal nutrition and feed has been an issue that governments struggle with. The Second World War had a negative impact on animal husbandry. The fight against animal diseases continued and most of the animals perished due to malnutrition. The economic policies of the Democratic Party Era focused on agriculture. Although a share of the Marshall Aid received during this period was allocated to animal husbandry, this was not enough. With the increase in mechanization in agriculture and the increase in land devoted to agricultural areas, the feeding problem of animals has continued to grow. The period between 1960 and 1980 was especially important as it was the Planned Development period. With the Five-Year Development Plans, it was predicted that there would be growth in animal husbandry, but the desired targets were not fully achieved.
Keywords: Livestock, Livestock Policy, Livestock Economics, Animal Breeding, Animal Health