Covid-19 pandemi döneminde Türk bankacılık sektöründe yer alan bankaların kümeleme analizi ile sınıflandırılması
Classification of banks in the Turkish banking sector by clustering analysis during the Covid-19 pandemic period
Yazar: SALİH AÇIKALIN
Danışman: DOÇ. DR. HASAN HÜSEYİN YILDIRIM
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Pazarlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bankacılık = Banking

Özet:
11 Mart 2020 tarihinde Dünya Sağlık Örgütü tarafından Covid-19 pandemisi
ilan edilmiştir. Covid-19 pandemisi bulaşma riskini azaltmak için devletler insan
hareketliliğini en aza indirecek önlemler almışlardır. İnsan hareketliliğinin azalması
ile ekonomide birçok sektörde firmalar kriz yaşayarak kapanmışlardır. Türkiye'de
firmaların ve tüketicilerin ihtiyacı olan fon kaynaklarının sağlanması için ekonomi
yönetimi tarafından bankacılık sektörü aracılığı ile pandemi destek önlemleri devreye
alınmıştır. Geri ödemesiz destek kredileri, 1 yıl ötelemeli konut kredileri, sıfır ve ikinci
el araç kredileri, sosyal hayatı destek ihtiyaç kredileri, turizm sektörü için tatil kredileri
ve KGF destekli ticari krediler kamu sermayeli mevduat bankaları olan Ziraat Bankası,
Halk Bankası ve Vakıflar Bankası tarafından kullandırılmıştır. Bu üç kamu bankasının
diğer bankalara göre piyasayı canlı tutmak amacıyla yapmış olduğu atılımlar sektörde
bankalar arasında farklılaşmayı beraberinde getirmiştir. Bu çalışmada 2019, 2020 ve
2021 yıllarında 21 banka ve 24 değişken ile hiyerarşik kümeleme analizi ile hiyerarşik
olmayan (k-ortalamalar) kümeleme analizi uygulanarak kamu sermayeli mevduat
bankalarının özel ve yabancı sermayeli mevduat bankalarına göre ayrışıp ayrışmadığı
araştırılmıştır. Hiyerarşik kümeleme analizine göre Covid-19 pandemisi bankaların
kümelenmelerinde anlamlı bir farklılık oluşturmamıştır. Hiyerarşik olmayan
kümeleme analizine göre ise anlamlı kümelenmeler gerçekleşmiştir.
Anahtar Kelimeler: Covid-19 pandemisi, Kümeleme analizi, Türk bankacılık
sektörü

Abstract:
Covid-19 pandemic declaration by the World Health Organization on March
11, 2020 has been done. To reduce the risk of transmission of the Covid-19 pandemic,
states have taken measures to minimize their mobility. With a decrease in human
mobility in many sectors of the economy, companies have closed down by
experiencing a crisis. Pandemic support measures have been put into operation by the
economic management through the banking sector in order to provide the funding
sources needed by companies and consumers. Non-repayable support loans, 1-year
postponed housing loans, new and second-hand vehicle loans, social life support
consumer loans, holiday loans for the tourism sector and KGF-supported commercial
loans were made available by state-owned deposit banks Ziraat Bank, Halk Bank and
Vakıflar Bank. It is predicted that the breakthroughs made by these three public banks
in order to keep the market alive compared to other banks bring about differentiation
among banks in the sector. In this study, by applying hierarchical clustering analysis
and non-hierarchical (k-means) clustering analysis with 21 banks and 24 variables in
2019, 2020 and 2021, it was investigated whether public deposit banks were
differentiated from private and foreign capital deposit banks. According to the
hierarchical cluster analysis, the Covid-19 pandemic did not make a significant
difference in the clusters of banks. According to the non-hierarchical cluster analysis,
significant clusters were realized.
Keywords: Covid-19 pandemic, Cluster analysis, Turkish banking sector