Farklı zamanlarda ekilen nohut çeşitlerinin (Cicer arietinum L.) bazı tarımsal özelliklerinin belirlenmesi
Determination of some agricultural characteristics on chickpea (Cicer arietinum L.) cultivars that are sown at different periods
Yazar: FATMA CERAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖNDER
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, 2 farklı zamanda ekilen (16 Mart ve 17 Mayıs) 3 farklı nohut çeşidinin (Akçin, Azkan ve Gökçe), Sarayönü-Konya ekolojisinde verim ve bazı kalite bileşenlerini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Çalışma 2014 yılında yürütülmüş, tarla denemeleri Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Araştırma kapsamında incelenen özelliklere ait değerler;  bitkide bakla sayısı 20.33-36.67 adet/bitki, bitki boyu 34.67-57.33 cm, ilk bakla yüksekliği 15.33-27.67 cm, baklada tane sayısı 0.84-1.26 adet/bakla, tane verimi 182.63-277.77 kg/da, yüz tane ağırlığı 34.67-43.44 g, protein oranı %25.60-27.03 ve protein verimi 47.35-71.08 kg/da değerleri aralığında değişim gösterdiği tespit edilmiştir. 
Araştırma kapsamında nohut tanesinde tespit edilen mineral maddelerden Molibden, Kalsiyum, Bakır, Potasyum, Magnezyum, Mangan, Nikel, Fosfor ve Çinko elementlerinin araştırmaya konu olan faktörlerden ekim zamanı, çeşit ve ekim zamanı x çeşit interaksiyonu bakımından istatistiki olarak önemli çıktığı, diğer elementlerin (Bor, Demir ve Sodyum) ise istatistiki olarak önemsiz çıkmasıyla birlikte geniş bir varyasyon gösterdiği belirlenmiştir.  
Çalışma kapsamında elde edilen sonuçlar incelendiğinde,; yüksek tane verimi nedeniyle 17 Mayıs tarihinde ekilen Azkan çeşidi, yüksek protein oranı nedeniyle 16 Mart tarihinde ekilen Akçin çeşidi ve yüksek protein verimi nedeniyle 17 Mayıs tarihinde ekilen Azkan çeşidi  ön plana çıkmıştır. Üretimde önemli paya sahip olan Konya ilinde gerek verim ve gerekse kalite özellikleri dikkate alındığında bölgelere uygun ekim zamanının ve genotiplerin belirlenmesiyle ilgili farklı çalışmaların yapılması gereklidir.

Abstract:
Aim of the present research was determination of yield and some quality components of 3 chickpea varieties (Akçin, Azkan and Gökçe) which were sown on 2 different times (16 March and 17 May) Sarayönü Town-Konya ecological conditions. Field trial was set up in 2014 according to split plots in randomized blocks design with 3 replications. Ranges of the investigated data for sowing time x variety interaction were as following; 20.33-36.67 for number of pod per plant, 34.67-57.33 cm for plant height, 15.33-27.67 cm for first pod height, 0.84-1.26 for number of seed per pod, 182.63-277.77 kg da-1 for seed yield, 34.67-43.44 g for one hundred seed weight, 25.60%-27.03% protein ratio and 47.35-71.08 kg da-1 for protein yield.   
Results of the study showed that the mineral content of molybdenum, calcium, copper, potassium, magnesium, manganese, nickel, phosphorus and zinc was statistically significant by view the factors of sowing time, variety and sowing time x variety interaction while the rest of the minerals (boron, iron and sodium) were statistically non-significant beside showing a wide range.  
As a consequence of the present research, Azkan variety sown on 17th of May is promising due to higher seed yield while Akçin variety sown on 16th of March beside Azkan variety sown on 17th of May is promising due to higher protein ratio. Konya City that has a big importance in production demands for the determination of optimum sowing time and suitable genotypes by renewed researches with regard to yield and quality as well.