Sarkoidoz hastalarında HLA genotiplendirilmesi
HLA genotyping in sarcoidosis patients
Yazar: DORINA ESENDAĞLI
Danışman: PROF. DR. KAHRAMAN AHMET SALİH EMRİ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer = Lung ; Genotip = Genotype ; Granülom = Granuloma ; HLA antijenleri = HLA antigens ; Sarkoidoz = Sarcoidosis

Özet:
Sarkoidoz etiyolojisi bilinmeyen, akciğer ve mediastinal
lenf nodları başta olmak üzere birçok organı tutabilen, heterojen inflamatuvar
bir hastalıktır. Sarkoidoz tanısı, kliniko-radyolojik değerlendirmesi ve
hastalığın tuttuğu organlarda non-kazeifiye granülomların gösterilmesi ile
konur. Genetik çalışmalarda, sarkoidozun çeşitli genlerle ilişkili olduğu, en
güçlü bağlantının da HLA bölgesi ile olduğu gösterilmiştir. Bu çalışmanın
amacı HLA sınıf II molekülleri ile Sarkoidoz hastalığı veya hastalığın seyri ve
yaygınlığı arasındaki ilişkiyi analiz etmektir. Gereç ve yöntem: Bu çalışmaya
Ekim 2013 - Ekim 2015 tarihleri arasında merkezimize başvuran 103
sarkoidoz tanılı hasta dahil edilmiştir. Hastaların HLA-DRB1 ve HLA-DQB1
tiplendirimi Polimeraz Zincir Reaksiyonu -Sekans Spesifik Primer (PCR-SSP)
yöntemi kullanılarak düşük çözünürlükte yapılmıştır. İstatistiksel analizler için
Ki-kare ve Fisher testleri kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya alınan 103
sarkoidozlu hastanın %73.8'i kadındı, kadın/erkek oranı ise 2.8
hesaplanmıştır. Hastaların ortalama yaşı 42.5 ± 12.9 yıl. erkeklerde 36.4±8.9
kadınlarda ise 44.6±13.5 yıl olarak hesaplandı (p=0.005). Ailesel sarkoidoz
sıklığı %6.06 bulundu. Yapılan HLA-DRB1 ve –DQB1 analizinde hasta ve
kontrol grubunda toplam 18 alel tanımlanmıştır. Hasta grubunda kontrol
grubuna göre DRB1*13 (p=0.001) ve DQB1*06 (p=0.01) alel frekansları,
kontrol grubunda ise HLA-DRB1*01 (p=0.011) daha yüksek bulundu.
Remisyona giren grupta HLA-DRB1*10 (p= 0.007), girmeyenlerde ise HLADQB1*
06 (p=0.034) daha yüksek bulundu. Sonuç: Bu sonuçlar HLADRB1*
10,*13, ve HLA-DQB1*06 alellerinin sarkoidoz hastalığı gelişme riski
ve klinik seyir ile ilişkili olabileceğini, Türk hastalarda prognoz ve tedavinin
belirlenmesinde kullanılabileceğini düşündürmektedir.

Abstract:
Aim: Sarcoidosis is a systemic inflammatory disease of unknown etiology
that involves any part of the body, mainly the lungs and thoracic lymph
nodes. The disease is diagnosed by clinical, radiological evaluation and
demonstration of non-necrotic granulomas in pathological examination. In
genetic studies, sarcoidosis was found to be associated with several genes,
but the strongest link was with HLA region. The aim of this study was to
investigate the association of HLA class II alleles with the extent and course
of disease in patients with sarcoidosis. Materials and Methods: The study
included 103 patients with sarcoidosis admitted to our clinic between October
2013 and October 2015. The control group included 100 unrelated healthy
donors who were registered to tissue typing laboratory. HLA-DRB1 and HLADQB1
typing was performed by using PCR-SSP method at low resolution
level. Chi-square and Fisher's exact tests were used for statistical analysis.
Results: The mean age of 103 patients with sarcoidosis was 42.5 ± 12.9
years and 73.8% were females. Female to male ratio was 2.8. Mean age in
males was 36.4±8.9 years, whereas in females was higher due to a second
peak, 44.6±13.5 years (p=0.005). Familial sarcoidosis frequency was 6.06%.
In HLA-DRB1* and DQB1* analysis, 18 alleles were identified in both patient
and control groups. The frequency of DRB1*13 (p=0.001) and DQB1*06
(p=0.01) alleles were higher in the patient group, whereas HLA-DRB1*01
was higher in control group. Of these alleles the frequency of DQB1*06
(p=0.034) was higher in remission free whereas DRB1*10 (p=0.007) was
higher in remitting cases. Conclusion: These results support the association
of HLA-DRB1*13, -DRB1*10, and -DQB1*06 alleles with sarcoidosis in
Turkish patients and could be used in diagnosis and follow-up of patients.