Acil serviste elektrolit imbalansı tanısında venöz kan gazının kullanılabilirliği
The availability of venous blood gas at diagnosis of electrolyte imbalance in the emergency department
Yazar: MUHAMMED ENES DURAK
Danışman: DOÇ. İSA KILIÇASLAN
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp servisleri = Emergency medical services ; Asit-baz dengesi = Acid-base equilibrium ; Elektrolitler = Electrolytes ; Gastrointestinal hemoraji = Gastrointestinal hemorrhage ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Kan gaz analizi = Blood gas analysis

Özet:
Başta sodyum ve potasyum olmak üzere elektrolit anormallikleri; çeşitli kardiyak aritmiler, kardiyak arrest, serebral ödem gibi hayati tehdit eden durumlara neden olabilmektedir. Acil servislerde elektrolit anormallikleri dışında, ciddi GİS kanamalı, ya da özellikle ciddi travma hastalarında görülebilen hemorajik şok durumundaki hasta sayısı da az değildir. Bu hasta grubu için de hemoglobin ve hematokrit düşüklüğünün tanısının erken konulması ve takibi için zamanla yarışmak Acil Servis çalışanları için son derece önemlidir.
Kan gazı cihazları, ventilasyonu, oksijenizasyonu, kan asiditesini, tampon sistemlerini, hemoglobin oksijenizasyonunu, hemoglobin düzeylerini, ve elektrolitleri değerlendirmek için kullanılabilir. Elektrolit bozuklukları ve kan düzeylerinin klasik yaklaşımla kesin tanısı için kullanılan biyokimya ve hematoloji laboratuvarları, hayati tehlikesi olan hasta grubu için zaman açısından yetersiz kalabilmektedir. Biyokimya laboratuvarlarında elektrolit değerlerinin sonuçlanması yaklaşık olarak 60dk süre almaktayken, hematoloji laboratuvarlarında hemoglobin ve hematokrit düzeylerinin saptanması da ortalama 30dk süre almaktadır. Oysa Acil Servis içinde bulunan kan gazı cihazları ile bu verilere ulaşmak yaklaşık olarak 2-3dk zaman almaktadır. Ancak kan gazı cihazlarının elektrolit ve hemogram düzeylerinin saptamasında güvenilirliğini destekleyen son derece az yayın vardır. Bu amaçla Acil Servise çeşitli nedenlerle başvuran, çalışmamızın içleme kriterlerini karşılayan ve kan gazı ile birlikte biyokimyasal elektrolit değerlerine bakılmış olan 199 hastanın, biyokimya laboratuvarında çalışılan Na, K, Cl ve Ca elektrolit değerlerini kan gazı cihazındaki sonuçlarıyla karşılaştırılması yapıldı. Yine bu 199 hastanın 193'ünden, kan gazı ve biyokimya elektrolit değerlerinin yanı sıra hemogram da çalışılmıştır. Bu 193 hastanın hematoloji laboratuvarı hemoglobin ve hematokrit değerlerinin, kan gazı cihazındaki değerlerle kıyaslaması da yapılmıştır.
Sonuç olarak; Acil Serviste Ca elektroliti haricinde Na, K ve Cl elektrolitlerinin anormalliklerinin tanısında ve hemoglobin ve hematokrit düzeylerinin tayininde kan gazı cihazlarının güvenilir ve hızlı sonuç vermeleri nedeni ile de kullanışlı cihazlar olduğu sonucuna vardık.

Abstract:
The electrolyte imbalance including mainly sodium and potassium electrolyte abnormalities, may lead serious conditions as cardiac arythmia, cardiac arrest and cerebral edema. In the emergency department, outside of electrolyte abnormalities, the number of patients applicant with severe gastrointestinal bleeding, or hemorrhagic shock, especially can be seen in the case of severe trauma patients is not less. It's very important to race against time for the clinicians at emergency department to diagnose early and follow-up decrease of hemoglobin and hematocrit levels.
Blood gas analyser can be used to assess ventilation, oxygenation, blood acidity, buffer systems, hemoglobin oxygenation, hemoglobin and electrolytes levels. The biochemistry and hematology laboratory that used to definitive diagnosis of electrolyte imbalance and hemoglobin and hematocrit levels can not give results in a short time. While the result of electrolytes in the biochemistry laboratory take approximately 60 minutes duration, determination of hemoglobin and hematocrit level take average of 30 minutes in the hematology laboratory. However it takes 2-3 minutes to achieve results of these values with the blood gas analysers there in the emergency department. But there is very little puplication that supports the reliability of blood gas analysers to detect electrolyte and hemoglobin and hematocrit levels. Therefore, this study aimed to investigate the correlation of electrolyte and hemoglobin and hematocrit results with laboratory analyzer and blood gas analysers. In this study we included 199 patients who admitted to the emergency department for various reasons. Na, K, Cl and Ca levels belongs to these patients were studied in both biochemistry laboratory and blood gas analyser. 193 of 199 patients blood counts also studied in blood gas analysers and hemotology laboratory.
As a result, in the emergency department, except calcium the use of venous blood gas analyser availability at diagnosis of electrolyte imbalance and blood count is reliable and useful becouse they provide quick results.