Fen bilimlerinde yaşam becerileri eğitimi kılavuzunun fen bilgisi öğretmen adaylarının analitik düşünme becerisine yönelik mesleki bilgilerin gelişimi üzerine etkisinin incelenmesi
The effect of life skills education guide on pre-service science teachers' development of professional knowledge regarding analytical thinking skill
Yazar: ESENGÜL EMEKLİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ARZU KİRMAN BİLGİN
Kafkas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Analitik düşünme becerileri = Analytical thinking skills ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Mesleki bilgi = Professional knowledge ; Yaşam becerileri = Life skills

Özet:
Analitik düşünme becerisi 2013 yılı itibariyle fen bilimleri dersi öğretim programına
dahil olmuştur. Bu nedenle fen bilgisi öğretmenlerden öğrencilerine fen bilimleri
dersleri aracılığı ile analitik düşünme becerisini kazandırmaları beklenmektedir. Bu
durum fen bilgisi öğretmenlerin analitik düşünme becerisine yönelik mesleki bilgi
kazanmaları ile mümkündür. Fen bilgisi öğretmenlerinin bu mesleki bilgiyi edindikleri
süreçlerin başında ise adaylık dönemi gelmektedir. Fen bilgisi öğretmen adaylarının
analitik düşünme becerisine yönelik mesleki bilgilerinin yetersiz olduğu ise tespit edilen
bir durumdur. Tespit edilen bu durumdan yola çıkılarak mevcut araştırma da bağlam
temelli öğrenme uygulamaları ile zenginleştirilmiş fen bilimlerinde yaşam becerileri
eğitimi kılavuzunun fen bilgisi öğretmen adaylarının analitik düşünme becerisine
yönelik mesleki bilgilerinin gelişimi üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır.
Mevcut araştırma tek grup ön test-son test deneysel desen ile yürütülmüştür.
Araştırmaya Doğu Karadeniz bölgesinde bulunan bir devlet üniversitesinin üçüncü
sınıfında öğrenim gören 83 fen bilgisi öğretmen adayı katılmıştır. Araştırmanın amacı
kapsamında veri toplayabilmek için altı adet açık uçlu sorudan oluşan analitik düşünme
V
becerisini mesleki tanıma testinden yararlanılmıştır. Testte yer alan sorular fen bilgisi
öğretmenliği analitik düşünme becerisine yönelik mesleki bilgi göstergeleri dikkate
alınarak geliştirilmiştir. Fen bilgisi öğretmen adaylarının ön test ve son test
uygulamalarından aldıkları puanlar wilcoxon işaretli sıralar testi ile analiz edilmiştir.
Araştırma sonucunda bağlam temelli öğrenme uygulamaları ile zenginleştirilmiş fen
bilimlerinde yaşam becerileri eğitim kılavuzunun analitik düşünme becerisine yönelik
mesleki bilgilerinin gelişimi üzerine anlamlı derecede etkili olduğu tespit edilmiştir.
Aynı zamanda bağlam temelli öğrenme uygulamaları ile zenginleştirilmiş fen
bilimlerinde yaşam becerileri eğitim kılavuzunun üçüncü sınıf fen bilgisi öğretmen
adaylarının çoğunluğunun analitik düşünme becerisine ait mesleki bilgisi geliştirilmesi
gereken düzeyden zayıf derecede kabul edilebilir düzeye, bir bölümünün ise orta
derecede kabul edilebilir düzeye çıkarttığı ortaya çıkmıştır. Araştırma sonuçlarına
dayanarak üçüncü sınıf fen bilgisi öğretmen adaylarının ortaokul fen bilimleri dersinde
analitik düşünme becerisine yönelik mesleki bilgilerinin geliştirilmeye çalışıldığı daha
uzun süreli araştırmalar yapılması önerilebilir. Aynı zamanda yürütülecek deneysel
süreçte adayların analitik düşünme becerisini geliştirebilmek ve ölçebilmek amacıyla
problem durumu oluşturabilme etkinliklerine daha çok fırsat tanınması önerilebilir.

Abstract:
Analytical thinking skill has been a part of science curriculum since 2013. Therefore,
science teachers are expected to equip students with analytical thinking skills through
science course. This can be possible when science teachers possess professional
knowledge of analytical thinking skills. The primary period during which science
teachers acquire such knowledge is when they are candidates. It is also acknowledged
that science teachers candidates' do not have enough professional knowledge of
analytical thinking skills. Based on this fact, this study seeks to analyze the effect of life
skills education handbook for science course enriched with context-based learning
practices on science teacher candidates' improvement of professional knowledge
regarding analytical thinking skills. This is an experimental study with pre-test/post-test
design for a single group. The participants of the study are 83 third-year science teacher
candidates studying in a state school located in Eastern Black Sea Region. Data
collection tool of the study is a professional knowledge test for analytical thinking skills
and it consists of six open-ended questions. The questions in the test were designed
taking into account professional indicators of analytical thinking skills regarding
science teaching. The science teacher candidates' pre-test and post-test scores were
analyzed via Wilcoxon signed rank test. The study showed that life skills education
VII
handbook for science course enriched with context-based learning practices has a
significant effect on professional development regarding analytical thinking skills.
Moreover, it was seen that most of the science teacher candidates' professional
knowledge of analytical thinking skills changed from a level that needs to be improved
to a level that is weak but acceptable while there are even some candidates who changed
to a medium and acceptable level following the practices based on life skills education
handbook for science course enriched with context-based learning. Based on the results,
it is recommended that further long-term studies can be carried out to improve thirdyear science teacher candidates' professional knowledge of analytical thinking skills
regarding middle school science course. Furthermore, it is recommended that activities
focusing on problem creation can be employed more so as to improve and measure the
candidates' analytical thinking skills during the experimental process.