Güneşin zararlı etkileri ve bu etkilerden korunma yolları ile ilgili bilgi tutum davranışların ve günlük deri bakımı alışkanlığının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge and attitude behaviors and daily skin care habits about the harmful effects of the sun and ways of protection from these effects
Yazar: NAZLI EROĞLU
Danışman: PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Cilt bakımı = Skin care ; Deri hastalıkları = Skin diseases ; Güneş radyasyonu = Solar radiation ; Güneş ışınları = Sunbeams ; Güneşten koruyucu ilaçlar = Sunscreening agents ; Merhemler = Ointments

Özet:
Amaç: Türk toplumunun güneşin zararlı etkileri ve bu etkilerden korunma yolları ile ilgili 
bilgi, tutum davranışlarının ve günlük deri bakımı alışkanlığının araştırılması ve çalışma 
verilerinin toplanması sırasında katılımcılarda farkındalık oluşturmaktır.
Yöntem: Çalışmamıza 76 ilimizden yaşları 18-75 arasında değişen 1443 kadın, 523 
erkek toplam 1966 kişi katılmıştır. Rastgele seçilen katılımcılara Ekim 2020-Ocak 
2021 tarihleri arasında 34 soruluk Google anket formu sosyal medya üzerinden 
ulaştırılmıştır. Elde edilen veriler "Ki-kare" testi, "Mann-Whitney U" ve "Kruskal-Wallis" 
testleri ile değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 29,65±8,47 yıl olarak bulundu. Bronzlaşmanın sağlıklı olduğunu düşünenler ve kararsız kalanlar %43,1 oranında bulundu. Güneşin zararlı etkileri ve güneşten korunma konusundaki bilgi sorularına verilen yanıtlarda toplam puan hesaplandı. Buna göre açık deri rengine sahip kişilerin (p=0,005), sağlık çalışanlarının (p=0,001), güneş yanığı geçirenlerin (p=0,001) toplam bilgi puanı daha yüksek bulundu. En sık uygulanan güneşten korunma yöntemi gölgede bulunmaya dikkat etmek (%81,7), en az uygulanan ise şapka takmak (%11,5) oldu. Katılımcıların %71,7'si güneşten koruyucu ürün kullanıyordu, bunun %82,4'ünü ise kadınlar oluşturuyordu. %90,2 oranında 30 ve üzeri faktör güneş kremi kullanılıyordu. Deri hastalığı olanların (p=0,001), açık cilt rengine sahip katılımcıların (p=0,003), güneş kremi kullanma oranı daha yüksekti. Her gün nemlendirici kullananlar katılımcıların %32,7'siydi. Cilt bakımı ve ürünler hakkında bilgi edinme kaynağını katılımcıların %64'ü internet, %42,6'sı ise doktor olarak belirtti.
Sonuç: Güneşin zararlı etkileri ve güneşten korunma konusunda bilgi düzeyleri iyi olsa da, düzenli deri bakımı ve güneşten korunma davranışlarının sıklıkla uygulanmadığı gözlendi.

Abstract:
Objective: To raise awareness among the participants during the research of Turkish 
society's knowledge, attitude behaviors and daily skin care habits about the harmful effects 
of the sun and ways of protection from these effects, and the collection of study data.
Material-Method: A total of 1966 people, 1443 women and 523 men, aged between 18-
75, from 76 provinces participated in our study. Between October 2020 and January 2021, 
a Google survey form of 34 questions was delivered to randomly selected participants via 
social media. The obtained data were evaluated by "Chi-square" test, "Mann-Whitney U" 
and "Kruskal-Wallis" tests.
Results: The mean age of the participants was found to be 29.65±8.47 years. Those who 
thought that tanning was healthy and those who were indecisive were found with 43.1%. 
Total score in answers to questions about the harmful effects of the sun and sun protection
calculated. Accordingly, the total knowledge scores of people with light skin color (p=
0.005), medical personnal (p=0.001), and those with sunburn (p=0.001) were found to be 
higher. The most common sun protection method was to be in the shade (81.7%), and the l
least applied was to wear a hat (11.5%). 71.7% of the participants used sunscreen products, 
82.4% of them were women. 90.2% of them were using 30+ factor sunscreen. Participants 
with skin disease (p=0.001) and light skin color (p=0.003) had higher rates of sunscreen 
use. 32.7% of the participants used moisturizers every day. Participants received 
information about skin care and products from the internet (64%) and the doctor (42.6%).
Conclusion: Although the level of knowledge about the harmful effects of sun and sun 
protection was good, it was observed that regular skin care and sun protection behaviors 
were not frequently practiced.