Fungal inhibitörler ile hasat sonrası elma meyvelerinde Penicillium expansum fungusunun gelişiminin engellenmesi
Inhibition of Penicillium expansum fungus in postharvest apples wiht fungal inhibitors
Yazar: MİNE KURT
Danışman: DOÇ. DR. MURAT DİKİLİTAŞ
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Patojenler gıdaların bozulmasına, kalite ve kantite parametrelerinin düşmesine ve hastalıklara neden olabilmektedir. Bu nedenle gıdaların muhafazasında fiziksel ve kimyasal birçok yöntem kullanılmaktadır. Tüketicilerin kimyasal koruyuculara karşı olumsuz düşüncelerinden dolayı doğal antimikrobiyal maddelerin kullanımı öne çıkmıştır. Esansiyel yağların doğal olmaları, aroma verici özellikleriyle birlikte mikrobiyal gelişimi önlemesi ve toksisite göstermemeleri esansiyel yağlara ilgiyi arttırmıştır. Bu çalışmada; hasat sonrası elma meyvelerinde depo çürüklüğüne neden olan fungal etmen Penicillium expansum'a karşı, salisilik asit (2.5 mmol L-1) ve adaçayı/acı elma (Salvia triloba) yağının (1000 µl/1 mg ml-1) antifungal ve antimikrobiyal etkileri araştırılmış, hasat sonrasında hastalıkla mücadelede tavsiye edilen fungusit (135 µg ml-1) ile karşılaştırma yapılmıştır. Deneme 2 farklı elma çeşidinin (Granny Smith ve Starking) hastalık öncesi (koruyucu etki) ve hastalık sonrası (tedavi edici) olmak üzere 6 farklı uygulama grubu ile ölçümler yapılmıştır. SA ve adaçayı/acı elma yağı uygulamasının koruyucu özelliği ön plana çıkmış, SA ve AY uygulamalarının fungus miselleri üzerine herhangi bir inhibe edici özelliği bulunmamasına rağmen, enfeksiyon öncesindeki başarısı, SA'nın meyve dokusunu güçlendirerek dayanıklılık sağladığı adaçayı/acı elma yağının ise antimikrobiyal (mikrobiyal gelişimi önleyici) özelliklerinden dolayı meyvenin dayanıklılığını arttırmada önemli bir koruma sağladığı belirlenmiştir. SA+AY uygulaması dokuda proteaz enzim seviyesini düşürmede de etkili bulunduğundan elmaların raf ömrünü de uzatmıştır. Her iki elma çeşidi de hastalığa dayanıklı olarak göze çarpmasına rağmen Starking elma çeşidi Granny Smith elma çeşidinden daha dayanıklı olarak teyit edilmiştir. SA+AY uygulaması ile dayanıklı meyvelerin hem doğal enfeksiyondan hem de patojene maruz kalmaları durumunda savunma kapasitesini arttırması bakımından etkili bir yöntem olarak sunulmuştur. Adaçayı/acı elma yağının SA gibi diğer metotlarla beraber kombinasyonu sağlandığında etkinliği arttığı için önemli bir bitki koruma stratejisi olacağı ve böylelikle fungusit kullanımının önemli oranda azaltılacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Pathogens cause reductions in quality and quantitiy parmaeters of food products and result in diseases. Therefore, physical and chemical approaches have been made. Due to negative issues made by consumers, substances with antimicrobial properties have coomonbly been used. Due to having aromatic and antimicrobial characteristics with natural specialities as well as non-toxic properties, essential oils have been popular. In this study, effects of salicylic acid (SA, 2.5 mmol L-1) and Salvia triloba essential oil (1000 µl/1 mg ml-1) were tested and compared with that of a commercial fungicide (135 µg ml-1) against posthaverst decay agent of Penicillium expansum in terms of antifungal and antimicrobial properties. The study was made with 6 different treatment groups in two apple varieties (Granny Smith and Starking) before (prophylactic) and after fungal inoculations (treatment). Prophylactic properties of SA and essential oil applications were found beneficial although SA and essentail oil applications had no inhibitory effects on mycelial growth of the fungus. The success of this approach had been explained with the strength of apple tissues and antimcrobial properties of the essential oil. The combination of both application reduced the level of protease enzyme levels and increased the shelf life of fruits. Although both apple cultivars were found as resistant, the variety of Starking was found more resistant. Via this approach, resistance of the resistant varieties of apples were increased naturally upon natural or artifical inoculations by the pathogen. The essential oil along with the application of SA increased the efficacy of prophylactic effects and it could be suggested that as a new plant protection strategy as they are thought to be able to reduce the use of fungice appliactions considerably.