Kentlerin akarsu ile bütünleşme sorunlarının planlama ve tasarım yönünden irdelenmesi
The analysis of the integration problems of river cities with the river in terms of planning and design
Yazar: ZEYNEP ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. HÜLAGÜ KAPLAN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, akarsu kıyısı kentlerde akarsu ile kentin bütünleştirilme sorunlarının yasal mevzuat, kültürel ve mekansal açıdan incelenerek akarsuyun kentle bütünleşmesinin planlama ve tasarım yaklaşımı içinde ele alınmasıdır. Bilindiği üzere ülkemizde içinden akarsu geçen pek çok kent vardır. Tez kapsamında da bu birçok kentin neden akarsularına sırtını döndüğü sorusuna cevap olarak, yasal, kültürel ve mekânsal engellerin saptanması gerektiği düşünülmüş ve bununla birlikte yasal mevzuatın koruma, kullanma ve planlama adı altında getirdiği kısıtlar araştırılmış, kentlerin akarsularını kullanmasındaki karşılaşılan kültürel sorunlar irdelenmiş, mekânsal açıdan kentlerin akarsu kıyısı ve çevresini nasıl şekillendirdiği, geçmiş zamanlardan günümüze kullanımında ne gibi değişiklikler olduğu, mevcutta kıyı ile ilgili yapılan düzenlemelerin neler olduğu ve gelecekte nasıl tasarlanması gerektiği irdelenmiştir. 
Çalışma kapsamında, öncelikle literatür taraması yapılarak konu ile ilgili çalışmalar incelenmiştir daha sonra çeşitli kamu kurum ve kuruluşlarından akarsuların düzenlenmesi ile ilgili bilgiler elde edilmiştir, Avrupa örneklerinde akarsu kıyısı tasarımları incelenmiştir ve son olarak da örneklem alanı olarak seçilen Adapazarı (Çark deresi ve Sakarya Nehri), Eskişehir (Porsuk Çayı) ve Amasya(Yeşilırmak) kentlerinde yerinde gözlem yapılarak, ve her bir kentte planlama ve teknik konularda uzmanlaşmış kişilerle birebir görüşme yöntemi ile görüşme ve anketler yapılarak ayrıca Amasya kenti özelinde bir de halkın görüşlerini öğrenmek amacıyla halk ile anket yapılarak içinden akarsu geçen kentlerin bu akarsuyu kullanma problemleri belirlenmiştir. Tüm bunların sonucunda ise, Türkiye?de kentlerin akarsularıyla yasal kısıtlardan kaynaklı olarak mekansal açıdan bütünleşemedikleri tespit edilmiştir. Sonuç kısmında ise tüm bu veriler değerlendirildikten sonra kentsel tasarım bağlamında akarsuların kent içinde daha etkin bir şekilde kullanılması ile ilgili çözüm önerileri sunulmuştur. 
Anahtar Kelimeler :

Abstract:
Main purpose of this study is the examination of the problems of the combination of the river with the city in aspects of legal regulations, cultural and spatial issues, and the research of the combination of the river with the city within the urban design and planning approach. It is known that there are many rivers streaming through the cities in Turkey. Why many of these cities are not getting benefit from these rivers is one of the main questions of this paper and the solution is searched in legal, cultural, and spatial issues. Additionally, the constraints occurred by the means of legislation?s protection, manipulation, and planning are examined, and possible cultural problems which prevent people from using the rivers are searched, and also how the rivers shape their own coasts and around is studied from spatial perspective, and how the usage of the rivers have changed from past to today, and what kind of regulations are available now and what needs to be done and designed in the future about coasts are all examined. 
In the scope of this study, firstly the studies about the topic are examined via literature review, and then the needed information about the regulation of rivers is obtained from different state institutions and organizations. European samples about planning of the river coasts examined, and finally observations are done in the sampling places as Adapazarı (Çark Stream and Sakarya River), Eskişehir (Porsuk River), and Amasya (Yeşilırmak). Interviews and surveys are done with the experts in planning and technical issues with in-depth interview method in all of these sampled places. The problems about getting benefit from rivers in cities are specified with a public survey conducted in Amasya, and the participants chosen randomly. As a result of all of these, it is clear that cities cannot be combined with their rivers spatially because of legal constraints in Turkey. In the result part, after all these data are examined, suggestions about how to use rivers in cities effectively in aspects of urban design are presented.Riverside cities, The Integration Of The City River,Porsuk River,Yeşilırmak River,Çark River, Riverside Design