İlköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin karar vermede özsaygı ve karar verme stilleri ile algılanan ana baba tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between perceived parental attitudes and self esteem and decision making styles of 7th and 8th grade primary school students in their decision making
Yazar: AYŞE TUNÇ
Danışman: PROF. DR. TURAN AKBAŞ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Benlik saygısı = Self esteem ; Ergenler = Adolescents ; Karar verme = Decision making ; Karar verme stilleri = Decision making styles ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu araştırmada, ilköğretim 7. ve 8. öğrencilerinin karar vermede özsaygı ve karar verme stilleri ile algıladıkları ana-baba tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bunun yanı sıra araştırmada ilköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin ana-baba tutumlarının sosyo-ekonomik düzeye, ana-baba eğitim düzeyine göre ve karar verme stillerinin ana-baba eğitim düzeyine ve cinsiyete göre farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesi amaçlanmıştır.Bu çalışma, 2009?2010 eğitim-öğretim yılında Gaziantep İlinde bulunan beş devlet okulu, bir özel okul olmak üzere altı ilköğretim okulunda toplam 562 öğrenci üzerinde yürütülmüştür. Çalışmaya katılan öğrencilerin yaşları 13?15 arasındadır. Öğrencilerin karar verme stillerine ilişkin veriler ?Ergenlerde Karar Verme Ölçeği? (EKÖ) (Çolakkadıoğlu, 2007), anne-baba tutumlarına ilişkin veriler ?Anababalık Stilleri Ölçeği? (ÇYTÖ) (Sümer ve Güngör, 1999) ve kişisel bilgileri ise araştırmacı tarafından oluşturulan ?Kişisel Bilgi Formu? ile toplanmıştır. Verilerin analizinde t- testi, varyans analizi, korelasyon teknikleri kullanılmıştır.Araştırmanın sonucuna göre, ana-baba tutumları ile eğitim ve sosyo ekonomik düzey arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur.Araştırmada ilköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencilerin annelerinin eğitim düzeylerine göre karar vermede öz saygı ve karar verme stilleri arasında anlamlı bir farklılık olduğu bulunmuştur. Annesi hiçbir okul mezunu olmayan öğrencilerin özsaygılarının, annesi ortaokul ve lise mezunu ile yüksek okul mezunu olanlardan düşük olduğu bulunmuştur. Annesi ilkokul mezunu olan öğrencilerin özsaygılarının, annesi ortaokul ve lise ile yüksek okul mezunu olanlardan düşük olduğu bulunmuştur. Bunun yanında ilköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencilerinde babalarının eğitim düzeylerine göre karar vermede öz saygı ve karar verme stilleri arasında anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür.Araştırmada, ilköğretim 7. ve 8. sınıf öğrencilerinde cinsiyete göre karar vermede stillerinde anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, anne-baba kabul ile karar vermede özsaygı arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Algılanan anne-baba kabulü ihtiyatlı seçicilik arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunurken, panik, sorumluluktan kaçma ve umursamazlık arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Algılanan anne-baba denetim ile karar vermede özsaygı arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Algılanan anne-baba denetim ile ihtiyatlı seçicilik arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Ancak anne-baba denetim ile panik, sorumluktan kaçma ve umursamazlık arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Ergenlerde karar verme, Karar verme stilleri, ana baba tutumları

Abstract:
This study aims to investigate the relationship between perceived parental attitudes and self esteem and decision making styles of 7th and 8th grade primary school students in their decision making. It also aims at identifying whether parent attitudes of the 7th and 8th grade students differ depending on the socio-economical and education level of the parents, and whether decision making styles differ depending on gender, and the education level of the parents.The study was conducted in Gaziantep in the 2009-2010 education year. The participants were 562 students attending six primary schools (five state schools and a private one) located in Gaziantep. Ages of the participants ranged from 13 to15. The data regarding the participants? decision making were collected through the Decision Making Scale for Adolescents (EKÖ) developed by Çolakkadıoğlu (2007). The data regarding parent attitudes were obtained using Parenting Styles Scale (ÇYTÖ) developed by Sümer and Güngör (1999) while the participants? personal information was collected through ?Personal Information Form? developed by the researcher. The data were analysed using t-test, variance analysis, and correlation techniques.Results showed that there was a significant difference between parent attitudes and their education and socio-economical level.A significant difference was detected between self respect in decision making and decision making styles of 7th and 8th grade students depending on education level of mothers. Students whose parents were illiterate were found to have lower self esteem than students whose parents graduated from secondary school, high school or college. In a similar vein, those whose parents graduated from elementary school had lower self esteem than those whose parents graduated from secondary school, high school or college. On the other hand, education level of fathers indicated no difference in terms of self esteem in decision making and decision making styles of 7th and 8th grade students.Gender of 7th and 8th grade students indicated no significant differences in terms of decision making styles.Findings showed that there was a positive significant relationship between parental approval and self esteem in decision making. While a positive relationship was detected between perceived parental approval and cautious selectivity; panic, refraining from responsibility, and indifference demonstrated a negative relationship. Perceived parental control and self esteem in decision making also displayed a significant, negative relationship. No significant relationship was detected between perceived parental control and cautious selectivity. However, parental control displayed a positive, significant relationship between panic, refraining from responsibility, and indifference.Keywords: