Adeziv kapsülitli hastalarda proprioseptif nöromüsküler fasilitasyon tekniklerinin tedavi etkinliğinin incelenmesi
Assessment of effectiveness of proprioceptive neuromuscular facilitation technics in patients with adhesive capsulitis
Yazar: EDA AKBAŞ
Danışman: PROF. DR. İNCİ YÜKSEL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Bursit = Bursitis ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Nöromusküler hastalıklar = Neuromuscular diseases ; Omuz = Shoulder ; Omuz ağrısı = Shoulder pain ; Omuz eklemi = Shoulder joint ; Propriyosepsiyon = Proprioception

Özet:
Bu çalışma adeziv kapsülitli hastalarda, üst ekstremite ve skapula Proprioseptif Nöromusküler Fasilitasyon (PNF) tekniklerinin tedavi etkinliğinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya katılan 36 olgu, rastgele iki gruba ayrılmıştır. Bir gruptaki hastalar (n=18), geleneksel fizik tedavi uygulamalarından sıcak yastık, ultrason ve ev programı olarak gösterilen duvar ve baston egzersizleri ile, diğer gruptaki hastalar (n=18) ise bunların yanı sıra fizyoterapist tarafından uygulanan üst ekstremite ve skapula PNF paternleri ile 15 seans süreyle tedavi edilmiştir. Olguların yaş, boy, kilo gibi fiziksel özellikleri; eğitim durumları, meslekleri, ağrı süreleri, dominant ve etkilenen ekstremiteleri sorgulanmış, ağrı değerlendirmesi için vizüel analog skala kullanılmıştır. Postür analiziyle postüral bozuklukların varlığı değerlendirilmiş, üniversal gonyometre ile eklem hareket açıklığı ölçümü yapılmıştır. Skapulanın biyomekanik değerlendirmesinde, lateral skapula kayma testi ve skapula çevresi uzunluk ölçümleri kullanılmıştır. Omuz Ağrı ve Özürlülük İndeksi (SPADI) ile hastaların fonksiyonel performansı değerlendirilmiştir. Değerlendirmeler, tedavi öncesinde ve 15. seansın sonunda olmak üzere 2 kez yapılmıştır. İstatistiksel analizler, her iki grupta da aktivite sırasındaki ağrının anlamlı olarak azaldığını ve eklem hareket açıklığının anlamlı olarak arttığını ortaya koymuştur (p<0.05). Tedavi sonunda, fleksiyon ve abduksiyon hareket açıklığındaki artış, PNF grubunda anlamlı oranda fazla olmuştur (p<0.05). Ayrıca, PNF grubunda gece ağrısında azalma tespit edilirken (p<0.05), kontrol grubunda anlamlı bir değişiklik olmamıştır (p>0.05). Postür analizi bulguları, tedavi sonunda PNF grubunda bazı vakalarda postüral düzgünlüğün arttığını gösterirken, bu fark her iki grupta da istatistiksel olarak anlamlı olmamıştır (p>0.05). SPADI skorları ise her iki grupta da anlamlı olarak azalmıştır (p<0.05). Her iki grupta da skapula çevresi ölçümlerle ilgili bulgular adeziv kapsülitli hastalarda etkilenen skapulanın konumunda anlamlı değişiklik olmadığını göstermiştir (p>0.05). Bu çalışma, adeziv kapsülitli hastalarda 15 seanslık standart tedaviye eklenen skapula ve üs ekstremite PNF uygulamalarının gece ağrısı ile omuz fleksiyon ve abduksiyon hareket açıklığı parametreleri açısından anlamlı katkı sağladığını göstermiştir. PNF paternlerinin postüral düzgünlük üzerindeki etkilerin ortaya konabilmesi için ise daha ileri çalışmaların yapılmasına ihtiyaç vardır.

Abstract:
This study was performed to investigate the effectiveness of upper extremity and scapula Proprioceptive Neuromuscular Facilitation (PNF) patterns on patients with adhesive capsulitis. 36 subjects who attended the study, randomly divided into two groups. The patients in one group (n=18) treated with convensional physical therapy applications which consist of hot pack, ultrasound and wall and wand exercises given as home programme, the patients in other group (n=18) treated with upper extremity and scapula PNF patterns besides convensional physical therapy at duration of 15 sessions. Demographic features like age, height and weight; educational status, job, dominant and affected extremity were questioned and Visual Analog Scale was used for pain assessment. Existence of postural defects were evaluated with inspection. Range of the glenohumeral joint motions are assessed with convensional goniometer. Lateral Scapular Slide Test and scapular area measurements were used for biomechanical evaluation of scapula. Functional performance of the patients were assessed with Shoulder Pain and Disability Index (SPADI). Evaluations were done two times, before and after the 15 session?s treatment. Statistical analysis showed that intensity of pain in activity significantly decreased and range of joint motion significantly increased in both of the groups at the end of the treatment (p<0.05). At the end of the treatment, increases in the range of shoulder flexion and abduction motions were significantly bigger in the PNF group (p<0.05). Although, night pain significantly decreased in the study group (p<0.05), it remained unchange in the control group (p>0.05). While postural analysis score showed that postural alignment improved in the some of the patients, this was not statistically significant in both of the groups (p>0.05). SPADI score decreased significantly in both of the groups (p<0.05). Results of the scapular location measurements showed that there was not significantly change in the location of the effected scapula in the patients with adhesive capsulitis. This study showed that additional upper extremity and scapula PNF patterns provide significant contribution to the 15 session?s conventional physiotherapy in terms of night pain and range of shoulder joint motion in the treatment of adhesive capsulitis. On the other hand, further studies are needed to determine the effects on postural alignment.