28 Şubat sonrası İslamcı kadınlar
Islamist women after 28 February
Yazar: ZEHRA YILMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALEV ÖZKAZANÇ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Modernleşme projesini kamusal alanda gerçekleştiren Kemalizm, kamusal alam 'steril' bir alan olarak belirlemiş ve kamusal alanda görünür olmayı kurallara bağlamıştır. Aynı zamanda Kemalizm'in modernleşme anlayışına göre çağdaş kadının örtülü olması düşünülemezdi. Determinist bir anlayış ile çağdaşlaşan her kadının örtüsünü de çıkartacağı tasarlanıyordu. Ancak 1980'lerden sonra kamusal alanda örtüleri ile görünürlük kazanan İslamcı kadınlar eğitimleri, giyiniş biçimleri ve söylemleri ile Kemalizm'in modern kadın tasarımını bozuma uğrattılar. Bu nedenle de 28 Şubat sonrasında kamusal alanın çağdaş görünümünü bozduğu gerekçesi ile islamcı örtülü kadınlar kamusal alandan dışlandılar. Türkiye'nin kurucu unsurlarında hakim olan askeri yapı nedeniyle, asker dönemsel aralıklarla sistemin tehlike altında olduğu savı ile yönetime müdahale etmeyi meşru hakkı saymıştır. 28 Şubat müdahalesi ise diğer askeri müdahalelerden farklı olarak karşı cephesine kadım yerleştirmiştir. Cumhuriyet tarihi boyunca, Türkiye'nin modernleşme projesi kadın merkezli tasarlandığı için ortaya çıkan modernleşme krizinin çözümü, hesaplaşması yine kadın üzerinden yapılmıştır. Elinizdeki tezde, 28 Şubat 1997 tarihinde düzenlenen Milli Güvenlik Kurulu (MGK) toplantısının uygulamalarından en fazla İslamcı örtülü kadınların etkilendiği iddia edilmektedir. 28 Şubat sonrasında örtüleri ile üniversitelere, iş yerlerine ve resmi kurumlara alınmayan İslamcı kadınlar arasında ciddi bir parçalanma gözlenmiştir. Üstelik İslamcı kadın hareketinin her bir parçası da birbirinden çok farklı tutumlar 143sergilemiştir. 28 Şubat uygulamalarına karşı direnen kadınların harekete kattığı güç ne kadar önemliyse; geri çekilerek özel alanına dönen kadınların hareketi zayıflatması da en az o kadar önemlidir. 28 Şubat sonrasında İslamcı kadınlar ortak bir tutum sergileyememişlerdir. Özellikle türban eylemleri vesilesiyle daha kitlesel bir boyut kazanan harekete, İslamcı kadın kimliğinin özüne hakim olmayan birçok örtülü kadın katılmıştır. Bu da daha önce modernizme, gelenekselliğe, feminizme hatta zaman zaman Kemalizm'e eklemlenerek oluşturulan İslamcı kadın kimliğinde bir tür krize neden olmuştur. İslamcı kadınların bir bölümü, 28 Şubat ertesinde sistemle mücadelelerini örtünme üzerinden götürerek, Kemalist kadınlarla farklılıkları üzerinden değil benzerlikleri üzerinden argüman geliştirmişlerdir. İslamcı kadın modern, eğitimli ve meslek sahibi görüntüsü ile 28 Şubat öncesinde Kemalist kadında başlattığı kimlik krizine, 28 Şubat sonrasında kendisi girmiştir. İslamcı kadının girdiği kimlik krizi, hareketi zayıflatmış ve yenilgiye sürüklemiştir. 28 Şubat sonrası örtülü kadınlara konulan yasaklar sonucunda İslamcı kadınlar içice geçen aşamalarla parçalanmış, mücadele etmiş, yalnızlaşmış ve en sonunda tüm askeri müdahalelerinin karşı cephesinde yer alan hareketler gibi geri çekilmek zorunda kalmıştır. İslamcı kadınlar da kamusal alanın, sistem tarafından belirlenen duvarlarım aşamamış ve ya yenilgiyi kabul ederek özel alanına geri dönmüş ya da marjileşerek sistemin dışına atılmışta.

Abstract:
Kemalism established the public sphere as a 'sterile area' and adopted rules to fade in the public sphere, because Kemalism has realized its modernism project in the public sphere. Also, according to Kemalist modernist project, a modern woman with a veil is unthinkable. Therefore, Kemalists planned each modernize woman would leave its veil with a determinist comprehension. However, after 1980 Islamic women damaged the Kemalist modern women's identity with their clothes, education and discourse. Because of this, Islamic women have been isolated firom the public sphere after 28 February. Because, Kemalists think that Islamic women are not suitable to the modern view of public sphere with their veil. Because the militarily srructure has been very strong in the establishing components of Turkey's regime, Turkish Military Service intervened the regime periodically with the claim of protecting the system. Therefore, Turkish Military believes that these interventions are its legal right. However, 28 February placed the 'woman' in its counter side as a different from other interventions. We know that Turkish modernisation was planned över the women; so the modernisation crises' solution was made över woman either. in this thesis, it is claimed that the implementations of National Security Council (NSC)'s decisions, which were taken in 28 February 1997 have mostly affected Islamic women, who used veil. After 28 February, most of the Islamic women were not taken to universities and official institutions because of their veil. This process affected the Islamic womennegatively and Islamic women fragmented in different parts. in addition to this, ali parts attitude differently from each other. Forexamle, some of them resisted to regime, but some of them turned back their home. There was no consensus among Islamic women. Especially, after the 'veil protests' Islamic women movement became more popular; but at the same time lots of women added to this movement, who did not dominate the essence of the Islamic identity. With the date of 28 February, these women kept on their struggle with Kemalist women över their veil and they mentioned on their similarities vvith Kemalist women, not differences. And it took the Islamic women to identity crisis. At the end, Islamic women movement göt weak because of this crisis. After 28 February, as I mentioned before Islamic women fragment into different parts, then they were left alone by Islamic men in struggling process with the regime, but some of them kept on resisting to regune but lastly they retreated. Islamic women could not pass över the wall of public sphere, which was established by the regime so they accepted the defeat. Consequently, at the end of 28 February process some of Islamic women turned back its home and some of them has been isolated from public sphere and marginalized.