Evlilik uyumunun, kişilik özellikleri ve kişilerarası ilişki tarzları açısından incelenmesi
The investigation of marital adjusment in terms of personality traits and interpersonal relationship style
Yazar: ASLAN ALİ SOLMAZ
Danışman: PROF. DR. ERDAL HAMARTA
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Evlilik = Marriage ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Kişiler arası ilişkiler = Interpersonal relations ; Kişiler arası tarz = Interpersonel styles ; Kişilik özellikleri = Personality traits

Özet:
Bu araştırma genel tarama modelinde  olup, evli bireylerin kişilik özellikleri ile kişilerarası ilişki tarzlarının evlilik uyumuna etkisi incelenmiştir.
 Araştırmanın örneklem grubu Ankara Merkez ilçelerinde yaşamakta olan evli kadın ve erkeklerden oluşmaktadır. Örneklem grubuna Bacanlı, İlhan ve Aslan  (2009) tarafından geliştirilen Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi; Locke ve Wallace (1959) tarafından geliştirilen ve Tutarel-Kışlak (1999) tarafından Türkçe'ye güvenirlik ve geçerlilik çalışması yapılarak uyarlanan Evlilik Uyum Ölçeği ve araştırmacı tarafından düzenlenen Kişisel Bilgi Formu uygulanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde t- testi,  ANOVA ve Pearson Korelasyon Katsayısı ve Çoklu Regresyon istatistiksel analizleri kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda evli bireylerin cinsiyetlerine, evlenme biçimi ve gelir düzeyine göre evlilik uyumu düzeyleri arasında anlamlı düzeyde farklılık olmadığı bulunmuştur. Ayrıca evli bireylerin evlilik uyumları, evlilik yılına bağlı olarak anlamlı bir şekilde değiştiği bulunmuştur. Bir yıldan daha az evli olanların evlilik uyumları 1-5 yıl, 6-10 yıl ve 11-15 yıl evli olan bireylerden daha olumlu olduğu görülmüştür. Evli bireylerin evlilik uyumları, evli bireylerin eğitim seviyelerine bağlı olarak anlamlı bir şekilde değişmektedir. Bireylerin eğitim durumları arasındaki farkın hangi gruplar arasında olduğunu bulmak amacıyla yapılan Scheffe testi sonucuna göre, lisans mezunu evli bireylerin ortaokul mezunu evli bireylere göre evlilik uyumlarının daha olumlu olduğu belirlenmiştir. Evli bireylerin evlilik uyumu ile zehirleyici ilişki tarzları arasında negatif ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir. Ayrıca evli bireylerin evlilik uyumu ile sıfatlara dayalı kişilik ölçeği alt boyutlarından olan yumuşak başlılık kişilik özelliği ile arasında yüksek düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu; duygusal dengesizlik kişilik özelliği ile arasında yüksek düzeyde, negatif ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir. Elde edilen sonuçlara göre bazı önerilere yer verilmiştir.                                            
Anahtar Sözcükler: Evlilik Uyumu, Kişilik Özellikleri, Kişilerarası İlişki Tarzı

Abstract:
This research is a descriptive study in the general screening model and investigates marital adjusment in terms of personality traits and interpersonal relationship style.

The sample group of the study were married males and females resided in Ankara. Adjective Based Personality Scale was prepared by Bacanlı, İlhan and Aslan  (2009); Marital Adjustment Scale was developed by Locke and Wallace (1959) adopted to Turkish by Tutarel-Kışlak (1999) with the study of validity and reliability, and  Personal Information Form was arranged by researcher. T- test, ANOVA, Pearson moment correlation coefficient, multiple regression statistical analysis were used in the study.
According to the results of the research, marital adjustment level is not significantly different to gender, marriage styles, socio-economic status. In addition the level of marital adjustment is significantly different according to married years, sample group who has married for less than a year have more marital adjustment level than those married between 1-5 years, 6-10 years and 11-15 years. Besides the level of marital adjustment is significantly different according to education level. Sample groups who graduated from a university have more marital adjustment level than those graduated from secondary school. 
It has been found that there was significant negative relationship between the levels of inhibiting/poisonous relationship style and marital adjustment. Also there was significant positive relationship between the levels of marital adjustment and peacefulness personality trait. In additon there was significant negative relationship between the levels of marital adjustment and neuroticism personality trait. Based on the results some suggestions are given.
Keywords: Marital Adjusment, Personality Traits, Interpersonal Relationship Style