Perkütan koroner girişim yapılan türk hastalarda aspirin ve klopidogrel  direnç slklığı ve ilişkili faktörler
The frequency of aspirin andclopidogrel resistance and relatedfactors in patients undergoing electivepercutaneous coronary intervention
Yazar: DİLAY KARABULUT
Danışman: PROF. DR. ALEV ARAT ÖZKAN
İstanbul Üniversitesi / Kardiyoloji Enstitüsü / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Kardiyoloji = Cardiology

Özet:
Amaç: Bu retrospektif çalışmada perkutan koroner girişim yapılan Türk hastalarda aspirin ve klopidogrel direncini (yetersiz aggregasyon inhibisyonu) etkileyen faktörler ve direncin tekrarlayan kardiyovaskuler olaylarla ilişkisi incelenmiştir.
Metod: Çalışmaya 2007-2008 tarihleri arasinda perkütan koroner girişim uygulanan 470 hasta dahil edilmiştir.Akut koroner sendrom (AKS) ile başvuran hastalara 300 mg ASA+300 mg klopidogrel yüklemesi takiben 75 mg/gün klopidogrel , 100 mg/gün ASA idame dozu verilmiştir.Elektif peruktan koroner girişim (PKG) uygulanan hastalara işlemden 1 gün önce 300 mg/gün yükleme takiben 75 mg/gün idame ve 100 mg/gün ASA verilmiştir. Hasta arşiv dosyaları taranarak,çalışma formunda ayrıntılı olarak verilen  klinik ve demografik özellikler, risk faktörleri, eşlik eden hastalıklar,kullanılan ilaçlar, biyokimyasal  veriler, agregasyon inhibisyon testi sonuçları, sonuca göre yapılan tedavi değişikliği ve varsa kontrol agregasyon inhibisyon testi sonuçları kaydedilmiştir. Aspirin ve klopidogrel direncine venöz kan örneğinden ,Multiplate cihazı ile impedans agregometre metodu ile bakılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya toplam 470 hasta alınmıştır.38 (%8,1) hastada aspirin direnci, 126(%26,8) hastada klopidogrel direnci saptanmıştır.Aspirin direnci olan grupta HT, HL sıklığı, BUN, trombosit sayısı, MCV, MCH,oral antidiyabetik, statin ve ACEİ kullanımı istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunurken; sigara kullanımı ve klopidogrel direnci aspirin direnci olmayan grupta yüksek bulundu. HT ve trombosit sayısı aspirin direncinin bağımsız belirteçleri olarak bulundu. Aspirin düzeyi ile açlık kan şekeri arasında negatif korelasyon saptanırken; CRP, lökosit sayısı ve trombosit sayısı arasında pozitif korelasyon saptanndı.Klopidogrel direnci olan grupta DM, HL, aile öyküsü, kadın cinsiyet, BMI, bel çevresi, lökosit sayısı, kalsiyum kanal blokeri,statin, nitrat, B bloker, ACEİ, ARB, PPI kullanımı istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde yüksek bulunurken; sigara kullanımı direnç olmayan grupta yüksek bulunmuştur. HL, lökosit sayısı ve cinsiyet,klopidogrel direncinin öngörücüsü olarak bulundu.Klopidogrel düzeyi ile CRP, lökosit sayısı ve platelet sayısı arasında pozitif korelasyon saptandı.
Sonuç:PKG uygulanan Türk hastalarda,ASA direnci öngörücüleri; HT ve trombosit sayısıdır.Klopidogrel direnci öngörücüleri ise ise; HL, lökosit sayısı ve cinsiyettir. Klinikte aspirin ve klopidogrel direncinin saptanmasında rutin tarama yapmak için veriler yetersizdir. Aspirin ve klopidogrel direncini ölçen testler rutin olarak kullanıma girmemiş olmasına karşın özellikle yüksek riskli hastalarda (DM, ilaç salınımlı stent ya da uzun stent kullanımı, HL, HT ve bu özelliklerden birkaçına sahip hastalar)  bu testlerin rutin kullanımı önerilebilir.
Anahtar kelimeler:aspirin,klopidogrel,direnç,perkutankoroner girişim,agregasyon inhibisyonu

Abstract:
Objective: In this retrospective study, factors affecting aspirin and clopidogrel resistance (insufficient aggregation inhibition) and the relationship of resistance with recurrent cardiovascular events were investigated in Turkish patients undergoing percutaneous coronary intervention (PCI).
Method: The study included 470 patients who underwent percutaneous coronary intervention between 2007 and 2008. Patients presenting with acute coronary syndrome (ACS) were given 300 mg ASA + 300 mg clopidogrel loading followed by 75 mg/day clopidogrel and 100 mg/day ASA maintenance dose. Patients who underwent elective (PCI) were given 300 mg/day loading, followed by 75 mg/day maintenance and 100 mg/day ASA, one day before the procedure. By scanning the patient archive files, clinical and demographic characteristics, risk factors, concomitant disease, medications, laboratory results, aggregation inhibition test results, treatment change according to the result, and control aggregation inhibition test results, if any, were recorded. Aspirin and clopidogrel resistance were measured from venous blood samples with the Multiplate device using the impedance aggregometer method.
Results: A total of 470 patients were included in the study. Aspirin resistance was found in 38 (8.1%) patients and clopidogrel resistance in 126 (26.8%) patients. HT, HL frequency, BUN, platelet count, MCV, MCH, the use of oral antidiabetic, statin, and ACEI was found to be statistically significantly higher in the aspirin resistance group. Smoking and clopidogrel resistance was higher in the group without aspirin resistance. HT and platelet count were found to be independent predictors of aspirin resistance. While a negative correlation was found between aspirin level and fasting blood sugar, a positive correlation was found between CRP, leukocyte count, and platelet count. In the clopidogrel resistant group, DM, HL, family history, female gender, BMI, waist circumference, leukocyte count, the usage of calcium channel blocker, statin, nitrate, B blocker, ACEI, ARB, PPI was found to be statistically significantly higher. Smoking was found to be higher in the non-resistance group. HL, leukocyte count, and gender were independent predictors of clopidogrel resistance. A positive correlation was found between clopidogrel level and CRP, leukocyte count, and platelet count.
Conclusion: Predictors of ASA resistance in Turkish patients undergoing PCI; HT and platelet count. Predictors of clopidogrel resistance are; HL is leukocyte count, and gender. Data are insufficient to routinely screen for aspirin and clopidogrel resistance in the clinic. Although tests measuring aspirin and clopidogrel resistance have not been routinely used, routine use of these tests can be recommended, especially in high-risk patients (DM, use of drug-eluting stent or long stent, HL, HT).
Keywords: aspirin, clopidogrel, resistance, percutaneous coronary intervention, aggregation inhibition