Psöriasis vulgaris tanısıyla biyolojik ajan ve biyolojik ajan dışı tedavi alan hastalar arasında depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesi skorlarının kıyaslanması
Comparison of depression, anxiety and quality of life scores between patients diagnosed with psoriasis vulgaris and receiving biological agent and non-biological agent treatment
Yazar: UĞUR AKKAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ATIL AVCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine ; Adli Tıp = Forensic Medicine

Özet:
Amaç: Psöriasis keskin sınırlı eritemli skuamlı plaklarla seyreden hiperinflamatuar bir hastalıktır. Psöriasiste hiperinflamasyon sadece ciltle sınırlı kalmayıp aynı zamanda dolaşımda mevcuttur ki bu açıdan günümüzde kronik inflamatuar sistemik hastalık olarak kabul görmektedir. Psöriasisin sosyal ve fiziksel etkilerinden bağımsız olarak, psöriasiste artmış inflamasyon yüküne bağlı olarak da psikiyatrik komorbiditeler görülebilir. Biyolojik ajanlar, hem hastalığı iyileştirerek hastalığın sosyal ve fiziksel etkilerini azalttığı gibi depresyon ve anksiyete patogenezinde yatan proinflamatuar sitokinleri azaltarak depresyon ve anksiyete üzerinde iyileştirici olduğunu düşünmekteyiz. Bu amaçla biyolojik ajanları diğer tedavi modelleriyle depreyon, anksiyete, yaşam kalitesine olan etkilerini ölçekler üzerinden kıyaslamayı amaçladık. Ayrıca hastalık şiddeti ile anket skorları arasında korelasyonu istatistiksel olarak inceleyerek hastalık şiddetinin rol faktör olup olmadığını saptamaya çalıştık. Biyolojik ajanlar altgruplarında da kıyaslama yaparak tedavi seçiminde psikiyatrik komorbiditenin göz önüne alınmasını amaçladık. Ayrıca psoriasis hastalarında sosyodemografik ve klinik özelliklerin depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini gözlemlemeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 200 hasta dahil edilmiştir. Hastalar biyolojik tedavi, konvansiyonel sistemik tedavi ve lokal tedavi almasına göre 3 tedavi grubuna ayrıldı. Her 3 gruba da Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve Dermatoloji Yaşam Kalite İndeksi (DYKİ) anketleri uygulandı. Hastaların sosyodemografik özelliklerini ve hastadaki mevcut klinik özellikleri hakkında bilgi edinmek amacıyla 'Hasta Bilgi Formu' dolduruldu. Hastalık şiddeti Psoriasis Alan Şiddet İndeksi (PAŞİ) ile değerlendirildi.
Bulgular: Kadın hastalarda erkeklere göre BDÖ, BAÖ ve DYKİ ölçeklerinde anlamlı olarak daha yüksek skorlar görüldü (p: 0.036, 0.003, 0.009). Çalışmamızda sigara kullanan hastalarda anlamlı olarak daha yüksek BDÖ ortalama skoru tespit ettik (p: 0.017).  Çalışan hastalarda anlamlı olarak daha düşük BAÖ ortalama skorları saptadık (p: 0.002).  Biyolojik ajan hastalarında diğer tedavi gruplarına göre BDÖ, BAÖ ve DYKİ ölçeklerinde anlamlı olarak daha düşük skorlar görüldü (p: 0.037, 0.019, 0.007). Tedavi gruplarında BAÖ, BDÖ ve DYKİ ölçeklerinin ortalama skorları birbirleri arasında aynı yönde korelasyon gösterdiğini saptadık. Her 3 tedavi grubunda da PAŞİ ile BDÖ ve BAÖ arasında anlamlı korelasyon görülmedi. PAŞİ ile DYKİ arasında biyolojik ajan ve konvansiyonel sistemik tedavi gruplarında aynı yönde korelasyon görülürken, lokal tedavi alan hastalarda korelasyon görülmediğini saptadık. Biyolojik ajan grubundaki ilaçlar arasında BDÖ, BAÖ ve DYKİ ölçeklerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık görülmedi.
Sonuç: Biyolojik tedavi kullanan hastalar, diğer tedavi gruplarındaki hastalara göre hastalık şiddetiyle korelasyon göstermeksizin daha az depresyon ve anksiyete semptomu göstermektedirler. Çalışmamız biyolojik ajanların depresyon ve anksiyete patogenezinde rol alan proinflamatuar sitokinleri düzenleyerek ek fayda sağladığı görüşünü desteklemektedir.

Anahtar kelimeler: psöriasis, depresyon, anksiyete, yaşam kalitesi, biyolojik ajan

Abstract:
Purpose: Psoriasis is a hyperinflammatory disease characterized by sharply demarcated erythematous and scaly plaques. Hyperinflammation in psoriasis is not only limited to the skin but is also present in the circulation, which is why it is now accepted as a chronic inflammatory systemic disease. Regardless of the social and physical effects of psoriasis, psychiatric comorbidities may also occur due to the increased inflammation burden of psoriasis. We think that biological agents improve depression and anxiety by reducing the social and physical effects of the disease by both curing the disease and reducing the pro-inflammatory cytokines underlying the pathogenesis of depression and anxiety. For this purpose, we aimed to compare the effects of biological agents with other treatment models on depression, anxiety, and quality of life across scales. We also tried to determine whether disease severity was a role factor by statistically examining the correlation between disease severity and survey scores. We aimed to take psychiatric comorbidity into consideration in treatment selection by comparing subgroups of biological agents. We also aimed to observe the effects of sociodemographic and clinical characteristics on depression, anxiety and quality of life in psoriasis patients.
Materials and Methods: 200 patients were included in the study. Patients were divided into 3 treatment groups according to whether they received biological treatment, conventional systemic treatment and local treatment. Beck Anxiety Scale (BAI), Beck Depression Scale (BDI) and Dermatology Life Quality Index (DYKİ) surveys were applied to all 3 groups. The 'Patient Information Form' was filled out to obtain information about the sociodemographic characteristics of the patients and their current clinical characteristics. Disease severity was evaluated with the Psoriasis Area Severity Index (PASI).
Results: Female patients had significantly higher scores on the BDI, BAI and DYKI scales than males. (p: 0.036, 0.003, 0.009) In our study, we found a significantly higher BDI mean score in patients who smoke (p: 0.017). We found significantly lower BAI mean scores in working patients. (p: 0.002) Biological agent patients had significantly lower scores on the BDI, BAI and DLQI scales compared to the other treatment groups. (p: 0.037, 0.019, 0.007) We found that the mean scores of the BAI, BDI and DLQI scales in the treatment groups showed the same correlation with each other. No significant correlation was observed between PASI and BDI and BAI in all 3 treatment groups. We found that while there was a correlation between PASI and DYKI in the biological agent and conventional systemic treatment groups, there was no correlation in patients receiving local treatment. There was no statistically significant difference in the BDI, BAI and DYKI scales between the drugs in the biological agent group.
Conclusion: Patients using biological therapy show fewer symptoms of depression and anxiety than patients in other treatment groups, without correlation with disease severity. Our study supports the view that biological agents provide additional benefit by regulating proinflammatory cytokines involved in the pathogenesis of depression and anxiety.

 Key words: psoriasis, depression, anxiety, quality of life, biological agent