Kafein ve fiziksel aktivite konulu tezlerin bibliyometrik analizi
Bibliometric analysis of theses on caffeine and physical activity
Yazar: BİLGE AVCI
Danışman: PROF. DR. GÜLBİN RUDARLI
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Spor = Sports

Özet:
Bibliyometrik çalışmalar, bilgi boşluklarını tespit etmeye ve yeni araştırma fikirlerinin ortaya çıkmasına yardımcı olan bir araştırma yöntemidir. Bu araştırmanın amacı lisansüstü öğrencilerin hazırlamış olduğu "kafein ve fiziksel aktivite" konulu yüksek lisans, doktora ve tıpta uzmanlık tezlerinin içeriğinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesidir.
Çalışmada veriler, Yükseköğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi Arşivi'nde "kafein, fiziksel aktivite, egzersiz, spor, sporcu" terimleriyle yapılan tarama sonucunda elde edilmiştir. Elde edilen bulgularda kafein ve fiziksel aktivite konulu hazırlanmış tezlerde en fazla katkı sağlayan anabilim dalı, üniversite, yazar cinsiyeti, danışman öğretim üyesi dağılımı, kaynak sayısı, sayfa sayısı, anahtar kelime, öğretim üyesi unvanı, danışman öğretim üyesi belirlenmiştir. Ayrıca araştırma konusu, amacı, yöntemi ve elde edilen sonuçlar açısından da incelenmiştir.
Çalışmada, tarama sonucunda erişilen 38 tezden erişim izni bulunan 35 tez araştırmada incelemeye tabi tutulmuştur. Erişilen tezler, doküman incelemesi yöntemi uygulanarak incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda yüksek lisans alanında 29 ve doktora alanında 6 adet tez olduğu saptanmıştır. Tezler, 21 üniversitede 4 enstitüye bağlı 15 farklı anabilim dalında hazırlanmıştır. En fazla tez 13 adet ile 2022 yılında, en fazla tez Ege Üniversitesi'nde, tez sayfa sayısını çoğunlukla 100 sayfanın altında olduğu, en çok 30-100 arasında kaynak kullanıldığı, danışman unvanları arasında benzer bir dağılım olduğu, en fazla kullanılan anahtar kelimenin ''Kafein" olduğu tespit edilmiştir. Tez konularının kafein tüketimi ve kafein ağızda çalkalama yönteminin farklı egzersiz performanslar üzerine akut etkisini incelediği, sonuçların net olmadığı görülmüştür.
Bu çalışma ile kafein ve fiziksel aktivite konulu tezlerin bibliyometrik analiz yapılarak ileride yapılabilecek çalışmalara ışık tutulacağı düşünülmektedir. Bu konu hakkında literatürde yeterli çalışma olmaması ve konunun sporcular için önem arz etmesi nedeniyle daha fazla çalışma yapılmasına ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Sporcu; Egzersiz; Performans; Kafein

Abstract:
Bibliometric studies are a research method that helps to identify knowledge gaps and generate new research ideas. The aim of this research is to examine the content of master's, doctoral and medical specialization theses on "caffeine and physical activity" prepared by graduate students according to various variables.
The data in the study were obtained as a result of the search made with the terms "caffeine, physical activity, exercise, sports, athlete" in the National Thesis Center Archive of the Higher Education Institution. In the findings, it was determined that the department, university, gender of the author, distribution of advisor faculty members, number of sources, number of pages, keywords, title of faculty member, and advisor faculty member contributed the most in theses prepared on caffeine and physical activity. It has also been examined in terms of research subject, purpose, method and obtained results.
In the study, 35 theses with access permission from 38 theses accessed as a result of the scanning were examined in the research. Accessed theses were examined by applying the document analysis method. As a result of the research, it was determined that there were 29 theses in the master's field and 6 in the doctoral field. Theses were prepared in 15 different departments affiliated to 4 institutes in 21 universities. The highest number of theses was 13 in 2022, the most thesis was in Ege University, the thesis page number was mostly below 100 pages, the most 30-100 resources were used, there was a similar distribution among advisor titles, the most used keyword was ''' Caffeine has been detected. It has been seen that the thesis subjects examine the acute effects of caffeine consumption and caffeine mouth rinsing method on different exercise performances, and the results are not clear.
It is thought that this study will shed light on future studies by bibliometric analysis of theses on caffeine and physical activity. More studies are needed because there is not enough study in the literature on this subject and the subject is important for athletes.
Keywords: Athlete; Exercise; Performance; Caffeine