Akut pankreatit tanılı hastaların sıvı tedavisinde ringer laktat ve normal salinin prognoz üzerine etkisinin karşılaştırılması
Comparison of the effect of ringer lactate and normal saline on prognosis in fluid therapy of patients with acute pancreatitis
Yazar: BÜŞRA SELCEN AKYOL
Danışman: UZMAN SANEM ÖZTEKİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: C reaktif protein = C reactive protein ; Hastanede yatış süresi = Length of stay ; Kalsitonin = Calcitonin ; Laktatlar = Lactates ; Pankreatit = Pancreatitis ; Prognoz = Prognosis ; Sistemik inflamatuar yanıt sendromu = Systemic inflammatory response syndrome ; Sıvı tedavisi = Fluid therapy

Özet:
Amaç: Akut pankreatit (AP), hemen her zaman hastaneye yatış gerektiren, genellikle iyi prognoza sahipken, bazen mortal seyredebilen inflamatuar bir hastalıktır. Erken dönemde başlanan sıvı tedavisi morbidite ve mortaliteyi azaltır. Verilecek sıvı tipi hakkında varılmış bir konsensus olmaması nedeniyle planlanan bu çalışmanın amacı; AP'li hastaların sıvı tedavisinde Ringer Laktat (RL) ve Normal Salinin (NS) prognoz üzerine etkilerini karşılaştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ocak 2019- Eylül 2019 tarihleri arasında Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dahiliye Kliniği'nde AP tanısı ile yatırılmış 119 hasta çalışmaya dahil edildi. Her hasta için çalışmaya özel bir dosya kaydı tutularak; verilen sıvı tipine göre hastalar randomize edildi. Primer sonlanım noktası olarak 24, 48 ve 72. saatlerde C-reaktif protein (CRP), prokalsitonin (PCT) değerleri ve sistemik inflamatuar yanıt sendromu (SIRS) skorları ile hastanede yatış süreleri dosyalarına kaydedildi. Bunun yanında hastaların Ranson skorları, komplikasyonları ve organ yetmezlikleri de kaydedildi. Araştırmanın verileri Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) istatistik paket programı kullanılarak analiz edildi.
Bulgular: RL alan 54, NS alan 59 hasta randomize edildi. Atlanta sınıflamasına göre ödematöz AP, RL'de 53, NS'de 54 hasta; nekrotizan AP, RL'de 1, NS'de 5 hasta idi.(p=0,125) Atlanta şiddet sınıflamasına göre hafif AP, RL'de 43, NS'de 37 hasta; orta-şiddetli AP, RL'de 11, NS'de 22 hasta idi.(p=0,048) Ranson kriterlerine göre başvuru anında 0 puan RL'de 12, NS'de 15; 1 puan RL'de 23, NS'de 22; 2 puan RL'de 12, NS'de 12; 3 puan RL'de 6, NS'de 5; 4 puan RL'de yokken, NS'de 3 hasta idi.(p=0,508) Ranson kriterleri 48. saate göre 1 puan RL'de 5, NS'de 0; 2 puan RL'de 30, NS'de 25; 3 puan RL'de 16, NS'de 16; 4 puan RL'de 2, NS'de 9 hasta idi.(p=0,020) CRP medyan değerleri 24. saatte RL'de 14.20, NS'de 36.60 (p=0,013); 48. saatte RL'de 21.40, NS'de 75.20 (p=0,004); 72. saatte RL'de 21.90, NS'de 75 (p=0,030) idi. PCT medyan değerleri 24. saatte RL'de 0.155, NS'de 0.190 (p=0,325); 48. saatte RL'de 0.120, NS'de 0.160 (p=0,084); 72. saatte RL'de 0.110, NS'de 0.120 (p=0,087) idi. SIRS kriterleri medyan değereri 24. saatte RL'de 0(0-1), NS'de 0(0-1) (p=0,094); 48. saatte RL'de 0(0-1), NS'de 0(0-1) (p=0,128); 72. saatte
RL'de 0(0-0), NS'de 0(0-1) (p=0,185) idi. SIRS skoru≥2 hasta sayısı 24. saatte RL'de 3, NS'de 8 (p=0,132); 48. saatte RL'de 7, NS'de 10 (p=0,373); 72. saatte RL'de 4, NS'de 6 (p=0,429) idi. Hastanede yatış süreleri medyan değerleri RL'de 2(2-4), NS'de 3(2-5) gün idi. (p=0,041) Lokal komplikasyonlar RL'de 10, NS'de 19 hastada görülürken; sistemik komplikasyonlar RL'de 5, NS'de 7 hastada görüldü (p=0,096) (p=0,653)

Sonuç: Çalışmamızda AP hastalarına verilen iki farklı sıvı tedavisi arasında yapılan karşılaştırmalı analizler sonucunda RL sıvı tedavisinin NS sıvı tedavisine kıyasla, inflamasyonu baskılamak suretiyle iyi prognoz ile ilişkili olduğu bulundu. Bu yüzden AP hastalarında verilecek sıvı tipi olarak kontrendikasyon olmaması halinde RL seçilmelidir. Tabi ki, çok merkezli ve fazla hasta sayılı çalışmalarla bu bulguların desteklenmesi bilimin yararına olacaktır.

Anahtar kelimeler: Akut pankreatit, sıvı tedavisi, Ringer Laktat, prognoz, Ranson kriteri, C-reaktif protein, Prokalsitonin, Sistemik inflamatuar yanıt sendromu, hastanede yatış süresi

Abstract:
Objective: Acute pancreatitis (AP) is an inflammatory disease that almost always requires hospitalization, usually has a good prognosis and can sometimes be mortal. Early fluid therapy reduces morbidity and mortality. The aim of this study which was planned because there is no consensus about the type of fluid to be given; was to compare the effects of Ringer Lactate (RL) and Normal Saline (NS) on prognosis in patients with AP.
Materials and Methods: A total of 119 patients who were hospitalized with AP diagnosis in the Department of Internal Medicine of Dışkapı Yıldırım Beyazıt Education and Research Hospital between January 2019 and September 2019 were included in the study. Patients were randomized according to the type of administered fluid by keeping a study-specific file record for each patient. C-reactive protein (CRP), procalcitonin (PCT) levels, systemic inflammatory response syndrome (SIRS) scores and hospitalization time were recorded at 24th, 48th and 72nd hours as primary endpoint. Ranson scores, complications and organ failure were also recorded. The data of the study were analyzed using the Statistical Package for the Social Sciences (SPSS).
Results: Fifty-four patients receiving RL and 59 patients receiving NS were randomized. According to Atlanta classification, edematous AP was 53 for RL vs 54 for NS; necrotizing AP was 1 for RL vs 5 for NS (p=0.125). According to Atlanta severity classification, mild AP was 43 for RL vs 37 for NS; moderate-severe AP was 11 for RL vs 22 for NS (p=0.048). According to Ranson criteria at the time of admission, 0 point was 12 for RL vs 15 for NS; 1 point was 23 for RL vs 22 for NS; 2 points were 12 for RL vs 12 for NS; 3 points were 6 for RL vs 5 for NS; 4 points there is no patient for RL vs 3 for NS (p=0.508). According to 48th hour Ranson's criteria, 1 point was 5 for RL vs there is no patient for NS; 2 points were 30 for RL vs 25 for NS; 3 points were 16 for RL vs 16 for NS; 4 points were 2 for RL vs 9 for NS (p=0.020). CRP median levels were 14.20 for RL vs 36.60 for NS at 24th hours (p=0.013); 21.40 for RL vs 75.20 for NS at 48th hours (p=0.004); at 72nd hours, it was 21.90 for RL vs 75 for NS (p=0.030). PCT median levels were 0.155 for RL vs 0.190 for NS at 24th hours (p=0.325); 0.120 for RL vs 0.160 for NS at 48th hours (p=0.084); at 72nd hours, it was 0.110 for RL vs 0.120 for NS (p=0.087). The median number of SIRS criteria were 0 (0-1) for RL vs 0 (0-1) for NS (p=0.094) at 24th hours; 0 (0-1) for RL vs 0 (0-1) for NS (p=0.128) at 48th hours; at 72nd hours 0 (0-0) for RL vs 0 (0-

1) for NS (p=0.185). SIRS score ≥2 patients 3 for RL vs 8 for NS at 24th hours (p=0.132); 7 for RL vs 10 for NS at 48th hours (p=0.373); at 72nd hours, 4 for RL vs 6 for NS (p=0.429). The median number of hospitalization periods were 2 (2-4) days for RL vs 3 (2-5) days for NS. (p=0.041) While local complications were seen in 10 for RL vs 19 for NS (p=0,096); systemic complications were seen in 5 for RL vs 7 for NS (p=0.653)

Conclusion: In our study, as a result of the comparative analysis between two different fluid therapies given to AP patients, RL fluid therapy was found to be associated with good prognosis by suppressing inflammation compared to NS fluid therapy. Therefore, if there is no contraindication, RL should be chosen as the type of fluid to be given in AP patients. Of course, it would be for the benefit of science to support these findings through studies with multicenter and more patients.

Keywords: Acute pancreatitis, fluid therapy, Ringer Lactate, prognosis, Ranson criteria, C-reactive protein, procalcitonin, systemic inflammatory response syndrome, hospitalization period