Glioblastoma hücre hatlarında uyarılmış pluripotent kök hücre (UPKH) kaynaklı eksozomların terapötik etkisinin analizi
Analysis of the therapeutic effect of induced pluripotent stem cell (IPSC) delivered exosomes in glioblastoma cell lines
Yazar: BEYZA YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYYUB EBRAHIMI
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı / Moleküler Biyoloji ve Genetik  Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Eksozomlar = Exosomes ; Glioblastoma = Glioblastoma ; Hücre dizisi = Cell line ; Pluripotent kök hücreler = Pluripotent stem cells

Özet:
En ölümcül kanser türleri arasında görülen glioblastoma, sağkalımı oldukça düşük olan bir primer beyin tümörüdür. İlaç direnci ve kan beyin bariyerini geçme zorluğundan dolayı mevcut tedavilerle bile glioblastoma vakalarında sağkalım oldukça düşüktür. Mevcut tedavilerin yanı sıra kan beyin bariyerini kolaylıkla geçebilen ve toksik etki oluşturmayan eksozomlar, GBM tedavisi için umut vaat eden biyolojik bir araçtır. Yapılan daha önceki çalışmalar, embriyonik kök hücre kaynaklı eksozomların glioblastomada antitümörijenik etkilere sahip olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte, embriyonik kök hücreler gibi etik problemler teşkil etmeyen uyarılmış pluripotent kök hücrelerden kaynaklanan eksozomların aynı etkiye sahip olup olmadığı bilinmemektedir. Bu nedenle, yapılan bu tez çalışmasında, embriyonik kök hücrelere yakından benzeyen ve sınırsız çoğalma kapasitesine sahip olan uyarılmış pluripotent kök hücre kaynaklı eksozomlar, bir glioblastoma hücre hattı olan LN18 hücrelerinde uygulanmış ve hücre canlılığıyla birlikte GBM-ilişkili bazı genlerin ifadesi analiz edilmiştir. Bunun yanı sıra sınırsız çoğalan uyarılmış pluripotent kök hücrelerin kullanılmasıyla kaynağa bağlı düşük eksozom verimliliğinin önüne geçilmiştir. Elde edilen verilerle uyarılmış pluripotent kök hücre kaynaklı eksozomların GBM hücre canlılığını azlattığı ve GBM-ilişkili genler üzerinde etki ettiği gözlenmiştir. Haliç Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü'nün bilimsel araştırma ve uygulama çalışmalarına verdiği destekle gerçekleştirilen bu tez çalışmasının sonuçları, anti-GBM etkisinin olduğu gözlenen uyarılmış pluripotent kök hücre kaynaklı eksozomların, GBM için potansiyel bir terapötik araç olabileceğini göstermektedir.

Abstract:
Glioblastoma, which is among the deadliest types of cancer, is a primary brain tumor with a very low survival rate. The survival rate of glioblastoma cases is very low even with current treatments due to drug resistance and difficulty crossing the blood-brain barrier. Other than the existing treatments, exosomes that can easily cross the blood-brain barrier and do not have toxic effects are promising biological tools for GBM treatment. Previous studies have shown that embryonic stem cell-derived exosomes have anti-tumorigenic effects in glioblastoma. However, it is unknown whether exosomes originating from induced pluripotent stem cells, which do not pose ethical problems as embryonic stem cells, have the same effect. Therefore, in the thesis study, induced pluripotent stem cell-derived exosomes, which closely resemble embryonic stem cells and have unlimited proliferation capacity, were applied in LN18 cells, a glioblastoma cell line; and the expression of some GBM-related genes were analyzed along with cell viability. In addition, the use of indefinitely proliferating induced pluripotent stem cells has prevented low source-dependent exosome efficiency. With the obtained data, it was observed that induced pluripotent stem cell-derived exosomes reduced GBM cell viability and acted on GBM-related genes. The results of this thesis study, which was carried out with the support of Haliç University, Faculty of Arts and Sciences, Department of Molecular Biology and Genetics for scientific research and application studies, show that induced pluripotent stem cell-derived exosomes, which been shown to have anti-GBM effects, can be a potential therapeutic tool for GBM.