Acil servise başvuran KOAH hastalarının hastalık ve dispne şiddeti ile COVİD-19 korkusu ve ölüm kaygısı düzeyi arasındaki ilişki
The relationship between the severity of disease and dyspnea of COPD patients admitted to the emergency department and the level of fear of COVİD-19 and death anxiety
Yazar: ŞEYMA GÖRPÜZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYGÜL KISSAL
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Acil Tıp Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Anksiyete = Anxiety ; COVID 19 = COVID 19 ; Dispnea = Dyspnea ; Korku = Fear

Özet:
Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) olan bireylerde en sık görülen semptomların başında dispne gelmektedir. Hastalık ve hastalığa bağlı semptomlar, komplikasyon ve ataklarla sürekli karşılaşan KOAH'lı bireyler yoğun ölüm kaygısı yaşayabilmektedirler. Yeni tip koronavirüs (Covid-19) ölümcül sonuçları olan, insanlarda korku oluşturan bir salgındır. 
  Çalışma KOAH tanısı alan bireylerde hastalık ve dispne şiddeti ile Covid-19 korkusu ve ölüm kaygısı düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacı ile yapılmıştır.
Tanımlayıcı-ilişki arayıcı nitelikteki bu araştırma 15 Şubat 2021-1 Nisan 2021 tarihleri arasında Tokat Devlet Hastanesi acil servisine 40 yaş ve üzeri KOAH tanısı ile başvuran 144 hasta ile yapılmıştır. Araştırmanın verilerinin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Medical Research Council Dispne Skalası (MRC), Modifiye Borg Dispne Skalası, KOAH Değerlendirme Testi-CAT, Koronavirüs Korku Ölçeği (KKÖ), Ölüm Kaygısı Ölçeği (ÖKÖ) kullanılmıştır. İstatistiksel değerlendirmede sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, Ki Kare Testi, Kruskal Wallis Varsyans Analizi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır.
Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 66,39±9,72'dir. KOAH Değerlendirme Testi CAT skorunun 56 hastada yüksek düzeyde, 35 hastada ise çok yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin %88,9'unun 1. derece akrabası Covid-19 tanısı aldığı, %95,1'inin komşusunun Covid-19 tanısı aldığı, %43,8'ünün kendisini Covid-19 tanısı aldığı belirlenmiştir. Covid-19 Korkusu Ölçeği'nde hastaların aldıkları toplam ortalama puan 16,92±6,36'dır. Ölçeğin Minimum ve Maximum değerleri ise sırası ile 7,00 ve 29,00 olarak bulunmuştur. Çalışmada Ölüm Kaygısı Ölçeği'nde 52 hastanın ölüm kaygısı düzeyi ağır olarak bulunmuştur. 48 hastanın ölüm kaygısı hafif düzeyde bulunurken 44 hastanın ise ölüm kaygısı düzeyinin orta düzeyde olduğu görülmektedir. Hastaların 57'sinin şiddetli dispnesi bulunmaktadır. Cinsiyet, meslek ve sigara kullanma durumuna göre hastaların ölüm kaygısı arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p < 0.05). KOAH süresi, derecesi, hastaneye başvuru sıklığı, kronik hastalık varlığı, evde oksijen ve nebül tedavisi alma, Covid-19 tanısı alma, izole edilme ve Covid-19 bulaşması ile ilgili kaygı düzeylerine göre ölüm kaygısı puanları istatiksel olarak anlamlı saptanmıştır (p < 0.05).   KOAH tanısı olan bireylerin dispne şiddeti ile ölüm kaygısı ve Covid-19 korkusu puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p < 0.05). 
KOAH hastalarının çoğunda ölüm ve Covid-19 korku düzeyleri yüksektir. Ev hanımı ve kadın olma, KOAH ve kronik hastalık özellikleri Ölüm Kaygısı ve Covid-19 korkusu açısından dikkatle değerlendirmelidir. KOAH olan bireylerde Covid-19 korkusu ve ölüm kaygısı düzeylerinin değerlendirilmesi ve KOAH yönetimi için ise planlı eğitimler verilmesi önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Covid-19 Korkusu, Dispne, KOAH, Ölüm Kaygısı.

Abstract:
Dyspnea is one of the most common symptoms in individuals with Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD). Individuals with COPD, who constantly encounter symptoms, complications and attacks related to the disease and the disease, may experience intense death anxiety. The new type of coronavirus (COVID-19) is an epidemic that has deadly consequences and creates fear in humans.
The study was conducted to evaluate the relationship between the severity of the disease and dyspnea and the fear of COVID-19 and death anxiety levels in individuals diagnosed with COPD.
This descriptive-relationship-seeking study was conducted with 144 patients aged 40 and over who were admitted to the Tokat State Hospital Emergency Service between February 15, 2021 and April 1, 2021. Personal Information Form, Medical Research Council Dyspnea Scale (MRC), Modified Borg Dyspnea Scale, COPD Assessment Test-CAT, Fear of COVID-19 Scale, The Scale of Death Anxiety were used to collect the data of the study. Number, percentage, mean, standard deviation, Chi-Square Test, Kruskal Wallis Analysis of Variance, One Way Analysis of Variance (ANOVA) were used for statistical evaluation.
The mean age of the individuals in the study was 66,39±9,72COPD Assessment Test-CAT score was found to be high in 56  patients and very high in 35  patients. It was determined that 88.9% of the individuals in the study were diagnosed with 1st degree relatives of COVID-19, %95.1 of their neighbors were diagnosed with COVID-19, and %43.8 were diagnosed with COVID-19 themselves. In the Fear of COVID-19 Scale, the total mean score obtained by the patients is 16.92±6.36. The Minimum and Maximum values of the scale were found to be 7.00 and 29.00, respectively. In the study, 52  patients' fear of death level was found to be heavy on the Scale of Death Anxiety. While 48  patients had a mild fear of death, 44  patients had a moderate level of fear of death. 57 of the patients have severe dyspnea. A statistically significant difference was found between the death anxiety of the patients according to gender, occupation and smoking status (p < 0.05). Fear of death scores were found to be statistically significant according to COPD duration, degree, frequency of hospital admission, presence of chronic disease, receiving oxygen and nebula treatment at home, being diagnosed with COVID-19, being isolated, and anxiety levels related to COVID-19 transmission (p < 0.05). A statistically significant relationship was found between the severity of dyspnea and the mean scores of death anxiety and fear of COVID-19 in individuals with COPD (p < 0.05). 
Most COPD patients have high levels of death and COVID-19 fear. Being a housewife and woman, COPD and chronic disease characteristics should be carefully evaluated in terms of Death Anxiety and fear of COVID-19. It is suggested that the levels of fear COVID-19 and death anxiety of COPD patients be evaluated and planned training should be provided for the management.
Keywords: COPD, Dyspnea, Fear of COVID-19, Death Anxiety.