5411 sayılı Bankacılık Kanunu bağlamında mevduat sigortasının kapsamı
Scope of deposit insurance in the context of Banking Law No. 5411
Yazar: HANDE ÖNCÜ ÇALLI
Danışman: DOÇ. DR. FATİH BUĞRA ERDEM
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Banka hukuku = Banking law

Özet:
Bankacılık sistemleri tüm dünyada finansal piyasaların en önemli temel taşlarından birini oluşturmaktadır. Bankacılık sektörünün küresel ölçekte büyük bir genişleme göstermesi "too big to fail" (batamayacak kadar büyük) kredi kuruluşlarının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu büyüklükte bankaların iflası makroekonomik düzeyde etkiler yaratacağından bankacılık sistemine güvenin sağlanması ve finansal piyasalarda istikrarın sürdürülebilmesi için birtakım araçlar geliştirilmiştir. Bu araçlardan biri de çalışmamızın konusunu oluşturan mevduat sigortacılığı sistemidir. Mevduat sigortacılığı sisteminin amacı; kredi kuruluşlarının faaliyet izinlerinin kaldırılması durumunda, mevduatını bu kredi kuruluşuna yatırmış olan mevduat sahiplerinin zararlarının kısmen veya tamamen tazminini sağlamaktır. 
Bazı ülkelerde mevduat sigortacılığı sistemi mevduat sahiplerine tam koruma sağlarken kimi ülkelerde ise bu korumaya bazı kısıtlamalar getirilmektedir. Ülkemizde mevduat sigortasına ilişkin 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ile çeşitli düzenlemeler öngörülmüş ve bu hükümlerin uygulanması kamu tüzel kişiliğini haiz Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na bırakılmıştır. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nda mevduat sigortasının yarattığı hukuki korumalardan kimlerin hangi koşullarda faydalanabileceği detaylı olarak düzenlenmiş ve yakın zamanda 28.05.2022 tarih ve 7407 sayılı "Bankacılık Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 655 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" ile sigortanın kapsamı genişletilmiştir. Ancak tüm bu yasama çalışmalarına rağmen mevduat sigortasının kapsamı konusunda açıklanmaya muhtaç hususlar ve uygulamada belirsizliğe neden olabilecek hükümler bulunmaktadır.
Bu çalışmada ele alınan temel konu; mevduat sigortasının kapsamının güncel mevzuat çerçevesinde ortaya konulması ile 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 63. ve 64. maddelerinin yasada yapılan son kanun değişiklikleri de ele alınarak somutlaştırılmasıdır. Çalışmamızda bu doğrultuda genel olarak mevduat sigortacılığı, mevduat sözleşmeleri ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu bağlamında mevduat sigortasının kapsamı irdelenmiş, konuya ilişkin uygulamada uyuşmazlıklara neden olabilecek ve belirsizlik yaratan hususlar eleştirel olarak incelenmiştir. 

ANAHTAR KELİMELER: Mevduat, katılım fonu, bankacılık hukuku, mevduat sigortacılığı, mevduat sözleşmeleri, mevduat sigortasının kapsamı.

Abstract:
Banking systems constitute a cornerstone of financial markets worldwide. The global expansion of the banking sector has led to the emergence of "too big to fail" credit institutions. The potential failure of such large banks can have macroeconomic repercussions. To ensure confidence in the banking system and maintain stability in financial markets, various tools have been developed, with deposit insurance being one of them.
The purpose of the deposit insurance system is to partially or fully compensate depositors in the event of the revocation of operating permits for credit institutions, as stipulated by law. While some countries provide complete protection to depositors through deposit insurance, others impose certain limitations on this protection. In our country, regulations regarding deposit insurance are outlined in the Banking Law No. 5411, and the implementation of these provisions is entrusted to the Savings Deposit Insurance Fund, a public legal entity.
The Banking Law No. 5411 comprehensively regulates the legal protections arising from deposit insurance, specifying the conditions under which individuals can benefit. Recent amendments to the law, particularly with Law No. 7407 dated May 28, 2022, have expanded the scope of insurance. However, despite these legislative efforts, there remain aspects of deposit insurance coverage and provisions that may give rise to uncertainty in practice.
The central focus of this study is to delineate the scope of deposit insurance within the current legislative framework and to concretize the provisions of Articles 63 and 64 of Banking Law No. 5411, considering recent amendments. The study critically examines deposit insurance, deposit contracts, and the scope of deposit insurance within the context of Banking Law No. 5411. It delves into potential points of contention and sources of uncertainty in the practical application of these regulations.

KEY WORDS : Deposit, participation fund, banking law, deposit insurance, deposit contracts, scope of deposit insurance.