Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde TBMM'nin yeri ve önemi
The place and importance of the Turkish Grand National Assembly in the Presidential Government System
Yazar: ÖMER SAĞLAM
Danışman: PROF. DR. METE KAAN KAYNAR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Günümüz devletlerinde kuvvetler ayrılığı ilkesinin bir sonucu olarak yönetim erkleri yasama, yürütme ve yargı olarak ayrılmıştır. Yargının neredeyse tüm yönetimlerde baştan beri bağımsız olarak kabul edilmesi sebebiyle hükümet sistemleri yasama ve yürütme arasındaki ilişkiye göre adlandırılmaktadır. Bu bağlamda genel kabul gören hükümet sistemleri başkanlık sistemi, yarı başkanlık sistemi ve parlamenter sistemdir. 
Türkiye Kanun-i Esasi'nin ilanı ile meşrutiyete geçiş yapmış ve o günden 2018 yılına kadar da parlamenter sistemle yönetilmiştir. Türkiye'de 2007 yılında Cumhurbaşkanı'nın halk tarafından seçilmesi kabul edilmiş, bu kapsamda 10 Ağustos 2014 yılında yapılan seçimle ilk kez Cumhurbaşkanı halk tarafından seçilmiştir. Bu tarihten itibaren seçilmiş bir Cumhurbaşkanı ve seçilmiş TBMM'nin güçlü figürler olarak ortaya çıkması yönetim sistemi tartışmalarına sebep olmuştur. Bu tartışma 16 Nisan 2017 yılında yapılan referandumla, hükümet sisteminde yapılmak istenen değişikliğin kabul edilmesi ile çözülmeye çalışılmış, Türkiye'de 24 Haziran 2018 seçimleri itibarıyla parlamenter sistem yerini Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne bırakmıştır.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ni savunanlar, kuvvetler ayrılığının sağlandığı, yasama organının güçlendirildiği iddiasındadır. Bu iddiaya karşın Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi, klasik anlamda başkanlık sistemi olmadığı, yasamayı yürütmenin kontrolü altına koyarak kuvvetler birliği sistemi sağladığı, denge ve denetim araçlarından yoksun olması gibi gerekçelerle eleştirilmiştir. 2023 yılı itibarıyla Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin birinci beş yıllık dönemi bitmiş, ikinci beş yıllık dönemi başlamıştır. Bu çalışmanın temel amacı Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi içerisinde yasama organı olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin yapısında ve etkinliğinde meydana gelen değişimleri incelemektir. 
Anahtar Kelimeler
 Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi, Yasama, Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kuvvetler Ayrılığı, Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri

Abstract:
In contemporary states, because of the principle of separation of powers, the administrative powers are divided into legislative, executive and judicial powers. Since the judiciary is considered independent from the beginning in almost all administrations, government systems are named according to the relationship between legislative and executive powers. Given this context, the generally accepted government systems are the presidential system, the semi-presidential system and the parliamentary system. 
Turkey transitioned to constitutionalism with the proclamation of the Kanun-ı Esasi and was governed by a parliamentary system from that day until 2018. In 2007, the election of the President by the public was accepted in Turkey, and within this scope, for the first time, the President was elected by the public in the election held on August 10, 2014. Since then, the emergence of an elected President and an elected Grand National Assembly as powerful figures has sparked debates on the system of governance. With the referendum held on April 16, 2017, this dispute sought to be resolved with the attempt to gain acceptance of the change in the government system, and as of the elections on June 24, 2018, Turkey shifted from a parliamentary system to a Presidential Government System.
The supporters of the Presidential Government System claims that the separation of powers has been achieved and the legislative body has been strengthened. Despite this claim, the Presidential Government System has been criticized on the grounds that it is not a presidential system in the classical sense, that it provides a system of unity of powers by putting legislation under the control of the executive, and that it lacks necessary tools for check and balance. As of 2023, the first five-year term of the Presidential Government System has ended and the second five-year term has started. The primary aim of this study is to examine the changes in the structure and effectiveness of the Turkish Grand National Assembly as a legislative body within the Presidential Government System. 
Keywords 
Presidential Government System, Legislation, Turkish Grand National Assembly, Separation of Powers, Presidential Decrees