Bir baskı grubu olarak TÜSİAD'ın iç ve dış politikada etkisi
The effect of TUSIAD as a pressure group on domestic and foreign policy
Yazar: AHMET NAFİZ ÜNALMIŞ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SITKI BİLGİN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Baskı grupları = Pressure groups ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Siyasal etki = Political clout ; Siyasal katılma = Political participation ; TÜSİAD = Turkish Industrialist' and Businessmen' s Association ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Uluslararası politika = International policy ; İç politika = Domestic policy

Özet:
Bu çalışmada siyasal alanda yaşanan gelişmelerin örgütlü sivil topluma etkisi, TÜSİAD'ın baskı grubu kategorisinde değerlendirilmesini gerekli kılan unsurlar, baskı gruplarının farklı demokrasi sistemleri içindeki yeri ve bir baskı grubu olarak TÜSİAD'ın siyasal alana katılımının iç ve dış politika üzerindeki etkileri incelenmiştir. Çalışma beş bölümden meydana gelmektedir. 

Çalışmanın birinci bölümünde tezin temel sorunsalı, iddiası, yöntemi ve amacı ortaya konmuştur. Literatür çalışması adlı kısımda tezi, baskı grupları ve TÜSİAD hakkında yapılan diğer çalışmalardan farklı ve özgün kılan unsurlar belirtilmiştir. Çalışmada kullanılan yöntem, araştırma soruları ve bu sorulara yönelik geliştirilen hipotezler de bu bölümde yer almaktadır.  İkinci bölümde sivil toplum düşüncesine ve devlet sivil toplum ilişkisine yönelik görüşler aktarılmıştır. Türkiye'de baskı gruplarının siyasal gelişmelere bağlı değişim süreci ve baskı grubu tanımlaması içinde TÜSİAD'ın yeri incelenmiştir. Bu bölümde TÜSİAD'ın neden bir baskı grubu olduğu, STÖ'lere benzeyen ve onlardan ayrışan yönleri anlatılmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde liberal, temsili, çoğulcu demokrasi ve radikal demokrasiler çerçevesinde baskı gruplarının siyasal alana katılımı incelenmiştir. Bu bölümde ayrıca Türkiye'de baskı gruplarının siyasal alana katılımı ele alınarak baskı gruplarına yönelik yaklaşımlar değerlendirilmiştir. 
Dördüncü bölümde TÜSİAD'ın kuruluşuna yakın dönemde Türkiye'nin siyasi ve ekonomik konjonktürü anlatılarak TÜSİAD gibi bir kuruluşun meydana gelmesini zaruri kılan siyasi ve ekonomik olgulara vurgu yapılmış, TÜSİAD'ın kurumsal yapısı anlatılmıştır. Bu bölümde TÜSİAD'ın iç politikayı etkileme gayretleri ve bu bağlamda kullandığı yöntemler, siyasal alanda oluşturduğu etki ve tepki, kronolojik sıralama ile ele alınmıştır. TÜSİAD'ın benzer yöntemler kullanarak devam ettirdiği dış politikayı etkilemeye yönelik çabaları ve bunun Türkiye'nin dış politikası üzerinde yarattığı etki ise beşinci bölümde "TÜSİAD'ın Dış Politika Üzerindeki Etkisi" başlığı altında incelenmiştir.

Çalışmanın son bölümünde yapılan araştırmada elde edilen sonuçlar ve bu sonuçlara hangi dayanak noktalarından hareketle ulaşıldığı anlatılmaya çalışılmıştır. Araştırmadan çıkarılan sonuçlar şu şekildedir: Askeri müdahaleler, anayasa değişiklikleri, iktidar değişimleri vb siyasal alanda yaşanan tüm gelişmeler, birçok sivil örgüt gibi TÜSİAD'ı da etkilemiştir. TÜSİAD sanılanın aksine STÖ değil, bir baskı grubudur. Liberal temsili demokrasi, baskı gruplarının siyasal alana katılımına fırsat vermektedir ancak temsili sistemde yaşanan sıkıntılar nedeniyle çoğulcu yapının tehlikeye girme ihtimali söz konusudur. Bu bağlamda radikal demokrasi kuramlarının, siyasal katılıma yönelik yaklaşımları göz önünde bulundurulmalıdır. TÜSİAD'ın bir baskı grubu olarak iç politikaya katılımı tarihsel olarak değişkenlik göstermiş, geçmişte siyasi iktidarları etki altına alabilirken son dönemlerde bu etkinin erozyona uğradığı gözlemlenmiştir. TÜSİAD'ın Türkiye'nin dış politikasını etkileme gayretleri ise ticari ilişkilerini yoğun biçimde devam ettirdiği ülke ve bloklarla Türkiye'nin ilişkilerini iyi tutma anlayışıyla sürdürülmektedir. Bu bağlamda TÜSİAD'ın dış politikada ağırlıklı olarak Türkiye'nin AB ve ABD ile ilişkileri üzerinde etki kurmaya gayret gösterdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study it is examined the influence of developments in the political sphere to the organized civil society, the factors required for the evaluation of TÜSİAD in the pressure group category, the place of pressure groups in different democracy systems and the influence of TUSIAD's participation in the political sphere on domestic and foreign policy. The study consists of five parts.

In the first part of the study, the basic problematic, claim, method and purpose of the thesis are put forward. In the literature study, some distinctive factors are mentioned which have not been included in other studies about pressure groups and TUSIAD. The methods of the study, research questions and hypotheses developed for these questions are also included in this part. In the second part, the views on civil society conception and the relationship between state and civil society are presented. Moreover, the process of change for the pressure groups due to political developments in Turkey and the situation of TUSIAD in the definition of pressure group have been dealt with. In this part it is also explained why TUSIAD is a pressure group, and how it resembles and differs from the NGOs. In the third part, the participation of the pressure groups in the political sphere is examined in the framework of liberal, representative, pluralistic democracy and radical democracies. In addition, pressure groups are evaluated by considering their participation to the political sphere in Turkey.
 
In the fourth part, Turkey's political and economic conjuncture in the term toward the establishment of TUSIAD is described by emphasizing the events that necessitate setting up an organization like TUSIAD, additionally; the organizational structure of TUSIAD is defined. Furthermore, the efforts of TUSIAD to influence domestic politics and the methods used in this context, its action and reaction in the political sphere are handled in chronological order in this part. TUSIAD's efforts to influence foreign policy with similar methods and the impact on Turkey's foreign policy analyzed in the fifth part entitled "The Impact of TUSIAD on Foreign Policy".

Eventually, the last part of the study is to explain the results obtained in the research and the points from which the results have reached. The results from the research are as follows: military interventions, constitutional amendments, government change, and all developments in the political sphere affected TUSIAD as well as many non-governmental organizations. Contrary to what is believed, TÜSİAD is not a NGo but a pressure group. Liberal democracy gives the oppression groups the opportunity to participate in the political sphere; however it is possible that the pluralistic structure is in danger because of the problems experienced in the representative system. In this context, the approaches of radical democracy theories towards political participation need to be considered. Besides, it has been observed that TUSIAD's participation in domestic politics as a pressure group has changed historically, and recently it has undergone erosion, while it was able to influence political powers in the past. The efforts of TUSIAD to influence Turkey's foreign policy ground maintaining the intimate relations with the countries and blocks which Turkey has close relations. In this context, it is ascertained that TUSIAD mainly endeavors to make an impact on Turkey's relations with the EU and USA.