Sağlık yapılarında konfor koşullarının sağlanması üzerine bir araştırma
A study about to provide comfort conditions in healthcare buildings
Yazar: SANİYE KARAMAN
Danışman: PROF. DR. TÜLAY ESİN
Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü / Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Konfor = Comfort ; Sağlık = Health ; Sağlık binaları = Health buildings ; Toplum sağlık merkezleri = Community health centers

Özet:
Sağlık yapıları; teşhis-tedavi alanları, ameliyathaneler, bakım üniteleri, poliklinik alanları, idari birimler, yemekhane, çamaşırhane ve teknik servisler, koridorlar ve bekleme salonları gibi çeşitli mekânları bünyesinde barındıran özelleşmiş binalardır. Fonksiyonu gereği diğer bazı yapı türlerine göre daha karmaşık donanımlara sahip olması, oldukça çeşitli ve çok sayıda kullanıcıları olması ve bu kullanıcıların önemli bir bölümünün sağlıklarıyla ilgili sorunları olması sağlık yapılarıyla ilgili konuları daha önemli hale getirmektedir.Bu çalışmada sağlık yapılarında konfor koşullarının sağlanması için göz önüne alınması gereken konuların araştırılması amaçlanmaktadır. Bu koşulların insan sağlığı için gereği ve öneminin vurgulanması da bu çalışmanın amacıdır. Bu konudaki sorunları saptamak için literatür araştırmasıyla birlikte bir alan çalışması yapılmıştır. Yapılan alan çalışmasında, İstanbul' un Beşiktaş ilçesine bağlı yedi tane sağlık ocağının giriş ve bekleme alanları konfor koşulları temel alınarak incelenmiş, gözlem yöntemiyle mevcut durum araştırılarak bilgi toplanmış, planları çizilmiş ve görüntülenmiştir. Çalışmada, bekleme alanlarında oluşan fiziksel koşulların, mekan planlamasının ve malzeme kalitesinin hasta ve sağlık personeli üzerinde oluşturduğu memnuniyet seviyesini belirlemek için de sağlık ocaklarında rastgele seçilen geçici ve kalıcı kullanıcılara yönelik bir anket çalışması gerçekleştirilmiştir.Sunulan bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm olan giriş bölümünde, sağlık yapılarında konfor koşullarının önemi belirtilerek mevcut sorunlar açıklanmakta ve çalışmanın amacı vurgulanmaktadır. İkinci bölümde, sağlık yapısı tasarımlarının evrimi ve Türk toplumundaki sağlık yapıları anlatılmaktadır. Ayrıca bu bölümde, konfor kavramından ve sağlık yapılarında konforun öneminden bahsedilerek fiziksel, psikolojik ve sosyal konfor koşulları, işlevsellik açısından konfor koşulları ve malzeme kalitesi açısından konfor koşulları anlatılmaktadır. Üçüncü bölümde alan çalışmasına yer verilmektedir.Bu bölümde İstanbul'un Beşiktaş ilçesindeki sağlık ocaklarının giriş ve bekleme hollerindeki konfor koşulları, gözlemler ve kullanıcı memnuniyeti açısından araştırılmaktadır. Çalışmada öngörülen yöntem öznel değerlendirmedir.Bu amaçla sağlık ocaklarında rastgele seçilen geçici ve kalıcı kullanıcılara yönelik bir anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Anket çalışmasında elde edilen bilgilerin güvenilirliği SPSS istatistik programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Ankette birinci basamak sağlık kuruluşu olarak nitelendirilen sağlık ocaklarından hizmet alan hasta ve personelin mekan hakkındaki memnuniyeti ölçülürken, grafiksel olarak sonuçlar ortaya konmuştur. Bu bölümün sonucunda mekanların konfor açısından olumlu ve olumsuz yönleri belirlenerek genel bir değerlendirme yapılmıştır. Bu değerlendirme çalışma öncesinde elde edilen bilgi ve öznel değerlendirme doğrultusunda incelenerek tartışılmıştır. Çalışmanın dördüncü ve son bölümünde çalışmanın sonuçları ve öneriler yer almaktadır. Bu bölümde Beşiktaş ilçesindeki sağlık ocaklarının giriş hollerindeki ve bekleme alanlarındaki konfor koşulları, elde edilen veriler doğrultusunda değerlendirilerek çözüm önerilerine yer verilmektedir. Son olarak ek bölümünde, alan çalışmasında kullanılan anket soruları bulunmaktadır.

Abstract:
Healthcare Buildings are special edifices which combine various places like diagnosis-treatment areas, operating rooms, nursing units, polyclinic areas, managerial units, dining hall, laundry and technical services, corridors and waiting rooms. Healthcare buildings aren?t only original with complex devices, enrolment systems between other buildings types. They are original with a great many people who need help and visitors too.Today, importance of comfort to support patient pleasure increase in our country like all the world. But it is seen not to be provided comfort conditions enough from healthcare units to big research hospitals. Patients, their relatives and personnel are uncomfortable because of physical and psychological conditions. Uncomfortable conditions influence negative for patients who are in anxious, problematic, and difficult period, cause patients not to escape from feelings of being in hospital and cause them not to join medical treatment. Uncomfortable conditions reduce productivity of personnel. It influence negative for periods from relations with patients to medical service.This study that is presented is formed four chapters. In prologue that is first chapter, ıt is explained comfort conditions? importance and existing problems , emphasized the study?s aim. In the second chapter, ıt is told healthcare project? evolution and healtcare buildings in Turkish society. It is told comfort concept, comfort conditions? importance, physical and psychological comfort conditions, comfort conditions for functionality and comfort conditions for material quality too. It is given place to field study in third chapter. In this chapter, comfort conditions that are considered users? pleasure and observations in healtcare units? entry and waiting salons of Istanbul? town ? Beşiktaş are investigated. The method is subjective evaluation. A survey for patients, their relatives and personals that is chosen passing has applied. Data?s reliability that is got from survey has analysed by SPSS statistic programme. In this survey, place pleasure of patients and personel who are serviced in healthcare units is measured and explain the results clearly with graphes. In result of this study a general evaluation has done after indicate positive and negative sides of comfort conditions in these areas. These evaluations have debated in result of knowledge?s that are got from literature, subjective evaluations, and users? point of view. And in the fourth chapter that is the last chapter, there are the study?s results and suggestions. In this chapter, comfort conditions in healtcare unit?s entry and waiting salons are evaluated by datas that are optained.Finally, in appendix, there are survey?s questions that are used in field study.