Helal turizm alanında faaliyet gösteren otellerin stratejik rekabet faktörlerinin belirlenmesi üzerine bir araştırma: Antalya ili örneği
A research on determining the strategic competitiveness factors of hotels operating in the field of halal tourism: The case of Antalya province
Yazar: CEMİL GÜNDÜZ
Danışman: PROF. DR. CAFER TOPALOĞLU
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Alternatif turizm = Alternative tourism ; Antalya = Antalya ; Bölgesel rekabet = Regional competitiveness ; Dini turizm = Religious tourism ; Helal turizm = Permissible tourism ; Oteller = Hotels ; Rekabet stratejileri = Competition strategies ; Uluslararası turizm = International tourism ; İslami turizm = Islamic tourism

Özet:
Dünyadaki Müslüman nüfusun hızlı artışına paralel olarak yükselen mili gelir seviyesi turizm alanında yeni gelişmelere sebep olmuştur. Bu gelişmelerden en önemlisi, Müslüman turistlerin yaptıkları harcamalar içerisinde turizme ayırdığı payın giderek artmasıdır. Yapılan araştırmalar Müslüman dünyasına hitap edecek yeni konseptlere ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir. Bu nedenle birçok ülke bu pastadan daha fazla pay alabilmek için yeni yatırımlar ve yeni konseptler geliştirmeye başlamıştır. Bunun sonucunda da bu ülkeler arasında doğal bir rekabet ortamı oluşmuştur. Türkiye, sahip olduğu tarihi miras ve gelişmiş turistik altyapısı ile Helal Turizm pazarının en önemli aktörlerinden birisi durumundadır.
Bu çalışmada nicel veri toplama tekniklerinden anket kullanılmıştır. Çalışmanın temel amacı, Türkiye'de en fazla helal temalı otele sahip olan Antalya ilinde bulunan otellerin sahip oldukları ürün ve hizmetleri tespit ederek, bu otellerin yöneticilerinin uyguladıkları stratejik rekabet faktörlerini saptamaktır. Çalışmaya katılan helal otellerin sundukları ürün ve hizmetlerin, otellerin sahip olduğu özelliklere göre farklılık gösterip göstermediği analiz edilmiştir. Ayrıca, helal otel yöneticilerinin sahip oldukları demografik özelliklerin (yaş, cinsiyet, eğitim durumu, mesleki tecrübe) stratejik rekabet yöntemleri ile farklılık gösterip göstermediği test edilmiştir.
Araştırma sonucunda, helal konseptli otellerin sundukları ürün ve hizmetlerin tespitine yönelik sonuçlara bakıldığında bu otellerin en fazla önem verdiği hususlar; konuklara yeterli ibadet imkânı sunulması, yiyecek-içecek servislerinde helal standartların sağlaması ve otel etkinliklerinin islami esaslara uygun tasarlanması olmuştur. Helal otellerde uygulanan rekabet stratejilerine ait ifadeler orijinal ölçeğe uygun olarak 4 boyut altında verilmiştir. Bunlar; ürün farklılaştırma, maliyet odaklılık, fiyat liderliği ve odak ürün farklılaştırma rekabet stratejileridir. Helal otel yöneticilerinin uyguladıkları rekabet stratejileri sahip oldukları demografik özelliklere göre anlamlı farklılıklar göstermektedir. Son olarak, araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda, araştırmacılara ve otel yöneticilerine çeşitli önerilerde bulunulmuştur. 
Anahtar kelimeler: Helal Turizm, Helal Oteller, İslami Oteller, Strateji, Rekabet

Abstract:
In parallel with the rapid increase of the Muslim population in the world, the rising national income level has led to new developments in the field of tourism. The most important of these developments is the increasing share of tourism devoted to tourism among Muslim tourists. Research shows that there is a need for new concepts to address the Muslim world. Therefore, many countries have started to develop new investments and new concepts in order to get more shares from this pie. As a result of this, a natural competitive environment has emerged between these countries. Turkey has a developed tourist infrastructure with its historical heritage and that the case is one of the most important actors of Halal tourism market.
In this study, one of the quantitative data collection techniques was used. The main purpose of the study; having the highest number of halal-themed hotel in Antalya in Turkey, is to identify the products and services offered by the hotel. The other aim of the study is to determine the strategic competition factors applied by the managers of these hotels. It was analyzed whether the products and services offered by the halal hotels in the study differ according to the characteristics of these hotels. In addition, it was tested whether the demographic characteristics of the halal hotel managers (age, gender, educational background, professional experience) differ by strategic competition methods.
As a result of the research, when we look at the results of the determination of the products and services offered by the halal concept hotels, the most important issues of these hotels are; providing guests with adequate worship facilities, providing halal standards in food and beverage services, and designing hotel activities in accordance with Islamic principles. Expressions of competition strategies applied in halal hotels are given under 4 dimensions in accordance with the original scale. These strategies are product differentiation, cost-orientation, price leadership and product differentiation. Competitive strategies of halal hotel managers show significant differences according to their demographic characteristics. Finally, various suggestions were made to the researchers and hotel managers in line with the findings of the research.
Key words: Halal Tourism, Halal Hotels, İslamic Hotels, Strategy, Competition