Muğla merkez ilköğretim birinci kademede görev yapan sınıf öğretmenlerinin tükenmişlik düzeylerinin ve nedenlerinin incelenmesi
The investigation of the burnout levels and reasons of the classroom teachers who are working at the first stage of Muğla centrum primary schools
Yazar: SEÇİL ARIKAN
Danışman: PROF.DR. AHMET DUMAN
Muğla Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Planlaması Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Muğla merkez ilköğretim birinci kademede görevyapan sınıf öğretmenlerinde tükenmişlik düzeyleri ve bunun nedenlerininincelenmesidir. Araştırma betimsel tarama modelinde ve nicel yaklaşımlarınkullanıldığı bir araştırmadır.Araştırmanın evrenini Muğla merkez ilköğretim birinci kademede görevyapmakta olan 136 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır ve örneklem alınmamıştır.Uygulanan 136 anketten eksiksiz doldurulan 125 anket değerlendirmeye alınmıştır.Araştırmada toplanan veriler, SPSS 11.00 paket programı kullanılarak analizedilmiştir. Araştırmada incelenen değişken tipine göre veriler, Maslach TükenmişlikEnvanteri formu alt ölçekleri puanlarının aritmetik ortalamaları üzerinde gösterdiğifarklılıklar ve önem derecelerinin tespiti ?t testi?, ?Kruskal Wallis? testi ve MannWhitney U testi ile yapılmıştır.Araştırmanın sonunda özetle şu bilgilere ulaşılmıştır: (1) UygulananMaslach Tükenmişlik Envanterinden elde edilen bulgulara göre Muğla Merkezİlköğretim Sınıf Öğretmenlerinin Duygusal Tükenme (?X=33, 81) ve Kişisel BaşarıVIIBoyutunda (?X= 31,83) ve toplam puanda (?X=87, 98) tükenme düzeylerinin düşükolduğu; ancak duyarsızlaşma düzeylerinin çok düşük (?X=22,34) olduğusaptanmıştır. (2) Muğla merkez ilköğretim birinci kademede görev yapan sınıföğretmenlerinde cinsiyet tükenmişlik açısından duygusal tükenme (p= 0,32 p>0,05),duyarsızlaşma (p=0,99 p>0,05), kişisel başarı boyutlarında (p=0,85 p> 0,05) vetoplam puanda (p=0,5 p>0,05) istatistiksel olarak anlamlı bir fark oluşturmamıştır.(3) Muğla merkez ilköğretim birinci kademede görev yapan sınıf öğretmenlerindekıdem tükenmişlik açısından duygusal tükenme (p= 0,41 p>0,05), duyarsızlaşma(p=0,62 p>0,05), kişisel başarı boyutları (p=0,13 p>0,05) ve toplam puanda (p=0,37p>0,05) istatistiksel olarak anlamlı bir fark oluşturmamıştır. (4) Muğla merkezilköğretim birinci kademede görev yapan sınıf öğretmenlerinde mesleği isteyerekseçip seçmemek tükenmişlik açısından duygusal tükenme (p= 0,68 p>0,05),duyarsızlaşma (p=0,24 p>0,05) ve toplam puanda (p=0,09 p>0,05) istatistiksel olarakanlamlı bir fark oluşturmazken, kişisel başarı boyutunda istatistiksel olarak anlamlıdüzeyde bir fark oluşturmuştur (p= 0,02 p<0,05). (5) Muğla merkez ilköğretimbirinci kademede görev yapan sınıf öğretmenlerinde ücret tükenmişlik açısındanduygusal tükenme (p=0,34 p>0,05), duyarsızlaşma (p=0,66 p>0,05), kişisel başarıboyutlarında (p=0,20 p>0,05) ve toplam puanda (p=0,44 p>0,05) istatistiksel olarakanlamlı bir fark oluşturmamıştır. (6) Muğla merkez ilköğretim birinci kademedegörev yapan sınıf öğretmenlerinde yönetici tavrı tükenmişlik açısından duygusaltükenme (p=0,52 p>0,05), duyarsızlaşma (p=0,42 p>0,05), kişisel başarı boyutunda(p=0,18 p>0,05) ve toplam puanda (p=0,55 p>0,05) istatistiksel olarak anlamlı birfark oluşturmamıştır.

Abstract:
The aim of this research is to investigate the reasons of burnout and theburnout levels of the primary school teachers working in the first stages of the primaryschools in Muğla city centre. The research is a descriptive research and quantitiveapproaches are used in the research.The population of the research consists of 136 Classroom Teachers who areworking at the first stage of Muğla Centrum primary schools form and no sample wasselected. Fully filled 125 questionnaires, in 136 questionnaires, were taken intoconsideration. Data collected in the research were analyzed by SPSS 11.00. Data thatwere investigated according to the variable types in the research, the differences ofsub-scale points of Maslach Burnout Inventory form seen above the arithmeticaverages and the determination of the significance levels were done by ?t test? and?Kruskal Wallis Test? and ?Mann Whitney U Test?.To sum up, these findings were obtained at the end of the study: (1)According to the data obtained from the Maslach Burnout Inventory, primary schoolteachers? burnout levels, in the subscales of Emotional Exhaustion (?X=33,81)Personal Accomplishment (?X=31,83) and total point (?X=87,98) are low, and thelevel of their burnout in the subscale of depersonalization (?X= 22,34) is very low. (2)IXAmong the primary school teachers working in the first stages of the primary schoolsin Muğla city centre, gender does not form a meaningful statistical difference inemotional exhaustion (p= 0,32, p>0,05), depersonalization (p=0,99, p>0,05), personalaccomplishment (p=0,85, p> 0,05) and total point (p=0,5 p>0,05) in aspects ofburnout. (3) Among the primary school teachers working in the first stages of theprimary schools in Muğla city centrum, years of experience does not form ameaningful statistical difference in the subscale of emotional exhaustion (p=0,41,p>0,05), depersonalization (p=0,62, p>0,05), personal accomplishment (p=0,13p>0,05) and total point (p=0,37, p>0,05) in aspects of burnout. (4) While choosing thejob willingly or unwillingly does not form a meaningful statistical difference in thesubscales of emotional exhaustion (p=0,68, p>0,05), depersonalization (p=0,24,p>0,05) and total point (p=0,09, p>0,05) among the primary school teachers workingin the first stages of the primary schools in Muğla city centrum; it forms a meaningfulstatistical difference in the subscale of personal accomplishment (p=0,02, p<0,05) inaspect of burnout. (5) Among the primary school teachers working in the first stagesof the primary schools in Muğla city centrum, salary does not form a meaningfulstatistical difference in all subscales-emotional exhaustion (p=0,34, p<0,05),depersonalization (p=0,66, p<0,05), personal accomplishment (p=0,20, p<0,05) andtotal point (p=0,44, p<0,05) in aspect of burnout. (6) Among the primary schoolteachers working in the first stages of the primary schools in Muğla city centrum,attitudes of administrators does not form a meaningful statistical difference in allsubscales-emotional exhaustion (p=0,52, p<0,05), depersonalization (p=0,42, p<0,05),personal accomplishment (p=0,18, p<0,05) and total point (p=0,55, p<0,05) in aspectsof burnout.