Okullardaki informal iletişim düzeyi ile öğretmenlerin psikolojik sermayeleri arasındaki ilişki
The relationships between the informal communication levels in schools and the psychological capital of the teachers
Yazar: MEHMET ÜSTÜN
Danışman: DOÇ. DR. AYNUR BOZKURT BOSTANCI
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okullar = Schools ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Psikolojik sermaye = Psychological capital ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel iletişim = Organizational communication ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretmenler = Teachers ; İletişim = Communication ; İnformal iletişim = Informal communication ; İyimserlik = Optimism

Özet:
Bu araştırmada okullardaki informal iletişim düzeyleri ile öğretmenlerin psikolojik sermayeleri arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırma,  ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın evreni, 2020–2021 eğitim öğretim yılında İzmir'in Torbalı ilçesinde yer alan tüm okullarda görev yapan 1871 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemini kolay ulaşılabilir örnekleme tekniği ile seçilen 396 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada basit tesadüfî örnekleme yoluna gidilmiştir. Araştırmada veriler "İnformal İletişim Ölçeği" ve "Psikolojik Sermaye Ölçeği" ile toplanmıştır. Verilerin analizinde doğrulayıcı faktör analizi, aritmetik ortalama, tek yönlü varyans analizi, t-Testi, Pearson Momentler Çarpımı Katsayısı ve Çoklu Regresyon Analizi kullanılmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin okullarda informal iletişime yönelik "arkadaşlık, eğlenme, bilgi" algı düzeyleri ve okullarda genel olarak uygulanma düzeyine yönelik algılarının yüksek, "etkileme" boyutunda ise orta düzeyde olduğu görülmektedir. Araştırmada informal iletişim düzeylerine yönelik öğretmen algılarının, informal iletişimin bazı boyutlarında, mesleki kıdem ve çalışılan okul düzeyi değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği, ancak cinsiyet, okulda bulunan öğretmen sayısı ve aynı okulda çalışma süresi, değişkenlerine göre anlamlı olarak farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Araştırmanın diğer değişkeni olan öğretmenlerin psikolojik sermayeye yönelik algılarının ise "özyeterlilik, güven, dışadönüklük, psikolojik dayanıklılık, umut" boyutları ve genel olarak psikolojik sermaye düzeylerinin çok yüksek "iyimserlik" düzeyinin ise yüksek olduğu görülmektedir. Öğretmenlerin psikolojik sermaye düzeyleri çalışılan okul düzeyine göre anlamlı bir farklılık göstermezken, cinsiyet, kıdem, okulda bulunan öğretmen sayısı, aynı okulda çalışma süresi ve mezuniyet durumu değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık bulunmuştur.
Yine araştırmada okulun informal iletişim düzeyi ile öğretmenlerin psikolojik sermayeleri arasındaki ilişkiler incelendiğinde ise, öğretmenlerin okullardaki informal iletişimin arkadaşlık, eğlenme, etkileme, bilgi ve geneline yönelik algıları ile psikolojik sermayenin özyeterlilik, güven, dışadönüklük, psikolojik dayanıklılık umut ve geneli arasında pozitif yönlü düşük dereceli, eğlenme algıları ile iyimserlik ve psikolojik sermayenin geneli arasında ise pozitif yönlü orta dereceli bir ilişki bulunmaktadır.
Araştırmanın bir başka sonucuna göre de okullardaki informal iletişimin eğlenme düzeyinin,  öğretmenlerin psikolojik sermayelerini anlamlı şekilde yordadığı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte okullardaki informal iletişime yönelik arkadaşlık, etkileme ve bilgi boyutlarının ise, öğretmenlerin psikolojik sermayesini yordamadığı görülmektedir.

Abstract:
Aim of this study is to investigate the correlation between the informal communication skills in schools and the psychological capital of the teachers. This study employs correlation survey model. The research population is comprised of 1871 teachers assigned to all schools within the Torbalı district of İzmir province, Turkey, in the 2020-2021 academic year. The research sample is comprised of 396 teachers selected through convenience sampling. Simple random sampling was used in the study. The data in the study were collected by "Informal Communication Scale" and "Psychological Capital Scale". Confirmatory factor analysis, arithmetic mean, one-way analysis of variance, t-Test, Pearson Product Moment Coefficient and Multiple Regression Analysis were used to analyze the data.
According to the results of the research, it is seen that teachers' perception levels of "friendship, fun, knowledge" towards informal communication in schools and the level of general implementation in schools are high, and in the "influencing" dimension is medium. In the study, it was concluded that teacher perceptions towards informal communication levels differ significantly in some dimensions of informal communication, according to the variables of professional seniority and the school level they work at, but not according to the variables of gender, the number of teachers at the school and the duration of working in the same school.
Teachers' perceptions of psychological fund, the other variable of the study, are "self-efficacy, trust, extraversion, psychological resilience, hope" dimensions and generally their psychological fund levels are very high, while the level of "optimism" is high. While the psychological fund levels of the teachers did not show a significant difference according to the school level they worked at, a significant difference was found according to the variables of gender, seniority, number of teachers at the school, working time at the same school and graduation status.
When the relationships between the informal communication level of the school and the psychological capital of the teachers were examined in the study, the positive way between the perceptions of teachers towards friendship, fun, influence, knowledge and general of informal communication in schools and psychological capital's self-efficacy, trust, extraversion, psychological resilience, hope and overall low-grade, A moderate positive correlation was found between perceptions of entertainment and optimism and psychological capital in general.
Finally, in the study, it was seen that teachers 'perceptions of entertainment and knowledge towards informal communication practices in schools significantly predicted their psychological fund levels, but friendship and influence dimensions did not significantly predict teachers' psychological fund levels.