Kemik iliği nakli hastalarında sanat temelli mandalanın mental sağlığa etkisi
The effect of ART-based mandala on mental HEALTH in bone marrow transplant patients
Yazar: AYŞENUR ÇETİN ÜÇERİZ
Danışman: PROF. DR. RUKİYE PINAR BÖLÜKTAŞ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Bilimi Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırmanın amacı, kemik iliği transplantasyon (KİT) hastalarında sanat temelli
mandala uygulamasının mental sağlık parametrelerinden distres, sürekli kaygı,
psikolojik iyi oluş ve umutsuzluk üzerindeki etkisini incelemektir. Kontrol gruplu
gerçek deneysel desenle gerçekleştirilen bu araştırma, random atama yoluyla 46 hasta
(23 deney, 23 kontrol) üzerinde yapılmıştır. Veriler Hasta Bilgi Formu, Distres
Termometresi, Spielberger Sürekli Kaygı Envanteri, Diener Psikolojik İyi Oluş Ölçeği
ve Beck Umutsuzluk Ölçeği ile toplanmıştır. Veri toplama araçları hastaneye yatışta
tüm hastalara araştırmacı tarafından uygulanmıştır. Takiben deney grubuna her gün 30
dakika olacak şekilde, bir hafta süre ile mandala boyaması yaptırılmıştır. Kontrol
grubuna mandala uygulaması yapılmamıştır. Nakil öncesi değerlendirmede deney ve
kontrol grubunun distres, sürekli kaygı, psikolojik iyi oluş ve umutsuzluk ortalama
puanları arasında fark bulunmamıştır. Mandala uygulaması nakil gününden bir gün
önce tamamlanmıştır. Hastalara ölçme araçları nakil günü ve iki gün sonra (nakil
sonrası) araştırmacı tarafından tekrar uygulanmıştır. Veriler tekrarlı ölçümler için
kovaryans analizi uygulanarak çözümlenmiş; nakil öncesi puanlar eş değişken olarak
kullanılmıştır. Analiz sonuçları kontrol grubuna göre deney grubunda, distresin,
sürekli kaygının ve umutsuzluğun azaldığı; psikolojik iyi oluşun arttığını göstermiştir.
Bu sonuçlar KİT hastalarında sanat temelli mandala uygulamasının mental sağlık
ölçümlerinde etkili olduğu şeklinde yorumlanmıştır. Bundan hareketle, sanat temelli
mandala uygulamasının hemşirelerin mevcut tedavi ve bakım sürecine ek olarak rutin
klinik uygulamalarına dahil etmesi ve aktif olarak kullanılması önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effect of art-based mandala application on
mental health parameters such as distress, trait anxiety, psychological well-being and
hopelessness in bone marrow transplantation (BMT) patients. This research, which
was carried out with the real experimental design with control group, was conducted
on 46 patients (23 trials, 23 controls) through random assignment. The data were
collected with Patient Information Form, Distress Thermometer, Spielberger Trait
Anxiety Inventory, Diener Psychological Well-Being Scale and Beck Hopelessness
Scale. Data collection tools were applied by the researcher to all patients at
hospitalization. Following this, the experimental group was made to paint mandalas
for 30 minutes every day for one week. No mandala was applied to the control group.
In the pre-transplant evaluation, there was no difference between the mean scores of
distress, trait anxiety, psychological well-being and hopelessness of the experimental
and control groups. Mandala application was completed one day before the transplant
day. Measurement tools were reapplied to the patients by the researcher on the day of
transplantation and two days after transplantation. The data were analyzed by applying
covariance analysis for repeated measurements; Pre-transplant scores were used as
covariants. The results of the analysis showed that in the experimental group compared
to the control group, distress, trait anxiety and hopelessness decreased; has shown that
psychological well-being is increasing. These results were interpreted as being
effective in mental health measurements of art-based mandala application in BMT
patients. Movement from this suggest that the art-based mandala practice should be
incorporated into and actively used in the nurses' routine clinical practice in addition
to the current treatment and care process.