Alacağın teminat amacıyla devri
Assignment of receivables by way of security
Yazar: ELİF SÖYLEMEZOĞLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET MURAT İNCEOĞLU
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Alacakların devri = Assignment of proceeds ; Sözleşmeler = Contracts ; Teminat = Guarantee ; İnançlı işlemler = Fiduciary transactions

Özet:
İnançlı işlemler, pozitif hukuk teminatlarının yetersizliği nedeniyle hukukumuzdaki temel prensiplerden biri olan sözleşme serbestisinin bir sonucu olarak doğmuştur. 
Çalışmamızın konusunu oluşturan alacağın teminat amacıyla devri kökeni Roma fiducia kurumuna dayanan bir inançlı işlemdir. İnançlı işlemlerde inanılan inanç konusu üzerinde mutlak hakka sahiptir, ancak yetkileri inanç sözleşmesi ile nispi şekilde sınırlandırılır. Alacağın teminat amacıyla devri, inançlı işlemlerin izledikleri amaç bakımından yapılan sınıflandırmada karma inançlı işlemler altında yer alır. 
Alacağın teminat amacıyla devrine yönelik inançlı işlem bünyesinde iki farklı hukuki işlemi barındırır. Birincisi borçlandırıcı işlem niteliğindeki devredilen alacağın teminat amacı dahilinde kullanılması ve temel borcun sona ermesi halinde iadeten devredilmesine yönelik hükümleri içeren inanç sözleşmesi, ikincisi ise tasarruf işlemi niteliğindeki alacağın devri işlemidir. 
Alacağın teminat amacıyla devrinde inanç sözleşmesi pozitif hukukumuzda düzenlemesi bulunmayan sui generis bir teminat sözleşmesidir. Alacağın teminat amacıyla devrine yönelik inançlı işlemler, kanunlarda hukuki işlemler için öngörülen tüm geçerlilik şartlarını taşımak kaydıyla geçerlidirler ve içerikleri itibariyle muvazaalı olmadıkları gibi kanuna karşı hile de teşkil etmemektedirler. 
Uygulamada son derece geniş bir yer tutan inançlı işlemlerin ve bir inançlı işlem olan alacağın teminat amacıyla devrinin kanunlarımızda düzenlenmeyişi ve tarafların izlediği amaç ile araç arasındaki orantısızlık çeşitli sorunlara yol açmaktadır. Uygulamada karşılaşılan sorunlar ve bunlara yönelik öğretideki görüşlerin incelenmesi son derece önemlidir. 
Anahtar Kelimeler: İnançlı işlem, alacağın devri, teminat, sözleşme, kendine özgü yapısı olan sözleşme

Abstract:
Fiduciary transactions have been originated as a result of the freedom of contract as one of the fundamental principles of our legal system, due to the insufficiency of the types of security existing under lex lata. 
The subject matter of our study, assignment of receivables by way of security, is a fiduciary transaction the origin of which dates back to the Roman fiducia institution. In fiduciary transactions the trustee has an absolute right on the subject of the transaction, however, its rights are contractually limited with the fiduciary agreement. The assignment by way of security falls under the category of mixed fiduciary transactions under the classification made vis-a-vis the followed purpose of transaction. 
The fiduciary transaction regarding the assignment of receivables by way of security consists of two legal transactions. First being the fiduciary agreement which includes provisions as to the usage of the assigned receivable for security purposes and the re-assignment of the receivable following the termination of the primary debt; and the second is the act of disposal being the transaction of assignment of receivable. 
Assignment of receivables by way of security is a sui generis security agreement which is not regulated under lex lata. The fiduciary transactions regarding the assignment of receivables by way of security are valid provided that all mandatory requirements foreseen under the laws regarding the validity of legal transactions are complied with and these transactions do not constitute collusion or fraud against law in the technical sense. 
The lack of legislative background regarding the commonly used fiduciary transactions and the security assignments (being a fiduciary transaction) together with the disproportionate nature of such in terms of the purpose of the transaction and the chosen tool to achieve such purpose causes certain issues. The issues faced in the application of these transactions and the academic views on the same are of utmost importance. 
Keywords: Fiduciary Transaction; Assignment of Receivables; Security; Contract; Sui Generis Contract