Bayburt yöresi halk müziği kültürü ve türkülerindeki müzikal özellikler
Folk music culture of Bayburt region and musical characteristics of folk songs belonging to the region
Yazar: SALİH EFE
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET CAN PELİKOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Müzik = Music
Dizin: Bayburt = Bayburt ; Halk müziği = Folk music ; Makamlar = Modes ; Müzik kültürü = Music culture ; Türk halk müziği = Turkish folk music ; Türküler = Folk songs ; Usul = Rhytm

Özet:
Amaç: Bu Araştırmanın amacı, Bayburt yöresi müzik kültürü ve TRT-THM repertuvarında
kayıt altına alınmış yöreye ait olan türkülerdeki müzikal unsurları belirlemektir. Araştırmada;
yazılı kaynaklar ve alan araştırması kapsamında gerçekleştirilen kişisel görüşmelerle Bayburt
yöresinin halk müziği kültüründe öne çıkan unsurlar belirlenmiş ve yöreye ait olan -
ulaşılabilen- türküler hem makamsal dizileri hem de usûl özellikleri açısından analiz edilmeye
çalışılmıştır.
Yöntem: Bu çalışmanın yürütülmesinde nitel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli
kullanılmıştır. Araştırma konusu kapsamında verilen konu ile ilgili alan yazını taraması
(doküman inceleme), mülakat (yüz yüze görüşme) teknikleri kullanılmış ve çalışmaya konu
olan yazılı literatür üzerinde içerik analizi yapılmıştır. Araştırmada betimsel araştırma
modellerinden tarama modeli kullanılmıştır.
Sonuçlar: Araştırmanın, Bayburt yöresi müzik kültüründe öne çıkan unsurların belirlenmesi
ayrıca yöreye ait olan türkülerdeki müzikal özelliklerin analizinin yapılarak ulaşılan bulgularla
yörenin müzik kültüründeki kodların somut verilerle ortaya konulması açısından önemli olduğu
düşünülmektedir. Araştırma doğrultusunda; Bayburt yöresinin köklü bir halk müziği
geleneğine sahip olduğu, yörenin kendine has halk oyunlarının olduğu ve bu halk oyunlarına
eşliklerde seslendirilen ezgilerin Türk halk müziği nazariyatı/repertuvarı açısından önemli bir
yere sahip olduğu, yöre türkülerinde Uşşak makamı dizisinin ve 10 zamanlı usullerin yaygın
olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Türk Halk Müziği, Kültür, Bayburt Yöresi, Türkü, Makamsal Dizi, Usûl.

Abstract:
Purpose: The aim of this research was to determine the musical elements in the folk songs of
the Bayburt region recorded in the music culture and TRT-THM repertoire. In this research,
prominent elements in the folk music culture of the Bayburt region were determined through
written sources and personal interviews within the scope of the research field, and the folk songs
belonging to the region were analyzed in terms of both their Maqam scales and rhythm features.
Method: Descriptive survey method, as one of the qualitative and descriptive research methods,
was used in conducting this study. Within the scope of the research, literature review (document
review), interview (face-to-face interview) techniques, and content analysis were used.
Results: Determining the prominent elements of the music culture of the Bayburt region and
analyzing the musical features of the folk songs belonging to the region, revealing the codes in
the music culture of the region with concrete data were investigated by the researcher. As a
result of this study, it can be concluded that Bayburt region has a deep-rooted folk music
tradition, folk dances, and the melodies to accompany these folk dances. These melodies have
an important position in Turkish folk music theory/repertoire. Using Uşşak Maqam scales and
10-beats in local folk songs are common.

Keywords: Turkish folk music, Culture, Bayburt locality, Folk song, Maqam, Rythm.