Samsun'daki Türk devri yapılarında devşirme malzeme kullanımı
Use of spolien materials in Turkish period buildings in Samsun
Yazar: YAHYA NEHİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT KARADEMİR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Sanat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Samsun'daki Türk Devri Yapılarında Devşirme Malzeme Kullanımı isimli bu çalışma, dört bölümden meydana gelmektedir bu bölümler; Giriş, Katalog, Değerlendirme ve Sonuç bölümleri olmak üzere ayrılmıştır.
Giriş bölümünde, konunun tanımı yapılırken tezde kullanılan yöntem açıklandıktan sonra, ele alınan bölgenin tarihi ve konumu hakkında detaylı bilgiler verilmiştir. Ayrıca mimarlık tarihinde devşirme malzeme kullanıma değinilerek önce devşirme malzemenin tanımı yapılmış daha sonra kronolojik olarak hangi medeniyetler tarafından kullanıldığı belirtilmiş olup kısa bir şekilde devşirme malzemenin hangi amaçla kullanıldığına değinilmiştir.
Alan araştırmasında tespit edilen devşirme malzemelerin incelenip tanımlandığı bölüm olan tezin katalog bölümünde, toplam olarak 58 adet mimari parçaya yer verilmiştir. Bu devşirme malzemeler, boyutları, yapıdaki yerleri, kullanılan taşın türü gibi farklı farklı tanımlamalarla sınıflandırılmıştır. 
Üçüncü bölümde yani değerlendirmede ise, genel olarak devşirme malzeme kullanımı ve devşirme malzeme kullanımının ideolojik, estetik, sembolik, psikolojik, dini ve sosyolojik nedenleri ele alınmış olup incelenen bazı yapılar üzerinde örnekler vererek açıklanmaya çalışılmıştır. Araştırma yapılan bölgenin, Türkler gelmeden önceki vaziyetine değinilmiş çevrede yapılan alan araştırmaları sonucu elde edilen bilgiler doğrultusunda bütün bir ilde tespit edilen antik yerleşim birimleri sıralanmıştır. Ayrıca çevredeki taş ocakları hakkında kısa bilgiler verilmiş olup devşirme malzeme kullanımı ve devşirme malzeme kullanım nedenleri hakkında kapsamlı bilgiler sunulmuştur. 
Son bölüm olan sonuçta ise tespit edilip incelenen malzemelerin, bölgenin, bölgede yaşayan medeniyetlerin tarihini öğrenmemiz açısından önemi belirtilmiş olup ayrıca sanat tarihi perspektifinden Samsun ilinin ve çevresinin önemi belirtilmiştir.

Abstract:
This study titled The Use of Spoliated Materials in the Turkish Period Buildings in Samsun, from this episode that took place in four evenings; Including Introduction, Catalogue, Evaluation and Conclusion sections.
In the introduction, after explaining the method used in the thesis while defining the narratives, detailed information about the history and location of the region is given. By touching on the use of spolia on architecture, first the definition of spolia products was made, then it was stated chronologically by which civilizations they were used and briefly mentioned for what purpose they were used in the spolia dimension.
A total of 58 architectural pieces are included in the catalog section of the thesis, which is the section where the spolia materials identified in the field research are examined and defined. These spolia materials were discussed in detail with different definitions such as their dimensions, their place in the structure, and the type of transport used.
In the third part, that is, in the evaluation, the use of spolia material in general and the reasons for thought, aesthetics, appearance, psychological, religious and expenses used from spolia were discussed and tried to be explained on the windows of some buildings examined. The ancient settlements identified in the whole province were listed in line with the information obtained as a result of the field researches in the region where the research was carried out, the previous situation in the Turks' place was touched. In addition, brief information about the quarries in the surrounding area is given, and comprehensive information is given about the use of spolia and the reasons for spolia.
In the last section, the cells, the materials whose measurements are examined, the importance of learning the region and the civilizations living in the region are emphasized, and the importance of Samsun province and its surroundings is explained from the perspective of art history.