Bilgisiyar ve bilgisayar destekli bilgiyi düzenleme uygulamalarının metinleştirme üzerine etkisi
The effect of computer and computer aided information organization applications on textualization
Yazar: DENİZ BULUT
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM SEÇKİN AYDIN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma bilgisayar ve bilgisayar destekli bilgiyi düzenleme uygulamalarının
metinleştirme üzerine etkisini belirlemeyi amaçlamıştır. Araştırma nicel bir araştırma olup ön
test-son test yarı yapılandırılmış bir deneysel çalışmadır. Araştırma İzmir ili, Buca ilçesi,
Buca Ortaokulunda 2022/2023 dönemi 5. sınıf düzeyindeki iki şubede uygulanmıştır. Çalışma
öğrenciler ile kolay ulaşılabilir örneklem yöntemine göre belirlenen ve ön test puanları
arasında fark çıkmayan iki sınıf üzerinde yapılmıştır. Çalışma 21 kişi deney grubu ve 21 kişi
kontrol grubu olmak üzere 42 kişi ile yapılmıştır. 2022-2023 öğretim yılı güz döneminde
başlayan ve bahar döneminde biten, bir deney ve bir kontrol grubu olmak üzere toplam iki
grupla, haftada 4 ders saati ve 6 hafta süreyle yapılmıştır. Dersler deney grubunda Web 2.0
araçları ile yapılandırılan planlama ve yazma stratejileri etkinlikleriyle, kontrol grubunda ise
güncel TÖP kapsamındaki yazma etkinlikleriyle yürütülmüştür. Çalışmada veri toplama
araçları olarak Bulut ve Aydın (2022) tarafından geliştirilen "Bilgilendirici Metin Oluşturma
Sürecinde Planlamaya Yönelik Analitik Rubrik (Dereceli Puanlama Anahtarı)", MEB'in
yayınlamış olduğu 2006 Türkçe Öğretim Programının sonunda yer alan "Yazılı Anlatımı
Değerlendirme Formu" ile Deniz ve Demir (2020) tarafından geliştirilen "Yazma Motivasyon
Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın analizinde bir bilgisayar programı olan SPSS paket
programı kullanılmıştır. Öncelikle veriler programa işlendikten sonra temel
varsayımlar incelenmiştir. Buna bağlı olarak verilerin uç değerler incelenmiş,
herhangi bir uç değer görülmemiştir. Daha sonra yazma motivasyonu ölçeğinde yer
alan kimi maddelere eksik veri ataması yapılmıştır. Veri setine son hâli verildikten
sonra dağılımın normalliğine bakılmıştır. Çalışmanın sonunda bilgilendirici metne
dayalı Web 2.0 araçlarıyla plan yapma süreçlerinin öğretiminin ve etkinliklerinin
öğrencilerin bilgilendirici metne dayalı Web 2.0 araçlarıyla planlama yapma ve yazma
başarıları ile yazma motivasyonları üstünde olumlu bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Yazma, planlama, yazmayı planlama, bilgiyi organize etme, bilgisayar destekli öğretim, planlamayı değerlendirme, yazma başarısı, yazma motivasyonu.

Abstract:
This study aimed to determine the effect of computer and computer aided information
editing applications on texting. The research is a quantitative research, and it is a pre-test-posttest semi-structured experimental study. The research was carried out in two branches at the
5th grade level in the 2022/2023 term in Buca Secondary School in Izmir province, Buca
district. The study was carried out on two classes, which were determined according to the
easily accessible sampling method with the students and there was no difference between the
pre-test scores. The study was conducted with 42 people, 21 people in the experimental group
and 21 people in the control group. The study was carried out with a total of two groups, an
experimental and a control group, which started in the fall semester of the 2022-2023 academic
year and ended in the spring semester, for 4 lesson hours a week and for 6 weeks. Lessons
were carried out with planning and writing strategies activities structured with Web 2.0 tools
in the experimental group, and with writing activities within the scope of current PEP in the
control group. As data collection tools in the study, 'Analytical Rubric for Planning in the
Process of Creating Informative Text (Graduation Key)' developed by Bulut and Aydın (2022),
'Written Expression Evaluation Form' at the end of the 2006 Turkish Curriculum published by
the Ministry of Education and Deniz and Aydın The "Writing Motivation Scale" developed
by Demir (2020) was used. SPSS package program, which is a computer program, was used
in the analysis of the research. First, the basic assumptions were examined after the data were
processed into the program. Accordingly, the extreme values of the data were examined, and
no extreme values were observed. Then, missing data were assigned to some items in the
writing motivation scale. After the data set was finalized, the normality of the distribution was
checked. At the end of the study, it was concluded that teaching and activities of planning
processes with informative text-based Web 2.0 tools had a positive effect on students' planning
and writing success and writing motivation with informative text-based Web 2.0 tools.

Keywords: Writing, planning, planning to write, organizing information, computer assisted instruction, evaluating planning, writing success, motivation to write.