Akut Lösemi ve Myelodisplastik Sendrom hastalarında HLA tam uyumlu ve HLA uyumsuz allojenik hematopoietik kök hücre nakli sonuçlarının karşılaştırılması /
Yazar: MEHMET ÇETİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ORHAN KEMAL YÜCEL
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Hematoloji = Hematology

Özet:
Giriş ve Amaç: Hematopoetik Kök Hücre Nakli hematolojik maligniteler başta olmak üzere pek çok hastalık için küratif bir tedavi seçeneğidir. Allojenik hematopoetik kök hücre nakli planlanan hastalarda donör seçimi tedavi başarısını etkileyen önemli bir faktördür. Donör seçiminde ise en önemli faktör HLA doku uyumudur. Biz de çalışmamızda merkezimizde Akut Lösemi ve Myelodisplastik Sendrom tanılarıyla Allojenik Hematopoetik Kök Hücre Nakli yapılan hastalarda  HLA doku uyumunun nakil sonuçlarına etkisini araştırdık.

Yöntem: 01 Ocak 2017 – 18 Haziran  2023 tarihleri arasında Erişkin Kemik İliği Transplantasyon Ünitesi'nde Akut Lösemi ve Myelodisplastik Sendrom tanılarıyla Allojenik hematopoetik kök hücre nakli yapılan 77 hasta çalışmaya dahil edildi. HLA doku uyumu HLA A, B, C, DR, DQ  için yüksek çözünürlüklü şekilde alt tiplendirilmesine göre belirlendi. Donör ve hastanın tam HLA uyumu 10/10 uyum, bir uyumsuz alel olması 9/10 uyum, iki uyumsuz alel olması 8/10 uyum, 5/10  uyumlu olması ise haploidentik nakil olarak sınıflandırıldı. HLA tam uyumlu olanlar ve olmayanlar Nötrofil engraftman süresi, Trombosit engraftman süresi, hastanede yatış süresi, akut GVHH, kronik GVHH, relaps insidansı, progresyonsuz sağkalım ve genel sağkalım açısından karşılaştırıldı. Ayrıca yaşın, cinsiyetin, kan grubu uyumunun, akut ve kronik GVHH geçirme durumunun, Nakil öncesi hastalık durumunun, CMV viremisinin, kan grubu uyumunun genel sağkalım ve progresyonsuz sağkalım üzerine etkisi incelendi. İstatistiksel analiz SPSS  25.0 programı ile gerçekleştirildi.

Bulgular: Çalışmaya dahil edilen AML, ALL, MDS tanılarıyla AHKHN yapılan 77 hasta retrospektif olarak incelendi. Hastalarin yaş aralığı 18-67 arasındayken, ortanca (medyan) yaş 46'idi. Hastaların ortalama izlem süresi 32 ay idi. Hastanede kalış süresi açısından HLA tam uyumlu AHKHN yapılan grup ile HLA uyumsuz AHKHN yapılan grup karşılaştırıldığında 2 grup arasında anlamlı fark saptanmadı (sırasıyla 26 gün ve 32 gün, p=0.301). Akut GVHH, HLA tam uyumlu AHKHN yapılan hastaların 17'sinde (%29.3) tespit edilirken, HLA uyumsuz AHKHN yapılan hastaların 10'unda (%52.6) tespit edildi (p=0.116). Kronik GVHH ise HLA tam uyumlu AHKHN yapılan hastaların 16'sında (%27.6) saptanırken, HLA uyumsuz AHKHN yapılan hastaların 6'sında (%31.6) saptandı. 2 grup arasında anlamlı fark bulunmadı (p=0.967). Hastalık nüksü açısından değerlendirildiğinde HLA tam uyumlu AHKHN yapılan hastaların 14'ünde (%24.1), HLA uyumsuz AHKHN yapılan hastaların 2'sinde (%10.5) görüldü ( p=0.330). HLA tam uyumlu AHKHN yapılan hastaların 31'i (%53.4),  HLA uyumsuz AHKHN yapılan hastaların 8'inin (%42.1) exitus olduğu saptandı. Exitus sıklığı açısından 2 grup arasında anlamlı fark saptanmadı (p= 0.553). HLA 10/10 uyumlu olanlar ile uyumsuz olanlar arasında genel sağkalım (p=0.747) ve PSK (p=0.412) açısından anlamlı farklılık saptanmadı. Akut GVHH gelişenler ve gelişmeyenler, Kronik GVHH gelişenler ve gelişmeyenler, Nakil öncesi hastalık durumu tam yanıtlı olanlar ve olmayanlar, CMV viremisi gelişenler ile gelişmeyenler, Nakil anında 60 yaşın altında (<60) olanlar ile 60 yaş ve üzerinde (≥60) olanlar, donör ile hasta kan grubu uyumu olanlar ile uyumlu olmayanlar , donör ile hasta cinsiyet uyumu olanlar ile uyumlu olmayanlar karşılaştırıldı. Akut GVHH gelişmeyenlerde, gelişenlere göre genel sağkalım süresi daha uzun saptanırken (%95 GA: 1.007-3.9) (p=0,048), 60 yaş altında (<60) olanlarda, 60 yaş ve üzeri (≥60) olanlara göre PSK daha uzun bulundu (%95 GA: 1.021-4.571) (p=0.044). Diğer etkenlerin PSK ve GSK'ı etkilemediği görüldü.

SONUÇLAR: HLA 10/10 uyumlu donörden AHKHN yapılan hastalarla HLA uyumsuz AHKHN yapılan hastalar karşılaştırıldı. Nötrofil engraftman süresi, Trombosit engraftman süresi hastanede yatış süresi akut GVHH, kronik GVHH, relaps insidansı, progresyonsuz sağkalım ve genel sağkalım açısından anlamlı fark bulunmadı. Çalışmamızda transplant sornası akut GVHH gelişenlerde gelişmeyenlere göre genel sağkalım daha kısa bulundu. Ayrıca nakil anında 60 yaş altındaki hastalarda 60 yaşında üzerindeki hastalara göre progresyonsuz sağkalım daha uzun bulundu.

Abstract:
Introduction and Purpose: Hematopoietic Stem Cell Transplantation (HSCT) is a curative treatment option for various diseases, especially hematologic malignancies. Donor selection is a crucial factor affecting the success of treatment in patients undergoing allogeneic hematopoietic stem cell transplantation. The most significant factor in donor selection is the HLA tissue compatibility. In our study, we investigated the impact of HLA tissue compatibility on transplant outcomes in patients undergoing Allogeneic Hematopoietic Stem Cell Transplantation for Acute Leukemia and Myelodysplastic Syndrome diagnoses at our center.

Methods: Between January 01, 2017, and June 18, 2023, a total of 77 patients who underwent allogeneic hematopoietic stem cell transplantation for diagnoses of Acute Leukemia and Myelodysplastic Syndrome at the Adult Bone Marrow Transplantation Unit were included in the study. HLA tissue compatibility was determined based on high-resolution subtyping for HLA A, B, C, DR, and DQ. Full HLA match between the donor and the patient was classified as 10/10 compatibility, one mismatched allele as 9/10 compatibility, two mismatched alleles as 8/10 compatibility, and 5/10 compatibility was classified as haploidentical transplantation. Patients with complete HLA match and those without were compared in terms of neutrophil engraftment time, platelet engraftment time, duration of hospitalization, acute GVHD, chronic GVHD, relapse incidence, progression-free survival, and overall survival. Additionally, the impact of age, gender, blood group compatibility, history of acute and chronic GVHD, pre-transplant disease status, CMV viremia, and blood group compatibility on overall survival and progression-free survival was examined. Statistical analysis was performed using the SPSS 25.0 program.

Findings: A total of 77 patients who underwent allogeneic hematopoietic stem cell transplantation (allo-HSCT) for diagnoses of AML, ALL, and MDS were retrospectively examined in this study. The age range of the patients was between 18 and 67, with a median age of 46. The mean follow-up duration for patients was 32 months. When comparing the group that underwent allo-HSCT with complete HLA match and the group with HLA mismatch in terms of hospitalization duration, no significant difference was observed between the two groups (26 days and 32 days, respectively, p=0.301). Acute Graft Versus Host Disease (GVHD) was detected in 17 patients (29.3%) in the group that underwent allo-HSCT with complete HLA match, while it was observed in 10 patients (52.6%) in the group with HLA mismatch, although the difference was not statistically significant (p=0.116). Chronic GVHD was found in 16 patients (27.6%) in the group with complete HLA match, and in 6 patients (31.6%) in the group with HLA mismatch, with no significant difference between the two groups (p=0.967). When evaluated in terms of disease relapse, 14 patients (24.1%) in the group with complete HLA match experienced relapse, compared to 2 patients (10.5%) in the group with HLA mismatch (p=0.330). Among patients with complete HLA match, 31 (53.4%) deceased, while among those with HLA mismatch, 8 (42.1%) experienced mortality. There was no significant difference in mortality rates between the two groups (p=0.553). No significant differences were found in overall survival (p=0.747) and progression-free survival (PFS) (p=0.412) between those with HLA 10/10 match and those with mismatch. In patients who did not develop acute GVHD, those who did had a longer overall survival (HR: 1.007-3.9) (p=0.048). In patients aged below 60, PFS was longer compared to those aged 60 and above (HR: 1.021-4.571) (p=0.044). Other factors did not significantly impact progression-free survival and overall survival

RESULTS:Patients who underwent allogeneic hematopoietic stem cell transplantation (Allo-SCT) from HLA 10/10 matched donors were compared with those who received transplantation from HLA mismatched donors. No significant differences were observed in terms of neutrophil engraftment time, platelet engraftment time, duration of hospitalization, acute graft-versus-host disease (GVHD), chronic GVHD, relapse incidence, progression-free survival, and overall survival. In our study, overall survival was found to be lower in patients who developed acute GVHD post-transplantation compared to those who did not. Additionally, progression-free survival was higher in patients under the age of 60 at the time of transplantation compared to those aged 60 and above.