Muhasebe meslek mensuplarının vergi kaçakçılığının önlenmesine ilişkin rolü üzerine Sakarya ilinde bir araştırma
A research on the role of accounting professionals in the prevention of tax evasion in Sakarya province
Yazar: İLYAS GEDİK
Danışman: DOÇ. DR. ÖZNUR ARSLAN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Muhasebe, Finans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Toplumların ekonomik ve sosyal olarak gelişmesi için kamu hizmetlerine olan talep artmakta ve devletin faaliyetlerini geniş alanlara yayılmasında etki etmektedir. Devlet faaliyetlerini yerine getirmek için finansmanının sağlanabilmek amacıyla kamu gelirlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Kamu gelirlerinin büyük kısmını ise mükelleflerden alınan vergiler oluşturmaktadır. Ülkemizde vergiler genel olarak beyan esasına dayalı olarak toplanmaktadır. Bu doğrultuda toplanan vergilerin gerçeğe uygun olması ve vergi kayıp ve kaçaklarının en aza indirilmesi mükelleflerin beyanlarının doğruluğuna bağlı olmaktadır. Ayrıca muhasebe meslek mensupları, vergi idaresi ile mükellef arasında etkin bir rol oynamaktadır. Vergi beyanlarının, muhasebe ve vergi konusunda uzman olan, meslek mensuplarının ön denetiminden geçmesi ile toplanan vergilerin gerçeğe uygunluğu azami düzeyde artacak ve muhasebe meslek mensuplarının vergi kayıp ve kaçaklarının azalmasında önemli bir rolü olduğu tespit edilmiş olacaktır.
Bu araştırmanın amacı, Sakarya il merkezinde faaliyet gösteren muhasebe meslek mensuplarının, vergi kaçakçılığını önlemedeki rolü, vergi kayıp ve kaçaklarının önlenmesine yönelik düşünceleri ve muhasebe mesleğine bakışlarını belirlemek olarak belirlenmiştir. 
Araştırmanın örneklemini, Sakarya il merkezinde faaliyette bulunan 238 meslek mensubu oluşturmaktadır. Araştırmada meslek mensuplarına anket yöntemi uygulanmıştır. Anket verilerinin analizinde, SPSS 24 for Windows (Social Package Statiscal Science) istatistiksel paket programından yararlanılmıştır.
Araştırmanın sonucunda muhasebe meslek mensuplarının vergi kayıp ve kaçaklarının sebeplerinin başında mükellefleri vergi bilinci olmadığını ve devletin daha fazla vergi affı uygulaması gerektiğini düşündükleri saptanmıştır.  Söz konusu duruma verginin adaletli dağıtılması etkin ve verimli idarelerin oluşturulması, teknolojiye uyumlu denetim sisteminin kurulması ve vergi oranlarının düşürülmesi gibi konularda önlemlerin alınması gerektiğine dair çözüm önerileri sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Vergi, Vergi Kaçakçılığı, Vergiden Kaçınma, Muhasebe, Muhasebe Mesleği, Muhasebe Meslek Mensubu

Abstract:
In order for societies to develop economically and socially, the demand for public services increases, thereby necessitating the expansion of the state's activities over wide areas. It is necessary for the government to raise public revenues in order to provide the necessary financing to fulfil its activities. The majority of public revenues are derived from taxes collected from taxpayers. In Turkey, taxes are typically collected on a declaration basis. In this context, the accuracy of the taxes collected and the minimization of tax losses and evasions depend on the accuracy of taxpayers' declarations. Furthermore, accounting professionals serve as intermediaries between tax administration and taxpayers. The pre-auditing of tax declarations by members of the accounting profession, who are experts in accounting and taxation, will ensure the fairness of the taxes collected. Furthermore, it will be demonstrated that members of the accounting profession have an important role in reducing tax losses and evasion.
The objective of this study is to ascertain the role of accounting professionals operating in the city center of Sakarya in preventing tax evasion, their opinions on the prevention of tax losses and evasion, and their perspectives on the accounting profession.
The sample of the research consisted of 238 professional members operating in the city center of Sakarya. In the course of the research, a survey method was employed to gather data from members of the profession. The SPSS 24 for Windows (Social Package Statistical Science) statistical package program was employed for the analysis of the survey data.
The findings of the research indicated that members of the accounting profession perceived taxpayers to be lacking in tax consciousness and that the state should implement more tax amnesties at the outset of the reasons for tax losses and evasion. A number of suggestions have been put forth for potential solutions to this situation. These include the necessity for measures to be taken to distribute taxes equitably, the establishment of effective and efficient administrations, the implementation of an audit system compatible with technology, and the reduction of tax rates.
Keywords: Tax, Tax Evasion, Tax Avoidance, Accounting, Accounting Profession, Accounting Professionals