Hastanelerde çalışan hemşirelerin bağlamsal performans düzeyleri ve ilişkili faktörler
Contextual performance levels of nurses who work at hospitals and related factors
Yazar: MANAR ASLAN
Danışman: PROF. DR. AYTOLAN YILDIRIM
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Hemşirelik = Nursing ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Hastaneler = Hospitals ; Hemşireler = Nurses ; Kişilik = Personality ; Performans = Performance ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Araştırma, hastanelerde çalışan hemşirelerin bağlamsal performans düzeyini belirleyecek bir ölçek geliştirilmesi ve bağlamsal performansla ilişkili faktörlerin belirlenmesi amacıyla metodolojik ve tanımlayıcı-ilişki arayıcı tasarımda gerçekleştirildi.Araştırmanın evreni; İstanbul ili Avrupa bölgesinde yer alan ve araştırma yapılmasına izin veren bir kamu ve bir özel hastane olmak üzere iki hastanede görevli hemşirelerden (N=1400), örneklem ise araştırmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden 500 hemşireden oluşturuldu. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen `Bağlamsal Performans Ölçeği'ile daha önce Türkiye'de geçerlilik ve güvenilirlikleri yapılmış `Beş Faktör Kişilik Envanteri' ve `Minnesota İş Doyum Ölçeği' kullanıldı. Araştırma verilerinin istatistik değerlendirmesi SPSS.15 programı kullanılarak yapıldı.Araştırma sonucunda, hemşirelerin `bağlamsal performans' düzeyinin yüksek (3.87±0.59) olduğu, `organizasyonel destek' alt boyut ortalamasının (3.60±0.70), `kişisel destek' alt boyut ortalamasına (4.10±0.56) göre daha düşük olduğu saptandı.Bağlamsal performansla kişilik ve iş doyumu arasında pozitif yönde ilişki olduğu ve bağlamsal performans toplam ölçek puanını etkileyen ilk üç değişkenin, iş doyumu ile uyumluluk ve açıklık boyutları şeklinde olduğu belirlendi. Kişisel destek alt boyutunu etkileyen ilk üç değişkenin uyumluluk, iş doyumu ve görev türü olduğu, organizasyonel destek alt boyutunu etkileyen ilk üç değişkenin ise iş doyumu ile sorumluluk ve açıklık olduğu saptandı. Bağlamsal performansın yaş, eğitim durumu, medeni durum, çalışılan kurum türü (kamu-özel), çalışılan bölüm, görev türü, kurumda çalışma süresi, haftalık çalışma saati, çalışma şekli, nöbet sayısı, çalışılan birimdeki hemşire sayısı ve bir günde bakılan hasta sayısı ile istatistiksel açıdan anlamlı farklar olduğu saptandı.

Abstract:
The aim of this descriptive and explorative study was to develop a scale for determine contextual performance levels of nurses who work at hospitals, and factors related to contextual performance.Target population of the study included nurses (N = 1400) from a total of two hospitals (one public and one private) that granted permission for this study and are in the European side of Istanbul, and the sample consisted of 500 nurses who voluntarily agreed to join the study. For data collection, the Contextual Performance Scale, developed by the investigator, and the Five Factor Personality Test and Minnesota Satisfaction Questionnaire, both of which were previously tested for validity and reliability in Turkey, were used. Statistical analysis of data was performed using SPSS 15. According to the findings of the study, the contextual performance levels of nurses included in the study were high (3.87±0.59), and the organizational support dimension average scores (3.60±0.70) were lower than the personal support dimension average scores (4.10±0.56).It was determined that there was a positive correlation between contextual performance, and personality and job satisfaction, and that the first three variables which affect total contextual performance scale were job satisfaction, agreeableness, and openness. It was also determined that the first three variables that affect personal support dimension scores were agreeableness, job satisfaction, and duty type, while the first three variables that affect organizational support dimension scores were job satisfaction, conscientiousness and openness. There was a statistically significant difference between contextual performance and age, educational status, marital status, type of establishment they work at (public or private), departments they work in, duty type, total duration of work at the establishment, work hours per week, manner of work, number of shifts, number of nurses in the department, and number of patients cared for per day.