Kavalalı İbrahim Paşa (1789-1848)
Ibrahim Pasha of Kavala (1789-1848)
Yazar: MERYEM YİĞİT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNAN YÜKSEL
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Kavalalı Mehmet Ali Paşa = Kavalalı Mehmet Ali Pasha ; Kavalalı İbrahim Paşa = Kavalalı İbrahim Paşa ; Mısır sorunu = Egyption question ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Osmanlı İmparatorluğu =

Özet:
Kavalalı Mehmed Ali Paşa'nın oğlu olan İbrahim Paşa 1789 yılında doğdu. Babasının Mısır Valiliği sırasında Kahire Kale komutanı, Mısır defterdarı, Yukarı Mısır valiliği gibi pek çok görevde kendisini hem başarılı bir asker hem de bir devlet idarecisi olarak kanıtlamayı başardı. Kavalalı İbrahim Paşa asıl şöhretini 1824-1827 yıllarında Osmanlı Devletine Mora seferindeki başarılı hizmetiyle kazandı. Babası Mısır Valisi Kavalalı Mehmed Ali Paşa'nın 1831 yılında Osmanlı Devletine isyan açmasıyla İbrahim Paşa komutasındaki Mısır ordusu Filistin ve Suriye'yi aldıktan sonra 1832'de Anadolu içlerine kadar ilerledi. Böylece Osmanlı Devleti için Mısır sorunu önemli bir hal aldı. İbrahim Paşa Mısır başkomutanı olarak Osmanlı Devleti ordularını Humus'ta, Belen'de, Konya'da ve son olarak da Nizip'te yenmeyi başardı. İbrahim Paşa'nın savaş meydanlarındaki başarısı Mısır sorununu uluslararası bir sorun haline getirdi. Osmanlı Devletini pek çok açıdan zor durumda bırakan Mısır sorunu sürecinde İbrahim Paşa'nın tasarladığı Sultan II. Mahmud'u tahttan indirme, Arapça konuşulan Osmanlı coğrafyalarını Mısır idaresi altında birleştirme, halifeliği İstanbul'dan Kahire'ye getirme ve Mısır vilayetini Osmanlı Devleti'nden bağımsız bir vilayet yapma isteği onu Mehmed Ali Paşa'dan bile daha büyük bir Osmanlı düşmanı haline getirdi. İbrahim Paşa'nın İstanbul'u tehdit eder hale gelmesi Osmanlı Devleti'ni pek çok uluslararası antlaşmayı imzalamak zorunda bıraktı. Avrupalı devletlerin araya girmesiyle Osmanlı Devleti 13 Şubat 1841'de Mısır'ın yarı özerk bir statüye kavuştuğunu "İmtiyaz Fermanıyla" ilan etti. Mısır'ın yarı özerk hale gelmesi Mehmed Ali Paşa'nın politik çabalarının bir sonucu olduğu kadar İbrahim Paşa'nın askeri başarılarının ve politikalarının da bir sonucuydu.
Bu çalışmada 1789-1848 yılları arasında yaşayan Kavalalı İbrahim Paşa'nın hayatı, karakteri ve politikaları arşiv belgeleri de kullanılarak anlatılmaya çalışıldı.

Anahtar Kelimeler: Kavalalı İbrahim Paşa, Mehmed Ali Paşa, II. Mahmud, Osmanlı Devleti, Mısır.

Abstract:
Ibrahim Pasha son of Mehmed Ali Pasha of Kavala was born in 1789. During his father's governorship of Egypt, he was able to prove himself as both a successful soldier and a state administrator in many positions such as Cairo Castle commander, Egyptian bookkeeper, governorship of Upper Egypt. Ibrahim Pasha of Kavala gained his real fame in 1824-1827 with his successful service to the Ottoman Empire during the Mora campaign. When his father Mehmed Ali Pasha of Kavala the Governor of Egypt led the rebellion against the Ottoman Empire in 1831, the Egyptian army under Ibrahim Pasha took Palestine and Syria, and then advanced into Anatolia in 1832. Thus, the Egyptian problem became important for the Ottoman Empire. As commander-in-chief of Egypt, Ibrahim Pasha succeeded in defeating the armies of the Ottoman Empire in Homs, Belen, Konya and finally Nizip. Ibrahim Pasha's success on the battlefields made the Egyptian problem an international problem. During the Egyptian problem which left the Ottoman Empire in a difficult situation in many aspects the things designed by Ibrahim Pasha such as desire to depos Sultan Mahmud II, unify the Arabic-speaking Ottoman geographies under Egyptian rule, bring the caliphate from Istanbul to Cairo and make the Egyptian province an independent province from the Ottoman Empire made him an Ottoman enemy even greater than Mehmed Ali Pasha. Ibrahim Pasha's threat to İstanbul forced the Ottoman Empire to sign many international treaties. With the intervention of European states the Ottoman Empire declared on February 13, 1841, that Egypt had gained semi-autonomous status with the "Decree of Concession". Egypt's semi-autonomy was the result of Mehmed Ali Pasha's political efforts as well as Ibrahim Pasha's military achievements and policies.
In this study, the life, character and policies of Ibrahim Pasha of Kavala who lived between 1789 and 1848 tried to be explained using archival documents.

Keywords: Ibrahim Pasha of Kavala, Mehmed Ali Pasha, II. Mahmud, Ottoman Empire, Egypt.