Engelli çocuk annelerinde birikimli travma bozukluklarının erken dönem taraması
Detection of early symptoms of cumulative trauma disorders among mothers of handicapped children
Yazar: GÜLŞAH KONAKOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLŞAH KINALI
Bahçeşehir Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Anneler = Mothers ; Elektromiyografi = Electromyography ; Engelli çocuklar = Disabled children ; Erken teşhis = Early diagnosis ; Kümülatif travma hastalıkları = Cumulative trauma disorders

Özet:
Bu çalışmada psikolojik, sosyal ve fiziksel yükler bakımından önemli bir risk grubunu oluşturan engelli çocuk annelerinde, üst ekstremitede görülen birikimli travma bozukluklarının erken belirtilerini değerlendirmek ve oluşturulacak koruyucu rehabilitasyon programları için temel hazırlamak amaçlanmıştır.
Çocuğunun tedavisi için bir rehabilitasyon merkezine gelen 35 gönüllü engelli çocuk annesi ve 35 gönüllü sağlıklı çocuk annesi (kontrol grubu) olmak üzere toplamda 70 gönüllü anne araştırmaya dahil edilmiştir. Çalışmaya katılan sağlıklı çocuk annelerinin yaş ortalaması 36,91 ± 9,74 , engelli çocuk annelerinin yaş ortalaması 38,66 ± 7,97 dir. Çalışmaya katılan sağlıklı çocuk annelerinin BMI değerleri ortalaması 26,57 ± 5,29, engelli çocuk annelerinin BMI değerleri ortalaması 25,80 ± 4,15 dir.
El kavrama kuvveti ve yüzeyel elektromiyografi ölçümü BİOPAC EMG (Biopac systems, Santa Barbara, CA, USA) cihazı  ile yapılmıştır. Yüzeyel EMG ölçümleri cihaza bağlı bir el dinamometresi ile maksimum izometrik kavrama sırasında el bileği fleksör ve ekstansör kaslarının motor noktalarına yerleştirilen yüzeyel elektrotlar aracılığıyla yapılmıştır ve cihaza bağlı bir el dinamometresi vasıtasıyla  dominant el kavrama kuvveti eş zamanlı olarak ölçülmüştür. Ölçümler 30 sn aralıklarla 3 kez 5 sn boyunca maksimum izometrik el kavrama yapılması sırasında kayıt edilmiştir. İzometrik el kavrama kuvveti ölçüm pozisyonu Amerikan El Terapistleri Derneği tarafından belirlenen standartlara göre uygulanmıştır.
Aynı yöntem her iki gruba uygulanmıştır. Yapılan ölçüm sonrası MATLAB yazılım programında sinyaller değerlendirilmiştir. El bileği fleksör grubu kasların ortalama aktivasyon değeri (mV), el bileği ekstansör grubu kasların ortalama aktivasyon değeri (mV), ortalama kavrama kuvveti (kg), el bileği fleksör grubu kasların maksimum aktivasyon değeri (mV), el bileği ekstansör grubu kasların maksimum aktivasyon değeri (mV) ve maksimum kavrama kuvveti (kg) parametreleri ölçülmüştür. Belirtilen parametrelerin her iki grupta ayrı ayrı yaş, BMI, toplam çocuk sayısı ile ilişkisine bakılmıştır. Ayrıca engelli çocuk anneleri grubunda engelli çocuğun yaşı ile belirtilen parametrelerin ilişkisine de bakılmıştır. İstatistiksel değerlendirme için SPSS 23.0 (Statistical Package for Social Sciences) paket programı kullanılmıştır.
Ölçüm sonuçlarına göre el bileği fleksör grubu kaslarının ortalama aktivasyon değerlerinin ortalaması sağlıklı çocuk annelerinde 0,172 ± 0,054 mV iken, engelli çocuk annelerinde 0,136±0,063 mV; el bileği ekstansör grubu kaslarının ortalama aktivasyon değerlerinin ortalaması sağlıklı çocuk annelerinde 0,253 ±0,083 mV iken, engelli çocuk annelerinde 0,163 ± 0,064 mV; ortalama kavrama kuvveti değerlerinin ortalaması sağlıklı çocuk annelerinde 16,233 ± 3,760 kg iken, engelli çocuk annelerinde 13,109 ± 5,195 kg; el bileği fleksör grubu kaslarının maksimum aktivasyon değerlerinin ortalaması sağlıklı çocuk annelerinde 0,894 ± 0,237 mV iken, engelli çocuk annelerinde 0,673 ± 0,328 mV; el bileği ekstansör grubu kaslarının maksimum aktivasyon değerlerinin ortalaması sağlıklı çocuk annelerinde 1,202 ± 0,290 mV iken, engelli çocuk annelerinde 0,783 ± 0,333 mV; maksimum el kavrama kuvveti değerlerinin ortalaması sağlıklı çocuk annelerinde 20,936 ± 4,702 kg iken, engelli çocuk annelerinde 17,101 ± 6,110 kg olarak tespit edilmiştir

Sağlıklı ve engelli çocuk anneleri arasında ortalama fleksör kas aktivasyonu(p=0,009), ortalama ekstansör kas aktivasyonu(p=0,000), ortalama el kavrama kuvveti (p=0,008), maksimum fleksör kas aktivasyonu (p=0,002), maksimum ekstansör kas aktivasyonu (p=0,000 ), maksimum el kavrama kuvveti (p=0,009) ölçüm sonuçları istatistiksel olarak anlamlı derecede farklı bulunmuştur (p<0,05).

Engelli çocuk anneleri grubunda ortalama ve maksimum el bileği fleksör kas aktivasyonu ile BMI değeri arasında 0,05 düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Engelli çocuk annelerinin BMI değeri ile el bileği fleksör grubu kasların ortalama aktivasyon değeri arasında orta şiddette negatif bir ilişki vardır (r = -0,373 ; p=0,027). Engelli çocuk annelerinin BMI değeri ile el bileği fleksör grubu kasların maksimum aktivasyon değeri arasında orta şiddette negatif bir ilişki vardır (r = -0,376 ; p=0,026). Engeli çocuk annelerinin BMI değeri artarken ortalama ve maksimum el bileği fleksör kas aktivasyonunun azaldığı tespit edilmiştir. 

Sağlıklı çocuk anneleri grubunda ise ortalama ve maksimum el bileği fleksör kas aktivasyonu ile BMI değeri arasında 0,05 düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p>0,05). Aynı şekilde diğer parametreler ve BMI değeri arasında her iki grupta da istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p>0,05).

Her iki grupta da yaş ve toplam çocuk sayısı ile belirtilen parametreler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p>0,05). Engelli çocuk anneleri grubunda engelli çocuğun yaşı ile belirtilen parametreler arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p>0,05).

Çalışmaya katılan tüm annelerin ölçümleri birlikte değerlendirildiğinde elde maksimum izometrik kavrama sırasında el bileği fleksör grubu kasların ortalama aktivasyon değerlerinin tüm annelerdeki ortalamasının 0,154±0,061 mV iken, el bileği ekstansör grubu kasların ortalama aktivasyon değerinin 0,208±0,086 mV olduğu tespit edilmiştir. Aynı zamanda el bileği fleksör grubu kasların maksimum aktivasyon değerinin tüm annelerdeki ortalaması 0,783±0,305 mV iken, el bileği ekstansör grubu kasların maksimum aktivasyon değeri 0,992±0,375 mV olarak tespit edilmiştir.

Çalışmamızdan elde edilen bulgular dikkate alındığında, maksimum el izometrik kavrama sırasında el bileği ekstansör grubu kas aktivasyonunun, fleksör grubu kas aktivasyonundan daha fazla olduğu görülmektedir. Bununla birlikte yüksek BMI değerinin fleksör kas aktivasyonu üzerinde olumsuz etkisi olduğu  söylenebilir. Aynı zamanda engelli çocuk annelerinin  elektromiyografik  kas aktivasyon ve el kavrama kuvveti ölçüm değerleri sağlıklı çocuk annelerine göre düşüktür. Engelli çocuk anneleri birikimli travma bozuklukları bakımından risk altındadır. El kavrama kuvveti ve yüzeyel elektromiyografi ölçümleri erken tarama testlerinde fizyoterapistler tarafından uygulanmalı, engelli çocuk annelerine yönelik koruyucu ve geliştirici rehabilitasyon programları tasarlanmalıdır.


Anahtar Kelimeler: Yüzeyel Elektromiyografi, Engelli Çocuk Anneleri, Kümülatif Travma Bozuklukları, Erken Tanı.

Abstract:
Disable children's mothers represent a significant risk group for psychological, social and physical burdens. The purpose of this study is to assess early manifestations of upper extremity cumulative trauma disorders in disabled children's mothers and to lay the groundwork for preventive rehabilitation programs to be created.
A total of 70 volunteer mothers, including 35 mothers of  healthy children (control group) and 35 mothers of disabled children who came to a rehabilitation centre for the treatment of their children, participated in this study. The average age of the healthy children's mothers participating in the study is 36,91 ± 9,74 and the average age of the disabled children's mothers is 38,66 ± 7,97. The average BMI of the healthy children's mothers participating in the study is 26,57 ± 5,29 and the average BMI of the disabled children's mothers is 25,80 ± 4,15.
Hand grip strength and surface electromyography evaluation was measured with the BIOPAC EMG (Biopac systems, Santa Barbara, CA, USA) device. Surface electromyography measurements were taken during maximum isometric contraction through extensor and flexor muscles motor point of the wrist of the mothers, and dominant hand grip strength was simultaneously measured with the hand dynamometer of the same device. The measurements were recorded during 30 sec intervals 3 times 5 sec maximum isometric hand grip. The measurements were recorded during 30 sec intervals 3 times 5 sec maximum isometric hand grip. The measurement of the isometric hand grip strenght was applied according to American Society of Hand Therapists standard measurement position. 
The same method was applied for both groups. After the measurement, the signals were evaluated in the MATLAB software program. The mean activation value of the wrist flexor group muscles (mV), the mean activation value of the wrist extensor group muscles (mV), the mean hand grip strength (kg), maximum activation value of the wrist flexor group muscles (mV), maximum activation of the wrist extensor group muscles value (mV) and maximum hand grip strength (kg) were measured on the parameter.  The parameters indicated were examined in relation to age, BMI, total number of children in each group. In addition, in the group of disabled children's mothers, the relation between the age of disabled child and the parameters indicated was also examined. SPSS 23.0 (Statistical Package for Social Sciences) package program was used for statistical evaluation. 
According to the measurement results, the mean muscle activation averages of the wrist flexor group has been identified as 0,172 ± 0,054 mV in healthy children's mothers and 0,136 ± 0,063 mV in disabled children's mothers; the mean muscle activation averages of the wrist extensor group has been identified as 0,253 ±0,083 mV in healthy children's mothers and  0,163 ± 0,064 mV in disabled children's mothers; the average mean hand grip strength has been identified as 16,233 ± 3,760 kg in healthy children's mothers and 13,109 ± 5,195 kg in disabled children's mothers; maximum muscle activation averages of the wrist flexor group has been identified as 0,894 ± 0,237 mV in healthy children's mothers and 0,673 ± 0,328 mV in disabled children's mothers; maximum muscle activation averages of the wrist extensor group has been identified as 1,202 ± 0,290 mV in healthy children's mothers and 0,783 ± 0,333 mV in disabled children's mothers; the average maximum hand grip strength has been identified as 20,936 ± 4,702 kg in healthy children's mothers and 17,101 ± 6,110 kg in disabled children's mothers.
The mean flexor muscle activation (p=0.009), the mean extensor muscle activation (p=0,000), the mean hand grip strength (p=0,008), maximum flexor muscle activation (p=0,002),  maximum extensor muscle activation (p=0,000) and maximum hand grip strength (p=0,009) measurement results were statistically significantly different between healthy and disabled children's mothers (p <0,05).
A statistically significant relationship was found between mean and maximal flexor muscles activation of the wrist and BMI value at the level of 0,05 in the group of disabled children's mothers (p<0,05). There is a moderate negative relationship between the BMI value of the disabled children's mothers and the mean activation value of the wrist flexor group muscles (r = -0,373; p=0.027). There is a moderate negative relationship between the BMI value of the disabled children's mothers and the maximum activation value of the wrist flexor group muscles (r = -0,376 ; p=0,026). In disabled children's mothers, while the BMI value increased, the mean and maximum activation value of the wrist flexor muscles decreased.
There was no statistically significant correlation between mean and maximal flexor muscles activation of the wrist and BMI value at the level of 0,05 in healthy children's mothers group (p>0,05). Similarly, no statistically significant relationship was found between the other parameters and the BMI value in both groups (p>0.05).
There was no statistically significant correlation between age and the parameters indicated in both groups (p>0.05). There was no statistically significant correlation between the total number of children and the parameters indicated in both groups (p>0,05). In the group of disabled children's mothers, there was no significant relationship between the age of the disabled child and the parameters indicated (p>0,05).
When the measurements of all the participating mothers in the study were evaluated together, it was determined that the mean activation values of the wrist flexor group muscles during the maximum isometric grip were 0,154 ± 0,061 mV and the mean activation values of the wrist extensor group muscles were 0,208 ± 0,086 mV for all the mothers. At the same time, in all the mothers average of the maximum activation value of the wrist flexor group muscles were determined 0,783 ± 0,305 mV and average of the maximum activation value of the wrist extensor group muscles were determined 0,992 ± 0,375 mV.
In considering the findings are obtained from this study, it appears that muscle activation of the wrist extensor group is greater than muscle activation of the wrist flexor group during maximal hand isometric grip. However, it can be said that a high BMI value has a negative effect on flexor muscle activation of the wrist. At the same time, hand grip strength and electromyographic muscle activation values of disabled children's mothers are lower than healthy children's mothers. Disable children's mothers are at risk for cumulative trauma disorders. Hand grip strength and surface electromyography measurements should be implemented by physiotherapists in early screening tests and protective and enhancing rehabilitation programs for disabled children's mothers should be designed.


Keywords: Surface Electromyography, Mothers Of Handicapped Children, Cumulative Trauma Disorders, Early Diagnosis.