Geleneksel konutlarda banyo mekanının kullanıcı gereksinmelerine bağlı değişimi: Akçaabat Ortamahalle örneği
Changes in bathroom spaces of traditional houses according to user needs: A case study of Akçaabat, Ortamahalle
Yazar: HİLAL ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. FUNDA KURAK AÇICI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı / İç Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Geleneksel konutlar, tarihi çevredeki etkisi ve kültürün devamlılığını sağlaması ile önemli kültürel miras değerleri arasında yer almaktadır. Ancak inşa edildikleri dönemin kullanıcı ihtiyaçları, yaşam biçimleri ve toplum yapısına göre biçimlenmiş bu konutlar, günümüz kullanıcı gereksinmelerini karşılamaması sebebiyle ya âtıl hale gelmekte ya da niteliksiz müdahaleler ile özgün özellikleri zarar görmektedir. 
Çalışmanın amacı, Akçaabat ilçesi Ortamahalle yerleşimindeki geleneksel konutların değişen yaşam biçimi ve kullanıcı gereksinmeleri doğrultusunda banyo/tuvalet mekânlarına yönelik yapılan müdahale/değişiklikleri belirlemek ve konutların özgün özelliklerine zarar vermeden bu gereksinmelerin karşılanmasına yönelik öneriler geliştirmektir. Bu amaca bağlı olarak 4 aşamalı bir yöntem izlenmiştir. Çalışmanın birinci aşamasında kuramsal çerçevenin oluşturulması için literatür taraması yapılmıştır. İkinci aşamada alandaki konutların proje ve raporları temin edilerek, yerinde tespit çalışmaları ve yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Üçüncü aşamada yerinde tespit çalışmaları ve konut kullanıcılarıyla yapılan görüşmelerden elde edilen veriler aktarılmıştır. Bu aşamada konutların kimlik kartları ve plan şemalarındaki müdahale/değişikliklere ilişkin analizlere yer verilmiştir. Dördüncü aşamada çalışmanın sonuçları ortaya koyularak, tüm analiz ve irdelemelerden elde edilen bilgiler ve Kültür Varlıklarını Koruma ilkeleri temelinde öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Traditional houses are valuable cultural heritage due to their historical significance and role in preserving cultural continuity. However, their designs adapted to past needs and lifestyles often fail to meet modern requirements, leading to obsolescence or damage due to inadequate modifications.
The aim of this study is to identify the interventions and modifications made to the bathroom/toilet spaces of traditional houses in the Ortamahalle settlement of Akçaabat in line with changing lifestyles and user requirements, and to develop recommendations for meeting these needs without damaging the original characteristics of the houses. In the first phase of the study, a literature review was conducted to establish the theoretical framework. In the second phase, project reports and documentation of the houses in the field were obtained, and on-site assessments and semi-structured interviews were carried out. The third phase involved presenting the data collected from on-site assessments and interviews with house users. This phase included analyses of the intervention/modifications in the identity cards and floor plans of the houses. In the fourth phase, the results of the study were presented, and recommendations were made based on the information obtained from all analyses and examinations, in accordance with the principles of Cultural Heritage Preservation.