Tenisçilerde performans ile kan nitrit düzeyleri ve toparlanma kapasitesi arasındaki ilişkiler
The relatıonshıps between performance, blood nıtrıte levels and recovery capacıty ın tennıs players
Yazar: TOLGA AKŞİT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EMİNE KUTLAY
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Spor = Sports
Dizin: Fiziksel dayanıklılık = Physical endurance ; Kan parametreleri = Blood parameters ; Laktatlar = Lactates ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; Nitritler = Nitrites ; Spor = Sports ; Spor faaliyetleri = Sport activities ; Sporcular = Sportsmen ; Tenis = Tennis ; Tenisçiler = Tennis players

Özet:
Nitrik oksit (NO) vazodilatör, antioksidan özelliklere sahip ayrıca kan glikoz (GL) ve laktat (LA) metabolizmasında da rolü olan bir gazdır. Tenisteki performans, ?groundstroke? dediğimiz forehand/backhand vuruşları, servisin hızları ve isabet başarı yüzdesi ile tenise özgü hareketleri tekrarlı olarak gerçekleştirebilme kapasitesine bağlıdır. Literatürde NO' nun tenis performansı, LA düzeyleri ve LA eliminasyonu ile ilişkilerini birlikte inceleyen bir çalışmaya rastlanmadı. Bu nedenle bu çalışmada; düzenli olarak antrenman yapan 20-30 yaş arası elit erkek tenis oyuncularında (n=20), kortta bir egzersiz modeli geliştirerek; performans yüzdesi, NO, LA ve GL parametreleri arasındaki ilişkilerin araştırılması amaçlandı.Bu modelde; şiddeti top atış hızı ile belirlenen ve gittikçe artarak maksimale kadar süren ve aralıklı 4 periyottan oluşan ve toplam 14 dk. süren bir forehand/backhand vuruşu gerçekleştirilmiş olup isabet yüzdesi de performans olarak tanımlanmıştır. Bu maksimal egzersiz periyodundan hemen sonra da 20 dk.'lık pasif toparlanma periyodu başlatılmıştır. Her bir periyot ve toparlanma sonrasında alınan parmak ucu kanlarından belirlenen parametreler ile performans arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Sporcuların fiziksel ve fizyolojik (Anaerobik eşik) ölçümleri yapılmıştır. Verilerin analizlerinde SPSS 12.0 istatistik programı kullanılmıştır ve anlamlılık değerleri p<0.05 olarak belirlenmiştir.Her bir periyot sonunda: Kan NO, LA, GL ve KAH parametreleri lineer bir artış gösterirken performans yüzdesi ise bunların tersine bir düşüş gösterdi. Yine her bir periyot sonrasındaki performans, kan NO (3.periyot hariç), LA ve GL değerleri, KAH ve LA eliminasyonu ve anaerobik eşik değerleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı. Sadece 3. periyotta, performans ve kan NO değeri arasında (r = 0.494; p<0.05) ve toparlanma periyodu esnasındaki NO ve glikozun düşme hızları (oranları) arasında anlamlı bir ilişki bulundu.Sonuç olarak: Bu çalışmada egzersizin kan NO düzeyleri artırıcı yönde olumlu bir etkisi görüldü. Toparlanma esnasındaki NO ve GL metabolizmalarının birbiriyle ilişkili olması dikkat çekicidir. Elit tenis sporcularında 3. periyottakine benzer submaksimal bir antrenman modeli performans açısından daha yararlı olabilir. Ayrıca bu egzersizle NO' da görülen artış sağlık açısından da önem taşımaktadır.Anahtar Kelimeler: Nitrit, nitrik oksit, tenis performans, laktat, toparlanma.

Abstract:
Nitric oxide (NO) is a gas that has vasodilator, and also have antioxidant properties in blood glucose (GL) and lactate (LA) that is involved in metabolism. Tennis performance, groundstroke and service accuracy with a tennis-specific movements the capacity to depends on perform repetitively. The relationship between NO, LA levels and LA elimination in tennis performance has not been investigated to date. Therefore, the aim of this study is to investigate the elite tennis players between ages of 20-30 who are engaged in a training of a developed exercise model of performance, NO, LA and GL parameters.After the period of maximal exercise, followed by the 20 min passive recovery period was started. Relationships between fingertip blood parameters of each training and recovery period, and performance were investigated. Athletes' physical and physiological parameters (anaerobic threshold) were measured. Data were analyzed using the SPSS 12.0 statistical program, significance as p value <0.05 were used.At the end of each period: Blood NO, LA, GL and HR parameters showed a linear increase. However, after each performance period there were no significant relationship between LA, GL, HR and LA elimination. Only 3rd period, there was a significant relationship between performance NO values, and recovery NO and GL falling rates (r = 0,494, p <0.05).As a result of this study a positive effect of exercise to increase the blood NO levels was shown. Recovery NO and recovery GL metabolism relationship is remarkable. Also this NO increasing exercise model has a great importance in terms of health issues.Key Words: Nitrite, nitric oxide, tennis performance, recovery.