Rhyzopertha dominica ve Oryzaephilus surinamensis (Coleoptera)'e Beauveria bassiana'nın uzun süreçteki etkisi
Long-term effect of Beauveria bassiana on Rhyzopertha dominica and Oryzaephilus surinamensis (Coleoptera)
Yazar: ÜMMÜHANİ TUĞBA BOYRAZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET KUBİLAY ER
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, üç yerel Beauverıa bassiana izolatının Rhyzopertha dominica ve Oryzaephılus surinamensis'e karşı uzun süreli etkinlikleri ve uygulama sonrasında kalıcılıkları araştırılmıştır. B. bassiana izolatları patates dekstroz agar besi ortamında kültüre alınmıştır. Sporların uygulama sonrasındaki kalıcılığını test etmek için, sporlar test edilen türlere LC90 seviyesinde olacak şekilde buğdaya karıştırılarak uygulanmıştır. Her tüpte 40 gr buğday olacak şekilde 50 ml'lik santrifüj tüplerinde 26±2°C sıcaklıkta, %65±5 nispi nemde ve karanlık şartlarda 4 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Hazırlanan tüpler farklı süreler (0, 7, 14 ve 30 gün) bekletildikten sonra her tüpe 20 adet ergin bırakılmış ve 7, 14 gün sonra ölüm oranları belirlenmiştir. B. bassiana izolatlarının uzun sürede oluşturacakları popülasyon üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yapılan deneme de aynı spor konsantrasyonları kullanılmış, aynı ortam şartlarında 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Bu çalışmada, içerisinde 1kg buğday bulunan 3 litrelik kavanozlara 50'şer adet ergin bırakıldıktan 3 ay sonra ergin sayıları belirlenmiştir. Tüm erginler uzaklaştırıldıktan sonra ilave 1 aylık bekleme süresinden sonra tekrar ergin sayıları kaydedilmiştir. Kalıcılık testinde, O. surinamensis'in 7. gün ölümleri haricinde, 7 ve 14 gündeki ölüm oranları arasında her iki tür için istatistiksel olarak önemli farklar tespit edilmiştir. Uygulama yapılmış buğdayı bekletme zamanın uzaması ölüm oranlarında düşüşe neden olmuş ve istatistiki fark genellikle 30 günlük bekletme süreci sonucundaki ölüm oranlarında görülmüştür. Diğer denemede, her iki zararlı türü için B. bassiana uygulanmış buğdaylarda uzun sürede oluşan popülasyonlardaki birey sayıları kontrolden önemli derecede düşük olarak tespit edilmiştir. Üç ay sonra deneme başlangıcında bırakılan erginlerin hemen hemen hepsinin öldüğü ve yeni canlı birey sayısının ise çok düşük kaldığı anlaşılmıştır. İlave 1 aylık süreç sonunda, R. dominica için en fazla 7, O. surinamensis için en fazla 0.33 canlı birey bulunmuştur. Bu sonuçlar, B. bassiana sporlarının zaman içerisinde etkinliğinin azalmasına rağmen 4 aylık bir süreç sonunda dahi dışarıdan yeni bulaşma olmaması durumunda R. dominica ve O. surinamensis popülasyonlarını baskı altında tuttuğunu göstermiştir.

Abstract:
In this study, long-term effect and persistence of three local Beauveria bassiana isolates on Rhyzopertha dominica and Oryzaephılus surinamensis were investigated. B. bassiana isolates were cultured on potato dextrose agar. To test the persistence of spores after application, spores were mixed into wheat at LC90 level for coch tested species. The experiment was conducted with 4 replications using 50 ml centrifuge tubes with 40 gr wheat in each tube at 26±2°C, 65±5% relative humidity and in darkness. After keeping the tubes with treated wheat for various times (0, 7, 14 and 30 days), 20 adults were released in each tube and 7, 14 days later mortality levels were recorded. In the experiment to determine the long-term effect of B. bassiana isolates on populations, the same spore concentrations were applied at the same ambient conditions with 3 replications. In this study, 50 adults were released into 3 Lt glass jars having 1 kg wheat and number of adults were recorded 3 months later. After removing all adults, the cultures were kept for an additional one month for recording number of adults for the second time. According to persistence test, there were statistical differences amongst mortalities on 7th and 14th days for both species, except for O. surinamensis mortalities on the 7th day. Extending the waiting period of wheat with fungal spores reduced mortality levels, and statistical differences were mostly due to the mortality levels in treatments that were kept for 30 days before insect release. In the second experiment, the number of adults in wheat with B. bassiana was significantly lower than that in the controls for both insect species. It was found that almost all the initially released adults died, and there were few, if any, live adults after three months. After the additional one month of storage, maximum of 7 R. dominica and 0.33 O. surinamensis adults were alive. These results show that B. bassiana efficacy declined in time; however, R. dominica and O. surinamensis populations were completely suppressed by B. bassiana spore applications for 4 months unless new infestations occur.