Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocukların ebeveynlerinde mükemmeliyetçilik ve dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu düzeyleri
Perfectionism and attention deficit and hyperactivity disorder (ADHD) levels in parents of children with attention deficit and hyperactivity disorder
Yazar: ELİF ÖGCEM
Danışman: DOÇ. DR. CUMHUR TAŞ
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Dikkat eksikliği ve aşırı hareketlilik bozukluğu = Attention deficit and hyperactivity disorder ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Mükemmeliyetçilik = Perfectionism

Özet:
Bu araştırma ile 6-14 yaş arasındaki dikkat eksiliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı almış ve almamış çocukların ebeveynlerinin mükemmeliyetçilik ve dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı açısından karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırmaya 2018-2019 yılında Kocaeli ili örgün eğitim kurumlarında okuyan 6 ve 14 yaş arasındaki çocukların ebeveynlerinden deney grubu için 103, kontrol grubu için 53 anne ve baba katılmıştır. Araştırma gönüllülük esasına göre yapılmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu", "Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS)" ve "Çok Boyutlu Mükemmelliyetçilik Ölçeği" kullanılmıştır. Verilen isatistiki analizinde Statistical Package for Social Siences (SPSS) 24.00 programı kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler için sayı, ortalama, yüzde, standart sapmakullanılmıştır.Niceliksel verilerin karşılaştırılmasında iki grup ortalamaları karşılaştırılırken indipendent sample t testi,  üç veya daha fazla grup karşılaştırmalarında ise tek yönlü varyans analizi(ANOVA) testi kullanılmıştır. Tek yönlü varyans analizinin anlamlılığını bulmak için Tukey Post Hoch testinden faydalanılmıştır. Bununla birlikte araştırmanın bağımlı ve bağımsız değişkenleri arasındaki ilişkiyi korelasyon, etki ise regresyon analizi ile test edilmiştir.
Araştırmanın bulgularına göre; 6-14 yaş çocuklarda dikkat eksikliği ve hiperaktivide bozukluğu tanısı erkek çocuklarda kız çocuklara göre büyük oranda fazla bulunmuştur. Mükemmeliyetçilik düzeyleri açısından deney ve kontrol grubu ebeveynleri arasında faktör ortalamaları toplam puanları arasında farklar bulunmamıştır. DEHBdüzeyleri açısından deney ve kontrol grubu ebeveynlerikontrol grubu ortalamaları toplam puanının, deney grubu ortalamaları toplam puanından yüksek düzeyde fark gösterdiği bulunmuştur. Deney ve kontrol anne ile deney grubu babaların kişisel değişkenleri arasında anlamlı farklar bulunmuştur. Deney ve kontrol grubu anne ve babaların mükemmellik ölçeğive DEHBölçeği faktörleripuan ortalamaları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkilerbulunmuştur.Deney grubu ebeveynlerde DEHB düzeyi artıkça çok boyutlu algı düzeyi artmaktadır. Kontrol grubu ebeveynlerinDEHB ile mükemmeliyetçilik algısı üzerinde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Kontrol grubu annelerdeDEHB düzeyi arttıkça çok boyutlu mükemmeliyetçilik algı düzeyi azalmakta, kontrol grubu babalardaDEHB düzeyi arttıkça çok boyutlu mükemmeliyetçilik algı düzeyi artmaktadır.  Bunun birliktebulgular daha önceki literatür çalışmaları ile tartışılmış ve yapılacak yeni çalışmalara fayda olacağına inanılan öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to compare the parental perfectionism and attention deficit and hyperactivity disorder of children with and without attention deficit and hyperactivity disorder between 6-14 years of age. 103 parents of children aged between 6 and 14 who attended formal education institutions in Kocaeli province in 2018-2019 participated in the study and 103 mothers and fathers participated in the control group. The study was conducted on a voluntary basis. The study was conducted on a voluntary basis. The collection of research data "Personal Information Form", "Adult Attention Deficit Hyperactivity Disorder Self-Report Scale (ASRS)" and "Multidimensional Perfectionism Scale" is used. Statistical Package for Social Sciences (SPSS) 24.00 was used for statistical analysis of the data. For the descriptive statistics, number, mean, percentage and standard deviation were used in the analysis of the data. In the comparison of the quantitative data, the indipendent sample t test was used for comparing the mean of two groups, and the one-way analysis of variance (ANOVA) test was used for the comparison of three or more groups. Tukey Post Hoch test was used to find the significance of one-way analysis of variance. However, the correlation between the dependent and independent variables of the study was tested by correlation and the effect was tested by regression analysis.
According to the findings of the research; The diagnosis of attention deficit and hyperactivity disorder in children aged 6-14 was significantly higher in boys than in girls. In terms of perfectionism levels, there were no differences between the mean scores of the mean scores of the experimental and control group parents. In terms of ADHD levels, it was found that the total scores of the experimental and control group parents' control group averages differed from the total scores of the experimental group averages. Significant differences were found between the personal variables of experimental and control mothers and experimental group fathers. Positive and significant relationships were found between the mean scores of excellence scale and ADHD scale factors of the experimental and control groups. As ADHD level increases in the experimental group parents, multi-dimensional perception level increases. Significant relationships were found between control group parents' perception of perfectionism and ADHD. The multidimensional perfectionism perception level decreased as the ADHD level increased in the control group mothers, and the multidimensional perfectionism perception level increased as the ADHD level increased in the control group mothers. In addition, the findings have been discussed with previous literature studies and suggestions have been developed which are believed to be beneficial for new studies.