Bilateral koklear implant kullanıcılarında vestibüler sistemin sanal gerçeklik sistemi ile rehabilitasyonu
Rehabilitation of the vestibular system with virtual reality system in bilateral cochlear implant users
Yazar: ENİSE AKDEMİR
Danışman: PROF. DR. AHMET ATAŞ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Duruş = Posture ; Koklea hastalıkları = Cochlear diseases ; Koklear implantlar = Cochlear implants ; Kulak hastalıkları = Ear diseases ; Postural denge = Postural balance ; Sanal gerçeklik = Virtual reality ; Vestibüler hastalıklar = Vestibular diseases ; Vestibüler sistem = Vestibular system

Özet:
İşitsel ve vestibüler sistemler arasındaki anatomik ilişki nedeniyle vestibüler bozukluklar koklear fonksiyon bozukluklarına eşlik edebilir.  Ayrıca çok ileri derecede işitme kayıplı bireylerde sıklıkla uygulanan koklear implant cerrahisinin özellikle çocuklar üzerinde denge problemlerine neden olduğu bilinmektedir. Vestibüler semptom gösteren koklear implant kullanıcılarında vestibüler rehabilitasyon programlarının etkinliği ile ilgili yalnızca birkaç çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmada bilateral koklear implant kullanan ve vestibuler disfonksiyonu olan 10-17 yaş arası 34 çocuğa vestibüler rehabilitasyon uygulanmıştır. Bireyler randomize olarak iki gruba ayrılmıştır. Kontrol grubuna evde uygulamaları için vestibüler egzersiz programı önerilmiştir. Çalışma grubuna ise vestibüler ev egzersizlerine ek olarak kliniğimizde toplam 6 seans sanal gerçeklik ile vestibüler egzersiz programı uygulanmıştır. Rehabilitasyon öncesi ve sonrası SVV (Subjektif Vizüel Vertikal Test) ve Bilgisayarlı Dinamik Posturografi'nin alt testleri olan Duyu Organizasyon Testi(DOT), Stabilite Sınırları Testi(SST) ve Tek Taraflı Duruş Testi(TTD) ile değerlendirme yapılmıştır. Böylece sanal gerçeklikle desteklenen vestibüler rehabilitasyonun, koklear implantasyonun vestibüler sistem üzerindeki olumsuz etkisini azaltmaya yönelik etkinliğini değerlendirmek amaçlanmıştır.  
Rehabilitasyon öncesi ve sonrası elde edilen verileri karşılaştırdığımızda; ev egzersizlerine ek olarak sanal gerçeklik ile rehabilitasyon uygulanan çalışma grubunda; DOT, SST ve TTD testlerinde; yalnızca ev egzersizi uygulayan kontrol grubunda ise SST ve TTD değerlendirmelerinde anlamlı sonuçlar elde edilmiştir (p<0,05). Rehabilitasyon sonrası iki grup arası karşılaştırmalarda; DOT, SST ve SVV testlerinde çalışma grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha iyi sonuçlar gözlenmiştir (p<0,05). Çalışmamızın sonucunda sanal gerçeklik uygulanan hastalarda daha fazla olmak üzere her iki grupta da anlamlı olarak iyileşme gözlemlenmesi, koklear implant kullanıcılarının vestibüler rehabilitasyon açısından değerlendirilmesin ve hastaya uygun olan vestibüler rehabilitasyon protokülünn uygulanmasının önemine dikkat çekmektedir.

Abstract:
Due to the anatomical relationship between the auditory and vestibular systems, vestibular disorders may accompany cochlear dysfunctions. In addition, it is known that cochlear implant surgery, which is frequently applied to individuals with severe hearing loss, causes balance problems, especially in children. There are only a few studies on the effectiveness of vestibular rehabilitation programs in cochlear implant users with vestibular symptoms. In this study, vestibular rehabilitation was applied to 34 children aged 10-17 years who used bilateral cochlear implants and had vestibular dysfunction. The individuals participating in the study were randomly divided into two groups. Vestibular exercise program was recommended to the control group for home practice. In addition to vestibular home exercises, a virtual reality vestibular exercise program was applied to the study group for a total of 6 sessions in our clinic. Before and after rehabilitation programs, SVV (Subjective Visual Vertical Test) and Sensory Organization Test (SOT), Limits of Stability (LOS) and Unilateral Stance (ULS), which are subtests of Computed Dynamic Posturography, were evaluated. Thus, it was aimed to evaluate the effectiveness of vestibular rehabilitation supported by virtual reality to reduce the negative effects of cochlear implantation on the vestibular system.
When we compare the data before and after rehabilitation; In the study group, which was applied rehabilitation with Virtual Reality in addition to home exercises; significant results were observed in Sensory Organization Test (SOT), Limits of Stability Test (LOS) and Unilateral Stance Test (ULS) (p<0.05). On the other hand, significant results were obtained in the LOS and ULS evaluations in the control group that performed only home exercises (p<0.05). After rehabilitation, in comparisons of the two groups; significantly better results were observed in the study group than the control group in DOT, SST and Subjective Visual Vertical (SVV) tests (p<0.05). As a result of our study, significant improvement was observed in both groups, especially in patients who underwent virtual reality, which draws attention to the importance of subjecting cochlear implant users to vestibular evaluations and applying the appropriate protocol from the vestibular rehabilitation protocols.