Lise öğretmenlerinin lider desteği, gelişim kültürü ve yaşam kalite algıları arasındaki ilişki (Malatya ili örneği)
Relationship between leader support, improvement culture and teachers' sense of life quality in high schools (Malatya province sample)
Yazar: YUSUF GEZER
Danışman: PROF. DR. İMAM BAKIR ARABACI
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı /  Eğitim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Gelişim = Development ; Gelişim özellikleri = Development properties ; Liderler = Leaders ; Liderlik = Leadership ; Liseler = High schools ; Malatya = Malatya ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yönetici desteği = Manegerial support ; Öğretmenler = Teachers ; İş hayatı kalitesi = Quality of work life

Özet:
Araştırmada lise öğretmenlerinin lider desteği, gelişim kültürü ve yaşam kalite algıları arasında bir ilişki bulunup bulunmadığını belirlemek amaçlanmıştır. Bu amacın yanında lise öğretmenlerinin lider desteği, gelişim kültürü ve yaşam kalite algı düzeylerinin belirlenmesi, onların mesleki kıdemi, öğrenim durumu, okulun bulunduğu yerleşim yeri, görev yapılan okulun türü değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık olup/olmadığının saptanması da araştırmada amaçlanmıştır. Araştırmanın amaçları doğrultusunda ilişkisel tarama modeli yöntem olarak tercih edilmiştir. Araştırmanın evrenini, 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Malatya ili ve ilçelerinde  kamu ve özel liselerde görev yapan 3907 lise öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini "Oransız Küme Örnekleme" yöntemi ile belirlenen 1181 lise öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada dört bölümden oluşan bir veri toplama aracı kullanılmıştır. Veri veri toplama aracının birinci bölümünde araştırmaya katılan lise öğretmenlerinin demografik bilgilerinin yer aldığı "Kişisel Bilgi Formu"; ikinci bölümünde "Lider Desteği Ölçeği", üçüncü bölümünde "Gelişim Kültürü Ölçeği", dördüncü bölümünde ise "İş Yaşam Kalitesi Ölçeği" bulunmaktadır. İfade edilen veri toplama araçları ile toplanan araştırma verileri normal dağılım göstermeleri dolayısıyla betimsel istatistiki yöntemlerin yanında Bağımsız Örneklemler t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analiz, Pearson Korelasyon ve Basit Doğrusal Regresyon Analizi kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda lise öğretmenlerinin lider desteği, gelişim kültürü ve yaşam kalitesi algılarının yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca araştırmada lise öğretmenlerinin lider desteği ile gelişim kültürü ve yaşam kalitesi algıları arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Bunlara ek olarak lise öğretmenlerinin lider desteği algılarının yaşam kalitesi ve gelişim kültürü algılarını anlamlı bir biçimde yordadığı belirlenmiştir. Yapılan araştırmada elde edilen sonuçlara göre lider desteğinin öğretmenlerin gelişim kültürü ve yaşam kalitesi algılarını arttırmakta olduğu belirlenmiştir. Bu bağlamda, öğretmenlerin gelişim kültürü ve yaşam kalite algılarının ileri seviyelere ulaşılabilmesini sağlamak için okullarda eğitim yöneticilerinin lider desteği davranışlarının gerektirdiği eylemlerini arttırmaları gerektiği önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Lider Desteği, Gelişim Kültürü, İş Yaşam Kalitesi

Abstract:
In the study, it was aimed to determine whether there is a relationship between high school teachers' perceptions of leader support, development culture and quality of life. In addition to this aim, it was also aimed to determine whether there is a significant difference in terms of leadership support, development culture and quality of life perception levels of high school teachers, their professional seniority, educational status, location of the school, type of school where they work. In line with the aims of the research, the relational scanning model was preferred as a method. The universe of the research consists of 3907 high school teachers working in public and private high schools in the province of Malatya and its districts in the 2019-2020 academic year. The sample of the study consists of 1181 high school teachers determined by the "Disproportionate Cluster Sampling" method. A data set consisting of four parts was used in the study. In the first part of the data set, the "Personal Information Form" containing the demographic information of high school teachers participating in the study; The second part includes the "Leadership Support Scale", the third part the "Development Culture Scale", and the fourth part the "Quality of Work Life Scale". The research data collected with the mentioned data collection tools were analyzed using descriptive statistical methods as well as Independent Samples t-Test, One-Way Analysis of Variance, Pearson Correlation and Simple Linear Regression Analysis, since they show normal distribution. As a result of the research, it was determined that high school teachers' perceptions of leader support, development culture and quality of life were high. In addition, it was determined that there is a positive and significant relationship between high school teachers' leadership support and their perceptions of development culture and quality of life. In addition, it was determined that high school teachers' perceptions of leader support significantly predicted thekir perceptions of quality of life and development culture. According to the results obtained in the study, it was determined that leader support increases teachers' perceptions of development culture and quality of life. In this context, it can be suggested that in order to ensure that teachers' perceptions of development culture and quality of life reach the desired levels, education administrators in schools should increase their actions required by leadership support behaviors.
Keywords: Leader Support, Development Culture, Quality of Work Life.