M.Ö. III. binde Batı ve Orta Anadolu kültürel ilişkileri
Cultural relations of Western and Central Anatolia during the third millennium B.C.
Yazar: DERYA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. TAYFUN YILDIRIM
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeolojik kazılar = Archaeological excavations ; Batı Anadolu = West Anatolia ; Erken Tunç Çağı = Early Bronze Age ; Eski eserler = Ancient monuments ; Kültür = Culture ; Kültürel ilişkiler = Cultural relations ; M.Ö. 3000 = B. C. 3000 ; Orta Anadolu bölgesi = Central Anatolian region

Özet:
Batı ve Orta Anadolu'nun Erken Tunç Çağı boyunca kültürel ilişkileri, bu çalışmada değerlendirilen 49 çeşit arkeolojik kanıt ile ortaya konmaktadır.Farklı kültürel özelliklere sahip Batı ve Orta Anadolu'da aynı anda benzer tipteki buluntuların ortaya çıkması, Erken Tunç Çağı boyunca bölgeler arası ilişkilerin sanıldığından daha yoğun olduğunu kanıtlamaktadır. Megaron ve yuvarlak taş sanduka mezarlar mimari ve ölü gömme geleneklerindeki kültürel etkileri göstermektedir. Batı ve Orta Anadolu kültürel ilişkilerini en iyi gösteren arkeolojik kanıtlar küçük buluntulardır. Pişmiş toprak, metal, taş ve kemikten yapılmış 1089 eser tipolojik açıdan değerlendirilmiştir. Bu arkeolojik kanıtların bir kısmı ithal edilmiştir. Büyük bir kısmı kültürel etkiler sonucunda Batı ve Orta Anadolu arasında yayılmıştır. Bu çalışma kapsamında değerlendirilen arkeolojik kanıtların büyük çoğunluğu hazine veya mezar buluntusudur. Yerleşim içinde ele geçen daha az sayıdaki kanıtlar siyasi otoriteyi temsil eden kontekstlerde ve bazı özel evlerde açığa çıkartılmıştır. Bu durum kültürel etkilerin toplumun her tabakasına bir anda değil, zenginden fakire ve krali kesimden halka doğru derece derece yayılmıştır. Batı ve Orta Anadolu'da yaygın bir şekilde görülen ve ortak tipolojiye sahip eserler kültürel ilişkilerin ETÇ I'de başladığını göstermektedir. ETÇ II ve ETÇ III boyunca kültürel ilişkiler yoğun bir şekilde devam etmiştir. Kültürel ilişkilere ışık tutan arkeolojik kanıtlar bir taraftan iki bölge arasındaki bağlantıyı gösterirken, diğer taraftan Suriye ve Mezopotamya'ya kadar uzanan uluslararası ticaretin varlığına işaret etmektedir.

Abstract:
This thesis establishes the cultural relations between Western and Central Anatolia during the Early Bronze Age; based on 49 types of archaeological evidence.Similar and contemporary finds in culturally distinctive Western and Central Anatolia indicates that interregional relations were more intense than originally thought, throughout the Early Bronze Age. Megaron and round cist graves indicate cultural impacts of architectural and burial customs. Archaeological evidence for cultural relations of Western and Central Anatolia is best represented by small finds. In total 1089 objects of terra-cotta, metal, stone and bone are studied typologically, a small amount of which were imported. Most of the finds were spread as a result of cultural relations in the area between Western and Central Anatolia. Most of the archaeological evidence which is discussed in this thesis are either from hoards or come from graves. A smaller number of finds, which were found in settlement contexts have come to light in private houses and in contexts that represent political power. Cultural impacts were spread throughout the community gradually, from wealthy to poor and from royal to citizen. Widespread finds in Western and Central Anatolia with common typology shows that cultural relations began in the EBA I, and continued increasingly during the EBA II and EBA III. Archaeological evidence which reflects the cultural relations of Western and Cental Anatolia also indicate the presence of an international trade that extended all the way to Syria and Mesopotamia.