Kahramanmaraş koşullarında farklı çeşit ve hasat zamanlarının şeker pancarının verim, verim unsurları ve bazı teknolojik özelliklerine etkisi
Effects of different varieties and harvesting dates on yield, yield components and some technological characteristics of sugar beet in Kahramanmaraş conditions
Yazar: SÜREYYA GÜLFEM ALTUNBAY
Danışman: PROF. DR. FATİH KILLI
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology

Özet:
Bu çalışma 2011-2012 yıllarında Kahramanmaraş koşullarında farklı çeşit ve hasat zamanlarının şeker pancarında verim, verim unsurları ve bazı teknolojik özelliklere etkisini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulan bu çalışmada genetik monogerm şeker pancarı çeşitleri (Dozer, Dioneta, Cassandra, Leila, Agnessa) ana parsellere, hasat zamanları (2011 yılında 8 Eylül, 27 Eylül, 10 Ekim, 1 Kasım; 2012 yılında 12 Eylül, 1 Ekim, 20 Ekim, 8 Kasım) ise alt parsellere yerleştirilmiştir.
Çalışma sonucunda incelenen özelliklerin çeşit ve hasat zamanlarına göre değiştiği, çeşit x hasat zamanı interaksiyonlarının önemli olduğu belirlenmiştir. İki yıllık ortalama sonuçlara göre en yüksek biyomas verimi (6.896 ton/da) ve şeker verimi (966.100 kg/da) Agnessa çeşidinden, en yüksek gövde verimi (6.054 ton/da), gövde boyu (23.5 cm), α-amino azotu (0.062 mg/100g), kül yüzdesi ( % 3.335), usare safiyeti (% 87.251), kuru madde oranı ( % 23.224) ve mark varlığı (% 3.970) Leila çeşidinden elde edilmiştir.
Hasat zamanlarına göre en yüksek biyomas verimi (6.710 ton/da), gövde verimi (5.887 ton/da), şeker verimi (957.153 kg/da) ve hasat indeksi ( % 85.533) üçüncü hasat zamanından, en yüksek baş+yaprak verimi (1040.775 kg/da), çatallı gövde oranı (% 10.438), α-amino azotu ( 0.064 mg/100 g), kül yüzdesi (% 3.216), usare safiyeti (% 85.714) ve kuru madde oranı (% 23.134) dördüncü hasat zamanından, en yüksek gövde boyu (24.033 cm) ve gövde ağırlığı (562.181 g/bitki) birinci hasat zamanından, en yüksek gövde çapı (10.073 cm), baş+yaprak ağırlığı (101.981 g/bitki) ve şeker oranı (% 16.441) ikinci hasat zamanından elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Şeker pancarı, çeşit, hasat zamanı, gövde verimi, şeker oranı

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the effects of different varieties and harvesting dates on yield, yield components and some technological characteristics of sugar beet in Kahramanmaraş. The experiment was conducted according to split plot experimental design with three replications in area of Agricultural Research Institute of Kahramanmaraş in 2011 and 2012. Sugar beet varieties (Dozer, Dioneta, Cassandra, Leila, Agnessa) in main plots and harvesting dates ( 8 th September 2011, 27 th September 2011, 10 th October 2011, 1 st November 2011; 12 th September 2012, 1 st October 2012, 8 th October 2012) in the sub-plots were placed.
At the end of the study, it was determined that the variety x harvesting date interactions was significant, and the investigated characters were changed according to variety and harvesting date. According to two year results, the highest biological yield (6.896 ton da-1) and sugar yield (966.100 kg da-1) were obtained from Agnessa variety, the highest root yield (6.054 ton da-1 ), root length (23.5 cm), α-amino N (0.062 mg 100 g -1), ash ratio (3.335 %), clear juice purity (87.251 %), dry matter percentage (23.224 %) and marc content (3.970 %) were obtained from Leila variety.
According to harvesting date for the highest biological yield (6.710 ton da-1), root yield (5.887 ton da-1), sugar yield (957.153 kg da-1) and harvest index (85.533 %) were obtained from third harvesting date, the highest leaf+head yield (1040.775 kg da-1), birfucated root ratio (10.438 %), α-amino N (0.064 mg 100 g-1), ash percentage (3.216 %), clear juice purity (85.714 %) and dry matter content (% 23.134) were obtained from fourth harvesting date, the highest root length ( 24.033 cm) and root weight (562.181 g plant-1) from first harvesting date, the highest root diameter (10.073 cm), leaf+head weight (101.981 g plant-1) and sugar content (16.44 %) were obtained from second harvesting date.

Key Words: Sugar beet, variety, harvesting dates, root yield, sugar content