Avrupa Birliği çevresel etki değerlendirmesi mevzuatı ve Türkiye'nin uyumu
European Union's environmental impact assessment regulations and Turkey's harmonisation
Yazar: EZGİ ÇERÇİ
Danışman: DOÇ. DR. SELDAĞ GÜNEŞ CEYLAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Avrupa Birliği Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Çevre = Environment ; Çevre hukuku = Environmental law ; Çevresel etki = Environmental impact ; Çevresel etki değerlendirme = Environmental impact assesment

Özet:
Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED), planlama aşamasındaki faaliyetlerin gerçekleştirilebilmesi için, çevreye yapabileceği tüm etkilerin bilimsel ve teknik yöntemlerle tespit edilerek olumsuz etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek şekilde en aza indirilmesini ve olumlu etkilerin arttırılmasını amaçlamakta olup, çevre hukukunun ilkelerine hizmet eden önemli bir araçtır.20. yüzyılın sonlarında hem dünyada hem de başlangıçta ekonomik birliği sağlamak için kurulmuş olan AB'de çevre konusu önem kazanmaya başlamış ve ABD örneğini takiben ÇED'e ilişkin yasal düzenlemeler yapılmıştır.Avrupa Birliği, şeffaf ve halkın etkin katılımının olduğu bir süreç gerçekleştirmeyi amaçlamakta ve ÇED Direktifleri aracılığı ile Üye Devletler'de bu konuda birlik sağlamaya çalışmaktadır. AB'nin ÇED'e ilişkin ilk Direktifi 1985 tarihinde kabul edilmiş, daha sonra iki kere bu Direktif'te önemli değişiklikler gerçekleştirilmiştir. Belirtilen Direktifler, ÇED ile sağlanmak istenen korumayı artırmayı amaçlamış olup, halkın bu süreçte daha etkin olmasının sağlanması da AB tarafından en çok önem verilen konulardan olmuştur.AB'nin ÇED'e ilişkin yaklaşımının Türk hukukundaki yansımaları ise 1990'lardan itibaren çıkartılan ÇED Yönetmelikleri ile olmuştur. Hâlihazırda yürürlükte bulunan 2008 tarihli Yönetmelik, ÇED sürecini kapsamlı bir şekilde ve genel olarak AB Direktifi ile uyumlu olarak düzenlemektedir. Ülkemizde yürürlüğe giren ÇED Yönetmeliklerine ve bu yönetmelik çerçevesinde alınan kararlara karşı açılan davalar ise konuya ilişkin içtihadın oluşmasını ve çevresel korumanın güçlenmesini sağlamıştır.Bu çalışma ile ÇED'in ortaya çıkışı, gelişimi ve Türkiye'nin AB'ye uyum sürecinde çevre mevzuatı içinde yer alan ÇED'e yönelik çalışmaları incelenmiştir.

Abstract:
The Environmental Impact Assessment (ElA) aims to prevent the negative effects of activities in planning phases while assessing the environmental effects under the frame of scientific and technical methods and to minimize the environmental effects so as not to damage the environment and to enhance the positive effects. It is an important instrument which serves the principles of environmental law.Starting in the late 20th century, the subject of the environment has begun to gain importance both in the world and in the EU -which was estabiıshed to accomplish economic unity in first place- and foliows the USA model, legal arrangements concerning ElA were made. The first Directive concerning ElA was adopted in 1985 and is amended twice. These Directives, aim at the environmental protection and the public to be more participant in the ElA procedure.The reflection of these arrangements inTurkish lavvtook place through the reguiations since 1990's. The regulation dated 2008 is in force at present. This regulation includes arrangements concerning the ElA procedure and is compatible with the ElA Directive in general. The cases against the ElA Reguiations and the decisions taken during the procedure strengthened the environmental protection and builded up the caselavv.The EU aims to implement a transparent process in which public participation is effective and so tries to achieve unity in member states through ElA Directives.With this study, the emergence and development of the ElA, and the changes that or which have been done on the ElA at the stage of Turkey's EU harmonisation process are investigated.