Bitki model organizması Vicia faba üzerine gıda boyası Amaranth'ın mitotik etkileri
Mitotic effects of food coloring Amaranth on Vicia faba plant model organism
Yazar: AYŞEGÜL BEYZA YEMİŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMA TÜLAY HEKİMBAŞI
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyoloji = Biology ; Genetik = Genetics

Özet:
Bu tez çalışmasında, Amaranth gıda boyasının genotoksik etkisi; bitki model organizması Vicia faba (bakla) kullanılarak; kontrol grubu (saf su), 30, 50, 70, 100, 250 ve 500 mg/L konsantrasyonları kullanılarak araştırıldı. Amaranth sulu çözeltisinde bakla tohumlarını çimlendirip, Amaranth'ın tohum çimlenmesi, kök gelişimi, mitotik indeks ve mitotik anormallikler üzerine etkisi mitoz bölünmenin tüm evrelerinde araştırılıp nitelendirildi. İncelenecek preparatların hazırlanmasında Feulgen ezme preparat tekniği kullanıldı.
Çalışmada; 24, 48 ve 72 saat çimlenme sürelerinin kullanıldığı konsantrasyon gruplarında çimlenme oranlarındaki değişim, kontrol grubuna kıyasla, istatistiksel açıdan anlamlı bulunmadı (p>0.10). Kök gelişimi ile ilgili yapılan araştırmalarda kök gelişiminin; 250 mg/L konsantrasyon grubunda istatistiksel açıdan anlamlı olarak azaldığı (0.01≤p<0.05), 500 mg/L konsantrasyon grubunda ise; ileri derecede anlamlılık göstererek azaldığı sonucuna varılmıştır (p<0.001).
Tüm konsantrasyon gruplarında hesaplanan mitotik indeks oranı ise; ileri derecede anlamlı olacak şekilde azaldı (p<0.001). Hücrelerde rastlanan anormallikler; metafaz plağında toplanamama, kromozom yapışması, çok kutuplu metafaz, interfazda mikronükleus ve nükleusun odalara ayrılması şeklinde gözlendi, bu anormallik oranlarının istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edildi (0.01≤p<0.05).
Sonuç olarak; Amaranth'ın çimlenmeye etki etmediği ancak 250 ve 500 mg/L konsantrasyon grubunda kök gelişimini olumsuz etkilediği, mitotik indeks ve mitotik anormalliklere bakıldığında ise; tüm konsantrasyon gruplarında genotoksik etkisi olduğu belirlendi.

Anahtar Kelimeler: Vicia faba, Amaranth, mitotik indeks, genotoksisite, kök gelişimi, mitotik anormallik.

Abstract:
In this thesis; the genotoxic effect of food coloring Amaranth were investigated using the plant model organism Vicia faba (broad bean). Control group (dH2O) and Amaranth aqueous solutions were prepared in 30, 50, 70, 100, 250 and 500 mg / L concentrations. The seeds were germinated to observe the effects of Amaranth on seed germination, root development, mitotic index and mitotic abnormalities. All stages of mitosis were also characterized using the Feulgen squash method.
In this study; the changes in germination rates of Vicia faba seeds in 24, 48 and 72 hours intervals were not found to be statistically significant compared to the control group (p>0.10). The root developmenst were decreased statistically significant in the 250 mg/L concentration group (0.01≤p<0.05). But, in the 500 mg/L concentration group; it was decreased statistically highly significant (p<0.001).
The rate of mitotic index calculated in all concentration groups were found to be decreased statistically highly significant (p<0.001). Abnormalities in cells were observed to be as; the failure of aligment in the metaphase plate, sticky chromosomes, multipolar metaphase, micronucleus in the interphase and the partial nucleus. All these abnormality rates were found to be statistically significant (0.01 ≤ p<0.05).
As a result of this study; Amaranth does not found to be affected the seed germination . Eventhough, It affects root development negatively in the 250 and 500 mg/L concentration group. Mitotic index and mitotic abnormalities indicate that Amaranth has genotoxic effect on Vicia faba in all concentration groups.

Keywords: Vicia faba, Amaranth, mitotic index, genotoxicity, root development, mitotic abnormalities.