Kripto para piyasalarında sürü davranışının analizi
Analysis of herd behaviour in crypto currency markets
Yazar: AYLİN HANCI
Danışman: PROF. DR. ERDİNÇ ALTAY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Kripto paralar, merkezi bir otoriteye bağlı olmadan kriptolojiye dayalı olarak blok zinciri gibi yeni teknolojiler kullanan dijital paralardır. Bu paraların volatiliteleri yüksek ve temel değerlerinin belirlenmesi zor olduğundan bu piyasalarda sürü davranışının bulunabileceği öngörülmüştür. Davranışsal finans alanında özellikle üzerinde durulan konulardan olan sürü davranışı yatırımcıların birbirlerini taklit ederek piyasalarda aynı varlıklar için aynı davranışları sergilemeleri olarak tanımlanabilmektedir. Yatırımcıların toplu şekilde bu tür davranışlarda bulunması fiyatları etkileyerek piyasalardaki riskleri ve etkinsizliği arttırabilmektedir. Bu sebeplerle piyasalarda sürü davranışının bulunup bulunmadığının belirlenmesi önem taşımaktadır. Çalışmada kripto para piyasalarında sürü davranışı Chang, Cheng ve Khorana (2000) ile Hwang ve Salmon'un (2004) yaklaşımlarıyla incelenmektedir. Bu kapsamda, 01.01.2023 tarihi itibarıyla Coinmarketcap sitesi üzerinden piyasa değeri en yüksek ilk 200 kripto para birimi incelenmiştir (Coinmarketcap, 2023). Bu kripto paralar arasından 01.01.2019 tarihinden 31.12.2022 tarihine kadar günlük Dolar cinsinden fiyat verileri bulunan 45 adet coin ve 34 adet token tespit edilmiş ve uygulamaya alınmıştır. S&P Global tarafından kripto paralarla ilgili yayımlanan S&P Bitcoin Index, S&P Cryptocurrency Broad Digital Market Index, S&P Megacap Index gibi endekslerin yanında yaygın şekilde bilinen The Royalton Crix Index analizlerde piyasa temsilcisi olarak kullanılmıştır (S&P Global, 2023). Literatürdeki çalışmalardan farklı olarak çalışmada kripto paralarda sürü davranışı coinlerle tokenlar olarak iki grup halinde incelenmektedir. Coinlerin kendilerine ait bir blok zinciri bulunmaktayken tokenlar daha önceden var olan bir kripto paraya ait blok zincirini kullanmaktadır. Ayrıca, tokenlar geniş kullanım alanlarına sahip olduğundan fiyatlamaları da farklılaşabilmektedir. Bu kapsamda, coinlerde ve tokenlarda sürü davranışıyla ilgili farklı bulgulara da ulaşabileceği düşünülmüştür. Çalışmada bu dört endekse ait sonuçlar coinler ve tokenlar için karşılaştırmalı olarak paylaşılmıştır. Chang, Cheng ve Khorana (2000) yaklaşımına göre coinlerde ve tokenlarda sürü davranışının genel olarak bulunduğu fakat doğrusal olmayan özelliklere sahip olduğu belirlenmiştir. Hwang ve Salmon'un (2004) yaklaşımına göre, coinlerde ve tokenlarda sürü davranışının genellikle farklı zamanlarda ve farklı nedenlerle ortaya çıktığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Cryptocurrencies are digital currencies that use new technologies such as blockchain based on cryptology without being dependent on a central authority. Since the volatility of these currencies is high and it is difficult to determine their fundamental values, it is predicted that herd behavior may be present in these markets. Herd behavior, which is one of the issues particularly emphasized in the field of behavioral finance, can be defined as investors imitating each other and exhibiting the same behavior for the same assets in the markets. Such collective behavior by investors can affect prices and increase risks and inefficiency in the markets. For these reasons, it is important to determine whether there is herd behavior in the markets. In the study, herd behavior in cryptocurrency markets is examined with the approaches of Chang, Cheng and Khorana (2000) and Hwang and Salmon (2004). In this context, the top 200 cryptocurrencies with the highest market value were examined on the Coinmarketcap website as of 01.01.2023 (Coinmarketcap, 2023). Among these cryptocurrencies, 45 coins and 34 tokens with daily dollar price data from 01.01.2019 to 31.12.2022 were identified and implemented. In addition to indices such as S&P Bitcoin Index, S&P Cryptocurrency Broad Digital Market Index, S&P Megacap Index published by S&P Global regarding cryptocurrencies, the widely known The Royalton Crix Index was used as a market represantative in the analysis (S&P Global, 2023). Unlike the studies in the literature, the herd behavior in crypto currencies is examined in two groups: coins and tokens. While coins have their own blockchain, tokens use the blockchain of a pre-existing cryptocurrency. Additionaly, since tokens have wide usage areas, their pricing may also vary. In this context, it is thought that different findings can be obtained regarding herd behavior in coins and tokens. In the study, the results of these four indices are shared comparatively for coins and tokens. According to the approach of Chang, Cheng and Khorana (2000), it has been determined that herd behavior is generally present in coins and tokens, but has non-linear properties. According to the approach of Hwang and Salmon (2004), it has been determined that herding behavior in coins and tokens generally occurs at different times and for different reasons.