Sermayenin coğrafyası: Yayılan sermayenin daralan mekanları
The Geography of capital: Narrowing spaces of extending capital
Yazar: AYSEGÜL KARS
Danışman: PROF. DR. TÜLİN ÖNGEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Bu tez çalışmasında araştırılan konu kapitalizmin mekansallık özelliğidir.Buna göre kapitalizm, kısa vadede krizlerini önleyebilmek ve kendi varlığınısürdürebilmek için mekanları dönüştürür. Mekanların düzenlenmesi, sermayebirikiminin özgül gereksinimleri doğrultusunda olur. Her birikim modelininkendisine uygun bir ulusal ve uluslararası mekansal düzenlemesi vardır. Birikimsüreci krize girdiği zaman bu mekansal düzenleme de dönüşür. Ancak takip edenyeni düzenleme eskisinden tamamen farklı bir yapı sergilemez. Daha ziyade,mekansal düzenlemeler devraldıkları tarihsel formlar ve yapılar açısından kimisüreklilikler gösterirler. Böylece kapitalizm kendisini yeniden üretirken, mekanlarıda yeniden üretmiş olur.Mekanların düzenlemesi, sermayenin ikili hareketi çerçevesinde ele alınmışve çalışmanın her basamağında bu ikili yapının varlığı ve evrimi gösterilmeyeçalışılmıştır. Bu ikili hareket, sermayenin mekansal yayılması ve yoğunlaşmasıdır.Bu ikili dinamik birbirlerine zıt, çelişik değildir; aksine birbirlerini doğururlar.Sermaye ne kadar çok yayılırsa o kadar çok yoğunlaşır ve ne kadar fazlayoğunlaşırsa o kadar geniş alana yayılma ihtiyacı içindedir. Sermayenin mekansalhareketinin kuramsal olarak incelenmesi, bu ikili yapının nasıl bileşik bir şekildegeliştiğini göstermektedir. Bir sonraki aşamada sermayenin ikili hareketininmekanları esnek birikim döneminde nasıl düzenlendiği, sonuçları ile birlikteaçıklanmıştır.Kapitalizmin mekansallık özelliğinin niteliğini mekanların eşitsiz ve bileşikgelişimi ya da çevre/merkez oluşumu oluşturmaktadır. Kapitalizmin mekanlarıeşitsiz ve bileşik gelişimin mekanlarıdır. Bu eşitsiz ve bileşik gelişimin kökenindeemeğin ücretli-emek olması yatar. Mülkiyet ilişkilerinden türeyen eşitsizlik,kendisini hem devletler içinde, hem de devletler arası sistemde gösterir.Sermayenin mekan üzerinde daha fazla yayılması ve yoğunlaşması, eşitsiz vebileşik gelişimin ölçeğinin de giderek küçülmesi yönündedir.1

Abstract:
This research aims to examine the spatial character of capitalism. In orderto overcome its systemic crisis in the short run and reproduce its own existence,capitalism reorganises spaces. Each model of capital accumulation has its ownparticular spatial organisation, both national and international. When the modelgets into crisis, the corresponding spatial organisation also transforms. However,the upcoming organisation is not being established on the air, but on the inheritedcenturies long historical evolution of capitalism and its geography. Therefore,particular geographies of accumulation models show continuity in their criticalcharacteristics.Capitalism can escape its own contradictions only through moving onspaces. The movement of capital occurs in two ways: geographical extension andintensification. These dual movements influence each other. The more capitalextents, the more it intensifies in a particular space; and the more capitalintensifies, the more it needs to extent its geography. After analysing the movementof capital theoretically, how these dual movements reorganise spaces in the flexibleaccumulation model is dealt with its social consequences.The characteristic of the spatiality of capitalism is uneven development, inother words, the formation of centres and peripheries. On the basis of unevendevelopment lie the private appropriation of land and other means of production,which transformed labour into wage-labour. The unevenness that is derived formproperty relations shows itself within and between nation states. The furtherextension and intensification of capital in spaces narrow down the scale of unevendevelopment of capitalism.1