Heteronormatif düzende norm dışı çocukluk:LGBT+ yetişkinlerin çocukluk dönemi yaşantılarının toplumsal cinsiyet bağlamında incelenmesi
Non-normative childhood in heteronormative order: a study of childhood experiences of LGBT+ adults in the context of gender
Yazar: GİZEM ÇELEBİ
Danışman: DOÇ. DR. SEVCAN YAĞAN
İstanbul Okan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu çalışmada; çocukluk dönemini Türkiye'de yaşayan LGBT+ yetişkinlerin aile, arkadaşlık, eğitim hayatları ve toplumsal açıdan çocukluk dönemi deneyimleri incelenmiştir. Çalışma LGBT+'ların açılma süreci yaşantıları, açıldıktan sonraki hisler, açılma sürecine etki eden olumlu ve olumsuz etkenler, aile ve arkadaşlık ilişkileri, eğitim hayatı, toplumsal süreçler ve yaşadıkları durumlarla baş etmek için destek aldıkları kaynaklar incelenerek, LGBT+'ların çocukluk yaşantılarında toplumsal cinsiyet rollerinin etkisine değinmek amaçlanmıştır. Araştırma, kartopu örneklem yöntemi ile ulaşılan çocukluk dönemini Türkiye'de deneyimlemiş 18-30 yaş arası 11 LGBT+ katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan fenomenoloji araştırma deseni kapsamında yürütülmüştür. Bu yöntem ile katılımcıların kendi görüşleri, izlenimleri ve deneyimleri ile çocukluk dönemi deneyimlerini açığa çıkarmak amaçlanmıştır. Verilerin toplanmasında demografik bilgi formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Katılımcılarla bireysel olarak derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Bulgulara göre LGBT+ katılımcıların toplumsal cinsiyet normlarına maruz kaldıkları, bu normların çocukluk dönemlerinden itibaren etkili olduğunu ve kendilerini keşfetme süreçlerini etkilediğini göstermektedir. Açılma sürecinin katılımcılar için toplum tarafından "kabul görme" hissi ile uzun bir sürece yayıldığı görülmektedir. Aile ve arkadaşların desteği, katılımcıların açılma süreçlerinde önemli bir rol oynamaktadır. Katılımcıların kuir kimliklerini kabul etme süreci çoğunlukla ergenlik döneminde yaşanmıştır. Katılımcılar, ilk açıldıkları kişilerin genellikle güvenebildikleri yakın arkadaşları olduğunu ifade etmişlerdir. Katılımcıların ilk duygusal veya fiziksel ilişki deneyimleri lise döneminde yaşanmıştır. Katılımcılar toplumun LGBT+ haklarını ve kimliklerini kabul etme gerekliliği konusunda öneri ve eleştirilerde bulunmuştur. Sonuç olarak, bu çalışma LGBT+ katılımcıların çocukluk dönemi deneyimlerinde toplumsal cinsiyet rolleri ve kalıp yargıların etkilerini pek çok açıdan ortaya koymaktadır. Katılımcıların çocukluk dönemi deneyimleri, toplumsal cinsiyet normlarına karşı mücadele etmeyi gerektiren olumsuz deneyimleri içermektedir. Araştırma sonuçları LGBT+ çocukların haklarının korunması ve toplumsal kabulün artırılması için yapısal değişikliklerin gerekliliğini vurgulamaktadır.

Abstract:
In this study; the childhood experiences of LGBT+ adults who lived their childhood in Turkey in terms of family, friendship, education life and social aspects were analysed. The study aims to address the impact of gender roles on the childhood experiences of LGBT+s by examining the coming out process experiences of LGBT+s, feelings after coming out, positive and negative factors affecting the coming out process, family and friendship relationships, education life, social processes and the resources they receive support to cope with the situations they experience. The research was carried out with 11 LGBT+ participants aged 18-30 who experienced their childhood in Turkey, reached by snowball sampling method. The study was conducted within the scope of phenomenological research design, one of the qualitative research methods. With this method, it was aimed to reveal the childhood experiences of the participants through their own opinions, impressions and experiences. Demographic information form and semi-structured interview form were used to collect the data. In-depth interviews were conducted individually with the participants. According to the findings, it is seen that LGBT+ participants are exposed to gender norms, these norms are effective since childhood and affect their self-discovery process. It is seen that the coming out process spreads over a long period of time for the participants with the feeling of being "accepted" by the society. The support of family and friends plays an important role in the coming out process of the participants. The participants' process of accepting their queer identities was mostly experienced during adolescence. Participants stated that the people they first came out to were generally close friends whom they could trust. The first emotional or physical relationship experiences of the participants occurred during high school. Participants made suggestions and criticisms about the need for society to accept LGBT+ rights and identities. In conclusion, this study reveals the effects of gender roles and stereotypes on the childhood experiences of LGBT+ participants in many aspects. The childhood experiences of the participants include negative experiences that require struggling against gender norms. The research results emphasise the need for structural changes to protect the rights of LGBT+ children and to increase social acceptance.