Sınırlar, ulusaşırıcılık ve entegrasyon: Türkiye ile Suriye sınırının iki yakasındaki (Hatay ve İdlib'deki) Suriyelilerin ulusaşırı faaliyetleri
Refugees, transnationalism and integration: Transnational activities of Syrians between Hatay (Turkey) and Idlib (Syria)
Yazar: ALAA ALAHMAD
Danışman: PROF. DR. ERTUĞRUL MURAT ÖZGÜR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Beşeri ve İktisadi Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Entegrasyon =   ; Mülteciler = Refugees ; Ulusaşırı yandaşlık ağbağları = Transnational advocacy networks

Özet:
Çatışma veya zulüm koşullarından kaçan insanlar, genellikle ilk olarak kendi 
ülkelerinin diğer bölgelerinde güvenlik arayışına girerken, önemli bir grup komşu ülkelere, 
daha az sayıdaki insan da daha uzak ülkelere sığınmaktadır. Eğer zorunlu olarak yerinden 
edilen kimselerin geri dönüşü mümkün olmazsa ve bu insanlar sığındıkları bölgelerde 
yerleşik hale gelmeye başlarsa; köken ve hedef bölgeler arasında karmaşık ilişkiler 
gelişmektedir. Suriye iç savaşı sonrasında 2011'den itibaren Türkiye'ye zorunlu göç dalgaları 
yaşanmış, zamanla ülkeleriyle bağlantılarını ve bağlarını sürdürmeye çalışan mülteciler, 
ulusaşırı bir topluluk oluşturmaya ve aynı zamanda ev sahibi topluma uyum sağlamaya 
çalışmıştır. İşte bu yüzden bu doktora tezinde, Türkiye-Suriye sınırının iki tarafında yaşayan 
Suriyelilerin ulusaşırı faaliyetlerine ve zorunlu göçmenlerin entegrasyon süreçlerine 
odaklanılmaktadır. Bu tezde, Türkiye-Suriye sınırının iki yakasında bulunan Hatay ve İdlib 
vilayetlerindeki Suriyelilerin sınır ile olan ilişkileri ve ulusaşırı faaliyetleri ve aynı zamanda 
bunların mültecilerin entegrasyona etkisi araştırılmıştır. Araştırmada hermenötik bir anlayış 
ve etnografik bir desen ile nitel araştırma metodolojisi kullanılmıştır. Bu çerçevede araştırma 
sahasında uzun süre kalınarak katılımcı gözlemler ve yarı yapılandırılmış ve enformel 
görüşmeler yapılarak veriler toplanmış ve bunlar, betimsel ve içeriksel olarak analiz 
edilmiştir. 
Böylece bu tez araştırması ilk olarak, Türkiye ile Suriye sınırının tarihsel olarak 
işlevini araştırmayı; sınır çalışmaları ile ulusaşırıcılık çalışmaları arasında faydalı bir ilişki 
kurmayı amaçlamaktadır. Sınır kavramı ile göçmen ulusaşırıcılığının ruhunu, yani 
göçmenlerin sürekli olarak burası ile orası arasında olma, iki yer arasında sosyal-kültürel ve 
ekonomik köprüler inşa etme halini bir araya getirmek ve aynı zamanda da sınırın ötesinde 
kalanların sınır aşan faaliyetlerini açığa çıkarmak mümkün olabilir. İkinci olarak ise, 
Hatay'daki Suriyeli zorunlu göçmen ulusaşırı faaliyetlerinin, entegrasyonla ilişkisi, bu 
faaliyetlerin gerçekten mülteciler için bir başa çıkma ve hayatta kalma stratejisi olup olmadığı 
keşfedilmek istenmekte, mültecilerin şartlarını ön plana çıkaran farklı bir çerçeveden mülteci 
entegrasyonu ve ulusaşırıcılık literatürüne de katkıda bulunmak hedeflenmektedir.
Çalışmanın en temel argümanı sınır bölgelerinin, bu bölgelere özgü ekonomik faaliyet 
biçimlerine sahip olduğu ve bu faaliyetlere katılım biçimlerinin sosyal ve ekonomik yaşam 
dinamiklerini şekillendirdiği ve sınır ekonomisinin bu etkilerinin en açık biçimde köken ülke 
ve hedef ülke arasındaki ulusaşırı faaliyetleri ile mülteci entegrasyonu ilişkisinde 
izlenebileceği olmuştur. Araştırmanın sonuçları, Suriyeli göçmenlerin Suriye ve diğer 
ülkelerdeki Suriyelilerle sürekli temas halinde oldukları için birçok ulusaşırı faaliyette 
bulunduklarını da göstermektedir. Araştırmanın bulgularına göre; bazı Suriyelilerde ulusaşırı 
faaliyete katılım entegrasyonu engellerken, bazılarında tam tersi bir sonuç ortaya 
çıkarmaktadır. Bununla birlikte, entegrasyon ve ulusaşırıcılığın etkileşimli olduğu ve çeşitli 
faktörlerin her iki süreci de etkilediği görülmektedir. Sonuç olarak iki süreç birbirini 
tamamlayıcı olduğu için entegrasyon ile ulusaşırıcılık arasında olumlu bir etkileşim olduğu 
sonucu ağır basmaktadır.

Anahtar kelimeler: Sınırlar, Ulusaşırıcılık, Entegrasyon, Suriyeliler, Türkiye

Abstract:
When people flee conflict or persecution, most of them typically seek safety inside 
their own country. However, a significant number also seek refuge in neighboring countries, 
and a smaller number seek asylum in more distant countries. If forcibly displaced 
individuals are unable to return and begin to settle in their areas of refuge, complex 
relationships emerge between the origin and destination regions. Since the start of the Syrian 
civil war in 2011, many displaced Syrians have sought refuge and settled in Turkey. Over 
time, these Syrians have tried to maintain connections with their home country, forming a 
transnational community while also working to integrate into Turkish society. This doctoral 
thesis focuses on the transnational activities of Syrians living on both sides of the TurkeySyria border and the integration processes of forced migrants. The thesis explores the 
relationship and transnational activities of Syrians in the Hatay and Idlib provinces on both 
sides of the Turkey-Syria border and investigates their impact on refugee integration. This 
study employs a hermeneutic approach and ethnographic methods. Adopting a qualitative 
research design, data were collected through participant observation and semi-structured and 
informal interviews conducted during an extended period of fieldwork. They were analyzed 
descriptively and thematically. 
The primary goal of this thesis research is to examine the historical understanding of 
the function of the Turkey-Syria border, drawing from border studies and transnationalism 
studies. Specifically, the thesis will use the concept of borders and the spirit of migrant 
transnationalism to explore the constant state of being between two places, building social, 
cultural, and economic connections and to uncover the transborder activities of those 
beyond the border. Additionally, the study aims to investigate whether the transnational 
activities of Syrian forced migrants in Hatay serve as coping and survival strategies for 
refugees. Therefore, the thesis seeks to contribute to refugee integration and 
transnationalism literature from a new perspective that focuses on the experiences of 
refugees.
The study's main argument is that border regions have specific forms of economic 
activity, which in turn shape the dynamics of social and economic life. The effects of border 
economies are most clearly observed in the relationship between transnational activities and 
refugee integration between the origin and destination countries. The findings of the study 
also indicate that Syrian migrants engage in many transnational activities due to their 
continuous contact with Syrians in Syria and other countries. The study's findings suggest 
that while participation in transnational activities hinders integration for some Syrians, for 
others it produces nuanced outcomes, including facilitators of integration. However, since 
the two processes complement each other, the predominant conclusion is that there is a 
positive interaction between integration and transnationalism.

Keywords: Borders, Transnatıonal, Integration, Syrians, Türkiye