Depresyon hastalarında ilaç yan etkilerinin inflamatuar belirteçlerle ilişkisi
The relationship of drug side effects and inflammatory markers indepression patients
Yazar: EZGİ ÇANKAYA İNAN
Danışman: PROF. DR. MAHMUT BULUT
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Giriş ve Amaç:Son yıllarda Majör Depresif Bozukluk (MDB) ile inflamasyonun ilişkisi çalışmalara
sıkça konu olmaktadır. Ancak bildiğimiz kadarıyla yan etkilerin inflamasyon ile ilişkisine dair
bir çalışma mevcut değildir. Tıp dünyasında karşılaşılan en önemli problemlerden biri ilaç yan
etkisidir. Bu çalışmadaki amaç, antidepresan ilaç yan etkilerinin inflamatuar belirteçlerden
''nötrofil/lenfosit oranı, monosit/HDL oranı, monosit/lenfosit oranı, platelet/lenfosit oranı, WBC
(beyaz kan hücresi) ve CRP'' ile olan ilişkisinin araştırılarak ilaç kaynaklı olası sorunların önüne
geçilmesine katkı sağlamaktır.
Gereç ve Yöntem:2023 Şubat ile 2024 Şubat ayları arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi
Psikiyatri polikliniğine başvuran 18-65 yaşları arasında DSM- 5 ölçütlerine göre Majör Depresif
Bozukluk tanısı almış, en az 1 aydır antidepresan ilaç kullanan ve yan etki gelişen 60 hasta ile
yaş, cinsiyet ve eğitim seviyesi yönünden eşleştirilmiş 60 gönüllü sağlıklı aydınlatılmış onamları
alındıktan sonra çalışmaya dahil edildi. Toplam iki grup oluşturuldu. Grup 1: MDB tanısı alan,
antidepresan ilaç kullanan ve yan etki gelişen 60 hasta, Grup 2: 60 sağlıklı kontrol grubu
çalışmaya alındı. Tüm katılımcılardan venöz kan alındı. Hemogram, CRP ve HDL, Dicle
Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Merkez laboratuvarında çalışıldı. ''Nötrofil/lenfosit oranı,
monosit/HDL oranı, monosit/lenfosit oranı, platelet/lenfosit oranı, WBC ve CRP'' düzeyleri
saptandı.Katılımcıların hepsine bilgilendirilmiş gönüllü onam formu imzalatıldıktan sonra iki
gruba da sosyodemografik veri formu dolduruldu. Sadece hasta grubundaki bireylere Udvalg
Kliniske Undersøgelser (UKU) Yan Etki Değerlendirme Ölçeği, Klinik Global İzlem Ölçeği
(CGI), The Montgomery–Åsberg Depression Rating Scale (MADRS) ve Hamilton Anksiyete
Ölçeği (HAM-A) uygulandı. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS 24.0 paket programı
kullanıldı.
Bulgular:
Bu çalışmadaki önemli bulgular; konsantrasyon sorunları yan etkisinin nötrofil ve
nötrofil/lenfosit oranı ile anlamlı ve negatif yönde korele olduğu, uyku hali/ sedasyon yan
etkisinin monosit/hdl ve monosit/lenfosit oranı ile anlamlı derecede pozitif yönde korele olduğu,
rüya görmede artma yan etkisinin platelet değeri ile anlamlı olarak pozitif yönde korele olduğu,
kilo artışı yan etkisinin nötrofil, lenfosit, wbc değerleri ile anlamlı düzeyde pozitif yönde korele
olduğu ve platelet/lenfosit oranı ile negatif yönde korele olduğu, ereksiyon bozukluğu yan
etkisinin platelet/lenfosit oranı ile anlamlı düzeyde negatif yönde korele olduğu, orgazm
bozukluğu yan etkisinin monosit değeri ile anlamlı düzeyde negatif yönde korele olduğu,
vajinada kuruluk yan etkisinin nötrofil değeri ile anlamlı düzeyde negatif yönde korele olduğu ve
fiziksel bağımlılığın nötrofil/lenfosit oranı ile anlamlı düzeyde negatif yönde korele olduğudur.
Ayrıca SSRI grubu antidepresan ilaç kullanan hastalarda monosit değerinin SSRI dışı
antidepresan ilaç kullanan hastalara göre anlamlı derecede daha düşük olduğu görülmüştür.
Sonuçlar: Bu çalışmadaki veriler, antidepresanların yan etki mekanizmalarının inflamatuar
belirteçlerle ilişkili olabileceğini ortaya koymaktadır. Antidepresan ilaçların yan etki
mekanizmalarının açıklığa kavuşması yan etkilerin önüne geçebilmeye imkan tanıyabilir. Yan
etkilerin önüne geçilebilmesi tedavi uyumunu arttırabilir ve buna bağlı olarak relapslar ve kronikleşme azaltılabilir. Bu çalışma, ilaç yan etkisiyle inflamatuar belirteçler arasındaki ilişkiyi araştıran ilk çalışma olması nedeniyle oldukça önem arz etmektedir.

Abstract:
ABSTRACT
Objective:In recent years, the relationship between Major Depressive Disorder (MDD) and inflammation
has been the subject of frequent studies. However, to our knowledge, there is no study on the
relationship between side effects and inflammation. One of the most important problems
encountered in the medical world is drug side effects. The aim of this study is to investigate the
relationship between antidepressant drug side effects and the inflammatory markers
"neutrophil/lymphocyte ratio, monocyte/HDL ratio, monocyte/lymphocyte ratio,
platelet/lymphocyte ratio, white blood cell (WBC) and CRP" and to investigate possible drug-
related problems. to contribute to its prevention.
Materials and Methods:
Between February 2023 and February 2024, people between the ages of 18-65 who applied to
the Psychiatry outpatient clinic of Dicle University Faculty of Medicine Hospital were diagnosed
with Major Depressive Disorder according to DSM-5 criteria, 60 patients who had been using
antidepressant medication for at least 1 month and developed side effects, and age, gender. and
60 healthy volunteers matched in terms of education level were included in the study after their
consent was obtained. A total of two groups were created. Group 1: 60 patients diagnosed with
MDD, using antidepressant medication and developing side effects, and Group 2: 60 healthy
control groups were included in the study. Hemogram, CRP and HDL were studied using kits in
the central laboratory of Dicle University Faculty of Medicine Hospital. 'Neutrophil/lymphocyte
ratio, monocyte/HDL ratio, monocyte/lymphocyte ratio, platelet/lymphocyte ratio, WBC and
CRP' levels were determined.
After all participants signed a voluntary consent form, both groups were asked to fill out a
sociodemographic data form. Udvalg Kliniske Undersøgelser (UKU) Side Effect Assessment
Scale, Clinical Global Monitoring Scale (CGI), The Montgomery–Åsberg Depression Rating
Scale (MADRS) and Hamilton Anxiety Scale (HAM-A) were administered only to individuals in
the patient group. SPSS 24.0 package program was used in the statistical analysis of the data.
Results:Important findings in this study: The side effect of concentration problems was significantly
and negatively correlated with neutrophils; drowsiness/sedation side effect was significantly
positively correlated with monocyte/hdl and monocyte/lymphocyte ratio; The side effect of
increased dreaming was significantly and positively correlated with platelet value; The side
effect of weight gain was significantly positively correlated with neutrophil, lymphocyte, and
WBC values ​​and negatively with the platelet/lymphocyte ratio; The erectile dysfunction side
effect was significantly negatively correlated with the platelet/lymphocyte ratio; The side effect
of orgasmic disorder was significantly negatively correlated with the monocyte value; The side
effect of vaginal dryness is significantly negatively correlated with the neutrophil value, and
physical dependence is significantly negatively correlated with the neutrophil/lymphocyte ratio.
In addition, it was observed that the monocyte count in patients using SSRI antidepressant drugs
was significantly lower than in patients using non-SSRI antidepressant drugs.
Conclusion:The data in this study suggest that the side effect mechanisms of antidepressants may be related to inflammatory markers. Clarifying the side effect mechanisms of antidepressant drugs may
allow preventing side effects. Preventing side effects can increase treatment compliance and therefore reduce relapses and chronicity. This study is very important because it is the first one to investigate the relationship between drug side effects and inflammatory markers.