Tarihi yapıların rölöve alımında jeodezik ölçmeler, Topkapı Sarayı Harem Dairesi örneği ve benzer uygulamalar
Geodetic measurements in relief of historical structures, Topkapi Palace Harem Section sample and similar applications
Yazar: ŞEVKET TAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. R. GÜRSEL HOŞBAŞ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Geomatik Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Harem = Harem ; Jeodezik ölçüler = Geodetic measurements ; Rölöve = Building survey ; Tarihi binalar = Historical buildings ; Topkapı Sarayı = Topkapı Palace

Özet:
Tarihi yapıların rölöve çalışmalarında hassasiyet çok büyük önem taşımaktadır. Modern çağın, ölçüm donanımlarındaki teknolojiyi etkilemesi sonuçlarını vermiş, jeodezik ve fotogrametrik donanım ve yazılımlar çok hassas sonuçlar elde etmeyi mümkün kılmıştır. Bu donanımların kullanımında ve jeodezik işlemlerin gerçekleştirilmesinde muhakkak Jeodezi ve Fotogrametri Mühendislerinin görev alması zorunlu hale gelmiştir. Bu durum teknik şartnamelerde de önemli bir madde olarak yer almaktadır.Bu çalışmanın amacı, teknik olarak görevlendirilen Jeodezi ve Fotogrametri Mühendislerinin, klasik (el ile ölçü alınan) yönteme göre çok daha hassas sonuçlar elde edilmesinde kullandıkları yöntemleri incelemek, donanım ve yazılımları değerlendirmek ve birçok disiplinin bir arada çalışmaları sonucu ortaya çıkan ürünleri sunmaktır.Bölüm 1'de; Jeodezi ve Fotogrametri Mühendislerinin rölöve çalışmalarına yaptıkları katkılar, tez çalışmasının kapsamı, rölöve ile ilgili genel tanımlar, ?anıt? kavramı ve çeşitleri yer almaktadır.Bölüm 2'de; rölöve çalışmalarının öncesinde yapılması gereken jeodezik hazırlık işlemlerinden bahsedilmektedir.Bölüm 3'te; rölöve çalışmalarında kullanılan donanım ve yazılımların genel kullanım özellikleri ve işlevleri değerlendirilmiştir.Bölüm 4'te; Topkapı Sarayı ve Harem Dairesi, Harem Dairesi başta olmak üzere rölöve çalışmalarında izlenmesi gereken ölçme adımları ve yapılan ölçümlerin değerlendirilerek çizimlerin yapılması üzerinde durulmuş, elektronik kayıt üniteli takeometre ile ölçü alma yöntemi diğer yöntemlerle karşılaştırılmıştır. Çeşitli yapılarda elektronik kayıt üniteli takeometre ile ölçülmüş uygulama örnekleri sunulmuştur.

Abstract:
Precision has a great importance in relief studies of historical structures. Thanks to the influence of modern age on measurement devices, new geodesic and photogrammetric hardware and software have enabled very sensitive results in measurement processes. Employment of Geodesy and Photogrammetry Engineers has become a necessity in order to effectively use these devices and to process relevant data. This fact also stands as an important clause in technical specifications.The purpose of this study is to analyze the methods performed by Geodesy and Photogrammetry Engineers, which are producing more sensitive results compared to the classical (manual measurement) techniques, to evaluate the hardware and the software used, and to present the outcomes of an example study which is a result of inter-disciplinary practices.In Section 1; the contribution of Geodesy and Photogrammetry Engineers in relief studies, the context of this thesis study, common definitions about relief studies, ?monument? notion and the types of monuments are presented.In Section 2; the geodesic preparation procedure that should be implemented prior to a relief study is presented.In Section 3; general terms of use, specialties and the functions of the hardware and software which are used in relief studies are evaluated.In Section 4; while mentioning Topkapi Palace and the Harem Section, measurement steps that should be followed during a relief study - especially in structures like Harem Section -, the evaluation of the measurement results and the drawing process are analyzed. In this section also the measurement method deploying total station devices is compared to some other methods and various application examples from different structures that were measured with total station devices are presented.