Beş yaş altı çocuklarda nazofaringeal streptococcus pneumoniae serotipleri ile konjuge pnömokok aşı serotiplerinin karşılaştırılması
Serotypes distribution of nasofaringeal streptococcus pneumoniae isoled from children younger than 5-year: coverage pneumococcal conjugate vaccine
Yazar: SEMA ALP ÇAVUŞ
Danışman: PROF. DR. ŞAFAK TANER
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, konjuge pnömokok aşılarının hedef grubu olan 6-59 aylık çocuklarda nazofaringeal pnömokok taşıyıcılığının araştırılması ve etkileyen etmenlerin belirlenmesi, pnömokok kapsül serotipleri saptanarak KPA7 ve KPA13 aşı kapsayıcılığının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu kesitsel çalışmada, bir önceki yılın aynı döneminde aynı yaş grubundan başvuran çocuk sayısına göre örnek büyüklüğü OpenEpi programı ile %50 prevalans, %4 hata payı, %95 güven düzeyinde 513 olarak hesaplandı. Aralık 2010-Mart 2011 arasında, Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Genel Çocuk Polikliniği'ne başvuran 6-59 aylık çocuklardan ebeveynlerinin yazılı onamı ile nazofarinks sürüntü kültürleri elde edildi. En az örnek büyüklüğüne ulaşmak için haftanın her günü poliklinik  ziyaret edilerek toplam 612 çocuktan nazofaringeal sürüntü örneği alındı. Katılımcıların sosyodemografik verileri ve hastalıkları ile ilgili durumlarını sorgulayan olgu kayıt formu dolduruldu. Streptococcus pneumoniae izolasyonu konvansiyonel yöntemlerle yapıldı. Serotipler Quellung yöntemi ile (Pneumotest, Statens Serum Institut, Denmark) belirlendi. İstatistiksel analiz için kikare testi, Student t testi ve lojistik regresyon analizleri kullanıldı.
Bulgular: Nazofarinks sürüntüsü alınan 612 çocuğun 145'inde pnömokok izole edildi, taşıyıcılık oranı %23,7 saptandı. Pnömokok aşısı olan ve olmayan gruplar arasında taşıyıcılık açısından istatistiksel anlamlı fark saptanmadı. Kreşe gitme, anne ve babanın öğrenim düzeyi, üçten fazla kardeş olma, beş yaş ve altı kardeş varlığı, solunum yolu ilişkili başvuru yakınması varlığı ve başvuruda burun akıntısı varlığına göre pnömokok taşıyıcılığı açısından anlamlı fark saptandı. 
Çok değişenli analizlerde kreşe gitmenin taşıyıcılık riskini 2,24 kat, kardeş sayısının üçten fazla olması 5,58 kat ve evde 5 yaş altı kardeşinin olması riski 1,81 kat, başvuru sırasında burun akıntısı olması riski 2,38 kat arttırmaktaydı. 
Katılımcılardan elde edilen nazofarinfeal S.pneumoniae serotiplerinin 76'sının (%56,4) KPA7 serotipleri ile, 94'ünün (%69,8)  KPA13 serotipileri ile uyumlu olduğu belirlendi.
Sonuç: Bu çalışma kapsamında izolen pnömokoklarda KPA13'ün kapsayıcılığı KPA7'den yüksek bulunmuştur. Bu nedenle ulusal bağışıklama programında KPA13'e geçilmesi yerinde bir karardır. Ancak aşılanma oranları arttıkça ve zaman içinde tüm ülkelerde serotiplerin değiştiği gözlenmiştir. Bu değişikliği izlemek için Türkiye'de de sürveyansının sürekliliğinin sağlanması gereklidir. Sürveyanstan elde edilen verilerine göre ülkemizde aşı üretilmesi çocuklarımızın sağlığını güvence altına alınması açısından şarttır

Abstract:
Objective: The aim of this study was to investigate nasopharyngeal pneumococcal carriage in children aged 6-59 months, the target group of conjugated pneumococcal vaccines, and to determine the factors affecting it, to determine pneumococcal capsule serotypes and to evaluate the coverage of KPA7 and KPA13 vaccines.
Method: In this cross-sectional study, the sample size was calculated as 513 with a prevalence of 50%, a margin of error of 4%, and a confidence level of 95% using the OpenEpi program according to the number of children of the same age group who presented in the same period of the previous year. Between December 2010 and March 2011, nasopharyngeal swab cultures were obtained from children aged 6-59 months admitted to the General Pediatric Outpatient Clinic of Dokuz Eylül University Hospital with the written consent of their parents. Nasopharyngeal swab samples were obtained from a total of 612 children by visiting the outpatient clinic every day of the week to reach the minimum sample size. A case record form was filled in questioning the sociodemographic data and disease status of the participants. Streptococcus pneumoniae was isolated by conventional methods. Serotypes were determined by Quellung method (Pneumotest, Statens Serum Institut, Denmark). Chi-square test, Student t test and logistic regression analysis were used for statistical analysis.

Results: Pneumococci were isolated in 145 of 612 children from whom nasopharyngeal swabs were taken and the carriage rate was 23.7%. There was no statistically significant difference between the groups with and without pneumococcal vaccination in terms of carriage. A significant difference was found in terms of pneumococcal carriage according to attending kindergarten, parental education level, having more than three siblings, having siblings aged five years and younger, having respiratory complaints at presentation and having a runny nose at presentation. 
In multivariate analyses, attending kindergarten increased the risk of carriage by 2.24 times, having more than three siblings increased the risk by 5.58 times, having siblings under the age of 5 at home increased the risk by 1.81 times, and having a runny nose at presentation increased the risk by 2.38 times. 
Of the nasopharyngeal S.pneumoniae serotypes obtained from the participants, 76 (56.4%) were compatible with PCa7 serotypes and 94 (69.8%) with PCa13 serotypes.
Conclusion: In this study, the coverage of KPA13 was higher than KPA7 in isolated pneumococci. Therefore, switching to PCV13 in the national immunization program is an appropriate decision. However, it was observed that serotypes changed in all countries over time as vaccination rates increased. In order to monitor this change, it is necessary to ensure the continuity of surveillance in Turkey. According to the data obtained from surveillance, vaccine production in our country is essential to ensure the health of our children.