Entelektüel sermayenin finansal durum tablosunda raporlanması: Türkiye muhasebe standartları ve Türk vergi mevzuatı çerçevesinde bir araştırma
Reporting in the statement of financial position statements of intellectual capital: A research within framework Turkish tax legislation and Turkish accounting standards
Yazar: MUHAMMED AZEM İBRAHİM SARIAY
Danışman: PROF. DR. ABİTTER ÖZULUCAN
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Entelektüel sermaye = Intellectual capital ; Finansal raporlama = Financial reporting ; Finansal raporlama standartları = Financial reporting standarts ; Finansal tablolar = Financial statements ; Muhasebe = Accounting ; Muhasebe standartları = Accounting standarts ; Türk vergi sistemi = Turkish tax system ; Türkiye Muhasebe Standartları = Turkish Accounting Standarts ; Vergi mevzuatı = Tax legislation

Özet:
En öz anlatımla, değere dönüşen bilgi olarak ifade edilen entelektüel sermaye ve onun değerinin ölçülüp, muhasebeleştirilerek, finansal durum tablosunda raporlanabilmesi, son dönemlerde muhasebe biliminin önemli konuları arasında yer almaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, işletmelerin sahip olduğu entelektüel sermayelerinin ölçülebileceğini, muhasebeleştirilebileceğini ve sonuç olarak bu değerin finansal durum tablosunda raporlanabileceğini ortaya koymaktır. Bu temel amacın yanısıra, entelektüel sermayenin finansal durum tablosunda raporlanmasının muhasebe uygulamalarına yön veren Türkiye Muhasebe Standartları ve Türk Vergi Mevzuatı açısından incelenmesi yan amaçlar olarak tespit edilmiştir. Bu bağlamda çalışmada örneklem olarak, Borsa İstanbul'da işlem gören yatırım ortaklığı sektörü seçilmiştir. Sektörde faaliyet gösteren dokuz işletmeden sekizinin 2010, 2011, 2012, 2013 ve 2014 yıllarına ilişkin entelektüel sermaye değerleri, entelektüel sermayeyi finansal açıdan ölçen dört farklı yönteme göre ölçülmüştür. Ekonomik Katma Değer, Hesaplanmış Maddi Olmayan Değer, Yaklaşık Tobin Q Değeri ve Piyasa Değeri – Defter Değeri Yöntemlerine göre sekiz işletmenin beş yıl için, ölçülen entelektüel sermaye değerleri muhasebeleştirilerek, ilgili işletmelerin ilgili yıllardaki finansal durum tablolarında raporlanmıştır. Sonuç olarak, işletmelerin entelektüel sermaye değerlerinin finansal açıdan ölçülerek, muhasebeleştirilebileceği ve finansal durum tablosunda raporlanabileceği yatırım ortaklığı örnekleminde bu çalışmada ortaya konulmuştur.

Abstract:
Intellectual capital, which can be defined fundamentally as information forming into value and its value's calculation and being reported in statement of financial position has been among the important topics of accuntancy science recently. The main purpose of this study is to reveal that intellectual capitals, enterprises have can be calculated or accounted and as a conclusion this value can be reported in statement of financial position. Besides of this main purpose, it is evaluated as secondary purposes that being reported of intellectual capital in statement of financial position should be examined in terms of Turkish Accounting Standards and Turkish Tax Legislation which direct accountancy applications. So as a sample in this study, the Sector of investment partnership which is active in the Stock Market of İstanbul has been chosen. Intellectual capital values related to 2010, 2011, 2012, 2013 and 2014 of eight out of nine companies have been calculated using four different methods that calculate intellectual capital in terms of finance. This eight companies's intellectual capital values calculated for 5 years have been reported in the related statement of financial position of related companies according to the methods of Economic Value Added, Calculated Intangible Value, Approximate Tobin Q Value and Market Value - Book Value. As a conclusion, it has been revealed in this study, sample of investment partnership that the intellectual capital values of the enterprises can be calculated in terms of finance and can be reported in statement of financial position.