Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde akademik yazma becerilerinin geliştirilmesine yönelik uygulamalı bir çalışma
An applied study for developing academic writing skills in teaching Turkish as a foreign language
Yazar: MEHMET TOK
Danışman: DOÇ. DR. AZİZ KILINÇ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik yazı = Academic writing ; Akademik yazı öğretimi = Academic writing teaching ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language learning ; Yazma becerisi = Writing skills ; Yazma öğretimi = Writing training

Özet:
ÖzetTürkçenin yabancı dil olarak öğretiminin yapıldığı kurslarda öğrencilerin Türkçeyi öğrenme nedenlerine bakıldığında ilk sırayı yüksek öğrenim görmek amacı almaktadır. Her yıl ülkemize dünyanın farklı kıta ve ülkelerinden binlerce öğrenci bu amaçla gelmektedir. Bu öğrencilerin öğrenimlerini nitelikli bir şekilde sürdürebilmeleri ve akademik olarak başarılı olabilmeleri için Türkçeyi ileri bir düzeyde kullanabilmeleri gerekmektedir. Bu nedenle ülkemize gelen öğrenciler öncelikle üniversitelere bağlı Türkçe Öğretim Merkezlerinde bir yıl kurs almakta ardından bölümlerinde Türkçe eğitim ile öğrenimlerini sürdürmektedirler.Yabancı uyruklu öğrencilerin temel beceri alanlarına yönelik olarak yapılan çalışmalar, öğrencilerin en çok yazma alanında başarısız olduklarını ortaya koymuştur. Bu durum, akademik amaçlarla Türkçeyi öğrenen öğrenciler için önemli bir problem teşkil etmektedir. Nitekim yüksek öğrenimlerde öğrencilerin akademik başarılarının büyük bir bölümü yazma becerilerine (sınavlar, ödevler, projeler, raporlar vb.) bağlı olarak elde edilmektedir. Bu nedenle bu çalışmada yabancı uyruklu öğrencilerin akademik yazma becerilerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır.Çalışma, iki kısımdan oluşmaktadır: Birinci bölümde, Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde yazma becerileri ele alınmıştır. Bu amaçla, yazma becerilerinin önemi, ana dilde ve ikinci dilde yazma becerilerindeki farklılıklar, ikinci dilde yazma becerileri, yazma yaklaşımları ve yazma türleri açıklanmıştır. Yüksek öğrenimlerde öğrencilerin en çok karşılaştıkları akademik yazma çeşitlerinden biri olan akademik deneme türü ele alınmış, bu bağlamda akademik deneme teriminin niçin tercih edildiği açıklanmış, yapısal özellikleri verilmiştir. Örnek bir metin üzerinde akademik denemenin giriş, gelişme ve sonuç bölümleri tahlil edilmiştir. Çalışmanın kavramsal çerçevesini de oluşturan bu bölümlerde akademik deneme türünde öğrencilerin yazma becerilerini geliştirmek amacıyla kazanımlar tespit edilmiş, bunlara bağlı olarak etkinlikler geliştirilmiştir.Çalışmanın ikinci kısmında eylem araştırmasına bağlı olarak uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Yüksek öğrenimlerde öğrencilerin akademik yazma sorunlarının tespit edilmesi, soruna yönelik çözümün geliştirilmesi, uygulamanın yapılması ve sonuçların değerlendirilmesi olmak üzere eylem araştırması süreci gerçekleştirilmiştir. Uygulama öncesinde kavramsal çerçeveden hareketle oluşturulan akademik yazma kazanımları ve etkinlikleri uzman görüşleri alınarak uygulamaya hazır hale getirilmiştir. Uygulama, 30 Temmuz ile 28 Ağustos tarihleri arasında 5 haftalık (30 saat) sürede gerçekleştirilmiştir. Araştırmacı günlüğü, öğrenci günlüğü, öğrenci çalışma kâğıtları, gözlem formları, görüşme kayıtları olmak üzere beş farklı veri toplama aracından gelen veriler analiz edilmiştir.Uygulamalara başlamadan önce öğrencilerin yazılı anlatımları değerlendirilmiş, yabancı uyruklu öğrenciler, kurslarda derslerine giren okutmanlar ve öğretim üyeleri ile görüşmeler yapılmıştır. Belirtilen kaynaklardan gelen veriler değerlendirildiğinde akademik yazma çalışmaları bir ihtiyaç olarak görülmüştür. TÖMER kurslarından gelen öğrencilerin Türkçe yazma becerilerinin geliştirilmesine yönelik olarak üniversitelerde derslerin olması gerekliliği vurgulanmış, bu derslerin içeriğinde hangi temaların yer alması gerektiği tespit edilmiştir. Öğrencilerin, başlık, akademik kelime, cümle yapıları, söz dizimi, paragraf mantığı, paragraf içeriği, metin planlaması, metin tutarlılığı konularında sorun yaşadıkları görülmüştür.Araştırma, süreç temelli yazma yaklaşımı ile gerçekleştirilmiştir. Akademik yazmanın süreç temelli olarak ele alınması yazılı anlatımların niteliğini arttırmıştır. Kelime, cümle, paragraf ve metin düzeyinde ele alınan uygulama ile öğrencilere, akademik yazmanın diğer türlerden farklı yönleri açıklanmıştır. Gerçekleştirilen etkinliklerle öğrenciler, verilen konuyu akademik olarak nasıl yazacaklarını uygulamalı olarak görmüşlerdir. Bu durum, öğrencilerin yazılı anlatımlarında bir yandan niteliği arttırırken diğer yandan yazma becerilerine yönelik tutumlarını olumlu yönde etkilemiştir.Ülkemizde öğrenim gören otuz bine yakın yabancı uyruklu öğrencinin akademik gelişimleri için yazma becerileri temel bir ihtiyaçtır. Türkçenin ikinci bir dil olarak öğrenilmesi yazma becerilerini elde etmeden mümkün olamayacaktır. Düşüncelerin ve bakış açılarının yazma becerileri aracılığıyla iletildiği ve değerlendirildiği yükseköğrenimlerde akademik yazma ihtiyacının yapılan uygulamalı çalışmaların verilerinden hareketle gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Abstract:
AbstractWhen it is searched for the reasons of learning Turkish among the foreign students in the language schools where Turkish is taught as a foreign language, higher education takes the first place as the main aim of learning Turkish. Thousands of students from different continents and countries come to our country for that reason every year. Foreign students are required to be able to use Turkish at advanced level to be academically successful. Accordingly, students who come to our country, firstly go to TÖMER for a year and then they go on studying Turkish in the departments of their universities.The studies which are made in the areas of basic skills of language of foreign students show that students are the most unsuccessful at writing. This is an important obstacle for students, who learn Turkish for academic purposes; since most academic achievements are based on writing skills such as exams, assignments, projects, reports etc. in higher education. Therefore, this study aims to develop academic writing skills of foreign students.This study consists of two parts. The first part deals with writing skills in teaching Turkish as foreign language. Thus, the importance of writing skills, the differences of writing skills in mother tongue and second language, writing skills in second language, writing approaches and writing types are explained. Academic essay which is one of the most used types of academic writing in higher education is explained, concordantly the reason of preference of academic essay term is explained, and structural features of academic essay are shown. Introduction, development and conclusion parts of an academic essay are analyzed in a sample text. Acquisition for developing students writing skills of academic essay types are identified in that part which organizes the conceptual framework of study and consequently activities are generated.The second part of the essay carries out some applications based on activity researches. The process of activity research was fulfilled in three steps; determining the academic writing problems, developing solutions for the problems, performing an application and evaluating the results. Prior to the application, acquisitions of academic writing and activities, which were generated according to the conceptual framework expert opinions, were made ready. Application took place on 30th of July and 28th of August for five weeks (30 hours). Five types of data which contain observer?s diary, student diary, work pages of students, observation form, and interview records are analyzed.Before starting the applications, written expressions of students were evaluated and there had been an interview with the foreign students, the instructors and the lecturers who teach the course. When the data which came from the specified resources was assessed, it was seen that academic writing study is a need. The necessity of the academic writing to improve the Turkish writing skills of foreign students in universities was emphasized and which themes should be included in these courses were also determined. Students were realized to encounter problems with title, academic vocabulary, structures of sentence, syntax, paragraph logic, content of paragraph, text, planning text and coherence of text.The study was performed with the process base approach. The process base handling of academic writing increases the quality of written expressions. With the application, which was handled with vocabulary, sentence, paragraph and text, the students were shown the difference of academic writing from the other forms. Thanks to the activities carried out, the students practically learned how to write a given topic in an academic way .This experience, on the one hand, increased the quality in writing expressions; on the other hand it positively affected the attitudes of writing ability.Writing skills are a fundamental necessity for academic development of nearly thirty thousand foreign students in our county. It is clear that the acquisition of Turkish as a second language is not possible without the acquisition of writing skills. Since perspectives and opinions are conveyed and assessed through academic writing in higher education, students? needs of academic writing skills should be taught benefiting from the data which was gained in the workshops.