İzmir'in ödemiş ilçesinde patates yetiştiriciliğinin girişimcilik özellikleri ve ekonomik sürdürülebilirliği üzerine bir araştırma
A research on entrepreneurship characteristics and economic sustainability of potato growing in ödemiş district of İzmir province
Yazar: MİNE BURHAN
Danışman: PROF. DR. SAİT ENGİNDENİZ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı / Tarım İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Araştırmanın ana amacı, İzmir'in Ödemiş ilçesinde patates yetiştiriciliğinin girişimcilik özelliklerini belirlemek ve üretici uygulamaları ışığında ekonomik sürdürülebilirliği üzerine öneriler getirmektir. Araştırmada oransal örnekleme ile 90 patates üreticisinden yüz yüze anket yöntemiyle veriler derlenmiştir. Verilerin analizinde işletmeler patates üretim alanı büyüklüğüne göre üç gruba ayrılmıştır (≤15 da, 16-29 da, 30 da ≤). Üreticilerin sosyo-ekonomik özellikleri incelendikten sonra, patates üretiminin teknik ve ekonomik yönleri analiz edilmiş, üreticilerin girişimcilik ve sürdürülebilirlik konusundaki görüş ve beklentileri ortaya konulmuştur. Araştırmada üretici görüş ve beklentilerinin değerlendirilmesinde beşli likert ölçeğinden yararlanılmıştır. Üreticilerin patates üretimine karar vermede önem verdikleri kriterlerin belirlenmesinde Bulanık Eşli Karşılaştırma Yöntemi kullanılmıştır. Patates üretiminde girdi kullanım etkinliğinin analizinde Veri Zarflama Yönteminden yararlanılmıştır. Üreticilerin organik patates üretme eğilimlerini etkileyen faktörlerin analizinde Lojistik regresyon modeli oluşturulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre; İşletmelerde ortalama patates üretim alanı 41.88 dekardır. Dekara ortalama patates verimi 3842.21 kg olarak saptanmıştır. Ortalama patates satış fiyatı 1.43 TL/kg'dır. Dekara ortalama patates üretim masrafı 3270.44 TL olarak hesaplanmıştır. Patatesten dekara elde edilen ortalama net kar 2223.92 TL olarak saptanmıştır. Üreticilerin patates üretme kararlarında en fazla önem verdikleri kriterin patates fiyatı olduğu saptanmıştır. Etkinlik analizine göre, ortalama teknik etkinlik (CRS) 0.900 olarak hesaplanmıştır. Etkin işletmelerin oranı CRS ile %22.22, VRS ile % 42.22 olarak saptanmıştır. Üreticilerin organik patates üretme eğilimleri üzerinde, patates üretim alanı, organik patates üretimi ile ilgili bilgisi ve bilgi kaynağı etkili olmaktadır. Üreticilerin %77.78'i girişimcilik konusunda bilgili veya çok bilgilidir. Üreticilerin tarımsal girişimcilik konusundaki en önemli bilgi kaynakları Tarım İl ve İlçe Müdürlükleridir. Tarımsal girişimcilik konusunda en önemli gördükleri faktör pazar koşullarıdır. Tarımsal girişimcilikten en önemli beklentileri para kazanmak ve refah düzeylerini arttırmaktır. Üreticiler arazi ve sermayelerini koruyarak gelecek kuşaklara aktarmaya hedeflemektedir. Üreticiler tarımsal destekleri yeterli bulmamaktadır.

Abstract:
The main purpose of the research is to determine the entrepreneurial characteristics of potato growing in Ödemiş district of Izmir province and to make suggestions on its economic sustainability in the light of farmer practices. In the research, data were collected from 90 potato farmers by proportional sampling and face-to-face survey method. In the analysis of the data, the farms were divided into three groups according to the size of the potato production area (≤15 da, 16-29 da, ≤ 30 da). After examining the socio-economic characteristics of the farmers, the technical and economic aspects of potato production were analyzed, and the opinions and expectations of the farmers on entrepreneurship and sustainability were presented. In the research, a five-point Likert scale was used to evaluate the farmer's opinions and expectations. The Fuzzy Pair Comparison Method was used to determine the criteria that farmers give importance to in deciding on potato production. Data Envelopment Method was used to analyze the efficiency of input use in potato production. Logistic regression model was created to analyze the factors affecting the farmers' tendency to produce organic potatoes. According to the research results; the average potato production area of the farms is 41.88 decares. Average potato yield per decare was determined as 3842.21 kg. The average potato price is 1.43 TL/kg. Average potato production cost per decare was calculated as 3270.44 TL. The average net profit obtained from potato production per decare was determined as 2223.92 TL. It has been determined that the most important criterion for farmers in their decisions to produce potatoes is the price of potatoes. According to the efficiency analysis, the average technical efficiency (CRS) was calculated as 0.900. The rate of effective farms rate was determined as 22.22% with CRS and 42.22% with VRS. Potato production area, knowledge and source of information about organic potato production are effective on the tendency of farmers to produce organic potatoes. 77.78% of the farmers are knowledgeable or very knowledgeable about entrepreneurship. Provincial and District Directorates of Agriculture are the most important information sources of farmers on agricultural entrepreneurship. The most important factor in agricultural entrepreneurship is market conditions. The most important expectations from agricultural entrepreneurship are to earn money and increase their welfare level. Farmers aim to protect their land and capital and pass it on to future generations. Farmers do not find agricultural supports sufficient.