İslami finansın uluslararası ticaret ve ekonomik büyümedeki yeri: İslam ekonomileri üzerine bir uygulama
The role of Islamic finance in international trade and economic growth: An application on Islamic economies
Yazar: CENGİZ AYDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. FEYYAZ ZEREN
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ve Finansman Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Hem dünyada hem de Türkiye özelinde İslami finans kavramı gün geçtikçe önem kazanmakta ve özellikle İslam ülkeleri başta olmak üzere Müslümanların azınlıkta olduğu ülkelerde dahi İslami finansın tüm finans sistemleri içindeki payında büyük bir artış gözlemlenmektedir. Bu araştırmada İslami finansın bulundukları ülkelerin ekonomik büyümesine ve dış ticaretine olan etkileri ve karşılıklı etkileşimleri incelenmiştir. Çalışmanın araştırma kısmında İslami finansın bulundukları ülkelerin ekonomik büyümesine ve dış ticaretine olan etkileri ve karşılıklı etkileşimleri IFSB'nin en son yayınladığı 2020 yılı raporuna göre katılım bankalarının kendi ülkesinin finans sisteminde en yüksek paya sahip 20 ülkenin verileri kullanılarak ekonometrik analizler ile ortaya konmaya çalışılmıştır.

Sonuçlar, katılım bankalarının tüm ülke bankacılık sistemi içerisindeki yüzdelik payı ile GSYİH'daki yıllık yüzdelik değişim ve dış ticaretin GSYİH'daki yüzdelik payı arasında bir eşbütünleşme ilişkisinin olduğunu, katılım bankalarının tüm ülke bankacılık sistemi içerisindeki yüzdelik payından GSYİH'daki yıllık yüzdelik değişime doğru ve GSYİH'daki yıllık yüzdelik değişimden katılım bankalarının tüm ülke bankacılık sistemi içerisindeki yüzdelik payına doğru çift yönlü; tüm ülke bankacılık sistemi içerisindeki yüzdelik payından dış ticaretin GSYİH'daki yüzdelik payına doğru ise tek yönlü bir nedensellik ilişkisi bulunduğunu göstermektedir. Ayrıca katılım bankalarının tüm ülke bankacılık sistemi içerisindeki yüzdelik payının, GSYİH'daki yıllık yüzdelik değişim ve dış ticaretin GSYİH'daki yüzdelik payı üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkisinin olduğu bulunmuştur.

Abstract:
The concept of İslamic finance is gaining importance day by day both in the world and in Turkey, and a great increase is observed in the share of İslamic finance in all financial systems, especially in İslamic countries and even in countries where Muslims are a minority. In this research, the effects and mutual interactions of İslamic finance on the economic growth and foreign trade of the countries in which they are located are examined. In the research part of the study, the effects and mutual interactions of İslamic finance on the economic growth and foreign trade of the countries they are in were tried to be revealed by econometric analysis using the data of 20 countries that have the highest share in the financial system of the participation banks in their own country, according to the latest 2020 report of the IFSB.

The results show that there is a cointegration relationship between the percentage share of participation banks in the whole country's banking system and the annual percentage change in GDP and the percentage share of foreign trade in GDP, from the percentage share of participation banks in the whole country's banking system to the annual percentage change in GDP and GDP. The relationship between the annual percentage change and the percentage share of participating banks in the whole country's banking system is bidirectional and shows that there is a one-way causality relationship from the percentage share in the whole country's banking system to the percentage share of foreign trade in GDP. In addition, it has been found that the percentage share of participating banks in the whole country's banking system has a significant and positive effect on the annual percentage change in GDP and the percentage share of foreign trade in GDP.