Çocukların tüketici olarak sosyalizasyonunda internetin rolü: Gıda sektörü web siteleri üzerine bir çözümleme
The role of internet on sosyalization of children as consumers: An analysis of food industry web sites
Yazar: HATİCE SÜMERYA DEMİRTAŞ
Danışman: PROF. DR. ÖZLEN ÖZGEN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations
Dizin: Gıda sektörü = Food sector ; Oyunlar = Games ; Tüketiciler = Consumers ; Tüketim = Consumption ; Web siteleri = Web sites ; Çocuklar = Children ; İnternet = Internet ; İnternet reklamları = Internet advertisings

Özet:
Bu çalışmanın amacı, çocuk tüketicilerin sosyalleşmelerinde internet reklamlarının rolünü; gıda sektörü web siteleri üzerinden incelemek, çocukların kendilerine yönelik olarak hazırlanan web sitelerindeki reklamlardan etkilenme durumlarını ve maruz kaldıkları olası olumsuz etkileri göz önüne alarak, bu etkilerden korunabilmeleri için alınabilecek tedbirlere ilişkin önerilerde bulunmaktır. Bu amaçla, gıda sektöründeki firmalar tarafından çocuklara yönelik olarak hazırlanan "Jelibon", "Danino", "Sütaş", "Coco Pops" ve "Magic Kinder" markalarına ait siteler, öncelikle ana sayfaları ardından da ana sayfalarında yer alan tüm sekmeler dikkate alınarak, göstergebilimsel analiz yöntemi ile incelenmiştir. Bulgular; çalışma kapsamına alınan web sitelerinin bazılarında iletişim bilgileri, online satış, sosyal medya, üye girişi ve reklam sekmeleri yer alırken, bazılarında bu sekmelerin bulunmadığını göstermektedir. İncelenen web sitelerin ortak özellikleri ise, canlı renklerin ağırlıkta olduğu tasarımları, çocuk dünyasına hitap eden çizgi karakterleri ve bu zemin içine yerleştirilmiş ilgili markaya ait ürün görselleridir. Seçilen sitelerde yer alan göstergeler incelendiğinde, gıda firmalarının televizyonda da yer alan reklamlar ve web sitelerinde yer alan oyunlar aracılığıyla çocukların siteleri sık sık ziyaret etmelerini sağladıkları sonucuna varılmıştır. Çocuğun reklamlardan etkilenmesi, mesajın içeriğinin yanı sıra reklamın tekrarlanması ile de ilgilidir. Seçici algı yolu ile reklam, çocuğun ilgi alanındaki bir ürünü kapsadığı oranda çocuğun ilgisini çeker. Yaratıcılığın, ilgi çekmenin en önemli etkeni olması, reklam içeriğinin yaratıcı olmasının önemini ortaya koymaktadır. Bu noktada firmalar, web sitelerinde çocuklara yönelik oyunlara da yer vermekte, oyunlar aracılığı ile ürünlerinin reklamını yaparak, markalarının çocukların zihnindeki imajını pekiştirmektedirler. Firmaların oyunu; öğretici, eğitici olma işlevinin ötesinde; tanıtıcı ve tüketime teşvik ettirici bir araç olarak kullandıkları da dikkati çekmektedir.

Anahtar Kelimeler : Çocuk, internet, web site, oyun, gıda, reklam

Abstract:
The objective of this study is to analyse the role of online advertising in children's consumer socialization through web sites related to food sector and to put forward suggestions, by taking into consideration the effects of online advertising aimed at children themselves and the potential negative effects they are subject to, for the measures that might be taken to ensure that they will be protected from these effects. For this purpose, web sites laid out for such brands as "Jelibon", "Danino", "Sütaş", "Coco Pops" and "Magic Kinder" was analysed through semiological analysis method by taking into account the main pages at first and then all tabs which appear on main pages. Findings indicate that while contact detail tabs, online sales tabs, social media tabs, membership login tabs and advertising tabs appear on some web sites analysed and reviewed within the scope of this study, these tabs don't appear on some other sites. Common characteristics of the reviewed web sites are that they have designs with vital colors, they have cartoon characters which appeal to children's world and they also have visual images of the brand involved which are embedded into this structure. After the indications contained on web sites were observed, it was concluded that food companies made sure children frequently visited related web sites through TV commercials of food companies and online games. Effects of advertisements upon children depend on repetition of advertising messages aside from content of the message. Advertisements attract children's attention to the extent that they include a product within the sphere of children's interest by means of selective perception. Creativity, which is the most important factor to draw attention exposes the significance of creative advertisement content. At this point, companies strengthen the image of their brand in children's minds by promoting their product through online games which are contained on their websites. It is evident that companies take advantage of games using them as an instrument to promote and encourage consumption rather than using them as a functional instrument to educate and teach children.
Key Words : Children, internet, web site, game, food, adversiting