Elektrik piyasasında dağıtım faaliyetine ilişkin lisanslama rejimi ve denetimi
Le régime de l'octroi de licence et le control relatif aux activités de distribution dans le marché de l'électricité
Yazar: HACI YUSUF ÇINAR
Danışman: PROF. DR. ENDER ETHEM ATAY
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Enerji = Energy ; Hukuk = Law
Dizin: Denetim = Control ; Elektrik dağıtım şirketleri = Electiricity distrubution companies ; Elektrik piyasası = Electric market ; Elektrik sektörü = Electricity sector ; Lisans = Licence ; İdari yaptırımlar = Administrative sanctions ; İşletme hakkı devri = Transfer of operating right

Özet:
Elektrik sektöründeki özelleştirme uygulamaları neticesinde bugün itibariyle 21 özel elektrik dağıtım şirketi elektrik dağıtım faaliyetini yürütmektedir. Söz konusu şirketler, işletme hakkı devri sözleşmesi ve elektrik dağıtım lisansına dayalı olarak kamu hizmeti niteliğini haiz dağıtım faaliyetini görmektedir. Bu çalışmada, genel olarak elektrik piyasasında verilen lisansların ve özel olarak da dağıtım lisansının, doktrindeki ve yargı kararlarındaki hakim görüşün aksine, kamu hizmeti gördürme usulü olmadığı savlanmaktadır. 4628 ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunları ile elektriğin; üretim, iletim, dağıtım, toptan satış ve perakende satışı faaliyetlerinin ayrıştığı bir piyasada nihai tüketiciye ucuz, sürekli ve kaliteli sunulması hedeflenmektedir. Lisans, bu piyasada faaliyet gösterilebilmesi için alınması gerekli bir izin niteliğindedir. Dağıtım lisansına konu faaliyetin dağıtım şirketi tarafından yürütülmesine ilişkin irade lisans dışında ve lisans öncesinde işletme hakkı devri sözleşmesiyle birlikte oluşmakta, lisans; faaliyetin düzenlenmesi, izlenmesi ve denetlenmesine ilişkin kamusal müdahalelerin bir aracı olmaktadır. Diğer taraftan, kanaatimizce, gelinen noktada, dağıtım şirketlerinin mevzuata uygun hareket edip etmediklerinin denetimi ve kabahat niteliğindeki ihlallerin idari yaptırımlara tabi tutulması, elektrik piyasasındaki regülasyon faaliyetinin en önemli boyutunu oluşturmaktadır. Bu doğrultuda, nihai yaptırım kararının EPDK tarafından verilmesi ve idarenin kanuniliği ilkesine riayet edilmesi şartıyla dağıtım şirketlerinin denetimi hususunda özel sektörden faydalanılmasının Anayasaya aykırı olmadığı savlanmaktadır. Denetim süreçlerinin sağlıklı bir şekilde kurgulanması halinde özel sektörden faydalanılması hususundaki çekincelerin de giderilebileceği düşünülmektedir. Bu minvalde, ETKB'nin denetim mevzuatının ve EPK'nın idari yaptırımlara ilişkin 16 ncı maddesinin tadil edilmesinin uygun olduğu değerlendirilmektedir.

Abstract:
À la suite des pratiques de privatisation dans le secteur de l'électricité, 21 sociétés privées de distribution d'électricité gerent des activités de distribution, qui ont une  qualité de service public, avec une basée sur le contrat de transfert du droit d'exploitation et la licence de distribution d'électricité à ce jour. Il est soutenu, contrairement à l'opinion dominante dans la doctrine et les décisions judiciaires rendu, dans cette étude que les licences, en particulier la licence de distribution,  accordées sur le marché de l'électricité ne sont pas l'une des modes de gestion des services publics. Les lois du marché de l'électricité Nr. 4628 et 6446 visent à assurer la prestation de l'électricité aux consommateurs d'une manière continue, de bonne qualité, avec des couts bas, dans un marché où les activités de production, de transport, de distribution, de vente en gros et de vente au détail sont séparées. La licence est une autorisation requise pour opérer sur ce marché. La volonté et le droit d'exercer l'activité soumise à la licence de distribution par la société de distribution se produit en dehors de la licence et devant la licence avec le contrat de transfert du droit d'exploitation. La licence est un instrument d'intervention publique pour la régulation de l'activité soumise à la licence. D'un autre côté, selon nous, le control des sociétés de distribution et la soumission desdites entreprises aux sanctions administratives pour leurs contraventions constituent la dimension la plus importante de l'activité de régulation du marché de l'électricité. À cet égard, il est fait valoir que l'utilisation du secteur privé dans le controle des sociétés de distribution n'est pas contraire à la Constitution à condition que la décision de sanction finale soit donnée par IRME et le principe de légalité soit respecté. On pense que si les processus de controle sont structurés de manière saine, les inconvénients de bénéficier du secteur privé peuvent être éliminés. Dans ce cas, il est jugé approprié de modifier le règlement du MENR et le 16ème article de l'LME sur les sanctions administratives.