Tarihi yapıların bilgisayar destekli analizi: Patara antik kent tiyatrosu sahne yapısı örneği
Computer aided analysis of historic structures: Example of Patara antique city theater stage structure
Yazar: HABİBE ÖZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN EMSEN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Tarihi yapılar geçmişten günümüze kalan en nadide eserlerdir. Bu yapılar, yaşadıkları doğal afetler ve bu afetlerden en önemlisi olan depremler neticesinde zarar görmektedir. Tarihi yapıların en iyi şekilde korunup muhafaza edilerek gelecek kuşaklara aktarılması için olası yenileme çalışmalarında faydalı olabilecek gerekli sayısal altyapının sağlanması oldukça önemlidir. Bu bilgi ancak, davranışı iyi temsil eden uygun yapısal analizinin gerçekleştirilmesiyle mümkün olabilir. 
Bu tez çalışmasında öncelikle tarihi yapıların tanıtımı, taşıyıcı sistem özelliklerinin belirlenmesi, kullanılan malzemeler ve malzeme özelliklerinin belirlenmesi, yapısal modelleme ve olası bir deprem anında yapıda meydana gelebilecek hasar türleri hakkında genel bilgi verilmiştir. Daha sonra örnek çalışma olarak Patara bölgesinde bulunan ve tarihsel öneme sahip Antik Kent Tiyatrosu'nun sahne yapısı için bilgisayar destekli yapısal modelleme ve analiz işlemleri gerçekleştirilmiştir. Bu işlemler SAP2000 bilgisayar programı ile sonlu elemanlar metodu kullanılarak yapılmıştır. Modelleme tekniği olarak, büyük ölçekli yapılar için uygun olan "Bütünleşik (Makro) Modelleme" tekniğinden faydalanılmıştır. Bu modelde yapıyı oluşturan taş duvarlar düzlemsel kabuk elemanlarla temsil edilmiştir. Elde edilen analiz sonuçları; gerilme ve şekli değiştirme yönünden değerlendirilerek yapının zayıf yönleri, olası hasar durumları ve alınabilecek önlemler hakkında çeşitli yorumlar yapılmıştır. Bununla birlikte yapının deprem davranışıyla ilgili parametreler (mod şekil vektorleri, taban kesme kuvvetleri vb.) belirlenmiştir. Böylece bu yapının olası yenileme çalışmalarında faydalı olabilecek gerekli sayısal altyapının sağlanması hedeflenmiştir.

Abstract:
Historical buildings are the rarest artifacts left over from the past. Natural disasters that they live in and as a result of the earthquakes that are the most important of these disasters are damaged. It is very important to provide the necessary numerical parameters that can be useful for possible renewal studies in order to ensure that historical structures are best preserved and transferred to future generations. This information can only be achieved by carrying out the appropriate structural analysis which well represents the behavior. 
In this thesis, firstly, introduction of historical structures, determination of structural system properties, determination of materials and material properties used, structural modeling and types of damage that may occur in a structure during a possible earthquake are given. Then, as a case study, computer aided structural modeling and analysis processes were carried out for the scene structure of the Antique City Theater in the Patara region. These processes were performed by using the SAP2000 computer program and the finite element method. As a modeling technique, the "Macro Modeling" technique, which is suitable for large-scale constructions, has been utilized. The stone walls forming the structure are represented by planar shell elements in the model. The analysis results obtained; stress and shape change, various comments were made about the weaknesses of the structure, possible damage cases and possible measures. Along with this, related parameters (modal vectors, base shear forces, etc.) related to earthquake behavior of the structure are determined. Thus, it is aimed to provide the necessary numerical parameters, which can be useful for possible renewal work of this structure.