Obstrüktif uyku apnesi bulunan hastalarda oksidatif stres düzeyinin apne-hipopne indeksi ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Assessment of the relationship between the level of oxidative stress and the apnea-hypopnea index in patients with obstructive sleep apnea
Yazar: ÖZDEN SAVAŞ
Danışman: DOÇ. AHMET EMRE SÜSLÜ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Malondialdehit = Malondialdehyde ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Polisomnografi = Polysomnography ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; İzoprostanlar = Isoprostanes

Özet:
Obstrüktif uyku apnesi (OUA), toplumda % 9 ile % 38 arasında oranlarda prevalans gösterdiği saptanan yaygın bir hastalıktır. Halen uyku apnesinin tanısında altın standart, uyku laboratuvarı ortamında yapılan polisomnografidir (PSG). Ancak cihaz gereksinimi, personel ve zaman gerektirmesi, maliyetli olması gibi nedenlerle  daha pratik, ucuz ve kolay uygulanabilen testlere gereksinim mevcuttur. Taramada kullanılabilecek  moleküler belirteçlerden oksidatif stresle ilişkili olan 8-izoprostan düzeylerinin PSG'de ölçülen çeşitli parametrelerle ilişkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla basit horlama, gün içerisinde uykulu olma, tanıklı apne gibi nedenlerle OUA şüphesiyle başvuran ya da yönlendirilen ve ek sistemik hastalık öyküsü olmayan 18-65 yaş arası 41 hastaya polisomnografi yapılmış ve ertesi gün alınan idrar örneklerinde 8-izoprostan düzeylerine bakılmıştır. Ayrıca bu hastaların kan örneği alınabilmesi için yazılı ve sözlü onamı alınan 37'sinde serum malondialdehit (MDA) düzeyleri ölçülmüştür. Bu düzeylerin apne-hipopne indeksi (AHİ), ortalama apne süresi, maksimum apne süresi, ortalama O2 satürasyonu, minimum O2 satürasyonu, satürasyon düzeyinin %90'ın altında geçirildiği uyku süresi ve oksijen desatürasyon indeksi (ODİ) ile ilişkilerine bakılmış ve yapılan analizde 8-izoprostan düzeyinin hiçbir parametreyle istatistiksel açıdan anlamlı korelasyon göstermediği saptanmıştır. Bununla birlikte, plazma MDA düzeylerinin PSG parametreleriyle korele olduğu ve OUA şiddetini yansıttığı saptanmıştır. Sonuç olarak idrar 8-izoprostan konsant-rasyonlarının ölçümünün, toplumda OUA taramasında ve tanı koymada yeterli olmadığı ancak plazma MDA ölçümünün bu konuda rolünün olabileceği görülmüştür.

Anahtar kelimeler: obstrüktif uyku apnesi, oksidatif stres, polisomnografi, izoprostanlar, malondialdehit

Abstract:
Obstructive sleep apnea (OSA) is a disorder with the reported prevalence of between 9 % and 38 % in the community. Polysomnography (PSG), still considered as the golden standard in the diagnosis of OUA, is a cumbersome, time-consuming and expensive test requiring sophisticated equipments, trained and well-educated personnel. There is a need for cheaper, more practical, simpler tests for the screeining and diagnosis. As a candidate test to be considered in screening and diagnosis, we evaluated the value of measurement of urinary 8-isoprostane concentrations for this purpose. We sought to analyze the relationship of the urinary concentrations of 8-isoprostane with some polysomnographic parameters. To this end, we recruited 41 patients without any known history of systemic illnesses with complaints of simple snore, daytime sleepiness, apnea witnessed by bedtime partners and being considered or referred with the suspicion of OSA. After full-night PSG study, we collected their urine samples and analyzed for the concentrations of 8-isoprostane. Moreover, blood samples were taken from the 37 out of 41 patients who gave consent for drawing blood and further evaluation. After statistical analysis, we failed to find any correlation between 8-isoprostane concentrations and PSG parameters such as apnea-hypopnea index (AHI), mean apnea duration, maximum apnea duration, mean O2 saturation, minimum O2 saturation, duration of sleep time with less than 90 % O2 saturation and oxygen desaturation index (ODI). However, plasma malondialdehyde (MDA) levels were correlated with these parameters and reflected the severity of OSA. As a result we had found that, urinary 8-isoprostane concentrations had no value in the screening and the diagnosis of OSA in the population, but plasma MDA levels might have a role in this regard. 

Keywords: obstructive sleep apnea, oxidative stress, polysomnography, isoprostanes, malondialdehyde