Irıs Van Herpen koleksiyonlarının fraktal özelliklerinin belirlenmesi ve fraktal geometri kapsamında 3B koleksiyon hazırlama
Determining the fractal features of Iris Van Herpen collections and preparing a 3B collection within fractal geometry
Yazar: HÜLYA VEYSEL
Danışman: PROF. DR. HATİCE HARMANKAYA
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı / Moda Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Fraktal geometri = Fractal geometry ; Giysi tasarımı = Clothing design ; Giysiler = Clothes ; Herpen, Irıs Van = Herpen, Irıs Van ; Kadın giysileri = Woman clothing ; Koleksiyon hazırlama = Collection preparation ; Moda tasarımı = Fashion design ; Tasarım = Design

Özet:
Endüstri devriminin başlangıcından endüstri 4.0 dönemine kadar gelişen teknolojiler, moda sektörünü doğrudan etkilemiştir. Kullanılan malzeme ve materyallerde, tasarım formlarında, üretim yöntemlerinde estetik ve işlevsel açıdan birçok özgün giysi tasarımı ve anlayışı ortaya çıkmıştır. Küreselleşme ve yenidünya düzeninin gereklilikleri kapsamında son yıllarda tekstil ve moda sektöründe farklı yaklaşımları ve teknolojik iş birliklerini içeren disiplinler arası çalışmalar yapılmıştır. Araştırmanın amacı, modacı Iris Van Herpen'in koleksiyonlarındaki fraktal türlerini, yapılarını, tekniklerini, fraktal desenlerde kullanılan doku malzemelerini ve biçimlerini belirlemek ve fraktal geometriyi içeren üç boyutlu kadın giysi koleksiyonu hazırlamaktır. İki aşamalı yürütülen çalışmada betimsel yöntem kullanılmıştır. Nitel yapıya sahip araştırmanın ilk aşamasında Iris Van Herpen'in 2008 yılından 2021 yılına kadar oluşturduğu 27 koleksiyondaki 467 adet giysi incelenmiştir. Araştırmanın tarama modeli olan ilk aşamasında zaman serisi/kronolojik örnekleme tekniği kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan görseller için Vogue dergisinin dijital arşivinden yararlanılmıştır. Çalışma verileri, araştırmacılar tarafından oluşturulan görsel inceleme formu aracılığı ile elde edilmiştir. Yapılandırılmış inceleme formu, alan uzmanlarına mail yolu ile gönderilerek görüşleri alınmıştır. Alan uzman görüşleri doğrultusunda formda gerekli içerikler değiştirilmiş ve eklemeler yapılmıştır. Çalışma kapsamında, moda tasarımcısının hazırlamış olduğu koleksiyonlarına ait giysi fotoğrafları üzerinden yapılan incelemelerde giysilerinde en yoğun kullandığı fraktal türleri, yapıları, teknikleri ve doku özellikleri belirlenmiştir. Iris Van Herpen'in çalışmalarına bakıldığında en çok öteleme ve dönme fraktal tekniğini kumaş etkisi yaratarak sunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın uygulamalı ikinci bölümünde eylem araştırması yapılmıştır. Dönme, yansıyan ayna simetrisi, öteleme ve büyüme simetrisi olmak üzere her bir fraktal türlerinde 4 adet olmak üzere toplamda 16 parçadan oluşan kadın giysi koleksiyonu hazırlanmıştır. 2024 ilkbahar / yaz moda trendleri kapsamında, çalışan kadınlara yönelik oluşturulan giysi koleksiyonu, Clo programında üç boyutlu olarak sunulmuştur. Fraktal geometri ile oluşturulan koleksiyondaki giysi parçalarının kalıpları ve detay özellikleri teknik föylerde detaylandırılmıştır. Üretime hazır olarak araştırmada yer alan giysi tasarımları farklı disiplinlerin bir arada kullanılmasına, özgün tasarımların koleksiyon hazırlama süreci ile aktarılmasına örnek teşkil etmektedir. Birçok sanatçı, mimar ve farklı alanlardaki bilim insanlarının disiplinler arası çalıştığı günümüz dünyasında giysi tasarımlarını teknoloji ile bileştirerek konu açısından birbirinden beslendiği görülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Tasarım, Moda Tasarımı, Modacı Iris Van Herpen, Fraktal Geometri, 3B Giysi Koleksiyonu.

Abstract:
The technologies developed from the beginning of the industrial revolution to the period of industry 4.0 have directly affected the fashion sector. Many clothing designs and concepts which are unique in terms of function and aesthetics have been emerging in the production methods, design forms and the materials used. Within the scope of globalization and the requirements of the new world order, interdisciplinary studies have been carried out including different approaches and technological collaborations in the textile and fashion industry in recent years. The aim of the study is to identify the types, structures, techniques of the fractals and the texture materials and forms used in the fractal patterns in the collections of fashion designer, and to prepare a three-dimensional women's clothing collection that includes fractal geometry. The descriptive method was used in the study which was carried out in two phases. In the first phase of the qualitative study, 467 garments in 27 collections created by Iris Van Herpen between the years 2008 and 2021 were examined. The time sequence/chronological sampling technique was used in the first phase of the study, which is the survey model. The images used in the study were obtained from the digital archive of Vogue magazine. The study data were gathered through the visual inspection form generated by researchers. The structured inspection form was sent to the field experts via e-mail and their opinions were received. In line with the opinions of field experts, necessary contents were edited and some additions were made. Within the study, the fractal types, structures, techniques and the texture features the designer most extensively used in her garments were identified based on examinations of the photos of garments in the collections prepared by the fashion designer. Looking at the works of Iris Van Herpen, it was concluded that she mostly presented translation and rotation fractal techniques by creating a fabric effect. In the applied study, as the second phase, action research was conducted. A women's clothing collection was prepared consisting of 16 pieces in total, 4 for each fractal type, including rotation, reflection (mirror) symmetry, translation and growth symmetry. The collection created for working women within 2024 spring / summer fashion trends was presented in three-dimensional form in the 3B Clo program. The patterns and particular features of the garments in the collection created with fractal geometry were detailed in the technical sheets. The clothing designs involved in the study, as ready for production, set an example for making use of different disciplines together and delivering original designs via the process of collection preparation. It is observed that in today's world where many artists, architects and scientists from different fields work in an interdisciplinary way, they feed off each other on the matter by harmonizing clothing designs with technology.
Key words: Design, Fashion Design, Iris Van Herpen, Fractal Geometry, 3B Clothing Collection.