Hepatit C virusu enfeksiyonu doğal seyri /
Yazar: ÇETİN KARACA
Danışman: PROF. DR. MURAT DİLMENER
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Gastroenteroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2003
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology

Özet:
SONUÇ VE ÖZET Hepatit C virus infeksiyonlu 320 hastayı içeren bu retrospektif çalışmada; vakaların demografik özellikleri, viral genotipi, olası bulaşma yollan, hastalarımıza ilk tam konulduğunda saptanan klinik, biyokimyasal, radyolojik ve histolojik bulgular ile belirlenen tam ile infeksiyonun olası başlangıç zamanı arasında geçen ortalama süre, hastalığın seyrinde etkili kofaktörler, ekstrahepatik tutulumlar ve uygulanan tedaviler araştırılmış ve aşağıdaki sonuçlara varılmıştır; 1. Anti-HC V seropozitif hastalarımızdaki HC V-RNA pozitiflik oram %95. 5 'tir. 2. Vakalarımızın %89.3'ünde genotip 1 saptanmıştır. Genotip 1 vakaların %82.5'i ise subtip lb'dir. 3. Vakaların yaş aralıklarına göre sıklığının değerlendirilmesinde; yaklaşık %60 oranında hasta 40-59 yaş aralığında bulunmaktaydı. 4. HCV bulaşmasında risk olabilecek olası faktörlerden, tüm grupta en sık cerrahi operasyon (%98.1), ikinci sıklıkta transfüzyon (%39.7) anamnezi mevcuttu. Diğer risk faktörleri sıklık sırasıyla diş yapım ve/veya çekimi hikayesi (%27.5),, küretaj (%21.2), hospitalizasyon öyküsü (%11.6), hemodiyaliz (%10) geçirilmiş sanlık anamnezi (%4.6), damar içi ilaç kullanımı öyküsü (%3.1), daha düşük oranlarda; şüpheli cinsel temas, tatuaj, akapunktur öyküsü, manikür ve pedikür, toplu sünnet töreninde sünnet hikayesi,, meslek ile ilişkili bulaşma anamnezi, perkütan iğne batması anamnezi mevcuttu. 465. Hastalarımızın %98'inde HCV infeksiyonunun bulaşmasında risk oluşturabilecek risk faktörü saptandı. Hastalardan 73'ünde (%22.8) 1, 122'sinde (%38.2) 2, 78'inde (%24.5) 3, 39'unda (%12.2) ise 4 risk faktörü tespit edildi. 6. Başvuru anında hastaların 199'ünde (%62.1) kronik hepatit, 67'inde (%21) siroz (kompanse+dekompanse), 16'sında (%5) HSK, 26'sında (%8.2) taşıyıcılık, 7'sinde (%2.2) akut hepatit ve 5 'inde de (%1.6) geçirilmiş infeksiyon ile uyumlu bulgular saptandı. 7. HCV infeksiyonunun olası başlangıç zamanı ile hastalara ilk kez tam konulduğunda saptanan klinik, biyokimyasal, radyolojik ve histolojik bulgularla belirlenen tam arasında geçen ortalama süre; kronik hepatitli vakalarda 192.4±140.6 ay (16 yıl), KKS'de 312.7±147.1 ay (26 yıl), DKS'de 308.8±145.2 ay (26 yıl), HSK' de 238.4±125.3 ay (20 yıl), taşıyıcılarda 221.6±133.9 ay (18 yıl), geçirilmiş infeksiyonu olanlarda 233.1Ü21.8 ay (19 yıl) ve akut hepatitli vakalarda 49.5±42.8 ay (4 yıl) idi. 8. Kronik hepatitli vakaların evresi ile HCV infeksiyonunun olası başlangıç zamam üzerinden geçen süre istatistiki olarak değerlendirildiğinde; evre 1,2 ve 3 'e göre anlamlı farklılık yok iken bu süre evre-4'te anlamlı olarak daha uzundu (pO.001). 9. HCV infeksiyonlu popülasyondaki HBsAg pozitiflik oram %4.4, anti-HBs pozitiflik oram %39.1'dir ve genel popülasyondaki ile benzerdir. 10. Anti-HAV IgG seropozitiflik oram %89'dur ve toplumumuzdaki sıklığı ile benzer şekilde yüksek oranlardadır. 11. Anti-HTV bakılan hastalarımızın hiçbirinde pozitiflik tespit edilmedi. 12. Evli hastalarımızın %8'inin eşinde anti-HCV pozitifliği mevcuttu. 13. Hastalarımızdan 49'u (40 erkek, 9 kadın) en az 40 gr/gün alkol kullanmaktaydı ve alkol alan grupta fıbroz derecesi anlamlı olarak daha fazlaydı (p<0.043). 14. HCV ile ilişkili olabilecek ekstrahepatik hastalıklar açısından değerlendirildiğinde; %19.6 tip II diyabetes mellitus, %2.8 tiroid patolojisi (5 hipotiroidi, 4 hipertiroidi), %0.9 kriyoglobülinemi, %0.6 liken planus, %0.3 vakada sırasıyla non-Hodgkin tipi lenfoma, eritema nodosum ve Behçet hastalığı tespit edildi. 47Bu bulgular: duyarlı ve spesifik yöntemlerle saptanan anti-HCV'nin, %95 oran ile kronik C hepatitinin göstergesi olduğunu ortaya koymaktadır. Ülkemizdeki baskın HCV genotipi; genotip lb'dir. HCV'li hastalardaki HBsAg ve anti-HAV pozitiflik oranlan genel popülasyonunki ile benzerdir. HCV'li hastaların çoğunluğu (%77.2) bulaşmada rol alan birden fazla riske maruz kalmıştır. Ülkemizde HCV bulaşmasında; önlenebilir bir risk faktörü olan cerrahi operasyonlar birinci sırayı almaktadır. Yaş dağılımına baktığımızda; hastalarımızın büyük çoğunluğu 40-59 yaş aralığında bulunmaktadır. Buna karşılık 20-39 yaş aralığında infeksiyonun sıklığı azalmıştır. Genç yaş grubunda HCV infeksiyonunun sıklığının azalmasında sağlanan basan, bulaşmada rol alan önlenebilir risk faktörlerinin ortadan kaldırılması ile elde edilmiştir. Kronik hepatit, siroz ve HSK oluşumu için geçen süre literatüre göre daha uzun bulunmuştur. Bu durum eşlik eden kofaktörlerin azlığından ve genetik farklılıktan kaynaklanabilir. Vakalanmızda genotip lb dominant olmasına karşılık hastalığın progresyonunun literatüre göre daha yavaş olması genotip lb ile hastalık progresyonunun ilişkili olmadığım düşündürtmektedir. Alkol kronik HCV infeksiyonunun progresyonunu hızlandırmaktadır. HCV ile ilişkili ekstrahepatik bulgular sık değildir. 48

Abstract: