Dini yönelimin ve sosyal medya kullanımının gösterişçi tüketim üzerine etkisi
The effect of religious inclinations and social media use on conspicuous consumption
Yazar: HATİCE YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT BAYAT
Düzce Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Din = Religion ; Dindarlık = Religiousness ; Dini eğilimler = Religious tendencies ; Gösterişçi tüketim = Conspicuous consumption ; Sosyal medya = Social media ; Tüketim = Consumption ; Tüketim kültürü = Consumption culture ; Tüketim toplumu = Consumption society

Özet:
Gösterişçi tüketim bugünün tüketim toplumunu oluşturan tüketicilerin alışkanlıklarını ve satın alma davranışlarını açıklamaktadır. Dolayısıyla tüketim biçimine etki eden faktörlerin incelenmesi akademik anlamda büyük önem taşımaktadır. Gösterişçi tüketimi teşvik eden unsurların neler olduğunun bilinmesi, bireyleri gösterişçi tüketime yönlendirenin ne olduğunun ortaya konulması, bu konuda geliştirilecek pazarlama stratejilerinin daha doğru ve gerçekçi olmasını sağlayacaktır. Göstererek tüketmek, sergileyerek ve başkalarının görmesine izin vererek tüketmek anlamına gelen gösterişçi tüketim, satın alınan mal ve hizmetlere sembolik, duygusal ve psikolojik anlamlar yüklemekte, malı ekonomik ve fonksiyonel değerinden uzaklaştırmaktadır. Genel olarak dini inançlar ve özelde de İslam dini her ne kadar gösterişi, israfı yasaklasa da bugünün seküler ve kapitalist anlayışına eklemlenen Müslüman birey, modanın, reklamların ve kitle iletişim araçlarının etkisiyle gösterişçi tüketimden kaçamamaktadır. Sosyal medya araçları ise devamlı olarak gösterişçi tüketimi besleyen elverişli ortamlar sunmakta, kişilerin adeta birer vitrine dönüşerek, kendilerini sergilemelerine imkân vermektedir. 
Bu tez çalışması gösterişçi tüketimi dini yönelimin ve sosyal medya kullanımının nasıl etkilediğini araştırmakta, farklı dini yönelime sahip ve farklı amaçlarla sosyal medyayı kullanan kişilerin gösterişçi tüketim eğilimlerini incelemektedir. Nicel veri toplama yöntemlerinden çevirim içi anketin tercih edildiği bu çalışma sonucunda içsel dini yönelime sahip bireylerin daha az gösterişçi tüketimde bulundukları, dışsal dini yönelime sahip bireylerin ise gösterişçi tüketim eğilimlerinin daha fazla olduğu görülmüştür. Ayrıca sosyal medya kullanımının gösterişçi tüketimi pozitif yönde etkilediği, sosyal medyayı eğitim amaçlı kullananlar ile gösterişçi tüketim arasında negatif yönlü bir ilişki olduğu araştırma sonucunda görülmüştür. Sosyal medya kullanım amacının gösterişçi tüketim üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
While conspicuous consumption explains the habits and purchasing behaviors of consumers that make up today's consumption society, it is of great importance to examine the factors affecting this consumption pattern. Knowing what the factors that encourage conspicuous consumption are and revealing what drives individuals to conspicuous consumption will ensure that the marketing strategies to be developed in this regard are more accurate and realistic. Conspicuous consumption, which means consuming by showing, exhibiting, and allowing others to see, attributes symbolic, emotional, and psychological meanings to purchased goods and services, and removes the goods from their economic and functional value. Although the religious belief in general and İslamic religions, in particular, prohibit show and waste, the Muslims, who are under the influence of today's secular and capitalist understanding, cannot escape this consumption with the attractiveness of fashion, advertisements, and mass media. Social media tools, on the other hand, constantly provide favorable environments that nurture conspicuous consumption and allow people to exhibit themselves by transforming into showcases.
This thesis study investigates how religious inclination and social media use affect conspicuous consumption, and examines the conspicuous consumption trends of people with different religious inclinations and using social media for different purposes. As a result of this study, in which the online questionnaire was preferred as one of the quantitative data collection methods, it was concluded that the conspicuous consumption tendencies of individuals with internal and external religious inclinations differ, similarly, the purpose of social media use was effective on conspicuous consumption.