Acil tıp teknikeri mesleki yeterlik algı ölçeğinin geliştirilmesi ve acil tıp teknikeri öğrencilerinin mesleki yeterlik algılarının incelenmesi
Development emergency medical technician professional competence perception scale and investigation of emergency medical technician students professional competence perceptions
Yazar: FATMA HAKYEMEZ
Danışman: PROF. DR. CELAL KATI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Acil Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Algı = Perception ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Sağlık teknikeri = Health technician ; Teknikerlik = Technician ; Ölçekler = Scales ; Öğrenciler-sağlık meslek okulları = Students-health occupation

Özet:
Araştırmada, mesleği sürdüren ya da sürdürmeye aday Acil Tıp Teknikerlerinin mesleki yeterlik algılarını inceleyebilmek amacıyla geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracının geliştirilmesi, Acil Tıp Teknikeri öğrencilerinin mesleki yeterlik algılarının incelenmesi ve mesleki benlik saygısının mesleki yeterlik algısı üzerindeki etkisinde bütünleşmenin aracılık etkisinin incelenmesi planlanmıştır.
Metodolojik, tanımlayıcı ve korelasyonel araştırma tasarımında, Nisan-Temmuz 2022 tarihleri arasında yürütülen araştırmanın örneklemini, 2021-2022 Eğitim-Öğretim yılında 18 Üniversitede Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu İlk ve Acil Yardım Programı son sınıfta öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır (n=1070). Verilerin toplanmasında, Demografik ve Bölüme İlişkin Bilgi Formu, Acil Tıp Teknikeri Mesleki Yeterlik Algı Ölçeği (ATT-MYAÖ), Mesleki Benlik Saygısı Ölçeği, UTRECHT İşle Bütünleşme Ölçeği- Öğrenci Formu ve Öz- Etkililik- Yeterlik ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS 26.0 ve AMOS 24.0 paket programı kullanılmıştır. 
Ölçme aracının psikometrik özelliklerine kanıt için, açımlayıcı faktör analizinde toplam varyansın %70,453'ünü açıklayan 66 madde ve 4 alt boyuttan oluşan yapı elde edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizinden elde edilen bulgular, 65 madde ve 4 faktöre sahip modelin uygunluğunu göstermiştir (RMSEA 0,053; χ2/df 1,993). ATT-MYAÖ madde-toplam test korelasyon değerleri 0,30 üzerinde, cronbach alfa katsayısı 0,974 tespit edilmiştir. Katılımcıların bölüme ilişkin ve bazı demografik özelliklerinin ATT-MYAÖ puanını etkilediği, mesleki benlik saygısı puanları arttıkça bütünleşme ve mesleki yeterlik algı puanlarının arttığı ancak, mesleki benlik saygısının mesleki yeterlik algısı üzerindeki etkisinde bütünleşmenin aracı etkisinin olmadığı görülmüştür.
Acil Tıp Teknikeri Mesleki Yeterlik Algı Ölçeği (ATT-MYAÖ)'nin mesleği sürdürmeye aday Acil Tıp Teknikerlerinin mesleki yeterlik algı düzeylerini incelemede geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Sözcükler: Acil tıp teknikeri; Mesleki benlik saygısı, Mesleki yeterlik algısı; Ölçek geliştirme

Abstract:
In the research, it was planned to develop a valid and reliable measurement tool
in order to examine the professional competence perceptions of the Emergency
Medicine Technicians who are or are candidates to continue their profession, to
examine the professional competence perceptions of the Emergency Medicine
Technicians and to examine the mediating effect of integration on the effect of
professional self-esteem on the perception of professional competence.
In the methodological, descriptive and correlational research design, the sample
of the research conducted between April and July 2022 consists of students studying
in the last year of the Vocational School of Health Services First and Emergency Aid
Program in 18 universities in the 2021-2022 academic year (n=1070). Demographic
and Departmental Information Form, Emergency Medical Technician Professional
Competence Perception Scale (ATT-MYAÖ), Professional Self-Esteem Scale,
UTRECHT Work Integration Scale-Student Form and Self-Efficacy-Efficacy Scale
were used to collect data. IBM SPSS 26.0 and AMOS 24.0 package program were used
in the analysis of the data.
In order to prove the psychometric properties of the measurement tool, a
structure consisting of 66 items and 4 sub-dimensions was obtained, which explained
70,453% of the total variance in the exploratory factor analysis. Findings obtained
from confirmatory factor analysis showed the suitability of the model with 65 items
and 4 factors (RMSEA 0,053; χ2/df 1,993). The ATT-MYAÖ item-total test correlation
values were found to be above 0,30, and the Cronbach's alpha coefficient was found
to be 0,974. It was seen that the departmental and some demographic characteristics
of the participants affected the ATT-MYAÖ score, as the professional self-esteem
scores increased, the integration and professional competence perception scores
increased, but the integration did not have a mediating effect on the effect of
professional self-esteem on the perception of professional competence.
It has been determined that the Emergency Medical Technician Professional
Competence Perception Scale (ATT-MYAÖ) is a valid and reliable measurement tool
in examining the professional competence perception levels of emergency medicine
technicians who continue and are candidates to continue their profession.
Keywords: Emergency medicine technician; Professional self-esteem; Perception of
professional competence; Scale development