İlk atak şizofreni hastalarında uyku bozuklukları ile inflamasyon yükü arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between sleep disturbances and inflammation burden in first-episode schizophrenia patients
Yazar: ASUDE KOCACIK OKUR
Danışman: DOÇ. DR. TONGUÇ DEMİR BERKOL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
AMAÇ: İlk atak şizofreni hastalarında uyku bozukluğunun hastalığın ilk anında tespit edilen inflamatuar değişiklikler ile ilişkisinin olup olmadığı Kompleman 3 (C3), Kompleman 4 (C4) ile periferik inflamasyon belirteçlerin düzeyleri ölçülerek sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması amaçlanmıştır.
GEREÇ ve YÖNTEM: İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde akut kliniklerinde yatarak ya da ayaktan başvuru ile tedavi görmekte olan, Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders-5 (DSM-5) kriterlerine göre şizofreni tanı kriterlerini karşılayan ve halen şizofreninin ilk psikoz atağı içerisinde bulunan 31 hasta yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 32 sağlıklı kontrol çalışmaya dahil edilmiştir. Kişilere araştırmanın amacı ve uygulanacak testler ve prosedür açıklandıktan sonra bilgilendirilmiş gönüllü onam formu alınmıştır. DSM-5 tanı ölçütlerine göre şizofreni tanı kriterlerini karşılayan ve halen şizofreninin ilk psikoz atağı içerisinde bulunan konan hastalara, sosyodemografik veri formu doldurularak Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANNS) ve Pittshburg Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ile Vücut kitle indeksi (VKİ) ölçümü yapılmıştır. Vücut kitle indeksi Kilo/Boy' un karesi şeklinde hesaplandı. Hasta ve sağlıklı kontrol grubu sigara kullanımı ve VKİ açısından eşleştirildi. Sağlıklı gönüllüler ile de sosyodemografik veri formu doldurularak ve vücut kitle indeksi ölçümü yapılmıştır. Aynı zamanda sağlıklı kontrollere de PUKİ uygulanmıştır. Hastalar ve sağlıklı kontrollerden, örnekler alındıktan sonra tüplerin C3, C4 ve C-Reaktif Protein (CRP), lenfosit, nötrofil, lökosit düzeylerinin Human kitler kullanılarak ELISA yöntemi ile çalışılmıştır. Hasta grubunda PANNS toplam, PANNS negatif, PANNS pozitif ve PANNS genel psikopatoloji puanlarını yordamada etkili olan değişkenler Çok Değişkenli Doğrusal Regresyon Analizi ile incelendi. Tüm katılımcılar bir arada değerlendirildiğinde ise psikoz tanı riskini artırmada etkili olan faktörler ise Çok Değişkenli Binary Lojistik Regresyon Analizi Sonucu ile değerlendirildi. Bir diğer ifadeyle bu analizde hasta grubu ve kontrol grubu bir arada değerlendirilmiş, hasta grubunda bulunmak olumsuz bir durum olarak değerlendirilmiş ve hasta grubu riskine etki edecek değişkenlerin etkileri bir arada incelenmiştir.
BULGULAR: Hasta ve kontrol grubu yaş ve cinsiyet, VKİ ve sigara kullanımı açısından homojen dağılım göstermektedir. Hasta ve kontrol grubunda demografik veriler kıyaslandığında hasta grubu vakaların kontrol grubu vakalarına göre ailede psikiyatrik öykü olma oranlarının istatistiksel olarak anlamlı seviyede daha yüksek olduğu (p=0,039), hasta grubu vakaların kontrol grubu vakalarına göre çalışma durumu oranlarının istatistiksel olarak anlamlı seviyede daha düşük olduğu (p<0,001) saptanmıştır. Uyku parametrelerini değerlendirdiğimizde hasta grubu vakaların kontrol grubu vakalarına göre PUKİ ortalamalarının istatistiksel olarak anlamlı seviyede daha yüksek olduğu bulundu. (p=0,044)  İnflamatuar parametreleri kıyasladığımızda hasta grubu vakaların kontrol grubu vakalarına göre C3 ortalamalarının istatistiksel olarak anlamlı seviyede daha düşük olduğu (p=0,026), her iki grup arasında WBC, Nötrofil, CRP ve Lenfosit ortalamalarının istatistiksel olarak anlamlı seviyede farklılık göstermediği bulundu. Hasta grubu vakalarının C3 değerleri ile VKİ, PANNS G değerleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı seviyede pozitif korelasyon olduğu bulundu. CRP değerlerindeki artışın istatistiksel açıdan anlamlı seviyede şizofreni hastalarında yüksek bulundu. Hem kontrol grubu hem de hasta grubunda PUKİ değerleri ile kan değerleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı seviyede ilişki olmadığı (p>0,05) bulundu. PUKİ ve PANNS puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı seviyede ilişki olmadığı (p>0,05) bulundu. Hasta grubunda sosyal işlevselliğin ve buna bağlı çalışma oranının kontrol grubu ile kıyaslandığında daha kötü olduğu bulunmuştur. Hasta grubunda bildirilen uyku bozukluğunun kontrol grubuna oranla daha fazla olduğu görülmüştür. Hasta grubunda kontrol grubuna göre ölçülen serum C3 seviyesi sağlıklı kontrol grubunda daha yüksek bulunurken C4 seviyesinde anlamlı bir farklılık bulunamamıştır.
SONUÇ: Şizofrenin ilk atak döneminde uyku düzenindeki bozukluğun hastalığın ilk anından itibaren olan inflamatuar disregülasyon süreci ile ilişkili olmadığı, inflamatuar süreci değerlendirmede C3, C4 ve CRP dışındaki inflamauar mediatörlere bakılmasının süreci aydınlatmada etkili olabileceği düşünülmektedir. Sadece ilk atak şizofreni hastalarına yer verilmesi kronik ve tedaviye dirençli hasta grubunun ele alınmamış olması, örneklem büyüklüğünün daha küçük bir grubu içermesi sebebiyle sonuçların daha büyük örneklem grubu ile incelenmesi faydalı olabilir.

Abstract:
AIM: The aim is to assess whether sleep disorders in patients who are first diagnosed with psychosis are related to inflammatory changes detected at the onset of the disease by measuring the levels of C3, C4 and peripheral inflammation markers and comparing them with healthy controls
METHODS: In the Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Mental Health and Neurological Diseases Training and Research Hospital in Istanbul, 31 patients who are being treated either as inpatients or outpatients in acute clinics and meet the diagnostic criteria for schizophrenia according to DSM-5, and are currently experiencing the first psychotic episode of schizophrenia, were included in the study, matched for age and gender with 32 healthy controls. After explaining the purpose of the research and the tests and procedures to be applied, informed voluntary consent forms were obtained from the participants. For the patients diagnosed with schizophrenia for the first time according to DSM-5 diagnostic criteria, a sociodemographic data form was filled out, and the Positive and Negative Syndrome Scale and scales Pittsburgh Sleep Quality Index were administered along with the measurement of Body Mass Index. The body mass index was calculated as Weight/Height squared. Healthy volunteers also filled out a sociodemographic data form and had their Body Mass Index measured. Additionally, the Pittsburgh Sleep Quality Index scale was also administered to the healthy controls. After samples were taken from the patients and healthy controls, the levels of complement 3, complement 4, C-Reactive Protein, lymphocyte, neutrophil, and leukocyte were analyzed using the ELISA method with Human kits. The variables influencing PANNS total, PANNS negative, PANNS positive, and PANNS general psychopathology scores in the patient group were examined using Multiple Linear Regression Analysis. When all participants were considered together, the factors effective in increasing the risk of psychosis diagnosis were assessed using the results of Multiple Binary Logistic Regression Analysis. In other words, in this analysis, both the patient group and the control group were evaluated together, with being in the patient group considered a negative condition, and the effects of variables influencing the risk in the patient group were collectively analyzed
RESULTS The patient and control groups exhibited a homogeneous distribution in terms of age and gender, BMI, and smoking status. When comparing demographic data between the patient and control groups, it was found that the rate of psychiatric history in the family was statistically significantly higher in the patient group compared to the control group (p=0.039), while the employment status rate was statistically significantly lower in the patient group compared to the control group (p<0.001). When evaluating sleep parameters, the average PBQI scores of the patient group were statistically significantly higher than those of the control group (p=0.044). When comparing inflammatory parameters, it was found that the average C3 levels were statistically significantly lower in the patient group compared to the control group (p=0.026), while there were no statistically significant differences in the average WBC, Neutrophil, CRP, and Lymphocyte levels between the two groups. A statistically significant positive correlation was found between C3 levels in the patient group and BMI, as well as PANNS G scores. The increase in CRP levels was found to be statistically significantly higher in schizophrenia patients. In both the control and patient groups, there was no statistically significant relationship between PUKI values and blood parameters (p>0.05). Additionally, there was no statistically significant relationship between PBQI and PANNS scores (p>0.05). It was found that social functioning and the associated employment rate were worse in the patient group compared to the control group. The reported sleep disorders were more prevalent in the patient group than in the control group. The serum C3 levels measured in the patient group were found to be lower compared to the healthy control group, while no significant difference was found in C4 levels.
CONCLUSION: It has been found that the social functioning and the associated work rate in the patient group is worse compared to the control group. It has been observed that the reported sleep disturbances in the patient group are more prevalent than in the control group. In the patient group, the serum C3 level measured was found to be higher in the healthy control group, while no significant difference was found in the C4 level. It is suggested that the disturbance in sleep patterns during the first episode of schizophrenia is not related to the inflammation dysregulation process from the onset of the disease, and that examining inflammatory mediators other than C3, C4, and CRP may be effective in elucidating the process. Including only first-episode schizophrenia patients may limit the findings, as it does not address the chronic and treatment-resistant patient group; thus, it may be beneficial to investigate the results with a larger sample size