Ortaokul din, ahlak ve değerler alanı seçmeli derslerinin öğretmen, öğrenci ve veli görüşleri ile değerlendirilmesi
Evaluation of the secondary school elective courses which the religion, morality, and values within the frame of the opinions the teachers, the students and parents
Yazar: HARUN ÇİFTÇİ
Danışman: PROF. DR. CEMAL TOSUN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ahlak bilgisi = Moral knowledge ; Ders programları = Curriculum ; Değerler eğitimi = Values education ; Din eğitimi = Religious education ; Din kültürü ve ahlak bilgisi dersi = Religious culture and moral knowledge lesson ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Seçmeli ders seçimi = Elective course choice ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Araştırmanın konusu; ortaokul seçmeli Din, Ahlak ve Değerler grubu dersleri olan Kuran-ı Kerim, Hz. Muhammed'in Hayatı ve Temel Dini Bilgiler derslerinin Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi öğretmenleri, öğrenci ve veli görüşleri çerçevesinde seçim, beklenti, içerik ve uygulama boyutları ile tespiti ve değerlendirmesidir. Bu bağlamda araştırmanın amacı Temel Dini Bilgiler, Hz. Muhammed'in Hayatı ve Kur'an-ı Kerim derslerinin seçilme/seçilmeme sebeplerini ortaya koyarak irdelemek ve çözüm önerileri geliştirmek; derslerin amaçları, muhtevaları, programları ve işlenişleri vb. hakkında tespit ve değerlendirmelerde bulunmaktır. Araştırma nitel durum desenli bir çalışma olup görüşme ve doküman incelemesi teknikleri ile veri toplanmıştır. Görüşmeler araştırma amacı doğrultusunda hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formları ile yapılmıştır. Araştırma kapsamında 17 Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi öğretmeni, 16 öğrenci ve 15 veli ile görüşme yapılmıştır. Temel Dini Bilgiler, Hz. Muhammed'in Hayatı ve Kur'an-ı Kerim derslerinin öğretim programları amaç, konu ve kazanım yönlerinden incelenmiştir. Veri analizi bilgisayar destekli NVivoPro 11 programı kullanılarak yapılmıştır. Araştırmanın geçerlilik ve güvenirliliği bağlamında yapılan çalışmalar yöntem kısmında anlatılmıştır. Tartışma bölümünde elde edilen veriler kendi içinde ve alanda yapılan diğer çalışmalar ile karşılaştırılmıştır. Çalışmada bulgular çerçevesinde elde edilen sonuçlar; din derslerine bakış açıları, derslerinin tercih edilme veya edilmeme durumları, seçmeli din dersleri ile ilgili beklentiler, seçmeli din derslerinin içerikleri, seçmeli din derslerinin işlenişi ve seçmeli din derslerinin uygulamasında yaşanan problemlere başlıkları altında yazılmıştır. Araştırma sonuçları bağlamında din kültürü ve ahlak bilgisi dersi öğretmenlerine, okul yöneticilerine ve Milli Eğitim Bakanlığına önerilerde bulunulmuştur. Aynı zamanda yaşanan problemlerden hareketle, seçmeli din derslerinin yapısına yönelik öneride bulunulmuştur.

Abstract:
The subject of the research is the determination and evaluation of the secondary school elective courses; the Holy Quran, Life of Prophet Muhammad and Fundamental Religious Knowledge, which the Religion, Morality and Values group courses, in election, expectation, content and implementation aspects within the frame of opinions of the teachers of Religion Culture and Moral Education course, the students and parents. The goal of the researcher, in this context, is to reveal and examine thoroughly the reasons behind election / non-election of the Holy Quran, Life of Prophet Muhammad and Fundamental Religious Knowledge courses; to develop solution recommendations; to make observations and evaluations about the objectives, contents, course programs and teaching and so on of the courses. The research is a qualitative case pattern study and the data was collected by means of interviews and document examination and review techniques. The interviews were made using semi-structured interview forms prepared in line with the goal of the research. In the research, interviews were made with 17 teachers of Religion Culture and Moral Education, 16 students and 15 parents. Holy Quran, Life of Prophet Muhammad and Fundamental Religious Knowledge course programs were examined in terms of objectives, subjects and learning outcomes. Data analysis was done with the computer-aided NVivo Pro 11 program. The studies conducted within the context of validity and reliability of the research are described in the method chapter. In the discussion chapter, the data obtained are compared with each other and with other studies in the field. Within the framework of the study findings, the results obtained are given under their respective titles of point of view towards religious courses, situations for election or non-election of these courses, expectations from the elective religious courses, teaching method of the elective religious courses and programs experienced in teaching of elective religious courses. Recommendations were made for the teachers of the Religion Culture and Moral Education course, school administrators and the Ministry of National Education within the context of the research findings. Further recommendations were made regarding the structure of the elective religious courses based on the problems experienced in these courses.