Kurala bağlı para politikası kapsamında parasal hedefleme: Türkiye örneği
Monetary targeting in the context of rule based monetary policy: The Turkish case
Yazar: AYLİN ABUK DUYGULU
Danışman: PROF. DR. TEMEL ERGUN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Enflasyon = Inflation ; Enflasyon hedeflemesi = Inflation targeting ; Fiyat istikrarı = Price stability ; Merkez Bankası = Central Bank ; Para arzı = Money supply ; Para politikaları = Monetary policies ; Parasal hedefleme = Monetary targeting

Özet:
Parasal hedefleme stratejisi; bir enflasyonla mücadele stratejisidir. Çünkü enflasyon, yarattığı belirsizlik nedeniyle, ekonomik birimlerin karar mekanizmalarını ve geleceğe ilişkin davranışlarını olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle, enflasyonu önlemeye çalışan bu stratejinin temel amacı, fiyat istikrarıdır. 1990Mı yılların başlarında, parasal hedefleme stratejisinin Türkiye'de, fiyat istikrarından çok, TCMB'nin kendi bilanço büyüklüğünü kontrol edebilmesine yönelik uygulandığı, daha sonraki dönemlerde ise, fınansal istikran sağlama çabasının ön planda olduğu görülmektedir. Bu bağlamda, enflasyonla gerçek anlamda mücadelenin, 2000'li yıllarda başladığı söylenebilir. Aynı zamanda 2000'li yıllar, TCMB'nin, hedefleme stratejisinde değişikliğe gitmek istediği yıllardır ve TCMB, enflasyon hedeflemesinden daha sık söz eder hale gelmiştir. Parasal hedefleme stratejisinin, enflasyonla mücadelede başarılı olabilmesi için, MB'nın temel amacı olan enflasyon ile ara hedef olarak seçilen büyüklük arasında güçlü bir bağ olması ve ara hedef olarak seçilen büyüklüğün, MB tarafından kontrol edilebilir olması gibi ön koşullar gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı; parasal hedefleme stratejisini açıklamak, 1990- 2003 yıllan arasında Türkiye'de uygulanan para politikalarını, parasal hedefleme stratejisi bağlamında değerlendirmek ve parasal hedefleme stratejini uygulayabilmek için gerekli olan koşulların sağlanıp sağlanamadığını, zaman serilerine dayalı koentegrasyon analizi yardımıyla ortaya koymaktır. Çalışmanın önemli özelliklerinden biri, parasal hedefleme stratejisinin uygulanabilme koşullarını, zaman serisi verilerine dayalı koentegrasyon analizi aracılığıyla test etmesidir. Ayrıca, parasal hedefleme stratejisi açısından önemli olan para talebinin istikrarının, çok değişkenli koentegrasyon tekniği kullanılarak araştırılması ve olası yapısal kırılmaların para talebinin istikrarı üzerindeki etkilerinin de dikkate alınması, çalışmanın diğer önemli özellikleri arasındadır. Bu çalışmada, para arzının enflasyonun tek belirleyicisi olmadığı ve bu nedenle tek çıpası parasal bir büyüklük olan parasal hedefleme stratejisinin, fiyat istikrarını sağlamada, yeterli bir strateji olmadığı sonucuna varılmıştır. V

Abstract:
Monetary targeting strategy is one of the anti-inflationary policy tools. Inflation, causing uncertainty, affects negatively the decision making process and future behaviours of economic agents. Therefore, the principal aim of this strategy is the realization of price stability. At the beginning of 1980's, the monetary targeting strategy was mainly used to control Central Bank balance sheet rather than to achieve the price stability. But later in this period, the priority has been given to the financial stability. However, the implementation of the anti-inflationary policies has really began with the years 2000. From the beginning of 2000, Central Bank gave the signs of changing the monetary targeting strategy and showed several times its intention to give up monetary targeting practice in favour of inflation targeting. For the success of monetary targeting strategy as an anti-inflationary policy tool, there must be a strong relationship between Central Bank primary object, namely inflation, and monetary aggregate chosen as intermediate target and also this monetary aggregate needs to be fully controlled by Central Bank. The aims of this study are to explain the monetary targeting strategy, to evaluate the monetary policy applied in Turkey between 1990-2003 in the context of monetary targeting strategy, to determine whether the conditions required to implement this strategy are met using time series techniques especially cointegration analysis. Probably the most important part of the study is to test the conditions under which monetary targeting strategy is applicable using cointegration analysis. Furthermore, other important features of the study are to determine whether the money demand is stable, which is needed to apply monetary targeting strategy, using multivariate cointegration analysis and to search the effects of possible structural breaks on the money demand stability. The econometric application carried out has shown that the money supply is not the only determinant of inflation as indicated by quantity theorists and monetarists and so that monetary targeting strategy, of which the main anchor is a monetary aggregate, is not a sufficient strategy to achieve price stability. VI