MTA ve super EBA materyallerinin bifurkasyon perforasyonlarındaki etkinliklerinin histopatolojik olarak incelenmesi
Histologic study of furcation perforations treated with MTA or super-EBA in dog's teeth
Yazar: TAHSİN YILDIRIM
Danışman: PROF.DR. NİMET GENÇOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diş Hastalıkları ve Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
1. ÖZET Bu çalışmada 9 adet mongrel köpeğin toplam 90 adet mandibuler küçük ve büyük azı dişleri kullanılmıştır. Köpeklerin dişlerinde oluşturulan furkasyon perforasyonlarının tedavisinde tamir materyali olarak Super EBA ve MTA (mineral trioxide aggregate) materyalleri kullanılmış ve bu materyallerin furkasyon perforasyonlarındaki etkisi histopatolojik olarak incelenmiştir. Araştırma 1, 3 ve 6 aylık dönemlerde olmak üzere toplam üç grupta yapılmıştır. Her üç grupta da 12 dişe Super EBA, 12 dişe MTA uygulanmış, 6 diş de negatif kontrol olarak kullanılmıştır. Her üç dönemin sonunda da yüksek dozda sodyum pentobarbital ve bilateral olarak external karotid arterlerine formaldehit-gluteraldehit fiksatifinin verilmesi ile hayvanlar uyutularak mandibulaları çıkarılmıştır. Numuneler, tamponlanmış olan 10%'luk natürel formalin içersinde fikse edilmiş, demineralizasyon için formik asit - sodyum sitrat solüsyonu kullanılmıştır. Demineralizasyonu takiben artan konsantrasyonda etanol solüsyonunda dehidre edilmiş ve parafin içerisine gömülerek bloklanmıştır. Dişlerden 5u kalınlığında kesitler alınmış ve hematoksilen ve eosin ile boyanmıştır. Histopatolojik incelemede iltihap, sement rezorpsiyonu ve apozisyonu, kemik rezorpsiyonu ve apozisyonu, fibrozis ve iyileşme tipi yönüyle değerlendirmeler yapılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre Super EBA ile yapılan perforasyon tedavilerinde 1 aylık dönemin sonunda orta yoğunlukta iltihabi reaksiyon görülmüş ancak 3 ve 6 aylık dönemlerin sonunda bu iltihabın azaldığı buna rağmen hafif ve orta düzeyde kronik iltihabın yer yer devam ettiği görülmüştür. Bunun yanı sıra sement ve kemik rezorpsiyonlarının da zamanla azaldığı ve apozisyon faaliyetlerinin ise arttığı izlenmiştir. Super EBA materyali ile tedavi edilen dişlerde perforasyon alanınıngenellikle bağ dokusu ile onarıldığı ve bazı örneklerde yer yer perforasyon alanında hafif sement apozisyonunun oluştuğu izlenmiştir. MTA ile tedavi edilen dişlerde elde edilen bulgulara göre, 1 aylık dönemde perforasyon alanında hafif düzeyde iltihabi reaksiyon görülürken, üç aylık dönemde 12 örneğin ikisinde hafif düzeyde iltihabın devam ettiği, 6 aylık dönemde ise iltihabi reaksiyonun tamamen ortadan kalktığı görülmüştür. Birinci ayda görülen hafif düzeydeki sement ve alveol kemiği rezorpsiyonlarının üçüncü ayda azaldığı ve altıncı ayda tamamen ortadan kalktığı ayrıca 3 ve 6 aylık örneklerde orta ve ileri derecede apozisyon faaliyetlerinin oluştuğu görülmüştür. MTA ile tedavi edilen dişlerde ilk birinci ayda 4, üçüncü ayda 8 ve altıncı ayda tedavi edilen tüm dişlerde (1 1 adet) perforasyon alanının yeni sement oluşumu ile tamamen çevrelendiği görülmüştür. MTA ile Super EBA materyalleri arasında yapılan değerlendirmede MTA' da daha iyi sonuçlar elde edilmesine karşın istatistiksel değerlendirmede birinci ayda sement rezorpsiyonu, sement apozisyonu ve iltihap kriterleri açısından, üçüncü ayda sement rezorpsiyonu, altıncı ayda da sement rezorpsiyonu, sement apozisyonu ve iltihap açısından MTA, Super EBA'ya göre anlamlı derecede daha başarılı bulunmuştur.

Abstract:
2. SUMMARY In this study, 90 mandibular premolar and molar of 9 mongrel dog's teeth were used. The teeth were intentionally perforated in furcation area and Super EBA and MTA were used to repair the perforations. The aim of this study was to investigate histologic response to MTA or Super EBA when used for the repair of furcation perforations in dogs' teeth. The teeth were divided into three groups (12 teeth in each group) and histologically examined after 1, 3 and 6 months period. 6 teeth were used as negative control group and not perforated. At the end of these periods, the animals were killed and the jaws perfused with 10% buffered formalin. The specimens demineralized in formic acid buffered with sodium citrate. Tissue blocks were then dehydrated and embedded in paraffin. The blocks were serially sectioned at 5jx and slides were stained with hemotoxylin and eosin. The specimens were evaluated according to inflammation, cement resorption or apposition, bone resorption or apposition, fibrosis and type of healing. According to the result of this study, in Super-EBA group, moderate inflammation was seen at the end of 1 month. Although the inflammation was decreased in 3 to 6 months, some specimens showed chronic inflammation even at the end of this period. However, cement and bone resorption was decreased and apposition was taken in place by the time. The perforation area was repaired by connective tissue in most specimens in Super EBA group. Also in some specimens, cement apposition was taken in place at the both side of the perforation. In MTA groups, mild inflammation was seen in 1 month, decreased with the time and no inflammation was detected at the end of 6 month. Also, mild cement and bone resorption was seen in 1 month, but decreased with the time and bone and cement apposition was taken in place in 3 and 6 months. The perforation area was repaired by hard tissue in 4 specimens at 1 month, 8 specimens at 3 months and the rest (all specimens), at the end of 6 months.Although better results were obtained in MTA group in the fist month, the difference was statistically significant when the groups were compared with regard to inflammation, resorption and cement apposition. In 3 month, MTA showed statistically better result only in cement resorption (p<0.05). However, in 6 months, MTA showed less cement resorption, more cement apposition (p<0.05) and less inflammation than Super EBA statistically (p<0.005).