Pamukta (Gossypium hirsutum L. ) azot kullanım etkinliğinin damlama sulama ve salma sulama yöntemleri yönünden karşılaştırılması üzerine bir araştırma
An Investigation on comparison of nitrogen usage efficiency of cotton (Gossypium hirsutum L. ) for drip and furrow irrigation methods
Yazar: PETEK TOKLU
Danışman: PROF. DR. OKTAY GENÇER
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Azot dozu = Nitrogen dose ; Damla sulama = Drip irrigation ; Karık sulama yöntemi = Furrow irrigation method ; Pamuk = Cotton

Özet:
Bu çalışma, Çukurova koşullarında, damlama sulama yöntemi ile sulanıp, dekara, 4, 8, 12 ve 16 kg azot ve karık yöntemi uyarınca sulanıp, dekara 16 kg azot gübrelemesi uygulamalarının, Çukurova-1518 ve Adana-98 pamuk çeşitlerinin verim ve lif kalite özelliklerine olan etkilerini incelemek amacı ile Ç.Ü. Pamuk Araştırma ve Uygulama Merkezi deneme alanında, 2000 ve 2001 yıllarında, tesadüf blokları deneme deseninde, 4 tekrarlamak olarak yapılmıştır. Araştırmadan, Çukurova-1518 çeşidinin; kütlü verimi, bitki boyu, bitkide koza sayısı, koza kütlü pamuk ağırlığı, 100 tohum ağırlığı, çenet sayısı, koza ağırlığı ve erkencilik oram yönünden Adana-98 çeşidinden daha üstün bir genetik potansiyele sahip olduğu; Adana-98 çeşidinin ise; çırçır randımanı, şif oranı, odun dalı sayısı, lif inceliği, lif kopma dayanıklılığı, lif uzunluğu, lif yeknesaklığı, kısa lif oram ve lif esnekliği yönünden Çukurova-1518 çeşidinden; daha üstün bir genetik potansiyele sahip olduğu saptanmıştır. Çalışmada, kütlü pamuk verimi, koza sayısı, çırçır randımanı, 100 tohum ağırlığı ve odun dalı say ismin, damlama sulama yöntemi ile dekara 8 ve 12 kg azot uygulamalarında artış gösterdiği; bu artışın damlama sulama yönteminin bitkilerin azot kullanım etkinliğini artırmasından kaynaklandığı; farklı uygulamaların lif kalite özellikleri üzerinde önemli bir etkisinin olmadığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler : Pamuk, karık usulü sulama, damlama sulama, azot dozu

Abstract:
This study was conducted to determine effect of applications of 4, 8, 12, and 16 kg/da of N on watered with drip irrigation and application of 16 kg/da of N on watered with furrow irrigation methods on two cotton cultivar's yield and fiber quality, was arranged in randomized complete blocks design with four replications at the experimental areas of Cotton Research and Application Center during the 2000 and 2001 growing seasons. Cukurova-1518 variety was found have superior genetic potential for seed cotton yield, plant height, number of bolls per plant, seed cotton weight per boll, seed index, number of carpels per boll, boll weight and earliness over Adana-98, whereas Adana-98 was found have superior genetic potential for ginning outturn, carpel percentage, number of monopodial branches, fiber fineness, fiber strength, fiber length, fiber uniformity, short fiber index and fiber elongation over Cukurova-1518. Seed cotton yield, number of bolls per plant, ginning outturn, seed index and number of monopodial brunches were increased with drip irrigation and applications of 8 and 12 kg/da of N, these increments were due to the increase in the plant's nitrogen usage efficiency caused by drip irrigation; and treatments caused no significant differences in fiber quality characteristics. Key Words: Cotton, furrow irrigation, drip irrigation, N rate II