Farklı kuraklık indisleri kullanılarak Van gölü havzası kuraklık analizi
Drought analysis of the Van lake basin by using different drought indexs
Yazar: ARİF ÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHSUM AYDIN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / İnşaat Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Bu tez çalışmasında, Van Gölü Havzası alanı içerisinde bulunan 14 meteorolojik istasyona ait 50 yıllık (1968-2018) veriler kullanılarak havza için kuraklık analizi hesabı yapılmıştır. Bu analiz için 4 farklı kuraklık analizi yöntemi belirlenmiş ve bu yöntemlerden elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır. Bunun yanı sıra havza içerisinde bulunan istasyonlara ait yağış ve sıcaklık verilerinin yıllar içerisinde değişimini incelemek için 3 farklı eğilim analiz yöntemi ile hesaplamalar yapılmıştır. Ayrıca yapılan bu hesaplamalar sonucu elde edilen kuraklık değerlerinin havza üzerindeki dağılımı, ArcGIS programı yardımıyla jeostatik analiz modu kullanılarak ara değer hesaplama yöntemi ile renklendirilerek havza haritasında gösterilmiştir.
Elde edilen sonuçlara göre havza genelinin %28'lik kısmında hafif yağışlı, %45'lik kısmının hafif kurak olduğu, %19'lik kısmında ise orta şiddetli kuraklık olduğu sonucuna varılmıştır. Kuraklık analizi hesaplamasında kullanılan indisler arasında en güvenilir ve en doğru sonucu Standart Yağış İndisi yönteminin verdiği görülmüştür. Havza genelinde aylık ortalama yağışın 48 mm olduğu hesaplanmıştır. Kuraklığın iki temel parametresi olan yağış ve sıcaklık verilerinin eğilim analizi sonuçlarına bakıldığında havza genelinde yağışın yıllara göre değişiminde azalma olduğu görülmektedir. Ancak sıcaklık değerlerinde artan yönde eğilimin olduğu görülmüştür. 

Anahtar kelimeler:  Eğilim analizi, Kuraklık analizi, Standart yağış indisi, Yağış.

Abstract:
In this study, drought analysis for the basin was calculated using 50 years (1968-2018) data of 14 meteorological stations in the Van Lake Basin area. For this analysis, 4 different drought analysis methods were determined and the results obtained from these methods were compared. On the other hand, calculations were made with 3 different trend analysis methods to examine the change of precipitation and temperature data of the stations in the basin over the years. In addition, the distribution of the drought values obtained on the basin by these calculations is shown in the basin map by coloring with the interpolation method in the geostatic analysis mode with the help of ArcGIS program.
According to the results obtained, it was concluded that 28% of the basin was slightly rainy, 45% was slightly dry, and 19% was moderately drought. Among the indices used in drought analysis calculation, the Standard precipitation index was shown to provide the most reliable and most accurate result. The average monthly precipitation in the basin is calculated to be 48 mm. Considering the results of the trend analysis of precipitation and temperature data, which are the two main parameters of drought, it can be said that there is a slight decrease in the change of precipitation across the basin over the years. However, it was observed that there was an increasing trend in temperature values.