Harran Ovası koşullarında damla sulama yöntemiyle sulanan domatesin uygun sıra aralığı ve sulama programının belirlenmesi
Determination of the appropriate row spacing and irrigation program for tomato with drip irrigation method irrigated on Harran Plain conditions
Yazar: MEHMET BEŞİR BULUT
Danışman: DOÇ. DR. ALİ FUAT TARI
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma Harran Ovası koşullarında damla sulama ile sulanan salçalık domatesin uygun sulama programı ve lateral aralığını belirlemek amacıyla yürütülmüştür. 2016 yılında yürütülen bu araştırma tesadüf bloklarında deneme deseninde üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Denemede ana konuları iki farklı lateral aralığı (90 cm ve 180 cm) alt konuları ise dört farklı sulama düzeyi oluşturmuştur. Sulama düzeylerini oluşturmak için açık su yüzeyinden olan buharlaşmanın farklı oranları (%75, %100, %125 ve %150) esas alınmıştır. TORO F1 çeşidiyle yürütülen denemede meyve verimleri 3.73 ton da-1 ile 6.69 ton da-1 arasında değişmiştir. Yetişme sezonu süresince 4 gün aralıklarla toplam 19 kez sulama yapılmış olup konulara uygulanan sulama suyu miktarları 528 mm ile 1056 mm arasında, su tüketim miktarları ise 622 mm ile 1103 mm arasında değişmiştir. Yapılan istatistiksel değerlendirmeler sonucunda lateral aralığının domatesin meyve verimi ve kalitesi üzerine etkisinin olmadığı, ancak sulama suyu miktarının gerek verim üzerine gerekse bazı kalite kriterleri üzerine önemli etkisinin olduğu saptanmıştır. Denemeden elde edilen sonuçlara göre en yüksek verim, açık su yüzeyinden olan buharlaşmanın %150 oranın sulama suyu olarak uygulandığı konulardan elde edilmiştir. Bu konunun verimi, sulama suyu gereksinimi ve su tüketimi sırasıyla 6.69 ton da-1, 1056 mm ve 1103 mm olmuştur.

ANAHTAR KELİMELER: Domates, Harran Ovası, damla sulama, lateral aralığı, su tüketimi

Abstract:
This research was carried out to determine the appropriate irrigation schedule and lateral extent of the salty tomatoes drip irrigation in Harran Plain conditions. This research, carried out in 2016, has been carried out in three replications in a trial design on random blocks. In the experiment, the main subjects consisted of two different lateral ranges (90 cm and 180 cm) and the sub-subjects had four different irrigation levels. Different rates of evaporation (75%, 100%, 125% and 150%) from the open water surface were used to establish irrigation levels. The fruit yield in the experiment conducted with the range of TORO F1 varied from 3.73 ton da-1 to 6.69 ton da-1. During the growing season, a total of 19 irrigation was done at intervals of 4 days, irrigation water quantities applied to the subjects ranged from 528 mm to 1056 mm, and water consumption amounts ranged from 622 to 1103 mm. As a result of the statistical evaluations, it was determined that the lateral extent had no effect on the fruit yield and quality of the tomato but the irrigation water amount had a significant effect on the yield or on some quality criteria. According to the results obtained from the experiment, the highest yield is obtained from the fact that 150% of the evaporation from the open water surface is applied as irrigation water. The yield of this experiment, the irrigation water requirement and the water consumption are respectively 6.69 ton da-1, 1056 mm and 1103 mm.

KEY WORDS: Tomato, Harran Plain, drip irrigation, lateral interval, water consumption