Küreselleşme bağlamında devletin değişen rolü ve çalışma hayatına etkisi
Change role the state and it insluences on work life in the manner of globalization
Yazar: NESRİN CEVGİN GÖÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FARUK SAPANCALI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Küreselleşme = Globalization ; Sosyoekonomik analiz = Socio-economic analysis ; Sosyoekonomik değişme = Socio-economic change ; Sosyoekonomik yapı = Socio-economic structure ; Yeniden yapılanma = Restructuring ; İş hayatı = Work life

Özet:
20.yy'ın son çeyreğinden itibaren toplumların sosyal ve ekonomik yapılanmaları hızlı bir değişim sürecine girmiştir. Bu değişim sürecinden temel toplumsal kurumlardan biri olan devletin de yerine getirdiği işlevler ve üstlendiği roller etkilenmiştir. Bu değişimlerin temelinde 1970'li yıllarda ortaya çıkan ekonomik kriz ve krizden çıkmak için üretilen politikalar ile teknolojik yenilikler, dünya ekonomik sisteminin gerek aktörler gerekse nitelik olarak değişmesi ve sermayenin uluslararasılaşması anlamında küreselleşme olgusu vardır. Bu gelişmeler ekonomik ve sosyal sistemin bir alt sistemi olan çalışma ilişkilerinde de kendisini göstermiştir. Son yirmibeş yılda çalışma ilişkileri alanında tartışılan en önemli konu uluslararası rekabetin, teknolojik yeniliklerin ve işgücünün farklılaşması sonucunda çalışma hayatında nasıl bir değişimin gerçekleş(tiği)eceği ve bunun, çalışma ilişkilerinin tarafları açısından ne gibi sonuçlar doğuracağı olmuştur. Oldukça kapsamlı incelemelere tabi tutulmuş olan bu konuda, devletin, ekonomik ve sosyal hayatta üstlendiği rol ve işlevleri ile çalışma ilişkilerinin esneklik arayışları çerçevesinde yeniden yapılanma süreci içinde olduğu, ortak kanıyı teşkil etmektedir. Devletin esneklik talepleri ve liberal görüşler doğrultusunda şekillenen yeni konumunda, devletin ekonomik ve sosyal hayata müdahalesinin ez aza indirgenerek çalışma hayatında çalışanları koruyucu düzenlemeler yapmaktan kaçınmasına ve sosyal devlet anlayışı sonucu oluşan kazanımlar hususunda da bir gerilemenin ortaya çıkmasına yol açmıştır. Bu çalışmanın temel amacı, veri olarak aldığımız sosyal devletin, yaşanan küreselleşme olgusunun gerek iş dünyasına gerekse toplumsal yaşama ve kurumlara getirdiklerinden ne yönde etkilendiği tespit etmektir. Bu doğrultuda, küreselleşme ve devlet olguları kavramsal çerçevede ele alındıktan sonra tarihsel gelişimleri göz önünde bulundurularak, küreselleşme bağlamında devletin üstlendiği rol ve işlevlerdeki dönüşüm, piyasa mekanizmasının egemenliğini sağlamanın araçları olan yapısal uyum politikaları ve özelleştirme uygulamaları çerçevesinde değerlendirilmiş, bunların çalışma hayatındaki sonuçları incelenmiştir. Son olarak da, Türkiye'de devletin kuruluş aşamasından itibaren ekonomik ve sosyal hayatta üstlendiği roller ile 1980 sonrasında dünyadaki eğilime paralel olarak bunların değişimi incelenmiş, ayrıca, yaşanan küreselleşme olgusunun nasıl değerlendirildiğinin tespiti amaçlanmıştır.

Abstract:
Since the final quarter of the 20th century, the social and economic structures of the socities has been rapidly changed. In this changing period, the functions and roles of the state which is one of the most primary social conception. At the basis of these changes, the economic crisis broke out during the 1970's, the preventable policies which were formed to come over such crisis and the technological advancements and innovations, change of world economic system structurally and positionaily and the globalization under the manner of intematinalization of the capital played a vital role. These developments have also influenced the business relations which are as subsidiary system of social system. One of the the significant discussion of the recent 25 years in the area of business relations has been that how international competition, technological developments and changing of the labor force would be changed within the business life. Considering the intensified and comprehensive studies concerning the subject, under the frame of the economic and social role, and the funtions of the state, seeking of the flexibility at business relations, the state has been known to be within the restructuring period. The main purpose of this study is to determine and show how the social state and ongoing globalization influence the business life and social life and institutions. In this direction, after focusing the globalization and state facts conceptionally, under the manner of globalization the alteration of the state's role and functions, structural harmonization policies and privitization instruments which are the tools for the independence of market mechanism and the consequences of such changes have been evaluated. At the final part, from the republication of Turkish State, State's economic and social roles, and the changes of such roles and functions since the date of 1980 parallel with the world trends have been examined, in addition to that the reaction towards the globalization has been studied. VI