Mobil ortam reklamlarında dijital gözetim algısı: Dijital göçmenler ve dijital yerlilerin karşılaştırmalı analizi
Awareness of surveillance through mobile media ads: A comparative analysis of digital natives and digital immigrants
Yazar: ÖMÜR TALAY
Danışman: DOÇ. DR. MERİH TAŞKAYA
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Reklamcılık = Advertising
Dizin: Mobil reklam = Mobile advertising ; Reklamlar = Advertisements ; Sayısal gözetim = Digital surveillance ; Sayısal göçmenler = Digital immigrant ; Sayısal reklamcılık = Digital advertising ; Sayısal yerliler = Digital natives

Özet:
Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmelerin insan hayatını hızla değişime uğratması, reklamcılık alanında da kanal, yöntem, strateji açısından araçsal ve içeriksel dönüşüme neden olmuştur. Özellikle dijital iletişim uygulamaları geniş kitlelere ulaşmış ve buna bağlı olarak dijital reklam da hareket alanını genişletmiştir. Dijital ortam ve araçların insan hayatına yaygın biçimde dahil oluşu, dijital bir kültür oluşması sonucunu doğurmuştur. Dijital teknolojiler kültürü dönüştürürken, gözetimi de dijitalleştirip kültürel bir form haline getirmiştir. Bunun ötesinde gözetimin dijitalleşmesi, yönetsel ve tecimsel alanlarda, mahremiyetin göz ardı edildiği çok sayıda vakanın ortaya çıkmasının zeminini hazırlamıştır. 
Şirketlerin ya da reklam verenlerin, kullanıcıların internette geçirdikleri zamanlarda bıraktığı dijital izlerle ya da çeşitli mobil uygulamalarca sızdırılan kişisel verileri kullanarak müşteri profili oluşturması ve kullanıcıların mobil ortamlarda ilgilendikleri konuların belirlenmesiyle yaratılan "kişiselleştirme", etik sorunları ve mahremiyet endişelerini beraberinde getirmektedir.  
Kişiselleştirme sürecinde/sonrasında elde edilen kişisel verilerin, kişinin rızası ya da bilgisi dışında kullanımının yaratabileceği etik ve mahremiyet ihlallerine ilişkin farkındalığın dijital göçmenlere ve dijital yerlilere göre farklılık gösterdiği halde aynı yasal koruyuculuk çerçevesinde bulunmaları çalışmamız kapsamında araştırma sorunsalı olarak oluşturulmuştur. 
Araştırmanın amacı, özel hayatın gizliliği temelinde, dijital gözetim ve dijital iz takibinin yol açabileceği mahremiyet ihlalleri ve bu bağlamdaki etik sorunlara ilişkin farkındalık düzeyinin kuşaklar arası farklılığının yol açabileceği sorunlara bilimsel yöntemlerle işaret etmek ve çözüm önerileri sunmaktır. Bu amacı gerçekleştirmek için, dijital göçmen ve dijital yerlilerin dijital gözetime ilişkin farkındalık ve algıları, mobil ortamlarda yayınlanan reklamların izlenme, fark edilme, kullanılma durumları ve mobil ortam reklamlarında gözetim olgusu kapsamında yüz yüze anket tekniği ile elde edilen verilerden hareketle, karşılaştırmalı olarak analiz edilip değerlendirilmiştir.

Abstract:
Developments in information and communication technologies have rapidly changed human life, and this has also led to instrumental and content-related transformations in terms of channel, method, and strategies in the field of advertising. Especially digital communication applications have reached great masses, and digital advertising has expanded its playground accordingly. The inclusion of digital media and tools in human life has led to the formation of a digital culture. Digital technologies are transforming the culture, he has won the digitalized surveillance and oversight has become a cultural forms. Furthermore, the digitalization of surveillance has paved the way for the occurrence of a multitude of cases, in which privacy is ignored in administrative and commercial areas.
The "personalized database customer profile" that companies or advertisers create by following the digital footprints that users leave on the Internet, and the "personalization" they create by identifying what users are interested in on the mobile environment bring about ethical issues and privacy concerns.
While digital migrants and digital natives differ in terms of the level of awareness of ethical and privacy violations resulting from the use of personal data obtained during the personalization process without the knowledge and consent of the person being tracked, the fact that both digital migrants and digital natives are within the scope of the same legal security is identified as the problematic of this study. 
The aim of this research is to point out the privacy violations that the digital surveillance and the tracking of digital footprints can cause on the basis of the right of privacy, and the problems that may arise from the differences of the generations in terms of their level of awareness of the ethical problems accordingly by scientific methods, and to propose solutions. In order to achieve this goal, awareness and perceptions of digital immigrants and digital natives about digital surveillance, within the framework of ad-views, ad awareness, ad usage and the phenomenon of surveillance on mobile settings, have been analyzed and evaluated comparatively on the basis of face-to-face survey data.