Ortaokul öğrencilerinin kaza geçirme durumları ve kazalardan korunmaya yönelik davranışları
Secondary school students accident status and behaviors foraccident prevention
Yazar: ZEYNEP DURAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL AKTAŞ
Sanko Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Güvenlik önlemleri = Safety measures ; Kazalar = Accidents ; Okul hemşireliği = School nursing ; Okullar = Schools ; Okullar-halk sağlığı = Schools-public health ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students

Özet:
Bu araştırma, ortaokul öğrencilerinin kaza geçirme durumları ve kazalardan korunmaya yönelik davranışlarının değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel türdeki bu çalışma Eylül 2019 – Şubat 2020 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini, Gaziantep ili Şehitkamil İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı Ali Küncülü Ortaokulu'nda 2019-2020 eğitim-öğretim yılında 5., 6. ve 7. sınıfta öğrenim gören 1122 öğrenci oluşturmuştur. Örneklem seçimine gidilmemiştir. Evren örneklemi oluşturmuştur. Çalışma araştırmaya katılmayı kabul eden 480 (katılım oranı %42.7) öğrenci ile tamamlanmıştır. Verilerin toplanmasında sosyodemografik ve okul kazaları ile ilgili özellikleri içeren "Tanıtıcı Bilgi Formu" ve "Öğrencilerin Okul Kazalarında Güvenlik Önlemlerine Yönelik Davranış Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 23.0 istatistik paket programında yapılmıştır. Veriler değerlendirilirken yüzdelik, aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Normalite testi sonucuna göre t testi ve varyans analizi kullanılmıştır. Araştırmanın yapılması için ölçeğin Türkiye için geçerlilik güvenirlik çalışmasını yapan yazardan yazılı izin, etik kurul izni, Millî Eğitim Bakanlığı'ndan ve okul yönetiminden kurum izni, öğrenci velilerinden yazılı izin ve öğrencilerden sözel onam alınmıştır. Çalışma bulgularına göre öğrenciler 9-13 yaş aralığında olup %35.2'si 11 yaşında ve %54.8'i kız öğrencidir. Çalışmaya katılan öğrencilerin %37.1'i 7. sınıf öğrencisidir. Öğrencilerin, Okul Kazalarında Güvenlik Önlemlerine Yönelik Davranış Ölçeği Güvenli Olmayan Davranışlar alt boyut puan ortalaması 67.57±7.01, Güvenli Davranışlar alt boyut puan ortalaması 23.81±7.75, Bina Dışına Yönelik Güvenli Davranışlar alt boyut puan ortalaması 18.98±5.70 ve Servis Aracındaki Davranışlar alt boyut puan ortalaması 10.51±1.63'dür. Öğrencilerin Okul Kazalarında Güvenlik Önlemlerine Yönelik Davranış Ölçeği genel puan ortalaması 163.31±19.23 olarak hesaplanmıştır. Ölçekten alınabilecek maksimum puan 200'dür. Puan arttıkça okul kazalarına yönelik güvenlik önlemleri artmaktadır. Bu durumda öğrencilerin okul kazalarına yönelik güvenlik önlemlerinin yüksek olduğu söylenebilir. Öğrencilerin Okul Kazalarında Güvenlik Önlemlerine Yönelik Davranış Ölçeği puan ortalamalarının sosyodemografik özelliklerine göre karşılaştırılması sonucunda yaş, cinsiyet, sınıf ve annenin eğitim durumu arasında istatiksel açıdan anlamlı düzeyde farklılık saptanmıştır (p<0.05).
Anahtar Kelimeler: Okul, Kaza, Okul Kazası, Ortaokul, Okul Sağlığı Hemşiresi

Abstract:
This research was conducted to evaluate the secondary school students' accident situations and their behaviors against accidents. This descriptive and cross-sectional study was carried out between September 2019 - February 2020. The population of the study consisted of 1122 students studying at the 5th, 6th and 7th grades in the 2019-2020 academic year at Ali Küncülü Secondary School, which is affiliated to the Gaziantep City, Şehitkamil District Directorate of National Education. The sample selection was not made. The population sample was created. The study was completed with 480 (42.7% participation) students who accepted the research. The "Introductory Information Form" containing the characteristics of sociodemographic and school accidents and "Behavior Scale of the Students for Safety Measures in School Accidents" were used to collect the data. Statistical analysis of the data was done in SPSS 23.0 statistical package program. While evaluating the data, percentage, arithmetic mean and standard deviation values were calculated.  According to the normality test result, t test and variance analysis were used. In order to conduct the research, written permission from the author who conducted the validity and reliability study of the scale for our country, ethics committee permission, institutional permission from the Ministry of National Education and the school administration, written permission from the parents and verbal consent from the students were obtained. According to the findings of the study, students are between the ages of 9-13, 35.2% are 11 years old and 54.8% are female students. 37.1% of the students participating in the study are 7th grade students. The Behavior Scale for Students' Safety Measures in School Accidents, Unsafe Behaviors sub-mean score 67.57 ± 7.01, Safe Behaviors sub-mean score 23.81 ± 7.75, Outside Building Safe Behaviors sub-mean score 18.98 ± 5.70, and Behavior in the Service Vehicle sub-dimension average is 10.51 ± 1.63. The overall score average of the Students' Behavior Scale for Safety Measures in School Accidents was calculated as 163.31 ± 19.23. As a result of the comparison of the mean scores of the Behavioral Scale for the Safety Measures of Students in School Accidents according to their socio-demographic characteristics, a statistically significant difference was found between the education status of the students about age, gender, class and mother (p<0.05). 
Keywords: School, Accident, School Accident, Secondary School, School Health Nurse