Tıp tarihinde müzik ile tedavi ve XVI. yüzyıldan XIX. yüzyıla kadar delilerin mekanı Süleymaniye
Therapy with music in the history of medicine and Suleymaniyah, home of metally ill people from XVI century to XIX century
Yazar: GAMZE BEŞLİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KEVSER DEĞİRMENCİ
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Deontoloji ve Tıp Tarihi = Medical History and Ethics ; Tarih = History
Dizin: Deli = Mad ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Müzik = Music ; Müzik tedavisi = Music therapy ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Süleymaniyye = Süleymaniyye ; Tarih = History ; Tedavi = Treatment ; Tıp tarihi = History of medicine ; Yakın Çağ = Modern Times

Özet:
Müziğin tedavi aracı olarak kullanılmasıyla, tıp tarihinde yeni tedavi alanları doğmuştur. Çalışmada, müzikle tedavinin tarihsel süreci incelenerek; müzikle tedavi yöntemlerinin uygulanış biçimleri, çalgı aletleriyle beraber ele alınmıştır. Geçmişten günümüze gelişerek gelen bu tedavi aracının doğuşu, dârüşşifâlar üzerinden anlatılmıştır. Öyle ki Türklerden başlayıp Osmanlı'ya taşınan bu miras en iyi şekilde uygulanmaya çalışılmıştır. Ayrıca sosyal devlet anlayışına sahip olan Osmanlı dârüşşifâları, kimsesiz akıl hastalarına yurt olmuş, üstelik bu hizmeti karşılığında hastalarından ücret talep etmemiştir.
Çalışmamız dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmamızın birinci bölümünde kavram ve terminoloji üzerinde durulmuş olup "bîmarhâne" adının anlamını açıklayarak başladık. Bîmarhâne adı hakkında detaylı bilgiler verildikten sonra, bîmarhâne ile ilişkilendirdiğimiz tanımlar üzerinde durduk.
Çalışmamızın ikinci bölümünde, müziğin insan ruhuna olumlu ve olumsuz tesirlerini araştırarak bunların neler olduğunu anlatmaya çalıştık. Ayrıca yaptığı çalışmalar ile tıp tarihine adını yazdıran hekimleri de çalışmamızda unutmayarak onların çalışmaları hakkında da bilgiler vermeye çalıştık.
 Üçüncü bölümünde ise Türklerde, İslam Medeniyeti'nde ve Avrupa'da müzik ile tedavi çalışmalarının olup olmadığını araştırdık.  Bu araştırmalarımızı örneklerle renklendirmeye çalıştık. Daha sonra çalışmamızı musiki ile tedavi yapan dârüşşifâlar üzerinde yoğunlaştırdık.
Son bölümde ise çalışmamızı Süleymaniye üzerinde yoğunlaştırdık. Süleymaniye'nin kuruluşunu, mimari yapısını, delilerini, işleyiş ve yönetimini kısaca Osmanlı Devleti'nin Yükselme Dönemi'nde göz bebeği olan Süleymaniye Bîmarhânesi'nin kimlere ev sahipliği yaptığı?  Kimlerin derdine derman olduğu?  Gibi sorularımıza arşiv belgeleri ışığında cevap bulmaya çalıştık.

Anahtar Kelimeler: Bîmarhâne, Müzik, Akıl hastaları, Süleymaniye.

Abstract:
In the history of Medicine, with the use of music as a therapy tool, new fields of threatment were born. This method, applied by various processes throughout civilizations, played an important role, especially in thetreatment of mental illnesses. 
In this thesis, we studied the historical process of music therapy and application forms of these methods with musical instruments. The birth of this therapy tool which comes by devoloping from the past to present is explained via dârüşşifâ. This heritage moved fromTurks to Ottoman, was tried to be applied in the bestway. Besides,  Dârüşşifâ of Ottoman which have social state vision was a home for homeless mentally ill people and never demanded Money from them for this service.
Our study consists of four parts. In the first part of the study, we focused on concepts and terminology and started by explaining the meaning of the name "Bîmarhâne". After giving detailed information about the name of bîmarhâne we focused on the definition sassociated with bîmarhâne.
In the second part of the study, by searching the positive and negative effects of music on the human spirit, we tried to explain what these effects are. More over we didn't forget about our physicians who took part in the history of medicine with their study and tried to give informations about their studies.
In the third part of our study, we searched if there are studies of music therapy in Turks, in Europe and in the İslam Civilization and tried to vary our studies by giving examples. Then we focused our study on Dârüşşifâs given music therapy treatment.
In the last part of thestudy, we concen trated on Sulaymaniyah, the establishment, the architecture, mentally ill people, the operation and the management… Briefly, in the light of archive documents we tried to find answers to such questions: Who did the dârüşşifâ of Sulaymaniah – the dearest of rising age of Ottoman Empire -  host and heal?

Keywords: Bîmarhâne, Music, Mental Patients, Sulaymaniah.