Acil serviste ilk başvuru anındaki serum laktat değerinin mortaliteyi öngörmedeki yeri: Retrospektif, klinik çalışma
The role of initial serum lactate level in the emergency department in predicting mortality: Retrospective, clinical study
Yazar: YURDAGÜL ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. ASIM KALKAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Okmeydanı Eğitim. ve Araştırma. Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Kan gaz analizi = Blood gas analysis ; L-laktik asit = L-lactic acid ; Laktatlar = Lactates ; Laktik asit = Lactic acid ; Mortalite = Mortality ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Yatan hastalar = Inpatients

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı acil servise başvuran hastalarda ilk başvuru anında ölçülen serum laktat değerinin mortaliteyi öngörmedeki yerinin araştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Haziran 2017- Aralık 2017 tarihleri arasında acil servise çeşitli nedenlerle başvuran, ilk başvuru anında serum laktat değerleri çalışılan hastalar dahil edildi. Hastaların demografik verileri, laboratuvar bulguları, mortalite ve hastaneye yatış oranları analiz edildi. Birincil sonlanım noktası, serum laktat değerinin mortaliteyi öngörmedeki yeri, ikincil sonlanım noktası hastaneye yatışı öngörmedeki rolü olarak belirlendi.
Bulgular: 1382 hastanın %47,4'ü (n=655) kadın, %52,6'sı (n=727) erkek idi. Hastaların yaş ortalaması 60,99±20,04 (18- 100) yaş olarak saptandı. Çalışmaya katılan olguların %59,6'sında (n=824), en sık hipertansiyon olmak üzere (%36) ek hastalık görüldü. Çalışmaya katılan olguların %20,5'inde (n=284) hastaneye yatış yapıldığı gözlenmiştir. 43 (%3.1) hastada ise mortalite saptanmıştır.  Hastane yatış ve mortalite olan olguların yaşları, hastane yatışı olmayan ve mortalite gözlenmeyen olgulara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p=0,001; p<0,01). Hastanede yatış olması durumuna göre olguların serum laktat ölçümleri arasında, istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Mortalite gözlenen olguların serum laktat değeri, mortalite gözlenmeyen olgulara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p=0,001; p<0,01). Mortaliteyi öngörmedeki serum laktat düzeyi için elde edilen cut- off noktası ≥3,6 mmol / L olarak saptanmıştır. Serum laktat düzeyi 3,6 mmol / L ve üzeri olan olgularda mortalite görülme oranı, serum laktat düzeyi 3,6 mmol / L'nın altında olan olgulara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p=0,001; p<0,01).
Sonuç: Acil serviste seçilmemiş hasta grubunda ilk başvuru anında bakılan serum laktat düzeyi mortalitenin önemli bir öngörücüsüdür. Çalışmamızın sonuçlarına göre serum laktat düzeyi 3,6 mmol / L ve üzeri olan olgularda mortalite görülme oranı, serum laktat düzeyi 3,6 mmol / L'nın altında olan olgulara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır. Tüm bu verilerin sonucunda serum laktat düzeyi 3,6 mmol / L ve üzeri olan olgularda mortalite görülme riski 6,5 kat fazladır. Serum laktat düzeyi acil serviste seçilmemiş hasta grubunda mortaliteyi öngörmede kullanılabilecek güvenli bir parametredir.

Anahtar Kelimeler: Acil servis, mortalite, morbidite, laktat

Abstract:
Aim: The aim of this study was to investigate the role of serum lactate in the patients who were admitted to the emergency department at the time of admission.
Materials and Methods: Patients who were admitted to the emergency service for various reasons between June 2017 and December 2017 were included in the study. Demographic data, laboratory findings, mortality and hospitalization rates of the patients were analyzed. The primary endpoint was determined as the role of serum lactate in predicting mortality, and the secondary endpoint in predicting hospitalization.
Results: Of the 1382 patients, 47.4% (n = 655) were female and 52.6% (n = 727) were male. The mean age of the patients was 60.99 ± 20.04 (18- 100) years. In 59.6% (n = 824) of the patients, the most common hypertension (36%) was an additional disease. It was observed that 20.5% (n = 284) of the patients were hospitalized. Mortality was found in 43 (3.1%) patients. The ages of patients with hospitalization and mortality were found to be significantly higher than those without hospitalization and without mortality (p = 0.001; p <0.01). There was no statistically significant difference between the serum lactate measurements of the patients according to hospitalization (p> 0.05). The serum lactate levels of the patients with mortality were found to be significantly higher than those without mortality (p = 0.001; p <0.01). The cut off point for serum lactate level in predicting mortality was found to be ≥3.6 mmol / L. The mortality rate was found to be significantly higher in patients with serum lactate level 3,6 mmol / L and above (p = 0,001; p <0,01).
Conclusion: The serum lactate level is an important predictor of mortality in emergency department. According to the results of our study, the mortality rate was found to be significantly higher in patients with serum lactate level 3,6 mmol / L and above compared to those with serum lactate level below 3,6 mmol / L. As a result of all these data, we can say that the risk of mortality in patients with serum lactate level 3,6 mmol / L and above is 6.5 fold higher. Serum lactate level is a safe parameter for predicting mortality unselected patients in the emergency department.

Keywords: Emergency department, mortality, morbidity, lactat