Metal endüstrisinde iş sağlığı ve güvenliği kapsamında risk analizi
Risk analysis within the scope of occupational health and safety in the metal industry
Yazar: EBRU SAĞ
Danışman: DOÇ. DR. BERNA SARAÇOĞLU KAYA
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering

Özet:
İş sağlığı ve güvenliği (İSG) çalışmaları, global boyutta önemini gün geçtikçe arttıran;
işçi, işveren ve ürün güvenliğini birlikte ele alan, önleyici ve koruyucu sürdürülebilir
eylemleri kapsamaktadır. "İş Güvenliği" teriminin tanımı, meslek hastalıkları ve iş
kazalarından kaynaklanan kayıpları minimuma indirmek hatta hiç yaşanmamasını
sağlamak amacıyla bilimsel temellere ve araştırmalara dayanan önlemlerin saptanması ve
uygulanmasıdır. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ve TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu)
verilerinin faaliyet gruplarına dağılımında çalışma koşulları açısından en riskli sektörlerin
başında metal endüstrileri gelmektedir. Dünyada metal endüstrisi, istihdam kapasitesi ve
ekonomik açıdan stratejik konumda olup gelişen ve kar sağlanan en önemli sanayi
alanlarının başında yer almaktadır. İnşaat, savunma, kara, deniz hava taşımacılığı, demirçelik,
beyaz eşya, havalandırma, otomotiv, bilişim-telekomünikasyon gibi elektronik
cihazlar metal endüstrisi kapsamında yer almaktadır. Yaşadığımız dünyada herhangi bir
ekonomi ve sektörden bahsederken sürdürülebilirlik kavramını ayıramayız. Söz konusu
endüstri için de gelişim, iyileşme ve sürdürülebilirlik, iş kazaları ve meslek hastalıklarının
neden olduğu kayıpların azaltılmasıyla hatta ortadan kaldırılmasıyla sağlanabilecektir.
Risk Analizi ise bu noktada devreye girmekte ve söz konusu önleyici ve giderici
faaliyetleri başlatabilmenin bilimsel yolu olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmayla, iş
sağlığı ve güvenliği kapsamında metal endüstrisinde yer alan büyük ölçekli bir işletme
genelinde, tehlikeler belirlenmiş, L-tipi Risk Değerlendirme Karar Matrisi (RADM) ve
Fine-Kinney Analiz metotlarıyla risk analizleri yapılmış ve risk skorları belirlenerek
değerlendirilmiştir. Tez kapsamında risk analizlerinin yapıldığı yöntemler birbirleriyle
kıyaslanmış ve sonuçların sürdürülebilirlik ile ilişkisi analiz edilmiştir. Metal sektöründe bu kapsamda yapılan ilk çalışma ve risk analizlerinin sürdürülebilirlik ile ilişkisini
inceleyen ilk çalışma olarak literatüre ve sektöre katkı sağlanması amaçlanmıştır.

Abstract:
Occupational health and safety (OHS) studies are increasing in importance on a global
scale day by day; It includes preventive and protective sustainable actions that address
worker, employer and product safety together. The definition of the term "Occupational
Safety" is the determination and implementation of measures based on scientific
foundations and research in order to minimize or even prevent losses resulting from
occupational diseases and occupational accidents. In terms of working conditions in the
distribution of International Labor Organization (ILO) and TUIK (Turkish Statistical
Institute) data to activity groups, metal industries are at the forefront of the most risky
sectors. In the world, the metal industry is strategically located in terms of employment
capacity and economic position and is at the top of the most important industrial areas
that are developing and profit provided. Electronic devices such as used by information
and telecommunication, construction, defense, land, sea and air transportation, iron and
steel, white goods, ventilation, automotive are included in the metal industry. When we
talk about any economy and sector in the world we live in, we cannot separate the concept
of sustainability. Development, improvement and sustainability for the industry in
question can be achieved by reducing or even eliminating losses caused by work accidents
and occupational diseases. Risk Analysis comes into play at this point and is defined as
the scientific way to initiate such preventive and remedial activities. With this study,
hazards were identified throughout a large-scale enterprise in the metal industry within
the scope of occupational health and safety, risk analyzes were made with L-type Risk Assessment Decision Matrix (RADM) and Fine-Kinney Analysis methods, and risk scores were determined and evaluated. Within the scope of the thesis, the methods of risk analysis were compared with each other and the relationship of the results with sustainability was analyzed. It is aimed to contribute to the literature and the sector as the first study conducted in this context in the metal sector and the first study examining the relationship between risk analyzes and sustainability.