Deneysel multipl skleroz (MS) fare modelinde schisandrin B ve alantolaktonun immünomodülatör etkilerinin araştırılması
Investigation of immunomodulator effects of schisandrin b and alantolacton in experimental multipl sclerosis (MS) mouse model
Yazar: MUSTAFA ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. HAMİYET ALTUNTAŞ ; DOÇ. DR. AHMET EKEN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Allerji ve İmmünoloji = Allergy and Immunology ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Alantolakton = Alantolactone ; Ensefalomiyelit = Encephalomyelitis ; Fareler = Mice ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Şizandra = Schisandrin

Özet:
Multipl skleroz (MS), merkezi sinir sistemini etkileyen, kronik inflamatuar demiyelinizan hastalığıdır. Özellikle MS genç erişkinlerde görülen, omurilik beyaz cevherini birçok lokalizasyonda etkileyen bulgularla karakterize olan kronik bir hastalıktır. MS 20-40 yaş arasında başlar ve dünya genelinde yaklaşık 2.5 milyon kişiyi etkilemektedir. MS genç bireylerde neden olduğu fiziksel ve psikolojik hasarlarla yaşam kalitesini düşüren ve hastaya/sağlık sistemine ekonomik külfetler yükleyen bir hastalıktır. MS tedavisinde kullanılan birçok anti-inflamatuar, immünomodülatör ve immünosüpresif ilaç, relapsları azaltmakta fakat progresif hastalıkta sınırlı etki göstermektedir. Bu anlamda MS'i tedavi etmek ya da önlemek için akson koruyucu yaklaşım gösterebilecek yeni ajanların keşfedilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, Deneysel Otoimmün Ensefalomiyelit (EAE) fare modelinde tedavi amacıyla sırasıyla; Schisandra chinensis bitkisinde en bol bulunan Schisandrin B (Sch-B) ve Inula helenium'dan izole edilen bir seskiterpen lakton olan Alantolakton (ALT) etken maddeleri kullanılmıştır. Bu etken maddelerin, yapılan çalışmalarda yardımcı T hücrelerini doğrudan ya da indirek yollarla etkilediğini gösterilmiştir. Bu çalışmada, Sch-B ve ALT, EAE klinik skorunu anlamlı düzeyde düşürmüştür. Aynı zamanda bu iki molekül demiyelinizasyonu da azalmıştır. Beyin, spinal kord, dalak ve lenf nodundan alınan hücreler akım sitometri ile analiz edilmiş ve bu iki molekülün CD4+ T hücrelerini etkilediği gösterilmiştir. Sonuçlarımızdan elde edilen bilgilerin ışığında, Sch-B ve ALT'nin, MS'in önlenmesinde etkili ilaç adayları olabileceği düşünülmüştür.

Abstract:
Multiple sclerosis (MS) is a chronic inflammatory demyelinating disease that affects the central nervous system. MS is a chronic disease in especially young adults characterized by findings affecting the spinal cord white matter in a multiple localization. It begins between the ages of 20-40 and affects around 2.5 million people worldwide. MS is a disease that reduces the quality of life with physical and psychological damages caused in the young individuals and imposes economic burdens on the patient / health system. Many anti-inflammatory, immunomodulatory and immunosuppressive drugs used in the treatment of MS reduce relapses but show limited effects in progressive disease. In this sense, it is necessary to discover new agents that can show axon-protective approach to treat or prevent MS. In this study, in experimental autoimmune encephalomyelitis (EAE) mouse model, by the purpose to treatment, respectively; The active substances of the most abundant Schisandrin B (Sch-B) in the Schisandra chinensis plant and Alantolactone (ALT) which a sesquiterpene lactone isolated from Inula helenium, were used. Studies with these active ingredients have been shown to affect adjuvant T cells either directly or indirectly. In this study, Sch-B and ALT significantly reduced EAE clinical scores. At the same time, these two molecule is also reduced demyelination. Cells from the brain, spinal cord, spleen and lymph node were analyzed by flow cytometry, and these two molecules have been shown to affect CD4+ T cells. In the light of the information obtained from our results, Sch-B ve ALT are could thought to be effective drug candidates in the prevention of MS.