Osmanlı ordusunda sahra topçuluğu (1875-1914)
Field artillery in Ottoman army (1875-1914)
Yazar: YASİN UFUK ERGÜN
Danışman: PROF. DR. HÜSNÜ ÖZLÜ
Milli Savunma Üniversitesi / Alparslan Savunma Bilimleri ve Milli Güvenlik Enstitüsü / Harp Tarihi Ana Bilim Dalı / Askeri Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Askeri yapı = Military structure ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Sahra topçuluğu = Field artillery ; Tophane-i Amire = Tophane-i Amire ; Toplar = Balls ; Topçu mühimmatı = Artilleryman ammunition ; Türk Ordusu = Turkish Army

Özet:
Sahra topları, muharebe alanında piyade ve süvari birliklerine ateş desteği 
sağlamasının yanı sıra dağ, kale ile istihkâmlarda kullanılan küçük çaplı ve manevra 
kabiliyeti yüksek olan silahlardır. Osmanlı ordusunda da klasik dönemden itibaren 
kullanımı yaygın olan sahra topları, zamanla kendi profesyonel sınıfı teşkil etmiş ve 
harp meydanlarında muharebelerin sonucuna tesir eden bir unsur olmuştur. 19. 
yüzyılda meydana gelen sanayii devriminin harp sanayiine tesiri neticesinde büyük 
çelik fabrikaları tarafından muhtelif çap ve ebatlarda sahra topları imal edilmiştir. 
Uzman bir topçu sınıfına sahip olan Osmanlı ordusu, 19. yüzyılın son çeyreğinde 
muharebelerde aldığı yenilgilerinden sonra bilhassa sahra topçuluğunu hem yeni usul 
topların tedariği ve üretimi hem de sahra topçu sınıfını talim ve terbiye etme 
teşebbüsleri içerisinde bulunmuştur. Alman askerî heyetinin tesiriyle Krupp 
fabrikasından geniş ölçekli sahra topları, mühimmat ve teçhizat ithal edilerek sahra 
topçu sınıfı, Alman askerî doktrinleri doğrultusunda talim ve terbiye edilmiştir. Bunun 
yanında fabrikalardan imalat için tezgâh ve çeşitli araç gereçler de satın alınarak 
Tophane-i Amire sanayii tesislerinde küçük çapta top ve mühimmatının üretimi 
yapılmıştır.
Bu çalışmada 19. yüzyılın son çeyreğinden birinci dünya savaşına kadar olan zamanda 
Osmanlı ordusunun sahra topçuluğunda yapılan yenileşme hareketlerinin gerek ihracat 
ve imalat gerekse yeni usulde talim ve terbiye edilen sahra topçu birliklerinin harp 
alanında muharebeye etkileri tespit edilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Sahra Topçuluğu, Sahra Topları, Tophane-i Amire, 
Sahra Topları ile Mühimmatın İhracat ve İmalatı, Alman Askeri Heyeti, Krupp 
fabrikası, Sahra Topçularının Talim ve Terbiyesi, Osmanlı Sahra Topçu Muharebeleri

Abstract:
Field guns are small calibre and highly manoeuvrable weapons used in mountains, 
fortresses and fortifications, as well as providing fire support to infantry and cavalry 
units on the battlefield. Field cannons, which were widely used in the Ottoman army 
since the classical period, formed their own professional class in time and became a 
factor affecting the outcome of battles on the battlefields. In the 19th century, as a 
result of the impact of the industrial revolution on the war industry, field guns of 
various diameters and sizes were manufactured by large steel factories. The Ottoman 
army, which had a specialised artillery class, after the defeats it suffered in the battles 
in the last quarter of the 19th century, made attempts both to supply and manufacture 
new style cannons and to train and educate the field artillery class. Under the influence 
of the German military delegation, large-scale field guns, ammunition and equipment 
were imported from the Krupp factory, and the field artillery class was trained and 
educated in line with German military doctrines. In addition, looms and various tools 
and equipment were purchased from the factories for manufacturing, and small-scale 
artillery and ammunition were produced in the industrial facilities of Tophane-i Amire.
19 In this study. it has been tried to determine the effects of the innovation movements 
made in the field artillery of the Ottoman army from the last quarter of the century to 
the first world war on the battlefield of field artillery units trained and trained in both 
export and manufacturing as well as in the new method.

Key Words: Field Artillery, Field Cannon, Tophane-i Amire, Export and 
Manufacturing of Field Cannon and Ammunition, German Military Delegation, Krupp 
factory, Training and Education of Field Artillery, Ottoman Field Artillery Battles