Almanca eğitimi gören öğrencilerin Almancaya yönelik kaygı ve tutumlarının akademik motivasyonlarına etkisi: Batı Karadeniz bölgesinde öğrenim gören öğrenciler üzerine bir araştırma
The effect of German language anxiety and attitudes towards German on academic motivation of students studying German: A study on students studying in the Western Black Sea region
Yazar: ASUMAN YAPRAK
Danışman: PROF. DR. MUHAMMET KOÇAK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı / Alman Dili Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Alman Dili ve Edebiyatı = German Linguistics and Literature
Dizin: Almanca dersi = German lesson ; Yabancı dil sınıf kaygısı = Foreign language classroom anxiety

Özet:
Başarılı yabancı dil öğrenim süreci sadece bilişsel faktörlere dayanmamakta aynı zamanda tutumsal ve duyuşsal faktörleri de içermektedir. Duyuşsal faktörler dil öğrenimini etkileyen duygusal yönleri ifade etmekte ve yabancı bir dili öğrenme ve kullanma biçimlerinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu nedenle öğrenim sürecinin nasıl daha etkili ve başarılı gerçekleştirilebileceği ve sürdürülebileceği tutum, kaygı ve motivasyon gibi duyuşsal bileşenlerle açıklanabilmektedir. Bu çalışmada ise, öğrencilerin yabancı dil kaygıları, Almancaya yönelik tutumları ve akademik motivasyonları çeşitli değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğinin, kaygı ve tutumları arasında bir ilişki bulunup bulunmadığının ve kaygı ve tutumlarının akademik motivasyonlarını yordayıp yordamadığının ortaya konması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, verilerin toplanması için "Yabancı Dil Sınıf Kaygısı Ölçeği", "Almancaya Yönelik Tutum Ölçeği" ve "Akademik Motivasyon Ölçeği" kullanılmış ve çalışmaya Kastamonu Üniversitesi, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi, Amasya Üniversitesi, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi ve Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitelerinde Almanca dersi gören 834 öğrenci katılmıştır. Elde edilen verilerle öncelikle değişkenleri ölçmek amacıyla SPSS 23 Paket programı ile gerekli faktör, varyans, korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır. Ardından Almanca eğitimi alan öğrencilerin akademik motivasyon, kaygı ve tutum değişkenleri arasındaki açıklayıcı ve yordayıcı ilişkiler örüntüsünü belirlemek adına AMOS 22.0 yazılım programı ile Yapısal Eşitlik Modeli kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre; öğrencilerin yabancı dil kaygıları ve cinsiyet, gelir düzeyi, Almanca ile ilk karşılaşma yaşı, yerleşim yeri, üniversite, bölüm, sınıf ve ikinci dil bilme değişkenlerine göre anlamlı bir fark olduğu ve yaş değişkenine göre anlamlı bir fark olmadığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin Almancaya yönelik tutumları ve cinsiyet, üniversite ve bölüm değişkenlerine göre anlamlı bir fark olduğu ve yaş, gelir düzeyi, Almanca ile ilk karşılaşma yaşı, yerleşim yeri, sınıf ve ikinci dil bilme değişkenlerine göre anlamlı bir fark olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca öğrencilerin akademik motivasyonları ve cinsiyet, gelir düzeyi, Almanca ile ilk karşılaşma yaşı, üniversite, bölüm ve sınıf değişkenlerine göre anlamlı bir fark olduğu ve yaş, yerleşim yeri ve ikinci dil bilme değişkenlerine göre anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür. Buna ek olarak öğrencilerin yabancı dil kaygıları ve Almancaya yönelik tutumları arasında anlamlı bir ilişki olduğu, öğrencilerin yabancı dil kaygılarının akademik motivasyonlarını yordamadığı, öğrencilerin Almancaya yönelik tutumlarının akademik motivasyonlarını yordadığı ve öğrencilerin yabancı dil kaygı ve Almancaya yönelik tutumlarının akademik motivasyonlarını yordadığı tespit edilmiştir. Son olarak ise öğrencilerin kaygı ve tutumları ile akademik motivasyonları arasındaki ilişkilere yönelik test edilen modelin uyumlu olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Successful foreign language learning process is not only based on cognitive factors but also includes attitudinal and affective factors. Affective factors refer to the emotional aspects that affect language learning and play an essential role in learning and using a foreign language. Therefore, how the learning process can be realized and sustained more effectively and successfully can be explained by affective components such as attitude, anxiety, and motivation. This study aims to reveal whether students' foreign language anxiety, attitudes toward German, and academic motivation differ according to various variables, whether there is a relationship between anxiety and attitudes, and whether anxiety and attitudes predict their academic motivation. The "Foreign Language Classroom Anxiety Scale," "Attitude Towards German Scale," and "Academic Motivation Scale" were utilized to collect the data for this study, which included 834 students studying German from Kastamonu University, Zonguldak Bülent Ecevit University, Amasya University, Tokat Gaziosmanpaşa University, and Samsun Ondokuz Mayıs University. The SPSS 23 software was employed first to perform the required factor, variance, correlation, and regression analyses with the collected data in order to assess the variables. Then, Structural Equation Modeling was used with the AMOS 22.0 software to determine the pattern of explanatory and predictive relationships between academic motivation, anxiety, and attitude variables of students studying German. According to the findings, there is a significant difference between the students' foreign language anxiety and the variables of gender, income level, age of first encounter with German, place of residence, university, department, grade, and knowing a second language; however, there is no significant difference according to the age variable. Students' attitudes towards German and the variables of gender, university, and department differ significantly; however, there is no significant difference considering the variables of age, income level, age of first encounter with German, place of residence, grade, and knowing a second language. Furthermore, there is a significant difference between the students' academic motivation and the variables of gender, income level, age at the first encounter with German, university, department, and grade; however, there is no significant difference considering the variables of age, place of residence and second foreign language proficiency. Comparison and regression analyses show that there is a significant relationship between students' foreign language anxiety and their attitudes towards German, that students' foreign language anxiety does not predict their academic motivation, that students' attitudes towards German predict their academic motivation, and that students' foreign language anxiety and attitudes towards German predict their academic motivation. Finally, the tested model is structurally compatible with the relationships between students' anxiety and attitudes and academic motivation.