Motivasyonel görüşme uygulamalarının engelli çocuğa sahip ailelerin başa çıkma tutumlarına etkisi
The effects of motivational interviewing applications on coping attitudes of parents of children with disabilities
Yazar: ABDULLAH NURİ DİCLE
Danışman: PROF. DR. KURTMAN ERSANLI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Başa çıkma = Coping ; Engelli çocuklar = Disabled children ; Motivasyonel görüşme = Motivational interviewing

Özet:
Bu araştırma, araştırmacı tarafından Motivasyonel Görüşme tekniğine dayalı olarak hazırlanmış Motivasyonel Görüşme Uygulamalarının engelli çocuğa sahip ailelerin başa çıkma tutumlarına etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırmada, Motivasyonel Görüşme Uygulamaları engelli çocuğa sahip ailelerin/ebeveynlerin başa çıkma tutumlarını etkilemekte midir? sorusuna yanıt aranmıştır.Araştırmanın deney ve kontrol grubu engelli çocuğa sahip toplam 32 ebeveynden oluşmuştur. Araştırmada ?Kontrol Gruplu Ön-test Son-test Modele? dayalı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmada çalışma grubunu oluşturacak olan engelli çocuğa sahip ailelerden gerekli verileri elde etmek amacıyla Kişisel Bilgi Formu ve Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeği ön-test olarak uygulanmıştır. Deney grubu ile Motivasyonel Görüşme Uygulamaları Mart ? Mayıs 2012 tarihleri arasında perşembe günleri 09.30?12.00 saatleri arasında, her hafta, haftada 120-150 dakikalık oturumlar şeklinde, 10 oturum olarak Özel Hürriyet Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi Eğitim Salonunda gerçekleştirilmiştir. Kontrol grubu ile hiçbir çalışma yapılmamıştır. Deney ve kontrol gruplarına Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeği son-test olarak uygulanmıştır. Deney ve kontrol gruplarına uygulanan Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeğinden aldıkları ön-test - son-test puanları araştırmanın denencelerini test edecek şekilde düzenlenmiştir. Denencelerin incelenmesinde, her katılımcı için Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeğinden elde edilen toplam puanlar ele alınmış, Kovaryans Analizi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılarak denencelere göre karşılaştırmalar yapılmıştır.İstatistiksel analizler sonucunda, deney ve kontrol grubunun başa çıkma tutumlarının ön-teste göre düzeltilmiş son-test ortalama tutum puanları arasındaki farkın anlamlı olduğu [F(1-29)=160.532, p<.001] ve motivasyonel görüşme uygulamalarına katılan engelli çocuğa sahip ebeveynlerin başa çıkma son-test tutum puanlarının, ön-test tutum puanlarından anlamlı bir şekilde olumlu yönde yükseldiği bulunmuştur (z= 3.522, p<.001).Araştırmanın bulgularına göre, motivasyonel görüşme tekniğine dayalı olarak hazırlanmış Motivasyonel Görüşme Programı'nın engelli çocuğa sahip ailelerin başa çıkma tutum düzeylerinin artmasında etkili olduğu sonucuna varılmıştır.Elde edilen bulgular literatür ışığında yorumlanmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study was to determine the effects of motivational interviewing applications on coping attitudes of parents of children with disabilities. For this purpose in the research sought answer the following question: Is there a meaningful effect of motivational interviewing applications on coping attitudes of parents of children with disabilities?Participants consist of 32 parents of children with disabilities in control and experimental group. In experimental research design ?Pre-test Post-test Model with Control Group?? used.In order to obtain the necessary data from parents of children with disabilities this will constitute the study group Personal Information Form and Coping Attitudes Evaluation Scale used as a pre-test.Applications of motivational interviewing with the experimental group held on Special Education and Rehabilitation Center Training Hall which lasted 10 sessions. It arranged to every Thursdays from 09:30 a.m to 12:00 a.m, approximately two or two and half an hour from March to May 2012. There is no intervention for control group. Experimental group and control group administered Coping Attitudes Evaluation Scale as a post-test.Coping Attitudes Evaluation Scale which administered to control and experimental group as a pre test and post test arranged to test research hypothesis. For each participants coping attitudes evaluation scale total score used hypothesis testing. Comparisons were made using ANCOVA and Wilcoxon Signed Ranks Test according to hypothesis.As a result of statistical analysis; coping attitudes of the experimental and control group, pre-test post-test found significant difference between the mean attitude scores [F(1-29)=160.532, p<.001]. The statistical analyses revealed that the coping attitudes of experimental group significantly higher compared to control group after the intervention (z= 3.522, p<.001).According to the findings of study motivational interviewing applications based on motivational interviewing skills is effective to increase coping attitude level of parents of children with disabilities.The research results discussed in the light of literature and some suggestions have been made.