Depresyonda kendini damgalama ve intihar bilişleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between self-stigmatization and suicidal cognitions in depression
Yazar: BURCU BUZKAN SARIKAYA
Danışman: PROF. DR. KAMİL NAHİT ÖZMENLER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Damgalama = Stigmatization ; Depresyon = Depression ; İntihar = Suicide

Özet:
Amaç: Depresyon, tüm dünyada en sık görülen ruhsal hastalık olup çok büyük kitleleri etkilemektedir. Depresyondaki kişinin kendisiyle ilgili değersizlik, yetersizlik düşünceleri, geçmişe yönelik pişmanlık ve geleceğe yönelik umutsuzluk, karamsarlık düşünceleri vardır. Bu düşünceler süreklidir, kişinin günlük yaşantısı ile sosyal ve mesleki işlevselliğini etkiler ve bazen o kadar şiddetlidir ki; suçluluk duygularından kurtulamayan ve gelecekten bir beklentisi olmayan kişiyi intihara sürükleyebilir. Ruhsal hastalığa sahip olan ve psikiyatrik tedavi gören bireyler; toplum tarafından ne yapacağı belli olmayan ve tehlikeli bireyler olarak algılanmakta ve bunun neticesinde hayatın birçok alanında damgalanmaya maruz kalmaktadırlar. Sosyal ve mesleki alanlarda damgalanan, dışlanan bireyler bir süre sonra içe kapanmakta ve kendi kendilerini damgalamaya meyilli olabilmektedirler.
Literatür incelendiğinde; daha çok genel popülasyonda psikolojik yardım alma ve damgalanma ilişkisinin incelendiği, kendini damgalamanın ise daha çok şizofreni ve benzeri bozukluklarda araştırıldığı görülmektedir. Bu araştırma ile depresyon tanısı alan bireylerde yaşam olayları, intihar bilişleri ve kendini damgalama arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Kesitsel tasarıma sahip araştırmanın örneklemini Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Kliniğine başvurarak majör depresif bozukluk tanısı almış 18-65 yaş aralığındaki 73 hasta oluşturmuştur. Görüşme esnasında sosyodemografik özelliklere ilişkin veriler kaydedildikten sonra hastalara Yaşam Olayları Sorgulama Listesi (YOSL), Beck Depresyon Envanteri (BDE), Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ), İntihar Bilişleri Ölçeği (İBÖ) ve Depresyonda Kendini Damgalama Ölçeği (DKDÖ) uygulanmıştır. Elde edilen verilen uygun istatistiksel yöntemler ile analiz edilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya katılan hastaların yaş ortalaması 35,75±12,79 olarak hesaplandı ve hastaların %76,7'si (n=56) kadındı. Hastaların %74'ünün (n=54) çalışmadığı, %47,5'inin (n=35) aylık gelirinin 8500 Türk lirasının altında olduğu saptandı. Araştırmadan elde edilen veriler incelendiğinde, depresyon hastalarının İBÖ-Toplam puanları ile BDE puanları (r=0.812 p<0.001) ve BUÖ puanları (r=0.635 p<0.001) arasında pozitif yönlü bir korelasyon olduğu saptandı. Hastaların intihar bilişleri ile self stigmatizasyonları arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu, kendilerini damgalama oranları arttıkça, intihar bilişlerinin de arttığı sonucuna varıldı (r=0.299 p<0.05). Geçmişte kendine zarar verme davranışı, intihar girişimi ve intihar girişimi sebebiyle hastanede yatış öyküsü olan hastaların intihar bilişlerinin daha fazla olduğu görüldü (p<0.05). Hastaların son bir yıl içerisindeki deneyimledikleri yaşam olayı sayısı arttıkça, İBÖ alt ölçeklerinden olan "Çözülemezlik" puanlarının arttığı (r=0.261 p<0.05) belirlenmiştir.
Sonuç: Depresyon halihazırda en sık görülen ruhsal bozukluktur ve intihar ile yakından ilişkilidir. Depresyon hastalarının intihar bilişleri ile kendini damgalama arasındaki ilişkinin incelendiği bu araştırmada, hastaların kendilerini damgalama oranları arttıkça intihar bilişlerinin de arttığı saptanmıştır. Self stigmatizasyon hastalar açıkça ifade etmedikleri zaman gözden kaçabilmekte, hastaların tedavi arayışına ket vurabilmekte, sosyal işlevselliği olumsuz yönde etkileyerek depresyonda sürdürücü bir faktör olarak rol oynayabilmektedir. İntihar için risk faktörlerinin belirlenmesi, önlenmesi ve erken müdahalesi için araştırma sonuçları önem taşımaktadır.

Abstract:
Objective: Depression is the most common mental illness worldwide and affects large numbers of people. People with depression have thoughts of self-worthlessness, inadequacy, regret about the past and hopelessness and pessimism about the future. These thoughts are persistent, affect the person's daily life, social and professional functionality, and are sometimes so severe that they can drive a person who cannot get rid of feelings of guilt and has no expectations for the future to suicide. Individuals with mental illness and those undergoing psychiatric treatment are perceived by society as unpredictable and dangerous individuals, and as a result, they are subjected to stigmatization in many areas of life. Individuals who are stigmatized and ostracized in social and professional areas become withdrawn after a while and may tend to stigmatize themselves. When the literature is examined, it is seen that the relationship between receiving psychological help and stigmatization is mostly examined in the general population, while self-stigmatization is mostly investigated in schizophrenia and similar disorders. Based on this; we designed this study to investigate life events, suicidal cognitions and self-stigmatization in individuals diagnosed with depression.
Materials and Methods: The sample of the cross-sectional study consisted of 73 patients between the ages of 18-65 who were diagnosed with major depressive disorder at the Psychiatry Clinic of Gülhane Training and Research Hospital. After recording data on sociodemographic characteristics during the interview, the patients were administered the Life Events Questionnaire List (LOSL), Beck Depression Inventory (BDI), Beck Hopelessness Scale (BHS), Suicide Cognitions Scale (SCS) and Self-Stigmatization Scale for Depression (SBSD). The obtained data were analyzed using suitable statistical techniques. 
Results: The mean age of the patients who participated in the study was 35.75±12.79 years and 76.7% (n=56) of the patients were female. It was determined that 74% (n=54) of the patients were not working and 47.5% (n=35) had a monthly income of less than 8500 Turkish Liras. When the data obtained from the study were analyzed, it was found that there was a positive correlation between the IPS-Total scores of the patients with depression and their BDI scores (r=0.812 p<0.001) and IPS scores (r=0.635 p<0.001). It was concluded that there was a positive correlation between suicidal cognitions and self-stigmatization, and as the rate of self-stigmatization increased, suicidal cognitions also increased (r=0.299 p<0.05). Patients with a history of self-harming behavior, suicide attempt and hospitalization due to suicide attempt had higher suicidal cognitions (p<0.05). It was determined that as the number of life events experienced by the patients in the last year increased, the scores of "Unresolvability", one of the subscales of ICQ, increased (r=0.261 p<0.05).
Conclusion: Depression is currently the most common mental disorder and is closely associated with suicide.  In this study examining the relationship between suicidal cognitions and self-stigmatization in patients with depression, it was found that as the rate of self-stigmatization increased, suicidal cognitions also increased. Self-stigmatization may be overlooked when patients do not express it openly, may hinder patients' treatment seeking, and may play a role as a sustaining factor in depression by negatively affecting social functioning. Research results are important for the identification, prevention and early intervention of risk factors for suicide.