Alkol bağımlılığı tedavisindeki bireylerin öz-şefkat, kendini damgalama düzeylerinin; tedavi motivasyonu ile ilişkisi: ege üniversitesi, amatem örneği
The relationship between self compassion, self stigma and treatment motivation among individuals with alcohol use disorder: a sample of Ege University, amatem
Yazar: BİRCE ÇOBAN
Danışman: PROF. DR. BÜLENT KAYAHAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Madde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Kendini damgalama = Self stigmatization ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders

Özet:
Yüksek alkol tüketimi kazalara yol açarak ve bireylerin kronik hastalığa yakalanma riskini arttırarak birçok olumsuz sonuca yol açmaktadır. Alkol bağımlılığı olan bireylerin tedavi motivasyonu, tedaviye bağlılıklarını arttıran önemli bir etmendir. Kendine yönelik damgalama ise alkol bağımlılığı olan bireylere karşı yoğun bir şekilde var olan damgalamanın içselleştirilmesidir. İçselleştirilen bu damgalama; damgalanan grupta depresyon ve anksiyete gibi rahatsızlıklarla pozitif ilişkilidir ve bireylerin tedaviye ulaşması önündeki engellerden biridir. Öz şefkat ise, literatürde iyi oluş haliyle pozitif ilişkili; kendini eleştiri ve depresyon ile negatif ilişkili olduğu gösterilen bir kavramdır. Öz şefkatin kendine yönelik damgalama ile negatif ilişkili olduğunu gösteren çalışmalar, öz şefkatin içsel damgalamayı engelleyebileceğini göstermektedir. Öz şefkat ile kendine yönelik damgalamanın, tedavi motivasyonu ve alkolden temiz kalınan süre (remisyon süresi) ile ilişkisini çalışan araştırmaya literatürde rastlanmamıştır. Bu amaçla Ege Üniversitesi Bağımlılık Polikliniği ve Yataklı Tedavi Servisi'nden alkol bağımlılığı tedavisi alan ve çalışmaya katılmayı kabul eden  80 bireye 28.02.2023-.25.05.2023 tarihleri arasında "Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalama Ölçeği (RHİDÖ)", "Öz Anlayış Ölçeği (ÖA)", "Tedavi Motivasyonu Anketi (TMA)" ve "Alkol Kullanım Bozuklukları Tarama Testi (AKBTT)" ve ayrıca katılımcıların demografik ve klinik özellikleri ile ilgili bilgileri almayı amaçlayan "Katılımcı Bilgi Formu" uygulanmıştır. 1 katılımcı anketlerin tamamını doldurmadığı için dışlanmıştır. Katılımcılardan elde edilen bilgiler SPSS (25. Versiyon) programında Spearman Korelasyon Analizi, Pearson Korelasyon Analizi, Bağımsız Örneklemler T Testi ve Mann-Whitney U analizleri uygulanarak incelenmiştir. Sonuç olarak, katılımcıların RHİDÖ puanları ile ÖA puanları arasında anlamlı, negatif ilişki bulunmuştur. Katılımcıların ÖA ve TMA puanları arasındaysa anlamlı, negatif düzeyde bir ilişki bulunmuştur Alkolü bırakmış olan katılımcıların alkolü bıraktıkları toplam süre ile (temiz geçirilen süre) ile ÖA puanları arasında pozitif yönde, anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Katılımcıların RHİDÖ puanları ile de alkolden temiz geçirilen süreleri arasında ise negatif yönde, anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Katılımcıların  RHİDÖ puanları ile ise TMA puanları arasında anlamlı ve pozitif yönde ilişki bulunmuştur. Sonuç olarak hipotezler kısmen doğrulanmıştır ve bulgular tartışılmıştır.

Abstract:
High rates of alcohol consumption, make individuals more vulnerable to accidents and chronic disease which causes negative consequences. The treatment motivation of individuals who have alcohol abuse can increase their treatment adherence. Stigma is severe for individuals who have alcohol abuse. When this stigma is internalized, self-stigma -which has a positive relationship with depression and anxiety- occurs. Also, self-stigma has defined a barrier to treatment. Conversely, self-compassion has a positive relationship with well-being and a negative relationship with self-criticism and depression. The research which shows the negative relationship between self-stigma and self-compassion shows that self-compassion may prevent the internalization of the stigma. There is no research found in the literature which investigates the relationship between self-stigma and treatment motivation, together with the relationship between self-compassion and remission time (clean days). With this aim, "Internalized Stigma of Mental İllnes Scale (ISMIS)", "Self-Compassion Scale, (SC)", "Treatment Motivation Scale (TMS)", "Alcohol Use Disorder Identification Test (AUDIT)" and also, "Personal Information Scale" which contains data about demographical and clinical features, were applied to attendants (N=80). 1 attendant who did not complete all of the scales was removed. The analyses performed with SPSS (25th version) and correlation tests, Independent Sample T-test, Mann-Whitney U were applied. Consequently; it is found a significant, negative relationship between ISMIS and SC. There is also found a significant, negative relationship between SC and TMS. The relationship between ISMIS and TMS was also positively significant. The length of clean days (asked participants "How much time do you have without alcohol consuming?" to collect this information) also correlates significantly with SC and ISMIS. The weeks of clean days and SC were positively correlated and the weeks of clean days were negatively correlated with ISMIS. The findings are disscused in the related part.