Ahmed Vâhid (Moran)'in sözlükçülüğü ve a Condensed Dictionary English–Turkish'e göre Türkçenin söz varlığı
Lexicography of Ahmed Vâhid (Moran) and the vocabulary of Turkish according to a Condensed Dictionary English –Turkish
Yazar: MURAT AKSAKALLI
Danışman: PROF. DR. MUNA YÜCEOL ÖZEZEN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Moran, Ahmed Vahid = Moran, Ahmed Vahid ; Söz varlığı = Vocabulary ; Sözlük = Dictionary ; Sözlükbilim = Lexicology ; Türkçe sözlükler = Turkish dictionaries

Özet:
Türk dili tarihinin çeşitli dönemlerinde, birçok sözlük yazılmıştır. 11. yüzyıldan günümüze kadar farklı coğrafyalarda yazılan ve çoğu iki dilli olan sözlükler, yazıldığı dönemin söz varlığını ortaya koyması bakımından önem arz etmektedir. 20. yüzyıla kadar klasik bir yöntemle yazılmış sözlükler, 20. yüzyıl itibarıyla yerini Batılı yöntemlerle hazırlanmış sözlüklere bırakmıştır. 20. yüzyılda yazılmış çeşitli sözlükler arasında dikkati çeken; ancak kaynaklarda pek de bir yer bulamamış olan Ahmed Vâhid (Moran) tarafından yazılmış olan A Condensed Dictionary English-Turkish adlı sözlük öne çıkmaktadır. 1881-1945 yılları arasında yaşamış olan ve esasında bir sözlük bilimci ve filolog olmamasına rağmen Ahmed Vâhid'in "İngilizceyi hakkıyla öğretmek" amacıyla İngilizce öğrenmek isteyen Türklere bu kaynağı sunması önemlidir. Bunu dışında da Türkçe-İngilizce sözlükler de hazırlamış olan Ahmed Vâhid Bey'in Türk sözlükçülüğü alanında iki dilli sözlükler hazırlaması açısından dikkate değerdir. Bu doğrultuda, Ahmed Vâhid (Moran)'in sözlükçülüğü ve Türk sözlükçülük tarihindeki yeri ile 1924 yılına ait A Condensed Dictionary English-Turkish adlı sözlüğünün söz varlığı, bu çalışmada ortaya konulmuştur. 

Anahtar Kelimeler: Söz, Söz Varlığı, Sözlük, Türk Sözlükçülüğü, Ahmed Vâhid Moran

Abstract:
Many dictionaries were written in various periods of Turkish language history. Dictionaries, most of which are bilingual and written in different geographies from the 11th century to the present, are important in terms of revealing the vocabulary of the period in which they were written. Dictionaries written with a classical method until the 20th century left their place to dictionaries prepared with Western methods as of the 20th century. Notable among various dictionaries written in the 20th century; however, the dictionary named A Condensed Dictionary English-Turkish, written by Ahmed Vâhid (Moran), who did not find much place in the sources, draws attention. It is important in that it offers this resource to the Turks who lived between 1881-1945 and who want to learn English in order to "teach English properly" despite not actually being a lexicographer and philologist. Apart from this, Ahmed Vâhid Bey, who also prepared Turkish-English dictionaries, is notable for preparing bilingual dictionaries in the field of Turkish lexicography. In this direction, the lexicography of Ahmed Vâhid (Moran) and its place in the history of Turkish lexicography and the vocabulary of the 1924 A Condensed Dictionary English-Turkish dictionary have been revealed.

Keywords: Word, Vocabulary, Dictionary, Turkish Lexicography, Ahmed Vâhid Moran