Sosyal bilgiler dersinde bağlam temelli öğrenme yaklaşımının; öğrencilerin akademik başarısına, finansal okuryazarlık becerilerine ve öğrenmenin kalıcılığına etkisi
The effect of context based learning approach on students' academic achievement, financial literacy skills and retention of learning in social studies
Yazar: İRFAN ARIKAN
Danışman: PROF. DR. ZAFER ÇAKMAK
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Bağlam temelli yaklaşım = Context based approach ; Finansal okuryazarlık = Financial literacy ; Kalıcılık = Permanence ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler dersinde bağlam temelli öğrenme yaklaşımının öğrencilerin akademik başarısına, finansal okuryazarlık becerisine ve öğrenmenin kalıcılığına etkisini incelemektir. Araştırma örneklemini 2020-21 eğitim öğretim yılında Şanlıurfa ili Haliliye ilçesine bağlı bir köy okulunda 6.sınıfa devam eden 53 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada karma yöntem desenlerinden açıklayıcı ardışık desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünü ön-test ve son-test kontrol gruplu yarı deneysel desen oluşturmaktadır. Deney grubunda yer alan öğrencilere beş hafta 6.sınıf sosyal bilgiler üretim, dağıtım ve tüketim öğrenme alanına yönelik konular bağlam temelli öğrenme yaklaşımı ile işlenirken; kontrol grubunda aynı konular mevcut öğretim programına uygun olarak işlenmiştir. Araştırmanın nicel veri toplama araçları araştırmacı tarafından geliştirilen üretim, dağıtım ve tüketim başarı testi ile finansal okuryazalık davranış ölçeğidir. Nicel veriler SPSS 22 programında analiz edilmiştir. Nicel verilerin analizinde betimsel istatistiki teknikler kullanılmıştır. Nicel verileri desteklemek için deney grubunda yer alan 10 öğrenciyle görüşme gerçekleştirilmiştir. Görüşmede yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nitel veriler betimsel olarak analiz edilmiştir. Araştırmada deney ve kontrol grubunun "üretim, dağıtım ve tüketim başarı testi" ne dair ön-test ve son-test puan ortalamaları arasında son-test lehine anlamlı bir fark bulunmuştur (p < .05). Üretim, dağıtım ve tüketim son-test puanları karşılaştırıldığında deney grubunu lehine anlamlı bir fark bulunmuştur (t51=2.243,  p < .05).  Deney ve kontrol grubunun üretim, dağıtım ve tüketim son-test ve kalıcılık testi puan ortalamaları karşılaştırıldığında deney grubunda istatistiki olarak bir fark bulunmaz iken (t27=1.982, p>.05); kontrol grubunda son-test lehine istatistiki olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (t24=2.701, p<.05). Fakat grupların son-test ve kalıcılık testi puan farkları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>.05). Finansal davranış ölçeği ön-test ve son-test puanları karşılaştırıldığında deney grubunda harcama, bütçe ve tasarruf alt boyutlarında; kontrol grubunda ise harcama ve tasarruf alt boyutlarında son-test lehine anlamlı bir fark bulunmuştur (p<.05). Finansal okuryazarlık ölçeği son test puan ortalamaları karşılaştırıldığında yalnızca tasarruf alt boyutunda deney grubun lehine bir anlamlı bir fark olduğu görülmüştür (p<.05). Nitel verilerin de nicel verileri desteklediği görülmüştür. Bağlam temelli öğrenme yaklaşımının akademik başarı, finansal okuryazarlık becerisi ve öğrenmenin kalıcılığı üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğu söylenilebilir. Sonuç itibariyle sosyal bilgiler dersinde ve finansal okuryazarlık becerilerinin kazandırılmasında çağdaş bir öğretim yöntemi olan bağlam temelli öğrenme yaklaşımının kullanılması önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effect of context-based learning approach on students' academic achievement, financial literacy skills and retention of learning in social studies course. The research sample consists of 53 students attending 6th grade in a village school in the Haliliye district of Şanlıurfa province in the 2020-21 academic year. Explanatory sequential design, one of the mixed method designs, was used in the study. The quantitative part of the research consists of a quasi-experimental design with pretest and posttest control groups. While the subjects of 6th grade social studies production, distribution and consumption were taught with a context-based learning approach for five weeks to the students in the experimental group; in the control group, the same subjects were covered in accordance with the current curriculum. The quantitative data collection tools of the research are the production, distribution and consumption success test and financial literacy behavior scale developed by the researcher. Quantitative data were analyzed in SPSS 22 data analysis program. Descriptive statistical techniques were used in the analysis of quantitative data. Interviews were conducted with 10 students in the experimental group to support the quantitative data. Semi-structured interview protocol form was used in the interview. Qualitative data were analyzed descriptively. In the study, a significant difference was found between the production, distribution and consumption pre-test and post-test mean scores of the experimental and control groups in favor of the post-test (p< .05).  When the production, distribution and consumption post-test scores were compared, a significant difference was found in favor of the experimental group (t51=2.243,  p<.05). When the production, distribution and consumption posttest and retention test mean scores of the experimental and control groups were compared, there was no statistically significant difference in the experimental group (t27=1.982, p>.05);  while a statistically significant difference was found in the control group in favor of the posttest (t24=2.701, p < .05). However, there was no significant difference between the posttest and retention test scores of the groups (p>.05). When financial behavior scale pre-test and post-test scores were compared, it was seen that, for the experimental group, in the expenditure, budget and saving sub-dimensions; for the control group, a significant difference was found in favor of the post-test in expenditure and savings sub-dimensions (p<.05). When the financial literacy scale post-test mean scores were compared, it was seen that there was a significant difference in favor of the experimental group only in the saving sub-dimension (p<.05). It has been observed that, it supports quantitative data in its qualitative data. it can be said that context-based learning approach has a positive effect on academic achievement, financial literacy skills and retention of learning. As a result, it is recommended to use context-based learning approach, which is a contemporary teaching method, in social studies course and in gaining financial literacy skills.