Kadınların uzun etkili ve kalıcı aile planlaması yöntemlerine ilişkin tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of women's attitudes regarding long-acting and permanent family planning methods
Yazar: TUĞÇE OK
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE TAŞTEKİN OUYABA
Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Aile Planlaması = Family Planning ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Uzun Etkili ve Kalıcı Aile Planlaması (UEKAP) yöntemleri doğurganlığı düzenlemek veya doğuma ara vermek isteyen çok sayıda kadın için uygundur. Güvenlik ve etkinliklerine rağmen, bu yöntemler istendik düzeyde kullanılmamaktadır. Bu çalışmanın amacı, doğurganlık çağındaki kadınların UEKAP yöntemlerine ilişkin tutumlarının belirlenmesidir. Çalışma iki aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada kadınların UEKAP yöntemlerine ilişkin tutumlarını ölçen bir araç geliştirilmiş, ikinci aşamada bir ölçüm aracı kullanılarak kadın UEKAP yöntemlerine yönelik tutumlarını etkileyen faktörler incelenmiştir. Bu çalışma kesitsel ve metodolojik nitelikte olup Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Hastanesinde 530 kişi ile yürütülmüştür. Araştırmaya katılan kadınların UEKAP kullanımı %25.4 belirlenmiştir. Kadınların UEKAP yöntemi kullanmama nedenleri arasında; gebe kalmak istemesi (%23.2), yöntemin yan etkisinden korkulması (%9.4) ve eşinin onay vermemesi (%8.1) gibi çeşitli durumların olduğu bulunmuştur. İstatistiksel veri analizi için SPSS versiyon 25.0 ve AMOS v24.0 kullanılmıştır. UEKAP tutumunu etkileyen faktörleri ortaya koymak için yapısal eşitlik modelinde ölçüm modeli test edilmiş, ardından yapısal model incelenmiştir. Araştırmamızın sonuçlarında daha iyi eğitim düzeyi, kentsel bölgede yaşamak ve çalışıyor olmak, daha olumlu aile planlaması ve daha olumlu UEKAP tutumu ile ilişkilidir. Daha fazla çocuğa sahip olma, başka çocuk istememe ve daha önce kontraseptif başarısızlık yaşama, daha olumsuz AP tutumu ve daha olumlu UEKAP tutumu ile ilişkidir. UEKAP yöntemlerine ilişkin toplum algısını değiştirmek için aile planlaması konusunda daha fazla kamu bilinci sağlanmalıdır. Yöntemi erken bırakma oranını azaltmak için aile planlamasının avantajı ve etkinliği hakkında uygun danışmanlık sağlanması ve hizmet alanların memnuniyetinin artırılması düşünülmelidir.

Abstract:
Long-Acting and Permanent Family Planning methods are suitable for a large number of women who want to regulate their fertility or interrupt childbirth. Despite their safety and effectiveness, these methods are not used to the desired level. The aim of this study is to determine the attitudes of women of childbearing age toward long-acting and permanent family planning methods. The study consists of two stages. In the first stage, a tool was developed to measure women's attitudes toward LAPFP methods, and in the second stage, the factors affecting women's attitudes toward LAPFP methods were examined by using this measurement tool. This study is cross-sectional and was conducted with 530 people in Afyonkarahisar Health Sciences University Health Practice and Research Center Hospital. Among the reasons why women do not use the LAPFP method. It was found that there were various situations such as wanting to become pregnant (23.2%), fear of the side effects of the method (9.4%), and the husband's disapproval (8.1%). SPSS version 25.0 and AMOS v24.0 were used for statistical data analysis. In order to reveal the factors affecting the LAPFP attitude, the measurement model was tested in the structural equation model, and then the structural model was examined. In the results of our research, better education level, living and working in an urban area are associated with more positive family planning and a more positive LAPFP attitude. It is associated with having more children, not wanting another child, and having contraceptive failure before, a more negative FP attitude, and a more positive LAPFP attitude. More public awareness of family planning should be created in order to change the public perception of LAPFP methods. In order to reduce the rate of early discontinuation of the method, appropriate counseling about the advantage and effectiveness of family planning and increasing the satisfaction of the clients should be considered.