Muhasebe denetiminin Türk hukuk sistemindeki yerinin incelenmesi (İcra İflas Kanunu, Türk Ticaret Kanunu, Vergi Usul Kanunu açısından)
Examination of accounting audit in Turkish law system (İn terms of bankruptcy and Enforcement Law, Turkish Commercial Law, Tax Procedure Law)
Yazar: MEHMET ALİ YÜZBAŞIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MURAT KARAHAN
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hukuk = Law ; Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Cebri icra hukuku = Compulsory enforcement law ; Finansal denetim = Financial control ; Mali hukuk = Fiscal law ; Muhasebe denetimi = Accounting audit ; Ticaret hukuku = Commercial law ; Türk ekonomi hukuku = Turkish economy law ; Türk hukuku = Turkish law ; Türk muhasebe hukuku = Turkish accounting law ; Türk vergi hukuku = Turkish tax law ; İcra ve İflas Kanunu = Execution and Bankruptcy Law

Özet:
Muhasebe denetimi işletmelerin, mali tablolarının, mali durumuyla ilgili verilerin ve faaliyet sonuçlarının yasal düzenlemelere uygunluğunun denetlenmesidir.  Bu kapsamda incelendiğinde muhasebe denetimi ve hukuk multidisipliner alanlardır.  Bu alanların başlı başına birer çalışma alanı olduğu ve farklı anabilim dallarında çalışılması muhasebe denetimi ve hukuk disiplininin birbirinden nispeten soyutlanmasına neden olmuştur. Bu soyutlama neticesinde ortaya çıkan en büyük problem iyi bir hukukçunun mali denetim bilgisinin nispeten zayıf kalmasına, iyi bir mali denetimcinin ise hukuk bilgisinin nispeten zayıf kalmasına neden olmuştur. Doktora   tezi   kapsamında   yapılan   bu çalışmada muhasebe denetimi ve muhasebe denetiminin hukuki boyutu birlikte ele alınarak derinlemesine incelenmiştir. Çalışma neticesinde; Türk Ticaret Kanunu'na göre gerçekleştirilen muhasebe denetimi sürecinde denetlenen finansal tabloların Vergi Usul Kanunu'na göre işletme tarafından düzenlenen finansal tablolar olmadığı, bu tabloların yerine Kamu Gözetim Kurumu tarafından yayımlanmış olan muhasebe ve denetim standartları çerçevesinde hazırlanan finansal tabloların muhasebe denetiminde denetlenen tablolar olduğu, muhasebe ve finansal raporlama standartlarına göre hazırlanan finansal tablolar ticari kar (ticari bilanço) esasını benimserken Vergi Usul Kanunu'na göre hazırlanan tablolar ise mali kar (mali bilanço) esasını benimsediği, Türk Ticaret Kanunu'na göre gerçekleştirilmek istenen muhasebe denetimi Vergi Usul Kanunu kapsamında hazırlanan finansal tablolar üzerinden yapılamadığı için kanun koyucular tarafından işletmelerdeki finansal tabloların, defterlerin Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usul Kanunu açısından uyumluluğun sağlanacağı çalışmaların yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Accounting auditing is the auditing of the complianceof the financial statements, financial situation data and activity results of the enterprises with the legal regulations. In this context, accounting audit and law are multidisciplinary fields. The fact that these fields are fields of study in their own right and that they are studied in different departments has led to the relative isolation of accounting audit and legal discipline from each other. The biggest problem that emerged as a result of this abstraction is that a good lawyer's knowledge of financial auditing remains relatively weak, while a good financial auditor's knowledge of law remains relatively weak. In this study, which was carried out within the scope of doctoral thesis, accounting auditing and the legal dimension of accounting auditing were examined in depth. As a result of the study; The financial statements audited in the accounting audit process carried out according to the Turkish Commercial Code are not the financial statements prepared by the company in accordance with the Tax Procedure Law, instead of these statements, the financial statements prepared within the framework of the accounting and auditing standards published by the Public Oversight Agency are the statements audited in the accounting audit. Since the financial statements prepared according to the reporting standards adopt the commercial profit (commercial balance sheet) principle, the tables prepared according to the Tax Procedure Law adopt the financial profit (financial balance sheet) principle, since the accounting audit desired to be carried out according to the Turkish Commercial Code cannot be performed on the financial statements prepared within the scope of the Tax Procedure Law. It has been concluded that the legislators should carry out studies to ensure the compatibility of the financial statements and books of the enterprises in terms of the Turkish Commercial Code and the Tax Procedure Law.