Türkiye'de siyasal partilerin siyasal bir unsur olarak Avrupa Birliği üyeliği'ne yaklaşımları: 3 Kasım 2002 seçimleri örneğinde bir inceleme
Attitudes of Turkish political parties towards European Union membership as a political issue: Analysis in the case of 3 November 2002 elections
Yazar: İREM ÖZGÖREN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TANJU TOSUN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Batılılaşma = Westernization ; Modernleşme = Modernization ; Seçimler 3 Kasım 2002 = Elections 3 November 2002 ; Seçimler = Elections ; Siyasi parti programları = Polical party manifests ; Siyasi partiler = Political parties ; Söylem analizi = Discourse analysis ; Üyelik = Membership

Özet:
Türkiye'nin Avrupa Birliği' ne adaylığı Türk siyasal yaşamındaki önemli siyasal unsurlardan birisidir. Avrupa Birliği adaylığı, Türkiye'nin batılılaşma ve modernleşme sürecinin bir parçası olarak görülür. Avrupa Birliği adaylığına muhalefet ise, daha çok toplumun geleneksel kesimi tarafından gelmektedir. Bu bağlamda, Türkiye'deki siyasal partilerden bazıları ulusal güvenlik ve egemenlik bağlamında üyeliğe karşı çıkmakta, diğerleri ise adaylığı Türkiye'nin uluslararası arenada etki alanını genişletmesi için büyük bir fırsat olarak değerlendirmektedir. Bu tez, siyasal bir unsur olarak Avrupa Birliği'ne adaylığı ile ilgili olarak Türkiye'deki partilerin yaklaşımını ortaya koyacaktır. Tez, partilerin Türkiye'nin Avrupa Birliği üyeliğine yaklaşımlarını, temel ideolojiler, kamuoyu, parti liderlerinin etkisi ve parti rekabeti bağlamında incelemektedir. 3 Kasım 2002 seçimlerine katılan partilerin seçim kampanyası sürecinde Avrupa Birliği'ne siyasal bir unsur olarak yaklaşımları değerlendirilmektedir. AB-septisizmin kavramsal çerçevede sunulması ile birlikte, Türkiye'deki partilerin Avrupa Birliği yaklaşımları 3 Kasım seçimleri örneğinde incelenmektedir. Bu bağlamda tezin başlıca amacı, bir dış politika sorun boyutu olarak Türkiye'nin AB üyeliğinin parti sisteminde partiler çatışmasında nasıl hayat bulduğunu açığa çıkarmaktır. Bu amaç doğrultusunda üyelik sürecinde partiler arasında dikkate değer tartışmaların yaşandığı bir döneme denk düşen 3 Kasım Seçimleri, seçim sürecinde partilerin konuya yaklaşımları, kadrolarının kampanya sürecindeki söylemleri, çeşitli belgelerinde öne çıkan temalar ışığında incelenmektedir. Bu şekilde söz konusu seçimler örneğinde partilerin Türkiye'nin AB üyeliğine nasıl baktıkları, buna ilişkin duruşları, benzerlikleri, farklılıkları ortaya konmaya çalışılacaktır.

Abstract:
Turkish membership in the European Union is now the most important item on the political agenda in Turkey. European Union membership has been effectively framed as a culmination of the process of Turkish Westernization and modernization. Similarly, the opposition to the European Union has been framed as being mounted by traditional forces within the society. Some parties view membership, with its attached conditions, as a threat to Turkish national security and sovereignty; other parties view it as an oppurtinity to expand Turkey's sphere of influence. This thesis presents the party positions on the issue of Turkey's EU Membership. The thesis analyses party responses to Turkey's EU Membership which are shaped by basic ideology, public opinion, leadership influence and party competition. In the empirical analysis, the thesis includes all parties which participate the 3 November 2002 elections, and the research material consists of party documents, statements by leading party figures. After offering a conceptualisation of Euroscepticism and of two different forms of it, the thesis maps the incidence of parties expressing Euroscepticism in Turkey. The objective of this thesis is to present an overview of Euroscepticism in Turkey. Focusing on examination of party-based Euroscepticism in Turkey, we aim to assess the relative degree of influence of ideas and ideologies, the role of individuals and leadership within parties, institutional constraints and opportunities offered by the context in which they operate, and role of the interests of parties, their constituent elements and electoral bases. The thesis presents the effects of European Union on Turkish domestic party system and discuss the issue of Euroscepticism as one part of the larger agenda about Turkish domestic party system.