Turist rehberliğinde uzmanlaşma ve verilen uzmanlık eğitimlerinin analizi
Specialization in tourist guidance and analysis of given specialization educations
Yazar: ARİF AKPINAR
Danışman: DOÇ. DR. NİLGÜN AVCI
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm Rehberliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Rehberlik eğitimi = Guidance education ; Sertifika = Certificate ; Turist rehberi = Tourist guides ; Uzmanlaşma = Specialization ; Uzmanlık = Specialism

Özet:
Bu çalışma, turist rehberlerinin niteliklerinin artırılmasında önemli bir süreç olan
rehberlikte uzmanlaşma konusuna odaklanmaktadır. Bölgesel rehber odalarının teorik ve
uygulamalı olarak, Anadolu Üniversitesinin uzaktan eğitim yöntemleri ile yürütülen
uzmanlık eğitimleri çeşitli konularda gerçekleştirilmektedir. Eğitimlerde başarılı olan
rehberlere konusuna ilişkin uzmanlık sertifikası verilmektedir. Bu kapsamda uzmanlık
eğitimlerini başarıyla tamamlayan rehberlere verilen sertifikaların turizm sektöründeki
rolünü ve işlevselliğini tartışmaya açmak amaçlanmıştır. Rehberlikte uzmanlaşma
eğitimlerinin standartlardan uzak bir yapıya sahip olması eğitimlerin niteliğini düşürücü
etki yaptığı düşünülmektedir. Uzmanlaşma eğitimlerinin bölgesel özelliklere göre ihtiyaç
tespit edilerek oluşturulması, zengin içeriklerle ciddiyetle planlanmasının sertifikaların
işlevi ve uzmanlaşmanın kıymeti için önemli olduğu düşünülmektedir.
Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması olarak hazırlanmıştır.
Yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile oluşturulan sorular maksimum çeşitleme ile
belirlenen çalışma gurubuna Mart-Nisan-Mayıs 2020 tarihleri arasında uygulanmıştır.
Çalışma grubu Türkiye'deki rehber odaları ya da Anadolu Üniversitesi tarafından
düzenlenen eğitimlere katılmış 11 turist rehberinden oluşturulmuştur. Yarı
yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla elde edilen veriler betimsel analiz tekniğiyle
çözümlenmiştir.
Çalışmada rehberlikte uzmanlaşma konusu ve uzmanlık eğitimlerindeki
eksiklikler tespit edilerek öneriler sunulmuştur. Ayrıca gelecekte ihtiyaç duyulabilecek
uzmanlık alanlarına yönelik fikirler ortaya koyulmuştur. Çalışmanın bulgularına
dayanarak uzaktan eğitimlerin rehberlikte uzmanlaşma için yeterli olmadığı ve
sertifikaların sektörde etkisiz olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca uzmanlaşma
konusundaki eksiklikler belirlenip uzmanlık eğitimlerinin planlanmasına ilişkin öneriler
ortaya koyulmuştur.
Anahtar Kelimeler: turist rehberliği, rehberlikte uzmanlaşma, uzmanlık eğitimi,
uzmanlık sertifikaları

Abstract:
This study focuses on the specialization in tourist guiding, which is an important
process in enhancing the qualifications of the guides. Specialty trainings are carried out
on a variety of subjects, by chambers of tour guide theoretically and practically, and by
Anadolu University distance learning methods. Specialty certificates are given to the
guides who are successful in the trainings. In this context, it is intended to begin a
discussion on role and functionality of the certificates issued to the guides who have
successfully completed their speciality training in tourism sector. It is thought that the
structure, which is far from the standards in specialization training in guidance, reduces
the quality of the training. It is thought that creating specialization trainings by
determining the needs according to regional characteristics and planning them with rich
contents seriously is important for the function of certificates and the value of
specialization.
The study was prepared as a case study from qualitative research methods. The
questions created by the semi-structured interview technique were applied to participants
which was selected by maximum variation sampling during March-April-May 2020. The
sampling group of the study consist of 11 participants who have been certificated by
tourist chambers or Anadolu University. The data obtained through the semi-structured
interview form were analyzed by descriptive analysis technique.
In this study, deficiencies of the specialization subject in guiding and specialty
training were determined and suggestions were presented. Besides, ideas about the areas
of speciality that may be needed in the future are presented. Based on the findings of the
study, it was concluded that distance learning is not sufficient for specialization in guiding
and the certificates are inefficient in the sector. In addition, suggestions regarding the
deficiencies in specialization and planning of specialty trainings have been put forward.
Key Words: tourist guiding, specialization in guiding, specialty training,
specialty certificates