Ardışık olarak yiv-set çekilen namlulardan elde edilen mermi çekirdeklerinin incelenmesi
Examination of bullets fired from consecutively rifled barrels
Yazar: ALİ ÇETİN
Danışman: PROF. DR. BAYRAM ÜNAL
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa /  Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü / Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Adli Bilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Adli bilimler = Forensic sciences ; Ateşli silahlar = Firearms

Özet:
Geçtiğimiz yüzyılda modern Ateşli Silah Kimliklendirmesi kuramının kıvılcımlandığı süreçten itibaren; herhangi bir ateşli silah tarafından mermi çekirdeği ve kovan üzerinde oluşturulan çizgisel hatlar ve izleri herhangi başka bir aletin oluşturma ihtimalinin pratik olarak imkânsız olduğu varsayımına dayanan bir eşsizlik kuramı geliştirilmiştir. Bununla birlikte bu eşsizlik kuramına karşı, seri üretim hattında sert materyalden üretilen tek bir aletin çok sayıda ateşli silah parçasını şekillendirmesinden kaynaklandığı düşünülen bazı şüpheler oluşmuştur. Bu şüpheleri gidermek maksadıyla, ateşli silah ve alet izi uzmanlarınca ardışık üretim ateşli silah parçaları incelenmek suretiyle, onlarca yıldır geleneksel olarak en kötü senaryo testleri uygulanmaktadır. 
Söz konusu en kötü senaryo yaklaşımına göre, öncelikle aynı alet kullanılarak ateşli silah parçaları (namlu, ateşleme iğnesi, tırnak, çıkarıcı) ardışık olarak üretilmekte, sonra bu parçalardan elde edilen mermi çekirdekleri ya da kovanlar balistik inceleme uzmanları tarafından en düşük hata oranı ile eşleştirilmesi hedeflenmektedir.
En kötü senaryo testlerinde kullanılan ateşli silah parçaları içerisinden ardışık üretilen namluları esas alan bu çalışma; üretim, test atışı, laboratuvar incelemesi ve gözü kapalı sınama (Blind Test) olmak üzere dört ana safhada icra edilmiştir. 
Birinci safhada Sarsılmaz Silah Fabrikasında, 9x19mm SAR9-METE model tabancaya uyumlu, her bir yivleme metodu için onar (10) adet olmak üzere (1.Broş Çekme, 2.Düğme, 3.Soğuk Dövme) toplamda otuz (30) adet namluya ardışık olarak yiv-set çekilmiştir.
İkinci safhada her bir namlu için üç (3) farklı marka fişek kullanılmak suretiyle on beş (15) atım (5 adet MKE (Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu), 5 adet Sarsılmaz, 5 adet Sterling) yapılarak, toplamda 450 adet mermi çekirdeği elde edilmiştir.
Üçüncü safhada her bir yivleme metodu ile yiv-set çekilen ardışık üretim namlulardan elde edilen örneklem mermi çekirdekleri Leica FSC mukayese makroskobunda incelemeye alınarak alt-sınıf ve bireysel karakteristikleri tespit edilmiştir. Bu aşamada ardışıklığın kimliklendirmeye olan etkisi gözlemlenerek, ateşli silah kimliklendirmesi ve alet izi teorisi ispatlanmaya çalışılmıştır. Bununla birlikte, bireysel ve alt-sınıf karakteristikleri fotoğraflanmak suretiyle sunulmuştur.
Son safhada ise kimliklendirmenin sübjektivitesinden kaynaklanan insan hatalarının önüne geçmek maksadıyla, her bir yivleme metodu ile yiv-set çekilen ardışık üretim namlulardan elde edilen örneklem mermi çekirdekleri ve mermi çekirdeği gömlek parçaları kimliklendirilmek üzere balistik inceleme uzmanlarına sunulmuştur. Bu gözü kapalı sınama sonrasında ardışıklığın kimliklendirmeye olan etkisi gözlemlenerek, ateşli silah kimliklendirmesi ve alet izi teorisi ispatlanmaya çalışılmıştır.
İş akış diyagramında belirtildiği şekliyle icra edilen tüm bu safhalar sonucunda ateşli silah kimliklendirme alanı ile ilgili önemli çıkarımların oluşturulmasını sağlayan bulgular elde edilmişir. Bu kapsamda, elemental analiz sonucunda MKE ve Sarsılmaz markalı fişeklere ait mermi çekirdeği gömleklerinin pirinç, Sterling marka fişeklere ait mermi çekirdeği gömleklerinin ise tombak özelliği gösterdiği tespit edilmiştir. Gömlek metalürjisinin bireysel karakteristiklerin oluşumunu doğrudan etkilediği bulgulandırılarak, bakır oranı yüksek olan gömleklere ait yiv ve set izlerinde bireysel karakteristiklerin nitel ve nicel olarak daha belirgin bir formasyonda oluştuğu gözlenmiştir. Bununla birlikte elde edilen 450 adet mermi çekirdeğine ait bireysel karakteristikler bütüncül olarak incelendiğinde ise, mermi çekirdeklerindeki ardışıklığın üç farklı yiv-set çekme yöntemi açısından kimliklendirmeyi etkilemeyecek şekilde tekrarlanabilir özellik taşıdığını gösteren fotoğraflar aktarılmıştır. 
Literatürde oluşan fikir birliği çerçevesinde, broş çekme yöntemiyle üretilen ilk dört namlu grubunda farklı formasyonlara evrilir şekilde üç adet alt-sınıf karakteristiği tespit edilmiştir. Diğer iki yiv-set çekme yöntemiyle ardışık olarak üretilen namlulardan elde edilen mermi çekirdekleri üzerinde alt-sınıf karakteristiklere rastlanmamıştır. 
Tüm bu tahditler göz önüne alındığında, gözü kapalı sınama çerçevesinde mermi çekirdeği ve gömlek parçaları sunulan balistik inceleme uzmanlarının başarılı bir şekilde kimliklendirme yaptıkları gözlenmiştir. Bu kapsamda, tüm yiv-set çekme yöntemlerinin irdelendiği en kötü senaryo testleri açısından mermi çekirdeği kimliklendirme deney metodu başarılı bir şekilde geçerli kılınmıştır.    

Anahtar Kelimeler: Ateşli Silah Kimliklendirmesi, Alet İzi Teorisi, En Kötü Senaryo, Namlu Yiv-Set Çekme, Set İzi, Yiv İzi, Broş Çekme, Düğme Metodu, Soğuk Dövme

Abstract:
Since the process of emerging the modern Firearm Identification theory in the last century; a uniqueness theory has been developed, based on the assumption that it is practically impossible for any other tool to produce the striations and markings created on the bullet and shell by certain firearms. However, some skepticism has arisen against this uniqueness theory, which is thought to be due to the fact that a single tool, made of hard material on the mass production line, shapes many firearm parts. In order to resolve these doubts, worst-case scenario tests have been traditionally applied for decades, by examining sequentially produced firearm parts by firearm and toolmark examiners.
According to the aforementioned worst-case approach, firstly firearm parts (barrel, firing pin, ejector, extractor) are produced consecutively using the same tool, afterward bullets or cartridge cases obtained from these parts are aimed to be matched by firearm examiners at the lowest error rate. 
The author's work, which is based on the barrels (one of the firearm parts used in the worst-case scenario tests) produced sequentially, was carried out in four main phases: production, test fire, laboratory examination, and blind test.
In the first phase, at the Sarsılmaz Arms Factory, a total of thirty (30) consecutive barrels, ten (10) for each rifling method (1.Broach Rifling, 2.Button Rifling, 3.Cold Forge) compatible with the 9x19mm SAR9-METE model pistol, were sequentially rifled.
In the second phase, by using three (3) different brands of cartridges (MKE, Sarsılmaz, Sterling), fifteen (15) shots were fired for each barrel, and 450 bullets were obtained.
Subsequently, during the laboratory examination phase, bullets obtained from sequential production barrels rifled by each rifling method were examined in the Leica FSC comparison macroscope, and their subclass and individual characteristics were determined. At this stage, by observing the effect of succession on identification, firearm identification, and tool mark theory were tried to be proven. In addition, individual and subclass characteristics are presented by photographs.
In the last phase, sample bullets and bullet jacket pieces obtained from sequential production barrels were presented to firearms examiners for identification in order to prevent human errors caused by the subjectivity of identification. After this blind test, the effect of succession on identification was observed, and the theory of firearm identification and tool mark was tried to be proven.
As a result of all these phases indicated in the workflow diagram, findings were obtained that enabled the formation of important inferences about the field of firearm identification. In this context, as a result of elemental analysis, it was determined that the bullet jacket of MKE and Sarsılmaz cartridges showed brass, and that of Sterling cartridges showed gilding metal characteristics. As the jacket metallurgy directly affects the formation of individual characteristics, it has been observed that the individual characteristics are formed in more distinctive formations, both qualitatively and quantitatively, on the lands and grooves of the jackets with high copper content. However, when the individual characteristics of the 450 bullets are examined holistically, photographs showing the reproducibility of the characteristics of bullets in terms of three different rifling methods, are presented. Thus, consecutive barrel production does not affect firearm identification.
Within the framework of the consensus in the literature, three sub-class characteristics have been identified in the first four-barrel groups produced by the broach rifling method. No sub-class characteristics were found on the bullets obtained from the barrels produced sequentially by the other two rifling methods.
Considering all these limitations, it was observed that the firearm examiners, who were presented with bullets and jacket fragments in the blind test framework, successfully identified them. In this context, the bullet identification test method has been successfully validated in terms of worst-case scenario tests in which all rifling methods are examined.
	
Keywords: Firearm Identification, Toolmark Theory, Worst-Case Scenario, Barrel Rifling, LEA, GEA, Broach Rifling, Button Rifling, Cold Forge