Kuzey Somali'de Osmanlı hakimiyeti (1559-1916)
Ottoman rule in Northern Somalia (1559-1916)
Yazar: MOHAMED OSMAN SALAH
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSA KILIÇ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Tarih = History
Dizin: Kuzey Somali = Northern Somalia ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı hakimiyeti = Ottoman soverignty ; Somali = Somalia ; Tarih = History ; Yeni Çağ = New Age

Özet:
Kuzey Somali, Aden Körfezi'nin batısında,  Kızıldeniz, giriş noktasında yer almaktadır. Bulunduğu konum itibariyle oldukça stratejik bir noktadadır. Kuzey Somali şehirleri, bir güç olarak ilk defa Portekizler tarafından işgal edilmiş, Memlükkülwe Devleti ise bu süreçte Portekizleri durduramamıştır. Ardından Kuzey Somali Osmanlıların idaresine girmiştir. XIX. yüzyıla kadar Osmanlı'nın kontrölünde kalan bölge daha sonra Mısır'a verilmiş ve ardından İngilizler kontrolü ellerine almışlardır. Tüm bu el değiştirmeler yaşanırken hem Kuzey Somali'nin hem Aden Körfezi'nin ve hem de Kızıldeniz'in önemi ve değeri artmıştır.Bu çalışmanın amacı, Kuzey Somali'nin Osmanlı hâkimiyeti'ne girmesi ve etkileri ile ilgili olaylardır. Son yıllarda Mısır'da meydana gelen olaylar ve birbiri arkasına gelen zorluklar, Avrupalı sömürgeci Devletlerin XIX. asrın ikinci yarısında Somali ve Kızıldeniz'in batı sahillerini işgalleri açısından değerlendirilmektedir.Bu çalışmanın kaynakları gerçekleştirilirken konuyla Başbakanlık Osmanlı Arşivi Somali tarihi ilgili litereatür, diğer ilgili arşiv ve kütüphanelerde bulunan eserler taranacak, ilgili kaynakça toplanarak kullanılmıştır.Bu araştırmada bölgedeki  nüfuz mücadelesinde Osmanlı Devleti'nin hukukunu korumaya  konusundaki çabaları ele alınmıştır. Sömürgeciliğin en yoğun olarak yaşandığı XIX. yüzyılda bu çekişmeden en fazla zarar görenler ise Kuzey Somali ve Somali'nin diğer  şehirlerinde yaşayanlar olmuştur.

Abstract:
Northern Somalia is located on the west of Gulf of Aden and the entry point of Red Sea area. Its location is very strategic. The first European power that burned cities in Northern Somalia was the Portuguese Empire. However, Memluk Sultanate could not stop the Portuguese Navy in Egyptian African shores. After that, Ottoman Empire captured Egypt and its influence spread to Somali shores including Berbera port. During the late 19th century, Northern Somalia was under the rule of Ottomans. But in the same century, The Ottoman Empire handed the port over to the Egyptians and it subsequently came under British rule. England captured this port as the Egyptian rule in this area came to an end. Finally with these circumstances, Ottoman Empire had tried to regain its influence in the area but its attempts ended in vain. The purpose of this study ıs the evaluatıon of the Ottoman rule in Northern Somalia and the effects of related events. One of the major events was the withdrawal of the Egyptians whcih led to the begining of European colonial rule in Somalia.References are collected from many different resources such as the Ottoman Archıves, resources related to the history of Somalia, and relevant information from other archives in libraries.Finally, with these circumstances, the Ottoman Empire did not manage to regain its influence in this area. In the 19th century, The golden age of imperialism, the victims of rebellion against the European colonial administration in Somalia turned out to be the Somali people.