Alüminyum stresi altında yetiştirilen arpa (Hordeum vulgare Meta 2) fidelerinde bazı morfolojik ve anatomik gözlemler
Some morphological and anatomical observations in barley (Hordeum vulgare Meta 2) seedlings grown under aluminium stress
Yazar: AYBEN TÜRKAY
Danışman: PROF. DR. KUDRET KABAR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Botanik = Botany
Dizin: Arpa = Barley ; Tohum çimlenmesi = Seed germination

Özet:
Bu araştırmada çeşitli konsantrasyonlardaki alüminyumun [Al (NO3)3.9H2O] arpa (Hordeum vulgare L. cv. Meta 2) tohumlarının çimlenmesi esnasındaki ve çimlenme sonrası oluşan fideciklerin 25 ±1?C sabit sıcaklık ve devamlı 8.000 lux ışık şiddeti, %60 ± 5 nem koşullarındaki büyüme odasına transferinden 20 gün sonraki bazı büyüme parametreleri ile yapraklarındaki anatomik özelliklerine etkileri incelenmiştir.Alüminyumun genellikle konsantrasyon artışına paralel olarak arpa tohumlarının çimlenmesini hem geciktirdiği hem de engellediği gözlenmiştir. Ayrıca gerek radikula uzamasının gerekse koleoptil uzamasının genellikle alüminyum konsantrasyonundaki artışla daha fazla engellendiği ve çimlenme sonrası oluşan fideciklerin taze ağırlıklarında da bu konsantrasyon artışlarına bağlı olarak azalmalar olduğu bulunmuştur.Fideciklerin büyüme odasına transferinden 20 gün sonra da, çimlenme sonucu oluşan fidecik bulgularına benzer şekilde, fidelerin ve yaprakların gerek taze ağırlıklarında gerekse kuru ağırlıklarında, dolayısıyla su içeriklerinde de genellikle konsantrasyon artışı ile belirgin biçimde azalma gözlenmiş olup bu fidelerin kök ve gövde uzunlukları da, alüminyum konsantrasyonu artışından olumsuz etkilenmiştir.Yaprak anatomisine ilişkin yapılan bazı anatomik incelemelere göre, yaprak alt yüzeyinde bazı alüminyum düzeylerindeki değerler istatistiksel olarak önemli olmasa da genellikle alüminyum ortamındaki epidermis hücre sayılarının kontrol grubundan yüksek seyrederek, alüminyum artışları ile paralellik arz etmeyen dalgalanmalar şeklinde yükselişlerle kendini gösterdiği tespit edilmiştir. Gerek alt yüzeyde gerekse üst yüzeyde stoma uzunluklarında ise kontrol grubuna göre alüminyum stresi varlığında indirgenmeler gözlenmiştir. Üst yüzeyde stoma indeksi, hafif dalgalanma halinde de olsa, bir iki istisna ile (6.0 ve 10.0mM) alüminyum varlığında kontrol grubundan yüksek seyretmiştir. Ayrıca hem üst hem de alt yüzeyde 9.0 ve 10.0mM alüminyum düzeyleri hariç epidermis hücre genişliği de genellikle kontrol grubuna göre yüksek değerde bulunmuştur. Bunların yanında epidermis hücre uzunluğunun yaprak kalınlığının ve iletim demetleri arasındaki mesafenin de özellikle alt yüzeyde tüm alüminyum düzeylerinde kontrol grubuna göre fazla olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this work, the effects of various concentrations of aluminium [(Al(NO3)3.9H2O] on the germination of barley (Hordeum vulgare L. cv. Meta 2) seeds and on the various anatomical particularities of leaves and some growth parameters of the seedlings grown for 20 days in growth chamber under conditions of 25±1ºC constant temperature, continuous fluorescent light (8.000 lux) and 60%± 5 moisture were studied.Aluminium, by depending on increases of concentration, both delayed and inhibited the germination of barley seeds. Moreover, elongations of radicle and coleoptile were also reduced. Fresh weights of seedlings occured after germination were also found to be decreased due to increased concentrations of aluminium.Similar findings were also obtained at the end of growth period of 20 days after transfer of the seedlings from germinated seeds to the growth chamber: Marked decreases caused by increases in aluminium levels in both fresh and dry weights and, as a result of these, in water contents of the seedlings and leaves were observed in general. Elongations of the root and shoot of these seedlings were also adversely affected by the concentration enhancements.According to some anatomical studies in relation to leaf anatomy, the numbers of epidermis cells on lower surface are higher in the form of fluctuations with increases and decreases which did not exhibite parallelism with the concentrations enhancements in the media of aluminium than control group (distilled water) although the values in some levels of aluminium were not statistically significant. In the presence of aluminium stress, it has been observed reductions in the lengths of stomata on both lower and upper surfaces compared to control. Stomata index on upper surface was higher despite of fluctuations in the presence of aluminium, except 6.0 and 10.0mM. Moreover, the width of epidermis cells on upper and lower surfaces, excepting 9.0 and 10.0mM, were also higher than control. . In addition, the length of epidermis cells, leaf thickness, distance between vascular bundles were found to be bigger at all aluminium levels on lower surface in particular than control.The obtained data are discussed in detail.