Atık su ile sulama yapılmasının sosyal ve ekonomik yönden incelenmesi ve alternatif yaklaşımlar: Gaziantep ili örneği
A research on social and economic aspects of waste water irrigation and alternative approaches: Case study in Gaziantep
Yazar: MEHMET UĞUR YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. AYKUT GÜL
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada; atık sularla sulama yapılmasının çiftçi gelirine etkisi, çiftçilerin ve tüketicilerin konuya yaklaşımları, bilinç düzeyleri, atık suyun tarımda kullanımının toplum sağlığına olası etkileri, sorunlar ile ve çözüm önerileri araştırılmıştır. Çalışma kapsamında; Gaziantep ilinde atık sulardan sulama yapan 46 çiftçi ve Gaziantep il merkezinde 384 hanehalkı ile anket uygulaması yapılmış, ilgili Kurumlarda "Derinlemesine Mülakat Tekniği" uygulanmıştır.
Araştırma sonucunda; atık su ile sulama yapan çiftçilerin ve pişirilmeden yenen sebzeleri tüketen tüketicilerin sağlıklarının risk altında olduğu, atık suyun ileri derecede arıtılması ve dezenfeksiyon yapılması gerektiği, bu maliyete üretici ve tüketicilerin belirli oranda katkı sağlayabilecekleri görülmüştür. Kuru koşullara göre; mevcut durumda atık su ile sulanan alanlarda 928 TL/da net gelir artışı sağlandığı, ileri derecede arıtılmış atık su ile sulama yapılması durumunda 1457 TL/da net gelir artışı sağlanacağı ve toplum sağlık masraflarının 923 303 TL/yıl azalacağı ortaya çıkmıştır. Atık sularla sulamanın yasaklanması pratikte uygulanabilir görülmemektedir. Ancak, üretici ve tüketicilerin konu hakkındaki bilinç düzeylerinin geliştirilmesi, atık suların ileri derecede arıtılarak ve dezenfekte edilerek sulamada kullanılması sürdürülebilir bir yaklaşım ve zorunluluktur.

Abstract:
Research on social and economic aspects of wastewater irrigation is important in terms of giving idea to decision makers in order to establish sustainable waste water irrigation policy.
In this study, impact on farmers' income of using or not using waste water in irrigation, farmers' and consumers' approaches to subject and awareness level of them, probable effect on public health of waste water irrigation and solutions to problems were investigated. In the study, surveys were carried out with 46 farmers practiced waste water irrigation in Gaziantep and 384 households in Gaziantep City Centre, Also, "Depth Interview" was done with related Institutions.
It was found that the health of farmers applied wastewater for irrigation and consumers consuming raw uncooked vegetables are under health risk, advanced treatment and disinfection is necessary, farmers and consumers can share in advanced treatment cost to some extend.  Comparison to dry farming, increment in net income per decare is 928 TL in current waste water irrigation. But, it would be 1457 TL by means of irrigation with advanced treated waste water, also, health cost would be decreased 923 303 TL per year. Studies show that prohibition of waste water irrigation can not be practiced. However, improving awareness level of public and using waste water in irrigation after advanced treatment are both sustainable approaches and compulsory for solution.