Hafif ateşli silahlarda kullanılan yuvarlak ve yassı telden üretilmiş yerine getiren yaylarda kuvvet kayıplarının incelenmesi
Research on force losses of recoil springs made of flat and round wire used on small arms
Yazar: SERKAN GÜREL
Danışman: PROF. DR. ŞEMSİ BURHANETTİN ALTAN
Giresun Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering ; Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies

Özet:
Hafif ateşli silahların genel çalışma prensipleri iğnenin fişeği ateşlemesi sonucu oluşan barut gazının geri tepmesi ve geri tepmeyi absorbe eden yerine getiren yayın ileri itmesi şeklindedir. Bütün hafif ateşli silahların çalışması bu sistem üzerine kurulmuştur.
Silahlarda kullanılan yerine getiren yay ve mili (irca yayı ve mili) tabancanın yarı ve tam otomatik olarak çalışmasını temin eder. Barut gazının etkisiyle kapak takımının geriye gelmesinden sonra ileriye gitmesini sağlar. Yayın içerisindeki mil ise yayın sağa sola kaymadan ve burulmadan düzgün bir şekilde durmasını sağlar.
Hafif silahlardan yarı otomatik tabancalar başta olmak üzere birçok farklı silahlarda son yıllarda yuvarlak tel yaylara alternatif olarak yassı telden üretilmiş yerine getiren yay kullanımı görülmektedir.
Bu çalışmada hafif ateşli silahlar grubunun en yaygın üyesi olan bir yarı otomatik tabanca yerine getiren yayı yuvarlak ve yassı tel yay olarak tasarlanmış olup tasarım değerlerine uygun numune üretimleri yapılmıştır. Bu yaylara baskıya alma, yorulma ve ömür testleri uygulanmış olup her iki yayda meydana gelen değişimler gözlemlenmiştir. Yayların performansları L0 (serbest boy), P1 (üst çalışma aralığı yay kuvveti) ve P2 (alt çalışma aralığı yay kuvveti) değerlerinde meydana gelen kayıplar hesaplanarak değerlendirilmiştir. Test sonuçlarına göre yuvarlak tel yayların L0, P1 ve P2 değerlerinde meydana gelen kayıpların yassı tel yaylara göre daha fazla olduğu sonucuna varılmıştır. Özellikle P1 değerlerinde meydana gelen kayıpların yuvarlak tel yaylarda çok daha fazla olduğu görülmüştür. Ancak ömür testinde yassı tel yaylarda daha erken kırılma meydana gelmiştir.
Bu çalışma, silah tasarımcısına yerine getiren yaylar ile ilgili bir öngörü sunar. Çalışma sonucunda elde edilecek bulgular ile ülkemiz savunma sanayisine katkı sağlanması ve bu konuda yapılacak çalışmalara ışık tutulması amaçlanmıştır.

Abstract:
The general working principles of small arms are the recoil of the powder gas caused by that the firing pin fires the ammunition and pushing of the recoil spring which absorbs recoil. The operation of all small arms is based on this system.
Recoil spring and recoil spring guide used on small arms procures that pistol Works semi-automatically and automatically. Recoil springs enable slide to move forward after it recoils with the power of powder gas. Recoil spring guide enable spring to state properly without shifting and buckling.
In recent years, especially on small arms from semi-automatic pistols, it is seen the use of recoil spring made of flat wire instead of round wire spring as alternative on many different arms.
In this study, it is desinged the recoil spring of a semiautomatic pistol, which is the most known member of small arms, as a round and flat wire spring and samples were produced according to the design dimensions. These springs were subjected to compression, fatigue and life cycle tests and the changes in both springs were observed. The performances of the springs were evaluated by calculating the losses in L0 (solid height), P1 (load at length 1, preliminary test force) and P2 (load at length 2, allowable load) values. According to the results of the test, it is concluded that the losses in L0, P1 and P2 values of round wire springs are higher than flat wire springs. In particular, the losses in P1 values were observed to be much higher in round wire springs. However, an earlier break on flat wire springs occurred in the life cycle test.
This study provides the weapon designer a vision about recoil springs. The purpose of the study is to contribute to the defence industry of our country by results obtained at the of the study and to shed light on the studies to be done on this subject.