Tanzimat'tan günümüze belediye ve belediye başkanlığı uygulamaları
The practices of municipality and mayoralty from the tanzimat to the present
Yazar: VEYSİ KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. YILMAZ DEMİRHAN
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Tarih = History
Dizin: Belediye başkanlığı = Mayoralty ; Belediyeler = Municipalities ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Tarihsel gelişim = Historical development ; Yerel yönetimler = Local administrations ; Şehremaneti = Şehremaneti

Özet:
Türkiye'de belediyelerin tarihi yüz elli yıllık bir geçmişe dayanır. Osmanlı devletinde Tanzimat'tan önce yerel hizmetleri yerine getiren geleneksel kurumlar bulunmasına rağmen bu kurumlar birer yerel yönetim geleneği oluşturamamıştır.
Tanzimattan sonra ise modern anlamda yerel yönetimler ve bunun içinde belediyeler kurulmuştur. Ancak belediyeler halkın katılımını sağlamak, demokratikleşme ve özerk bir yerel yönetim oluşturmak amacıyla kurulmamıştır. Aksine devletin amacı merkezi güçlendirmek, merkezi yönetimin ülkenin tamamına hâkim olmasını sağlamak ve merkeze yardımcı örgütler kurmak olmuştur. Bu durum gelenekselleşerek cumhuriyet dönemi belediyeciliğini de etkilemiştir.
Belediye başkanları ilk belediye teşkilatından 1963'e kadar atama yoluyla göreve gelmiştir. Bu tarihten sonra belediye başkanlarının doğrudan halk tarafından seçilmesine olanak sağlanmışsa da günümüze kadar hem belediyeler hem de belediye başkanları üzerinde idari vesayet denetimi uygulanmış ve bazı durumlarda bu vesayet belediye başkanlarının görevlerinden uzaklaştırılmalarına da yol açmıştır. Ayrıca Türkiye'de belediyelerde alınan kararların daha hızlı ve etkin bir şekilde uygulanması için de güçlü belediye başkanlığı uygulaması günümüze kadar devam etmektedir. Bu durum da belediyelerin organları arasında yarı idari vesayet diyebileceğimiz bir duruma yol açmaktadır.

Abstract:
The history of the municipalities in Turkey is based on a history of one hundred and fifty years. Despite the existence of traditional institutions in the Ottoman state that fulfilled local services before the Tanzimat, these institutions did not create a local government tradition.
The municipalities established after the Tanzimat period were not established in order to ensure the participation of the people, democratization and establish an autonomous local government. On the contrary, it has been to strengthen the center of aim of the state, to ensure that the central government dominates the whole of the country, and to form auxiliary organizations in the center. This situation has traditionally affected the municipality of the republican period.
The mayors were assigned by the first municipal organization by appointment until 1963. After this date, although the mayors were allowed to be elected directly by the public, administrative supervision on both municipalities and municipal governments was implemented as day-to-day and, in some cases, led to the removal of the guardianship from the mayor's duties. In addition, the strong mayor application continues until today to ensure that the decisions taken in the municipalities in Turkey are implemented more quickly and effectively. This situation leads to a situation in which we can say semi-administrative guardianship among the bodies of the municipalities.