Ebeveyn Psikolojik Esneklik Ölçeği'nin Türkçeye uyarlanması ve demografik özellikler açısından incelenmesi
The adaptation of Parental Psychological Flexibility Questionnaire to Turkish and investigation in terms of demographic characteristics
Yazar: SENA DİRİL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASİN AYDIN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Demografik özellikler = Demographic characteristics ; Ebeveynler = Parents ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Psikolojik esneklik = Psychological flexibility ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı öncelikle Burke ve Moore (2014) tarafından geliştirilen orijinal adı 'Parental Psychological Flexibility Questionnaire' olan 'Ebeveyn Psikolojik Esneklik Ölçeği (EPEÖ)'nin Türkçeye uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının yapılması ve EPEÖ'nün demografik özellikler açısından incelenmesidir. Ebeveyn psikolojik esnekliğinin ölçülmesi amacıyla geliştirilen EPEÖ 7'li likert tipinde 19 madde ve üç alt boyuttan oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi Bolu ili merkez ilçesinde bulunan ortaokul 5,6,7,8. ve lise 9,10,11. sınıflarda öğrenim görmekte olan 9-17 yaşlarında çocuğa sahip 627 ebeveynden oluşmaktadır. EPEÖ'nün uyarlanması için ilk olarak ölçeği geliştiren araştırmacının onayı alınmış, ölçek İngilizceden Türkçeye çevrilmiş ve ardından tekrar İngilizceye çevrilerek dil eşdeğerliği incelenmiştir. Yapı geçerliği için açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA); benzer yapılarla korelasyonunu incelemek için ölçüt ölçek geçerliği, güvenirlik analizleri için Cronbach Alpha ve test tekrar test katsayıları hesaplanmıştır. EPEÖ'nün ölçüt ölçek geçerliğini incelemek için Ebeveyn Bilinçli Farkındalık Ölçeği (EBFÖ) ve Kabul ve Eylem Formu-II (KEF-II) kullanılmıştır. Yapılan AFA ve DFA sonucunda EPEÖ'nün orijinal ölçekte olduğu gibi üç alt boyutta uyum gösterdiği ve tüm maddelerin ilgili alt ölçeğe yerleştiği görülmüştür. EPEÖ ile EBFÖ (.45**) ve KEF-II (-,53**) arasında orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ölçeğin güvenirlik analizi sonucunda Cronbach alfa katsayısı .78, test tekrar test korelasyon katsayısı ise .62 olarak hesaplanmıştır. EPEÖ' nün demografik özelliklerine dair yapılan analiz sonuçlarına göre, ebeveynlerin psikolojik esneklik düzeylerinin yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyine göre anlamlı bir farklılık göstermediği, diğer taraftan çalışan ebeveynlerin çalışmayan ebeveynlere göre psikolojik olarak daha esnek oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın bulguları ilgili alanyazın ışığında tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this study was first to analyze the validity and reliability of the parental psychological flexibility questionnaire (ppfq) developed by Burke and Moore (2014) to adapt the Turkish version and analyze the demographic characteristics. PPFQ, which was developed to measure parental psychological flexibility, is a 7-point Likert type and consists of 19 items and three subscales. The sample of the study comprises of 627 parents who have kids aged between 9-17 and studying 5,6,7,8,9,10, and 11th grades in Bolu, Turkey. The permissions obtained from authors who had developed the scale and ppfq was first translated into Turkish
and back translation was also conducted to investigate the language equivalency. Exploratory factor analysis (efa) and confirmatory factor analysis (cfa) were conducted to test the structure of the scale, criterion-related validity was also tested to analyze how well the scale is related to similar measures, and finally, Cronbach alpha and test-retest reliability analyses were conducted to test the reliability of the ppfq. The mindful parenting scale (mps) and acceptance and action questionnaire- ii (aaq-ii) were used to investigate the test criterion-related validity. As the original version, afa and dfa analyses revealed that ppfq is a 19-item scale with the three subscales in Turkish. As a result of the analysis, ppfq and mps (.45**), ppfq and aaq-ii (.53**) were found to be significantly correlated. The Cronbach alpha of the scale was found to be .78, and the test-retest correlation coefficient was found to be .62 as a result of the reliability analysis. The demographic analysis results revealed that while the parental psychological flexibility did not differ significantly in terms of gender, age, and level of education, parents who work seemed to have a higher level of parental psychological flexibility than those who do not work. The results of this study were discussed in the light of the literature, and recommendations were presented.