Ödemeler dengesi, kamu açıkları ve finansal gelişme: Türkiye 1980-1999
The Balance of payments, the government deficit and the role of financial development
Yazar: B. GÜLÜMSER KAYTANCI
Danışman: PROF.DR. İLYAS ŞIKLAR
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Finansal gelişme = Financial development ; Kamu açıkları = Public deficits ; Ödemeler dengesi = Balance of payments

Özet:
YÜKSEK LİSANS TEZ ÖZÜ ÖDEMELER DENGESİ, KAMU AÇIKLARI VE FİNANSAL GELİŞME: TÜRKİYE 1980-1999 B. Gülümser KAYTANCI İktisat Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eylül 2000 Danışman: Prof. Dr. İlyas ŞIKLAR Ödemeler dengesine parasal yaklaşım olarak adlandırılan teorik yaklaşıma göre, yurtiçi kredi genişlemesi, uluslararası rezervlerdeki değişmelerin para arzı üzerindeki etkisini giderebilmek amacıyla kamu otoritesi tarafından tercih edilen bir yöntemdir. Bu nedenle kamu açıklarının yurtiçi kredi genişlemesi ve tahvil satışları ile finanse edilen kısımlarını birbirinden ayırmak gerekir. Kamu açıklarının tahvil satılarak finanse edilen kısmı ise ülkedeki finansal gelişmişlik düzeyi ile yakın ilişki içerisindedir. Bu çalışmanın temel amacı ödemler dengesine parasal yaklaşım çerçevesinde öne sürülen yukarıdaki hipotezi test edebilmektir. Bu amaçla öncelikle ödemeler dengesine parasal yaklaşım modelinin teorik altyapısı verilmiş ve söz konusu yaklaşım kapsamında Türkiye için tahmin edilebilecek bir model geliştirilmiştir. Daha sonraki bölümde finansal gelişme kavramı tanımlanmış ve bu amaçla kullanılabilecek çeşitli göstergeler incelenmiştir. Son olarak Türkiye'de 1980 - 1999 dönemi için kamu açıklan, finansal gelişme göstergeleri ve ödemeler dengesinin seyri kısaca incelenmiş, daha önce geliştirilen model Türkiye uygulamasından elde edilen verilerle test edilmiştir. Gerçekleştirilen test sonuçlarına göre, ödemeler dengesine parasal yaklaşım modelinin öne sürdüğü hipotez genel anlamda doğrulanmaktadır. Bu nedenle ele alman dönemde finansal sektörde gözlenen gelişmelerin kamu açıklarının finansmanında iyileşme sağladığı, bunun da ödemeler dengesi üzerinde olumlu sonuçlar doğurduğunu söylemek mümkündür.

Abstract:
m ABSTRACT THE GOVERNMENT DEFICIT, THE BALANCE OF PAYMENTS AND THE ROLE OF FINANCIAL DEVELOPMENT: TURKEY 1980 - 1999 B. Gülümser KAYTANCI Department of Economics Anadolu University, The Institute of Social Sciences, September 2000 Adviser Prof.Dr. İlyas SDXLAR The monetary approach to balance of payments theory suggests that domestic credit expansion in general is a government policy variable which can be used to sterilize the effects of changes in international reserves on domestic money supply. Therefore it is necessary to distinguish between the part of budget deficits financed through the domestic credit expansion and the sales of bonds. The share of credit expansion in financing of the government deficit depends on the degree of development of the financial markets in the economy. The main concern of this study is to test the above outlined hypothesis in the context of the monetary approach to balance of payments. For this purpose, first, the theoretical background of the monetary approach the balance of payments is given and a model applicable for Turkey is developed. In the next chapter, financial development concept has been outlined and various indicators of financial development widely used in the literature have been investigated. Finally, government deficits, balance of payments and the financial development records of Turkey have been shortly analyzed for the period 1980 - 1999. In order to test the hypothesis of this study, model developed in previous chapters has also been forecasted with data the taken from Turkey for the same period under investigation. According the test results conducted in the study, in general, it is possible to say that the main hypothesis of the monetary approach the balance of payments is approved for the Turkish case. It is concluded that the developments observed in the financial sector in Turkey created improvements for the financing route of the government deficit, and this, in turn, puts some positive effect for the balance of payments problem of the Turkish economy.