Diyarbakır'ın Eğil ilçesinde organik ve geleneksel olarak yetiştirilen Ferragnes ve Ferraduel badem çeşitlerinin verim, kalite ve bazı biyokimyasal özelliklerinin belirlenmesi
Determination of yield, quality and some biochemical properties of Ferragnes and Ferraduel almond cultivars grown as organic and traditional in the Egil district of Diyarbakir
Yazar: BERRİN ERDOĞMUŞ
Danışman: DOÇ. DR. MİKDAT ŞİMŞEK
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Badem = Almond tree ; Biyokimyasal özellikler = Biochemical properties ; Pomolojik özellikler = Pomological properties

Özet:
Bu çalışma Türkiye'de Diyarbakır iline bağlı Eğil ilçesinde Ferragnes ve Ferraduel badem çeşitleriyle tesis edilen organik ve geleneksel badem bahçelerinde yürütülmüştür. Bu bağlamda, çeşitlerin kabuklu meyve ağırlığı, iç badem ağırlığı ve iç oranı sırasıyla 2.03-3.95 g, 0.65-1.24 g ve % 21.10-37.82 arasında değişmiştir. Çeşitlerin kapalı sütura sahip ve tatlı oldukları saptanmıştır. Bu çalışmada, çift ve ikiz içliliğe rastlanmamıştır. Çeşitlerin protein içeriği % 25.31-31.38 arasında değişmiştir. Bu değerler oldukça yüksek olduğundan dolayı, özellikle, hipertansiyona sahip olan sağlıksız insanlar için diyet amacıyla değerlendirilebilir. Çeşitlerin nem, kül ve yağ içerikleri sırasıyla % 2.40-3.05, %2.86-4.20 ve  % 40.00-56.80 arasında değişmiştir. Bu çalışmada, makro elementlerden olan potasyum içeriği 463.32-1114.06 mg100g-1 ile en yüksek değere sahiptir.  Bu mineralden sonra en yüksek değere sahip olan fosfor, kalsiyum ve magnezyum olup, içerikleri sırasıyla 373.49-780.68 mg100g-1, 213.90-545.12 mg100g-1 ve 205.81-293.80 mg100g-1 arasında değişmiştir. Ancak, mikro elementler grubunda bulunan sodyum, bakır, demir, çinko ve manganez içerikleri sırasıyla 0.02-3.18  mg100g-1, 5.45-12.22 mg100g-1, 4.49-7.63 mg100g-1, 1.37-2.11 mg100g-1 ve 1.28-2.21  mg100g-1 arasında değişmiştir. Tekli doymamış yağ asitlerinden oleik asit %  66.45-78.62 değerleriyle en yüksek değere sahiptir. Çoklu doymamış yağ asitlerinden linoleik asit, stearik ve palmitoleik asit içerikleri sırasıyla % 11.20-22.64, % 1.71-3.12 ve % 0.77-1.10 arasında değişmiştir. Doymuş yağ asitleri, tekli doymamış yağ asitleri, çoklu doymamış yağ asitleri ve doymamış yağ asitlerin içerikleri sırasıyla % 8.27-10.94, % 66.30-80.25, % 11.24-22.69 ve % 89.38-95.78 arasında değişmiştir. Bu çalışma, dünyada ve ülkemizde aynı ilçede ilk defa yapılmış olmasından dolayı oldukça önemlidir. Başka yörelerde benzeri çalışmaların yapılması gerekir. Bu yüzden, bu tez çalışmasının araştırıcılara iyi bir rehber olacağı ümit edilmektedir.

Abstract:
This study was carried out in organic and traditional almond orchardings established with varieties of Ferragnes and Ferraduel almonds in Egil district of Diyarbakır province in Turkey. In this context, the fruit weight with shell, almond kernel weight and internal ratio of the varieties ranged from 2.03 to 3.95 g, from 0.65 to 1.24 g and from 21.10 to 37.82%, respectively. The varieties were found to be closed suture and sweet. Double and twin kernels in this study were not found. The protein content of the varieties ranged from 25.31 to 31.38%. Because these values are quite high, they can be evaluated for dieting, especially for unhealthy people with hypertension. The moisture, ash and oil contents of the varieties ranged from 2.40 to 3.05%, from 2.86 to 4.20% and from 40.00 to 56.80%, respectively. In this study, the potassium content of the macro elements in this study has the highest value with 463.32-1114.06 mg100g-1. Phosphorus, calcium and magnesium, which have the highest values after this mineral, have contents of from 373.49 to 780.68 mg100 g-1, from 213.90 to 545.12 mg100 g-1 and from  205.81 to 293.80 mg100 g-1, respectively. However, the contents of sodium, copper, iron, zinc and manganese in the group of microelements ranged from 0.02 to 3.18 mg100 g -1, from 5.45 to 12.22 mg 100 g-1, from 4.49 to 7.63 mg100 g-1, from 1.37 to 2.11 mg100 g-1 and from 1.28 to 2.21 mg100 g-1 respectively. Of the monounsaturated fatty acids, oleic acid has the highest value of from 66.45 to 78.62%. The content of linoleic acid, stearic and palmitoleic acid in the polyunsaturated fatty acids ranged from 11.20 to 22.64%, from 1.71 to 3.12% and from 0.77 to 1.10%, respectively. The contents of saturated fatty acids, monounsaturated fatty acids, polyunsaturated fatty acids and unsaturated fatty acids ranged from 8.27 to 10.94%, from 66.30 to 80.25%, from 11.24 to 22.69 and from 89.38 to 95.78%, respectively. This study is very important because it is the first time in the world and in our country in the same town. Similar work needs to be done in other regions. Therefore, it is hoped that this thesis work will be a good guide for researchers.