Ortaokul 6., 7. ve 8.sınıf öğrencilerinin toplumsal cinsiyet eşitsizliğine ve bunun dildeki kullanımına yönelik farkındalıkları
Awareness of secondary school 6th, 7th and 8th grade students about gender inequality and its use in language
Yazar: BÜŞRA NUR KARATAŞ
Danışman: DOÇ. DR. FATİH YAZICI
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Cinsiyet eşitsizliği = Gender inequalit ; Dereceli puanlama anahtarı = Rubric ; Dil eğitimi = Language education ; Eşitsizlik = Inequality ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Çalışma föyü = Worksheet

Özet:
Toplumsal cinsiyet toplumda kadın ve erkeğin sahip olduğu konumlardır. Bu araştırmada ortaokul 6., 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin toplumsal cinsiyet eşitsizliğine ve bunun dildeki kullanımına yönelik farkındalıklarının araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Çalışma grubu Malatya ili, Battalgazi ve Yeşilyurt ilçelerinde bulunan ve farklı sosyo-ekonomik seviyeleri temsil etmesi için amaçlı örnekleme yöntemi ile belirlenen 10 farklı ortaokuldan toplamda 344 katılımcı ile oluşturulmuştur. Araştırmada kullanılan veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen, karşılıklı diyaloglardan meydana gelen ve iki bölüm, yedi sorudan oluşan bir çalışma kağıdı kullanılmıştır. Çalışma kağıdı oluşturulurken belirlenen alt boyutlar; ev içinde bulunan iş bölümü, eğitim hayatı, sosyal yaşam içerisinde yer alan oyun alanı ve iş yaşamıdır. Birinci bölümde toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve eşitsiz söylemlerden oluşan diyaloglar verilerek katılımcılara bu diyaloglar hakkındaki düşünceleri sorulmuş, cinsiyet eşitsizliği ve bunun dilde kullanımına yönelik farkındalıklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. İkinci bölümde verilen diyaloglarda konuşma balonlarından bir tanesi boş bırakılarak katılımcılardan kendi ifadeleri ile bu kısımları doldurmaları istenmiştir. Çalışma kağıdının değerlendirilmesi için ise araştırmacı tarafından iki farklı rubrik geliştirilmiştir. Elde edilen verilerin analizi içerik analizi yöntemi ile yapılmıştır. Araştırma sonucunda görülmüştür ki katılımcıların toplumsal cinsiyet eşitsizliğine karşı farkındalık düzeyleri yüksek (X ̅  3.35), eşitsizlik barındıran söylemlere karşı farkındalık düzeyleri ise düşük (X ̅  2.34)'tür. Çalışmaya katılan öğrencilerin çoğunluğunun toplumsal cinsiyet eşitsizliğine karşı farkındalıklarının olduğu ancak dilde bulunan eşitsiz söylemlere ve bu söylemleri kullanmamaya karşı aynı şekilde farkındalık gösteremedikleri sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
Gender is the positions held by men and women in society. In this study, it was aimed to investigate the awareness of the 6th, 7th and 8th grade students of secondary school about gender inequality and its use in language. Case study, one of the qualitative research methods, was used in the research. The study group was formed with a total of 344 participants from 10 different secondary schools in Malatya province, Battalgazi and Yeşilyurt districts, which were determined by purposive sampling method to represent different socio-economic levels. As the data collection tool used in the research, a worksheet consisting of two parts and seven questions, developed by the researcher, consisting of mutual dialogues, was used. Sub-dimensions determined while creating the worksheet; division of labor in the house, education life, playground and business life in social life. In the first part, dialogues consisting of gender inequality and unequal discourses were given and the participants were asked their thoughts about these dialogues, and it was aimed to determine their awareness of gender inequality and its use in language. In the dialogues given in the second part, one of the speech bubbles was left blank and the participants were asked to fill in these parts with their own expressions. Two different rubrics were developed by the researcher to evaluate the worksheet. The analysis of the obtained data was made with the content analysis method. As a result of the research, it was seen that the awareness level of the participants against gender inequality is high (X ̅  3.35) and their awareness level against discourses containing inequality is low (X ̅  2.34). It was concluded that the majority of the students participating in the study were aware of gender inequality, but they could not show awareness of the unequal discourses in the language and not using these discourses.