Biyoklimatik konfor ölçütlerinin peyzaj planlama sürecindeki etkinliği; Van ili örneği
The effectiveness of the landscape planning process of the bioclimatic comfort criteria; example of Van province
Yazar: AMRAGIA H MOSTAFA ELAHSADI
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ÇETİN
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture ; Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
İnsanlar ortam şartlarının belirli değer aralıklarında olması durumunda kendilerini rahat hissetmektedir. Bu aralık konfor bölgesi olarak tanımlanmıştır. Ortamdaki parametrelerden iklim ile ilgili olan sıcaklık, rüzgâr hızı ve nemin insanlar için uygun değer aralıklarında olması durumu "biyoklimatik konfor" veya kısaca "biyokonfor" olarak adlandırılmaktadır. İnsanlar yaşamları boyunca bulundukları ortamdaki biyokonfor değerlerini giysiler, ısıtma veya soğutma sistemleri vb. yardımıyla kendilerini rahat hissettikleri uygun değer aralıklarına getirme çabası içerisindedirler. Bundan dolayı insanların hayatlarını geçirdikleri bölgedeki iklim parametrelerinin konfor aralıklarında olması, insanların huzuru, sağlığı, performansı, mutluluğu ve enerji kullanımı açısından son derece önemlidir. Bundan dolayı biyokonfor açısından uygun değer aralıklarının bölgesel ve zamansal değişimi birçok açıdan önem taşımaktadır. Bu çalışmada da Türkiye'nin önemli şehirlerinden birisi olan Van ili genelinde bazı meteorolojik parametrelerin ve bunlara bağlı olarak biyokonfor açısından uygun olan ve olmayan alanların mevsime göre değişiminin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada yıllık ortalama meteorolojik veriler kullanılarak oluşturulan biyokonfor haritasına göre Van il genelinin tamamının biyokonfor açısından uygun olmadığı belirlenmiştir. Mevsimsel olarak yapılan değerlendirmelere göre de il genelinin tamamının ilkbahar, sonbahar ve kış aylarında konforsuz olduğu, yaz mevsiminde ise ilin %99,18'inin biyokonfor açısından uygun, %0,82'sinin ise biyokonfor açısından uygun olmayan alanlar olduğu hesaplanmıştır. Van ili genelinde yaz indeksi değerlerine göre il geneli sıcaklığın en yüksek olduğu haziran, temmuz ve ağustos aylarında dahi büyük oranda çoğu insanın konforlu hissettiği ancak, bazı insanların serin hissettiği kuşakta kaldığı belirlenmiştir. Bu durum Van ilinin nispeten serin bir iklim kuşağında kaldığının bir göstergesidir.

Abstract:
People feel comfortable when atmospheric conditions are within a certain threshold. This threshold is called the comfort zone. Bioclimatic comfort, or biocomfort for short, can be defined as the state in which climatic-atmospheric conditions such as temperature, wind velocity, and humidity are within an appropriate threshold for human comfort. Throughout their lives, people strive to align the biocomfort values of their surroundings to their comfort zones using tools like clothing and heating or cooling systems. Therefore, keeping the climatic parameters of the region in which one lives within the comfort zone is essential for one's serenity, health, performance, happiness, and energy use. For this reason, the regional and temporal change of the suitable thresholds as far as biocomfort is concerned is significant from various points of view. Based on this, the present study aims to determine certain meteorological parameters for the province of Van, one of the important cities in Turkey, and, consequently, the seasonal change in the zones that are (not) in alignment with biocomfort values. At the end of the study, a biocomfort map created using the annual average meteorological data revealed whether the entirety of the province is compatible with biocomfort threshold values. Seasonal assessments show that the province is uncomfortable during spring, autumn, and winter while 99.18% of the zones are biocomfortable and 0.82% do not comply with biocomfort thresholds during summer. The study also includes evaluations based on summer index values. These evaluations manifest that in the province of Van, the majority of the residents feel substantially comfortable even during the warmest months of June, July, and August but certain individuals remain in cooler zones. This is an indicator of the fact that Van is within a relatively cool climate zone.