Cerrahi uygulanan femoroasetabular impingement tanılı hastalarda klinik ve radyolojik sonuçların değerlendirilmesi
Evaluation of clinical and radiological results of patients with femoroacetabular impingement who were treated surgically
Yazar: EMRE ACAR
Danışman: DOÇ. DR. ONUR HAPA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Asetabulum = Acetabulum ; Cerrahi = Surgery ; Femur = Femur ; Ortopedi = Orthopedics ; Ortopedik cerrahi = Orthopedic surgery ; femoroasetabular sıkışma = Femoroacetabular impingement

Özet:
Bu çalışmamızın amacı femoroasetabular impingement tanısı ile artroskopik cerrahi uygulanan hastaların cerrahi sonrası 2. yıl sonunda rezeksiyon derinliği, genişliği ve rezeksiyon arkının önemli klinik yarar (SCB) ve hasta kabul edilebilir durumu'na (PASS) ulaşma sıklığı üzerindeki etkilerini netleştirmektir.
2018-2020 yılları arasında tek ortopedik cerrah tarafından artroskopik tedavileri yapılan bir tanesi bilateral ameliyat edilen 2 sene takipleri mevcut olan 26 hasta (27 kalça) çalışmaya alındı. Hastaların 10'u (%38,46) kadın, 16'sı (%61,54) erkek, yaş dağılımı ise 18–56 (ort 33.57) olarak saptandı. Hastaların ameliyattan bir gün önce ve 2. yıl kontrollerinde hasta tarafından bildirilen sonuç ölçütlerinden (PROM); Modified Hip Harris Score(mHHS), Hip Outcome Score of Daily Living(HOSADL), Visual Analog Scale for Pain (Pain VAS) ölçümleri alınmıştır. Ameliyat öncesi çekilen pelvis ap direkt grafileri ile merkez kenar açısı (LCEA), femur başı çapı, 450 dunn grafilerinde konvansiyonel alfa açısı, ameliyat sonrası çekilen pelvis ap grafilerinde merkez kenar açısı (LCEA), 450 dunn grafilerinde konvaniyonel alfa açısı, kıkırdak alfa açısı, rezeksiyon ark açısı(% kıkırdak alfa açısı-konvansiyonel alfa açısı/3600), rezeksiyon derinliği, rezeksiyon genişliği ve rezeksiyon derinlik oranı(% rezeksiyon derinliği/femur başı çapı) ölçülmüştür. Ueland ve ark tarafından belirlenen SCB değerlerinin mHHS için 23 puan, HOSADL için 16 puan ve ayrıca PASS mHHS için 85, HOSADL için 86 puan olarak kabul edilmiştir. Olguların demografik özellikleri, preoperatif, peroperatif ve postoperatif bilgileri, klinik skorlamaları ve radyografik verileri parametrik dağılıp dağılmamasına göre Student-t test, Mann Whitney U test, Ki-kare testleri kullanılarak; korelasyon testleri ise Spearman testi ile yapıldı. Tüm analizlerde SPSS 24.0 istatistik analiz yazılımı kullanıldı ve istatistik anlamlılık karar değeri p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Yaşın, ameliyat öncesi sürenin, ameliyat edilen tarafın, cinsiyetin hastaların klinik sonuçlarına etkisi bulunmamıştır. Ameliyat sonrası ölçülen alfa açıları ameliyat öncesi alfa açılarına göre 680+/-15'ten 490+/-7'ye istatistiksel olarak anlamlı düşüş göstermiştir. (p<0.001) 2. yıl mHHS skorları ameliyat öncesi mHHS skorlarına göre 64+/-18'den 94+/-6'ya istatistiksel olarak anlamlı yükseliş göstermiştir. (p: <0.001) 2. yıl kontrollerdeki VAS skorları ameliyat öncesi VAS değerlerine göre 7+/-1'den  3+/-1'e istatistiksel olarak anlamlı düşüş göstermiştir. (p: <0.001) Ameliyat sonrası LCEA açısı ameliyat öncesi LCEA açısına göre 32+/-5'den 29+/-6 dereceye istatistiksel olarak anlamlı düşüş göstermiştir. (p<0.001) 2.Yıl kontrollerde alınan HOSADL skorları ameliyat öncesi HOSADL değerlerine göre 42+/-20'den  83+/-17'ye istatistiksel olarak anlamlı yükseliş göstermiştir. (p: <0.001) mHHS için SCB olarak tanımlanan en az 23 puanlık artış ile PASS olarak tanımlanan 85 puanlık eşiği geçme sırasıyla  16 kalça(%59)  ve 25 kalçada (%92) görülmüştür. mHHS için SCB eşiği yakalama labrum tamiri yapılanlarda %73 iken labrum debridmanı yapılan hastalarda ise %27 olduğu ve labrum tamirinin istatiksel olarak SCB eşiğini yakalama sıklığını arttırdığı saptanmıştır. (p: 0.03) mHHS için SCB  eşiğini aşanların ameliyat öncesi alfa açılarının ortalaması 64.97 aşamayanların ise 76.27 olarak saptanmış olup ameliyat öncesi alfa açısının düşük olması SCB eşiğini yakalama sıklığını istatistiksel olarak anlamlı şekilde arttırmaktadır.( p:0.04) mHHS için SCB eşiğini aşanların ameliyat öncesi VAS ortalaması 7.09 aşamayanların ise 8.33 olarak saptanmış olup ameliyat öncesi VAS'ın düşük olması SCB eşiğini yakalama sıklığını istatistiksel olarak anlamlı şekilde arttırmaktadır. (p=0.029) mHHS'nin PASS puanı eşiğini aşan hastaların kıkırdak alfa açısı ortalaması 82.3, aşamayan hastaların ise 92.3 olarak saptanmış olup düşük olması PASS eşiğini aşma sıklığını istatistiksel olarak anlamlı şekilde arttırmaktadır. (p:0.19) mHHS'nin PASS puanı eşiğini aşan hastaların rezeksiyon ark açısı ortalaması 8.71, aşamayan hastaların ise 11 derece olarak saptanmış olup düşük olması PASS eşiğini aşma sıklığını istatistiksel olarak anlamlı şekilde arttırmaktadır. (p:0.033) mHHS'nin PASS puanı eşiğini aşan hastaların rezeksiyon derinlik oranlarının ortalaması 4.71, aşamayan hastaların ise 8.4 olarak saptanmış olup düşük olması PASS eşiğini aşma sıklığını istatistiksel olarak anlamlı şekilde arttırmaktadır. (p:0.045) mHHS'nin PASS puanı eşiğini aşan hastaların rezeksiyon derinlik miktarlarının ortalaması 2.85mm, aşamayan hastaların ise 4.52mm olarak saptanmış olup düşük olması PASS eşiğini aşma sıklığını istatistiksel olarak anlamlı şekilde arttırmaktadır. (p=0.032) HOSADL için SCB eşiğini aşanların rezeksiyon derinlik oranı ortalaması 5.00 aşamayanların ise 10,50 olarak saptanmış olup ameliyat öncesi düşük olması HOSADL için SCB eşiğini yakalama sıklığını istatistiksel olarak anlamlı şekilde arttırmaktadır. (p=0.047)
Sonuç:
Bu çalışma, cam rezeksiyon derinliğinin klinik sonuçlar ile ilişkisi olduğunu ve femur başı çapının %6'sından daha az rezeksiyon derinliğinin optimal sonuçlar verdiğini saptadı. Referans için alfa açısı kullanıldığında baş kıkırdağında rezeksiyonun başlangıç noktası 900'den az olmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Femoroasetabular sıkışma, cam, pincer, rezeksiyon derinliği

Abstract:
The aim of this study was to clarify the effects of resection depth, width and resection arc on the frequency of reaching significant clinical benefit (SCB) and patient acceptable status (PASS) at the end of the 2nd year after arthroscopic surgery in patients with femoroacetabular impingement.
A total of 26 patients (one patient operated bilaterally) who underwent arthroscopic surgery by a single orthopedic surgeon between 2018 and 2020 and had follow-ups of 2 years were included in the study. 10 (38.46%) of the patients were female, 16 (61.54%) were male, and the age distribution was 18-56 (mean 33.57). Patient-reported outcome measures (PROM), the Hip Outcome Scores Activities of Daily Living (HOSADL), modified Harries Hip Score (mHHS) and Visual Analog Scale for Pain (Pain VAS) were recorded one day before the surgery and at the second year follow-up assessment. Preoperatively pelvis xrays were taken Lateral center-edge angle (LCEA), femur head diameter, using the Dunn 450 x ray the alpha angletraditional (αT) was measured. Postoperatively anteriorposterior pelvis x rays were taken Lateral center-edge angle (LCEA), using the Dunn 450 x ray the alpha angletraditional (αT), alpha anglecartilage, (αC), resection arc angle0 (RA0: % alpha anglecartilage - alpha angletraditional / 3600 ), resection height (H 'mm'), resection depth (''D''mm) and depth ratio ''D%''  (D/diameter %) were measured. The SCB values determined by Ueland et al were accepted as 23 points for mHHS, 16 points for HOSADL, as well as 85 points for PASS mHHS and 86 points for HOSADL. Student-t test, Mann Whitney U test, Chi-square tests were used according to whether demographic characteristics, preoperative, peroperative and postoperative information, clinical scoring and radiographic data of the cases were parametrically distributed; correlation tests were done with the Spearman test. SPSS 24.0 statistical analysis software was used in all analyzes and the statistical significance value was accepted as p<0.05.
There was no satitistically significant correlation between clinical results age, preoperative symptom duration and sex. 2nd year mHHS, HOSADL were higher (94+/-6 vs 64+/-18, 83+/-17 vs 42+/-20 p: <0.001) and VAS scores lower (3+/-1 vs 7+/-1, p: <0.001)   than preoperative scores. Mean 450 Dunn view alpha angle and antero-posterior LCEA0 decreased from 680+/-150, 320+/-50 to 490+/-70 and 290+/-60 postoperatively (p<0.001). 16 hips (%59) passed the threshold of 23 points for mHHS SCB and 22 hips (%81) passed 85 points for mHHS PASS. For HOSADL 25 hips (%92) passed the threshold of 16 points increase for SCB and 12 hips (%44) passed the threshold of 86 points for PASS.  Higher frequency of catching SCB threshold for mHHS was related to labrum repair (labrum repair %73 vs debridement %25 p: 0.03), preoperative lower alpha angle (640 vs 760, p:0.04), lower preoperative mHHS (54 vs 81, p<0.001) and higher preoperative VAS score (8 vs 7, p: 0.02). mHHS threshold score of 85 for PASS, lower alpha cartilage angle (820 vs 920 p:0.02), resection arc angle (80 vs 110, p:0.03), resection depth (2.8 vs 4.5 p:0.03), resection depth percentage (4.7 vs 8.4 p:0.04) and higher postoperative mHHS (97 vs 82 p<0.001) were associated with higher frequency of passing that value. Higher frequency of catching SCB threshold for HOSADL was related to lower resection depth percentage (5 vs 10 p:0.04). Lower resection depth amount approached statistical significance (2.9mm vs 5.5mm, p:0.054).
Conclusion:
Cam resection depth has an effect on the frequency of clinically meaningful scores and resection depth less than %6 of the femoral head diameter seems to be appropriate for optimal results. Starting point of the resection on the cartilage of the femoral head needs to be less than 900 when alpha angle is used for reference.






Keywords: Femoroacetabular impingement, cam, pincer, resection depth