Türkiye'deki İslamcı düşünüşte bir nevabit: İsmet Özelontoloji üzerinden İslamcılık
A salient figure in Islamic thinking in Turkey: Ismet Ozel Islamism through ontology
Yazar: AYTAÇ ODACILAR
Danışman: PROF. DR. H. ALİYAR DEMİRCİ
Pamukkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Ontoloji = Ontology ; Siyasal ontoloji = Political ontology ; Özel, İsmet = Özel, İsmet ; İslami ideoloji = Islamic ideology ; İslami söylem = Islamic discourse ; İslamlaşma = Islamisation

Özet:
Bu çalışma, İsmet Özel'in nevi şahsına münhasır İslamcılığının Türkiye'deki İslamcı düşünce geleneğindeki ayrıksı konumunu ontoloji üzerinden analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda tezin en temel iki argümanı şu şekilde ifade edilebilir. Birincisi, modern ontolojik kökleri sebebiyle, içindeki farklılıklara rağmen, Türkiye'deki İslamcı düşünce geleneği dünyayı aynı tarzda kavramıştır. İkincisi, düşüncelerinin yükseldiği ontolojinin farklı olması sebebiyle İsmet Özel'in İslamcılığı başka bir dünya kavrayışını ihtiva eder.
Çalışmanın birinci bölümünde modernliğin tarihi, modernliğin modern karakterinin ontolojik anlamını açığa çıkaracak şekilde bir okumaya tâbi tutulmuştur. Bu kapsamda modernitenin pozitif olarak bir ontolojisi olmasa da, varsayım seviyesinde ontolojisi 'insanın şeyleri bilebilmesi ve bunu aktarabilmesi' olarak ortaya konmuştur. 
Çalışmanın ikinci bölümünde, Türkiye'deki İslamcı düşünce geleneğinin modern karakteri modern ontolojik varsayım üzerinden ortaya konmuştur. Bu kapsamda, ilgili ontolojik karakter geleneğe hâkim iki tavır üzerinden serimlenmiştir: 'muhafazakâr tavır' ve 'modernist tavır'.
Üçüncü bölümde, İsmet Özel'in İslamcılığı kendi ontolojisi üzerinden ortaya konulmuştur. İsmet Özel'in dayandığı ontolojinin İslamcılık düşüncesi ile sürekli ilişki halinde olması sebebiyle bu ayrıksı İslamcılık tarzı 'ontolojik İslamcılık' olarak adlandırılmıştır. Ontolojik İslamcılık, tezin amacı doğrultusunda, hem modern olan her şeyin radikal bir eleştirisi hem de modern olmayan alternatif bir varlık kavrayışı olarak sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: İsmet Özel, İslamcılık, ontoloji, Modern

Abstract:
This study aims to analyze the distinctive position of İsmet Özel's sui generis Islamism in the tradition of Islamist thought in Turkey through ontology. In this context, the two main arguments of the thesis can be expressed as follows: Firstly, due to its modern ontological roots, the Islamic tradition of thought in Turkey has grasped the world in the same way, despite the differences within it. Secondly, İsmet Özel's Islamism includes a different understanding of the world, since the ontology in which his thoughts are raised is different.
In the first part of the study, the history of modernity is read in a way that reveals the ontological meaning of the modern character of modernity. In this context, although modernity does not have a positive ontology, its ontology at the hypothetical level is put forward as 'man's ability to know things and convey this'. 
In the second part of the study, the modern character of the Islamic thought tradition in Turkey is revealed through the modern ontological assumption. In this context, the related ontological character is given through two attitudes that dominate the tradition, as follows: 'conservative attitude' and 'modernist attitude'.
In the third chapter, İsmet Özel's Islamism is unfolded through his own ontology. Because the ontology on which İsmet Özel is based is in constant contact with the thought of his Islamism, this distinctive style of Islamism has been called 'ontological Islamism'. For the purpose of the thesis, ontological Islamism is presented as both a radical critique of everything modern and an alternative conception of being that is not modern.

Key Words: Ismet Ozel, Islamism, Ontology, Modern