COVID-19 geçiren kişilerde performansı etkileyen değişkenler
Variables affecting performance in people with COVID-19
Yazar: BİLGE DİRİL
Danışman: PROF. DR. NEVİN ERGUN
Sanko Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Algı = Perception ; COVID 19 = COVID 19 ; Egzersiz = Exercise ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Fonksiyonel yetkinlik = Functional competency ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Bu çalışma COVID-19 geçiren kişilerde performansı etkileyen değişkenleri incelemek amacıyla planlandı. Araştırma verileri anket yöntemi ile toplandı. Çalışma Şubat 2022 ile Mayıs 2022 tarihleri arasında göğüs hastalıkları polikliniğinde COVID-19 tanısı almış dâhil edilme kriterlerine uyan ve çalışmaya katılmayı kabul eden yaş ortalaması 27,19y olan 31 kişi dâhil edildi. Tüm kişilerin testi negatife döndükten sonraki 1. Ayda( erken) ve 3. ayda (geç) solunum fonksiyonu solunum fonksiyon testi, fiziksel aktivite düzeyi Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Kısa Formu (UAFAA-KF), aerobik kapasite 6 Dakika Yürüme Testi (6DYT), alt ekstremite kassal kuvvet ve endurans 30 Saniye Kalk-Otur Testi, el kavrama  kuvveti  El Kavrama Kuvveti Ölçüm Testi, el kavrama statik enduransı El Kavrama Statik Endurans Ölçüm Testi ve COVID-19 salgınına yönelik algı ve tutumları COVID-19 Salgınına Yönelik Algı ve Tutumları Değerlendiren ölçekler ile değerlendirildi. Verilerin istatiksel analizinde IBM SPSS Statistics 25 programı kullanıldı. Solunum fonksiyon test değerlerinin, Vücut Kitle İndeksi'nin ve El Kavrama Kuvvet Testi ölçümünün erken ve geç dönemde yapılan değerlendirme sonuçları karşılaştırıldığında anlamlı bir artış göstermediği bulundu(p>0,05). El Kavrama Statik Endurans Testi ölçümü, 30 Sn Kalk- Otur Test sayısı ve 6 DYT mesafesinde erken ve geç dönemde anlamlı bir artış gösterdiği bulundu(p=0,012 p=0,001), (p=0,001), (p=0,004). COVID-19 Salgınına Yönelik Algı ve Tutumları Değerlendiren ölçeğin alt paremetrelerinin skorlarında ve UAFAA-KF toplam MET değerinde erken ve geç dönemde anlamlı bir artış göstermediği bulundu(p>0,05). 6 DYT mesafesi ile 30 Saniyede Kalk-Otur Testi sayısı arasında erken dönemde pozitif ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki varken(p=0,026), geç dönemde anlamlı bir ilişki olmadığı bulundu. Geç dönemde 6 DYT mesafesi ile El Kavrama Statik Endurans Dominant Olmayan Skoru arasında anlamlı bir ilişki bulundu(p=0,035). COVID-19 geçiren kişilerin performansını etkileyen değişkenlerinin 1. ayda ve 3. ayda değişiklik gösterdiği ve egzersiz performansının olumsuz etkilendiği belirlendi. Erken dönemde bu olumsuz sonuçların performans testlerine yansıdığı düşünüldü. COVID-19 geçiren kişilerin 3. aylarındaki enduranslarında, kassal kuvvetlerinde ve el kavrama statik enduranslarında artış olduğu ancak sağlıklı kişilerin norm değerlerine tam olarak ulaşamadıkları saptandı. Sonuç olarak; COVID-19 geçiren kişilere yönelik planlanan pulmoner rehabilitasyona, bireyin egzersiz enduransına, kassal kuvvet ve enduransını arttırmaya yönelik egzersiz programlarının eklenmesinin sağlığın erken kazanımı açısından önemli olacağı görüşü kabul edildi.

Anahtar kelimeler: COVID-19; egzersiz performansı; fiziksel aktivite; algı ve tutum.

Abstract:
This study was planned to examine the variables that affect performance in people with COVID-19. Research data were collected by questionnaire method. The study included 31 people with a mean age of 27.19 years, who were diagnosed with COVID-19 in the chest diseases outpatient clinic between February 2022 and May 2022, and who agreed to participate in the study and met the inclusion criteria. At the first month (early) and the third month (late) after all people tested negative Pulmonary function test, International Physical Activity Questionnaire Short Form (IPAQ), 6-Minute Walk Test (6MWT), 30-Second Stand-Sit Test, Hand Grip Strength Measurement Test, Hand Grip Static Endurance Measurement Test, and Scales Evaluating Perceptions and Attitudes towards the COVID-19 Outbreak were used to assess  pulmonary function, physical activity level, aerobic capacity, lower extremity muscular strength and endurance, hand grip strength, hand grip static endurance, perceptions and attitudes towards the COVID-19 outbreak. IBM SPSS Statistics 25 program was used for statistical analysis of the data. It was found that pulmonary function test values, body mass index and Hand Grip Strength Test measurement did not show a significant rise when the early and late evaluation results were compared. (p>0.05). Hand Grip Static Endurance Test measurement, number of 30 sec Stand-Sit Tests and 6 MWT distances showed a significant  rise in the early and late periods(p=0,012 p=0,001), (p=0,001), (p=0,004). It was found that the sub-parameters of the scale assessing Perceptions and Attitudes towards the COVID-19 Outbreak did not show a significant rise in the scores and IPAQ total MET values in the early and late periods (p>0.05). While there was a positive and moderate significant relationship between the 6 MWT distance and the number of Get-Sit Tests in 30 Seconds in the early period (p=0.026), there was no significant relationship in the late period. A significant correlation was found between 6 MWT distance and Hand Grip Static Endurance Non Dominant Score in the late period (p=0.035). It was determined that the variables affecting the performance of people with COVID-19 changed in the 1st and 3rd months, and exercise performance was negatively affected. It was thought that these negative results were reflected in the performance tests in the early period. It was determined that there was an increase in the endurance, muscular strength and static endurance of the hand grip in the 3rd month of the people who had COVID-19, but the healthy people could not fully reach the norm values. As a result; It was accepted that the addition of exercise programs aimed at increasing the exercise endurance, muscular strength and endurance of the individual to the pulmonary rehabilitation planned for people with COVID-19 would be important for the early gain of health.

Keywords: COVID-19; exercise performance;  physical activity;  perception and attitude.