Trakya Üniversitesi Hastanesi'ne doğum için başvuran kadınların aile sağlığı merkezlerindeki gebe izlemlerini kullanma durumu
The usage of pregnancy monitoring in family health centers of women who applied to Trakya University Hospital for birth
Yazar: ATAKAN BURÇ
Danışman: PROF. DR. HAMDİ NEZİH DAĞDEVİREN
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Araştırmamızda Edirne'de 3. basamak hastanesine doğum için başvuran kadınların aile sağlığı merkezlerindeki doğum öncesi bakım hizmetlerini kullanma durumlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Çalışmamız 1 Aralık 2019 – 22 Mart 2020 ve 1 Haziran 2020 – 15 Temmuz 2020 tarihleri pandemi sebebiyle belirli süre ara verilerek iki aşamada yapılmıştır. Araştırmamız Trakya Üniversitesi Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'ne doğum için başvuran 18 yaş ve üzeri 257 kadına yüz yüze anket yöntemi ile uygulanmıştır. Çalışmamızda elde edilen veriler SPSS 24 paket programına işlenerek analizleri yapılmıştır. 
Gebelerin aile sağlığı merkezine başvuru sayıları ortalama değeri 5±2,8 olarak saptanmıştır. Aile sağlığı merkezine başvuran kadınlardan 43'ünün (%17,3) anne sütü ve emzirme, 38'inin (%15,2) kolostrum, 28'inin de (%11,2) sigara alkol ve madde kullanımı konusunda aile sağlığı merkezinden bilgi aldıkları saptanmıştır. Aile sağlığı merkezinde sadece 1 gebeye doğumun nerede ve kim tarafından yapılacağı konusunda bilgi verildiği saptanmıştır. 
Çalışmamızda gebe okulu / bilgilendirme sınıfına başvurunun önerilmesi ile gitme arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,001). Aile sağlığı merkezinde gebe okulu veya bilgilendirme sınıfına gitmesi önerilen hastaların diğer sağlık kuruluşlarında önerilen hastalara göre daha yüksek oranda gebe okulu veya bilgilendirme sınıfına gittiği saptanmıştır (p<0,001). Evli gebelerin olmayanlara göre (p=0,001), lisenin altında öğrenim seviyesinde olanların lise ve üzeri olanlara göre (p=0,010), eşleri lisenin altında öğrenim seviyesinde olanların lise ve üzeri olanlara göre (p=0,014) daha yüksek oranda 5 ve üzeri sayıda aile sağlığı merkezlerine başvurduğu saptanmıştır.
Çalışmamızda aile sağlığı merkezine başvuru sıklığında sosyokültürel etkenlerin rol oynayabileceği düşünülmüştür. Aile sağlığı merkezlerinin gebelik yönetim süreçlerine yeteri kadar dahil olmadıkları düşünülmüştür. Bilgilendirme ve danışmanlık konusunda eksiklikler göze çarpmaktadır. Hastaların aile sağlığı merkezi önerilerini diğer sağlık kuruluşlarına göre daha çok uyguladıkları gözlemlenmiştir. Özellikle bilgilendirme ve danışmanlık hizmetleri konularında daha nesnel veriler elde edebilmek için aile sağlığı merkezlerinde benzer çalışmaların tekrarlanması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Gebelik, aile sağlığı merkezi, prenatal bakım, antenatal bakım

Abstract:
In our study, we aimed to evaluate the usage of antenatal care services in family health centers of women who applied to a tertiary care hospital for delivery in Edirne. Our study was conducted in two phases; between 1 December 2019 - 22 March 2020 and 1 June 2020 - 15 July 2020 with a break due to the pandemic. Our research was conducted with 257 women aged 18 and over who applied to Trakya University Hospital Gynecology and Obstetrics Clinic for delivery and a questionnaire was applied using face to face method. The data were evaluated in the SPSS v.24 package program.
The average number of pregnant women's applications to the family health center was found as 5±2.8. It was determined that 43 (17.34%) of the women who applied to the family health center received information about breastmilk and breastfeeding, 38 (15.2%) about colostrum, 28 (11.2%) about smoking, alcohol and substance use. It was found that in the family health center only one pregnant was given information about where and by whom the delivery would take place in family health centers.
In our study, a statistically significant relationship was found between recommending and attending to the pregnancy school/information classes (p<0.001). It was determined that the patients who were recommended to attend the pregnancy school or information classes in the family health center attended to pregnancy school or information class at a higher rate than other health facilities (p<0.001). Married women compared to non-married women (p=0.001), those with an education level below high school (p=0.01), those whose husbands have an education level below high school (p=0.014), have applied 5 or more times to family health center for antenatal care at higher rates.
In our study, it was thought that sociocultural factors may play a role in the frequency of application to family health centers. It was thought that family health centers were not sufficiently involved in the pregnancy management process. There were deficiencies in information and consultancy. It was observed that patients who applied to family health centers were implemented recommendations more than other facilities. Similar studies should be repeated in family health centers to obtain more objective data, especially on information and counseling services.
Keywords: Pregnancy, primary healthcare center, prenatal care, antenatal care