Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuk ve ergenlerde duygu düzenleme güçlüğü ve aleksitimi düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between emotion regulation difficulties and alexithymia levels in children and adolescents with attention deficit hyperactivity disorder
Yazar: ASİL CAN KIVRAK
Danışman: DOÇ. DR. BÜŞRA OLCAY ÖZ
Düzce Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı çocuk ve ergenlerde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tanısı ile duygu düzenleme güçlüğü ve aleksitimi düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Anabilim Dalına başvuran 8-18 yaş arasındaki daha önce tanı almamış veya son 3 aydır medikal tedavi almayan 105 DEHB tanılı çocuk ve ergen ile yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 109 sağlıklı çocuk ve ergen dahil edilmiştir. Tüm çocuk ve ergenlere sosyodemografik veri formu, Toronto aleksitimi ölçeği (TAÖ) ve duygu düzenlemede güçlükler ölçeği (DDGÖ) uygulandı. Tüm ebeveynlere Conners anababa derecelendirme ölçeği yenilenmiş / uzun form (CADÖ-YU) ve güçler ve güçlükler anketi (GGA) uygulandı. Hasta grubunda öğretmenlerden Conners öğretmen değerlendirme ölçeği yenilenmiş / uzun form (CÖDÖ-YU) alındı.
Bulgular: DEHB grubu ile sağlıklı kontrol grubu arasında sosyodemografik özelliklerden yaşanılan yer, aile tipi, anne baba birlikteliği ve okul başarısında anlamlı farklar bulundu. DEHB grubunda sağlıklı kontrol grubuna göre TAÖ, DDGÖ ve CADÖ'nün tüm alt ölçekleri ve toplam puanları anlamlı olarak daha yüksek saptandı. GGA'nın olumlu sosyal davranış alt ölçeği kontrol grubunda DEHB grubundan, diğer alt ölçekler ve toplam güçlük puanı ise DEHB grubunda sağlıklı kontrol grubundan anlamlı olarak daha yüksek bulundu. Çalışmamızda DEHB grubunda duygu düzenleme güçlükleri ile aleksitimi düzeyleri arasında anlamlı pozitif korelasyonlar saptandı. DEHB grubunda duygu düzenleme güçlüğü düzeyinde aleksitimi ve okul başarısının anlamlı faktörler olduğu ve aynı şekilde aleksitimi düzeyinde de duygu düzenleme güçlüğünün anlamlı bir faktör olduğu sonucuna ulaşıldı.
Sonuç: DEHB tanılı çocuk ve ergenlerde duygu düzenleme güçlükleri ve bununla ilişkili olabilecek aleksitimik özellikler daha fazla görülmektedir. DEHB'nin sadece tanımlanan çekirdek belirtilerinin değil duygu düzenleme güçlükleri ve aleksitimi açısından da değerlendirilmesinin, DEHB'nin daha etkili yönetimi açısından önem taşıdığı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: DEHB, aleksitimi, duygu düzenleme güçlüğü, çocuk, ergen, güçlük

Abstract:
Aim: The aim of our study is to evaluate the relationship between the diagnosis of attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) and emotion regulation difficulties and alexithymia levels in children and adolescents.
Materials and Methods: The study included 105 ADHD diagnosed children and adolescents between the ages of 8 and 18 who were previously undiagnosed or had not received medical treatment for the last 3 months and 109 healthy children and adolescents matched for age and gender who applied to Düzce University Faculty of Medicine Department of Child and Adolescent Psychiatry. Sociodemographic data form, Toronto Alexithymia Scale (TAS) and Difficulties in Emotion Regulation Scale (DERS) were administered to all children and adolescents. Conners parent rating scale revised/long form (CPRS-RL) and strengths and difficulties questionnaire (SDQ) were administered to all parents. Conners teacher rating scale revised/long form (CTRS-RL) was taken from the teachers in the patient group.
Results: Significant differences were found between the ADHD group and the healthy control group in sociodemographic characteristics such as place of residence, family type, parental relationship and school success. All subscales and total scores of TAS, DERS and CPRS-RL were found to be significantly higher in the ADHD group compared to the healthy control group. The prosocial subscale of the SDQ was found to be significantly higher in the control group than in the ADHD group, and the other subscales and total difficulty score were significantly higher in the ADHD group than in the healthy control group. In our study, significant positive correlations were found between emotion regulation difficulties and alexithymia levels in the ADHD group. It was concluded that alexithymia and school success were significant factors at the level of emotion regulation difficulty in the ADHD group, and similarly, emotion regulation difficulty was a significant factor at the alexithymia level.
Conclusion: Emotion regulation difficulties and alexithymic features that may be related to this are more common in children and adolescents diagnosed with ADHD. It is thought that evaluating ADHD not only in terms of defined core symptoms but also in terms of emotion regulation difficulties and alexithymia is important for more effective management of ADHD.
Key words: ADHD, alexithymia, emotion regulation difficulty, child, adolescent, difficulty