Haksız rekabet halleri ve haksız rekabetin tespiti
Categories and characterization criteria of unfair competition
Yazar: MEHMET ALİ AKSOY
Danışman: PROF. DR. YÂDİGAR İZMİRLİ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Haksız rekabet = Unfair competition ; Rekabet = Competition ; Rekabet hukuku = Competence law ; Rekabetin korunması = Protection of competition ; Türk Hukuku = Turkish Law

Özet:
Sosyal piyasa ekonomilerinde, piyasa katılanları arasında serbest rekabetin her boyutuyla düzenlenmesi gerekmekte ve haksız rekabet hukuku, tüm katılanlar lehine bu tür düzenlemelerin sağlanması araçlarından birini oluşturmaktadır. Haksız rekabete ilişkin olarak Türk Hukuku düzenlemelerinin en büyük ve önemli parçasını 6762 Sayılı TTK'nin genel hüküm olan 54. maddesi ve haksız rekabet hallerini düzenleyen 55. maddesi oluşturmaktadır. Düzenlemenin amacı, rakipleri, tüketicileri ve diğer piyasa katılanlarını ve bu sayede kamunun menfaatlerini haksız rekabete karşı korumaktır. Türk hukukunda haksız rekabet ilişkin düzenlemeler Borçlar Kanunu, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun gibi çeşitli düzenlemelerde bulunmaktadır ayrıca adil ticaret dolaylı olarak Türk Özel Hukukunun fikri mülkiyet hukuku gibi çeşitli alanlarıyla da bağlantılı kabul edilmektedir. Haksız rekabete ilişkin AB müktesebatının birincil (roma anlaşmasının 3, 10, 28, 49. maddeleri gibi) ve ikincil hukuk olarak anılan AB Yönergeleri de ayrıca Türk Haksız Rekabet Hukukunun kaynağı olarak kabul edilmekte ve Türk Hukukunu etkilemektedir. AB Hukukunu uyumlulaştırma projesi 97/55/AT Yönergesiyle karşılaştırmalı reklamları da içerir şekilde değiştirilen 84/450/AET Yönergesiyle başlamıştır. 2005/29/AT Haksız Ticari Uygulamalar Yönergesi ise mayıs 2005'de kabul edilmiştir. Yönerge, tüketiciye yönelik ticari uygulamalarda tüketicinin iktisadi menfaatlerini doğrudan korumaktadır. Haksız ticari uygulamalar aldatıcı ticari uygulamalar ve saldırgan ticari uygulamalar olmak üzere iki kategoride ele alınmakta ayrıca Yönerge ek I kısmında her durumda haksız kabul edilen 31 adet ticari uygulama içermektedir. Ayrıca Paris Sözleşmesi, TRİPS gibi Türkiye'nin taraf olduğu uluslara arası anlaşmalar da Türk Haksız Rekabet Hukukunun kaynağını oluşturmaktadır.

Abstract:
It is generally recognized that in a social market economy, free competition among the market players has to be regulated to a certain extent. The law on unfair competition has the task of providing such regulation to the business activities of all the players in a fair and reasonable manner. In Turkey, the greater and most essential part of the legislation concerning unfair competition is systematically contained in article 54 (general clouse) and 55 (objectionable practices) of the Turkish Commercial Act (6762) [Türk Ticaret Kanunu(TTK)] which last amended TTK (6102). The purpose of the Act is to protect competitors, consumers, and other market participants against unfair competition as well as to protect the interests of the general public. Competitive regulations can furthermore be found in other laws, for instance, Code of Obligations, Law on the Protection of Consumers (4077) and the principle of fair trade is indirectly invoked in several areas of the Turkish private law, for instance, in the Trademark Decree Law (556) and other intellectual property law regulaions. The body of laws of the European Community also contain partial regulation of legal matters involving unfair competition. Both primary laws (EC agreements m 3, 10, 28, 49) and secondary laws (ordinances, directives, decisions) contain regulations that impact Turkish domestic law. The European harmonization process on unfair competition law started with the 84/450/EEC Directive on Misleading Advertising, which was amended 97/55/EC Directive so as to include comparative advertising. 2005/29/EC Directive on Unfair Commercial Practices was adopted in May 2005. The Directive directly protects consumer economic interests from unfair business to- consumer commercial practices. Unfair competition is elaborated by rules on the two most common types of commercial practices, misleading commercial practices and aggressive commercial practices. Annex I to the Directive enumerates 31 commercial practices which are in all circumstances considered unfair. There are also other laws of international relevance deserving of attention, such as, for instance, the Paris Convention and bilateral treaties for protection against unfair competition.