Örgütsel demokrasi ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişki: TRB1 bölgesindeki üniversite hastanelerinde bir uygulama
The relationship between organizational democracy and organizational citizenship behaviors: A research at university hospitals in TRB1 region
Yazar: TAHSİN GEÇKİL
Danışman: PROF. DR. MEHMET TİKİCİ
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
ÖZET
Geçkil, Tahsin. Örgütsel demokrasi ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişki: TRB1 bölgesindeki üniversite hastanelerinde bir uygulama. Sivas, Aralık 2013
Örgütsel demokrasinin örgütün sosyo-moral atmosferini, çalışanların davranış yapılarını ve örgütsel bağlılığını genel olarak olumlu yönde etkilediği bilinmektedir. İş yerinde bu olumlu davranışların artması örgütsel vatandaşlık davranışlarının gelişmesine katkı sağlamaktadır. Bu çalışma, çalışanların örgütsel demokrasi algılarını ve sergiledikleri örgütsel vatandaşlık davranışlarını irdelemek; söz konusu algı ve davranışların hem birbirleriyle hem de çalışanların demografik özellikleriyle ilişkilerini incelemek amacıyla tasarlanmıştır.
Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu araştırmanın evrenini TRB1 bölgesindeki iki üniversite hastanesi çalışanları (N=2290) oluşturmuştur. Örneklem, olasılıklı örnekleme yöntemlerinden tabakalı örnekleme yöntemiyle seçilmiştir (n=582). Veriler demografik bilgileri içeren altı soruluk bir anket formu, Örgütsel Demokrasi Ölçeği ve Örgütsel Vatandaşlık Davranışları Ölçeği kullanılarak 29 Temmuz - 7 Ağustos 2013 tarihleri arasında araştırmacı ve iki anketör tarafından toplanmıştır. Veriler SPSS 21 programında yüzdelik, ortalama, standart sapma, Independent Samples T testi, One-Way ANOVA, Post Hoc Tukey HSD, Chronbach's Alfa güvenirlik katsayısı, Pearson Momentler çarpımı korelasyonu ve Regression analizi ile değerlendirilmiştir.
Katılımcıların %60.3'ünün kadın, %46.2'sinin 30-39 yaş grubunda, %54.8'nin üniversite mezunu olduğu, %34.7'sinin ise lisansüstü eğitim gördüğü belirlenmiştir. Katılımcıların %45.2'sini hemşireler ve %35.2'sini hekimler oluşturmuştur. Çalışanların kurumlarındaki demokrasi düzeyini orta düzeyde algıladığı, kadınların ve hemşirelerin algıladıkları demokrasi düzeyinin düşük olduğu, kurumda çalışma süresi arttıkça algılanan demokrasi düzeyinin azaldığı saptanmıştır. Örgütsel vatandaşlık davranışlarının cinsiyet, meslek, çalışma süresi ile ilişkili olduğu belirlenmiştir.
Örgütsel demokrasi algısı ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Regresyon analiziyle örgütsel demokrasi algısının Sivil Erdem davranışlarındaki değişimin %86.5'ini, Nezaket davranışlarındaki değişimin %66.2'sini ve Vicdanlılık davranışlarındaki değişimin %48.3'ünü açıkladığı saptanmıştır.
Bu bulgular ışığında örgütsel demokrasi algısının örgütsel vatandaşlık davranışlarını etkilediği sonucuna varılmıştır. Örgütsel demokrasi uygulamalarının arttırılması yoluyla çalışanlarda örgütsel vatandaşlık davranışlarının geliştirilebileceği ve örgütün performansının arttırılabileceği düşünülmektedir.


Anahtar Sözcükler: Demokrasi, Örgütsel Demokrasi, Örgütsel Demokrasi Algısı,Vatandaşlık, Örgütsel Vatandaşlık Davranışları.

Abstract:
ABSTRACT
Geçkil, Tahsin. The Relationship between Organizational Democracy and Organizational Citizenship Behaviors: A Research at University Hospitals in TRB1 Region. Sivas, Aralık 2013
It is widely known that, the organizational democracy does affect the socio-moral atmosphere of an organization and the behavioral structure of its staffs as well as their organizational loyalty generally in a favorable way. When the increase in these positive behaviors in the workplace contributes to staff's organizational citizenship behaviors. This study is designed to investigate the employees' perception of the organizational democracy and their organizational democratic behavior; additionally to investigate the relationship between this perception and behaviors, and also to examine their correlations with the employees' demographic characteristics.
The research universe of this descriptive and cross-sectional type investigation is based on the responses of two universities' staff (N=2290) in TRB1 region. The sample was determined as stratified sampling through the probabilistic sampling style (n=582). The data have been obtained by a researcher and two pollsters via a six-question questionnaire of demographics and Organizational Democracy Scale and Organizational Citizenship Behavior Scale between July 27th and December 7th, 2013, and was evaluated according to its frequencies, means, standard deviation, independent-sample T test, one way ANOVA, Post Hoc Tukey HSD, Chronbach's Alpha Reliability Coefficient, Pearson Moment Correlation Coefficient, and Regression Analyze in SPSS 21 program.
It is found that 60.3 % of the total participants are females, 46.2 % of which are in 30-39 age groups, 54.8 % of them have a bachelor degree and 34.7 % have master and doctorate degrees, and 45.2 % of the participants are nurses and 35.2 % of it is doctors. It has been found that the participants were generally perceived the democracy level in their workplace on average. However, women and the nurses perceived it lower. It has been also found that as the working hours get longer the perceived democracy level decreases. Accordingly, it has been determined that organizational citizenship behavior is related with sex, occupation and working hours.
The study has also indicated that there is a significant relation between the conception of organizational democracy and organizational citizenship behavior. The regression analysis showed that the conception of organizational democracy can explain the 86.5% of change in behaviors in the Civic Virtue; 66.2 of change in behaviors in the Courtesy and 48.3 of change in behavior in the Conscientiousness.
Under the light of the results obtained from this research, it has been detected that the conception of organizational democracy affects the organizational citizenship behaviors. Furthermore, it is believed that the enhancement in the organizational democracy applications could improve both the employees' organizational citizenship behaviors and the organization's performance.


Key Words: Democracy, Organizational Democracy, the Perception of OrganizationalDemocracy, Citizenship, Organizational Citizenship Behaviors.