Hipotalamik nöroendokrin hücre aktivasyonunda glutamat agonistlerinin rolü
The role of glutamate agonists in hypothalamic neuroendocrine cell activation
Yazar: İLKER MUSTAFA KAFA
Danışman: PROF. DR. ÖZHAN EYİGÖR
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology

Özet:
Glutamat agonistlerinin hipotalamustaki belirli nöron grupları üzerine olan etkileri, çalışmanın ana amacını oluşturmuş ve bu çerçevede sıçan beyinlerinde, vazopresin, oreksin ve kisspeptin nöronlarının dağılımları ve glutamaterjik sistem ile olan reseptör ve aktivasyon düzeyindeki ilişkileri incelenmiştir. İlgili alanlarda, farklı glutamat agonistlerinin ve antagonislerinin adı geçen nöron gruplarına olan etkileri immünohistokimyasal yaklaşımla araştırılmıştır. Çalışmanın ana iskeletinde, glutamatın NMDA ve non-NMDA reseptörlerine ait agonistlerinden AMPA ve kainik asitin (ve antagonistlerinin) intraperitoneal olarak uygulanmasını takiben ilgili nöron popülasyonları c-Fos ekspresyonu açısından değerlendirilmiştir. Oreksin nöronları açısından, bu nöron grubunun, glutamaterjik inervasyon aldığı, AMPA ve kainik asit reseptör altbirimlerini eksprese ettikleri ve non-NMDA agonistleri ile aktivasyon gösterip, uygun antagonist ile baskılanabildiği gösterilmiştir. Vazopresinerjik sistem açısından da vazopressin nöronları üzerinde glutamat agonistlerinin uyarıcı etkileri olduğu, glutamatın etkisini vazopressin nöronlarında reseptörleri aracılığı ile yaptığı bulunmuştur ve daha ileri çalışmalarımız için bu sonuçların ışık tutucu ve yol gösterici olduğu düşünülmüştür. Nispeten daha yeni bir alan olan kisspeptin nöronları konusunda elde ettiğimiz dağılım alanları ve glutamaterjik sistemle olan bağlantılarına yönelik sonuçlar, bu nöronların çalışma alanımızın da ötesinde daha pek çok fonksiyonel bağlantısı ve görevi olduğunu da göstermektedir. Çalışmalarımız sonucunda da literatürdeki veriler ile uyumlu olarak kisspeptin nöronlarının glutamat agonistleri ile aktivasyon gösterip, uygun antagonist ile baskılanabildiği morfolojik düzeyde gösterilmiş ve diğer metodlar ile elde edilen sonuçlara katkı sağladığı düşünülmüştür.

Abstract:
The effects of glutamate agonists on certain neuron groups in the hypothalamus constituted the main purpose of the study, and in this context, the distribution of vasopressin, orexin and kisspeptin neurons in rat brains and their relationship with the glutamatergic system at the level of receptor and activation were investigated. In the main content of the study, related neuron populations were evaluated for c-Fos expression following intraperitoneal administration of glutamate receptor agonists NMDA, AMPA and kainic acid (and its antagonists). In terms of orexin neurons, it has been shown that this group of neurons receives glutamatergic innervation, expresses AMPA and kainate receptor subunits, and can be activated by non-NMDA agonists and suppressed by the appropriate antagonist. And, in terms of vasopressinergic system, it was found that glutamate agonists have stimulating effects on vasopressin neurons, glutamate exerts its effect on vasopressin neurons through its receptors, and these results are thought to be light-shining and guiding for our further studies. The results of the distribution areas and their connections with the glutamatergic system, which we obtained for kisspeptin neurons, which is a relatively new field, also show that these neurons have many more functional connections and tasks beyond our study area. As a result of our studies, it has been shown at the morphological level that kisspeptin neurons can be activated by glutamate agonists and suppressed by the appropriate antagonist, in line with the data in the literature, and it is thought to contribute to the results obtained with other methods.