Deneysel Alüminyum Toksisitesinin Santral Etkilerine Karşı Trombositten Zengin Plazmanın (PRP) Etkinliğinin Araştırılması
Investigation of the efficiency of platelet-rich plasma (PRP) against central effects of the experimental aluminum toxicity
Yazar: DUYGU SEREN ÖZYILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ENVER AHMET DEMİR
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Alüminyum = Aluminum ; Bellek = Memory ; Toksisite = Toxicity ; Trombositten zengin plazma = Platelet rich plasma ; Öğrenme = Learning

Özet:
Alüminyum (Al) oksijen ve silikondan sonra yer kabuğunda en yaygın bulunan elementtir. Al maruziyeti gıda, su, toprak, farmakolojik ajanlar gibi çeşitli kaynaklara dayanır. Günümüzün endüstriyel faaliyetleri Al maruziyetini artırmaktadır. Bilinen fizyolojik bir görevi bulunmayan Al'nin 200'den fazla biyokimyasal reaksiyon üzerinde olumsuz etkiye sahip olduğu fark edilmiştir. Al toksisitesi; iskelet, üreme, kan, solunum ve sinir sistemleri dahil olmak üzere fizyolojik sistemlerde yaygın hasar vericidir. Merkezi sinir sisteminde hücresel organizasyon ve hücresel iletimden sorumlu çok sayıda reaksiyonu etkiler. Uzun süreli güçlenmeyi inhibe eder. Öğrenme bozukluğuna neden olur ve işleyen belleği bozar. Bu çalışmada deneysel Al toksisitesinin davranışsal ve bilişsel sonuçlarına karşı allograft trombositten zengin plazmanın (PRP) etkinliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu bağlamda açık alan, aydınlık/karanlık alan, yeni nesne tanıma ve Morris su labirenti testlerinden müteşekkil bir test bataryası ile denek sıçanların lokomotor aktivite, eksploratif davranış, anksiyete benzeri davranış ve algısal belleğin yanı sıra uzaysal öğrenme ve bellek performansları değerlendirilmiştir. Alüminyum klorür (AlCl3) muamelesi açık alan testinde katedilen toplam mesafe ve ayağa kalkma sayıları ile tetkik edilen lokomotor aktivite ve eksploratif davranışı zayıflatmışsa da bu etkinin istatistiki anlamlılık düzeyine erişmediği gözlenmiştir. Al toksisitesinin aydınlık/karanlık alan testinde aydınlık alanda sarf edilen süre ile değerlendirilen anksiyete benzeri davranışı PRP uygulanan sağlıklı deneklere kıyasla artırdığı ancak bu artışın anlamlılık düzeyine ulaşmadığı bulunmuştur. Yeni nesne tanıma testinde Al toksisitesinin algısal bellekte bozulma ile sonuçlandığı ve PRP tatbikinin bu bozulmayı gerilettiği fakat bu gerilemenin anlamlılık düzeyine ulaşmadığı anlaşılmıştır. Benzer şekilde yeni nesne tanıma testinin nesne konumu görevinde AlCl3 maruziyetinin uzaysal bellekte bozulma ile sonuçlandığı ve PRP tatbiki ile uzaysal belleğin iyileştiği fakat bu etkinin anlamlı düzeye ulaşmadığı görülmüştür. Buna mukabil aversif ortamda (su stresi) yürütülen Morris su labirenti testinde Al ilişkili uzaysal bellek bozulmasında PRP'nin etkisiz olduğu izlenmiştir. Nihayetinde; sıçanlarda Al toksisitesine bağlı bilişsel bozuklukta PRP tatbikinin potansiyel faydası ortaya konulmuştur. Al toksisitesinde PRP'nin bilişsel performansı koruyucu etkisinin anksiyojenik faktörlerle ilişkili ve bunlarla kısıtlanmış olduğu anlaşılmıştır.

Abstract:
Aluminum (Al) is the most common element in the earth's crust after oxygen and silicon. Al exposure can be derived from various sources such as food, water, soil, and pharmacological agents. Modern industrial processes also increase Al exposure. It is evident that Al, which has no known physiological function, has a damaging impact on more than 200 biochemical reactions. Al toxicity is known to be causing damage to physiological systems, including the skeletal, reproductive, blood, respiratory and nervous systems. It affects numerous cellular processes responsible for cellular organization and cellular transmission in the central nervous system. It also inhibits long-term potentiation. It causes learning disabilities and impairs working memory. This study aimed to investigate the effectiveness of allograft platelet-rich plasma (PRP) against the behavioral and cognitive consequences of experimental Al toxicity. In this context, locomotor activity, exploratory behavior, anxiety-like behavior and perceptual memory, as well as spatial learning and memory performances of the subject rats were evaluated with a test battery consisting of open field, light/dark field, novel object recognition and Morris water maze tests. Although aluminum chloride (AlCl3) treatment weakened the locomotor activity and exploratory behavior measured by the total distance traveled and the number of rearing in the open field test, it was observed that this effect did not reach the level of statistical significance. It was also found that Al toxicity increased anxiety-like behavior, evaluated by the time spent in the bright field in the light/dark field test, compared to subjects treated with PRP, but the treatment effect of PRP did not reach the level of significance. In the new object recognition test, Al toxicity resulted in impairment at the perceptual memory and PRP application regressed this impairment, but this regression did not reach the significance level. Similarly, AlCl3 exposure resulted in impairment of spatial memory in the object location task of the new object recognition test, and spatial memory improved with PRP application, but this effect did not reach a significant level.On the other hand, the Morris water maze test which is conducted in an aversive environment (water stress), it was observed that PRP application was found to be ineffective in mitigating the Al-related spatial memory impairment. In conclusion, the potential benefits of PRP application in locomotor and cognitive disorders due to Al toxicity in rats has been demonstrated. It is understood that the protective effect of PRP on cognitive performance in Al toxicity is associated with and limited by anxiety-inducing factors.