Acil serviste hemorajik serebrovasküler olay hastalarında kullanılan antihipertansif ajanların akut etkinliğinin değerlendirilmesi; prospektif, kesitsel çalışma
A systematic review of the acute efficacy of antihypertensive agents used in patients presenting with a hemorrhagic cerebrovascular event in the emergency department; prospective cross-sectional study
Yazar: FERHAT ZEREYAK
Danışman: DOÇ. DR. ALP ŞENER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada amaç, acil serviste hemorajik serebrovasküler olay
(SVO) hastalarında kullanılan parenteral antihipertansif ajanların ilk 6 saat içindeki
hemodinamik etkinliğini değerlendirmek ve kısa dönem olumsuz etkilerini ortaya
koymaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Acil Tıp Kliniği
acil servisinde 12.07.2023-14.05.2024 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Çalışmaya
18 yaş ve üstü, hipertansif olarak semptom başlangıcından itibaren ilk 6 saat içinde
acil servise başvuran, akut hemorajik serebrovasküler olay tanılı hastalar dahil edildi.
Hastaların demografik bilgileri, kronik hastalıkları, kullandığı ilaçlar, kan
parametrelerinin sonuçları olgu rapor formuna kaydedildi. Dahil edilen hipertansif
hastalarda kullanılan parenteral antihipertansif ajanların akut etkinlikleri
değerlendirildi; kan basıncı kontrolünün sağlanabilmesi birincil sonlanım olarak,
hipotansiyon olup olmaması, refleks taşikardi olup olmaması ile diğer yan etkiler de
sekonder sonlanım olarak analiz edildi.
Bulgular: Belirlenen sürede kriterlere uyan hastalarda 39 hastada Nikardipin
ve 39 hastada da Urapidil kullanıldığı tespit edildi. Analizlerde bu iki ilacın akut
etkinlikleri karşılaştırmalı olarak değerlendirildi. Her iki ilaç grubu arasında yaş,
cinsiyet ve eşlik eden kronik hastalıklar açısından istatistiksel açıdan anlamlı fark
bulunmadı (p>0,05). İki grupta başlangıç vital değerleri ve kan parametrelerinin
benzer olduğu görüldü (p>0,05). İlk görüntüleme tetkikinde ventriküle açılma varlığı
Urapidil grubunda Nikardipin grubuna göre istatistiksel olarak daha yüksek olduğu
bulundu (p=0,005). İlaç uygulaması sonrası iki grup arasındaki sistolik kan basıncı
(SKB) takibi karşılaştırıldığında 2.saat SKB'nın Urapidil grubunda istatistiksel
olarak daha düşük olduğu saptandı (151 [138-160] vs 136 [128-148]; p=0,006).
Urapidil grubunda Nikardipin grubuna göre refleks taşikardi oranı daha yüksek
bulundu (sırasıyla %23,1 vs %5,1; p=0,023). Çalışmaya dahil edilen hastaların
hastane içerisinde 24-48 saat içerisinde çekilen kontrol Beyin Bilgisayarlı Tomografi

x

(BT) tetkiklerinde hematom büyüme yüzdesi açısından istatistiksel olarak anlamlı
fark bulunmadı (p=0,389).
Sonuç: Çalışmamızda hemorajik SVO tanılı hastalarda antihipertansif
tedavide kullandığımız Urapidil ve Nikardipin ajanlarının hemodinamiye olan
etkilerinde birbirlerine üstünlük sağlamadığı, kısa dönem yan etkileri araştırıldığında
Urapidil grubunda Nikardipin grubuna göre daha sık refleks taşikardi oluştuğu ortaya
konmuştur. Bu çalışma verileri ile hemorajik SVO hastalarında Nikardipin ve
Urapidil arasında bir tercih önerisi yapılamamaktadır. Ancak sonuçlar, iki ilacın da
bu endikasyonda kullanılabileceğini düşündürmektedir.

Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon, Hipertansif acil, Hipertansif intrakranial
kanama, Hemorajik serebrovasküler hastalık, Kan basıncı, Urapidil, Nikardipin

Abstract:
Aim: The objective of this study was to assess the haemodynamic efficacy of
parenteral antihypertensive agents in haemorrhagic cerebrovascular accident (CVA)
patients presenting to the emergency department within the first six hours and to
identify any short-term adverse effects.
Materials and Methods: The study was conducted in the emergency
department of Ankara Bilkent City Hospital, Department of Emergency Medicine
between 12 July 2023 and 14 May 2024. The study included patients aged 18 years
and older who presented to the emergency department within the first six hours of
symptom onset and were diagnosed with acute haemorrhagic cerebrovascular
accident. The case report form included demographic information, chronic diseases,
medications used, and results of blood parameters. The acute efficacy of parenteral
antihypertensive agents used in hypertensive patients was evaluated. Achievement of
blood pressure control was analysed as the primary outcome, and the presence of
hypotension, reflex tachycardia, and other side effects were analysed as secondary
outcomes.
Results: A total of 39 patients received nicardipine and 39 patients received
urapidil, all of whom met the specified criteria within the specified period. The acute
efficacies of these two drugs were evaluated comparatively in the analyses. No
statistically significant difference was found between the two drug groups in terms of
age, gender, or comorbid chronic diseases (p>0.05). Baseline vital values and blood
parameters were similar in the two groups (p>0.05). The initial imaging examination
revealed a statistically higher prevalence of ventricular dilatation in the Urapidil
group compared to the Nicardipine group (p=0.005). A comparison of systolic blood
pressure (SBP) follow-up between the two groups after drug administration revealed
that the second-hour SBP was statistically lower in the Urapidil group (151 [138-
160] vs 136 [128-148]; p=0.006). The rate of reflex tachycardia was found to be
higher in the Urapidil group compared to the Nicardipine group (23.1% vs 5.1%;
p=0.023). There was no statistically significant difference in the percentage of

xii

haematoma growth in the control Brain Computed Tomography (CT) examinations
performed within 24-48 hours in the hospital (p=0.389).
Conclusion: The findings of our study indicate that the Urapidil and
Nicardipine agents employed in the treatment of hypertension in patients with
haemorrhagic CVA were not found to be superior in their effects on haemodynamics.
Furthermore, reflex tachycardia was observed to occur with greater frequency in the
Urapidil group than in the Nicardipine group when short-term side effects were
investigated. The data from this study do not permit a preference recommendation to
be made between nicardipine and urapidil in patients with haemorrhagic CVA.
However, the results suggest that both drugs can be used in this indication.
Keywords: Hypertension, Hypertensive Emergency, Hypertensive
Intracranial Haemorrhage, Haemorrhagic cerebrovascular disease, Blood pressure.
Urapidil, Nicardipine