Yoğun bakıma yatırılırken hastanın hiponatremik veya hipernatremik olması mortalitenin belirleyicisi midir?
Is it predictor of mortality for the patient to be hyponatremic or hypernatremic while admitting to intensive care unit?
Yazar: GİZEM MUSLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET KIZILKAYA
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Hiponatremi ve hipernatremi yoğun bakım ünitesine kabul edilen hastalarda sık görülen elektrolit bozukluklarıdır. Yoğun bakım ünitesine kabul sırasındaki hiponatremi ve hipernatreminin artmış mortalite için bağımsız bir değişken olduğunu düşündük. Bu çalışmada amaç; yoğun bakım ünitesine kabul sırasındaki serum sodyum düzeyinin mortalite ve hastanede kalış süresini öngörme üzerindeki etkisini araştırmaktı.
Çalışmamızı retrospektif olarak gerçekleştirdik. Hasta verileri hastane veri tabanından ve hasta takip formlarından elde edildi. Yoğun bakım ünitesine yatıştaki ilk 24 saat serum sodyum değerleri kaydedildi ve derecelendirildi. Hastaların kabulündeki verileriyle yoğun bakım skorları hesaplandı. Serum sodyum değerlerinin mortalite, hastanede kalış süresi ve yoğun bakım skorlama sistemleriyle ilişkisi incelendi. Tüm analizler SPSS 17.0 programı ile gerçekleştirildi. 
Toplam 286 hasta tarandı. Tüm hastaların ortalama Na+ değeri 140.4 ± 10.3 olarak hesaplandı. 90 (%31.5)  hastada normal serum sodyum (135 ≤ Na+ ≤ 145 mmol/L) düzeyleri vardı. 10 (%3.5) hastada ağır hiponatremi (Na+ <125mmol/L), 32 (%11.2) hastada orta hiponatremi (125≤ Na+ <130 mmol/L), 55 (% 19.2)  hastada hafif hiponatremi (130 ≤ Na+<135mmol/L)   , 42 (% 14.7) hastada hafif hipernatremi (145< Na+ ≤ 150 mmol/L), 37 (%12.9) hastada orta hipernatremi (150< Na+ ≤155 mmol/L) ve 20 (% 7) hastada ağır hipernatremi (Na+ >155mmol/L)  tablosu gözlendi.
Hiponatremi ve hipernatremisi olan hastalarda mortalite oranını normal sodyum düzeyi olanlardan yüksek, hastanede kalış süresi ise daha düşük bulundu. Hipernatremili hastaların mortalitesinin 5.2 kat arttığı saptandı. Çok değişkenli regresyon analizi ile hipernatreminin mortaliteyi artırmada bağımsız bir değişken olduğu gösterildi. Hiponatremi için bu ilişki gösterilemedi. Hipernatremi ağırlaştıkça mortalite oranlarının yükseldiği bulundu. SAPS III skorunun hiponatremi ve hipernatremisi olan hastalarda mortaliteyi öngörmede etkin olduğu gösterildi. YBÜ'ye kabul sırasındaki serum sodyum değerinin mortaliteyi öngörmede faydalı olabileceği kanaatindeyiz.

Abstract:
Hyponatremia and hypernatremia are frequent electrolyte disorders in patients admmitted to the intensive care unit (ICU). We hypothesized that hyponatremia and hypernatremia at the time of ICU admission are independent risk factors for increased mortality. The aim of this study was to asses the ability of serum sodium levels to predict mortality and length of stay in hospital.
We conducted a retrospective study. Patients' data were acquired from hospital database and patient follow up charts. First 24 hours serum sodium values on ICU admission are noted and graded. Intensive care unit scoring was calculated with the patients' findings on admission. The relation between serum sodium values and mortality, length of stay in hospital, intensive care scoring systems are evaluated.  Statistical analyses were performed with SPSS 17.0 program.
286 patients' data were analyzed in this study. The mean serum sodium level was 140.4 ± 10.3 on ICU admission. 90 (%31.5)  patients had normal serum sodium levels (135 ≤ Na+ ≤ 145 mmol/L). 10 (%3.5) patients had severe hyponatremia (Na+ <125mmol/L), 32 (%11.2) patients had mild hyponatremia (125≤ Na+ <130 mmol/L), 55 (%19.2) patients had borderline hyponatremia (130 ≤ Na+<135mmol/L), 42 (%14.7) patients had borderline hypernatremia (145< Na+ ≤ 150 mmol/L), 37 (%12.9) patients had mild hypernatremia (150< Na+ ≤155 mmol/L) and 20 (%7) patients had severe hypernatremia (Na+ >155mmol/L). 
Both hyponatremic and hypernatremic patients had higher mortality ratios and shorter length of stay in hospital than patients had normal serum sodium levels. We determined that the mortality rates of patients had hypernatremia was 5.2 times higher. Multiple logistic regression analysis showed hypernatremia as an independent risk factor for increased mortality. This relation did not stated for hyponatremia. Mortality rates got higher with increasing severity of hypernatremia. For hyponatremic and hypernatremic patients, SAPS III scoring system was an effective independent predictor of mortality. The serum sodium levels on ICU admission may be used as an independent predictor of outcome.