Pleurotus ostreatus mantarından afinite kromatografisi ile tirozinaz enziminin saflaştırılması, karakterizasyonu ve organofosfat pestisitlerinin tirozinaz enzimi üzerine etkilerinin incelenmesi
Purification and characterization of tyrosinase enzyme from pleurotus ostreatus mushroom by affinity chromatography and investigation the effects of organophosphate pesticides on tyrosinase enzyme
Yazar: KÜBRA KURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE ÖZŞEN BATUR ; PROF. DR. ŞÜKRÜ BEYDEMİR
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Kimya = Chemistry
Dizin: Enzim aktivitesi = Enzyme activity ; Enzim-inhibisyon yöntemi = Enzyme-inhibition method ; Enzimatik esmerleşme = Enzymatic browning

Özet:
Tirozinaz (E.C. 1.14.18.1) aktif bölgesinde bakır bulunan, oksidoredüktazların üyesi
olan, melanin sentezindeki hız sınırlayıcı adımı katalize eden enzimdir. Melanin, güneşten 
gelen ultraviyole ışınlarının zararlı etkilerinden korunmamızı sağlayan, hayvanlarda saç, göz 
ve cilt pigmentasyonundan birincil derecede sorumlu olan indolik yapıdaki bir 
heteropolimerdir. Tirozinaz, melanin sentezindeki öneminin yanında, kozmetik, tekstil, 
çevre, gıda ve tıp gibi çeşitli endüstriyel uygulamaları olan önemli bir enzimdir. 
Tez çalışması kapsamında tirozinaz enzimi yabani ve yenilebilir bir mantar olan 
Pleurotus ostreatus'tan sırasıyla homojenizasyon, çöktürme, diyaliz ve son olarak 
Sepharose-4B-L-tirozin-p-aminobenzoik asit afinite jeli kullanılarak %15,14 verimle 
saflaştırıldı. Enzim saflığının kontrolü, SDS ve doğal jel elektroforezleri kullanılarak
yapıldı. Tirozinaz enziminin molekül kütlesi yaklaşık 97 kDA olarak tespit edildi.
Tirozinaz enzimini karakterize etmek için, optimum pH ve stabil pH değerleri pH 5,5 
ve pH 5,25, optimum sıcaklık değeri ise 20°C olarak belirlendi. Glifosat pestisitinin enzimin 
aktivitesi üzerine in vitro inhibisyon etkisi incelendi. Aktivite (%) – [I] ve Lineweaver-Burk 
grafikleri çizildi. Çizilen grafikler ile inhibisyon tipi yarı yarışmalı olarak belirlenerek; eğri 
denkleminden enzim aktivitesini yarıya düşüren inhibitör konsantrasyonu olan IC50 değeri
0,807 mM ve Lineweaver-Burk grafiğinden inhibitörün enzime olan ilgisini gösteren Ki
değeri 2,97 µM olarak hesaplandı.

Abstract:
Tyrosinase (E.C. 1.14.18.1) is a copper-containing enzyme in the active site, a 
member of oxidoreductases, catalysing the rate-limiting step in melanin synthesis. Melanin 
is an indolic heteropolymer that provides protection from the harmful effects of ultraviolet 
rays from the sun and is primarily responsible for hair, eye and skin pigmentation in animals. 
Tyrosinase, besides its importance in melanin synthesis, is an important enzyme with various 
industrial applications such as cosmetics, textiles, environment, food and medicine.
Within the scope of the thesis study, tyrosinase enzyme was purified from Pleurotus 
ostreatus, a wild and edible mushroom, by following the steps of homogenisation, 
precipitation, dialysis and finally Sepharose-4B-L-tyrosine-p-aminobenzoic acid affinity gel 
with a yield of 15,14%. Enzyme purity was controlled by SDS and native gel electrophoresis. 
The molecular mass of tyrosinase enzyme was determined to be approximately 97 kDa.
Tyrosinase enzyme, the optimum pH and stable pH values were pH 5,5 and pH 5,25 
and the optimum temperature value was determined as 20°C, respectively. The in vitro
inhibition effect of glyphosate pesticide on the activity of the enzyme was also investigated. 
Activity (%)-[I] and Lineweaver-Burk graphs were plotted. The type of inhibition was 
determined uncompetitive with the graphs drawn; IC50 value, which is the inhibitor 
concentration that halves the enzyme activity from the curve equation, was calculated as 
0,807 mM and Ki value, which shows the interest of the inhibitor to the enzyme from the 
Lineweaver-Burk graph, was calculated as 2,97 µM.