hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Atatürk'ün fikri altyapısının Türk inkılabına etkileri
The Effects of Atatürk's intellectual background on the Turkish revolution
Yazar: EMİNE NİHAL GİRAY
Danışman: PROF. DR. ŞERAFETTİN CAN ERDEM
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution

Özet:
"Atatürk'ün Fikrî Altyapısının Türk İnkılâbına Etkileri" adlı bu çalışmada Mustafa Kemal Atatürk'ün fikirlerinin ve entelektüel kimliğinin Türk İnkılâbına etkileri değerlendirmeye alınmıştır. Atatürk, kendi çağının ve toplumunun sorunlarını algılayan ve bir düzen dahilinde belirli hedeflere doğru yönlendiren, Türk milletinin düşünce ve eylem önderidir. Toplumun disiplinsiz ve dağınık unsurlarına düzen vermiş, parçaları birleştirmiştir. Atatürk'ü diğer liderlerden ayıran özellik düşünce adamı olarak üzerinde durduğu ve kendisini yıllardan beri hazırladığı politik, sosyal ve bilimsel ideallerdir. Bu onun entelektüel yönünü ortaya koymaktadır. Türk İnkılâbı, Türk milletinin sahip olduğu toplumsal ve kültürel birikimin, Atatürk'ün dünya görüşü ve düşünce yapısıyla çağdaş bir yönde değişime uğramasıdır. Çağdaş uygarlık düzeyine ulaşmasının ön koşulu inkılâbı halka mal etmektir. Atatürk'e göre inkılâp; düşüncede, toplumsal yaşayışta, hukukta, eğitimde köklü ve temelli bir değişimdir. Bu çerçevede O'nun eğitim, bilim ve kültür alanlarındaki fikir ve eylemleri değerlendirilmiştir.

Abstract:
In this study titled "The Effects of Atatürk's Intellectual Background on the Turkish Revolution", the effects of Mustafa Kemal Atatürk's ideas and intellectual identity on the Turkish Revolution are evaluated. Atatürk is the leader of thought and action of the Turkish nation who perceived the problems of his era and society and directed them towards certain goals within an order. He gave order to the undisciplined and disorganized elements of the society and united the pieces. What distinguishes Atatürk from other leaders are the political, social and scientific ideals that he emphasized as a man of thought and for which he had been preparing himself for years. This reveals his intellectual side. The Turkish Revolution is the transformation of the social and cultural accumulation of the Turkish nation in a modern direction with Atatürk's world view and mindset. The prerequisite for reaching the level of contemporary civilization is to make the revolution a public idea. According to Atatürk, a revolution is a radical and fundamental change in thought, social life, law and education. In this framework, his ideas and actions in the fields of education, science and culture were evaluated.
Babıali'den İkitelli'ye gazeteciliğin mekansal dönüşümü
The spatial transformation of journalism from Babıali to İkitelli
Yazar: DENİZ KATIEL KURT
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN BARIŞ DOSTER
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Genel Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Eğlence mekanları = Entertainment places ; Kamusal mekanlar = Public places ; Kentsel mekan = Urban space ; Mekansal bellek = Spatial memory ; Sosyal mekan = Social space ; Sözlü basın = Verbal press ; Türk basını = Turkish press ; Yerel basın = Local press ; İnsan-mekan ilişkisi = Human-space relationship ; İstanbul basını = İstanbul press

Özet:
Babıali, kültürel ve tarihi dokusuyla Türkiye'de gazetecilik mesleğinin merkezi olmuştur. 1990'lı yıllarda gazete binalarının Babıali'den şehrin dışına taşınmasıyla Babıali, gazeteciliğin merkezi olma özelliğini yitirmiştir. Bu çalışmada başta Cağaloğlu olmak üzere gazetecilerin tercih ettiği sosyal mekânlar ve bu mekânların değişimi incelenmiştir. Söz konusu mekânlar, bir tartışma ve dayanışma platformu işlevi görerek gazetecilerin kamusal alanda bir araya gelmesinde etkili bir rol üstlenmiştir. Gazetecilerin etkileşimde bulundukları eski ve yeni mekânlar, gazeteciler ile görüşme, gazetecilerin anıları ve onların köşe yazıları çerçevesinde ele alınmıştır. Bu kapsamda toplanan veriler yorumlayıcı bakış açısıyla, Türk basın tarihinin siyasi ve kültürel yansımalarını mekânsal dönüşüm üzerinden kullanılmak üzere ortaya koymak için kullanılmıştır. Bu bağlamda, gazetecilerin tercih ettiği sosyal mekanların, toplumsal değişimlerden nasıl etkilendiği üzerine kapsamlı bir perspektif sunulması söz konusu olmuştur. Çalışmada sonuç olarak özellikle siyasi dönüşümlerin toplumsal değişimlere paralel olarak gazetecilik kültürünü değiştirdiği görülmüştür

Abstract:
Babıali has been the center of journalism in Turkey with its cultural and historical texture. Babıali lost its feature of being the center of journalism when the newspaper buildings were moved from Babıali to the outside of the city in the 1990s. This study examined the social spaces preferred by journalists, especially Cağaloğlu, and the changes in these spaces. These spaces, which functioned as a platform for discussion and solidarity, played an effective role in bringing journalists together in the public sphere. The old and new spaces where journalists interacted were discussed within the framework of interviews with journalists, journalists' memories and their columns. The data collected within this scope were used to reveal the political and cultural reflections of Turkish press history through spatial transformation from an interpretative perspective. In this context, a comprehensive perspective was presented on how the social spaces preferred by journalists were affected by social changes. As a result of the study, it was seen that especially political transformations changed the culture of journalism in parallel with social changes.
Sistemik değişimlerde İran dış politikasının neoklasik realist yaklaşım bağlamında analizi: Soğuk savaş sonrası,11 Eylül ve Arap ayaklanmaları örnekleri
Analysis of Iranian foreign policy in systemic changes within the context of neoclassical realist approach: Post-cold war, September 11 and Arab uprisings examples
Yazar: MEHMET AKAR
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMED HÜSEYİN MERCAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu çalışma, İran İslam Cumhuriyeti'nin üç uluslararası ve bölgesel sistemik değişim kapsamında üç önemli vaka ile verdiği tepkileri ve ortaya koyduğu dış politika davranışlarını karşılaştırmalı olarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. Soğuk Savaş sonrası ABD hakimiyetinin olduğu yeni tek kutuplu uluslararası sistemin ilk büyük sınavı olan Körfez Savaşı'nda(1991) İran, ABD öncülüğündeki koalisyonun yanında yer aldı. Çalışmanın araştırmaya dahil ettiği ikinci vaka ise, 11 Eylül'den sonra ABD'nin Afganistan Savaşı (2001) ve Irak işgaline (2003) verdiği tepki, ABD ile işbirliği yapmaktı. Bu çalışma çerçevesinde incelenen üçüncü uluslararası ve bölgesel değişim ise 2011'de yayılan Arap Ayaklanmaları süreci ve bu süreçte patlak veren Suriye İç Savaşı oldu. İlk etapta bölgesel etkilere sahip olan Arap Ayaklanmaları, ABD ve Rusya gibi büyük güçlerin müdahil olmasıyla uluslararası sisteme yansımaları olan bir gelişmeye dönüştü. Bu süreçte İran ABD ve müttefiklerine karşı sert bir politika izledi. Bu çalışmada neoklasik realist teori çerçevesinde İran'ın bu üç dönemde yaşanan üç vakaya verdiği tepkiler ve geliştirdiği politikalar incelenmektedir.

Abstract:
The purpose of this study is to compare and evaluate the Islamic Republic of Iran's responses and foreign policy activities in three significant cases related to three global regional systemic changes. In the Gulf War (1991), Iran supported the coalition led by the United States. This was the first significant test of the new unipolar international system that the US dominated following the Cold War. The second case of this study examines the cooperation with the USA after September 11, 2001, and the USA's response to the invasion of Iraq in 2003 and the Afghanistan War in 2001. The Arab Spring movement that gained traction in 2011 and the subsequent outbreak of the Syrian Civil War was the third global and regional change that this study looked at. After major powers like the USA and Russia intervened, the Arab Spring—which had ramifications just in the region—became a development with implications for the global order. Iran adopted a tough stance against the United States and its allies during this process. Within the context of neoclassical realist theory, this study looks at Iran's responses to three incidents across these three periods and the policies that resulted from them.
Osmanlı'da hac organizasyonu (XVII-XVIII. yüzyıllar)
Ottoman hajj organization (XVII-XVIII. centuries)
Yazar: FETHİ FURKAN YIRIKOĞULLARI
Danışman: PROF. DR. ERHAN AFYONCU
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Tarihi Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Devlet teşkilatı = State organization ; Hac = Pilgrimage ; Haremeyn = Haramayn ; Osmanlı Devleti = Ottoman State

Özet:
Hac ibadeti, büyük insan topluluklarının seyahat etmesi ve belirli bir mekânda bir araya gelmesi nedeniyle, devletlerin bir organizasyon düzenlemesini zorunlu kılmıştır. Osmanlı Devleti, Haremeyn üzerinde hâkimiyet kurduktan sonra bu organizasyonu sağlamak amacıyla her yıl büyük bir çaba göstermiş, insanî ve malî kaynaklarını seferber etmiştir. Bu süreçte, çok sayıda kişiyi görevlendirdiği gibi merkez ve taşra bürokrasisindeki çeşitli kademeleri de devreye sokmuştur. Bu çalışmada, Osmanlı Devleti'nin bu organizasyonu nasıl yürüttüğü üç bölümde ele alınmıştır. Birinci bölümde, hacca giden kişilerin kimlikleri, memleketleri ve sosyal statülerine göre taşıdıkları özellikler, izledikleri güzergâhlar, yolculuk süreçleri ve haccın nasıl eda edildiği incelenmiştir. İkinci bölümde, organizasyonda görev alan kişiler; bu kişilerin kimler olduğu, tayin ve azil süreçleri, gelirleri ve görevleri ele alınmış, ayrıca organizasyon kapsamında düzenlenen merasimlere değinilmiştir. Üçüncü bölümde ise organizasyonun malî boyutu; kaynakları, uygulamaları ve haccın devlete maliyeti detaylı bir şekilde analiz edilmiştir. Çalışmanın temel kaynaklarını, Osmanlı Arşivi'nde bulunan belge ve defterler ile çeşitli kütüphanelerdeki yazma eserler oluşturmuştur.

Abstract:
The Hajj pilgrimage, which involves large groups of people traveling and gathering in specific locations, required states to establish well-organized systems. Following its control over the Holy Cities (Haramayn), the Ottoman Empire undertook significant efforts each year to manage this organization, mobilizing both human and financial resources. In this process, the empire not only assigned numerous individuals to specific roles but also activated various levels of central and provincial bureaucracies. This study examines how the Ottoman Empire managed this organizational effort in three sections. The first section focuses on the pilgrims, addressing who they were, the characteristics they exhibited based on their regions and social statuses, the routes they followed, their travel methods, and how they performed the pilgrimage. The second section discusses the officials involved in the organization, including their appointments, dismissals, incomes, and responsibilities, as well as the ceremonies conducted as part of the organizational framework. The third section delves into the financial dimensions, examining the sources of funding, the practices implemented, and the overall cost of the Hajj to the state. The study's primary sources include documents and registers from the Ottoman Archives, as well as manuscripts housed in various libraries.
Bolvadinli Yörükzâde Ahmed Fevzi Efendi hayatı, tasavvufî yönü ve Haseniyye tekke-medresesi
The life and sufi aspect of Yorukzade Ahmed Fevzi Efendi from Bolvadin and the Haseniyye tekke-madrasa
Yazar: CİHAT DEMİRCİ
Danışman: PROF. DR. NECDET TOSUN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tasavvuf Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyografi = Biography

Özet:
Ahmed Ziyaeddin-i Gümüşhanevi, Osmanlı'nın son döneminde Babıali muhitinde bir Nakşî-Halidî tekkesi kurarak dönemini ve coğrafyasını etkilemiş bir âlim ve mürşiddir. Onun kendi geleneğine bağlı kalmak sureti ve halifelerinin de katkısı ile temel özelliklerini belirlediği ve onun ismine nisbet edilerek "Ziyâiyye yolu" olarak ifade edilen yolun halifelerinden Bolvadin'de yaşayan ve orada bir medrese kuran Yörükzade Ahmed Fevzi Efendi'nin biyografisi Gümüşhanevi'nin tasavvuf anlayışının, hizmetlerinin, dönemine ve sonraki yıllara dair tesirlerinin bir göstergesidir.
Yörükzade Ahmed Fevzi Efendi'nin mektuplarının ve defterlerinin ortaya çıkarılması ile dönemin sosyal, kültürel ve dini hayatına dair daha önce incelenmemiş evraklar incelenmiş ve Afyon ilinin Bolvadin ilçesinde yaşayan bir âlim-hoca-sûfînin hayatına ışık tutulmuştur. Tasavvuf muhitlerinin yakın tarihimizdeki hizmet anlayışı, zorlukları ve gündemi bu evraklar üzerinden izlenebilmektedir.

Abstract:
Ahmed Ziyaeddin-i Gümüşhanevi was a scholar and murshid who established a Naqshi-Halidi lodge in the Babıali neighborhood in the last period of the Ottoman Empire and who influenced his time and geography. The biography of Yörükzade Ahmed Fevzi Efendi, who lived in Bolvadin and founded a madrasah there, is an indication of Gümüşhanevi's understanding of Sufism, his services, and his influence on his time and the following years.
With the discovery of Yörükzade Ahmed Fevzi Efendi's letters and notebooks, previously unexamined documents in terms of the social, cultural, and religious life of the period, it has been possible to shed light on scholar-teacher-sufi living in the Bolvadin district of Afyon province. The service understanding, the difficulties, and the agenda of the Sufi circles in our recent history can be traced through these documents.
Nesnelerin interneti tabanlı ağlardaderin öğrenme ile saldırı tespiti
Deep learning based attack detection in internet ofthings networks
Yazar: NADİR CAN KAVKAS
Danışman: DOÇ. DR. KAZIM YILDIZ
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Bilgisayar Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Araçların İnterneti (IoV) ve Tıbbi Nesnelerin İnterneti (IoMT) sistemlerinin hızla yaygınlaşması,
bu sistemlerin güvenliğini kritik bir öncelik haline getirmektedir. Bu tez çalışması, IoV ve IoMT
sistemlerinde oluşabilecek siber saldırıların tespiti için derin öğrenme tabanlı yeni bir yaklaşım
önermektedir. Tez çalışmasında, Evrişimli Sinir Ağları (CNN), Derin Sinir Ağları (DNN) ve
Uzun-Kısa Süreli Bellek (LSTM) mimarilerini içeren üç farklı model geliştirilmiş ve bu modeller
kapsamlı deneylerle test edilmiştir. Bu tez çalışmasında yapılan deneylerde CICIoV2024 ve CICIoMT2024 veri setleri kullanılmıştır.CICIoV2024 veri seti üzerinde yapılan deneylerde, önerilen modeller ikili ve üçlü sınıflandırmada mükemmel başarı gösterirken, altılı sınıflandırmada da yüksek doğruluk oranlarına ulaşmıştır.CICIoMT2024 veri seti deneylerinde ise ikili sınıflandırmada çok yüksek doğruluk elde edilmiş,sınıf sayısı arttıkça modelin performansı kademeli olarak değişkenlik göstermiştir. Özellikle LSTM mimarisi, karmaşık saldırı desenlerini tespit etmede üstün performans sergilemiştir.Deneysel sonuçlar, önerilen yaklaşımların literatürdeki mevcut çalışmalara kıyasla daha başarılı olduğunu göstermektedir. Bu tez çalışması, IoV ve IoMT sistemlerinin güvenliğini artırmak için etkili ve ölçeklenebilir çözümler sunmakta ve gelecekteki araştırmalar için yeni perspektifler sağlamaktadır.

Abstract:
The rapid proliferation of Internet of Vehicles (IoV) and Internet of Medical Things (IoMT)
systems has made security a critical priority for these infrastructures. This thesis proposes a novel deep learning-based approach for detecting cyber attacks in IoV and IoMT systems. The research
develops and extensively tests three distinct models incorporating Convolutional Neural Networks
(CNN), Deep Neural Networks (DNN), and Long Short-Term Memory (LSTM) architectures. The experimental phase of this thesis utilizes the CICIoV2024 and CICIoMT2024 datasets. In experiments conducted on the CICIoV2024 dataset, the proposed models achieved excellent performance in binary and triple classification tasks while maintaining high accuracy rates in six-class classification scenarios.For the CICIoMT2024 dataset experiments, while binary classification yielded exceptionally high accuracy, model performance showed gradual variability as the number of classes increased. The LSTM architecture demonstrated superior performance in detecting complex attack patterns. The experimental results indicate that the proposed approaches outperform existing studies in literature. This thesis presents effective and scalable solutions for enhancing the security of IoV
and IoMT systems while providing new perspectives for future research endeavors.
Hicri altıncı asra kadar Hanefi mezhebi doktrininde Karz akdi(Roma Hukukuyla mukayeseli)
The Qard contract in the doctrine of the Hanafi school until the sixth century after hijrah (In comparison with Roman Law)
Yazar: YASİN GÖKGÖZ
Danışman: PROF. DR. HASAN HACAK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışma, Roma hukukundaki "mutuum" terimiyle karşılaştırmalı olarak, hicrî altıncı asra kadar Hanefî mezhebi kaynakları üzerinden karz akdinin teorik çerçevesini ele almayı amaçlamaktadır. Tezde, Hanefî fakihlerinin karz akdiyle ilgili temel unsurları, şartları ve akde bağlı yükümlülükleri nasıl şekillendirdiği, fıkhî kaynaklar temelinde analiz edilmiştir. Mukayese unsuru olarak Roma hukukundaki "mutuum" teriminin tanımı, temel unsurları ve amacı ele alınmış; ayrıca usul hukuku açısından himaye yollarına değinilmiş ve ahlâkî boyutu vurgulanmıştır. Araştırmada, her iki hukuk sisteminde "karz" ve "mutuum" terimlerinin, hukuki normların ötesinde toplumsal yardımlaşmanın inşasındaki işlevselliğinin altı çizilmiştir. Tez, karşılaştırmalı metodolojiyle İslam ve Roma hukuk sistemlerinin borç sözleşmelerine dair yaklaşımlarını açıklığa kavuşturmayı hedeflerken Hanefî mezhebi doktrininin gelişimine ve içtihatlarının teorik çerçevesine de ışık tutmaktadır. Bu bağlamda çalışma, İslam hukukunun borç ilişkilerine dair klasik dönem yaklaşımlarını, modern hukuk sistemleri ve tarihsel bağlamda yeniden değerlendirmek isteyen araştırmacılar için bir referans niteliğindedir.

Abstract:
This study aims to examine the theoretical framework of the "qard" contract based on Hanafi school sources up to the sixth century AH, in comparison with the concept of "mutuum" in Roman law. The thesis analyzes, through fundamental jurisprudential sources, how Hanafi jurists formulated the essential elements, conditions, and obligations associated with the qard contract. As a point of comparison, the definition, fundamental elements, and purpose of the term "mutuum" in Roman law are addressed. Additionally, protective mechanisms from the perspective of procedural law and its moral dimension are highlighted. The research underscores the functional role of the terms "qard" and "mutuum" in fostering social solidarity beyond their legal norms in both legal systems. Employing a comparative methodology, the thesis seeks to clarify the approaches of Islamic and Roman legal systems to loan contracts while shedding light on the development of Hanafi doctrinal thought and the theoretical framework of its jurisprudence. In this context, the study serves as a significant reference for researchers aiming to reevaluate classical Islamic legal approaches to debt relations within the frameworks of modern legal systems and historical context.
Selvetü'l-Ârifîn ve Ünsü'l-Müştâkîn eseri bağlamında Ebû Halef et-Taberî'nin tasavvufi görüşleri
Sufi opinions of Ebû Halef et-Taberî in the context of the works of Selvetü'l-Ârifîn and Ünsü'l-Müştâkîn
Yazar: HATİCE BÜŞRA GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN DERİN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tasavvuf Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Ebû Halef Muhammed b. Abdülmelik b. Halef es-Selmî et-Taberî (ö. 470/ 1077-1078) hicri beşinci asırda yaşamış, Selvetü'l-Ârifîn ve Ünsü'l-Müştâkîn isimli bir eser kaleme alarak sünni tasavvufun teşekkülüne katkı sağlamış müelliflerden biri olmuştur. Hargûşî ve Kuşeyrî gibi meşhur müelliflerle aynı dönemde yaşayan Taberî, kendisinden önce yazılan ve sözlü olarak aktarılan literatürden istifade ederek tasavvuf alanında antolojik bir eser hazırlamıştır. Eserinde tasavvuf kelimesinin analizi, sûfilerin sıfatlarından başlayarak şiirler, biyografiler, tasavvufun pek çok konu ve kavramına dair mevcut literatürü nakletmiş bunun yanında kendi görüşlerini de aktarmıştır. Bu çalışmada Taberî'nin hayatı ve tasavvufî görüşlerine dair bir analiz yapılmış ve müellifin eserini besleyen kaynaklar araştırılmıştır. Bu bağlamda mezkûr eserin özgünlüğü, literatürdeki yeri ve müellifin tasavvufi görüşleri tespit edilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Abu Khalaf Muhammad b. Abdülmelik b. Khalef es-Selmî et-Taberî (d. 470/1077-1078) lived in the fourth and fifth centuries of Hijri and was one of the authors who contributed to the formation of Sunni Sufism by writing a work called Selvetü'l-Ârifîn and Ünsü'l-Müştâkîn. Taberî, who lived in the same period as famous authors such as Harkûşî and Kuşeyrî, prepared an anthological work in the field of Sufism by making use of the literature written before him and transmitted orally. In his work, he analyzed the word Sufism, starting from who the true Sufi is, quoted poems, biographies, existing literature on many subjects and concepts of Sufism, and also conveyed his own views. In this study, an analysis was made about the author's life and Sufi views and the sources that fed the author's work were investigated. In this context, the originality of the work in question, its place in the literature and the Sufi views of the author have been tried to be determined.