Medya ve gençlik: 15-24 yaş arası gençlerin televizyon dizilerini izleme pratiklerindeki dönüşüm
Media and youth : Practices of watching television series of the youngs between the ages 15 and 24
Yazar: VAHİT İLHAN
Danışman: DOÇ. DR. M. BİLAL ARIK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Alımlama = Reception ; Diziler = Serials ; Gençler = Youngs ; Gençlik = Youth ; Medya = Media ; Televizyon = Television ; Televizyon dizileri = Television serials ; Televizyon izleme eğilimleri = Television watching tendencies ; Televizyon izleyicileri = Television audiences

Özet:
Etki alanını giderek genişleten televizyon, insan yaşamının hemen her alanına ve anına farklı mecralarla nüfuz etmektedir. Televizyonda en çok izlenen ve farklı şekillerde takip edilen tür ise televizyon dizileridir. Temelde bir izleyici araştırması olan bu çalışmada, genç izleyiciler ve televizyon dizileri arasındaki bağ Kültürel Çalışmalar geleneği çerçevesinde ele alınmıştır. Tez çalışmasında hem kuramsal anlamda izleyici sorunsallaştırılmış hem de alımlama analizinin uygulandığı ampirik bir çalışma ortaya konulmuştur. Televizyona ilişkin çalışmalar daha çok `endüstri ve metin' üzerinde yoğunlaşmış görünürken, izleyicinin genel olarak televizyonu ve televizyon dizilerini nasıl alımladıkları konusundaki çalışmaların azlığı bu araştırmanın önemini artırmaktadır. Çalışma kapsamında izleyicinin yorumlayıcı etkinliği ve izleme bağlamlarına yönelik bir yöntem benimsenmektedir. Yapılan alan çalışmasında, aktif olarak değerlendirilen 15-24 arası genç izleyicilerin televizyon dizilerini nasıl izlediği/yorumladığı/alımladığı araştırılmıştır. Bu kapsamda ortaya konulan çalışma ile geleneksel anaakım yaklaşımlarınca ileri sürülen çeşitli izleme/okuma tipolojileriyle yetinilmeyip, izleme süreçleri incelenmiş ve izleme deneyimlerindeki çeşitliliklerin nasıl ve niçin oluştuğu ayrıntılı bir biçimde yorumlanmıştır. Günümüz izleyici araştırmalarında alana hakim olan `kullanımlar ve doyumlar' yaklaşımının izleyicinin gereksinimleri ve bu gereksinimlerin doyumu üzerine kurduğu ilkeler ön plana çıkarken, yapılan alımlama çalışmasıyla ortaya konulmuştur ki; izleme pratikleri ve izleyicinin yaşam dünyasının bağlamları böyle bir ortama olanak vermedikçe bu süreci doyum ilkesiyle açıklamak yeterli olmamaktadır. Bu kapsamda televizyon izleme pratiklerini irdeleyen alımlama çalışmalarının, süreci anlamakta daha etkin olduğu dile getirilmektedir. Ayrıca gündelik hayat pratikleri ve sosyo-ekonomik ortamları gençlerin televizyon dizilerini izleme pratiklerini belirlemektedir. Televizyon dizilerine yönelik algılarını belirleyen en önemli etkenlerin başında ise ev ve aile ortamı, yaş, meslek, eğitim ve çevre faktörü ve toplumsal cinsiyet örüntüleri gelmektedir.Anahtar Sözcükler: Kültürel Çalışmalar Geleneği, Alımlama, Televizyon İzleme Pratikleri, Televizyon Dizileri, Gençlik.

Abstract:
Television, expanding its sphere of influence, penetrating into every fields and moments of human life with various channels. The most monitored and followed in different ways type is the television series. In this study, basically a audience research, the nexus between the young audience and the television series are approached in the framework of the tradition of Cultural Studies. In this thesis study, both the audience are problematized in the sense of theoritical meaning and an empirical study in which reception analysis is applied, is presented. Whereas the studies related to television seems to have focused more on `industry and text?, the rareness of the studies on the subject that how the audience generally perceive the television and television series increases the importance of this study. A method directed to the interpretative activity and watching context of the audience is adopted within the scope of the study. In the field study made, how the young audience between the ages 15 and 24 watch/interpret/perceive the television series. With this study made in this scope, not only contented with the various watching/reading typologies submitted by the traditional main flow approaches, the watching processes were also examined and how and why the diversity in the experience of watching process arise is interpreted in details. While gratification principle come to the forefront in the approach based on the requirements of the audience and satisfaction of these requirements by `uses and gratifications? which is dominant in the field in the researches of modern day audience, with the reception study made, it is presented that it is not sufficient to explain this process with gratification principle unless watching practices and the context of the life-world of the audience allows so. In this scope, it is mentioned that reception studies scrutinizing the practices of watching TV are more efficient in understanding the process. Besides, daily life practices and socio-economic environments of the youngs define their watching practices of television series. The most important factors defining their perceptions towards television series are home and family environment, age, occupation, education and vicinity factor and gender patterns.Key Words: Cultural Studies, reception, practices of watching TV, television series, Youth.