Diyabetes mellitus tanısı olan hastaların yaşam doyumlarının ve kronik hastalığa uyum durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of life satisfaction of patients diagnosed to have diabetes mellitus and their adaptation to chronic disease
Yazar: İBRAHİM KELEŞ
Danışman: DOÇ. DR. BURCU KAYHAN TETİK
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Yaşam doyumu = Life satisfaction

Özet:
Amaç: Diyabetes Mellitus (DM); beslenme ve yaşam stilimizdeki değişiklikler nedeniyle son yüzyılın sık görülen kronik hastalıkları arasındadır. Ülkemizde geniş katılımlı Türkiye Diyabet Epidemiyoloji Çalışması (TURDEPII) çalışmalarında 20 yaş üzeri diyabet prevelansı %13,7 olarak bildirilmiştir (1). Her geçen gün yeni vakaların eklendiği DM hastalığı toplum sağlığı sorunu olarak kabul edilmektedir. Özellikle kronik hastalık varlığı bireylerin yaşam kalitesini bozabilmektedir. Bu çalışmada da DM tanısı olan hastaların kronik hastalığa uyum durumlarını ve mevcut hastalıklarının yaşam doyumlarını nasıl etkilediği değerlendirilmektedir.
Materyal ve Metot: Kesitsel olarak planlanan çalışmada yürütücüler tarafından literatür baz alınarak oluşturulmuş Sosyodemografik Veri Formu ile Yaşam Doyum Ölçeği ve Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği kullanıldı. Malatya Yeşilyurt Tecde Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı Diyabetes Mellitus hastaları içinden çalışmaya katılmayı kabul edenlere uygulandı. Veriler SPSS 22 programı ile değerlendirildi. 
Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 67,0±10,5 olan toplam 172 hasta dahil edilmiştir. Hastaların 109'u (%63,4) kadın, 63'ü (%36,6) ise erkektir. Kadınların yaş ortalaması 66,9±11,2 iken erkeklerin yaş ortalaması ise 69,8±8,8 olarak bulunmuştur. Hastaların en fazla oranda ev hanımı olduğu (%58,7) ve en fazla oranda birden fazla oral antidiyabetik (OAD) kullandığı (%43) görülmüştür. Hastaların 156'sı (%90,7) düzenli ilaç kullanırken, 127'si (%73,8) düzenli hekim kontrolüne gittiği bulunmuştur. Çalışmaya katılan hastaların kronik hastalıklar uyum ölçeği toplam puan ortalaması 83,7±10,5 olarak, yaşam doyumu ölçeği ortancası ise 15 (13-17) olarak bulunmuştur. Düzenli ilaç kullananların düzenli hekim kontrolüne gitme oranı, düzenli ilaç kullanmayanların düzenli hekime gitme oranından anlamlı şekilde fazla bulunmuştur (p<0,001). Düzenli hekim kontrolüne gidenlerin beslenmeye dikkat etme oranı, düzenli hekim kontrolüne gitmeyenlerin beslenmeye dikkat etme oranından anlamlı şekilde fazla bulunmuştur (p=0,001). Düzenli ilaç kullananların fiziksel uyum alt boyut puanı, düzenli ilaç kullanmayanlardan anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p=0,001). Düzenli hekim kontrolüne gidenlerin her üç alt boyut puanları gitmeyenlerden anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (sırasıyla p<0,001, p=0,021, p=0,001). Erkeklerin yaşam doyumu ölçeğinden aldıkları puan, kadınlarınkinden anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p=0,004).
Çalışmamızda hastaların çoğunun oral antidiyabetik ilaç kullandığı, düzenli ilaç kullananların yaşam doyumlarının daha iyi olduğu, düzenli hekim kontrollerini aksatmadıkları, fiziksel uyum puanlarının daha iyi olduğu tespit edildi. Erkeklerin yaşam doyumlarının kadınlardan daha iyi olduğu bulundu. Bu veriler ışığında, kendi nüfusumuzdaki Diyabetes Mellitus tanısı olan hastaların, düzenli ilaç kullanmaları ve iyi iletişim tekniklerini kullanarak düzenli hekim kontrollerine gelmeleri sağlanarak, yaşam doyumlarının artırılacağı ve hastalığa uyumlarının daha kolay olacağını düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: Diyabetes Mellitus, Kronik Hastalık Uyumu, Yaşam Doyumu

Abstract:
Objective: Diabetes Mellitus (DM); It is among the most common chronic diseases of the last century due to changes in our diet and lifestyle. In our country, the prevalence of diabetes over the age of 20 has been reported as 13.7% in the Turkey Diabetes Epidemiology Study (TURDEPII) having been carried out on a large population (1). DM disease, to which new cases are added every day, is regarded as a public health problem. Especially the presence of the chronic disease can impair the quality of life of individuals. In this study, how the patients diagnosed with DM adapt to chronic disease and how their current diseases affect their life satisfaction are evaluated
Materials and Methods: In the study, planned as a cross-sectional study, the Socio-demographic Data Form, which was created by the coordinators on the basis of the literature, and the Scale of Satisfaction with Life and the Scale of Adjustment to Chronic Diseases are used. The study was carried out on those who accepted to participate in the study, who are registered as patients with Diabetes Mellitus in Malatya Yeşilyurt Tecde Family Health Center. The data have been evaluated by using the SPSS 22 program.
Results: A total of 172 patients with an average age of 67.0±10.5 were included in the study. Of those patients, 109 (63.4%) are female and 63 (36.6%) are male. While the average age of women is 66.9±11.2, the average age of men is 69.8±8.8. It is observed that the patients are housewives at the highest rate (58.7%) and that they use more than one oral antidiabetic (OAD) at the highest rate (43%). It is found that 156 (90.7%) of the patients use regular medication, while 127 (73.8%) of them get regular physician control.
The total average score of the chronic diseases adjustment scale of the patients having participated in the study is seen as 83.7±10.5, and the median of the life satisfaction scale is seen as 15 (13-17). The rate of  those who have  regular physician control and use regular medication is found to be significantly higher than the rate of those who see doctors regularly but  do not use regular medication (p<0.001). The rate of those who pay attention to their nutrition and  who get regular doctor control is found to be significantly higher than the rate of those who pay  attention to their nutrition  but who do not get  regular doctor control (p=0.001). The physical adjustment sub-dimension score of those who regularly use drugs is found to be significantly higher than those who do not use drugs regularly (p=0.001). All three sub-dimension scores of those who get regular physician control are found to be significantly higher than those who do not (p<0.001, p=0.021, p=0.001, respectively). Men's scores on the life satisfaction scale are found to be significantly higher than the women's (p=0.004).In our study, it is found that most of the patients use oral anti-diabetic drugs, and that those who use drugs regularly have better life satisfaction, and they do not interrupt their regular physician check-ups, and their physical adjustment scores are better. In addition, it is found that men are found to have better life satisfaction than women. In the light of these data, by having the patients diagnosed with Diabetes Mellitus in our population use regular medications and get regular physician controls through the good communication techniques, we think that their life satisfaction will be increased and their adaptation to the disease will be easier.
Key Words: Diabetes Mellitus, Adaptation to Chronic Disease, Life Satisfaction