Çocukluk çağı travmalarının psikolojik dayanıklılık üzerindeki etkisinde duygu düzenleme güçlüğü ve algılanan sosyal desteğin aracı rolü
The mediator role of emotional dysregulation and perceived social support in the effect of childhood traumas on psychological resilience
Yazar: BÜŞRA İNAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERKAL ERZİNCAN
İstanbul Kent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas

Özet:
Yapılan bu araştırmada, çocukluk çağı travmalarının psikolojik dayanıklılık üzerindeki etkisinde duygu düzenleme güçlüğü ve algılanan sosyal desteğin aracı rolü incelenmiştir. Araştırma örneklemi, 18-65 yaş aralığında olan 385 kişiden oluşmaktadır. Kullanılan veri toplama araçları, Kişisel Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği, Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Form, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik bilgi formudur. Veri toplama araçları çevrimiçi ortamda anket şeklinde uygulanmıştır. Verilerin analizinde, Pearson Korelasyon Analizi, tek yönlü ANOVA, Kruskal Wallis H testi ve Bağımsız Gruplar t-Testi kullanılmıştır. Araştırma verileri SPSS 25 programı ile analiz edilmiştir. Araştırmada aracılık etkisini belirlemek üzere Sobel tarafından geliştirilen test uygulanmış ve güven aralıkları incelenmiştir. Aracı etkinin analizinde PROCESS SPSS Makro yazılımı kullanılmıştır.
Araştırmanın analiz sonuçlarına göre, araştırmanın değişkenleri olan çocukluk çağı travmaları, psikolojik dayanıklılık, duygu düzenleme güçlüğü ve algılanan sosyal destek arasında çeşitli düzeylerde ilişkiler bulunmuştur. Çocukluk çağı travmalarının psikolojik dayanıklılık üzerindeki etkisinde duygu düzenleme güçlüğü ve algılanan sosyal desteğin kısmi bir aracı rolü tespit edilmiştir. Bulguların, cinsiyet, medeni durum, çalışma durumu, eğitim durumu, kronik rahatsızlık, psikolojik rahatsızlık, gelir durumu ve Covid-19 olma gibi demografik değişkenlere göre farklılaştığı belirlenmiştir. Ölçeklerin birbiriyle olan ilişkileri, çalışmada ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış, gelecek araştırmalar için önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
In this study, the mediating role of emotional dysregulation and perceived social support in the effects of childhood traumas on psychological resilience were investigated. The research sample consists of 385 people between the ages of 18-65. Data collection tools used were Personal Information Form, Childhood Psychological Trauma Questionnaire, Resilience Scale for Adults, Difficulties in Emotion Regulation Scale-Brief Form, Multidimensional Perceived Social Support Scale and sociodemographic information form prepared by the researcher. Data collection tools were applied in the form of online questionnaires. Pearson Correlation Analysis, one-way ANOVA, Kruskal Wallis H test and Independent Groups t-Test were used to analyze the data. Research data were analyzed with SPSS 25 program. In order to determine the mediation effect in the research, the test developed by Sobel was applied and the confidence intervals were examined. PROCESS SPSS Macro software was used in the analysis of the mediating effect.
According to the results of the analysis of the study, various levels of relationships were found between the variables of the study, which are childhood traumas, psychological resilience, emotional dysregulation, and perceived social support. Emotional dysregulation and perceived social support have a partial mediating role in the effects of childhood traumas on psychological resilience. It has been determined that the findings differ according to demographic variables such as gender, marital status, working condition, educational status, chronic illness, psychological discomfort, income status and being Covid-19. The interrelationships of the scales were discussed within the framework of the relevant literature in the study, and suggestions were given for future studies.