Aronya (Uronia melanocarpa) meyve türünde in vitro rejenerasyon
In vitro regeneration in aronia (Uronia melanocarpa) fruit type
Yazar: NAJIBULLAH NIKZAD
Danışman: DOÇ. DR. KAHRAMAN GÜRCAN
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Aronia melanocarpa = Aronia melanocarpa ; Köklenme = Rooting ; Mikroçoğaltma = Micropropagation ; Sitokinin = Cytokinine ; İndol butirik asit = Indole butyric acid

Özet:
Aronya (Aronia melanocarpa (Michx.) Elliott), Rosaceae familyasına ait, üzümsü meyveler grubuna ait çok yıllık çalı formunda bir bitkidir. Meyvesi çok yüksek miktarda antosiyanin ve flavonoidler içermektedir. Bu çalışmada farklı bitki büyüme düzenleyici madde kombinasyonları kullanılarak aronyada in vitro mikroçoğaltım çalışmıştır. Çeşit olarak Türkiye'de son yıllarda yaygınca yetiştirilmeye başlanılan "Viking" kullanılmıştır. Sürgün uçları 6-benziladenin (BA) ve a-naftalenilsetik asit (NAA) içeren 6 farklı (1,2 mg/L BA, 1 mg/L BA + 1  mg/L NAA, 2 mg/L BA + 1 mg/L NAA, 1 mg/L BA + 0.2 mg/L NAA, 2mg/L BA + 0,4 mg/L NAA)  kombinasyonu içeren Murashige ve Skoog (MS) ortamında kültüre alınmıştır. Sürgün ortamlarında eksplant başına sürgün sayısı, boğum sayısı, sürgün boyu parametreleri incelenmiştir. Eksplant başına en yüksek sürgün sayısı (12,8 adet/sürgün) 1mg/l BA kullanılan MS ortamında gerçekleşmiştir. En yüksek sürgün uzunluğu (3,03 cm) ve en yüksek boğum sayısı (14,5 adet/boğum)  1 mg/l BA + 0.2mg/l NAA kullanılan MS ortamında gerçekleşmiştir. Köklendirme için 3 farklı indol bütirik asit (IBA) konsantrasyonu denenmiştir. En yüksek kök oluşum (%90) MS + 2 mg/l IBA'da, en yüksek kök uzunluğu (37 mm) MS + 1 mg/l IBA'da ve en yüksek kök kalınlığı (0,32mm) MS + 3mg/l IBA içeren besin ortamından  elde edilmiştir. Sonuç olarak çalışmada "Viking" aronya çeşidinde in vitro mikroçoğaltım protokolü oluşturulmuştur.

Anahtar kelimeler: Aronya, Mikro çoğaltım, BA, IBA, köklenme

Abstract:
Aronia (Aronia melanocarpa (Michx.) Elliott) belonging to the Rosaceae family is a perennial, deciduous, berry-like perennial shrub plant. Its fruit contains a very high amount of anthocyanins and flavonoids. In this study, in vitro micropropogation of aronia was studied using different combinations of plant growth regulators. The variety, " Viking", the most common cultivar in recent years in Turkey, has been used. Shoot tips were cultured in Murashige and Skoog (MS) medium containing 6 different combinations  6-benzyladenine (BA) and α-naphthalenylcetic acid (NAA) (1 mg/L BA, 2 mg/L BA, 1 mg/L BA+1 mg/L NAA,2 mg/L BA+ 1 mg/L NAA, 1 mg/L BA+0.2 mg/L NAA, 2mg/L BA+0.4 mg/L NAA,). The number of shoots per explant, the number of nodes and shoot length parameters were investigated in shoot media. The highest number of shoots per explant (12.8 units/shoot) was achieved in MS medium using 1mg/l BA. The highest shoot length (3.03 cm) and the highest number of nodes (14.5 pcs/ node) were achieved in MS medium using 1 mg/l BA + 0.2mg/l NAA. Three different concentrations of indole butyric acid (IBA) were tried for rooting. The highest root formation (90%) was achived by MS + 2 mg/l IBA aplication. The highest root length (37 mm) was observe for MS + 1 mg/l IBA aplication while highest root thickness (0.32mm)  was obtained using MS + 3mg/l IBA. As a result, an in vitro microporopogation protocol was created for the "Viking" aronia cultivar in the study.

Key words: Aronia , Micropropagation, BA, IBA, rooting