Avrupa Birliği Erasmus Öğrenci Öğrenim Hareketliliği Programı'nın CIPP (bağlam, girdi, süreç, ürün) modeline göre değerlendirilmesi
The evaluation of European Union Erasmus Student Mobility Programme in the framework of CIP (context, input, process, product) evaluation model
Yazar: MENDERES ÜNAL
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÇAĞATAY ÖZDEMİR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Bağlam, girdi, süreç ve ürün modeli = CIPP modelling ; Erasmus öğrenci değişim programı = Erasmus student exchange programme ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Bu çalışmada, AB Erasmus Öğrenci Öğrenim Hareketliliği Programı ve bu kapsamda uygulanan öğretim programı bağlam, girdi, süreç, ürün (CIPP) modeline göre değerlendirilmiş olup hem nicel hem de nitel araştırma desenlerinin birlikte uygulandığı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, Erasmus Programı'na katılan üniversite öğrencileri ve üniversitelerin Erasmus koordinatörleri oluşturmaktadır. Evrenden rastgele seçilen 730 öğrenci ve 11 koordinatör çalışma gruplarını teşkil etmektedir. Nicel boyutta betimsel, nitel boyutta ise durum çalışması yöntemleri işe koşulmuş ve veriler araştırmacı tarafından geliştirilen araçlar yardımıyla elde edilmiştir. Öğrencilere uygulanan nicel veri toplama aracı pilot uygulamaya tabi tutulmuş, geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır. Aracın Cronbach Alpha değeri 0.968 olarak bulunmuştur. Frekans (f), yüzde (%), aritmetik ortalama ( ), standart sapma (SD), Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Scheffe Çoklu Karşılaştırma Testi kullanılarak nicel veriler analiz edilmiştir. Erasmus koordinatörlerinden elde edilen nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmış ve kategorik içerik analizine tabi tutulmuştur. Analizler sonunda aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır.Daha önce Erasmus Programı kapsamında yurt dışına gidip gelmiş olan öğrencilerin katılımı ile gerçekleştirilen toplantılar yapılmakta ve üniversitelerin web sayfası aracılığı ile izlenecek prosedür, pasaport, vize ve ulaşım konularında öğrenciler bilgilendirilmekte ve oryantasyon eğitimi verilmektedir. Programın prestijli yönleri vurgulanarak, sertifika törenleri düzenlenerek ve bazı üniversiteler tarafından malî destek sağlanarak özendirme yapılmaktadır. Ancak yapılan bilgilendirme, yönlendirme ve özendirme çalışmaları, oryantasyon eğitimi ve öğrencilere sağlanan finansal destek yetersiz kalmaktadır.Ulusal Ajans'ın ölçütlerinde yabancı dil bilgisi kriteri olmasına rağmen herhangi bir yabancı dil sınavına girmeden bazı öğrencilerin programa dâhil oldukları belirlenmiştir. Bununla birlikte yaklaşık olarak öğrencilerin dörtte biri seçim sınavına İngilizceden katılmış ancak yurt dışında İngilizce dışında başka bir dilde eğitim almıştır.AB Erasmus Programı'na öğrencilerin her yıl artan katılımlarının olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Bunun yanında öğrencilerin ilgili, istekli ve meraklı olmalarına rağmen yabancı dil ve bürokratik işlemler konusunda bazı endişeleri ve talepleri vardır. Erasmus birim koordinatörlerinin, öğrencilerin sorularını yanıtlayabilecek ve danışmanlık yapabilecek düzeyde bilgili olmaları, öğrencilerin talepleri arasındadır.AB Erasmus Programı'na katılmış olan öğrencilerin olumlu izlenimler edindikleri, yurt dışında kolay arkadaşlık kurdukları, programın bireysel gelişimlerine katkı sağladığı, yabancı dil bilgilerinin arttığı, öz güvenlerinin geliştiği, programa katılımın istihdam sürecinde bir avantaj olacağı bulgusuna ulaşılmıştır. Sosyo-kültürel etkileşim ve sunulan imkânlara bağlı olarak öğrencilerin memnuniyet düzeyleri yüksektir. Diğer taraftan, öğrenciler dersleri takipte yabancı dil açısından zorluk çekmektedir.Türkiye'de Avrupa Kredi Transfer Sistemi'ne (AKTS) uygun müfredatları güncelleme, yabancı dile daha çok ağırlık verilmeye başlanması ve seçmeli derslerin artırılması gibi program geliştirme etkinlikleri artmaktadır. Buna karşılık olarak, öğrenciler son yıllarda yurt dışına eğitim amacı ile değil daha çok sosyal etkinlik veya gezi maksatlı programa katılmaktadır.Yurt dışında AKTS'ye yurt içindeki kadar titizlikle uyulmamasından, derslerin farklı isimler altında farklı kredilerle okutulmasından ve derslerde takip edilen dilin farklı olmasından kaynaklanan zorluklar yaşanmaktadır. Öğrencilerin yaklaşık olarak dörtte birinin yurt dışı ve yurt içi derslerinin tanınmasında zorluk yaşadığı ortaya çıkmıştır.Bazı üniversitelerin Türkiye'deki üniversitelerle işbirliği konusunda isteksiz davranmasına rağmen AB Erasmus Programı ve Bologna Süreci paralelinde tecrübelerin paylaşılmasının, sürekli değişime öncülük edeceği ve akademik anlamda üniversitelere mutlak katkı sağlayacağı ifade edilmektedir. Yaşanan bazı olumsuzluklara rağmen, araştırmaya katılan öğrencilerin neredeyse tamamı programdan memnun kaldığından bu süreci diğer öğrencilere önermektedirler.Daha çok öğrencinin programa katılabilmesi için kontenjanların, sağlanan finansal desteğin ve öğrencileri programa özendirici etkinliklerin artırılması gerekmektedir. Erasmus Programı gereği ulusal programlarda AKTS'ye uyulması, seçmeli derslerin ve yabancı dil niteliğinin arttırılması konularında düzenlemelerle olası sorunlar çözülebilir. Bununla birlikte öğrencilerin yurt dışında kalış sürelerinin uzatılması, yabancı dil ve alan öğretimine katkı sağlayacaktır. Diğer taraftan öğrencilerin gittikleri ülkeyi iyi tanımaları ve ülkeleri seçerken o ülkedeki eğitim imkânlarını araştırmaları da önerilmektedir.

Abstract:
In this study, Erasmus Student Mobility Programme in the framework of European Union was evaluated by context, input, process, product (CIPP) evaluation model.Mix method (quantitative and qualitative method) was employed to get the data of the study. The quantitative data were gathered from the outgoing Erasmus students after the program by a questionnaire and qualitative data from the Erasmus coordinators by semi-structured interview forms. The universe is Erasmus outgoing students and Erasmus coordinators in the universities. Randomly selected 730 students and 11 coordinators were taken as study group.The questionnaire was developed by the researcher and done the validity and reliability test and trial implementation before employed. Alpha reliability coefficient was calculated as 0,968. While analysing quantitative data, frequency (f), percentage (%), mean ( ), standard deviation (SD), One Way ANOVA and Scheffe Multiple Comparison Test were used. Qualitative data were interpreted after categorical content analysis. According to the finding following results were concluded.The students were informed and guided by the help of announcements on the web pages and seminars in which former Erasmus students took part explaining the experiences about the procedures of passport, visa and transportation.Candidate students were encouraged by the emphasis on the aspects of the prestigious side of Erasmus Programme and the ceremonies awarding certification to former participants and providing more financial support from home universities. It was driven that the activities to inform, guide and encourage the students, financial support and orientation courses were found inadequate.Some students stated out that they didn?t take any foreign language examinations even though National Agency put criteria in foreign language to be Erasmus student. Although approximately one quarter of students had a selection examination in English, they were trained by another language apart from English in host country.There was a continuous increase in the number of Erasmus students. It was a fact that, the students were anxious and apprehensive about their proficiency in English and bureaucracy even though they were interested, curious and eager to Erasmus Programmes. Relating to this context, Erasmus coordinators in the departments were found having not adequate knowledge to help the students about those issues.Erasmus students thought that they had positive impressions, constructed easy friendship, contributed their self improvement, foreign language skills, and self confidence. They also believed that it would be an advantage in the employment and work process. The students? satisfaction levels were high in general but they emphasized some language problems they had during the courses.Erasmus Programmes led to some changes in universities such as implementation of European Credit Transfer System (ECTS) properly, foreign language teaching methods and contribute to increase the number of selective courses. Despite the studies in curriculum development, most of the students perceived Erasmus Programmes as social/cultural activity or a sightseeing.The students explained that they faced some difficulties in the process of recognition of credits since the differences and diversity of course names and language. Statistically, almost one fourth of students had some problems related with the recognition of credits both in Turkey and host country.Although some European universities were reluctant to cooperate, students stated that sharing experiences through Erasmus Programme and Bologna Process would contribute to the both development of universities and individuals. Almost all of the Erasmus students advised student mobility programme to the others in spite of some obstacles.It is advised that quota, financial support and incentive events should be increased to attract more students who want to participate in Erasmus Programmes.Existing problems can be eliminated by keeping to ECTS properly, providing more elective courses and implementing effective foreign language teaching methods. Moreover, the extension of study duration abroad may contribute to foreign language acquisition and academic competencies. Furthermore, the students are advised to do a short investigation to be aware of the opportunities and get some information about the country and university where they will go for Erasmus Programme.