Kirlilik sığınağı hipotezi: Türkiye örneği
Pollution shelter hypothesis: The case of Türkiye
Yazar: SUMERA ALTAY
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET BARIŞ ASLAN
Bingöl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonomi ve Siyaset Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'ye gelen doğrudan yabancı yatırımlar (DYY)'ın karbondioksit emisyonu (CO2) üzerindeki ilişkisini incelenmektir. Bu amaç doğrultusunda 1980-2021 dönemine ait yıllık veriler kullanılarak DYY, GSYİH (gayri safi yurtiçi hasıla) ve enerji tüketiminin CO2 emisyonu üzerine etkileri test edilmektedir. Ekonometrik yöntem olarak sırasıyla; değişkenlerin durağanlık derecelerini öğrenmek için Genişletilmiş Dickey Fuller (ADF) Birim Kök testi ve PP (Phillips Perron) Birim Kök testi, koentegrasyon ilişkisi için Johansen Eşbürünleşme testi,  değişkenler arasındaki kısa ve uzun dönem ilişkileri incelemek için Vektör Hata Düzeltme Modeli (VECM) testi uygulanmıştır. Son olarak, VECM Nedensellik analizi ile değişkenler arasındaki ilişkinin yönü incelenmiştir. Analiz sonucunda elde edilen bulgulara göre; VECM kısa dönem nedensellik analizi sonucunda sadece enerji tüketiminden CO2'ye doğru nedensellik ilişkisi bulunmuştur. Dolayısıyla, DYY ve GSYİH'nın CO2 emisyonları üzerinde belirgin bir etkisinin olmadığı, bu değişkenlerin kısa vadeli çevre kirliliğini etkilemediği bulgusuna rastlanılmıştır. Uzun dönem Granger Nedensellik analizi sonuçlarına göre ise; GSYİH, DYY ve enerji tüketiminin CO2 emisyonlarını tek yönlü etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın bulgularında, Türkiye'ye gelen DYY'lerin CO2 emisyonunu artırdığı yönündeki hipotez olan kirlilik sığınağı hipotezi (KSH)'nin geçerliliği doğrulanmış ve bu sonuçlar üzerinden çeşitli politika önerileri sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to analyze the relationship between foreign direct investment (FDI) inflows to Turkey and carbon dioxide emissions (CO2). For this purpose, the effects of FDI, GDP (gross domestic product) and energy consumption on CO2 emissions are tested using annual data for the period 1980-2021. As econometric methodology, Extended Dickey Fuller (ADF) Unit Root Test and PP (Phillips Perron) Unit Root Test are applied to find out the stationarity of the variables, Johansen Cointegration Test for cointegration relationship, Vector Error Correction Model (VECM) test is applied to examine the short and long run relationships between the variables. Finally, the direction of the relationship between variables is analyzed by VECM Causality analysis. According to the findings obtained as a result of the analysis, only a causality relationship from energy consumption to CO2 was found as a result of VECM short-run causality analysis. Therefore, it is found that FDI and GDP do not have a significant effect on CO2 emissions and that these variables do not affect short-term environmental pollution. According to the results of the long-run Granger Causality analysis, it is concluded that GDP, FDI and energy consumption affect CO2 emissions unidirectionally. In the findings of the study, the validity of the pollution refuge hypothesis (PRH), which is the hypothesis that FDI inflows to Turkey increase CO2 emissions, is confirmed and various policy recommendations are presented based on these results.