Kişilik hakları bağlamında boşanma davalarında ispat
Proof in divorce cases within the scope of personal rights
Yazar: BİLGENUR CANITEZ GÖZÜBÜYÜK
Danışman: DOÇ. DR. DERYA ATEŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Kişilik hakları kişiliği meydana getiren bütün değerler üzerinde sahip olunan, şahsa sıkı sıkıya bağlı ve mutlak haklardandır. Kişinin özel yaşamı üzerinde sahip olduğu hakkı, kişilik haklarının bir parçasını oluşturur. Günümüz teknolojisinin büyük bir hızla gelişmesi, kişinin özel ve gizlilik alanlarına yönelik müdahalelerin sayısını ve kapsamını oldukça artırmış; farklı sızma yöntemlerinin doğması ile kişinin özel yaşamı müdahalelere açık bir hale gelmiştir. 

Boşanma davaları eşlerin kişilik hakkının bir parçasını oluşturan özel ve gizli hayat alanını yakından ilgilendiren davalardır. Bu durum kimi zaman ispat faaliyetinde bulunan eşin, diğerinin kişilik haklarına müdahale etmesini kaçınılmaz kılmaktadır. Kişilik haklarının ihlali kural olarak hukuka aykırılık teşkil edeceğinden bu suretle elde edilen delillerin de hukuka aykırı yollarla elde edildiği kabul edilir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 189/II ile hukuka aykırı olarak elde edilmiş olan delillerin mahkeme tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamayacağı açıkça belirtilmiştir.

Bir tarafta adil yargılanma hakkının ve hukuki dinlenilme hakkının bir unsuru olan ispat hakkı; diğer tarafta ise kişilik hakları yer almaktadır. Çatışan değerler arasında hangisine üstünlük tanınması gerektiği konusunda yeknesak bir yaklaşım bulunmamaktadır. İspat hakkının kişilik haklarından daha üstün olduğunun kabul edilmesi halinde, ispat hakkının kullanılması bir hukuka uygunluk sebebi olarak değerlendirilecektir. Buna karşılık kişilik haklarına üstünlük tanınması halinde, ispat faaliyetinde bulunan eşin, diğerinin kişilik hakkına yönelik müdahalesi hukuka aykırı kabul edilecek ve bu durum beraberinde delillerin hukuka uygunluğunun değerlendirilmesini gündeme getirecektir.

Anahtar Sözcükler
Kişilik Hakları, Özel Hayat, Boşanma Davaları, İspat, İspat Hakkı, Hukuka Aykırı Deliller.

Abstract:
Personal rights are an absolute right that an individual possesses which encompasses all the values and personalities of such individual. The rapid development of today's technology has greatly increased the amount and scope of intrusion on different areas of individual private life. With the emergence of different intruding methods, the private life of individual has become more exposed to infiltrations.

Divorce cases are closely related to the private and confidential life of an individual, and it is a part of the personal rights of spouses. Hence, it sometimes becomes inevitable for a spouse who is a plaintiff to intrude the rights to privacy of the other. Since the violation of personal rights will constitute a violation of the law as a rule, it is taken that the proof evidence obtained in this way has been obtained by illegal means. According to the Code of Civil Procedure No. 6100 m. 189/II, it is clearly stated that the evidence obtained unlawfully cannot be considered by the court in the proof of a fact.

On one hand, there is the right of proof, which is an element of the right to a fair trial and the right to be heard; On the other hand, there is the right of personality. There is no unanimous approach to which of the conflicting values should be given priority. If it is accepted that the right of proof is superior to the right of personality, the use of the right of proof will be considered as a reason for compliance with the law. On the other hand, if personality rights are given priority, the intruding of the spouse, who is in the act of proving, against the personality right of the other will be considered unlawful, and this situation will bring the evaluation of the legality of the evidence to the proceedings.

Keywords
Personal Rights, Private Life, Divorce Cases, Proof, Right of Proof, Unlawful Evidence.