Türkiye'de tarım ve tarıma dayalı sanayi sektörlerinin dış ticareti, gelişimi ve ekonometrik analizi
Foreign trade, development and econometric analysis of agricultural industry sectors in Turkey
Yazar: RÜŞTÜ YAYAR
Danışman: PROF. DR. OSMAN KARKACIER
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: ARIMA = ARIMA ; Box-Jenkins = Box-Jenkins ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Tarım sektörü = Agricultural sector ; Uluslararası ticaret = International trade ; İhracat = Export ; İthalat = Import

Özet:
ÖZET TÜRKİYE'DE TARIM VE TARIMA DAYALI SANAYİ SEKTÖRLERİNİN DTŞ TİCARETİ, GELİŞİMİ VE EKONOMETRİK ANALİZİ Rüştü YAYAR Gaziosmanpaşa Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı Doktora Tezi 2003, 270 sayfa Danışman : Prof. Dr. Osman KARKACIER Jüri : Prof. Dr. Halil ÇİVİ : Prof. Dr. Kemal ESENGÜN : Prof. Dr. Osman KARKACIER : Doç. Dr. Yaşar AKÇAY : Yrd. Doç. Dr. Osman ÇEVİK Bu çalışmada, özellikle 1980'li yılların başında dış ticaret rejiminde yapılan değişikliklerin, Türkiye'nin dış ticaret yapısını büyük ölçüde değiştirdiği tezinden hareketle, 1980-2000 döneminde, Türkiye'nin tarım ve tarıma dayalı sanayi ürünleri dış ticareti yapısı ve gelişimini incelenmiştir. İlk önce tarım ve tarıma dayalı sanayii sektörlerinin 1970-2000 dönemindeki dış ticaretinin gelişimi incelenmiştir. İkinci olarak, zaman serileri analizinde önemli bir yere sahip olan Box- Jenkins tahmin tekniği hakkında bilgi verilmiştir. Türkiye'nin tarım ve tarıma dayalı sanayii sektörleri dış ticaret verileri Box-Jenkins yöntemi ile analiz edilmiş, uygun modeller belirlenmiştir. Söz konusu serilerin gelecekte alması beklenen değerleri tahmin edilmiştir. Üçüncü olarak, 24 Ocak 1980 kararlarının öncesinde ve sonrasında uygulanan farklı politikaların, ihracata yönelik dönemdeki potansiyel farkı Chow Testi yardımıyla belirlenmiştir. Buna göre, tarım ve tarıma dayalı sanayi sektörü ithalatında yapısal bir değişikliğin olmadığı belirlenmiştir. Buna karşın, söz konusu sektörlerin ihracatında yapısal bir değişiklik tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler; Tarım ve tarıma dayalı sanayi sektörü, dış ticaret, Box-Jenkins, ARIMA, Chow Testi, yapısal analiz.

Abstract:
ABSTRACT FOREIGN TRADE, DEVELOPMENT, AND ECONOMETRIC ANALYSIS OF AGRICULTURAL AND AGRICULTURAL INDUSTRY SECTORS TN TURKEY Rüştü YAYAR Gaziosmanpaşa University Graduate SchoII of Natural Applied Science Department of Agricultural Economy Doctorate Thesis 2003, 270 pages Supervisor : Prof. Dr. Osman KARKACIER Jury : Prof. Dr. Halil Çİ\İ : Prof. Dr. Kemal ESENGÜN : Prof. Dr. Osman KARKACIER : Assoc. Prof. Dr. Yaşar AKÇAY : Asst. Prof. Dr. Osman ÇEVİK In this study, foreign trade structure and development of Turkey's agricultural and agricultural industrial products between 1980 and 2000 were analyzed based on the thesis that changes in foreign trade regime espically made in the early 1980s changed Turkey's foreign trade structure to a great extent. First, the development of foreign trade of agricultural industry sectors between 1970 and 2000 was analyzed. Second, Box-Jenkins forecast technique which has an important place in the time series analysis was explained. Foreign trade data of Turkey's agricultural and agricultural industry sectors were made known. The future values of the series in question were guessed. Third, potential difference of different politics applied before and after 24 January 1980 decision were determined by using Chow Test. The results revealed that there aren't any structural changes in the import of agricultural and agricultural industry sectors. On the other hand, it was seen that there is a structural change in the export of these sectors. Key Words; Agricultural and agricultural industry sectors, foreign trade, Box-Jenkins, ARIMA, Chow Test, structural analysis