Çevre denetimi uygulamaları, sorunları ve çözüm önerileri: Konya ili örneği
Environmental auditing applications, problems and solution proposals: the case of Konya province
Yazar: ÖMER ATEŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEZEN KÜÇÜKÇONGAR
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Çevre denetimi çevresel birimlerin yönetmeliklere, yasal mevzuata göre kontrol edilmesi ve çevreye olan etkilerinin incelenmesidir. Türk çevre mevzuatının farklı çevre konularını içeren geniş bir alana sahip olması nedeniyle, çevre denetiminin önemi artmaktadır. Türkiye'de çevre denetimi Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yetkilendirilen çevre danışman firmaları aracılığıyla uygulanmaktadır. Türkiye'de çevre denetimi uygulamalarında üç önemli paydaş mevcuttur: Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, çevre danışmanlık firmaları/çevre görevlileri ve çevre denetimine tabi işletme yöneticileri. Etkin bir denetimin yapılabilmesi için, üç paydaşın da birbiriyle koordine olarak çalışması gerekmektedir.     

Bu çalışmada çevre danışmanlık firmaları tarafından uygulanan çevre denetiminin etkinliğinin belirlenmesi ve denetim prosesi ile ilgili potansiyel problemlerin tespit edilmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla 2016 yılında Konya ilinde çevre danışmanlık firmalarında çalışan çevre görevlilerine, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nde çalışan çevre mühendislerine ve çevre denetimine tabi işletme yöneticilerine yüzyüze görüşme yöntemiyle anket uygulanmıştır. Anket formları yaş, eğitim seviyesi, yabancı dil bilgisi, mesleki deneyim ve çevre denetimi uygulamaları hakkında farklı sorular içermektedir. Elde edilen data SPSS 22.0 istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analizler sonucunda, çevre görevlilerinin % 47.5'i ve Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nde çalışan çevre mühendislerinin % 59.4'ünün, işletme yöneticilerinin çevre mevzuatı hakkında bilgi düzeylerinin zayıf olduğunu düşündüğü; aynı soruyu çevre görevlilerinin % 12.5'inin ve çevre mühendislerinin % 21.9'unun yöneticiler çok zayıf bilgiye sahiptir şeklinde cevaplandırdığı belirlenmiştir. Çevre mühendislerinin % 68.8'i ve çevre görevlilerinin % 67.5'i çevre mevzuatındaki eksikliklerden kaynaklı problemler olduğunu düşündüğü, bunun aksine yöneticilerin %75.4'ünün çevre mevzuatından kaynaklanan bir problem olmadığını düşündüğü tespit edilmiştir. İşletme yöneticilerinin %89.3'ünün işletmelere uygulanan çevre denetimlerinin çevresel uygulamalar üzerinde olumlu etkisi olduğunu düşündüğü belirlenmiştir.

Abstract:
Environmental auditing is the control the suitability of environmental facilities to regulations, legal requirements and the monitoring of effects on the environment. Because of Turkish environmental legislation has wide scope including different environmental issues, the importance of environmental auditing is increased. Environmental auditing was applied by environmental consulting firms appointed by Environment and Urbanization Ministry in Turkey. There are three important stockholders for the environmental auditing applications in Turkey: Environment and Urbanization Ministry, environment consulting firms/environmental officers and subject to environmental auditing enterprise managers.  For to achieve an effective auditing, three stockholders should be coordinate with another. 

In this study, to determine the effectiveness of environmental auditing applied by environmental consulting firms and to identify the potential problems about the auditing process were aimed. For this purpose, the questionnaire was applied to environmental officers working in environmental consulting firms, to environmental engineers working in Directorate of Environment and Urbanization and to managers of enterprise subject to environmental auditing in Konya province by face to face conservation in 2016 year. The questionnaire include variables such as gender, age, education level, foreign language information, professional experience and other questions about environmental auditing applications. The data obtained was analyzed using SPSS 22.0 statistically packed program. After the analysis it was observed that the 47.5 % of environmental officers and 59.4 % of environmental engineers working in Directorate of Environment and Urbanization think that the enterprise managers have weak information about environmental legislation; 12.5 % of environmental officers and 21.9 % of environmental engineers answered the same question as the managers had very weak information. It was determined that 68.8 % of environmental engineers and 67.5 % of environmental officers think that there are problems originated from environmental legislation's deficiencies, nevertheless 75.4 % of managers think that there aren't problems originated from environmental legislation's deficiencies.  It was determined that 89.3 % of enterprises managers think that the environmental auditing applied to enterprises have positive influences to environmental applications.