Türk politik kültüründe ittihat ve terakki mirası: İdeolojik bağlamda bir değerlendirme
The union and progress legacy in Turkish political culture: An assessment in ideological context
Yazar: ESAT KILIÇOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR PINAR ÖZMEN ; DOÇ. DR. HÜLYA TOKER
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Batılılaşma = Westernization ; Milliyetçilik = Nationalism ; Osmanlı İmparatorluğu =   ; İttihat ve Terakki = Union and Progress Society

Özet:
Çalışmada, Türk politik kültüründe önemli bir yer tutan İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin kuruluşu, gelişimi, iktidar yılları ve sonrasındaki mirası incelenmektedir. Osmanlı İmparatorluğu'nun gerileme döneminde ortaya çıkan İttihat ve Terakki Cemiyeti, Batılılaşma hareketleri ve ıslahat girişimlerine paralel olarak gelişmiştir. Tezde, Cemiyetin kuruluş süreci, siyasi, ekonomik ve toplumsal fikirleri, öncü düşünürleri ve liderleri analiz edilmektedir.
Cemiyet, II. Meşrutiyet Dönemi'nde güçlenerek iktidarı ele geçirmiştir. Bu dönemde İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin yönetim anlayışı, uygulamaları ve politikaları mercek altına alınmaktadır. Siyasi, ekonomik ve toplumsal alanda hayata geçirilen icraatlar ve bunların yarattığı sonuçlar incelenmektedir. Ayrıca, Cemiyetin Türkçülük ve milliyetçilik anlayışının gelişimi de bu süreçte değerlendirilmektedir. Cemiyet, ulus-devlet inşa etme, toplumsal ve kültürel dönüşümlere yön vermiştir.
Çalışma, I. Dünya Savaşı sonrasında Osmanlı Devleti'nin yıkılışı ve İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin tasfiyesini de kapsamaktadır. Cemiyetin mirasının Cumhuriyet Dönemi'ne yansımaları, siyasi, ekonomik, toplumsal ve kültürel alanlarda analiz edilmektedir. Çalışmada Cumhuriyetin kuruluşundan günümüze kadar olan süreçteki Cemiyetin kadrolarının siyasette yer buluşu, Cemiyet düşünce yapısı ve ilkelerinin devlet mekanizmasında benimsenme tarzı, eğitim, kültür ve kadın hakları konusunda Cemiyetin bıraktığı miras incelenmiştir. Asıl olarak askerî alanda kendine yer bulan Cemiyetin bugün askerî olarak nasıl karşılık bulduğu ve darbe dönemlerine etkisi, son olarak da İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin günümüz Türkiye'sindeki izleri tartışılmaktadır.

Abstract:
This study analyses the foundation, development, years of power and the legacy of the Committee of Union and Progress, which has an important place in Turkish political culture. The Committee of Union and Progress, which emerged during the decline period of the Ottoman Empire, developed in parallel with the Westernisation movements and reform attempts. The thesis analyses the founding process of the Society, its political, economic and social ideas, its leading thinkers and leaders.
The Union gained strength and seized power during the Constitutional Monarchy Period II. In this period, the administrative understanding, practices and policies of the Committee of Union and Progress are analysed. The actions taken in the political, economic and social fields and their consequences are analysed. In addition, the development of the Society's understanding of Turkism and nationalism is also evaluated in this process. The Society guided social and cultural transformations with the aim of building a nation-state.
The study also covers the collapse of the Ottoman Empire after World War I and the liquidation of the Committee of Union and Progress. The reflections of the legacy of the Society on the Republican Era are analysed in political, economic, social and cultural fields. In the study, it is attempted to analyse the position of the cadres of the Society in politics, the adoption of the thought structure and principles of the Society in the state mechanism, and the legacy left by the Society in the fields of education, culture and women's rights from the Republic to the present day. The military response of the Society, which found a place for itself mainly in the military field, and its impact on the coup periods, and finally, the traces of the Committee of Union and Progress in today's Turkey are discussed.