Akademik bir disiplin olarak gastronominin konumu: Temellendirilmiş bir kuram çalışması
Gastronomy as an academic discipline: A grounded theory approach
Yazar: FARUK SEYİTOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN ÇALIŞKAN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Akademisyenler = Academicians ; Gastronomi = Gastronomy ; Temelli kuram yöntemi = Grounded theory method ; Turizm = Tourism

Özet:
Bu çalışmada gastronomi alanının disiplin olma yolunda hangi konumda olduğunun araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmanın amacı doğrultusunda gastronomi alanı içerisinde yer alan ve bu alanla ilişkili akademik çalışmalar üreten akademisyenlerle görüşmeler yapılarak araştırmacıların görüşleri alınmış ve bu görüşler doğrultusunda gastronominin bir disiplin olarak şu anki konumu incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden temellendirilmiş kuram kullanılmıştır. Çalışma kapsamında toplamda 31 katılımcıyla 27 Eylül ile 7 Aralık 2016 tarihleri arasında görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Katılımcılardan ikisiyle zaman kısıtlılığından dolayı telefonla görüşmeler yapılmıştır. Diğer 29 katılımcıyla bağlı bulundukları üniversitelerde görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmacının katılımcıları Türkiye'deki 7 farklı üniversiteden 7 tane gastronomi ve mutfak sanatları ve 1 tane de yiyecek içecek işletmeciliği bölümüne bağlı akademisyenlerden oluşmaktadır. Katılımcılardan dijital olarak alınan ses kayıtları bire bir yazıya aktarılmıştır. Temellendirilmiş kuram yaklaşımına uygun olarak görüşmelerden toplanan verilerin analizi, içerik analizi yoluyla açık, eksensel ve seçici kodlama olmak üzere üç aşamadan oluşmuştur.
Araştırma kapsamında elde edilen verilerin analizi sonucunda, tema ve alt temalar oluşturulmuş ve ilk olarak kavram ve alan olarak gastronominin 'çok tanımlı/geniş kapsamlı', 'çok bileşenli', 'disiplinler arası', 'özgün araştırma sorusundan yoksunluk', 'uygulama ağırlıklı bir alan olarak görülme' ve 'yeni bir alan olma' gibi özelliklere sahip bir doğasının olduğu belirlenmiştir. Daha sonra gastronomi açısından akademik disiplin olma yolunda 'ilgi görme ve eğitim alanı olarak gelişme', 'yayın sayısı ve olanaklarının artması' ve 'bilim camiasının oluşmaya başlaması' gibi bazı gelişmelerin olduğu ortaya çıkmıştır. Son olarak, araştırmanın katılımcılarının görüşleri doğrultusunda akademik disiplin olma yolunda 'kuramsal altyapı', 'eğitim', 'araştırma alanı', 'yayın sayısı ve olanakları', 'yöntem' ve 'idealize edilen gastronomi araştırmacısı profili' gibi konularda bazı eksiklik ve gerekliliklerin olduğu ortaya çıkmıştır. 
Gastronomi alanının bilimsel bir disiplin olarak ne konumda olduğuyla ilgili Türkçe ve İngilizce literatürde herhangi bir ampirik çalışmanın olmamasından dolayı bu araştırmanın ilgili literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
In the present study, it is aimed to investigate the current position of gastronomy as an academic discipline. In accordance with the aim of this study, interviews were held with academicians who were involved in the field of gastronomy and produced academic studies related to this field. In the light of their opinions, the current position of the gastronomy as an academic discipline was investigated. Grounded theory, which is one of the qualitative research designs, was employed in the study. Interviews were held between September 27 and December 7, 2016 with a total of 31 participants. Two of the participants were interviewed by phone due to time constraints. Remaining participants were interviewed at the universities they were affiliated to. Participants were from seven different gastronomy and culinary arts and one food and beverage management department that belonged to seven different universities in Turkey. The voice recordings digitally taken from the participants were converted to scripts. As required by the grounded theory approach, the analysis of the data consisted of three stages, namely open, axial and selective coding through content analysis. 
According to data analysis, themes and subthemes were formed and thus, it was first determined that the nature of the gastronomy both as a field and concept has characteristics such as 'multi-defined/comprehensive', 'multi-component', 'Interdisciplinary', 'lacking a specific (unique) research question', 'being accepted mainly as practical area' and 'being a new scientific field'. Subsequently, it became clear that there are some developments to be accepted as an academic discipline such as 'gaining attention and developing as an education field', 'the increase in the number and opportunities of publication' and 'the formation of science community' in the field of gastronomy. With respect to the findings, it has emerged that there are also some deficiencies and necessities that are related to the issues such as 'theoretical background', 'education', 'research area', 'the number and opportunities of publication', 'method' and 'idealized gastronomy academics profile'.  
It is thought that this study will contribute to the literature since there is no empirical study in the Turkish and English literature related to the position of gastronomy field as a scientific discipline.