Radyasyona bağlı gelişen özefajiti önlemede likopenin etkinliği
Effectiveness of lycopene in the prevention of radiation-induced esophagitis
Yazar: HATİCE COŞKUN
Danışman: DOÇ. DR. FUNDAGÜL ANDİÇ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Likopen = Lycopene ; Radyasyon lezyonları-deneysel = Radiation injuries-experimental ; Radyasyondan korunma = Radiation-protection ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Özofagus = Esophagus ; Özofajit = Esophagitis

Özet:
Giriş ve Amaç: Radyasyona bağlı gelişen özefagial toksisite hem özefagus kanserlerinin radyoterapisinde hem de özefagusun radyoterapi (RT) sahası içinde yer alabileceği diğer kanser tedavilerinde sıkça görülen bir komplikasyondur. Akut radyasyon özefajitini önlemede radyoprotektif ajan kullanımı oldukça önemlidir.  Bu nedenle biz de likopenin Wistar albino ratlarda torakal RT?nin akut özefagial yan etkileri önleyip önleyemeyeceğini araştırmayı hedefledik. 
Gereç ve Yöntem: 60 adet Wistar albino rat çalışmaya dahil edildi. Ratlar, Kontrol (K), Likopen (L),  RT,  RT öncesi likopen (L+RT), RT öncesi ve sonrası likopen (L+RT+L) grupları olarak beş gruba ayrıldı. Birinci grup kontrol grubu idi. Grup 2?ye yedi gün süreyle likopen (Redivivo, DSM Nutritional Products, Netherlands) verildi. Grup 3?e yalnız RT verildi. Grup 4?e RT öncesi yedi gün likopen verildi. Grup 5?e RT öncesi yedi gün ve RT sonrası yedi gün likopen verildi. Ratların kiloları çalışmanın birinci, yedinci ve 14. günlerinde ölçüldü. Tüm bu uygulamalardan sonra, ratlar kalplerinden kan örnekleri alınarak sakrifiye edildi. Serum likopen seviyeleri analiz edildi. Rat özefagusları histopatolojik olarak değerlendirildi ve Ki-67 proliferasyon indeksi ölçüldü.
Bulgular: Bu çalışmada yapılan tüm histopatolojik incelemelerde RT ile beraber likopen alan gruplarda RT grubuna kıyasla iyileşme gözlendi. L+RT+L grubunda görülen iyileşme istatistiksel anlamlı olmasa da L+RT grubuna kıyasla daha iyi idi. Tüm gruplarda Ki-67 proliferasyon indeksi sıfır idi. Deneyin birinci gününde gruplar arasında kilo farkı yoktu (p=0.46). Ancak, deneyin 14. gün kiloları gruplar arasında karşılaştırıldığında RT alan (RT, L+RT, L+RT+L) kollardaki ratlar kontrol grubuna göre daha zayıf idi. Likopen verilen (L, L+RT, L+RT+L) ve verilmeyen (K, RT) kollar birbiriyle karşılaştırıldığında likopen verilen gruplardaki likopen seviyeleri istatistiksel anlamlı olarak yüksek idi (p<0.001). 
Sonuç: Bu çalışmada yapılan tüm histopatolojik incelemeler RT ile beraber likopen alan kollarda tek başına RT alan gruba kıyasla belirgin iyileşme olduğunu göstermiştir. Bu iyileşme özellikle L+RT+L grubunda L+RT grubuna kıyasla istatistiksel anlamlı olmasa da daha belirgindir. Likopenin radyasyon özefajitini engellemedeki etkinliğini araştıran klinik çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Sözcükler: Radyasyon Özefajiti, Likopen, Radyoterapi, Radyoproteksiyon

Abstract:
Introduction and Purpose: Radiation-induced esophageal toxicity is a commonly seen complication in esophageal cancer irradiation and other cancer treatments which may cover esophagus within the radiotherapy field. The use of radioprotective agents is crucial in the prevention of acute radiation esophagitis. Therefore, we aimed to research whether lycopene could prevent acute esophageal side effects of thoracic radiotherapy in Wistar albino rats.
Materials and Methods: 60 Wistar albino rats were included into the study. Rats were divided into five groups as Control (C), Lycopene (L), Radiotherapy (RT), Lycopene before Radiotherapy (L+RT), Lycopene before and after RT (L+RT+L). Group 1 was the control group. Group 2 received lycopene (Redivivo, DSM Nutritional Products, Netherlands) for 7 days. Group 3 received only radiotherapy. Group 4 received lycopene for 7 days before radiotherapy. Group 5 received lycopene for 7 days before radiotherapy and 7 days after radiotherapy. Rats were weighted on the first, seventh and fourteenth days of the study. After all these procedures, rats were sacrified by the collection of blood samples from their hearts. Lycopene levels were analyzed in serum. Rat esophagus was evaluated histopathologically and Ki-67 proliferation index was measured.
Results: All histopathologic examinations showed that the groups receiving both lycopene and radiotherapy had significant improvements compared to only radiotherapy group. These improvements were unsignificantly better in L+RT+L group compared to L-RT group. Ki-67 proliferation index was zero in all groups. There was no weight difference between groups on the first day of the experiment (p=0.46). However, rats in the RT receiving (RT, L+RT, L+RT+L) groups were slimmer then the control group when the weights measured on the 14th day of the experiment were compared between groups. Lycopene receiving groups (L, L+RT, L+RT+L) had statistically higher lycopene levels compared to none lycopene (K, RT) receiving groups (p<0.001). 
Conclusion: All histopathologic examinations showed that the groups receiving both lycopene and radiotherapy had significant improvements compared to only radiotherapy group. These improvements were unsignificantly better in L+RT+L group compared to L-RT group. Clinical studies searching the effectiveness of lycopene in the prevention of radiation-induced esophagitis are needed.

Key Words:Radiation-Induced Esophagitis, Lycopene, radiotherapy, Radioprotection