Stresli yaşam olayları ile nomofobi arasındaki ilişkide umutsuzluk ve psikolojik dayanıklılığın aracı rolü
The mediating role of hopeless and psychological resilience in the relationship between stressful life events and nomophobia
Yazar: NEVRUZ SILA GÜNDÜZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAĞME GÖR
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada amaç stresli yaşam olaylarına maruz kalmak ve nomofobi arasındaki ilişki incelenirken umutsuzluk ve psikolojik dayanıklılığın aracı değişken rolünü incelemektir. Araştırmada 18-25 yaş arası 405 kişi yer almıştır. Bu araştırmada Yaşam Olayları Listesi (YOL, Sözer, 2021), Nomofobi Ölçeği (NMP-Q, Yıldırım ve ark., 2016), Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (YİDÖ, Basım ve Çetin, 2011) ve Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ, Durak ve Palabıyıkoğlu, 1994)  olmak üzere dört ölçüm aracı kullanılmıştır. Nomofobi, bireylerin cep telefonlarından uzak kaldıklarında yaşadıkları kaygı olarak açıklanabilir. Nomofobi özellikle genç yetişkinlerin yaşamlarını, duygularını ve alışkanlıklarını büyük ölçüde etkilemektedir.  Günden güne yaygınlığı artan nomofobinin hangi değişkenlerle ilişkili olduğuna dair çalışmaların artması önem arz etmektedir. Bu araştırmanın önemli noktası daha önce çalışılmamış olan stresli yaşam olayları ve nomofobi arasındaki ilişki ile umutsuzluk ve psikolojik dayanıklılığın bu ilişkideki aracı değişken etkisinin araştırılmasıdır. Araştırmanın sonucunda stresli yaşam olayları ile nomofobi arasında ve stresli yaşam olayları ile umutsuzluk arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki, stresli yaşam olayları ile psikolojik dayanıklılık arasında ve nomofobi ile psikolojik dayanıklılık arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Nomofobi ve umutsuzluk arasında anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır. Buna ek olarak stresli yaşam olaylarının umutsuzluğu ve psikolojik dayanıklılığı yordadığı, psikolojik dayanıklılığın nomofobiyi yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın sonucunda stresli yaşam olayları ve nomofobi arasındaki ilişkide umutsuzluk ve psikolojik dayanıklılığın aracı rolünün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu bulgular, klinik uygulamalar bağlamında önem arz etmektedir; araştırma sonuçları bireylerin deneyimledikleri stresli yaşam olayları sonrasında nomofobi geliştirme risklerini önlemek için müdahale programlarına ihtiyaç olduğunu göstermektedir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the mediating role of hopelessness and psychological resilience in the relationship between exposure to stressful life events and nomophobia. 405 people between the ages of 18 and 25 took part in the study. In this study, four measurement tools were used: List of Life Events (YOL, Sozer, 2021), Nomophobia Scale (NMP-Q, Yildirim ve ark., 2016), Psychological Resilience Scale for Adults (RSA, Basim ve Cetin, 2011) and Beck Hopelessness Scale (BHS, Durak ve Palabiyikoglu, 1994). Nomophobia can be explained as the anxiety that individuals experience when they are away from their mobile phones. Nomophobia greatly affects the lives, emotions and habits of young adults in particular. It is important to increase the number of studies on which variables are associated with nomophobia, the prevalence of which is increasing day by day. The important point of this study is to investigate the relationship between stressful life events and nomophobia, which has not been studied before, and the mediating variable effect of hopelessness and psychological resilience in this relationship. As a result of the research, it was concluded that there was a positive significant relationship between stressful life events and nomophobia and between stressful life events and hopelessness, a negative relationship between stressful life events and psychological resilience, and a negative relationship between nomophobia and psychological resilience. There is no significant relationship between nomophobia and hopelessness. In addition, it was concluded that stressful life events predicted hopelessness and psychological resilience, and psychological resilience predicted nomophobia. As a result of the research, it was concluded that hopelessness and psychological resilience do not have a mediating role in the relationship between stressful life events and nomophobia. These findings are important in the context of clinical practice; research results show that intervention programs are needed to prevent the risk of individuals developing nomophobia after stressful life events.