Esrar bağımlılarında nöropeptid Y (NPY) geni analizi
Analysis of neuropeptide Y (NPY) gene in cannabis users
Yazar: FÜSUN TUŞGÜL
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL OĞUZKAN BALCI
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Esrar = Marijuana ; Genler = Genes ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Nöropeptidler = Neuropeptides ; Nükleotid = Nucleotide ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Uyuşturucu alışkanlığı = Narcotic dependence

Özet:
Madde bağımlılığı çevresel ve genetik faktörlere bağlı olarak gelişen kompleks vemultifaktöriyel bir hastalıktır. Bu maddelerden biri olan esrar en sık kullanılan yasadışımaddedir. Araştırmamıza konu olan nöropeptid Y molekülü (NPY) 36 amino asittenoluşan bir nörotransmitterdir ve birçok fizyolojik olayın kontrolünde görev almaktadır.Bu araştırmada NPY geninde amino asit değişikliğine neden olan T1128C nükleotitdeğişiminin esrar bağımlılığına yatkınlıktaki rolünün ve bu nükleotid değişimininTürkiye'de sağlıklı bireylerde genotip dağılımı ve allel sıklıklarının belirlenmesiamaçlanmıştır. Bu doğrultuda planlanmış olan çalışmada 139 esrar bağımlısı ve sağlıklı100 bireyde NPY geni T1128C nükleotit değişimi polimeraz zincir reaksiyonu verestriksiyon parça uzunluk polimorfizmi (PCR-RFLP) yöntemi kullanılarak analizedilmiştir. NPY geni T1128C nükleotid değişiminin genotip dağılımları ve allelsıklıkları esrar bağımlılarında % 95, % 5 ve % 0; T=0.975, C=0.025, kontrol grubunda% 95, % 5 ve % 0; T=0.975, C=0.025 olarak bulunmuştur. Elde edilen sonuçlarda esrarbağımlılarında sağlıklı kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı bir farklılıkolmadığı saptanmıştır (p>0.05). Hardy-Weinberg dengesine (HWE) göre genotipdağılımı ve allel sıklığının beklenen değeri ile gözlenen değerler arasında farklılıkolmadığı belirlenmiştir (HWE esrar bağımlısı p=760, HWE kontrol p=0.797). Sağlıklıkontrol bireylerinin allel sıklıkları diğer toplumlarla karşılaştırıldığında ise; Çin,Almanya, Brezilya, İsveç, Finlandiya, Amerika'da yaşayan Avrupalı ve Afrikalıtoplumlar ile uyumlu olduğu (p>0.05), buna karşın Japonya ile benzerlik göstermediğisaptanmıştır (p=0.022). Sonuç olarak; bu çalışmada esrar bağımlılığına yatkınlıkta NPYgeni T1128C nükleotid değişiminin etkisinin olmadığı saptanmıştır. Bu durumda NPYgeni reseptörlerinin etkisinin araştırılması gerektiği ve ayrıca bağımlılık genetiğindediğer moleküllere yönelmek bakımından sonraki araştırmalara ışık tutabileceğidüşünülmektedir.Anahtar Kelimeler: Esrar bağımlılığı, Nöropeptid Y, T1128C nükleotit değişimi

Abstract:
Substance addiction is a kind of complex and multifactorial disease that develops basedon environmental and genetic factors. Cannabis that is the most frequently used illegalsubstance. Neuropeptide Y (NPY), which is subject to our research interest, is aneurotransmitter, consists of 36 amino acid and regulates many physiologic events.The role of T1128C polymorphism that causes amino acid change at NPY gene at thecannabis users and healthy individuals in Turkey and determining genotype distributionand allele frequency have been aimed in this research. At the planned studies obtainedfrom peripheral blood, NPY gene T1128C polymorphism of DNAs were analyzed in139 cannabis users and 100 healthy individuals by using polymerase chain reaction andrestriction fragment length polymorphism (PCR-RFLP) procedures. Genotypedistribution and allele frequency of T1128C polymorphism were found as 95%, 5 % and0%; T=0.975, C=0.025 at the cannabis users group and 95%, 5 % and 0%; T=0.975,C=0.025 at the control group respectively. It has been determined that there is nostatically significant difference between the cannabis users than healthy control group(p>0.05). It has been also found that there is no difference between expected andobserved genotype distribution and allele frequency according to Hardy-WeinbergEquilibrium (HWE) (HWE cannabis addict p=760, HWE control p=0.797). When theallele frequency of healthy people is compared with other populations; it has beendetermined that it is coherent with European American, African American, China,Germany, Brazil, Sweden and Finland (p>0.05). On the contrary, the results obtainedwere of different than the Japanese population (p=0.022).In conclusion, NPY gene T1128C polymorphism did not reveal any relationship withthe cannabis addiction. It may, there fore, be useful for considering to study NPY genereceptors and/or other related genes for elucidating the genomic basis of addiction.Key Words: Cannabis addiction, Neuropeptide Y, T1128C polymorphism