Arkeolojik alanların kente entegrasyonu: Justinianus Köprüsü
Integrating archaeological sites to cities: the case of Justinianus Bridge
Yazar: İDRİS CAN IRIZ
Danışman: PROF. DR. EMİNE İPEK ÖZBEK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Arkeolojik alanlar = Archeological areas ; Bütünleşme = Integration ; Kent çeperi = Urban edge ; Koruma = Conservation ; Su kemeri = Aque duct

Özet:
19. yüzyıl sanayi devrimi sonrası şehirleşme ve artan kentsel gelişim baskısı sonucunda kent dokusu değişmiş ve arkeolojik alanlar tehdit altında kalmıştır. Bunun önüne geçmek amacıyla yeni koruma yaklaşımları geliştirilmiştir. Bunlardan birisi olan entegre koruma anlayışı, korumanın sadece arkeolojik varlıklara odaklanılarak değil ancak çevresiyle birlikte düşünüldüğünde başarılı olabileceği düşüncesine dayanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, kent çeperinde yer alan arkeolojik alanların korunması ve iyileştirilmesi için gerekli parametrelerin ortaya konularak bu alanların kent ile entegrasyonunu sağlayacak bir model önermektir. Literatür araştırması ve benzer çalışmaların incelenmesi neticesinde kentsel entegrasyonun gerçekleşmesi için gerekli müdahaleler mekânsal, çevresel, sosyal ve yönetsel boyutlar özelinde ele alınmıştır. Örnek çalışma alanı olarak Sakarya'da yer alan Justinianus Köprüsü Koruma Alanı belirlenmiştir. Arkeolojik alanın mimari ve tarihi özellikleri, çevresi ile olan ilişkisi incelenmiş, GZFT analizi yapılmış, yerel halkın koruma alanına ilişkin farkındalığının ölçülmesi amacıyla anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Alanda yapılan araştırmalar ve belirlenen faktörler doğrultusunda Justinianus Köprüsü Koruma Alanının kente entegrasyonunun sağlanması için yöntem geliştirilerek öneriler sunulmuştur. Sonuç olarak, kent çeperinde yer alan arkeolojik alanların daha iyi korunabilmesi ve kentin bir parçası olabilmesi adına bu alanların kente entegre edilmesinin gerektiği ortaya çıkarılmıştır. Çalışma sonucunda ortaya çıkan faktörlerin ve araştırma bulgularının kent çeperinde yer alan arkeolojik alanların korunmasıyla ve arkeolojik alanların kente entegrasyonuyla ilgili yapılacak çalışmalara katkı sağlaması beklenmektedir.

Abstract:
As a result of urbanization and increasing urban development pressure after the industrial revolution of the 19th century, the urban fabric has changed, and archaeological sites have remained under threat. New conservation approaches have been developed to prevent this. One of them, the integrated conservation approach, is based on the idea that conservation can be successful not only by focusing on archaeological heritage but also when considered together with its environment. This study aims to propose a model that will integrate these areas with the city by revealing the necessary parameters for the protection and improvement of the archaeological sites in the city periphery. As a result of the literature research and the examination of similar studies, the necessary interventions for realizing urban integration are discussed in terms of spatial, environmental, social, and management dimensions. The Justinian Bridge Conservation Area in Sakarya was determined as a sample study area. The architectural and historical features of the archaeological site and its relationship with its surroundings were examined, SWOT analysis has been done and a survey has taken to measure the awareness of the local population about the protected area. In line with the research made in the area and the determining factors, the method was developed, and suggestions were presented to ensure the integration of the Justinian Bridge Conservation Area into the city. As a result, it has been revealed that the archaeological sites in the city periphery should be better conserved and integrated into the city to be a part of the city. It is expected that the factors and research findings resulting from the study will contribute to the studies to be done on the conservation of archaeological sites in the city periphery and the integration of the archaeological sites into the city.