Yutma bozukluklarının rehabilitasyonunda propriyoseptif nöromusküler fasilitasyon tekniğinin etkisinin araştırılması
Investigation the effect of proprioceptive neuromuscular facilitation technique in the rehabilitation of swallowing disorders
Yazar: ÇETİN SAYACA
Danışman: PROF. DR. AYNUR AYŞE KARADUMAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Fizik tedavi yöntemleri = Physical therapy modalities ; Propriyosepsiyon = Proprioception ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Yutma = Deglutition ; Yutma bozuklukları = Deglutition disorders

Özet:
Yutma Bozukluklarının Rehabilitasyonunda Propriyoseptif Nöromusküler Fasilitasyon Tekniğinin Etkisinin Araştırılması, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Fizik Tedavi Ve Rehabilitasyon Programı Doktora Tezi, Ankara, 2018. Bu çalışma, kas kuvvetini artırmak için kullanılan Propriyoseptif Nöromusküler Fasilitasyon tekniğinin, yutma kaslarının fonksiyonunun geliştirilmesinde shaker egzersizine göre üstünlüğünün olup olmadığını araştırmak amacıyla planlandı. 50 gönüllü yaşlı birey (30 kadın, 20 erkek) 25 kişilik iki gruba ayrıldı. Gruplar Shaker ve PNF grubu olarak isimlendirildi. Yaş ortalamaları 68 ± 3.89 idi. Yaşlı bireylerin yeme güçlüğü EAT-10 ölçeği belirlendi. Kognitif durumlarını, orofasial motor kontrolünü ve su yutma yeteneğini değerlendirmek amacıyla Yale Swallowing Testi kullanıldı. Mezura yardımıyla larenksin anatomik lokalizasyonu belirlendi. Yutma hızı, yutma sayısı ve yutma kapasitesini değerlendirmek amacıyla 100 ml Su Yutma Testi kullanıldı. Boyun derin fleksör kas endurans süresi kronometre yardımıyla ölçüldü. Laringeal fonksiyonu indirekt değerlendirmek için maksimum fonasyon süresi ölçüldü. Kas kasılması sırasında meydana gelen amplitüd değişimleri yüzeyel EMG ile ölçüldü. Altı haftalık egzersiz eğitimi sonucunda EAT-10 ölçek skorları her iki grupta da azaldı (p<0.001). Hyoid ve larenksin anatomik lokalizasyonları, PNF grubunda Shaker grubuna göre daha yukarıda yer aldı (sırasıyla p<0.05 ve p<0.01). Su yutma miktarı ve hacmi her iki grupta da gelişti (p<0.001). Yutma hızlarında ise değişiklik olmadı (p>0.05). Boyun derin fleksör endurans süreleri arttı (p<0.001). Fonasyon sürelerinde gelişme kaydedildi (PNF p<0.01; Sheker p<0.001). Egzersiz sonrası PNF grubunda suprahyoid kasların maksimum istemli kontraksiyon değeri artış gösterdi (p<0.05). Sonuç olarak, her iki egzersiz türü yaşlı bireylerde görülen yutma güçlüğünün rehabilitasyonunda kullanılabilir. Ancak PNF tekniği, Shaker göre maksimum kasılma sırasında ortaya çıkan amplitüd değerini daha fazla artırmaktadır.

Abstract:
Investigation The Effect of Proprioceptive Neuromuscular Facilitation Technique in the Rehabilitation of Swallowing Disorders, Hacettepe University Institute of Health Sciences Physical Therapy and  Rehabilitation Program Doctorate Thesis, Ankara, 2018. This prospective study was planned to investigate whether the Proprioceptive Neuromuscular Facilitation technique used to increase muscle strength is superior to Shaker exercise in improving the function of the swallowing muscles. Fifty volunteer elderly individuals (30 female, 20 male) were separated two groups of 25 persons. Groups were named Shaker and PNF. Their mean age were 68 ± 3.89. Eating difficulties of elderly individuals were determined with EAT-10 scale. The Yale Swallowing Test was used to assess cognitive status, oropharyngeal motor control, and ability of swallowing water. The anatomical localization of the larynx was determined with tape measure. The 100 ml Water Swallow Test was used to measure capacity, volume and speed of swallowing. The deep flexor muscle endurance of the neck was measured with a chronometer. The laryngeal function was measured indirectly with maximum phonation time. Amplitude changes occurring during muscle contraction were measured with superficial EMG. As a result of six weeks of exercise training, EAT-10 scale scores were decreased in both groups (p <0.001). The anatomical localization of the hyoid bone and larynx were higher in the PNF group than the Shaker group (p <0.05 and p <0.01, respectively). Water swallowing capacity and volume were improved in both groups (p <0.001). There was no change in swallowing speed in both groups (p> 0.05). The duration of the deep flexor endurance of the neck was increased in both groups (p <0.001). The maximum phonation time developed significant (PNF p <0.01; Sheker p <0.001). After exercise program, maximal voluntary contraction values of suprahyoid muscles showed to increase in PNF group (p <0.05). As a result, both types of exercise can be used in the rehabilitation of swallowing difficulties seen in elderly individuals. However, the PNF technique increases the amplitude value that occurs during the maximum contraction according to the Shaker.