Türkiye'de kamu harcamaları ve kamu gelirlerinin ekonomik büyüme üzerindeki etkileri: 2002 öncesi ve sonrası için karşılaştırmalı bir analiz
Impacts of public expendi̇tures and public revenues on economic growth in Turkey: A comparati̇ve analysis of before and after 2002
Yazar: HÜSEYİN KAYALI
Danışman: DOÇ. DR. AHMET İLKİN BARAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Birim kök testleri = Unit root tests ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Gelirler = Incomes ; Kamu gelirleri = Public revenues ; Kamu harcamaları = Public expenditures

Özet:
Kamu harcamaları ve kamu gelirleri, genel iktisadi konjonktürü yönlendirebilen siyasi otoritenin hâkimiyetinde olan önemli maliye politikası araçlarıdır. Kamu harcamaları, Toplumun kamusal ya da yarı kamusal mal ve hizmetlere yönelik ihtiyaçlarının karşılanması için gerçekleştirilir. Kamu harcamalarıyla toplumsal ihtiyaçlar karşılanıp toplumun fayda düzeyi geliştirilebileceği gibi özellikle kamusal yatırım harcamalarıyla ekonomik refah düzey arttırılabilir. Gerçekleştirilen kamu harcamalarının finansmanı için kaynak kamu gelirleriyle sağlanır. Kamu gelirlerinin gelişimi de makro ekonomiyi olumlu ya da olumsuz etkileyebilmektedir. Siyasi otorite kamu gelirlerine ilişkin muafiyet, istisna, vergi oranları gibi ölçütleri değiştirerek iktisadi karar birimlerinin ekonomik davranışlarını etkileyebilir.
	Türkiye'de kamu harcamalarının ve kamu gelirlerinin ekonomik büyüme üzerindeki etkilerinin 2002 öncesi ve sonrası için karşılaştırmalı analizinin yapıldığı çalışmanın birinci bölümünde; kamu harcamalarının tanımı ve sınıflandırması yapılıp, kamu harcamalarına ilişkin yaklaşımlar ele alınmıştır. Ayrıca kamu harcamalarının ekonomik büyüme üzerindeki etkileri kuramsal düzeyde açıklanmış ve seçilmiş bazı ülkelerde kamu harcamaları büyüme ilişkisi üzerinde durulmuş son olarak Türkiye'de kamu harcamalarının gelişimi incelenmiştir. İkinci bölümde; kamu gelirleri kavramsal olarak ele alınmış, vergilendirme ve ekonomik büyüme konusunda kuramsal ve kişisel yaklaşımlar açıklanmıştır. Ayrıca gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki vergi yapısı üzerinde durulmuş olup son olarak Türkiye'de kamu gelirlerinin gelişimi incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde, kamu harcamaları ve kamu gelirlerinin ekonomik büyüme ilişkisi üzerine gerçekleştirilmiş ulusal ve uluslararası çalışmalara ilişkin kaynak taraması yapılmış olup, çalışmada kullanılan veriler ve model hakkında bilgi verilmiştir. Son olarak, 1990-2001 ve 2002-2014 arası iki ayrı alt dönemi karşılaştırmak için Yapısal Kırılmalı Birim Kök Testi ve Eşbütünleşme Analizi gerçekleştirilmiştir.
Bütçe Harcaması/GSYİH, Bütçe Geliri/GSYİH ve Kamu Sabit Sermaye Yatırımları/GSYİH'nın bağımsız değişken ve reel GSYİH'nın bağımlı değişken olarak kullanıldığı çalışmada amaç, söz konusu değişkenler arasındaki uzun dönem denge ilişkisinin var olup olmadığını ortaya koyabilmek ve seriler arasındaki etkinin derecesini ölçebilmektir. Öncelikle, birim kökün varlığını ve alt dönemlerdeki kırılmaları saptamak için Lee-Strazicich Yapısal Kırılmalı Birim Kök Testi gerçekleştirilmiş daha sonra Johansen Eşbütünleşme Analizi ve Vektör Hata Düzeltme Modeli ile değişkenler arasındaki uzun dönem denge ilişkisi ortaya çıkartılmıştır.

Anahtar kelimeler: Kamu Harcamaları, Kamu Gelirleri, Yapısal Kırılmalı Birim Kök Testi, Eşbütünleşme Analizi, Vektör Hata Düzeltme Modeli.

Abstract:
Public expanditures and public revenue are important fiscal policy instruments which are under control of the political authority and capable of influencing general economic conjuncture. Public expanditures are realized for meeting the societies public and semi-public needs. By public expenditures social needs can be compansated, benefit level of the society can be developed and especially by using public investment expanditures economic wealth can be increased. The source of funding for realized public expenditures is provided by public revenues. The development of public revenues can also affect the macro economy positively or negatively. Political authority can affect the economic behavior of economic decision-making units by changing the criteria such as exemptions, exceptional, tax rates on public incomes. 
In the first chapter of the comparative analysis of the effects of public expenditures and public revenues on economic growth in Turkey before and after 2002; The definition and classification of public expenditures and approaches to public expenditures have been discussed. Besides, the impact of public expenditures on economic growth is clarified at the theoretical level, public expenditures and economic growth relationship is examined in some selected countries, finally; the development of public expenditures in Turkey has been examined. In the second chapter; Public revenues are conceptually addressed, and theoretical and personal approaches to taxation and economic growth are explained. Furthermore, the tax structure of developed and developing countries has been examined and the development of public revenues in Turkey has been examined. In the third and final part of the study, a literature review of national and international studies on public expenditures and public revenues on the economic growth relation has been made and information about the data and model used in the study has been given. Finally,  Structural Breakdown LM Unit Root Test and Cointegration Analysis were conducted to compare two sub-periods between 1990-2001 and 2002-2014. 
The purpose of the study, in which Budget Expenditure / GDP, Budget Revenue / GDP, Public Sector Fixed Capital Investments / GDP are used as independent variables and the monetary expression of GDP is used as dependent variable, is to be able to show whether there is a long-term equilibrium relationship between the variables and to measure the degree of effectiveness between the series. First, the Lee-Strazicich Structural Breakdown LM Unit Root Test was performed to determine unit root existence and sub-period breaks, then Johansen Cointegration Analysis and Vector Error Correction Model revealed the long-term equilibrium relationship between the variables.

Key Words: Public Expenditures, Public Revenue, Structural Breakdown Unit Root Test, Cointegration Analysis, Vector Error Correction Model.