Serebral oksijen saturasyonu ile travma ciddiyeti arasındaki ilişkinin araştırılması
Researching of the relationship between cerebral oxygen saturation and trauma severity
Yazar: ÜMRE KESKİN
Danışman: DOÇ. DR. SERKAN EMRE EROĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Beyin = Brain ; Kan basıncı ölçülmesi = Blood pressure determination ; Oksijen satürasyonları = Oxygen saturation ; Oksimetri = Oxymetry ; Yaralanma skalası-kısaltılmış = Abbreviated injury scale ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Amaç: Travma hem önemli sağlık sorunu hem de işgücü kaybına neden olan ciddi bir problemdir. Bu çalışma ile travma ile gelen hastalarda bakılan serebral oksijen saturasyonu (rSO2) değerinin, MGAP (Mechanism of  injury, Glaskow coma scale, Age, systolic blood Pressure) travma skorlama sistemi doğrultusunda  hesaplanan travma ciddiyeti ile olan ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.al Materyal ve Metot: Çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniğinde 01.09.2017-31.08.2018 tarihleri arasında  Acil servise "ambulans" ile getirilen 18 yaş üzerindeki travmalı hastalar dahil edilmiştir. Hastaların demografik verileri (yaş, cinsiyet, travma mekanizması, lokalizasyonu), vital bulguları (kardiyak tepe atımı, kan basıncı, ateş, periferik oksijen saturasyonu, solunum sayısı), Glaskow Koma Skoru(GKS) ile başvuru anı rSO2 ve MGAP skoru kaydedildi. MGAP skoru ile rSO2 değlerleri hesaplanarak ROC analizi yapıldı eğri altında kalan alanlar hesaplandı. Bulgular: Ç Çalışmaya dahil edilen 180 hastanın %77,2'si (n=139) erkek ve %22,8'i (n=41) kadın idi. Hastaların yaşları 18 ile 89 yaş arasında değişmekte olup   ortancası 36,50(QR=26-50) olarak tespit edildi. Hastaların %92,2'si (n=166) sağ kalırken 7,8'i (n=14) ölmüştür. MGAP skoruna göre hastaların %5,6'sı (n=10) yüksek risk (skor ˂18), %6,7'si (n=12) orta risk (skor 18-22) ve %87,8'i (n=158) düşük risk olarak gruplandırıldı. MGAP risk skorlama grubuna göre ölüm oranı yüksek risk olanlarda %80, orta risk olanlarda %25 ve düşük risk olanlarda %1,9 idi.  p˂0,001).  Ölüm oranı yüksek risk olanlarda orta risk olanlara ve düşük risk olanlara göre, orta risk olanlarda düşük risk olanlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek oranda saptandı. 
Ölen  hastalarda sağ kalan hastalara göre GKS, rSO2 - sağ, rSO2 - sol ve MGAP skoru istatistiksel olarak anlamlı derecede daha düşük saptandı (sırasıyla p˂0,001, p=0,004, p=0,002 ve p˂0,001). rSO2 değerlerinin MGAP skoru ile anlamlı derecede ilişkili olduğu ve ölen hastalarda sağ kalanlara göre anlamlı derecede düşük serebral oksijen saturasyon değerleri saptandı. 
Sonuç: Çalışmamız, travma ciddiyetini göstermesi açısından serebral oksijen saturasyonunun uygulanabilir olduğunu göstermiştir. Ölçülen rSO2 değerindeki bozulmanın, mortaliteyi öngörmedeki yeterliliğini de desteklemektedir; bu da çalışmamızın bilimsel alandaki değerini arttırmaktadır.   

Anahtar Kelimeler: Acil Servis, MGAP, Serebral Oksimetre Saturasyonu a

Abstract:
Purpose: Trauma is a serious problem that causes both major health problems and loss of work force. The aim of this study was to research the relationship between the  cerebral oxygen saturation (rSO2) value and trauma severity calculated with MGAP (Mechanism of injury, Glaskow Coma Scale, Age, Systolic Blood Pressure) trauma scoring system, in patients with trauma. Material and Method: Trauma patients over the age of 18 who were brought to the Emergency Department by ambulance between 01.09.2017- 31.08.2018 in the Emergency Medicine Clinic of Ümraniye Training and Research Hospital of Health Sciences University were included in our study. Patient's demographic data (age, sex, trauma mechanism, trauma localization), vital signs (pulse, blood pressure, fever, peripheral oxygen saturation, respiration rate), Glaskow Coma Score (GCS) and first rSO2 values and MGAP scores  were recorded when patients arrived. MGAP score and rSO2 values were calculated and ROC analysis was performed. The areas under the curve were calculated. Findings: Of the 180 patients included in the study, %77,2 (n=139) were male and %22,8 (n= 41) were female. The ages of the patients ranged from 18 to 89 years with a median of 36,50 (IQR = 26-50). %92,2 (n= 166) of the patients survived and %7,8 (n= 14) of them died. According to the MGAP score, %5,6 (n= 10) of the patients had high risk (score ˂18), %6,7 of the patients (n=12) moderate risk (score 18-22) and %87,8 of the patients (n= 158) low risk was detected. According to the MGAP risk scoring group, mortality rate was %80 in high risk, %25 in moderate risk, and %1,9 in low risk. (p˂0,001) Mortality rate was found to be statistically significantly higher in patients with high risk than those with moderate risk and low risk, also mortality rate was found to be significantly higher in patients with moderate risk than with low risk. GCS, cerebral oxygen saturation (right), cerebral oxygen saturation (left), and MGAP score were significantly lower in patients who died than survivors. (in order of p˂0,001, p=0,004, p=0,002 ve p˂0,001). Cerebral oxygen saturation values were significantly correlated with MGAP score and significantly lower cerebral oxygen saturation values were found in patients who died compared to survivors. Conclusion: Our study indicated that cerebral oxygen saturation is feasible to demonstrate the severity of trauma. The results of our study; it also supports the adequacy of the deterioration of the measured rSO2 value in predicting mortality; this increases the scientific value of our study. 
Keywords: Emergency Medicine, MGAP, Cerebral Oxygen Saturation