Metal imalat sektöründe kullanılan preslerin iş güvenliği açısından güvenli hale getirilmesi için teşvik sisteminin kurulması
Establishment of an incentive system for press machines used in metal manufacturing sector to increase the occupational safety
Yazar: TOLGA PEHLİVAN
Danışman: PROF. DR. YUSUF USTA
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Kazalar = Accidents

Özet:
Metal sanayi en fazla iş kazasının meydana geldiği sektörlerin başında gelmektedir. 2017 SGK istatistiklerine göre en fazla iş kazası, 99 temel NACE kodu içinde "Fabrikasyon Metal Ürünleri İmalatı" kodu altında meydana gelmiştir. Makinelerde risk düşürme adımlarına bakıldığında mühendislik kontrol önlemlerinin en önemli ve öncelikli yol olduğu görülecektir. Bu husus makine güvenlik standardı olan TS EN ISO 12100:2010'da açıkça ifade edilmektedir. Bu çalışmada, bu noktanın önemini esas alarak sahada makinelerin mühendislik açısından daha güvenli hale getirilmesi için nasıl bir teşvik sistemi modeli oluşturulmalı sorusunun cevabı aranmaktadır. Bu amaçla, Merzifon ve Sincan Organize Sanayi bölgelerindeki hidrolik ve mekanik preslerinin güvenlik durumlarının makine yaşı, işyeri çalışan sayısı, çalışma kapasitesi gibi değişkenlere göre ilişki derecesi SPSS programı yardımı ile ki-kare testi uygulanarak araştırılmıştır. Analiz sonuçları doğrultusunda teşvik sisteminde hangi parametrelerin kullanılacağı belirlenmiştir. Daha sonra bu parametrelere ilişkin makine teşvik oranlarının belirlenmesinde AHP yöntemi kullanılmıştır. AHP yöntemindeki tercih eğilimleri iş güvenliği profesyonelleri olan Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı iş güvenliği uzmanlarına yapılan anket yoluyla belirlenmiştir. Web ortamında hazırlanmış teşvik yazılımı yardımıyla, makine riski ve diğer parametreleri kullanarak hangi güvenlik donanımlarına ne oranda ve ne kadar parasal üst limit içinde teşvik verileceği hesaplanmaktadır.

Abstract:
Metal industry is one of the sectors where the most work accidents occur. According to the statistics of Social Security Institution (SGK) in 2017, within the 99 basic NACE codes, the largest number of workplace accidents occurred under the code "Fabricated Metal Products". Engineered control systems will be seen as the most important and priority way to reduce machine risk when considering the risk reduction steps on the machines. This is clearly stated in TS EN ISO 12100: 2010, the machine safety standard. In this study, based on the importance of this point, an answer to the question of what kind of incentive system should be established in order to make safer machines. The degree of relationship of the safety status of hydraulic and mechanical presses in Merzifon and Sincan Organized Industrial Zones according to the machine age, number of employees and working capacity were investigated by using chi-square test with the help of SPSS software in accordance. According to the results of the analysis, it is determined which parameters will be used in the incentive system. Then, AHP method was used to determine the machine incentive rates for these parameters. The preference trends in the AHP method were determined through a survey of occupational safety professionals, the Ministry of Family, Labor and Social Services occupational safety experts. Using the web-based incentive software, machine risk, and other parameters, it calculates the extent to which safety equipment will be promoted and how much money will be promoted within the upper limit.