Kriz yönetiminin işletmeler açısından incelenmesi: Çok uluslu bir işletme örneği
Investigation of crisis management in business: A case study of a multinational company
Yazar: ALİ GULİYEV
Danışman: DOÇ. DR. GÜLER TOZKOPARAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kriz = Crisis ; Kriz yönetimi = Crisis management ; Uluslararası işletmeler = International enterprises

Özet:
Her işletmenin, herhangi bir krizle karşı karşıya kalınması durumunda vereceği çeşitli tepkiler ve çıkaracağı dersler bulunmaktadır. Bununla beraber, çok uluslu işletmelerin yapıları gereği farklı hazırlık seviyesinde oldukları gerçeği, olası yıkıcı etkiler ve krize hazırlıklı olmanın sağlayabileceği faydalar göz önüne alındığında, kriz yönetimi konusunda da farklı yaklaşımlarının olabileceği düşüncesiyle bugüne dek öğrenilenlerin sorgulanması önem kazanmaktadır. Nitekim, kriz durumlarında bazı liderler, dış kaynaklardan yeterince bilgi alındığını ve içeride ekstra bir şey yapmaya gerek olmadığını düşünebilmektedirler. Ancak, gerçekler ve olası etkiler hakkında zamanında ve kaliteli bir iletişim sağlamanın değeri her zaman önemini korumaktadır. Kriz durumlarında ortaya çıkan sorunların yalnız yönetici merkezli değil, her bir çalışanı da kapsayacak şekilde çözüm odaklı stratejilerle çözülmesi sağlanmalıdır. 
Bu bağlamda, çalışma kapsamında kriz ve kriz yönetimi konusu detaylı olarak incelenmiş, krize maruz kalma açısından daha fazla risk etmeniyle karşılaşıldığı düşünülen çok uluslu bir işletmede konuyla ilgili bir araştırma yürütülmüştür. Çok uluslu işletmenin tepe yöneticisi ile yarı yapılandırılmış mülakat tekniği kullanılarak gerçekleştirilen araştırmada, işletmenin kriz ve kriz yönetimine ilişkin yaklaşımı incelenmiştir. 
Ayrıca araştırma sürecine denk gelmesi itibariyle, görüşme yapılan işletme yöneticisine COVID-19 pandemisine ilişkin sorular da yöneltilmiş, çok uluslu bir işletmenin küresel bir salgına yönelik kriz durumunda neler yaşadığı ve kriz yönetimine dair neler yaptığı da ele alınmıştır. Araştırma sonucunda, kriz yönetiminde, işletmenin üst yönetim kontrol mekanizmalı olduğu ve olası kriz durumlarında müdahale ederek krizi sonlandırmayı tercih ettiği ortaya çıkmıştır. Teknolojik imkanların kolaylaştırıcı iletişim sunmasının ise çok uluslu işletmelerin yönetiminde ve kriz müdahalelerinde oldukça etkili olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Kriz, Kriz Yönetimi, Çok Uluslu İşletme

Abstract:
Each business has various reactions and lessons to be learned in case of a crisis. Nevertheless, given the fact that multinational companies are at different levels of preparedness due to their structure, possible destructive effects and the benefits of being prepared for the crisis, it is important to question what has been learned so far in crisis management. Indeed, in crisis situations, some leaders may think that enough information is received from external sources and there is no need to do anything extra inside. 
However, it is always important to provide timely and quality communication about facts and possible effects. It should be ensured that the problems that arise in crisis situations are resolved not only by the manager oriented, but also by solution-oriented strategies to cover each employee. In this context, the issue of crisis and crisis management has been examined in detail, and a research has been carried out in a multinational company, which is thought to encounter more risk factors in terms of exposure to the crisis. In the research carried out by using semi-structured interview technique with the top manager of the multinational company, the approach of the company regarding crisis and crisis management was examined. 
In addition, coinciding with the research process, questions about the COVID-19 pandemic were asked to the top manager interviewed, and what a multinational company has experienced in the event of a global epidemic and what it did about crisis management were also discussed. As a result of the research, it has been revealed that in crisis management, the company has a top management control mechanism and prefers to end the crisis by intervening in possible crisis situations. It is seen that technological facilities providing facilitative communication are very effective in management of multinational companies and crisis interventions.

Keywords:  Crisis, Crisis Management, Multinational Company.