Jacques Derrida'da sorumluluğun olanak(lı/sız)lığı problemi
The problem of (im)possibility of responsibility in Jacques Derrida
Yazar: BANU ALAN SÜMER
Danışman: PROF. DR. SABRİ BÜYÜKDÜVENCİ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Sistematik Felsefe ve Mantık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Derrida, Jacques = Derrida, Jacques ; Sorumluluk = Responsibility

Özet:
Bu çalışmada, Jacques Derrida'nın sorumluluk kavramına ilişkin görüşleri ve 
olanaksızın olanaklılığı ifadesinde açığa çıkan yeni etik anlayışı,geleneksel düşünme 
biçimine ve Kant ile Levinas'ın etik anlayışlarına getirmiş olduğu eleştiriler 
bağlamında ortaya koyulmaktadır. Derrida'ya göre sorumluluk, nihai bir temelin 
olmadığına ilişkin farkındalıkla bağlantılı olarak betimlenir.Ödevden dolayı ya da 
ödev için ahlaki biçimde davranmak, aslında gerçek bir ahlaki kural ya da 
sorumluluk duygusunun davranışı olmayıp, bir programın uygulanması anlamına 
gelir.Sorumluluk kavramında esas olan, öznenin belirleyiciliğidir; dolayısıyla 
sorumluluk kavramının normatif alanı aşan ve öznenin kendi deneyiminde anlam 
kazanan bir yapısı vardır. 
 Derrida, ötekine yönelik bir sorumluluk etiği geliştirmiştir. Derrida'da 
aynılığın farklılık üzerindeki geleneksel üstünlüğünün sorgulandığına tanık 
olmaktayız. Çünkü ona göre önemli olan farklardır ve aynıda ötekine yer açmak 
gerekir.Sorumluluk, öncelikle öteki ile ilişkide ortaya çıkar ve kişi, ötekinden 
kökensel olarak sorumludur.Sorumlu karar, daima ötekinin tekilliğini amaçlamalıdır. 
Kendilerinden sorumlu olmam gereken sonsuz sayıda öteki olduğundan, Derrida, 
hiçbir sonlu varlığın, sonsuz sorumluluk taşıyamayacağını düşünür. 
Derrida'ya göre etik, belli bir olanaksızı deneyimlemek, onunla karşılaşmak 
veya onun aporialarına katlanmak demektir. Karar sadece bilgiye dayanıyorsa, 
bilginin ve kuralın söylemiyle otorite altına alınmış demektir. Oysakararın koşulu, 181 
karara bağlanamaz olanın deneyimidir. Kararverilemezlik deneyimi olmadanözgür 
bir karardan söz edemeyeceğimiz gibi, bir sorumluluktan söz edemeyiz.

Abstract:
In this study, Jacques Derrida's remarks on responsibility and his new ethics 
which is released in his expression of possibility of impossibility, is revealed in the 
context of his criticism on traditional thinking and that of Kant's and Levinas' ethics. 
According to Derrida, responsibility can be described with regard to the awareness of 
the fact that there is no ultimate foundation. Principally, acting from duty doesn't 
represent a moral behaviour or sense of responsibility, but signifies the 
implementation of a programme. What is essential in responsibility, is the 
decisiveness of the subject. Hence, responsibility surpasses the normative field and 
makes sense in the subject's own experience. 
Derrida has developed an ethics of responsibility oriented toward the other. In 
Derrida, we witness a questioning on the traditional superiority of sameness over 
difference. What matters for him is the difference and making room for the other in 
the same. Responsibility firstly occurs in relation with the other and the person is 
originally responsible for the other. A responsible decision should always aim for the 
singularity of the other. Since there are infinite others that one should be responsible 
for, Derrida thinks that no finite being could have infinite responsibility. 
According to Derrida, ethics is to experience the impossible, to meet with it 
or to sustain its aporias. If a decision is only based on knowledge, this means that it is 
taken under control by the discourse of knowledge and rule.Yet, the condition of 183 
decision is the experience of indecisive. We can neither talk about the free decision 
nor the responsibility without the experience of undecidability.