İlkokulların eğitimde çevresel sürdürülebilirlik kapsamında incelenmesi
Examination of primary schools within the scope of environmental sustainability in education
Yazar: ZELİHA UÇAR
Danışman: PROF. DR. DUYGU SANİYE ÖZTÜRK
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada, MEB'e bağlı ilkokulların çevresel sürdürülebilirlik düzeylerinin belirlenmesi ve sınıf öğretmenlerinin görüşleri alınarak çevresel sürdürülebilir bir okulda bulunması gereken özelliklerin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Nitel modelde yapılan bu araştırmada durum çalışması deseni kullanılmıştır. Çalışma kapsamında MEB'e bağlı İstanbul Bağcılar ilçesinde bulunan 8 ilkokul araştırmacı tarafından hazırlanan "Çevresel Sürdürülebilirlik Okul Gözlem Formu" ile incelenmiştir. Bu 8 ilkokulda görev yapmakta olan 24 sınıf öğretmeniyle "Öğretmen Görüşme Formu" kapsamında görüşülmüştür. Yapılan görüşme ve gözlemler sonucunda elde edilen veriler, betimsel ve içerik analizi yapılarak bulgular oluşturulmuş ve yorumları yapılmıştır. Sonuç olarak incelenen ilkokulların çevresel sürdürülebilirlik düzeylerinin düşük ve yetersiz olduğu, okul yapılarının eski ve bahçe alanlarının dar olduğu, sınıf öğretmenlerinin ise, çevresel sürdürülebilirlik hakkında yeterli bilgiye sahip olmadığı tespit edilmiştir. İncelenen ilkokullarda yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılmadığı, yalıtım (ısı, ses, kapı ve pencere), yağmur sularının toplanıp depo edilmediği, bahçede tarım alanları için kullanılabilecek bir alan olmadığı belirlenmiştir. Diğer okullara göre çevresel sürdürülebilirlik açısından kısmen daha nitelikli okullarda görev yapan öğretmenlerin çalışma yapmak için daha aktif ve istekli olduğu belirlenmiştir. Sonuçlardan da yola çıkarak çevresel sürdürülebilirlik bakımından nitelikli bir okulda olması gerekenler tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the environmental sustainability levels of primary schools affiliated to the Ministry of National Education and to determine the characteristics that should be present in an environmentally sustainable school by taking the opinions of classroom teachers. Case study design was used in this qualitative research. Within the scope of the study, 8 primary schools in Bağcılar district of Istanbul affiliated to MoNE were examined with the "Environmental Sustainability School Observation Form" prepared by the researcher. 24 classroom teachers working in these 8 primary schools were interviewed within the scope of the "Teacher Interview Form". The data obtained as a result of the interviews and observations were analyzed descriptively and content-analyzed, and the findings were formed and interpreted. As a result, it was determined that the environmental sustainability levels of the primary schools examined were low and insufficient, the school buildings were old and the garden areas were narrow, and the classroom teachers did not have sufficient knowledge about environmental sustainability. It was determined that renewable energy sources were not used, insulation (heat, sound, doors and windows), rainwater was not collected and stored, and there was no area in the garden that could be used for agricultural fields. It was determined that teachers working in schools that are partially more qualified in terms of environmental sustainability compared to other schools are more active and willing to conduct studies. Based on the results, it was determined what a qualified school should have in terms of environmental sustainability.