Ulusal sinema hareketi çerçevesinde Halit Refiğ sinemasında doğu- batı ikilemi
East – west dilemma in Halit Refig cinema within the framework of national cinema movement
Yazar: AYŞEGÜL ÇİLİNGİR
Danışman: PROF. DR. AYTEKİN CAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Doğu-Batı ilişkileri = East-West relations ; Eleştirel söylem çözümlemesi = Critical discourse analysis ; Refiğ, Halit = Refiğ, Halit ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema ; Türk toplumu = Turkish society

Özet:
Sinema ve toplum, birbirinden bağımsız olmayan hatta etkileşimli bir yapıya sahiptir. Bu etkileşimli yapı, toplumsal değişim ve dönüşümlerin de sinemada kendisini var etmesine olanak sağlar. Kendini toplumla var eden sinema, ulusal unsurlardan da etkilenir. Türk sinema tarihinde "ulusal sinema" hareketinin öncüsü olan Halit Refiğ, Türk sinemasının kendi sinema anlayışını geliştirmesi gerektiğini savunan önemli bir yönetmendir. Refiğ, "ulusal sinema" hareketinin kuramsal alt yapısını oluşturuken, filmlerini de bu düşünceleri doğrultusunda hem içerik hem de biçim olarak tanımlar. Halit Refiğ, filmlerinde Doğu- Batı ikilemi bağlamında kendi sinemasında ulusal değerleri ön plana çıkararak, Türk toplumuna özgü bir sinema dili yaratma çabasını gösterir. Bu çalışmada incelenen Bir Türke Gönül Verdim, Fatma Bacı ve Vurun Kahpeye filmlerinden hareketle Doğu- Batı ikileminin Refiğ'in sinemasında nasıl ele alındığı araştırılmıştır.  Bu çalışmada Refiğ'in sinema eğiliminin filmlerinde nasıl aksettirildiği, Teun A. van Dijk'ın eleştirel söylem çözümlemesinden yola çıkılarak, sinemaya uyarlanan bir şema ile incelenmiştir. Bu çalışmada Halit Refiğ'in Doğu- Batı ikilemini incelenen üç filmde açık ve net bir şekilde ortaya koyduğu tespit edilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: 	Halit Refiğ, Ulusal Sinema, Sinema- Toplum İlişkisi, Teun A. van Dijk'ın Eleştirel Söylem Çözümlemesi, Doğu- Batı İkilemi

Abstract:
Cinema and society are not independent of each other or even have a collaborative structure. This collaborative structure allows social changes and transformations to exist in cinema as well. Cinema, which exists itself with society, is also influenced by national elements. Halit Refig, the pioneer of the "national cinema" movement in the history of Turkish cinema, is an important director who argues that Turkish cinema should develop its own interpretation of the cinema. Refig, while forming the theoretical background of the "national cinema" movement, defines his films as both content and form in line with these ideas. In his films, Halit Refig makes an effort to create a unique language of cinema to Turkish society by bringing national values to the fore in his own cinema in the context of the East-West dilemma. In this study, it was investigated how the East-West dilemma was dealt with in the cinema of Refig, based on the films "Bir Türke Gönül Verdim (I Set My Heart On A Turkish", "Fatma Bacı (Sister Fatma)" and "Vurun Kahpeye (Strike the Whore)". In this review, the reflection of Refig's cinema propensity within his films was analyzed with a schema adapted to cinema based on Teun A van Dijk's critical discourse analysis. In this analysis, it was determined that Halit Refig simply and clearly reveals the East-West dilemma in three films.

Keywords: 	Halit Refig, National Cinema, Cinema - Society Relationship, Teun A. van Dijk's Critical Discourse Analysis, The East-West dilemma