Ortodontide iskeletsel ve dental maturasyonun konik ışınlı bilgisayarlı tomografi üzerinden belirlenmesi
Determination of skeletal and dental maturation in orthodontics on cone-beam computed tomography
Yazar: ALPKÜRŞAD KOYUNCU
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE KÖK
Selçuk Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ortodonti Ana Bilim Dalı / Ortodonti Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Bu çalışmanın amacı; KIBT görüntüleri üzerinden servikal vertebra maturasyonu (CVM), sfenooccipital sinkondrozis (SOS), midpalatal sutur (MPS), zigomaticomaksiller sutur (ZMS) maturasyonlarının ve dental maturasyonun (DM) belirlenerek, el bilek maturasyonu (HWM) ve birbirleri ile olan ilişkinin-korelasyonun tespiti, ortodontik büyüme gelişim tespitindeki etkinliklerinin değerlendirilmesidir.
Çalışmamız, Selçuk Üniversitesi Ortodonti Anabilimdalı'na muayene ve/veya tedavi amacıyla başvurmuş, eş zamanlı el-bilek radyografisi ve KIBT görüntüleri bulunan yaş aralığı 7-25 yıl olan 120 erkek, 120 kadın toplam 240 hasta görüntüsü üzerinden gerçekleştirilmiştir. Dental maturasyon maksiller kanin ve mandibular 2. molar dişlerde Demirjian yöntemi, iskeletsel maturasyon değerlendirmek için; el bilek radyograflarında Fishman yöntemi, lateral sefalometrik radyogarflardan altı evreli servikal vertebra maturasyon evreleri, sutural maturasyonu değerlendirmek için;.beş evreli midpalatal sutur maturasyon evreleri ve beş evreli zigomatikomaksiller sutur maturasyon evreleri , dört evreli sfenooksipital sinkondrosis maturasyon evreleri kullanılmıştır.
Çalışmamız verilerinde korelasyonlar Gamma testi ve Kendall's tau testi ile değerlendirilmiştir. Tüm korelasyonlarda Gamma test sonuçlarının Kendall's tau testinden daha yüksek olduğu gözlenmiş olup çalışmamız verileri Kendall's tau test sonuçları üzerinden yorumlanmıştır. En yüksek korelasyon değerleri CVM-HWM (τ-b:0,884) ve DM2M-DMK (τ-b:0,851) arasında; en düşük korelasyon değeri MPS-DMK (τ-b:0,556), ZMS-DMK (τ-b:0,573) arasında gözlenmiştir. CVM 3 evresinde kadınların %55'i ZMS B evresinde, %20'si ZMS C evresinde, %25'i ZMS D evresinde iken; erkeklerin %5'i ZMS A evresinde, %55'i ZMS B evresinde, %35'i ZMS C evresinde, %5'i ZMS D evresindedir. HWM 4 evresinde kadınların %14.3'u MPS A evresinde, %57.1'i MPS B evresinde, % 28.6'sı MPS C evresinde iken; erkeklerin %75'i MPS A evresinde, %25'i MPS B evresindedir. HWM 6 evresinde kadınların %57.1'i MPS A evresinde, % 42.9'u MPS B evresinde iken; erkeklerin %15.4'ü MPS A evresinde, %38.5'i MPS B evresinde, %38.5'i MPS C evresinde, %7.7'si MPS D evresindedir.HWM 11 evresinde kadınların % 4.5'i MPS B evresinde, % 27.3'ü MPS C evresinde, % 22.7'si MPS D evresinde, % 45.5'i MPS E evresinde iken; erkeklerin %18.8'i MPS C evresinde % 50'si MPS D evresinde, % 31.3'ü MPS E evresindedir. Demirjian E evresinde kadınların %69.2'si MPS A evresinde, %23.1'i MPS B evresinde iken; erkeklerin %100'ü MPS A evresindedir. Demirjian F evresinde kadınların %50'si MPS A evresinde, %35'i MPS B evresinde, %10'u MPS C evresinde, %5'i MPS E evresinde iken; erkeklerin %76.2'si MPS A evresinde, %14.3'ü MPS B evresinde, %9.5'i MPS C evresindedir.   
Çalışmamızın sonucunda: Dental, iskeletsel ve sutural maturasyon evreleri arasın da anlamlı bir ilişki olduğu; dental maturasyon evrelerinde erkeklerin, iskeletsel ve sutural maturasyon evrelerinde ise kadınların daha erken gelişim gösterdiği, iskeletsel ve sutural maturasyon evrelerinin maksiller kanin maturasyon evrelerine nazaran mandibular ikinci molar maturasyon evreleri ile anlamlı düzeyde yüksek ilişkide olduğu tespit edilmiştir.SOS ile CVM,HWM,ZMS ve DM2M arasında yüksek korelasyon gözlenmiştir. Genel olarak DM2M E-F evrelerinde MPS kaynaşmasının olmadığı, DP3u evresinde kadınların 1/2'si erkeklerinse 2/3'ünde MPS kaynaşmasının olmadığı, CVM 3 aşamasında ZMS kaynaşmanın başladığı, CVM 4 aşamasında ise MPS posteriordan kaynaşmanın başladığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the maturation of cervical vertebrae (CVM), sphenooccipital synchondrosis (SOS), midpalatal suture (MPS), zygomaticomaxillary suture (ZMS) and dental maturation (DM) through CBCT images, to determine hand-wrist maturation (HWM) and the relationship-correlation between them, and to evaluate their effectiveness in determining orthodontic growth and development.
Our study was conducted on a total of 240 images of patients (120 male and 120 female, aged 7-25 years) who applied to the Department of Orthodontics, Selçuk University for examination and/or treatment and who had simultaneous hand-wrist radiography and CBCT images. Dental maturation was performed using the Demirjian method in maxillary canines and mandibular second molars, to evaluate skeletal maturation; Fishman method on hand-wrist radiographs, six-stage cervical vertebra maturation stages from lateral cephalometric radiographs, five-stage midpalatal suture maturation stages, five-stage zygomaticomaxillary suture maturation stages , and four-stage spheno-occipital synchondrosis maturation stages were used to evaluate sutural maturation.
In our study data, correlations were evaluated with Gamma test and Kendall's tau test. It was observed that Gamma test results were higher than Kendall's tau test in all correlations, and our study data were interpreted according to Kendall's tau test results. The highest correlation values were observed between CVM-HWM (τ-b: 0,884) and DM2M-DMK (τ-b: 0,851); the lowest correlation value was observed between MPS-DMK (τ-b: 0,556), ZMS-DMK (τ-b: 0,573). In CVM stage 3, 55% of women were in ZMS stage B, 20% in ZMS stage C, and 25% in ZMS D; while 5% of men were in ZMS stage A, 55% in ZMS stage B, 35% in ZMS stage C, and 5% in ZMS D. In HWM stage 4, 14.3% of women were in MPS stage A, 57.1% in MPS stage B, 28.6% in MPS stage C; 75% of men were in MPS stage A, 25% in MPS stage B. In HWM stage 6, 57.1% of women were in MPS stage A, 42.9% in MPS stage B; 15.4% of men were in MPS stage A, 38.5% in MPS stage B, 38.5% in MPS stage C, 7.7% in MPS stage D. In HWM stage 11, 4.5% of women were in MPS stage B, 27.3% in MPS C, 22.7% in MPS D, 45.5% in MPS stage E; 18.8% of men are in MPS C stage, 50% in MPS D stage, 31.3% in MPS E stage. In Demirjian E stage, 69.2% of women are in MPS A stage, 23.1% in MPS B stage; 100% of men are in MPS A stage. In Demirjian F stage, 50% of women are in MPS A stage, 35% in MPS B stage, 10% in MPS C stage, 5% in MPS E stage; 76.2% of men are in MPS A stage, 14.3% in MPS B stage, 9.5% in MPS C stage.
As a result of our study: There is a significant relationship between dental, skeletal and sutural maturation stages; It was found that males developed earlier in dental maturation stages and females developed earlier in skeletal and sutural maturation stages, and skeletal-sutural maturation stages were significantly more correlated with mandibular second molar maturation stages compared to maxillary canine maturation stages. A high correlation was observed between SOS and CVM, HWM, ZMS and DM2M. It was found that MPS fusion was generally absent in DM2M E-F stages, 1/2 of females and 2/3 of males did not have MPS fusion in DP3u stage, ZMS fusion started in CVM 3 stage, and MPS posterior fusion started in CVM 4 stage.