Ergenlerin aile ilişkileri ile şiddete yönelimleri arasındaki ilişkide olumsuz ebeveyn tutumu ve aile içi çatışmasının aracılık etkisi
The mediating role of negative parental attitudes and family conflicts between adolescents' family relationships and violence orientations
Yazar: NURAN KARASAKAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZER ÖZAYDIN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı / İstatistik Bilgi Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İstatistik = Statistics

Özet:
Aracılık ve düzenleyicilik modellerini birleştiren çalışmalar, psikoloji araştırmalarında oldukça yaygındır. İstatistik ve bilgisayar bilimlerindeki gelişmeler, psikoloji, sosyoloji ve sağlık araştırmalarında yapılan karmaşık hipotezlerin test edilmesini kolaylaştırmaktadır. Bu yöntemlerin ve araştırmaların özellikle istatistiksel varsayımlarının test edilerek doğru uygulanması önemli bir noktadır.
Bu tez çalışmasının amacı, düzenleyicilik ve aracılık modellerin matematiksel alt yapısını ortaya koyarak, yapılacak araştırmalarda yöntemin doğru bir şekilde yürütülebilmesi konusunda araştırmacılara katkı sağlamak ve düzenleyiciliği ve aracılığı birleştirmek için kullanılan yeni metotların ortaya çıkaracağı problemlerden nasıl kaçınılacağını göstermektir. Bu tez çalışmasında aynı zamanda düzenleyicilik ve aracılık modellerinin daha karmaşık modellere nasıl uyarlanabileceği ve bu modellerin ortaya çıkardığı kısıtlamaların, nasıl yönlendirileceği açıklanmaya çalışılmıştır. Bu amaçla, ergenlerde şiddete yönelimin doğrudan ve dolaylı sonuçlarının ölçülmesi için; aile bağlılığı, aile merkezciliği, aileye bakışın cinsiyete göre farklılıkları ve aile memnuniyeti bağımsız değişkenlerini etkileyen, aile içi çatışması ve olumsuz ebeveyn tutumu aracı değişkenleri ile aracılık etkisi araştırılmıştır. Son olarak, bu tez, düzenleyicilik ve aracılık modellerini birleştiren teorik sorulara daha iyi ve sağlam cevaplar sunmak için hazırlanmıştır. Araştırmaya göre ergenlerin yaşları, annenin ve babanın eğitim düzeyleri, ailenin parçalanmış olması veya geniş aile olması ve ekonomik düzey değişkenlerine göre şiddete yönelim davranışında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı, olumsuz ebeveyn tutumunun ve aile içi çatışmasının ergenleri daha çok şiddete yönelttiği sonucuna ulaşılmıştır. Gelecekteki çalışmalarda, farklı yaş grupları ve farklı değişkenlerle şiddete yönelimin aracı etkileri incelenerek literatüre katkıda bulunulabilir.

Anahtar Kelimeler: Düzenleyicilik, Aracılık, Path Analizi

Abstract:
Studies that combine mediation and moderation models are very common in psychological research. Developments in statistics and computer science make it easier to test hypotheses in psychology, sociology and health research.It is an important point to test these methods and especially the statistical assumptions of the researches correctly.
The purpose of this thesis is, demonstrating the mathematical subdivision of moderation and mediation models and showing how researchers can contribute to the correct execution of the method in the research to be done and how to avoid problems that might arise from new methods used to combine moderation and mediation. 
In this thesis, at the same time, it was tried to explain how moderation and mediation models can be adapted to more complex models and how the constraints that these models emerge will be guided. For this purpose, in order to measure the direct and indirect consequences of the violence orientation in adolescents, mediating effects were investigated with independent variables such as family loyalty, family centrism, differences according to sex of the family and family satisfaction of family conflict and negative parent attitude. Finally, this thesis is prepared to provide better and more robust answers to theoretical questions that combine moderation and mediation models. According to the research, the age of adolescents', the level of education of mother and father, the fragmentation of family or extended family, or the level of economic level were not statistically significant, the negative parental attitude and the conflict within the family have led to the more violent orientation of the adolescents. 
In future studies, literature may be contributed by examining the effects of different types of violence towards different age groups and different variables.

Keywords: Moderation, Mediation, Path Analysis.