Covid-19 salgını ortamında otomotiv yan sanayi sektöründe tedarikçi seçiminde ahp, bulanık ahp ve bulanık topsıs yaklaşımı
Ahp, fuzzy ahp and fuzzy topsis approach in supplier selection in automotive sub-industry sector in covid-19 epidemic environment
Yazar: MERYEM ÖZEN
Danışman: PROF. DR. OĞUZ BORAT
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: AHP =   ; Bulanık TOPSIS = Fuzzy TOPSIS ; Bulanık analitik hiyerarşi süreci = Fuzzy analytical hierachy process

Özet:
Otomotiv sektörü global bir sektör olması nedeniyle çevresel, politik, sosyolojik vb. konulara karşı duyarlılığı yüksektir. Otomotiv sektöründeki firmaların bu rekabet ortamında karşılarına çıkabilecek zorluklarla başedebilmelerinin en doğru yolu risk analizleri yapmalarıdır.
Bu çalışmada otomotiv yan sanayii sektöründe faaliyet gösteren bir firmanın, çok kriterli karar verme yöntemleri kullanılarak tedarikçi seçimi yapması konu edilmiştir. Tedarikçi seçerken tüm dünyayı etkisi altına alan covid-19 salgınının ve IATF 16949:2016 gibi sektörü doğrudan etkileyen konulara da değinilmiştir. Tedarikçi kriterleri belirlenirken, firmanın tedarikçi risk analizine uygun olarak ve IATF 16949 Otomotiv Kalite Yönetim Standardının gereklilikleri göz önüne alınarak beş ana kriter belirlenmiştir. Ardından firmada en az 5 yıl ve en fazla 43 yıllık iş tecrübesi bulunan üretim planlama müdürü, satın alma sorumlusu ve kalite yönetim sistem müdürü tarafından ana kriterler değerledirilmiştir. Çok kriterli karar verme yöntemlerinden, AHP, BAHP ve BTOPSIS yöntemleriyle tedarikçi seçimi yapılmıştır. Duyarlılıkları analiziyle çözüm değerlendirilmiş ve Covid-19 salgını nedeniyle firmada en yüksek puanı alan iki tedarikçi firmanın onaylı tedarikçi listesine girmesine karar verilmiştir.

Abstract:
As the automotive sector is a global sector, environmental, political, sociological, etc. high sensitivity to the issues. The most correct way for companies in the automotive industry to cope with the challenges they may face in this competitive environment is to conduct risk analyzes.
In this study, it is the subject of a company operating in the automotive supplier industry to select suppliers using multi-criteria decision making methods. Issues such as the Covid-19 epidemic that influenced the whole world and the industry directly affecting the sector such as IATF 16949: 2016 were also mentioned. While determining the supplier criteria, five main criteria were determined in accordance with the company's risk analysis and considering the requirements of the IATF 16949 Automotive Quality Management Standard. Then, the main criteria were evaluated by the production planning manager, purchasing supervisor and quality management system manager who have at least 5 years and maximum 43 years of work experience in the company. Supplier selection was made using AHP, Fuzzy AHP and Fuzzy TOPSIS methods, which are multi-criteria decision making methods. The solution was evaluated with the sensitivity analysis and it was decided that two suppliers, which received the highest score in the company due to the Covid-19 outbreak, were included in the approved supplier list.