Dezavantajlı bölgede yaşayan voleybolcu kız adölesanlarda beslenme eğitiminin beslenme bilgi düzeyi ve diyet kalitesine etkisi
The effect of nutrition education on nutrition knowledge level and diet quality in volleyball girls adolescents living in disadvantaged areas
Yazar: SEVİM AYTEKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLGE MERAL KOÇ
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme eğitimi = Nutrition education ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Dezavantajlı gruplar = Disadvantaged groups ; Diyet kalitesi = Diet quality ; Ergenler = Adolescents ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Voleybol = Volleyball ; Voleybolcular = Volleyball players

Özet:
Beslenme; insanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun yıllar yaşaması için gerekli olan besin öğelerini yeterli miktarlarda alıp vücudunda kullanmasıdır. Yapılan bir çalışmada eğitim düzeyi ve gelir etkenlerine göre sosyoekonomik durum kötüleştikçe sağlıksız beslenme yaygınlaşmaktadır sonucuna varılmıştır. Yoksul ailelerin çocuklarında ekonomik yetersizliğe bağlı olarak beslenme yetersizliği görülmektedir. Bu çalışmanın amacı sosyoekonomik açıdan dezavantajlı bölgede yaşayan 9-14 yaş aralığındaki voleybolcu kız adölesanlara verilen sağlıklı beslenme eğitiminin beslenme bilgi düzeyi ve diyet kalitesi üzerine etkisi saptamaktır. Bu amaçla, adölesan beslenmesi, beslenme eğitimi, Diyet Kalite İndeksi (DQI-I) gibi anahtar kelimeler tanımlanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak çalışmanın hipotezine yönelik bilgilerin elde edileceği Genel Bilgiler ve Beslenme Alışkanlıkları Anketi eğitim öncesinde de eğitim sonrasında da kullanılmıştır. Çalışma grubundan çalışmanın başında ve sonunda 1 günlük (24 saatlik) besin tüketim kaydı alınmıştır. Yine çalışmanın başlangıcında sonunda katılımcıların mevcut diyet kalitelerinin analiz edilmesi için besin tüketim kayıtlarının Diyet Kalite İndeksi hesaplanmıştır. 
Eğitim sonrasında öğrencilerin beslenme bilgi düzeyi artış göstermiştir(p<0,05). Katılımcıların eğitim öncesi, eğitim sonrası ağırlık parametrelerinde istatistiki açıdan anlamlı bir farklılık yoktur(p>0,05). Eğitim öncesi ile eğitim sonrası DQI-I toplam puanları arasında istatistiki açıdan anlamlı farklılık yoktur (p>0,05).
Dezavantajlı bölgede yaşayan voleybolcu kız adölesanlarda beslenme eğitiminin beslenme bilgi düzeyi ve diyet kalitesine etkisinin incelenmesi amacıyla planlanan çalışma sonucunda verilen 3 haftalık beslenme eğitimi, beslenme bilgi düzeyi düzeyinde anlamlı artışa neden olurken Diyet Kalite İndeki (DQI-I) üzerinde anlamlı değişiklikler oluşturmamıştır. Bu durumun nedeninin sosyoekonomik düzey, besleyiciliği yüksek besine ulaşabilme durumları, ailelerin beslenme bilgi düzeyleri ile ilgili olduğu düşünülmektedir. Adölesan dönemde beslenme eğitiminin yaygınlaştırılması konusunda gerekli uygulamalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Nutrition is the intake of nutrients necessary for a person to grow, develop, live healthily and productively for many years in sufficient quantities and use them in his body. In a study conducted, it was concluded that unhealthy eating becomes widespread as the socioeconomic situation worsens according to educational level and income factors. Nutritional deficiency is observed in children of poor families due to economic insufficiency. The aim of this study is to determine the effect of healthy nutrition education given to volleyball girls between the ages of 9-14 who live in a socioeconomically disadvantaged area on the level of nutritional knowledge and diet quality. For this purpose, keywords such as adolescent nutrition, nutrition education, Diet Quality Index (DQI-I) were defined. As a data collection tool in the research, the General Information and Nutritional Habits Questionnaire, from which information about the hypothesis of the study will be obtained, were used before and after the education. A 1-day (24-hour) food consumption record was taken from the study group at the beginning and end of the study. Again, at the beginning of the study, the Dietary Quality Index of the food consumption records was calculated in order to analyze the current dietary quality of the participants at the end. 
The nutrition knowledge level of the students increased after the education (p<0.05). There is no statistically significant difference in the weight parameters of the participants before and after education (p>0.05). There is no statistically significant difference between the total DQI-I scores before and after the education (p>0.05). 
The 3-week nutrition education given as a result of the study, which was planned to examine the effect of nutrition education on the nutritional knowledge level and diet quality of volleyball girl adolescents living in the disadvantaged region, caused a significant increase in the level of nutrition knowledge, while it did not create significant changes in the Diet Quality Index (DQI-I). It is thought that the reason for this situation is related to socioeconomic level, the availability of high nutritional value food, and the level of nutritional knowledge of families. There is a need for necessary practices on the dissemination of nutrition education in the adolescent period.