Lise öğrencilerinin öznel iyi oluşunu etkileyen faktörlerin incelenmesi
Investigation of factors affecting subjective well-being of high school students
Yazar: TUBA YALDIZ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ ÇAĞATAY KILINÇ
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Betimsel analiz = Descriptive analysis ; Lise öğrencileri = High schools students ; Nitel araştırma = Qualitative research ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being

Özet:
Bu araştırmanın amacı ortaöğretim öğrencilerinin öznel iyi oluşunu etkileyen faktörlerin öğrenci görüşlerine göre belirlenmesidir. Araştırmada ortaöğretim öğrencilerinin öznel iyi oluşu üzerinde etkili olan faktörler ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. 
Araştırma nitel araştırma yöntemi ve durum çalışması olarak desenlenmiştir. Araştırma verileri Karabük ilinde ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören toplam 34 öğrenci ile yapılan yüz yüze görüşmelerle toplanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak uzman görüşleri ve ilgili alanyazın doğrultusunda araştırmacı tarafından hazırlanmış yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel içerik analizi kullanılmıştır. Ham veriler üzerinden tema ve alt temalar üretilerek raporlaştırılmıştır. 
Araştırmada ortaya çıkan sonuçlar ise şunlardır: (I) Öğrenciler öznel iyi oluşu olumlu duygulanımlar yaşama, olumsuz duygulanımlar yaşamama ve yaşamdan doyum alma olarak anlamlandırmaktadır. (II) Öğrencilerin öznel iyi oluşunu etkileyen faktörler; olumlu yaşam olayları, olumsuz yaşam olayları, yaşam doyumunu arttıran durumlar, yaşam doyumunu engelleyen durumlardır. (III) Öznel iyi oluşun öğrencilerin sosyal ilişkilerinde, akademik gelişimlerinde, psikolojik gelişimlerinde, fiziksel gelişimlerinde ve toplumsal yaşam alanlarında yansıma bulduğu sonucuna ulaşılmıştır. (IV) Öğrencilerin öznel iyi oluşlarını arttırma yolları da; kendini sevmek, kendini kusurlarıyla beraber kabul etmek, kişinin kendisi olabilmesi, pozitif ve enerjik olmak, özgüvenli olmak, olumsuz düşünceleri en aza indirmek, olumlu düşünebilmek, hayata olumlu tarafından bakabilmek, olumlu duygulara odaklanmak, kendini mutlu eden etkinliklerle ilgilenmek, kendini mutlu eden kişilerle vakit geçirmek olarak belirlenmiştir.
Öğrencilerin öznel iyi oluşlarını etkileyen faktörlerin incelenmesine yönelik araştırmacılara ve uygulayıcılara çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Uygulayıcılara; öğrencilerin tüm gelişim alanlarını destekleyici eğitim müfredatlarının oluşturulması, öğrencilerin olumsuz duygularla baş edebilmeleri için özellikle okul psikolojik danışmanları tarafından eğitimler verilmesi, okuldaki sosyal ve kültürel etkinliklerin arttırılması ve öğrencilerin kendilerini mutlu eden etkinliklerle ilgilenmelerinin sağlanması, öğrencilerin akademik başarısızlıklarının nedenlerinin araştırılıp, sorunun temelden çözülmeye çalışılması, okullardaki aile eğitimleri ile öğrencilerin öznel iyi oluşunun aile tarafından da desteklenmesinin sağlanması önerilerinde bulunulmuştur. Araştırmacılara; konuya yönelik daha fazla nitel araştırma bulgularının üretilmesi, konunun öğretmen ve veli gibi farklı paydaşların perspektifinden ele alınması, öznel iyi oluşu arttırma yollarına ilişkin daha fazla bulgu elde edilmesi, çalışmanın özel okullarda da gerçekleştirilmesi ve sonuçlarının karşılaştırılması önerilerinde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to determine the factors affecting the subjective well-being of secondary school students according to students' opinions. In the study, the factors that affect the subjective well-being of secondary school students were tried to be revealed.
The research was designed as a qualitative research method and case study. Research data were collected through face-to-face interviews with a total of 34 students studying at secondary education institutions in the province of Karabük. In the research, as a data collection tool, a semi-structured interview form prepared by the researcher in line with expert opinions and related literatüre was used. Descriptive content analysis was used to analyze the data. Themes and sub-themes were produced and reported on the raw data.
The results of the study are as follows: (I) Students interpret subjective well-being as experiencing positive affect, not experiencing negative affect and getting satisfaction from life. (II) Factors affecting students' subjective well-being; positive life events, negative life events, situations that increase life satisfaction are situations that hinder life satisfaction. (III) It was concluded that subjective well-being is reflected in students' social relationships, academic development, psychological development, physical development and social life spheres. (IV) The ways to increase students' subjective well-being are; loving oneself with flaws, being yourself, being positive and energetic, being self-confident, minimizing negative thoughts, thinking positively, looking at life from the positive side, focusing on positive emotions, engaging in activities that make  them happy, spending time with people who make them happy has been determined.
Various suggestions were made to researchers and practitioners to examine the factors affecting students' subjective well-being. Practitioners: Establishing educational curricula that support all development areas of students, providing training by school psychological counselors in particular for students to cope with negative emotions, increasing social and cultural activities at school and ensuring that students are interested in activities that make them happy, investigating the causes of students' academic failures and trying to solve the problem fundamentally. The following recommendations have been made to the researchers; more qualitative research findings should be produded on the subject, the subject should be adressed from the perspective of different stakeholders such as teachers and parents, more findings should be obtained on ways to increase subjective well-being, the study should also be carried out in private schools and the results should be compared.