Yükseköğretimde yabancı uyruklu öğrencilerin kültürel uyum süreçlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Examining the cultural adaptation processes of foreign students in higher education in terms of various variables
Yazar: LAMAN VALİYEVA
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ERSOY
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yükseköğretimin Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı / Yükseköğretimin Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Amaç: Bu çalışma, Eskişehir'de öğrenim gören uluslararası öğrencilerin geçirdiği 
kültürel 
uyum süreçlerini çeşitli değişkenler açısından incelemek üzere 
gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın amacı, öğrencilerin sosyal öz-yeterlik, cinsiyet, çalışma 
durumu, sınıf düzeyi, geldikleri kıta ve kültürel ilgi derecelerine ilişkin algılarının, 
kültürel uyum puanlarını nasıl etkilediğini değerlendirmektir. Araştırmanın bir diğer 
amacı da öğrencilerin geldikleri andan itibaren yaşantıları ve genel olarak Türkiye'ye 
uyum süreçlerini değerlendirmeleri yoluyla niteliksel bir bakış açısıyla nicel bulgulara 
destek sağlamaktır.  
Yöntem: Bu araştırma, Eskişehir'de bir devlet üniversitesinin farklı bölümlerinde 
öğrenim görmekte olan 478 yabancı uyruklu lisans öğrencisinin kültürel uyum süreçlerini 
nicel bir araştırma yaklaşımıyla ele almıştır. Bu yönüyle tarama modelinde ele alınan 
çalışmada maksimum çeşitlilik ve ulaşılabilir örnekleme yöntemleri ile yapılmıştır. 
Araştırma verilerinin elde edilmesinde bu tez kapsamında geliştirilen Kültürel Eğilimler 
Anketi ve Batır (2017) tarafından geliştirilen ve Cronbach Alpha güvenirlik karsayısı .88 
bulunan Kültürel Uyum Ölçeği kullanılmıştır. Ölçeğe güncel bir açımlayıcı faktör analizi 
(AFA) uygulanmış olup yapı geçerliği tekrar sınanmıştır. Güncel formda .97 bulunan 
güvenirlik verilerinin yanı sıra açıklanan varyans ise %62.12 olarak bulunmuştur. 
Araştırma verilerinin çözümlenmesinde ise verilerin parametrik test koşullarını sağlaması 
üzerine, t-testleri ile ANOVA testleri uygulanmıştır. 
Bulgular: Kültürel uyum puan ortalamalarının 41,63 olarak orta düzeyde 
bulunduğu örneklem grubunun puanlarının sosyal yeterlik, kültürel ilgi, çalışma durumu, 
sınıf düzeyi ve gelinen kıta değişkenlerine göre anlamlı farklılık içerdiği bulunmuştur. 
Buna karşın kültürel uyum puanlarının cinsiyete göre ise anlamlı farklılık içermediği 
ortaya çıkmıştır. Söz konusu bulguların yanı sıra, kültürel eğilimler anketinde yer alan 
açık uçlu soruya verilen yanıtlardan hareketle, genel olarak kültürel uyum süreçlerindeki 
izlenimlerinin olumlu bir bakış açısıyla yansıtıldığı söylenebilir. 
Sonuç ve Öneriler: Araştırma katılımcılarının kültürel uyumlarının cinsiyet 
değişkeni haricinde önemli değişkenler açısından anlamlı farklılık içermesi söz konusu 
olmuştur. Daha fazla katılımcıyla, Türkiye'nin farklı coğrafi bölgelerindeki gerek devlet 
gerek özel üniversiteler nezdinde benzer araştırmalar gerçekleştirilmesi önerilmektedir.

Abstract:
Purpose: This study was carried out to examine the cultural adaptation processes 
of people living in Eskisehir at the international level, within the scope of various 
variables. The aim of the research is to determine how their perceptions of social self
efficacy, gender, employment status, class levels, continents they come from and degree 
of cultural interest renew their cultural adaptation scores. Another aim of the research is 
to support good findings from a qualitative perspective by evaluating their experiences 
from the moment they arrived and their adaptation process to Turkiye in general. 
Method: This research examined the cultural adaptation processes of 478 foreign 
undergraduate students studying in different departments of a state university in Eskişehir 
with a quantitative research approach. In this respect, maximum diversity and convenient 
sampling methods were used in the study handled in the survey model. The Cultural 
Tendencies Survey developed within the scope of this thesis and the Cultural Adaptation 
Scale developed by Batır (2017), with a .88 Cronbach Alpha coefficient were used to 
obtain research data. Also an exploratory factor analysis (EFA) was conducted in order 
to provide a current structural validity understanding. EFA results show that a %62.12 
variance score was reached and final version of the scale has a .97 Cronbach Alpha value, 
which is quite high for accepting for reliability. For data analysis, independent samples t
test and ANOVA tests were used as the data met the parametric test conditions. 
Results: It was found that the scores of the sample group, whose cultural 
adaptation score average was at a medium level of 41.63, contained significant 
differences according to the variables of social competence, cultural interest, employment 
status, class level and continent of origin. On the other hand, it was revealed that cultural 
adaptation scores did not differ significantly according to gender. In addition to the 
findings in question, based on the answers given to the open-ended question in the cultural 
tendencies survey, it can be said that their impressions of cultural adaptation processes 
are generally reflected from a positive perspective. 
Conclusion and Suggestions: There were significant differences in the cultural 
adaptation of the research participants in terms of important variables other than gender. 
It is recommended to conduct similar research with more participants at both public and 
private universities in different geographical regions of Turkiye.