Fen eğitiminde çoklu zeka kuramı: Bir içerik analiz çalışması
Multiple intelligence theory in science education: A content analysis study
Yazar: RAİLE YAVUZ
Danışman: PROF. DR. ERDAL CANPOLAT
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Fen eğitimi alanında, çoklu zekâ kuramı ile ilgili yapılan araştırma sayısının fazla olması konu hakkında genel çerçevenin belirlenmesi ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmanın amacı; fen eğitimi alanında Türkiye'de 2002-2020 yılları arasındaki çoklu zekâ kuramı ile ilgili araştırmaları içerik analizi yöntemiyle incelemek ve fen eğitimi ile ilgili eğilimleri ortaya çıkarmaktır. Bu amaç doğrultusunda yapılan tarama sonucunda, 48 yüksek lisans ve 6 doktora tezi ile 27 makale çalışmasının içerik analizi yapılmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden olan doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında incelenen çalışmalarda; akademik metin türü, yayımlanma yılı, uygulandığı bölge, fen bilgisi araştırma konusu, araştırma yöntemi, araştırma deseni, örneklem belirleme yöntemi, örneklem düzeyi, uygulama süresi, veri toplama aracı, veri analiz yöntemi ve çalışmaların amaçları değerlendirilmiştir. Araştırma soruları verilerin analizinde birer kategori olarak ele alınmıştır. Belirlenen kriterler doğrultusunda dokümanlar detaylı olarak incelenmiştir. Elde edilen veriler Excel programında belirlenen kategorilere yerleştirilmiştir. Bu veriler, yüzde ve frekansları hesaplanarak, tablolar ile betimlenmiştir. Araştırma verilerinden elde edilen sonuçlara göre; yüksek lisans tez sayısının daha fazla olduğu ayrıca 2006 yılında en çok yayın yapıldığı bulunmuştur. Bunun dışında Ege Bölgesi'nde en fazla uygulama yapıldığı ve uygulama sürelerinin en fazla 1-4 hafta olduğu belirlenmiştir. Örneklem düzeyini daha çok ortaokul öğrencilerinin oluşturduğu, basit seçkisiz örneklem yönteminin sıklıkla tercih edildiği görülmüştür. Fen bilgisi araştırma konusu olarak en fazla sistemler konusunun seçildiği, nicel araştırma yönteminin sıklıkla tercih edildiği ve deneysel araştırma deseninin en çok kullanıldığı görülmüştür. Ayrıca veri toplama aracı olarak en fazla test kullanıldığı belirlenmiştir. Bunun yanı sıra verilerin analizinde ise t-testinin en fazla kullanıldığı da elde edilen sonuçlar arasındadır. Son olarak çalışmaların amaçları incelendiğinde, çoklu zeka kuramının akademik başarıya etkisinin en çok incelendiği tespit edilmiştir.

Abstract:
In the field of science education, the large number of studies on the theory of multiple intelligences has revealed the need to determine the general framework on the subject. The aim of this study; The aim of this study is to examine the studies on the theory of multiple intelligences between 2002-2020 in Turkey in the field of science education with the method of content analysis and to reveal the trends in science education. As a result of the scanning carried out for this purpose, content analysis of 48 master's and 6 doctoral theses and 27 articles was made. The document analysis method, which is one of the qualitative research methods, was used. In the studies examined within the scope of the research; Academic text type, publication year, region of application, science research topic, research method, research design, sampling method, sample level, application period, data collection tool, data analysis method and the aims of the studies were evaluated. Research questions were handled as a category in the analysis of the data. In line with the determined criteria, the documents were examined in detail. The data obtained were placed in the categories determined in the Excel program. These data are described with tables by calculating their percentages and frequencies. According to the results obtained from the research data; It was found that the number of master's theses was higher and the most publications were made in 2006. Apart from this, it was determined that the most applications were made in the Aegean Region and the application period was 1-4 weeks at the most. It was observed that the sample level was mostly composed of secondary school students, and the simple random sampling method was frequently preferred. It has been observed that the most preferred subject of science is systems, the quantitative research method is frequently preferred, and the experimental research design is used the most. In addition, it was determined that the test was used the most as a data collection tool. In addition, in the analysis of the data, the t-test is among the most used results. Finally, when the aims of the studies were examined, it was determined that the effect of multiple intelligence theory on academic achievement was mostly examined.