Dahiliye yoğun bakım ünitesinde yatan hastaların algıladıkları çevresel stresörlerin uyku kalitesine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of environmental stressors perceived by patients in the internal intensive care unit on sleep quality
Yazar: YUNUS DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. SEHER ERGÜNEY
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Stres = Stress ; Stresörler = Stressors ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Uyku yoksunluğu = Sleep deprivation ; Yatan hastalar = Inpatients ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Çevresel özellikler = Environmental properties

Özet:
Amaç:  Bu araştırma dahiliye yoğun bakım ünitesinde yatan hastaların algıladıkları çevresel stresörlerin uyku kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Materyal ve Metod: Bu araştırma tanımlayıcı ve ilişki arayıcı desende bir araştırma olarak planlandı. Araştırmanın evrenini 295 hasta oluşturmuştur. Evreni bilinen örnekleme hesabı yöntemi ile 167 hasta bulunup çalışmanın güvenirliğini arttırmak için 201 hasta dahil edilmiştir. Çalışma örneklemi %95 güven aralığı ve %5 hata payı ile değerlendi. Veriler, Sosyo-demografik Bilgi Formu, Yoğun Bakım Ünitesi Çevresel Stresörler Ölçeği ve Richard Campbell Uyku Ölçeği kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde sürekli değişkenler bakımından kategorik değişkenlere göre yapılacak karşılaştırmalarda; Tek Yönlü Varyans Analizi veya Kruskal-Wallis analizi kullanılmıştır. Varyans analizini takiben farklı grupları belirlemede Duncan çoklu karşılaştırma testi kullanıldı. Sürekli değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemede Pearson korelasyon katsayıları hesaplanmıştır.
Bulgular: Yoğun Bakım Çevresel Stresör Ölçeği toplam puan ortalaması 96.53±19.87 ve Richard Campbell Uyku Ölçeği toplam puan ortalamasının 40,98± 13.55 olduğu saptandı. Yoğun Bakım Çevresel Stresörler Ölçeği ile Richard Campbell Uyku Ölçeği arasındaki ilişki pearson korelasyon ile değerlendirildiğinde negatif yönde, orta düzeyde anlamlı ilişki saptanmıştır (r=-433,p<0.05).
Sonuç: Araştırma sonucunda, çevresel stresörler ölçeği puan ortalamasının artması hasta bireylerin etkili bir uyku uyuma sürecini olumsuz etkilemektedir. Yoğun bakım ünitesinde çevresel stresörlerin belirlenerek en aza indirilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Çevresel stresörler, dahiliye yoğun bakım, uyku, uykusuzluk

Abstract:
Aim: This study was carried out to determine the effect of environmental stressors perceived by patients in the internal medicine intensive care unit on sleep quality.
Materials and Methods: This research was planned as a descriptive and correlation-seeking study. The population of the study consisted of 295 patients. With the known population sampling method, 167 patients were found and 201 patients were included in order to increase the reliability of the study. The study sample was evaluated with a %95 percent confidence interval and a %5 percent margin of error. Data were collected using the Socio-demographic Information Form, the Intensive Care Unit Environmental Stressors Scale, and the Richard Campbell Sleep Scale. In the comparisons to be made according to the categorical variables in terms of continuous variables in the evaluation of the data; One-Way Analysis of Variance or Kruskal-Wallis analysis was used. Duncan's multiple comparison test was used to identify different groups following analysis of variance. Pearson correlation coefficients were calculated to determine the relationship between continuous variables.
Results: The mean score of  the Intensive Care Environmental Stressor Scale was 96.53±19.87 and the mean total score of the Richard Campbell Sleep Scale was found to be 40.98± 13.55. When the relationship between the Intensive Care Environmental Stressors Scale and the Richard Campbell Sleep Scale was evaluated with the Pearson correlation, a moderately significant relationship was found in the negative direction (r=-433, p<0.05).
Conclusion: As a result of the research, the increase in the mean score of the environmental stressors scale negatively affects the effective sleep process of the sick patients. It is recommended to identify and minimize environmental stressors in the intensive care unit.
Keywords: Environmental stressors, Internal medicine intensive care, sleep,
 insomnia