Ernst Bloch, ütopyacılık ve kurtuluşçu teolojiler
Ernst Bloch, utopianism and liberation theology
Yazar: SERHAT TUTKAL
Danışman: PROF. DR. AYHAN YALÇINKAYA
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Din = Religion ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Bloch, Ernst = Bloch, Ernst ; Kurtuluş = Independence ; Marksizm = Marxism ; Ütopya = Utopia

Özet:
Karl Mannheim, Daniel Bell ve Francis Fukuyama, yaklaşık otuzar yıl arayla, bir biçimde ütopyanın öldüğünü iddia etmişlerdir. Bu iddialar Margaret Thatcher'ın "alternatif yoktur" sloganında cisimleşmektedir. Neo-liberal sistem başka bir dünyanın mümkün olmadığını, mümkün olan tek dünyada yaşadığımızı iddia eder. Mevcut sistemin gerek ekonomik, gerekse hukuki yönden hızlı bir incelemesi yapıldığında ise bu iddianın geçersiz olduğu anlaşılacaktır. '68 hareketinden bu yana meydana gelen toplumsal hareketler, Güney Amerika'da ortaya çıkan kurtuluş teolojisi ve özellikle 21. yüzyılda güçlü bir biçimde kendini gösteren sokak hareketleri ütopyanın ölmediğini, insanların hala daha iyi bir dünyanın mümkün olduğuna inandıklarını göstermektedir. Düşüncesini "S henüz P değildir" biçiminde özetleyen Bloch, güçlenen ütopyacılığın düşünürü olarak görülebilir. Bloch'un felsefesi, Henüz-Olmayan'ın, Mevcut-Değil'in felsefesi olarak, alternatiflerin varlığını güçlü bir biçimde ortaya koymaktadır. Bu felsefe ise, Bloch'un Marksizminin, ütopyacılığının ve teolojisinin oluşturduğu bir bütündür.

	Bloch, hem Batı'da hem de Doğu Bloku'nda görmezden gelinmiş bir isimdir. Çalışmalarının yabancı dillere çevrilmesi ölümüne yakın gerçekleşmiştir, '90lı yıllara dek, özellikle İngilizce konuşulan dünyada, Bloch üzerine yapılmış çok fazla çalışma bulunmamaktadır. Doğu Bloku'nda idealistlikle, davaya ihanet etmekle suçlanan Bloch, Batı'da ise fazla radikal bir Marksist olduğu gerekçesiyle görmezden gelinmiştir. Bloch'un özgün Marksist kavrayışının hakettiği biçimde incelenmesi henüz yeni bir gelişmedir. Özellikle Marksizm içinden Bloch'a yönelen eleştiriler ise genellikle onun ütopyacılığından ve teolojisinden kaynaklanmaktadır.

	Bu çalışmanın giriş bölümünde ütopyanın ölümü iddialarına değinilmiş ve bu iddiaların geçersizliği gösterilmiştir. Birinci bölüm, Bloch'un yaşamı ve Marksizmi üzerinedir. İkinci bölümde, Bloch'un felsefesi ve kavramları açıklanarak Blochçu ütopyacılığın nasıl bir ütopyacılık olduğunun gösterilmesi amaçlanmıştır. Üçüncü bölümde ise Bloch'un teolojisi ve bağlantılı olarak kurtuluş teolojisi incelenmiştir.


Anahtar Kelimeler: Ernst Bloch, ütopya, Marksizm, teoloji, kurtuluş teolojisi,gözetim, distopya, Hıristiyanlık, umut.

Abstract:
Mannheim, Bell and Fukuyama, with approximately 30 years between each other, claimed that utopia is dead in their own fashion. This claims materialize in Margaret Thatcher's motto: "There is no alternative". Neo-liberal system claims that there are no other possible worlds and we are living in the only world which can exist. However, a quick examination of current system's economic and juridical aspects shows that this claim is invalid. Social movements since '68 movement, liberation theology and 21st century's street movements show that utopia is not dead, people still believe that a better world is possible. Considering he summarized his philosophy with "S is not yet P", Ernst Bloch can be thought as utopianism's thinker. Bloch's philosophy demonstrates that alternatives exist. This philosophy is an entirety which consists of his Marxism, utopianism and theology.

	Bloch is a philosopher who has been ignored in both the West and the Eastern Bloc. In the Eastern Bloc, he was accused of idealism and being a traitor; in the West he was ignored largely because of his radical Marxism. Bloch was, and continues to be, criticized by a large number of Marxists and the reason is his utopianism and theology.

	In this study's introduction section, I have dealt with "the death of utopia" claims. The first chapter is on Bloch's life and his Marxism. Aim of the second chapter is explaining Bloch's philosophy, concepts and utopianism. In the third chapter I have examined Bloch's theology and in relation with it, the liberation theology.



Key Words: Ernst Bloch, utopia, Marxism, theology, liberation theology,surveillance, dystopia, Christianism, hope.