Servet-i Fünûn Dergisi (495-546. Sayılar) -İnceleme ve Seçilmiş Metinler-
Journal of Servet-i Fünûn (Numbers of 495-546) -Survey and Selected Texts-
Yazar: YEŞİM YAHŞİ TAMAY
Danışman: DOÇ. DR. YUNUS AYATA
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Servet-i Fünûn dergisi, II. Abdülhamit devri yayını olması nedeniyle istibdat dönemini aydınlatan bilgiler içermekte; bu yönüyle genel tarihimizi ilgilendirmektedir. Uzun ömrü, yayın politikası ve Osmanlı dergiciliğinin gelişmiş bir örneği olması sebebiyle, basın tarihimizi alakadar etmektedir. Sayfalarını Batı?nın ilmî, fennî ve edebî gelişmelerine dair yazılarla donatması nedeniyle; Türk aydınının ve halkının modernleşmesini göstermekte ve sosyoloji biliminin kaynaklarından birini oluşturmaktadır. Devrinde ve sonraki nesiller üzerinde etkili olan Edebiyat-ı Cedide topluluğunu ve daha sonra Fecr-i Âti oluşumunu bünyesinde barındırmış olması ise dergiyi, edebiyat tarihi çalışmalarında önemli bir yere sahip kılmıştır. Bu çalışma, Servet-i Fünûn dergisinin 6 Eylül 1900-1 Eylül 1901 tarihleri arasında çıkan 495-546. sayılarını kapsayan bir fihrist niteliğinde hazırlanmıştır. İlk bölümde derginin incelemesi yapılmış; ikinci bölümde metinler, sistematik, yazar adına ve konu ve türlerine göre dizilmiş, ayrıca ilan ve reklamların, resim ve fotoğrafların indeksi de yapılmış, çeşitli çalışmalara malzeme sağlamak ve kaynaklık etmek amaçlanmıştır. Üçüncü bölümde ediplerin önemli makaleleri Latin alfabesine aktarılmıştır.Derginin incelenen kısmında Edebiyat-ı Cedide topluluğunun dağılması, sebepleri ve sonuçlarıyla açığa çıkmaktadır. `Dil? meselesine dayanan ?Şiirimiz? makalesi ve neden olduğu ilk kopmalar, ardından gelen `tenkit? tartışmaları, Tevfik Fikret?in ayrılmasıyla ikinci ve önemli kopuş, istibdadın artan şiddetiyle ters orantılı olarak derginin azalan yazar kadrosu, bu çalışmadan takip edilebilmektedir. Ayrıca, bu çalışma yeni şair ve yazarların kimlerden ne derece etkilendiklerini de gözler önüne sermekte, devrin basın hayatına dair önemli ipuçları içermektedir.




Anahtar Sözcükler: Servet-i Fünûn, resimli dergi, ?Şiirimiz? Makalesi, tenkit, matbuat, Çeviri Metinler.

Abstract:
Journal of Servet-i Fünûn includes illuminating information about autocracy period on the grounds that publication of II. Abdülhamit era; from this aspect, it bears upon our general history. It interests press history because of advanced sample of an Ottoman publishing, long life and broadcasting policy. It shows that modernisation of Turkish intelligentsia and Turkish public and it constitutes one of the source of sociology science by the reason of including articles which are about Western science and literary development. This journal has an important place in the history of literacy because Community of Edebiyat-ı Cedide has influence on its own period and the next generations and then by it contains in itself the formation of Fecr-i Ati. This study, includes the journals ?whose numbers are 495-546.? published between 6th September 1900 and 1st September 1901, has the characteristics of an index. In the first part; examination of journal is made, in the second part; texts are arranged in an order according to, writer name, topic and genre. Also, advertisements? and announcements?, pictures? and photos? is indexed. The aim is to be a source and to enable materials for various studies. In the third part, litterateurs? significant articles adapted to Latin alphabet.In a journal?s surveyed part, the diffusion of the Community of Edebiyat-ı Cedide come to light along with the reasons and the results. Article of ?Şiirimiz? based on the ?language? matter and first didassociation related to articles and the following ?discussion? of criticism, the second and significant disassociation with the leaving of Tevfik Fikret can be keep up with this study. Also, this study reveals that young poets and writers impressed by from who and to what extent and also, this study includes significant clues about press life of that period.



 

Key Words: Servet-i Fünûn, pictorial, article of ?Şiirimiz?, critique, press, translated texts.