Soyut dışavurumculuğun bekası ve sanatçının varlık sorunsalı
The continuity of abstract expressionism and the artist's problematic of existence
Yazar: AYFER KEÇECİ
Danışman: PROF. FEVZİYE EYİGÖR PELİKOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Beka = Survival ; Hakikat = Truth ; Varlık = Asset

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, II. Dünya Savaşı sonrasında ortaya çıkan Soyut Dışavurumcu akımın 1950'li yılların çalkantılı döneminde yaşanan ekonomik, siyasal, toplumsal olay ve olguların sanatçı özne üzerindeki üslupsal eğilim, varoluşçu yaklaşım ve estetik hazlanma tavrı olarak belirginleşen eylem-biçimsel etkilerinin felsefi ve sanatsal perspektiften incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: "Nitel Araştırma" yöntemine dayalı ve "Betimsel Araştırma" modeli uygulanmış olan çalışmanın kavramsal çerçevesi, 'Soyut Dışavurumculuk' ve 'Varlık Felsefesi'dir. İkisi arasındaki etkilenmeci bağın 'Varlık sorunsalı' olduğu bilinciyle, döneme özgü sanat eserlerinin niteliği, sanatçı kimliği ve sanatsal alımlama kapasitesi incelenmiş, elde edilen veriler ışığında sanatsal bir uygulama alanı geliştirilmiştir.
Bulgular: Sanatçının kendi imgesini dışavurumcu akılla özgürce ifade ettiği; soyut dilden soyut düşünceye geçişin ve soyut yapıtın gücünün sanat-biçimsel üstünlüğünün savunulduğu; sanatçının varolma edimine dair deneyimlerinin sonsuz bellek yetisine sahip olduğu; soyut dışavurumcu akımın ulusal ve uluslararası düzeyde başarının/başarısızlığının günümüz sanat anlayışında da temel oluşturduğu varlık sorunsalı önem arzetmektedir.
Sonuç: Varlık sorunsalı, sahici düşünme süreci ve pratik sonuçları açısından sanatçı öznenin kendine yönelimli bir etkileme/etkilenme aracıdır. Sanatçının kim olduğuna ilişkin verilerin, ait olduğu topluma değin sorgulamaların yeniden görüşe çıkmasıdır. Etken alanının kapalı bir sisteme, sınırlı bir zamansal sürece ve coğrafi bölgeye hapsolmaması durumu sayesinde sanatçılar için bir tür oto-analiz yöntemi olarak benimsenmesine olanak sağlar. 
Anahtar Kelimeler: Soyut Dışavurumculuk, Beka, Varlık, Hakikat

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to examine the action-formal effects of the economic, political, social events and phenomena that emerged in the turbulent period of the 1950s, which emerged after  World War II, as a stylistic tendency, existential approach and aesthetic delight, from a philosophical and artistic perspective.
Method: The conceptual framework of the study, which is based on the "Qualitative Research" method and applied the "Descriptive Research" model, is "Abstract Expressionism" and "Philosophy of Being". With the awareness that the affective bond between the two is the problem of existence, the quality of the works of art specific to the period, the artist's identity and artistic reception capacity have been examined, and an artistic application area has been developed in the light of the obtained data.
Findings: The artist freely expresses his own image with the expressionist mind; the transition from abstract language to abstract thought and the artistic-formal superiority of the power of the abstract work are defended; the artist's experiences of the act of being have the capacity of endless memory; The problem of existence, on which the success/failure of the abstract expressionist movement at the national and international level is also the basis of today's understanding of art, is important.
Result: In terms of a problematic existence, authentic thinking process, and practical results, the artist is a self-directed means of influencing/being influenced by the subject. It is the re-discussion of the data about who the artist is and the questioning of the society to which he belongs. Thanks to the fact that the domain of influence is not confined to a closed system, a limited temporal process, and a geographical region, it allows it to be adopted as a kind of auto-analysis method for artists.
Key Words: Abstract Expressionism, Lasting, Existence, Truth