Öğretmenlerin performansını değerlendirmede kullanılabilecek grafik derecelendirme ölçeğinin geliştirilmesi
Development of a graphical rating scale for evaluate teacher performance
Yazar: AYTUĞ YILMAZ
Danışman: PROF. DR. EZEL TAVŞANCIL
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, öğretmenlerin performansını değerlendirmek amacıylaperformans değerlendirme ölçeği geliştirmek ve geliştirilen ölçeğinpsikometrik özelliklerini ortaya koymak amaçlanmıştır.Öncelikle, öğrenci, öğretmen ve yöneticilerden oluşan 250 kişilik gruptanöğretmen yeterlilikleri ile ilgili kompozisyon yazmaları istenmiştir.Kompozisyondan elde edilen bilgiler ve Milli Eğitim Bakanlığı ÖğretmenlikMesleği Genel Yeterlikleri Taslağı'nda yer alan performans kriterleri dikkatealınarak yazılan maddeler, uzman görüşüne sunulmuş ve üç ana boyuta ait 42maddeden oluşan bir ölçek hazırlanmıştır. Ardından, ön deneme uygulamasıyapılmış ve maddelerin ayırtetme gücünün yüksek olduğu görülmüştür. Buaşamadan sonra; ölçek, Ankara li Yenimahalle lçesi'nde bulunan beş genellisede çalışan 180 öğretmene ve onların yöneticilerine uygulanmıştır.Elde edilen verilerle faktör analizi yapıldığında; birden fazla faktörde yeralan dokuz madde binişik madde olarak görüldüğü için elenmiştir. Budurumda, ölçeğin 33 maddeden oluştuğu ve altı faktöre ayrıldığı ortayaçıkmıştır. Kalan maddelerle ölçeğin analizleri yeniden yapılmış ve maddetoplam korelasyon katsayıları manidar bulunmuştur. Ölçeğin maddeleridüzenlenmiş ve boyutlar yeniden adlandırılmıştır. Ölçeğin Cronbach alfakatsayısı .95 olarak hesaplanmıştır.Ayrıca, 51 öğretmene performans değerlendirme ölçeği yanında sosyalbeğenirlik ölçeği de uygulanmış ve öğretmenlerin kendilerini değerlendirmesonuçlarında sosyal beğenirliğin etkisi olduğu ortaya çıkmıştır.Değerlendiriciler arasındaki korelasyona bakıldığında, yöneticilerincevapları arasında yüksek düzeyde bir ilişki çıkmıştır. Bu da, öğretmenlerinkendilerinden farklı kişiler tarafından değerlendirilmesi durumundadeğerlendiriciler arasında tutarlılık olduğunun göstergesi olarak ele alınmıştır.Ölçeğin geçerliğinin ve güvenirliğinin yüksek olduğu, araştırma bulgularıile ortaya çıkmıştır. Ancak, uygulamanın 180 kişi üzerinde yapıldığı göz önündealındığında, ölçeğin farklı sayıdaki gruplarda farklı zamanlardakiuygulamalarında da geçerliğinin ve güvenirliğinin incelenmesi ile ölçekteki bazıboyutların geliştirilmesi önerilmektedir.

Abstract:
This study aims to develop a Performance Evaluation Scale to measureteachers? performance and to determine the psychometric characteristics ofthe instrument.During scale development process, first, a sample of 250 consisted ofteachers, students and administrators were asked to write an essay aboutteacher performance in general. Based on essays and performance criterionitems that are recommended by Ministry of National Education TeachingProficiency Guidelines, scale items were prepared. After experts? consultation,a scale with 42 items and three dimensions was developed. Items were pilottested and their discriminatory power was found to be high. For this study, thescale was applied to a convenient sample of 180 teachers and principals fromYenimahalle district of Ankara.After exploratory factor analysis, nine items were eliminated since theyloaded highly on more than one factor. Findings indicated that a 33-item and 6-factor model adequately fit the data. A second analysis was done with theremaining items and the results yielded reasonable correlations. The itemswere rearranged and new dimension names were given. Cronbach alpha was.95 on the whole scale.51 teachers were also given a Social Acceptance Scale besidesPerformance Evaluation Scale and it is found that teachers? scores on SocialAcceptance Scale influence their performance evaluation.The correlations among participants? responses were also investigated.There was a strong correlation among principal responses. This resultindicates that when teachers are evaluated by people other than themselvesthere is a strong correlation among evaluators.It is concluded that the instrument is valid and reliable for measuringteachers? performance. However, considering the sample size of the study,further testing and development some of the scales? dimensions isrecommended by applying on larger samples with different groups and atdifferent times.