Gıda katkı maddesi olan potasyum bromatın insan periferal lenfositlerinde in vitro genotoksik etkileri
The genotoxic effects of food additive potassium bromate on human peripheral lymphocytes in vitro
Yazar: FATMA FUNDA KAYA
Danışman: PROF.DR. MEHMET TOPAKTAŞ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
ÖZYÜKSEK LİSANS TEZİGIDA KATKI MADDESİ OLAN POTASYUM BROMAT'IN İNSANPERİFERAL LENFOSİTLERİNDE IN VITRO GENOTOKSİKETKİLERİFatma Funda KAYAÇukurova ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüBiyoloji Anabilim DalıDanışman : Prof. Dr. Mehmet TOPAKTAŞYıl: 2005, Sayfa: 82Jüri: Prof. Dr. Mehmet TOPAKTAŞProf. Dr. Rüştü HATİPOĞLUDoç. Dr. Eyyüp RENCÜZOĞULLARIBu çalışmanın amacı, unda beyazlatıcı madde olarak kullanılan Potasyum bromat'ıninsan periferal lenfositlerinde genotoksik etkiye sahip olup olmadığını kardeş kromatiddeğişimi (KKD=SCE), kromozom aberasyonu (KA) ve mikronukleus (MN) testleri ilearaştırmak ve bu testler yardımı ile insanlar için herhangi bir genotoksik risk oluşturupoluşturmadığını saptamaktır. Hücreler 400, 450, 500, 550 Âµg/ml konsantrasyonlardaPotasyum bromat'la 24 ve 48 saat muamele edilmiştir.Bu çalışmada, Potasyum bromat 24 saatlik muamele süresinde KKD'yi kontrolenazaran genel olarak artırmış fakat bu artışın istatistiksel olarak önemli olmadığıbulunmuştur. Halbuki 48 saatlik muamele süresinde ise KKD'yi tüm konsantrasyonlardakontrole nazaran önemli derecede uyarmıştır. KA, kontrole göre tüm dozlarda ve 24 saatlikmuamele süresinde uyarılmıştır. 24 saatlik muamele süresinde tüm dozlarda saptanan AHyüzdesinin pozitif kontroldekinden (MMC) yüksek olduğu, fakat aradaki farkın önemliolmadığı saptanmıştır. Potasyum bromat'la 24 saat muamele edilen kültürlerde hücre başınadüşen anormallik sayısının (KA/hücre) kontrolden istatistiksel olarak önemli derecedeyüksek olduğu ve bu artışın da doza bağlı olduğu bulunmuştur. Potasyum bromat'la 48 saatmuamele edilen kültürlerde AH oranının tüm muamele sürelerinde kontrole nazaran önemliderecede yüksek olduğu saptanmıştır. Bu muamele süresinde hücre başına düşen anormalliksayısının kontrolden önemli derecede yüksek olduğu belirlenmiştir. 48 saatlik muamelesüresinde hücre başına düşen anormallik sayısının doza bağlı artış gösterdiği saptanmıştır.Bunun yanında, Potasyum bromat'ın 24 ve 48 saatlik muamelelerde hem replikasyonindeksini (RI) hem de mitotik indeksi (MI) olumsuz yönde etkilediği saptanmıştır. Potasyumbromat 24 saatlik muamelede mikronukleus oluşumunu doza bağlı olarak uyarmıştır. 48saatlik muameleli kültürlerde ise mikronukleuslu hücre oranının kontrole nazaran dahayüksek olduğu bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: İnsan periferal lenfositleri, potasyum bromat, Kardeş KromatidDeğişimi (KKD), Kromozom Aberasyonu (KA), Mikronukleus (MN)I

Abstract:
ABSTRACTMSc THESISTHE GENOTOXIC EFFECTS OF FOOD ADDITIVE POTASSIUMBROMATE ON HUMAN PERIPHERAL LYMPHOCYTES INVITROFatma Funda KAYADepartment of BiologyInstitute of Natural and Applied SciencesUniversity of ÇukurovaSupervisor: Prof. Dr. Mehmet TOPAKTAŞYear: 2005, Pages: 82Jury: Prof. Dr. Mehmet TOPAKTAŞProf. Dr. Rüştü HATİPOĞLUAssoc. Prof. Dr. Eyyüp RENCÜZOĞULLARIThe aim of this study was to investigate genotoxic effect of Potasium bromate whichused as bleaching agent in flour, on human peripheral blood lymphocytes by determiningsister chromatid exchange (SCE), chromosomal aberrations (CA) and micronucleus tests(MN) and determine whether the chemical has any genotoxic potential for humans. Cellswere treated with 400, 450, 500, 550 Âµg/ml concentrations of potassium bromate for 24 and48 hours.In this study, 24 hours treatments of Potassium bromate increased generally the SCEfrequency but differences between the treatments and control were not statisticallysignificant. However, Potassium bromate increased the SCE frequency statisticallysignificant when compared with control at all used concentrations for 48 hours treatmentperiods. In addition, CA were also induced at all concentrations for 24 hours treatmentperiods. It was found that increasing the percentage of abnormal cells (AH%) was higherthan that of positive control (MMC), however this difference was not statistically significant.During the 24 hours treatment periods, potassium bromate significantly increased thefrequency of CA per cell when compared with control. This inducing was also dose-dependently. The percentage of abnormal cells (AH%) was increased at all theconcentrations for 48 hours treatment period. Additionally, Potassium bromate decreasedboth the replication index (RI) and mitotic index (MI), for 24 and 48 hours treatment periods.Micronucleus formation was induced by Potassium bromate at 24 hours treatment period in adose-dependent manner without statistically significant. However, at 48 hours treatmentperiod, the frequency of the micronucleated cells were statistically increased when comparewith the control.KeyWords: Human peripheral lymphocytes, potassium bromate, Sister ChromatidExchange (SCE), Chromosome Aberration (CA), Micronukleus (MN)I