Pekin ördeği civcivlerinde çıkımdan hemen sonra yemlemenin besi performansı, yaşama gücü, bağırsak gelişimi ve bağışıklık gücüne etkisi
Effect of immediately feeding after hatching on fattening performance, viability intestinal development and immune response in ducklings
Yazar: EVREN ERDEM
Danışman: PROF. DR. HALİL AKÇAPINAR
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Bağırsak-ince = Intestine-small ; Büyüme = Growth ; Civcivler = Chicks ; Hayvan yemleri = Animal feeds ; Pekin ördeği = Pekin duck ; Yaşama gücü = Vitality ; İmmünite = Immunity

Özet:
Bu araştırmada, Pekin ördeklerinde çıkımdan hemen sonra yemlemenin büyüme, yaşama gücü, mide bağırsak gelişimi ve bağışıklık gücüne etkisi incelenmiştir. Araştırmanın hayvan materyalini 32 haftalık Pekin ördeği (Grimaud Freres-STAR 53 H.Y) yumurtalarından elde edilen 360 (180 erkek, 180 dişi) civciv oluşturmuştur. Çıkımda Pekin ördeği civcivleri tartılmış ve canlı ağırlık bakımından birbirine eşit 3 gruba (G,K,T); her grup 4'er erkek, 4'er dişi olmak üzere toplam 24 alt gruba ayrılmıştır. G grubuna çıkımdan hemen sonra gavajla yem verilmiş, K grubuna çıkımdan hemen sonra kutuda yemleme işlemi uygulanmış, T grubuna ise kümese ulaştırıldıktan sonra yem verilmiştir. Pekin ördeklerinde 56 günlük büyüme döneminde, haftalık canlı ağırlık, canlı ağırlık artışları, yem tüketimi, yemden yararlanma oranı, kesim özellikleri, mide bağırsak gelişimi, ince bağırsak villus gelişimi, dışkı ve idrarla atılan protein oranı, bağışıklık ve yaşama gücü incelenmiştirCanlı ağırlık değerleri 7, 21, 35 ve 49. günlerde G grubunda 242,48; 1376,31; 2654,49 ve 3445,65g; K grubunda 266,67; 1394,46; 2657,26 ve 3463,78 g; T grubunda 265,11; 1448,04; 2703,10 ve 3389,69 g; erkek grubunda 262,79; 1407,69; 2689,97 ve 3475,96 g; dişi grubunda 253,38; 1404,86; 2653,27 ve 3390,12 g olmuştur.Büyüme döneminde yemleme grupları arası farklılık 7, 14 (p< 0,001), 21. günlerde (p< 0,01) ve cinsiyetler arası farklılık çıkım, 7, 14 (p< 0,01), 28 gün (p< 0,001) ve 49.gün (p < 0,05) önemlidir. Yemleme grupları arası farklılık 2. gün ortaya çıkmış, bu etki 21. güne kadar önemliliğini korumuş, kesim ağırlığına etkisi bulunmamıştır.Kesim ağırlığı, sıcak karkas ağırlığı, soğuk karkas ağırlığı, sıcak randıman, soğuk randıman ve soğutma firesi'ne ait değerler G grubunda 3139,01; 2352,36; 2305,14 g; % 74,45; 72,93 ve 2,04; K grubunda 3155,41; 2404,64; 2338,70 g; %76,19; 74,11 ve % 2,71; T grubunda 3078,72; 2325,16; 2276,69 g; % 75,39; 73,89 ve % 2,01; erkek grubunda 3125,13; 2368,73; 2322,95g; %75,57; 74,16 ve % 1,88, dişi grubunda 3123,63; 2352,71; 2290,73; %75,11; 73,14; % 2,63 olmuşturKesim özelliklerinde, gruplar arası farklılık sıcak karkas randımanı (p<0,01), soğuk karkas randımanı ve soğutma firesi (p<0,05) için önemli, Cinsiyetler arası farklılık ise soğuk karkas randımanı (p<0,05) ve soğutma firesi (p<0,01) için önemlidir.Günlük yem tüketimi değerleri 1, 3, 5 ve 7. haftalarda G grubunda 55,27; 171,87; 212,89 ve 162,45 g, K grubunda 54,78; 178,60; 197,41 ve 159,66 g; T grubunda 56,09; 175,74; 217,96 ve 141,83 g; erkek grubunda 56,71; 171,46, 204,27 ve 162,72 g; dişi grubunda 54,05; 179,35; 214,57 ve 146,57 g olmuştur.Yemden yararlanma oranı ile ilgili değerler; 1, 3, 5 ve 7. haftalarda; G grubunda 1,99; 1,88; 2,44 ve 3,31; K grubunda 1,75; 2,02; 2,40 ve 3,69; T grubunda 1,81; 1,85; 2,53 ve 3,70; erkek grubunda 1,86; 1,90; 2,57 ve 3,61; dişi grubunda 1,84; 1,92; 2,36 ve 3,49 olmuştur.Eklemeli yemden yararlanma oranı ile ilgili değerler 1, 3, 5 ve 7. haftalarda G grubunda 1,99; 1,96; 2,23 ve 2,55; K grubunda 1,75; 1,97; 2,24 ve 2,56; T grubunda 1,81; 1,92; 2,28 ve 2,65, erkek grubunda 1,86; 1,94; 2,23 ve 2,58; dişi grubunda 1,84; 1,96; 2,27 ve 2,60 olmuştur.Günlük yem tüketimi bakımından grup farklılığı önemsiz, cinsiyet farklılığı 3 ve 8. haftalarda önemli çıkmıştır (p<0,05). Yemden yararlanma oranı ve eklemeli yemden yararlanma bakımından grup ve cinsiyet farklılığı önemsizdir.Mide Ağırlığı, çıkımda erkek grubunda 1,70 g; dişi grubunda 1,92 g; büyümenin 2, 14, ve 35. günlerinde G grubunda 4,37; 38,79 ve 106,48 g; K grubunda 5,63; 43,96 ve 113,26 g, T grubunda 4,99; 44,16 ve 103,58 g, erkek grubunda 5,02; 41,91 ve 106,87g, dişi grubunda 4,98; 42,70 ve 108,68 g olmuştur.Mide Oranı, çıkımda erkek grubunda % 3,47, dişi grubunda % 4,12; büyümenin 2, 14 ve 35. günlerinde G grubunda % 7,76; 6,82 ve 4,25; K grubunda % 7,87; 7,35 ve 4,56, T grubunda % 7,69; 6,86; 4,25; erkek grubunda % 7,84; 6,79 ve 4,43, dişi grubunda % 7,71; 7,23 ve 4,27 olmuştur.Bağırsak Ağırlığı, çıkımda erkek grubunda 1,46 g, dişi grubunda 1,41g; büyümenin 2, 14 ve 35. günlerinde G grubunda 5,30; 49,06 ve 159,72g, K grubunda 6,05, 46,96 ve 151,96g, T grubunda 6,44 g; 56,11 g ve 137,26 g, erkek grubunda 6,13; 52,37 ve 149,73g, dişi grubunda 5,73; 49,05 ve 149,56g olmuştur.Bağırsak Oranı, çıkımda erkek grubunda % 2,97, dişi grubunda %3,01; büyümenin 2, 14 ve 35. günlerinde G grubunda % 9,31; 8,55 ve 6,36; K grubunda % 8,47; 7,87 ve 6,10; T grubunda %9,91; 8,73; ve 5,63,erkek grubunda %9,50; 8,48 ve 6,19; dişi grubunda %8,95; 8,29 ve 5,87 olmuştur.Mide Bağırsak Ağırlığı, çıkımda erkek grubunda 3,16; dişi grubunda 3,33 g; büyümenin 2, 14 ve 35. günlerinde G grubunda 9,67; 87,85 ve 266,21g, K grubunda 11,68; 90,92 ve 265,22 g, T grubunda 11,43; 100,27 ve 240,84 g, erkek grubunda 11,15; 94,28 ve 256,60g, dişi grubunda 10,71; 91,75; 258,24 g olmuştur.Mide Bağırsak Yüzdesi, çıkımda erkek grubunda % 6,44, dişi grubunda 7,13; büyümenin 2, 14 ve 35. günlerinde G grubunda %17,07; 15,37 ve 10,61, K grubunda %16,34; 15,22 ve 10,66, T grubunda %17,60; 15,59 ve 9,88, erkek grubunda %17,34; 15,26 ve 10,62, dişi grubunda %16,66; 15,53 ve 10,15 olmuştur.Mide Bağırsak gelişiminde, gruplar arası farklılık bağırsak ağırlığında 14.gün (p<0,05) ve 35. gün (p<0,01), bağırsak oranı (p<0,01) ve mide bağırsak ağırlığında 35. gün (p<0,05) önemlidir. Cinsiyetler arası farklılık çıkımda mide oranı, bağırsak ağırlığı ve mide bağırsak oranı bakımından önemli (p<0,05); 7. gün bağırsak ağırlığı bakımından önemli (p<0,05) olmuştur.Çıkımda ince bağırsak bölümlerindeki villus uzunluğu ve genişliklerine ait değerler erkek grubunda 251,30 ve 62,54 µm; dişi grubunda 268,05 ve 58,41 µm; bağırsak bölümlerine ait villus uzunluk ve genişlik ile ilgili değerler, duodenumda 297,29 ve 58,35 µm; jejenumda 252,22 ve 59,23 µm; ileumda 229,52 ve 63,85 µm, olarak bulunmuştur.Villus uzunluğu ve genişliğine ait 2, 14, 35. günlerdeki değerler G grubunda 297,58 ve 66,94 µm; 568,19 ve 130,77 µm; 582,22 ve 135,41 µm, K grubunda 308,19 ve 71,01 µm; 606,25 ve 132,82 µm; 652,38 ve 136,90 µm, T grubunda 304,43 ve 70,48 µm; 641,45 ve 134,14 µm; 559,00 ve 129,14 µm; erkek grubunda 306,45 ve 71,24 µm; 650,90 ve 131,47 µm; 606,91 ve 130,78 µm; dişi grubunda 300,35 ve 67,71 µm; 559,69 ve 133,69 µm; 588,82 ve 136,86 µm; duodenumda 428,50 ve 70,01 µm; 594,64 ve 117,34; 609,30 ve 128,30 µm; jejenumda 270,71 ve 69,62 µm; 659,42 ve 135,45 µm; 602,11 ve 129,10 µm; ileumda 210,99 ve 68,79 µm; 561,82 ve 144,95 µm; 582,18 ve 144, 07 µm olmuştur.Villus gelişiminde, çıkımda villus uzunluğu (P<0,001) ve genişliği (P<0,05) bakımından bağırsak bölümleri arasındaki farklılık önemli, villus genişliği bakımından ise cinsiyet grupları arasındaki farklılık önemli (P<0,05) olmuştur. Villus genişliği bakımından yemleme grupları arasındaki farklılık ise 2. gün (p<0,05) önemlidir. Villus uzunluğu bakımından yemleme grupları arasındaki farklılık 7, 14, 21, 35. (p<0,001) günlerde önemli olmuş ve 35. gün K grubu diğer gruplardan üstün olmuştur.Dışkı ve idrar ile atılan ham protein ile ilgili 7 ve 42. günlerindeki değerler; G grubunda %23,23 ve 19,54; K grubunda %23,88 ve 14,38; T grubunda %23,18 ve 20,78; erkek grubunda %24,31 ve 20,31; dişi grubunda % 22,55 ve 16,16 olmuştur. Her iki dönemde dışkı ham protein oranı üzerine grup ve cinsiyetin etkisi bulunmamıştır.Büyümenin 48. günündeki bağışıklık sistemi yanıtı (HU birim) G, K ve T gruplarında sırasıyla 2,42; 2,34; 2,55; erkek grubunda 2,28; dişi grubunda 2,58 HU olarak bulunmuştur.Bağışıklık gücünde, G grubu diğer gruplara göre; erkek grup, dişi gruba göre daha yüksek değer almıştır.Yaşama gücü ilk hafta tüm gruplarda %99,04; 4. hafta G grubunda %98,85; K ve T gruplarında %100; 8. hafta G grubunda % 97,44; K grubunda %100; T grubunda %98,73 olmuştur. Erkeklerde yaşama gücü; G, K ve T gruplarında ilk hafta %100; 100 ve 98,08; dördüncü hafta %97,73; 100 ve 100; sekizinci hafta %94,87; 100 ve 100 olarak bulunmuştur. Dişilerde yaşama gücü G, K ve T gruplarında ilk hafta %98,08; 98,08 ve 100; dördüncü hafta %100; %100; %100; sekizinci hafta %100, %100, %97,50 olmuştur. Büyüme döneminde genel olarak K ve T grupları eşit değerler almış, en düşük değer G grubunda bulunmuştur.Sonuç olarak, Pekin ördeği yetiştiriciliğinde çıkımdan hemen sonra ilk yemleme uygulamasının işletmelere bir avantaj sağlamadığı ve uygulanmakta olan yemleme tipinin (kümeste yemleme) Pekin ördeklerinde en iyi yöntem olduğu bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Bağışıklık Gücü, Büyüme, Çıkımdan Hemen Sonra Yemleme, Mide Bağırsak Gelişimi, Pekin Ördeği, Yaşama Gücü.

Abstract:
This study was designed to investigate the hypothesis that the feeding immediately after hatching have effected the posthatch growth, gastro-intestinal development, viability and ımmune response. A total of 360 (180 male, 180 female) ducklings were obtained from a 32 week old Pekin duck breeder flock (Grimaud Freres-STAR 53 H.Y). The ducklings weighed then divided into 3 groups (G,K,T) close to each other in terms of live weight. Each group was divided into two sex groups with four replications per group (G: immediately feed after hatching with gavage; K: feeding in the duckling box immediately after hatching; T: deprived of feed until bring the pens). During the growth of 56 days, weekly live weight, live weight gain, feed consumption, feed conversion ratio, slaughter characteristics, the development of gastro-intestinal system, small intestine villus development, fecal and urine protein content, ımmune response and vaibility were investigated in Pekin flocks.Body weights on days 7, 21, 35 and 49 for G group were 242,48; 1376,31; 2654,49 and 3445,65g; for K group were 266,67; 1394,46; 2657,26 and 3463,78 g; for T group were 265,11; 1448,04; 2703,10 and 3389,69 g; for male group 262,79; 1407,69; 2689,97 and 3475,96 g; for female group 253,38; 1404,86; 2653,27 and 3390,12 g, respectively.The differences among the feeding groups and between the sexes were significant on days 7, 14 (p< 0,001), 21 (p< 0,01) and 7, 14 (p< 0,01), 28(p< 0,001), 49 (p < 0,05), respectively. The difference among the feeding groups occured on day 2 and the effect was maintain on day 21. At slaughter age the effect was not significant.Slaughter weight, hot carcass weight, cold carcass weight, hot carcass yield, cold carcass yield and cooler shrinkage for G group were 3139,01; 2352,36; 2305,14 g; % 74,45; 72,93 and % 2,04; for K group were 3155,41; 2404,64; 2338,70 g; %76,19; 74,11 and % 2,71; for T group were 3078,72; 2325,16; 2276,69 g; % 75,39; 73,89 ve 2,01; for male group were 3125,13; 2368,73; 2322,95g; %75,57; 74,16 and % 1,88, for female group were 3123,63; 2352,71; 2290,73; %75,11; 73,14 and % 2,63, respectively.The differences among the feeding groups and between the sexes were significant for hot carcass yield (p<0,01), cold carcass yield (p<0,05), cooler shrinkage (p<0,05) and cold carcass yield (p<0,05) cooler shrinkage (p<0,01).Daily feed consumption on weeks 1, 3, 5 and 7 for G group were 55,27; 171,87; 212,89 and 162,45 g; for K group were 54,78; 178,60; 197,41 and 159,66 g; for T group were 56,09; 175,74; 217,96 and 141,83 g; for male group were 56,71; 171,46, 204,27 ve 162,72 g; for female group were 54,05; 179,35; 214,57 ve 146,57 g, respectively.Feed conservation ratio on weeks 1, 3, 5 and 7 for G group were 1,99; 1,88; 2,44 and 3,31; for K group were 1,75; 2,02; 2,40 and 3,69; for T group were 1,81; 1,85; 2,53 and 3,70; for male group were 1,86; 1,90; 2,57 and 3,61; for female group were 1,84; 1,92; 2,36 and 3,49, respectively.Cumulative feed conservation ratio on weeks 1, 3, 5 and 7 for G group were 1,99; 1,96; 2,23 and 2,55; for K group were 1,75; 1,97; 2,24 and 2,56; for T group were 1,81; 1,92; 2,28 and 2,65, for male group were 1,86; 1,94; 2,23 and 2,58; for female group were 1,84; 1,96; 2,27 and 2,60 respectively.The differences among the feeding groups for daily feed consumption not significant but the differences between the sexes for daily feed consumption significant at weeks 3 and 8 (p<0,05). The differences among the feeding groups and between the sexes were not significant for feed conservation ratio and cumulative feed conservation ratio.Gaster (proventriculus+gizzard) weights of male and female groups were 1,70 g and 1,92 g in hatch day, during the growth period, gaster weights on days 2, 14, ve 35 for G group were 4,37; 38,79 ve 106,48 g; for K group were 5,63; 43,96 and 113,26 g, for T group were 4,99; 44,16 and 103,58 g, for male group were 5,02; 41,91 ve 106,87g, for female group were 4,98; 42,70 ve 108,68 g, respectively.Gaster relative weights (gaster weight/live weight) of male and female groups were % 3,47 and % 4,12 in hatch day; during the growth period, gaster relative weights on days 2, 14, ve 35 for G group were % 7,76; 6,82 and 4,25; for K group were % 7,87; 7,35 ve 4,56; for T group were % 7,69; 6,86; 4,25; for male group were % 7,84; 6,79 and 4,43; for female group were % 7,71; 7,23 and 4,27, respectively.İntestine weights of male and female groups were 1,46 g and 1,41g in hatch day, during the growth period, İntestine weights on days 2, 14, and 35 for G group were 5,30; 49,06 ve 159,72g, for K group were 6,05, 46,96 and 151,96g, for T group were 6,44 g; 56,11 g and 137,26 g, for male group were 6,13; 52,37 and 149,73g, for female group were 5,73; 49,05 and 149,56g, respectively.İntestine relative weights (intestine weight/live weight) of male and female groups were % 2,97 and %3,01 in hatch day; during the growth period, intestine relative weights on days 2, 14, ve 35 for G group were % 9,31; 8,55 ve 6,36; for K group were % 8,47; 7,87 ve 6,10; for T group were %9,91; 8,73; and 5,63, for male group were %9,50; 8,48 and 6,19; for female group were %8,95; 8,29 and 5,87 respectively.The differences among the feeding groups for the intestine weight were significant on days 14 (p<0,05) and 35 (p<0,01), the differences among the feeding groups for the intestine relative weight significant on day 35(p<0,01); the differences among the feeding groups for the gastrointestinal system weight significant on day 35. (p<0,05). The differences between the sexes for gaster relative weight, intestine weight and gastrointestinal system relative weight significant in hatch day (p<0,05); the differences between the sexes for intestine weight at day 7 (p<0,05).Villus lenght and villus width on days 1, 3, 5 and 7 for G group were 297,58 and 66,94 µm; 568,19 and 130,77 µm; 582,22 and 135,41 µm; for K group were 308,19 and 71,01 µm; 606,25 and 132,82 µm; 652,38 and 136,90 µm; for T group were 304,43 and 70,48 µm; 641,45 and 134,14 µm; 559,00 and 129,14 µm; for male group were 306,45 and 71,24 µm; 650,90 and 131,47 µm; 606,91 and 130,78 µm; for female group were 300,35 ve 67,71 µm; 559,69 and 133,69 µm; 588,82 and 136,86 µm; duodenumda 428,50 and 70,01 µm; 594,64 and 117,34; 609,30 and 128,30 µm; jejenumda 270,71 and 69,62 µm; 659,42 and 135,45 µm; 602,11 and 129,10 µm; ileumda 210,99 and 68,79 µm; 561,82 and 144,95 µm; 582,18 and 144, 07 µm respectively.The difference among the small intestine sections for the villus lenght (p<0,001) and villus width (p<0,05) were significant; the difference between the sexes for the villus width was significant (p<0,05) in the hatch day. The difference among the feeding groups for the villus lenght were significant on days 7, 14, 21, 35. (p<0,001); the difference among the feeding groups for the villus width on day 2 (p<0,05).Fecal and urine protein content on days 7 and 42 for G group were %23,23 and 19,54; for K group were %23,88 and 14,38; for T group were %23,18 and 20,78; for male group were %24,31 and 20,31; for female group % 22,55 and 16,16 respectively.The differences among the feeding groups for the fecal and urine protein content not significant in both periodImmune response on 48th day (HU) for G, K and T groups were 2,42; 2,34 and 2,55 HU; for male group was 2,28 HU; for female group 2,58 HU respectively. G group was more higher than the other groups; and male group was higher than the female group.Viability was %99,04 in all groups for the first week; on week 4 for G group was %98,85; K and T groups were equal %100; on week 8 for G group was % 97,44; for K group was %100; for T group was %98,73. Viability for male group on week 1 in G, K and T groups %100, 100 and 98,08; on week four %97,73; 100 and 100; on week eight %94,87; 100 and 100 respectively. Viability for female group on week 1 in G, K and T groups %98,08; 98,08 and 100; on week four %100; %100 and %100; on week eight %100, 100 and 97,50 respectively. The period of growth K and T groups were equal value and group G was lowest value for viability.Conclusion of this study that feding immediately after hatching was not provide an advantage in commercial enterprises. It is recommended that being feed applied method is the best method in Pekin flocks.Key Words: Feeding Immediately After Hatching, Gastro-intestinal System Development, Growth, Immune Response, Pekin Duck, Viability.