Türkiye'de iktidar-muhalefet ilişkileri (1954-1960)
The power-opposition relations in Turkey (1954-1960)
Yazar: SELMA ÇETİNKAYA
Danışman: DOÇ. DR. SERDAR SAKİN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: Cumhuriyet Halk Partisi = Cumhuriyet Halk Party ; Demokrat Parti = Democrat Party ; Menderes, Adnan = Menderes, Adnan ; Muhalefet = Opposition ; Muhalefet hareketleri = Opposition movements ; Siyasi partiler = Political parties ; İktidar = Government ; İktidar ilişkileri = Government relations

Özet:
Bu çalışma, Demokrat Parti iktidarının karşısında yer alan muhalif oluşumlarla yaşadığı ilişkileri ele almış, özellikle 2 Mayıs 1954 Genel Seçimi ile 27 Mayıs 1960 Darbesi arasındaki süreci incelemiştir. Muhalefetin sadece siyasi parti olarak değerlendirilmemesi gerekliliği vurgulanmıştır. Politik görüşü bulunan ama siyasetçi olmayan kesimlerin yaptığı muhalefete yer verilmiştir. Hazırlanılan tez, dört bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır. Birinci Bölümde Demokrat Parti'nin kuruluşundan 1954 Genel Seçimine kadar geçen dönemdeki iktidar ve muhalefet ilişkileri ele alınmıştır. Bu dönemde Demokrat Parti'nin hala muhalefet gibi davranması ve Cumhuriyet Halk Partisi'nin baskınlığı üzerinde durulmuştur. 
İkinci Bölüm ise 2 Mayıs 1954 Genel Seçimleri ile 29 Kasım 1955 Grup Toplantısı arasında yaşanılan ve parti içi muhalefetin öne çıktığı dönemi konu edinmiştir. İktidar olduğunun farkına varmış ve baskıcı politikaları öne çıkarmış olan Üçüncü Menderes Hükümeti'ne karşı duran muhalefete bakılmıştır. Üçüncü Bölümde Dördüncü Menderes Hükümeti ele alınarak 27 Ekim 1957 Genel Seçimine kadar geçen dönem incelenmiştir. Muhalefet partilerinin iktidara karşı birleşmesi ve bu ortaklıktan tedirgin olan Demokrat Parti'nin genel seçimi erkene alması dönemin ana konusu olmuştur. Dördüncü Bölümde Beşinci Menderes Hükümeti'nin muhalefet partileri karşısında direnmeye çalışması ve politika dışı muhalif unsurların gücü ortaya koyulmuştur. Basın, üniversite ve ordunun Demokrat Parti iktidarına neden muhalefet ettiği sorgulanmıştır.


Anahtar Kelimeler: Adnan Menderes, Demokrat Parti, İktidar, Muhalefet, 1954-1960

Abstract:
In this study Democrat Party ruling's relations with opposite formations have been tried to be dealt with, and especially the period between General Election, dated May 2, 1954 and the coup d'état, dated May 27, 1960 has been studied. It is emphasized that the "opposition" should not be evaluated as only "political party". In this thesis the opposition of those who have a political view, but do not belong to a political formation, also is included. This thesis consists of four parts and one conclusion. In the first part, from the establishment of Democrat Party to General Election of 1954 the relations between government and opposition are studied. It is emphasized that in this period Democrat Party still attitudinized as an opposition, and Republican People's Party's dominant stance is dealt with.
In the second part, the period in which Democrat Party's group meeting between May 2, 1954 and November 29, 1955 and the opposition inside party came to the fore, is studied. The opposition against Third Government of Menderes which realized its coming to power and held forth its oppressive politics, is analyzed. In the third part, dealing with Fourth Government of Menderes, the term which passed until General Election, dated on October 27, 1957, is studied. The unification of the opposing parties against the power, and Democrat Party's bringing forward of general election due to this unification became main agenda of that period. In the fourth part, Fifth Government of Menderes' efforts to resist against the opposing parties and the strength of the non-political opposing elements are studied. It is investigated why press, university and army had been opposed to Democrat Party. 



Keywords: Adnan Menderes, Democrat Party, Power, Opposition, 1954-1960