Türkiye'de medya popülizmi: Birgün ve Yeni Akit Gazeteleri üzerine söylem tarihsel çözümleme
Media populism in Turkey: A discourse-historical analysis of Birgün and Yeni̇ Akit Newspapers
Yazar: ÖZLEM DORUK ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. ÖMER ÖZER
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Basın ve Yayın Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Bu çalışmada, medya popülizmi kavramı üzerinden popülizmin haber söyleminde nasıl üretildiğini ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışmada, medya popülizmi; medya kaynaklı popülizm ve medya aracılı popülizm olmak üzere iki boyutlu bir yaklaşım ile açıklanmıştır. Bu çerçevede öncelikle Türkiye'de medya popülizmi olgusundan söz edilip edilemeyeceği üzerinde durulmuştur. Araştırma için 24 Haziran 2018 Cumhurbaşkanlığı ve Milletvekili Genel Seçimleri sürecinde yayımlanan 31 gazeteden veri toplanmıştır. Toplanan veriler Jager ve Walgrave (2007)'in "dar popülizm" yaklaşımından yararlanılarak incelenmiştir. Medya popülizminin iki boyutlu yaklaşımı ile yapılan incelemede, Türkiye'de ulusal gazetelerin seçim sürecinde medya popülizminin her iki boyutu üzerinden de haber üretimi yaptıkları sonucuna ulaşılmıştır.
Haber söyleminde popülizmin nasıl üretildiğini ortaya koymak için karşıt görüşleri yansıtacakları, sağ ve sol popülizm açısından örnek oluşturabilecekleri ön kabulü ile Birgün ve Yeni Akit'te yayımlanan haberler ve köşe yazıları seçilmiştir. İki gazeteden elde edilen veriler Eleştirel Söylem Çözümlemesinin bir türü olan Söylem Tarihsel Yaklaşım çerçevesinde çözümlenmiştir. Çözümleme sonucunda her iki gazetede de ikili karşıtlıklara dayanan kutuplaşmış temsiller saptanmıştır. "Biz ve onlar" kutuplaşma şeması üzerinden olumlu özellik yükleme, olumsuz özellik yükleme, yüceltme, dışlama, vurgulama, gizleme, meşrulaştırma gibi stratejilerle "gerçek halk" ve diğerlerinin inşa edildiği belirlenmiştir. Her iki gazetenin de iç ve dış grupların söylemsel inşasında adlandırma, yüklemleme, argümanlaştırma, perspektif kazandırma ve pekiştirme/yumuşatma stratejilerinden faydalandıkları görülmüştür. Her iki gazetenin de haber söyleminde popülizmin ayrıştırıcı unsurlarını kullandıkları saptanmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to examine how populism is constructed in news discourse through the concept of media populism. The phenomenon of media populism is explained through a two-dimensional model: "populism by the media" and "populism through the media". The study focused on whether media populism can be observed in Turkey. Data were collected from 31 newspapers published during the Presidential and Parliamentary General Elections on June 24, 2018. The collected data were initially analyzed using the "thin populism" approach proposed by Jager and Walgrave (2007). Through the examination using the two-dimensional model of media populism, it was concluded that national newspapers in Turkey produced news based on both dimensions of media populism during the June 24, 2018 Elections.
In order to determine how populism is produced in the news discourse of newspapers, Birgün and Yeni Akit were selected as representatives of right-wing and left-wing populism. Data obtained from the two newspapers were analyzed using Discourse Historical Approach, which is a type of Critical Discourse Analysis. The analysis revealed that both newspapers employed polarized representations based on binary oppositions. It was found that the construction of the "true people" and others was accomplished through strategies such as positive and negative attribution, elevation, exclusion, emphasis, concealment, and legitimation, using the "us vs. them" schema of polarization. Both newspapers utilized strategies such as nomination, predication, argumentation, perspectivation, and intensifying or mitigating in the discursive construction of internal and external groups. As a result, it was determined that both newspapers used the discriminatory elements of populism in their news discourse.