Nükleer kaza ve saldırılarda bütünleşik kriz yönetimi
Integrated crisis managemet during nuclear accidents and attacks
Yazar: ALİ EKŞİ
Danışman: PROF. DR. ZERRİN TOPRAK KARAMAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Acil durum yönetimi = Emergency management ; Acil durum yönetimi = Emergency management ; Afetler = Disasters ; Kriz = Crisis ; Kriz yönetimi = Crisis management ; Nükleer kazalar = Nuclear accidents ; Nükleer saldırı = Nuclear attacks ; Risk yönetimi = Risk management

Özet:
Bu araştırmada; nükleer kaza ve saldırılarda bütünleşik kriz yönetimi süreci ile ilgili, dünyadaki gelişmeler ve Türkiye?deki mevcut durumun değerlendirilmesi, sorun alanlarının tespit edilmesi ve bu sorun alanlarına yönelik stratejilerin geliştirilmesi amaçlanmaktadır.
Çalışmada, nükleer kaza ve saldırılarda bütünleşik kriz yönetimi ile ilgili bir kavramsal çerçeve oluşturulmuş ve Türkiye için mevcut durum değerlendirmesi yapılmıştır. Mevcut durum değerlendirmesinde, öncelikle toplumda ve kriz yönetimi personelinde nükleer risk algısı ve kriz yönetimi bilgisini değerlendirmek için bir alan çalışması gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, nükleer kriz yönetimine ilişkin mevzuat düzenlemeleri ve kurumsal yapı değerlendirilmiştir. Elde edilen verilerle, Türkiye?nin nükleer kaza ve saldırılarda bütünleşik kriz yönetimi ile ilgili sorun alanları saptanmış, belirlenen sorun alanlarına yönelik stratejiler geliştirilmiştir.
Türkiye?nin nükleer kaza ve saldırılarda bütünleşik kriz yönetimi ile ilgili, on sorun alanı belirlenmiştir. Sorun alanlarının içerisinde, kriz yönetimi yapılanmasının genel sorun alanları olan; müdahale kurumları arasındaki koordinasyon yetersizliği, kriz yönetimi çalışmalarının yerel düzeyde uygulama yönüyle yetersiz olması, toplumun krizlerden etkilenme düzeyinin yüksek olması ve yönetime güven algısının düşük olması gibi alanlar bulunmaktadır. Nükleer risklere yönelik ise; kurumsal yapının ve çalışanların nükleer kriz yönetimi ile ilgili deneyim eksikliği, nükleer kriz durumunda işletmecinin rol ve sorumluluklarının tam olarak belirlenmemiş olması yanında, iyileştirme çalışmalarının tanısının olgunlaşmaması gibi sorun alanları bulunmaktadır.
Sonuç olarak, Türkiye kriz yönetiminin yeniden yapılanma sürecinde, olumlu çalışmalar devam etmekte, sorun alanlarına yönelik nitelikli iş gücünün arttırılması gibi önemli adımlar atılmaktadır. Özellikle toplumun kriz olgusuna karşı direncinin ve güven algısının arttırılmasına yönelik çalışmalarda, kurumsal yapının bütünleşik çalışmasına daha fazla önem verilerek, bu yapıyı katılımcı demokrasi modeli içinde destekleyecek eğitim kurumları, yerel yönetimler, özel sektör, sivil toplum ve vatandaşın aktif katılımını sağlayacak bir yapılanma gerekmektedir.


Anahtar Kelimeler: Bütünleşik Kriz Yönetimi, Risk Yönetimi, Afet ve Acil Durum Yönetimi, Nükleer Kazalar, Nükleer Saldırılar

Abstract:
The purpose of this study is to evaluate current situation in Turkey and recent developments in the world in the area of integrated crisis management at the time of nuclear accident and attacks, as well as to determine the issues and develop strategies to resolve the issues.
In this study, a conceptual framework was established and current situation in Turkey was evaluated in regard to integrated crisis management in the event of nuclear accidents and attacks. During the evaluation of the current situation, a field research was conducted to understand the nuclear risk awareness and level of crisis management knowledge among the public and the crisis management personnel was assessed. In addition to this, related regulations and institutional structures were evaluated. With the acquired data, issues of the integrated crisis management of Turkey in the events of nuclear accidents and attacks determined, and strategies were developed for these issues. 
Ten outcomes of research proposals are related to the integrated crisis management in Turkey in the event of nuclear accidents and attacks were determined. Among those, some are about the crisis management structure and they can be summarized as lack of coodination between the institutions responsible to respond the crisis, insufficent practice at the local levels for the crisis management, high vulnerability of the society facing with the crisis and lack of trust against the authorities. The issues for the nuclear risks are found as; unexperienced instutions and personnel in the area of crisis management, undefined roles and responsibilities of the manager in the time of a nuclear crisis, then diagnostic immaturement of the improvement studies. 
In conclusion, significant amount of efforts have been made in the area of restructuring the crisis management in Turkey and important steps were taken, such as increasing the employment of the qualified workforce to solve the issues. Particularly, in regard to the efforts aiming to increase the resistance and trust in the society against such crisis, placing more emphasis on the integrated work between the institutions and creating a model in which supporting these activities with active involvement of the citizens, NGO's, private sector, local authorities and educational institutions within the participatory democracy must be accomplished.



Keywords: integrated crisis management, risk management, disaster and emergency management, nuclear accidents, nuclear attacks