Çift-enerjili X-ışını absorbsiyometrisi (DEXA) ile geleneksel radyografi kullanılarak osteoporozun tanısında sonuçların güvenirliliğinin karşılaştırılması ve hasta radyasyon dozlarının değerlendirilmesi
To compare the reliability of the results in the diagnosis of osteoporosis and patient radiation doses assesment in conventional radiography with dual-energy X-ray absorptiometry (DEXA)
Yazar: SAFA SALEH ABDUALSALAM ALHESAN
Danışman: PROF. DR. CELAL TUĞRUL ZEYREK
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Bu çalışma, osteoporozu tespit etmek için geleneksel radyografi ve çift enerjili X-ışını absorpsiyometrisi (DEXA) kullanıldığında tanısal sonuçların ve hasta radyasyon dozu değerlendirmelerinin göreceli güvenilirliğini incelemektedir. Kemik yoğunluğunda azalma ve kırık riskinde artış ile karakterize bir durum olan osteoporozun etkin yönetimi ve tedavisi için doğru tanı yöntemleri gereklidir. Temel amaç, osteoporoz tanısı için DEXA bulgularından memnuniyet düzeyini değerlendirmek, her bir teknolojinin tanısal yeteneklerini bağımsız olarak incelerken geleneksel radyografi ve DEXA'nın avantaj ve dezavantajlarını açıklığa kavuşturmak ve klinik ortamlardaki etkinliklerinin kapsamlı bir değerlendirmesini sunmaktır. Çalışmada, her bir yaklaşımdan elde edilen radyografilerin hem nicel hem de nitel analizleri kullanılmıştır. Niceliksel analiz, her bir yöntemin kesinliğini ve etkinliğini değerlendirmek için kemik yoğunluğu değerlerinin ölçülmesini ve bunların belirlenmiş tanı kriterleriyle karşılaştırılmasını gerektirir. Niteliksel analiz, her bir stratejinin algılanan etkinliğini ve kabul edilebilirliğini değerlendirmek için radyologların uzmanlığını kullanarak tanısal yaklaşımların değerlendirilmesini içerir. Çalışma, bu analitik metodolojileri entegre ederek geleneksel radyografi ve DEXA'nın tanısal güvenilirliği hakkında kapsamlı bir kavrayış elde etmeyi amaçlamaktadır. Klinik ortamlarda yaygın olarak kullanılan geleneksel radyografi, daha düşük radyasyon dozları ve kemik mineral yoğunluğunun (KMY) daha doğru ölçümü ile bilinen bir yöntem olan DEXA'ya kıyasla radyasyona maruz kalmanın arttığına dair endişeleri sıklıkla ortaya çıkarmaktadır. Bu araştırmanın önemli bir unsuru, her bir tanı yaklaşımı için tıbbi tedavileri sırasında hastaların maruz kaldığı radyasyon dozlarını belirleyerek, teşhis ekipmanının güvenlik özelliklerinin kapsamlı bir değerlendirmesini sunmaktır. Bu bilgi, doktorların hem tanısal doğruluğu hem de hasta güvenliğini göz önünde bulundurarak en uygun tanısal yaklaşımla ilgili doğru kararlar vermeleri için hayati önem taşımaktadır. Çalışmada ayrıca, osteoporoz vakalarını tespit etmek için belirlenmiş kriterler kullanılarak geleneksel radyografi ve DEXA'nın tanısal sonuçları değerlendirilmektedir. Bu karşılaştırmanın sonucunda tanı yöntemlerinin osteoporozu tespit etme kapasitelerindeki farklılıklar belirlenirken her bir prosedürün tanısal hassasiyeti ve etkinliğine ilişkin içgörüler sunulmakta ve bu prosedürlerin çeşitli klinik ortamlarda güvenilirliklerinin belirlenmesine olanak sağlanmaktadır. Bu araştırmanın birincil amacı, geleneksel radyografi ve DEXA'nın tanısal yeteneklerinin daha kapsamlı bir şekilde anlaşılmasını sağlamak için klinik karar verme sürecini iyileştiren bilimsel veriler sağlayarak osteoporoz tanı tekniklerini güçlendirmektir. Sağlık uygulayıcılarına en etkili tanı yöntemleri hakkında bilgi sağlamak, daha kesin tanılar, gelişmiş tedavi önerileri ve iyileştirilmiş hasta sonuçları elde edilmesine katkı sağlayacaktır. Bu çalışma, hastaların mevcut en kesin ve güvenli tanı değerlendirmelerini elde etmelerini sağlayarak kapsamlı bir analizle osteoporoz teşhisi alanını geliştirmeyi amaçlamaktadır.

Abstract:
This study examines the relative reliability of diagnostic outcomes and patient radiation dose evaluations when using conventional radiography and dual-energy X-ray absorptiometry (DEXA) for detecting osteoporosis. Accurate diagnostic methods are necessary for the efficient management and treatment of osteoporosis, a condition characterized by decreased bone density and an increased risk of fractures. The main goal is to evaluate the level of satisfaction with DEXA findings for diagnosing osteoporosis and independently examine the diagnostic capabilities of each technology. The objective of this study is to clarify the advantages and drawbacks of traditional radiography and DEXA, offering a thorough evaluation of their effectiveness in clinical environments. The study utilizes both quantitative and qualitative assessments of radiographs acquired from each approach. Quantitative analysis entails the measurement of bone density values and their comparison with established diagnostic criteria in order to assess the precision and effectiveness of each method. Qualitative analysis involves the evaluation of diagnostic approaches using the expertise of radiologists, in order to assess the perceived effectiveness and acceptability of each strategy. The study aims to achieve a comprehensive comprehension of the diagnostic reliability of traditional radiography and DEXA by integrating these analytical methodologies. An essential element of this research involves comparing the radiation doses experienced by patients for each diagnostic approach. Conventional radiography, commonly employed in clinical settings, frequently elicits concerns regarding increased radiation exposure as compared to DEXA, a method known for its lower radiation doses and accurate measurement of bone mineral density (BMD). The study determines the amount of radiation that patients are exposed to during each medical treatment, offering a thorough evaluation of the safety characteristics of each diagnostic equipment. This information is vital for doctors to make well-informed judgments regarding the most suitable diagnostic approach, while considering both diagnostic accuracy and patient safety. In addition, the study evaluates the diagnostic outcomes of traditional radiography and DEXA by utilizing established criteria to detect instances of osteoporosis. The purpose of this comparison is to emphasize the diagnostic precision and effectiveness of each procedure, while identifying any disparities in their capacity to detect osteoporosis. The study offers insights into the diagnostic performance of different methods, allowing for a determination of their reliability in various clinical settings. The primary objective of this research is to provide a more comprehensive comprehension of the diagnostic capabilities of conventional radiography and DEXA. Its objective is to strengthen osteoporosis diagnosis techniques by giving scientific data that improves clinical decision-making. The purpose of the research is to provide healthcare practitioners with information on the most efficient diagnostic methods, resulting in more precise diagnoses, enhanced treatment recommendations, and improved patient results. This study aims to enhance the field of osteoporosis diagnosis by doing a thorough analysis. The goal is to ensure that patients obtain the most precise and secure diagnostic evaluations available.