Gebelikte ilk trimesterde bakılan uterin arter doppler ile 24.-28. gebelik haftalarında yapılan "Şeker yükleme testleri"nin karşılaştırılması
Comparison of "Glucose loading tests" done between weeks 24.-28 of pregnancy with the first trimester uterine artery doppler
Yazar: MESUT KAVOĞLU
Danışman: PROF. DR. SELDA DEMİRCAN SEZER
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Gebelik = Pregnancy ; Glükoz tolerans testi = Glucose tolerance test ; Kan glükozu = Blood glucose ; Ultrasonografi-renkli doppler = Ultrasonography-color doppler

Özet:
Amaç: Tüm gebeliklerin %4'ü ile komplike olan gebelik sonrasında da on yıl içerisinde %50 ihtimal ile DM gelişme riski olan GDM'nin erken tanı alması amaçlı non invaziv bir yöntem olan Doppler USG ile ilk trimesterda GDM tanısı ya da GDM riskini belirlemek.
Yöntem: Kasım 2020 ile Şubat 2022 tarihleri arasında, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum polikliniklerine doğrudan şahsen başvuran ya da diğer kliniklerden konsültasyon olarak değerlendirilip hastane otomasyon sisteminde ya da kliniğimizin USG cihazlarına UtA Doppler değerleri kaydedilen 11 hafta ile 13 hafta 6 gün gebelik haftasındaki toplam 76 tekil gebelik dahil edilmiştir. Pregestayonel DM'u olanlar gebeler, çoğul gebelikler çalışma dışı tutulmuştur. UtA Doppler değerlendirilmesi transabdominal ya da transvajinal olarak değerlendirilmiştir. Gerçek zamanlı renkli Doppler USG görüntülemesi ile serviks kanalı sagittal planda vizüelize edilip USG transduseri sağ ya da sol laterale doğru hareket ettirilerek serviks çevresindeki damar paketi görüntülenmiştir. İnternal servikal os hizasında UtA vizüelize edildikten sonra UtA arkuat arter dallarını vermeden önceki UtA trasesinden ölçüm yapılmıştır. Ölçüm yapılırken insonasyon açısı <300 olarak ayarlandıktan sonra örnek aralılığı 2 mm'e ayarlanıp ardışık üç dalga boyu yazdırılmıştır. Pik sistolik hız (PSV)'ın 60 cm/s üzerinde ölçülmesi ile UtA teyit edilmiştir. Ardından benzer şekilde kontralateral taraftaki UtA'in de Doppler ölçümü yapılmıştır. Ölçümü yapılan hem sağ hem de sol UtA'lerin Pİ değerlerinin aritmetik ortalaması hesaplanarak kayıt altına alınmıştır. Ortalama UtA Pİ değerleri The Fetal Medicine Foundation (FMF)'in belirlediği ortalama median değerlerine (MoM) dönüştürüldü. Gebelikte GDM taraması 24 ile 28. Gebelik haftalarında iki aşamalı ya da tek aşamalı testlerden biri önerilmektedir. Çalışmamızda iki aşamalı testin ilk adımı olan 50 gr OGTT'nde kan glukoz seviyesinin 140 mg/dL ve üstü olması eşik değer olarak alınmıştır. Çalışmaya dahil edilen gebelerin diyabet taraması kendi isteklerine bırakılmıştır. OGTT sonuçları hastane sisteminden ya da hastalar telefon ile aranarak öğrenilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya 76 tekil gebe dahil edilmiştir. Diyabet taraması yaptırmak istemeyen 3 gebe ile ulaşılamayan 3 gebe çalışmadan çıkarılıp 68 gebe çalışmaya dahil edilmiştir. Abort ve erken doğum ile sonuçlanan gebelik olmamıştır. 12 gebenin (%17,64) OGTT sonucu sonrasında GDM tanısı almıştır. Yaşa göre gruplandırılan gebelerin UtA Doppler PI MoM değerleri (p:0,097) ile GDM tanısı alan (p:0,684) ve almayan (p:0,070) gebelerin yaştan bağımsız olduğu görülmüştür. VKİ' göre UtA Pİ MoM değerleri (p:0132) ile GDM tanısı alan (p:0,667) ve GDM tanısı almayan (p:0,105) normoglisemik gebeler arasında istatiksel bir anlam bulunamıştır. Gebelerin doğurganlık durumuna göre UtA Doppler Pİ MoM değeri (p:0,609), GDM tanısı alan (p:0,122) ve almayan gebeler (p:0,935) arasında da ilişki olmadığı görülmüştür. UtA Doppler PI MoM değeri (p:0,907) ile GDM tanısı alan (p:0,371) ve GDM tanısı almayan (p:0,651) gebeler ile ek hastalık veya risk faktörünün olması ile ilgili istatiksel bir ilişki görülmemiştir. UtA Doppler PI MoM değeri (p:0,609) ile GDM tanısı alan gebeler (p:0,122) ve tanı almayan gebeler (p:0,935) arasında ilişki olmadığı görülmüştür.
Sonuç: İlk trimesterda bakılan UtA Doppler USG Pİ MoM değerleri gebenin yaş, VKİ, doğurganlık durumu, ek hastalığının olup olmaması gibi parametreler ile beraber GDM tanısı alıp almaması arasında ilişki olmadığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: UtA Doppler, GDM, İlk Trimester

Abstract:
Introduction: To determine the diagnosis of GDM or the risk of GDM in the first trimester with Doppler USG, a non-invasive method for early diagnosis of GDM, with a 50% probability of developing DM within ten years after a complicated pregnancy in 4% of all pregnancies was used.
Methods: Between November 2020 and February 2022, pregnancies of 11 weeks to 13 weeks and 6 days, who applied directly to the Gynecology and Obstetrics polyclinics of Aydın Adnan Menderes University Hospital were evaluated as a consultation from other clinics with UtA Doppler values recorded in the hospital automation system or in the USG devices of our clinic. A total of 76 singleton pregnancies were included. Pregnant women with pregestational DM and multiple pregnancies were excluded from the study. UtA Doppler evaluation was evaluated as transabdominal or transvaginal. With real-time color Doppler USG imaging, the cervical canal was visualized in the sagittal plane and the vascular bundle around the cervix was visualized by moving the USG transducer to the right or left lateral. After visualizing the UtA at the level of the internal cervical os, the UtA trace was measured before giving the UtA arcuate artery branches. While measuring, after the insonation angle was set to <300, the sample spacing was set to 2 mm and three consecutive wavelengths were printed. UtA was confirmed by measuring the peak systolic velocity (PSV) above 60 cm/s. Then, similarly, Doppler measurement of UtA on the contralateral side was performed. The arithmetic means of the PI values of both right and left UtAs measured was calculated and recorded. Mean UtA PI values were converted to Multiple of Median (MoM) which were determined by The Fetal Medicine Foundation (FMF). GDM screening in pregnancy at 24 to 28 weeks of gestation, either two-stage or one-stage testing is recommended. In our study, a blood glucose level of 140 mg/dL and above in the 50 g OGTT, which is the first step of the two-stage test, was taken as the threshold value. Diabetes screening of pregnant women included in the study was left to their own will. OGTT results were obtained from the hospital system or by calling the patients by phone.
Results: Seventy six singleton pregnant women were included in the study. Three pregnant women who did not want to have diabetes screening and three pregnant women who could not be reached were excluded from the study, so, 68 pregnant women were included in the study. There was no pregnancy resulting in abortion or premature birth. 12 (17.64%) pregnant women were diagnosed with GDM after OGTT results. It was observed that the UtA Doppler PI MoM values of the pregnant women grouped by age (p:0.097) and the pregnant women who were diagnosed with GDM (p:0.684) and those who did not (p:0.070) were independent of age. No statistical significance was found between UtA PI MoM values (p:0132) according to BMI and normoglycemic pregnant women who were diagnosed with GDM (p:0.667) and were not diagnosed with GDM (p:0.15). It was observed that there was no relationship between the UtA Doppler PI MoM value (p:0.609) and the pregnant women diagnosed with GDM (p:0.122) and those who did not (p:0.935) according to the fertility status of the pregnant women. There was no statistical correlation between the UtA Doppler PI MoM value (p:0.907) and the pregnant women who were diagnosed with GDM (p:0.371) and those who were not diagnosed with GDM (p:0.651) and having an additional disease or risk factor. There was no correlation between the UtA Doppler PI MoM value (p:0.609) and the pregnant women diagnosed with GDM (p:0.122) and the undiagnosed pregnant women (p:0.935).
Conclusion: UtA Doppler USG PI MoM values measured in the first trimester were not found to be correlated with parameters such as age, BMI, fertility status, presence of additional disease and whether or not the pregnant woman was diagnosed with GDM.
Key Words: UtA Doppler, GDM, First Trimester