Sağlık turizminde yiyecek-içecek hizmetlerinin önemi ve performansının belirlenmesine yönelik bir analiz: İzmir ilinde bir uygulama
An analysis of the importance and performance of food and beverage services in health tourism: An application in Izmir
Yazar: MELEK BAYRAM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FUNDA ODUNCUOĞLU
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yiyecek ve İçecek İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Performans = Performance ; Sağlık turizmi = Medical tourism ; Turizm = Tourism ; Turizm türleri = Tourism species ; Yiyecek içecek = Food and beverage ; Yiyecek içecek hizmetleri = Food and beverage services ; İzmir = Izmir

Özet:
Bu çalışmada sağlık turizminde yiyecek ve içecek hizmetlerinin önemini ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini İzmir'de 6 adet sağlık turizmi hizmeti sunan işletmenin yiyecek ve içecek hizmetlerini deneyimleyen 250 katılımcı oluşturmaktadır. Çalışmanınbirinci ve ikinci bölümünde ikincil verilerden hareketle Sağlık turizmi, türleri, turizm sektöründe yiyecek ve içecek hizmetleri ve özelinde sağlık turizminde yiyecek ve içecek hizmetleri sağlık turizminin her alt grubu için ayrı olmak üzere ele alınarak açıklanmıştır. Bu bölümlerin aktarılmasında konuya ilişkin yazılmış yerli ve yabancı akademik yayınlar incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümü olan araştırma bölümünde ise literatürden elde edilen bilgiler ışığında ve uzman görüşlere başvurularak bir anket geliştirilmiştir. Nicel araştırmanın gerçekleştirilmesi için geliştirilen anket iki bölümden oluşturulmuştur. Birinci bölümde araştırmaya katılan turistlerin demografik ve seyahat özelliklerinin belirlenmesine ilişkin kapalı uçlu sorular yer almıştır. İkinci bölümde ise katılımcıların seyahatlerinde yiyecek içecek hizmetlerine verdikleri önemi ve bunlara ilişkin hizmet satın aldıkları işletmelerdeki mevcut yiyecek içecek hizmeti performansını değerlendirmelerini belirlemek üzere konuyla ilgili önermelerin yer aldığı bir ölçek geliştirilmiştir. Önem ve Performansa ilişkin yanıtların 5'li likert ölçeği üzerinden eş zamanlı yanıtlanması sağlanmıştır. Birinci ölçekte, önermelere verdikleri 'önem' düzeyinin ne olduğunu '1. Hiç önemli değil' ve '5.Çok önemli' olacak biçimde değerlendirmeleri istenmiştir. İkinci ölçekte ise sağlık turizmi açısından önermelerin performansını '1. Çok kötü' ve '5. Çok iyi' olacak biçimde 5'li likert ölçeği üzerinden değerlendirmeleri istenmiştir. İki farklı ölçekten, belirlenen bir turist grubu için turistik ürünlerin önem düzeyi ile o turistlerin tatillerini geçirdikleri konaklama işletmesinde bu ürünlere yönelik performans değerlendirmelerine ilişkin sonuçlar karşılaştırılarak 'önem-performans' analizi gerçekleştirilmiştir. Yapılan bu araştırmada, sağlık turizminde yiyecek ve içeceğe verilen önemin analizi yapılmıştır. Yiyecek ve içecek hizmetlerine verdikleri önem ve şu an da bu hizmeti sunan işletmelerin mevcut performansı tespit edilmiştir. Boyutların seviyelerine ilişkin önem ve performans ortalamaları ile gerçekleştirilen "önem-performans analizi" sonucunda korunması gerekenlerde (Yüksek önem-yüksek performans) "Restoran" boyutu, Yoğunlaşılması Gerekenler( Yüksek önem- düşük performans): "Kişisel Ürünler" boyutu, Düşük Öncelikliler( Düşük önem-düşük performans): "Servis Hizmetleri" boyutu ve Olası Aşırılıklılar (Düşük önem-yüksek performans):"Yiyecek ve İçecek" boyutu olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Main purpose of this study is releasing the importance of food and beverage servicesin health tourism. Samples of the study are 250 participants who have visited businesses which offer food and beverage services for health tourism in Izmir.In the first and second part of the study the data for health tourism, its types, food and beverage performances in tourism, food and beverage performances in private health tourism, were explained separately based on secondary values and for each sub group of health tourism. To transfer these parts national and international academic releases were examined. In the third part of this study, which is the research part of this work, we have worked out a questionnaire with respect to obtained data and after gathering the thoughts of specialists. The questionnaire, which was worked out for a quantitative investigation, consists of two parts. The first part are closed questions in order to determine the demographic and travel specific characteristics of the participating tourists. But in the second part a scale with propositions to the theme was developed, in order to determine how important food and beverage services are for the travels of the participants and in order to determine the performance of businesses whose services they have utilised. It was provided that the answers about importance and performance were answered at the same time in order with the "5 Likert Scale". In the first scale it was demanded to evaluate the importance after "1-not important" and "5-very important". In the second scale it was demanded to evaluate the performance of the health tourism propositions after "1-very bad" and "5-very good". By comparing the results regarding the evaluation of product performances of the accommodation facility where the tourists stayed in their holidays and the importance of touristic products for a tourist group determined by two different scales, these were compared and so an "Importance-Performance" Analysis was created. This study analysed how important food and beverages are for health tourism. The importance of food and beverages and the performance of businesses offering theses services were determined. The importance and performance averages in respect to the dimension levels with the conducted "Importance-Performance Analysis" were determined as follows: the "Restaurant" level must be conserved (high importance-high performance), the level of personal products must be focused more (high importance-low performance) the level of "service performances" has got lower preference (small importance-small performance) and possible extremes (small importance-high importance) are the "Food and Beverages" level.