Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi'nde vardiyalı ve vardiyasız çalışan personelin uyku, yaşam kalitesi, beslenme ve fiziksel aktivite durumunun karşılaştırılması
Comparison of sleep, quality of life, nutrition and physical activity status of personnel working in shifts and without shift at Agri İbrahim Cecen University
Yazar: EMİNE DURMUŞ
Danışman: PROF. DR. DİDE KILIÇALP KILINÇ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Ağrı = Ağrı ; Beslenme = Nutrition ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Uyku = Sleep ; Vardiya sistemi = Shiftwork system ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı vardiyalı ve vardiyasız çalışan personelin uyku, yaşam kalitesi, beslenme ve fiziksel aktivite durumunun karşılaştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma vardiyalı ve vardiyasız çalışan 18-65 yaş arası erkek personel üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında katılımcılara Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) ve SF-36 Yaşam Kalitesi Değerlendirme Ölçeği uygulanmıştır. Ayrıca katılımcıların demografik özellikleri, besin tüketim sıklık durumları ve 3 günlük besin tüketim kaydı ile fiziksel aktivite düzeyi de sorgulanmıştır. Bireylerin antropometrik ölçümleri de araştırmacı tarafından bizzat alınmıştır.
Bulgular: Vardiyalı çalışan grubun sigara tüketme alışkanlık oranının daha yüksek olduğu tespit edilirken (p=0,002) vardiyasız çalışan grubun eğitim seviyesinin daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır (p=0,001). Gruplar arasında antropometrik ölçüm değerleri arasında fark tespit edilmemiştir (p>0,05). Katılımcıların uyku kalitesi incelendiğinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmezken uyku süresi alt puanının vardiyalı çalışan grupta daha yüksek olduğu saptanmıştır (p=0,001). Gruplar arasında SF-36 Yaşam Kalitesi puanları arasında fark tespit edilmemiştir (p>0,05). Vardiyalı çalışan grubun enerji, karbonhidrat ve protein tüketim miktarının daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,001). Vardiyasız çalışan bireylerin ise doymuş, tekli ve çoklu doymamış yağ asitleri ile yağ tüketim yüzdelerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,001). Gruplar arası kolesterol tüketim miktarları arasında fark bulunmazken vardiyalı çalışan grubun posa tüketim miktarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Fiziksel aktivite durumu incelendiğinde ise gruplar arasında fark olmadığı tespit edilmiştir (p>0,05).
Sonuç: Çalışmada bireylerin çalışma modelinin sigara tüketim durumu ve beslenme alışkanlıkları üzerinde etkili olabileceği sonucuna varılmıştır. Vardiyalı çalışma programına maruz kalan bireylerin yakından takip edilmesi ve bireylere gerekli konularda eğitim verilmesi oldukça önemlidir.

Abstract:
Objective: This study aims to compare the sleep, quality of life, nutrition, and physical activity status of shift and non-shift personnel.
Materials and Methods: The research was carried out on male personnel between the ages of 18-65 working in shifts and non-shifts. Within the scope of the study, the Pittsburgh Sleep Quality Index (PUKI) and SF-36 Quality of Life Assessment Scale were applied to the participants. In addition, demographic characteristics of the participants, frequency of food consumption, 3-day food consumption record and physical activity level were also questioned.
Results: While it was determined that the rate of the smoking habit of the group working in shifts was higher (p=0.002), it was concluded that the education level of the group working without shifts was higher (p=0.001). There was no difference in anthropometric measurement values between the groups (p>0.05). When the sleep quality of the participants was examined, While no statistically significant difference was detected, the sleep duration was lower. It was determined that the score was higher in the shift working group (p=0.001). No difference was detected between the groups in SF-36 Quality of Life scores (p>0.005). It was determined that the energy, carbohydrate, and protein consumption amount of the group working in shifts was higher (p<0.001). It was determined that individuals working without shifts had higher percentages of saturated, mono, and polyunsaturated fatty acids and fat consumption (p<0.001). While there was no difference between the cholesterol consumption amounts between the groups, it was determined that the fiber consumption amount of the group working in shifts was higher (p<0.05). When the physical activity status was examined, it was determined that there was no difference between the groups (p>0.05).
Conclusion: As a result of the study, it was concluded that the working model of the individuals 
could be effective on the smoking status and nutritional habits. Close monitoring of individuals exposed to a shift work Schedule It is very important to provide education and training to individuals on necessary issues.