Sürdürülebilir kentsel korumanın mimarlık pratikleri perspektifinden değerlendirilmesi: Rami Kışlası örneği
An evaluation of sustainable urban conservation from the perspective of architectural practices: A case study of Rami Barracks
Yazar: SEDA SUBAŞI
Danışman: DOÇ. DR. EDA YÜCESOY
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Şehir Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Kentsel koruma = Urban conservation ; Kentsel koruma alanları = Urban conservation areas ; Koruma = Conservation ; Koruma planları = Conservation plans ; Koruma tedbirleri = Protection measures ; Mimari eserler = Architectural works ; Mimari çevre = Architectural environment

Özet:
Bu çalışmada içkin olan amaç, işlevini yitiren tarihi yapılar için düşünülen yeniden işlevlendirme
uygulamalarının gerekliliğini ve bu uygulamalardaki yöntemleri değerlendirmektir. Salt bir
koruma anlayışından ziyade, kullanıcı-mekân ilişkisinin verimli olduğu; fiziksel, çevresel,
ekonomik ve kültürel sürdürülebilirliği gözlemleyebildiğimiz uygulamalar mümkündür. Tezin
özgünlüğü, bu meselelerin, mimari restorasyon alanında çalışmış ve/veya çalışmakta olan
mimarlarla tartışılmış olması ve Rami Kışlası özelinde değerlendirilmesidir.
Hızlı kentleşme baskısı, izini şehirlerin tüm unsurları üzerinde gösterdiği gibi kültürel miras
üzerinde de göstermiştir. Bu baskı şehirlerin kimlik unsurlarını etkilediği gibi onları fiziksel
olarak da yok etme tehlikesiyle karşı karşıya bırakır. Bu sebeple son yıllarda, kültürel mirası
koruma ve yaşatma konusunda çalışmalar küresel ölçekte artmıştır.
Zamanın ve yaşam koşullarının değişmesi, mekânın yeniden üretimi, teknolojinin ilerlemesi
insan-çevre ilişkilerini de yeniden gözden geçirmeyi gerektirir. Bazı yapılar eski işlevleriyle artık
rağbet görmeyebilir ya da yapının kendi işleviyle kullanımını sağlayan yaşam koşulları veya
soyut kültür ögeleri ortadan kalkmış olabilir. Eskiden konut olarak kullanılan mekânların
günümüzde sanat atölyesi olması, hamamların müzeye dönüşmesi, askeri yapıların eğitim
alanında kullanılması buna örnektir. Kentlerin ve toplumların yeni ihtiyaçları ve kaynakların
sınırlılığı mimaride "yeniden kullanım"ı gerektirmiştir. Çünkü ne doğal kaynaklar sınırsızdır ne
de sürekli inşa faaliyeti ekolojiktir.
Bir zamanlar ihtiyaca cevap veren yapıların zamanla işlevini yitirmesi yeniden kullanım-koruma
meselelerini gündeme getirmiştir. Yapının kültürel miras ögesi olması ise koruma,
sürdürülebilirlik, kullanıcı-mekân ilişkisi ve ekonomik kalkınma dengelerini yeniden gözden
geçirmeyi gerektirir. Kültürel mirası en iyi sürdürme yöntemi onu koruma ve yeniden kullanmadır. Kışlalar inşa edildiği dönemde, her ne kadar ihtiyaca cevap veren mekânlar olsa da
20. yüzyıl sonlarına doğru bu yapılara ihtiyaç kalmadığı görülmüştür. İşlevini yitiren bu yapılara
zamanla yeni fonksiyonlar yüklenmiştir. Rami Kışlası da onlardan biridir. Bir zamanlar modern
kışla kompleksi işleviyle kullanılan bu yapı artık kütüphane olarak kentliye hizmet verecektir.
Çalışmada, Rami Kışlası'nın yeniden işlevlendirilmesinin kentsel koruma ve sürdürülebilirlik
bağlamında mimarlık pratikleriyle değerlendirilmesi amaçlanır.
Araştırma, Rami Kışlası'nın kütüphaneye dönüştürülmesini kentsel koruma ve sürdürülebilirlik
bağlamlarında ele alacaktır. Bu nedenle önce sürdürülebilirlik, süreklilik, koruma, kültürel miras
ve yeniden işlevlendirme kavramlarıyla bir çerçeve oluşturulmuştur. Daha sonra olayın
incelendiği yapı olan Rami Kışlası'nı daha yakından tanımak için ayrı bir bölüm oluşturulmuştur.
Bu bölümde kışlanın inşa edildiği tarihten günümüze dek geçirdiği süreçler kronolojik olarak ele
alınmıştır. Eski haritalardan, fotoğraflardan, gazete küpürlerinden ve dijital haberlerden
yararlanılmıştır. Çalışmanın mimarlık pratiklerinde nereye oturduğunu görebilmek ve Rami
Kışlası'na verilen yeni işlevi değerlendirmek için mülakatlar yapılmıştır. Yapılan mülakatlarda
vurgulanan kavramların ve savunulan düşüncelerin literatürde karşılık bulduğu görülmüştür.
Rami Kışlası'nın yeniden işlevlendirilmesinin kentsel koruma ve sürdürülebilirlik bağlamlarında
ele alındığı bu araştırmada, nitel görüşme bulguları ve veri analiziyle bütüncül ve kapsamlı bir
sonuç hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Rami Kışlası, Sürdürülebilirlik, Sürdürülebilir Kalkınma, İşlev Değişikliği, Kültürel Miras

Abstract:
The inherent purpose of the study is to evaluate the necessity of re-functioning applications for
historical buildings that have lost their function and the methods in these applications. Rather
than a mere conservation approach, the user-space relationship is efficient; applications where we
can observe physical, environmental, economic and cultural sustainability are possible. The
originality of the thesis is that these issues have been discussed with architects who have worked
and/ or are working in the field of architectural restoration and are evaluated in the case of Rami
Barracks.
The pressure of rapid urbanization has shown its traces on cultural heritage as well as on all
elements of cities. This pressure not only affects the identity elements of cities, but also puts them in danger of destroying them physically. For this reason in recent years, studies on the protection and preservation of cultural heritage have increased on a gobal scale.
The change of time and living conditions, the reproduction of space and the advancement of
technology require reconsidering human-environment relations. Some buildings may no longer
be in demand with their former functions or the living conditions or abstract cultural elements
that enable the building to be used with its own function may have disappeared. Examples of this
are that were used as residences in the past are now art workshop, the baths are turned into
museums, and military buildings are used in the field of education. The new needs of cities and
societies and the limitations of resources necessitated "reuse" in architecture. Because natural
resources are neither unlimited nor continuous construction activity is ecological.
The loss of function of the structures that once met the needs has brought reuse-protection issues
agenda. The fact that the building is a cultural heritage element requires reconsidering the
balances of protection, sustainability, user-space relationship and economic development. The
best way to sustain cultural heritage is to preserve and reuse it. In the period when the barracks
were built, although they were spaces that met the needs, it was seen that there was no need for
these structures towards the end of the 20th century. These structures, which have lost their function, have been loaded with new functions over time. Rami Barracks is one of them. This
building, which once used as a modern barracks complex, will now serve the citizens as a library.
In the study, it is aimed to evaluate the refunctioning of Rami Barracks with architectural
practices in the context of urban conservation and sustainability.
The research will address the conversion of Rami Barracks into a library in the context of urban
conservation and sustainability. For this reason, a framework was created with the concepts of
sustainability, continuity, protection, cultural heritage and re-functioning. Secondly, a seperate
section was created to get to know the Rami Barracks the building where the incident was
examined. In this section, the processes of the barracks from the date of its construction to the
present are discussed chronologically. Old maps, photographs, newspaper clippings and digital
news were used. Interviews were conducted to see where the work fits in architectural practices
and to evaluate the new function given to Rami Barracks. In the interviews, it was seen that the
concepts emphasized and the ideas defended were found in the literature. In this research, in
which the refunctioning of Rami Barracks is discussed in the context of urban conservation and
sustainability, a holistic and comprehensive result is aimed with qualitative interview findings
and data analysis.

Keywords: Rami Barrack, Sustainability, Sustainable Development, Functional Change, Cultural Heritage