Yağlı karaciğer fare modelinde hepatit B aşı immünitesinin araştırılması
Investigation of hepatitis-B vaccine immunity in non-alcoholic fatty liver disease mouse model
Yazar: TUĞBA KÜTÜK
Danışman: DOÇ. DR. İLYAS ONBAŞILAR ; PROF. DR. SIDDİKA SONGÜL YALÇIN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Aşı Çalışmaları Ana Bilim Dalı / Aşı Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: İmmünofenotip tayini = Immunophenotyping

Özet:
Bu çalışmada, Alkol Bağımsız Yağlı Karaciğer Hastalığı (NAFLD) fare modelinde normal ve yüksek doz Hepatit B Virüsü (HBV) aşı programlarının aşı yanıtına etkisini araştırılmak amaçlandı. NAFLD oluşturmak için fareler (N=18), kolinsiz ve %45 yağ enerjisi içeren diyet (HFD/C¯) + %20 fruktoz içeren içme suyu ile, Kontrol grubu (N=18) ise %10 yağ enerjisi içeren kontrol diyeti ve arıtılmış çeşme suyu ile beslendi. 10 haftalık beslemenin ardından her iki grup 3 alt gruba (n=6) ayrıldı. Normal doz aşılama programında (ND) 0., 7. ve 21. günlerde, 4 µg HBV yüzey antijeni (HBsAg) içeren üç doz aşı uygulandı. Yüksek doz aşılama programlarında, 0. ve 7. günlerde (YD2) ve 0., 7. ve 21. günlerde (YD3) 8 µg HBsAg içeren aşı uygulandı. İn-vivo deneyler 16. haftada sonlandırılarak HBV yüzey antikoru (HBsAb) titreleri, T foliküler yardımcı (Tfh), düzenleyici T (Treg), CD27+ ve CD38+ hücre analizleri yapıldı. Karaciğer yağlanması histopatolojik skorlamayla, dalak ve timüs bezindeki immun yanıtlar ise immünfloresan boyama ile değerlendirildi. NAFLD grubunda Kontrol grubuna göre aşılama öncesi alınan kanlarda CD27+'nin düşük ve CD38+'in yüksek olduğu belirlendi. Her üç aşı programında immünizasyon sonrası HBsAb düzeyleri benzerdi. Kontrol/YD2 grubunda Tfh'ın yüksek, NAFLD/YD2 grubunda ise CD27+'nin yüksek olduğu belirlendi. NAFLD/YD3 grubunda Treg hücre düzeyleri Kontrol/YD2 grubunda ise Tfh hücre düzeyleri aşı öncesine göre yüksekti. Hem Kontrol/YD2 hem de NAFLD/YD2 grubunda CD27+CD38+ aşı öncesine göre hücre sayısının düşük olduğu belirlendi. NAFLD grubunda aşılama programından bağımsız olarak immünizasyon sonrası antikor titreleri ile Tfh ve CD27+ hücre sayıları arasında negatif, CD38+ hücre sayıları arasındaysa pozitif korelasyon belirlendi. Hem Kontrol hem de NAFLD gruplarında uygulanan farklı HBV aşı programlarının HBV aşı etkinliğinde herhangi bir farklılık yaratmadığı görüldü.

Abstract:
This study aimed to assess the impact of normal and high-dose Hepatitis B Virus (HBV) vaccination on vaccine response in a mouse model of Non-Alcoholic Fatty Liver Disease (NAFLD). NAFLD was induced in 18 mice by a choline-free, 45% fat energy diet (HFD/C¯) with 20% fructose in drinking water, while the Control group (N=18) received a 10% fat energy diet and purified tap water. After 10 weeks, both groups were divided into three subgroups (n=6). In the normal dose vaccination program (ND), three doses of 4 µg HBV surface antigen (HBsAg) vaccine were administered on days 0, 7, and 21. In high-dose programs (YD2 and YD3), 8 µg HBsAg vaccine was given on days 0 and 7 (YD2) and on days 0, 7, and 21 (YD3). In-vivo experiments concluded at week 16, evaluating HBV surface antibody (HBsAb) titers, T follicular helper (Tfh), regulatory T (Treg), CD27+, and CD38+ cell analyses. Liver steatosis was assessed by histopathological scoring and immune responses in the spleen and thymus were examined by immunofluorescence staining. In the NAFLD group, pre-vaccination blood showed low CD27+ and high CD38+ compared to the Control group. Post-immunization HBsAb levels were similar across all three vaccine programs. Tfh was high in Control/YD2, while CD27+ was high in NAFLD/YD2. Treg cell levels were higher in NAFLD/YD3 than Control/YD2. Both Control/YD2 and NAFLD/YD2 had a lower CD27+CD38+ cell count compared to pre-vaccination. Regardless of the vaccination program, negative correlations were found between post-immunization antibody titers and Tfh and CD27+ cell numbers, and a positive correlation with CD38+ cell numbers in the NAFLD group. It was observed that different HBV vaccine programs applied in both Control and NAFLD groups did not make any difference in HBV vaccine efficacy.