Et-Tuhfetü'z-Zekiyye Fi'l-Lugati't-Türkiyye çeviri-fiil incelemesi
Et-Tuhfetü'z-Zekiyye Fi'l-Lugati't-Türkiyye çeviri-fiil incelemesi
Yazar: HAMDİ KHAİRULLAH
Danışman: PROF. DR. ZÜHAL ÖLMEZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil bilgisi-eylem = Grammar-verb ; Dilbilgisi = Grammar ; Et-Tuhfetü'z-Zekiyye Fi'l-Lugati't-Türkiyye = Et-Tuhfetü'z-Zekiyye Fi'l-Lugati't-Türkiyye ; Kelimeler = Words ; Kıpçakca = Kıpcaks language ; Çeviri = Translation

Özet:
Çalışmamız önsöz, giriş, sözlük, dilbilgisi, notlar, kaynakça ve özetten oluşmaktadır. Giriş bölümünde, Kıpçak Türkleri ve Kıpçak Türkçesi hakkında verilen bilgilerden sonra, eserin müellifi, yazıldığı yer, yazıldığı tarih ve içeriği hakkında bilgiler yer almaktadır. Ayrıca bu bölümde Et-Tuhfetü'z-Zekiyye ile Kitâbü'l İdrâk'te bulunan fiiller açısından bir karşılaştırma yaparak, Tuhfe'de bulunup Kitâbü'l İdrâk'ta bulunmayan fiilleri tespit ettik. Daha sonra "eserin dilbilgisi üzerine notlar" başlığı altında eserin yazım özellikleri, ses olayları, ekler ve fiil çekimlerine yer verdik.
      Çalışmamızın birinci bölümü olan sözlük bölümünde bulunan kelimelerin yazı çevrimini yaparak tabloya yerleştirdik, bundan önce eser üzerine yapılan çalışmalarda yanlış okunan ve anlamlandırılan kelimeleri düzlettik, anlamları bulunmayıp soru işaretiyle bırakılan kimi kelimelerin anlamını tespit ettik. Çalışmamızın ikinci bölümü olan dilbilgisi kısmında ise incelemeyi kelimelerin hem yazı çevrimini hem de Türkiye Türkçesini vererek yapmaya çalıştık.
      Çalışmanın üçüncü bölümünde "Notlar" adını verdiğimiz kısmında eserde yer alan fiilleri, Eski Türkçeden başlayarak Tarihî Türk dilleri ve Kıpçakça eserlerdeki biçimleri ile bugünkü Kıpçak dillerindeki biçimlerini tespit etmek suretiyle inceledik.

Abstract:
Our study comprises  of a foreword, introduction, glossary, grammar, notes, bibliography and absttract. The introduction part provides information about Qipchaq Turks and Qipchaq Turkish followed by information about the author, place and date of writing and its contents. Furthermore, acomparison is made in this section in terms of the verbs in Et-Tuhfetü'z-Zekiyye and Kitâbü'l İdrâk and verbs inculded in Tuhfe but exculuded in Kitâbü'l İdrâk were determined. Then, we included information about writing techniques of the work, sound features, verbs and conjugation of verbs under the heading "Notes about Grammar of the Work".
      We prepared the writing cycle of the words and included them in a table in the glossary part, which is the first part of our study and corrected the words in the work, which used to be pronouced and understood wrong before and we determined the meaning of words which were unknown before and were left with a question mark. We made an attempt to prepare a writing cycle and translation of the words into Turkish used in Turkey in the second part of our study.
      In the  third part of the study we studied the verbs under the section "Notes" and analyzed them in Historical Turkish Languages and their forms in Qipchaq works and contemporary Qipchaq language starting from ancient Turkish.