Kadın sağlık profesyonellerinin meme kanseri korkusu ile meme kanseri önleme davranışları arasındaki ilişki
The realationship between female health professionals' breast cancer fears and breast cancer prevention behaviors
Yazar: ŞEVVAL BOSTANCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE AKALIN
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Kadınlar = Women ; Korku = Fear ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sağlık personeli = Health personnel ; Önleyici müdahale = Preventive intervention

Özet:
Bu çalışma, kadın sağlık profesyonellerinin meme kanseri korkusu ve meme kanseri önleme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte olan araştırma Nisan-Haziran 2021 tarihleri arasında Düzce Atatürk Devlet Hastanesi'nde çalışan hemşire, hekim ve ebe olmak üzere 338 kadın sağlık profesyoneli ile yürütülmüştür. Veriler Bireysel Bilgi Formu, Meme Kanseri Korku Ölçeği (MKKÖ) ve Kadının Meme Kanseri Önleme Davranışlarını Etkileyen Faktörleri Belirleme (MEKÖD) Ölçeği kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik, ortalama, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi ve korelasyon analizi kullanılmıştır. Katılımcıların MKKÖ ve MEKÖD Ölçeği puan ortalamaları sırasıyla 26.71±7.65 ve 123.36±15.49 olup, meme kanseri korku düzeylerinin yüksek, meme kanseri önleme davranışlarının orta düzeyde olumlu olduğu belirlenmiştir. Öğrenim durumu lise olan, üreme çağında olan, 10 yıldan uzun süreli nöbet usulü çalışan, meme girişimsel işlemi yaptıran, memede sağlık problemi yaşayan, kendi kendine meme muayenesi yapan, klinik meme muayenesi yaptıran ve mamografi çektiren katılımcıların MEKÖD Ölçeği puan ortalamalarının yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Meme kanseri korkusu ile meme kanseri önleme davranışları arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı tespit edilmiştir (r:-0.018, p>0.05). Meme kanseri korkusunun azaltılması ve önleme davranışlarının geliştirilmesi amacıyla hizmet içi eğitimlerin planlanması önerilmektedir.

Abstract:
This study was performed to analyze the relationship between female health professionals' breast cancer fears and breast cancer prevention behaviors. Designed as a descriptive and correlational study, the research was conducted in April-June 2021 with 338 female health professionals who served as nurses, doctors, and midwives at Düzce Atatürk Public Hospital in Turkey. Research data were collected with the face-to-face interview method by using the Personal Information Form, the Breast Cancer Fear Scale, and the Scale of Factors Affecting Women's Breast Cancer Prevention Behaviors. In the evaluation of research data, the independent samples t-test, the one-way analysis of variance, and the correlation analysis were used besides percentages and means. It was found that mean scores obtained by participants from the Breast Cancer Fear Scale and the Scale of Factors Affecting Women's Breast Cancer Prevention Behaviors were respectively 26.71±7.65 and 123.36±15.49 points, and hence, participants had high levels of breast cancer fear and moderately positive breast cancer prevention behaviors. Besides, it was discerned that participants who were high school graduates, who were at reproductive age, who worked in shifts for more than 10 years, who had breast interventions, who had health problems in the breast, who had breast self-exam, who had clinical breast exam, and who had mammography exam obtained higher mean scores from the Scale of Factors Affecting Women's Breast Cancer Prevention Behaviors (p<0.05). Moreover, it was identified that there was no statistically significant relationship between participants' breast cancer fears and breast cancer prevention behaviors (r:-0.018, p>0.05). In this respect, it is recommended that in-service training programs be planned to reduce breast cancer fear and develop breast cancer prevention behaviors.