Çocukluk çağı obezitesinde uygulanan antidiyabetik tedavinin çinko, çinko α-2 glikoprotein ve peroksizom proliferasyonunu aktive edici reseptör-γ düzeylerine etkisi
The effect of antidiabetic therapy applied in childhood obesity on Zinc, Zinc α-2 glycoprotein and peroxisome proliferation activitive receptor-γ levels
Yazar: HÜMEYRA ACIKAN
Danışman: PROF. DR. SABAHATTİN MUHTAROĞLU ; PROF. DR. NİHAL HATİPOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Obezite, aşırı adipozite ile tanımlanan karmaşık, çok faktörlü bir hastalıktır. Çocukluk çağı obezitesinin küresel insidansı artmakta olup önlenmesi bir gerekliliktir. Obezitenin çocuklardaki farmakolojik tedavisinde sadece birkaç ilaç bulunmaktadır. Bu ilaçlardan biri olan metformin, metabolik bozukluklar ve hiperglisemi için kullanımı önerilmektedir.
Çalışmamızda 33 sağlıklı normal kiloya sahip çocuk (kontrol grubu) ile metformin tedavisi alacak 52 obez çocuk yer almaktadır. Metformin tedavisi öncesi ve sonrası 3 aylık tedavinin etkinliğini gözlemlemek için antropometrik ölçümleri ve rutin biyokimya testleri yanında Çinko (Zn), Çinko α-2 Glikoprotein (ZAG), Peroksizom proliferasyonunu aktive edici reseptör γ (PPARγ), Leptin (LEP) ve Adiponektin (ADİPO) düzeyleri karşılaştırıldı.
Kontrol grubuyla obez grubu kıyaslandığında ZAG ve ADİPO düzeylerinin kontrol grubunda daha yüksek, LEP değerinin ise obez grubunda yüksek olduğu görüldü (p<0,05). Kontrol ve obez grubunda VKİ-SDS ve insülin değerleri; ZAG ile orta düzeyde negatif, ADİPO yüksek düzeyde negatif, LEP ise yüksek düzeyde pozitif korelasyon göstermiştir (p=0.001). Obez grubun tedavi öncesi ve sonrasına bakıldığında ise vücut kütle indeksi-SDS (VKİ-SDS) ve diğer antropometrik ölçümlerde azalama görüldü (p<0.05). Glukoz homeastazında iyileşme ile HDL-C değerinde artış tespit edildi (p<0,05). Araştırma parametrelerinden Zn, ZAG, LEP ve ADİPO (ADİPO) düzeylerinde artış görüldü (p<0,05). Tedavi sonrası VKİ-SDS değişimi insülin ile zayıf pozitif ve LEP ile orta düzeyde pozitif korelasyon göstermiştir (p<0,05). 
Literatürle uyumlu olarak obezitesi olan çocuklarda ZAG, ADİPO düzeyleri kontrol grubundakilere göre daha düşükken, LEP ve PPARγ düzeyleri daha yüksekti. Obez çocuklarda çinko düzeyleri kontroller ile benzerdi. Bu çalışmanın asıl hedefi olan metformin tedavisinin bu parametlere etkisini değerlendirmekti. Beklendiği şekilde metformin tedavisinin daha üçüncü ayında bu parametlerde normal kontrol grubundaki çocukların değerlerine yakın değişiklikler gözlendi. LEP düzeylerinde beklenen düşüklüğün aksine yükselme gözlenmesi bazı çocuklarda üçüncü ayda daha da kilo artışı olması ile ilişkilendirildi. Üç aylık tedavi alan çocuklarda hem kilo kaybı olan hem de olmayan çocuklarda ADİPO düzeylerinde anlamlı artış gözlendi ve bu artış metforminin salt etkisi olarak yorumlandı

Abstract:
Obesity is a complex, multifactorial disease defined by excessive adiposity. The global incidence of childhood obesity is increasing and its prevention is a necessity. There are only a few drugs in the pharmacological treatment of obesity in children. Metformin, one of these drugs, is recommended for metabolic disorders and hyperglycemia.
In our study, there are 33 healthy children with normal weight (control group) and 52 obese children who will be treated with metformin. To observe the efficacy of the 3-month treatment before and after metformin treatment, Zn, Zinc α-2 Glycoprotein (ZAG), Peroxisome proliferation activating receptor γ (PPARγ), Leptin (LEP) and Adiponectin (ADIPO) levels were compared, as well as anthropometric measurements and routine biochemistry tests.
When the control group and the obese group were compared, ZAG and ADIPO levels were higher in the control group, and LEP values were higher in the obese group (p<0.05). BMI-SDS and insulin values in the control and obese groups; A moderately negative correlation with ZAG, a high negative correlation with ADIPO, and a high positive correlation with LEP (p=0.001). When the obese group was examined before and after the treatment, a decrease was observed in body mass index-SDS (BMI-SDS) and other anthropometric measurements (p<0.05). An increase in HDL-C value was detected with improvement in glucose homeostasis (p<0.05). There was an increase in the levels of Zn, ZAG, LEP and ADIPO (ADIPO) among the research parameters (p<0.05). BMI-SDS change after treatment showed weak positive correlation with insulin and moderate positive correlation with LEP (p<0.05).
In accordance with the literature, ZAG and ADIPO levels were lower in children with obesity, while LEP and PPARγ levels were higher than those in the control group. Zinc levels in obese children were similar to controls. The main goal of this study was to evaluate the effect of metformin treatment on these parameters. As expected, changes in these parameters were observed in the third month of metformin treatment, close to the values of children in the normal control group. Contrary to the expected low, the observed increase in LEP levels was associated with further weight gain in some children at the third month. A significant increase in ADIPO levels was observed in children who received 3 months of treatment, both with and without weight loss, and this increase was interpreted as the mere effect of metformin.