Rubber dam kullanımının braket pozisyonlandırma üzerindeki etkisi: 3 boyutlu değerlendirme
Evaluation of the effect of rubber dam usage on bracket position: 3-dimensional evaluation
Yazar: KADİR CAN KÜÇÜK
Danışman: DOÇ. DR. TÜRKAN SEZEN ERHAMZA
Kırıkkale Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Giriş ve Amaç; Ağız ve diş sağlığı çalışanları hastalar ile yakın temasta oldukları için biyolojik sıvılara ve aerosol/damlacıklara maruz kalmaktadır. Bu sebeple bulaşıcı hastalıklar açısından yüksek risk taşırlar. Diş hekimliğinde sıkça uygulanan rubber dam, farklı kullanım alanlarının yanında aerosol/damlacıkları en aza indirebilme özelliğine sahiptir. Braketleme esnasında da rubber dam bulaşıcı hastalıklardan korunmak/kaçınmak için kullanılabilir. Çalışmamız rubber dam uygulanmış bireylerin 3 boyutlu ağız içi taramaları üzerinden, kullanılan rubber dam'in braket pozisyonlandırmaya etkisini incelenmeyi amaçlamıştır. 

Birey ve Yöntem: Çalışmamıza Kırıkkale Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti Anabilim Dalı'nda tedavi görmüş olan 40 hasta dahil edilmiştir. Dahil edilme kriterlerine uygun bireyler çalışma grubu ve kontrol grubu olarak ikiye ayrılmıştır. Çalışma grubuna rubber dam uygulaması ile izolasyon sağlanarak braketleme yapılan hastalar, kontrol grubuna ise ekartör ve pamuk rulo izolasyonu kullanılarak braketleme yapılan hastalar dahil edilmiştir. Bireylerden kliniğimizde rutin olarak alınan başlangıç (braketsiz) ağız içi taramaları ve braketleme sonrası alınan ağız içi tarama kayıtları değerlendirilmiştir. Bu kayıtlar braket konumlarının doğruluğunu saptayabilmek amacıyla Geomagic X programına aktarılmıştır. Hasta başında geçen süreyi belirlemek amacıyla her iki grup için hekim yardımcısı tarafından kronometre tutulmuştur. 

Çalışmamızın sonucunda; doğrusal ölçümlerde rubber dam kullanılan ve kullanılmayan grupta en düşük sapma Z ekseninde bulunmuştur. Her iki grupta da vertikal sapma miktarının diğer doğrusal ölçümlere göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Her iki grupta da açısal sapmalar doğrusal sapmalara göre daha yüksek bulunmuştur. Sonuçlar iki grup için benzerlik göstermektedir ve rubber dam kullanımı braket pozisyonlandırmada fark oluşturmamıştır. Hasta başında geçen sürede istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmasına rağmen yapılan çalışmalar incelendiğinde sonuçlar paralellik göstermiştir.

Abstract:
Introduction and Objective: Oral healthcare professionals are constantly exposed to biological fluids and aerosols/droplets due to their close contact with patients, posing a high risk of infectious diseases transmission. Rubber dam, commonly used in dentistry, not only has various applications but also minimizes exposure to aerosols/droplets. It can also be used during orthodontic bracket placement to prevent/avoid infectious diseases. Our study aimed to investigate the impact of rubber dam usage on bracket positioning through three-dimensional intraoral scans of individuals where rubber dam was applied. Methods: Forty patients treated at the Department of Orthodontics, Faculty of Dentistry, Kırıkkale University, were included in our study. Participants meeting the inclusion criteria were divided into study and control groups. The study group consisted of patients where bracket placement was done with rubber dam isolation, while the control group included patients where bracket placement was done using a cheek retractor and cotton rolls for isolation. Intraoral scans taken before bracket placement (bracket-free) and after bracket placement were evaluated. These records were transferred to the Geomagic X program to determine the accuracy of bracket positions. The time spent at the patient chair was recorded by an assistant using a stopwatch to establish a baseline for comparison. Results: In linear measurements, the lowest deviation in the Z-axis was found in the group where rubber dam was used and the group where it was not. Both groups exhibited higher vertical deviation compared to other linear measurements. Angular deviations were higher in both groups compared to linear deviations. The results were similar for both groups, indicating that the use of rubber dam did not make a significant difference in bracket positioning. Although there was a statistically significant difference in the time spent at the patient chair, the results were parallel when examined in detail.