Selçuklular Döneminde Ortadoğu`da ticaret (XI-XIII. yüzyıllar) /
Yazar: SEZGİN GÜÇLÜAY
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ÇELİK
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1999
Konu: Tarih = History
Dizin: Haçlı seferleri = Crusades ; Ortadoğu = Middle East ; Selçuklular Dönemi = Seljuks Period ; Ticaret = Trade

Özet:
Ortadoğu bölgesi sahip olduğu doğal zenginlik ve coğrafi konumundan dolayı, çok eski dönemlerden itibaren yoğun bir iktisadi ve ticari canlılık yaşamaktaydı. Zira Ortadoğu dönemin önemli ticari emtialarının bulunmasından, yine Avrupa ile Uzakdoğu arasında bir köprü vazifesi görmesinden dolayı, tarihin her döneminde büyük bir öneme mazhar olmuştur. İslamiyetin yayılışı döneminde özellikle Avrupalı tüccarlara kapanan bölge, Haçlı Seferleri ile yeniden eski canlılığına kavuşmuştur. Böylece Haçlı Seferleri dini boyutu yanında iktisadi ve ticari boyutuyla ön plana çıkmıştır. Selçuklu Devleti, bu dönemde ticareti teşvik amacıyla tüccar milletlerle antlaşmalar yaparak, bir takım imtiyazlar dahi vermiştir. Yine Selçuklu devleti, ticari hayatın daha rahat ve iyi işleyebilmesi için buna yönelik alt yapı hizmetlerini de ihmal etmemiştir. XI. - XIII. yüzyıllarda Ortadoğu ve Avrupa'da ticari işlemlerin daha hızlı ve daha güvenli yapılmasını sağlayacak, bankacılık, çek, havele ve senet gibi işlemler daha yaygın bir halde kullanılmıştır. Yine bu dönemde tüccarlar sermaye ve emeklerini birleştirerek şirketler kurarken, aralarında dayanışmayı sağlayan hak ve hukuklarını koruyan tüccar birlikleri kurulmuştur. Selçuklular döneminde Ortadoğu ticaretini etkileyen siyasi ve beşeri olaylar da meydana gelmiştir.Anahtar Kelimeler : Ticaret, Ortadoğu, Selçuklular, Yollar, Haçlı Seferleri

Abstract:
Le Moyen-Orient, grâce a ses richesses naturelles et sa sitvation geagraphique gourssait, â partir des âges bien anterieures, d'une grande activite economique et commerciale. Du fait gu'il se trouve dans cette region des produits commerciaux importants, â cette epoque, et gue cette mâme region â eu le röle d'un pont naturel entre LEurope et I'Extreme-orient, â pour toutes les epoques de llıistoire beneficid d'une grande importance! Des l'epoque de la propagation de l'İslam, Le Moyen-Orient fenne ses portes aux commerçants, en particulier europeens puis regagne son ancienne activitd avec le commencement des croisades, cequi marque le câtd Economique et commercial des croisades â cöte de ses dimensions religieuses. D'autre part, on vait que l'Etat seldjukide, dans le but d'encourager le commerce, se permet de donner certaines privileges en faisant des accords avec des paysa commerçants. Pour assurer la marche complete et de finitive de la vie commerciale, ces memes Seldjukides n'ont pas neflige de creer les bases de l'economie fondomentale. Du XI. au XIII. Siecle au Moyent-Orient et en Europe, nous voyons que, pour assurer la rapidite et lasecurite des activites commerciales, des aperations de banques, l'usage des cheques, des ordres de payement et des actes est beaucoup plus regandu. On constate aussi que de divers commerçants unissent d'une part l'eurs capitaux et leurs efforts â fin de composer de grandes compagnies, crdent d'autre part des associations commerciales pour garder leurs solidarites et deTendre leurs droits. Ilya aussi des Evdnemnts politiques et sociales, au Moyen-Orient â l'epoque Seldjukide qui ont eu des influences positives ov negatives sur la vie economique et commerciale.Mot-Cle: Le Commerce, Le Moyen-Orient, Les Seldjukides, Les Chemins, Les Croisades