Ağırlık döngü sorunu olan obez bireylerde zaman kısıtlı beslenmenin metabolik göstergeler üzerine etkisi
The effect of time-restricted feeding on metabolic indicators in obese individuals with weight cycle problem
Yazar: BÜŞRA AYDIN ASLAN
Danışman: PROF. DR. EFSUN KARABUDAK
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Metabolizma = Metabolism ; Obezite = Obesity ; Vücut ağırlığı = Body weight ; Zaman kısıtlı beslenme = Time restricted eating

Özet:
Bu çalışma, ağırlık döngü sorunu olan obez bireylerde zaman kısıtlı beslenmenin, bireylerin vücut ağırlığı, yeme davranışlarındaki değişim ile metabolik risk faktörleri üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Randomize kontrollü nitelikte olan bu çalışma, Ocak 2020- Ağustos 2021 tarihleri arasında Kayseri İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı Mustafa Kızıklı Aile Sağlığı Merkezine başvuran ve son 10 yıl içerisinde en az bir kez ≥5 kg vücut ağırlık kaybı yaşayıp tekrar geri ağırlık kazanan 19-45 yaş arası obez (BKİ≥30 kg/m²) kadın bireyler üzerinde yürütülmüştür. Her iki grup zaman kısıtlı beslenme modelini uygulamıştır.Müdahale grubu (n:14, 32,36±7,34 yıl) TÜBER'de yer alan 'Besin Gruplarına göre Tabak Modelini' örnek alarak sağlıklı besinleri tercih ederek ad libitum beslenirken kontrol grubu (n:14, 37,00±6,75 yıl) ad libitum beslenmiştir. Müdahale ve kontrol grubundaki bireylerin rutinde yapılan kan biyokimyasal parametrelerine aile hekimliği sisteminden ulaşılmış;serum leptin, ghrelin ve insülin benzeri büyüme faktörü-1 (IGF-1) hormonlarının analizi için ayrıca kan örneği alınmıştır. Bireylerin genel bilgilerini sorgulayan anket formu, yeme davranışlarını belirlemek için Yeme Farkındalığı ve Aşırı Besin İsteği Ölçekleri, fiziksel aktivite durumlarını değerlendirmek için 24 saatlik fiziksel aktivite kayıt formu uygulanmış, antropometrik ölçümleri (vücut ağırlığı, boy uzunluğu, bel çevresi), vücut kompozisyon analizi ve yedi günlük besin tüketim kayıtları araştırmacı tarafından alınmıştır. Müdahale ve kontrol grubunun 12. hafta sonunda vücut ağırlık kaybı sırasıyla %3,82 ve %3,11 olup,  diğer antropometrik ölçümlerin yüzde değişimlerinde gruplar arası anlamlı fark yoktur (p>0,05). Gruplar arasında ve grup içinde başlangıç ve 12. hafta sonunda diyet enerji alımında anlamlı fark vardır(p<0,05). Gruplar arasında, enerjinin karbonhidrattan ve proteinden gelen yüzde değerlerinde 8. ve 12.haftada anlamlı fark vardır(p<0,05). Kontrol grubunun HbA1c değeri müdahale grubuna göre anlamlı düzeyde artmıştır(p<0,05). Açlık kan glukoz değeri her iki grup içinde de anlamlı olarak azalmıştır(p<0,05). Yeme farkındalığı ölçeği alt boyutundan biri olan yeme kontrolü puanı her iki gruptada anlamlı düzeyde artarken(p<0,05), aşırı besin isteği toplam puanı her iki grup içinde de anlamlı olarak azalmıştır(p<0,05). Bu çalışmanın sonuçları, ağırlık döngü sorunu olan obez bireylerde zaman kısıtlı beslenmenin vücut ağırlık kaybında ve açlık kan glukoz değerinin azalmasında, yeme kontrolünün sağlanmasında ve aşırı besin isteğinin azalmasında etkili olabileceğine işaret etmektedir.

Abstract:
This study was planned and conducted to evaluate the effect of time-restricted feeding on body weight, changes in eating behaviors and metabolic risk factors in obese individuals with weight cycling problems. This randomized controlled study was conducted between the ages of 19-45, who applied to the Mustafa Kızıklı Family Health Center affiliated to Kayseri Provincial Health Directorate between January 2020 and August 2021 and who lost ≥5 kg of body weight at least once in the last 10 years and regained weight conducted on obese (BMI≥30 kg/m²) female individuals. Both groups applied the time-restricted feeding model. While the intervention group (n:14, 32.36±7.34 years) was fed with ad libitum by choosing healthy foods, taking the 'Plate Model by Food Groups' in TÜBER as an example, the control group (n:14, 37.00±6, 75 years) was fed with ad libitum.The routine blood biochemical parameters of the individuals in the intervention and control groups were obtained from the family medicine system.The blood samples were also taken for analysis of serum leptin, ghrelin and insulin-like growth factor-1 (IGF-1) hormones. The questionnaire questioning the general information of individuals, Mindful Eating Questionnaire and Food Craving Questionnaire to determine eating behaviors, 24-hour physical activity registration form to evaluate physical activity status, anthropometric measurements and seven-day food consumption records were taken by the researcher. The body weight loss of the intervention and control groups at the end of the 12th week was 3.82% and 3.11%, respectively, and there was no significant difference between the groups in the percentage changes of other anthropometric measurements (p>0.05).There was a significant difference in energy intake between and within the groups at the beginning and at the end of the 12th week (p<0.05). There was a significant difference between the groups in the percentage values of energy from carbohydrate and protein at the 8th and 12th weeks (p<0.05). The HbA1c value of the control group increased significantly compared to the intervention group (p<0.05). The fasting blood glucose (mg/dl) value decreased significantly in both groups (p<0.05). The eating control score, which is one of the sub-dimensions of the eating awareness scale, increased significantly in both groups (p<0.05). The total score of excessive food cravings decreased significantly in both groups (p<0.05). The results of this study indicate that time-restricted feeding may be effective in reducing body weight and fasting blood glucose value,providing eating control and reducing excessive food cravings in obese individuals with weight cycling problems.