Antalya'daki tatil köylerinin açık alan kullanımı açısından irdelenmesi
Investigation on the use of open spaces of holiday villages in Antalya
Yazar: OKŞAN TANDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. NİLGÜN ERGUN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Peyzaj Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Antalya = Antalya ; Açık alanlar = Open spaces ; Konaklama tesisleri = Occommodation facilities ; Tatil köyleri = Holiday villages ; Turizm = Tourism

Özet:
Tatil köyleri, barınma ve yeme-içme gereksinimleri yanında, çok çeşitli rekreasyon ve spor olanaklarının doğa ile içice bir ortam içinde sunulduğu konaklama tesisleridir. II. Dünya Savaşının ardından insanlara kent yaşamının bunaltıcı ve yoğun temposundan uzak bir tatil sunma amacı ile ortaya çıkmış ve ilk olarak Club Med tarafından 1950 yılında İspanya, Alcudia'da hayata geçirilmiştir. Başlangıçta 'köy tipi yaşam' felsefesiyle kurulan tatil köyleri, değişen turizm anlayışı doğrultusunda, gelir seviyesinin artması değişen kullanıcı taleplerine cevap vermek amacı ile büyük bir değişim sürecinden geçerek günümüzde her türlü konforun yer aldığı kitle turizmine hizmet veren bir konaklama tesis türüne dönüşmüştür. Bu tez çalışması ile tatil köylerinin açık alanlarının tasarım ilkelerini, bu açık alanlardaki farklı alanların yerleşme düzenini belirlemek, açık alanların tasarımı açısından kulllanıcı memnuniyetini tespit etmek ve daha sonra bu konuda yapılacak olan çalışmalara kaynak oluşturmak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda sahip olduğu tüm avantajlar bakımından Türkiye'nin turizm potansiyelinin en yüksek olduğu ve diğer konaklama tesisleri yanında tatil köylerinin de yoğun olarak bulunduğu Antalya ve Antalya' daki tatil köyleri tez kapsamında araştırma alam olarak seçilmiş, Antalya'daki 14 tatil köyüne yönelik inceleme ve araştırmalar yapılmıştır. Bu kapsamda tezin birinci bölümü, giriş kısmını oluşturmaktadır. İkinci bolünde; genel olarak turizm kavramı ve tarihsel gelişimi anlatılmıştır. Üçüncü bölümde; konaklama tesisleri ve tatil köyleri başlığı altında, konaklama tesislerinin tanımı yapılmış, konaklama tesis türleri açıklanmış ve tatil köylerinin tanımı yapılarak diğer konaklama tesislerinden farklılıkları belirtilmiş, tarihsel süreç içinde başlangıçtan günümüze kadar gelişimi anlatılmıştır. Daha sonra 'tatil köyü eylem sistemleri' açılımı yapılarak bu eylemler doğrultusunda oluşan 'tatil köyü programı' açıklanmıştır. Dördüncü bölümde ise Türkiye'de turizmin ve tatil köylerinin gelişimi anlatılmış, daha sonra tezin araştırma alam olan Antalya'daki tatil köylerinin gelişiminden bahsedilmiştir. Beşinci bölüme kadar olan bölümler, çeşitli kaynaklardan yararlanılarak oluşturulmuştur. Beşinci bölüm ise aynı zamanda tezin adı olan 'Antalya'daki Tatil Köylerinin Açık Alan Kullanımı Açısından İrdelenmesi' başlığı altında yapılan analitik ve sosyolojikinceleme ve çalışmaların sonucunda oluşmuştur. Bu bölümde mimarlar ile yapılan görüşmeler ile tatil köylerinin tasarımını yönlendiren tasarım ilkelerinin saptanması, tatil köylerini oluşturan farklı açık alanların arazi üzerindeki genel yerleşme düzeninin ve tatil köylerinin açık ve kapalı alanlarının hesaplanarak kişi basma düşen açık alan miktarının belirlenmesi çalışmanın analitik bölümünü oluşturmaktadır. Tatil köylerinden genel beklentilerin belirlenmesi için 100 kişi ile yapılan anket çalışması ve Salima Tatil Köyü ile Majesty Kemer Club örnekleri üzerinde kullanıcı memnuniyetinin tespit edilmesine yönelik yapılan anket çalışması ise çalışmanın sosyolojik bölümünü oluşturmaktadır. Altıncı bölümde ise, tüm bu çalışma ve incelemeler doğrultusunda ortaya çıkan bulgular değerlendirilerek birtakım sonuçlara varılmıştır. Tez sonucunda varılan sonuçlar kısaca şöyle sıralanabilir:. Mimarlarla yapılan görüşmeler ile elde edilen tasarım ilkeleri ve yapılan anketlerin ortaya çıkardığı bulgular birbirini desteklemekte, yani tatil köyü tasarım ilkeleri kullanıcılar tarafından da kabul edilmektedir.. Birçok tatil köyünün, kış turizmine hizmet verebilmek amacıyla otel bloğu yapmayı planladıkları öğrenilmilştir. Bu durum ve tatil köylerinde yapılan revizyon işlemleri, tatil köylerinde yeşil alan miktarının azalmasına, betonlaşmanın artarak yeşil alanların önüne geçmesine sebep olacağı/olduğu tespit edilmiştir. Bu da, şayet bu süreç devam ederse, tasarımcıların ortaya koyduğu tasarım ilkelerinden gittikçe uzaklaşılacağını, bu durumda da kullanıcı memnuniyetinin azalacağını ortaya koymaktadır.

Abstract:
Holiday villages are foundations to stay which serve basic needs, as accomodation, eat and drink and also recreation and sport opportunities and facilities, in the naturel enviromental atmosphere. By the second world war, holiday villages was created to provide a holiday which is far away from boring, exausting and busy tempo of cities and they were estabilish in 1950 and in Alcudia, Spain by Club Med for the first time. At the beginnings, holiday villages were established for 'village type life' idea but, then, by income increasing to answer user's needs and changing and enhancing too much, they has become accodomation foundations to stay for mass tourism. In this thesis survey, investigation of the holiday villages's open spaces aims that determination holiday villages's open spaces design principles and plans of these areas, establishment user's pleasures about open spaces of villages, and than make source for other investigations concerning this subject. For this aim, Antalya and holiday villages in this area, which have the biggest potential in the Turkey many of other accomations village, were choosed. In this thesis concept and fourteen holiday villages in this area were investigated. The first chapter of this thesis contains introduction part. In the second chapter, 'tourism' concept and its historical improvement are generally explained. In the third chapter, under 'accomodation foundations and holiday villages' titles, accomodation foundations were defined, kinds of accomodation foundations were explained, and described differences from the other accomodation foundations by defining holiday villges, in the historical period from beginning to nowaday improvement of holiday villages was explained. Than holliday villages activity systems was described and holliday villages program was explained according to 'holliday villages activity systems'. In the fourth chapter, development of tourism and holliday villages in Turkey is explained, then development of holliday villages in Antalya which is investigations are explained.