Tanbur sazı icra tekniklerinin Peşrev ve Saz Semaisi formları üzerinden tespiti
Determination of tanbur instrument performance techniques on Peşrev and Saz Semai forms
Yazar: ERCAN KAYA
Danışman: DOÇ. DR. VEFA TERZİOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzik Bilimleri Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Müzik = Music

Özet:
Amaç: Bu araştırmada tanbur sazına yönelik geliştirilen icra tekniklerinin Peşrev ve Saz
Semaisi formları üzerinden kullanım durumlarının tespiti amaçlanmıştır. Çalışmada ses ve
görüntü kalitesinin yüksek olduğu icra videoları tespit edilmiş ve Tanburi Cemil Bey, Andon
Efendi, Gazi Giray Han, Benli Hasan Ağa'ya ait 3 Peşrev ve 3 Saz Semaisi seçilmiştir.
Yöntem: Bu araştırmada betimsel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır.
Araştırmanın temelini oluşturma adına literatür taraması yapılarak konuyla ilgili kuramsal
bilgiler toplanmıştır. Araştırmanın evrenini Türk müziği formlarından Peşrev ve Saz Semaileri,
örneklemini ise Tanburi Cemil Bey, Andon Efendi, Gazi Giray Han, Benli Hasan Ağa'ya ait 3
Peşrev ve 3 Saz Semaisi oluşturmaktadır. Veriler bestecilere ait eserleri Youtube video
paylaşım sitesinde icra eden üç icracının video kaydı alınarak toplanmıştır. Veriler içerik analiz
ve doküman analiz tekniği ile incelenmiştir. Belirlenen Peşrev ve Saz Semailerinin bölümleri
ayrı ayrı ele alınarak bölümler içerisindeki ölçülerde yapılan icra teknikleri nota üzerinde
belirtilmiştir.
Sonuçlar: Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda; belirlenen Mahur Peşrev, Isfahan
Peşrev, Rast Peşrev ve Hicazkâr Saz Semaisi, Hüseyni Saz Semaisi, Muhayyer Saz Semaisi
eserlerinde çarpma, tril, parmak kaydırma ve tuşe sallama gibi icra tekniklerinin sıkça
kullanıldığı sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Tanbur, Form, İcra Teknikler

Abstract:
Purpose: This study aimed to determine the use of the performance techniques developed for
the tanbur instrument over the forms of Peşrev and Saz Semaisi. In the study, performance
videos with high sound and image quality were identified and 3 Peşrev and 3 Saz Semaisi of
Tanburi Cemil Bey, Andon Efendi, Gazi Giray Khan, Benli Hasan Aga were selected.
Method: In this study, the survey model, one of the descriptive research methods, was used.
To form the basis of the research, theoretical information on the subject was collected through
a literature review. The population of the study consists of Peşrev and Saz Semaileri from
Turkish music forms, and the sample consists of 3 Peşrev and 3 Saz Semaisi belonging to
Tanburi Cemil Bey, Andon Efendi, Gazi Giray Han, Benli Hasan Aga. The data were collected
by taking video recordings of three performers performing the composers' works on the
YouTube video-sharing site. The data were analyzed by content analysis and document analysis
techniques. The sections of the determined Peşrev and Saz Semai were handled separately and
the performance techniques performed in the measures within the sections were indicated on
the note.
Results: In line with the findings of the study, it was concluded that performance techniques
such as slamming, trill, finger shifting, and key shaking were frequently used in Mahur Peşrev,
Isfahan Peşrev, Rast Peşrev and Hicazkâr Saz Semai, Hüseyni Saz Semaisi and Muhayyer Saz
Semaisi.
Keywords: Tanbur, Form, Playing techniques