Erol Büyükmeriç'in çocuk kitaplarının eğitsel iletiler açısından incelenmesi
An investigation on Erol Büyükmeriç's children books in terms educational messages
Yazar: ELİDA ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. BAYRAM BAŞ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Büyükmeriç, Erol = Büyükmeriç, Erol ; Eğitsel iletiler = Educational messages ; Hikaye = Story ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk kitapları = Children's books

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Türk çocuk edebiyatı yazarlarından Erol Büyükmeriç'in çocuklar için yazdığı hikayelerindeki eğitsel iletileri, bu iletilerin sunuluş biçimleri ve amaçları bakımından sınıflandırılarak hikaye kitaplarındaki dağılımını tespit etmektir.. Araştırmanın yöntemi nitel araştırma olup, nitel araştırma yöntemlerinden, doküman incelemesidir. Çalışma deseni, iç içe geçmiş tek durum desenidir. Araştırmada veri kaynağı olarak Erol Büyükmeriç'in 5 öykü kitabından faydalanılmıştır. Eserler, döküman incelemesi aşama ve ilkeleri doğrultusunda, eğitsel iletileri, bu iletilerin sunuluş biçimleri ve amaçları bakımından sınıflandırılmıştır. Veri toplama aracı olarak, 139 farklı eğitsel iletiyi bulunduran ölçüt listesinden yararlanılmıştır. İncelenen kitaplarda tespit edilen eğitsel iletiler sunuluş (aktarış) biçimlerine göre "Doğrudan Aktarılan İletiler (Açık İletiler)" ve "Dolaylı Yoldan Aktarılan İletiler (Örtük İletiler)" şeklinde sınıflandırılmıştır. Sunuluş biçimlerine göre dolaylı/doğrudan aktarılan iletiler şeklinde tasnif edilen iletiler amaçlarına göre ise Kişilik Gelişimi Destekleyen Eğitsel İletiler, Toplumsal Gelişimi Destekleyen Eğitsel İletiler, Dini Duyguların Gelişimini Destekleyen Eğitsel İletiler, Ulusal Düşüncenin Gelişimini Destekleyen Eğitsel İletiler, Çevre Bilinci Gelişimini Destekleyen Eğitsel İletiler, Estetik Düşüncenin Gelişimini Destekleyen Eğitsel İletiler, Evrensel Düşüncenin Gelişimini Destekleyen Eğitsel İletiler, Ekonomik Düşüncenin Gelişimini Destekleyen Eğitsel İletiler biçiminde gruplandırılmıştır. Erol Büyükmeriç'in incelenen 5 kitabında eğitsel ileti tespit edilmiştir. Araştırılan eserlerin  metinlerinde toplam 527 eğitsel ileti tespit edilmiştir. Bu eğitsel iletilerin 486 tanesi örtük ileti olup  dolaylı aktarım yoluyla okuyucuya aktarılmıştır. Eğitsel iletilerden 41 tanesi ise yazarın açıkça ifade ederek (açık ileti) doğrudan aktarım yoluyla okuyucuya sunduğu iletilerdir. Yazarın kitaplarında en çok tespit edilen eğitsel ileti grubu "Kişisel Gelişimi Destekleyen Eğitsel İletiler"dir.
Anahtar Kelimeler: Çocuk Edebiyatı,  Erol Büyükmeriç, Eğitsel İleti

Abstract:
The aim of this study is to determine the distribution of educational messages by classifying these messages in terms of their presentation methods and purposes in stories written for children by Erol Büyükmeriç,  one of the authors of Turkish children's literature. The method of the research is qualitative research and one of the qualitative research methods is document analysis. The working pattern is a nested single-state pattern. The research has benefited from 5 storybooks of Erol Büyükmeriç as a data source. The works are classified in terms of their educational messages, the way these messages are presented, and their purposes, in line with the stages and principles of document analysis. As a data collection tool, a criteria list containing 139 different educational messages was used. The educational messages detected in the examined books were classified as "Directly Transferred Messages (Explicit Messages)" and "Indirectly Transmitted Messages (Implicit Messages)" according to their presentation (transmission) format. The messages classify as direct/indirect transmitted messages according to their presentation and have been grouped according to their purposes as Educational Messages Supporting Personality Development, Educational Messages Supporting Social Development, Educational Messages Supporting the Development of Religious Emotions, Educational Messages Supporting the Development of National Thought, Educational Messages Supporting the Development of Environmental Awareness, Educational Messages Supporting the Development of Aesthetic Thought, Educational Messages Supporting the Development of Universal Thought, Economic Educational Messages. Educational messages have been identified in Erol Büyükmeriç's 5 examined books. A total of 527 educational messages have been identified in the texts of these books. 486 of these messages are implicit messages which have been transferred to the reader via indirect transmission, and 41 of the detected messages are open messages and have been transferred to the reader by direct transmission. The most identified group of educational messages in the author's books is "Educational Messages that Support Personal Development".
Keywords: Children's Literature, Erol Buyukmeric, Educational Message