Okul öncesi çocuklarda öz düzenleme becerileri ile liderlik gelişimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between self-regulation skills and leadership development in preschool children
Yazar: HASİBE NUR ALIM
Danışman: PROF. DR. ABDÜLKADİR KABADAYI
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Okul öncesi döneminde elde edilen beceriler, çocukların gelecek dönemdeki sosyal ve akademik hayatlarına doğrudan etki etmektedir. Öz düzenleme ve liderlik becerileri, çocukların sosyal ve akademik gelişimi açısından önemli bir rol oynamaktadır. Ancak, bu becerilerin okul öncesi dönemdeki çocuklar üzerindeki etkileri ve kendi aralarındaki ilişkisi hakkında sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışma, okul öncesi dönemde öz düzenleme ve liderlik becerileri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 eğitim öğretim yılında Batman ilinde bulunan Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı bir anaokulunda öğrenim görmekte olan 101 çocuk ve onların öğretmenleri oluşturmaktadır. Çalışmada okul öncesi çocukların öz düzenleme becerilerini belirlemek amacıyla Erol ve İvrendi (2019) tarafından geliştirilen "Erken Çocukluk Dönemi Öz düzenleme Becerileri Ölçeği" kullanılmıştır. Ayrıca okul öncesi çocukların liderlik gelişimlerini belirlemek amacıyla da Duran ve Zembat (2019) tarafından geliştirilen "Erken Çocukluk Dönemi Liderlik Ölçeği" kullanılmıştır. İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nden gerekli izinler çalışma verilerinin toplanmasından önce alınmıştır. Verilerin analizi için tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Verilerin alt bağlamlara ayrılmasında Cronbach alfa katsayısı kullanılmış ve öz düzenleme becerileri üç alt başlığa ayrılırken liderlik tek olarak ele alınmıştır. Pearson korelasyon analizi ile bu bağlamların birbirleriyle olan ilişkisi incelenmiştir. Ayrıca cinsiyetin bu beceriler üzerinde etkisini incelemek için t-testi uygulanarak cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olup olmadığı incelenmiştir. Yüksek korelasyon değerlerine dayanarak yapılan çoklu doğrusal regresyon ile öz düzenleme bağlamlarının liderlik için yordayıcı olarak değerlendirilmesi yapılmıştır. Çalışmanın bulguları, öz düzenleme ve liderlik becerileri arasında pozitif bir ilişki olduğunu göstermektedir. Özellikle, öz düzenleme becerileri ve engelleyici kontrol boyutu ile liderlik arasında daha yüksek bir korelasyon tespit edilmiştir. Ancak, dikkat ve çalışma belleği boyutlarının liderlik üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı ortaya konulmuştur. Cinsiyete göre farklılaşma incelendiğinde ise öz düzenleme becerilerinde cinsiyete göre anlamlı farklılıklar olduğu görülmüştür. Kız öğrencilerinin erkek öğrencilere göre öz düzenleme becerileri daha yüksek çıkmaktadır. Liderlik bakımında ise cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı gözlemlenmiştir. Çalışmanın sonuçları, okul öncesi dönemdeki çocukların öz düzenleme ve liderlik becerilerinin önemini vurgulamaktadır. Özellikle, engelleyici kontrolün liderlik becerileri için önemli bir yordayıcı olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle, okul öncesi eğitim programlarının ve sınıf ortamlarının çocukların öz düzenleme ve liderlik becerilerini desteklemeye yönelik stratejilere odaklanması önerilmektedir. Ayrıca cinsiyete dayalı değişken eğitim programları ile öğrencilerin ihtiyaçlarına daha çok hitap eden faaliyetler yapılabilir.

Abstract:
The skills acquired during the preschool period directly affect children's social and academic lives in the future. Self-regulation and leadership skills play an important role in children's social and academic development. However, there are limited studies on the effects of these skills on preschool children and the relationship between them. This study aims to examine the relationship between self-regulation and leadership skills in the preschool period. The study group of the research consists of 101 children and their teachers studying in a kindergarten affiliated with the Ministry of National Education in Batman province in the 2023-2024 academic year. In the study, the "Early Childhood Self-Regulation Skills Scale" developed by Erol and İvrendi (2019) was used to determine the self-regulation skills of preschool children. In addition, the "Early Childhood Leadership Scale" developed by Duran and Zembat (2019) was used to determine the leadership development of preschool children. Necessary permissions were obtained from the Provincial Directorate of National Education before collecting the study data. Descriptive statistics, correlation analysis and multiple linear regression analysis were performed to analyze the data. Cronbach's alpha coefficient was used to divide the data into sub-contexts, and while self-regulation skills were divided into three sub-headings, leadership was considered as a single one. The relationship between these contexts was examined with Pearson correlation analysis. Additionally, to examine the effect of gender on these skills, t-test was applied to examine whether there were statistically significant differences according to gender. Self-regulation contexts were evaluated as predictors for leadership by multiple linear regression based on high correlation values. The findings of the study show a positive relationship between self-regulation and leadership skills. In particular, a higher correlation was found between self-regulation skills and inhibitory control dimension and leadership. However, it has been revealed that attention and working memory dimensions do not have a statistically significant effect on leadership. When the differences by gender were examined, it was seen that there were significant differences in self-regulation skills according to gender. Female students' self-regulation skills are higher than male students. It was observed that there was no statistically significant difference in terms of leadership according to gender. The results of the study emphasize the importance of preschool children's self-regulation and leadership skills. In particular, inhibitory control has been determined to be an important predictor of leadership skills. Therefore, it is recommended that preschool education programs and classroom environments focus on strategies to support children's self-regulation and leadership skills. In addition, activities that better address the needs of students can be carried out with variable education programs based on gender.