Yaprak uygulaması ile roka bitkisinin iyotça zenginleştirilmesi
Biofortification of the rocket plants with iodine by foliar fertilization
Yazar: ERDEM TEMEL
Danışman: PROF. DR. HAMİT ALTAY
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma ile roka bitkisinin yapraktan uygulanan mikro element iyot ile zenginleştirilmesi hedeflenmiştir. Bu kapsamda uygulanan iyot dozunun ve uygulama zamanının etkilerinin bitki gelişimi üzerindeki etkileri ve iyot içerikleri belirlenmiştir. Deneme potasyum iyodür (KI) kaynak seçilerek iyodun 5 farklı dozu (0; 0,2; 0,4; 0,8; 1 mM KI) ve 2 farklı uygulama zamanı (hasattan 1 ve 2 hafta önce bir defa) ile 3 tekerrürlü olarak serada kurulmuştur. Çalışmanın sonunda, gövde yaş ağırlığı, gövde kuru ağırlığı, yaprak eni yaprak boyu, yaprak alanı, klorofil içeriği ve iyot içeriği belirlenmiştir. Elde edilen verilere göre yapılan iyot uygulamaları ile gövde yaş ağırlığı, gövde kuru ağırlığı, yaprak eni, yaprak boyu, yaprak alanı azalmıştır. Bunun yanında ilgili parametreleri uygulama zamanı da etkilemiş ve bitkiler iyota maruz kaldıkça vejetatif olarak olumsuz etkilenmiştir. Klorofil içeriğinde istatistiksel olarak önemli bir fark bulunamamıştır. Sonuçlara göre iyot içeriği yapılan uygulamalara paralel olarak artış göstermiş 0,8 mM iyot uygulaması bitkilerin en yüksek iyot içeriğine ulaşmasında yeterli olmuştur. Bunun yanında iyota maruz kalma süresi uzadıkça da iyot içeriğinde önemli bir artış olmuştur. Çalışmanın sonunda roka bitkisinin iyot içeriğini arttırmak için potasyum iyodür kullanılabileceği ancak vejetatif kısımlardaki olumsuz etkinin azaltılması için daha detaylı doz çalışmalarının yapılması gerektiği belirlenmiştir. 

Anahtar Sözcükler: İyot, Roka, Zenginleştirme, İyot eksikliği

Abstract:
Biofortification of the rocket plants were aimed with iodine micro element by foliar fertilization in the study. In this context, the effects of iodine doses and treatment dates on plant development and iodine content of the plants were determined. Trials were conducted in a greenhouse with 5 different iodine doses (0; 0,2; 0,4; 0,8; 1 mM KI) sourced from potassium iodide (KI) and 2 different treatment date (1 and 2 weeks before once at harvest) with 3 repetitions. Shoot fresh weight, shoot dry weight, leaf length, leaf width, leaf area, chlorophyll content and iodine content were investigated at the end of the study. According to the results obtained, shoot fresh weight, shoot dry weight, leaf width, leaf length, leaf area of the rocket plants were decreased with increasing doses of potassium iodide. Besides, related parameters mentioned above were affected by treatment date and plants were negative affected vegetatively. No any significance was found on chlorophyll content of the plants statistically. Results showed that the iodine content of the plants increased relatively with the increased doses of potassium iodide and 0.8 mM treatment gave the highest iodine content of the plants. On the other hand, iodine content of the plants increased significantly with the residence time exposed to iodine. As a result, it was determined that potassium iodide can be used to increase the iodine content of rocket plants but detailed dose researches should be carried out to decrease the negative effect of iodine to vegetative organs of the plants in the future.

Keywords: Iodine, Rocket, Biofortification, Iodine deficiency