Alanya örneğinde Almanca-Türkçe iki dillilik: Ses, yapı ve anlambilim açısından toplumdilbilimsel bir inceleme
Bilingualism between German and Turkish in the case of Alanya: A sociolinguistic analysis in terms of phonology, morphology, semantics and syntax
Yazar: ELİF ERMAĞAN
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM EKTİ
Hacettepe Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Almanca = German ; Almanlar = Germans ; Anlam bilim = Semantics ; Antalya-Alanya = Antalya-Alanya ; Ses bilim = Phonology ; Sosyodilbilim = Sociolinguistic ; Söz dizim = Syntax ; Türkçe = Turkish ; İki dilli = Bilungualism ; İkinci dil öğrenimi = Second language learning

Özet:
Toplumdilbilimsel temelli araştırmalar artan bir ivmeyle literatürde yerini almaktadır. Bu tezde de toplumdilbilimsel çalışma konularının başında gelen iki dillilik kavramı, Alanya'da yaşayan geç iki dilli Almanların hedef dil Türkçeyi konuşmaları üzerinden ses bilimsel, yapı bilimsel, anlam bilimsel ve söz dizimsel başlıklar altında Alanya merkez alınarak toplumdilbilimsel çerçevede incelenmiştir.   
Bu sebeple tezin ilk amacı katılımcıların Türkçeyi konuşurken Türkçeden yaptıkları ses bilimsel, yapı bilimsel, anlam bilimsel ve söz dizimsel sapmaları göstermek ve bunları tespit ederken kültürel farkındalık ve hazırbulunuşluk durumlarının onların dil edinim ve öğrenmelerine etkisini ortaya koymaktır.
Çalışma sadece Alanya'da yaşayan yetişkin Türkçe bilen Almanları kapsarken; çalışmaya katılan bir erkek dışında katılımcıların tamamı kadın olduğu için cinsiyet, katılımcıların geldikleri eyaletler farklılık oluşturduğu için de eyaletlerin ağız özellikleri kapsam dışı tutularak standart Almanca temel alınmıştır.
Bu çalışmada, yarı yapılandırılmış görüşme, gözlem ve içerik analizi olmak üzere birden fazla araştırma yöntemi uygulanmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme, önceden hazırlanan yazılı soruların katılımcıya sözlü olarak sorulması ve yanıtların ses kayıt cihazıyla kayda alınmasıyla birlikte not alma şeklinde gerçekleşmiştir. Gözlem yöntemi ise Türkçeye yönelik yaklaşım ve tutumlar bölümüne veri sağlamak amacıyla tercih edilmiştir.  Yapılan çalışmada gözlem ve görüşme yoluyla elde edilen nitel araştırma verileri içerik analiziyle incelenmiştir.
Yapılan çözümlemeler ve değerlendirmelerden, katılımcıların daha çok ana dil kaynaklı olmak üzere hedef dil olarak Türkçeden ses bilimsel, yapı bilimsel, anlam bilimsel ve söz dizimsel olarak sapma yaptığı, gönüllü göçle gelen katılımcıların Türkçeye ve Türk kültürüne karşı olumlu yaklaştıkları sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Sözcükler
Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi, Alanya'daki Almanlar, Toplumdilbilim, Geç İki dillilik, Dil Edinimi, Ses bilim, Yapı bilim, Anlam bilim, Söz dizimi, Türk Kültürü

Abstract:
Sociolinguistic based research has been increasing in the literature. In this thesis, the concept of bilingualism, which is one of the prominent topics of sociolinguistic studies, is analyzed in a sociolinguistic framework regarding phonological, morphological, semantical, and syntactic features by focusing on Alanya, and through the speaking Turkish as the target language of the late bilingual Germans living in Alanya. 
For this reason, the first aim of the thesis is to show the phonological, morphological, semantical and syntactic deviations of the participants from Turkish while speaking Turkish, and to reveal the effects of cultural awareness and readiness on their language acquisition and learning while detecting them.
The study covers only adult Turkish speaking Germans living in Alanya. Since all the participants are female, except for one male participant, gender is excluded. Likewise, because of the variety of the states where participants come from, the dialect characteristics of the states are not included, and standard German is taken as a basis.
In this study, various research methods including semi-structured interview, observation, and content analysis are applied. The semi-structured interview was carried out in the form of taking notes after the written questions prepared beforehand were asked verbally to the participant, and the answers were recorded with a tape recorder. The observation method is chosen to provide data to the section on approaches and attitudes towards Turkish. In the study, qualitative research data obtained through observation and interviews are analyzed by using content analysis.
Based on the analyses and evaluations, it is concluded that the participants, mostly originating from the mother tongue, deviated from Turkish phonological, morphological, semantical, and syntactic.  Furthermore, it is detected that participants coming through voluntary immigration approached Turkish and Turkish culture positively.

Key words
Teaching Turkish as a Foreign Language, Germans in Alanya, Sociolinguistics, Late Bilingualism, Language Acquisition, Phonology, Morphology, Semantics, Syntax, Turkish Culture