Anthony Giddens'ın aile kurumunun değişimi hakkındaki görüşleri çerçevesinde Türk sinemasında aile temsillerinin değişiminin incelenmesi
Investigation of the change of family representations in Turkish cinema within the framework of Anthony Giddens's views on the change of the family institution
Yazar: NAGİHAN KURT
Danışman: DOÇ. DR. ÇAĞRI ERYILMAZ
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu çalışmanın amacı Türk sinemasında aile temsillerinin detaylı bir analizinin sunulması ve sinemada değişen aile yapınsın incelenmesidir. Bu çerçevede aile yapısının değişimi Türkiye'nin kısa bir tarihi ile açıklanmış ve bu değişime neden olan faktörler sunulmuştur. Literatüre uygun olarak amaçlı (yargısal) örneklem tekniği ile 1960-1990 yılları arasından on, 1990 yılı sonrasından on film seçilerek nitel içerik analizi yöntemi ile filmlerin çözümlemesi yapılmıştır. Bulgular "Evlilik Türleri", "Akrabalık İlişkileri", "Cinsel Özgürlük Düzeyleri" ve "Aile İçi Karar Alma Süreçlerinde Kadının Konumu" olmak üzere dört kategori altında çözümlenmiş ve filmlerden sahneler ile birlikte sunulmuştur. Bulgulara göre 1990 yılına kadar sinemadaki aile temsilinin geleneksel ataerkil aile olduğu, aile içi karar alma süreçlerinde kadının söz hakkı olmadığı, otorite sahibinin baba ve büyük oğullar olduğu, düzenlenmiş evliliklerin sürdürüldüğü, aile ilişkilerinin önemli olduğu, akrabalık ilişkilerinin ise kısmen korunduğu ve erkekler için sınırlı cinsel özgürlükten söz edilebilirken kadınlar için cinsel özgürlük gibi bir durumun söz konusu olmadığını söylemek olanaklıdır. 1990 yılı sonrasında ise sinemadaki aile temsilleri değişim göstermektedir. 1990 yılı sonrası incelenen filmlerde sinemadaki aile temsili modern, eşitlikçi çekirdek aile olmaktadır, eş seçimleri özgürce gerçekleştirilmektedir, düzenlenmiş evlilikler görünmemektedir. Aile içi karar alma süreçlerinde kadın hakları genişlemektedir. Aile bağları kısmen korunurken, uzak akrabalık ilişkileri etkinliğini yitirdiğini söylemek mümkündür. Kadınlar ve erkekler için cinsel özgürlük düzeyleri artış göstermiştir. Ek olarak birlikte yaşamalar artış göstermiştir ve bu durum daha fazla kabul görmektedir. Bir diğer yandan 1990 yılına kadar aile kurumu genel olarak birlik ve beraberlik temelinde dayanışmanın sürdürüldüğü, sorunların çözüldüğü sıcak bir yuva olarak temsil edilirken 1990 yılı sonrası incelenen filmlerde ise aile sorunlu bir alan olarak temsil edilmektedir ve aldatma ve boşanma olguları artış göstermektedir. Sonuç olarak Giddens'ın ailenin dönüşümü hakkında sunduğu değişimler incelenen filmlerde de görülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to present a detailed analysis of family representations in Turkish cinema and to examine the changing family structure in cinema. In this framework, the change in family structure is explained with a brief history of Turkey and the factors that cause this change are presented. In accordance with the literature, ten moviesfilms from 1960-1990 and ten moviesfilms from 1990 onwards were selected with the purposive (judgmental) sampling technique and analyzed with the qualitative content analysis method. The findings were analyzed under four categories, namely "Types of Marriage", "Kinship Relationships", "Levels of Sexual Freedom" and "Position of Women in Domestic Decision Making Processes" and presented with scenes from the moviesfilms. According to the findings, it is possible to say that the representation of the family in cinema until 1990 was the traditional patriarchal family, women had no say in family decision-making processes, the authority was held by the father and eldest sons, arranged marriages were maintained, family relations were important, kinship relations were partially preserved, and while limited sexual freedom could be mentioned for men, there was no sexual freedom for women. After 1990, representations of family in cinema show a change. In the post1990 moviesfilms, the representation of the family in cinema is the modern, egalitarian nuclear family, spouses are freely chosen, and arranged marriages are not seen. Women's rights expand in family decision-making processes. As a result, the changes that Giddens presents about the transformation of the family are also seen in the movies examined.