Sosyal hizmet uzmanlarının çevresel farkındalık seviyeleri ile çevreye yönelik tutumlarının belirlenmesi
Investigating the levels of environemental awarness of social workers and their attitudes toward environment
Yazar: İRFAN DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. EDA PURUTÇUOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Sosyal hizmet uzmanları = Social workers ; Sosyal hizmetler = Social services ; Çevre = Environment ; Çevresel farkındalık = Environmental awareness ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma, sosyal hizmet uzmanlarının çevresel farkındalık seviyeleri ile çevreye yönelik tutumlarını belirlemek amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Sosyal hizmetin mesleki örgütlenmelerine ilişkin derneklerin mail grubu ve sosyal medya hesaplarına kayıtlı ve araştırmaya istekli 260 (151 kadın, 109 erkek) sosyal hizmet uzmanı araştırma kapsamına alınmıştır. Araştırma materyalinin toplanmasında online anket tekniği kullanılmış olup, oluşturulan online anket link aracılığıyla Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği ve Sosyal Hizmet Meslekte Birlik Derneği'nin mail grupları ve sosyal medya hesaplarında paylaşılmıştır. Online anket formu, sosyal hizmet uzmanlarının sosyo-demografik bilgileri, çevresel farkındalık seviyeleri ve çevreye yönelik tutumlarını belirlemeye yönelik "Sosyo-Demografik Bilgi Formu", Güven ve Aydoğdu (2012) tarafından geliştirilen "Çevre Sorunlarına Yönelik Farkındalık Ölçeği" ve Uzun ve Sağlam (2006) tarafından geliştirilen "Çevresel Tutum Ölçeği" olmak üzere üç aşamadan oluşmuştur. Sosyal hizmet uzmanlarının çevresel farkındalık seviyeleri ile çevreye yönelik tutumlarının incelendiği araştırmada, cinsiyet ve yaş açıklayıcı değişken olarak göz önüne alınmıştır. Çevre sorunlarına yönelik farkındalık ve çevresel tutum ölçeklerinin her bir faktörü üzerinde cinsiyet ve yaşa göre çapraz tablolar oluşturulmuştur. Her bir alt ölçek üzerinde değişkenlerin etkisi cinsiyet durumuna göre t-testi; yaşa göre ise parametrik olmayan testlerden Kruskal Wallis testi ile değerlendirilmiştir. Ayrıca ölçekler, arimetik ortalama, minimum ve maksimum değerler ve standart sapma gibi istatistiksel yönlerden değerlendirilmiştir. 
Araştırma kapsamına alınan sosyal hizmet uzmanlarının çevresel farkındalık seviyeleri üzerinde cinsiyetin yalnızca kavrama alt boyutu üzerinde; yaşın ise bilgi ve değerlendirme alt boyutunda etkili olduğu görülmüştür (p<0.05). Çevreye yönelik tutumlar irdelendiğinde, yaş hem çevresel davranış hem de çevresel düşünce alt boyutları üzerinde etkili iken (p<0.05), cinsiyetin herhangi bir farklılık yaratmadığı bulunmuştur (p>0.05). Sosyal hizmet uzmanlarının çevre sorunlarına yönelik farkındalık ölçeği ile çevresel tutum ölçeği puan ortalamalarının yüksek olduğu saptanmıştır. 

Anahtar Sözcükler: Çevresel farkındalık, çevreye yönelik tutum, sosyal hizmet, sosyal hizmet uzmanı.

Abstract:
This research aims to investigate the levels of environmental awareness and attitudes toward environment of social worker 260 (151 woman and 109 man) social workers who are registered google groups and social media accounts of associations about vocational organiations of social work and volunteer to the research were included. In the collection of the research material was used the technique of online survey. Created online survey were shared google groups and social media acoounts of Turkish Association of Social Workers and Turkish Union Association of Social Work Profession via the link. Online questionnare was divided into three phases. They are socio-demografic information form to identify socio-demografic information of social workers, the Awareness Scale toward Environmental Problems was developed by Guven and Aydogdu (2012) to identify environmental awareness of social workers, and the Environmental Attitude Scale was developed by Uzun ve Saglam (2006) to identify atttitude toward environment of social workers. In the research, gender and age were evaluated explanatory variables. Cross-tables were created for each subscales of the Awareness Scale toward Environmental Problems and the Environmental Attitude Scale by gender and age. The effect of variables for each subscale of the scales was evaluated t-test analysis by gender and Kruskal Wallis test analysis by age. In addition, the scales were evaluated in terms of arithmetic mean, minumum and maximum values, and standart deviations. 
It was found that gender affect only comprehension subdimenions, and age affect knowledge and evaluation subdimensions on environmental awareness of social workers who were included the research (p<0.05). It was determined that gender didn't affect and age affect both environmental behaviour and environmental considerations subscales of the attitudes toward enviorenment of social workers (p<0.05). It was also investigated that the Awareness Scale toward Environmental Problems and the Environmental Attitude Scale mean scores of social workers are high. 

Keywords: Environmental awareness. attitude toward environment. social work. social worker.