"Kültür"ün ve "İletişim"in metinselliği üzerine bir araştırma: Yaşar Kemal romanlarında kültürlerarası iletişim
A research on the textuality of "Culture" and "Communication": intercultural communication in Yaşar Kemal's novels
Yazar: GÜLİSTAN ELMACIOĞLU
Danışman: PROF. DR. SEVİMECE KARADOĞAN DORUK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations
Dizin: Altkültür = Subcultur ; Dil = Language ; Kemal, Yaşar = Kemal, Yaşar ; Kültür = Culture ; Kültürel çalışmalar = Cultural studies ; Kültürlerarası iletişim = Intercultural communication ; Metinsellik = Textualization ; Roman = Novel ; İletişim = Communication ; İletişim etnografisi = Communication ethnography

Özet:
Dil, iletişim, kültür ve metin kavramlarının birbirleriyle olan ilişkisi, sosyokültürel bağlamda edebi metinler aracılığıyla ele alınmıştır.  Edebi metinler yazılı dil kurulan iletişim formları/araçları olarak kabul edilmekte ve bu sayede dil/edebi metin, kültürün yaşatılmasını, sürdürülmesini ve aktarılmasını sağlamaktadır. Kültürlerarası iletişim disiplininin "iletişim kültürdür, kültür de iletişimdir" savı ile metin temelli kültürel çalışmaların, sosyal/kültürel yapıyı ve ilişkileri dönüştürebilme etkisi olabilecek kültürel anlatı formlarını -metinleri- araştırma, sorgulama ve anlama olanağı sunması, her iki disiplinin kuram ve yöntemlerinden yararlanmayı olanaklı kılmıştır. Yaşar Kemal romanlarında -Kimsecik Üçlemesi ve Bir Ada Hikâyesi Dörtlemesi- kültürel farka dayalı dil/iletişim, Raymond Williams'ın "duygu yapısı" kavramından hareket edilerek sosyokültürel bağlamda analiz edilmiştir. Bu kavram temelinde romanlarda yer alan Anadolu coğrafyasının altkültürleri arasında kurulan iletişime, bütün yaşam tarzının -kültürün- şekillendirdiği kolektif deneyimlenme biçimlerinin bağlamsal olarak nasıl yansıdığı ve iletişimi ne şekilde etkilediği/engellediği araştırılmıştır. Araştırmada, edebi çalışmalardan kültürel çalışmalara uzanan bir yöntem olan metinsel analiz, kültürlerarası iletişim araştırma yaklaşımlarından yorumlayıcı yaklaşım ve yorumlayıcı kültürlerarası araştırmanın en iyi örneği olarak kabul edilen iletişim etnografisi yöntemi birlikte kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, kültürlerarası iletişim engelleri olarak kavramsallaşan ve bu çalışmanın analiz temaları olan stereotipler, önyargılar, etnomerkezcilik ve ayrımcılık, edebi metin anlatısının ve roman karakterlerinin konuşmaları/diyaloglarının analiz edilmesiyle ortaya çıkarılmıştır. Kültürel farka dayalı kurulan diyaloglarda, dil/iletişimin sosyokültürel bağlam ve bu bağlamın tecrübe edilmesini anlatan duygu yapısından etkilendiği ve dili/iletişimi dönüşüme uğrattığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada ayrıca, kültürlerarası iletişim engellerinin bertaraf edilmesi adına bir aydın ve yazar olarak Yaşar Kemal'in ve romanlarının, duygu yapısının ve dolayısıyla kolektif tecrübelerin olumlu yönde değişimi/dönüşümü noktasında, kültürlerarasında "yeni bir dil/iletişim"i hangi değerlerle ve nasıl yarattığı sorgulanarak açıklanmıştır. 
Anahtar Kelime: Dil, iletişim, kültür, metin, kültürlerarası iletişim, kültürel çalışmalar, duygu yapısı, iletişim etnografisi.

Abstract:
The relationship between the concepts of language, communication, culture and text is discussed in the sociocultural context through literary texts. Literary texts are accepted as communication forms/tools established with written language, and in this way, language/literary text ensures the survival, maintenance and transmission of culture.. The intercultural communication discipline's argument that "communication is culture, and culture is communication" has made it possible to benefit from the theories and methods of both disciplines, as text-based cultural studies offer the opportunity to research, question and understand cultural narrative forms -texts- that can have the effect of transforming the social/cultural structure and relations. Language/communication based on cultural difference in Yaşar Kemal's novels -Kimsecik Trilogy and Bir Ada Hikayesi Quartet- has been analyzed in a sociocultural context based on Raymond Williams' concept of "structure of feeling On the basis of this concept, it has been researched how the forms of collective experience shaped by the whole lifestyle -culture- are reflected in the context of the communication established between the subcultures of the Anatolian geography in the novels and how they affect/prevent communication. In the research, textual analysis, which is a method extending from literary studies to cultural studies, interpretive approach from intercultural communication research approaches, and ethnography of communication method, which is accepted as the best example of interpretive intercultural research, were used together. As a result of the research, stereotypes, prejudices, ethnocentrism and discrimination, which are conceptualized as barriers to intercultural communication and are the analysis themes of this study, were revealed by analyzing the narrative of the literary text and the conversations/dialogues of the novel characters. In the dialogues based on cultural difference, it has been concluded that language/communication is affected by the sociocultural context and the structure of feeling that describes the experience of this context transforms language/communication. In the study, it is also explained by questioning how and with which values Yaşar Kemal, as an intellectual and a writer and his novels, created a "new language/communication" between cultures at the point of positive change/transformation of structure of feeling and therefore collective experiences in order to eliminate barriers to intercultural communication. 
Keywords: Language, communication, culture, text, intercultural communication, cultural studies, structure of feeling, ethnography of communication.