Öğretim etkinlikleri modeline dayalı çevrimiçi öğrenme ortamının öğrencilerin akademik başarılarına, tutumlarına ve öğrenmede kalıcılığa etkisi
Effect of the online learning environment designed with instruction activities model on students' academic achievements, attitudes and retention of learning
Yazar: VİLDAN DONMUŞ KAYA
Danışman: PROF. DR. BÜRHAN AKPUNAR
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Elektronik öğrenme = Electronic learning ; Eğitim etkinliği = Effectiveness of training ; Kalıcılık = Permanence ; Tutumlar = Attitudes ; Çevrimiçi öğrenme = Online learning ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı; Gagné'nin Öğretim Etkinlikleri Modeli'ne göre hazırlanan çevrimiçi öğrenme ortamının öğrencilerin akademik başarılarına, tutumlarına ve öğrenilenlerin kalıcılığına etkisini incelemektir. Araştırmanın evrenini, 2016-2017 öğretim yılı güz dönemi Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesi "Öğretim İlke ve Yöntemleri Dersi" alan 2. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın amacı doğrultusunda araştırmanın nicel bölümü kapsamında çalışma grubunu, Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Matematik Öğretmenliği Programında öğrenim gören ve derse devam zorunluluğu olan 61 öğrenci oluşturmaktadır. Bu öğrenciler Gagné'nin Öğretim Etkinlikleri Modeli'ne dayalı çevrimiçi öğrenme ortamında ders gören deney grubu ve mevcut öğretimine çevrimiçi öğrenme ortamında devam eden kontrol gruplarına yansız olarak kura ile atanmışlardır. Deney grubunda 30, Kontrol grubunda 31 öğrenci yer almaktadır. Araştırmanın nitel bölümünde ise örneklemi, gönüllü 25 öğrenci oluşturmaktadır.
Araştırmada nicel ve nitel boyutun birlikte yer aldığı karma araştırma desenlerinden "açımlayıcı sıralı desen" kullanılmıştır. Nicel boyut öntest-sontest kontrol gruplu deneysel desen olarak ele alınmıştır. Deneysel desene ilişkin araştırmacı tarafından geliştirilen başarı testi, öğrencilerin çevrimiçi öğrenmeye yönelik tutumlarının belirlenmesi amacıyla Erdoğan, Bayram ve Deniz (2007) tarafından geliştirilen "Web
Tabanlı Öğretim Tutum Ölçeği" ve Gür Erdoğan (2011) tarafından geliştirilen "Öğretim
İlke ve Yöntemleri Dersine Yönelik Tutum Ölçeği" deney ve kontrol grubu öğrencilerine
öntest ve sontest olarak uygulanmıştır. Ayrıca uygulamadan altı hafta sonra başarı testi
kalıcılık testi olarak uygulanmıştır. Nitel boyutta ise iki görüşme formu ve
derecelendirme ölçeği kullanılmıştır. Görüşme formlarından biri beş adet açık uçlu
sorudan oluşan, çevrimiçi öğrenme ortamına yönelik görüşme formu diğeri ise dört adet
açık uçlu sorudan oluşan, Gagné'nin Öğretim Etkinlikleri Modeli'ne yönelik görüşme
formudur. Araştırmada, Gagné'nin Öğretim Etkinlikleri Modeli'nin basamaklarının
uygulanıp uygulanmadığını belirlemek amacıyla "Gagné'nin Öğretim Etkinlikleri
Modeli'nin Uygulanmasına Yönelik Derecelendirme Ölçeği" kullanılmıştır. Uygulama
altı hafta devam etmiştir. Araştırmanın nicel verilerin analizinde deney ve kontrol
gruplarının oluşturulmasında ve karşılaştırılmasında elde edilen verilerin istatistiksel
olarak değerlendirilmesi için aritmetik ortalama ( X ), standart sapma (ss), yüzde (%),
frekans, Wilcoxon işaretli sıralar testi, MWU, bağımsız gruplar t-testi, bağımlı gruplar ttesti
ve tek yönlü kovaryans analizi kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verilerin analizinde
ise içerik analizinden faydalanılmıştır.
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, Gagné'nin Öğretim Etkinlikleri
Modeli'ne Dayalı Çevrimiçi Öğrenme Ortamının, öğrencilerin akademik başarıları,
öğrenmede kalıcılık ve öğrencilerin derse yönelik tutumları üzerinde deney grubu lehine
istatistiksel fark olduğu, öğrencilerin çevrimiçi öğrenme ortamına yönelik tutumlarında
ise istatistiksel olarak anlamlı olmasa da deney grubunun aritmetik ortalamasının kontrol
grubundan yüksek olduğu görülmüştür. Araştırmanın nitel bulgularına göre; öğrencilere
göre kalıcı öğrenmeyi sağlayan, aşamalı bir model olan, öğrenilenleri yaşama dönüştürme
imkânı tanıyan Gagné'nin Öğretim Etkinlikleri Modeli, öğrencilerin meslek hayatlarında
da kullanmayı tercih edecekleri, genellikle yararlı buldukları bir modeldir. Bu bakımdan
nitel bulgular genel olarak nicel bulguları destekler niteliktedir. Zira deneysel araştırma
sonuçları da göstermektedir ki; Gagné'nin Öğretim Etkinlikleri Modeli'ne dayalı
çevrimiçi öğrenme ortamlarında derslerin yürütüldüğü öğrenciler daha başarılı,
öğrenmeleri daha kalıcı ve derse yönelik tutumları daha olumlu yönde gelişmiştir.
Araştırmada bu sonuç, Gagné'nin Öğretim Etkinlikleri Modeli gibi farklı modellerin öğretmen yetiştirme sistemine alternatif açılımlar sağlama potansiyeli olduğu şeklinde değerlendirilmiştir.

Abstract:
The general purpose of this study is to investigate the overall effect of the online learning environment which designed according to Gagné's Instruction Activities Model on students' academic achievements, attitudes and retention of their learning. The population of the study is sophomore students who studied the "Teaching Principles and Methods" lesson in fall semester of the 2016-2017 academic year at the Firat University Faculty of Education. In the direction of the research purpose, within the scope of the quantitative part of this research, the study group consists of 61 full attendance students who were studying in the Elementary Mathematics Teaching Department of the Firat University Faculty of Education. Student groups were randomly assigned as experimental (online learning environment platform designed with Gagné's principles) or control (traditional online learning environment platform) ones. The experimental group was consisted of 31 students and control group was consisted of 30 students. In the qualitative part of the research, 25 volunteer students constitute the sample of the research.
Explanatory Sequential Design, one of the mixed designs in which quantitative
and qualitative methods are used together were used in this study. Pre-test and post-test
control group experimental design was used in quantitative part of the study. The
achievement test developed by the researcher related to experimental design, "Web Based
Instructional Attitude Scale" which was developed by Erdoğan, Bayram and Deniz (2007)
and the "Attitude Scale for Student Perceptions" which was developed by Gür and
Erdoğan (2011) were applied as pre-test and post-test to experiment group and control
group students in order to determine student attitudes towards online learning. Also, the
achievement test was applied as a retention test 6 weeks after the application. Two
interview forms and rating scale were used in qualitative part of the research. One of the
interview forms is the interview form for the online learning environment, consisting of
5 open-ended questions and the other one had four questions for understanding the student
views about online learning environment platform designed with Gagné's principles. In
the study, "Rating Scale for the Application of the Gagné's online learning environment
" was used to determine whether the steps were applied or not. The application lasted six
weeks. In the analysis of quantitative data, for the statistical evaluation of the data
obtained in the creation and comparison of the Experiment Group and the Control Group,
the mean ( X ), standard deviation (ss), percentage (%), frequency, Wilcoxon signed rank
test, MWU, independent groups t-test, dependent groups t-test and one-way covariance
analysis were used. Content analysis was used in the analysis of qualitative data.
According to the findings of the study, it was seen that Online Learning
Environment Based on Gagné's Teaching Activities Model constituted statistically
difference in favor of the Experiment Group on academic achievement, persistence and
attitude towards the course, and although it was not statistically significant in the Online Learning Environment attitude, it was seen that the arithmetic average of the
Experimental Group was higher than the Control Group. The qualitative findings of the
study; Gagné's online learning environment, a gradual model that allows learners to learn
permanently and that allows the learners to transform their learnings into life, is a model
that students often find useful and will also prefer to use it in their professional lives. In this respect qualitative findings generally support quantitative findings. Because,
experimental research results show that students who are learning in online learning
environments based on Gagné's principles are more successful, learners are more permanent and their attitudes toward the course are more positive. The result of this study shows that different models such as Gagné's online learning environment have the potential to provide alternative expansions to the teacher training system.