Matematiksel üretkenlik testi (MÜT)'nin ilköğretim 6. 7. ve 8. sınıflar düzeyinde psikometrik özelliklerinin incelenmesi
A research study on psychometric properties of the creative mathematical ability test (C-MAT)
Yazar: YELİZ TÜRKAN
Danışman: DOÇ. DR. UĞUR SAK
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Bölümü / Üstün Zekalıların Eğitimi Ana Bilim Dalı / Üstün Zekalılar Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematik = Mathematics ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Psikometrik ölçümler = Psychometric measurements ; Psikometrik özellikler = Psychometric characteristics ; Yaratıcılık = Creativity ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Yaratıcılık önemi gün geçtikçe artan kavramlardan biridir. Tanımlandığı ilk günden günümüze kadar onunla ilgili olarak ortaya atılan farklı algılayış biçimleri, hakkında öne sürülen iddialar, üretilen tanımlar ve onun farklı etmenlerle olan ilişkisi oldukça geniş bir yelpazede incelenmektedir. Çağdaş yaklaşımlar ve güncel araştırma bulguları sonucunda yaratıcılığın alana özgü olarak incelenmesi ve tanılamada çoklu araç kullanılmasının gerekliliği, ayrıca tanılamanın güvenilirliğinin ancak kullanılan araçların güvenilirliği kadar olduğu yaratıcılık ile ilgili üzerinde hem fikir olunan noktalardır.Matematik alanına duyulan derin ilginin yaratıcılık ile birleşmesiyle matematiksel yaratıcılık, yaratıcılığın önemli bir alt başlığını oluşturmuştur. Matematiksel yaratıcılığın tanımlanması ve özelliklerinin netleştirilmesi halen güncel araştırma konuları arasındaki yerini korumaktadır. Ancak yaratıcılığın ölçülmesi ile ilgili üretilen çağdaş yaklaşımlara matematiksel yaratıcılık konusunda yeterince yer verilmemiş olması bu alandaki büyük bir eksiklik olarak göze çarpmaktadır.Bu araştırmada altıncı, yedinci ve sekizinci sınıf öğrencilerinin matematiksel yaratıcılıklarını ölçme amacıyla geliştirilen Matematiksel Üretkenlik Testi (MÜT)' nin çeşitli psikometrik özellikleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Üstün yetenekliler alanında uzman bir öğretim üyesi, matematik eğitiminde uzman iki öğretim üyesi ile üstün yetenekliler alanında çalışan iki matematik öğretmeninden oluşan bir ekip tarafından geliştirilen test yapılan iki pilot uygulama ve uzman görüşleri doğrultusunda araştırmada kullanılan formuna kavuşmuştur.Araştırma Eskişehir civarında bulunan iki ilköğretim okulunda ve Üstün Yetenekliler Eğitim Programları' nda eğitim gören 284 öğrencinin MÜT' den aldıkları puanların analiz edilmesiyle gerçekleştirilmiştir. Tarama modelindeki bu araştırmadan elde edilen veriler SPSS paket programı kullanılarak çözümlenmiştir.Beş öğrenme alanına ilişkin beş alt testten oluşan MÜT' de her bir alt test akıcılık, esneklik ve yaratıcılık olmak üzere üç puan türünde incelenmektedir. Yapılan analizler sonucunda akıcılık kategorisinde elde edilen toplam puanların 0?70 aralığında, esneklik kategorisinde elde edilen toplam puanların 0?17 aralığında ve yaratıcılık kategorisinde elde edilen toplam puanların ise 0?29.98 aralığında değişkenlik gösterdiği bulunmuştur.Çeşitli istatistiksel hesaplamalar sonucunda MÜT' ün iç tutarlılığı (cronbach's alpha) .78 olarak hesaplanmıştır. Alt test- toplam test korelasyonlarına bakıldığında en yüksek korelasyonun ikinci alt testin akıcılık puanı ile en düşük korelasyonun ise beşinci alt testin akıcılık puanı ile sağlandığı görülmektedir. Puanlayıcılar arası tutarlık incelendiğinde akıcılık puan türü için .83, esneklik puan türü için .87 ve yaratıcılık puan türü için .89 (p<.000) güvenirlik katsayılarının sağlandığı görülmektedir. Gerçekleştirilen bir diğer güvenirlik çalışması olan test-tekrar test analizi sonucunda akıcılık puanlarının güvenirliği .84, esneklik puanlarının güvenirliği .76 ve yaratıcılık puanlarının güvenirliği ise .84 (p<0.01) olarak hesaplanmıştır.Gerçekleştirilen ayırt edicilik geçerliliği çalışmaları ışığında ise MÜT' ün üstün yetenekli ve normal öğrencileri ayırt etmede başarılı bir test olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Mathematical creativity with the merge of creativity and the deep sense of interest in mathematics, constituted an important sub-topics of creativity. Definition of mathematical creativity and clarification of it's characteristics still maintains its position among current research topics. However, it stands out as major shortcoming in this area that the importance given on produced contemporary approaches related to the measurement of creativity is not enough.In this study, various psychometric properties of Creative Mathematical Ability Test (C-MAT) which was developed to measure mathematical creativity of sixth, seventh and eighth grade students were investigated. The test was developed by a team consisting of two faculty members expert in mathematics education who works in the field of gifted children, a faculty member expert in the field of gifted chidren, and two faculty members experts in mathematics education.Research was conducted by analyzing the C-MAT scores of 284 students who were enrolled in two elementary schools located in the city of Eskisehir and gifted students who were attending the Education Programs for Talented Students at Anadolu University.C-MAT includes five subtests. There is one subset in each learning area in mathematics. Three types of scores fluency, flexibility, and creativity, can be obtained from each subtest as well as a total score for fluency, flexibility and creativity.Internal consistency of C-MAT (cronbach? s alpha) was found to be .78. The total test-subtest correlations showed that the fluency score of the second subtest had the highest correlation with the total score and the fluency score of the fifth subtest had the lowest correlation with the total score. Interrater reliability analysis showed that the C-MAT had .85 coefficiency for fluency subscore, .87 for flexibility subscore and .89 (p<.000) for creativity subscore. Test-retest analysis yielded .84 coefficiency level for fluency, .76 for flexibility and .84 for the creativity score.Validity studies showed that gifted students scored much higher on the C-MAT than nongifted students did. The C-MAT also was found to have significant correlations with math grade, an evidence for the criterion validity of the test.