Ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin kesirlere yönelik öz yeterliklerinin incelenmesi
An investigation of secondary school 5th grade students' self-efficacy toward fractions
Yazar: İBRAHİM UZ
Danışman: DOÇ. DR. CENK KEŞAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kesirler = Fractions ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Matematikte kesir kavramı, anlaşılması güç ve karmaşık olan; rasyonel sayılar, problemler gibi günlük yaşamla ilişkili konuların temelini oluşturan soyut kavramlardan biridir. Öğrencide kesir kavramının sağlam temelli olabilmesi için, bu kavramın zihinde somutlaşması gerekir. Bununla ilgili olarak, öğrencinin bir kavramı öğrenmesinde, o kavram ile ilgili öz-yeterliğinin yüksek olması etkilidir. Bu yüzden bir kavram ile ilgili öz-yeterliklerini yüksek tutmak, kavramın öğrenilmesinde ve kalıcı öğrenmeler elde edilmesinde önemli bir yere sahiptir (Pajares, 2002).
Bu çalışmanın amacı; ortaokul 5.sınıf öğrencilerinin kesirlere yönelik öz-yeterliklerini ölçmeye yarayan, geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. İlk başta alanyazın taraması yapılıp uzman görüşü alınarak 24 maddelik taslak ölçek ortaya çıkarılmıştır. Oluşturulan bu ölçek İzmir ilinde ortaokul 5. sınıfta öğrenim gören 300 öğrenciye uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda bu ölçekten 3 madde çıkarılmış ve 21 maddelik hali ile İzmir ilinde, ortaokul 5. sınıfta, farklı okullarda öğrenim gören 400 öğrenciye daha uygulanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliği için elde edilen verilere Açımlayıcı Faktör Analizi uygulanmıştır. Faktör Analizi sonucunda 3 madde ölçekten çıkarılmış; kalan 18 maddenin toplam varyansın % 48,557'sini açıkladığı ve 4 faktörde toplandığı tespit edilmiştir.
Geçerliliği doğrulanan 18 maddelik ölçeğin güvenirliliği için Cronbach Alpha katsayısı hesaplanmış ve ölçeğin tamamı için 0,812 bulunmuştur. Yapılan analizler, geliştirilen Kesirler Öz-Yeterlik Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.
Sonuç olarak ise, ortaokul 5.sınıf öğrencilerinin Kesirler Öz-Yeterlik Ölçeğinden elde ettikleri puanlar ile matematik başarıları arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Bununla birlikte, öğrencilerin bu ölçekten elde ettikleri puanlar ile cinsiyetleri arasında anlamlı bir farklılık olmadığı da anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kesirler, ortaokul 5.sınıf, öz-yeterlik, ölçek geliştirme.

Abstract:
Fractions in Mathematics is one of the abstract concepts that is difficult and hard to comprehend and one which constitutes the basis of issues that deal with daily life such as rational numbers. The sturdy foundations of the concept of fractions are formed when the different meanings of fraction are concretized in the student's mind. In relation to that, the student's high level of self-sufficiency towards a given concept has a crucial impact on comprehending the concept and develop permanent learning on it (Pajares, 2002). 
The aim of this study is to develop a valid and reliable scale that measures the self-sufficiency of Middle Schoolers towards the subject of fractions. First, a 24-items outline scale was formed with the help of the relevant literature and expert opinion. The scale was then applied to 300 5th graders in İzmir. As a result of the analyses that were made, 3 items were removed from this scale and 21-items version of it was applied to 400 5th graders studying in different schools in İzmir province. For the construct validity of the scale, Exploratory Factor Analysis was applied to the acquired data. At the end of the Factor Analysis 3 more items were removed from the scale; it was determined that the remaining 18 items explained 48.557 % of the total variance and combined in 4 factors. 
Cronbach's Alpha index was calculated for the reliability of the 18-items scale whose validity had been approved and it was found 0,812 for the entirety of the scale. The analyses that were made indicate that the Fractions Self-Sufficiency Scale that was developed in this study is a valid and reliable measurement instrument.
In conclusion, it has been found that there is a moderate, positive and meaningful relationship between the scores the Middle School 5th graders got from the Fractions Self-Sufficiency Scale and their success in Mathematics class. However, no statistical difference has been confirmed between the scores the students attained from this scale and their genders. 

Key Words: Fractions, 5thgrade of middle school, self-sufficiency, developing scale.