Samanlı Dağları Kütlesi'nde uzun dönemli erozyonu kontrol eden faktörlerin havza tabanlı değerlendirilesi
Basin based evaluation of the factors controlling long-term erosion in the Samanlı Mountains Mass
Yazar: ONUR HALİS
Danışman: PROF. DR. BARBAROS GÖNENÇGİL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Erozyon = Erosion ; Jeomorfometrik analiz = Geomorphometric analysis ; Samanlı dağları = Samanlı mountains

Özet:
Erozyon, çeşitli faktörlerin kontrolünde gerçekleşen, jeomorfolojik gelişim üzerinde büyük bir rol oynayan ve bununla birlikte beşeri hayatı da etkileyen bir süreçtir. Kuzey Anadolu Dağları'nın batıdaki kesimini oluşturan Samanlı Dağları'nda, havza tabanlı erozyon oranlarının tahmin edilmesi amacıyla oluşturulan çalışma da jeomorfolojinin erozyon çalışmalarında ayrılmaz bir bütün olduğu, nicel yöntemlerin erozyon çalışmalarındaki önemi ve erozyon oranlarının tahmin edilmesinde yeni yöntemlerin tanıtımı amaçlanmıştır. 
Bu amaçlara yönelik olarak, öncelikle kütle üzerindeki 4 akarsu havzasının uzun dönemli minimum malzeme kayıpları incelenmiş ve bu havzalara yönelik jeomorfometri tektonik ilişkisini ele alan indisler uygulanmıştır. Ayrıca bölgesel olarak, erozyon oranlarına ait dağılışı ortaya koymak ve malzeme kayıplarını yönlendiren faktörlerin etkinliğini belirlemek için de kütlenin tamamını kapsayan analizler uygulanmıştır.  
Samanlı Dağları Kütlesi'nde 4 havzaya ait erozyon oranlarında, kütlenin batı bölümü ve kuzey cephesinde yer alan Karpuzdere havzası 7.83 km³ ile en fazla erozyon oranına sahiptir. Bunu sırasıyla 3.83 km³ ile kütlenin batı bölümü ve güney cephesinde yer alan Büyükkumla havzası, 3.33 km³ ile doğu bölümü ve kuzey cephede yer alan İstanbuldere havzası ve 2.82 km³ ile orta bölüm güney cephedeki Cevizlikdere havzasının takip ettiği tespit edilmiştir. Ayrıca kütlenin genelini kapsayan erozyon oranlarını belirlemek için, seçilen 33 havza üzerinde uygulanan minimum erozyon oranlarına göre Samanlı Dağları'nın kuzey yüzlerindeki erozyon oranlarının güney yüzlerden daha fazla olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Erosion is a process that takes place under the control of various factors, plays a big role in geomorphological development and also affects human life. This study was created to estimate the basin-based erosion rates in the Samanlı Mountains, which form the western part of the North Anatolian Mountains. In addition, it was aimed to introduce the necessity of geomorphology in erosion studies, the importance of quantitative methods in erosion studies and new methods in estimating erosion rates.
For these purposes, firstly, long-term minimum material losses of 4 river basins on the mass were examined and indices addressing the geomorphometry tectonic relationship were applied to these basins. In addition, in order to reveal the distribution of erosion rates regionally and to determine the effectiveness of the factors driving material losses, analyzes covering the entire mass were applied.
In the Samanlı Mountains Mass, it has the highest erosion rate with 7.83 km³ in the Karpuzdere basin located on the western part of the mass and on the north side, in the erosion rates of 4 basins. Büyükkumla basin located on the western and southern fronts of the mass follows it with 3.83 km³. Afterwards it has been determined that the Istanbuldere basin, located on the eastern and Northern Front, has erosion rates of 3.33 km3 and finally the Cevizlikdere basin of the central and Southern Front, has erosion rates of 2.82 km³. In addition, according to the minimum erosion rates applied on the 33 selected basins, it has been determined that the erosion rates on the northern faces of Samanlı Mountains are higher than the southern faces.