İnsan kaynakları bilgi sistemlerinin kullanımında etkili olan faktörlerin genişletilmiş teknoloji kabul modeli ile incelenmesi
Analysing the factors affecting human resource information systems usage through extended technology acceptance model
Yazar: VASFİ KAHYA
Danışman: PROF. DR. SERKAN BAYRAKTAROĞLU
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bilgi sistemleri = Information systems ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Teknolojinin Kabulü Modeli = Technology Acceptance Model ; İnsan kaynakları = Human resources ; İnsan kaynakları bilgi sistemleri = Human resources information systems

Özet:
İnsan kaynakları bilgi sistemleri (İKBS) kullanan işletmeler, insan kaynakları bölümlerinin sıradan bir yönetim fonksiyonu olmaktan öteye geçip stratejik kararların alınmasına yön veren yapılar haline gelmesini istemektedir. Sistemin karmaşık ve zaman alıcı olması zaman zaman kullanıcı direncini ortaya çıkarmış buna bağlı olarak atıl sistem sorunları ortaya çıkmıştır.
Çalışmanın amacı, insan kaynakları bilgi sistemleri yazılımlarının işletmeler içinde başarılı bir şekilde uygulanması için dikkate alınması gereken kabul ve kullanım başarısı faktörlerinin tespit edilmesini sağlamak, kullanıcı memnuniyeti ile kullanım başarısı üzerindeki etkisini analiz ederek önerilerde bulunmaktır.
Bu kapsamda İKBS başarısını etkileyen unsurların neler olduğu yönünde faktörlere odaklanılmış, üç ayrı teoriden oluşturulan yeni entegre model için faktörler alınmıştır. Bunlar teknoloji kabul modelinden algılanan fayda ve kullanım başarısı, planlı davranış teorisinden sübjektif norm ve algılanan davranışsal kontrol ve Delone ve Mclean Bilgi sistemleri başarı modelinden sistem kalitesi, bilgi kalitesi ve memnuniyettir. Çalışma hem kabul hem de kullanımı ölçmesi bakımından diğer çalışmalardan farklılık göstermektedir. Çalışma için kullanılan veriler sadece İKBS'yi tüm alt fonksiyonları ile kullanan 114 işletmeden elde edilmiştir. Çalışma sayesinde son dönemde oldukça yaygın kullanılmaya başlanılan İKBS'lerin daha verimli kullanılması ve kullanıcı direnci, atıl sistem sorunu oluşturabilecek uygulama aksaklıklarına çözüm bulmayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler: 
İnsan Kaynakları Bilgi Sistemleri, Genişletilmiş Teknoloji Kabul Modeli, DeLone ve McLean Bilgi Sistemleri

Abstract:
The enterprises using Human Resource Information Systems (HRIS) are willing to go beyond being an ordinary management function and become a structure that shapes the strategic decisions. From time to time, the fact that the system is complex and time consuming reveals user resistance and inert system problems accordingly.
The purpose of this study is to ensure the identification of the necessary acceptance and success of the use factors for the successful implementation of the human resources information systems software in the enterprise, analyse its impact on user satisfaction and success of the use and make proposals.  
In this context, we focused on the factors affecting the success of HRIS and used the factors for the new integrated model constructed of three different theories. These are as the followings: the perceived usefulness and success of the use from the Technology Acceptance Model; subjective norm and perceived behavioural control from the Theory of Planned Behaviour; and system quality, information quality and satisfaction from Delone and Mclean Information Systems' success model. This study differs from other studies in terms of measuring both acceptance and use. The data used for this study were obtained from 114 enterprises implementing HRIS with its all sub-modules. Thanks to the study, it is aimed to contribute for more efficient implementation of widely-used HRIS and find solutions to the implementation failures that may result in user resistance and inert system problem.

Key Words: 
Human Resource Information Systems, Extended Technology Acceptance Model, DeLone ve McLean Information System