40-60 yaş grubu kadınlara uygulanan ayak refleksolojinin vazomotor yakınmalar ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of foot reflexology applied to women aged between 40 and 60 on vasomotor complaint and quality of life
Yazar: EBRU GÖZÜ YEŞİL
Danışman: PROF. DR. MÜRÜVVET BAŞER
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ayak = Foot ; Hemşirelik = Nursing ; Kadınlar = Women ; Menopoz = Menopause ; Refleksoterapi = Reflexotherapy ; Vazomotor sistem = Vasomotor system ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu araştırma 40-60 yaş grubu kadınlara uygulanan ayak refleksolojininvazomotor yakınmalar ve yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla randomize, plasebo kontrollü bir çalışma olarak yapılmıştır. Çalışma Çukurova Üniversitesi Balcalı Hastanesi Menopoz Polikliniği'ne 22.02.2013-22.02.2014 tarihleri arasında başvuran 120 kadın ile yürütülmüştür. Çalışmanın yapılabilmesi için Etik Kurul onayı alınmıştır. Müdahale ve plasebo grubundaki kadınlara 6 hafta süre ile her bir seans 25 dk olmak üzere haftada iki seans, toplamda 12 seans uygulama yapılmıştır. Müdahale grubuna araştırmacı tarafından refleksoloji, plasebo grubuna ise eğitilmiş yardımcı araştırmacılar tarafından spesifik olmayan ayak masajı yapılmıştır. Araştırmada veriler; tanıtım ve değerlendirme formu, visual analog skala, menopoza özgü yaşam kalitesi ölçeği ve sıcak basması günlüğü kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler ki kare testi, t testi ve Mann Whitney U testi ile değerlendirilmiştir. Tüm testlerde istatistiksel önem düzeyi 0.05 olarak alınmıştır.
Plasebo grubundaki kadınların uygulama öncesi sıcak basması, terleme ve gece terlemesi puan ortalamaları sırasıyla 8.1, 7.1 ve 6.9 iken, uygulama sonrası 5.7, 5.0 ve 4.3 olarak belirlenmiştir. Müdahale grubunun ise uygulama öncesi sıcak basması, terleme ve gece terlemesi puan ortalamaları 7.5, 7.3 ve 6.9 iken, uygulama sonrası bu değerler sırasıyla 3.3, 3.2 ve 2.3 olarak belirlenmiştir.  Sıcak basması, terleme ve gece terlemesi puan ortalamaları her iki grupta da, uygulama öncesine göre sonrasında azalma olmuştur (p<0.05). Ancak uygulama sonrasında müdahale grubunda bu ortalamaların plasebo grubuna göre daha düşük olduğu ve gruplar arasındaki farkın istatistiksel olarak da anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Menopoza Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği'nin alt gruplarından olan vazomotor alan, psikososyal alan ve fiziksel alan puan ortalamaları her iki grupta da uygulamalar sonrasında uygulama öncesine göe iyileşmegöstermiştir (p<0.001). Cinsel alanda ise müdahale grubunda anlamlı bir iyileşme (p<0.05) görülürken plasebo grubunda iyileşme görülmemiştir (p>0.05).
Bu çalışma sonuçları menopozal dönemdeki kadınların vazomotor sorunlarının azaltılmasında ve yaşam kalitesinin arttırılmasında refleksolojinin etkili olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler: Refleksoloji; menopoz; vazomotor yakınmalar; yaşam kalitesi; hemşirelik.

Abstract:
This is a randomized, placebo-controlled study which was performed in order to determine the effect of foot reflexology applied to women aged between 40 and 60 on vasomotor complaint and quality of life. This study was performed with 120 women who presented to Balcalı Hospital of Cukurova University, Menopause Policlinic between 22.02.2013 – 22.02.2014. The ethical approval was taken from Ethics Committee in order to perform the study. The application was performed to women in the intervention and placebo groups for a period of 6 weeks, twice a week for 25 minutes for each session, totally 12 sessions. The reflexology, applied to ıntervention group was performed by the researcher and non-spesific foot massage in the plasebo group were performed by trained assistant researcher. The data were collected by using identification and evaluation form, visual analog skala, menopause-specific quality of life scale and hot flash diaries. Data obtained were evaluated by Chi-Square test, t-test and Mann Whitney U test. In all tests, the level of statistical significance was taken as 0.05. 
It was detected that prior to intervention the hot flashes, sweating and night sweats VAS score means of respectively, 8.1, 6.9 and 7.1 on the other hand after the intervention, 5.7, 4.3 and 5.0 on the women in the placebo group. Additionally It was detected that prior to intervention the hot flashes, sweating and night sweats score means of respectively 7.5, 7.3, and 6.9 on the other hand after the intervention, 3.3, 3.2 and 2.3 on the women in the intervention group. The hot flashes, sweating and night sweats score avarage was decreased after intervention in both group (p<0.05).  
However, after the application score average in the intervention group was found lower than that in the placebo group and, the difference between groups was determined to be statistically significant (p<0.001). The mean scores of the vasomotor, psychosocial and physical area which is the sub-group of Menopause-specific Quality of Life Scale, improvement was detected on the both groups after the application (p<0.001). In the sexual area while there was significantly improvement for intervention group (p<0.05) no any improvement detected for placebo group (p>0.05). 
The result of this study showed that reflexology was effective to reduce vasomotor symptoms and to increase quality of life in menapousal women.

Key Words: Reflexology; menopause; vasomotor symptoms; quality of life; nursing.