Otopside biyogüvenlik: Hepatit B, hepatit C ve HIV bulaş riski analizi
Biosecurity in autopsy: Risk analysis of hepatitis B, hepatitis C and hiv disease
Yazar: MUSTAFA ŞEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SELÇUK ÇETİN
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Biyogüvenlik = Biosafety ; Enfeksiyon = Infection ; HIV = HIV ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit C = Hepatitis C ; Otopsi = Autopsy ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Bu çalışmada, adli nitelikli otopsi işlemlerinde görevli sağlık çalışanlarının HIV, Hepatit B ve Hepatit C virüsleri açısından risk altında olduklarını serolojik tetkiklerle göstermek ve enfeksiyondan korunma amaçlı gerekli tedbirlerin literatür eşliğinde tartışılması amaçlandı.	
Sağlık çalışanları için mesleki enfeksiyon hastalıklarının önemi giderek artmaktadır. Mesleki yaralanmalara bağlı gelişen bu hastalıklar kişinin kendisi ve çevresi için büyük zararlara neden olabilmektedir. Çalışma ortamı olarak özellikle otopsi salonları, enfeksiyon etkenlerine temas açısından potansiyel kaynaktır. Otopsi işleminde görevli sağlık çalışanları ve diğer görevli kişiler, otopsi sırasında kan ve vücut sıvıları, dokular ve kemik yapı ile doğrudan temas halin ya da ortak alanda bulunma nedeniyle enfeksiyona yakalanma açısından risk altındadırlar. Bu riske neden olan enfektif etkenler çok çeşitli olmakla birlikte çoğunun fatalitesi son derece yüksektir. Bulaş riskinden korunmak için risk analizi yapılmalı ve alınacak tedbirler biyogüvenlik prensiblerine uygun olmalıdır. 
Otopsi işlemi yapılan ve rastgele seçilen 197 olgu çalışmaya dahil edildi. Olgulara ait kişisel bilgiler ölenlerin yakınlarından alındı. Otopsi işlemi sonrası cesetlerden alınan kan numunelerinde HBsAg, anti-HCV ve anti-HIV 1/2 düzeyleri incelendi. Yapılan serolojik testlerde 6 olguda (%3.04) HbsAg pozitifliği ile 1 olguda (%0.50) anti-HCV pozitifliği saptanırken olguların hiçbirinde anti-HIV 1/2 pozitifliği saptanmadı. Çalışmamız ve diğer seroprevelans çalışmaları göz önüne alındığında otopsi işleminde görevli sağlık çalışanlarının Hepatit B, Hepatit C ve AIDS hastalıkları açısından yüksek derecede risk altında oldukları anlaşıldı.
Otopsi işleminden önce her olgu için risk değerlendirilmesi yapılmalıdır. Ortaya çıkan riske göre koruyucu tedbirler alınmalı ve biyogüvenlik seviyesi belirlenmelidir. Risk değerlendirilmesinin yapılamadığı durumlarda biyogüvenlik prensiplerine sıkı şekilde uyulmalı, gerek halinde cesetlerin uygun otopsi merkezlerine sevkinin sağlanması gerekmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to show serologic tests of health workers who are perform forensic autopsy procedures at risk of HIV infection with Hepatitis B and Hepatitis C viruses and to discuss necessary precautions for protection from infectious diseases in the light of the literature.
Occupational infectious diseases are increasingly prevalent for health professionals. These diseases, which are caused by occupational injuries, can cause great harm to the person himself and his environment. In particular, autopsy halls as a working environment are potential sources of contact with infectious agents. Health workers and other officials involved in the autopsy process are at risk of getting infected due to the direct contact with blood and body fluids, tissues and bone structure during autopsy, or the presence of a common area. The infectious agents that cause this risk are extremely diverse, with the majority of the fatalities being extremely high. Risk analysis should be undertaken to protect against contamination risks and the measures to be taken should be in accordance with the biosafety principles.
Randomly selected 197 autopsy cases were included in the study. The personal information of the cases was taken from the relatives of the deceased. HBsAg, anti-HCV and anti-HIV 1/2 levels were examined in blood samples taken from corpses after autopsy. Anti-HCV positivity was detected in 6 cases (3.04%) and one case (0.50%) with HBsAg positivity in the serologic tests performed, but no anti-HIV 1/2 positivity was detected in any of the cases. Considering our study and other seroprevalance studies, it was understood that the health workers in the autopsy process were at a high risk for Hepatitis B, Hepatitis C and AIDS diseases.
Risk assessment should be performed for each case prior to autopsy. Protective measures should be taken according to the emerging risk and biosecurity level should be determined. Biosecurity guidelines should be strictly followed when risk assessment can not be done, if necessary, the corpses must be appropriated to appropriate autopsy centers.