İşitme engelli gençlerle iş başvuru dosyası (portfolyo) geliştirme çalışmalarının incelenmesi: Eylem araştırması
An examination of job application portfolio development process with hearing impaired youths: An action research
Yazar: TAMER DERİCAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MAHMUT AYHAN
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Grafik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Engelli kişiler = Disabled persons ; İş başvuru dosyası = Job application portfolio ; İş başvurusu = Job application ; İşitme engelliler = Hearing impaired

Özet:
Eğitimin başarısı, hayat ve iş başarısını tam olarak temsil etmese de, iş başvurularında ve işe kabulde; iyi notlar, çeşitli sertifikalar, iyi hazırlanmış bir iş başvuru dosyası (portfolyo) ve parlak bir eğitim geçmişi temel belirleyiciler olmaktadır. Eğitim alan her öğrenci gibi işitme engelli öğrencilerin de edindikleri mesleklerini devam ettirebilmeleri ve hayatlarını sürdürebilmeleri için, bir işe başvurmaları ve bir mesleğe yerleşmeleri gerekmektedir. İşitme engelli yüksekokul mezunları yaptıkları iş başvuru görüşmelerinde işitme sorunlarından kaynaklanan iletişim problemleri nedeniyle birtakım olumsuzluklar, önyargılar ve zorluklarla karşılaşabilmektedirler. Bu nedenle işitme engelli mezunların iş başvurularında; tasarımcı ve sanatsal kişiliklerini yansıtabilecekleri, özgün tasarımlarını gösterebilecekleri, eğitimleri süresince kazandıkları birikimlerini kanıtlayabilecekleri ve işverenle iletişimlerine görsel açıdan destek sağlayacak iş başvuru dosyası (portfolyo) hazırlamak önemlidir. Ayrıca bu dosyanın hazırlanma sürecinde işitme engelli öğrencilerin akademik dil ve sanatsal kazanımlarının iş hayatına aktarılmasındaki sunumun öğretilmesi ve etkinleştirilmesi de aynı derecede önemlidir. İşitme engelli öğrencilerin bu dosyaları hazırlamazlarsa ve hazırlanma sürecini anlatamazlarsa, toplumsal önyargılarla birlikte pek çok iş başvurusunda dikkate alınmadıkları gözlenmiştir.Bu çalışmada; Anadolu Üniversitesi Engelliler Entegre Yüksekokulu Grafik Tasarım Bölümü dördüncü sınıfında okuyan on işitme engelli öğrencinin Portfolyo Tasarımı I ve Portfolyo Tasarımı II dersleri kapsamında oluşturdukları iş başvuru dosyası geliştirme çalışmaları (hem ürün geliştirme, hem de gelişim süreci) sistematik ve analitik olarak incelenmiştir.Bu çalışma süresince portfolyo tasarımlarının hazırlanma ve uygulama aşamasında her öğrenci kendi dosyasından sorumlu kılınmıştır. Öğrenciler öncelikle grafik tasarımı ve tasarımcı kişiliklerini birlikte yansıtacak logo tasarımı yapmışlardır. Tasarladıkları bu logoları kullanarak kartvizit, antetli kağıt ve zarf hazırlayarak tasarımcı kimliklerini meydana getirmişlerdir. Bu kimliklerini föy dosya, cd, cd zarfı üzerine taşımışlardır. Daha sonra özgeçmişlerini anlatan creative cv'ler hazırlamışlardır. Hazırladıkları dosyalara koymayı planladıkları çalışmaların görsellerinin sayfa düzenlerini geliştirerek bir sonraki aşamada da portfolyo çantalarını oluşturmuşlardır.Bu araştırma gayretlerinin sonucunda öğrencilerde çeşitli değişimler gözlenmiştir:?Eleştiri yapmayı ve eleştiri almayı (öğretmen eleştirisi almayı, arkadaş eleştirisi almayı ve arkadaşlarının işlerini eleştirmeyi) öğrenmişlerdir. Akran eleştirisinin rekabet ortamı oluşturmasıyla (paylaşım) yaratıcılıklarını olumlu olarak etkilemiş, üretkenliklerini arttırmıştır.?Eleştiri dilini öğrenmişlerdir. Eleştiri dilini öğrenmeleri, yapılan eleştirileri doğru değerlendirmeleri tasarımlarına olumlu katkılar sağlamıştır.?Sanatsal tartışmayı öğrenmişlerdir. Sanatsal konuşma, tartışma ve paylaşım, fikir alışverişi yaratıcılıklarına olumlu etkiler sağlamıştır.?Ders içinde olayı kavratmak ve neden sonuç ilişkisini daha iyi anlama ve algılamalarını sağlamak için görsel malzeme kullanmanın (örnek gösterme) öğrencilerin tüm çalışmaları üzerinde olumlu sonuçlar vermiştir.?Öğrencilerin ders içinde soru-cevap yöntemi ile fikir alışverişi yapmaları ve birbirleriyle iletişimleri sağlanmıştır. Böylece, öğrenciler tasarımlarında yaratıcı çözümler üretmiş, süreç içinde birbirleri arasındaki fikir alışverişini devam ettirmiş ve soru sorabilme yetenekleri gelişmiştir.?Sonuçta sanatsal soru sorabilme yetenekleri gelişmiştir. Gurup çalışmaları yaparak söz almalarına, fikirlerini sözel ve görsel olarak ifade edebilmelerine olanak sağlanmıştır. Böylece özgüvenleri gelişmiş, ayrıca teorik, sanatsal ve mesleki bilgileri zenginleşmiştir.Yapılan çalışmanın mezun olan öğrencilere görsel açıdan etkili ve dikkat çeken bir portfolyo kazandırdığı görülürken ayrıca; etkili ve dikkat çekecek şekilde hazırlanan bu dosyaların öğrencilerin iş ararken yapacakları görüşmelerde işitme sorunlarından kaynaklanan iletişim problemlerini en aza indireceği ve bildiklerine kanıt oluşturarak mesleki yeterliklerini ve becerilerini işverene göstermede ve anlatmada etkin bir rol oynayacağı beklenmektedir.İşitme engelli gençlerin toplum içinde etkin ve üretken birer birey olarak yer alma istek ve uğraşları kapsamında yapacakları İş Başvuru Dosyası (Portfolyo) geliştirme çalışmalarının, işiten bireylerin ve işverenin onlar hakkındaki olumsuz ön yargılarının değişmesine olumlu yönde etki edebileceği düşünülmektedir.Bu araştırmanın verilerinin aynı zamanda işitme engelli öğrencilerin akademik dil ve sanatsal kazanımlarıyla ilgili ulusal ve uluslararası alanyazına katkıda bulunması beklenmektedir.Anahtar Kelimeler: İş Başvuru Dosyası (Portfolyo), İş Başvurusu, İşitme Engellilerin Eğitimi, Görsel ve Dilsel İfade, Eylem Araştırması

Abstract:
Although success in education does not fully represent success in life and business, good marks, various certificates, a well-prepared job application portfolio and a good history of education are among the basic determiners. Like all students taking education, for hearing-impaired students to continue their lives and carry out their profession, they should apply for a job and become employed. Hearing impaired higher education graduates are likely to encounter with certain problems, biases and difficulties during their job application interviews due to their hearing problems. Therefore, it is important for hearing impaired graduates, when they apply for a job, to prepare a job application portfolio that will reflect their artistic and designer identities; which will help them demonstrate their authentic designs; which will allow them to prove their knowledge they gained during their education; and which will provide visual support to their communication with the employer. In addition, in the process of the preparation of this portfolio, it is also equally important for hearing impaired students to teach and activate the presentation for transferring the gains in arts and academic language into business life. If hearing impaired students do not prepare these portfolios or are not able to talk about the preparation process, this will certainly cause them to be ignored in a number of job applications due to social biases.The participants of this study were ten hearing-impaired students who prepared job application portfolios within the scope of the courses of Portfolio Development I and Portfolio Development II and who were attending Graphic Arts Department of the School for the Handicapped at Anadolu University at the time of the present study. The present study aimed examining the job application portfolio development process and products of the participants.During the preparation and application phase of portfolio designs in this study, each student was made responsible for his or her own portfolio. The students first designed the logo that would reflect both their graphic design and designer personality. Using these logos they designed, they prepared business cards, letterheads and envelopes and developed their designer personality. They reflected their designer identities onto brochures, CD covers and CD envelopes. Later, they prepared creative CVs that define their personal profile and background. After developing the page layouts of the visuals of the works they were planning to into their portfolios, they created the portfolio bags.As a result of these research efforts, various positive changes were observed in the students: They learned to make and receive criticism (receiving teacher criticism and peer criticism and criticizing friends? works). The competitive environment established by peer criticism positively influenced the students? creativity and increased their productivity. They learned the language of criticism. Appropriate evaluation of the criticism made and acquisition of the language of criticism contributed to their designs. They learned to participate in artistic discussions. Artistic speech, discussion and sharing and exchange of ideas had positive effects on their creativity.Use of visual materials to help the students understand the subject in the course as well as comprehend the reason and result relationship better led to positive results in all the works of the students.Students? exchange of ideas via the question-and-answer method in the course contributed to the communication among them. In this way, the students produced creative solutions in their designs, continued exchanging ideas with each other in the process and developed their ability to ask questions.As a result, their ability to ask questions about art was developed. Participation in group work allowed them to express their views verbally and nonverbally. In this way, their self-confidence was developed, and their theoretical, artistic and professional knowledge was enriched.It was seen that the study carried out helped the last year students own a visually-effective and spectacular portfolio and that these effective and spectacular portfolios would minimize the communication problems they encounter with in job application due to their hearing impairment. It is also expected that providing evidence for their professional efficiencies and skills, the portfolio will play an effective role in showing such skills and efficiencies to employers.For hearing impaired youths willing to become productive and active individuals in the society, their attempts to develop a Job Application Portfolio are thought to positively influence the biases of hearing individuals and of the employer about them.The data of the present study are also expected to contribute to the national and international literature regarding the hearing impaired students? gains in academic language and art.Key Words: Job Application Portfolio, Job Application, Education of the Hearing Impaired, Visual and Linguistic Utterances, Action Research