Çocuk ve adölesanlarda obezite ve beslenme durumu ile böbrek ve karaciğer fonksiyonları arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between obesity and nutritional status of children and adolescents with renal and hepatic function.
Yazar: DİLEK ÖZÇELİK ERSÜ
Danışman: PROF. DR. GÜL KIZILTAN
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Böbrek fonksiyon testleri = Kidney function tests ; Ergenler = Adolescents ; Karaciğer fonksiyon testleri = Liver function tests ; Obezite = Obesity ; Çocuklar = Children

Özet:
Obezite; alınan enerjinin, harcanan enerjiden fazla olmasından kaynaklanan ve vücut yağ dokusunun artması ile karakterize olan kronik bir hastalıktır. Yaşam standartlarının artmasına paralel olarak hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde yaygın olan ve yetişkinlerde olduğu kadar çocukları da etkileyen önemli bir sağlık problemidir. Çalışma, 01 Şubat 2014-01 Ağustos 2014 tarihleri arasında Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesine diyet polikliniğine obezite tanısıyla yönlendirilen 8-18 yaş aralığındaki gönüllü 142 çocuk ve adölesan (92 Kız, 50 Erkek) ile yapılmıştır. Yaşa göre BKİ z-skor ortalaması 8 yaş grubu erkeklerde 4±1.2, kızlarda 2.5±0.7,  9-13 yaş grubu erkeklerde 2.8±0.6, kızlarda 2.6±0.6, 14-18 yaş gurubundaki erkeklerde 2.4±0.2, kızlarda 2.5±0.8 olarak görülmüştür. Erkeklerin %16'sında, kızların %25'inde en az bir kronik hastalık tanısı mevcuttur.  Erkeklerin %26'sının, kızların %15.2'sinin her gün dışarıda yemek yeme alışkanlığı olduğu belirlenmiştir. Dışarıda en çok tercih edilen yiyecek grubu erkeklerde tost/sandviç, kızlarda ise hamburger/pizza gibi hamur işi besinler olduğu görülmüştür. Günlük alınan ortalama enerji miktarı fazla kilolu bireylerde 1811.1±739.3 kkal (820.1-3605.6 kkal), şişman bireylerde ise 2363.9±1156.7 kkal (737.8-8743.7 kkal) olarak hesaplanmıştır (p<0.05). Bireylerin günlük diyetle aldıkları protein yüzdesi ile serum Kan üre azotu (BUN) değeri arasında zayıf negatif bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Karbonhidrat yüzdesi ile karaciğer fonksiyon göstergelerinden serum alanin aminotransferaz (ALT) değeri arasında zayıf pozitif bir ilişki, karbonhidrat yüzdesi ile serum Düşük dansiteli liporotein (LDL) kolesterol ve BUN değeri arasında ise zayıf negatif bir ilişki saptanmıştır (p<0.05). Omega-3 yağ asidi tüketimi ile BUN değeri arasında zayıf negatif bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). A, E, B1, B2 vitaminleri ve folat tüketimleri ile BUN değeri arasında zayıf pozitif bir ilişki, B12, B6 vitaminleri ve niasin alımları arasında ise düşük pozitif ilişki bulunmuştur (p<0.05). Magnezyum, fosfor, demir, çinko alımları ile BUN düzeyleri arasında zayıf pozitif bir ilişki saptanmıştır (p<0.05). Çocukluk çağı obezitesi birçok sistem üzerinde etkisi olan önemli ve önlenebilir bir durumdur.

Abstract:
Obesity is often defined simply as a condition of abnormal or excessive fat accumulation in adipose tissue, to the extent that health may be impaired. Overweight and obesity represent a rapidly growing threat to the health of populations in an increasing number of countries. Childhood obesity, as well as their related diseases, are largely preventable. Prevention of childhood obesity therefore needs high priority. This study was conducted to determine the relationship between obesity and daily dietary nutrient intakes with hepatic and renal functions. The study was carried out on 50 male and 92 female patients whose ages between 8-18 years at Istanbul Zeynep Kamil women and children diseases training and research Hospital diet clinic between May 2014 and July 2014. Mean BMI for age z-skor value in boys (8 years) was found 4±1.2, in girls (8 years) was found 2.5±0.7,  in boys (9-13 years) was found 2.8±0.6, in girls (9-13 years) was found 2.6±0.6 and in boys (14-18 years) was found 2.4±0.2, in girls (14-18 years) was found 2.5±0.8. 16% of boys and 15.2% of girls had at least one chronic disease diagnosis. Most preferred food group in the outside for boys (26%) was toast/sandwich and for girls (15.2%) was hamburger, pizza, pita and so. The mean daily energy intake in overweight individuals was 1811.1±739.3 kcal (820.1-3605.6 kcal) and 2363.9±1156.6 kcal (737.8-8743.7 kcal) in obese individuals  (p <0.05). A weak negative correlation was found between the mean protein intake percentage and BUN (blood urea nitrogen) values of individuals (p <0.05). A weak positive correlation was found between the value of the ALT (alanin aminotransferase)  values and the carbohydrate percentage,  a weak negative correlation was found between the carbohydrate percentage and LDL (low density lipoprtein) cholesterol and BUN value (p <0.05). A weak negative correlation was found between omega-3 fatty acid consumption and BUN values (p <0.05). A weak positive correlation was found between vitamin A, E, B1, B2, Folic acid, B12, B6, niasin and BUN values. A weak positive correlation was found between magnesium, phosphorus, iron, zinc and BUN values (p <0.05). Childhood obesity is an important subject and must be identified and treated by skilled health perofessionals.