Serebellar vasküler olaylarda lisan fonksiyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of language functions in  cerebellar vascular diseases
Yazar: RAHŞAN KARACI
Danışman: DOÇ. DR. ŞEREFNUR ÖZTÜRK
Sağlık Bakanlığı / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı / Nöroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
ÖZET
Serebrovasküler hastalıklar beynin bir bölgesinin geçici veya kalici olarak,iskemi veya kanama nedeni ile etkilendiği ve/veya beyni besleyen damarlarin patolojik bir süreçile doğrudan tutulduğu hastaliklari kapsar. İnme, dünya toplumlarında üçüncü ölüm nedeni, sakathk/özürlülük yapmada birinci neden olup, gelişmiş toplumlarda hastane başvurularında ve sağlık harcamalarında önemli bir yer tutan hastalik grubudur.
Serebellar infarktlarin, erken yapılan BT serilerinde prevalansi değerlendirilmiş ve tüm serebral infarktlarin %15'ini oluşturduğu tespit edilmiştir. Buna karşın halen bazen tanı güçlükleri olmaktadır. Süperior serebellararter infarktlari, serebellar infarktlarin en sik sebebidir.Tüm serebellar infarktların %50-65'ini oluşturmaktadır. Temel klinik bulgulari,ataksi,hareketin koordinasyon bozukluğu, gövde insitabilitesi, artikülasyon bozukluğu ve göz hareketleri güçlüğüdür. Serebrovasküler hastalıklarda sık rastlanan bir bulgu olan lisan bozukluklari, serebellar lezyonlarda da sikça görülmesine karşın tani güçlüğübulunmaktadır.
Önceleri serebellumun yalnızca motor hareketlerinin koordinasyonuna katkida bulunduğu düşünülmekte idi. Günümüzdeki görüntüleme yöntemleri sayesinde serebelumun lisan fonksiyonları üzerine de etkisi olduğu öne sürülmektedir. Serebellar lezyonların lisan fonksiyonlarındaki etkilerini ve bu fonksiyonların lezyon boyutu, tarafi,arter alanı, yaş ve eğitim düzeyi ile ilişkili olup olmadiğini değerlendirmek için bu çalişmayı planladık.
Mayis 2005-Nisan 2006 tarihleri arasında takip edilen 13'ü erkek, 7'si kadın toplam 20 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalarla benzer demografik özellikte olan 20 tane kontrol hastasi alindi. Hasta grubu yaş ortalaması 60.55± 10.16, kontrol grubu yaşortalamasi 60.35± 8.44 idi ve yaş ortalamaları arasında istatiksel farklılık saptanmadi.Lezyon lokalizasyonu 3 hastada (%15) vermis, 4 hastada (%20) paravermal, 12 hastada (%60)hemisferik ve 1 hastada da (%5) bilateral yerleşimli idi.
Okuduğunu anlama fonksiyonunun, lezyonu küçük olanlarda, lezyonu büyük olanlara göre daha iyi olduğu gözlendi. Fark istatiksel olarak anlamlı bulundu (p(p=0.037).Hasta grubunda yaş ile afazi parametrelerinin korelasyonu incelendiğinde; Hasta grubunda yaş ile afazi parametrelerinin korelasyonu incelendiğinde; doğru yanlış sorularin değerlendirilmesinde (R-0.499p=0.025)0.025), okuduğunu anlamada (R-0.835 p=0.000),okuduğunu anlama total skorlamasinda (R-0.804 p=0.000)),isimlendirmede (R-0.502  
p=0.024)),spontan yazmada (R-0.514 p=0.020)020), total afazi skorlamasinda negatif korelasyon (R-0.479R-0.479p=0.032))tespit edildi. Kontrol grubunun yaşla afazi parametreleri korelasyonunda ise sadece tekrarlamada negatif korelasyon (R-0.572p=0.001)01) tespit edildi.
Vermal lezyonu olan hastalar, paravermal lezyonlu hastalara göre duyarak anlamada(p=0.012)012) ve afazi testi total (p=0.053).053) olarak değerlendirildiğinde daha iyi performans görüldüğü tespit edildi.
Hasta grubu ile kontrol grubunun afazi parametreleri karşılaştırıldiğinda basit emirleri anlamada(p=0.002),doğru-yanliş sorularda (p(p=0.007)),kompleks sorularda (p=0.001)),duyarak anlama totalinde (p=0.000)),okuduğunu anlamada (p=0.0karşılaştırmada ((p=0.007),okuduğunu anlamanin totalinde (p=0.001),tekrarlamada (p=0.000)), resim isimlendirmede (p(p=0.017)), renk isimlendirmede ((p=0.009),isimlendirme totalinde(p=0.002))ve afazi testi totalinde istatiksel olarak(p=0.003)003) fark anlaml1bulundu.
Olgularimiz ile kontrol grubu yazma fonksiyonları karşılaştırıldığında; spontan yazmada (p=0.024), dikte etmede (p=0.024) ve kopyalamada (p=0.000) fark istatiksel olarak anlamlı bulundu.
Sonuç olarak çalişmamizda serebellumun lisan fonksiyonlarinin çeşitli parametrelerinde etkili olduğunu saptadık. Bu fonksiyonlar serebellumdaki lezyonlarin yerleşimi, boyutu ile farklılik gösterirken, lezyon lateralizasyonu ve arter alanı ile farklilik göstermemektedir.
Anahtar Kelimeler: Serebellum, Afazi, Serebrovasküler Olay  
p=0.024),,spontan yazmada (R-0.514 p=0.020)20), total afazi skorlamasinda negatif korelasyon (R-0.479(R-0.479p=0.032)) tespit edildi. Kontrol grubunun yaşla afazi parametreleri korelasyonunda ise sadece tekrarlamada negatif korelasyon (R-0.572p=0.00p=0.001)tespit edildi.
Vermal lezyonu olan hastalar, paravermal lezyonlu hastalara göre duyarak anlamada (p=0.012) ve afazi testi total (p=0.053) olarak değerlendirildiğinde daha iyi performans görüldüğü tespit edildi.
Hasta grubu ile kontrol grubunun afazi parametreleri karşılaştirildiğinda basit emirleri anlamada ((p=0.002)),doğru-yanliş sorularda (p=0.007), kompleks sorularda (p=0.001),duyarak anlama totalinde(p=0.000)0), okuduğunu anlamada(p=0.001)karşılaştirmada (p=0.007),okuduğunu anlamanin totalinde ((p=0.001),tekrarlamada (p=0.000), resim isimlendirmede (p=  ), renk isimlendirmede (p=((p=0.009), isimlendirme totalinde (p=0.002)) ve afazi testi totalinde istatiksel olarak ((p=0.003)) fark anlamli bulundu.
Olgularımız ile kontrol grubu yazma fonksiyonları karşılaştırıldığında; spontan yazmada (p=0.024), dikte etmede (p=0.024) ve kopyalamada (p=0.000) fark istatiksel olarak anlamlı bulundu.
Sonuç olarak çalişmamizda serebellumun lisan fonksiyonlarının çeşitli parametrelerinde etkili olduğunu saptadık. Bu fonksiyonlar serebellumdaki lezyonların yerleşimi, boyutu ile farklılik gösterirken, lezyon lateralizasyonu ve arter alanı ile farklılik göstermemektedir.
Anahtar Kelimeler: Serebellum, Afazi, Serebrovasküler Olay

Abstract:
ABSTRACT
Cerebrovasculer diseases are a group of disorder, in which the brain vessels are directly effected and/or apart of brain is effected from ischemia or hemorhage, reversibly or irreversibly. Stroke is the third cause of death and the leading cause for morbidity in the world population. Also in developing countries stroke takes a great part of the hospital applies and health expenses.
In early cranial tomography (CT) series, the prevelance of cerebellar infarcts was found %15 percent in the serebral infarcts. On the other hand, the difficulties in diagnosis are still problematic. Superior cerebellar infarcts are the most frequent type. It constitutes %50-65 percent of cerebellar infartcs. The basic clinical features are; ataxia, motor incoordination, trunk instability, articulation difficulties and oculer palsies. Aphasia, one of usual symptom of cerebrovasculer disease, is also seen frequently in cerebellar lesions, but it has diagnosis difficulties.
In the past, cerebellum is thought to contribute only the motor coordination. Now,by the new neuroimaging methods, it is suggested that cerebellum has effects on language functions. We aimed to evaluate the effect of cerebellum in language functions, and whether there is a correlation between the age,lesion volume,lateralization, arter territory,education condition and these higher cortical function.
Twenty patient(13 of man, 7 of woman) and twenty controls (10 of man, 10 of woman) with similar demographic characteristics were included in this study between 2005 May and 2006 April. The mean age of patient group and control group were 60.55±10.15 and 60.35±8.44. There were no statistically signifacant difference between ages.Three patients (%15) had vermal, 4 patient (%20)had paravermal,12 patients(%60)had hemispheric an one (%5) had bilateral lesions.
While evaluating the understanding of reading function, the patients who had small lesions were better than patients with large lesions. The difference was statistically significant (p=0.037). In the patient group when the age and aphasia parameters correlated,a negative coorelation was found for true-wrong questions (R-0.049 p=0.025)understanding of reading (R-0.83535p=0.000),), total understanding of reading score (R-0.804p=0.000),00),naming (R(R-0.514p=0.020)20), total aphasia score (R-0.479 p=0.032). On the other (R-0.479p=0.032).hand, in the control group the negative correlation between age and aphasia paramaters was found only in repeating (R-0.572R-0.572p=0.001001) functions.  
Patients who had vermal lesions, had a better performance than patients with paravermal lesions while evaluating the understanding of hearing (p=0.012) and total aphasia score(p=0(p=0.053)
When the aphasia parameters compared between the patients and control group;there was statiscially significant difference in understanding of simple order(p=0.002),true-wrong questions (p=(p=0.007)7),complex questions((p=0.001)01), total undestanding of hearing score(   ), understanding of reading (p=0.001),comparing(p=0.007),understanding of reading score ((p=0.001),repeating(p=0.000),,picture naming(p=0.017),colour naming (0.009), total naming score (p=( 002 and total aphasia score (p=0.003).
When we compared the writing function, the difference that between patients and control group; were in spontan writing (p=0.024),dictating (p=0.024)4) and copying (p=0.000) these difference was statistically significant.
In conclusion; we found that cerebellum contributes in important language parameters. While these functions show difference in localization and lesion volume of cerebelllar disease, lateralization and arter territories did not show difference.
Key Words: Cerebellum, Aphasia, Cerebrovasculer Disease