Metal ve kompozit parçaların yapıştırılmasında yapışma performansına etkiyen parametrelerin deneysel olarak incelenmesi
Experimental investigation of parameters which affect to bonding performance of metal and composite parts
Yazar: HASAN SARAÇ
Danışman: PROF. DR. MAHMUT ÖZBAY
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering
Dizin: Kompozit malzemeler = Composite materials

Özet:
Havacılık endüstrisinin gelişimi ile birlikte bu alanda düşük yoğunluk giderek önem kazanmıştır. Bu sebeple kompozit yapıların kullanımı gün geçtikçe artmıştır. Metal ya da kompozit parçaların birleştirilmesinde mekanik bağlayıcılar yerine yapıştırma kullanımı, yapılarda hafiflik sağlayan en etkin unsurlardan birisidir. Bu yüzden parçaların birleştirilmesinde yapıştırma uygulamalarının kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır. Yapışma performansını etkileyen birçok parametre vardır. Bu parametrelerin en önemlilerinden biri yapışma yüzeyini hazırlama işlemidir. Yapışma yüzeyinde yapılacak bazı yüzey hazırlama teknikleri yapışma mukavemetini arttırabilmektedir. Yapışma performansını etkileyen bir diğer önemli faktör ise yapışma kalınlığıdır. Yapışma bölgesinde kalınlık değişiklikleri, yapıştırıcıda gerilim birikmeleri oluşturup yapışma mukavemetini düşüren bir etki yaratmaktadır. Kalınlık kontrol yöntemleri ile yapışma performansı arttırılabilmektedir. Bu faktörlerin yanında nem, sıcaklık, kür şekli ve yapışma basıncı gibi faktörlerde yapışma performansını etkileyebilmektedirler.Bu çalışmada, kompozit ya da metal parçaların yapıştırılmasında uygulanan yüzey hazırlama yöntemleri teorik olarak incelenmiş, metal yüzeylerde, fosforik asit kaplama, #80 ve #180 numara Alüminyum tozu püskürtme yöntemleri, kompozit numunelerde, scotchbrite, peel ply, grit blast, #80 ve #400 numara kumlama yöntemeri numunelere uygulanmıştır. Bu numuneler ile çekme mukavemet ve çevresel koşullara dayanım testleri yapılmış ve sonuçlar elde edilmiştir. Bu testler ile yüzey hazırlama yöntemlerinin yapışma performansına olan etkileri gözlemlenebilmiştir. Benzer bir şekilde yapışma kalınlığı kontrol yöntemleri ile alakalı teorik bilgiler verilmiş, mikro top ve scrim cloth yöntemleri kullanılarak numuneler hazırlanmıştır. Bu numuneler üzerinde çekme testleri yapılmış ve sonuçlar elde edilmiştir. Bu testler ile yapışma kalınlığının yapışma performansı üzerindeki etkileri gözlemlenebilmiştir.Anahtar Kelimeler : Kompozit, Yüzey Hazırlama, Yapışma

Abstract:
Along with the development of the aviation industry low density has become increasingly important in this area. For this reason, the use of composite structures has been increased in the course of time. Instead of combining the usage of mechanical fasteners, the use of the bonded structure becomes one of the most efficient parameter for the lightweight structures. Therefore, the use of bonding applications becomes increasingly common to combine the parts. There are many parameters that affect the bond performance. One of the most important parameter is the process of preparing the surface of adhesion. Adhesion strength can be increased with some of the surface preparation techniques. Another important parameter that affects to the bond performance is the adhesive bond thickness. Thickness changes in adhesion can create stress concentrations which reduce the bonding strength in adhesive. Adhesion performance can be increased with the thickness control methods. Besides, other factors like humidity, temperature, pressure and adhesive curing methods, can affect bonding performance as well.In this study, methods of surface preparation for bonding composite or metal parts are theoretically analyzed, for metal samples, phosphoric acid coating, #80 and #180 the number of aluminum powder spraying methods, for composite samples, Scotchbrite, peel ply, grit blast, #80 and #400 sanding methods were applied. These samples are tested with the tensile strength and resistance to environmental conditions and the results have been obtained. The affects of surface preparation to bonding performance could be observed. Similarly, the therotical informations were given about bond line thickness control and samples were prepared using ScrimCloth and Micro Beads methods. The tensile tests were made on the samples and the results have been obtained. The affects of thickness control to bonding performance could be observed.Key Words : Composite, Surface Preparation, Adhesive Bonding