Çocuklarda covıd-19'a bağlı ağır pnömoni vakalarında favipiravirin etkinliği ve güvenilirliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness and safety of favipiravir in severe pneumonia cases associated with COVİD-19 in children
Yazar: CEREN KAYA
Danışman: PROF. DR. NEVİN HATİPOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Pediatrik hastalarda favipiravir tedavisinin neden olduğu etkiler hakkında sınırlı veri bulunmaktadır. Çalışmamız, COVID-19'a bağlı ağır pnömoni tanısı olan pediatrik hastalarda favipiravir uygulamasının hematolojik, biyokimyasal ve koagülasyon parametrelerinde meydana getirdiği değişimi inceleyerek bu favipiravirin etkinliği ve güvenilirliğini değerlendirmeyi amaçlamıştır.

Gereç ve Yöntem: 10.03.2020-31.12.2021 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği Çocuk Yoğun Bakım Ünitesinde ve COVID-19 Çocuk Servisi'nde yatan COVID-19'a bağlı ağır pnömoni tanılı, 0-18 yaş aralığında favipiravir kullanan hastaların verileri retrospektif olarak incelenmiştir.

Bulgular: Çalışma kriterlerine uyan 38 hastanın %68,4'ü (n=26) erkek ve %31.6'sı (n=12) kız hastadır. Ortalama yatış süresi 10.8±9.7 (min:2, maks:62) gündür. Ateş hastaların %68.4'ünde (n=26) görülen en sık semptomdur. Solunum yetmezliği en sık (%39.4, n=15) yatış nedenidir. MIS-C tanısı olan hasta yüzdesi %13.1'tir (n=5). %18 (n=7) hasta entübe edilmiştir. Akciğer radyografilerinde %50 (n=19) bilateral tutulum, kontrastlı toraks tomogragrafisinde %21 (n=8) buzlu cam opasiteleri saptanmıştır. Hastaların favipiravir uygulaması sonrasında lökosit, nötrofil, lenfosit, platelet, CRP (C-Reaktif Protein), üre, kreatinin, ALT (Alanin Aminotransferaz), GGT (Gama Glutamil Transferaz), ALP (Alkalen Fosfataz), albümin, APTT (Aktif Parsiyel Tromboplastin Zamanı Testi) ve  fibrinojen değerlerindeki değişikliğin istatistiksel olarak anlamlı olduğu (p<0.05) sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç: Çalışmamızda favipiravir uygulamasının CRP değerini anlamlı düzeyde düşürdüğü, favipiravirin nefrotoksisiteye sebep olmadığı ve kemik iliğini baskılamadığı gözlenmiştir. Karaciğer fonksiyonunu gösteren parametrelerden yalnızca ALT, favipiravir uygulaması sonrasında artış göstermiştir.

Anahtar Kelimeler: COVID-19, Çocuk, Favipiravir, Yan etki.

Abstract:
Aim: There is limited data regarding the effects of favipiravir treatment in pediatric patients. Our study aimed to assess the effectiveness and safety of favipiravir in pediatric patients diagnosed with severe pneumonia due to COVID-19 by examining the changes in hematological, biochemical, and coagulation parameters caused by the administration of favipiravir.
Materials and methods: Between March 10, 2020, and December 31, 2021, a retrospective analysis was conducted on the data of patients aged 0-18 years diagnosed with severe pneumonia associated with COVID-19 who were treated with favipiravir. The patients were admitted to the Pediatric Intensive Care Unit and the COVID-19 Pediatric Inpatient Clinic of the Department of Pediatrics at Istanbul Bakirkoy Dr. Sadi Konuk Training and Research Hospital, Health Sciences University.
Results: Of the 38 patients who met the study criteria, 68.4% (n=26) were male, and 31.6% (n=12) were female. The average length of hospitalization was 10.8±9.7 days (min: 2, max: 62). Fever was the most common symptom, observed in 68.4% of the patients (n=26). Respiratory failure was the most frequent reason for hospitalization, accounting for 39.4% (n=15) of cases. The percentage of patients diagnosed with MIS-C was 13.1% (n=5). Seven patients (18%) required intubation. Radiographic findings showed bilateral involvement in 50% of cases (n=19), and chest computed tomography revealed ground-glass opacities in 21% of cases (n=8). Statistical analysis indicated significant changes (p<0.05) in leukocyte, neutrophil, lymphocyte, platelet, CRP (C-Reactive Protein), urea, creatinine, ALT (Alanine Aminotransferase), GGT (Gamma-Glutamyl Transferase), ALP (Alkaline Phosphatase), albumin, APTT (Activated Partial Thromboplastin Time), and fibrinogen values following the administration of favipiravir.
Conclusion: In our study, it was observed that the administration of favipiravir significantly reduced CRP values, and favipiravir did not lead to nephrotoxicity or bone marrow suppression. Among the parameters indicating liver function, only ALT showed an increase following the administration of favipiravir.
Key words: COVID-19, Children, Favipiravir, Side effect.