Nazir İbrahim ve divanı (metin-muhteva-tahlil)
Nazir İbrahim and his diwan (text-content-analysis)
Yazar: NECDET ŞENGÜN
Danışman: PROF.DR. İLHAN GENÇ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / Türk İslam Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Biyografi = Biography ; Din = Religion ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
ÖZET?Nazûr brahim ve Dûvânı (Metin-Muhtevâ-Tahlûl) adlı bu çalışmamız -tezbaşlığında da ifade edildiği gibi- iki ana bölümden müteşekkildir. Bunlardanbirincisi Nazûr brahim'in kimliği, hayat hikayesi, eserleri ve edebû yönünüdür.kincisi ise; Nazûr brahim'in en önemli çalışması konumunda olan Dûvânıdır.Dûvân metni nüshalar karşılaştırılarak yeniden oluşturulmuş ve bu oluşturulanmetin esas alınarak tahlil çalışması yapılmıştır.Tezimizde bu iki ana bölüm alt başlıklara ayrılarak daha ayrıntılı birinceleme hedeflenmiştir. Bu bağlamda tezimiz beş bölümden oluşmaktadır. Bubölümler değerlendirilmeden evvel Nazûr brahim'in yaşadığı dönemi ortayakoymak adına bir giriş eklenmiştir. lk bölümde yukarıda da ifade edildiği gibiNazûr brahim'in hayat hikayesi, eserleri ve edebû yönü ortaya konulmuştur.kinci bölümde Nazûr brahim'in din ve tasavvuf hakkındaki düşüncelerikavramlar üzerinden incelenmiştir. Dûvân'da sık kullanılan ve şâirin düşüncedünyasına anlamlar katan bu kavramların açıklanmasına gidilmiş, böylece hemşâirin düşüncesi hem de dönemin anlayışı hakkında bazı ip uçları yakalanmayaçalışılmıştır. Kavram incelemesi çalışmasında sözlükler ve konuyla alakalı bilgiveren kitaplara da müracaat edilmiştir.Çalışmamıza konu teşkil eden şâirin din ve tasavvuf anlayışı kadar dünyaanlayışı da önemli bulunmuş ve üçüncü bölümde cemiyet, dördüncü bölümde isetabiat anlayışına yer verilmiştir. Bu kısımlar da kavram tahlûli yöntemiyle elealınmıştır. ncelemeye tabi tutulan bu kısımlar sayesinde şâirin dûvân edebiyatıgeleneğinde kullanılan formları kullanış biçimi de yansıtılmıştır.Son bölümde ise şâirin farklı divan nüshaları karşılaştırılarak tenkitli metinelde edilmiş, sağlam bir metin kurma çabasında olunmuştur.V

Abstract:
ABSTRACTThis study that titled ?Nazir Ibrahim and His Diwan (Text-Contents-Analysis)-as expressed in the title of thesis-consists of two main chapters. Firstof these is Nazir Ibrahim?s identity, his life story, his works and his thought andliterary personality. Second is Nazir Ibrahim?s Diwan which is the most importantone of his works. Text of Diwan was restored by way of comparison of copies andthe study of analysis was based on this restored text.The more detailed examination was aimed to by separating main titles in thesetwo main chapters in to subsequent headlines. This thesis is composed of fivechapters. An introduction has been added to before evaluation these five chaptersabout the period of Nazir brahim?s time. In the first chapter-as mentionedabove-Nazir brahim?s life, his works and literary aspect are put forth forconsideration.Thoughts of Nazûr brahim regarding religion an Islamic mysticism have beenresearched within the frame of concepts. These concepts which inform on us theworld of thought of poet and are used frequently in his Diwan, are made public. Inthis manner both thought of poet and understanding of his life period can bepossible. In the study of concepts, it is applied to dictionaries and other topic-related books.Not only thought of religion and Islamic mysticism of poet as a subject of mythesis but also his comprehension of world are considered important. Because ofthis, in the third chapter his understanding of society and in the fourth chapter hisunderstanding of nature was explained. These parts of study also were taken up onmethod of concept analysis. Thanks to analyzed parts, way of using forms of poetwhich have been used in Diwan literature were reflected, in this study.In the final chapter, Critique Text was produced by comparison of differentcopies of Diwan. In this way, we tried ourÂ´s hardest to set the trustworthy text.VI