Tüketicilerin fonksiyonel gıda tüketimini etkileyen faktörlerin belirlenmesi: Isparta ili örneği
Determination of factors affecting consumers'functional food consumption:  A case of Isparta Province,Turkey
Yazar: SUNA ÖNCEBE
Danışman: PROF. DR. VECDİ DEMİRCAN
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez çalışmasında fonksiyonel gıdalara yönelik tüketici davranışları ve bunları
etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışmada tüketicilerin
sosyo-demografik özellikleri, fonksiyonel gıdalar hakkındaki bilgi düzeyleri, hangi
fonksiyonel gıdaları tükettikleri, tüketim nedenleri, tüketim sıklıkları ve tüketim
harcamaları gibi unsurlar belirlenmiştir. Ayrıca fonksiyonel gıda tüketimini etkileyen
faktörler tespit edilmiştir. Çalışmanın ana materyalini, Isparta ili kentsel alanda
yaşayan 384 tüketici ile yüz yüze görüşülerek anket yöntemi ile elde edilen veriler
oluşturmuştur.
Araştırma sonuçlarına göre, görüşme yapılan kişilerin %89.58'i fonksiyonel gıda
tüketicisi olduğu belirlenmiştir. Bu oranın yüksek çıkmasının nedeni araştırmanın
Isparta ili kentsel alanda yapılması, görüşme yapılan kişilerin eğitim ve gelir
seviyelerindeki artıştan kaynaklandığı gösterilebilir. Araştırmada tüketicilerin
tüketmiş oldukları gıda ürününe karar verirken ilk dikkat ettikleri etmenin sağlığa
yararlı olması görülmüştür. Tüketicilerin en fazla tüketmiş olduğu ürünler sırası ile
maden suyu, karışık meyve suyu ve yeşil çay olarak belirlenmiştir. Tüketicilerin
fonksiyonel gıdalardan en fazla internet aracılığı ile haberdar oldukları ve bu
gıdalardan en fazla gördükleri ilk üç fayda; kendilerini daha sağlıklı hissetmeleri,
şişkinlik, gaz gibi sorunlarının giderilmesi ve bağırsak fonksiyonlarını düzenlemesi
şeklinde olmuştur. Tüketicilerin haftada en az 2 veya 3 kez fonksiyonel gıda
tükettikleri belirlenmiştir. Tüketicilerin fonksiyonel gıdaları satın alırken dikkat
ettikleri özelliklerden olan sağladığı sağlık faydası, fonksiyonel gıdalarla ilgili uzman
kişilerin verdiği bilgiler ve bu ürünlerin markaları önem arz etmektedir. Fonksiyonel
gıdaların tüketilmesinin ana nedenleri fonksiyonel gıdaların sağlıklarına fayda
sağlamaları ve tatlarını sevmeleri, bu gıdaların kendilerini formda hissettirmeleri
ayrıca hastalıkların önlenmesine yardımcı olmasıdır. Araştırmada fonksiyonel gıda
tüketiminin cinsiyet, yaş, medeni durum, hanehalkı genişliği ve toplam aylık
gelirleri üzerine bir etkisinin olmadığı görülürken, kişilerin öğrenim durumları ile bir
ilişkisinin olduğu saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Fonksiyonel gıda, Gıda tüketimi, Tüketici tercihleri.

Abstract:
The Institute of Graduate Education
Department of Agricultural Economics
Supervisor: Prof. Dr. Vecdi DEMİRCAN
In the study of this thesis, it is aimed to determine consumer behaviors towards
functional foods and the factors affecting them. For this purpose, the sociodemographic characteristics of consumers, their level of knowledge about functional
foods, which functional foods they consume, reasons of consumption, frequency of
consumption and consumption expenditures were determined. In addition, factors
affecting functional food consumption were determined. The main material of the
study was the face-to-face interviews with 384 consumers living in urban areas of
Isparta province and the data obtained by the survey method.
According to the results of the study, 89.58% of the interviewees were determined to
be functional food consumers. The reason for the high rate of this study is that the
survey was conducted in the urban area of Isparta and it was shown that the
interviewed persons are caused by an increase in their education and income levels.
In the research, it was seen be beneficial to health that the first factor that the
consumers pay attention to when they decide on the food product they consume. The
most consumed products of consumers are mineral water, mixed fruit juice and green
tea respectively. Consumers are aware of the most food through the internet and the
first three benefits of; these foods to feel themselves more healthy, swelling,
elimination of problems such as gas and regulating bowel function. Consumers
consumed functional food at least 2 or 3 times a week. The health benefits provided
by the consumers about the functional foods they are paying attention to when
buying functional foods, the information provided by the experts about the functional
foods and the brands of these products are important. The main reasons for the
consumption of functional foods are that they benefit from the health of functional
foods and love their tastes, make them feel in shape and also help prevent diseases.
In the study, it was found that functional food consumption had no effect on gender,
age, marital status, household width and total monthly income, but it was found to
have a relationship with the educational status of the individuals.
Key Words: Functional food, Food cunsumption, Consumer preferences.