Mastektomi sonrası memenin yeniden şekillendirilmesine eğilim ile cinsel yaşam kalitesi ve sosyal görünüş kaygısı arasındaki ilişkinin belirlenmesi
The relationship between seeking breast reconstruction following mastectomy and sexual life quality and social appearance anxiety
Yazar: TURGUT ŞÖHRET
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP KARAMAN ÖZLÜ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery ; Hemşirelik = Nursing ; Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi = Plastic and Reconstructive Surgery
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Cerrahi-plastik = Surgery-plastic ; Cinsel işlevler = Sexual functions ; Mastektomi = Mastectomy ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Sosyal görünüş kaygısı = Social appearance anxiety ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Araştırma mastektomi sonrası memenin yeniden şekillendirilmesine eğilim ile cinsel yaşam kalitesi ve sosyal görünüş kaygısı arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapıldı.
Materyal ve Metod: Tanımlayıcı olarak yapılan araştırma, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaşı Tıp Merkezi'nde genel cerrahi ve onkoloji servisinde kaydı bulunan mastektomi ameliyatı olmuş kadınlarla Mayıs 2019-Temmuz 2020 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırmanın evrenini Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi'nde genel cerrahi servisi, polikliniği ve onkoloji biriminde mastektomi sonrası muayane olan hastalar, örneklemini ise belirtilen evrende araştırmaya katılmayı kabul eden ve araştırmaya alınma kriterlerine uyan 138 hasta oluşturdu. Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu", "MSMYŞEÖ", "CYKÖ-K" ve "SGKÖ" kullanıldı. Verilerinin değerlendirilmesinde; sayı, ortalama, yüzdelik dağılımlar, varyans analizi, Kruskal Wallis, Mann Whitney U, ANOVA Testi, Korelasyon Analizi ve bağımsız gruplarda t testi kullanıldı.
Bulgular: Araştırmaya katılan hastaların MSMYŞEÖ puan ortalamalarının 27.19±2.68, CYKÖ-K puan ortalamalarının 64.48±9.26 ve SGKÖ puan ortalamalarının 46.10±12.22 olduğu belirlendi. Hastaların tanıtıcı özelliklerine göre MSMYŞEÖ'den aldıkları puan ortalamaları karşılaştırıldığında; toplam puan ortalaması ile eşinin çalışma durumu, gelir düzeyi, aile tipi ve sağlığın değerlendirilmesi arasında istatistiksel anlamlılık oluşturacak düzeyde fark saptandı (p<0.05). Hastaların tanıtıcı özelliklerine göre CYKÖ-K'den aldıkları puan ortalamaları karşılaştırıldığında; hastaların yaşı, eşinin yaşı, çocuk sayısı ve tanı konulan yaş durumları ile CYKÖ-K'den aldıkları puan ortalamaları arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu belirlendi (p<0.05). Hastaların tanıtıcı özelliklerine göre SGKÖ'den aldıkları puan ortalamaları karşılaştırıldığında; lise mezunu olan hastaların diğer eğitim seviyelerine, tanışarak evlenenlerin görücü usulü ile evlenenlere, çekirdek aile yapısına sahip olanların geniş aileye, sağlığını çok iyi değerlendirenlerin diğerlerine göre SGKÖ puan ortalamalarının istatistiksel anlamlılık oluşturacak düzeyde daha yüksek olduğu tespit edildiği ayrıca hastaların yaş, eşinin yaşı, çocuk sayısı ve tanı konulma yaş durumları ile SGKÖ'den aldıkları puan ortalamaları arasında da negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu belirlendi (p<0.05).
Sonuç: Hastaların MSMYŞEÖ, CYKÖ-K ve SGKÖ ölçek puanlarının orta düzeyde olduğu, hastaların MSMYŞEÖ ile CYKÖ-K ve SGKÖ puanları ortalamaları arasında negatif ilişki olduğu sonucuna varıldı.

Abstract:
Aim: This study aims to determine the relationship between seeking breast reconstruction surgery after undergoing a mastectomy and both sexual life quality and social appearance anxiety. 
Material and Method: The descriptive study was conducted between May 2019 and July 2020 with patient who had mastectomy surgery registered at the general surgery and oncology service at the Van Yüzüncü Yıl University Dursun Odabaşı Medical Center in Van. The study consisted of patients who were examined after the post-mastectomy in the general surgery service and clinic at the Van Yüzüncü Yıl University Dursun Odabaşı Medical Center and the sample of the study consisted of 138 of those patients who meet the inclusion criteria and agreed to participate in the study. "Personal Information Form", "Questionnaire of Tendency to Breast Reconstruction After Mastectomy (QTBRAM)", "Sexual Quality of Life Questionnaire-Female (SQLQ-F)" and "Social Appearance Anxiety Scale (SAAS)" were used to collect the data. To analyze the data collected, number, mean, percentage distributions, variance analysis, Kruskal Wallis, Mann Whitney U, ANOVA Test, Cronbach alpha analysis, Correlation Analysis and in the independent groups t-test were used. 
Findings: The study found that the patient taking part in the study scored an average of 27.19 ± 2.68 on the QTBRAM, of 64.48 ± 9.26 on the SQLQ-F, and of 46.10 ± 12.22 on the SAAS and that their scores were at an average level. When participants' average scores on the QTBRAM were compared while controlling for their demographical characteristics, it was found that there was a statistically significant difference (p<0.05) between participants' total average score and the husband's employment status, income level, family type, and health assessment.  When the average scores they received on the SQLQ-F were compared while controlling for their demographical characteristics, it was found that there was a significant negative correlation (p<0.05) between patient's ages, their husband's age, the number of children they had, and their age of diagnosis. When participants' average scores on the SAAS were compared while controlling for their demographical characteristics, it was found that patient who had earned high school degrees had earned higher average scores than did patient of other education levels, that patient who had met their husbands prior to marriage had received higher average scores than those whose marriages had been arranged by their families, that patient living in nuclear families had obtained higher average scores than those who lived in extended family households, and that those who identified themselves as having very good health had earned higher average scores than other groups. Furthermore, it was found that there was a significant negative correlation (p<0.05) between patients' ages, their husband's age, the number of children they had, and their average scores on the SAAS.
Conclusion: It was concluded that the QTBRAM, SQLQ-F and SAAS scale scores of the patients were found to be at a medium level, and that there was a negative relationship between the SQLQ-F and SAAS mean score of the patients, and QTBRAM mean core of the patients.