Koklear implant kullanan çocuklarda bilişsel beceriler ile okuduğunu anlama becerisi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between cognitive skills and reading comprehension skills in children with cochlear implants
Yazar: SÜMEYYENUR KUMTEPE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ ASLAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Bilişsel beceriler = Cognitive abilities ; Koklear implantlar = Cochlear implants ; Kulak hastalıkları = Ear diseases ; Okuma akıcılığı = Reading fluency ; Okuma becerileri = Reading skills ; Okuma hızı = Fluent reading ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill

Özet:
Bu çalışmada, koklear implant kullanan okul çağı çocuklarının okuduğunu anlama becerileri ile bilişsel becerileri arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Çalışmaya 7-10 yaş aralığında, düzenli koklear implant kullanan, ek engeli bulunmayan, okumayı öğrenmiş, gönüllü 34 çocuk (20 kız, 14 erkek) dahil edilmiştir. Yaş gruplarına göre 7 yaş, 8 yaş, 9 yaş ve 10 yaş olmak üzere 4 gruba ayrılmıştır. Çocukların dil becerilerini değerlendirmek amacıyla Türkçe Erken Dil Gelişim Testi (TEDİL), sesletim becerilerini değerlendirmek için Sesletim Ses Bilgisi Testi (SST), bilişsel becerilerini değerlendirmek için Weschler Çocuklar için Zeka Ölçeği-4. sürümü (WÇZÖ-4) ve okuma becerilerini değerlendirmek amacıyla Sesli Okuma Becerisi ve Okuduğunu Anlama Testi (SOBAT) uygulanmıştır. Katılımcıların alıcı ve ifade edici dil becerileri ile doğru okuma (ralıcı dil = 0,62, p = 0,001; rifade edici dil=0,649, p = 0,001), okuduğunu anlama becerileri (ralıcı dil = 0,638, p = 0,001; rifade edici dil=0,631, p = 0,001) arasında ve sesletim becerileri ile okuma hızı (r = 0,696, p = 0,001), doğru okuma (r=0,765, p=0,001), akıcı okuma (r = 0,718, p = 0,01), okuduğunu anlama(r=0,723, p=0,001) ve sesli okuma (r = 0,641, p = 0,001) becerileri arasında pozitif yüksek düzeyde ilişki saptanmıştır. Katılımcıların okuduğunu anlama becerisi ile sözel kavrama(r=0,549, p=0,0) çalışma belleği (r = 0,658, p=0,001) ve genel zeka puanı (r = 496, p = 0,004) arasında pozitif orta düzeyde ilişki olduğu belirlenmiştir. Ancak okuduğunu anlama becerisi ile işlemleme hızı (r = -0,063, p = 0,472) ve algısal akıl yürütme(r = 0,280, p = 0,156) becerileri ilişkili bulunmamıştır. Koklear implant olma ve özel eğitime başlama yaşları arasında gruplar arası fark bulunmamıştır. Koklear implant kullanan çocukların okuduğunu anlama becerilerini geliştirebilmek için dil becerileri ve çalışma belleği, sözel kavrama gibi bilişsel becerileri de desteklenmelidir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationship between reading comprehension skills and cognitive skills of school-age children using cochlear implants. The study included 34 volunteer children aged 7-10 years(20 girls, 14 boys), using cochlear implants, having no additional disability, learning to read. They were divided into 4 groups according to age groups: 7 years, 8 years, 9 years and 10 years. The Turkish Early Language Development Test (TEDIL) to assess children's language skills, the Pronunciation Phonetic Test (SST) to assess their pronunciation skills, the Weschler Intelligence Scale for Children-4 version (WISC-4) to assess their cognitive skills, and the to assess their reading skills was applied Aloud Reading and Reading Comprehension Test (SOBAT Participants' receptive and expressive language skills as well as correct reading (rreceptive language= 0.62, p = 0.001; rexpressive language= 0.649, p = 0.001), reading comprehension skills (rreceptive language= 0.638, p = 0.001; rexpressive language= 0.631, p = 0.001) and pronunciation skills and reading speed (r = 0.696, p = 0.001), correct reading (r=0.765, p=0.001), fluent reading (r = 0.718, p = 0.01), A high level of positive correlation was found between comprehension (r=0.723, p=0.001) and reading aloud (r = 0.641, p = 0.001) skills. It was determined that there was a positive moderate correlation between the participants' reading comprehension skills and verbal comprehension (r=0.549, p=0.0), working memory (r = 0.658, p=0.001) and general intelligence score (r = 496, p = 0.004). However, reading comprehension skills and processing speed (r = -0.063, p = 0.472) and perceptual reasoning (r = 0.280, p = 0.156) skills were not found to be related. There was no difference between the groups between the ages of cochlear implantation and starting special education. In order to improve the reading comprehension skills of children using cochlear implants, their language skills and cognitive skills such as working memory and verbal comprehension should be supported.