IVF yapılan kötü ovaryen yanıtlı hastalarda kan ve folikül sıvılarında 'di-2-etilhekzil fitalat (DEHP) düzeyinin değerlendirilmesi
To evaluate the level of 'di-2-ethyl hexyl phthalate' (DEPH) in blood and follicular fluids of IVF patients
Yazar: SONER BACAKSIZ
Danışman: DOÇ. DR. ERHAN DEMİRDAĞ
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı / Üreme Tıbbı Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
AMAÇ: IVF e başvuran hastaların kan ve folikül sıvılarında 'di-2-etil hekzil fitalat' (DEPH) düzeyinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.
GEREÇ-YÖNTEM: Bu çalışma, Gazi Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı YÜT Merkezi'nde 28.08.2024 –30.09.2024 tarihleri arasında gerçekleşen IVF tedavisi alan hastalardan düşük over rezervine sahip olan ve düşük over rezervine sahip olmayan hastaların (erkek faktöre sahip olan hastalar, açıklanamayan infertil hastalar, uterus veya serviks boyutunda organa bağlı nedeni olan hastalar) kan ve folikül sıvılarında DEPT düzeyinin karşılaştırılmasını içermektedir. European Society of Reproduction and Embriology (ESHRE) tarafından Bologna kriterlerleri adı verilen tanımlama sistemine göre 30 düşük over rezervine sahip ve 30 kontrol grubu olmak üzere 60 hasta değerlendirilmiştir. Çalışma ve kontrol grubunda OS amacıyla ilgili klinisyenin tercihi ve tecrübesi doğrultusunda HMG (Menopur; Ferring) veya r-FSH'a (Gonal-F; EMD-Serono) kullanılmıştır. Hem çalışma hem de kontrol grubu için gonadotropin başlangıç dozu hastaların yaşı, VKİ, infertilite süresi ve bazal klinik değerlendirmeleri doğrultusunda 75 IU ve katları olacak şekilde belirlenmiştir. Alınan numuneler bağımsız laboratuvarda analiz edilmiştir.
BULGULAR: Çalışma  ve kontrol grup arasında folikül ve kan DEHP değerleri karşılaştırıldığında gruplar arasında çalışma grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır. (p<0.05)  (288.58 + 143.97)(199.70 + 77.09). Kadın yaşı (OR: 1.266, CI: 1.024-1.560, p:0.020) ve folikül sıvısındaki DEHP değerleri (OR: 1.014, CI: 1.002-1.014, p=0.030) kötü ovaryen rezerv durumunu predikte etmede istatiksel olarak anlamlı bulundu. (p<0.05). DEHP düzeyinin ovaryen stimülasyona etkileri incelendiğinde AFC sayısı ve OPU günü toplanan oosit sayısını anlamlı olarak etkilemediği ancak elde edilen M2 oosit sayısı ile negatif yönde ilişkili olduğu tespit edildi. Yine aynı hasta grubunda BMI ve FSH ile folikül sıvısı DEHP düzeyinin pozitif korelasyonda olduğu izlendi. AMH ile folikül sıvısı DEHP düzeyinin ise yine aynı grupta değerlendirildiğinde istatistiksel anlamlı olmasa da negatif korelasyonda olduğu izlendi.
SONUÇ: Düşük ovaryen yanıtlı hasta grubunda kan ve folikül sıvılarında DEHP düzeyinin kontrol grubuna oranla istatistiksel olarak anlamlı seviyede yüksek olduğu bulundu. Kadın yaşı ve folikül sıvısındaki DEHP değerleri kötü ovaryen rezerv durumunu predikte etmede istatiksel olarak anlamlı bulundu. DEHP düzeyinin ovaryen stimülasyona etkileri incelendiğinde istatiksel olarak anlamlı sonuç bulunmasa da negatif yönlü karelasyon içinde olduğu belirlendi. Çalışma grubumuzda yapılan incelemelerde DEHP maddesinin kötü ovaryen yanıtlı hastaların folikül sıvılarında istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Ancak kesin nedenler arasında gösterilebilmesi için daha fazla çalışma ve moleküler bazda inceleme gerekmektedir. Çalışmamızda her ne kadar kötü ovaryen yanıtlı hastalarda oransal yükseklik olsa da ivf tedavisine etkisi, oosit kalitesinde bozulmaya etkisi ve dolayısıyla doğurganlık hızına etkisi istatistiksel olarak kanıtlanamamıştır.
Anahtar Kelimeler: İnfertilite, DEHP, Di-2-etil hekzil fitalat, poor responder, IVF

Abstract:
INTRODUCTION: To evaluate the level of 'di-2-ethyl hexyl phthalate' (DEPH) in blood and follicular fluids of IVF patients.
MATERIAL - METHODS: This study included the comparison of DEPT levels in blood and follicular fluids of patients with low ovarian reserve and patients without low ovarian reserve (patients with male factor, unexplained infertile patients, patients with organ-dependent cause of uterus or cervix size) who received IVF treatment between 28.08.2024 -30.09.2024 at Gazi University Gynecology and Obstetrics Department ART Centre. According to the definition system called Bologna criteria by the European Society of Reproduction and Embriology (ESHRE), 60 patients, 30 with low ovarian reserve and 30 control group, were evaluated. HMG (Menopur; Ferring) or r-FSH (Gonal-F; EMD-Serono) was used for OS in the study and control groups according to the preference and experience of the clinician. The starting dose of gonadotropin for both the study and control groups was determined to be 75 IU and multiples of 75 IU according to the age, BMI, duration of infertility and baseline clinical evaluations of the patients. Samples were analysed in an independent laboratory.
RESULTS: When follicle and blood DEHP values were compared between the study and control groups, a statistically significant difference was found in favour of the study group (p<0.05) (288.58 + 143.97)(199.70 + 77.09). Female age (OR: 1.266, CI: 1.024-1.560, p:0.020) and DEHP levels in follicular fluid (OR: 1.014, CI: 1.002-1.014, p=0.030) were statistically significant in predicting poor ovarian reserve status (p<0.05). When the effects of DEHP level on ovarian stimulation were analysed, it was found that it did not significantly affect the number of AFC and the number of oocytes collected on OPU day, but it was negatively correlated with the number of M2 oocytes obtained. In the same patient group, BMI and FSH were positively correlated with follicular fluid DEHP level. AMH and follicular fluid DEHP levels were negatively correlated, although not statistically significant, in the same group.
CONCLUSIONS: DEHP levels in blood and follicular fluid were found to be statistically significantly higher in patients with low ovarian response compared to the control group. Female age and DEHP levels in follicular fluid were statistically significant in predicting poor ovarian reserve status. When the effects of DEHP level on ovarian stimulation were analysed, it was found to be negatively correlated, although no statistically significant result was found. In our study group, it was concluded that DEHP was statistically significantly higher in the follicular fluid of patients with poor ovarian response. However, more studies and molecular analyses are required to show it among the definite causes. In our study, although there was a statistically significant elevation in patients with poor ovarian response, its effect on IVF treatment, its effect on oocyte quality deterioration and thus its effect on fertility rate could not be statistically proven.
Keywords: Infertility, DEHP, Di-2-ethyl hexyl phthalate, poor responder, IVF