Modern çağın metafizik kopuşu karşısında iki ayrı tavır olarak Friedrich Nietzsche ve Søren Kierkegaard felsefeleri
The philosophies of Friedrich Nietzsche and Søren Kierkegaard as two different attitudes against the metaphysical rupture of the modern age
Yazar: MÜGEM KIZILCIK
Danışman: PROF. DR. LEVENT BAYRAKTAR
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Metafizik, felsefe tarihi boyunca ihtilaflara sebep olmuş olan felsefe disiplinlerinden birisidir. Metafiziğin fiziğin ötesine ilişkin kavramsal bulanıklığı, insanın bu alanı nasıl bilebileceğini sorun hâline getirmesine neden olmuştur. Çalışmanın ilk bölümünde metafiziğe ilişkin soru(n)lar ele alınarak tezin ana konusunu teşkil eden metafizik kopuşun aydınlatılması hedeflenmiş; ikinci bölümde söz konusu kopuş, varoluşçuluk etrafında somutlaştırılmış, üçüncü ve dördüncü bölümlerde ise, modern çağın bu kopuşu karşısında Friedrich Nietzsche ve Søren Kierkegaard'ın felsefeleri, kendi bağlamlarında değerlendirilmiş ve bu kopuş, egzistansiyel bir metafizik denemesiyle ele alınmaya ve çözülmeye çalışılmıştır.
Bu çalışma ekseninde kullanılan metodoloji, literatür taraması ve çözümlemesine dayanmaktadır.
Metafizik bir bilince sahip olan insan; kendini, dünyayı ve içerisindekileri Tanrı'yla kurduğu ilişki temelinde bütünlüklü bir birlik içerisinde algılayabilen insandır. Bu bilincin yoksunluğu ise, metafizik kopuşu gündeme getirmektedir. Bu kopuşu Tanrı öldü sözüyle ve bu sözün açılımını ifade eden bir nihilizm hâli olarak décadence ile 19.yy'da açıklayan Nietzsche, kendi felsefesinde insanı metafizik bilinçten ve Tanrı'dan bağımsız olarak ele almıştır. Fizik bir dünya kavrayışı içerisinde kendi anlamını aramaya mecbur kalan insanın temelsiz kalışı, bu temeli kendi varoluşunda gerçekleştireceği ve Nietzsche'nin dünyaya ve insana dair Tanrı'nın ölümü üzere yeni bir teklif olarak sunduğu bengi dönüş hareketi ve bu hareketin özü olan güç istencinde bulmasını ve bu şekilde üstinsan olmaya çabalamasını beraberinde getirmiştir. 
Kierkegaard'ın felsefesi, modern çağda deneyimlediği metafizik kopuşla kendisini kaybeden ve kendi varoluşuna yabancılaşan insanın tekrardan kendisini bularak bir ben oluşunu, modern insanın artık unuttuğu Tanrı'nın varlığına imanla açıklaması yönüyle hem metafiziksel hem de teolojik bir karaktere sahiptir. Bu bağlamda Kierkegaard'ın modern felsefeye yeni bir kategori olarak teklif ettiği tekerrür kategorisi, an dediği bir zamanda gerçekleşen öznel olan insan varoluşunun ileriye dönük hareketi olarak bu varoluşun öznel hakikatini yakalamanın imkânı olması ve dini alana ait bir kategori olarak ele alınması bakımından, metafizik kopuşun aşılmasına yönelik ele almaya çalıştığımız egzistansiyel metafiziğin imkânını bu çalışmada bize veren bir zemin olmuştur.

Abstract:
Metaphysics is one of the disciplines of philosophy that has caused controversy throughout the history of philosophy. The conceptual ambiguity of metaphysics regarding the realm beyond physics has caused people to question how they can know this realm. In the first part of the study, the question(s) about metaphysics are addressed and the metaphysical rupture, which constitutes the main subject of the thesis, is aimed to be illuminated; in the second part, this rupture is concretized around existentialism; in the third and fourth parts, the philosophies of Friedrich Nietzsche and Søren Kierkegaard are evaluated in their own contexts in the face of this rupture of the modern age, and this rupture is tried to be addressed and resolved through an attempt at an existential metaphysics.
The methodology used in this study is based on literature review and analysis.
A human being with a metaphysical consciousness is a human being who can perceive himself, the world and its contents in a unified unity on the basis of his relationship with God. The lack of this consciousness brings about metaphysical rupture. Nietzsche, who explained this rupture in the 19th century with the phrase "God is dead" and décadence as a state of nihilism that expresses the expansion of this phrase, dealt with man in his philosophy as independent of metaphysical consciousness and God. The groundlessness of man, who is compelled to search for his own meaning within a physical conception of the world, has led him to find this foundation in the movement of eternal recurrence and the will to power, the essence of this movement, which Nietzsche presents as a new proposal for the death of God regarding the world and man, and in this way to strive to become superhuman.
Kierkegaard's philosophy has both a metaphysical and theological character in the sense that it explains the re-finding of the human being, who has lost himself and become alienated from his own existence due to the metaphysical rupture he has experienced in the modern age, and his becoming a self by finding himself again through faith in the existence of God, which modern man has now forgotten. In this context, the category of repetition, which Kierkegaard proposes to modern philosophy as a new category, has been a ground that gives us the possibility of the possibility of existential metaphysics, which we have tried to address in this study to overcome the metaphysical rupture, in terms of being the possibility of capturing the subjective truth of this existence as the forward movement of the subjective human existence that takes place at a time called the moment and being considered as a category belonging to the religious field.