Katı atık hizmetlerinde özelleştirme
Privatization of solid waste services
Yazar: REFİK YASLIKAYA
Danışman: PROF. DR. RUŞEN KELEŞ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı / Kent ve Çevre Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
1980'li yıllar başlangıç olarak kabul edildiğinde, çeyrek yüzyıldır bütün dünyada hızlı bir özelleştirme rüzgarı esmektedir. İlk olarak merkezi düzeyde kamu iktisadi teşebbüslerinin özelleştirilmesiyle başlayan süreç, kısa sürede yerel kamu hizmetlerini de içine alarak genişlemiştir. Bu tezin konusu kendisini sınırladığı alanda (katı atık hizmetlerinde birincil toplama aşaması) özelleştirme uygulamalarını tartışmaktır. Özelleştirme, katı atık hizmetleri alanında tüm aşamalarda uygulanabilen bir hizmet gördürme yöntemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Ancak çöplerin temizlenmesi ve toplanmasından oluşan ilk aşama, özelleştirme uygulamalarına geniş ölçüde yer açılmasıyla dikkat çekmektedir. Özellikle emek yoğun bir yapı içinde hizmetlerin yürütüldüğü gelişmekte olan ülkelerde maliyetleri düşürme hedefinin belirleyiciliğinde hizmet alanı hızla piyasaya açılmaktadır. Ancak özelleştirme bir tercih olarak değerlendirildiğinde, maliyetlerdeki düşüş yanında bu hizmetten yararlananlar için ortaya çıkabilecek dışsallıklann da sürecin başında dikkate alınması gereklidir. Bu çalışma teorik ve hukuksal arkaplanı yanında, katı atık hizmetlerinde özelleştirmenin hizmet maliyetleri üzerindeki etkisi ve özelleştirilen hizmet alanının vatandaşlar tarafından nasıl algılandığı sorunsalı ile ilgilenmektedir. Bu bağlamda, özelleştirmenin hizmet maliyetlerinde bir azalma sağlamakla birlikte hizmet kalitesine her durumda katkı sağlamayacağı, kalitenin özelleştirmeden bağımsız bir değişken olarak kabul edilmesi gerektiği temel varsayımından hareket etmektedir.

Abstract:
With the beginning of the 1980s, the wave of privatization began to spread all over the world. Still, this wave of privatization is on the agenda. While, at the beginning, this process was initiated as a privatization of Public Economic Enterprises (PEE) of central governments, gradually it is also expanded to the local governments including local public services. This dissertation, first of all, analyzes the privatization practices particulary in the field of primary collection of solid waste services. Privatization is a method of service provision that could be applied to all stages in the field of solid waste services. However, in recent years, the first stage of solid waste services, which is called as "primary collection," has taken a central place in the privatization practices. Especially, in the developing countries in which the services are provided by intense labor, the aim of decreasing the costs of services let the local governments to privatize all service realms including primary collection. Nevertheless, when privatization is considered as an option, beside the decrease in the costs, the possible externalities should also be taken into account at the initial stage of process. By studying theoretical and legal background of the issue, this dissertaion also analyzes the impact of the privatization of solid waste services on the service costs. Moreover, the question "how the privatization of service areas is perceived by the citizens" was also analyzed in terms of public opinion survey applied in specific local governments. Furthermore, it is argued that while privatization causes a decrease in the service costs, it does not necessarily contribute to the service quality in all cases. In this sense, this dissertation maintains that quality should be considered as an independent variable of privatization.