Hemşirelerin bütüncül hemşirelik yeterliklerinin ve bütüncül hemşireliğe ilişkin bakış açılarının incelenmesi
Investigation of nurses' holistic nursing competences and perspectives towards holistic nursing.
Yazar: ADEVİYE AYDIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DUYGU HİÇDURMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bütüncül düşünme = Holistic thinking ; Bütüncül eğitim = Holistic education ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Yeterlilik = Sufficiency ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma klinik hemşirelerinin bütüncül hemşirelik yeterliklerinin ve bütüncül hemşireliğe ilişkin bakış açılarının incelenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma üç aşamada gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın birinci aşaması, "Holistic Nursing Competence Scale" adlı ölçeğin Türkçe'ye uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik çalışması olup dâhili, cerrahi, dâhili-cerrahi, yoğun bakım kliniklerinde çalışan 288 hemşire ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında, geçerliği ve güvenilirliği kanıtlanan "Bütüncül Hemşirelik Yeterlik Ölçeği" puanlarının yeni bir örneklem grubunda (235 hemşire) hemşirelerin tanıtıcı ve mesleki özelliklerine ve bütüncül hemşirelikle ilgili değerlendirmelerine göre dağılımı incelenmiştir. Araştırmanın üçüncü aşamasında, hemşirelerin bütüncül hemşireliğe ve bütüncül hemşirelik yeterliklerine yönelik algılarını belirlemek amacıyla 25 hemşireyle odak grup görüşmeleri yapılmıştır. Veriler, tanıtıcı bilgiler formu, Bütüncül Hemşirelik Yeterlik Ölçeği ve yarı yapılandırılmış soru formu kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde ilk iki aşamada yüzde, ortalama, doğrulayıcı faktör analizi, kapsam geçerlik oranı ve kapsam geçerlik indeksi, pearson korelasyon analizi, sınıf içi korelasyon katsayısı, iki ortalama arasındaki farkın anlamlılık testi ve tek yönlü varyans analizi,  üçüncü aşamada ise içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre Bütüncül Hemşirelik Yeterlik Ölçeği'nin Türkçe formunun, özgün formu ile eşdeğer ve Türk kültürüne uygun olduğu, hemşirelerin bütüncül hemşirelik yeterliklerinin değerlendirilmesinde geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin kendilerinin çalıştığı birimin ve kurumun bütüncüllüğüne ilişkin görüşleri daha olumluya kaydıkça toplam bütüncül hemşirelik yeterlikleri ve alt boyut puanları artmaktadır. Yapılan odak grup görüşmeleri sonucunda hemşireler bütüncüllük ve bütüncül hemşirelik için gereklilikler kapsamında ekip işbirliği, birey merkezli yaklaşım ve iletişimi tanımlamışlardır. Bütüncül hemşireliğin en önemli sonucu iyileşme ve tedavi süresinin kısalmasıdır. Bütüncül hemşireliğin önündeki engeller; personel yetersizliği, zaman kısıtlılığı ve yetersizlik düşüncesidir. Bu sonuçlar doğrultusunda; Bütüncül Hemşirelik Yeterlik Ölçeği'nin ülkemizde yapılacak çalışmalarda kullanılması,  hemşirelerin kendilerini, çalıştığı birimi ve kurumu bütüncül olarak değerlendirdiklerinde bütüncül hemşirelik yeterliklerinin artmış olduğu için,  bu ilişkinin yönetici hemşireler ve kurum yöneticileri tarafından dikkate alınması ve çalışan personelin, birimlerin ve kurumun bu doğrultuda sürekli gelişiminin desteklenmesi önerilmektedir.

Abstract:
The study was conducted as a descriptive study to investigate clinical nurses' holistic nursing competences and perspectives towards holistic nursing.The study was conducted in three stages. The first stage of the study that was conducted with 288 clinical nurses working in internal medicine, surgery units and intensive care was Turkish adaptation, validity and reliability study of "Holistic Nursing Competence Scale". In the second phase of the study, distribution of the scores of "Holistic Nursing Competence Scale", validity and relliability of which was proven, according to the nurses' clinical and professional characteristics and appraisals towards holistic nursing was determined. In the third stage of the study focus groups with 25 nurses was conducted to determine the nurses' perceptions towards holistic nursing and holistic nursing competence. Data were collected using descriptive data form, Holistic Nursing Competence Scale and semi-structured question form. Percentages, mean, confirmatory factor analysis, content validity ratio and content validity index, pearson correlation analysis, intraclass correlation coefficient, significance test for the difference between two means and one-way variance analysis were used for data analysis in the first and second stages of the study, content analysis was used in the third stage of the study. According to the study findings, the Turkish form of the Holistic Nursing Competence Scale was determined as equivalent to its original form and compatible with the Turkish culture and a valid and reliable tool for view of holistic nursing competence. Total holistic nursing competence score and sub-dimension scores increased with the shift of the nurses' appraisals for holism towards positive. As a result of focus group interviews the nurses defined team collaboration, individualized approach and communication in the context of requirements for holism and holistic nursing. The most important consequence of holistic nursing was healing and decrease in treatment period. Obstacles to holistic nursing are insuffiency of nurse staff and time and thought of inadequacy. In direction of these results, use of Holistic Nursing Competence Scale in studies conducted in our country, recognization of the relations between increase of holistic nursing competence with increase of holistic appraisal of nursing, unit and organization by nurse mangers and organization managers and support for continuous development of staff, units and organization are suggested.