Seçili kriterlerin regresyon ilişkisi ve çok kriterli karar verme ile Marmara Bölgesi rüzgar enerjisi santrali tesis yeri seçimi
The regression relationship of selected criteria and site selection for wind power plants in the Marmara Region using multi-criteria decision making
Yazar: ECE KORKMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇAĞRI ÖZGÜN KİBİROĞLU
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Enerji = Energy

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'de daha çok desteklenmesi gereken yenilenebilir enerji kaynaklarından biri olan rüzgâr enerjisinin kullanımını teşvik etmeye yönelik uygulamalar yapılmıştır. Türkiye rüzgâr hızı ortalaması olarak Dünya'daki rüzgâr enerjisi yatırımlarının daha fazla yapıldığı, Çin, ABD ya da Almanya gibi devletlerin altında kalsa da bazı bölgelerimizde yıllık rüzgâr hızı ortalaması rüzgâr enerjisi üretimi için yeterli ölçüdedir. Bu bağlamda Marmara Bölgesi yıllık rüzgâr hızı ortalaması açısından bakıldığı zaman öncü bölgelerimizdendir. Bunun yanı sıra sadece enerji üretim potansiyeli açısından incelemenin yanı sıra enerji ihtiyacı açısından da bakıldığında, nüfus ve sanayi yoğunluğunun en kalabalık bölgesi olduğundan diğer bölgelere göre daha fazla elektrik enerjisi ihtiyacına gereksinim duymaktadır. 
Marmara bölgesinin illerine ait 100 metrede yıllık rüzgâr hızları ortalaması, bu illerin 2000 ve 2024 yılları arasında yapılmış olan tüm rüzgâr enerjisi santrallerinin rüzgâr enerjisi üretim kapasitesi kümülatif toplamları hesabı yapılmıştır. Bu yapılan hesapların her biri her il için regresyonu incelenmiştir. Regresyon değerleri ile her bir il incelenmiş ve en uygun il olarak Çanakkale seçilmiştir.
Daha sonraki kullandığımız yöntem ise Çok Kriterli Karar Verme Yönteminin alt başlıklarından biri olan AHP (Analitik Hiyerarşi Prosesi) kullanılarak Çanakkale iline ait bir tesis planlama yapılmak istenmiştir. Tesis planlama yapılırken kullanılan AHP'nin kriterleri içerisine çevresel etkenler, teknoloji etkisi, maliyet gibi önem barındıran faktörler eklenmiştir. Eklediğimiz kriterlerin birbirleri ile tutarlı bir ilişkisi olup olmadığı hesaplanmıştır. Çıkan sonuçta tutarlılık değeri olan %10'dan küçük olduğu görülmüş bu da bize her bir kriterin biri ile ilişkilerinde tutarlı bir ilişki barındırdığını göstermiştir.

Abstract:
In this study, practices have been carried out to promote the use of wind energy, which is one of the renewable energy sources that need to be further supported in Turkey. Although Turkey falls behind countries such as China, the USA, and Germany in terms of average wind speed for wind energy investments worldwide, some regions in Turkey have an average annual wind speed sufficient for wind energy production. In this context, the Marmara Region is one of the leading regions in terms of average annual wind speed. Besides examining the energy production potential, the region's need for electricity is also significant due to its high population and industrial density compared to other regions.
The average annual wind speeds at 100 meters for the provinces in the Marmara region and the cumulative totals of wind energy production capacities of all wind power plants established in these provinces between 2000 and 2024 were calculated. Regression analysis was performed for each province based on these calculations. After analyzing the regression values for each province, Çanakkale was chosen as the most suitable province.
The next method used was the Analytical Hierarchy Process (AHP), one of the sub-methods of Multi-Criteria Decision Making (MCDM), to plan a facility for Çanakkale. While planning the facility, important factors such as environmental impacts, technological effects, and costs were included as criteria in the AHP. The consistency of the relationships between the criteria was calculated, and the result showed a consistency ratio of less than 10%, indicating that the relationships between each criterion were consistent.