Testin psikometrik özelliklerinin sinyal tespit kuramıyla belirlenen üstbilişsel izleme düzeylerine etkisi
The effect of the psychometric properties of the test on the metacognitive monitoring levels determined by the signal detection theory
Yazar: MUZAFFER ŞEN
Danışman: PROF. DR. SELAHATTİN GELBAL
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Üstbilişsel izleme, öğrencinin başarı testi sorularını cevaplaması sırasında uygulamış olduğu bilişsel süreçlerin farkında olabilmesi ve bilişsel stratejilerinin soruyu yanıtlamak için yeterli olup olmadığını değerlendirebilmesi etkinliğidir. Bugüne kadar üstbilişsel izleme, farklı yöntemlerle ölçülmeye çalışılmış olup bunlardan biri de Sinyal Tespit Kuramıdır. Altıncı sınıf düzeyindeki 3489 öğrenciye, çevrimiçi olarak okuma becerileri testi uygulanmış ve her sorudan önce bu soruyu yanıtlayabileceğine inanıp inanmadığı; yanıtladıktan sonra ise yanıtından 1-5 arasında ne kadar emin olduğu sorulmuştur. Veriler, Tip-2 Sinyal Tespit Kuramı ile analiz edilmiş ve üstbilişsel izleme düzeylerine ulaşılmıştır. Ayrıca KTK ve MTK ile madde parametreleri hesaplanmıştır. Madde parametrelerinin üstbilişsel izleme düzeyleri üzerinde anlamlı ancak zayıf bir etki tespit edilmiş olup düşük güçlük ve yüksek ayırt ediciliğe sahip maddelerde daha yüksek üstbilişsel izleme puanı elde edilmiştir. Ayrıca "Üstbilişsel izleme puanı yüksek olan ile düşük olan öğrencileri ayırabilen maddelerin özellikleri nelerdir?" sorusu üzerine maddelerin üstbilişsel ayırt edicilikleri, ki-kare istatistiği ve nokta çift serili korelasyon katsayısıyla hesaplanmıştır. Üstbilişsel ayırt edicilik ile madde parametrelerinin ilişkisine bakılmış olup yalnızca madde güçlüğü ile orta düzeyli negatif bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca üstbilişsel izleme ile testten alınan toplam puan arasındaki ilişki incelenmiş ve pozitif zayıf bir ilişki bulunmuştur. Sonuç olarak bilişsel bir test üzerinden yapılan Sinyal Tespit Kuramı ile üstbilişsel izleme ölçümü, test maddelerinin özelliklerinden pratikte zayıf düzeyde etkilenmektedir. Ancak bu bulgu, üstbilişsel izleme ölçümü yapılacak bilişsel testte madde seçiminin önemsiz olduğunu göstermemektedir. Üstbilişsel ayırt edicilik katsayısı, gelecek çalışmalarla standartlaştırılabilir ve ölçümler için kriterler belirlenebilir. Böylece psikolojik bir yapı olan üstbiliş, daha iyi ölçülerek anlaşılabilirliği ve ölçülebilirliği sağlanabilir.

Abstract:
Metacognitive monitoring is the activity in which the student can be aware of the effectiveness of the cognitive processes applied during the achievement test and evaluate whether they are sufficient to answer the question. An online reading skills test was administered to 3489 sixth grade students, and before each question, they were asked whether they believed that they could answer the question, and after answering the question, they were asked how confident they were about their answer on a scale of 1-5. The data were analysed with Type-2 Signal Detection Theory and metacognitive monitoring levels were obtained. In addition, item parameters were calculated with CTT and IRT. A significant but weak effect of item parameters on metacognitive monitoring levels was found and higher metacognitive monitoring scores were obtained for items with low difficulty and high discrimination. In addition, the metacognitive discriminations of the items were calculated by Chi-Square and correlation coefficient and a moderate negative relationship was found only with item difficulty. As a result, the metacognitive monitoring measurement with Signal Detection Theory on a cognitive test is weakly affected by the characteristics of the test items in practice. However, this finding does not indicate that item selection is unimportant in a cognitive test to measure metacognitive monitoring. The metacognitive discrimination coefficient can be standardised in future studies and criteria for measurements can be determined. Thus, metacognition, which is a psychological structure, can be better measured and its comprehensibility and measurability can be ensured.