Hemşirelik hizmetlerinde yalın yönetim uygulamaları: Bir genel cerrahi servis örneği
Applications of lean management in nursing services: An example of general surgery clinic
Yazar: ÇİĞDEM TORUN KILIÇ
Danışman: PROF. DR. HAVVA ÖZTÜRK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma, metodolojik ve tanımlayıcı, tek gruplu ön ve son test girişimsel türdedir. Araştırmanın amaçları, hemşireler için hastanelerde yalın yönetim ölçeği geliştirmek, ölçek ile genel cerrahi servisinde hemşirelik hizmetlerinin yalın olma düzeyini belirlemektir. Ayrıca girişimsel yalın yönetim uygulamaları ile hemşirelerin ilaç temini, ilaç hazırlama-uygulama ve malzemeye erişim süreçlerine ilişkin işlem süreleri ve adım sayılarında azalma olup olmadığını değerlendirmektir. Araştırmanın örneklemini, ölçek geliştirme çalışmasında toplam 657, girişimsel çalışmada ise 20 hemşire oluşturmuştur. Veriler; Hemşire Bilgi Formu, Hemşireler için Hastanelerde Yalın Yönetim Ölçeği, İsraf Belirleme Formu, Hemşire Gözlem Formu, Akıllı Bileklikler, Yalın Hastane Bilgi Testi ile toplanmıştır. Ölçek geliştirme çalışmasında, açıklayıcı faktör analizine göre ölçek; 5 alt boyut, 22 madde ile biçimlenmiş ve bu yapıya ilişkin doğrulayıcı faktör analizi uyum indeksleri X2/sd=2.082, GFI=0.87, CFI=0.92, RMSEA=0.06, RMR=0.08 olarak belirlenmiştir. Ölçeğin toplamda Cronbach Alpha değeri 0.878 olarak belirlenmiştir. Girişimsel çalışmada ise genel cerrahi servisinde yalın yönetim ölçeği önttesti 2.97±0.55, son testti 3.05±0.5'dir. Ayrıca çalışmada, değer akış haritaları ve A3 raporlama ile hemşirelerin ilaç ve malzeme temini, ilaç hazırlama uygulama süreçlerinde israflar tespit edilmiştir. Bu süreçlerde 5S, Kanban, Kaizen çalışmalarıyla iyileştirmeler yapılmıştır. Bu doğrultuda son ölçümlere göre gündüz ve gece vardiyalarının toplamında hemşirelerin ilaç temin sürecinde 25.51 dk, 188.85 adım; malzemeye erişim sürecinde 7.73 dk, 277.13 adım; ilaç uygulama-hazırlama sürecinde 32.81 dk, 459.15 adım ve genel toplamda 64.48 dk, 908.61 adım tasarruf sağlanmıştır. 
Sonuç olarak "Hemşireler için Hastanelerde Yalın Yönetim Ölçeği" geçerli ve güvenilir bir araçtır. Orta düzeyde yalın olan genel cerrahi servisinde, yalın yönetim uygulamaları sonucunda israflar, hemşirelerin çalışma süreleri ve adım sayıları azalmıştır. Etkili olarak saptanan bu yalın uygulamalar, hastanenin diğer servislerinde kullanılabilir.

Abstract:
This research is descriptive and methodological, single-group pre-and post-test interventional type. The aims of the research are to develop a lean management scale in hospitals for nurses and determine the level of be lean of nursing services in general surgery service with the scale. In addition, to evaluate whether there is a decrease in the number of steps and process times in nurses' drug supply, drug preparation-application and material access processes by interventional lean management practices. The sample of the study consisted of 657 nurses in the scale development study and 20 nurses in the interventional study. Data; Nurse Information Form, Lean Management Scale in Hospitals for Nurses, Waste Identification Form, Nurse Observation Form, Smart Wristbands were collected via Lean Hospital Knowledge Test. In the study, the scale was shaped with 5 sub-dimensions, 22 items according to the explanatory factor analysis, and the confirmatory factor analysis fit indexes concerning this structure were determined as X2/sd=2.082, GFI=0.87, CFI=0.92, RMSEA=0.06, RMR=0.08. The total Cronbach alpha value of the scale was determined as 0.878. In the interventional study, the lean management scale's pretest was 2.97±0.55 and the posttest was 3.05±0.5 in the general surgery service. In addition, in the study, wastes were determined in the drug and material supply and drug preparation application processes of nurses with value stream maps and A3 reporting. In these processes, improvements were made with 5S, Kanban and Kaizen studies. In this direction, according to the latest measurements in the sum of day and night shifts, 25.51 minutes and 188.85 steps in the drug supply process of nurses; 7.73 minutes and 277.13 steps in the process of accessing the material; 32.81 minutes and 459.15 steps in drug administration-preparation process; in total 64.48 minutes and 908.61 steps savings were achieved.
As a result, "Lean Management Scale in Hospitals for Nurses" is a valid and reliable tool. In the general surgery service, which is moderately lean, wastage, nurses' working time and number of steps decreased as a result of lean management practices. These lean applications, which were determined to be effective, can be used in other services of the hospital.