1950' lerden günümüze sanatta Avangard olgusu
Avant- garde phenomenon in art since 1950's up to date
Yazar: ÖZGÜR ÇİMEN
Danışman: DOÇ. DR. RIFAT ŞAHİNER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Avangard sanat = Avant-garde art ; Kurumsallaşma = Institutionalization ; Kültür endüstrisi = Cultural industry ; Küreselleşme = Globalization

Özet:
Bu çalışmada, avangardın tarihsel geçmişi göz önünde bulundurularak, 1950'lerden günümüze sanatta avangard olgusu ele alınmıştır. 1950 sonrası sanatında avangard olgusunu etkileyen faktörler ve avangardın geçirdiği dönüşüm ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.Bu konunun ele alınmasındaki amaç, avangard olgusunun günümüzde nasıl okunması gerektiğini ortaya çıkarmak ve gerek günümüz sanatını anlamak gerekse de günümüz sanatı için avangardın taşıdığı potansiyeli araştırmaktır.Tezin içeriğinde, özellikle 20. yüzyılın başında Avrupa'daki tarihsel avangard anlayışlarla, 1950'lerde A.B.D.'de yeniden biçimlendirilen avangard oluşumların birbirinden ayrıldıkları noktalar saptanmış; II. Dünya Savaşı sonrasında A.B.D.'de oluşturulan avangard modelin nasıl biçimlendiği detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Peter Bürger'in ?Avangard Kuramı? ve Hal Foster'ın ?Gerçeğin Geri Dönüşü? çalışmaları çıkış noktası alınarak, avangard kavramı üzerindeki tartışma ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.1950 sonrası avangard olgusunda yaşanan değişimin nedenlerine değinilerek, kültür endüstrisi için avangardın rolünün neden önemli olduğu anlatılmış; popüler kültür, kiç ve avangard arasındaki ilişkiler vurgulanmıştır. Modernizmde yaşanan kırılmayla birlikte ortaya çıkan avangard ve neo avangard ayrımı, bu konuda düşünen teorisyenlerin fikirleriyle beraber açıklanmıştır.1980 sonrası dünyada yaşanan ekonomik, siyasi ve kültürel değişimler çerçevesinde ortaya çıkan tartışmalar bir kere daha avangardı geri getirmiş; modernizme getirilen eleştiriler, avangardı da etkilemiştir. 1980 sonrası sermayenin büyümesiyle ortaya çıkan özel şirketlerin avangardın seyrini nasıl değiştirdiği ve sermayenin uluslararası hale gelmesiyle sayıları giderek artan müze ve bienallerle avangardın ilişkisi açıklanmıştır. Küreselleşme ve Yeni Dünya Düzeni'nin avangard üzerindeki etkisine değinilmiş; küreselleşmenin getirdiği kimlik politikalarının sanatçılara yansımaları gösterilmeye çalışılmıştır. Küresel ağ toplumunun ve teknolojinin getirdiği yeniliklerin, avangard arayışlar için oluşturduğu alternatifler üzerinde durulmuş, son bölümde ise karşı stratejiler ve direnç alanları yaratan örnekler üzerinden günümüzde avangardı nasıl yorumlamamız gerektiği ve avangardın günümüz sanatı için önemi vurgulanmıştır.Anahtar kelimeler: ?avangard?, ?neo avangard?, ?kültür endüstrisi?, ?sanatın kurumsallaşması?, ?küreselleşme?.

Abstract:
In this study, avant- garde phenomenon in arts was inspected since 1950s up to day in consideration of the historical past of the avant-garde. It is tried to set forth the factors affecting the avant-garde phenomenon in arts after 1950s and the evolution occurred with avant-garde event.The purpose of investigating this subject is to clarify how avant-garde concept should be considered nowadays and to search for the applicability of the potential of avant-garde concept for recent artworks.In the content of the thesis, the differentiating points between the historical avant-garde understanding in Europe at the beginning of 20th century and the avant-garde phenomenon model shaped in USA in 1950s were identified; it is investigated in detail how the avant-garde model was shaped in USA following 2nd World War. The discussion on avant-garde concept is tried to be set forth by taking ?Avant-Garde Theory? of Peter Bürger and ?The Return of The Real? of Hal Foster as departure point. The reasons of changes experienced on avant-garde phenomenon after 1950 was investigated, explaining why the role of avant-garde is important for cultural industry and the relations between popular culture, kitsch and avant-garde is emphasized. The separation between avant-garde and neo avant-garde concepts experienced along with the rupture realized with modernism was explained with the ideas of theoreticians studied in this field.The discussions aroused within the frame of economical, political and cultural changes in the world following 1980 have taken avant-garde back once more while the critics of modernism also affecting avant-garde. The relation between avant-garde and museums and biennials increasing in number along with the internationalism of capital and how the private companies borne with the increase of capital after 1980 has changed the course of avant-garde are explained. The affect of globalization and New World Order on avant-garde is mentioned; trying to show the reflections of the identity policies of globalization on artists. The innovations brought by global network society and technology and the alternatives they bring with for avant-garde pursuit were mentioned, and in the final section the importance of avant-garde for the arts nowadays and how we should interpret avant-garde was explained through the examples of opposite strategies and examples creating fields of resistance.Keywords: ?avant-garde?, ?neo avant-garde?, ?culture industry?,?institutionalization of art?, ?globalization?.