Sessiz kitapların çocukların erken okuryazarlık ve anlatı becerileri ile dil edinimleri üzerine etkisi
Investigation of the effect of wordless books on children's early literacy and narrative skills and language acquisition
Yazar: ZEYNEP TAŞKIN
Danışman: DOÇ. DR. MİNE CANAN DURMUŞOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Çocuk dili = Child language

Özet:
Bu araştırmanın amacı, sessiz kitapların okul öncesi eğitime devam eden 58-70 aylık çocukların erken okuryazarlık, anlatı becerileri ile dil edinimleri üzerindeki etkisinin ne olduğunu ve okul öncesi öğretmenlerinin bu konudaki görüşlerini ortaya koymaktır. Bu çalışma karma yöntem, öntest sontest deney ve kontrol gruplu yarı deneysel desen şeklinde tasarlanmıştır. Deneysel uygulama öncesinde ve sonrasında aynı veri toplama araçları deney ve kontrol gruplarına uygulanmıştır. Çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Van ili merkezindeki bir bağımsız anaokuluna devam eden 58 (29 deney, 29 kontrol grubu) çocuk ve deney grubundaki çocukların dört öğretmeni oluşturmuştur. Çalışmada veri toplama aracı olarak Öğretmen Görüşme Formu, LITMUS (Türkçe Cümle Tekrarı Testi), "Erken Okuryazarlık Becerilerini Değerlendirme Aracı (EOBDA)" ve "Öykü Anlatma Değerlendirme Formu (ÖADF)" kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde Bağımsız Gruplar t-testi, Bağımlı Gruplar t-testi, bağımlı gruplarda tek yönlü varyans analizi ANOVA, Bonferroni testi, Friedman, Mann Whitney-U ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, eğitim ortamının sessiz kitaplar kullanılarak desteklendiği deney grubunun EOBDA, ÖADF ve LİTMUS Testi sontest sonuçları, herhangi bir müdahalenin bulunmadığı kontrol grubuna göre deney grubunun lehine anlamlı derecede farklılık göstermektedir. Benzer şekilde deney grubu EOBDA, ÖADF ve LİTMUS Testi öntest sonuçları ile sontest sonuçları arasında da sontest lehine anlamlı bir farklılık bulunmaktadır. Bulgular, sessiz kitapların eğitim ortamında kullanımının çocukların erken okuryazarlık ve anlatı becerileri ile dil gelişimine katkı sağladığını ortaya koymaktadır. Deney grubundaki çocukların öğretmenlerinin uygulama sonrasındaki görüşleri de söz konusu bulguyu desteklemektedir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effects of wordless picture books on the early literacy, narrative skills, and language acquisition of children aged 58–70 months attending preschool education, as well as to explore preschool teachers' perspectives on this subject. This research was designed as a mixed-method study with a quasi-experimental pretest-posttest control group design. The same data collection tools were applied to the experimental and control groups both before and after the experimental implementation. The study group consisted of 58 children (29 in the experimental group and 29 in the control group) attending an independent kindergarten in the Van province during the 2023–2024 academic year, as well as four teachers working with the children in the experimental group. The data collection tools used in the study included the Teacher Interview Form, the LITMUS (Turkish Sentence Repetition Test), the "Early Literacy Skills Assessment Tool (EOBDA)," and the "Narrative Skills Evaluation Form (ÖADF)." Quantitative data were analyzed using the Independent Samples t-test, Paired Samples t-test, one-way repeated measures ANOVA, Bonferroni test, Friedman test, Mann Whitney-U test, and Wilcoxon Signed-Rank Test. Qualitative data were analyzed using content analysis. According to the findings, the posttest results of the experimental group, where the learning environment was enriched with wordless picture books, showed a significant difference in favor of the experimental group compared to the control group, which received no intervention, for the EOBDA, ÖADF, and LITMUS tests. Similarly, a significant difference was observed in favor of the posttest results when comparing the experimental group's pretest and posttest scores for the same tests. The findings indicate that the use of wordless picture books in the educational environment contributes to children's early literacy, narrative skills, and language development. The post-implementation views of teachers working with the experimental group also support these findings.