Antepfıstığı dal güvesi [Kermania pistaciella (Lepidoptera: Tineidae)]'nin mücadelesinde anionic surfactant ile bazı insektisitlerin kombinasyonlarının etkinliği
Efficacy of combinations of anionic surfactant and some insecticides in control of pistachio twig borer [Kermania pistaciella (Lepidoptera: Tineidae)]
Yazar: SEHER ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET MAMAY
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Antepfıstığı dal güvesi [Kermania pistacella (Lepidoptera: Tineidae)], antepfıstığında mücadele edilmediği durumlarda ekonomik olarak önemli oranlarda kayıplara sebebiyet veren, Güneydoğu Anadolu Bölgesi antepfıstığı üretim alanlarında da yoğun olarak karşılaşılan bir zararlıdır. Zararlı, sürgün ve dalların içinde beslenip hareket ettiğinden, kimyasal mücadelede uygulama zamanının çok iyi takip edilmesi gerekmektedir. Bu çalışma, K. pistacella mücadelesinde alternatif mücadele dönemi (pupa dönemi) ve aktif maddeli kimyasallar, anionic surfactant ve bunların karışımlarının araştırılması amacıyla 2022-2023 yıllarında Şanlıurfa'nın Birecik ilçesi İnnaplı ve Altınova köylerinde yürütülmüştür. Bu amaçla, 30 yaşlarındaki iki ayrı antepfıstığı bahçeleri araştırmanın yürütüleceği deneme alanları olarak belirlenmiştir. Çalışmada K. pistacella'nın pupalarına karşı Esfanvalerate (20ml/100 L su), Lambda Cyhalothrin (20 ml/100 L su), anionic surfactant [Chitin Sheredder (25ml/100 L su)] ve bunların belirlenen oranlar üzerinden karışımları denenmiştir. Araştırmada, herhangi bir uygulamanın yapıldığı negatif kontrol parseli de denemede yer almıştır. Çalışmanın iki yıllık verileri doğrultusunda K. pistacella'nın Şanlıurfa'nın Birecik İlçesi antepfıstığı alanlarında Nisan ayının ikinci haftasında dal ve sürgünlerden çıkarak pupa ördükleri görülmüştür. Kullanılan anionic surfactant'ın yıllara göre biyolojik etkinlik yüzdeleri sırasıyla %6.54 ve %13.25 olarak değiştiği ve en düşük biyolojik etkinlik oranının esfanvalerate uygulamasında %3.40 olduğu tespit edilmiştir. Uygulamalardan en yüksek biyolojik etkinlik lambda cyhalothrin ve anionic surfactant karışım denemesinde el edilmişken (%90.12), bunu %86.23 biyolojik etkinlik oranıyla esfanvalerate+anionic surfactant karışımında elde edilmiştir.

Abstract:
Pistachio twig borer [Kermania pistacella (Lepidoptera: Tineidae)] is a pest that causes economically significant losses in pistachios if left untreated and is frequently encountered in pistachio production areas in the Southeastern Anatolia Region. Since the pest feeds and moves in the shoots and branches, the application time in chemical control must be followed very carefully. This study was carried out in İnnaplı and Altınova villages of Birecik district, Şanlıurfa during 2022-2023 to investigate the alternative control period (pupa period) and chemicals with active ingredients, anionic surfactants and their mixtures in the control of K. pistacella. For this purpose, two separate 30-year-old pistachio orchards were selected as trial areas. In the study, Esfanvalerate (20ml/100 L water), Lambda Cyhalothrin (20 ml/100 L water), anionic surfactant [Chitin Sheredder (25ml/100 L water)] and their mixtures at different ratios were tested against K. pistacella pupae. A negative control plot in which no application was made was also included in the experiment. The results revealed that K. pistacella emerged from branches and shoots and pupated in the pistachio fields of Birecik district, Şanlıurfa during the second week of April. It was determined that the biological activity percentages of the anionic surfactant used varied between 6.54% and 13.25%, respectively, and the lowest biological activity rate was 3.40% was noted for esfanvalerate. The highest biological efficiency was recorded for lambda cyhalothrin and anionic surfactant mixture (90.12%), while this was obtained in the esfanvalerate + anionic surfactant mixture with a biological efficiency rate of 86.23%.