Cinsiyet ve el tercihinin telencephalon morfolojisi üzerindeki etkilerinin difüzyon tensör görüntüleme yöntemi ile atlas temelli incelenmesi
Investigation of hand preference and sex effects on telencephalon morphology via DTİ-based parcellation method
Yazar: GÜNEŞ AYTAÇ
Danışman: PROF. DR. MUZAFFER SİNDEL
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Anatomi = Anatomy ; Morfoloji = Morphology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Anizotropi = Anisotropy ; Cinsiyet = Gender ; Difüzyon manyetik rezonans görüntüleme = Diffusion magnetic resonance imaging ; El = Hand ; El tercihi = Hand prefecence ; Morfoloji = Morphology

Özet:
Amaç: Serebral hemisferler birbirinden farklılıklar göstermektedir. Bu asimetrinin bazıları el tercihi, dil, kompleks motor beceriler ile ilişkiliyken, bazıları da daha az göze çarpan kognitif işlevlerle ilgilidir. Belli serebral anatomik asimetriler hem makroskopik hem de histolojik olarak görülebilmektedir. Bu çalışmada el tercihi ve cinsiyetin telencephalon morfolojisi üzerindeki etkilerini, tractus corticospinalis (TCS), capsula interna'nın crus posterior'u (CICP), fasciculus longitidunalis superior (FLS) ve fasciculus uncinatus (FU)'un diffüzyon parametrelerini parselasyon yöntemiyle karşılaştırarak incelemeyi ve amaçladık.
Yöntem: Çalışmamıza 18-28 yaş aralığındaki 54'ü sağ 54'ü sol elini kullanan bireyler dahil edildi ve cinsiyet dağılımı iki grupta eşit idi. El tercihini belirlemek için 'Edinburgh handedness inventory' testi uygulandı. MRG'den elde edilen ham veriler bir görüntü işleme programı olan MRI Studio kullanılarak işlendi. Tüm bireyler için her iki hemisferden TCS, FU, CICP, FLS için fraksiyonel anizotropi (FA) ve ortalama diffüzivite (MD) ortalama değerleri hesaplandı Bireylerin hem hemisferler arası farklılıkları hem de el tercihine ve cinsiyete göre farklılıkları değerlendirildi.
Bulgular: TCS ve CICP'de tüm bireylerde sol hemisferde yüksek FA, düşük MD değerleri saptandı. FU FA değerleri kadınlarda sol elini kullananlarda, erkeklerde ise sağ elini kullananlarda yüksek bulundu. Sadece kadınlarda el tercihine bakılmaksızın sol hemisferde düşük MD değerleri saptandı. FLS değerlendirildiğinde, el tercihi ve cinsiyete bakılmaksızın sağ hemisferde daha yüsek FA, daha düşük MD değerleri saptandı.
Sonuç: Beyaz cevher yolaklarının incelenmesindeki en iyi in vivo yöntem olan DTG kullanarak yaptığımız çalışmamızda bazı yolakların difüzyon parametrelerini karşılaştırdık. Bu güne kadar bu karşılaştırma parselasyon yöntemi kullanılarak yapılmamıştır. Bulgularımızın bu konudaki mevcut literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Difüzyon tensor görüntüleme, MRI Studio, fraksiyonel anizotropi, el tercihi.

Abstract:
Objective: Cerebral hemispheres differ from each other. Some of these asymmetries are related to hand preference, language, complex motor skills, while others are related to less distinct cognitive functions. Certain cerebral anatomic asymmetries can be seen both macroscopically and histologically. In this study, we aimed to investigate the effects of hand preference and sex on the telencephalon morphology by comparing the diffusion parameters of corticospinal tract (TCS), posterior limb of internal capsule (CICP), superior longitidunal fasciculus (FLS) and uncinate fasciculus (FU) with parcellation method. 
Methods: The study included 108 subjects (54 right, 54 left hand preference) in the age range 18-28 years and gender distribution was equal in two groups. 'Edinburgh handedness inventory' test was applied to determine hand preference. The raw data from the MRI was processed using MRI Studio image processing programm. Fractional anisotropy (FA) and mean diffusivity (MD) averages of TCS, FU, CICP, and FLS were calculated for all subjects for both hemispheres. Differences among individual hemispheres and hand preference and sex were assessed.
Results: In both TCS and CICP, high FA and low MD values were detected in the left hemisphere in all subjects. FU FA values were higher in right handed females than left handed; left handed males than right handed. There was no difference between hemispheres. Low MD values were detected in the left hemisphere, regardless of hand preference in only women. When FLS was evaluated, MD was  higher, FA was lower in the right hemisphere, regardless of hand preference and sex.
Conclusion: In our study, using DTG, the best in vivo method of examining white matter pathways, we compared diffusion parameters of some pathways. Until now, this comparison has not been done using the DTI parcellation method. Our findings are thought to contribute to literature in this regard. 
Key words: Diffusion tensor imaging, MRI Studio, fractional anisotropy, hand preference.