Bitki ekstratlarının lahana unlu yaprakbiti [Brevicoryne brassicae L. (Hemıptera: Aphıdıdae)]'nin üzerine etkilerinin belirlenmesi
Determination of the effects of plant extracts on cabbage aphid [Brevicoryne brassicae L. (Hemiptera: Aphididae)]
Yazar: KÜBRA KARATOPRAK
Danışman: DOÇ. DR. İSLAM SARUHAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Entomoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Lahana yaprak biti [Brevicoryne brassicae (Hemiptera: Aphididae)] başta lahanalar olmak üzere, Lahanagiller familyasında yer alan diğer kültür bitkilerinin üretim alanlarında önemli miktarda kayba neden olmaktadır. Zararlının biyolojisi, popülasyon yoğunluğu ve zarar potansiyali dikkate alındığında bu zararlıyla mücadele özellikle son yıllarda önem arz etmektedir. Lahana yaprak bitine karşı çoğu zaman kimyasal mücadele uygulaması tercih edilirken, genellikle sentetik kimyasal kökenli aktif maddeli preparatlar kullanılmaktadır. Kimyasal mücadele uygulamalarının doğa ve canlılar için oluşturduğu olumsuz etkilerden dolayı son yıllarda alternatif mücadele yöntemlerinin araştırılması önem kazanmıştır. Bu alternatif yöntemlerden olan bitkisel ekstraktlar doğaya olan düşük olumsuz etkileri, hedef dışı organizmaları kısmen etkilemeleri ve dayanıklılık riskinin düşük olmasından dolayı ön plana çıkmaktadır. Bu çalışmada sıcak su ve soğuk su olmak üzere 2 farklı çözücü kullanılarak Sarı kantaron (Hypericum perforatum), Lavanta (Lavandula angustifolia),  İzmir kekiği (Origanum onites), Tıbbi nane (Mentha piperita), Biberiye (Rosmarinus officinalis) ve Defne (Laurus nobilis) bitkilerinden bitkisel ekstraktlar elde edilmiştir. Çalışmada bu ekstraktların %5, 15, 20, 25 konsantrasyonları zararlının ergin bireylerine uygulanmıştır. Çalışmada kullanılan ekstraktlar B. brassicae ergin bireyleri üzerine etkileri püskürtme ve rezidüal olarak iki farklı yöntemle incelenmiştir. Çalışma laboratuvar koşullarında gerçekleştirilmiştir. Yapılan çalışmada Lavanta, Tıbbi nane, İzmir kekiği ve Defne bitkilerinden elde edilen ekstraktlar ön plana çıkmıştır. Farklı çözücüler arasında bariz bir fark görülmemesine rağmen sıcak su ile yapılan ekstraktların nispeten biraz daha etkili olabileceği kanısına varılmıştır. Doğrudan canlı üzerine püskürtme işleminin daha başarılı olabileceği öngörülmektedir. Önümüzdeki süreçte bu çalışmada kullanılan bitkisel ekstraktların laboratuvar koşullarının yanında arazi koşullarında da denenmesiyle gelecekte B. brassicae'nın kontrolünde alternatif bir mücadele yöntemi olarak kullanılabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
The cabbage aphid [Brevicoryne brassicae (Hemiptera: Aphididae)] causes significant losses in the production areas of cruciferous plants, especially cabbages, and other cultivated plants belonging to the Brassicaceae family. Considering the biology of the pest, population density, and damage potential, combating this pest has become particularly important in recent years. While chemical control is often preferred against cabbage aphids, synthetic chemical-based active substances are generally used. Due to the adverse effects of chemical control practices on nature and living organisms, the exploration of alternative control methods has gained importance in recent years. Plant extracts, one of these alternative methods, stand out due to their low negative impact on the environment, partial effects on non-target organisms, and low risk of resistance. In this study, plant extracts were obtained from Hypericum perforatum, Lavandula angustifolia,  Origanum onites, Mentha piperita, Rosmarinus officinalis and Laurus nobilis plants using two different solvents, namely hot water and cold water. Extracts at concentrations of 5%, 15%, 20%, and 25% were applied to adult individuals of the pest in the study. The effects of these extracts on B. brassicae adult individuals were examined through spraying and residual methods. Although there was no significant difference observed among the different solvents, extracts made with hot water were considered to be relatively more effective. Direct spraying on live organisms is anticipated to be more successful. It is thought that, in the future, these plant extracts used in this study could be tested not only in laboratory conditions but also in field conditions, potentially serving as an alternative control method for B. brassicae.