İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin noktalama işaretlerini 
kullanmadaki yeterlilikleri üzerine araştırma
Research about 4th grade pri̇mary school students competences to use punctuati̇on marks
Yazar: IŞIL KAPLAN
Danışman: DOÇ. DR. BAYRAM BAŞ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Noktalama işaretleri = Punctuation marks ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu araştırmada, Türkçe Öğretim Programında (1-5. sınıf) yer alan noktalama
işaretleriyle ilgili kazanımların işlevlerine uygun olarak, farklı etkinliklerle
öğrencilerin yeterliliklerini ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda,
nitel araştırma desenlerinden durum çalışması kapsamında öğrencilere on etkinlik on
hafta boyunca uygulanmıştır. Her hafta, öğrencilere uygulanacak olan etkinlik ve
çalışma formları hazırlanarak öğrencilere dağıtılmış, iki ders boyunca etkinlikler
yapılarak ürün dosyalarında biriktirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, İlkokul 4.
sınıf öğrencilerinden on kız, on erkek olmak üzere toplam yirmi öğrenci
oluşturmaktadır. Araştırmada 4. sınıf öğrencilerinin ölçütlü etkinliklerde en çok
doğru yaptıkları noktalama işareti ve işlevi %73,67 oranında eş görevli kelime ya da
kelime gruplarının arasında kullanılan virgül olmuştur. Bu işareti sırasıyla %71,94
oranında satır başına alınan konuşmaları gösteren uzun çizgi, %69,58 oranında
kısaltmaların sonunda kullanılan nokta, %67,33 oranında soru cümlelerinin sonunda
kullanılan soru işareti, %64,55 oranında sayılardan sonra sıra bildirmek için
kullanılan nokta, %57,50 oranında seslenme, hitap ve uyarı sözlerinden sonra
kullanılan ünlem işareti, %56,11 oranında satır sonuna sığmayan kelimeleri bölmekte
kullanılan kısa çizgi, %56 oranında duyguları anlatan cümle ve ibarelerin sonunda
kullanılan ünlem işareti, %55,41 oranında cümlenin sonunda kullanılan nokta, %52,5
oranında kendisiyle ilgili açıklama verilecek cümlenin sonunda kullanılan iki nokta,
%50,63 oranında apartman numarası ile daire numarası arasına ve semt ile şehir
arasında kullanılan eğik çizgi, %49,29 oranında ilişkili kelimeler ve sayılar arasında
kullanılan kısa çizgi, %42 oranında kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak için
kullanılan kesme işareti, %40 oranında sayılara getirilen ekleri ayırmak için
kullanılan kesme işareti, %30,83 oranında cümlenin dışında kalan ek bilgiler için
kullanılan parantez işareti, %28,93 oranında özel adlara getirilen kesme işareti,
%26,67 oranında yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmek için kullanılan virgül,
%23,75 oranında hitap kelimelerinden sonra kullanılan virgül, %20,83 oranında
başka kimseden aktarılan sözler için kullanılan tırnak işareti izlemektedir. Ölçütsüz
etkinliklerde ise, en fazla cümlenin sonunda nokta 333 yerde doğru kullanılırken;
yüklemden uzak düşen özneyi belirtmek için kullanılan virgül, ilişkili kelime veya
sayılar arasında kullanılan kısa çizgi, cümle dışındaki ek bilgiler için kullanılan
parantez işareti, sayılardan sonra gelen ekleri ayırmak için kullanılan kesme işareti
ve kısaltmalardan sonra kullanılan kesme işareti hiç kullanılmamıştır. Ölçütlü
etkinliklerde, ölçütsüz etkinliklere göre öğrencilerin daha fazla noktalama işaretini
yerinde kullandığı görülmüştür. Çalışmadan elde edilen diğer sonuçlar da doğru
oranına göre sırasıyla şu şekilde olmuştur: Öğrenciler ölçütlü etkinliklerde, sadece
işlevlerle noktalama işaretleri eşleştirilmesi gereken "Balon Eşleştirme" etkinliğinde
%88,57; boş bırakılan yerlere noktalama işaretleri yazılması gereken "Kahvaltı" adlı
kısa hikâyede %79,28; işlevler ve bunlara uygun birer örnek verilen sözcük avı
xix
etkinliğinde %73; verilen parantez içlerine noktalama işaretleri yerleştirilerek nedeni
sorulan "Bilin Bakalım Ne Gelir?" etkinliğinde %61,6; çalışmada verilen metinlerde
yanlış noktalama işareti yazılıp, doğru noktalama işaretlerini yerleştirmeleri gereken
"Fıkralarda Yanlışı Düzeltme" etkinliğinde %52,36; uygulayıcı tarafından yapılan
okumadaki vurgu ve tona göre noktalama işaretlerini dikte ettikleri "Kuklalar"
etkinliğinde %45,26; verilen noktalama işaretinin herhangi bir işlevine uygun cümle
yazmaları gereken "Karikatür Konuşturma" etkinliğinde %33; hiçbir noktalama
işaretinin verilmediği, verilen hikâyedeki noktalama işaretlerini bulmaları gereken
"Elif'in Hayali" etkinliğinde %27,73 oranlarında doğru yapmışlardır. Ayrıca
ölçütsüz etkinliklerden "Okuyorum Gelişiyorum" adlı kompozisyon etkinliğinde
291; "Haydi Mektup Yazalım" adlı mektup yazma etkinliğinde ise 231 tane doğru ve
yerinde noktalama işaretleri kullanmışlardır. Buradan hareketle öğrencilerin hazır
işlev ve örnek cümle verilen etkinliklerde daha çok doğru yaptıkları, çok fazla ipucu
verilmeyen öğrencilerin, serbest yazması gereken etkinliklerde daha az doğru
yaptıkları gözlenmiştir.

Abstract:
This research aims at displaying students competences by applying punctuation
marks of Turkish Education Programs (classes 1-5) according to their functionality
with the help of various activities. In accordance with this aim, ten activities have
been conducted with the students during ten weeks applying qualitative research
designs within the context of situation studies. Each week, activities and study forms
to be carried out with the students were prepared and shared with them, while the
activities conducted in two courses were collected in material folders. The work
group of this research consists of a total of twenty pupils, including ten girls and ten
boys each of a 4th grade primary school class. The research has shown that 4th grade
students reached 73,67% of correct usage of commas as a punctuation mark between
words or word groups with a similar meaning within criteria activities. This
punctuation mark was followed by long dashes used at the beginning of a new line
for the indication of reported speech reaching 71,94%, commas used after
abbreviations accounting for 69,58%, question marks following questions with
67,33%, dots used after numbers indicating rows with 64,55%, exclamation marks
used for calling out, addressing, or warning someone with 57,50%, short dashes used
for the continuation of a word in the next line with 56,11%, exclamation marks used
after sentences and phrases expressing emotions with 56%, dots used at the end of
sentences with 55,41%, colon marks used for commenting on the previous sentence
with 52,5%, slash marks used in between apartment and flat numbers as well as
between cities and districts with 50,63%, short dashes used between words and
numbers connected to each other with 49,29%, apostrophes used to divide additions
made to abbreviations with 42%, apostrophes used for the division of insets to
numbers with 40%, parenthesis used for additional information outside of the
sentence with 30,83%, apostrophes used for pronouns with 28,93%, commas used for
subjects separate from predicates with 26,67%, commas used after addressing words
with 23,75%, quotation marks used for the reported speech of another person with
20,83%. In non-criteria activities, on the other hand, dots used after the end of a
sentence were used correctly in 333 cases while commas used for the separation of
nouns from predicates, short dashes used for words and numbers connected to each
other, parenthesis used for additional information outside the main sentence,
apostrophes used for insets to numbers and apostrophes used after abbreviations were
not used at all by the students. It has been found that students used more punctuation
marks in their correct function during criteria activities compared to non-criteria
activities. Other results obtained from the study were, respectively, compared to the
correct ratio, as follows :The students did correct in the rate of 88.57% at criteria
activities, in "Balloon Mapping" activity in which the functions and punctuations are
needed to be matched; 79.28% in the short story called "Kahvaltı(Breakfast)" in
which punctuation marks to be written into the blanks; 73% in the word hunting
activity in which functions and an example for each; 61.6% in "Guess what it
xxi
means." activity in which the reason is asked placing the punctuations in beackets
given; 52.36% in "Correcting the mistake in jokes" in which correct punctuation
placement required where wrong punctuation marks in written text given in the
study; 45.26% in "Puppets" activity in which they dictated punctuations according to
the emphasis and tone of the reading done by the practitioner; 33% in "Cartoon
talking" in which they were required to write an appropriate sentence to any function
of the given punctuation mark; 27.73% in "Elif's dream" in which there were
required to find the punctuation marks in the story no punctuation mark was given. In
addition, in unmeasured activities, they used 291 correct and appropriate punctuation
marks in "I am reading, I am improving." composition activity, and 231 correct and
appropriate punctuation marks in the activity called "Let's write a letter". Hence, it
was observed that the students did more correct in the activities in which the built-in
functions and sample sentences, the student who were not given many clues did less
correct in which they needed to write freely.