Disleksi ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocukların nörobilişsel profillerinin değerlendirilmesi
Neurocognitive functioning in children with dyslexia and attentiondeficit/hyperactivity disorder
Yazar: YAŞAR TANIR
Danışman: PROF. DR. BİRİM GÜNAY KILIÇ
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Biliş = Cognition ; Disleksi = Dyslexia ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Nörobilişsel hastalıklar = Neurocognitive disorders ; Okuma güçlüğü = Reading difficulty

Özet:
Disleksi ve Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Olan Çocukların Nörobilişsel Profillerinin Değerlendirilmesi
AMAÇ: Disleksi ve/veya DEHB' li çocuklar arasında nörobilişsel yetersizliklerin birden fazla olduğunu ortaya koymak ve katılımcılar arasında  nörobilişsel ölçümlerin tanısal doğruluğunun ayrımının yapılmasını vurgulamaktır.
YÖNTEM:Çalışma grubu, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğine başvuruda bulunan; Disleksi(s:33), DEHB(s:32), Disleksi+DEHB(S:37) tanılı 7-11 yaşları arasında çocuk ve ailelerinden oluşmuştur. Kontrol grubu, bir ilk ve ortaöğretim okulunda okuyan, 7-11 yaşları arasında, yaş ve cinsiyet olarak çalışma grubuna eşlenerek seçilen 30 çocuk ve ailelerinden oluşmuştur. Çalışma ve kontrol grubundaki çocukların, ÇGDŞ-ŞY uygulanarak DSM -IV tanı ölçütlerine göre psikiyatrik tanıları belirlenmiştir. Grupların bilişsel fonksiyonlarını ayrıntılı bir şekilde değerlendirmek için Fonolojik Farkındalık Testi, Hızlı Otomatik İsimlendirme Testi, Kelime Okuma Bilgisi Testi, Stroop TBAG Testi, İz Sürme Testi, İşaretleme Testi ve Çizgi Yönünü Belirleme Testi kullanılmıştır.

SONUÇ: Disleksi ve DEHB tanılı çocuklar sağlıklı kontrol grubuyla karşılaştırıldığında tüm nörobilişsel ölçümlerde belirgin kusurlar sergilemiştir. En belirgin kusurlar fonolojik farkındalık, hızlı otomatik isimlendirme ve tepki ketlenmeside görülmüştür. Disleksi tanılı (Pür Disleksi ve Disleksi + DEHB) çocuklarda fonolojik farkındalık ve hızlı otomatik isimlendirme de belirgin kusurlar olduğu değerlendirilmiştir. DEHB olan çocuklarda isimlendirme hızı, tepki inhibisyonu ve görsel uzamsal kısa vadeli hafıza ölçümlerinde en önemli kusurlar bulunmuştur. Eştanılı grupta, kontrol grubuna kıyasla neredeyse tüm nörobilişsel ölçümlerde belirgin zayıflık sergilemelerine karşın, Pür Disleksi ve Pür DEHB gruplarından anlamlı olarak fark bulunmamıştır.
TARTIŞMA: Sonuçlar birlikte ele alındığında, hem nörogelişimsel bozukluklarda nörobilişsel kusurların gösterilmiş olması, hemde çalışmamızda çoğul kusur hipotezinin desteklenmekte olduğu gösterilmiştir.

Abstract:
Neurocognitive functioning in children with dyslexia and attention-deficit/hyperactivity disorder:

OBJECTIVES: The purpose of the current study was to examine the presence of multiple (vs. single) neurocognitive deficits between children with DD and/or ADHD, and the diagnostic accuracy of the neurocognitive measures to correctly discriminate between participants.
METHOD: Study sample consists of children between ages of 7-11and their families, applied to Ankara University Faculty of Medicine Department of Child and Adolescent Psychiatry with diagnosis of  Dislexia-only (N = 33), children with ADHD-only (N = 32), and  children with DD+ADHD (N = 37). Control group consisted of 30 primary education and junior high school children between 7-11 ages and their families. K-SADS-PL is used for the DSM-IV diagnoses of the patients and the control group. Phonological Awareness Test, Rapid Automatic Naming Test, Word Reading Information Test, Stroop TBAG Test, Trail- B Test, Marking Test and Line Direction Identification Test were used to evaluate the cognitive functions of the groups in detail.
RESULTS: Children with dyslexia and ADHD exhibited significant deficits in all  neurocognitive measures when compared to the healthy control group. The most important defects are seen in phonological awareness, rapid automatic naming and reaction inhibition. Children with Dislexia (Dislexia-only and Dislexia +ADHD) revealed pronounced deficits on phonological awareness and naming speed measures. Children with ADHD-only revealed the most significant weaknesses on naming speed, responce inhibition, and visuospatial short-term memory measures. The comorbid group exhibited significant weakness on almost all neurocognitive measures compared with control grup, but did not perform significantly lower than the Dislexia-only and ADHD-only groups.
CONCLUSION: When the results are taken together, it has been shown that neurocognitive deficits are present in both neurodevelopmental disorders and that multiple deficits hypothesis is supported in our study.