Ergenlerde sorunlu internet kullanımı ile kronotip ilişkisi ve ebeveyn tutumlarının bu ilişkiye etkisi
Association between problematic internet use and chronotypes of adolescents and impact of the parental acceptance-rejection to the association
Yazar: MEHMET SERTÇELİK
Danışman: PROF. DR. BİRİM GÜNAY KILIÇ
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ana-baba = Parents ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Bağımlılık = Dependency ; Ergenler = Adolescents ; Psikopatoloji = Psychopathology ; Sirkadiyen ritim = Circadian rhythm ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Amaç: Çalışmamızda klinik ve kontrol grupları arasında sorunlu internet kullanımı açısından fark olup olmadığını araştırmak, sorunlu internet kullanımı olan ergenlerin olmayan ergenlere göre psikiyatrik tanı, kronotip ve ebeveyn kabul-red/kontrol düzeyleri açısından farklı olup olmadıklarına bakmak ve sorunlu internet kullanımı risk faktörlerinin saptanması amaçlanmıştır.
Yöntem: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı polikliniğine başvuran, klinik olarak normal zekaya sahip, 14-17 yaş aralığındaki 90 ergen ve klinik olarak normal zekâ düzeyinde olan ve benzer yaş ve cinsiyette herhangi bir psikiyatrik bozukluğu olmayan 79 ergen çalışmaya dâhil edilmiştir. Çalışmaya katılan tüm ergenlerin tanıları; araştırmacı tarafından, DSM–IV için Yarı Yapılandırılmış Klinik Görüşme ölçeği olan Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi- Şimdi ve Yaşam Boyu Versiyonu (ÇDŞG-ŞY) ile konmuştur. Çalışmaya katılan tüm ergenler Ergenlerde İnternet/ Bilgisayar Kullanımı Değerlendirme Anketi(Ergen Formu)'ni, Bağımlılık Profil İndeksi-İnternet Formu (BAPİNT), Ebeveyn Kabul- Ret/Kontrol Ölçeğini (EKRÖ/K), 11-18 Yaş Gençler İçin Kendini Değerlendirme Ölçeğini (YSR/11-18); anne ve babaları, Sosyodemografik bilgi formunu, Ergenlerde İnternet/ Bilgisayar Kullanımı Değerlendirme Anketi(Ebeveyn Formu)'ni, Çocuk Kronotip Anketi'ni, 6-18 Yaş Çocuk ve Gençler İçin Davranış Değerlendirme Ölçeğini (CBCL/6-18), öğretmenleri 6-18 Yaş Çocuk ve Gençler için Öğretmen Bilgi formunu (TRF/6-18) doldurmuşlardır.
Sonuç: Klinik ve kontrol grupları arasında sorunlu internet kullanımı açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır. Sorunlu internet kullanımı olanlarda daha çok karşıt olma karşı gelme(KOKGB) tanısı olduğu diğer psikiyatrik tanılar açısından sorunlu internet kullanımı olan ve olmayan gruplar arasında anlamlı bir fark olmadığı bulunmuştur. Sorunlu internet kullanımı olan ve olmayan ergenler arasında kronotip açısından anlamlı bir fark saptanmamıştır. Sorunlu internet kullanımı olan ve olmayan ergenler arasında ebeveyn kabul-ret/kontrol puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Bununla beraber klinik grupta anne Düşmanlık/Saldırganlık, Toplam Ret ve baba Düşmanlık/Saldırganlık, Kayıtsızlık/İhmal, Ayrışmamış Ret ve Kontrol alt ölçek puanları ile toplam BAPİNT puanları arasında zayıf düzeyde negatif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Sorunlu internet kullanımı olan ve olmayan ergenlerin sorun davranış puanları karşılaştırılmış yalnızca öz-bildirim ölçeğindeki alt ölçeklerde sorunlu internet kullanımı olan ergenlerde daha yüksek sorun davranış puanları görüldüğü bulunmuştur. Yanı sıra sorunlu internet kullanımı açısından toplam YSR puanı klinik düzeyde olan ergenlerin normal olan ergenlere göre 3,64 kat daha riskli olduğu saptanmıştır. Haftalık ortalama internet kullanım süresindeki 1 saatlik artışın da sorunlu internet kullanım riskini 1,04 kat artırdığı saptanmıştır. 
Tartışma: Çalışmamızda klinik ve kontrol gruplar arasında sorunlu internet kullanımı açısından fark bulunmadığı, KOKGB tanısının sorunlu internet kullanımı olanlarda daha yüksek olduğu saptanmıştır. Alanyazınla uyumlu olarak sorunlu internet kullanımı olan ergenlerde daha fazla sorun davranış olduğu bulunmuştur. Sorunlu internet kullanımı olan ve olmayan ergenlerin kronotipleri arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Sorunlu internet kullanımı olan ve olmayan ergenlerin EKRÖ/K puanları arasında anlamlı bir fark saptanmamakla beraber klinik grupta sorunlu internet kullanımı düzeyindeki artışın daha düşük anne düşmancılığı ve reddiyle, baba düşmancılığı, ihmali, reddi ve kontrolüyle ilişkili olduğu bulunmuştur. Bu konuyla ilgili nedensel ilişkilerin belirlenmesi ve genellenebilmesi için toplum temelli, daha geniş örneklemli, uzunlamasına bir çalışmaya ihtiyaç vardır

Abstract:
Objective: The aim of this study is to determine whether a difference about having problematic internet use (PIU) between clinic and control groups; and psychiatric comorbidities, chronotypes and level of parental acceptance-rejection/control between the adolescents have problematic internet use and not have problematic internet use. Also we aim to determine the risk factors of the problematic internet use.
Method:  Study sample consists of 90 adolescents between ages of 14-17 and with clinically normal IQ levels, and applied to Ankara University Faculty of Medicine Department of Child and Adolescent Psychiatry. Control group consists of 79 adolescents with clinically normal IQ levels, no psychiatric comorbidites and no application of child and adolescent psychiatry. Kiddie Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children-Present and Lifetime Version (K-SADS-PL) is used for the DSM-IV diagnoses of the adolescents in study and control groups. Questionnaire of Computer/Internet Use of Adolescents (Adolescent Form), Addiction Profile Index-Form of Internet, Parental Acceptance-Rejection/Control Questionnaire (PARQ/C) , Young Self Report (YSR/11-18) are applied to all adolescents. Sociodemographic information form, Questionnaire of Computer/Internet Use of Adolescents (Parent Form), Child Behavior Checklist (CBCL/6-18) and Children's Chronotype Questionnaire (CCTQ)  are applied to parents. Teacher Report Form (TRF/6-18) are applied to teachers.  
Results:  There is no significant difference between study and control group about problematic internet use scores. There is no significant difference between adolescents with and without problematic internet use about having any psychiatric comorbities but Opposite Defiant Disorder. The adolescents with problematic internet use are prone to have ODD. The chronotypes of the adolescents with PIU and no PIU are not significantly different. Also the parental acceptance-rejection/control scores are not significantly different between the adolescents with PIU and no PIU. But there is a mild negative correlation between mother Aggresion/Hostility, Total Rejection, father Aggresion/Hostility, Neglect, Rejection-indifferent scores and Addiction Index Profile-Internet Form scores. Problem behaviors of adolescents with PIU and no PIU are compared and only YSR/11-18 scores of adolescents with PIU is significantly higher than adolescents with no PIU.  Having YSR/11-18 Total Problem scores at "Clinical" level increased the risk of having PIU 3,64 fold to having YSR/11-18 Total Problem scores at "Normal" level. Increasing an hour of average of internet use duration in a week increases risk of PIU 1,04 fold.  
Conclusion: There is no significant difference between study and control group about problematic internet use scores. There is no significant difference between adolescents with and without problematic internet use about having any psychiatric comorbities but Opposite Defiant Disorder. The adolescents with problematic internet use are prone to have ODD. The chronotypes of the adolescents with PIU and no PIU are not significantly different. Also the parental acceptance-rejection/control scores are not significantly different between the adolescents with PIU and no PIU. But there is a mild negative correlation between mother Aggresion/Hostility, Total Rejection, father Aggresion/Hostility, Neglect, Rejection-indifferent scores and Addiction Index Profile-Internet Form scores. Problem behaviors of adolescents with PIU and no PIU are compared and only YSR/11-18 scores of adolescents with PIU is significantly higher than adolescents with no PIU.  In order to determine causal/temporal relations of this topic and generalise the results, prospective community trials are needed.