Görme yetersizliğinden etkilenmiş çocuklara kardeş öğretimi aracılığıyla sunulan bağımsız hareket becerilerinin eşzamanlı ipucuyla öğretiminin etkililiği
The effectiveness of mobility skills on visually impairment children through sibling teaching
Yazar: HALE ÇOTUK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BANU ARSLANTEKİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Görme Engellilerin Eğitimi Ana Bilim Dalı / Görme Engellilerin Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bağımsız hareket becerisi = Independent transaction skill ; Eş zamanlı ipucuyla öğretim = Simultaneous prompting procedure ; Görme = Vision ; Görme engelliler = Visually impaired ; Kardeşler = Brothers ; Özel eğitim = Special education ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu çalışmada normal gelişim gösteren çocukların görme yetersizliğinden etkilenmiş kardeşlerine bağımsız hareket becerilerinin öğretiminde eşzamanlı ipucu yönteminin etkililiği araştırılmıştır. Bu amaç kapsamında çalışma Ankara ilinde yaşayan görme yetersizliğinden etkilenmiş ve normal gelişim gösteren dört kardeş ile yürütülmüştür. Araştırmada tek denekli araştırma modellerinden katılımcılar arası çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Çalışmada görme yetersizliğinden etkilenmiş çocuklar öğrenen kardeşler, normal gelişim gösteren çocuklar ise öğreten kardeşler olarak ifade edilmiştir. Bu bilgiye ek olarak, uygulamacı tarafından öğreten kardeşlere eşzamanlı ipucu yönteminin öğretim şekli kazandırılmıştır. Öğreten kardeşlerin eşzamanlı ipucu yöntemi ile bağımsız hareket becerileri öğretimine yönelik olarak uygulama güvenirliği verileri toplanmıştır. Buna ek olarak öğreten kardeşler tarafından öğrenen kardeşlerden bağımsız hareket becerilerinde sergiledikleri performanslara yönelik olarak etkililik verileri düzenlenmiştir. Ayrıca çalışmada annelerden, öğrenen, öğreten kardeşlerden elde edilen sosyal geçerlik verilerine yer verilmiştir.  Çalışmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda eşzamanlı ipucu yönteminin öğreten kardeşlerin bağımsız hareket becerileri öğretiminde etkili olduğu gözlenmiştir. Öğretimin ardından 15., 25. ve 35. günlerde eşzamanlı ipucu yöntemiyle bağımsız hareket becerileri öğretiminin kalıcılığını koruduğu kanıtlanmıştır. Ayrıca çalışmada öğrenen kardeşlerin bu yöntem ile bağımsız hareket becerilerini etkili bir şekilde edindikleri görülmüştür.

Abstract:
In this study the effectiveness of simultaneous prompting procedure for the visually disabled children who are the siblings of typically developed children is examined.  According to this, the study is conducted in Ankara with four visually impairment children and their typically developed siblings. One of the single subject research model, cross participant multiple probe model is used. In this study the children who have visual disability is stated as learning siblings, typically developed children are stated as instructive siblings. In addition to this information, researcher taught the instructive siblings how to teach simultaneous prompting procedure. For the teaching of simultaneous prompting procedure and mobility skills of the instructive siblings practice, generalization and follow-up sessions are conducted. In accordance with this information, reliability data about the instructive siblings is gathered. Moreover, for the mobility skills, the efficient performance of the learning siblings is gathered. Furthermore social validity data and inter observer validity data which is taken from mothers, learning and instructive siblings are shown in the study. According to the results, it is seen that the procedure of simultaneous prompting on the instructive siblings' mobility skills is effective. In addition to this, the procedure of simultaneous prompting is generalized for different mobility skills. After the instruction, persistency of the mobility skill teaching with simultaneous prompting is sustainable on 15th, 25th and 35th days. Moreover in this study by learning this methos, learning siblings are acquired the mobility skills effectively.