Hayat bilgisi dersinde kullanılan farklılaştırılmış öğretim modelinin, öğrencilerin başarı düzeyleri ve tutumlarına etkisi
The effects of differentiated instruction model used in social science courses on students' success levels and attitudes
Yazar: TUĞBA DURMUŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KAZİM ALAT
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Farklılaştırılmış öğretim = Differentiated instruction ; Hayat bilgisi = Life science ; Hayat bilgisi dersi = Life science lesson ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Öğretim = Teaching ; Öğretim modelleri = Instructional models ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, farklılaştırılmış öğretim modelinin farklı düzeylerdeki öğrencilerin akademik başarılarına ve öğrenmede kalıcılık düzeylerine olan etkisini incelemektir. Araştırmada karma yöntem, yakınsayan paralel desen temel alınmıştır. Nicel boyutta yarı deneysel desen/ön test-son test kontrol grup desen, nitel boyutta da durum çalışması biçiminde tasarlanmıştır. Yapılan bu çalışma ile öğretim modeli (farklılaştırılmış öğretim modeli ve yapılandırmacı yaklaşıma dayalı olarak okullarda kullanılan öğretim yöntemi), derse yönelik tutum, cinsiyet ve yaş gibi bağımsız değişkenlerin akademik başarı ve öğrenmede kalıcılık durumlarına etkisinin nicel olarak saptanması ve nitel bulgularla desteklenmesi amaçlanmıştır. 
Çalışmanın asıl uygulaması 2014-2015 eğitim öğretim yılının bahar döneminde ilkokul 2. sınıf öğrencilerine, Hayat Bilgisi dersinde yapılmıştır. Uygulamanın yapıldığı okulda 5 tane 2. sınıf arasından, öğrencilerin başarı durumu, öğretmen özellikleri ve yapılan gözlemler doğrultusunda iki tane deney, iki tane kontrol grubu belirlenmiştir. Deneysel işlem, deney gruplarını oluşturan iki şubede, toplam 14 ders saati olarak dört hafta boyunca uygulanmıştır. 
Verilerin analizinde ilk olarak deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin, ön test, son test ve kalıcılık testlerinden aldıkları puanlar arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığını belirlemek amaçlanmıştır. Bu nedenle, uygulamaya başlamadan önce, uygulamadan sonra ve uygulama tamamlandıktan yaklaşık altı ay sonra akademik başarı testinden elde edilen kalıcılığa ait verilerin analizinde, tekrarlı ölçümler için tek faktörlü ANOVA kullanılmıştır. 
Yapılan araştırmada, verilerin analizi doğrultusunda ilkokul 2. sınıf Hayat Bilgisi dersinde, programda yer alan kazanımlarla aynı paralellikte, öğrencilerin her birinin bireysel farklılığını dikkate alarak farklılaştırılmış öğretim modeline dayalı etkinlikler hazırlamak ve dersi buna uygun şekilde planlamak mümkündür denilebilir. Hem deney, hem kontrol grubunun son test puanlarının yükselmiş olduğu ancak kalıcılıkta farklılaştırılmış öğretim modelinin daha etkili olduğu sonucu da bulgulardan bir diğeridir. 
Öğretmenlerin farklılaştırılmış öğretim modeline ilişkin genel olarak görüşleri oldukça olumlu olarak tespit edilmiştir. Farklılaştırılmış öğretim modeli kullanılarak işlenen derslerin hem çocuklar hem de kendileri üstünde olumlu etkileri olduğunu, farklı bir bakış açışı kazandıklarını, çocukların derse daha ilgili olduklarını, motivasyonlarının arttığını vurgulamışlardır.


Anahtar Sözcükler: farklılaştırılmış öğretim modeli, Hayat Bilgisi, bireysel farklılık

Abstract:
The main aim of this study is to evaluate the effects of the differentiated instruction model on the academic achievement of the students at different levels and their retention in learning. In the study, the mixed method and converging parallel pattern were used. A quasi-experimental design/pretest-posttest control group pattern in the quantitative dimension, in the form of case study in the qualitative dimension, was designed. The objective was to quantitatively determine the effect of independent variables such as teaching model (differentiated instruction model and teaching method used in schools based on constructivist approach), attitude toward classroom, gender and age on academic achievement and learning permanence status and to support these with qualitative findings.
The main application of the study was conducted during the spring semester of 2014-2015 academic year on primary school second year students in the course of Hayat Bilgisi. At the school where the practice was held, two experiment and two control groups were determined among the five 2nd grade classes based on students' achievement, teacher characteristics and observations. The experimental procedure was carried out for four weeks in a total of 14 teaching hours in the two branches of the experimental groups. 
In the analysis of the data, firstly it was aimed to determine whether there was a significant difference between the scores of the students in the experimental and control groups, from the pre-test, post-test and retention tests. For this reason, one-factor ANOVA for repetitive measurements was used in the analysis of retention data obtained before, and after the application, and about six months after the application was completed. 
In the research conducted, based on the analysis of the data, it can be concluded that it is possible to prepare activities in the Primary School 2nd grade Life Science course, based on the differentiated instruction model considering the individual differences of each student and to plan the course accordingly, in parallel to the achievements in the program. Another finding is that the results of both the experiment and the control group have increased, but the differentiated instruction model was more effective in retention.
Overall views of the teachers on the differentiated instruction model were found to be very positive. They emphasized that the lessons given using differentiated instruction model have positive effects on both children and themselves that they gain a different perspective, that children are more related to the lesson, and that their motivation increases.


Keywords: differentiated instruction model, Life Science, individual difference