Febril konvülziyon olgularında prognostik değerlendirme
Prognosis of febrile seizures
Yazar: HUSSAM ELSHANA
Danışman: PROF. DR. MERAL ÖZMEN
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ateş = Fever ; Epilepsi = Epilepsy ; Nöbetler = Seizures ; Nöbetler-febril = Seizures-febrile ; Nüks = Recurrence ; Prognoz = Prognosis

Özet:
Febril konvülziyon (FK) 3 ay-5 yaş arası dönemde MSS'ni tutan bir enfeksiyon ya da belirlenmiş bir başka neden (elektrolit dengesizliği, metabolik bozukluk, entoksikasyon vb) olmaksızın ateşli bir hastalık sırasında görülen konvülziyonlardır. Çocuklarda en sık görülen konvülziyon türüdür ve genellikle iyi seyirli olmasına karşın tekrarlama ve epilepsi gelişme riski nedeniyle önem taşır. Bu çalışma FK olgularımızın özelliklerini, tekrarlama ve epilepsi gelişimi bakımından prognozu ve ilişkili faktörleri değerlendirmek amacıyla planlandı.Çalışmamızda 1995-2002 yılları arasında İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Genel Pediyatri Acil Birimine başvurarak FK tanısı alan 196 (1. grup) ve Çocuk Nörolojisi Bilim Dalı polikliniğine FK tanısı ile başvuran 568 olgunun (2. grup) dosyaları geriye dönük olarak incelendi, ailelerine telefonla ulaşılarak bilgileri tamamlandı ve son durumları kaydedildi. Araştırmamızın kriterlerine uyan 1. grupta 191 ve 2. grupta 441 olgu çalışmaya alındı.Tüm olgularda erkek/kız oranı 1.57/1 idi. Ailede FK öyküsü % 16.1, epilepsi öyküsü % 2.7 olguda alındı. Olguların % 95.7'sinde generalize, % 2.8'inde fokal nöbetler görüldü. Kompleks FK geçirmiş olguların oranı 1. grupta % 16.2, 2. grupta ise % 35.8, ilk nöbeti kompleks olan olguların oranı 1. grupta % 12, 2. grupta ise % 29.5 olarak bulundu. Olguların % 12.3'ü 24 saat içinde tekrar FK geçirmesi, % 16.5'i nöbetin 15 dakikadan uzun sürmesi, % 4.1'i fokal konvülziyon geçirmesi nedeniyle kompleks FK tanısı almışlardı. FK sırasındaki rektal vücut ısısı % 55.9 olguda 39 °C ve üzerindeydi. En sık ateş kaynağı olguların % 51.4'ünde ÜSYE idi.Olguların ilk FK geçirme yaşı ortalama 20.1±13.4 ay (dağılım 3-72 ay) idi. İlk FK yaşı olguların % 24.5'inde bir yaşın altında, % 45.1'inde 1-2 yaş arasında, % 30.4'ünde ise 2 yaşın üzerinde idi. Birinci grupta olguların % 65.4'ü 2 kez, % 33.5'i 3 ve daha fazla FK, 2. grubun % 84.8'i 2 kez ve % 59.3'ü 3 ve daha fazla FK geçirmişti. Ancak tek nöbetle başvuran olguların izleminde 1. grupta % 31.3, 2. grupta ise % 33 olguda 2. nöbet görüldü. Tekrarların % 53.5'i 6 ay içinde, % 67.4'ü bir yıl içinde, % 77.2'si iki yıl içinde, % 2.1'i ise 2 yıldan sonra görüldü. Çalışmamızda FK tekrarı için anlamlı bulunan risk faktörleri söyle özetlenebilir; ilk nöbet yaşının 18 aydan küçük olması, 1 ? akrabalarda FK öyküsü, ateşin düşük derecede olması (< 38.5 °C), ateş ile nöbet arasındaki sürenin 3 saatten kısa olması ve kompleks FK'dur.Çalışmamızda 44 (% 7) olguda AFK, 30 (% 4.7) olguda (% 43.4 erkek, % 56.6 kız) epilepsi gelişti. Epilepsi olgularının % 40'ında nöbetler generalize, % 46.7'sinde parsiyel tipte, % 13.3'ünde sınıflandırılamamış idi. Çalışmamızda epilepsi riskini arttıran en önemli faktörler katkı sırasına göre; kompleks FK (51.5 kat), Todd parezisi (15 kat), ilk FK'un 15 dakikadan uzun olması (11.9 kat), FSE (8.3 kat), FK öncesi nörogelişimsel gerilik (8 kat), 1 ? akrabalarda epilepsi ve FK öyküsü (7.7 kat), 1 ? akrabalarda epilepsi öyküsü (4 kat) idi.FK'a bağlı ölüm hiç saptanmadı, bir (% 0.2) olgu FK'a bağlı olmayan bir nedenle kaybedildi. FK geçirdikten sonra Todd parezisi 3 (% 0.5) olguda gözlendi, kalıcı motor bozukluk hiç saptanmadı. Ebeveynlere okul başarısı sorularak kaydedildi ve % 87.8 olguda normal olduğu saptandı.Sonuç olarak FK'ların prognozu genellikle iyidir. FK'a bağlı ölüm, zihinsel işlevlerde azalma, kalıcı motor bozukluk beklenmemektedir. Ancak FK geçiren çocuklar tekrar FK riski ve az da olsa epilepsi gelişme riski taşımaktadırlar. Sonuçlarımıza göre FK tekrarlama riskini arttıran en önemli faktör ilk nöbetin 18 aydan erken olması, epilepsi riskini arttıran en önemli faktör ise FK'un kompleks türde olmasıdır. Özellikle tekrarlama ve epilepsi gelişme riski nedeniyle ailelerin bilgilendirilmesi ve riskli olguların izlenmesi gerektiği görüşüne varıldı.

Abstract:
Febrile seizures (FS) are defined as seizures that occur in children between 3 months and 5 years of age, are associated with a febrile illness not caused by an infection of the central nervous system, occur without previous unprovoked seizures, and do not meet the criteria for other acute symptomatic seizures such as electrolyte imbalance, metabolic disturbance, intoxication or trauma. It is the most frequent type of seizures in children and while having a good prognosis demands considerable attention due to the risk of recurrence and the development of epilepsy. In this study we set out to evaluate the prognosis and correlation factors for FS patients from the standpoint of patient features, recurrences and development of epilepsy.In our study we retrospectively reviewed the cases as well as contacted the families and inquired about the most recent status of two groups of patients: 196 (1st group) patients who were admitted to the Emergency Unit of the Department of Pediatrics at the Istanbul Faculty of Medicine and diagnosed with FS, and 568 patients (2nd group) who were admitted to and diagnosed at the outpatient clinic of the Pediatric Neurology Deparment, in the time period between 1995 and 2002. A total of 191 patients from the 1st group and 441 patients from the 2nd group matched our criteria and were enrolled in the study.The male/female ratio was 1.57/1. A positive family history of FS was found in 16.1% of patients, and 2.7% had family history of epilepsy. In 95.7% of patients seizures were generalized, while 2.8% had focal seizures. The rate of complex febrile seizures was 16.2% in the 1st group and 35.8% in the 2nd. The first seizure was complex in 12.2% of patients in the 1st group and in 29.5% of patients in the 2nd group. In 12.3% of patients the diagnosis of complex febrile seizures was made based on having a second febrile seizure within 24 hours of the first one, in 16.5% - based on seizures that lasted longer than 15 minutes, and in 4.1% - based on focal seizures. Rectal body temperature during seizures was 39°C and higher in 55.9% of patients. The most common source of fever in 51.4% of patients was upper respiratory tract infection.Average age of patients at the time of the first seizure was 20.1±13.4 months (range 3-72 months). At the time of the first seizure, 24.5% were under 1 year old, 45.1% were between 1 and 2 years old, and 30.4% were over 2 years old. In the 1st group, 65.4% of patients had 2 attacks, 33.5% had 3 or more; in the 2nd group 84.8% had 2 attacks and 59.3% - 3 attacks or more. Out of all the patients who were admitted after having had only 1 seizure, during the follow-up 31.3% in the first group and 33% in the second group had a second seizure. Out of all the recurrences that were seen, 53.5% happened within 6 months, 67.4% - within first year, 77.2% - within 2 years and 2.1% - after 2 years. The risk factors for FS recurrence that were found to be significant are as follows: the first attack occuring before 18 months of age, history of FS in first degree relatives, low fever (< 38.5 °C), the interval between fever and the attack being less than 3 hours and complex febrile seizures.Forty-four of our patients (7%) developed afebrile seizures and 30 (4.7%) developed epilepsy (43.4% male and 56.6% female). Forty percent of patients with epilepsy had generalized seizures, 46.7% had partial seizures, and in 13.3% of patients seizures were impossible to classify. The factors increasing the risk of epilepsy that found to be the most significant are as follows, in order of significance: complex FS (51.5-fold), Todd?s paresis (15-fold), first FS lasting over 15 minutes (11.9-fold), febrile status epilepticus (8.3-fold), neurodevelopmental deficiencies before FS (8-fold), history of epilepsy and FS in first degree relatives (7.7-fold), and history of epilepsy in first degree relatives (4-fold).No FS-related mortalities has been reported; one patient (0.2%) was lost due to an unrelated cause. Todd?s paresis was observed in 3 patients (0.5%) after FS, while none of the patients had permanent motor impairment. Parents of 87.8% of patients reported normal school performance.To summarize, the prognosis for febrile seizures is generally good. No FS-related mortality, mental function impairment or permanent motor impairment is to be expected. However, children who have had FS are at risk of recurrence or developing epilepsy. According to our results, the most important factor for the risk of recurrence is the first seizure occurring before 18 months of age, while complex seizures are the most important factor for the risk of developing epilepsy. In conclusion, due to the risks of recurrence and epilepsy it is necessary to inform the families of FS patients and plan a follow-up for the high risk patients.