Öğretmenlerin program okuryazarlıkları ile mesleki gelişime yönelik tutumları arasındaki ilişki
The relationship between the teachers' curriculum literacy and attitudes about professional development
Yazar: SELDA DEMİRKOL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LEVENT ERTUNA
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Öğretmenlik mesleği dinamik bir yapıya sahiptir. Hızla gelişen ve değişen bilgi çağında öğretmenler de kendilerini yenilemek ve mesleki olarak geliştirmek durumundadır. Mesleki gelişime önem veren, çağın gereklerine ayak uydurmaya çalışan öğretmenlerin program okuryazarlık düzeylerinin de yüksek olması beklenen bir durumdur. Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin program okuryazarlıkları ile mesleki gelişime yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi belirlemektir. 
Öğretmenlerin program okuryazarlıkları ile mesleki gelişime yönelik tutumlarının incelendiği bu araştırma, ilişkisel araştırma yöntemi ile modellenmiştir. Bu araştırmanın çalışma evrenini 2022-2023 eğitim-öğretim yılı içerisinde Kocaeli İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı bulunan resmi okullarda aktif olarak çalışan öğretmenler oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemi ise yukarıda belirtilen evreni temsil edecek biçimde seçilmiş farklı kademe, cinsiyet ve yaş gruplarından oluşan 576 gönüllü öğretmenden (398 kadın ve 178 erkek; 61 okul öncesi, 121 ilkokul, 205 ortaokul ve 189 lise) oluşmaktadır. Bu araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Yar-Yıldırım (2020) tarafından geliştirilen "Öğretmenlerin Program Okuryazarlıkları Ölçeği" ve Torff, Sessions ve Byrnes (2005) tarafından geliştirilen ve Özer ve Beycioğlu (2010) tarafından uyarlanan "Mesleki Gelişime Yönelik Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde değişkenler arası ilişkiyi belirlemek amacıyla Pearson Korelasyon katsayısı, verilerin betimlenmesi amacıyla betimsel istatistikler (aritmetik ortalama, standart sapma, medyan, minimum, maksimum) ve ortalamalar arası farkları karşılaştırmak amacıyla bağımsız örneklemler t-testi ile tek yönlü ANOVA kullanılmıştır. 
Verilerin analizine ait bulgular şu şekildedir: Öğretmenlerin mesleki gelişime yönelik tutumları ile program okuryazarlıkları bilgi ve beceri alt boyutları arasında pozitif yönlü düşük düzey, tutum alt boyutu ile pozitif yönlü orta düzey bir ilişki olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin program okuryazarlıkları toplam puanı ile mesleki gelişime yönelik tutumları arasında ise pozitif yönlü, orta düzey ve istatiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Öğretmenlerin program okuryazarlıkları ortalamanın üstünde ve yüksek düzeydedir. Öğretmenlerin program okuryazarlıkları ile yaş, cinsiyet, hizmet yılı ve görev yapılan kademe kategorileri arasında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmazken eğitim seviyesi kategorisinde program okuryazarlık beceri alt boyutu ile toplam puanında lisansüstü öğretmenler lehine bir farklılaşma bulunmuştur. Öğretmenlerin mesleki gelişime yönelik tutumları ortalamanın üstünde ve yüksek düzeydedir. Öğretmenlerin mesleki gelişime yönelik tutumları ile cinsiyet, eğitim seviyesi, hizmet yılı ve görev yapılan kademe arasında anlamlı bir farklılık bulunmazken yaş kategorisinde istatiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur. 
Araştırmadan elde edilen bulgular literatürde yer alan çalışmalar doğrultusunda tartışılmıştır. Mesleki gelişime yönelik tutumun öğretmenlerin program okuryazarlık düzeyleri ile ilişkili olduğu göz önünde bulundurulduğunda mesleki gelişim çalışmalarının devamlılığının sağlanması ve verimliliğinin artırılmasını amaçlayan çalışmalar yapılması, öğretmenlerin program okuryazarlık düzeylerini geliştirici faaliyetlerde bulunulması gibi konulara yönelik önerilerde bulunulmuştur. Ayrıca daha geniş evren ve örnekleme sahip çalışmaların yapılabileceği, daha derinlemesine incelemeye olanak sağlayan gözlem ve görüşme gibi veri toplama araçlarının kullanıldığı nitel çalışmaların yapılabileceği yönünde araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.  
Anahtar Sözcükler: Program okuryazarlığı, Mesleki Gelişim, Mesleki Gelişime Yönelik Tutum

Abstract:
The teaching profession has a dynamic structure. In the rapidly developing and changing information age, teachers also have to renew themselves and develop professionally. It is expected that the curriculum literacy levels of teachers who attach importance to professional development and try to keep up with age requirements are high. This research aims to determine the relationship between teachers' curriculum literacy and their attitudes toward professional development. 
This research was designed with the relational research method. The study population of this research consists of teachers who actively work in public schools affiliated with the Kocaeli Provincial Directorate of National Education in the 2022-2023 academic year. The sample of the study consists of 576 volunteer teachers (398 female and 178 male; 61 pre-school, 121 primary school, 205 secondary school, and 189 high school level) from different schooling levels, genders, and age groups selected to represent the above-mentioned universe. In this research, the personal information form, "Teachers' Curriculum Literacy Scale" (developed by Yar-Yıldırım (2020)), and "Attitude Scale About Professional Development" (developed by Torff, Sessions, and Byrnes (2005) and adapted by Özer and Beycioğlu (2010)) used as data collection tool, In the analysis of the data, the Pearson Correlation coefficient was used to determine the relationship between the variables, descriptive statistics (mean, standard deviation, median, minimum, maximum) to describe the data, and one-way ANOVA with the independent samples t-test to compare the differences between the means. 
The findings of the study are as follows: Low level of positive correlation between teachers' attitudes about professional development and curriculum literacy knowledge and skill sub-dimensions; It has been observed that there is a positive medium-level relationship with the attitude sub-dimension. A positive, moderate, and statistically significant correlation was found between teachers' total curriculum literacy score and their attitudes about professional development. The curriculum literacy level of the teachers is above average and high. While there was no statistically significant difference between the curriculum literacy of the teachers and the categories of age, gender, years of service, and schooling levels, a difference was found in favor of the graduate teachers in the curriculum literacy skill sub-dimension and the total score in the education level category. Teachers' attitudes toward professional development are above average and high. While there was no significant difference between teachers' attitudes about professional development and gender, education level, years of service, and schooling levels, a statistically significant difference was found in the age category. 
The findings obtained from the research were discussed in line with the studies in the literature. Considering that the attitude toward professional development is related to the curriculum literacy levels of teachers, suggestions have been made on issues such as carrying out studies aimed at ensuring the continuity of professional development studies and increasing their productivity, and carrying out activities to improve teachers' curriculum literacy levels. In addition, suggestions for other researchers are also included. In addition, suggestions were made to the researchers that studies with a larger population and sample could be conducted, and qualitative studies using data collection tools such as observation and interviews that allow for more in-depth analysis could be conducted.
Keywords: Curriculum Literacy, Professional Development, Attitude Toward Professional Development