Trigliserid glukoz indeksinin obstrüktif uyku apne sendromu ile ilişkisinin değerlendirilmesi
The relationship between the triglyceride glucose index and obstructive sleep apnea syndrome
Yazar: ELİF NUR BAŞCI ÖZİL
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA BAYRAKTAR
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Obstrüktif uyku apne sendromu (OUAS) patogenezinde insülin direnci yer almaktadır. Trigliserid Glukoz İndeksi (TyG), insülin direncinin güvenilir, kolay ve maliyet etkin bir göstergesi olup, bu çalışmada OUAS ile ilişkisi incelenerek, birinci basamakta TyG indeksinin OUAS'ı öngörmede kullanılabilirliği araştırılmıştır.
Materyal ve Metot: Retrospektif arşiv taraması ile 2014-2024 yılları arasındaki 10 yıllık periyotta uyku laboratuvarında polisomnografi (PSG) sonuçları olan 520 hastadan, çalışma dahil etme kriterlerini karşılayan 451 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların laboratuvar değerlerine ulaşılarak TyG indeksi hesaplandı. TyG düzeyleri ile PSG sonuçları, apne hipopne indeksi (AHİ) ve oksijen desatürasyon indeksi (ODI) parametreleri arasında ilişki istatistiksel olarak araştırıldı. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 451 hastanın 84'ü normal, 100'ü hafif derece OUAS, 75'ü orta derece OUAS, 192'si ağır derece OUAS olarak saptandı. OUAS grubunda erkek cinsiyet, yaş ortalaması ve VKİ ortalaması, AHİ, ODI ve kalp hızı normal PSG grubuna göre anlamlı şekilde yüksek idi (p<0,05). OUAS tanılı hastaların TyG, lenfosit, hematokrit, trigliserit, glukoz, AST, ALT, LDH, total kolesterol, LDL, AHİ, ODI ve kalp hızı ortalaması değişkenlerine ait değerleri normal PSG'li bireylere göre anlamlı şekilde yüksek olduğu, HDL değerinin ise anlamlı şekilde düşük olduğu görüldü (p<0,05). Ağır derece OUAS'ta TyG indeksi, trigliserit, ALT, LDL ve ODI değerlerinin hem orta derece OUAS'a, hem de hafif derece OUAS'a göre anlamlı şekilde yüksek olduğu görüldü (p<0,05). TyG indeksi değerleri ile AHİ ve ODI arasında pozitif yönde zayıf düzeyde (sırasıyla r=0,163 ve 0,193) korelasyon bulundu. Yapılan ROC analizinde eğri altında kalan alan (AUC) 0,729 olarak saptandı (%95 güven aralığı: 0.660-0.798) ve TyG indeksinin kesme değeri 8,89 olarak saptandı.
Sonuç: Kolay, ulaşılabilir, maliyet etkin ve pratik bir tetkik olan TyG indeksinin PSG sonuçlarını tahmin etmede önemli bir potansiyeli olduğu ve birinci basamakta OUAS'ı öngörmede kullanılabileceği saptandı. 
Anahtar kelimeler: OUAS, TyG indeksi, polisomnografi, birinci basamak

Abstract:
Objective: Insulin resistance plays a role in the development of obstructive sleep apnea syndrome (OSAS). The triglyceride glucose index (TyG) is a reliable, straightforward and inexpensive indicator of insulin resistance. This study investigated the relationship between TyG and OSAS to explore the feasibility of using the TyG index to predict OSAS in primary care.
 Materials and methods: A retrospective archive search was conducted and 451 patients with polysomnography (PSG) results from the sleep laboratory between 2014 and 2024 were included in the study, provided they met the inclusion criteria. The TyG index was calculated using the patients' laboratory values. The relationship between TyG levels and PSG results, as well as the apnea–hypopnea index (AHİ) and oxygen desaturation index (ODI), was statistically investigated.
Results: Of the 451 patients included in the study, 84 had normal results, 100 had mild OSAS, 75 had moderate OSAS and 192 had severe OSAS. Mean values for male gender, age, BMI, AHİ, ODI and heart rate were significantly higher in the OSAS group than normal group (p<0.05). Mean TyG, lymphocyte, hematocrit, triglyceride, glucose, AST, ALT, LDH, total cholesterol, LDL, AHİ, ODI and heart rate values were significantly higher in patients diagnosed with OSAS than in individuals with normal PSG, while HDL values were significantly lower (p<0.05). In patients with severe OSAS, TyG index, triglyceride, ALT, LDL and ODI values were significantly higher than in patients with moderate or mild OSAS (p<0.05). A weak positive correlation was found between TyG index values and AHİ and ODI (r=0.163 and 0.193, respectively). ROC analysis determined the area under the curve (AUC) to be 0.729 (95% confidence interval: 0.660–0.798) and the TyG index cut-off value to be 8.89.
Conclusion: It was determined that the TyG index, which is an easy, accessible, cost-effective and practical test, has significant potential in predicting PSG results and can be used to predict OSAS in primary care. 
Keywords: OSAS, TyG index, polysomnography, primary care