Avrupa Birliği ve Türk mülteci hukukunda geçici koruma statüsü
Temporary protection status in European Union and Turkish refugee law
Yazar: SUFİ YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. İKBAL SİBEL SAFİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / İnsan Hakları Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Mülteci hukukunun temel statülerden biri olan geçici koruma statüsü; esnek, zaman sınırlı, çözüm odaklı ve apolitik bir yapıya sahip olmasıyla günümüzde kullanışlı bir araç olarak görülmekte ve geniş kitleler üzerinde uygulama alanı bulmaktadır. Statünün, korunmaya muhtaç milyonlarca insan üzerinde uygulanıyor oluşu ise bu konudaki düzenlemelerin önemini ortaya koymaktadır.
Çalışmamızda ulusal ve uluslararası hukuk normları takip edilerek geçici koruma statüsünün tanımı, kazanılma şartları ve kaybedilme halleri ile statü sahiplerinin temel hak ve özgürlükleri ele alınmıştır. Çalışma sistematiği uyarınca ilk bölümde mülteci hukukuna ilişkin genel ilke ve esaslara yer verilmiş, ikinci bölümde geçici koruma statüsü Avrupa kıtası özelinde ele alınmış ve son bölüm olan üçüncü bölümde ise statünün Türkiye'deki düzenlemeleri araştırma konusu edilmiştir. Böylece geçici koruma statüsü sırasıyla küresel, bölgesel ve ulusal düzeyde karşılaştırmalı metot kullanılarak incelenmiştir.
Geçici koruma statüsüne ilişkin yapılan teorik açıklamaların ardından statünün günümüzdeki en önemli uygulamaları arasında olan Suriye ile Ukrayna uygulamalarına değinilmiş ve statünün ülkemizdeki uygulama örneğine ilişkin kimi sorunlar üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda statünün sona erme hallerinin objektif kriterlere bağlanmamış oluşu ve geçici korunanların olağan sığınma yollarına başvuramamaları bir sorun olarak ele alınmış ve konuya ilişkin önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
Temporary protection status, which is one of the basic statuses of refugee law; with its flexible, time-limited, solution-oriented, and apolitical structure, it is seen as a useful tool today and finds application on large masses. The fact that the statute applies to millions of people in need of protection reveals the importance of regulations on this issue. 
In our study, the definition of temporary protection status, the conditions of its acquisition and loss, and the fundamental rights and freedoms of the status holders are discussed by following national and international legal norms. In accordance with the working systematic; In the first part, the general principles regarding the refugee law are given, in the second part, the temporary protection status is handled specifically for the European continent, and in the third part, which is the last part, the regulations of the status in Turkey are the subject of research. Thus, temporary protection status was examined at the global, regional, and national levels, respectively, using the comparative method. 
After the theoretical explanations about the temporary protection status, Syria and Ukraine applications, which are among the most important applications of the status today, were mentioned and some problems related to the application example of the status in our country were emphasized. In this context, the fact that the status of termination is not tied to objective criteria and the inability of the people under temporary protection to apply for ordinary asylum has been considered as a problem and suggestions on the subject have been included.