Broyler yemlerine katılan ısırgan otu tohumu (urtica dioica seed) ekstraktının aflatoksikozise karşı koruyucu etkinliğinin histopatolojik ve biyokimyasal olarak araştırılması
Histopathological and biochemical investigation of the preventive effects of broiler feeds including urtica dioica seed extract against aflatoxicosis
Yazar: AHMET UYAR
Danışman: PROF. DR. ZABİT YENER
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veteriner Hekimliği Bölümü / Patoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Patoloji = Pathology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Aflatoksinler = Aflatoxins ; Bitki özütü = Plant extract ; Hayvan yemleri = Animal feeds ; Tavuklar = Chickens ; Tavukçuluk = Chicken farming ; Tohumlar = Seeds ; Urtica dioica L. = Urtica dioica L. ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
ÖZET
Uyar A, Broyler Yemlerine Katılan Isırgan Otu Tohumu (Urtica Dioica Seed) Ekstraktının Aflatoksikozise Karşı Koruyucu Etkinliğinin Histopatolojik ve Biyokimyasal Olarak Araştırılması, Y.Y.Ü. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Patoloji Anabilim Dalı Doktora Tezi, Van, 2014. Aflatoksikozis, insan ve hayvanlarda aflatoksinler tarafından oluşturulan bir mikotoksikozisdir. Hayvanlarda önemli ekonomik kayıplara neden olan ve insan sağlığını tehdit eden toksikasyon özellikle geri kalmış ve gelişmekte olan ülkelerde yaygın olarak görülmektedir. Yapılan son çalışmalardan ısırgan otunun immunomodülatör, antioksidan ve antikanserojenik gibi birçok farmakolojik etkilerinin olduğu bilinmektedir. Ancak ısırgan otu tohumu eksraktının aflatoksikozise karşı koruyucu etkileri konusunda broyler yetiştiriciğinde çalışma bulunmamaktadır. Gerçekleştirilen bu çalışmada, broylerlerde deneysel olarak oluşturulan aflatoksikozis'de karaciğer ve böbreklerde meydana gelen lezyonların oluşumunda ısırgan otu tohumu ektraktının engelleyici etkisi; histopatolojik ve biyokimyasal olarak araştırıldı. Bu amaçla, toplam 32 broyler civciv, herbiri 8'erli 4 gruba ayrıldı. Deneme grupları;  kontrol grubu (A); normal broyler yemi, IT grubu  (B); 30 ml/kg yeme ısırgan otu tohumu ekstresi, AF grubu (C); 1mg/kg AF, AF+IT grubu (D); 1mg/kg AF + 30 ml/kg dozda ısırgan otu tohumu ekstresi ilaveli yemler ile beslendi. Yirmibir günlük deneme sonunda nekropsileri yapılan broylerlerden biyokimyasal ve histopatolojik analizler için kan ve doku örnekleri alındı. Biyokimyasal bulgulara göre sadece IT ekstraksiyonu verilen deneme grubundaki değerlerin kontrol grubuyla benzer olduğu, AF grubunda lipid pereksidasyonun ve karaciğer enzimlerinin önemli ölçüde yükseldiği ve antioksidan savunma sistemlerinin de azaldığı,  AF+IT grubunda ise lipid pereksidasyonun ve karaciğer enzimlerinin azaldığı ve kontrol grubuna yaklaştığı, antioksidan sistem aktivitesinin de arttığı gözlendi. Patolojik olarak da C grubunda (AF) saptanan karaciğer ve böbreklerdeki büyüme-solgunluk gibi makroskobik değişiklikler ile hidropik dejenerasyon, safra kanalı proliferasyonu, periportal fibrozis ve perisinüzoidal hücrelerde aktivasyon gibi histolojik bozuklukların IT ekstraktı ilave edilen D grubunda (AF+IT) önemli ölçüde azaldığı ya da oluşmadığı gözlendi. Bu bulgular doğrultusunda broyler aflatoksikoziste, IT ekstraktının lipid peroksidasyonu ve doku hasarını önemli ölçüde engellediği, dolaysıyla koruyucu etkiye sahip olduğu kanısına varıldı.

Anahtar sözcükler: Aflatoksikozis, Isırgan otu tohumu ekstresi, Broyler

Abstract:
Uyar A, Histopathological and Biochemical Investigation of the Preventive Effects of Broiler Feeds Including Urtica Dioica Seed Extract Against Aflatoxicosis. Yuzuncu Yıl University, Institute of Health Sciences, Phd Thesis in Department of Pathology, Van, 2014. Aflatoxicosis is a mycotoxicosis caused by aflatoxins in animals and humans. Aflatoxicosis causes important economic losses in animals and threat human healt. According to studies it's known that Urtica dioica seed has many pharmacologic effects including antioxidant, immunomodulatory and anticancerogenic. However there isn't enough any study about protective effects of Urtica dioica seed extract on broiler aflatoxicosis. In this study effects of broiler feeds including Urtica dioica seed extract against aflatoxicosis in terms of histopathological and biochemical were investingated. For this purpose; a total of 32 broiler were alloted into 4 groups which have 8 broiler in each group. Experimental groups; group A (control group) was given normal broiler feed, group B (UD seed extract) 30 ml/kg feed, group C (AF) 1mg/kg AF and group D (UD seed extract +AF) 1mg/kg AF+30ml broiler feed Urtica dioica seed extract were given. At the end of 21 days of experiment period; blood and tissues samples were taken from broiler applied necropsy for histopathologic and biochemical analysis. According to biochemical findings, it was observed that only the values of experimental group that IT extraction given were similar to control group, the lipid peroxidation and liver enyzmes increased considerably in the AF group and antioxidan defense systems decreased. On the other hand in the AF+IT group lipid peroxidation and liver enyzmes decreased, approching to control group and activity of antioxidant system increased. Pathologically, it was observed that macroscopic changes such as enlargement-paleness on livers and kidneys detected in C group (AF) and hystological disorders such as hydropic degeneration, bile duct profileration, periportal fibrosis and activity in perisinusoidal cells considerably decreased or didn't occur in D group (AF+IT) that IT exctract added. According to these findings, it was assumed that IT extract has a preventive effect because it prevented lipid peroxidation and cell damage for broiler aflatoxicosis.

Key words: Aflatoxicosis, Urtica dioica seed extraction, Broiler