Erkek maraton koşucularında ve tempolu yürüyüş yapan sporcularda egzersiz stres testi ve serum α-CGRP'nin kardiyovasküler stres ve oksidatif stres belirteçleri ile ilişkisi
The relationship of exercise stress test and serum α-CGRP with cardiovascular stress and oxidative stress markers in male marathon runners and regular moderate-i̇ntensi̇ty exercisers
Yazar: ŞEYDA NUR DAĞLI
Danışman: PROF. DR. ŞENİZ DEMİRYÜREK ; DOÇ. DR. HAKİM ÇELİK
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Disülfitler = Disulfides ; Egzersiz = Exercise ; Kalsitonin geniyle ilgili peptid = Calcitonin gene related peptide ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Maraton = Marathon ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Tiyoller = Thiols

Özet:
Fiziksel egzersiz, kardiyorespiratuar zindeliği destekleyen, kardiyovasküler risk faktörlerini 
olumlu yönde etkileyen yaşam tarzı değişikliğidir. Ağır dayanıklılık egzersizlerinin ise olumlu
sağlık etkilerine dair kanıtlar olmasına rağmen, kardiyopulmoner sisteme uygulanan baskı son 
derece yüksektir. α-CGRP çeşitli kardiyovasküler hastalıklarda kapsamlı bir şekilde 
incelenmiş ve koruyucu bir etkisinin olduğu desteklenmiştir. Bu çalışmada maraton koşusu 
gibi ağır dayanıklılık egzersizi yapan bireylerde gelişen biyokimyasal stres belirteçlerinin αCGRP ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya tam mesafeli (42km) mastır 
maraton koşucuları (n=18), düzenli orta şiddette egzersiz yapan sporcular (n=22) ve düzenli 
egzersiz yapmayan sedanter (n=19) bireyler dahil edilmiştir. Tüm gönüllülere egzersiz stres 
testi uygulanıp test öncesi, sonrası ve 2 saat sonrası kan örnekleri alınmıştır. Alınan kan 
örneklerinde kardiyovasküler risk, kas hasarı, oksidatif stres biyobelirteçleri ile α-CGRP
düzeylerine bakılmıştır. Bulgulara göre egzersiz stres testi sonrası tüm gruplarda akut düzeyde 
α-CGRP ve bazı oksidatif stres parametrelerinin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttığı 
görülmüştür. Maraton koşucularında diğer gruplara kıyasla egzersiz stres testi sonrası PC 
anlamlı düzeyde yüksek bulundu. Dinamik Tiyol Disülfit parametreleri maraton grubunda 
diğer gruplara kıyasla tiyoller lehine anlamlı olarak yüksek bulundu. Kas hasarı parametreleri 
MM grubunda diğer gruplara kıyasla daha düşük bulundu. Sonuç olarak maraton 
koşucularında her ne kadar kardiyopulmoner sisteme baskı uygulansa da gelişen 
kardiyovasküler adaptasyonlar, α-CGRP ve antioksidan tiyol gruplarının artması sonucu, 
oluşan biyokimyasal risk parametreleri ve oksidatif stresi dengeleyerek kardiyovasküler 
sistem patofizyolojisinde egzersizin faydaları daha önemli bir rol oynamaktadır.

Abstract:
Physical exercise is considered the mainstream of lifestyle change that support 
cardiorespiratory fitness and positively affect various cardiovascular risk factors. Although 
there is evidence that vigorous endurance exercise provides beneficial health effects, the stress 
placed on the cardiopulmonary system is extremely high. α-CGRP has been extensively 
studied in various cardiovascular diseases and has been supported to have a protective effect.
In this study, it was aimed to examine the relationship between α-CGRP and biochemical 
stress markers developed in individuals who do heavy endurance exercises such as marathon 
running. Full-distance master marathon runners (n=18), regular moderate-intensity exercisers 
(n=22), and sedentary individuals (n=19) who did not do any sports were included in the 
study. Exercise stress test was applied to all volunteers and blood samples were taken. In 
blood samples, cardiovascular risk, muscle damage, oxidative stress biomarkers and α-CGRP 
levels were examined. As a result, after the exercise stress test, it was observed that acute αCGRP level and some oxidative stress parameters increased significantly in all groups.
Compared to the other groups, Proteincarbonile was significantly higher after the exercise 
stress test in marathon runners. Dynamic thiol disulfide parameters were found to be 
significantly higher in the marathon group compared to the other groups in favor of thiols.
Muscle damage parameters were found to be lower in the MM group compared to the other 
groups. As a result, although the cardiopulmonary system is under pressure in marathon 
runners, the benefits of exercise play more important role in the pathophysiology of the 
cardiovascular system by balancing biochemical risk parameters and oxidative stress that 
occur as a result of developing cardiovascular adaptations, increased α-CGRP and antioxidant 
thiol groups.