Hemiplejik hastalarda spastik düşük ayağın tedavisinde Botulinum Toksin-A enjeksiyon uygulaması ile elektrik stimulasyonunun etkinliklerinin karşılaştırılması
Comparison of efficacy Botulinum Toxin-A and electrical stimulation in the treatment of hemiplegic patients with drop foot spasticity
Yazar: ESRA METİN
Danışman: PROF. DR. MAHİR UĞUR
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Botulinum toksinleri = Botulinum toxins ; Elektrikle uyarma = Electric stimulation ; Hemipleji = Hemiplegia ; Kas spastisitesi = Muscle spasticity ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; Spastik parapleji-herediter = Spastic paraplegia-hereditary

Özet:
Hemiplejik hastalarda spastik düşük ayağın tedavisinde Botulinum Toksin A enjeksiyon uygulaması ile elektrik stimulasyonunun etkinliklerinin karşılaştırılması.İnme sonrası gelişen spastisite, kas tonusunda ve hıza bağımlı tonik germe refleksinde artma ile karakterizedir. Hastaların rehabilitasyonunu ve fonksiyonel iyileşmesini engelleyen önemli bir komplikasyondur.
Bu çalışmada inme sonrası spastik düşük ayak gelişen 30 hastada Botulinum Toksin A enjeksiyonu ile Nöromüsküler elektriksel stimulasyonunun etkinliği karşılaştırıldı. İnme sonrası alt ekstremite spastisitesi Modifiye Aswhort Skalasına göre 2-4 arası olan 1. grup hastalara Botulinum Toksin A enjeksiyonu, 2. grup hastalara Nöromüsküler Elektrik Stimulasyon (NMES) uygulandı. Enjeksiyon sonrası her iki gruptaki hastalara ayak bileği istirahat splinti önerildi ve haftada 5 gün toplam 20 seans olmak üzere fizik tedavi programına alındı (20 dakika coldpack sonrası germe egzersizleri).  Bu hastalar tedavi öncesi, tedavi sonrası 4. hafta ve 12. haftada olmak üzere Modifiye Ashwort Skalası, maksimum pasif ayak bileği dorsifleksiyon eklem hareket açıklığı ölçümü (ROM), EMG'de soleus grubu kas H-reflexi amplitüd ölçümü, Brunstrom alt ekstremite motor evreleme, Rivermead motor değerlendirme ölçeği, klonus skoru,  ağrı için Visual Analog Skala, Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçümü, Global Hasta Değerlendirmesi, Global Hekim Değerlendirmesi, Ağrı Fonksiyonel spastisite anketileri ile değerlendirildi. Her iki grupta da klonus skoru haricindeki diğer parametrelerde başlangıca göre 4. hafta ve 12. hafta anlamlı düzelmeler tesbit edildi (p<0.05). NMES grubunda klonus skorunda kontrollerde anlamlı bir değişiklik oluşmadı. Ancak Botulinum Toksin A uygulanan grupta kontrollerde ayak bileği pasif ROM ve MAS değerlerindeki düzelmeler daha anlamlıydı.
Sonuç olarak inme sonrası spastik düşük ayak gelişen hastalarda Botulinum Toksin A ve NMES uygulamalarının fizik tedavi modaliteleriyle kombine edilerek uygulanması ile motor ve fonksiyonel iyileşmeye katkısı olduğu, spastisite ve ağrıyı azalttığı kanaatine vardık.

Abstract:
Comparison of Efficacy Botulinum toxin A and Electrical Stimulation in the Treatment of Hemiplegic Patients with Drop Foot Spasticity 
         Post-stroke spasticity is characterized by an increase in muscle tone and velocity-dependent tonic stretch reflexes. It is an important complication that prevents rehabilitation and functional improvement of patients.
In this study, treatment efficacies of Botulinum toxin A (Btx-A) and neuromuscular electrical stimulation (NMES) were compared in thirty patients with post-stroke drop foot. Lower limb spasticity in post-stroke patients was evaluated according to Modified Ashworth Scale (MAS) and patients with MAS score of 2 to 4 were divided to two groups; patients who are treated with Btx-A (Group 1) and patients who are applied NMES intervention (Group 2). After the application, rest splint was proposed to all patients. All patients were recruited to rehabilitation program for five days weekly, 20 seance totally (coldpack for 20 minutes and then stretch exercises). Patients were evaluated before treatment, at fourth week and twelfth week of treatment with Modified Aswhort Scale (MAS), range of motion of  ankle passive dorsiflexion (ROM), maximum amplitude of H-reflex of the soleus electromyographically, Brunnstrom lower limb motor stage, Rivermead mobility index, clonus score, visual analog scale for pain, physician and patient global assessments and pain functional spasticity questionnaire. All parameters, except clonus score, were improved for both groups at forth week and twelfth week of the treatments compared to beginning of treatment (p<0.05). There was no significant difference between pre-treatment measurement and control measurements of clonus score in NMES group. However, improvements in MAS score and ROM of ankle passive dorsoflexion was more significant in Btx-A group.
  
Consequently, we believe that both Btx-A injection and NMES intervention which are combined with rehabilitation modalities contribute to motor and functional improvements in patients with drop foot after stroke.