6 şubat kahramanmaraş depremlerinde telepsikiyatri hizmetleri ve 6 ay sonraki travma sonrası stres bozukluğu sıklığının araştırılması
Telepsychiatry services during the february 6th kahramanmaraş earthquakes and the evaluation of posttraumatic stress disorder incidence at the 6th month of the earthquakes
Yazar: AILA GAREAYAGHI
Danışman: PROF. DR. ELİF TATLIDİL YAYLACI
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: 6 Şubat Kahramanmaraş depremleri Türkiye'de 53.537 kişinin hayatını kaybetmesine yol açarak ülke çapında 14 milyon kişiyi etkilemiştir. Dünya çapında deprem felaketini yaşayan kişilerin %43'ünde travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) geliştiği bildirilmektedir. Depremler gibi afetlerden sonra bölgedeki kişilerin ruh sağlığı hizmetlerine erişimi, afetten etkilenen kişilerin yer değişimleri, yolların kapanması, sağlık hizmeti sunan yapıların zarar görmesi, sağlık hizmetlerine talebin artması gibi nedenlerle zor olabilmektedir. Bu gibi durumlarda telesağlık hizmetleri ön plana çıkmaktadır. Bu çalışma, 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinden sonra Kocaeli Üniversitesi Çevrimiçi Psikiyatri Polikliniği'ne telepsikiyatri hizmeti almak için kimlerin başvurduğunu, stres belirtilerinin varlığını, daha sonraki dönemde ne oranda TSSB geliştiğini ve hangi sosyodemografik özelliklerin ve hangi stres belirtilerinin TSSB gelişimini yordadığını araştırmayı amaçlamıştır. 
Yöntem: 6 Şubat Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen ve KOÜ Psikiyatri Polikliniği'ne telesağlık hizmeti için başvuran hastalarla birinci ve altıncı ayda çevrimiçi görüşmeler yapılmıştır. Telepsikiyatri görüşmesi için başvuran hastalara Travma Sonrası Stres Bozukluğu – Kontrol Listesi Sivil Versiyonu Ölçeği (PCL-C) ve Ulusal Stresli Olaylar Anketi Akut Stres Bozukluğu Kısa Ölçeği (NSESSS) yapılmıştır. Bu ölçekler travma sonrası stres bozukluğu tanısını koymada yardımcı olmaktadır. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen katılımcı sayısı 143 olup bunun %79.7'sini kadınlar oluşturmaktadır. Katılımcıların yaş ortalamaları 38.01'dir. Katılımcılarda birinci ayda, TSSB yaygınlığı %94.2 iken altıncı ayda %81.8 olarak bulunmuştur. Kadın cinsiyet, olay nedeniyle barınma ve mal kaybı yaşama, yaşanılan kaybı karşılayacak kaynaklara sahip olmama, olay esnasında yakınlarının öleceğini düşünme, olay esnasında yakınlarının yaralandığına veya öldüğüne tanık olma TSSB gelişiminin yordayıcıları olarak bulunmuştur.
Sonuç: Çalışma, birinci ve altıncı aydaki TSSB yaygınlığındaki düşüşü göstermektedir. Bu bulgular, doğal afetler sonrasında telepsikiyatri hizmetlerinin, özellikle erişim güçlükleri yaşanan durumlarda, ruh sağlığı desteği sağlamada kritik bir rol oynayabileceğini vurgulamaktadır. Çalışma, afet sonrası müdahale stratejilerinde bu tür uzaktan sağlık hizmetlerinin entegrasyonunun önemini ortaya koymaktadır.
Anahtar kelimeler: TSSB, Telepsikiyatri, Telesağlık, Afet Psikiyatrisi

Abstract:
Objective: The February 6th earthquakes in Kahramanmaraş, Türkiye, led to the deaths of 53,537 people and affected 14 million people nationwide. It has been reported that 43% of people worldwide who experience earthquake disasters develop Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD). Access to mental health services in the regions affected by disasters such as earthquakes can be challenging due to the displacement of affected individuals, road closures, damage to health service facilities, and increased demand for health services. In such situations, telehealth services become prominent. This study aims to investigate who applied for telepsychiatry services at Kocaeli University Online Psychiatry Clinic after the February 6th Kahramanmaraş earthquakes, the presence of stress symptoms, the extent of PTSD development in later periods, and which sociodemographic characteristics and stress symptoms predict the development of PTSD.
Method: Patients affected by the February 6th Kahramanmaraş-centered earthquakes whoa pplied for telehealth services at the Kocaeli University Psychiatry Clinic were interviewed online in the first and sixth months following the events. Applicants for the telepsychiatry consultation were administered the Post-Traumatic Stress Disorder -Checklist Civilian Version (PCL-C) and the National Stressful Events Survey Acute Stress Disorder Short Scale (ASDSS). These scales assist in diagnosing post-traumatic stress disorder
Results: The study involved 143 participants, of whom 79.7% were women. The average age of the participants was 38.01 years. The prevalence of PTSD was observed at 94.2% in the first month, decreasing to 81.8% by the sixth month. Factors found to predict the development of PTSD included female gender, experiencing loss of shelter and possessions due to the event, lacking resources to recover from these losses, fearing the death of loved ones during the event, and witnessing the injury or death of loved ones.
Conclusion: The study demonstrates a decline in the prevalence of PTSD from the first to the sixth month. These findings highlight the critical role that telepsychiatry services can play in providing mental health support after natural disasters, especially in situations where access is challenging. The study underscores the importance of integrating such remote health services into post-disaster intervention strategies.
Keywords: PTSD, Telepsychiatry, Telehealth, Disaster Psychiatry