Güç, teknoloji ve mekan kavramları üzerinden Çin'in siyasi coğrafyası
China's political geography through the concepts of power, technology and space
Yazar: BÜŞRA ERASLAN
Danışman: DOÇ. DR. KAAN KAPAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Mekan = Space ; Siyasi coğrafya = Political geography ; Teknoloji = Technology ; Çin = China

Özet:
Çin, son yıllarda küresel ölçekte hızla yükselen bir güç haline gelmiştir. Bu yükseliş sadece ekonomik ve askeri başarılarla sınırlı kalmamış; aynı zamanda teknolojik inovasyonlar, mekânsal kalkınma ve jeopolitik stratejilerle de desteklenmiştir. Çin'in küresel sahnede artan etkisi, uluslararası ilişkilerin dinamiklerini yeniden şekillendirmiş ve gelecekteki güç dengeleri üzerinde belirleyici bir rol oynamıştır. Bu çalışmada, Çin'in dünya sahnesindeki bu etkisini derinlemesine anlamak ve analiz etmek amacıyla güç, mekân ve teknoloji kavramları üzerinden çok boyutlu bir değerlendirme yapılmıştır. Çin'in hızla gelişen teknolojik altyapısı ve mekânsal stratejileri, hem ekonomik büyümesini hızlandırmış hem de ülkenin jeopolitik etkisini artırmıştır. Bu unsurların bir araya gelerek nasıl küresel bir etki yarattığını incelemek, günümüz uluslararası ilişkilerini anlamak açısından kritik öneme sahiptir.
Araştırmanın temel amacı, Çin'in küresel arenada nasıl bir etki yarattığını, güç, mekân ve teknoloji kavramlarını bir araya getirerek anlamaktır. Bu üç kavram, Çin'in yükselişini sadece ekonomik veya askeri bir fenomen olarak değil, mekânsal ve teknolojik dinamiklerin birleşimi olarak ele almayı mümkün kılmaktadır. Araştırma sorusu ise şu şekildedir: "Çin'in güç, mekân ve teknoloji ekseninde gelişen stratejileri, ülkenin küresel güç dengesindeki rolünü nasıl etkilemektedir?" Bu soru, Çin'in bölgesel ve küresel çapta nasıl bir etki yarattığını daha derinlemesine irdelemeyi amaçlamaktadır.
Araştırmanın yöntemi olarak PESTE analizi tercih edilmiştir. Politik, ekonomik, sosyal, teknolojik ve çevresel unsurları içeren bu yöntem, Çin'in stratejik hamlelerini çok yönlü bir perspektiften değerlendirmeyi sağlamıştır. Politik unsurlar, Çin'in dış politikadaki stratejik hedeflerine ulaşmasında kritik bir rol oynarken, teknolojik ve çevresel faktörler ülkenin ekonomik ve mekânsal kalkınmasını şekillendirmiştir. Ayrıca, sosyal faktörler, Çin'in iç ve dış politikalarının toplum üzerindeki etkilerini anlamada kilit rol oynamıştır. Bu analiz yöntemi, Çin'in güç, mekân ve teknoloji kavramları üzerinden küresel etkisini geniş bir çerçevede anlamayı mümkün kılmıştır.
Sonuç olarak, Çin'in kıyı bölgelerinde yoğunlaşan inovasyon merkezleri, ülkenin ekonomik büyümesini hızlandırmış, teknolojiye yapılan yatırımlar ise dış politika stratejilerine büyük katkı sağlamıştır. Aynı zamanda iç ve batı bölgelerde yürütülen kalkınma projeleri, bölgesel dengesizlikleri azaltarak ekonomik dengeyi ülke genelinde sağlamıştır. Çin'in dış politikada en dikkat çeken projelerinden biri olan Kuşak ve Yol Projesi, uluslararası ticaret yollarındaki hakimiyetini artırmış, ülkenin diplomatik ilişkilerini pekiştirmiş ve küresel arenadaki etkisini derinleştirmiştir. Çin'in teknolojik ve ekonomik gelişimi, ülkenin küresel liderlik hedefine doğru ilerleyişini hızlandırmış ve uluslararası güç dengelerinin yeniden şekillenmesinde önemli bir rol oynamıştır.
Bu araştırma, Çin'in gücünün sadece ekonomik ya da askeri alanlarla sınırlı olmadığını, mekânsal ve teknolojik stratejilerle de güçlendiğini göstermektedir. Çin'in küresel etkisi, sadece mevcut dengeleri değil, gelecekteki uluslararası ilişkilerin de şekillenmesinde belirleyici olacaktır.

Abstract:
China has rapidly emerged as a global power in recent years. This rise is not limited to economic and military achievements but is also supported by technological innovations, spatial development, and geopolitical strategies. China's growing influence on the global stage has reshaped the dynamics of international relations and is expected to play a decisive role in future power balances. This study aims to deeply understand and analyze China's increasing influence on the world stage through a multidimensional evaluation based on the concepts of power, space, and technology. China's rapidly developing technological infrastructure and spatial strategies have accelerated its economic growth and enhanced its geopolitical impact. Examining how these factors come together to create a global effect is of critical importance for understanding contemporary international relations.
The primary objective of the research is to understand the global impact of China by integrating the concepts of power, space, and technology. These three concepts allow China's rise to be viewed not just as an economic or military phenomenon but as a complex process where spatial and technological dynamics intersect. The research question is framed as follows: "How do China's strategies developed along the axes of power, space, and technology affect its role in the global balance of power?" This question seeks to explore the regional and global influence that China has generated more deeply.
The research method employed is the PESTE analysis. This approach, which examines political, economic, social, technological, and environmental factors, has enabled a comprehensive perspective on China's strategic maneuvers. Political factors play a crucial role in China's achievement of its strategic goals in foreign policy, while technological and environmental factors shape the country's economic and spatial development. Moreover, social factors are key to understanding the impacts of China's domestic and foreign policies on society. This method provides a broad framework to understand China's global influence through the lenses of power, space, and technology.
In conclusion, innovation centers concentrated in China's coastal regions have accelerated the country's economic growth, while investments in technology have significantly contributed to its foreign policy strategies. At the same time, development projects in the inland and western regions have reduced regional disparities, establishing economic balance across the country. One of China's most prominent foreign policy projects, the Belt and Road Initiative, has increased the country's dominance over international trade routes, strengthened diplomatic relations, and deepened its global influence. China's technological and economic development has accelerated its progress toward global leadership and played a pivotal role in reshaping international power dynamics.
This research demonstrates that China's power is not only confined to economic or military spheres but is also strengthened by its spatial and technological strategies. China's global influence will not only redefine current balances but will also play a determining role in shaping the future of international relations.