6-18 yaş çocuklarda egzoftalmi referans değerleri
Egzophtalmia reference values in 6-18 years old children
Yazar: TURGAY KARA
Danışman: PROF. DR. HASAN BASRİ ÜSTÜNBAŞ
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: 6-18 yaş Türk çocuklarında yaş ve cinse göre egzoftalmi referans değerlerini belirlemek.Metod: Bu kesitsel çalışmada veriler Türk çocuklarında Antropometrik Ölçülerin Belirlenmesi II (DAMTCA II) çalışmasından alınmıştır. İlk-orta-lisede okuyan yaşları 6 ile 18 arasında değişen toplam 4561 çocuk çalışma grubunu oluşturmaktadır (2525 kız 2036 erkek). Ölçüm için Hertel egzoftalmometresi kullanılmış, yaş ve cinse göre standart sapmalar (SD) hesaplanmıştır.Bulgular: Sağ ve sol göz protrüzyonu için 3, 5, 10, 25, 50, 75, 85, 90, 95, 97'nci persentiller; her yaş ve cins için ortanca ve SD hesaplandı. Yaş ve cinsiyet ayrımı yapılmadan bakıldığında sağ göz protrüzyonu ortalaması 14,94 (1,90) mm; sol göz protrüzyonu 14,77 (1.88) mm idi. Sağ sol göz protrüzyonu arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıydı (t=4.605; p<0.001). Her iki göz ve cins karşılaştırıldığında erkeklerde sağ göz protrüzyonu 14.78 (1.89) mm (min-maks= 10.00-21.50); sol göz protrüzyonu 14.60 (1.87) mm (min-maks= 9.50-21.00) iken kızlarda sağ göz protrüzyonu 15.08 (1.90) mm (min-maks= 9.00-21.00 mm); sol göz protrüzyonu 14.90 (1.88) mm (min-maks= 9.50-21.00 mm) idi. Kızların sağ göz protrüzyonu ile erkeklerin sağ göz protrüzyonu arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıydı (t=5.346; p<001). Kızların sol göz protrüzyonu ile erkeklerin sol göz protrüzyonu arasındaki fark da istatistiksel olarak anlamlıydı (t=5.236; p<001). Her iki cinste de sağ ve sol gözler arası protrüzyon farkı istatistiksel olarak anlamlıydı (erkeklerde t=3.004 p=0.003; kızlarda t=3.509 p<0.01). Tek yönlü varyans analiz yöntemiyle egzoftalmometrik ölçümler pubertal periyodlar açısından karşılaştırıldı ve egzoftalmus açısından her iki göz ve cins için pubertal periyodlar arasında istatistiksel anlamlı fark bulundu (p<0.001).Sonuç :Yaş ve cinse göre egzoftalmi referans değerleri egzoftalmiye neden olan anormal ya da patolojik durumlarda klinik karar alma sürecinde ve taramada önemli bilgi sağlamaktadır. Bu çalışma Türkiye için ilk kapsamlı egzoftalmi referans değerlerini sunmaktadır.Anahtar kelimeler: Egzoftalmi, referans değerler, Türk çocukları, Hertel

Abstract:
Purpose: To produce age and gender specific exophthalmia references for Turkish children aged 6-18 years old.Methods: This is a cross-sectional study. Data were obtained from the second study of the Determination of Anthropometric Measurements of Turkish Children and Adolescents (DAMTCA II). The study population was 4561 primary and secondary school students aged 6 to 18 years (2525 girls, 2036 boys). Hertel exophthalmometer was used and age and gender specific standard deviations (SD) and percentiles were calculated for eye protrusion.Results: The 3rd, 5th, 10 th, 25 th, 50 th, 75 th, 80 th, 85 th, 90 th, 95 th, 97 th percentiles of right and left eye protrusion, the mean and SD for each age and gender was calculated. Considering the total data without talking into account to the age and gender, mean right eye protrusion was 14,94 (1,90) mm; mean lefte eye protrusion was 14,77 (1,88) mm. The difference between right and left eye was statistically significant (t=4,605; p<0,001). In comparison of right and left eyes for both gender; protrusion in right eye was 14,78 (1,89) mm (min-maks= 10,00-21,50 mm) and in left eye was 14,60 (1,87) mm (min-maks= 9.50-21.00 mm) in boys; the protrusion in right eye was 15.08 (1.90) mm (min-maks: 9.00-21.00 mm) and in left eye was 14.90 (1.88) mm (min-maks= 9.50-21.00 mm) in girls. Protrusion difference between right eye of the girls and boys was statistically significant (t=5.346; p<001). Protrusion difference between left eye of the girls and boys was statistically significant either (t=5.236; p<001). In both gender the protrusion difference between right and left eye were statistically significant (for boys t=3.004 p=0.003; for girls t=3.509 p<0.001). Exopthalmometric measurements were compared for pubertal periods by one-way analysis of variance and a significant difference for eye protrusion was found between pubertal periods for both eyes and gender (p<0.001).Conclusions: Age and gender specific references for exophthalmia provides significant information both for clinical decision process and screening in describing abnormal or pathological conditions resulting with exophtalmos. This study provides the initial and comprehensive eye protrusion references for Turkish children.Key words:Exophtalmia, references, Turkish children, Hertel