Üniversite öğrencilerinde sigarayı bırakma eğiliminin, denetim odağı ve öznel iyi oluş düzeyleri ile ilişkisinin incelenmesi
Smoking cessation tendency of university students and the relationship between subjective well-being, depression and locus of control
Yazar: UĞUR KAÇMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. PINAR KURT
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Denetim odağı = Locus of control ; Depresyon = Depression ; Sigara = Cigarette ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Sigara kullanımının insan sağlığına olan olumsuz etkisi ve bağımlılık yapıcı özelliği bilinmesine rağmen, kullanımının halen yoğun bir şekilde devam ediyor olması, sigara kullanımıyla bağlantılı olabilecek unsurların araştırılmasını önemli hale getirmektedir. Bu tez çalışmasının amacı, üniversite öğrencilerinin sigara kullanımı ve sigarayı bırakma eğilimleri ile denetim odağı ve öznel iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amaçla, etik kurul onayı alındıktan sonra, sigarayı bırakmayı hiç denememiş aktif içiciler, sigarayı bırakmayı denemiş fakat bırakamamış aktif içiciler, sigarayı bırakmış eski kullanıcılar ve hiç sigara içmemiş kişiler olmak üzere 4 grupta toplam 232 üniversite öğrencisi araştırmaya dahil edilmiştir. Katılımcılara Öznel İyi Oluş Ölçeği, Rotter'in İç-Dış Kontrol Odağı Ölçeği ve Beck Depresyon Envanteri uygulanmış olup, elde edilen veriler Tek Yönlü Varyans Analizi (One-Way ANOVA) ve Korelasyon Analizine tabi tutulmuştur. Hiç sigara kullanmamış katılımcıların öznel iyi oluş puanları anlamlı ölçüde yüksek, depresyon puanları ise anlamlı ölçüde düşüktür. Sigara kullanım durumuna göre denetim odağı puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Depresyon puanları ile öznel iyi oluş düzeyleri arasında istatististiksel olarak anlamlı ve ters yönlü bir ilişki bulunmuştur.

Abstract:
Although it's known that smoking causes addiction and unfavorable medical outcomes cigarette smoking is greatly widespread all over the world. Therefore, it is important to investigate the components that are related to smoking habit and the ways to help give up smoking. The aim of this research is surveying smoking habit and smoking quitting tendency of university students and the relationship between these and subjective well-being, depression and locus of control. For this purpose, after ethical committee approval, a total of 232 university student consisting of four groups as smokers who have not tried to quit smoking, smokers who have tried to quit smoking, ex-smokers and non-smokers. Participants filled the demographical form and smoking questionnaire developed by researcher, and Subjective Well-Being Scale, Rotter's Locus of Control Scale and Beck Depression Inventory. The data were analyzed by using One Way ANOVA and Pearson Correlation Analysis. The non-smokers group (participants who have never smoked) showed significantly higher subjective well-being scores and significantly lower depression scores. Locus of control scores based on smoking habit did not revealed any significant results. There was a significant downhill relationship between depression and subjective well-being scores.