Kadında dövme'nin sosyolojik dili: Mardin örneği
The sociological language of tattooing in women: Mardin example
Yazar: GÜLİZAR ANŞİN
Danışman: PROF. DR. BÜLENT KARA
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Dövme ile ilgili yapılmış olan bu çalışma Güneydoğu Anadolu Bölgesinde,
Mardin ilinde gerçekleşmiştir. Farklı kültürlerin kaynaşma noktası olan Mardin'de de
birbirinden etkilenme kaçınılmaz olmaktadır. Bu kültürlerden bir tanesi "deq"
(dövme) uygulamasıdır. Hangi tarihlerde ve ilk olarak kimler tarafından yapıldığı net
olarak bilinmemekle beraber "deq" olarak isimlendirilen dövme uygulaması; Bedene
ve yüzün çeşitli bölgelerine uygulanan ve kişilerin içinde yaşadıkları topluluklara dair
aidiyet duygusu başta olmak üzere çeşitli nedenlerle yapılan bir sanatıdır. Dövme;
sosyolojik gerçekliğin anlamlandırılmasında önemli bir yer tutmaktadır. Bu açıdan
bakıldığında dövmenin sosyolojik izahı bir zorunluluk olarak karşımıza çıkmaktadır.
Çalışmada dövmenin sosyolojik izahını yapmak amacıyla nitel araştırma yöntemi
kullanılmıştır. Araştırma dövmenin tarihsel boyutunu, kültürel ve dini boyutunu ele
aldığı için etnografik araştırma özelliği taşımaktadır. Araştırmada yarı yapılandırılmış
görüşme tekniği kullanılmıştır. Veri analizi nitel araştırma yöntemine uygun bir
şekilde gözlem ve görüşmeler temelinde açıklanmaya çalışılmıştır. Yapılan alan
çalışması sonucunda dövmenin bedene işlenen yerlerde cinsiyete göre farklılık söz
konusu olmaktadır. Fakat içinde bulunulan aşiretle, boyla, kimlikle ve sahip olunan
inançla herhangi bir ilgisinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Dövme, Dövmenin Tarihçesi, Din ve Dövme İlişkisi,
Dünya'da ve Türkiye'de Dövme

Abstract:
This study on tattoo is used in the province of Mardin, in the Southeast
Anatolian Region. In Mardin, which is the fusion point of different cultures, it is
inevitable to be influenced by each other. One of these cultures is the practice of
"deq" (tattoo). Although it is not known exactly when and by whom it was made for
the first time, the tattoo application called "deq"; It is an art that is applied to various
parts of the body and face and made for various reasons, especially the sense of
belonging to the communities in which people live. Tattoo; plays an important role in
the interpretation of sociological reality. From this point of view, the sociological
explanation of the tattoo emerges as a necessity. Qualitative research method was
used in the study in order to explain the tattoo sociologically. Since the research deals
with the historical, cultural and religious dimensions of tattooing, it has the
characteristics of an ethnographic research. Semi-structured interview technique was
used in the research. Data analysis was tried to be explained on the basis of
observations and interviews in accordance with the qualitative research method. As a
result of the field study, there is a gender difference in the places where the tattoo is
inscribed on the body. However, it has been concluded that it has nothing to do with
the tribe, height, identity and belief that one lives in.
Keywords: Tattoo, History of Tattoo, Relationship between Religion and
Tattoo, Tattoo in the World and Turkey