Biyolojik tedavi alan aksiyal spondiloartritli hastalarda sigaranın hastalık aktivitesi ve yaşam kalitesine etkisi
Effects of smoking on disease activity and quality of life in patients with axial spondyloarthritis receiving biologic therapy
Yazar: ÖZLEM PEHLİVAN
Danışman: PROF. DR. LALE ÖCAL
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Romatoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Artrit = Arthritis ; Prognoz = Prognosis ; Sigara içme = Smoking ; Spondilit = Spondylitis ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
GİRİŞ/AMAÇ: 
Ankilozan Spondilit (AS), etiyolojisi bilinmeyen, daha çok genç erkekleri etkileyen, enflamatuvar bel ağrısı ve sakroiliit ile karakterize kronik, sistemik bir hastalıktır. AS?nin radyolojik bulgularının geç ortaya çıkmasının tanı gecikmesine yol açması düşüncesi ile aksiyal spondiloartrit (aksSpA) kavramı tanımlanmıştır. Bu tanımlama AS ve nonradyografik aksSpA?yı (nr-aksSpA) kapsamaktadır. AS'de genetik ve çevresel faktörler, fonksiyonel durumu, hastalık aktivitesini ve yaşam kalitesini etkileyebilmektedir. Bu çalışmanın amacı sigara kullanımının hastalık aktivite göstergeleri ve fizik muayene, laboratuvar bulguları üzerine olan olası etkilerini saptamak ve AS ile nr-aksSpA grupları arasında sigaranın etkisini değerlendirmekti.  
YÖNTEM: 
Çalışmamıza İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Romatoloji polikliniğinde 2000-2013 tarihleri arasında izlenen ASAS kriterlerine göre aksSpA tanısı konmuş (142 hasta modifiye New York kriterlerine göre AS ve diğer 69 hasta nr-aksSpA olarak sınıflanmış) şiddetli hastalık aktivitesi nedeni ile TNF? inhibitörü tedavisi alan 211 hasta alındı. Hastaların retrospektif değerlendirildi ve sigara içme ve yoğunluk durumuna göre gruplandırıldı. Sigara içme yoğunluğu ise sigara paket-yıl olarak değerlendirildi. Gruplar eritrosit sedimentasyon hızı (ESH), C-reaktif protein (CRP), Bath Ankilozan Spondilit Metroloji İndeksi (BASMİ), Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivitesi İndeksi (BASDAİ), Bath Ankilozan Spondilit Fonksiyonel İndeksi (BASFİ) ve Ankilozan Spondilit Yaşam Kalitesi Sorgulama Ölçeği (ASQoL) bakımından karşılaştırıldı ve hastaların Schober testi (ST), göğüs ekspansiyonu (GE), el-yer mesafesi (EYM), tragus-duvar mesafesi (TDM), lateral lomber fleksiyon (LLF), aksiyal rotasyon (AR), oksiput-duvar mesafesi (ODM), intermalleoler mesafe (İMM), çene-sternum mesafesi (ÇSM) ölçümleri arasındaki farklar değerlendirildi. Verilerin analizinde independent sample t, paired t test, one-way Anova and Spearman korelasyon analizi testleri kullanıldı.
BULGULAR: 
Sigara içen (n:121) ve içmeyen (n:90) grup karşılaştırıldığında sigara içen grupta fiziksel hareketlilik göstergelerinden ST (p:0.03), EYM (p<0.001) ve LLF (p: 0.035) anlamlı olarak daha kısıtlı bulunmuştur ve TNF? inhibitörü tedavisine yanıtta sigara içmeyen grupta BASDAİ? de düzelme daha anlamlı bulunmuştur (p: 0.011). Sigara içme süresinin >20 yıl üzerine çıkması ile LLF (p:0.004), AR (p:0.004), GE (p:0.005), ODM (p:0.021), TDM (p: 0.001), İMM (p: 0.015) , BASFİ (p: 0.019) ve BASMİ (p< 0.001)?de anlamlı kötüleşme bulunmuştur. Sigara içme yoğunluğuna göre yapılan korelasyon analizinde sigara yoğunluğu ile LLF (p:0.002), AR (p:0.01), TDM (p: 0.04), BASFİ (p: 0.024) ve BASMİ (p:0.015) arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. AS (n:142) ve nr-aksSpA (n: 69) grupları arasında sigaranın etkileri değerlendirildiğinde sigara içenlerde (halen içenler ve bırakmışlar) AS grubunda ST (p:0.04) ve EYM?de (p<0.001) anlamlı kısıtlanma, > 10 paket yıl üzeri sigara içenlerde AS grubunda EYM (p:0.02), AR( p:0.04), ODM (p:0.02), TDM (p:0.003), ÇSM (p: 0.02) ve LLF (p:0.002) kısıtlanma ve sigarayı bırakmış hastalarda hiç içmemişlere göre AS grubunda ST (p: 0.04), EYM (p<0.001) ve LLF (p: 0.01) anlamlı kısıtlanma bulunmuştur. Halen sigara içen hastalarda (n:79), sigarayı >20 paket yıl üzerinde içenlerle (n:23) >20 paket yıl altında içenler (n:46) karşılaştırıldığında diğerlerinden farklı olarak sadece nr-aksSpA grubunda ST (p: 0.007), AR (p:0.01), GE (p:0.002), TDM (p:0.01), İMM (p: 0.007), BASFİ (p: 0.004), BASDAİ (p:0.005), BASMİ (p: 0.005) ve ASQoL (p:0.04) anlamlı kötüleşme bulunmuştur. 
SONUÇ: 
Çalışmamızda sigara kullanımının ve sigara yoğunluğunun aksSpA ?nın her döneminde olumsuz etkisi olduğu gösterilmiştir. Ancak aksSpA?nın daha erken dönemi olan nr-aksSpA'da omurga hareketlilik, fonksiyonel durum, hastalık aktivitesi ve yaşam kalitesinde yarattığı farklılık sigara içilmesinin erken dönemde kesilmesinin önemli olduğunu düşündürmektedir.

Abstract:
BACKGROUND/PURPOSE: 
Ankylosing spondylitis (AS) is a systemic disease characterized by sacroiliitis and inflammatory back pain. Etiology of AS is unknown and mostly affects young men. The radiological findings of AS appear late causing delay in diagnosis, therefore axial spondyloarthritis (axSpA) which includes AS and nonradiographic axSpA (nr-axSpA) have been defined. Genetic and environmental factors may affect functional status, disease activity and quality of life in AS. The objective of this study is to identify the potential impacts of smoking on disease activity markers, physical examination and laboratory findings in AS and nr-axSpA.
PATIENTS AND METHODS:
In this study, 211 patients treated with TNF? inhibitors for severe disease activity and diagnosed as axSpA based on ASAS criteria ( 142 patients classified AS as according to modified New York criteria and 69 patients classified as nr-axSpA ) at Istanbul University Istanbul Faculty of Medicine Division of Rheumatology between 2000 and 2013 were included. Patients were evaluated retrospectively. Smoking intensity has been evaluated as per pack-year. Patients were grouped as smoking habitus and intensity. Acute phase reactants and functional indexes - erythrocyte sedimentation rate (ESR), C-reactive protein (CRP), Bath AS Metrology Index (BASMI), Bath AS Functional Index (BASFI), Bath AS Disease Activity Index (BASDAI) and AS Quality of Life (ASQoL)- were compared between groups.  Physical examination including Schober?s test (ST), chest expansion (CE), fingertip-to-floor distance (FFD), tragus wall distance (TWD), lateral lumbar flexion (LLF), cervical rotation (CR), occiput-to-wall distance (OWD), inter-malleolar distance (IMD), chin-sternum distance (CSD) was performed. Independent sample t, paired t test, one-way Anova and Spearman correlation analysis were used to compare values.
RESULTS:
Based on comparison betweeen smokers (n:121) and non-smokers (n:90), physical mobility indicators ST (p:0.03), FFD (p<0.001) and LLF (p: 0.035) were found significantly more restricted in smokers and BASDAI (p: 0.011) values were significantly improved of in response to/after TNF? inhibitor treatment in non-smokers. If smoking period is >20 years, LLF (p:0.004), CR (p:0.004), CE (p:0.005), OWD (p:0.021), TWD (p: 0.001), IMD (p: 0.015), BASFI (p: 0.019) and BASMI (p< 0.001) were significantly deteriorated. Significant correlation was found between smoking intensity with LLF (p:0.002), CR (p:0.01), TWD (p: 0.04), BASFI (p: 0.024) and BASMI (p:0.015). When effects of smoking were evaluated between AS (n:142) and nr-axSpA (n: 69) groups, significant restriction of ST (p:0.04) and FFD (p<0.001) in AS group within smokers, restriction of FFD (p:0.02), CR( p:0.04), OWD (p:0.02), TWD (p:0.003), CSD (p: 0.02) and LLF (p:0.002) in AS group among smokers >10 years or more and significant restriction of ST (p: 0.04), FFD (p<0.001), LLF (p: 0.01) in AS group who had quit smoking compared to non-smokers were found. Among currently smoking patients (n:46) comparison between who smoke more than 20 pack-year (n:23) and who smoke less than 20 pack-year  (n:46) showed significant deterioration of ST (p: 0.007), CR (p:0.01), CE (p:0.002), TWD (p:0.01), IMM (p: 0.007), BASFI (p: 0.004), BASDAI (p:0.005), BASMI (p: 0.005) and ASQoL (p:0.04)  only  in nr-axSpA  group.
CONCLUSION:
Our study showed that smoking and especially heavy smoking had negative effects on all stages of axSpA. In nr-axSpA, considered as early axSpA, to quit smoking would be more important  for  significant differences were seen in spinal mobility, functional situation, disease activity and quality of life in this group of patients.