Türkiye Taşkömürü Kurumu Kozlu Taşkömürü İşletme Müessesesi'nde 2015-2019 yıllarında gerçekleşen iş kazalarının değerlendirilmesi
Evaluation of occupational accidents that occurred at Kozlu Hard Coal Enterprise, Turkish Hard Coal Institution between 2015-2019
Yazar: AYŞEGÜL EKEMEN
Danışman: PROF. DR. FERRUH NİYAZİ AYOĞLU
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Halk sağlığı = Public health ; Kazalar = Accidents ; Kömür madenciliği = Coal mining ; Madenci = Miner ; Madencilik = Mining ; Madencilik sektörü = Mining sector ; Yer altı kömür madenleri = Underground coal mines ; İş güvenliği = Work safety ; İş kazaları = Occupational accidents ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı Türkiye'nin en önemli kömür işletme kurumu olan Türkiye Taşkömürü Kurumu'nun (TTK) en büyük müessesesi olan Kozlu Müessesesi'ndeki 2015-2019 yılları arasındaki 5 yıllık iş kazalarının özelliklerini incelemek ve tanımlayıcı özelliklerini ortaya koymaktır. 
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu çalışmada, 2015 ile 2019 yılları arasındaki 5 yıllık dönemde Zonguldak'ın en büyük kömür madeni olan Kozlu TTK'da meydana gelen 3282 iş kazasının tümü incelenmiştir. 
Bulgular: Çalışmamızda 2015-2019 arasındaki 5 yıllık süreçte her yıl en fazla iş kazası geçiren işçiler 30-39 yaş grubundadır (%60,5-%85,1). Tüm yıllarda en fazla iş kazası, 5-10 yıl arasında mesleki deneyime sahip olanlarda gerçekleşmiştir (%49,5-%72,1). Yaralanmaya neden olan son olay %28,9 oranla en sık hareket halindeki taşın kişiye çarpmasıdır. Kazaların neredeyse yarısı (%45,2) 2. vardiyada gerçeklemiştir. 100 işçi için iş kazası sıklık hızı 2015 yılında en yüksektir (46,5), bunu 2017 yılı takip etmektedir (45,8). 10.000 ton kömür üretimi için iş kazası sıklık hızının en yüksek olduğu yıl ise 2017 yılı olmuştur (27,4). Bu çalışmada en fazla kaza 2015 yılında gerçekleşmiştir (833). İş kazaları gün içerisinde en sık 10.00-11.59 saatleri arasında gözlenmektedir (%16,8). Kazaların %63,5'i mükerrer kazadır. Mükerrer kazalarla diğer kazalar arasında, kaza geçiren kişilerin mesleki deneyim süreleri, çalıştıkları vardiya, yeraltında çalışma durumları arasında anlamlı farklılık mevcuttur.
Sonuç: Görülmüştür ki iş kazaları hakkında bilgiler artmasına iş kazası özellikleri yıllardır oldukça benzer seyretmektedir. Çalışmamızın bulguları iş kazalarını yaş grubu, oluş şekli, mükerrer olma durumu gibi konularda sınıflandırılarak olası müdahale alanlarının planlanması ve önceliklendirilmesinde kullanılabilir. 
Anahtar Kelimeler: iş sağlığı ve güvenliği, kömür işçisi, iş kazası, yeraltı kömür madenciliği, halk sağlığı

Abstract:
Aim: This study aims to examine the characteristics of occupational accidents between 2015-2019 in Kozlu Institution of the Turkish Hard Coal Corporation (TTK), which is the largest and most important coal operating institution in Turkey. Furthermore, This study also aims to make recommendations that can improve occupational safety in mines.
Materials and Methods: In this descriptive study, all 3282 occupational accidents that had occurred in Kozlu TTK, Turkey's most important mining city, in the 5 years between 2015 and 2019 were examined. 
Results: In our study, the workers who had the highest number of occupational accidents each year during the 5 years between 2015-2019 were in the 30-39 age group (60,5%-85,1%). In all years, the highest number of occupational accidents occurred in those with 5-10 years of professional experience (49%-72%). The last event that caused the injury was a fall of rock with a rate of 28,9%. Almost half of the accidents occurred in the 2nd shift. Occupational accident frequency rate for 100 workers was the highest in 2015 (46,5), followed by 2017 (45,8). The year with the highest occupational accident frequency rate for 10,000 tons of coal production was 2017 (27,4). In this study, the highest number of accidents occurred in 2015 (833). The majority of the accidents occurred between 10.00-11.59 hours (16,8%). 63,5% of accidents are repeated accidents. There is a significant difference between the professional experience periods, the shifts they work, and the underground working conditions of those who have had repeated accidents and those who have not.
Conclusion: Despite the increase in information about occupational accidents, it has been observed that the characteristics of occupational accidents have been quite similar for years. The findings of our study can be used as a guide in planning and prioritizing possible intervention areas by classifying occupational accidents in subjects such as age group, type of occurrence, and recurrence. 
Key Words: occupational health and safety, occupational injuries, coal worker, underground coal mining, public health