Fen ve teknoloji dersinde bilgisayar destekli zihin haritası oluşturmanın öğrencilerin akademik başarısına, tutumlarına ve kalıcılığa etkisi
The effect of using computer based mind mapping on students? academic achievement, attitudes and retention in science and technology course
Yazar: EMİNE KÜBRA FİDAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET NURİ GÖMLEKSİZ
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Başarı = Success ; Bilgisayar destekli öğretim = Computer assisted instruction ; Ders programları = Curriculum ; Fen ve teknoloji dersi = Science and technology course ; Kavram kalıcılığı = Concept permanence ; Zihin haritaları = Mind maps

Özet:
Çalışmanın amacı, Fen ve Teknoloji dersinde bilgisayar destekli zihin haritası kullanımının öğrencilerin akademik başarısına, tutumlarına ve kalıcılığa etkisini belirlemektir. Araştırma, 2011-2012 eğitim-öğretim yılında Elazığ ilinde Mezre İlköğretim Okulu'nda yedinci sınıf öğrencileri üzerinde yürütülmüştür. Araştırma biri deney diğeri kontrol grubu olmak üzere iki şubede yapılmıştır. Deney grubu 36 öğrenciden, kontrol grubu ise 32 öğrenciden oluşmaktadır. Deney grubu öğrencilerine bilgisayar destekli zihin haritası tekniği, kontrol grubu öğrencilerine ise geleneksel öğretim yöntemi uygulanmıştır. Bilgisayar destekli zihin haritası tekniği ?Vücudumuzda Sistemler? ünitesinde gerçekleştirilmiştir.Araştırmada nicel ve nitel araştırma desenlerinin bir arada bulunduğu karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerini öntest-sontest kontrol gruplu deneysel desen oluştururken, nitel verilerini görüşme ve gözlem tekniği oluşturmaktadır. Nicel verilerin analizinde SPSS-16 istatistik programı, nitel verilerin analizinde ise N-VIVO-8 programı kullanılmıştır.Araştırmacı tarafından geliştirilen başarı testi 34 sorudan oluşmaktadır. Başarı testinin ortalama güçlüğü 0.54, KR-20 güvenirlik kat sayısı ise 0.73 olarak bulunmuştur. Fen ve Teknoloji başarı testi öntest, sontest ve kalıcılık testi olarak deney ve kontrol gruplarına uygulanmıştır. Öğrencilerin Fen ve Teknoloji dersine tutumlarını belirlemek için Akınoğlu (2001) tarafından geliştirilen Fen ve Teknoloji dersi tutum ölçeği kullanılmıştır. Ölçek beşli Likert tipindedir ve 20 sorudan oluşmaktadır. 10 olumlu ve 10 olumsuz maddeden oluşan tutum ölçeğinin güvenirliği 0.89 şeklindedir.Araştırmanın nicel ve nitel verileri birbirini desteklemektedir. Nicel verilerin analizi sonucunda, bilgisayar destekli zihin haritası tekniğinin kullanıldığı deney grubu öğrencilerinin geleneksel yöntemin kullanıldığı kontrol grubu öğrencilerine göre daha başarılı oldukları görülmüştür. Kalıcılık açısından deney grubu öğrencilerinin bilgilerinin kalıcılık düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Deney grubu öğrencilerinin Fen ve Teknoloji dersine yönelik olumlu yönde tutum geliştirdikleri görülmüştür. Deney grubu öğrencilerinin Fen ve Teknoloji dersine yönelik tutumlarında artış olurken kontrol grubu öğrencilerinin Fen ve Teknoloji dersine yönelik tutumlarında düşüş olduğu belirlenmiştir. Nitel verilerin analizi sonucunda bilgisayar destekli zihin haritası kullanımına ilişkin görüşler ortaya çıkmıştır. Nitel verilerin analizine bağlı olarak görüşler; bilgisayar destekli zihin haritasının nasıl kullanıldığı, süreçteki ihtiyaçlar, olumlu yönler, yaşanılan problemler yararlar ve bilgisayar destekli zihin haritası kullanımının fen ve teknoloji dersine etkilerine ilişkindir. Ayrıca elde edilen sonuçlara göre bilgisayar destekli zihin haritasının fen ve teknoloji dersinin diğer ünitelerinde ve farklı derslerde kullanılma isteği de elde edilmiştir.

Abstract:
This study aims at determining the effects of using computer based mind mapping on students? academic achievement, retenton and attitudes in Science and Technology Course. The study was conducted on seven grade students in Elazığ at Mezre Elementary School during 2011-2012 academic year. The research was conducted with two classes including an experimental and a control class. While experimental group comprised of 36 students, control group comprised of 32 students. While experimental group used individual computer based mind mapping, control group used traditional teaching method. The computer based mind mapping technique was applied on the unit titled ?Our Body System?Mixed research model that used both quantitative and qualitative research methods together was preferred in this research. While SPSS.16 statistical program was used to analyze quantitative data, N-VIVO was used to analyze qualitative data.The achievement test prepared by researcher is composed of 34 questions. The mean difficulty of the test was calculated to be .54 and KR-20 reliability coefficient was measured to be .73. Science and technology achievement test was applied in the experimental and control groups as pretest, posttest and retention test. To determine students' attitudes towards science and technology course the attitude scale for science and technology course which developed by Akınoğlu (2001) was used. The scale is in the form of 5-grade likert and composed of 20 question. Reliability of the attitude scale consisting of 10 positive and 10 negative items is 0.89.Both quantitative and qualitative data results of the study obtain each other. Quantitative data analysis results revealed that experimental group that used computer based mind map was more successful than the control group that used traditional teaching method. In terms of retention the score of the experimental group was higher than control group. Students in the experimental group has a positive attitude towards science and technology course. While the attitude of the students in the experimental group towards science and technology course was increase, the attitude of the students in the control group was decreased. Qualitative data analysis results revealed opinions on using of computer based mind map. According to qualitative data analysis results the opinions were related how to use copmuter based mind map; what needed for the process; the favorite sides, problems and benefits of process and the effects of using computer based mind map on science and technology course. Also it was obtained according to the results that the reqeust of using computer based mind map for all topics of science and technology course and different courses.