Şanlıurfa ili içme kullanma sularının fiziksel kimyasal ve mikrobiyolojik kalitesinin araştırılması
Investigation of physical, chemical and microbiological drinking-usage water quality in Şanlıurfa province
Yazar: İBRAHİM BAYHAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET İRFAN YEŞİLNACAR
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: İçme suyu = Drinking water

Özet:
Şanlıurfa il merkezi ve ilçeleri, Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP)'ın faaliyete geçmesiyle demografik açıdan yüksek nüfus hareketlerine maruz kalmıştır. Ayrıca Suriye'den gelen sığınmacıların da etkisiyle önceden tahmin edilen gelecek nüfus projeksiyonlarının üzerinde bir nüfus baskısıyla karşı karşıya kalmıştır.  Bu nüfus baskısının en önemli etkilerinden biri de çevre ve alt yapı açısından sağlıklı su yönetiminin başarılı bir şekilde icra edilememesidir. Bu çalışmada, söz konusu çevresel baskıya ait etkilerin ve içme - kullanma suyu kalitesindeki değişimlerin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır.
İlin içme-kullanma suyu sistemi (su kaynakları, depolar ve su şebekesi) incelenmiştir. Ocak 2018 – Eylül 2018 tarihleri arasında 77 örnekleme noktasından mevsimsel olacak şekilde 308 örnek alınmıştır. Mikrobiyolojik analizlerden Toplam koliform (T.Koliform),  Escherichia coli (E. koli) ve Enterokok analizleri membran filtre yöntemi ile yapılmıştır. Kimyasal analizlerden koku ve tat duyusal; renk, bulanıklık, nitrat, nitrit, sülfat, florür, demir analizleri spektrofotometrik; trihalometanlar, kalsiyum, magnezyum, sodyum, potasyum, nikel, çinko parametreleri ise ICP-OES ile EPA 200.7 yöntemi kullanılarak yapılmıştır. 
Analiz sonuçlarına göre, Bozova İlçesinde 1 örnek (amonyum 0.65 mg/L) dışında fizikokimyasal parametreler yönünden "İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik" kriterlerine göre uygun değerlerde olduğu tespit edilmiştir. Mikrobiyolojik parametreler açısından ise özellikle yaz ve güz mevsimlerinde önemli oranda uygunsuz değerler tespit edilmiştir. 86 örnekte (% 28) T.koliform, 46 örnekte (% 15) E. koli,  15 örnekte (% 0,9) Enterokok tespit edilmiştir.

Abstract:
Sanlıurfa city center and its districts were exposed to demographic high population movements with the get started of the Southeastern Anatolia Project (GAP). Moreover, with the influence of refugees from Syria, it faced a population pressure over the projected future population projections. One of the most significant effects of this population pressure from the perspective of infrastructure and environment has been the inability to successfully provide a healthy water supply system. In this study, it is aimed to demostrate the effects of environmental pressure and changes in drinking-usage water quality.
Drinking-usage water system (water resources, reservoirs, and water networks) of the district was examined. Between January 2018 - September 2018, 308 water samples were taken from 77 sampling points seasonally. Total coliform (T.coliform), Escherichia coli (E. coli) and Enterococcus analyses were carried out by the membrane filter method. Odor and taste sensory from chemical analysis; color, turbidity, nitrate, nitrite, sulfate, fluoride, iron analysis spectrophotometric; trihalomethanes, calcium, magnesium, sodium, potassium, nickel and zinc parameters were made with ICP-OES using EPA 200.7 method.
According to the results of the analysis, it has been determined that the physical and chemical parameters, except for 1 sample (ammonium 0.65 mg / L) in Bozova District, are in the appropriate range according to the criteria for "Regulation on Waters for Humanitarian Consumption". In terms of microbiological parameters, significant inappropriate values were determined especially in summer and fall seasons. In the microbiological analysis, coliform bacteria were detected in 15 samples (42 %), E. coli were detected in 9 samples (25 %) and Enterococcus were detected in 3 samples (0.8 %).