Tonsillektomi olan çocuklarda ameliyat öncesi açlık süresinin ameliyat sonrası ajitasyon, bulantı ve kusmaya etkisi
The effect of pre-operative fasting to post-operative agigation, nausea and vomitting in children with tonsillectomy
Yazar: ŞAHSİNE ÖZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EDA DOLGUN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ajitasyon = Agitation ; Açlık = Hunger ; Bulantı = Nausea ; Kusma = Vomiting ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing ; Preoperatif dönem = Preoperative period ; Tonsillektomi = Tonsillectomy ; Tonsillit = Tonsillitis ; Çocuklar = Children

Özet:
AMAÇ: Bu çalışma tonsillektomi olan çocuklarda ameliyat öncesi açlık süresinin ameliyat sonrası ajitasyon, bulantı ve kusmaya olan etkisini incelemek amacıyla yapıldı. 
YÖNTEM: Araştırmaya, Haziran-Aralık 2017 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Hastanesi Kulak-Burun-Boğaz Hastalıkları Anabilim Dalı Ameliyathanesi derlenme ünitesinde bulunan, tonsillektomi ameliyatı olmuş,  araştırmaya katılmaya gönüllü, iletişim kurulabilen ve 4-13 yaş aralığındaki çocuk ve aileleri (n: 123) dâhil edildi. Araştırmada veri toplama aracı olarak çocukların sosyodemografik ve klinik durumlarıyla ilgili özelliklerini belirlemek amacıyla araştırmacılar tarafından ilgili literatürden yararlanılarak hazırlanan 29 sorudan oluşan form kullanıldı. Çocukların açlık ve susuzluk hissetme düzeylerini 0 ile 10 puan arasında değerlendirmeleri istendi. Ajitasyon durumları Watcha Davranış Skalası, emezis durumları ise Abramowitz Emezis Skoru ile değerlendirildi. Araştırmada verilerin değerlendirilmesinde; Statistical Package For Social Science (SPSS) 18 paket programı kullanıldı. Verilerin değerlendirmesinde sayı, yüzdelik dağılımlar, ortalama, minimum, maksimum, standart sapma, Mann-Whitney U Testi, Spearman Korelasyon analizi kullanıldı. 
BULGULAR: Çalışmada çocukların yaş ortalaması 9.76 ± 1.74 yaştır. Çocukların ameliyat öncesi aç kalma sürelerinin ortalama 11.03 ± 1.17 saat olduğu, susuz kalma sürelerinin ortalama 10.17 ± 1.00 saat olduğu, açlık düzeyinin ortalama 7.82 ± 0.76 puan olduğu, susuzluk düzeylerinin ortalama 7.56 ± 0.93 puan olduğu saptanmıştır. Çocukların ameliyatta kalış sürelerinin ortalama 68.17 ± 12.51 dakika olduğu, derlenme ünitesinde kalış sürelerinin ortalama 48.17 ± 6.99 dakika olduğu saptanmıştır. Çocukların davranış puanı ortalamasının 1.28 ± 0.27 puan olduğu, çocukların kusma skoru ortalamasının 0.01± 0.07 puan olduğu, çocukların derlenme ünitesinde %56,9'unun bulantı yaşamadığı, çocukların ortalama 5.25 ± 0.75 saat hastanede kaldığı saptanmıştır. Ameliyat öncesi aç kalma süreleri ile derlenme ünitesinde ajitasyon durumları ve derlenme ünitesinde kusma durumları arasında,  ameliyatta kalış süreleri ile derlenme ünitesinde ajitasyon durumları ve kusma durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Derlenme ünitesinde kalış süreleri ile ajitasyon durumları arasında ve kusma durumları arasında istatistiksel olarak pozitif yönde zayıf ilişki olduğu, çocukların yaşları ile ajitasyon durumları arasında istatistiksel olarak negatif yönde orta düzey ilişki olduğu, yaşları ile kusma durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı saptanmıştır. Çocukların cinsiyetleri ile ajitasyon durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark (z:-2,130, p:0,033) bulunduğu, cinsiyetleri ile kusma durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark (z:-0.141, p:0.888)  bulunmadığı saptanmıştır. Çocukların aç kalma sürelerine göre bulantısı olup olmama durumları incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark (z: -2.115, p: 0.034) bulunduğu, ameliyatta kalma süreleri ile bulantısı olup olmama durumları incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark (z: -1.821, p: 0.069) olmadığı saptanmıştır.  Çocukların ameliyat sonrası derlenme ünitesinde kalış süreleri ile bulantısı olup olmama durumları incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark (z: -3.508, p: 0.001) olduğu, annelerin derlenme ünitesine alınış süreleri ile ajitasyon ve kusma durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı saptanmıştır.  
SONUÇ: Çocukların aç kalma sürelerinin rehberlerde önerilen sürelerden daha uzun olduğu, ameliyat öncesi açlık süresinin ameliyat sonrası ajitasyon ve kusma durumunu etkilemediği, bulantı durumunu etkilediği görüldü. 


Anahtar Sözcükler: Çocuk; tonsillektomi; açlık süresi; ajitasyon; bulantı-kusma; hemşirelik.

Abstract:
The Effect of Pre-operative Fasting to Post-operative Agigation, Nausea and Vomitting in Children with Tonsillectomy
PURPOSE: This study was conducted to investigate the effect of preoperative fasting period on postoperative agitation, nause and vomiting in children with tonsillectomy.
METHOD: Children (n:123) who have had tonsillectomy between June and December 2017 in post-operative unit of Ege University Hospital Ear-Nose-Throat Operating Room who are volunteered to participate in the study, communicable and aged 4-13 years and their families have taken place in the study. In order to determine the sociodemographic and clinical characteristics of the patients as a data collection tool, a questionnaire consisting of 29 questions prepared by the researchers using the related literature was used. Children were asked to rate their feelings of hunger and thirst between 0 and 10 points. Agitation states were assessed using the Watcha Behavior Scale, while emesis were assessed using the Abramowitz Emezis Score. In the evaluation of the data in the research; Statistical Package for Social Science (SPSS) 18 package program was used. Data is evaluated with numbers, percantages, mean, minimum, maximum, standard deviation, Mann Whitney U test, Spearman Correlation test.
RESULTS: The mean age of the children in the study was 9.76 ± 1.74 years. The mean duration of preoperative fasting was 11.03 ± 1.17 hours, the duration of thirst was 10.17 ± 1.00 hours, that of fasting was 7.82 ± 0.76 points and that of thirst was 7.56 ± 0.93 points. The average duration of staying in operating room of the children was 68.17 ± 12.51 minutes,   the average duration of staying in postoperative unit was 48.17 ± 6.99 minutes. The mean behavior scores of the children were 1.28 ± 0.27 points, the mean vomiting score of the children was 0.01 ± 0.07 points, 56.9% of the children in the postoperative unit were not experiencing nausea, and the children were in the hospital for an average of 5.25 ± 0.75 hours. Between duration of preoperative fasting with aging conditions and vomiting status in postoperative unit, between duration of staying in operating room with aging and vomiting status in the postoperative unit were found to statistically no relationship. It was determined that a weak, positive relationship was shown between the length of staying in the postoperative unit and the agitation status and vomiting status. Negative correlation was determined between ages and agitation of the children. There was a statistically insignificant relationship between age and vomiting status. There was a statistically significant difference (z:-2.130, p: 0.033) between the sexes and agitation of the children. There was a statistically insignificant difference between the sexes and the vomiting (z: 0.141, p: 0.888). According to preoperative fasting time of children, a statistically significant difference (z: -2.115, p: 0.034) was found when children were diagnosed as having or not having symptoms of nause. There was a statistically insignificant difference (z:-1.821, p: 0.069) was found between in terms of the length of staying in operating room of the children were diagnosed as having or not having symptoms of nause. There was a statistically significant difference (z:-3.508, p: 0.001) in terms of the length of staying in the postoperative unit of the children and when children were diagnosed as having or not having symptoms of nause. There was no statistically significant relationship between mothers of the children were taken in postoperative unit and vomiting status of children.
CONCLUSION: It was found that the children had longer duration of preoperative fasting than the guidelines suggested in the guidelines. It was observed that pre-operative fasting time did not affect postoperative agitation and vomiting, but it affected nausea.



Key Words: Child; tonsillectomy; fasting; agitation; nausea-vomiting; nursing.