Sınıf ve iletişim: Türkiye'de sendikaların iletişim deneyimleri
Social classes and communication: Trade union communications in Turkey
Yazar: FERHAT ERDİNÇ KAYGUSUZ
Danışman: PROF. DR. GAMZE YÜCESAN ÖZDEMİR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Sendikalar = Unions ; Sınıf kültürü = Class culture ; İletişim = Communication ; İşçi sendikaları = Labor unions ; İşçi sınıfı = Working class

Özet:
Bu çalışma bireyci, etki odaklı, doğrusal, hiyerarşik ve antidemokratik karakteriyle öne çıkan egemen iletişim anlayışının karşısında alternatif bir "işçi sınıfı iletişimini" kavramsallaştırmayı ve bunun dayanak noktalarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu çalışmanın konusu işçi sınıfı iletişiminin gözlenebileceği bir alan olarak sendikaların iletişimidir. Çalışmanın olgusal dayanakları, Türkiye'deki metal sektöründe etkinlik gösteren üç sendikanın yöneticileri ve çalışanları ile bir sendika araştırmacısı dahil edilerek toplanmıştır. Araştırma kapsamında beş sendika yöneticisi, on sendika uzmanı ve bir sendika araştırmacısıyla yarı-yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yapılmıştır.
Tezde, sınıf kültürünün oluşumunda iletişim deneyiminin kritik rolüne dikkat çekilerek iletişim ve sınıf arasındaki ilişki tartışılmaktadır. Çalışmada bu açıdan, işçi sınıfı mensuplarının ortak anlamlarını, deneyimlerini ve hedeflerini barındıran sınıf olarak davranma eğiliminin, yani sınıf kapasitesinin, toplumsal ilişkilerin deneyimlenmesiyle mümkün olduğu; bunların zemininin de insanların iletişim pratikleri olduğu önerilmektedir. Bu kapsamda "işçi sınıfı iletişimi" yaklaşımına işaret edilmektedir. Tezde, işçi sınıfı iletişiminin, sınıfın ortak deneyimleri ve kültürü, karşı-hegemonya arayışları ve dünyayı anlama, yorumlama yetisi ile değiştirme isteğinin belirginleştirdiği sendikal okuryazarlık üzerinden yürütülebileceği belirtilmektedir. Çalışmada, sendikaların iletişiminde işçi sınıfı iletişiminin kimi unsurlarının bulunduğu vurgulanmasına karşın, buralardaki sürecin egemen iletişim yaklaşımının belirleyiciliği altında işlediği iddia edilmektedir.

Abstract:
This study aims to conceptualize an alternative "working-class communication" and reveals its reference points against the dominant communication paradigm, which stands out with its individualistic, effect-oriented, linear, hierarchical, and anti-democratic features. The subject of this research is the communication of trade unions. Data of the study was collected by including members of boards and employees of three trade unions active in the metal sector in Turkey and a union researcher. Within the scope of the research, semi-structured in-depth interviews were conducted with five trade unions' board members, ten union employees, and a union researcher.
The thesis discusses the relationship between communication and class by drawing attention to the critical role of communication experiences in class formation. From this point of view, this study argues that class capacity is possible through the experience of social relations, and the basis of these is the communication practices of people. The thesis states that working-class communication can be advanced through the collective experiences and culture of the class, the search for counter-hegemony, and union literacy. Although there are some elements of working-class communication in the communication of trade unions, the study claimes that the process in these areas operates under the determinant of the dominant communication approach.