İstanbul Askeri Müzedeki at alın zırhları
Horse head armours in İstanbul Military Museum
Yazar: FİLİZ KAHVECİ
Danışman: PROF. DR. HALİT ÇAL
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Sanat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Askeri müze = Military museum ; Atlar = Horses ; Zırh = Armour ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Bu tezde; İstanbul Askeri Müzesi'nde bulunan ve incelenmesine izin verilen otuz sekiz adet at alın zırhları form, malzeme, teknik, süsleme ve kompozisyon yönleriyle ele alınarak incelenmeye çalışılmıştır.Katalog kısmında ikisi 15.yüzyıla, biri 15 -16. yüzyıla, on ikisi 16. yüzyıla, ikisi 16. yüzyıl sonuna, yirmi tanesi 16. yy sonu -17. yüzyıl arasına ve biri 17. yüzyıla tarihli toplam 38 at alın zırhının fişlerine yer verilmiş ve bu bilgilerden hareketle değerlendirmeye gidilmiştir.Katalog bölümünde incelenen örneklerin malzemesi maden olduğu için zırhlarda uygulanan teknikler de maden üzerinde görülen dövme, perçin, lehim, kabartma, kazıma, kumlama, altın yaldız ve tombak teknikleri uygulanmıştır.At alın zırhları üzerinde yer alan süslemelerde bitkisel süsleme ağırlıkta olup geometrik ve sembolik süslemelerin yanı sıra yazıya da yer verilmiştir. Bitkisel süslemede; rumi, palmet, stilize ve rozet çiçekler, hatayi, lale, karanfil, sümbül, nergis, bahar dalları ve selvi motifleri kullanılmıştır. Geometrik süslemede balıksırtı, zigzag, zencirek, düğüm, su yolu, şemse, Çin bulutunun yanı sıra sembolik motiflere de yer verilmiştir.Süsleme programlarından hareketle iki adet kompozisyon ve bu kompozisyonların alt tipleriyle toplam yedi kompozisyon biçimi tespit edilmiştir. Bu süsleme ve kompozisyonlar aynı müzede ve diğer müzelerde bulunan madeni eserlerle ve mimari ve diğer sanat eserleri ile karşılaştırılmıştır.Elde edilen bu neticeler sonuçta kısaca belirtilmiştir.

Abstract:
In this study; it is aimed to investigate the 38 horse head armours which are displayed at Istanbul Military Museum from the form, material, technique, adornment and compozition points of view.In the Catalog section it is mentioned about the filling cards of 38 horse head armours of which two belong to 15. century, one 15-16.century, 12 16.century, 2 late 16.century, 20 between late 16.century and 17.century and one 17.century. And the interpretations are made based on these information.Because the examined samples in the Catalog section are made of mine; the techniques applied on armours are the same as the techniques such as swaging, riveting, solder, relief, scraping, sanding, golden gilding and tombac, seen on mines.Herbal adornments are heavily exist on horse head armours? adornments and it is also seen writings in addition to geometric and symbolic adornments. In herbal adornments; rumi, palmet, stylize and rosette flowers, hatayi, tulip, clove, hyacinth, narcissus, spring branches and cypress motives were used. In geometric adornments; herringbone, zigzag, zencirek, nodal, water way, şemse, China cloud and some symbolic motives were used.A total of seven composition types were determined from two compositions and their sub types based on the adornment programs. These adornments and compositions were compared to the metallic works and the architectural and other art works which are exist in the same and the other museums.These obtained findings are explained briefly in the result.