Hititlerde Hurri etkisiyle gelişen MUNUSŠU.GI (Yaşlı/büyücü kadın) anlayışı ve MUNUSŠU.GI (Yaşlı/büyücü kadın) ritüelleri
The mentality of MUNUSŠU.GI (old/magician woman) in the Hittites that developed with the effect of Hurri and rituals of MUNUSŠU.GI
Yazar: MELİH SALİH KEÇECİ
Danışman: PROF. DR. HASAN BAHAR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri = Ancient Linguistics and Cultures ; Tarih = History
Dizin: Büyücü = Magician ; Dinler = Religions ; Hitit Devleti = Hittite Government ; Hitit Dönemi = Hittite Period ; Hitit metinleri = Hittite texts ; Hitit tabletleri = Hittite tablets ; Hititler = Hittites ; Ritüel = Ritual

Özet:
Hitit kültürel ve toplumsal yaşamında önemli bir yere sahip olan büyünün, çeşitli majik araçlarla, tanrıları ve doğaüstü güçleri etkileyerek bu güçleri kendi yararına, başkalarının zararına çevirmeye yönelik, belirli kuralları olan uygulamalar sistemi olduğu düşünülmektedir. Genel anlamıyla ritüel, herhangi bir sonuç elde etmek amacıyla gerçekleştirilen ve çoğu zaman aynı şekilde tekrarlanan eylemler olarak nitelenebilir.
	Büyü kavramının, Hititlere, Anadolu'nun güneyinden ve güneydoğusunda Hurrice ve Luwice konuşulan bölgelerden, özellikle Kizzuwatna'dan gelmiş olduğu filolojik belgeler yoluyla bilinmektedir. Hititler'den günümüze ulaşan pek çok çivi yazılı kaynak Hititler'in başkenti Hattuşa'da gün yüzüne çıkarılmıştır. Bu çivi yazılı arşivlerin arasında din, ritüel, büyü ve tıp ile ilgili belgeler büyük önem taşımaktadır.
Tezimizin konusunu Hititlerde Hurri etkisiyle gelişen MUNUSŠU.GI (Yaşlı/Büyücü kadın) ritüelleri oluşturmaktadır. Bu amaçla incelediğimiz ritüeller ile Hurri kültünün Hitit dinine etkisini ortaya koymaya çalıştık. Böylelikle, çalışmamızda MUNUSŠU.GI (Yaşlı/Büyücü Kadın) Ritüelleri'ni metinlere bağlı kalarak derinlemesine değerlendirebildik. Söz konusu bölümleri, A. Allaiturahhi Ritülleri, B. Šalasu Ritülleri, C. Ummaya Ritülleri, D. Šapšušu Ritülleri, E. Aštu Ritülleri, F. Šawuška Ritülleri, G. Yemin Ritüelleri, H. Çocuk Doğurtma Ritülleri, I. Farklı İçeriklere Sahip Ritüel Fragmanları şeklinde sınıflandırdık. 
Çalışmamızın ikinci bölümü olan II. TARİHSEL BÖLÜMÜ'nde ise özellikle I. kısımda ele aldığımız metinlerin değerlendirmesini yapılarak, ritüellerin yapısı, dili, çeşidi, kökeni, tarihlendirmesi ve bu ritüellerin özellikle Hitit saray yaşamına etkisi hakkında tarihsel yorumumuz bulunmaktadır.  
Tezimin nihayet III. SONUÇ BÖLÜMÜ ise, Giriş Bölümü'nde ele aldığımız Hitit dini ve tarihsel gelişimi, Hurri etkisinin Hitit dinindeki yeri ve önemi ile; I. Kısımda yazılı kaynaklar ışığında sınıflandırarak değerlendirmeye aldığımız MUNUSŠU.GI metinleri ve II. Kısımda değindiğimiz Tarihsel Bölüm hakkında genel bir değerlendirme niteliğindedir. Sonucumuzda, tezimin amacında da belirttiğimiz gibi, MUNUSŠU.GI'lerin başta Hitit dinindeki yeri olmak üzere, aynı zamanda siyasal ve sosyal yaşamındaki yerine dair son bir değerlendirme yaptık. Bunun yanı sıra Hurri etkisinin Hitit kültürüne nasıl etki ettiğini tarihsel değerlendirmelerle gözler önüne sermeye çalıştık.

Abstract:
It is thought that magic, which has an important place in Hittite cultural and social life, is a system of practices with certain rules aimed at influencing gods and supernatural powers by various magical means and turning these powers to the benefit of oneself and to the detriment of others. In general terms, ritual can be described as actions performed with the aim of obtaining any result and often repeated in the same way.
We know through philological documents that the concept of magic came to the Hittites from the south and southeast of Anatolia from Hurrian and Luwian speaking regions, especially from Kizzuwatna. Many cuneiform sources that have survived from the Hittites have been found in Hattusa, the capital of the Hittites. Between the cuneiform tablets are documents on religion, ritual, magic and medicine of great importance.
The subject of our thesis is the MUNUSŠU.GI (Old/Wizard) rituals that developed under the influence of Hurri in the Hittites. For this purpose, we tried to reveal the influence of Hurri culture on Hittite religion with the rituals which we already examined.Thus, in our study, we were able to evaluate the MUNUSŠU.GI (Old/Wizard) Rituals in depth by adhering to the texts. We classified rituals as A. Allaiturahhi Rituals, B. Šalašu Rituals, C. Ummaya Rituals, D. Šapšušu Rituals, E. Aštu Rituals, F. Šawuška Rituals, G. Rituals Related to Various Gods and Akkadian Kings, H. Rituals of Vow, I. Birth Rituals, J. Ritual Fragments of Various Subjects.
At the second part of our study, II. ANALYSIS, HISTORICAL EVALUATION AND CONCLUSION OF RITUALS OF MUNUSŠU.GI RITUALS, we have analyzed and evaluated the texts that we have discussed especially in Part I.  In this part our work, we tried to explain structure, language, variety, origin of rituals and the effect of these rituals on the Hittite palace life.
In conclusion, as we stated in the purpose of my thesis, we were able to evaluate not only the place of MUNUSŠU.GI in Hittite religion, but also their place in political and social life. In addition to this, we tried to reveal how the Hurri effect affected the Hittite culture.
In the last part of our work (III. MAP AND PHOTOS OF CUNEIFORM TABLETS) we have made detailed documentation of the cuneiform tablets that we used as a source for our thesis.