Harran ovasında sulu tarım yapan işletmelerin mekanizasyon düzeyi ile uygun ortak makina kullanımı modellerinin belirlenmesi
Determination of mechanization level and suitable multi-farm machinery using of the irrigated farms in Harran plain
Yazar: NUSRET MUTLU
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA VATANDAŞ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Makineleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Şanlıurfa Harran Ovasında sulu tarım yapan işletmelerde makina kullanım düzeyi ile yeterli makina kullanım düzeyine erişememiş işletmelerin aynı makina parkından faydalanabilmesini, atıl mekanizasyon kapasitesinin üretime dönüştürülmesini sağlayacak ortak makina kullanım modeli ortaya konulmuştur. Bu amaçla 1990-2001 yıllan arasındaki istatistiksel veriler ile ortak makina kullanımı için seçilen Şanlıurfa Fırat Sulama Birliği alanında yer alan 15 köyde yapılan anketler ve bu birlikte daha önce farklı projeler kapsamında yapılan anket ve çalışmalardan elde edilen bilgiler derlenmiştir. Bu kapsamda Fırat Sulama Birliği parselizasyon haritasının 1/25000 ölçeği ile DSl'nin aynı bölgede hazırlamış olduğu şebeke haritası kullanılmıştır. Daha sonra her parselde traktörün giriş noktalan tespit edilmiş ve bir bilgisayar programı ile dijital ortamdaki haritaya işlenmiştir. Bu yöntemle her köyden mevcut parsellere giden yol uzunlukları belirlenmiştir. Çalışma kapsamında elde edilen veriler doğrultusunda, örnek alanın ürün deseni, çalışılabilir gün, işletme büyüklükleri, yol uzunlukları vb kriterler göz önüne alınarak ortak makina kullanım organizasyonunu gerçekleştirmek üzere doğrusal programlamanın özel bir şekli olan ulaştırma modeli uygulanmıştır. Elde edilen modelle talep merkezi olarak kabul edilen her parsele (923 parsel), arz merkezi olarak kabul edilen her köyden (15 köy) yeterli kapasite ve sayıda en ekonomik bir biçimde alet ve ekipmanın iletilmesi sağlanmış olmaktadır. ANAHTAR KELİMELER: Harran Ovası, ortak makina kullanım modeli, mekanizasyon düzeyi, optimizasyon, ulaştırma modeli.

Abstract:
In this study, in Şanlıurfa Harran Plain, the level of mechanization was determined in the irrigated farms and multi-farm machinery usage model, which will provide that to benefit from the same machinery park to the farms which were not able to use machinery at the proper level and to convert idle capacity into production, was determined. For this purpose, it was collected statistical data between 1990-2001 and conducted surveys in the 15 villages located in the area of Şanlıurfa Fırat Irrigation Association selected for the common machinery usage, and collected the information obtained from the other surveys and studies conducted before for the other projects. The parcellation map of Fırat Irrigation Association with the scale of 1/25 000 and the network map which was prepared for the same region by the State Hydraulic Works (DSI) were used. Afterwards, entrance points of tractor were determined in each parcel and marked on a digital map by a computer program. The transportation model, a special type of linear programming, was fitted to establish the organization of the common machinery usage by considering criteria of crop pattern, working days, farm size, road length, etc. in the sample area through the data obtained from the study. With the fitted model, each parcel accepted as demand center (923 parcels) is provided with the equipments at the enough capacity level and number from each village (15 villages) accepted as supply center. Key Words : Harran Plain, multi-farm machinery using model, mechanization level, optimization, transportation modeling.