Moskova Devlet Tarih Müzesi'ndeki Kul-Oba Kurganı eserleri
Artifacts of Kul-Oba Kurgan in Moscow State Historical Museum
Yazar: ÇAĞATAY VURAL
Danışman: DOÇ. DR. YAVUZ GÜNAŞDI
Atatürk Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri = Ancient Linguistics and Cultures ; Tarih = History
Dizin: Kimmerler = Kimmerians ; Kul-Oba = Kul-Oba ; Kırım = Crimean ; Müzeler = Museums ; Rusya-Moskova = Russia-Moscow ; İskitler = Skythians

Özet:
Karadeniz'in kuzey bozkırları iklim koşulları ve buna bağlı olarak bitki örtüsü açısından konar-göçer toplumların tarihi süreç içerisinde tercih etmiş oldukları bir bölgedir. Konumuz itibariyle siyasi, askeri, kültürel, toplumsal ve özellikle sanatsal açıdan ilgimizi cezbeden, bu yönlerini açıklamada farklı bir bakış açısı kazandırmayı amaçladığımız İskitler, bahsi geçen bölgeyi de içine alacak şekilde kabaca Çin'den Tuna Nehri'ne kadarki bozkırlarda, yaklaşık olarak MÖ. VIII. yüzyıldan MÖ. II. yüzyıla kadar gerek hakim gerekse tebaa konumunda varlık göstermişlerdir. Bu tarihten sonra MS. IV. yüzyıla kadar küçük bir topluluk olarak yaşamlarını sürdürmüşlerdir. 
MÖ. VIII. yüzyılın sonlarında Çin'in, batı sınırlarındaki boylara düzenlemiş olduğu saldırılar neticesinde yerinden oynayan kavimler, birbirlerini batıya doğru sıkıştırmaya başlamış ve sonuç olarak da halklar kitleler halinde göç etmeye başlamışlardır. Türk olduğuna neredeyse emin olduğumuz İskitler de bu halklardan bir tanesidir ve bazı kaynaklarda İskitlerin farklı bir kolu olduğu düşünülen Massagetler ile girdikleri bir mücadele sonucunda yenilerek göç hareketine başlamak zorunda kalmışlardır. 
İskitler MÖ. VII. yüzyılın sonlarında Karadeniz'in Kuzey bozkırlarında görülmüş ve burada yaşayan Kimmerleri yerlerinden etmişlerdir. Kimmerler güneye, günümüz Azerbaycan ve İran coğrafyasına doğru hareket etmişlerdir. Kimmerleri takip eden İskitler ise Kuzeydoğu Anadolu bölgesine gelerek Urartular ve daha sonra güneydeki medeniyetlerin tarihinde ciddi yer edinmişlerdir. Bu devletlerin bazılarının yıkılmasında birinci dereceden rol oynayan İskitler, kaynaklara göre büyük ihtimalle Alp Er Tonga olduğu tahmin edilen bir liderin önderliğinde yaklaşık 30 yıl süren hakimiyetleri ile bölgenin Türkleşme sürecini de başlatmış bulunmaktadırlar. Daha sonra Medler ile girdikleri mücadele sonrası yenik düşünce tekrar kuzeye yönelmiş, Kırım merkez olmak üzere bölgedeki siyasi ve kültürel varlıklarını devam ettirmişlerdir. 
Çin'e komşu olan Hunların batıda bulunan sınır beyliği şeklinde nitelendirilebilecek olan İskitlerin tarih sahnesindeki siyasi varlıkları, artık bölgede etkin bir güç olmaktan çıktıkları ve azınlık durumuna düştükleri MS. IV. yüzyılda, Hunların Doğu Avrupa'ya göçleri ile son bulmuştur. 
1830 yılında Karadeniz'in kuzeyindeki Kırım yarımadasında keşfi gerçekleşen Kul-Oba Kurganı ile İskitlerin Kırım yarımadasındaki varlığı kanıtlanmış ve bilimsel olarak İskitlerin tarihi Kırım yarımadasında da araştırılmaya başlanmıştır. Ancak bu bölgede keşfedilmiş olan eserlerin büyük oranda Yunan mitolojisinin etkisi altında yapıldığını belirtmekte fayda vardır. 
Tezimizin ana bölümünü, Moskova'da bulunan Devlet Tarih Müzesi'nde sergilenen, Kul-Oba kurganından çıkarılmış ve buradan çıkarıldığı düşünülen 103 adet eserin ayrıntılı bir şekilde değerlendirmesi oluşturmaktadır.

Abstract:
Throughout history, the steppes of the North of the Black Sea region have been preferred by nomadic societies, thanks to the climate conditions and vegetation. Scythians (which we will deal with in terms of political, military, cultural, social and especially artistic aspects and aim to demonstrate a different perspective in explaining these aspects) lived in the steppes from China to Danube -including the aforementioned region- from 8th century BC until 2nd century BC, both as the dominant power and as a subject. Afterward, they lived as a small community until 19th century. 
At the end of 8th century BC, as a result of the attacks of China on the tribes on its western borders, the displaced tribes began to push each other towards the West. As an outcome, the people began to migrate in masses. The Scythians, who we are almost certain to be Turks, were one of these communities, were defeated (as a result of a struggle with the Massagetae, which is thought to be a different branch of the Scythians in some sources) and had to migrate. 
By the end of VII century BC, Scythians displaced the Cimmerians who lived in the northern steppes of the Black Sea region. The Cimmerians moved to the south (the area of today's Azerbaijan and Iran). The Scythians, who followed the Cimmerians, came to Northeast Anatolia and played a crucial role in the history of the Urartians and later the civilizations in the south. The Scythians -under a leader who is presumed to be Alp Er Tonga - had a leading role in the destruction of some of these states and they started the process of Turkification of the region with their dominance that lasted about 30 years. Later, when they were defeated in their struggle with the Medes, they moved back to the north and maintained their political and cultural presence there, especially in the center of Crimea. 
The political presence of the Scythians, which can be defined as a border principality in the west of the Huns (neighboring China), came to an end with the migration of the Huns to Eastern Europe in the IV century AD when Scythians were no longer strong in the region and became a minority.
With the discovery of Kul-Oba Kurgan in the Crimean peninsula in the north of the Black Sea  region in 1830, the existence of the Scythians in the Crimean peninsula was proven, and the history of the Scythians began to be scientifically investigated in the Crimean peninsula as well. Nevertheless, it ought to be noted that the artifacts discovered in this region were heavily influenced by Greek mythology.
The core of this study will be a detailed evaluation of 103 artifacts, which are thought to be excavated from the Kul-Oba Kurgan and currently exhibited in the State History Museum in Moscow.