İleri evre küçük hücreli dışı akciğer kanserinde vücut kitle indeksinin sağkalıma etkisi
The effect of body mass index on survival in advanced non-small cell lung cancer
Yazar: FATMA AYTÜL KARAMAN SOLAK
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE BAHADIR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Yedikule Göğüs Hastalıkları Ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Karsinoma-küçük hücreli olmayan-akciğer = Carcinoma-non small cell-lung ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sağkalım = Survival ; Sağkalım analizi = Survival analysis ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Giriş ve Amaç: Son yıllarda akciğer kanseri görülme sıklığı dünyada giderek artarken, kansere bağlı ölümlerin de en sık nedenidir. Tanı anında olguların büyük kısmı ileri evrede saptanan ve ortalama sağkalımı en iyi tedaviye rağmen aylarla sınırlı olan akciğer kanserinde, sağkalımı öngörmek önem kazanmaktadır. Sağkalımı etkileyen temel belirteçlerden biri kilo kaybıdır. VKİ ve nutrisyonel parametrelerin akciğer kanseri sağkalımını öngörmede kullanılabileceği üzerinde durulmuştur. Çalışmamızın amacı, ileri evre küçük hücreli dışı akciğer kanseri (KHDAK) hastalarımızda Vücut Kitle İndeksi (VKİ) ve nutrisyonel veriler ile sağkalım arasındaki ilişkinin incelenmesidir. 
Gereç ve Yöntem: Hastanemiz Nutrisyon Polikliniğine 01.01.2015-31.12.2017 tarihleri arasında başvuran onkoloji polikliniğinde takip edilen akciğer kanseri tanılı tüm hasta kayıtları Hastane Bilgi Yönetim Sistemi'nden (HBYS) retrospektif olarak incelendi. Görüntüleme (BT, MR, PET-BT) ve patoloji raporları, tam kan sayımı, biyokimya, solunum fonksiyon testi sonuç raporları, poliklinik hasta dosya ve epikrizleri incelenerek; akciğer kanseri tanı tarihi, tanı anındaki yaş; hemoglobin, albumin, CRP, kreatinin, nötrofil, lenfosit, FEV1 yüzdesi; kanserin histopatolojik tipi; sağkalım durumu (ölü/sağ), ölüm tarihi; akciğer kanseri tanı anında, NRS 2002 skorlamasına göre bulunan nutrisyonel riskleri, biyoelektriksel impedans analizi (BİA) yapılarak saptanan VKİ değerleri ve vücut kompozisyonları (kas kitlesi, FFM, FFMI, BF%); tanı anında TNM-8'e göre evresi (T, N ve M faktörleri), ECOG'a göre belirlenen performans skorları, uygulanan tedaviler (kemoterapi kür sayısı, kemoterapi ilaçları, radyoterapi bölgesi, radyoterapi fraksiyon sayısı, rezeksiyon cerrahisi, metastazektomi), sigara öyküsü, ek kronik hastalıkları ile takip süresince görülen klinik sorunlar kaydedildi. Hastalarda kaşeksi tanısı Fearon'ın kaşeksi tanımlamasına göre konuldu. Küçük Hücreli Akciğer Karsinomu (KHAK) olanlar, erken evre KHDAK ile opere edilenler, ekstratorasik organ malignitesinin akciğere metastazı olanlar, tanı anındaki boy-kilo değerlerine ulaşılamayanlar, herhangi bir antikanser tedavi alamamış olanlar çalışmaya dahil edilmedi. Yeni tanı KHDAK olan, opere olmamış, 18-89 yaş aralığında, en az 1 kür kemoterapi ve/veya definitif radyoterapi almış, tanı anındaki boy-kilo ölçümlerine ulaşılan toplamda 123 hasta çalışmaya dahil edildi. Sağkalım üzerinde etkisi olan durumlar incelendi.
Bulgular: Çalışmamıza alınan 123 hastanın yaş ortalaması 62,8, medyan yaş 63 idi. Hastaların 116'sı (%94,3) erkek, 7'si (%5,7) kadındı. Ortalama sağkalım 68,5±63,9 hafta, medyan sağkalım 42 hafta idi. 117 hastanın (%95,1) öldüğü saptandı. Histopatolojik tanılarına göre 45 hasta adenokarsinom (%36,5), 38 hasta skuamöz hücreli karsinom (%31), 40 hasta ise KHDAK, NOS (Not Otherwise Specified, Alt tiplendirme yapılamayan) (%32,5) histolojisi olan hastalardı. ECOG performans skoru arttıkça hastaların sağkalım süresinin azaldığı görüldü (p<0,001). Hastalar lokal ileri evre ve metastatik ileri evre olarak iki grupta incelendi. Metastatik ileri evre olanların sağkalımları lokal ileri olanlardan anlamlı olarak daha kısa bulundu (p<0,001). Fearon'ın kaşeksi tanımına uygun olarak, son 6 ayda %5'in üzerinde kilo kaybı olması nedeniyle tüm hastalarımızda kaşeksi saptandı. VKİ, 20 kg/m2'nin altında ve üzerinde olan hastalar gruplandığında, evre 4b hastalarda VKİ düşük olanların sağkalımı daha kısa idi (p=0,016). Hastalar %5'in üzerinde kilo kaybının meydana geldiği sürelere göre değerlendirildiğinde, son 1 ayda %5 kilo kaybı olanların sağkalımı, son 3 ay ve son 6 ayda %5
kilo kaybı olanlara göre daha kısa idi (p=0,001, p<0,001). BİA ile ölçülen BF% (vücut yağ yüzdesi) değerleri <15,60 olanlar düşük BF%, >15,60 olanlar normal BF% şeklinde iki gruba ayrıldığında, BF% düşük olanların sağkalımı daha kısa idi (p=0,001).

Sonuçlar: İleri evre KHDAK olanlarda sağkalımı öngörmede ECOG performans durumu ve TNM-8 evrelerinin yanısıra, VKİ<20 kg/m2 olması, özellikle son 1 ay içinde %5'ten fazla kilo kaybı olması ve vücut yağ yüzdesinin (BF%) <15,60 olması anlamlı bulundu. Akciğer kanserinde ileri evrede tüm hastalarımızda kaşeksi saptanması kaşeksi gelişmeden önce nutrisyonel değerlendirmenin önemini göstermektedir. Nutrisyonel destek programlarının ve farkındalığın artırılmasının sağkalıma etkisi olacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
Introduction/Objective: The incidence of lung cancer has increased in recent years. The most common cause of cancer-related deaths is lung cancer. The majority of lung cancer patients are diagnosed at an advanced stage. Survival is limited to months despite the best treatment. One of the main prognostic markers is weight loss. It has been reported that BMI and nutritional parameters can be used to predict lung cancer survival. We aim to investigate the relation of survival to body mass index (BMI) and nutritional data in patients with advance stage non-small cell lung cancer (NSCLC).
Materials and Method: Records of the patients who were followed by oncology clinic with a diagnosis of lung cancer, and admitted to our nutrition clinic between 01.01.2015 and 31.12.2017 are acquired from hospital information management system (HIMS) retrospectively. Reports of imaging studies (CT, MR, PET-CT) and pathologic examinations, complete blood counts, blood chemistries, respiratory function tests, epicrises and patient files were searched. Date of diagnosis of lung cancer, age at the time of diagnosis, hemoglobin, albumin, CRP, creatinine, neutrophile, lympocyte, percent of FEV1, histologic type of cancer, survival status (dead or alive), date of death, measured weight and height at the time of diagnosis, BMI, NRS-2002 score, body compositions (muscle mass, FFM, FFMI, BF%) calculated by bioelectrical impedence analysis (BIA), TNM-8 stage at time of diagnosis (T, N and M factors), ECOG performance score, treatments applied (chemotherapy cure count, chemotherapeutic drugs, radiotherapy site, radiotherapy fraction count, resection surgery, metastasectomy), smoking history, additional diseases, and clinical problems occured through followup were recorded. Patients who has small cell lung cancer (SCLC), who were operated with early stage NSCLC, who has lung metastasis of extrathoracic organ malignancy, whose weight or height at time of diagnosis is unavailable, or who did not get any anticancer treatment were not included in study. A total of 123 patients who were newly diagnoses with NSCLC, who were not operated, between ages of 18-89, who has had at least 1 cure of chemotherapy and/or definitive radiotherapy, and whose weight and height at time of diagnosis are available were included. Factors effecting survival were analysed.
Results: Of 123 patients who were included in study; mean age was 62,8 with a median of 63. 116 patients (94,3%) were male, 7 was (5,7%) female. Mean survival was 68,5±63,9 weeks, with a median of 42. 117 patients (95,1%) were found to be dead. By histopathologies, 45 patients (36,5%) had adenocarcinoma, 38 patients (31%) had squamous cell carcinoma, 40 (32,5%) patients had NSCLC not otherwise specified (NOS). Survival was observed to decrease with ECOG performance score rising (p<0,001). Patients were grouped as locally advanced and metastatically advanced. Those who had metastatically advanced disease had significantly shorter survival than those who had locally advanced disease (p<0,001). All patients were identified as cachectic because all of them had lost at least 5% of total body weight (TBW) in last 6 months prior to diagnosis. Patients were grouped by BMI being over or under 20 kg/m2; low BMI group had shorter survival than the high BMI group among stage 4b patients (p=0,016). They were also grouped by the period of 5% weight loss; those who lost %5 of TBW in last 1 month had shorter survival than those who lost %5 of TBW in last 3 and 6 months (p=0,001; p<0,001). BF% (body fat percent) measured by BIA groups were low BF% (<15,60) and normal BF% (>15,60). Low BF% group had shorter survival (p=0,001).
Conclusion: All of patients in our study had also cachexia. For predicting survival of advanced stage NSCLC patients with cachexia; as well as ECOG performance status and TNM-8 stage, loss of 5% of TBW especially in last 1 month and BF% being <15,60 was found to be significant. This could be due to cahexia being common. More studies are needed on this subject.