Epilepsi hastası olan çocukların beslenme durumu ve serum D vitamini düzeylerinin belirlenmesi
Determination of nutritional status and serum vitamin D levels of children with epilepsy
Yazar: FURKAN YOLCU
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÖZFER ÖZÇELİK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme değerlendirmesi = Nutrition assessment ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Epilepsi = Epilepsy ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; Çocuklar = Children

Özet:
Epilepsi, nöronların geçici anormal elektriksel deşarj sonucu nöbetler ile karakterize bilinç bozulması, motor ve duyusal belirtilerin ortaya çıktığı bir hastalık olarak tanımlanabilir. Epilepsili çocuklarda hem büyüme gelişme geriliği hem de D vitamini eksikliği olduğu ve dirençli epilepsi gibi tedavi edilemeyen olgularda daha sık görülebildiği belirtilmektedir. Bu araştırma, dirençli epilepsisi olan çocuklar ile epilepsisi olan ancak dirençli epilepsi kriterlerine uymayan çocukların beslenme durumu ve serum D vitamini düzeylerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Araştırmaya, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Cebeci Çocuk Hastanesi Nöroloji Polikliniği'ne başvuran en az bir yıldır antiepileptik ilaç kullanan, 3-12 yaş arası dirençli epilepsisi olan 40, epilepsisi olan ancak dirençli epilepsi kriterlerine uymayan 40 olmak üzere toplam 80 çocuk ile yürütülmüştür. Araştırmada epilepsisi olan çocukların sosyodemografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları ile ilgili bilgiler, besin tüketim kaydı, antropometrik ölçümleri ve biyokimyasal bulgular sonucunda elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Çocukların ortalama yaşı dirençli epilepsisi olan çocuklarda 7,40±2,90 yıl, dirençli olmayan epilepsisi olan grupta 7,64±2,89 yıldır. Epilepsi grubuna göre ortalama vücut ağırlığı, boy uzunluğu, beden kütle indeksi, üst orta kol çevresi ve triseps deri kıvrım kalınlığı değerleri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0,05). Çocukların yaşa göre boy uzunluğu değerlendirildiğinde %78,7'nin normal boy uzunluğa sahip olduğu, %12,5'inin kısa, %6,3'ün uzun ve %2,5'in çok kısa (bodur) olduğu saptanmıştır. Beden kütle indeksi Z skoru değerine göre; genel örneklemde %82,5'i normal vücut ağırlığına sahipken; %5,0'i kilolu, %5,0'i obez, %5,0'i çok zayıf ve %2,5'i zayıftır. Epilepsi türü ile antropometrik ölçümlerin Z skoru ve persentil değerlerine göre dağılımı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Serum D vitamini değeri göz önüne alındığında çocukların %56,3'ünde eksiklik, %17,5'inde yetersizlik olduğu saptanmıştır. Epilepsi türüne göre değerlendirildiğinde dirençli epilepsili grupta serum D vitamini yeterli olanların oranı (%27,5), dirençli olmayan epilepsili gruba (%25,0) göre daha yüksek olmakla birlikte istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamaktadır (p>0,05). Çalışmaya katılan çocukların enerji, karbonhidrat, protein, A vitamini, E vitamini, C vitamini, tiamin, riboflavin, B6 vitamini, B12 vitamini, bakır, demir, magnezyum, fosfor ve çinko gereksinimlerini yeterli düzeyde karşıladıkları; posa, niasin, folat, D vitamini, kalsiyum ve potasyum gereksinimlerini karşılayamadıkları belirlenmiştir. Dirençli olmayan epilepsi grubunun önerilen C vitamini ve potasyum gereksinimini karşılama oranı, dirençli epilepsi grubundan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksektir (p<0,05). Konu ile ilgili daha ileri düzeyde çalışmalar yapılması gerekmektedir.

Abstract:
Epilepsy can be defined as a disease with the emergence of cognitive disruption and motor and sensory symptoms that are characterized with seizures as a result of temporary abnormal electrical discharge of neurons. It is suggested that there are both growth retardation and vitamin D defiency in epileptic children and it can be observed more frequently in untreatable cases such as resistent epilepsy. This research was carried out with the aim of determining the nutritional status and serum vitamin D levels of children with resistant epilepsy and children with epilepsy who don't cohere with the criteria of resistant epilespy. Research is carried out with the total number of 80 children who are between 3-12 years, 40 of which have resistant epilespy and 40 of which have epilepsy who don't cohere with the criteria of resistant epilespy that applied to Policlinic of Neurology of Cebeci Children's Hospital of Ankara University School of Medicine and had been taking antiepileptic drug at least for one year. The data gathered from sociodemographical features, the information about dietary habits, dietary record, anthropometric measurement and biochemical results of epileptic children are evaluated.  The mean age of the children is 7,40±2,90 years of age in children with resistant epilepsy and 7,64±2,89 years of age in the children with non-resistant epilepsy. There was no statistically significant difference in mean body weight, height, body mass index, mid upper arm circumference and triceps skinfold thickness between groups with respect to the type of epilepsy (p>0,05). As height-to-age is considered, %78,7 of them have normal height, %12,5 are short, %6,3 are tall and %2,5 are too short. With respect to the Z score of body mass index, %82,5 have normal body weight, %5 are overweight, %5 are obese, %5 are thin and %2,5 are too thin. There was no significant difference determined with respect to the type of epilepsy of children and its distribution of Z score and percetile values (p>0,05). Considering serum vitamin D levels, deficiency is determined in %56,3 and insufficiency is determined in %17,5 of the children. Although there is no statistically significant difference, the children with sufficient serum vitamin D levels are higher (%27,5) in children with resistant epilepsy than in children with non-resistant epilepsy (%25,0) when evaluated according to the type of epilepsy (p>0,05). It is found out that energy, carbohydrate, protein, vitamin A, vitamin E, vitamin C, thiamine, riboflavin, vitamin B6, copper, iron, phosphorus and zinc requirements of children were met while fibre, niacine, folate, vitamin D, calicum and potassium requirements were not. The ratio of providing the requirement of vitamin C and potassium of children with non-resistant epilepsy is significant statistically higher than the group of resistant epilepsy (p<0,05). Advanced studies are needed on the subject.