Stratonıkeıa korinth başlıkları
Stratonikeia corinthian capitals
Yazar: MURAT TAŞKIRAN
Danışman: PROF. DR. BİLAL SÖĞÜT
Pamukkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Korinth baŞlıkları, Hellenistik Dönem'den itibaren Anadolu mimarisinde
sıkça görülen, gösterdiği zengin süsleme ile ait oldukları yapıya estetik görünüş
sağlayan taşıyıcı mimari elemanlardır. M.Ö. 3. yy. başlarında adı değişen
Stratonikeia Antik Kenti'nde de, bu dönemden itibaren tespit edilen birçok yapıda
korinth başlıkları kullanılmıştır. İncelenen örneklerin en erken tarihli olanları
(M.Ö. 2. yy.ın ilk yarısı) Gymnasium, en geç tarihleme verenler ise (Severuslar
Dönemi) Nympheum yapısına aittir.

Başlıkların gösterdikleri stil gelişiminden yola çıkarak kentte Hellenistik,
Augustus, Traianus-Hadrianus, Antoninler ve Severuslar Dönemi'nde yoğun
mimari faaliyetler olduğu görülmektedir. Özellikle Augustus Dönemi'nde kentteki
yapılaşmanın arttığı anlaşılmaktadır. Gymnasium, Tiyatro, Bouleuterion ve M.S.
2. yy.a Kuzey Cadde'ye ait olan başlıklar bunun en büyük göstergesi olarak
karşımıza çıkmaktadır. Seleukoslar tarafından kurulan Stratonikeia'nın özellikle
Augustus Dönemi'ne tarihlendirilen başlıklarında Seleukoslar'ın hâkimiyet
sürdüğü Kilikia ve Suriye Bölgesi etkileri görülmektedir. M.S. 2. yüzyıl boyunca
Anadolu'da faaliyet gösteren Pergamon, Ephesos ve Aphrodisyas Dekorasyon
Okulları'nın sanatsal etkileri tespit edilmiştir. Bunun yanında başlıklar üzerinde
yerel bir stil geliğiminden de bahsedilebilir.

Bu çalışmada incelenen başlıkların değerlendirilmesinde kentte yer alan
yapılar ön planda tutulmuştur. Başlıkların çoğunun hangi yapıya ait olduğu tespit
edilmiş, yapısı belli olmayan örnekler ise stil kritik yöntemiyle nereye ait
olabileceği konusunda önerilerde bulunulmuŞtur.

Abstract:
Corinth capitals were common from Hellenistic Period in Anatolian
architecture, are carrying architectural elements with rich ornaments that gains
the structure aesthetic view. Corinth capitals used on many structures in ancient
city Stratonikeia found in Hellenistic Period. The earliest examples are belonged to
Gymnasium (Second quarter of Second Century BC.) and the latest are
Nympheum (Severian Time).

Architectural activities are intense during the Hellenistic, Augustus,
Traianus-Hadrianus, Antoninus and Severus periods due to stylistics development
of capitals. Especially, structural activities were arised in the city in the Augustus
Period. Capitals belong to Gymnasium, Theatre, Bouleuterion and North Street
are the biggest pointer of this fact. Influences of Cilicia and Syria that were under
dominance of Seleucids can be seen capitals dated to Augustus Period in
Stratonikeia founded by Seleucids. Artistic influences of decoration schools of
Pergamon, Ephesos and Aphrodisias were confirmed. In addition to this
influences, local stylistic developments can be observed on capitals.

The evaluation of capitals in this study was based on the structures on city.
The appropriate structures for capitals were determined and suggestions were
made for capitals that could not relate with any structure with style criticism
method.