Lise 1 ve 3 öğrencilerinin kimyasal bağlar konusundaki kavramları anlama seviyelerinin karşılaştırılması
Lycee-1 and lycee-3 student level of understanding related to concepts in chemical bonds
Yazar: SUAT ÜNAL
Danışman: PROF.DR. ALİPAŞA AYAS
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Kimya = Chemistry
Dizin: Anlama = Understanding ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Kavram algılama = Concept to perceive ; Kavram yanılgısı = Misconception ; Kimya eğitimi = Chemistry education ; Kimyasal bağlar = Chemical bonds ; Lise öğrencileri = High schools students

Özet:
Kimya konuları, genel olarak maddenin iç yapısıyla ilgili olduğu için birçok soyut temel kavramdan oluşmaktadır. Kimyasal bağ konusundaki kavramlar kimyanın temel kavramları arasında yer almaktadır. Bu kavramlar; öğrencilerin günlük yaşamında çevresiyle etkileşimlerinden ve deneyimlerinden çok uzak soyut kavramlardır. Bu araştırmanın amacı; Lise-1 ve Lise-3 öğrencilerinin Kimyasal bağlar konusu içerisindeki kavramları anlama düzeylerini tespit etmek ve seviyeler arasında karşılaştırmalar yapmaktır. Bu araştırmada örnek olay metodolojisi kullanılmıştır. Bu metodoloji dahilinde veri toplama aracı olarak test ve mülakat metotları kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan test, ön çalışmalar ve pilot çalışma yardımıyla geliştirilmiştir. Çalışmada kullanılan çoktan seçmeli test literatürde konuyla ilgili belirlenmiş olan kavram yanılgılarından faydalanılarak geliştirilmiştir. Geliştirilen çoktan seçmeli test Lise-1. sınıftan 128, Lise-3. sınıftan 122 olmak üzere toplam 250 öğrenciye uygulanmıştır. Ayrıca iki farklı sınıf düzeyinden eşit sayıda olmak üzere toplam 20 öğrenciyle bireysel mülakatlar yürütülmüştür. İki veri toplama aracından elde edilen veriler, öğrencilerin sahip oldukları yanılgıları belirlemek amacıyla analiz edilmiş ve farklı öğrenim düzeyleri arasında anlamlı düzeyde farklılık olup olmadığını araştırmak için testten elde edilen puanlara t-testi uygulanmıştır. Araştırmanın sonunda kimyasal bağlar konusundaki kavramlara ilişkin her iki sınıf düzeyindeki öğrencilerin de kavram yanılgılarına sahip oldukları tespit edilmiştir. Öğrencilerin birçoğunun kimyasal bağ türleri ve moleküller arası kuvvetlerle ilgili zayıf anlamalara sahip oldukları ve molekül içi bağlar ile moleküller arası kuvvetleri birbirine karıştırdıkları ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada, konuyla ilgili daha Önce yapılan çalışmalarda belirlenmeyen bazı kavram yanılgıları da ortaya çıkmıştır. Bunlardan en önemlisi, öğrencilerin iyonik bağın, metaller arasında elektron alışverişi sayesinde gerçekleştiği yanılgısına sahip olmalarıdır. Ayrıca öğrencilerin anlama düzeylerinin Öğrenim seviyeleri ile arttığı sonucu ortaya çıkmıştır. Araştırmada belirlenen kavram yanılgılarını düzeltici etkinliklerin ve rehber materyallerin geliştirilip bu konunun öğretimi esnasında sınıflarda uygulanması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Kimya Eğitimi, Kimyasal Bağlar, Anlama Düzeyleri, Kavram Yanılgıları.

Abstract:
Lycee-1 and Lycee-3 Students' Level of Understanding Related to Concepts in Chemical Bonds Because, in general, chemistry topics deal with inner structure of matter, it includes lots of abstract concepts. The concepts in chemical bonds are central to a chemistry curriculum. They are abstract concepts, fer away from daily experiences of students and are prerequisite for further learning in chemistry. The aim of this study is to investigate level of understanding of students at Lycee-1 and Lycee-3 related to concepts in chemical bonds and to make comparisons between them. In this study, a case study research methodology was used. Within this methology, both test and interview methods were used for collecting data. The test used in the study was developed after pilot studies. The test comprises of multiple-choice items designed from misconceptions on chemical bonds reported in the related literature. The test was administered to 250 students (128 students at Lycee-1 and 122 students at Lycee-3). Moreover, individual interviews were conducted with 20 students, ten from each level. Data collected from both methods was analyzed to find out students' misconceptions on the topic and to make comparison between the two grades. Also, a t-test was done to compare students' scores. It is found out that both levels under investigation have held misconceptions related to concepts in chemical bonds. Most students have poor understanding on recognizing chemical bonds and intermolecular forces and think that intermolecular forces exist within a molecule. In this study, moreover, some misconceptions not determined before were found. The most important one is that ionic bonding exists between metal atoms through electron transfer. In addition, the data presented here indicated that there is a relationship between grades of student and their understanding level. Under the lights of data collected in this study, it can be suggested that to overcome the identified misconceptions, new strategies and guide materials should be devised and implemented to classrooms in teaching chemical bonds. Key Words: Chemistry Education, Chemical Bonds, Understanding Level, Misconception. VI