Türkiye'de organ nakil merkezlerinde 2019 yılında gerçekleştirilen canlı donör nefrektomi ameliyat tekniklerinin analizi
Analysis of the live donor nephrectomy techniques applied in Turkey on 2019
Yazar: BAKYTBEK MANKIEV
Danışman: DOÇ. DR. SANEM ÇİMEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Böbrek = Kidney ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek nakli = Kidney transplantation ; Doku ve organ tedariği = Tissue and organ procurement ; Donörler = Donors ; Nefrektomi = Nephrectomy ; Organ nakli = Organ transplantation

Özet:
Amaç: Minimal invaziv donör nefrektomi tekniğinin canlı donörden böbrek bağışını artırdığı gösterilmiştir. Bu çalışmada, Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı'na kayıtlı organ nakil merkezlerinde canlı donör nefrektomi cerrahi tekniği ile ilgili tercihleri değerlendirdik.
	Gereç ve Yöntem: Türkiye'deki 72 böbrek nakli merkezine anket gönderildi. Sorular arasında yıllık yapılan canlı donör sayısı, kullanılan teknikler, komplikasyon oranı, yönteme dahil etme ve hariç tutma kriterleri ve cerrahların teknik ile ilgili eğitim durumu yer almaktaydı.
	Bulgular: Canlı donör böbrek nakli yapmayan beş nakil merkezi çalışmadan çıkarıldı. Kalan 67 merkezden, canlı donör böbrek nakli yapan merkezlerin tümü anketi yanıtladı.  2019 yılında merkez başına ortalama böbrek nakli sayısı 45 (min=1, maks=484) ve canlı vericilerden alınan ortalama böbrek nakli sayısı 28 (min=1, maks=238) idi. Açık donör nefrektomi tekniği 19 merkezde (%28,4), minimal invaziv tekniği 48 merkezde (%71,6) uygulanmaktaydı. Transplant cerrahlarının %52,2'si primer cerrah olarak 100'den fazla donör nefrektomisi gerçekleştirmişti. %62,7'si tercih ettikleri tekniği 5 yıldan uzun süredir kullanmaktaydı. Cerrahların %41,5'i yandal eğitimi aldığını bildirdi.
	Minimal invaziv teknik kullanılan merkezlerde teknik veya cerrahi problem için bir komplikasyon yönetim protokolüne sahip olma oranı daha yüksekti                     (p<0.001). Merkezler tarafından bildirilen komplikasyon oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu (p>0.05). Diğer yandan şiloz kaçak, minimal invaziv teknikler kullanan merkezlerde daha sık görüldüğü bildirildi              (p=0,006). Genel olarak, minimal invaziv donör nefrektomisi gerçekleştiren merkezlerde, açık donör nefrektomi yapan merkezlere kıyasla daha fazla sayıda canlı vericiden böbrek nakli yapılmakta olduğu tespit edildi (p<0.001).

	Sonuç: Türkiye'deki organ nakil merkezlerinin çoğu, oldukça düşük komplikasyon oranları ile minimal invaziv donör nefrektomi tekniklerini kullanarak canlıdan böbrek nakli gerçekleştirmektedir ve bu teknikler deneyimli nakil cerrahları tarafından uygulanmaktadır. Minimal invaziv teknikler uygulayan merkezlerde canlıdan nakil sayısı belirgin olarak daha fazla olduğu gözlenmiştir.  Ayrıca bu merkezlerde teknik veya cerrahi problemler için komplikasyon yönetim protokolü mevcuttur.
	Anahtar kelimeler: Canlı donör, Minimal invaziv, açık donör nefrektomi, Böbrek nakli.

Abstract:
Background: The availability ofminimally invasive donor nephrectomy has been shown to enhance the willingness of live donation. In this study we evaluated the current preferences regarding the surgical technique of live donor nephrectomy in Turkish transplant centers.
	Methods: A questionnaire was sent to 72 kidney transplant centers in Turkey. Questions included the number of donors, techniques used, perceived complication rates, inclusion and exclusion criteria of the technique as well as the training received by surgeons.
	Results: Five transplant centers not performing live donor kidney transplants were excluded. Sixty-seven of the centers performing live donor kidney transplantation responded to the questionnaire. In 2019, the median number of kidney transplants was 45 (min=1, max=484), and the median number of kidney transplants from living donors was 28 (min=1, max=238). Open donor nephrectomy was performed by 19 centers (28.4%), and the minimally invasive technique was performed in 48 centers (71.6%). Among the transplant surgeons 52.2% performed more than 100 donor nephrectomies as primary surgeons, 62.7% had been using their preferred technique for more than 5 years. 41.5% of surgeons reported to have received a fellowship training.
	The rate of having a protocol for a possible technical or surgical problem was significantly higher in centers using minimally invasive techniques (p<0.001). There was no statistically significant difference among the self-reported complication rates (p>0.05). On the other hand, chyle leakage was reported more commonly in centers using minimally invasive techniques (p=0.006). Overall, centers perfoming minimally invasive donor nephrectomies had higher number of live donor kidney transplantations compared to the centers performing open donor nephrectomy           (p <0.001).
	Conclusions: Most of the transplant centers in Turkey perform minimally invasive donor nephrectomies with considerably low complication rates and these techniques have been implemented by experienced transplant surgeons. Centers performing minimally invasive techniques reported to have a protocol for technical or surgical problems.
	Keywords: Living donor, Minimally invasive, open donor nephrectomy, Kidney transplant