Gebelerin doğum öz-yeterliği algısı üzerine psikolojik iyi oluşluğun etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of pregnant women's psychological well-being on their perceptions of birth self-efficacy
Yazar: HALİME SARAÇ
Danışman: DOÇ. DR. SONGÜL AKTAŞ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Doğum = Delivery ; Gebelik = Pregnancy ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; İyilik hali = Well-being

Özet:
Araştırma gebelerin doğum öz-yeterlik algısı üzerine psikolojik iyi oluşluğun etkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı tipte yapılmıştır. Araştırma Ocak 2021-Aralık 2022 tarihleri arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesi Gebe Polikliniği'ne başvuran, gebelik haftası 20 ve üzeri olan riski düşük gebelerle yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini G power güç analizi ile belirlenen 400 gebe oluşturmaktadır. Veriler; Gebe Tanıtıcı Bilgi Formu, Doğum Eyleminde Öz-Yeterlik Ölçeği ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği formlarıyla toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, Student-t testi, Varyans Analizi, Regresyon ve Pearson korelasyon analiz testleri kullanılmıştır. Gebelerin yaş ortalaması 29.43±4.95, gebelik haftası ortalaması 33.13±4.87 saptanmıştır. Çalışmada gebelerin Doğum Eyleminde Öz-yeterlik Ölçeği toplam puan ortalaması 242.84±38.63, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği toplam puan ortalaması 48.62±7.01'dır.  Gebelerin doğum öz-yeterliği üzerine, psikolojik iyi oluşluğun açıklayıcı etkisi %27 olarak belirlenmiştir.  Gebelerin Doğum Eyleminde Öz-Yeterlik Ölçeği toplam puan ortalaması ile Psikolojik İyi Oluş Ölçeği toplam puan ortalaması arasında istatistiksel olarak pozitif yönde orta düzey güçte anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r=0.526, p<0.05). Gebelerin bazı sosyo-demografik özellikleri (gelir algısı, aile tipi vb.) doğuma yönelik korku hissetme ve endişe duyma, gebelikte eş desteğini yeterli bulma ve gebelik boyunca sağlık profesyonellerinin desteğine gereksinim duyma durumlarının doğum öz-yeterlilik ve psikolojik iyi oluşluk toplam puanını etkilediği saptanmıştır (p<0.05). 
Sonuç olarak; gebelerin doğum öz-yeterlik algısı üzerine   psikolojik İyi oluşluğun etkili olduğu, doğum öz-yeterlik algısı ile psikolojik iyi oluşluk arasında pozitif ilişki olduğu saptanmıştır.  Gebelerin doğum öz-yeterlik algısını ve psikolojik iyi oluşluk düzeyini artırmak için ebe ve hemşirelerin; her gebeyi doğum özyeterlik ve psikolojik iyi oluşluk yönünden rutin olarak taraması, tarama sonrası risk varlığında gerekli danışmanlık hizmeti sağlaması önerilmektedir.

Abstract:
This descriptive study was conducted to examine the effect of the psychological well-being of pregnant women on their perceptions of childbirth self-efficacy. It was conducted with low-risk pregnant women with a gestational week of 20 and above in Karadeniz Technical University Farabi Hospital Pregnancy Polyclinic between January 2021 and December 2022. The sample consisted of 400 pregnant women determined with G power analysis. The data were collected using the Descriptive Information Form for Pregnant Women, Childbirth Self-Efficacy Scale, and Psychological Well-Being Scale. Student t test, Analysis of Variance, Regression, and Pearson correlation analysis tests were used to analyze the data. The mean age of the pregnant women was 29.43±4.95 years, and the mean gestational week was 33.13±4.87. The mean total score was found to be 242.84±38.63 for the Childbirth Self-Efficacy Scale and 48.62±7.01 for the Psychological Well-Being Scale.  The explanatory effect of psychological well-being on childbirth self-efficacy of pregnant women was determined as 27%. A statistically significant positive relationship was found between the mean total scores of the Childbirth Self-Efficacy Scale, and the Psychological Well-Being Scale (r=0.526, p<0.05). Some socio-demographic characteristics of pregnant women (income perception, family type, etc.), fear and anxiety about childbirth, perception of adequate partner support during pregnancy, and the need for support from health professionals during pregnancy were found to affect the total score of childbirth self-efficacy and psychological well-being (p<0.05).
Based on the results, it was concluded that psychological well-being was effective on pregnant women's perception of childbirth self-efficacy, and there was a positive relationship between perception of childbirth self-efficacy and psychological well-being. To improve the perception of childbirth self-efficacy and psychological well-being of pregnant women, it is recommended that midwives and nurses should routinely screen each pregnant woman in terms of childbirth self-efficacy and psychological well-being and offer necessary counseling services in the presence of risk.