Giysi tasarımında biyomimesisin incelenmesi ve biyomimetik yaklaşımla bir tasarım önerisi
An investigation of biomimesis in clothing design and a design proposal with a biommimetic approach
Yazar: ÖZLEM BİRAY AKINCI DİKİŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA DOĞAN SÖZÜER
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı / Tekstil ve Moda Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2023
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Tasarımın bir sanatçı tarafından üretilmesindeki ilk öğretici doğa olmuştur. Çevresinde gözlemlediği organizmaları ilham noktası belirlemiş ve onları eserlerinde kullanmıştır. İlkel kabile uygarlıklarında mimetik algısı; form ve malzeme olarak taklit edilmiştir. Formlarında hayvansal, bitkisel ve geometrik formlar kullanmışlardır. Form ve malzeme kullanımındaki taklit ile yeryüzünün ilk sanatsal çalışmalarını oluşturmuşlardır. Tasarımın birçok disiplininde yer almaktadır. En bilindik örnekleri mimari alanında yapılmıştır.  
Çalışmada doğanın tasarıma aktarım yöntemleri ele alınarak Biyomimetik yaklaşıma dayalı giysi tasarımlarının araştırılması ve analiz edilmesi hedeflenmektedir. Çalışma nitel bir araştırma olarak yapılmıştır ve beş bölümden oluşmaktadır. Doğadaki sistematik yapının anlaşılması önem taşımaktadır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, giysi tasarımı ile biyomimesin ilişkisi kapsamında biyomimetik yaklaşımla giysi tasarımında uygulanabilirliğini araştırmak olarak belirlenmiştir. Doğanın matematiksel kurallarını öz benzeşim, kendine benzerlik ve fraktal boyutları ile ele alarak kalıp ve manipülasyon tekniklerinde yeni uygulama alanları oluşturmaktır.
Tasarımcı, moda ve tekstil tasarımında doğanın işleyişini sistematize ederek taslak çizimlerini ve sürecini analiz etmiştir. Analiz edilen tüm verileri değerlendirerek koleksiyon hazırlama aşamalarını gerçekleştirmiştir. Tasarımcı doğanın işleyişini analiz etmek için "Doğa belirlenen gereksinimler doğrultusunda nasıl bir metod uyguluyor? Form oluşumu nasıl gerçekleştirilmiş ve hangi yol izleniyor?" sorularının cevaplarını aramıştır. Bu cevaplar ile tasarım fikrini şekillendirmiş ve çözüm yollarının oluşturmasında bir iş akışı tablosu oluşturmuştur. Bu süreç doğrultusunda koleksiyonlarını hazırlamıştır.
Koleksiyon, doğanın matematiğinden yola çıkılarak oluşturulmuştur. Koleksiyon 10 tasarımdan oluşmaktadır. Tasarımların kalıplarında Fibonacci ve Lucas Sayı Dizileri, Fraktal geometrinin türleri kullanılmıştır. Kalıp sisteminde bu oranların kullanılabilirliği incelenmiş ve uyarlanmıştır. Kademeli artış ve oranlar kadın bedeninde ölçülendirilmiştir. Koleksiyondaki kalıp ve yüzey uygulamalarında kullanılan ölçü ve oranların estetik bütünü oluşturmada önemli bir rol oynadığı sonucu bulunmuştur. Doğanın taklit edildiği bu matematiksel yöntemlerin kalıp hazırlama ve kumaş manipülasyonlarında da kullanılması tasarımsal yapıyı kuvvetlendirmiş ve bütünsel ahenk, bilinçli olarak yakalanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Biyomimesis, Biyomimikri, Fraktal Geometri, Altın Oran, Tasarım, Giysi Tasarımı.

Abstract:
Nature has been the first instructive in the production of design by an artist. He determined the organisms he observed around him as a point of inspiration and used them in his works. Mimetic perception in primitive tribal civilizations was imitated in form and material. They used animal, vegetal and geometric forms in their forms. They created the first artistic works of the earth with imitation in the use of form and material. It takes place in many disciplines of design. The most well-known examples were made in the field of architecture.  
In the study, it is aimed to investigate and analyze clothing designs based on the Biomimetic approach by addressing the methods of transferring nature to design. The study was conducted as a qualitative research and consists of five chapters. It is important to understand the systematic structure in nature. In this context, the aim of the study is to investigate the applicability of the biomimetic approach in clothing design within the scope of the relationship between clothing design and biomimes. It is to create new application areas in pattern and manipulation techniques by addressing the mathematical rules of nature with self-similarity, self-similarity and fractal dimensions.
The designer analyzed the draft drawings and process by systematizing the functioning of nature in fashion and textile design. He realized the collection preparation stages by evaluating all the analyzed data. In order to analyze the functioning of nature, the designer searched for answers to the questions "How does nature apply a method in line with the determined requirements? How is the form formation realized and which path is followed?". With these answers, he shaped his design idea and created a workflow table to create solutions. He prepared his collections in line with this process.
The collection is based on the mathematics of nature. The collection consists of 10 designs. Fibonacci and Lucas Number Sequences and types of Fractal geometry were used in the pattern of the designs. The usability of these ratios in the pattern system was examined and adapted. Gradual increase and proportions were dimensioned on the female body. It was found that the measurements and proportions used in the pattern and surface applications in the collection play an important role in creating the aesthetic whole. The use of these mathematical methods, in which nature is imitated, in pattern preparation and fabric manipulations has strengthened the design structure and holistic harmony has been consciously captured.
Keywords: Biomimesis, Biomimicry, Fractal Geometry, Golden Ratio, Design, Clothing Design