Tanzimat'tan Cumhuriyet'e edebiyat mahfillerinde kadın himayeciler: Toplumsal cinsiyet ekseninde bir aydın sosyolojisi denemesi
Women protectionists at literary meeting places from Tanzimat to the Republic: An trial on the sociology of the intellectual in a gender perspective
Yazar: MİHRİBAN İPEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE ÖZTÜRK
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aydınlar = Intellectuals ; Edebiyat mahfili = Lliterary gathering- places ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Bu çalışma, toplumsal cinsiyet kavramının etimolojik açıdan anlamını açıklamayı, toplumsal cinsiyet ile cinsiyet arasındaki farklılıkları, toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinin neler olduğunu, eşitsizlik sonucunda bireylerin özellikle kadınların mücadelesini, mücadele sonucunda elde edilen hakları, kazanılan haklar sonucunda toplumda gerçekleşen değişim ve dönüşümleri açıklamayı hedeflemiştir. Toplumsal cinsiyet eşitsizliği nedeniyle, toplumsal düzenin değişmesini, kadınların eğitim, ekonomik, sosyal, siyasal kültürel açıdan eşit haklara kavuşmasını isteyen feministler bu konular hakkında mücadele etmiştir. 
Kadın aydınlar, yazarak, çizerek, sözlü olarak sorunları ifade ederek hatta bazıları siyasete katılarak mevcut sorunları dile getirmiş, halkın bilinçlenmesini sağlamış, toplumsal faydayı gözetmiş ve bu tür faaliyetlerde bulunmuştur. Kadın derneklerinin kurulması, dergilerinin çıkarılması bu faaliyetlerin en önemlilerindendir. Edebiyat mahfillerinin kurulması da yazıya, resme, sanata, edebiyata verilen önemden kaynaklanmıştır. Edebiyat mahfillerinin oluşum amacı, belirli günlerde ve belirli saatlerde edebî ve sanatsal toplantılar yapmak, fikir alışverişinde bulunmak, toplumsal yararı gözetmek ve döneminde başarıyı temsil eden yazarların birbirini himaye ederek desteklemesidir. Himayeci kadınlar, düzenli olarak evlerinde edebiyat ve sanat toplantıları yapmış, bu toplantılar sonucunda hem onlar hem de mahfil müdavimleri önemli kazanımlar elde etmiştir.
Anahtar Kelimeler: Aydın Sosyolojisi, Edebiyat Mahfili, Kadın, Kadın Himayeciler, Toplumsal Cinsiyet

Abstract:
This study aims to explain the etymological meaning of the concept of gender, which has existed throughout the historical process, the differences between gender and gender, what gender inequalities are, the struggle of individuals, especially women, as a result of inequality, the rights obtained as a result of the struggle, the social changes and developments that took place in society as a result of the rights gained. It aims to explain the transformations. As a result of gender inequality, feminists who want the social order to change and women to have equal rights in terms of education, economic, social, political and cultural aspects have struggled on these issues.
By writing, drawing, verbally expressing problems, and some even participating in politics, female intellectuals expressed existing problems, raised public awareness, pursued social benefits, and engaged in such activities. Establishing women's associations and publishing their magazines are among the most important of these activities. The establishment of literary meeting places also stemmed from the importance given to writing, painting, art and literature. The purpose of formation literary meeting places is to hold literary and artistic meetings on certain days and at certain hours, to exchange ideas, to take care of social benefit, and to protect and support each other by writers who represent success in their period. Protective women regularly held literary and artistic meetings in their homes and achieved significant success as a result of these meetings.
Keywords: Gender, Intellectual Sociology, Literary Meeting Place, Women, Women Conservationists