Bir hastanede çalışan hemşirelerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve öz-etkililik-yeterlilik düzeylerinin belirlenmesi
Determination of the level of healthy life style behaviours and self-efficacy-sufficiency of nurses working in a hospital
Yazar: DİLEK UZ
Danışman: DOÇ. DR. YETER KİTİŞ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Sağlıklı insanlar = Healthy people ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Yaşam tarzı = Life style ; Özbakım = Self-care

Özet:
Bu çalışma hemşirelerin sağlıklı yaşam biçim davranışları (SYBD) ve öz-etkililik-yeterlilik (ÖEY) düzeylerini belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır.Araştırmanın evrenini GATA'da çalışan tüm hemşireler oluşturmuştur. Evrenin tamamı örnekleme alınmış ve araştırma, anket formunu doldurmayı kabul eden, araştırmacı tarafından ulaşılabilen 538 hemşire üzerinde gerçekleşmiştir.Araştırma kapsamındaki hemşirelerin SYBD ve ÖEY düzeylerini belirlemek amacıyla ?SYBD Ölçeği II (SYBDÖ II)?, ?ÖEY Ölçeği (ÖEYÖ)? ve araştırmacı tarafından geliştirilen ?Kişisel Bilgi Formu? kullanılmıştır.Elde edilen verilerin analizi için SPSS 15.0 paket programı kullanılmıştır. Verilerin frekans ve yüzdesel dağılımları verilmiştir. Verilerin normallik testi sonucunda iki gruplu karşılaştırmalarda Mann Whitney U Testi; üç ve daha fazla gruplarda ise Bonferroni düzeltmeli Kruskall Wallis H Testi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson Korelasyon analiziyle değerlendirilmiştir.Çalışmadan elde edilen bulgular; hemşirelerin SYBDÖ II toplam puan ortalaması 132.87±17.42, ÖEYÖ toplam puan ortalaması 79.67±13.70'dir. Hemşirelerin, 25 yaş ve altında olanlarında, lisans mezunlarında, 10 yıldan az çalışanlarda, ayaktan tanı ve tedavi biriminde çalışanlarda, sürekli gündüz çalışanlarda, kronik hastalığı olmayanlarda, SYBDÖ II toplam puan ortalaması yüksek bulunmuştur. ÖEY düzeyleri; 36-40 yaş arası bireylerde, bekârlarda, lisans ve lisansüstü mezunlarında, 21 yıldan fazla çalışanlarda, vardiya sistemiyle çalışanlarda, kronik hastalığı olanlarda, sigara kullanmayanlarda ve beden kitle indeksine göre zayıf olanlarda yüksek bulunmuştur.Bu araştırma sonuçlarına göre ÖEYÖ ile SYBDÖ II arasında anlamlı bir korelasyon olmadığı ancak ÖEYÖ alt ölçeklerinin SYBDÖ II ile ilişkili olduğu, özellikle engellerle mücadele alt ölçeğinin SYBDÖ II ve alt ölçeklerinin tamamı üzerinde etkili olduğu görülmüştür.Anahtar kelimeler: Sağlıklı yaşam biçimi davranışları, öz-etkililik-yeterlilik, hemşireler.

Abstract:
This study has been done to determination of levels ofhealthy life-style behaviors and self-efficacy-sufficiency of nurses.The sample of research was composed of 538 nurses who work in GATA.Healthy life style behaviors scale II, self-efficacy-sufficiency scale and a personal information form developed by the researcher applied to the sample group. has been used for determination of the Level of Healthy Life Style Behaviors and self-efficacy of nurses in the survey.The data obtained from the analysis of the data obtained were evaluated with the SPSS 15.0 package program. In study, the frequency and percentage distributions of the data given. As a result of data normality test, two-group comparisons, Mann-Whitney U test three or more groups, Kruskal-Wallis H test, the Bonferroni correction was used. Relations between variables were assessed by Pearson's correlation analysis.The findings of the study; nurses healthy life style behaviors scale II average total score is 132.87±17.42, self-efficacy-sufficiency scale average total score is 79.67±13.70. Nurses, the ones under 25 years of age, degree graduates, those working less than 10 years, outpatient diagnostic and treatment unit employees, permanent day workers, those without chronic disease, healthy life style behaviors scale II average total score was higher. Levels of self-efficacy-sufficiency was higher between the ages of 36-40 individuals, singles, bachelor and master graduates, those working more than 21 years, the shift system workers, those with chronic disease, nonsmoking, and body mass index in those with relatively weak.According to the results of this research there was a significant correlation between self-efficacy-sufficiency scale to healthy life style behaviors scale II, but self-efficacy-sufficiency subscales to be associated with healthy life style behaviors scale II, especially in the fight against barriers subscale has been effective. healthy life style behaviors scale II and over the entire sub-scales.Key Words: Healthy life style behaviors,, self-efficacy-sufficiency, nurses.