İşitme kayıplı çocukların işitsel algı gelişiminde aile işlevselliğinin rolü
The role of family functioning in auditory perceptual development of children with hearing loss
Yazar: ELİF KAMİLOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENGÜL TERLEMEZ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
İşitme kayıplı çocukların gelişimi; tanılanma ve cihazlandırılma yaşı, işitsel rehabilitasyonun varlığı gibi birçok faktöre bağlı olarak olumlu veya olumsuz etkilenir. Bu çalışmada, işitme kaybına sahip çocukların işitsel algı gelişimini olumsuz yönde etkileyebilecek faktörler dışlanarak aile işlevselliğinin çocukların işitsel algı gelişimine etkisi olup olmadığını araştırmak amaçlanmıştır.
Çalışmamıza 3-8 yaş arası işitme kayıplı 22 çocuk (11 kız 11 erkek) ve 22 ebeveyn olmak üzere 44 birey dahil edilmiştir. Çocukların tümüne işitsel algı gelişimini değerlendirmek için ÇİAT (Çocuklar için İşitsel Algı Testi) kelime tanıma, Türkçe cümle testi ve basit yönergeleri tanımlama ve anlama alt testleri uygulanmıştır. Ebeveynlerin tümüne ise aile işlevselliğini değerlendirmek için Rehabilitasyonda Aile İşlevselliği Ölçeği uygulanmıştır. 
Çalışma sonucunda aile işlevselliği toplam puanlarının ÇİAT tüm alt test puanları ile ilişkili olduğu görülmüştür. Ebeveynlerin; farkındalık düzeylerinin, çocuğa olan tutum ve davranışlarının, kararlılığının, empati düzeyinin, toplumsal katılımlarının, rehabilitasyon eğitimine gösterdikleri özen ve katılım düzeyinin çocukların işitsel algı gelişimine pozitif yönlü bir etkisi olduğu saptanmıştır. Demografik özelliklere göre inceleme yapıldığında ise ÇİAT puanlarının yaş ile arttığı, kız çocuk ebeveynlerin erkek ebeveynlerine göre farkındalık düzeyinin daha fazla olduğu görülmüştür. İşitme kayıplı çocuğa sahip ebeveynlerin işitsel rehabilitasyon sürecindeki ihtiyaçları incelendiğinde, farkındalık, tutum ve davranış, toplumsal katılım ve rehabilitasyona katılım puanları arasında en düşük puanın toplumsal katılım olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar, işitme kayıplı çocuğa sahip ebeveynlerin işitsel rehabilitasyon sürecinde toplumsal desteğe ihtiyaç duyduğunu göstermektedir. Bu bağlamda artan farkındalık, işitme kayıplı çocuğa sahip ebeveynlere destek sağlayabilir.
Anahtar Kelimeler: İşitme Kaybı, İşitsel Rehabilitasyon, İşitsel Algı, Aile İşlevselliği, Aile Katılımı

Abstract:
The development of children with hearing loss is affected positively or negatively depending on many factors such as the age of diagnosis and the presence of auditory rehabilitation. In this study, we aimed to investigate whether family functioning has an effect on the auditory perception development of children with hearing loss by excluding factors that may negatively affect the development of auditory perception.
Forty-four individuals, including 22 children (11 girls and 11 boys) with hearing loss aged 3-8 years and 22 parents, were included in our study. All children were administered the CIAT (Auditory Perception Test for Children) word recognition, Turkish sentence test, and simple instructions identification and comprehension subtests to evaluate auditory perception development. All parents were administered the Family Functioning in Rehabilitation Scale to assess family functioning. 
As a result of the study, it was observed that total family functioning scores were correlated with all subtest scores of the CIAT. It was found that parents' awareness levels, attitudes and behaviors towards the child, determination, empathy level, social participation, care and participation level in rehabilitation education had a positive effect on children's auditory perception development. When analyzed according to demographic characteristics, it was seen that the CIAT scores increased with age, and the awareness level of the parents of female children was higher than that of male parents. When the needs of parents of children with hearing loss in the auditory rehabilitation process were examined, it was seen that the lowest score among the scores of awareness, attitude and behavior, social participation and participation in rehabilitation was social participation. These results show that parents of children with hearing loss need social support in the auditory rehabilitation process. In this context, increased awareness may provide support to parents with children with hearing loss.
Keywords: Hearing Loss, Auditory Rehabilitation, Auditory Perception, Family Functionality, Family Involvement