Proje tabanlı öğrenme modelinin kimya eğitimi öğrencilerinin çevre bilgisi ile çevreye karşı tutumlarına olan etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of project-based learning model on chemistry education students environmental knowledge and attitudes towards environment
Yazar: SONER YAVUZ
Danışman: PROF.DR. İNCİ MORGİL
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günümüzde, öğretmenlerin yaygın olarak kullandıkları yöntemlerden biri olan düzanlatım yöntemi, öğretme-öğrenme sürecinde tek başına kullanıldığında, gelenekseleğitim anlayışını yansıtan bir öğretim yöntemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Fakat buyöntemle üst düzey yeteneklerin öğrenciye kazandırılması güçtür. Öğrenciyi kitababağlı kılan, öğrenme isteğini söndürebilecek olan bu öğretim yöntemi yerine,öğrencilerin aktif olduğu, araştırma ve soruşturmaya teşvik eden, grup içi etkileşimlerisağlayan yöntemler kullanılması gerekmektedir.Bu tezin amacı, öğrencinin aktif katıldığı ve grup tartışma tekniklerini içeren ?ProjeTabanlı Öğretim? ile ileride kimya öğretmeni olacak öğrencilerle birlikte, çevre veçevre koruma konusunda öğrencilerin seçtikleri bir problem ya da sorun hakkında,öğrenci projeleri hazırlanarak, öğrencilerin çevre bilgileri, çevreye karşı tutumları vedavranışları üzerine olan etkisini ortaya çıkarmaktır. Bunun yanında, en başındanitibaren planlanmış olan sürecin ve ortaya çıkarılan ürünlerin, hazırlanan formlaryardımıyla değerlendirmesi ile çalışmanın amacı daha da geliştirilmiştir.Araştırma evreni ileride kimya öğretmeni olacak tüm öğrenciler olarak düşünülerek,örneklem olarak 2004-2005 Öğretim Yılı Güz Döneminde, Hacettepe Üniversitesi,Eğitim Fakültesi, Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Bölümü, KimyaEğitimi Anabilim Dalında 4. sınıfta öğrenim gören 20 öğrenci ile 5. sınıfta öğrenimgören 39 öğrenci olmak üzere toplam 59 öğrenci ile sınırlandırılmıştır. Araştırmadaveri toplama aracı olarak, öğrencilerin çevre konusundaki bilgilerini ölçmek amacıylaaraştırmacı tarafından hazırlanan ?Çevre Bilgi Testi?, öğrencilerin çevreye karşıtutumlarını ölçmek amacıyla Morgil, Arda, Seçken, Yavuz ve Oskay (2004) tarafındandaha önceden geliştirilen ?Çevre Tutum Ölçeği?, öğrencilerin davranışlarını ölçmekamacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan ?Çevre Davranış Testi?, ile bu sıradabilimsel işlem becerisinin katkısını değerlendiren ve daha önceden Okey, Wise veBurns (1982) tarafından geliştirilerek Geban, Aşkar ve Özkan (1992) tarafındanTürkçe'ye çevrilip adapte edilen ?Bilimsel şlem Beceri Testi? kullanılmıştır. Bunlarınyanında Erdem ve Akkoyunlu (2002) tarafından geliştirilen ?Proje ÇalışmasınıDeğerlendirme Formu (Öğrenci Oto-kontrol)? ile ?Proje Yeterlik Formu? araştırmacıtarafından kimya eğitimine adapte edilerek, proje tabanlı öğrenme sürecinin ve ortayaçıkan ürünün değerlendirmesinde kullanılmıştır.Elde edilen verilerin analizlerine göre; Çevre Bilgi Testinin ön test ve son testkarşılaştırmasında, istatistiksel olarak son test lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. Busonuç, proje tabanlı öğretim uygulamaları sonunda öğrencilerin başarılarının arttığınıve geliştiğini göstermektedir. Çevre Tutum Ölçeğinin ön test ve son testkarşılaştırmasında, istatistiksel olarak son test lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. Bufark, proje tabanlı öğretim uygulamaları sonunda öğrencilerin tutumlarının geliştiğinigöstermektedir. Aynı şekilde Çevre Davranış Testinin ön test ve son testkarşılaştırmasında da, istatistiksel olarak son test lehine anlamlı bir fark bulunmuşturve proje tabanlı öğretim uygulamaları sonunda öğrencilerin davranışlarının geliştiğinigöstermektedir.Çalışmanın sonuçları; ?Proje Tabanlı Öğrenme ile öğrencilerin çevre hakkındakibilgileri arttırılırken, bu konudaki tutumları ile davranışları da geliştirilebilir? şeklindebir cümle ile özetlenebilir.Anahtar Kelimeler: Proje Tabanlı Öğrenme, Çevre Bilgisi, Çevreye Karşı Tutum,Çevre Eğitimi, Kimya Eğitimi, Fen Eğitimi.Danışman: Prof. Dr. nci MORG L, Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi,Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Bölümü, Kimya Eğitimi Anabilim Dalı

Abstract:
Nowadays, traditional lecture method has been used widely by teachers, whichreflects traditional education approach when is used alone in teaching-learningprocess. But with this teaching method, it is difficult to teach students higher orderskills. This method decreases students? motivation and makes student depend on thetext book. Instead of this method, methods in which students actively participated,which support students research and inquiry and provide group interactions shouldbe used.The purpose of this thesis is to introduce the effect of Project-based learning on pre-service chemistry teachers? environmental knowledge, attitude and behaviors. In thisstudy pre-service chemistry teachers participated in Project-based learning activitiesactively and these activities contain group discussion techniques. Students chosed aproblem related to environment and environmental prevention subjects and theyprepared projects related to these subjects. Additionally, the process and theproducts were planned at the beginning of the study and the purpose of the studywas developed by using the prepared evaluation forms.All pre-service chemistry teachers are thought to be the universe of the research and59 students attending to Hacettepe University, Secondary Science and MathematicsDepartment, Chemistry Education in 2004-2005 Fall Semester are chosed assamples of the study. 20 students of the samples are 4th year students and 39students of the samples are 5th year students. In the study ?Environment KnowledgeTest? developed by researcher which aims to measure the knowledge level of thestudents related to the environment subject, ?Environment Attitude Scale? developedby Morgil, Arda, Seçken, Yavuz and Oskay (2004) which aims to measure theattitudes of the students related to the environment subject, ?Environment BehaviorsTest? developed by researcher which aims to measure the behaviors of the studentsrelated to the environment subject, were used as data collection tools. Meantime,?The Science Process Skills Test? developed by Okey, Wise and Burns (1982) andtranslated into and adapted to Turkish by Geban, Aşkar and Özkan (1992) was usedto evaluate the contribution of scientific process skills. Additionally, ?Project StudyEvaluation Form (Student Auto-control)? and ?Project Proficiency Form? developed byErdem and Akkoyunlu (2002) and adapted to chemistry education by researcher, wasused to evaluate the Project process and Project product.According to the analysis of the data; the results of ?Environment Knowledge Test?pre and post test results were compared and statistically difference was found infavor of the post test. This result displays that at the end of the Project-basedlearning applications, students? achievement level is increased and developed. Theresults of ?Environment Attitude Scale? pre and post test results were compared andstatistically difference was found in favor of the post test. This result displays that atthe end of the Project-based learning applications, students? attitude developed.Similar to this the results of ?Environment Behavior Test? pre and post test resultswere compared and statistically difference was found in favor of the post test. Thisresult displays that at the end of the Project-based learning applications, students?behaviors are developed.Briefly, with Project-based learning applications, students? environmental knowledgeis increased and students? attitudes and behaviors towards environment subject canbe developed.Keywords: Project-based Learning, Environmental Knowledge, Attitude towardsEnvironment, Environmental Education, Chemistry Education, Science Education.Advisor: Prof. Dr. nci MORG L, Hacettepe University, Faculty of Education,Department of Science and Mathematics for Secondary Education, Division ofChemistry Education