Ardahan ili ballarının melitopalinolojik, fiziksel ve kimyasal analizi
Melissopalynological, physical and chemical analysis of Ardahan honey
Yazar: FATMA GÜZEL
Danışman: PROF. DR. KADRİYE SORKUN
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi ile Karadeniz sınırında Kafkaslar üzerinde kurulmuş olan Ardahan il merkezi ve ilçelerinden, 2010-2011 yıllarında, Ardahan İli Arı Yetiştiricileri Birliğine kayıtlı 304 arıcı listesine göre yapılan istatistiksel çalışmalar sonucunda 75 adet arılık ve bu arılıklardan toplanan 75 adet bal örneği çalışma materyalini oluşturmuştur. Daha sonra çalışmaya dahil edilen bir örnekle beraber 76 örnek üzerinden araştırma tamamlanmıştır.
Bu çalışmada, Ardahan ilinden toplanan bal örneklerinin kalitesinin ve tağşişli olup olmadığının tespitine yönelik olarak melitopalinolojik analizler ve fizikokimyasal analizler yapılmıştır. Melitopalinolojik analizlerde balların polen kaynağı, toplam polen sayısı, baldaki nişasta kaynağı ile yüzde miktarı ve balda bulunmaması gereken mikroskobik partiküller incelenmiştir. Fizikokimyasal parametrelerle ise balların yüzde kül içeriği, elektriksel iletkenliği ve nem miktarı tespit edilmiştir. Ayrıca Yüksek Performans Sıvı Kromotografi (High Performance Liquid Chromatography: HPLC) cihazı kullanılarak fruktoz/glikoz oranı ve fruktoz+glikoz miktarı hesaplanmıştır. Bal örneklerinin 10 gramındaki toplam polen sayısı ortalama 21.428  (min: 3.763-maks: 594.220) olarak tespit edilmiştir. Bal örneklerinde yapılan polen teşhisi sonucunda tüm ilçelerde Fabaceae ve Boraginaceae bitki familyaları dominant familyalar olarak bulunmuştur. Bal örneklerinin tamamında polen kaynaklı nişasta bulunurken %25'inde dışarıdan katkılı nişasta bulunmuştur. Örneklerin beş tanesinde Nosema sporu değişik yoğunluklarda tespit edilirken ikisinde ergin Varroa saptanmıştır. Bazı ballarda bakteri sporlarına, Cladosporium ve Ustilago sporlarına rastlanmıştır. Balların ortalama yüzde kül miktarı 0.036 ±0.003, ortalama elektriksel iletkenlik 0.020 ±0.004 μS/cm ve ortalama yüzde nem miktarı 17.31 ±0.14 olarak bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Bal, melitopalinolojik analiz, fizikokimyasal analiz, HPLC, fruktoz/glikoz, TPS-10, Varroa, Nosema,

Abstract:
According to the statistics done between the years 2010-2011, based on the list of 304 beekeepers, registered in the Ardahan Beekeepers' Association in Ardahan province and its districts, established on the Caucasus between the Eastern Anatolia region and Black Sea border, 75 apiaries and 75 pieces honey samples were collected from these apiary form the study material. Than, one sample included in the samples so the study has been completed with 76 samples. 
In this study, melitopalynological analyses and physicochemical analyses were used to determine the quality of honey samples collected from Ardahan province and whether they are adulterated or not. In the melitopalynological analyses, the source of pollens and the total number of pollens, the source of the starch in honey and the rate of percentage and the microscopic particles that should not be in honey were examined. In the physicochemical parameters, the percentages of ash content, its electrical conductivity and humidity were determined. In addition, by using High Performance Liquid Chromatography (HPLC) fructose /glucose ratio and invert sugar (fructose + glucose) were analyzed in honey samples. Based on the results of melitopalynological analyses, the Total Number of Pollen (TNP-10)  in ten grams of honey was determined. Total Polen Number varies from 3763 to 594220, and the average number was 21428. As a result of the analysis of pollen in honey samples in all districts, Fabaceae and Boraginaceae families were found to be dominant. While all of the honey samples include starch from pollen sources, 25% of the starch is the alloyed starch from outside. Out of 76 honey samples, in 5 samples Nosema spores were determined in different densities and the adult Varroa were determined in 2 samples of the honey. In addition to some bacterial spores, Cladosporium and Ustilago spores were found in same honey samples. As a result of physicochemical analyses of the honey, it was determined that the percentage of ash was an average 0.036 ±0.003, electrical conductivity was 0.020 ±0.004 μS/cm and the percentage of humidity was an average 17.31 ±0.14.

Keywords: Honey, melitopalynological analysis, physicochemical analysis, HPCL, fructose /glucose, TNP-10, Varroa, Nosema