Öğretmen adaylarının öfke ve öfke ifade tarzları ile bağlanma stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The examination of the relationships between anger-anger expression styles and attachment styles of teacher candidates
Yazar: SEVAL İMAMOĞLU
Danışman: PROF. DR. BETÜL AYDIN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Anova testi = Anova test ; Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Kişisel bilgi formu = Personal inquiry form ; Öfke = Anger ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmenler = Teachers ; İlişki ölçme yöntemleri = Relation measuring methods

Özet:
ÖZET Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının sürekli öfke ve öfke ifade tarzları ile bağlanma stilleri arasındaki ilişkiyi sınamaktır. Öğretmen adaylarının sürekli öfke ve öfke ifade tarzları yaş, cinsiyet ve okunan bölüm değişkenleri açısından, anne-babalarının eğitim durumu, hayatta olup-olmadığı, öz olup-olmadığı, kaç kardeş olduğu ve kardeşler arasında kaçıncı sırada olduğu gibi aile değişkenlerinin öfke ve öfke ifade tarzlarına etkileri de incelemeye tabi tutulmuştur. Ayrıca, öğretmen adaylarının üniversite eğitimine başlayana kadar yaşamlarını en uzun süre geçirdikleri yerleşim yeri değişkeninin öğretmen adaylarının sürekli öfke ve öfke ifade tarzları ile ilişkili olup-olmadığı da incelenmiştir. Araştırma, ilişkisel tarama modeline göre hazırlanmış olup, araştırmanın evrenini, Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi son sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise, Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi'nin farklı bölümlerinde okumakta olan 156 kız, 309 erkek olmak üzere, toplam 465 son sınıf öğrencilerinden, bir başka ifade ile öğretmen adaylarından oluşmaktadır. Veri toplama aşamasında, iki ölçekten yararlanılmıştır. Öfke ve öfke ifade tarzlarını belirlemek için "Sürekli Öfke- Öfke Tarz Ölçeği (SÖÖTÖ)" ve bağlanma stillerini tespit etmek amacıyla da "İlişki Ölçekleri Anketi (İÖA)" kullanılmıştır. Ayrıca, demografik bilgilere ulaşmak amacıyla hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Verilerin analizinde, Pearson Momentler Çarpım Korelasyon tekniği, bağımsız grup t- Testi tekniği, Non-Parametrik Mann Whitney U Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA)'nden yararlanılmıştır. Varyans analizi sonucunda, grup ortalamaları arasında anlamlı bir farkın çıkması durumunda, farkın hangi gruplardan kaynaklandığını saptamak amacıyla Scheffe testi kullanılmıştır. Elde edilen istatistiklerin anlamlılığı.05 düzeyinde ve çift yönlü olarak test edilmiştir. Sonuçlar, öğretmen adaylarının sürekli öfke ve öfke ifade tarzları ile bağlanma stilleri arasındaki İlişki olduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgulara göre sürekli öfke iidüzeyi ile güvenli olmayan bağlanma stilleri (korkulu, kayıtsız ve saplantılı) arasında doğrusal ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bastırılmış öfke (öfke-içe) ile güvenli olmayan bağlanma stilleri arasında doğrusal ilişki bulunurken; güvenli bağlanma ile ters ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Öfke dışa boyutu ise korkulu ve kaçınan bağlanma stili ile ilişkili bulunmuştur. Son olarak, öfke kontrolü de korkulu bağlanma stili ile ters ilişkili bulunmuştur. Öğretmen adaylarının sürekli öfke ve öfke ifade tarzları, yaşa göre farklılık göstermemektedir. Ancak, cinsiyet değişkeni sürekli öfke ve bastırılmış öfkede anlamlı bir farklılığa neden olmuştur. Bu farklılık, kızların lehinedir. Okunan bölüm değişkenine göre, öfkenin dışa vurulmasında bir farklılaşma gerçekleşmiştir. "Yabancı Diller" bölümünde okuyan öğretmen adayları, "Sosyal" ve 'Ten" bölümlerinde okuyanlara oranla öfkelerini daha fazla dışa vurmaktadırlar. Bir diğer değişken, annenin hayatta olup-olmaması, öğretmen adaylarının sürekli öfke düzeyleri ve bastırılmış öfkelerinde bir farklılaşmaya neden olmuştur. Her iki durum için de bu farklılık anneleri hayatta olmayan öğretmen adayları lehinedir. Annelerinin öz olup- olmaması değişkeni sürekli öfke, öfkeyi dışavurma ve öfke kontrollerinde farklılaşma oluşturmazken, öfkenin bastırılması boyutunda bir farklılık oluşturmuştur. Bu farklılık anneleri öz olmayan öğretmen adayları lehinedir. Babanın öz olup-olmaması değişkeni ise yalnızca öfke kontrolünde bir farklılık oluşturmuştur. Babaları öz olan grup, öfkelerini üvey olanlardan daha fazla kontrol etme eğilimindedirler. Son olarak, öğretmen adaylarının sürekli öfkeleri ve öfke ifade tarzlarının yaşamlarının çoğunu geçirdikleri yerleşim yerinin özelliğine göre farklılaşıp farklılaşmadıkları incelenmiştir. Sonuçlar, bu değişkenin sürekli öfke düzeyleri ile öfkenin dışavurumunda farklılık oluştuğunu göstermektedir. Sürekli öfke düzeyleri açısından, bu farklılık ilde ve ilçede yaşayanlar arasında oluşmuştur. İlçede yaşayanların sürekli öfke düzeyleri, ilde yaşayanlardan anlamlı şekilde yüksek çıkmıştır. Öfkenin dışavurumu açısından ise, farklılık yaşamlarının çoğunu "köy"de geçirenler ile "ilçe"de yaşayanlar ve "yabancı bir ülkede" geçirenler arasında gerçekleşmiştir. Yaşamlarının çoğunu "Yabancı" bir ülkede geçirenler, "köy"de ve "ilçe"de geçirenlere göre, öfkelerini daha fazla dışavurma eğiliminde çıkmışlardır. ııı

Abstract:
SUMMARY The aim of this research İs to examine the relationships between trait anger and anger expression styles and attachment styles of teacher candidates. In this research, the trait anger and anger expression styles of teacher candidates were also investigated correlationally with respect to the variables of age, sex, and type of educational department. Family variables such as mothers and fathers education, being alive or dead and being biological or not the number of sibling(s)/ brother(s), birth order are also taken into consideration. Additionally, the regional origins since university life were also correlated with anger dimensions. The research was performed in accordance with the correlationally scanning model. The subjects were senior students of Atatürk Education Faculty in Marmara University. There were 465 teacher candidates, 156 being female, 309 being male. Two scales were used during the data-gathering phase. In order to assess trait anger and anger expression styles of teacher candidates, State-Trait Anger Expression Inventory and for the assessment of attachment styles Relationship Questionnaire were used. Personal Information Sheet prepared was also used to gather demographical information. Using Pearson Moment Correlation Techniques, The Independent Group T Test, Non- Parametric Mann Whitney U, and One Way Analysis of Variance analyzed the raw data. In the case of a significant difference among group averages, the SchefFe Test was used to determine the source of the difference. Their significance was tested at.05 level and on two tails. The results showed that trait anger and anger expression styles of teacher candidates correlate with their attachment styles. A significant linear correlation was found between trait anger levels of teacher candidates and insecure attachment styles (fearful, dismissing and preoccupied). There was also a linear significant relationship between repressed anger and insecure attachment styles, whereas there was a negative relationship with respect to secure ivattachment style. In terms of expressed anger, a significant relationship was gained between this dimension of anger and fearful, dismissing attachment styles. And finally, a negative relationship was found between anger control and fearful attachment style. There was no difference in trait anger and anger expression styles of teacher candidates with respect to age. However, sex yielded significant differences on the level of trait anger and repressed anger. The differences were in favor of the girls. According to the departments, a significant difference was obtained on the expressed anger of teacher candidates. "Foreign Language Department" was more likely to express anger than groups studying "Social Science" and "Science" Departments. The other variable, mothers of teacher candidates being alive or not, yield a significant difference on the level of trait anger and repressed anger. For the two dimensions, the differences were in favor of the subjects who lost their mothers. While mothers of teacher candidates are biological or not did not yield a difference on trait anger, expressed and controlled anger of teacher candidates, it led to a significant difference on expressed anger. The difference was in favor of subjects who have stepmothers. In the case of fathers being biological or not, the difference appeared only on controlled anger. The difference was in favor of the groups having are biological fathers. They were more likely to control their anger than others who have stepfather. Finally, when the features of regional origins since university life, was examined whether it resulted in any difference on trait anger and anger expression styles, the results showed that trait anger and expressed anger teacher candidates differed. In terms of trait anger leveL the difference is between the group who live in city and in districts. Teacher candidates who lived in districts had higher level of trait anger than the others. In terms of expressed anger, the difference was found among the groups who lived in village, districts and foreign country. Teacher candidates who lived in foreign country were more likely to show their anger than teacher candidates who lived in village and district.