Üremi ve trombosit fonksiyon bozukluğu
Uremia and platelet function disease
Yazar: TUĞBA ASENA ÇALIŞKAN
Danışman: PROF. DR. OKTAY OYMAK
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahiliye Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Trombosit fonksiyon testleri = Platelet function tests ; Trombositopeni = Thrombocytopenia ; Üremi = Uremia

Özet:
Amaç: Bu çalışmada çeşitli renal replasman tedavileri (hemodiyaliz (HD), sürekli ayaktan periton dializi (SAPD), transplantasyon) alan veya diyalize başlama endikasyonu bulunmayan üremik hastalarda primer hemostaz proçesinin bütün aşamalarını içeren parametreleri çalışmayı planladık.Hastalar ve Metod: Çalışmaya gönüllü 110 adet hasta dahil edildi. Çalışmaya alınan hasta grupları;1) Diyalize girmeyen 15 Evre 4 kronik böbrek hastalığı ( KBH) hastası, 2) Kanama zamanı (KZ) uzun 10 HD hastası, 3) KZ normal 15 HD hastası, 4) AV fistülü susmuş 15 HD hastası, 5) KZ uzun 10 adet SAPD hastası, 6) KZ normal 15 SAPD hastası ve 7) 15 adet başarılı renal transplantasyon hastası şeklinde idi. 8) Ayrıca kontrol grubu olarak sağlıklı 15 gönüllü kişi çalışmaya alındı. Örnek alımı öncesinde hastaların kan basınçları ölçüldü. Çalışmaya dahil edilen hastalarda ilk olarak KZ bakıldı. KZ'ı 3-7 dakika olanlar normal kanama zamanına sahip kabul edildi. 7 dakika üzerinde olan HD ve SAPD hastaları KZ uzamış gruba dahil edildi. Hastaların glomerüler filtrasyon hızları (GFH) 6 değişkenli MDRD formülü ile hesaplandı. Hastalarda bakılan parametreler; tam kan sayımı, rutin biyokimya, C-reaktif protein (CRP), kan grubu, PT, PTT, INR, D-dimer, fibrinojen, tam kanda ADP, kollagen, ristosetin ile indüklenmiş platelet agregasyonu, Ricoff düzeyi, platelet C41a (GPIIb-IIIa) ve CD42b (GPIb) düzeyleri şeklinde idi.Bulgular: SAPD, HD ve kontrol grupları arasında ve KZ uzun, KZ normal, fistül trombozu olan HD grupları ve kontrol grubu arasında kollajen, ADP, ristosetin, MPV, CD41a ve CD42b açısından istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu . Fibrinojen düzeyleri; SAPD grubunda HD ve kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek saptanırken, kontrol grubunda HD grubundan anlamlı olarak daha düşük saptandı. Fistül trombozu olan HD grubunda fibrinojen düzeyleri diğer üç gruptan anlamlı olarak yüksek iken; KZ normal ve uzun olan HD gruplarında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Öte yandan fibrinojen düzeyleri KZ normal ve uzun olan HD gruplarında kontrol grubundan anlamlı olarak yüksekti. HD, SAPD ve kontrol grupları arasında ve KZ uzun, KZ normal, fistül trombozu ve kontrol grupları arasında D-dimer, CRP ve Ricoff düzeyleri açısından anlamlı fark saptandı. HD ve SAPD grupları arasında D-dimer, CRP ve Ricoff düzeyleri açısından anlamlı fark saptanmazken; HD ve SAPD gruplarında kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek saptandı. KZ uzun ve normal olan HD grupları ayrıca KZ uzun olan HD grubu ile fistül trombozu olan HD grupları ve KZ normal HD grubu ile fistül trombozu olan HD grupları arasında serum D-dimer, CRP ve Ricoff düzeyleri açısından anlamlı fark saptanmazken; kontrol grubunda diğer üç gruptan daha düşük düzeylerde tesbit edildi. Böbrek nakli grubu ve kontrol grupları arasında kollajen, ristosetin, CRP, CD41a, CD42b ve MPV düzeyleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Böbrek nakli grubunda serum fibrinojen, ADP, D-dimer ve Ricoff düzeyleri kontrol grubundan daha yüksek tesbit edildi. KZ uzun SAPD grubu, KZ normal SAPD grubu ve kontrol grupları arasında kollajen, ADP, ristosetin, CD41a, CD42b ve MPV düzeyleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. Fibrinojen düzeyleri; kontrol grubunda KZ uzun SAPD grubu ve KZ normal SAPD gruplarından daha düşük iken, SAPD grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark tesbit edilmedi. KZ uzun ve normal olan SAPD grupları arasında serum D-dimer, CRP ve Ricoff düzeyleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmazken; kontrol grubunda her iki gruptan daha düşük düzeylerde tesbit edildi. Evre 4 KBH grubu ile kontrol grubu arasında kollajen, ADP, ristosetin, MPV, CD41a ve CD42b düzeyleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Fibrinojen, D-dimer, CRP ve Ricoff düzeyleri; kontrol grubunda Evre 4 KBH grubundan daha düşük tesbit edildi.Sonuç: Bu çalışma ile üremide görülen hemostazisteki bozulmanın patogenezinde birden çok faktörün rol aldığı, anemi, HD prosedürleri, üremide görülen kronik inflamasyon dahil trombosit hemostazisinde yer alan bütün basamaklardaki defektin bu olaya katkıda bulunduğu görülmektedir.Anahtar Kelimeler: Üremi, trombosit fonksiyon bozukluğu, Ricoff, RİPA, CD41a, CD42b, MPV

Abstract:
Aim: In our research we studied all of the primary hemostasis process parameters in patients that were on renal replacement therapy [hemodialysis (HD), renal transplantation, peritoneal dialysis (PD)]or in stage 4 chronic renal insufficiency patients who were not yet on renal replacement therapy.Patients and Methods: 110 patients were included in the study. The patients in the study group were:1) Stage 4 chronic renal insufficiency patients who were not yet on dialysis therapy2) 10 HD patients who had prolonged? bleeding time/ whose bleeding times were longer than normal3) 15 HD patients whose bleeding times were normal/ who had normal bleeding times4) 15 HD patients whose fistula failed5) 10 PD patients who had prolonged bleeding times6) 15 PD patients whose bleeding times were normal7) 15 renal transplantation patients who took a transplant at least 6 months before8) 15 healthy subjects were included as the control group.Blood pressures of the patients were measured before the samples were taken. At first, bleeding times of the patients were measured. The patients who had bleeding times in the range between 3-7 minutes were accepted to have normal bleeding times. The hemodialysis and peritoneal dialysis patients who had bleeding times longer than 7 minutes were included in the prolonged bleeding time group. The glomerular filtration times of the patients were calculated by the 6-variable?? Modification of Diet in Renal Disease (MDRD) formula. The parameters that were evaluated in the study group were: complete blood count (CBC), biochemical panel, high-sentitive C-reactive protein, blood type, PT/APTT/INR tests, D-Dimer, fibrinogen, platelet aggregation induced by ADP, collagen, ristocetin, the level of Ricoff, C41a(Gp2b-3a) and CD42b(Gp1b).Results: There was no statistical difference for collagen, ADP, ristocetin, MPV, CD41a and CD42b in PD, HD and control groups and between prolonged, normal bleeding time, fistula failure and control groups. Fibrinogen levels were significantly higher than control in PD and HD groups, but it was significantly lower than the HD group in control patients. The fibrinogen levels in the fistula failure group were significantly higher than the other three groups. There was no statistical difference for fibrinogen levels between prolonged and normal bleeding time patients, but the level was significantly higher than the control group. There was statistical difference between HD, PD and control groups and between prolonged, normal bleeding time, fistula failure and control groups for D-Dimer, CRP and Ricoff levels. D-Dimer, CRP and Ricoff levels did not reach statistical significance between HD and PD groups, but the levels were significantly higher than the control group. There was not any significant difference for D-Dimer, CRP and Ricoff levels between prolonged and normal bleeding time groups; between prolonged bleeding time and fistula failure groups and between normal bleeding time and fistula failure groups, but the serum levels of the above mentioned markers were significantly lower than the three groups. There was no significant difference between the control and the renal transplantation groups for collagen, ristocetin, CRP, CD41a, CD42b and MPV levels. The serum levels of fibrinogen, ADP, D-dimer and Ricoff were measured significantly higher than the control group in renal tranplantation patients.Collagen, ADP, ristocetin, CD41a, CD42b and MPV levels did not show any statistically significant difference between prolonged, normal bleeding time and control groups. The fibrinogen levels were significantly lower in the control group than prolonged and normal bleeding time PD groups but there was no significant difference when the groups were compared with each other. Serum D-dimer, CRP and Ricoff levels were not statistically significant between prolonged and normal bleeding time patients, but in the control group, it was estimated lower than the other two groups. There was not any statistical difference between stage 4 chronic renal insufficiency patients and control group for collagen, ADP, ristocetin, MPV, CD41a and CD41b levels. The levels of fibrinogen, D-dimer, CRP and Ricoff were found lower in the control group than the stage 4 chronic renal insufficiency patients.Conclusion: In this study it was found that there is a substantial amount of factors in the pathogenesis of the impairment of hemostasis in uremic patients, and it is obvious that anemia, HD procedures, chronic inflammation in uremia and the defects in the other steps of thrombocyte hemostasis contribute to this event.Key Words: Uremia, platelet dysfunction, Ricoff, RIpa, CD41a, CD42b, MPV