Renal arter stenozu derecesi ile serum beyin natriüretik peptit düzeyleri arasındaki ilişki
Investigation of the relation between the severity of renal arteryial stenosis and the serum level of brain natriuretic factor
Yazar: SEVİL UYGUN İLİKHAN
Danışman: DOÇ. DR. EYÜP KÜLAH
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Aort kapak stenozu = Aortic valve stenosis ; Arteryel oklüzif hastalıklar = Arterial occlusive diseases ; Hipertansiyon = Hypertension ; Mitral darlık =   ; Natriüretik ajanlar = Natriuretic agents ; Renal arter = Renal artery ; Renal arter tıkanması = Renal artery obstruction

Özet:
Bu çalışmada renovasküler hipertansiyon (RVH) ön tanısıyla selektif renal arteriografisi yapılan ve renal arter stenozu (RAS) saptanan hastaların serum beyin natriüretik peptit (BNP) düzeylerine bakarak, RAS ile serum beyin natriüretik peptit düzeyi arasında ilişkisi olup olmadığını araştırdık. Çalışmada dirençli hipertansiyonu olan hastalar renal arter arteriografisi sonucuna göre RAS olan (Grup 1, n=30) ve olmayan (Grup 2, n=10) olmak üzere iki gruba ayrıldı. RAS olmayıp hipertansiyonu olan hastalar (Grup 2) kontrol grubu olarak alındı. RAS tespit edilen hastalar (Grup 1) stenozun derecesine göre iki gruba ayrıldı. Renal arterde darlığı % 50'den az olanlar Grup 1a (n=13), % 50'den fazla olanlar Grup 1b (n=17) olarak kabul edildi. Ayrıca RAS saptanan hastalar unilateral ve bilateral olarak gruplandırıldı. Bu 2 grupta kendi arasında kritik ve non-kritik olarak ayrıldı. Unilateral non-kritik RAS tespit edilen hasta grubu Grup A (n=7), unilateral kritik RAS tespit edilen hasta grubu Grup B (n=12) kabul edildi. Bilateral non-kritik RAS tespit edilen hasta grubu Grup C (n=6), bilateral kritik RAS tespit edilen hasta grubu Grup D (n=5) kabul edildi. RAS saptanan hastaların gerek darlık derecesine gerekse de kritik, non-kritik darlık durumuna göre sınıflandırıldığında serum BNP değerleri kontrol grubuna göre daha yüksek bulundu (p<0.05). Grup 1a'da serum BNP düzeyi ile sistolik kan basıncı kontrol grubuna göre yüksek tespit edildi (p<0.05). Grup 1b'de serum BNP, mikroalbüminüri, sistolik ve diyastolik kan basıncı kontrol grubuna göre yüksek, kreatinin klirensi düzeyi daha düşük bulundu (p<0.05). Grup 1b'nin serum BNP ve serum kreatinin değerleri Grup 1a'ya göre daha yüksek, kreatinin klirensi değeri daha düşük saptandı (p<0.05). Unilateral kritik RAS saptanan hastalar unilateral non-kritik RAS saptanan hastalara göre serum BNP düzeyleri daha yüksek ve kreatinin klirensi düzeyleri daha düşük saptandı (p<0.05). Bilateral kritik RAS saptanan hastalar, bilateral non-kritik RAS saptanan hastalara göre serum BNP, serum kreatinin düzeyleri daha yüksek, kreatinin klirensi düzeyleri ise daha düşük saptandı (p<0.05). Serum BNP düzeyleri ile yaş, sol ventrikül kitle indeksi (SVKİ) arasında bir korelasyon tespit edilmedi. Sonuç olarak bu çalışma serum BNP düzeyleri yüksek olan hastalarda RAS'ı tahmin etmede bir belirleyici olarak kullanılabileceğini göstermiştir. Dirençli hipertansiyonu olan, kalp yetmezliği ve diyastolik disfonksiyonu olmayan hastalarda serum BNP düzeyi yüksek saptanırsa, renal arter stenozu düşünülmelidir.Anahtar kelimeler: Renal arter stenozu derecesi, hipertansiyon, serum beyin natriüretik peptit

Abstract:
This study was carried on the patients having a preliminary diagnosis of renovascular hypertension (RVH) whom were diagnosed to have renal arteryial stenosis (RAS) through selective renal angiography. The relation between the severity of the renal arterial stenosis and serum brain natriuretic peptide (BNP) was investigated. Patients with drug resistant hypertension who were proved to have RAS according to selective renal angiography constituted the study group (Group 1, n=40) and pateints without RAS consitituted the control group (Group 2, n=10). Patients in the study group were classified into two subgroups according to the severity of the renal arteryial stenosis. Patients having a renal arterial stenosis less than 50% constitiuted the Group 1a (n=19) and patients having more than 50% stenosis constituted the Group 1b (n=21). The patients with RAS were further classified into two subgroups according to the lateralization and significance of the stenosis. Patients with unilaterally insignificant stenosis consisted the Group A (n=10) and the patients with unilaterally significant stenosis consisted the Group B (n=12). The patients with bilaterally insignificant stenosis were gathered in to the Group C (n=9), leaving the patients with bilaterally significant stenosis to the Group D (n=9). The mean serum BNP and urinary microalbumin levels along with the mean systolic and diastolic blood pressure values in the Group 1b were significantly higher than that of the control group whereas the mean creatinine clearance rate in the Group 1b was significantly lower than the control group (p<0.05). The mean serum BNP and creatinine values of the Group 1b were significantly higher than that of the Group 1a (p<0.05). The mean creatinine clearance rate in the Group 1b was significantly lower than that of the Group 1a (p<0.05). The mean serum BNP level in Group B patients were significantly higher than the Group A patients whereas the mean creatinine clearance rate was significantly lower than that of Group A (p<0.05). The mean serum BNP and creatinine levels in Group D patients were significantly higher than Group C patients whereas the mean creatinine clearance rate of Group D patients was significantly lower than Group C (p<0.05). The mean serum BNP level did not correlate with the left ventricular mass index and the age of the patient. As a conclusion, this study revealed that the serum BNP level may be used as a marker for the presence of significant RAS. The determination of serum BNP level in the patients with drug resistant hypertension may be a starting point for the differential diagnosis. In the resistant hypertensive paitents without any echocardiographic finding of diastolic dysfunciton and cardiac failure, renal arterial stenosis must be considered if elevated serum BNP levels are detected.Keywords: Degree of renal arterial stenosis, hypertension, serum brain natiruretic peptit