Kimyasallarla çalışmada iş sağlığı ve güvenliği bilincinin yerleştirilmesine yönelik alınacak önlemler
Measures for the placement of awareness on health and safety in working with chemicals
Yazar: FUNDA KIRINTI
Danışman: PROF. DR. UĞUR EŞME
Tarsus Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Bilinç = Consciousness ; Güvenlik = Security ; Kimyasal maddeler = Chemical materials ; Tehlike = Danger ; Tehlikeli maddeler = Hazardous substances ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Güvenli bir çalışma ortamı, yapılan çalışma ve kullanılan madde seçimlerinde insan sağlığı ve çevre için öncelik arz etmesi, verilen eğitimin ihtiyaç ve gereksinimleri karşılaması gelecekte bilinçli nesiller oluşturmak için çok önemlidir. Güvenli bir çalışma ortamı ancak sağlıklı çalışma standartlarının oluşturulmasıyla sağlanabilir. Sebep olan kaynaklar ve sonuçları incelenerek değerlendirilir, iyileştirmeler yapılır. Ülkemize baktığımızda kimyasal madde kullanımında meydana gelen kazalarin büyük çoğunluğu bilinçsiz kullanım ve yetersiz tedbirler sonucu ortaya çıkmaktadır. Çalışma ortamına dahil olan her birey ve materyal, kazalara sebep olan kaynaklar arasındadır. İyileştirmelerin verimli olabilmesi, etken faktör, bireylerin izlenmesi ve yapılan bu gözlemlerin değerlendirilmesiyle mümkündür. Yaşadığımız kazalara kalıcı çözümler getirebilmek, en aza indirmek ancak kazalara sebep veren faktörlere odaklanarak üstesinden gelinebilir. Hatalar bilinirse ve farkında olunursa doğru yöntemlere daha çabuk ulaşılır. Kimyasal maddeler giderek daha fazla güncel hayatımızın içinde yer almakta ve geleceğimizi tehdit etmektedir. Üstelik artan yan ürünleri ve çeşitleri farklı risk ve tehditleri de beraberinde getirmektedir. Hızla çeşitlilik gösteren bu maddeler gıda katkı maddeleri, temizlik ürünleri, böcek ilçaları, zirai ilaçlar ve insan sağlığı için kullanılan ilaçlarda koruyucu veya yan etki olarak kendini göstermektedir. Günümüzde organik yetiştirme ve beslenmeye verilen önem artsada, vazgeçemediğimiz bir çok ihtiyaç alanında yapay maddeler yerini korumaktadır. Doğal maddelerin kimyasal reaksiyona uğrayarak oluşturduğu bu yeni suni maddelere kimyasal madde adı verilmektedir. Kimyasal madde üretimi her alanda artmaktadır. Bir çoğu doğada kendiliğinden yok olamadığı gibi geri kazanımı da mümkün değildir. Bu sebeple üretimi kadar güvenli kullanımı da önem arz etmektedir. Kimyasallarla çalışma bilincinin yerleştirilmesi, eğitim seviyelerine ve çalışma ortamına göre detaylandırılması, kullanılan kimyasallara yönelik eğitimlerin verilmesi ve bu bilincin küçük yaşlardan itibaren aşılanması güvenli çalışma ortamına yapılacak en iyi yatırımdır. Gerekli tedbirlerin alınmasında, kullanılan kimyasalların içeriği ve geçmişte yaşanan kazalar büyük oranda yol gösterecektir. Geçmiş çalışmalarda edinilen kimyasal bilgi deneyimi ve geliştirilmiş koruyucu ekipmanlardan yararlanmak da çok fazla yarar sağlayacaktır. Ama en önemlisi ihtiyaç ve gereksinimlere cevap veren eğitimlerle ilerleme sağlanabilir. Tehlikeli kimyasallarla çalışmaya başlamadan önce alınan eğitimlerle  daha bilinçli öğrenci, eğitimci ve çalışanlar sayesinde kimyasal kazalar ortadan kaldırılabilir veya daha az seviyeye indirgenebilir. Tehlikeli kimyasallarla çalışmada iş sağlığı ve güvenliği bilincinin yerleştirilmesi eğitim sektöründe alınması gereken tedbir ve verilmesi gereken eğitimlerle mümkündür. Temelde aşılanan bilgi ve farkındalıkla daha bilinçli nesil ve kullanıcılar oluşturulabilir. Oluşturulan bu farkındalık ile ihtiyaç ve gereksinimlere yönelik koruyucu ve önleyici tedbirler daha hızlı geliştirilebilir ve iyileştirilebilir.

Abstract:
Asecure working environment, giving priority to human health and environment in the study and selection of substances used, meeting the needs and requirements of education are very crucial matters in order to create conscious generations in the future. A safe working environment can only be achieved by establishing healthy working standards. Causes are evaluated by examining the sources and results, and improvements are made. Having a look  at our country, the vast majority of incidents taking place in the use of chemicals happens as a result of unconscious use and insufficient precautions. Every single individual and material involved in the work environment is among the sources of accidents. Improvements could be efficient by evaluating the factor, the individual and the evaluation of these observations. Bringing lasting solutions to our incidents, minimizing them can only be overcome by focusing on the factors causing the accidents. It would be much easier to reach the correct methods only if mistakes are known and be aware. Chemicals are increasingly taking place in our current lives and jeoperdize our future. Also, increasing by-products and varieties bring a lot of risks and threats. These substances, which are diversified very fast, appear as protective or side effects in food additives, cleaning products, insect counties, pesticides and human health drugs. Today, the importance given to organic cultivation and nutrition has gone up, however, artificial substances remain in most of important areas that we cannot be given up. These new artificial substances formed by natural reactions by chemical reactions are named as chemicals. Chemical production is going up in every single field. Majority of them do not disappear spontaneously in nature and cannot be recovered. Consequently, it is very important to use as secure as production. Placing the awareness of working with chemicals, detailing them according to education levels and working environment, organising training for the chemicals used and instilling this awareness from an early age is the greatest investment to be made in a safe working environment. The content of the chemicals used and the accidents that happened in the past will lead to a big extent in taking necessary precautions. The experience of chemical knowledge gained in previous studies and the use of improved protective equipment will also benefit a lot. However, most importantly, progress can be successed through training that responds to needs and requirements. With the help of more conscious students, educators and employees, before training with hazardous chemicals, chemical accidents can be eliminated or reduced to a much lower level. It is possible to establish occupational health and safety awareness in working with dangerous chemicals with the precautions to be taken in the education sector and the trainings to be given. Fundamentally instilled knowledge and awareness can create more conscious generations and users no doubt. With this consciousness, protective and preventive measures can be developed and improved more rapidly.