Yeşil pazarlama ve tüketicilerin çevre dostu ürün satın alma davranışlarının incelenmesi: Konya ili örneği
Green marketing and investigation of consumers' eco-friendly product purchasing behavior: The case of Konya province
Yazar: İSMAİL APA
Danışman: PROF. DR. AHMET BURHAN ÇAKICI
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Globalleşen dünya, hızlı nüfus artışı, teknolojik gelişmeler ve gittikçe artmakta olan tüketici talepleri, işletmeler arası rekabetin artmasına neden olmuştur. Artan rekabet ve tüketici taleplerini karşılayabilmek adına işletmeler üretimlerini arttırmak zorunda kalmıştır. Artan üretim ise pek çok çevre sorunlarına neden olmuş ve bu durum çevre kirliliğini arttırmıştır. Bu artış başta küresel ısınma olmak üzere pek çok çevre sorunlarını tetikleyerek, gelecek nesiller için tehlike oluşturmaya başlamıştır.

Geçmişten bize kalan yaşanabilir çevrenin, gelecek nesiller içinde yaşanabilir kalması adına endişeler giderek artmaya başlamıştır. Bu endişe tüketicilerde çevre duyarlılığını tetiklemiş ve tüketicileri çevre dostu yeşil ürünler satın almaya itmiştir. İşletmeler ise tüketicilerin bu duyarlılığı karşısında yeni pazarlama yöntemleri geliştirme ihtiyacı hissetmiş ve yeşil pazarlama kavramını ortaya çıkarmışlardır. Yeşil pazarlama kısaca; çevre dengesi ve çevre üzerindeki tahribatı, en aza indirmek ya da tamamen ortadan kaldırmak amacıyla tasarlanan ve geliştirilen ürünlerin tüm pazarlama süreçlerine uyarlanmasıdır.

Bu bağlamda ülkemizde yapılan birçok araştırmaya ek olarak bu çalışma da pazarlama karması ve yeşil pazarlama hakkında literatür incelenmiştir. Konya ili merkez ilçelerinde bulunan ve farklı özelliklere sahip 388 tüketiciye gönüllülük esasına dayanarak ulaşılmış ve anket uygulanmıştır. Bu ankette tüketicilerin çevre bilinci ve çevre dostu ürün satın alma davranışlarını ve bunlar arasındaki ilişkiyi belirleyebilmek için çeşitli ölçeklere yer verilmiştir. Anket uygulaması sonucunda elde edilen veriler, SPSS 27.0 paket programında analize tabi tutulmuştur. Analiz sonucunda, frekans dağılımları, ortalama ve standart sapma değerleri, güvenilirlik testleri, ANOVA, T-Test ve Korelasyon analizleri yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre; çevre bilincinin ve yeşil pazarlama faaliyetleri ile tüketici satın alma kararları üzerinde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Yine sonuçlara göre; yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu ve gelir düzeyinin satın alma kararları üzerinde anlamlı ilişkileri bulunmaktadır.

Abstract:
The globalizing world, rapid population growth, technological developments and ever-increasing consumer demands have led to an increase in competition between businesses. In order to meet the increasing competition and consumer demands, businesses had to increase their production. Increasing production has caused many environmental problems and this has increased environmental pollution. This increase has started to pose a danger for future generations by triggering many environmental problems, especially global warming.

Concerns have started to increase in order to keep the livable environment left to us from the past livable for future generations as well. This concern has triggered environmental awareness in consumers and pushed consumers to buy environmentally friendly green products. Businesses, on the other hand, felt the need to develop new marketing methods in the face of this sensitivity of consumers and they revealed the concept of green marketing. Green marketing briefly; It is the adaptation of products designed and developed to all marketing processes in order to minimize or completely eliminate environmental balance and damage on the environment.

In this context, in addition to many studies conducted in our country, this study also examined the literature on marketing mix and green marketing. 388 consumers with different characteristics in the central districts of Konya were reached on a voluntary basis and a questionnaire was applied. In this survey, various scales are included in order to determine the environmental awareness and purchasing behaviors of environmentally friendly products and the relationship between them. The data obtained as a result of the survey application were analyzed in the SPSS 27.0 package program. As a result of the analysis, frequency distributions, mean and standard deviation values, reliability tests, ANOVA, T-Test and Correlation analyzes were performed. According to the analysis results; Significant relationships were found on environmental awareness and green marketing activities and consumer purchasing decisions. Again, according to the results; Age, gender, marital status, educational status and income level have significant relationships on purchasing decisions.