Patates böceği [Leptinotarsa decemlineata (Say) (Coleoptera: Chrysomalidae)] mücadelesinde bazı entomopatojen nematodların kullanım olanakları
Researchs on the possible use of entomopathogenic nematodes in the control of colorado potato beetle [Leptinotarsa decemlineata (Say) (Coleoptera: Chrysomalidae)] ]
Yazar: NİYAZİ GÜLEÇ
Danışman: PROF. DR. İLKER KEPENEKCİ
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Entomopatojen nematod = Entomopathogen nematoda

Özet:
Patates üretimini azaltan zararlı organizmalardan biri de patates böceği [Leptinotarsa decemlineata (Say) (Coleoptera: Chrysomelidae)] (PB)'dir. Patates bitkisinin her dönemine zarar veren polifag bir zararlıdır. Dünya'da entomopatojen nematodların (EPN) birçok zararlı grubuna karşı etkinliği laboratuar ve tarla/bahçe çalışmaları ile ortaya konulmuş olmasına karşın ülkemizde PB ile ilgili çok az çalışma yapılmıştır. Yapılan bu çalışma kapsamında patates bitkisinin önemli bir zararlısı olan PB ile mücadelede EPN'lerin kullanılması amaçlanmıştır. Çalışmanın ana hedefi, laboratuarlar stoklarımızda mevcut olan ve daha öce yapılan laboratuvar çalışmaları sonucu ümitvar etki gösteren EPN (Steinernema feltiae ve Heterorhabditis bacteriophora)'lerin yeşil aksam ve toprak uygulamaları şeklinde sera (saksı) denemeleri sonucu PB'nin farklı dönemlerine (yeşil aksam uygulamalarında 3. larva dönemi ve toprağa yapılan uygulamalarda son dönem larvalara) karşı etkinliği ortaya konulmuştur. Türkiye'de ilk defa bu zararlı grubuna karşı sera (saksı) çalışmaları yürütülmüştür. Ayrıca dünyada EPN'lerin sulu konsantrasyonlarının zararlılara karşı kullanımı ile ilgili çok çalışma bulunmaktadır. Son yıllarda sulu konsantrasyonların yerine kadavra içinde EPN'lerin kullanılması çalışmaları başlamıştır. PB'ye karşı bu uygulama dünya için ilk çalışma niteliğindedir.Araştırma sonucu elde edilen sonuçlara göre EPN'lerin toprağa yapılan uygulamalarda en yüksek ölüm oranı S. feltiae (65,23±4,45 ve 77,33±2,59)'da elde edilmiştir. Diğer uygulamalar (yeşil aksam ve kadavra uygulamaları)'da etkisinin düşük düzeyde olduğu görülmektedir. Deneme sonuçlarında, kadavra uygulamalarında ölüm oranu %40'ı geçmemiş ve en yüksek ölüm oranı H. bacteriophora'da %37,40±8,88 olarak tespit edilmiştir. Yeşil aksam uygulamalarında ise ölüm oranu %30'ı geçmemiş ve en yük ölüm oranı H. bacteriophora'da 29,14±6,09 olarak tespit edilmiştir. EPN sera-saksı deneme sonuçlarına göre S. feltiae (Aydin isolatı) izolatının toprak uygulamalarının arazi denemeleri kapsamına alınması uygun olacaktır.

Abstract:
One of the pest organisms reducing potato production is Colorado Potato Beetle [Leptinotarsa decemlineata (Say) (Coleoptera: Chrysomalidae)] (CPB). CPB is a polyphagous pest that damages every-stage of potato. Although entomopathogenic nematodes (EPNs) in the world have been demonstrated by many laboratories and field/garden studies activity against many harmful groups, very few studies have been conducted on CPB in our country (Turkey). In the scope of work intended to be used EPNs against CPB with an important pest of potato plant. The main objective of the study is revealed greenhouse and soil applications of EPN (Steinernema feltiae and Heterorhabditis bacteriophora), which are present in our laboratories in our stocks and which are expected to have a lasting effect in the laboratory studies (to different stages of the end CPB larval period and recent practices in soil). For the first time in Turkey, greenhouse (flower pot) studies have been carried out against this harmful group. There is also a lot of work in the world about the use of aqueous concentrations of EPNs against harmful effects. In recent years, efforts have been made to use EPNs in cadaver instead of aqueous concentrates. This application against CPB is the first working for the world.According to the results of the study, the highest mortality rate of the EPNs in the soil applications was obtained in S. feltiae (65,23±4,45 ve 77,33±2,59). Other applications (green limbs and cadaver applications) are seen to have a low level of efficacy. In the trial results, the mortality rate in cadaver applications did not exceed 40% and the lowest mortality rate in H.bacteriophora was 37,40±8,88%. In the case of green devices, the mortality rate did not exceed 30% and the highest mortality rate was 29,14±6,09 in H.bacteriophora. According to EPN greenhouse-pot experiments results, soil applications of S. feltiae (Aydin isolate) isolate should be included within the scope of field trials.