Bipolar bozukluk hastalarında ve ailelerinde psikolojik dayanıklılık ve ilişkili faktörler
Psychological resilience and related factors in bipolar disorder patients and their families
Yazar: MERVE ZEREN
Danışman: PROF. DR. FATMA ÖZLEM ORHAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Kronik ruhsal hastalığa sahip bireylerin ve onlara bakım veren yakınlarının psikolojik dayanıklılığını inceleyen çalışmalara ilgi artmaktadır. Bu çalışmanın amacı polikliniğimize başvuran ötimik dönemdeki bipolar bozukluk (BB) tanılı hastalarda, hastalara bakım veren yakınlarında ve sağlıklı kontrollerde psikolojik dayanıklılık ve tükenmişliği araştırmak aynı zamanda bu değişkenler üzerinden üç grubu birbiri ile kıyaslamaktır. 
Yöntem:  Bu çalışma etik kurul onayı alındıktan sonra, KSÜ SUA Hastanesi Psikiyatri Polikliniğine Mart-2022 ve Aralık 2022 tarihleri arasında ayaktan başvuran ve çalışmaya katılmak için onay veren, daha önce bipolar bozukluk tanısı almış 38 kişi, bipolar bozukluk hastalarının bakım verenlerinden oluşan 38 kişi ve kendisinde ve birinci derece yakınlarında bipolar bozuklukluğu bulunmayan sağlıklı kontrollerden oluşan 38 kişi olmak üzere toplam 114 kişi dahil edilmiştir. Hastaların remisyonunu değerlendirmek amacı ile Young Mani ve HAM-D ölçekleri uygulanmıştır. Katılımcılara Sosyodemografik veri formu (hasta, bakım veren ve kontrol olmak üzere), yetişkinler için psikolojik dayanıklılık ölçeği (YPDÖ), Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ), A tipi kişilik testi uygulanmıştır. 
Bulgular: Bipolar bozukluk hasta grubu (YPDÖ-toplam puan: 109,4±22)  ile bakım veren (YPDÖ-toplam puan: 122,8±14) ve sağlıklı kontrol grubu (YPDÖ-toplam puan: 129,6±17) arasında YPDÖ-toplam puan açısından anlamlı farklılık görülmüştür ve bu farklılık hasta grubu ile diğer iki grup arasındaki farktan kaynaklanmıştır. Kontrol grubunun psikolojik dayanıklılık düzeylerinin hasta ve bakım verenlerden yüksek olduğu saptanmıştır. Gruplar arasında MTÖ-toplam açısından anlamlı farklılık görülmüştür ve bu farklılık hasta grubu (MTÖ-toplam: 34,3±13) ile bakım veren (MTÖ-toplam: 25,1±9,6) ve kontrol grubu (MTÖ-toplam: 26,6±10,5) arasındaki farktan kaynaklanmıştır. A tipi davranış testi açısından her üç grup arasında anlamlı farklılık görülememiştir.
Sonuçlar: Bipolar bozukluk hastalarının, bakım veren yakınlarına ve kontrol grubuna kıyasla psikolojik dayanıklılık düzeyleri daha düşük, tükenmişlik düzeyleri daha yüksek saptanmıştır. Bu durum bazı klinik veriler ve sosyodemografik özellikler ile de ilişkilendirilmiştir. Bipolar bozukluğu olan hastaların bakım verenlerinde psikolojik dayanıklılık kontrol grubuna göre daha düşük saptanmasına rağmen tükenmişlik açısından iki grup arasında anlamlı farklılık görülmemiştir. Psikolojik dayanıklılığın arttırılması ve tükenmişlikle baş etme stratejilerinin geliştirilmesi hem hasta hem bakım verenin işlevselliğini olumlu yönde etkileyecektir.

Abstract:
Objective:  Interest in studies examining the psychological resilience of individuals with chronic mental illness and their caregivers has been increasing. The aim of this study is to investigate psychological resilience and burnout in individuals diagnosed with bipolar affective disorder (BAD) in the euthymic phase, their caregivers, and healthy controls who are attending our clinic, and to compare these three groups with each other based on these variables.
Method: After obtaining ethical committee approval, a total of 114 individuals were included in this study, consisting of 38 people previously diagnosed with Bipolar Affective Disorder who presented to the KSU SUA Hospital Psychiatry Outpatient Clinic between March 2022 and December 2022 and gave consent to participate in the study, 38 caregivers of Bipolar Disorder patients, and 38 healthy controls who did not have Bipolar Affective Disorder in themselves or in their first-degree relatives. The Young Mania and HAM-D scales were applied to evaluate the remission of patients. Participants were administered a Socio-demographic Data Form (for patients, caregivers, and controls), the Psychological Resilience Scale for Adults, the Maslach Burnout Inventory, and the Type A Personality Test.
Results: There was a significant difference in the total score of psychological resilience (YPDÖ) between the bipolar disorder patient group (YPDÖ-total score: 109.4±22) and the caregiver group (YPDÖ-total score: 122.8±14) and the healthy control group (YPDÖ-total score: 129.6±17). This difference was due to the difference between the patient group and the other two groups. It was found that the psychological resilience levels of the control group were higher than those of the patients and caregivers. There was a significant difference in the total score of burnout (MTÖ) between the groups, and this difference was due to the difference between the patient group (MTÖ-total score: 34.3±13) and the caregiver group (MTÖ-total score: 25.1±9.6) and the control group (MTÖ-total score: 26.6±10.5). There was no significant difference in the type A behavior test between the three groups.
Conclusion: Patients with bipolar disorder were found to have lower levels of psychological resilience and higher levels of burnout compared to their caregivers and the control group. This situation has also been associated with certain clinical data and sociodemographic characteristics. Although caregivers of patients with bipolar disorder were found to have lower levels of psychological resilience compared to the control group, there was no significant difference between the two groups in terms of burnout. Increasing psychological resilience and developing coping strategies for burnout will positively impact the functionality of both the patient and the caregiver.