Demirci Kazası Ortapare nahiyesi Temettuat Defterleri
The Temettuat Books of Ortapare subdistrict of Demirci Town
Yazar: BAYRAM YELBOĞA
Danışman: PROF. DR. ERTAN GÖKMEN
Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Osmanlı Müesseseleri ve Medeniyeti Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Tarih = History
Dizin: Defterler = Registers ; Manisa = Manisa ; Manisa-Demirci = Manisa-Demirci ; Manisa-Demirci-Ortapare = Manisa-Demirci-Ortapare ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Tarih = History ; Temettuat Defterleri = Temettuat Registers

Özet:
Osmanlı Devleti'nden günümüze ulaşan zengin arşiv defterleri içinde temettuat defterleri önemli bir yer tutmaktadır. Tanzimat'ın ilanıyla birlikte tutulmaya başlanan bu defterler XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu sosyal ve ekonomik durumunu ortaya koyacak bilgiler içermektedir. Temettuat sayımının yapıldığı yerlerde yaşayan mükelleflerin sahip oldukları mal varlıkları ve gelirleri ayrıntılı bir şekilde bu defterlere kaydedilmiştir. 
Bu çalışmada Saruhan Sancağının Demirci kazasına bağlı Ortapare nahiyesi köylerinin XIX. yüzyıl ortalarındaki sosyal ve ekonomik yapısı incelenmiştir. Çalışmanın ana kaynağını köylere ait temettuat defterleri teşkil etmiştir. Temettuat defterleri, nahiyenin demografik yapısı ve yerleşim yerlerinde kullanılan isimler hakkında detaylı bilgiler içermektedir. Bu defterlere kişilerin ellerinde bulunan bütün mal varlıkları ayrıntılı şekilde kaydedilmiştir. Temettuat defterlerinde araştırılan bölgenin toplam arazi miktarı, toplam ekili arazi miktarı, arazilerin kullanım alanları, arazilerde yetiştirilen ürünlerin neler olduğu ve bu ürünlerden alınan vergi miktarına ilişkin bilgiler yer almaktadır. Yine mükelleflere ait hayvan sayıları ve gelirleri, ticari ve mesleki faaliyetlerle ilgili ayrıntılı bilgiler bu defterlerde bulunmaktadır.
Bu çalışmada, Manisa'nın Demirci kazasına tabi üç nahiyeden biri olan Ortapare nahiyesinin 28 köyüne ait temettuat defterleri ele alınmıştır. Çalışma, giriş ve iki bölümden ibarettir. Giriş bölümünde temettuat defterlerinin Osmanlı sosyo- ekonomik tarihi için önemi ve Ortapare nahiyesi temettuat defterlerinin tanıtımı yapılmıştır. Birinci bölümde nahiyenin idari yapısı ve nüfusu ardından mükelleflerin sosyal statüleri ve sektörel dağılımları ele alınmıştır. İkinci bölümde ise iktisadi yapı, hayvancılık ve nahiyedeki ziraai üretim miktarları ve vergi konularına değinilmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise sonuç ve kaynakça yer almaktadır.

Abstract:
Temettuat books which are present take a substantial place among rich Ottoman archive documents reaching time.  After the establisment of Tanzimat Reforms these books started to be orginized to clarify information which include the social and economical position of the Ottoman Empire in the 19th century. The amount of properties and incomes of tax payers were recorded in detail on the temettuat books where temettuat counting took place.
İn this study the social and economic position of the villages of Ortaparetownship in Demirci District under the authority of Saruhan sanjak was researched. The main resource of this study is the temettuat books consist of detailed information about the demografic structure and the names used in the township. On these temettuat books the individual property of every person were elaborately recorded. The total amount of land,  the sum of cultivated land, the kinds of corps and the tax taken from tax payers were recorded in detail. Temettuat books also give information about the number of animals and incomes, commercial and educational affairs were all mentioned comprehensively.
In this study  the books of 28 villages of  Ortapare which is  one of the three townships of Demirci District is taken into consideration. The study consists of abstract and two other parts. In the abstract, the importance of temettuat books for The Ottoman Empire socio-economic history are emphasized and Ortapare temettuat books were presented. In the first part,  the administrative structure of the township, the population, the tax payer's social status and sectoral distribution were explained.In the second part, the issues of the industrial structure, farming, township's agricultural productions and the taxes are mentioned. The study is ended with a conclusion and bibliography.