Boşanma aşamasındaki bireylerin yaşam doyum düzeylerini yordayan bazı değişkenlerin incelenmesi
Examining the factors predicting life satisfaction of the individuals in the course of divorce
Yazar: NURGÜL İYİLİKÇİ
Danışman: PROF. DR. FERDA AYSAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Boşanma = Divorce ; Boşanmış aileler = Divorced families ; Cinsiyet farkları = Gender differences ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmanın amacı boşanma aşamasındaki bireylerin kişilik özellikleri, kullandıkları başa çıkma stratejileri, çeşitli demografik özellikleri (cinsiyet, öğrenim durumu, algılanan sosyo-ekonomik durum v.b.) ve yaşam doyum düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi ve katılımcıların yaşam doyum düzeylerini yordayan değişkenlerin saptanmasıdır.
Araştırmanın örneklemi; İzmir ilinde yaşayan ve boşanma davaları İzmir Adliyesi Aile Mahkemeleri'nde devam eden bireylerdir. Örneklem, boşanma aşamasında olan 133 kişiden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla Demografik Bilgi Formu, Yaşam Doyum Ölçeği, Beş Faktör Kişilik Envanteri Kısa Formu ve Başa Çıkma Stratejileri Ölçeği kullanılmıştır.
Araştırma bulguları bireylerin yaşam doyum düzeyleri arasında cinsiyetler arası bir farklılaşma olmadığını ortaya koymuştur. Araştırma bulgularına göre yaşam doyumunun başa çıkma stratejilerinden sadece kaçınma alt boyutu ile anlamlı düzeyde ilişkili olduğu, kişilik özellikleri alt boyutlarından gelişime açıklık, dışa dönüklük ve duygusal tutarsızlıkla anlamlı düzeyde ilişkili olduğu bulunmuştur. Regresyon analizi sonuçları yaşam doyumunun en önemli belirleyicilerinin baş etme stratejilerinden "kaçınma" ve kişilik özelliklerinden ise "duygusal tutarsızlık" olduğunu ortaya koymuştur. Araştırma sonucunda kaçınma düzeyleri ve duygusal tutarsızlık düzeyleri daha yüksek olan katılımcıların yaşam doyumu düzeyleri daha düşük bulunmuş olup, bulgular literatür bulguları ışığında tartışılmış, araştırmanın sınırlılıkları, güçlü yönleri ve gelecek çalışmalar için öneriler üzerinde durulmuştur.


Anahtar Sözcükler: Boşanma, yaşam doyumu, başa çıkma, kişilik özellikleri, aile.

Abstract:
The purpose of the study is to examine the relationships between life satistfaction, coping strategies, personality traits and various socio-demographic characteristics (sex, education level, perceived socio-economical status etc.) of individuals in the course of divorce and to determine the variables predicting their life satisfaction.  
The sample of the study consists of 113 individuals in the course of divorce whose trials are conducted by the family courts in Izmir Courthouse. Demographic Data Form, Satisfaction With Life Scale, Five Factor Personality Inventory-Short Form and Coping Strategies Scale were used to collect data.
Results revealed that there is no significant differentiation between the life satisfaction levels of male and female participants. Extraversion, openness and neurotism are the personality traits which have significant correlations between life satisfaction. Among the coping strategies only avoidance has a significant correlation with life satisfaction.  Regression analysis revealed that "avoidance" as a coping strategy and "neurotism" as a personality trait are the most important predictors of life satisfaction.  The individuals with higher levels of avoidance and neurotism have lower life satisfaction levels. The results are discussed along with the literature findings, strengths and limitations of the study and suggestions for future researches.


Keywords: Divorce, life satisfaction, coping, personality traits, family.