Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde tedavi gören hastalarda serum çinko düzeyininCovid-19 enfeksiyon şiddetine etkisi
The effect of serum zinc level on the severity of the Covid-19 patients treated at Erzincan Binali Yildirim University Mengücek Gazi Training and Research hospital on the severity of Covi̇d-19 i̇nfection
Yazar: HAKTAN AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN ÖLMEZ
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Giriş ve amaç: Aralık 2019'da Çin'in Wuhan kentinde çok sayıda akut pnömoni
olgusuna neden olan yeni tip beta-koronavirüs tespit edilmiştir. Bu hastalık Dünya Sağlık
Örgütü (DSÖ) tarafından COVİD-19 ismiyle tanımlanmış ve pandemi olarak kabul edilmiştir.
Hastalık klinik olarak şiddetine göre 4 gruba ayrılmış, hafif, orta, şiddetli ve kritik seviye
olarak değerlendirilmiştir. Hafif vakalar üst solunum yolu enfeksiyonu semptomları ile
karakterize olup radyolojik bulgu saptanmaz. Orta vakalarda üst ve alt solunum yolu
enfeksiyonu semptomları ile radyolojide pnömoni bulguları mevcuttur. Hafif ve orta grup
vakaları bütün vakaların %81'ini oluşturmaktadır.Vakaların daha azı şiddetli ve kritik seviye
vakalardır. Şiddetli vakalarda solunum sayısı >30/dk veya oksijen satürasyonu ≤ %93 veya
PaO2/FiO2 ≤300 veya akciğer görüntülemesinde 2 gün içinde %50'den fazla progresyon
meydana gelir. Yüksek miktarda oksijen tedavisi (FiO2) gereksinimine ek olarak solunum
hızı> 30/dakika, şiddetli solunum semptomları varlığı, ortam havasında oksijen satürasyonu
(SpO2) < %90, PaO2/FiO2 < 200 olan hastalar, non-invaziv mekanik ventilasyon (NIMV)
veya invaziv mekanik ventilasyon (IMV) gereksinimi olan hastalar, kritik seviye olarak
değerlendirilir ve genellikte yoğun bakım şartlarında takibe alınır.
Viral enfeksiyonların önlenmesi ve yönetimi için bağışıklığı koruyucu dengeli beslenme
esastır. Çinko büyüme, gelişme ve bağışıklık fonksiyonunun korunmasında önemli bir eser
elementtir ve immünitede kritik rolü vardır. Biz çalışmamızda COVİD-19 real-time
polimerazzincir reaksiyon testi (RT-PCR) pozitif olan, klinik ve radyolojik olarak COVİD-19
enfeksiyonu ile uyumlu olan hastalarda serum çinko düzeyleri ile COVİD-19 enfeksiyonunun
laboratuvar (hastalığın progresyon ve şiddetini gösterdiği daha önceden kanıtlanmış olan DDimer, CRP (C-reaktif protein), Ferritin, fibrinojen, lökosit sayısı, lenfosit sayısı, ... vb.),
bulgularının hastalık şiddeti ile arasındaki ilişkiyi görmek istedik. Ayrıca COVİD-19
enfeksiyonu nedeni ile asemptomatik veya hafif bulguları olan hastalar, COVİD-19 nedeniyle
pnömoni olan hastalar veya COVİD-19 enfeksiyonu nedeni ile ARDS ve sitokin salınımı
sendromu gelişerek solunum yetmezliği oluşan hastalardaki serum çinko düzeylerini
karşılaştırmayı amaçladık.
2
Materyal ve Metot: Prospektif vaka kontrol çalışmamıza 1 Temmuz 2021- 1 Temmuz
2022 tarihleri arasında Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Tıp Fakültesi Mengücek Gazi
Eğitim Araştırma Hastanesi (EAH) Göğüs Hastalıkları, Acil COVİD-19 ve COVİD-19
Polikliniklerinde, COVİD-19 ilişkili servislerde, COVİD-19 yoğun bakımlarında tetkik ve
tedavi edilen hastalar ve sağlıklı bireyler dahil edilmiştir. Hastalar kontrol (grup 1), ayaktan
tedavi gören (grup 2), yatarak tedavi gören (grup3) ve yoğun bakım ünitesinde tedavi edilen
(grup 4) gruplar şeklinde sınıflandırılmıştır. Hastalar biyokimyasal parametreler (açlık kan
şekeri, glikolize hemoglobin (HbA1c), Lökosit, Lenfosit, hemoglobin, C-Reaktif protein,
Kolesterol düzeyleri, D-Dimer, Prokalsitonin, Troponin-I ve serum çinko) bakılarak
değerlendirilmiştir.
Bulgular: COVID-19 hastalarında serum çinko düzeylerinin hastalık şiddeti arttıkça
azaldığı ancak mortalite ile ilişkisi olmadığı görülmüştür. Hastalardan alınan biyokimyasal
parametrelerin (açlık kan şekeri, HbA1c, Lökosit, hemoglobin, C-Reaktif protein, Kolesterol
düzeyleri, D-Dimer, Prokalsitonin, Troponin-I ve serum çinko) değerlendirilmesi sonucunda,
serum lenfosit düzeyleri, serum kolesterol düzeyleri ve serum çinko düzeylerinde hastalık
şiddeti arttıkça belirgin azalma görüldü. Diğer parametrelerde ise şiddetle birlikte serum
düzey artışı söz konusuydu.
Sonuç: COVİD-19 hastalarında serum çinko düzeylerine bakılarak hastalığın prognozu
hakkında genel bir fikir sahibi olunabilir. COVİD-19'un şiddetli seyrettiği hastalarda
mortalite artmaktadır. Hastalığın şiddetlenmesini engellemek için gerekli tedbirler erken
dönemde alınabilir ve başta çinko olmak üzere eksik elementler takviye edilip hastalığın hafif
geçirilmesine katkıda bulunulabilir. Ancakserum çinko düzeylerinin mortaliteyi belirlemesini
değerlendirmek için daha geniş çaplı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Introduction and Aim: In December 2019, a new type of beta-coronavirus was
detected in Wuhan, China, which caused a large number of acute pneumonia cases. This
disease was defined as COVID-19 by the World Health Organization (WHO) and accepted as
a pandemic. The disease was divided into 4 groups according to its clinical severity and
evaluated as mild, moderate, severe and critical level.Mild cases are characterized by
symptoms of upper respiratory tract infection and there are no radiological findings.Moderate
cases have symptoms of upper and lower respiratory tract infections and pneumonia findings
in radiology.
Mild and moderate group cases account for 81% of all cases.Fewer cases are severe and
critical-level cases.In severe cases, respiratory rate >30/min or oxygen saturation ≤93% or
PaO2/FiO2 ≤300 or lung imaging more than 50% progression within 2 days.Patients with a
respiratory rate > 30/min, severe respiratory symptoms, ambient air oxygen saturation (SpO2)
< 90%, PaO2/FiO2 < 200 in addition to the need for high oxygen therapy (FiO2), noninvasive mechanical ventilation (NIMV) or Patients who need invasive mechanical ventilation
(IMV) are considered critical and are usually followed up under intensive care conditions.
 A balanced diet is essential for the prevention and management of viral infections.
Zinc is an important trace element in the maintenance of growth, development and immune
function and has a critical role in immunity. In our study, in patients with positive COVID-19
real-time polymerase chain reaction test (RT-PCR) and clinically and radiologically
compatible with COVID-19 infection, serum zinc levels and laboratory (previously proven to
show the progression and severity of the COVID-19 infection) We wanted to see the
relationship between the findings of D-Dimer, CRP (C-reactive protein), Ferritin, fibrinogen,
leukocyte count, lymphocyte count, ... etc.) and disease severity. In addition, we aimed to
compare serum zinc levels in patients with asymptomatic or mild symptoms due to COVID19 infection, patients with pneumonia due to COVID-19, or patients with respiratory failure
due to ARDS and cytokine release syndrome due to COVID-19 infection.
Material and Method: Our prospective case-control study was conducted between 1
July 2021 and 1 July 2022 in Erzincan Binali Yıldırım University Faculty of Medicine
Mengücek Gazi Education and Research Hospital (EAH) Chest Diseases, Emergency
4
COVID-19 and COVID-19 Outpatient Clinics, COVID-19 related services, COVID-19
intensive care units. In their care, patients who were examined and treated and healthy
individuals were included. Patients were classified as control (group 1), outpatient (group 2),
inpatient (group 3) and intensive care unit treated (group 4). The patients were evaluated by
looking at biochemical parameters (fasting blood glucose, glycosylated hemoglobin (HbA1c),
Leukocytes, Lymphocyte, hemoglobin, C-Reactive protein, Cholesterol levels, D-Dimer,
Procalcitonin, Troponin-I and serum zinc).
Results: It was observed that serum zinc levels in COVID-19 patients decreased as the
severity of the disease increased, but was not associated with mortality. As a result of the
evaluation of biochemical parameters (fasting blood glucose, HbA1c, Leukocytes,
hemoglobin, C-Reactive protein, Cholesterol levels, D-Dimer, Procalcitonin, Troponin-I and
serum zinc) taken from the patients, serum lymphocyte levels, serum cholesterol levels and
serum zinc levels were determined. Significant reduction was observed with increasing
disease severity.In other parameters, there was an increase in serum levels with severity.
Conclusion: A general idea about the prognosis of the disease can be obtained by
looking at serum zinc levels in patients with COVID-19.Mortality increases in patients with
severe COVID-19.Necessary measures can be taken in the early period to prevent the
aggravation of the disease, and the missing elements, especially zinc, can be supplemented
and contribute to the mild relief of the disease.However, larger studies are needed to evaluate
whether serum zinc levels determine mortality