Bir işyerinde açık plan ofiste çalışanların psikososyal etkenlerle karşılaşma ve genel sağlık durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of open plan office employees' encounters with psychosocial factors and their general health status at A workplace
Yazar: GÖZDE YURTTAGÜL
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL KIRAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Psikoloji = Psychology ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Psikososyal etkiler = Psychosocial effects ; Psikososyal nedenler = Psychosocial causes ; Sağlık = Health ; Çalışma ortamları = Work environment ; İş baskısı = Work pressure ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health ; İşyeri = Work place

Özet:
Bu çalışma ile, sağlıklı bir çalışma hayatının önemli bir etkeni olan çalışma ortamları için son yıllarda yoğun olarak tercih edilen açık plan ofis çalışma düzeninin, psikososyal etkenler ve mental sağlık durumu yönünden bir bütün olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Tanımlayıcı tipte olan çalışmanın verileri, Ankara'da yer alan bir işyerinin 3 farklı binasında bulunan 311 ofis çalışanının her biri için hazırlanan anket formları ile toplanmıştır. İsveç iş-yükü-kontrol-sosyal destek ölçeği ile Genel Sağlık Anketi-12 kullanılmış, elde edilen bulguların bağımsız gruplar arası karşılaştırmaları yapılmıştır. Verilerin analizi, bilgisayar ortamında istatistik yazılım programı kullanılarak yapılmıştır. Araştırma grubunun %59,0'ı 4 ve üzerinde kişinin bir arada çalıştığı açık plan ofislerde, %41,0'ı ise 2-3 kişilik paylaşılan ofislerde çalıştığı saptanmıştır. Çalışanların %49,4'ü yüksek iş baskısı, %50,6'sı düşük iş baskısı grubunda yer almıştır. Çalışanlar arasında iş yükü yüksek ve iş kontrolü düşük olan %22,2'sinin iş stresi olduğu ortaya konulmuştur. Çalışanların %47,4'ünün mental sağlık durumunun kötü, %52,6'sının iyi olduğu saptanmıştır. Çalışma ortamındaki kişi sayısına göre, çalışanların iş baskısı ve mental sağlık durumu karşılaştırıldığında, 4 ve üzerinde kişinin bir arada bulunduğu ofis çalışanlarının, 3 ve altında kişinin olduğu ofislerdeki çalışanlara göre, daha yüksek iş baskı düzeyine ve yüksek GSA puanına bağlı olarak daha kötü mental sağlık durumuna sahip oldukları saptanmıştır. Çalışanların çalışma alanları ile ilgili memnuniyet düzeyleri iş baskısı ve mental sağlık yönünden incelendiğinde, çalışma ortamından daha memnun çalışanların daha düşük iş baskı düzeyine ve daha iyi mental sağlık durumuna sahip oldukları ve çalışanlara sağlanan sosyal desteğin de iş baskı düzeyinin azaltılmasının yanı sıra mental sağlık durumuna da pozitif yönde katkı sağladığı bilgisi elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Açık Plan Ofis, Genel Sağlık Anketi, Psikososyal Etkenler, İş
Baskısı, İş Sağlığı ve Güvenliği

Abstract:
In this study, it is aimed to evaluate the open plan office working order which is preferred extensively in recent years for working environments, an important factor of a healthy working life, as a whole in terms of psychosocial factors and mental health status. The data of this descriptive study was collected by survey forms prepared for each of the 311 office workers in 3 different buildings of a workplace in Ankara. The Swedish Demand-Control-Support Questionnaire and the General Health Questionnaire-12 were used and the findings were compared between independent groups. Data analysis was performed by using statistical software program on computer. It was found that 59,0% of the research group work in open plan offices where 4 or more people work together and 41,0% work in shared offices with 2-3 people. 49,4% of the employees are in the group of high job strain and 50,6% are in the group of low job strain. Among employees, 22,2% have job stress, which is high job demand and low job control. It was found that 47,4% of the employees had poor mental health and 52,6% were good. When the job strain and mental health status of the employees are compared according to the number of people in the working environment, the office workers with 4 and above have higher job strain level and worse mental health status due to higher GSA score, compared to the employees in the offices with 3 and below. When the satisfaction levels of the employees related to their work environment were examined in terms of job strain and mental health, it was determined that those who were more satisfied with the work environment had lower job strain level and better mental health status and the social support provided to employees is also contributed positively to mental health status as well as reducing the level of job strain.


Key Words: Open-Plan Office, General Health Questionnaire, Psychosocial Factors, Job
Strain, Occupational Health and Safety.