Geleneksel tamamlayıcı ve alternatif tıpa yönelimde maneviyat faktörü üzerine inceleme
A study on the spirituality factor in orientation to traditional complementary and alternative
Yazar: ELİF ECE KURT
Danışman: DOÇ. DR. FATMA KANTAŞ YILMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Amaç: Bu çalışmada; Geleneksel Tamamlayıcı Tıp Uygulamalarını tercih etmede maneviyat ve din yaklaşımlarının rolünü hem hekim hem de hasta bakış 
açısından belirlemek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmanın amaçları düşünüldüğünde, konunun hala tartışmalı olması, tam bir kesinliğe ulaşılamaması ve sürekli farklı platformlarda 
yayılması, niteliksel ve niceliksel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanılmasını gerektirmiştir. Nicel araştırma desenlerinden kesitsel araştırma, nitel araştırma desenlerinden ise olgu bilim deseni kullanılmıştır. Çalışmaya nitel araştırmadan 15, 
nicel araştırmadan 384 kişi katılım sağlamıştır. Çalışmada ölçme aracı olarak; araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik veri formu, Manevi Sağlık ve Hayata Yönelim Envanteri ve Geleneksel Tamamlayıcı Tıp Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Toplanan veriler; SPSS programında frekans analizi, betimsel istatistikleri ve normallik varsayımı analizleri, korelasyon analizi, bağımsız örneklem T testi ve tek yönlü ANOVA testi kullanılarak analiz edilmiştir.
Bulgular: Araştırmada dini/manevi faktörlerin geleneksel tamamlayıcı tıp tutumunda kısmen anlamlı bir etki oluşturduğu ortaya çıkmıştır. Çalışmaya katılan kadın 
katılımcıların, evlilerin ve 36 yaş ve üzeri bireylerin geleneksel tamamlayıcı tıp tutumları ve manevi sağlık ve hayata yönelim düzeyleri anlamlı şekilde yüksek 
bulunmuştur. Çalışma durumunun ve eğitim durumunun geleneksel tamamlayıcı tıp tutumu ve manevi sağlık ve hayata yönelim düzeyinde anlamlı bir farklılık
oluşturmadığı sonucuna varılmıştır.
Sonuç: Araştırmada geleneksel tamamlayıcı tıp tutumu ve manevi sağlık ve hayata yönelim arasında pozitif yönlü ilişki görülmüştür. Katılımcıların cinsiyet, yaş ve 
medeni durumları ile manevi sağlıkları arasında olumlu düzeyde ilişki saptanmıştır.Kronik hastalığa veya ağrıya sahip olmanın ve herhangi bir ilacı sürekli kullanıyor 
olmanın geleneksel tamamlayıcı tıp tutumunu pozitif yönde etkilediği görülmüştür.

Abstract:
Aim: This study aims to determine the role of spirituality and religious approaches in choosing Traditional Complementary Medicine practices from both the physician's and the patient's perspectives.
Materials and Methods: Considering the aims of this study, the fact that the subject is still controversial, that complete certainty cannot be reached, and that itis 
constantly spread on different platforms necessitated the use of qualitative and quantitative research methods together. A cross-sectional research design from 
quantitative research and a phenomenological design from qualitative research were used. The study included 15 participants from the qualitative research and 384 
participants from the quantitative research. As measurement tools in the study, a sociodemographic data form prepared by the researcher, the Spiritual Health and Life Orientation Inventory, and the Attitudes Toward Traditional and Complementary Medicine Scale were used. The collected data were analyzed using frequency analysis, descriptive statistics, normality assumption analyses, correlation analysis, independent 
sample T-tests, and one-way ANOVA tests in the SPSS program.
Results: The study revealed that religious/spiritual factors had a partially significant impact on attitudes toward traditional and complementary medicine. Female 
participants, married individuals, and those aged 36 and over were found to have significantly higher attitudes toward traditional and complementary medicine as well as 
Higher levels of spiritual health and life orientation. It was concluded that employment status and educational status did not make a significant difference in attitudes toward traditional and complementary medicine or in levels of spiritual health and life orientation.
Conclusion: The study found a positive relationship between attitudes toward traditional and complementary medicine and spiritual health and life orientation. There was a positive correlation between participants' gender, age, and marital status and theirspiritual health. It was observed that having a chronic illness or pain, and the continuous use of any medication positively influenced attitudes toward traditional and 
complementary medicine.