Yüksek şiddetli interval (HIIT) ve orta şiddetli devamlı yüklenmelerin kadınlarda seçilmiş fiziksel ve fizyolojik parametrelere etkisi
The effect of high intensity interval (HIIT) and moderate continuous training on selected physical and physiological parameters in women
Yazar: KÜBRA ALTUNSOY
Danışman: DOÇ. DR. DİCLE ARAS
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Spor = Sports
Dizin: Algı = Perception ; Egzersiz = Exercise ; Fiziksel parametreler = Physical parameters ; Fizyolojik parametreler = Physiological parameters ; Metabolizma = Metabolism ; Spor = Sports ; Spor fizyolojisi = Sport physiology ; Sporcular = Sportsmen ; Vücut bileşimi = Body composition ; Zorluk = Difficulty

Özet:
Bu çalışmanın amacı kadınlarda yüksek şiddetli interval egzersiz (HIIT) ve orta şiddetli devamlı yüklenme yönteminin seçilmiş fiziksel ve fizyolojik parametrelere etkisinin incelenmesidir.
Çalışmaya yaş ortalamaları 21,79±1,5 yıl olan sağlıklı 24 sedanter kadın gönüllü olarak katılmıştır. Katılımcılar yüksek şiddetli interval HIIT (n=9), orta şiddetli devamlı yüklenme MICT (n=8) ve  Kontrol (n=7) olmak üzere 2 egzersiz ve 1 kontrol grubu olarak rastgele yöntemle 3 gruba ayrılmıştır. Egzersiz grupları 8 hafta boyunca, haftada 3 gün kendi grupları için planlanmış egzersiz programına katılırken, kontrol grubu bu süreçte hiçbir program uygulamamıştır. Egzersizlerden önce ve sonra katılımcıların DMH, VO₂maks ve vücut kompozisyonu değerleri ölçülmüştür. 
Bulgular incelendiğinde 8 haftalık süreç sonrasında fizyolojik parametrelerden DMH değeri hiçbir grupta anlamlı olarak değişmemiştir fakat VO₂maks değerleri egzersiz grupları için anlamlı olarak artmıştır. Her iki egzersiz grubu için de vücut kompozisyonu değerlerinden VA, BKİ ve YBK değerlerinde değişiklik olmazken, VYY ve YK değerlerinde azalma meydana gelmiştir. Çevre ölçümleri incelendiğinde egzersiz gruplarında BÇ ve KÇ değerleri azalırken BKO değişmemiştir ve kontrol grubu KÇ ve BKO değişmezken BÇ değerleri anlamlı olarak artmıştır. HIIT grubu için deri kıvrım kalınlıklarından biseps, skapula, pektoral, abdominal, iliak, uyluk, kalf ve 8 bölge toplamına ait değerlerde anlamlı azalmalar olmuştur fakat triseps değeri değişmemiştir. MICT grubu için iliak, kalf ve 8 bölge toplamına ait değerlerde anlamlı azalmalar olurken biseps, triseps, skapula, pektoral, abdominal ve uyluk bölgesinde değişim görülmemiştir. Kontrol grubunda ise sadece pektoral ve iliak bölgesinden alınan deri kıvrım kalınlıklarında anlamlı artış görülmüştür fakat diğer bölgelerden alınan değerlerinde anlamlı fark çıkmamıştır. Bruce protokolü sırasında  3., 6., 9., ya da 12. dk. ve testi bitirdikleri sırada kaydedilen KAH değerleri HIIT grubu için tüm aşamalarda anlamlı olarak azalmıştır ama algılanan zorluk derecelerinden hiçbirisi bu grup için anlamlı olarak değişmemiştir. MICT grubu için sadece 12. dk. KAH ve 6. dk. algınanan zorluk derecesi değerinde anlamlı azalma görüşmüştür. Kontrol grubunda ise sadece bitiriş KAH anlamlı azalırken, algıladıkları zorluk derecelerinde değişiklik olmamıştır. 

	Sonuç olarak sedanter kadınlarda uygulanan 8 haftalık egzersiz programlarının egzersiz grupları lehine fiziksel ve fizyolojik parametrelerin bazılarında anlamlı değişikliklere sebep olduğu görülmüştür. 


Anahtar Sözcükler: Algılanan zorluk derecesi, Dinlenim metabolizma hızı, HIIT, VO₂maks, Vücut Kompozisyonu.

Abstract:
The Effect of High Intensity Interval (HIIT) and Moderate Continuous Training on Selected Physical and Physiological Parameters in Women
The aim of this study is to examine the effects of high intensity interval exercise (HIIT) and moderate intensity continuous training on selected physical and physiological parameters in women.
Twenty-four healthy sedentary women with a mean age of 21.79 ± 1.5 years voluntarily participated in the study. Participants were randomly divided into 3 groups: high intensity interval HIIT (n=9), moderate intensity continuous training MICT (n=8), and control (n=7), as 2 exercise groups and 1 control group. While the exercise groups participated in the exercise program planned for their groups 3 days a week for 8 weeks, the control group did not apply any program during this period. DMH, VO₂max and body composition values of the participants were measured before and after the exercises.
	According to the the findings, after the 8-week period, DMH value, one of the physiological parameters, did not change significantly in any group, but VO₂max values increased significantly for the exercise groups. Body composition values of both exercise groups did not change in BW, BMI and FFM but there was a decrease in BF% and FM values. When the circumference measurements were examined, while WC and HC values decreased in the exercise groups, WHR did not change. While the control group HC and WHR did not change, WC values increased significantly. For the HIIT group, there was a significant decrease in the skin fold thicknesses of the biceps, scapula, pectoral, abdominal, iliac, thigh, calf and the total of 8 regions, but the triceps value did not change. For the MICT group, there was a significant decrease in the values of the iliac, calf and the total of 8 regions, while no change was observed in the biceps, triceps, scapula, pectoral, abdominal and thigh regions. In the control group, a significant increase was observed only in skinfold thicknesses taken from the pectoral and iliac regions, but there was no significant difference in the values taken from other regions. During the Bruce protocol, 3rd, 6th, 9th, or 12th min. and the HR values recorded at the time of finishing the test decreased significantly for the HIIT group at all stages, but none of the perceived exertion level did not change significantly for this group. Only 12th min HR and 6th min. perceived exertion level decreased significantly for MICT. In the control group, while only the finishing HR decreased significantly, their perceived exertion levels did not change. 

	As a result, it was observed that 8-week exercise programs applied in sedentary women caused significant changes in some of the physical and physiological parameters in favor of the exercise groups.


Keywords: Perceived exertion level, Resting metabolic rate, HIIT, VO₂max, Body Composition.