Öğretici metinlerde tanıtsallığın sunumu: Türkçe öğretimine yönelik gözlemler
Evidentiality presentation in the instructive texts: Observation about the Turkish education
Yazar: ÇAĞRI KAYGISIZ
Danışman: PROF. DR. GÜLSÜN LEYLA UZUN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Dilbilim Ana Bilim Dalı / Türkçenin Eğitimi ve Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kipler = Moods ; Metin = Text ; Metinden öğrenme = Text learning ; Tanıtsallık = Evidentiality ; Tanıtsallık = Evidentiality ; Türkçe = Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching

Özet:
Bu tez çalışması tanıtsallık eklerinin öğretici metin türlerindeki görünümlerini belirlemek ve tanıtsallık ekleri ile metin türleri arasında istatistiksel bir ilişki olup olmadığını tespit etmek amacıyla yapılmıştır. 
Bu bağlamda tarama ve ilişkisel araştırma modeline dayalı olarak tasarlanan çalışmada veri tabanını oluşturmak üzere Ortaöğretim 11. Sınıf Dil ve Anlatım Dersi kitabı öğretici metinler başlığı altında yer alan 11 farlı türdeki toplam 27 metin amaçsal örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. 
Verilerin çözümlenmesinde öncelikle içerik analizi yöntemi kullanılarak söz konusu metinlerde yer alan tanıtsallık eklerinin türleri ve sıklık değerleri tespit edilmiş ilerleyen aşamada ise değişkenler arasında istatistiksel bakımdan anlamlı bir ilişki olup olmadığının tespit edilmesi için X2 test istatistiklerinden yararlanılmıştır.
Yapılan içerik analizi sonucu söz konusu metinlerde toplam 636 adet tanıtsallık eki olduğu görülmüş ve bu eklerin hem metin türlerinde dağılımına hem de tanıt türlerine göre dağılımları sayısal olarak betimlenmiştir. Ayrıca değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere yapılan Ki-Kare test istatistikleri sonucunda iki değişken arasında istatistiksel bakımdan anlamlı düzeyde pozitif yönelimli bir ilişki olduğu görülmüş ve bu bağlamda öğretici metin türüyle ilişkili olduğu tespit edilen tanıtsallık ulamının bu türde yer alan metinlerin çözümlenmesine katkı sağlayacağı sonucuna varılmıştır.  


Anahtar Sözcükler: Kiplik, Tanıtsallık, Metin Türü, Öğretici Metinler.

Abstract:
This thesis study has been carried out to delineate the view of evidentiality affixes on the instructive text types and than show whether a statisticial correlation among the variables (edidentiality affixes – instructive text types) or not. 
In this context this study designed based on survey type and correlational research models. And also to create the database a total of 27 texts in 11 different text type, which is located in 11th grade textbook, was selected to purposive sampling method.
There were two kind statisticial techniques were used to analyze the database. At first stage of the analyze, using the content analysis method, the types of evidentiality affixes and their frequencies was identify. In the second stage of the analyze to identify whether a statictical correlation among the variables kay aquare text statistics were used.
At the and of the content analysis there are 636 number of evidentiality affixes has been found and also thier distribution of both text types and evidentiality types has been shown. In addition to the content analysis, the result of the Chi-square test statistics revealed that there is a statisticialy meaningful correlation in positive direction among the two variabes and in this context has been concluded to the evidentiality category has provide to understanding to the instructive text type.


Keyword: Modality, Evidentiality, Text Types, Instructive Texts.