Mükelleflerin vergiye bakışının değerlendirilmesi ve bir uygulama örneği
Evaluation of taxpayers' view of tax and an application example
Yazar: YASEMİN EGE AŞKIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEBİ KONUKCU ÖNAL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Mükellef = Taxpayer ; Mükellef hakları = Taxpayer rigts ; Vergi ahlakı = Tax ethics ; Vergi bilinci = Tax awareness ; Vergilendirme = Taxation ; Vergiler = Taxes

Özet:
Vergiler konusunda mükelleflerin ne düşündükleri, vergi konusunda isteklilikleri ve bu konuya tepkileri geçmişten günümüze sık sık merak ve inceleme konusu olmuştur. Mükelleflerin vergiye karşı tutumlarının incelenmesi ve toplumda yaşayan her bir bireyin tek tek fikirlerinin bilinmesi imkansız olduğu için yapılan çalışmalarda genellemelere başvurulmuştur. Buna ek olarak verginin mali bir konu olması sebebiyle sadece hukuki, ekonomik ve siyasi açıdan değerlendirilmesi yeterli olmamakta; aynı zamanda birey davranışları üzerindeki etkisiyle psikolojik ve sosyal yönleriyle de değerlendirilmesi gerekmektedir. Vergileme olayındaki taraflardan biri olmasından dolayı vergiye karşı gösterdikleri tutum ve davranışlar bireylerin vergi ahlakının anlaşılmasına yardımcı olmakta ve dolayısıyla vergi politikalarının etkinliği açısından da büyük önem arz etmektedir. Mükelleflerin vergiye gönüllü uyumunu sağlayabilmek için bireylerin vergiye karşı tepkilerinden yani en geniş kavramıyla vergi psikolojisinden faydalanmak, etkin bir vergi idaresi oluşturmanın en temel yoludur. Bu tezin amacı; verginin göz ardı edilen psikolojik yönünü açıklamaya çalışmak, mükelleflerin vergiye bakış açılarını incelemek, bireylerin vergi ahlak düzeyleri ve vergi adalet algılarını inceleyerek yorumlamaya çalışmak ve sonuçta vergiye gönüllü uyumu sağlamak için neler yapılabileceğini araştırmaktır. Mükelleflerin vergi algıları ve vergi ahlak düzeyi ile vergi adalet algılarını ölçmek maksadıyla yapılan anket uygulamasının sonuçları analiz edilip açıklanmaya çalışılacaktır.

Abstract:
Taxpayers' opinion on taxes, their willingness on taxation and their reactions to this issue has been the subject of curiosity and examination from past to present. Because of the fact that the taxpayers' attitudes towards tax and the individual ideas of each living in the society are impossible to know, generalizations have been applied in such studies. In addition to this, it is not sufficient to evaluate only legally, economically and politically because the tax is a financial issue; at the same time, it should be evaluated with psychological and social aspects due to the effects on individual behaviors. Since one of the sides in the taxation process is taxpayers, their attitudes and behaviors towards taxation help to understand the tax morality of individuals and therefore they are of great importance for the effectiveness of tax policies. The most basic way to create an effective tax administration is to benefit from tax psychology with the broadest concept of the individuals' response to tax to ensure the voluntary compliance of taxpayers. The aim of this thesis is; to try to explain the psychological aspect of tax ignored, to examine the taxpayers' point of view of tax, to examine and evaluate the tax morality levels and tax perceptions of individuals and to investigate what can be done in order to ensure voluntary compliance. The results of the survey will be analyzed and explained to measure the tax perceptions of the taxpayers and the tax morality level and tax justice perceptions.