Üniversal freze tezgahlarında iş sağlığı ve güvenliği; Risk değerlendirmesi ve saha incelemeleri
Healt and safety at work in universal milling machines; Risk assessment and site inspections
Yazar: SİNAN KAPLAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA CEYLAN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Makineler özellikle sanayi devrimi sonrasında endüstri işletmelerinin vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir. Gelişen bilim ve teknolojinin de etkisi ile farklı tip ve modellerde üretilmeye başlayan makinelerin kullanımı yaygınlaşarak neredeyse her işletmede yer almaya başlamıştır. Makineleşmedeki bu artış iş kazası ve meslek hastalıklarının artışına sebep olmuştur. Bu artışın önlenmesi ve kabul edilebilir seviyelere indirilmesi amacıyla risk değerlendirme faaliyetleri önem kazanmıştır.
Bu çalışmada, ülkemizde sanayi sektöründe en çok kullanılan makinelerden olan freze tezgâhı seçilmiştir. Freze tezgâhı çeşitleri arasında iki yönlü işleme özelliğinden ötürü sanayide sıkça kullanılan üniversal freze tezgâhı tercih edilmiştir. Risk değerlendirme metodu olarak Fine-Kinney metodu seçilmiştir. Çalışma sahası olarak Konya ili seçilmiş ve 3 farklı makine imalat fabrikası ziyaret edilerek makineler ile ilgili çalışanların görüşü alınmıştır. Ayrıca 15 tane iş güvenliği uzmanının risk ve tehlike belirleme formu aracılığı ile görüşleri alınmış ve daha önce meydana gelmiş iş kazalarına dair haber kaynakları taranarak oluşabilecek riskler tespit edilmiştir. Elde edilen tüm veriler bir araya getirilerek risk değerlendirmesi yapılmış ve risk puanları Fine-Kinney metodu ile hesaplanmıştır. Risk puanlarına göre risk dereceleri belirlenmiştir. Alınacak olan önlemler belirtilerek tekrar risk puanları hesaplanmış ve değişim gözden geçirilmiştir. 
Sonuç olarak, toplamda 37 adet risk tespit edilmiş ve bu riskler içerisinde 24 tanesi çok yüksek ve yüksek risk olarak belirlenmiştir. Universal freze tezgâhlarında çalışan personellerin mesleki yeterlilikleri ve eğitimlerinde eksikliklerin olduğu tespit edilmiştir. Bu eksikliklerin giderilmesi için kanun ve yönetmelikler kapsamında öneriler dile getirilmiştir. Bu çalışmanın diğer makine, cihaz ve ekipmanlarda risk değerlendirme çalışmaları için örnek teşkil edeceği düşünülmektedir.

Abstract:
Machines have become an essential part of industrial businesses, especially after the industrial revolution, with the influence of advancing science and technology leading to the production of machines of different types and models, making their use widespread and present in almost every business. This increase in mechanization has led to an increase in work accidents and occupational diseases. Risk assessment activities have gained importance in order to prevent and reduce this increase to acceptable levels.
In this study, the milling machine, which is one of the most commonly used machines in the industrial sector in our country, has been selected. The universal milling machine, which is preferred in industry due to its two-way processing feature, has been chosen among the types of milling machines. The Fine-Kinney method has been chosen as the risk assessment method. The Konya province has been chosen as the study area, and three different machine manufacturing factories have been visited, and the opinions of employees regarding the machines have been obtained. In addition, the opinions of 15 occupational safety experts have been obtained through a risk and hazard identification form, and the risks that may arise have been identified by examining news sources related to previous work accidents. All data obtained have been combined, and risk assessment has been conducted, and risk scores have been calculated using the Fine-Kinney method. Risk levels have been determined based on risk scores. Measures to be taken have been specified, and risk scores have been recalculated and reviewed.
As a result, a total of 37 risks have been identified, and 24 of these risks have been determined as very high and high risks. It has been found that there are deficiencies in the professional competence and training of personnel working on universal milling machines. Recommendations have been made within the scope of laws and regulations to eliminate these deficiencies. It is believed that this study will serve as an example for risk assessment studies in other machines, devices, and equipment.