Özerk öğrenme ve öğrenci özerkliği üzerine yapılmış lisansüstü tezlerin incelenmesi
Examination of postgraduate theses on autonomous learning and student autonomy
Yazar: İLKİM ZÜLAL ÖLMEZ
Danışman: DOÇ. DR. ŞÜKRAN CALP
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kendi kendine öğrenme = Oneself learning ; Öğrenen özerkliği = Learner autonomy

Özet:
Bu çalışmada YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanında 1990-2023 yılları arasında yayımlanmış özerk öğrenme ve öğrenci özerkliği konulu 170 lisansüstü tez incelenmiştir. Söz konusu lisansüstü tezlere "özerk öğrenme", "öğrenci özerkliği" "kendi kendine öğrenme", "otonom öğrenme", "learner autonomy" ve "autonomous learning" anahtar kelimeleriyle yapılan tarama sonucunda ulaşılmıştır. İnceleme ölçütleri, "tezlerin yayımlandığı yıl, yayım dili, yayım türü, konu alanları, bağlı oldukları enstitüler, araştırma yöntemleri, amacı, örneklemleri, veri toplama araçları, bulguları, sonuçları ve önerileri" olarak belirlenmiştir. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Dokümanlar ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Veriler betimsel içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir.
Araştırmanın sonuçlarına göre, tezlerde özerk öğrenmenin temel prensipleri, öğrenci özerkliğinin teşvik edilmesinde öğretmenlerin rolü, teknolojinin kullanımı ve özerk öğrenme ortamlarının tasarımı gibi çeşitli konular ele alınmaktadır. Tezlerin büyük çoğunluğunun İngilizce dilinde hazırlandığı, az sayıda Türkçe çalışma olduğu görülmüştür. Alan yazında hazırlanacak yeni Türkçe çalışmalarla, yerel öğrenci kitlesine daha uygun ve etkili özerklik odaklı eğitim yaklaşımlarının geliştirilebileceği düşünülmektedir. Yüksek lisans tez çalışmalarının sayısının doktora tez çalışmalarına göre daha fazla olduğu gözlenmiştir. Yapılan çalışmalar en çok eğitim bilimleri ve sosyal bilimler enstitüsüne bağlı birimlerde gerçekleştirilmiştir. Tezlerde çoğunlukla amaçlı ve uygun örnekleme yöntemleri kullanılmıştır. İncelenen çalışmalarda en yaygın olarak tercih edilen yöntem nicel araştırma ve bu yöntemle gerçekleştirilen desenlerin içinde en sık kullanılanı ise tarama desenidir. En yaygın kullanılan veri toplama araçları anket ve görüşmedir. Tezlerin amaçları incelendiğinde özerk öğrenmeyi geliştirmeye yönelik uygulamalar geliştirmek ve bir değişken üzerindeki etkiyi belirlemek gibi hedefler belirlendiği görülmüştür.

Abstract:
In this study, a total of 170 graduate theses published between 1990 and 2023 on the topics of autonomous learning and student autonomy were examined in the YÖK National Thesis Center database. The search was conducted using the keywords "autonomous learning," "student autonomy," "self-directed learning," "autonomous learning," "learner autonomy," and "autonomous learning." The examination criteria included the year of publication, language of publication, publication type, subject areas, affiliated institutes, research methods, purpose, samples, data collection tools, data analysis methods, findings, conclusions, and recommendations of the theses. The study utilized a qualitative research design through the method of document analysis. The documents were selected using a criterion sampling method. The data were analyzed using descriptive content analysis.
According to the results of the research, the theses address various topics such as the fundamental principles of autonomous learning, the role of teachers in promoting student autonomy, the use of technology, and the design of autonomous learning environments. It was observed that the majority of theses were written in English, with only a small number of studies in Turkish. It is believed that new Turkish studies prepared within the field can lead to the development of more suitable and effective autonomy-focused educational approaches for the local student population. The number of master's thesis studies was found to be higher than doctoral thesis studies. The majority of the studies were conducted within the Institute of Educational Sciences and the Institute of Social Sciences. The most commonly used research methods in the theses were purposive and convenience sampling. Quantitative research was the preferred method, and among its designs, the survey design was the most frequently used. Surveys and interviews were the most commonly employed data collection tools. The objectives of the theses mostly aimed to develop applications for enhancing autonomous learning and determining the impact of a variable.