Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne entegrasyon sürecinde deniz ticaret politikası
Turkish seaborn trade in the process to the integration to the European Union
Yazar: AHMET TAĞMAÇ
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK ÖZBEK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Bütünleşme = Integration ; Deniz ticareti = Sea trade ; Dış ticaret politikaları = Foreign trade policies ; Ticaret = Trade ; Türkiye = Turkey

Özet:
ÖZET Bu çalışmanın genel anlamdaki amacı; Türkiye'nin denizyolu ile gerçekleştirdiği dış ticaretinin, özellikle Avrupa Birliği 'ne giriş sürecinde taşıdığı önemi vurgulayarak uygulanması gereken deniz dış ticaret politikasını ortaya koymaktadır. Tez üç hedefe yönelik olarak ele alınmaktadır. Birinci amaç; Türkiye'nin deniz dış ticaret politikasını incelemek ve mevcut durumu ortaya koymak suretiyle, devlet yardımlarının. deniz sektörü üzerindeki etkilerim değerlendirmektir, ikincisi: Avrupa Birliği'ne üye ülkelerin sektöre yönelik son uygulamaları da göz önüne alınarak denizcilik politikasını incelemek, Topluluk teşvik politikasını ortaya koyarak AB kurallarının ne ölçüde etkili olduğunu değerlendirmek, üçüncüsü ise; Türkiye'nin AB 'ne giriş sürecinde üye devletlerdeki uygulamalara uyum sağlayabilmesi ve rekabet edebilmesi için gerçekleştirmesi gereken düzenlemeleri irdelemektir. Tez üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; deniz sektörünün dış ticaret açısından önemi ve deniz ticaretinin üstünlükleri vurgulanarak, denizyolu taşımacılığının diğer taşıma sistemleri ile maliyet yönünden karşılaştırılması ele alınmakta, ticari gemi işletmeciliği ve ticaret gemileri ile deniz ticaretine konu olan yük türleri incelenmektedir. Bölüm içerisinde ayrıca deniz ticaretine ilişkin başlıca kavramların açıklanmasına da yer verilerek, Birleşmiş Milletler, OECD ve GATT gibi uluslararası kuruluşların denizcilik politikaları değerlendirilmektedir. ikinci bölümde; AB'nin denizcilik politikası ve uygulamaları, ekonomik düzenlemeler, kurumsal düzenlemeler ve yasal düzenlemeler çerçevesinde incelenmektedir. Sektöre yönelik Topluluk teşvik politikası gözönüne alınarak AB kurallarının ve düzenlemelerinin etkinliği ve etkileri araştırılmaktadır. Bölüm içerisinde ayrıca Topluluk deniz ticaret filosu ele11 alınmakta, AB üye ülkelerince gerçekleştirilen uluslararası gemi sicili (II. Sicil) uygulamalarına da yer verilmektedir. Üçüncü bölümde; Türkiye'nin deniz dış ticaret politikası ve uygulamaları aynı çerçeve içerisinde incelenmektedir. Deniz ticaretinin ekonomik gelişimi incelenerek ulaşılan durum devlet yardımlarının sektör üzerindeki etkilerinin de dikkate alınmasıyla değerlendirilmektedir. Bölüm içerisinde ayrıca Türkiye'nin deniz ticaret filosu ve deniz taşımacılığı da ele alınmakta, yine dış ticaretin yoğun olarak gerçekleştirildiği ülkeler ve ekonomik işbirliği gruplarına da yer verilmektedir. Değerlendirilen koşullar çerçevesinde irdelenen Türkiye ve AB denizcilik sektörlerinin ardından, son olarak da Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne giriş sürecinde üye devletlerdeki uygulamalarla rekabet edebilmesi için gerçekleştirmesinin uygun olabileceği düşünülen düzenlemelere açıklık getirilmeye çalışılmaktadır.

Abstract:
Ill SUMMARY The object of this thesis in general meaning is to determine the framework of the Turkish seaborn fereign trade policy and to emphasize its importance particularly in the process to the integration to the European Union. Mainly there are three objectives to be considered. First a detailed study of relevant Turkish seabron trade policy has been determined and the concrete and concise information about the existing situation has been clarified. The potential impact of state aid on Turkish maritime sector has been assessed. Second; recent trends in EU member states to determine the seaborn trade applications has been searched and the effectiveness of EU rules on state aid has been analysed. Third; the arrangements which should be realised to achieve competitiveness during the process to the integration has been determined. Our study comprises three main chapters. First chapter includes the importance of the maritime sector by the foreign trade and the domination of seaborn trade among the transportation systems. This chapter also includes the enterprises of merchant shipping, foreign trade cargoes and the mainly sea trade terms. The maritime policies of the international organizations are also mentioned such as UN, OECD and GATT. The second chapter; focuses on seaborn foreign trade and policy of EU by classifying economic, administrative and legal regulations, and a detailed study of relevant EU policies on maritime sector. It evaluates the impact of EU rules on state aid. In the second chapter, EU merchand shipping fleet and applications of flag of convenience and second registery has been olso investigated. The third chapter; deals with the Turkish seaborn foreign trade, through the same mentioned framework. The economical development of the seaborn trade has been studied, and the existing situation has been evaluated by the effects of the state aid. This chapter also includes TurkishIV merchant shipping fleet and tradable goods and exporting and importing countries and economical groups. After examining the Turkish and EU shipping sectors through this framework which were underlined in second and third chapters, finally Turkish seaborn trade policy has been determined in order to adopt EU competition policy and applications, during the process of the integration to the European Union.