Rehabilitasyon ve bakım merkezinde bakım alan bireylerin günlük yaşam aktivitelerinin basınç yarası risk durumuna etkisi
The effect of activities of daily living upon the risk for pressure sores among the individuals who received care at the rehabilitation and care centers
Yazar: GÖKÇEN AYDIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SALİME MUCUK
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Basınç = Pressure ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yaşam olayları = Life events

Özet:
Bu çalışma rehabilitasyon ve bakım merkezinde bakım alan bireylerin günlük yaşam aktivitelerinin basınç yarası risk durumuna etkisinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Yozgat ilinde bulunan Rehabilitasyon Merkezinde bakım alan 212 bireyden araştırmaya katılmayı kabul eden 188 birey örnekleme alınmıştır. Çalışma için etik kurul onayı alınmıştır. Veriler, Tanıtıcı Özellikler Bilgi Formu, Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği, Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği, Braden Basınç Yarası Risk Değerlendirme Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, tanımlayıcı istatistikler, Cronbach's Alpha, Kolmogorov-Smirnov, Shapiro-Wilk, Mann-Whitney U testi, Kruskall-Wallis, Spearman Korelasyon analizi ve Lojistik Regresyon analizi kullanılmıştır.Araştırmamızda bakım alan bireylerin %48.9'unun günlük yaşam aktivitelerini, %71.8'inin ise enstrümantal günlük yaşam aktivitelerini yerine getirirken bağımlı olduğu belirlenmiştir. Bireylerin %4.8' inde basınç yarası olduğu, %38.8'inin çok yüksek risk altında olduğu saptanmıştır. Bireylerin Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği ile Braden Basınç Yarası Risk Değerlendirme Ölçeği puanları arasında çok güçlü pozitif yönde, Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği ile Braden Basınç Yarası Risk Değerlendirme Ölçeği puanları arasında ise güçlü düzeyde pozitif yönde ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Zayıf olan, rehabilitasyon merkezinde daha uzun süredir yaşayan, rejim 1 ve 2 ile beslenen bireylerin basınç yarası oluşma riskinin yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.001).Bu sonuçlar doğrultusunda, basınç yarası riski tanımlanan bireyler için, deri bakımı, hareket, pozisyon değiştirme ve beslenmeye odaklanan koruyucu hemşirelik bakım girişimlerinin uygulanması önerilmektedir.Anahtar kelimeler: Basınç Yarası, Günlük Yaşam Aktiviteleri, Rehabilitasyon Merkezi

Abstract:
This study was descriptively conducted in order to explore the effect of activities of daily living upon the risk for pressure sores among the individuals who received care at the rehabilitation centers. From 212 individuals who received care at the Rehabilitation Center located in Yozgat province, 188 individuals who agreed to participate in the study have been sampled. Ethics committee approval was received for the study.The data were collected using Descriptive Information Form, Activities of Daily Living Scale, Instrumental Activities of Daily Living Scale and Braden Scale for Predicting Pressure Sore Risk. For the data analysis; descriptive statistics, Cronbach?s Alpha, Kolmogorov-Smirnov, Shapiro-Wilk, Mann-Whitney U test, Kruskall-Wallis and Spearman Korelasyon and Logistic Regression analysis were used.It was found out that the 48.9% of the participants who received care were dependent on activities of daily living whereas 71.8% of them were dependent on instrumental activities of daily living. It was noted that 4.8% had pressure sores and 38.8% were under high risk. It was found out that there was a very strong and positive correlation between Activities of Daily Living Scale and Braden Scale for Predicting Pressure Sore Risk. A strong and positive correlation between Instrumental Activities of Daily Living Scale and Braden Scale for Predicting Pressure Sore Risk appeared, too (p<0.001). It was noted that those whose with a weak, lived at the rehabilitation center for a longer time, fed on regime 1 or 2 were under higher risk for pressure sore (p<0.001).In light of these results; it was recommended skin care to change the movement, the position and the implementation preventive nursing care initative focusing on nutritation for the individuals described in the risk at pressure sore.Keywords: Pressure Sore, Activities of Daily Living, Rehabilitation Center