Yunus Emre Divanı'nda hoşgörü değerini içeren şiirlerin Türkçe ders kitaplarındaki temalarda kullanılabilirliği
The use of poems with the value of tolerance in the division of Yunus Emre in the themes in Turkish textbooks
Yazar: GÖZDE SARIOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL NALÇACIGİL ÇOPUR
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu araştırmanın amacı Yunus Emre Divanı'ndaki şiirlerde hoşgörü değerini işleyen beyit ve dörtlüklerin Türkçe ders kitaplarındaki temalarda kullanılabilirliğini ortaya koymaktır. Bu amaç çerçevesinde: "Yunus Emre Divanı'nda hoşgörü değerini işleyen beyit ve dörtlükler hangileridir?", "Erdemler temasında kullanılabilecek beyit ve dörtlükler hangileridir?", "Birey ve toplum temasında kullanılabilecek beyit ve dörtlükler hangileridir?", Duygular temasında kullanılabilecek beyit ve dörtlükler hangileridir?" alt problemlerine cevap aranmıştır. Bu araştırma nitel araştırma olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın araştırma desenini Yunus Emre Divanı oluşturmaktadır.
Araştırmada öncelikle Yunus Emre Divanı'ndaki şiirlerden hoşgörü değerini işleyenler tespit edilmiştir. Daha sonra bu şiirlerin Türkçe ders kitaplarında kullanılabileceği temalar olan Erdemler, Birey ve Toplum, Duygular temaları seçilmiştir. Verilerin analizinde betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırmada verilerin analizi sonucunda Divandaki şiirlerde toplam 73 beytin ve 1 dörtlüğün hoşgörü değerini işlediği tespit edilmiştir. Analiz sırasında sadece bir şiirin bütün beyitleri alınmıştır. Seçilen beyit ve dörtlüklerden 31 beyit ve 1 dörtlüğün Erdemler temasında kullanılan 9 konuyla bağlantılı olduğu görülmüştür. Bu konular ve onlara uygun olan beyit-dörtlüklerin sayısı şu şekildedir: "sevgide 8, merhamette 3, saygıda 1, paylaşmada 2, hoşgörüde 7, alçakgönüllülükte 4, sabırda 3, gönül kırmamakta 3, dürüstlükte 1" beyit ve dörtlüğün bu konularda kullanılabileceği tespit edilmiştir. Seçilen beyitlerden 18 beytin Birey ve Toplum temasında kullanılan 3 konuyla bağlantılı olduğu görülmüştür. Bu konular ve onlara uygun olan beyitlerin sayısı şu şekildedir: "eşitlikte 4, kul hakkında 8, farklılıklara saygıda 6" beytin bu konularda kullanılabileceği tespit edilmiştir. Seçilen beyitlerde 21 beytin Duygular temasında kullanılan 1 konuyla bağlantılı olduğu görülmüştür. Bu konu ve ona uygun beyit 21 beyitle bağışlamadır.
Sonuç olarak araştırmada Yunus Emre Divanı'ndaki 73 beyit, 1 dörtlük, bir şiirin ise tamamen hoşgörü değerini işleyenler olarak Türkçe ders kitaplarındaki Erdemler, Birey ve Toplum, Duygular temalarında kullanılabileceği tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to reveal the usability of couplets and quatrains that deal with the value of tolerance in the poems in Yunus Emre's Divan, in themes in Turkish textbooks. Within the framework of this purpose: "Which couplets and quatrains in Yunus Emre's Divan treat the value of tolerance?", "Which couplets and quatrains can be used in the theme of virtues?", "Which couplets and quatrains can be used in the theme of individual and society?", Which couplets and quatrains can be used in the theme of emotions? " Answers to sub-problems were sought. This research was carried out as a qualitative research. The case study design, one of the qualitative research methods, was used in the research. Document analysis method was used as data collection method in the research. Yunus Emre Divan constitutes the study group of the research.
In the research, first of all, those who worked on the value of tolerance from the poems in Yunus Emre's Divan were determined. Then, the themes of Virtues, Individual and Society, Emotions, which are the themes that these poems can be used in Turkish textbooks, were selected. Content analysis was used in the analysis of the data. As a result of the analysis of the data in the research, it was determined that a total of 73 couplets and 1 stanza in the poems in the Divan handle the value of tolerance. During the analysis, all the couplets of only one poem were taken. It has been seen that 31 couplets and 1 stanza from the selected couplets and quatrains are related to 9 subjects used in the theme of Virtues. These subjects and the number of verses suitable for them are as follows: "8 in love, 3 in compassion, 1 in respect, 2 in sharing, 7 in tolerance, 4 in humility, 3 in patience, 3 in not hurting, 1 in honesty" can be used on these subjects. It has been seen that 18 of the selected couplets are related to 3 topics used in the theme of Individual and Society. These topics and the number of couplets suitable for them are as follows: It has been determined that the couplets "4 in equality, 8 about servants, 6 in respect for differences" can be used on these issues. In the selected couplets, it was seen that 21 couplets were related to 1 topic used in the theme of Emotions. This subject and the appropriate couplet are forgiveness with 21 couplets.
As a result, it has been determined in the research that 73 couplets, 1 quatrain, and one poem in Yunus Emre's Divan can be used in the themes of Virtues, Individual and Society, Emotions in Turkish textbooks as those who completely treat the value of tolerance.