1918-1928 yılları arası Türk edebiyatında hatıra türü
Memoir in Turkish literature between 1918-1928
Yazar: EMİNE BİLGE ULUĞLAR
Danışman: PROF.DR. ALEMDAR YALÇIN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Türk Edebiyatı'nda hatıra türünün gelişimini ele aldığımız çalışmamız 1918-1928 yılları ile sınırlandırılmıştır.Tanzimat'tan sonra müstakil bir tür olma özelliği kazanan hatıra türünün, butürle benzerlik gösteren diğer edebi türlerle karşılaştırılması yapılmış ve hatıranındiğer edebi türlerle benzeyen ve farklı tarafları belirtilmiştir.Birinci Dünya Savaş'ından sonra savaşa katılan, dönemde devletin önemlikademelerinde görev yapmış siyasetçiler ve kumandanlar duygularını, bakış açılarınısubjektif yorumlarla ifade ettikleri kitaplar yayınlamışlardır. Bu kitaplar dönemin siyasiortamı hakkında bilgi verdikleri gibi günümüz ile karşılaştırma imkânı bulmamızısağlarlar.Bu dönemde yayınlanmış hatıralara damgasını vuran Ermeni olaylarıgünümüzde de birçok tartışmaya sebep olmaktadır. Dönemde yaşanılan acı dolugünleri anlatmaları bakımından bu hatıralar edebiyat bilimi için olduğu kadar tarihbilimi için de oldukça önemlidir. Ayrıca kumandanlar tarafından kaleme alınanhatıralarda Osmanlı Devleti zamanında ordunun ne zorluklar ile mücadele ettiğibelgelerle ispatlanmaktadır. Askerler tarafından kaleme alınan kitaplardaanlatılanların gerçekliğini ispatlamak için resmi belgelere, kişisel mektuplara,haritalara, cetvellere geniş yer ayrılmıştır.İncelediğimiz dönemdeki hatıraların geneli siyasi ve askeri hatıralardır. SadeceAhmet Rasim'e ait olan iki hatıra kitabı edebiyatımızdaki çeşitli olaylara, gençlikyıllarında yaşanılanlara ve hususi hayat ile ilgili bilgilere yer verir.Çalışmamızda, sınırlılıkları tam olarak tespit edilememiş günümüze kadarüzerinde düzenli bir çalışma yapılmamış olan hatıra türüne ait 1918- 1928 yıllarıarasında kitap olarak yayınlanmış eserlerin tespiti ve değerlendirilmesi yapılmıştır.

Abstract:
Our study that we discussed the development of memoir-type in TurkishLiterature is delimited within years of 1918 and 1928.Memoir-type that became an independent type after Tanzimat (administrativereform) is compared with literature types that have similarities with memoir-type.Similarities and differences of memoir-type with other literature types are remarked.Politicians and commanders that hold important positions in government andattended World War I published books which they expressed their emotions and pointof views with an subjective manner.The Armenian events left its mark on memoirs of that period cause severaldiscussions nowadays. These memoirs that express agony days are important notonly for literature, but also for history. Moreover, the difficulties that Ottoman Empirehad to fight are proved with documents by using memoirs written by commanders. Inorder to justify the books written by soldiers, official documents, personal letters,maps, lists are used comprehensively.The maps that we used are diplomatic and military maps. Only two bookswritten by Ahmet Rasim gives information about different events in our literature,events occur in young life and private life.In our study, memoirs that had been published as books between 1918 and1928 are determined and evaluated.