Servet vergilerinin gelir dağılımı üzerindeki etkisi: İskandinavülkeleri için kónya panel nedensellik analizi
The Impact of wealth taxes on income distribution: Kónya panel causality analysis for nordic countries
Yazar: EZGİNUR ÇINAR
Danışman: PROF. DR. LEVENT YAHYA ESER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Gelir dağılımı = Income distribution ; Servet vergileri = Wealth taxes

Özet:
Vergi, esasen mali amaca hizmet etmek için alınsa da zamanla farklı (sosyal, siyasi ve iktisadi) amaçlar için de kullanılmıştır. Verginin sosyal amacı, gelir ve servet dağılımındaki eşitsizliğin azaltılmasıdır. Servet vergileri, verginin sosyal amacına yönelik alınmakta ve yüksek gelirli kesimden düşük gelirli kesime gelir akışı sağlayarak gelir ve servet eşitsizliğinin azalmasını sağlamaktadır.

Çalışmanın amacı, servet vergilerinin gelir dağılımı üzerinde yarattığı etkiyi ortaya koymaktır. Örneklem olarak İskandinav ülkeleri seçilmiş ve bu ülkelerin 1995-2021 dönemi verilerinden yararlanarak Kónya Panel Nedensellik Analizi yapılmıştır. Analiz ile İskandinav ülkelerindeki servet vergilerinin gelir dağılımı üzerindeki etkili olup olmadığı araştırılmıştır.

İskandinav ülkelerinin seçilmesinde bu ülkelerin gelir dağılımının iyi olması ve zamanla geldikleri ekonomik durum itibariyle rol model oluşturması etken olmuştur. Veri aralığı ise örneklem için elde edilen en geniş zaman aralığını oluşturduğu için tercih edilmiştir. Çalışmada, OECD sınıflandırmasında yer alan servet vergileri, bağımsız değişken; Gini katsayısı, bağımlı değişken olarak kullanılmıştır. 

Çalışma sonucunda, İskandinav ülkelerinde farklı bulgular elde edilmiştir. Genel olarak ele alındığında Danimarka, Finlandiya, İzlanda için sonuçlar anlamsız, Norveç ve İsveç'te ise anlamlı çıkmıştır. Genel olarak Norveç'te pozitif bir etki (vergide artış olduğunda gelir dağılımı eşitsizliğinin artması), İsveç'te ise negatif bir etki (vergide artış olduğunda gelir dağılımı eşitsizliğinin azalması) elde edilmiştir. Analizde kullanılan değişkenler üzerinden yapılan ekonometrik çalışma ile karşılaşılmamıştır ve bundan ötürü çalışmanın literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Although taxes are primarily collected to serve a financial purpose, they have also been used for different purposes (social, political and economic) over time. The social purpose of taxes is to reduce inequality in income and wealth distribution. Wealth taxes are collected for the social purpose of taxes and provide income flow from high-income groups to low-income groups, thus reducing income and wealth inequality.

The aim of the study is to reveal the impact of wealth taxes on income distribution. Scandinavian countries were selected as a sample and Kónya Panel Causality Analysis was conducted using the data from the 1995-2021 period of these countries. The analysis investigated whether wealth taxes in Scandinavian countries had an impact on income distribution.

The selection of Scandinavian countries was influenced by the fact that these countries have good income distribution and that they have become a role model in terms of the economic situation they have reached over time. The data range was preferred because it constituted the widest time period obtained for the sample. In the study, wealth taxes in the OECD classification were used as the independent variable; the Gini coefficient was used as the dependent variable.

As a result of the study, different findings were obtained in Scandinavian countries. Generally speaking, the results are insignificant for Denmark, Finland, Iceland, but significant for Norway and Sweden. In general, a positive effect was obtained in Norway (increase in income distribution inequality when there is an increase in tax), and a negative effect was obtained in Sweden (decrease in income distribution inequality when there is an increase in tax). No econometric study was conducted on the variables used in the analysis, and therefore it is thought that the study will contribute to the literature.