Gaz türbinli motorlar ve test altyapı sistemleri
Gas turbine engines and test infrastructure systems
Yazar: ONUR YAVUZ
Danışman: DOÇ. DR. SELİM GÜRGEN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Havacılık Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Havacılık ve Uzay Mühendisliği = Aeronautical Engineering
Dizin: Gaz türbinli motorlar = Gas turbine engines

Özet:
Gaz türbinli motorlar, havanın sıkıştırılması, ısınması, yakıtla karıştırılması ve nihayetinde yüksek basınçlı gazın bir türbin üzerinde genişlemesi prensibine dayanan termal enerji dönüşüm sistemleridir. Bu motorlar, genellikle hava araçlarında, enerji santrallerinde ve endüstriyel uygulamalarda kullanılmaktadır. Motorun performansını test etmek ve optimize etmek için ise uygun bir test altyapı sistemine ihtiyaç duyulur. Gaz türbinli motorların test altyapı sistemleri, motorun çeşitli çalışma koşullarında nasıl performans gösterdiğini değerlendirmek amacıyla tasarlanırlar. Bu sistemler, motorun çeşitli yük ve hız koşullarında nasıl tepki verdiğini, verimliliğini ve dayanıklılığını belirlemek için kullanılır. 

Test altyapı sistemleri, genellikle dinamometreler, veri toplama sistemleri, yağlama sistemi, yakıt sistemi, motor başlatma sistemleri ve kontrol haberleşme altyapı sistemleri gibi bileşenleri içerir. Dinamometreler, motordan üretilen torku ve gücü ölçerek performansı değerlendirir. Veri toplama sistemleri, motorun çeşitli parametrelerini izleyerek analiz için veri sağlar. Yakıt ve yağlama sistemleri, motora gereken yakıtı ve yağı temin eder. Motor başlatma sistemleri, yanma sistemine yakıtla karışması için başlangıçta gerekli havayı sağlamak için bir devir hızına kadar döndürmek için gereklidir. Haberleşme ve kontrol altyapı sistemi, test sistemlerinin kendi aralarında ve kontrol odasındaki HMI arayüzü ile etkileşimini sağlar. Bu test altyapı sistemleri, motor üreticilerine, tasarımcılara ve bakım uzmanlarına, motorların güvenilirliğini artırmak, verimliliği optimize etmek ve performanslarını değerlendirmek için önemli veri girdisi sağlar.

Abstract:
Gas turbine engines are thermal energy conversion systems based on the principle of 
compressing, heating, mixing with fuel, and ultimately expanding high-pressure gas on a 
turbine. These engines are commonly used in aircraft, power plants, and industrial 
applications. However, to test and optimize the performance of the engine, an appropriate 
test infrastructure system is required. The test infrastructure systems for gas turbine engines 
are designed to assess how the engine performs under various operating conditions. These 
systems are utilized to determine how the engine responds to various load and speed 
conditions, as well as to evaluate its efficiency and durability.
Test infrastructure systems typically include components such as dynamometers, data 
acquisition systems, lubrication systems, fuel systems, motor starting systems, and control 
communication infrastructure. Dynamometers evaluate performance by measuring the 
torque and power produced by the engine. Data acquisition systems provide data for analysis 
by monitoring various parameters of the engine. Fuel and lubrication systems supply the 
required fuel and oil to the engine. Motor starting systems are essential for rotating the engine 
at a speed necessary for the initial mixing of fuel with air in the combustion system. The 
communication and control infrastructure enables interaction among test systems and with 
the HMI interface in the control room. These test infrastructure systems play a crucial role 
in providing significant data input to engine manufacturers, designers, and maintenance 
experts, aiming to enhance the reliability, optimize efficiency, and evaluate the performance 
of the engines.