Caz müzisyenleri ve canlı müzik mekânları arasındaki sosyo-ekonomik ilişkinin değer teorileri bağlamında incelenmesi
Examining socio-economic relations between jazz musicians and live music sphere through value theories
Yazar: SOYKAN AKKAYA
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM YAVUZ YÜKSELSİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzik Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Müzik = Music
Dizin: Canlı müzik = Live music ; Caz = Jazz ; Değer teorisi = Value theory ; Mekansal analiz = Spatial analysis ; Müzisyenler = Musicians ; Müzisyenlik = Musicianship ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Sosyoekonomik etki = Socio-economic impact

Özet:
Bu tezde, müzisyen ve işletme üzerinden piyasa dinamikleri içerisinde şekillenen 
sınıfsal ilişki, 'değer', 'meta' ve 'rant' gibi günümüz popüler kültür alanlarındaki ilişki 
biçimleri düzenleyen kültürel/ekonomik olguları tanımlayan kavramlar çerçevesinde 
incelenmiştir. Adam Smith ile başlayan ve Karl Marx'ta sonra şeklini alan politik 
ekonomi ekolü ekonomiyi politikadan bağımsız düşünmemiş ve toplumların gelişimini 
sınıfsal çıkar çatışmaları ile yorumlamıştır. Kullanım değeri, değişim değeri, değer ve 
meta fetişizmi gibi kavramlara ek olarak üretken emek ve üretken olmayan emek 
düzleminde müzisyen sınıfın konumu belirlenecektir. 
Marksizmi kapsayan literatürün yanı sıra meta üreticileri olarak müzisyen sınıfın 
stratejileri ve piyasa içerisindeki konumları Arjun Appadurai ve David Graeber gibi 
araştırmacıların geliştirdiği literatürle desteklenerek saptanmıştır. Bu değerin kültürel 
tarafı olarak değerlendirilmiştir. Bireysel çıkarların kavramsal yansıması bu literatür 
çerçevesinde açıklanacaktır. Bu noktada değerler rejimi ve değer kavramına antropolojik 
yorumlamalar rol sahibidir. 
Öte yandan, rant ile müziğin biricikliğinin piyasa içerisindeki görünümü 
saptanacak ve mübadele içerisinde bu biricikliğin dönüşümleri incelenecektir. Piyasa 
içerisinde ranttan elde edilen markalaşma pratiklerinin sınıfsal ilişkilerin inşasına etkisi 
irdelenecektir. 
Diğer bir yandan günümüz dünyasını anlamak ve çalışmaya dâhil olan aktörleri, 
günümüz dünyası dinamikleri içerisinde değerlendirmek için Ursula Huws'tan ve 
araştırmacının sınıf, emek gibi kavramları yeniden inşasından yararlanılmıştır. 
Sonuç olarak bu tezde yapılan incelemeler sonucunda üretim araçlarının sahibi 
yani işletmeci ve üretim araçlarının kullanıcısı olan müzisyen sınıf arasındaki sınıfsal 
çatışmanın görünümü belirlenmiş ve bu çatışmaya etki eden faktörler sunulmuştur. 
Piyasadaki meta görünümüyle bu çatışma müzik üzerinden okunmuş ve müziğin meta 
görünümü de irdelenmiştir.

Abstract:
In this study, the class struggle is examined, which is shaped in the market 
conditions and reduced to main classes which are musicians as simple commodity 
producers and business managers as owners of the means of production in view of the 
terms like value, commodity, and rent. The politic economy, starting with Adam Smith 
and taking its final shape with Karl Marx, is a study field which does not separate 
economy from politics and interprets social development with considering class struggle. 
In addition to the terms, value in use, value in exchange, value and commodity fetishism, 
the study also understands the situation of musicians via the concepts of productive labour 
and non-productive labour. 
Beside the literature shaped in Marxist view, this study will determine the strategy 
and the situations of musicians in the market with support of the literature shaped by 
Arjun Appadurai and David Graeber. This reflects the cultural side of the value. The 
reflection of individual interests is explained with the frame of this literature. In this point, 
the term, regimes of values and anthropological views of value has an impact. 
In other respect, with the term, rent, the unique side of the music is observed in 
the market and the transformations experienced by this uniqueness during the exchange 
are analyzed. How branding derived from the rent effects constructing of class relations 
in the market is scrutinized. 
 On the other hand, to understand the contemporary World and examine the actors 
of the study in the current World Dynamics, the study benefits Ursula Huws' reinterpretation of the terms, class and labour. 
In conclusion, this study shows us the relationship between owners of the 
production which are business managers, and the working class consisted of musicians as 
users of the production. This class struggle is examined by music with its commodity 
appaerance, and its commodity appaerance is also determined.