Türkiye'de gümrük uyuşmazlıkları ve idari çözüm yollarının değerlendirilmesi
Evaluation of customs disputes and administrative solutions in Turkey
Yazar: HAKAN TANRIÖVER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE GÜNAY BEKAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Mali Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Gümrük Kanunu = Customs Law ; Gümrük tarifesi = Customs tariff ; Gümrük vergisi = Customs tax ; Gümrükler = Customs ; Hukuki uyuşmazlıklar = Legal disputes ; Uyuşmazlık = Incompatibility ; Vergi uyuşmazlıkları = Tax conflicts ; İdari çözüm yolları = Administrative remedies

Özet:
Gümrük vergileri olarak ifade edilen kavram, bünyesinde pek çok vergiyi barındırmaktadır. Burada ifade edilen bir grup vergi, fon, kesinti ve ek mali yüklerdir. Dış ticarete konu eşyanın, Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu'nun öngördüğü kapsamda Gümrük Vergisi'ne ek mali yükler de söz konusu olabilmektedir. Gümrük Vergisi, Vergi Usul Kanunu hükümlerine tabi değildir. Vergi Usul Kanunu'nun 2. Maddesi'nde de gümrük idareleri tarafından tahsil edilen vergi ve resimlerin, 4458 sayılı Gümrük Kanunu kapsamında yasal çerçevesinin çizildiği belirtilmiştir. Gümrük vergilerine yönelik olarak temelde iki tür idari para cezası düzenlenmiştir. Bunlar, vergi kaybına neden olan eylemlere uygulanacak olan cezalar ve usulsüzlük cezaları olarak tasnif edilmektedir. Ayrıca gümrük vergileri, gümrük rejimlerine tabidir. İthalatı ya da ihracatı gerçekleştirilen eşyanın hangi usul ve esaslara göre gümrük işlemlerinin sürdürüleceği ve hangi gümrük vergilerine tabi olacağı, ilgili gümrük rejimine göre değişebilmektedir. Gümrük işlemleri sonucunda ortaya çıkan uyuşmazlıkların yargıya intikal ettirilmeden idari çözüm yolları ile giderilmesi mümkündür. İdari kararlar kapsamında yaşanılan uyuşmazlıklarda; uzlaşmaya gidilebilmekte veya itiraz ve tahlil sonuçlarına karşı itiraz (ikinci tahlil) yapılabilmektedir. 
Bu çalışmada, gümrük uyuşmazlıklarının idari aşamada çözüm yolları incelenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde; gümrük kavramı, gümrük vergilerinin tarihi, gümrük vergilerinin işleyiş mekanizması ve gümrük vergisi ile birlikte tahsil edilen ek yükler incelenmiştir. İkinci bölümde ise; gümrük rejimleri, suç ile kabahat ayrımı, gümrük kabahatleri, gümrük vergileri kapsamında cezalar ele alınmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise, gümrük uyuşmazlıkları ve uyuşmazlıkların idari aşamadaki çözüm yolları üzerinde durulmuştur.

Abstract:
The concept, which is referred to as customs duties, contains many taxes. A group expressed here are taxes, funds, deductions and additional financial burdens. Additional financial burdens may be placed on Customs Duty within the scope stipulated by the Tariff Statistics Position of the goods subject to foreign trade. Customs Duty ise not subject to the provisions of the Tax Procedure Act. Section 2 of the Tax Procedure Act. In article 4458, it is stated that the legal framework of the taxes and pictures collected by the Customs Authorities is draw up. There are basically two types of administrative fines of customs duties. These are classified as penalties and misconduct penalties that will be applied to actions that cause tax loss. In addition, customs duties are subject to customs regimes. The procedures and principles of the imported or exported goods and which customs duties they will be subject to many vary according to the relevant customs regime. It is possible to resolve disputes arising as a result of customs procedures by administrative solutions without being referred to the judiciary. In disputes within the scope of administrative decisions; a compromise can be reached or an objection (second analysis) can be made against the objection and the results of the analysis. 
In this study, solutions to customs disputes at the administrative stage are examined. In the first part of the study; the concept of customs, the history of customs duties, the mechanism of operation of customs taxes and additional loads collected with customs tax are examined. In the second part; customs regimes, separation of crime and misdemeanor, customs misdemeanors, penalties within the scope of customs duties are discussed. In the third and final chapter, the solution of customs disputes and disputes in the administrative stage is emphasized.