Parasal birlik, Avrupa Para Sistemi ve Türkiye üzerinde etkileri /
Yazar: EMRİYE GÜMÜŞ
Danışman: PROF. DR. TUBA ONGUN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Ekonomi = Economics ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa Para Birliği = European Monetary Union ; Avrupa para sistemi = European monetary system ; Euro = Euro ; Para politikaları = Monetary policies ; Parasal birlik = Monetary Union ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Türkiye = Turkey

Özet:
ÖZET Euro-Alanının yaratılmasıyla birlikte, alan içerisinde ortak bir para politikası, yeni bir bağımsız uluslarüstü otorite, Avrupa Merkez Bankası, tarafından belirlenmeye ve uygulanmaya başlanmıştır. Başka bir deyişle, bağımsız ülkeler kendi ulusal para birimleri yerine Euro'yıı benimseyerek, tüm parasal yetkilerini bağımsız bir uluslarüstü kuruma, Avrupa Merkez Bankası'na bıraktılar. Bu dünya tarihinde bir ilktir. Ve uluslararası para sisteminde para alanı oluşturma eğiliminin arttığı düşünülünce, muhtemelen sonuncu da olmayacaktır. Euro'nun bu kadar kısa zamanda uluslararası işlemlerde kullanılan ikinci para konumuna geldiği de göz önüne alınınca, buna benzer değişimlerin bütün dünya ülkelerini ilgilendirdiği açıkça görülebilir. Bu çalışmada, ele alınan konuya Optimum Para Alanı Teorisi çerçevesinde yaklaşılmıştır. Elbette ki, tek para birimine geçmenin faydaları yanında maliyetleri de olacaktır. Böylesine önemli bir karar çok dikkat edilerek alınmalıdır. OPA teorisi, para alanındaki fayda ve maliyetlerin yanı sıra, optimum para alanı oluşturmanın koşullarını da ele alarak, ayrıntıları ile tanımlamayı amaç edinmiştir, ilk kez 1960'larda Mundell tarafından ortaya atılan OPA teorisi ve çeşitli aşamalarla değişiklikler geçirerek, gelişmiştir. Ulaşılan en son aşama, Francesco P. Mongelli tarafından verilen ismi ile "ampirik aşama"dır. Teorinin ulaştığı son aşamadan etkilenen, bu çalışma, yapısal VAR analizyle ele alınan ülkeler arasındaki arz ve talep şoklarını incelemiştir. Ampirik analizin ardında yatan temel düşünce, ülkelerin, ancak simetrik şoklara maruz kalmaları ve benzer tepkiler vermeleri halinde optimum bir para alanı kurabilecekleri düşüncesidir.

Abstract:
ABSTRACT With the creation of Euro Area, a common monetary policy of the area has started to be defined and implemented by a new independent supranational authority, namely by European Central Bank. In other words, independent countries replaced their national currencies by Euro and gave up their all monetary authority to an independent supranational institution. This is a novelty in world history. But perhaps not will be the last, since incentives of forming currency areas are increasing in international money system. It can be seen clearly that such changes occuring in international area, concern every country over the world, especially when it is thought that Euro became the second currency mostly used for international transactions in such a short time. In this paper, the subject is taken from the view of Optimum Currency Areas(OCA) Theory. Of course, there are costs of adopting a single currency besides benefits. So such a decision must be taken carefully. OCA theory aims to trace the conditions of forming an optimum currency area, besides the benefits-costs of currency areas. OCA theory, firstly introduced by Mundell in 1960's and has evolved over various phases. The last phase reached is "empirical phase", as defined so by Francesco P. Mongelli. This paper, affected from the last stage of the theory, examines, the demand and supply shocks between the relevant countries by structural vector auto regression metodology. The economic background of the analysis is that; countries can form optimum currency areas only if they are faced to symmetric shocks and give similar responses to shocks.