Feminist teorilerin sporla ilgili yaklaşımlarının türkiye?de elit spor ekseninde analizi
Analysis of turkish elit women sport regarding feminist theories sports perspectives
Yazar: PINAR YAPRAK
Danışman: DOÇ. DR. M. TAYFUN AMMAN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Spor = Sports

Özet:
FEM N ST TEOR LER N SPORLA LG L YAKLAŞIMLARININTÜRK YE'DE EL T SPOR EKSEN NDE ANAL ZAdı Soyadı: Pınar YaprakDanışmanının Adı: Doç. Dr. M. Tayfun AmmanÜniversite: Marmara ÜniversitesiEnstitü, Programı: Sağlık Bilimleri, Spor YöneticiliğiAnabilim Dalı: Beden Eğitimi ve SporÖZETBu çalışmanın amacı feminist teorileri Türkiye'de spor bilimlerinin gündemine getirmeninötesinde Türkiye'deki elit spora katılan kadınların feminist söylemlerde yer alan durumları ne orandave ne şekillerde tecrübe ettiklerini keşfetmeye ve tartışmaya çalışmaktır.Çalışmada birden fazla yöntem ve teknik kullanılmıştır. Anket, görüşme ve dökümantasyontekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırmada teorik bilgiler konuyla ilgili yazılı kaynaklarınincelenmesiyle oluşturulmuştur. Ankete, Marmara Üniversitesi B.E.S.Y.O. öğrencilerinden kotalıörnekleme metodu ile seçilen 125 kız 125 erkek katılmıştır. Görüşmeler, çoğu elit sporcu olanantrenör, spor yöneticisi ve sporcu 16 kadınla yapılmıştır. Anket ve görüşmelerde toplanan verilerbilgisayarda çözümlenerek sistemli bilgiler halinde sunulmuş, yorumlanmış ve tartışılmıştır.Anket ve görüşme gruplarının her ikisinin de sporda ?kadınsılık? ve ?erkeksiliğe? ilişkingörüşlerinin toplumsal cinsiyetten bağımsız olmadığı görülmüştür. Görüşmelerde, sporda kadınsorununu daha önce hiç düşünmediklerini dile getirenler olmuştur. Bu nedenle kadın sorununu başkakonularla birlikte ele alma, diğer genel problemleri kadın sorunundan üstün tutma veya genelsorunlara kadın sorunundan daha fazla odaklanma gibi genel eğilimler tespit edilmiştir. Önce?ayrımcılık yaşamadım? diyen bazı katılımcılar sonradan güçlü cinsiyet ayrımcılığına ilişkintecrübelerden bahsedebilmişlerdir. Ayrıca spora katılım düzeyi ve biçiminin, spordaki cinsiyetayrımcılığına ilişkin algıyı kısmen etkilediği tespit edilmiştir. Bunun yanında anket sonuçlarından,kadın ve erkeklerin cevapları arasında önemli derecede farklılıklar tespit edilmiştir. Anket grubundakız ve erkeklerde kısmen benzer sonuçlar elde edilse de, erkekler kadının geleneksel rollerine dahafazla vurgu yapmış ve kadınların spor yöneticiliği ve daha çok antrenörlük mesleği ile ilgiligüçlüklerle baş edemeyeceklerini, bu mesleklerde başarılı olabilmek için erkeksi niteliklergeliştirmeleri gerektiğini düşündükleri, sporu daha fazla cinsiyet temelli tanımladıkları ortayaçıkmıştır.Anahtar Sözcükler: Elit spor, kadın, feminist teoriler, toplumsal cinsiyet.

Abstract:
ANALYSIS OF TURKISH ELIT WOMEN SPORT REGARDING FEMINISTTHEORIES? SPORTS PERSPECTIVESPınar YaprakMarmara University Health Science InstitutePhysical Education and SportsSports Administration Graduate ProgramIn this study the objective is to examine approaches and theories of feminism related tosport. A second objective is to discover an elite Turkish sportswomen?s experiments regardingapproaches and theories of feminism related to sport.This analysis based on multi-methods approach that includes interview, survey,documentary data. A thematic analysis of newspaper?s sports pages and written feministdocumants produced themes in the categories of Liberal, Culturel, Maxist, Socialist, RadicalFeminism and their sports approaches. Turkish women?s sports. 125 Male and female studentat M.U. (Total 250) P.E. and Sports Department participated in questionaire. Datas from thequestionaires were analysed in computer programs and findings were discussed. Also totallysixteen female athletes, coaches and sports administrators -most performed an elite sports-were interviewed.The findings claryfied that both interview and questionaire groups? definitions of?femininity? and ?masculinty? regarding sports participation were found gendered. At theinterviews, some expressed that they had never thought about women?s issue in sports before.As a result the interviews indicated that there was a tendency to determine the gender/womenwith other sports issues together -as the same or as a lesser important problems- in Turkishelite sports. Also many types of gender inequalities were pronounced, with some not beingpercieved initially. The level of sport participation reflects perceptions of gender inequality insports. There was a significant difference between males and females in the questionaireresults. Although there was a partly smilarities with the results of both; males in thequestionaire group placed a greater emphasis on the traditional roles of women and thoughtthat women can not be able to manage the challanges of sports administration and more ofcoaching. Also it revealed that males thought that women have to create a masculinecharacteristics in order to be successful in these occupations and the sports were determinedgendered more.Key Words: Elite sports, women, feminist theories, gender.