Otizm spektrum bozukluğu tanısı almış okul öncesi çocuklarda iletişimsel katılımın incelenmesi
Investigation of communicative participation in preschool children diagnosed with autism spectrum  disorder
Yazar: SENEM EKEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MARAL YEŞİLYURT
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Psikodilbilim = Psycholinguistics

Özet:
Bu araştırmada Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan çocuklar ile OSB tanısı olmayan akranlarının iletişimsel katılımları karşılaştırıldı. Araştırmada betimsel karşılaştırmalı araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmaya 3.0-5.11 ay arası OSB tanısı olan 31 çocuk ve OSB tanısı olmayan 31 çocuk dahil edildi. Araştırmada veri toplamak amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan Demografik Bilgi Formu, iletişimsel katılımı ölçmek amacıyla FOCUS 34 TR uygulanmıştır. OSB tanısı olmayan çocuklara çocukların gelişimlerini belirlemek için Ankara Gelişim Tarama Envanteri (AGTE), çocukların dil seviyesini belirlemek için Türkçe Erken Dil Gelişim Envanteri (TEDİL) uygulandı. Çalışmaya katılan ebeveynlerin verilerinin betimsel istatistikleri yapıldı. Demografik verilere göre katılımcı OSB tanısı olmayan ve OSB tanısı olan çocukların Focus 34 TR puanlarının normal dağılıp dağılmadığı Shapiro Wilk test ile belirlendi. Buna göre normal dağılıma uyum gösteren parametrelerin karşılaştırmalarında Independent Samples T test, normal dağılmayan parametrelerin karşılaştırmalarında ise Mann Whitney U ve Kruskal Wallis testleri kullanıldı. Araştırmadan elde edilen bulgular incelendiğinde, OSB tanısı olmayan çocukların FOCUS 34 TR 1.bölüm, 2.bölüm ve toplam puanları, OSB tanısı olan çocukların FOCUS 34 TR   1.bölüm, 2.bölüm ve toplam puanlarından anlamlı derecede farklı olduğu saptandı. OSB tanısı olan çocukların dil ve konuşma terapisi alma durumuna göre ve cinsiyete göre aralarında anlamlı derecede farklı olduğu saptandı. Terapi alanların FOCUS 34 TR 1.bölüm, 2.bölüm ve FOCUS 34 TR toplam puanları, terapi almayanların FOCUS 34 TR 1.bölüm, 2.bölüm ve toplam puanlarından anlamlı olarak daha fazladır. OSB çocuklar içinde terapi alma sürelerine göre ve terapiye başlama zamanlarına göre FOCUS 34 TR  1. bölüm, 2. bölüm ve toplam puanları bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı.

Abstract:
In this study, the communicative participation of children with autism spectrum disorder (ASD) and their peers without ASD diagnosis were compared. Descriptive comparative research method was used in the research. 31 children diagnosed with ASD and 31 children without an ASD diagnosis between the ages of 3.0-5.11 months were included in the study. To collect data in the study, the Demographic Information Form prepared by the researcher and FOCUS 34 TR was applied to measure communicative participation. Ankara Development Screening Inventory (AGTE) was applied to children without a diagnosis of ASD to determine their development, and Turkish Early Language Development Inventory (TEDIL) was applied to determine the language level of the children. Descriptive statistics of the data of the parents participating in the study were calculated. According to demographic data, the Shapiro Wilk test was used to determine whether the Focus 34 Tr scores of the participating children who were not diagnosed with ASD and those who were diagnosed with ASD were normally distributed. Accordingly, Independent Samples t test was used to compare parameters that were normally distributed, and Mann Whitney U and Kruskal Wallis tests were used to compare parameters that were not normally distributed. When the findings obtained from the study were examined, it was determined that the Focus 34 Tr 1st part, 2nd part and total scores of children without an ASD diagnosis were significantly different from the Focus 34 Tr 1st part, 2nd part and total scores of children with an ASD diagnosis. It was found that there were significant differences between children diagnosed with ASD according to whether they received speech and language therapy and according to gender. Focus 34 Tr 1st part, 2nd part and Focus 34 Tr total scores of those who received therapy are significantly higher than the Focus 34 Tr 1st part, 2nd part and total scores of those who did not receive therapy. There was no statistically significant difference in Focus 34 Tr 1st part, 2nd part and total scores among ASD children according to the duration of therapy and the time they started therapy.