Kamu kesimi açıklarının ekonomik etkileri
Economics effects of public sector deficits
Yazar: OYA EYLEM KANDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. REFİA YILDIRIM
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance
Dizin: Borçlanma = Borrowing ; Ekonomik etki = Economic effect ; Faiz = Interest ; Faiz oranları = Interest rates ; Kamu açıkları = Public deficits ; Rikardocu denklik = Ricardian equivalence ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; İç borçlanma = Domestic borrowing

Özet:
ÖZET KAMU KESİMİ AÇIKLARININ EKONOMİK ETKİLERİ Oya Eylem KANDEMİR Yüksek Lisans Tezi, Maliye Anabilim Dalı Danışman: Doç. Dr. Z. Refıa YILDIRIM Eylül 2004, 135 Sayfa Kamu kesimi açıklan özellikle 1970'li yılların ikinci yansından itibaren ekonomilerin karşı karşıya kaldığı büyük bir sorun olarak nitelendirilmiştir. Bu nedenle kamu kesimi açıklarının tanımlanması, finansmanı ve ekonomik etkileri mali politikaların değerlendirilmesinde ve belirlenmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Ancak kamu kesimi açıklarının ekonomik etkileriyle ilgili olarak iktisatçılar arasında bir görüş birliğinden söz etmek mümkün değildir. Keynezyenlere göre kamu kesimi açıklan ekonomi üzerinde genişletici etkilere yol açmaktadır. Açıkların borçlanma ile finansmanı, faiz oranlarının yükselmesine ve özel kesim yatırımlarının düşmesine neden olmaktadır. Ancak Keynezyen iktisatçıların bir kısmı kamu kesimi açıklan sonucunda yükselen faiz oranlarının özel yatırımlar üzerinde dışlama etkisine yol açmayacağım ileri sürmektedirler. Neoklasiklere göre ise, kamu kesimi açıklan reel faiz oranlarım yükseltmekte ve özel yatıırım harcamalarının dışlanmasına neden olmaktadır. 1970'lerde David Ricardo'nun kamu kesimi açıklarının ekonomi üzerinde reel etkilerinin olmayacağına ilişkin görüşlerinin yeniden gündeme gelmesi bu konuda yapılan tartışmaları farklı bir boyuta taşımıştır. Ricardo Eşdeğerlik Teoremine göre, kamu kesimi açıklarının toplam talep ve faiz oranlan üzerinde herhangi bir etkisinden söz etmek mümkün değildir. Bu çalışmada Türkiye'de kamu kesimi açıklan ile faiz oranlan arasındaki ilişki, 1987:1- 2003:12 dönemini kapsayan aylık veriler kullanılarak analiz edilmiştir. Analizden çıkan sonuçlar, kamu kesimi açıklarının faiz oranlarını yükselttiğine işaret etmektedir. Bu durum Ricardo Eşdeğerlik Teoreminin reddedildiği sonucunu doğurmaktadır. Anahtar Kelimeler: Ricardo Eşdeğerlik Teoremi, İç Borçlanma, Kamu Kesimi Açıklan, Faiz Oram, Toplam Talep

Abstract:
11 ABSTRACT ECONOMIC EFFECTS OF PUBLIC SECTOR DEFICITS Oya Eylem KANDEMİR Master's Thesis, Department of Public Finance Advisor: Assoc. Prof. Dr. Z. Refia YDLDIRIM September 2004, 135 Page Public sector deficits have been regarded as one of the major economic issues since the second half of the 1970s. Therefore the definition of financing and economic effects of public sector deficits have become a major problem in the evaluation of public finance policies. However there is no concensus among economists concerning the impact of deficits on macro economic outcomes. Keynesian economists assert that public sector deficits help economic activities to expand further. Financing the deficits by debt increases interest rates and decreases private investments. However, some Keynesian economists believe that rising interest rates would not crowd out private investments. According t o Neoclassical economists public sector deficits increase the interest rates and crowd out private investments. In the 1970s the argument concerning the impact of deficits on the economy took a different turn due to the Ricardian assertian that deficits would have no real effects on macro economic policy outcomes. Ricardian equivalence approach claims that public sector deficits would effect neither total demand for goods and services nor interest rates. In this study the relationship between public sector deficits and interest rates were examined by using data for the period of 1987:1-2003:12 in Turkey. The results of the analysis point out that the public sector deficits lead to increases in the interest rates. This finding supports the assertian that there is no base to accept Ricardian equivalaence theorem. Keywords: Ricardian Equivalence theorem, domestic borrowing, public sector deficits, intrest rates, aggregate demand