Acil serviste serebrovasküler hastalık tanısı konmuş hastaların başvuru anındaki kan laktat düzeylerinin kısa ve uzun dönem mortalite üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of initial blood lactate levels on short and long term mortality in cases of cerebrovascular disease diagnosed in the emergency department
Yazar: CEMALETTİN SAKAL
Danışman: DOÇ. DR. TUBA CİMİLLİ ÖZTÜRK ; UZMAN EBRU ÜNAL AKOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Laktatlar = Lactates ; Mortalite = Mortality ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders

Özet:
Amaç: Çalışmamızda acil servise akut inme semptomları ile başvurup
serebrovasküler hastalık tanısı alan hastalarda kan gazı laktat düzeyi ve ASPECTS
(Alberta Stroke Program Early Computed Tomography Score) skorunun bu
hastalardaki 1 ay, 3 ay ve 12 aylık mortalite düzeyleri arasındaki ilişkiyi inceleyip
hastalığın prognozunu belirlemeyi araştırmayı amaçladık.
Yöntem: Çalışmamızın verilerine, 01.01.2017 ile 01.01.2018 tarihleri arasında
hastanemiz acil servisinde akut iskemik inme tanısı alan 568 hastanın bilgisi geriye
dönük olarak, hastane veri kayıt sistemi (HIS) üzerinden taranması sonucunda
ulaşılmıştır. Bu hastaların dosyaları incelenip; başvuru anındaki muayane ve anamnez
bilgileri, komorbid hastalıkları, demografik özellikleri, uygulanan tedaviler, bakılan
laboratuvar parametreleri incelenmiştir. Hiperlaktatemi, laktatın 2 mmol/L'nin
üzerinde olması şeklinde tanımlanmıştır. Çalışmaya dahil edilen hastalar laktat
düzeylerine göre ( Laktat ≤2 mmol/L ve Laktat >2 mmol/L ) 2 gruba ayrılmıştır.
Laktat düzeyi ve sağ kalımları arasındaki ilişki incelenmiştir. Ayrıca hasta grubunun
enfarkt lokalizasyonu belirlenip buna göre ASPECT skoru hesaplanmıştır. Hastaların
1 ay, 3 ay ve 12 aylık mortalitelerinin saptanması için, hastane kayıt sisteminde kayıtlı
telefon numaralarından hastalar aranarak veya ölüm bildirim sistemi (ÖBS) üzerinden
T.C. kimlik numaraları ile taburculuk sonrası komplikasyon veya ölüm durumu
sorgulanmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda 568 hasta dosyası incelenmiştir. Bu hastalardan 400
tanesi çalışmamızın dahil etme kriterlerini karşılayıp çalışma evrenimizi
oluşturmuştur. Bu hastalar laktat düzeyine göre 2 gruba ayrıldı. Hiperlaktatemi olan
grubun 1 ay, 3 ay ve 12 aylık mortalite oranı diğer gruba göre istatistiksel olarak
yüksek tespit edildi. Yine hiperlaktatemi olan grubun başvuru anındaki nabız
ortalaması, kan glukoz düzeyi ve özgeçmişlerinde diyabetes mellitus olma oranı diğer
gruba göre yüksek tespit edildi. Laktat düzeyi ve ASPECT skoru arasında anlamlı bir
ilişki bulunamadı.

Sonuç: Çalışmamızda hiperlaktatemisi olan hastaların 1, 3 ve 12 aylık mortalite
oranlarının hiperlaktatemisi olmayan hastalara göre daha yüksek bulunmuş olması
prognostik gösterge açısından anlamlıdır. İlerde yapılacak prospektif gözlemsel
çalışmalar veya geniş çaplı retrospektif çalışmaların bu konuyu daha iyi
aydınlatacağına inanıyoruz.
Anahtar Kelimeler: ASPECTS, iskemik inme, laktat, mortalite

Abstract:
Introduction: In this study, we aimed to investigate the relationship between
blood gas lactate level and ASPECTS (Alberta Stroke Program Early Computed
Tomography Score) in patients with acute stroke symptoms who were diagnosed with
cerebrovascular disease and to determine the prognosis of the disease in 1 month, 3
months and 12 months.
Materials and methods: The data of our study were obtained by
retrospectively scanning the data of 568 patients diagnosed with acute ischemic stroke
in the emergency department of our hospital between 01.01.2017 and 01.01.2018
through the hospital data recording system (HIS). The files of these patients were
examined; At the time of admission, examination and anamnesis information,
comorbid diseases, demographic characteristics, treatments, laboratory parameters
were examined. Hyperlactatemia is defined as lactate greater than 2 mmol / L. The
patients included in the study were divided into 2 groups according to their lactate
levels (Lactate ≤2 mmol / L and Lactate> 2 mmol / L). The relationship between lactate
level and survival was investigated. In addition, the ASPECTS score was calculated
accordingly the infarct localization of the patients. In order to determine the 1, 3 and
12 months mortality of the patients, the patients were called by telephone numbers
which registered in the hospital registry system or the identity numbers of the TC via
the Death Notification System (DNS) and the post-discharge complication or death
situation were questioned.
Results: In this study, 568 patient files were examined. 400 of these patients
met the inclusion criteria of our study and formed our study population. These patients
were divided into two groups according to lactate level. Mortality rate of
hyperlactatemia group was found to be statistically higher than the other group. The
mean pulse rate, blood glucose level and history of diabetes mellitus in the group with
hyperlaktatemia were found to be higher than the other group. There was no significant
relationship between lactate level and ASPECT score.

Conclusion: In our study, the mortality rates of patients with hyperlactatemia
at 1.3 and 12 months were higher than those without hyperlactatemia in terms of
prognostic indicator. We believe that prospective observational studies or large-scale
retrospective studies will clarify this issue better.
Key words: ASPECTS, ischemic stroke, lactate, mortality