Sağlık kurumlarında sağlıkta kalite standartlarının sağlık çalışanları performansına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of health quality standards on healthcare performance in healthcare institutions
Yazar: EBRU KARAALP
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET YORULMAZ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Kalite = Quality ; Kalite sistemi = Quality system ; Sağlık = Health ; Sağlık Dönüşüm Programı = Health Transformation Program ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri kalitesi = Quality of health care ; Sağlık kurumları =   ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sağlık sektörü = Health sector ; Sağlık sistemleri = Health systems

Özet:
Günümüz her alanda görülen değişim, işletmeleri de büyük ölçüde etkilemektedir. İşletmelerin ayakta kalabilmeleri ve rekabet avantajını yakalayabilmeleri için sundukları hizmetin kalitesini geliştirmeleri gerekmektedir. Sağlık hizmetlerinde ise hizmet sunumunun kalitesinin geliştirilmesinde en önemli rol, sağlık personelinin performansının artırılmasıdır. Sağlık personelinin performansının artırılması kendinden beklenen sorumlulukların yanı sıra kurum kalitesini arttıracak, dolayısıyla hizmet alıcılarının da memnuniyetini üst seviyelere taşıyacaktır. Bu çalışma da, sağlıkta kalite standartlarının, sağlık çalışanları performansı üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Çalışmanın evreni, Konya ilinde Konya Meram Devlet Hastanesinde görev yapan sağlık çalışanları (hekim, hemşire, ebe, tıbbi sekreter, acil tıp teknisyeni-teknikeri, laboratuvar teknikeri, radyoloji teknikeri, hizmetli, memur, sürekli işçi ve daha birçok personele) olarak belirlenmiştir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden anket (online) kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemi hastanede çalışan 400 sağlık personelidir. Tüm çalışanlara online olarak gönderilen anket formundan 265 anket formu geri dönmüştür. Değerlendirmeler neticesinde 257 anket formu geçerli olarak kabul edilmiştir. Toplanan veriler SPSS (Statistical Package for the Social Sciences)  26.0 paket programına aktarılmıştır. Veri kontrolü işlemi sonrasında çeşitli analizler yapılmıştır. Sağlık hizmetlerinde kalite standartları (SKS) ve bireysel performans değerlendirme ölçeklerinin toplam ve alt boyutlarının demografik özelliklere göre karşılaştırması ise çalışmanın verileri normallik dağılımına uygun olduğu için parametrik testlerden Independent sample t test (bağımsız örneklem t testi ) ve Tek Yönlü Varyans analizi (ANOVA) testleri ile incelenmiştir. Çalışmada kullanılan sağlıkta kalite standartları ölçeği İlknur KONCA (2021) tarafından geliştirmiş olup Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması yapılmıştır. Bu ölçek yönetim süreçleri ve eğitim süreçleri olmak üzere 2 alt boyuttan oluşmaktadır. Ölçek toplamda 13 maddeden oluşmaktadır. Çalışmada kullanılan bir diğer ölçek ise Schepers (2005) tarafından geliştirilen Özpehlivan (2015)'nın geçerlilik güvenirlik çalışmasını yaptığı bireysel performans ölçeği olup 9 maddeden oluşmaktadır.
Çalışma sonucunda, sağlıkta kalite standartları ve alt boyutlarının sağlık çalışanları meslek grupları, kurumda kalite hakkında eğitimleri ile anlamlı farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca Covid-19 salgınında görev yapan sağlık çalışanlarının performanslarının da sağlıkta kalite standartları ve alt boyutları ile anlamlı farklılık gösterdiği görülmüştür. Sağlık çalışanlarının performans düzeyleri cinsiyet durumuna göre farklılık göstermektedir. Sonuç olarak sağlık kurumlarında uygulanan sağlıkta kalite standartlarının, sağlık personelinin performansı üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The change seen in every field today also affects businesses to a great extent. In order for businesses to survive and gain competitive advantage, they need to improve the quality of the service they offer. In health services, the most important role in improving the quality of service delivery is to increase the performance of health personnel. Increasing the performance of health personnel will increase the quality of the institution, as well as the responsibilities expected from them, and therefore, the satisfaction of the service recipients will be carried to the highest levels. In this study, it is aimed to determine the effect of quality standards in health on the performance of health workers.
The universe of the study was determined as health workers (physician, nurse, midwife, medical secretary, emergency medical technician-technician, laboratory technician, radiology technician, servant, officer, permanent worker and many other personnel) working in Konya Meram State Hospital in Konya. Questionnaire (online), one of the quantitative research methods, was used in the study. The sample of the study is 400 health personnel working in the hospital. Out of the online questionnaire sent to all employees, 265 questionnaires were returned. As a result of the evaluations, 257 questionnaire forms were accepted as valid. The collected data were transferred to the SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 26.0 package program. After the data control process, various analyzes were made. The comparison of the total and sub-dimensions of the health services quality standards (SKS) and individual performance evaluation scales according to demographic characteristics was examined with the Independent sample t-test (independent sample t-test) and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) tests, which are parametric tests, since the data of the study were suitable for the normality distribution. The scale of quality standards in health used in the study was developed by İlknur KONCA (2021), and its Turkish validity and reliability study was conducted. This scale consists of 2 sub-dimensions: management processes and training processes. The scale consists of 13 items in total. Another scale used in the study is the individual performance scale developed by Schepers (2005) and the validity and reliability study of Özpehlivan (2015) is made up of 9 items.
As a result of the study, it was concluded that quality standards and sub-dimensions in health differ significantly with the occupational groups of health workers and their education about quality in the institution. In addition, it has been observed that the performances of healthcare professionals working in the Covid-19 outbreak differ significantly with health quality standards and sub-dimensions. Performance levels of health workers differ according to gender. As a result, it has been concluded that the health quality standards applied in health institutions have an effect on the performance of health personnel.