Sınır bölgelerinde girişimcilik ve yerel gelişme: Keşan örneği
Entrepreneurship and local development in border regions: a case study in Keşan
Yazar: GÜLİZ GÜLİZAR USLU ERGENLER
Danışman: PROF. DR. GÜLDEN ERKUT
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Bölge Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Küreselleşen dünyada, kalkınma için kabul edilen kabuller hızla değişikliğe uğramaktadır. Sınırların ortadan kalkması ile hem şehirlerin rekabet etmesi zorunluluğu hem de birlikte çalışmanın gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Bu bağlamda, diğer bölgelerden farklı olan ve bu farkları iyi yöneten şehir ve bölgeler öne çıkmaktadır. Kalkınma için sadece yöreye ait özelliklerin var olması değil, aynı zamanda bu farklılıkları ve ihtiyaçları fark eden ve çözüm için çalışan girişimcilere de ihtiyaç vardır. Bu tezin hazırlanmasındaki temel amaç, girişimciliğin yerel gelişmeye etkisinin bir sınır kenti olan Keşan örneğinde incelenmesidir.
Bölgeler, bölge dışındaki fırsatlar ve tehditler bakımından birbirinden farklıdır ve kalkınma stratejileri oluşturulurken de bu yöreye özgü özelliklerin göz önüne alınması gerekmektedir. Artık gelişmeye dair unsurların her bölge için geçerli olmadığı anlaşılmıştır. Daha önceki bölgesel kalkınma politikalarında işgücü, pazar ve hammadeye yakınlık önemli iken yeni bölgesel politikalar sosyal ilişkiler, kurumlardan oluşan yapıya dikkat çekilmektedir. İçsel Büyüme Kuramı, 1990'larda ortaya çıkmıştır. İçsel Büyüme Kuramı, ekonomik büyümenin dışsal değil de ekonomik sistemin içsel bir sorunu olduğunu vurgulamaktadır. Ortaya çıkış nedeni, sermaye akışının az gelişmiş ülkeleri kalkındırmada yetersiz kalması ve klasik teorilerin bu gelişmeyi açıklayamamasıdır. İçsel Büyüme Kuramı, gelişmede beşeri sermayenin, bilginin paylaşılmasının, yenilik yapmanın önemine dikkat çekmektedir.
Girişimci; ihtiyaçları ve fırsatları fark eden, üretime-ürüne-sürecin yönetimine-pazarlamaya yenilik getiren ve cesaretiyle işe başlayan kişidir. Girişimcilik artık sermaye, emek, hammaddeden sonra dördüncü üretim faktörü olarak görülmektedir. Ürüne, üretime, pazarlamaya değer katan; yaratıcılığıyla, yenilikçi fikirleriyle girişimcidir. İş yaratan ve geliştiren kişi veya firma, istihdama katkıda bulunur, gelir artışı sağlar, mali kaynak yaratır, toplum için olumlu rol model olur. Tüm bunlar da girişimcinin yerel gelişmeye olumlu etkisinin sonuçlarındandır. Avrupa Birliği üye ülkeleri ve aday üye ülkeleri de girişimciliğin geliştirilmesi, girişimcilerin birbiriyle ilişki kurması, üniversite-kamu sektörü-özel sektör arasında ilişki kurulması amacıyla projeleri desteklemektedir.
Sınırlar, ulus devletin koruyucusudur. Sınırlar çeperde olmanın çoğunlukla olumsuzluklarını yaşamıştır ve devlet müdahalesiyle geliştirilmeye çalışılmıştır. Fakat küreselleşme süreciyle birlikte ilk olarak ulus devletlerin metropoliten alanları küreselleştiği için bu alanlar ulus ekonomisinden kopmuştur. Bu süreçte gözler sınır bölgelerine çevrilmiştir. Avrupa Birliği sınırları ortadan kaldıran, ortak hedefler doğrultusunda birlikte çalışan bir yapılanmadır. Her ne kadar Avrupa Birliği ülkeleri arasında sınırlar ortadan kalkmış olsa da üye ülke çeperlerindeki görece daha az gelişmiş bölgeler varlığını sürdürmektedir. Avrupa Birliği de sınırların bu geri kalmış durumuna işbirlikleri kurarak ve projeler yaratmayı teşvik ederek çare bulmaya çalışmaktadır. Türkiye'de sınır ötesi işbirliklerinin ilk kurulduğu şehir ise Edirne'dir.
Bu tezin hazırlanmasındaki amaç, girişimciliğin yerel ekonomiye etkisinin belirlenmesidir. Edirne, Türkiye genelinde sınır ötesi işbirliği faaliyetlerinin ilk başladığı yerleşimdir ve projeler yoluyla ortak çalışmalara devam edilmektedir. Edirne İlinin Keşan İlçesi; İstanbul-Tekirdağ-Yunanistan ulaşım aksı üzerinde bulunmaktadır. Keşan'ın Yunanistan'dan özellikle cumartesi günleri yoğun olarak alışveriş amaçlı ziyaretçi alması, girişimcilerin bu avantajı fark edip seçenek ve ihtiyaçlar üzerine yoğunlaşması, fonlardan yararlanmadan işlerini geliştirmeleri, çeşitli kuruluşların bu fırsattan daha fazla yararlanmak sebebiyle çalışmalar yapması; çalışma alanı olarak Keşan'ın seçilmesinde etkili olmuştur. Çalışma süreci, yazılı basın araştırması ve belirlenen gişimcilerle yapılan derinlemesine görüşme tekniği olmak üzere birbirini destekleyen ve geliştiren iki aşamadan oluşmaktadır. Yazılı basın araştırmasından; Keşan'daki kişi ve kurumların yörenin fırsatlarının farkında olduğu, bu grupların birlikte çalışmanın önemine inanıyor olduğu, sınır ötesi ticari faaliyet gösteren kişi ve firmaların Keşan'ın gelişimine etkisi olduğu çıkarımı yapılmıştır. Derinlemesine görüşme tekniğinde asıl amaçlanan standart veri yerine daha detaylı, kişilere ve sürece dair bilgilerin toplanması olduğu için kantitatif araştırma yöntemi yerine kalitatif araştırma yöntemi seçilmiştir. Araştırmacının Keşanlı olması ve çalışma süreci boyunca sürekli olarak Keşan'da bulunup burada çalışması araştırma sürecini kolaylaştırmıştır. Bu durum, girişimcilerin görüşmeye daha kolay ikna olmasına imkan tanımış ve araştırmacının süreci bir bütün olarak ele almasını sağlamıştır. Hizmet sektörü içinde yer alan ve ticari faaliyet gösteren girişimci kişi/firmalara, Ticaret ve Sanayi Odasının kayıtlarından yararlanarak kar topu örnekleme metoduyla ulaşılmıştır. Derinlemesine görüşme tekniği kullanılarak görüşülen 10 girişimcinin nasıl girişimci oldukları, sınır ötesi faaliyete başlama hikayeleri, bu süreçte kimlerden nasıl destek gördükleri, kamu ve diğer özel sektörle ilişkileri, yaptıkları yenilikler, karşılaştıkları sorunlar ve diğer girişimcilerle ilişkileri hakkında bilgiler alınmıştır. Bilgileri daha standart hale getirmek amacıyla kodlama sistemi oluşturulmuş, veriler 4 ana bileşen altında gruplandırılmıştır. Görüşülen girimcilerin büyük çoğunluğu Keşan ve komşu ilçe ve köylerden Keşan'a gelip iş kurmuş kişilerdir. Bir kısmı aile şirketlerinin devamını sağlamaktadır ve sınır ötesi faaliyete başlayan kişiler de bu yeni kuşak aile fertleridir. Girişimcilerin kimisi Yunanistan'dan gelen ziyaretçileri fırsat olarak görüp Yunanistan'da tanıtım ve reklam yapmıştır, kimisi de diğer girişimcilerin yönlendirmesiyle sınır ötesi ticaret işine başlamıştır. Sınır ötesinde yerel televizyon ve radyolarda reklam yapılması olumlu etki göstermiştir. Özellikle sınır ötesine yapılan ziyaretler, kişiler üzerinde olumlu etki bırakmıştır. Girişimciler hep iyi ilişkiler kurduklarını, olumsuz bir davranışla karşılaşmadıklarını belirtmişlerdir. Özellikle mobilya sektöründe alınan malların sınır ötesinde evlerine kadar teslim edilmesi alışverişi olumlu yönde etkilemiştir. Bu malların taşınması esnasında, daha küçük ürünler satan kişiler de ürünlerini göndermektedir. Kişiler arasında bu yönde de işbirliği ağı oluşturulmuştur. Girişimciler gerek pazarlamada gerekse de üründe yenilik yapmışlardır. Orada bulunan ürünlerin alınıp buraya adapte edilmesi de görülmüştür. Kişiler yenilikleri genellikle fuarlar aracılığıyla takip etmektedir. Keşan Ticaret ve Sanayi Odasının girişimcilik konusundaki ve hukuki mevzuata dair eğitimleri, yönlendirmeleri kişiler üzerinde olumlu etki yapmıştır. Görüşülen girişimciler her ne kadar farklı sektörlerde faaliyet gösteriyor olsa da sorunlar birbirinin benzeridir. Malların serbest dolaşıp malları taşıyan araç ve kişilerin serbest dolaşamıyor olması en büyük sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Keşan Ticaret ve Sanayi Odası'nın vize alma aşamasında destek vermesi üyelere kolaylık sağlamaktadır. Gümrük işlemlerinin İpsala Gümrük Kapısı'ndan Tekirdağ Merkez İlçe'ye alınmış olması ulaşım masrafını arttırmakta, zaman kaybına sebep olmaktadır. Gümrük işlemleriyle ilgili bazı girişimciler aracı firmalarla çalışmaktadır. Kendi malını kendi taşıyan ve tüm gümrük işlemlerini kendisi yapan firmalar da mevcuttur. Taşıma yapan tırlara konan kotalar da bir diğer sorundur. Yunanistan ve Türkiye için belirlenen giriş çıkış yapacak ticari araç sayısı nakliyatta sorun yaratmaktadır. Yunanistan ağırlıklı olarak diğer Avrupa Birliği ülkelerine taşıma yaptığı için kotalardan etkilenmemektedir. Yabancı dil bilmemek de karşılaşılan diğer sorundur. İngilizce bilenler bu sorunu aşmaktadır. Bazı sektörlerden çoğunlukla Türk kökenli Yunanistan vatandaşları alışveriş yaptığı için bu sektörlerde yabancı dil bilmemekten kaynaklanan sorunlar daha azdır. Fakat, özellikle Türk kökenli Yunanistan vatandaşları ile iş ilişkisi kuran kişilerin işleriyle ilgili temel Yunanca kelimeleri konuşabildikleri görülmüştür. Açılan kurslara devam eden ve kendi çabalarıyla Yunanca konuşmayı öğrenen girişimcilere de rastlanmıştır. 
Sonuç olarak, Keşan'daki fırsatları gören ve bu fırsatları sınır ötesi ticaret faaliyeti ile birleştiren girişimciler Keşan'ın yerel gelişimini desteklemektedir. Girişimcilere destek veren tüm kamu kurum kuruluşları da bu sürece destek sağlamaktadır.

Abstract:
The general acknowledgement for the development has been changing rapidly in the globalizing world. With the removal of boundaries, the obligation of competition and the necessity of cooperation of the cities both have been coming off. In this context, the regions and the cities which are different from the others and which leads these differences well are going to step forward. For development, it is necessary not only for the existing unique characteristics of cities and regions but also for the entrepreneurs who recognize the differences and necessities and who work for the solution, respectively. The main goal of this MSc. dissertation is examining the impacts of entrepreneurship on local development of Keşan as a case study. 
Regions mainly differ from each other in terms of opportunities and threats. These special characteristics must be taken into consideration when forming the development strategies. Any longer, the earlier experiences clearly show that the components of development are not valid for each region. For the previous regional development policies, the labour, market and proximity to the raw materials were important; but the new regional policies point to the structure that formed by social relations and institutions. In this context, Endogenous Development Theory (1990s) is an important development approach. Endogenous Development Theory highlights that economic development is an internal problem of economic system rather than an external issue. One of the main reasons of the emergence of the theory is clearly the insufficiency of the capital flow for the economic growth of the less developed countries and the the second important reason is the incapability of the classical theories in explaining it. Endogenous Development Theory highlights to the importance of human capital, spillover effects of knowledge and innovation in development, in brief.
In parallel with this new theory, a new term called "entrepreneur" shows up. Entrepreneur is a person who notices the needs and innovative opportunities for production, product, process and marketing, and he/she starts to work with courage. Entrepreneurship is considered as the fourth production factor coming after capital, labour and raw materials. Entrepreneur enriches the product, production and marketing with creativity and innovative ideas. Person of firm who creates and develops business contributes to the employment, supplies increases in income, creates financial resources, and becomes a positive role model for society can be described as entrepreneur. All of these are results of the positive impacts of entrepreneurs on local development. European Union member states and candidate member states support the projects to improve entrepreneurship to establish relationships with each other and with the universities- public/private sector.
Borders are protectors of the nation states. Border regions mostly experienced the negative effects of being in the periphery and they were trying to develop by state intervention. With the globalization process, however, firstly the nation states' metropolitan areas globed and these areas broke off from nation economy. In this process, border regions attracted attention and it was considered that these regions would save the national economy. In this respect, European Union takes place in development of border regions as a solid structure, as an organization that abolishes the borders and works for the common configuration goals. In spite of the abolishment of the borders between European Union countries, less developed areas in the candidate state peripheries continues being existed. European Union is trying to find a solution to these underdeveloped situations of these borders by establishing cooperation and encouraging them to create projects. For instance, Edirne is the first city where cross border cooperation established in Turkey. Edirne is a western province in Turkey. In addition, Edirne is an exclusive province as the unique border region with Greece and Bulgaria. Being neighbour with Greece and Bulgaria means being adjacent to European Union. European Union and International Relations Department have been working with Municipality of Edirne. Most projects achieved and different projects about disabilities, health awereness, training of staff, environment, tourism and economic issues still continue in Edirne.
Edirne is the first region where the first cross border cooperation started and by means of projects it continues to collaborative works. Keşan is the province of Edirne. It is located on the transporting axis of both directions: İstanbul-Tekirdağ and Greece. Especially, intensely on Saturdays receiving visitors from Greece that come to shop from Keşan's local market, the entrepreneurs are aware of this advantage and they focused on the needs. The studies of various institutions to get more benefits from this opportunity have been determinative in selection of Keşan. Working process consists of two stages which support and improve each other: Printed press research and in-dept interview technique with selected entrepreneurs. The results of the printed press research show that the person and institutions in Keşan are aware of the opportunities of the region and they believe in the importance of working together and person and firms that are active in commerce have effects on the development of Keşan. In the in-dept interview technique, the qualitative research method was selected instead of quantitative research method. Because, the main goal is to gather information that is more detailed related to people and process instead of standart data. 
Being a researcher from Keşan and continuously taking place in Keşan during the study simplified the research process. This situation gave chance to the researcher to persuade the entrepreneurs interviewing easily and handle with the process totally. To the entrepreneur person/firms that take place in service industry and show commercial activity was determined by the snowball sampling method from the registrations of Keşan Chamber of Commerce and Industry. Activity area of Keşan Chamber of Commerce and Industry comprises Edirne's towns Keşan, İpsala and Enez. The mission of Keşan Chamber of Commerce and Industry is being a pioneer chamber among leading members and among coordinating works to improve the economy of the region and to provide training, employment and asistance to all categories of instutions.
Interviews with ten entrepreneurs in Keşan gave chance to the researcher to get the information about how they became entrepreneur, stories about beginning to cross-border activities, in this process who supported them and how they did it, the relations with public and other private sectors, innovations they made, the problems they handled and relations with the other ewntrepreneurs. To make the information more standard, coding system is created and data are grouped under four main themes. Most of the entrepreneurs who established business in Keşan are from Keşan, Keşan's villages, neighbour towns and villages. Some of the entrepreneurs considers the visitors from Greece as an opportunity and make their advertisement in Greece, some of them started to cross border trading to Greece with the guidance of the other entrepreneurs. Advertising on local television and radios had positive impacts on shopping and Keşan's advertisement. Especially cross border visits afeccted peopled positively. The entrepreneurs have pointed out that they did not come across any negative behavior and additionally established good relations. Additionaly, in furniture industry, delivering the products to the houses has affected the shopping positively. During the transportation of these goods, the sellers of the smaller goods send their products. Therefore, this way provided a good co-operation between people. Entrepreneurs motivate other tradesmen to start cross border trade. Insititutions and organizations attach importance to development of members' positive relationships. The entrepreneurs have made innovation both at marketing and on product. There are also products that were perchased in Greece and put on Keşan. People generally follow the innovation by means of fairs. Keşan Chamber of Commerce and Industry's trainings about entrepreneurship, legal regulations and guidance made positive impact on members. Although the interviewed entrepreneurs are operating in different sectors, the problems are similar. In cross border trading the biggest problem is not having a mobility freedom for people and vehicles without passport and visa in spite of the mobility of goods is free. Passport, visa and any required documentation procedures for vehicles lead to loss of time, money and labour force.  Especially in summer, while customhome is busy, long vehicle queue makes the trade activities more difficult.
Assistance of Keşan Chamber of Commerce and Industry about visa application process makes it easy for members of the commerce. Taking the custom procedures from İpsala Custom Gate to Tekirdağ Centre increased the transportation costs and caused to loss of time. Some of the entrepreneurs work with mediator firms, however, there are also entrepreneurs who transport their own goods and make all the custom procedures by themselves. Quota on transportation trucks is another problem in cross border trading. Greece has is not affected from these quotas because Greece mainly transports to the other European Union countries. Not knowing a foreign language is another problem. For some entrepreneurs that can speak English it is not a problem though. Some sectors are affected a few by not knowing a foreign language because Greek citizens of Turkish origin shop from these entrepreneurs. However, it has been observed that working for Greek citizens are able to speak basic Greek words about their issues. Some entrepreneurs who take Greek courses or learn the language on their own is another observation. Speaking Greek makes communication and trade easy. Some entrepreneurs especially working with the Greek are preparing invitation cards and this helps writing Greek. Speaking the customers' native language is a private service for them. Therefore, entrepreneurs make effort to learn foreign language.
As a result, the entrepreneurs, whom notice the opportunities and combine them with cross border trading activities, support Keşan's local development. All public institutions that support these entrepreneurs also support this process. Entrepreneurs contribute regional economic development not only by their personal efforts, but also by motivating other tradesmen. Those who are working in this direction have established sectoral linkages, as well as by encouring other entrepreneurs. Public and private sectors, institutions and organizations have supported this relationship.