Silymarin'in asetaminofen (parasetamol) kaynaklı karaciğer ve böbrek toksisitesi üzerine iyileştirici etkisi
Silymarin's healing effect on acetaminophen induced liver and kidney toxicity
Yazar: NURİYE EZGİ BEKTUR
Danışman: PROF. DR. CENGİZ BAYÇU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Asetaminofen = Acetaminophen ; Böbrek = Kidney ; Karaciğer = Liver ; Silimarin = Silymarin ; Toksisite = Toxicity

Özet:
Asetaminofen (Parasetamol, APAP) dünyada yaygın olarak kullanılan analjezik (ağrı kesici) ve antipiretik (ateş düşürücü) bir ilaç olup yüksek dozda alındığında ciddi karaciğer ve böbrek hasarına neden olmaktadır. Çalışmamızda, Akdeniz'de yayılım gösteren Silybum marianum bitkisininin flavonolignantı olan Silymarin'in APAP ile oluşturulan karaciğer ve böbrek hasarındaki etkisi incelenmiştir.Çalışmamızda 28 adet Swiss albino dişi fare kullanılmıştır. Deney düzeneği 4 gruptan oluşmaktadır. I. grup olan kontrol grubuna 7 gün boyunca intragastrik gavaj yoluyla 0.8 cc % 0.9 serum fizyolojik (SF), II. gruba 500 mg/kg APAP, III. gruba 7 gün boyunca her gün 100 mg/kg Silymarin ve IV. gruba ise 500 mg/kg APAP uygulanmasından 1 saat sonra ve 7 gün boyunca 100 mg/kg Silymarin uygulanmıştır. Rutin histolojik tekniklerden sonra preparatlar HE boyamasıyla incelendi. Apoptotik hücrelerin belirlenmesi için dokulara TUNEL yöntemi uygulandı. Biyokimyasal analizlerde, AST ve ALT seviyeleri enzimatik kolorimetrik, BUN seviyesi kinetik UV testi, Kreatinin ise kinetik kalorimetrik yöntemiyle Roche modular Hitachi analizörü kullanılarak ölçüldü.APAP verilen grupta karaciğerde v. sentralis etrafında apoptotik hücrelere, portal alanda, 3. zonda nekrotik hücrelere, sinüzoidlerde ve v. sentraliste dilatasyona ve konjesyona rastlanırken, özellikle vasküler yapıların çevresinde mononükleer hücre infiltrasyonu gözlendi. Böbrekte ise proksimal tübül hücrelerinde hasara, genişlemiş Bowman boşluğuna, infiltrasyona ve vasküler yapılarda dilatasyona rastlandı. Silymarin uygulanan grupta minimal infiltrasyon gözlense de genel olarak biyokimya parametreleri ve histolojik analizler kontrol grubuna eşdeğerdir. APAP+Silymarin grubunda ise APAP'dan dolayı yükselen AST, ALT, Kreatinin ve BUN seviyeleri düşmüş, gerek histolojik yapının ve gerekse TUNEL reaksiyonunun kontrole benzer olduğu görülmüştür. Çalışmamızın sonucunda, APAP ile oluşturulan karaciğer ve böbrek hasarında Silymarin'in koruyucu bir antioksidan olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Paracetamol (Acetaminophen, APAP) is an antipyretic and analgesic drug which is often used worldwide. However, an overdose can cause hepatotoxicity and renal toxicity in experimental animals and humans. Silybum marianum, a common Mediterranean herb, contains Silymarin which is a well known antioxidant. In our study, we examine Silymarin's role of APAP-induced toxicity in liver and kidneys.In our study, we used 28 Swiss albino female mices. For this purpose, the animals were divided into four experimental groups and all applications are administrated by intragastric gavage in 0.8 cc saline: Group 1 was treated with saline for 7 days, group 2 was treated of APAP at 500 mg/kg, group 3 was treated Silymarin at 100 mg/kg for 7 days and group IV was treated with 500 mg/kg APAP and after 1 hour and then for 7 days treated with 100 mg/kg Silymarin. Formaline fixed liver and kidney tissue samples were then prepared with routine methods and stained with H-E for histologic examination. For evaluation of apoptotic cells TUNEL method was used. For AST, ALT levels enzymatic colorimetric method, for BUN levels kinetic UV test and for Creatine levels kinetic calorimetric method were applied using Roche modular Hitachi analyser.In APAP-group, necrosis in livers and renal proximal tubulus degeneration, enlargement of Bowman space, dilatation and congestion of sinusoids and v. centralis, infiltration were markedly seen. Apoptotic cells around central vein and liver zone-3 hepatocytes were also observed. In Silymarin group, histology of liver and kidneys were similar to control groups except minimal cell infiltrations. In APAP+ Silymarin group, increased levels of AST, ALT, Creatine and BUN in paracetamol group were significantly decreased to control levels. TUNEL results were also similar when compared to control group. We suggest that, Silymarin may be a potential protective antioxidant in APAP-induced hepatotoxicity and renotoxicity.