Türk romanında İttihat ve Terakki algısı (1908-2016)
The perception of Union and Progress (1908-2016) in Turkish novel
Yazar: ÖZTEKİN DÜZGÜN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ŞİRİN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Popüler roman = Popular novel ; Roman = Novel ; Tarihi roman = Historical novels ; Türk romanı = Turkish novel ; İttihat ve Terakki = Union and Progress Society

Özet:
İttihat ve Terakki Cemiyeti, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan önce Osmanlı Devleti'nde II. Abdülhamit istibdadına karşı ortaya çıkmış bir topluluktur. Komitacı bir tarz benimseyerek Saray ile iktidar mücadeleleri vermiş, hürriyeti savunmuş fakat iktidar olduktan sonra istibdadı aratır duruma gelmiştir.  II. Meşrutiyet, 31 Mart İsyanı, Trablusgarp Savaşı, Balkan Savaşları, I. Dünya Savaşı İttihat ve Terakki Cemiyeti dönemine denk gelmiş ve bu olağanüstü süreçlerde Cemiyet'in takındığı tavırlar belirleyici olmuştur.

İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin Türk romanında sıkça ele alınması rastlantı değildir. Tarihi roman olgusunun son dönemlerde popüler olması, popüler tarih anlayışını da beraberinde getirmiştir. Günümüz sinema ve dizi sektörünün tarihe olan ilgisi de her geçen gün artmaktadır. Günümüz insanı geçmişle akademik tarih okumaları ile değil roman, film, dizi gibi yapıtlarla bağ kurmaya çalışmaktadır. Osmanlı Devleti'nin son dönemlerine olan ilgi, İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne olan ilgiyi de arttırmıştır.

Romancılar tarihi bir olgu olan İttihat ve Terakki Cemiyeti'ni işlerken, Cemiyet'in dönüşümünü anlatmışlar ve karakterleri üzerinden Cemiyet'e olan kendi bakışlarını anlatmışlardır. Bu bakışlardaki farklılaşmalar, ideolojik tutumlardan kaynaklanmakla birlikte ilk dönem romanlarında özne olarak ele alınan İttihat ve Terakki Cemiyeti, son dönemlere gelindikçe nesne olarak ele alınmış ve işlenmiştir. Romancının hakikati ile tarihin hakikati arasındaki fark, kurmaca metin ile bilimsel metin arasındaki farka benzemektedir. Dolayısıyla romanların tarihi bilgi öğretmek yerine anlatılan tarihi dönemin ruhunu okura hissettirmesi, akademik tarihi bilgiyi daha aktif kılacak, hakikate sanat cephesinden destek olacaktır.  

  Anahtar Kelimeler: İttihat ve Terakki Cemiyeti, Tarihi Roman, Popüler Tarih

Abstract:
Committee of Union and Progress, is a community that was founded before the Republic of Turkey opposed to the despotism of Abdulhamid II period. Although Committee embraced a commitee style which is include people freedom while struggling to the palace, after taking the power from palace, they turned away from that style. Thus II. Constitutional Monarchy, The March 31 rebellion, The Tripoli War, The Balkan Wars, The First World War happenden at the administration of the Committee of Unionand Progress, their behaviors were decisive to this period. 

It's not a coincidence that the Committee of Union and Progres takes place in Turkish novels. The fact that the historical novel phenomenon has become popular in recent years has brought with it the popular history understanding. Today's cinema and series sector has a growing interest in history. Today's people are trying to connect history with works like novels, movies and series, not with reading academic history. The interest in the last period of the Ottoman Empire increased the interest in the Committee of Union and Progress.

While the novelists worked on a historical phenomenon like the comittee of Union and Progress Society, they explained the transformation of the society by their views on the society through their characters. Although the differentiations in the seviewsare caused by ideological attitudes, the Committee of Union and Progress, which is considered as a subject in the early period novels, has been handled and processed as object in the last periods. The difference between the truth of the novelist and the truth of history is similar to the difference between fictional text and scientific text. Therefore, instead of teaching the historical knowledge,  novels make readers to feel the spirit of the period by making the academic information more active and thus truth will support the art front.

Keywords: The Committee of Union and Progress, Historical Novel, Popular History.