Matbuat-ı Ecnebiye Müdüriyeti
Matbuat-ı Ecnebiye Association
Yazar: MURAT ARDIÇ
Danışman: DOÇ. DR. HİLMİ BAYRAKTAR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Öğretmenliği Ana Bilim Dalı / Tarih Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Tarih = History ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Basın = Press ; Basın tarihi = Press history ; Matbuat-ı Ecnebiye = Matbuat-ı Ecnebiye ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Yabancı basın = Foreign press

Özet:
Osmanlı Devleti geç de olsa II. Mahmut'tan itibaren Basın konusuna ilgi duymaya başlamış ve günden güne kamuoyu yaratma konusunda gücünü artıran bu kuvveti bizzat devlet tekeline alarak kullanmaya çalışmıştır. Bu konuda içeride Matbuat-ı Dâhiliye Müdüriyeti'ne paralel olarak dış basını takip amacıyla da 1884'te Matbuat-ı Ecnebiye Müdüriyeti kurulmuştur.Müdüriyetin asıl amacı dış basını incelemek; gerek lehte ve gerekse aleyhte olsun Osmanlı Devleti ile ilgili yabancı ülkelerde çıkan her türlü haberin takibi yapmak olmuştur. Görevi yalnızca devletle alakalı haberleri tespit etmekle bitmemiş; lehte yayında bulunan gazeteler ve bu yayını yapan muhabirlere ödüller, hediyeler ve paralar verilirken aleyhteki yayınlara da çeşitli cezalar vermek suretiyle engel olunmaya çalışılmıştır. Hiç şüphesiz böyle bir kurumun varlığı Osmanlı Devleti'nde XIX. Yüzyılda ancak gelişebilen Basın Hayatı'nın öneminin farkına varmasından kaynaklanmaktadır. Her ne kadar müdüriyet, II. Abdülhamit Dönemi'nde padişahın bir sansür kurumu gibi çalışmışsa da kuruluş amacına da hizmet etme konusunda başarılı olmuştur denilebilir.Başlangıçta Hâriciye Nezâreti bünyesinde kurulan müdüriyet çeşitli dönemlerde Dâhiliye ve Hâriciye Nezâretleri'ne bağlı olarak varlığını sürdürmüştür. Bununla birlikte kurumun bir özelliği de nezâretler bünyesinde varlığını sürdürmesine rağmen Yıldız Sarayı ile yani II.Abdülhamit'in devlet idaresini yürüttüğü merkezle doğrudan doğruya temas halinde bulunabilmesidir. Bu durum da padişahın bu kuruma ne kadar önem verdiğinin göstergesidir.Anahtar Kelimeler : Basın, Matbuat-i Ecnebiye, II.Abdülhamit, Sansür

Abstract:
Ottoman Government has paid attention to The Press subject after Sultan Mahmut II and wanted to take this power which is increasing effect on public opinion, to government?s driving and use about this. On this subject its parallel of inside Matbuat-i Dahiliye Association outside Matbuat-i Ecnebiye Müdüriyeti was established to search about foreign press in 1884.Matbuat-i Ecnebiye Association?s the original target is to search about foreign press and either favor or against, to follow-up news about Ottoman Government on the foreign countries.The Association?s target is not only follow-up news. If the news are favor, to reward the agencies, newspapers and reporters is the mission of association. On the other hand if the news are against of the government association wanted to prevent this by give up different punishments.Undoubtedly, the existence of such an association is signs that The Ottoman Government ise aware of The Press?s importance. Although it was like a association of sultan Abdulhamit II?s censorship, its organization was appropriate to purpose. Initially it was established on Ministry of Foreign Affairs and than it connected to Department of the Interior but on several perioad continued on different ministries.However also a feature of association is that although it depends to ministries, it could have directly contact in with The Yıldız Palace where is management center of Abdulhamit II. This is indicates the importance of this institution.Keywords :press, censors, Matbuat-ı Ecnebiye, Abdulhamit II.