Ana ürün koşullarında farklı kademelerdeki mısır (Zea mays Indentata sturt.) ıslah materyallerinin verim potansiyellerinin ve kombinasyon kabiliyetlerinin belirlenmesi
Determination of production potentials and combination capabilities of maize (Zea mays L.) breeding materials in different levels of main product conditions
Yazar: AYHAN AYDOĞDU
Danışman: PROF. DR. BAYRAM SADE ; PROF. DR. SÜLEYMAN SOYLU
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, atdişi mısır populasyonunda genetik yapıyı incelemek, genel komninasyon yeteneğine sahip ebeveynler ile özel kombinasyon yeteneği etkisi gösteren melez kombinasyonları saptamak ve melezlerin melez gücünü belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, Beta Ziraat ve Tic. A.Ş. tarafından geliştirilen 20 atdişi mısır hatları kullanılmıştır. Araştırmanın çalışmaları Beta Ziraat ve Tic. A.Ş.  Bursa-Yenişehir AR-GE İstasyonu deneme alanlarında 2016 ve 2017 yıllarında yürütülmüştür. Deneme Tesadüf Blokları deneme desenine göre 2 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Verilerin analizi Line x Tester analiz yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Ayrıca kombinasyonlara ait heterosis, heterobeltiosis değerleri hesaplanmıştır. 
Araştırma sonuçlarına göre genotipler ve melezler tüm karakterlerde önemli çıkmıştır. Line x tester analizine göre, GKY etkileri incelenen tüm özelliklerde önemli bulunmuştur. Ayrıca çiçeklenme süresinde BZM-15 (erkenci) BZM-20 (geçci), bitki boyunda BZM-20, ilk koçan yüksekliğinde BZM-7, koçan uzunluğunda BZM-9, tane/koçan oranında BZM-5, hasatta tane neminde BZM-12, bin tane ağırlığında BZM-15, tane veriminde BZM-5 hatları GKY etkileri bakımından ilk sırada yer alan hatlar olmuşlardır. Özel kombinasyon yeteneği etkileri ise bitki boyu, ilk koçan yüksekliği, bin tane ağırlığı ve tane verimi karakterlerinde önemli bulunmuştur. En yüksek ÖKY etkisi tane veriminde, BZM-14xFRMo 17 (215.14), BZM-16xFRMo 17 (209.11) ve BZM-7xFRB 73 (197.01), kombinasyonlarında belirlenmiştir. 
Heterosis değerleri melez kombinasyonlarında çiçeklenme süresi karakteri dışındaki özelliklerin tamamında önemli ve pozitif olmuş, heterobeltiosis değerleri çiçeklenme süresi, ilk koçan yüksekliği ve hasatta tane nemi dışındaki karakterlerin tamamında önemli ve pozitif bulunmuştur. En yüksek heterosis ve heterobeltiosis değerleri %222.36 ve % 144.86 ile tane veriminden elde edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the genetic structure of the maize populations, to determine the hybrid combinations with the parents of the general combining ability and to determine the hybrid strength of the hybrids. Beta Ziraat ve Tic. Inc. Twenty female corn lines developed by. The research studies were carried out by Beta Ziraat ve Tic. Inc. Bursa-Yenişehir R & D Station was conducted in trial areas in 2016 and 2017. The experiment was carried out with 2 replications according to the randomized design. Data were analyzed using Line x Tester analysis method. In addition, heterosis and heterobeltiosis values of the combinations were calculated.
According to the results of the research, genotypes and hybrids were important in all characters. According to the Line x tester analysis, the effects of GCA were found to be significant in all characteristics examined. In addition, during flowering period BZM-15 (early) BZM-20 (late), BZM-20 in plant height, BZM-7 in first cob height, BZM-9 in cob length, BZM-5 in grain / cob, BZM-12 in grain moisture at harvest The BZM-15 lines weighing a thousand grains and BZM-5 lines in grain yield were the first lines in terms of GCA effects. Special combination ability effects were significant in plant height, first cob height, thousand seed weight and seed yield characteristics. The highest SCA effect was determined in combinations of BZM-14xFRMo 17, BZM-16xFRMo 17, BZM-7xFRB 73.
Heterosis values were found to be significant and positive in all combinations except flowering time character in hybrid combinations, heterobeltiosis values were found to be significant and positive in all characters except flowering time, first ear height and grain moisture at harvest. The highest heterosis and heterobeltiosis values were obtained from grain yield with 222.36% and 144.86%.