Pre-sokratik filozoflardan Aristoteles'e cinsiyet ve hareket
Gender and movement from the pre-socratic philosophers
Yazar: FATMA DENİZ DOĞAN
Danışman: PROF. DR. HATİCE NUR ERKIZAN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
"Pre-Sokratik Filozoflardan Aristoteles'e Cinsiyet ve Hareket" başlıklı bu çalışma, iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde mitos ile logos arasında yaşanan geçiş süreci ele alınacaktır. Ardından cinsiyet ve hareket kavramları, İonia döneminin oluşumunu sağlayan arka planda araştırılacaktır. Tarihsel sırayla Pre-sokratik filozoflar, ardından da Herakleitos, Pythagoras, Parmenides ve Platon'un hareket alanında etkili olan düşünceleri irdelenecektir. Bu noktada da cinsiyetin dönemin kavrayışında nasıl şekillendiğini anlamak için bireyin hareket alanında tarih yazınının da etkisiyle, eril dilin cinsel farklılığı beslediği zemin ele alınacaktır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise çalışmanın ana hattını oluşturan Aristoteles'in cinsiyet ve hareket düşünceleri ele alınacaktır. Bu araştırma için öncelikle Aristoteles'in hareket anlayışının temelinde yer alan energeia, kinesis, entelekheia kavramları ele alınacaktır. Ardından psykhe, aisthesis, nous, eudaimonia, oreksis kavramları üzerinden cinsiyet kavrayışı araştırılacaktır. Aristoteles'te pratik bilgelik, yaşama bilgeliği anlamlarına gelen phronesis, bireyin kendini ve yaşam etkinliğini iyi yaşama yönlendirmesini sağlayan bir eylem içerir. İyi yaşamın gerçekleşmesi de insancıl bir yaklaşım ile mümkündür. Bu çalışma, insancıl bir yaklaşımı temele alarak büyümekte olan performatif felsefe alanına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın sonunda Aristoteles'in cinsiyet ve hareket kavramları, bireyin ayrımcılığa uğramadan insani iyiye yönelerek kendini gerçekleştirme olanağı üzerinden değerlendirilecektir.

Anahtar sözcükler: Phusis, Phronesis, Psykhe, Energeia, Kinesis, Entelekheia, Nous, Eudaimonia

Abstract:
This thesis, "Gender and Movement from the Pre-Socratic Philosophers to Aristotle" consists of two parts. In the first part, the transition process between mythos and logos will be discussed. Then, the concepts of gender and movement will be explored against the background of the formation of the Ionian period. In historical order, the pre-Socratic philosophers, followed by Heraclitus, Pythagoras, Parmenides, and Plato's influential thoughts on movement will be analyzed. At this point, to understand how gender was shaped in the understanding of the period, the ground on which masculine language feeds sexual difference in the individual's field of action, with the influence of historical literature, will be discussed. In the second part of the study, Aristotle's ideas of gender and movement, which constitute the main line of the study, will be discussed. For this research, the concepts of energeia, kinesis, and entelechia, which are at the basis of Aristotle's understanding of movement, will be discussed first. Then, his conception of gender will be investigated through the concepts of the psyche, aisthesis, nous eudaimonia, and orexis. In Aristotle, phronesis, which means practical wisdom, the wisdom of living, includes an action that enables the individual to direct his/her life activity towards the good life. The realization of the good life is possible with a humanistic approach. This study aims to contribute to the growing field of performative philosophy based on a humanistic approach.  At the end of the study, Aristotle's concepts of gender and movement will be evaluated through the possibility of self-actualization by directing the individual towards the human good without discrimination.

Keywords: Phusis,  Phronesis,  Psykhe,  Energeia,   Kinesis, Entelecheia, Nous,  Eudaimonia