Mimarlıkta doğal ışık ve estetı̇k tasarımının  örnekler üzerinden analiz
Analysis of natural light and aesthetic design in architecture through examples
Yazar: FJOLA SEZALARİ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞEGÜL DURUKAN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Aydınlatma = Lighting ; Aydınlatma teknikleri = Lighting techniques ; Doğal ışık = Natural light ; Duygusal tasarım = Emotional design ; Yapay ışık = Artificial light

Özet:
Doğal ışığın mimari tasarıma dahil edilmesi, binaların görsel estetiğini artırmakla kalmaz, aynı zamanda kullanıcı konforunu, verimliliği ve enerji tasarrufunu teşvik eder. Yönlendirme, planlı pencere yerleşimi ve ışık yansıtıcı yüzeyler gibi düşünülmüş tasarım ilkeleri kullanarak, mimarlar doğal aydınlatmayı ön planda tutan ve yapay ışık kaynaklarına bağımlılığı en aza indiren mekanlar yaratabilirler. Bu tezin amacı, doğal ışığın başarılı bir mimari ve estetik tasarım elde etmek için nasıl kullanılabileceğini ve bu amaç doğrultusunda hangi araçların ve yöntemlerin tercih edilebileceğini analiz etmektir. Örnek olarak, Frank Gehry tarafından tasarlanan Berlin'deki DZ Bank binası incelenecektir.
Açıklayıcı ve gözlemsel yaklaşımları birleştiren nitel bir metodoloji kullanarak, araştırma hem doğal hem de yapay aydınlatmanın mimari estetik ve işlevsellik üzerindeki etkisini analiz eder. İlk olarak, ışık araçlarının ne olduğunu, nerede ve ne zaman kullanıldıklarını ve farklı amaçlara ulaşmak için ışığı nasıl dağıtabileceklerini anlamak için betimleyici yöntem kullanılmıştır. İkinci olarak, bu yaklaşım mimar Frank Gehry'nin mimari faaliyetlere yaklaşımı ve özellikle Berlin'deki DZ Bank üzerindeki vurguyla veri toplanmasında kullanılmıştır. Diğer yandan, gözlemsel yöntem, DZ Bank'taki ziyaret ve veri toplama sırasında, bu vaka çalışmasının daha ayrıntılı bir analizini oluşturmak için kullanılmıştır. Kapsamlı bir literatür taraması ve detaylı bir vaka çalışması aracılığıyla, çalışma ışığın mimari mekanlarda görsel sağlık, ekonomik faydalar ve duygusal iyilik halini nasıl artırdığını incelemektedir.
Araştırma, pencereler ve ışıklıklar gibi açıklıkların ve ışığın kalitesini ve dağılımını etkileyen malzemelerin özenli bir şekilde kullanımı göz önüne getirilmiştir. Gehry'nin yenilikçi aydınlatma stratejilerini keşfederek, çalışma doğal ışığın dinamik ve etkileyici iç mekanlar yaratmada nasıl önemli bir rol oynadığını ve mimarinin estetik ve işlevsel niteliklerine önemli ölçüde katkıda bulunduğunu göstermektedir. Bulgular, doğal ışığın modern mimari uygulamalara entegrasyonunun, hem görsel olarak çekici hem de insan sağlığı ve iyilik hali için uygun mekanlar yaratmadaki önemini vurgulamaktadır.Bu çalışma, ışık ve gölgenin etkili kullanımına dair bilgiler sunarak, estetik ve işlevsel mükemmelliği ön planda tutan tasarımlar için savunuculuk yaparak mimarlık alanına katkıda bulunmaktadır. Aydınlatmada sürekli yenilik ihtiyacını vurgulayan çalışma, sürdürülebilir ve sağlık dostu ortamlar oluşturmayı hedeflemektedir.

Abstract:
Integration of natural light into architectural design not only enhances the visual appeal of buildings, but also promotes occupant comfort, productivity, and energy efficiency. By employing thoughtful design strategies such as orientation optimization, strategic window placement, and light reflective surfaces, architects can create spaces that prioritize natural lighting while minimizing reliance on artificial light sources. The purpose of this thesis is to analyze the instruments and ways in which natural light can be used to achieve a successful architectural and aesthetic design, analyzing as an example the DZ Bank in Berlin by architect Frank Gehry. 
Utilizing a qualitative methodology that combines descriptive and observational approaches, the research analyzes the impact of both natural and artificial lighting on architectural aesthetics and functionality. The descriptive method was first used to understand what light instruments are, where and when they are used and to understand how they can distribute light to achieve different purposes. Secondly, this approach was also used in the collection of data about the architect Frank Gehry, his approach to architectural activities, with special emphasis on the DZ Bank in Berlin. On the other hand, the observational method was used during the visit and data collection at DZ Bank, to create a more detailed analysis of this case study. Through a comprehensive literature review and a detailed case study, the study examines how light enhances visual health, economic benefits, and emotional well-being in architectural spaces.
The research highlights the strategic use of openings, such as windows and skylights, and materials that influence the quality and distribution of light. By exploring Gehry's innovative lighting strategies, the study demonstrates how natural light can create dynamic and engaging interior environments, contributing significantly to the aesthetic and functional qualities of architecture. The findings emphasize the importance of integrating natural light in modern architectural practices to create spaces that are not only visually appealing but also conducive to human health and well-being.
This work contributes to the field of architecture by providing insights into the effective use of light and shadow, advocating for designs that prioritize both aesthetic and functional excellence. It underscores the need for ongoing innovation in lighting to foster sustainable and health-promoting environments.