Doğu Karadeniz Göknarı (Abies nordmanniana (Steven)spach. subsp nordmanniana)-doğu ladini (Picea orientalis Link) karışık meşcerelerinde çeşitli yarışma endekslerinin büyüme üzerindeki etkilerinin incelenmesi
The effect of different competition indices on growth in mixed stands of Abies nordmanniana (Steven) spach. subsp nordmanniana and Picea orientalis L.
Yazar: AYDIN KAHRİMAN
Danışman: PROF.DR. HAKKI YAVUZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Ağaçların çap artımları ağaç ve meşcere özelliklerine bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Bu özelliklerin en önemlileri ağaç türü, yaşı, çapı, boyu, komşu ağaçların uzaklığı ve boyutları ile meşcere yaşı, sıklığı ve yetişme ortamı verim gücüdür. Bir ağacın çap artımım etkileyen tüm faktörlerin ölçülmesi ve nıodellenmesi çok zor olduğunda», bu konuda yapılan çalışmalarda genellikle etkisi incelenmek istenmeyen özellikler sabit Bu çalışmada, Torul ve Artvin Orman İşletme Müdürlüğü sınırlan içinde yer alan Doğu Karadeniz Göknarı (Âhies tmrdmanniana {Steven) Spach. subsp tmrdmmmkma) - Doğu Ladini (Picea orientalis Link) karışık meşcerelerinden alınan 1000 - 2000 m2 büyüklüğündeki dört örnek alandan ekle edilen verilere bağlı olarak, uşaklığa bağlı ve uzaklıktan bağımsız toplam 12 adet yarışma endeksi ile ağaçların çap artımları arasındaki istatistiksel ilişkiler incelenmiştir. Ayrıca ağaç boyu, tepe uzunluğu, tepe çapı, tepe alam, tepe hacmi, yıllık çap artımı, çift kabuk kalınlığı ile yaş ve göğüs çapı arasındaki ilişkiler de araştırılmıştır. Elde edilen bulgular bilinen genel büyüme yasaları ile uyumludur. Test edilen yarışma endeksleri ile çap artanları arasındaki bağıntıya ilişkin regresyon denkleminin açıklayıcılık katsayıları ( R2 ) % 50 - 65 arasında değişmektedir. Uzaklığa bağlı yarışma endeksleri, uzaklıktan bağımsız yarışma endekslerine göre çap artımı ile daha yüksek ilişki göstermiştir. Yarışma endeksleri ile göğüs çapının birlikte açıklayıcı değişken olarak kullanılması ilişkinin gücünü artırmıştır. Ağaçların çap artımı boy, çift kabuk kalınlığı ve çeşitli tepe boyutları ile hem yaş hem de göğüs çapı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler elde edilmesine karşın, göğüs çapının yaşa göre etkisi daha güçlüdür. Gerek meşcere yapılan ve gerekse meşcere elemanları arasındaki ilişkiler örnek alanların alındığı meşcerelerde belirgin farklılık göstermekle birlikte, genel olarak değişik yaşlı meşcere özelliğini yansıtmaktadır. Bu çalışmada elde edilen sonuçlar, gelecekte Doğu Karadeniz Göknan - Doğu Ladini karışık meşcereleri için düzenlenecek büyüme modelleri için temel altlıklar oluşturabilir.Anahtar Kelimeler: Yarışma Endeksi, Çap Artımı, Artım ve Büyüme, Doğu Karadeniz Göknarı, Doğu Ladini

Abstract:
The Effect of Different Competition Indices on Growth in Mixed Stands of Abies nmdmmmmna (Steven) Spach, subsp nordmanniana and Picea orientalis L. Diameter incremet of trees varies with both tree and its stand characteristics. The important ones of these characteristics are species type, height, tree diameter, proximity to competitior tree, dimensions of competitior tree, stand age, stand density, and site quality. It is very difficult to measure and model all factors affecting diameter growth, some factors that need not to be included in such models are generally kept constant. The study was done in mixed stands of Abies nordmemniana (Steven) Spach. subsp nordmanniana and Picea orientalis L. located within the Forest Management Districts of Torul and Artvin. Using data gathered from four sampling areas (ranging from 1,000 to 2,000 m2 in size) statistical relations between total of 12 competition indices (both distance-dependent and distance-independent) and diameter growth of trees were investigated. In addition, relationship between the diameter breast height (dbh) and age and some other tree characteristics (e.g., tree height, crown diameter, crown area, crown volume, annual diameter growth, double bark thickness) were also examined. Our results were in agreement with general growth models. Regression analyses between the tested competition indexes and diameter growth resulted in coefficients of determination (R2) values ranging from 50 to 65%. The distance-dependent competition indices had stronger correlation with diameter growth than the distance-independent competition indexes had. Correlation was even higher when competition indexes and dbh were used together as coefficient variance. Both the age and dbh showed statistically significant relations with diameter growth, height, double bark thickness, and all the crown measurements, but the dbh had stronger correlation than the age had. Even though the interaction between the general stand types and their specific stand features varied among the four sampling areas, in general, they did show characteristics of mixed stands. Findings of this study can be used as a base in developing growth models for the mixed Eastern Blacksea fir and oriental spruce stands in the future.Keywords: Competition Index, Diameter Growth, Growth and Yield, Abies nordmanniana (Steven) Spach. subsp nordmanniana and Picea orientalis L.