Onkolojik cerrahi tedavi uygulanan hastalara bakım veren yakınlarının kansere ilişkin tutumları
The attitudes of caregivers of patients recieves surgical oncological treatment toward cancer
Yazar: KÜBRA ŞENGÖR
Danışman: PROF. DR. AYFER ÖZBAŞ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Cerrahi tedavi = Surgical treatment ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Hastalar = Patients ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırma, onkolojik cerrahi tedavi uygulanan hastalara bakım veren yakınlarının kansere ilişkin tutumlarını incelemek amacıyla tanımlayıcı olarak gerçekleştirildi.
Araştırmanın çalışma evrenini; İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi Genel Cerrahi servislerinde onkolojik cerrahi tedavi uygulanan hastalara bakım veren yakınları oluşturdu. Araştırmanın örneklemi, evreni bilinen örneklem formülü kullanılarak en az 219 olarak belirlendi ve çalışma 239 hasta yakını ile gerçekleştirildi. Araştırmada veri toplama aracı olarak ilk bölümde araştırmacı tarafından literatür bilgileri doğrultusunda geliştirilen Tanıtıcı Bilgiler formu  ve  ikinci bölümde Yılmaz ve arkadaşları (2017) tarafından Türk dili için geçerlilik ve güvenirlik çalışması yapılan Kansere İlişkin Tutumları Ölçme Anketi (KİTÖ) kullanıldı. Verilerin istatistiksel analizi; One Way ANOVA, Kruskal Wallis ve Mann Whitney U testi ile yapıldı. Hasta yakınlarının yaş ortalamasının 42,9±16 olduğu, çoğunluğunun kadın (%64,4) ve evli (%71,5) olduğu, eğitim durumları genel olarak her grupta benzer oranlarda olmakla birlikte, ekonomik durumlarının genel olarak iyi (%49,8) ve orta (%41,8) düzeyde olduğu, bakım verilen hastaların tanılarının çoğunluğunun kolorektal kanser (%36,4), meme kanseri (%25,1) ve mide kanseri (%23) olduğu, hastaların çoğunluğunun (%87,3) kanser tanısını bildiği, katılımcıların tamamına yakınının (%91,2) kansere ilişkin tutumunun olumlu olduğu, bununla birlikte hasta yakınlarının %8,4'ünün kanser hastalarıyla birlikte olmaktan rahatsızlık duyduğu, %10'unun kendilerine kanser tanısı koyulduğunda tanıyı iş arkadaşlarından ve komşularından gizleyeceklerini, eğitim düzeyi düşük olan katılımcıların eğitim düzeyi yüksek olan katılımcılara ve  evli hasta yakınlarının bekar hasta yakınlarına oranla tutumlarının daha olumsuz  olduğu ve hasta yakınlarının kansere ilişkin olumsuz tutumlarının, hastanın yaşı ile pozitif korelasyon gösterdiği ve  hasta yaşı arttıkça hasta yakınlarının kansere yönelik olumsuz tutumlarının  arttığı görüldü.

Anahtar Kelimeler: Kanser, Kanser Tutumları, Onkolojik Cerrahi Tedavi, Hasta Yakını, Bakım Verme

Abstract:
This study was carried out as a descriptive study in order to examine the attitudes of caregivers toward cancer, whose patients undergo oncologic surgery. Targeted population of the study  was  caregivers of oncologic surgical treatment patients at  Istanbul University Istanbul Faculty of Medicine Hospital General Surgery services. Minimum sample size of the study was determined as 219 using known span sample formula and  carried out with 239 patients. Introductory Form and Questionnaire for Measuring Attitudes Toward Cancer were used as  data collection tools where the former one was developed and used in the first part in accordance with the literature by the researcher and latter one was conducted by Yılmaz and colleagues (2017) which was for validity and reliability study of the Turkish version used in the second part.Statistical analysis of data was performed with One Way ANOVA, Kruskal Wallis and Mann Whitney U tests. 
Average age of caregivers of patients was 42,9 ±16 years, their educational status were similar in each group, majority of them were women (%64,4) and married (71,5%), in addition to being good (49,8%) and intermediate (41,8%) in economic status, patients diagnosis who received care were colorectal cancer (36,4%), breast cancer (25,1%) and gastric cancer (23%). The majority of the patients (87,3%) were aware of diagnosis of cancer, almost all of the participants (91,2%) were positive about the cancer, however 8,4% were uncomfortable with staying cancer patients. 10% concealed the diagnosis of cancer from colleagues and neighbors. It is concluded that participants with low education level had more negative attitudes compared to the participants with high educational level, married participants compared to single participants were more pessimistic and negative attitudes of the participants towards to cancer increased as the patient's age increased.

Key Words: Cancer, Cancer Attitude, Surgical Oncologic Treatment, Cancer Caregiver, Care