I. Alexios Komnenos döneminde Bizasn'ın doğu siyaseti (1081-1118)
Byzantine eastern policy in the period of Aleksios Comnenous (1081-1118)
Yazar: MEDİYE YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA ÇAPAN
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Anadolu Selçukluları = Anatolian Seljuks ; Bizans İmparatorluğu = Byzantine Empire ; Haçlı seferleri = Crusades ; Komnenos Dönemi = Komnenos Era ; Türk-Bizans ilişkileri = Turkish-Byzantine relations ; Türkler = Turks

Özet:
Asya ve Avrupa'nın kesiştiği bir bölgede kurulan, Roma İmparatorluğu'nun devamı niteliğinde olan Bizans İmparatorluğu kurulduğu 330 senesinden siyasi hayatının bittiği 1453 senesine kadar yaklaşık 11 asır boyunca tarih sahnesinde kalmayı başarmıştır. Konumundan dolayı tarih boyunca doğu, batı, kuzey ve güneyden çeşitli kavimlerin baskısına maruz kalmıştır. Kavimler Göçü'yle birlikte kuzeyde Avrupa Hunları, Avar, Bulgar, Peçenek, Kuman, Kıpçak kavimlerinin tehditleri uzun asırlar boyunca kuzey sınırlarında İmparatorluk için önemli bir tehdit unsuru olmaya devam etmiştir. X. asrın sonlarında Selçuklu Türklerinin Turan'dan İran'a inmeye başlaması ve İslamiyeti kabul etmesi ile birlikte Doğu Roma İmparatorluğu için doğu sınırlarında bu kez daha öncekilerle kıyaslanamayacak güçte bir düşman ortaya çıkmıştır. Maveraünnehir ve Horosan'da teşkilatlanmaya başlayan Selçuklu Türkleri, kısa zamanda Anadolu sınırlarında görünmeye başlamışlardır. Önceleri bu tehditi çok fazla önemsemeyen Doğu Roma İmparatorluğu, Büyük Selçuklu Devleti'nin güçlenmesi ve Pasinler Savaşı'nda alınan yenilgiyle birlikte Türk tehlikesinin ciddiyetini fark etmişlerdir. Bu andan itibaren Doğu Roma İmparatorluğu'nun en önemli hedeflerinden biri Türkleri doğu sınırlarından uzaklaştırmak olmuştur. Büyük bir heyecan ve ümitle tahta çıkarılan Romen Diyojen, Türkler'i Anadolu'dan atmak için hazırlıklarına başlamıştır. Büyük bir ordu toplayarak yola çıkan İmparatorun haberini alan Sultan Alparslan da Mısır seferine gitmek üzereyken bu kararından vazgeçmiş o da ordusunu hazırlayarak harekete geçmiştir. 26 Ağustos 1071 Malazgirt Savaşı'nda Sultan Alparslan'ın, Romen Diyojen'i mağlup etmesiyle, Anadolu'daki Türk hâkimiyeti başlamıştır. Yapılan taht mücadeleri sonrasında 1081 yılında I. Aleksios Komnenos tahta çıkmıştır. 1118 yılına kadar tahtta kalacak olan bu imparator adeta Doğu Roma İmparatorluğu'nun kaderi üzerinde etkili olmuştur. İmparatorluk her ne kadar askeri, siyasi, ekonomik açıdan zayıflamış olsa da onun izlediği diplomasi sayesinde ayakta kalmayı başarmıştır. I. Aleksios Komnenos'un ilk hedefleri arasında imparatorluğu yeniden eski gücüne ulaştırmak ve Türkleri Anadolu'dan atmak ön planda yer almıştır.

Abstract:
Established in a region where Asia and Europe intersect, the Byzantine Empire, which is the continuation of the Roman Empire, has managed to remain on the stage of history for about 11 centuries, from its establishment in 330 to 1453, when its political life ended. Due to its location, it has been subjected to pressure from various tribes from the east, west, north and south throughout history. With the Migration of Tribes, the threats of the European Huns, Avar, Bulgar, Pecheneg, Kuman and Kipchak tribes in the north continued to be an important threat to the Empire in the northern borders for many centuries. At the end of the 10th century, with the beginning of the Seljuk Turks descending from Turan to Iran and accepting Islam, an incomparable enemy emerged for the Eastern Roman Empire on its eastern borders this time. Seljuk Turks, who started to organize in Transoxiana and Horosan, began to appear in the borders of Anatolia in a short time. The Eastern Roman Empire, which did not pay much attention to this threat before, realized the seriousness of the Turkish danger with the strengthening of the Great Seljuk State and the defeat in the Pasinler War. From this moment on, one of the most important goals of the Eastern Roman Empire was to drive the Turks away from its eastern borders. Romanian Diogenes, who was enthroned with great excitement and hope, started his preparations to expel the Turks from Anatolia. Sultan Alparslan, who received the news of the Emperor who set out by gathering a large army, was about to go to Egypt, but he gave up on this decision and took action by preparing his army. Turkish domination in Anatolia started with the defeat of Roman Diogenes by Sultan Alparslan in the Battle of Manzikert on August 26, 1071. After the struggle for the throne, Alexios I Komnenos came to the throne in 1081. This emperor, who would remain on the throne until 1118, was almost influential on the fate of the Eastern Roman Empire. Although the empire was weakened militarily, politically and economically, it managed to survive thanks to the diplomacy it followed. Among the first goals of Alexios I Komnenos were to restore the empire to its former power and to expel the Turks from Anatolia.