Boşnakça, Hırvatça ve Sırpçaya Türkçe vasıtasıyla geçen Arapça ve Farsça kelimelerin ses, şekil ve anlam bakımından incelenmesi
The research of the Arabic and Persian words which entered Bosnian, Croatian and Serbian via Turkish (Fonetic and morphological analysis)
Yazar: KATARINA FILIPIC
Danışman: DOÇ. DR. UĞUR GÜRSU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anlam bilim = Semantics ; Arapça = Arabic ; Arapça kelimeler = Arabic words ; Biçimbilim = Morphology ; Boşnakça = Bosnian ; Farsça = Persian ; Farsça kelimeler = Persian words ; Ses bilgisi = Phonetic ; Sırpça = Serbian

Özet:
Bu çalışmada, Balkanlar'da ihmal edilmediği hâlde, Türkiye'de turcizmi konusu pek
araştırılmadığı için, Abdulah Škaljić'in yazdığı en kapsamlı ve zengin sözlüğü temel olarak
alıp, eski tarihten başlayarak, günümüzde hâlâ kullanılan Şarkî kelimelerin, özellikle
anlamına bakılarak, zamanla nasıl değiştiği (değişmişse) ve bunun nedeni gösterilecektir.
Özellikle Osmanlı zamanında Balkan dillerine geçmiş olan (etimoloji bakımından farklı
olmalarına rağmen) sözcükler dillerarası ilişkileri de değiştirdi – bu konuda yazılmış eserlerin
içinde Abdulah Škaljić'in yazdığı sözlük çok önemli bir yer tutmaktadır.
Škaljić'in yaptığı gibi bu çalışmada sözcükler gruplandırılmayacak ancak, alfabeye göre
sınıflandırılıp incelenecektir. Çalışmanın yazılması sırasında kullanılan eserlerin en büyük
kısmını sözlükler, tezler ve ilgili konuyu araştıran makaleler oluşturmaktadır.
Teorik bilgilere yer verilirken, Osmanlı tarihi konusunda yazılan çeşitli kitaplar ve diğer
benzer kaynaklara bakılacak.
Bu tezin konusu ve amacı, Balkanlar'da yazılmış en değerli sözlüklerden birini temel alarak,
etimoloji bakımından Boşnakça, Hırvatça ve Sırpçaya girmiş olan sözcükler hakkında
ayrıntılı bilgi vermektir.
Bu çalışmanın amacı, Türk diliyle birlikte Balkan dillerine tarih boyunca yabancı (Şarkî)
dillerden Türkçe aracılığıyla geçen sözcüklerin köken ve (varsa) anlam değişikliğiyle
ilgilenen birine, belki gelecekte benzer bir çalışma yapmasında yardımcı olabilecek akademik
temeli oluşturmaktır.
Anahtar kelimeler: etimoloji, Boşnakça, Hırvatça, Sırpça, Balkan dilleri, Arapça sözcükler,
Farsça sözcükler, Osmanlı tarihi

Abstract:
In spite of the fact that the subject of "Turcizmi" in the Western Balkans isn't neglected, being
a little unknown in Turkey, in this work, Oriental words and their meanings with their own
historical changes (if any), and some of which are still in use in the Western Balkan languages
(Bosnian, Croatian, Serbian), as from the beginning of the Ottoman history, will be shown
with taking the most valuable and rich Abdulah Škaljić's dictionary as the primary source.
The words which were introduced from Turkish (then Ottoman Turkish) root to Balkan
languages during the Ottoman rule, although etymologically belonging to the more distant
Persian and Arab origin, also changed the relation between these three Balkan languages – the
Škaljić's dictionary is among the most important works written on this topic.
In this work, the words are not grouped; instead, they are placed in alphabetic order and then
analyzed. In this thesis, the sources will predominantly include dictionaries, several Master's
thesis and research articles related to the subject. For presenting historical circumstances and
facts, different books and sources about the Ottoman history are used.
The subject and purpose of this work, apart from taking the Abdulah Škaljić's dictionary as
the basis for etymology analysis, is to show the detailed information and knowledge about the
words which were introduced from Turkish root, into the most influenced languages in the
Western Balkans, namely Bosnian, Croatian and Serbian.
In the future, this work can be used as a source for further research of colleagues who will be
interested in or work on the etymology of other Oriental (Arabic/Persian) words which
entered Balkan or some other languages, etc.
Key words: etymology, Bosnian, Croatian, Serbian, Western Balkans languages, Arabic
words, Persian words, Ottoman history