Bronz eserlerde koruma: Aizanoi kazı buluntuları
Preservation of bronze artifacts: Aizanoi excavation findings
Yazar: DEVRİM BEKRET
Danışman: PROF. DR. EMİNE FÜSÜN ALİOĞLU
Kadir Has Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı / Kültür Varlıklarını Koruma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Arkeometri = Archaeometry
Dizin: Aizanoi = Aizanoi ; Arkeolojik kazılar = Archaeological excavations ; Arkeometri = Archaeometry ; Bronz = Bronze ; Koruma = Conservation ; Restorasyon = Restoration ; Tunç eserler = Bronze objects ; Önleyici koruma = Preventive conservation

Özet:
Arkeolojik kazı alanlarında yapılan bilimsel çalışmalar bütünleşmiş koruma politikaları 
ile büyük bir anlam kazanmaktadır. Amaç kültürel mirasın uzun süreli korunmasını ve 
gelecek nesillere aktarılmasını sağlamaktır. Bu doğrultuda yapılan çalışmalarda önleyici 
koruma ve sürdürülebilirlik uygulamaları daha fazla önem kazanmaya başlamıştır. Tez 
çalışmasında da bu yaklaşımlar esas alınarak alanda ve laboratuvarda bronz buluntular 
için yapılan uygulamalar anlatılmıştır. Öncelikle 2. bölümde bakır ve alaşımlarının 
tarihçesi incelenmiş, 3. bölümde bakır alaşımı eserlerin koruma sorunlarına değinilmiştir. 
4. bölümde ise arkeolojik kazı alanları ve laboratuvarlarda bronz eserlerin korunmasına 
yönelik günümüz uygulamaları genel bir başlık altında sıralanarak anlatılmıştır. Bu 
değerlendirmeler ışığında Aizanoi antik kenti buluntularından sekiz adet bronz eser ele 
alınmıştır. Bu eserler 2012 yılında UNESCO geçici kültür miras listesine dahil olan 
Aizanoi antik kentinde 2021 yılı kazı döneminde ele geçirilmiştir. Eserlerin alanda 
bulunma anından başlayarak depolama sürecine kadar yapılan tüm uygulamalar 
sistemolojik olarak anlatılmıştır. Bu süreçte çalışılan eserlerin bozulma durumları ve 
yapıldıkları malzemelerin özellikleri bilimsel analiz yöntemleri ile incelenmiştir. Sonuç 
bölümünde çalışmanın bütünü hakkında değerlendirmeler ve öneriler yapılmıştır. Bu tez 
çalışması ile arkeolojik alanda ve laboratuvarda bronz eserlerin korunmasına yönelik 
çalışmalar yapan restoratör-konservatörlerin günümüz koruma yaklaşımlarını esas alarak 
gerçekleştirdikleri uygulamalar anlatılmıştır.

Abstract:
Scientific investigations conducted at archaeological excavation sites are greatly 
enhanced by integrated conservation policies aimed at ensuring the enduring preservation 
of cultural heritage for future generations. Within this framework, preventive 
conservation and sustainable practices have gained increasing significance. This thesis 
focuses on these methodologies, specifically addressing their application to bronze 
artifacts both in fieldwork and laboratory contexts. The study commences with an 
examination of the historical aspects of copper and its alloys in the second chapter, 
followed by an exploration of conservation challenges pertinent to copper alloy artifacts 
in Chapter 3. Chapter 4 provides a comprehensive overview of current preservation 
practices for bronze artifacts in archaeological excavation sites and laboratories. Drawing 
on these insights, the thesis discusses eight bronze artifacts discovered at the ancient city 
of Aizanoi during the 2021 excavation season, a site inscribed on UNESCO's provisional 
cultural heritage list since 2012. Detailed explanations are provided for all stages of 
artifact handling, from initial discovery in the field to subsequent storage procedures. 
Scientific analysis methods are employed to study artifact deterioration and material 
properties. The concluding section offers critical reflections and recommendations 
derived from the study. Throughout, the thesis elucidates the methodologies employed 
by conservators and restorers in the archaeological field and laboratory, informed by 
contemporary conservation practices.