Sigara kullanımının serum D vitamini düzeyleri ve inflamasyon belirteçleri üzerine etkisi
Effect of smoking on serum vitamin D levels and inflammatory markers
Yazar: CELAL KURT
Danışman: PROF. DR. SEMBOL YILDIRMAK
Giresun Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Lökositler = Leukocytes ; Serum = Serum ; Sigara içme = Smoking ; Tütün = Tobacco ; Vitamin D = Vitamin D ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Amaç: Çeşitli inflamatuvar hastalıkların ve düşük dereceli inflamasyonla alakalı durumların patofizyolojisinde D vitamini eksikliğine vurgu yapılmaktadır. Bu çalışmada sigara kullanımının serum D vitamini ve inflamasyon belirteçleri üzerine etkisinin araştırılması amaçlandı.
Materyal ve Metod: Sağlık Bakanlığı Giresun Üniversitesi Prof. Dr. A. İlhan Özdemir Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin kan alma birimine başvuran ve Hastane Bilgi Yönetim Sistemi'nde serum 25(OH)D vitamini, C-reaktif protein ve tam kan sayımı istemi yapılmış kişilerin onamları alınarak sigara kullanımına ilişkin anket yapıldı. Herhangi bir sistemik hastalığı olmayan, D vitamini takviyesi almayan, hamile olmayan ve 18 yaş ve üzeri 110 gönüllü çalışmaya dahil edildi. Çalışma bir aylık periyotta (09.08.2017-08.09.2017) tamamlandı. Sigara içen ve içmeyen grupların 25(OH)D vitamini ve C-Reaktif protein düzeyleri ile lökosit ve alt gruplarına ait değerler karşılaştırıldı.
Bulgular: Sigara içen grupta lökosit (p=0,001) ve nötrofil (p=0,001) sayıları içmeyen gruptan anlamlı yüksek; kadınlarda (N=76) nötrofil sayıları ve yüzdesi sigara içen grupta içmeyen gruba göre anlamlı yüksek (p=0,011; p=0,005); lenfosit yüzdesi sigara içen grupta anlamlı düşük bulundu (p=0,031). Erkeklerde (N=34); lökosit (p=0,013), nötrofil (p=0,031) ve lenfosit (p=0,022) sayıları sigara içen grupta içmeyen gruba göre anlamlı yüksek idi. Sigara içmeyen erkeklerin (N=16) 25(OH)D düzeyleri içmeyen kadınlara (N=54) göre anlamlı yüksek bulundu (p=0,003). 
Nötrofil yüzdesi, nötrofil-lenfosit oranı (NLR) ve trombosit-lenfosit oranı (PLR) sigara içen kadınlarda, sigara içen erkeklere göre anlamlı yüksek iken (sırasıyla p=0,004; p=0,011; p=0,005); lenfosit sayısı ve lenfosit yüzdesi sigara içen kadınlarda, sigara içen erkeklere göre anlamlı düşük (p=0,030; p=0,028); sigara içmeyen erkeklerin yaş ortalamaları sigara içmeyen kadınlara göre anlamlı yüksek bulundu (p=0,001). 
Sigara içmeyen grupta 25(OH)D vitamini düzeyleri ile açık havada kalma süreleri arasında pozitif yönde zayıf-orta derecede (rs=0,249; p=0,038); sigara içen erkekler grubunda 25(OH)D düzeyleri ile lökosit sayıları arasında negatif yönde orta derecede (rs=-0,564; p=0,015); sigara içen tüm grupta 25(OH)D vitamini düzeyleri ile lenfosit yüzde değerleri arasında pozitif yönde zayıf-orta derecede korelasyon (rs = 0,322; p=0,043) saptandı. 
Sonuç: Kronik sigara kullanımı kanda lökosit ve onun alt grubu olan nötrofil sayısını artırmaktadır. Bu artışın nedeninin sigara dumanının içerdiği immünomodülatör kimyasal ve gazların inflamatuvar reaksiyona yol açması ve sonuçta ortaya çıkan hücresel savunma mekanizması olduğu düşüncesindeyiz. Sigara kullanmayan grupta açık havada kalma süresi ile vitamin D düzeyleri arasında anlamlı pozitif korelasyon bulunduğu halde sigara içen grupta bulunmaması, sigara kullanımının kutanöz vitamin D sentezini olumsuz etkilediğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Sigara kullanımı, D vitamini, C-reaktif protein, lökosit, inflamasyon

Abstract:
Aim: Vitamin D deficiency is emphasized in the pathophysiology of various inflammatory diseases and low-grade inflammation. The aim of this study was to investigate the effect of smoking on serum vitamin D and inflammation markers.
Material and Method: The study was done in Ministry of Health, Giresun University Prof. Dr. A. Ilhan Ozdemir Education and Research Hospital. A questionnaire about smoking was obtained by consent of the individuals who applied to the blood collection unit and who were asked for serum 25(OH)D, C-reactive protein and complete blood count in the Hospital Information Management System. 110 volunteers who did not have any systemic diseases, did not take vitamin D supplements, were not pregnant and were aged 18 and over were included in the study. The study was completed in one month period (09.08.2017-08.09.2017). The 25(OH)D and C-reactive protein levels of the smokers and non-smokers were compared with the values of leukocytes and subgroups.
Results: In the smoker group, leukocyte (p=0.001) and neutrophil (p=0.001) numbers were significantly higher than nonsmokers; the number and percentage of neutrophils in women (N=76) were significantly higher in the smoker group than the nonsmoker group (p=0.011; p=0.005); the percentage of lymphocytes was significantly lower in the smoker group (p=0.031). In males (N=34); the number of leukocytes (p=0.013), neutrophils (p=0.031) and lymphocytes (p=0.022) were significantly higher in the smoker group than the non-smoker group. 
The percentage of neutrophils, neutrophil-lymphocyte ratio (NLR) and platelet-lymphocyte ratio (PLR) were significantly higher in smoker women compared to smoker men (p=0.004; p=0.011; p=0.005, respectively); the number of lymphocytes and percentage of lymphocytes were significantly lower in smoker women compared to smoker men (p=0.030; p=0.028); the mean age of non-smoker men was significantly higher than non-smoker women (p=0.001).
In the non-smokers group, there was a positive, weak-moderate correlation between 25(OH) vitamin D levels and the duration of outdoors (rs=0,249; p=0,038);there was a negative-moderate correlation between 25(OH)D levels and leukocyte counts (rs=-0.564; p=0.015) in the smoking men group; whole group of smokers, 25(OH) vitamin D levels and lymphocyte percent values were positively correlated with a weak-to-moderate correlation (rs=0.332; p=0.043).
Conclusion: Chronic smoking increases the number of leukocytes and neutrophils in the blood. We think the reason of increase is that the immunomodulatory chemicals and gases contained in cigarette smoke cause an inflammatory reaction and the resulting cellular defense mechanism. Although there was a significant positive correlation between the duration of outdoors and vitamin D levels in the non-smoker group, it was not found in the smoker group. Smoking has been shown to adversely affect cutaneous vitamin D synthesis.
Key words: Smoking, vitamin D, C-reactive protein, leukocyte, inflammation