hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Klasik dönem hanefî fıkıh usûlünde Hz. Peygamber'in fiilleri ve hüküm bakımından sünnet'in taksimi ile karşılaştırılması
Prophets behaviors and its comparison to the classification of as-sunna in classical hanefi's jurisprudence literature
Yazar: TAHA  ALPEREN HAÇKALI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLYAS YILDIRIM
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Fiili tasarruflar = Actual conduct ; Hanefiler = Hanifies ; Hz. Muhammed = Hz. Muhammed ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Sünnet = Sunna ; İslam hukuku = Islamic law ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmada Hz. Peygamber'in fiillerinin, ümmeti için bağlayıcılığı konusu, klasik dönem hanefî fıkıh usulü eserleri çerçevesinde araştırılmıştır. 
Bu bağlamda, fıkıh usulü literatüründe tartışılan konu, onun hükmü bilinmeyen fiilleridir.
Bunun yanında Hanefîlerin hüküm bakımından sünneti tanımlamalarının yukarıdaki yaklaşımları ile tutarlı olup olmadığı da ortaya konmaya çalışılmıştır
Hanefi gelenekte ilk fıkıh usulü eseri olan el-Fusûl Fi'l-Usûl'de, konu ayrıntılı bir şekilde tartışılmıştır. 
Cassas Kerhî'nin görüşlerine de atıfta bulunmuştur. 
Hz. Peygamber'in kastı bulunmaksızın işlediği fiiller ile hataları/zelle olduğu bildirilenler, ittiba açısından dikkate alınmazlar. 
Bu konuda görüş birliği vardır. Hükmü bilinen fiillerinde ise, o fiili Hz. Peygamber'in işlediği vasıfla/hükümle yerine getirmeyi ittiba olarak görürler. 
Cassas'ın tercihine göre, Hz. Peygamber'in hükmü bilinmeyen fiillerine ancak mübah olarak ittiba edilebilir. 
Bu yaklaşım genel olarak sonraki Hanefi usulcüler tarafından da kabul edilmiştir. 
Hanefîlerin sünneti hüdâ ve zevâid olarak tanımlamaları sınırları çok net olarak belirlenmiş tanımlar olarak gözükmemektedir.

Abstract:
In this study, Hz. The issue of the binding of the Prophet's actions for his ummah was investigated within the framework of classical Hanafi fiqh works.
In this context, the issue discussed in the fiqh literatüre is his unknown behaviours in terms of rule. 
In addition, it was discussed whether the definition of "as-Sunna" by the Hanafi's Scholar is also consistent with the above approaches or not.
In al-Fusûl fi'l-Usûl, the first fiqh work in Hanafi tradition, the subject is discussed in detail.
Cassas, also referred to the views of Kerhî.
The acts committed by the Prophet without intent, as well as those reported to be errors, are not considered in terms of ittiba.
There is consensus on this issue.
The verb is known in the verb, that the actual Hz. They regard it as an ittal to fulfill the prophet's qualification.
This approach was generally accepted by the later Hanafi scholars.
The definition of as-Sunna" by Hanafi as hudâ and zavâid does not appear to be very clearly defined.
In this respect, we can say that we cannot see the clear and obvioisly attitude of the Imitate to Prophet's behavior.
Kur'an'da Ehl-i Kitap bağlamında Mevdûdî ve Süleyman Ateş'in görüşlerinin mukayesesi
The comparison of Mevdûdî and Süleyman Ateş's opi̇ni̇ons about people of the book i̇n Qur'an
Yazar: HASAN YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA HOCAOĞLU
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Ateş, Süleyman = Ateş, Süleyman ; Ehl-i Kitab = Ahl al-Kitab ; Hristiyanlar = Christianies ; Hristiyanlık = Christianity ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Mevdudi = Mawdudi ; Tahrifat = Falsification ; Yahudiler = Jews ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kur'an'da Ehl-i Kitap'ın özelliklerini Mevdûdî ve Süleyman Ateş'in görüşleri çerçevesinde mukayeseli olarak ele alan bu çalışmada, itikadi ve ameli konular başta olmak üzere Ehl-i Kitap'ın tutum ve davranışları incelenmiştir. Mevdûdî ve Ateş'in konuyla ilgili görüşleri mukayeseli ve objektif bir şekilde verilmeye çalışılmış, ittifak veya ihtilaf ettikleri hususlar belirtilmiştir. Araştırmanın sonucunda Ehl-i Kitap'ın Allah tarafından gönderilen dini emirleri değişik şekillerde tahrîf ederek, şahsi menfaatleri doğrultusunda kullanmaya çalıştıkları ve bu yanlışları nedeniyle birçok sıkıntıya düçar oldukları, peygamberler vasıtasıyla kendilerine yapılan uyarıları da dikkate almadıkları için hem dünya hem de ahiret saadetini kaybettikleri görülmüştür. Bununla birlikte Kur'an, Yahudi ve Hristiyanları Ehl-i Kitap olarak vasıflandırmış ancak onlarla kurulacak ilişkilerin sınırlarını belirlemeyi de ihmal etmemiştir. 


Anahtar Kelimeler: Kur'an, Ehl-i Kitap, Yahudi, Hristiyan, Tahrîf, Mevdûdî, Süleyman Ateş,

Abstract:
THE COMPARISON OF MEVDÛDÎ AND SÜLEYMAN ATEŞ'S OPİNİONS ABOUT PEOPLE OF THE BOOK İN QUR'AN

       In this study, dealing comperatively Mevdûdî and Süleyman Ateş's opinions on people of the book's features in Qur'an, notably faith and creed topics, then people of the book's thoughts and behaviours were analyzed. Mevdûdî and Ateş' thoughts related with the topic are tried to be given in a comparative and objective way, in the meantime the aspects of unity contraversy were stated. In the consequence of the research, it is seen that by falsifying the religious orders in different paths, People of the book have tried to use them for their personel interests. By virtue of these fallacies and not to take any notice of the warnings given by the Prophets, they have had many troubles and lost their happiness in both wordly life and Akhirah (afterlife). Additionly, Qur'an qualifies Jews and Christians as "People of the Book" but pays attention to set boundaries of relations to be established with them 


Keywords: Qur'an, People of the Book, Falsify, Jew, Christian, Mevdûdî, Süleyman Ateş
Bağımsızlıktan sonra Azerbaycan'ın sosyal kültürel ve dinî hayatında mescitlerin rolü
After independence role of masjids in socials cultural and religious life of Azerbaijan
Yazar: NURLAN MAMMADZADA
Danışman: PROF. DR. ALİ AKDOĞAN
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Bağımsızlık = Independence ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dini hayat = Religious life ; Dini yapılar = Religious buildings ; Mescitler = Masjids ; Sosyokültür = Socio-culture ; Sosyokültürel yapı = Socio-cultural structure ; Sosyokültürel yaşam = Socio-cultural life

Özet:
Bağımsızlıktan sonra Azerbaycan'ın sosyal, kültürel ve dini hayatında mescitlerin rolünü ele alan bu çalışmada, Azerbaycan'nın 1991 yılından sonraki dini hayatı araştırılmıştır. Bu süreç içerisinde ülkedeki bazı mescitler tarafından yapılan faaliyetler ve topluma katkıları incelenerek bilgi verilmeğe çalışılmıştır. Mescitlerin bağlı olduğu resmi devlet kurumları ve çalışma sistemi incelenerek bağımsızlıktan sonra geçen zaman zarfında yapılan işlere dikkat çekilmiştir. Neticede Azerbaycanda yaşayan müslüman toplumun dinî, sosyal ve kültürel hayatına mescitlerin etkisinin olduğu kanıtlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Mescit, Azerbaycan, sosyal hayat, kültür, bağımsızlık

Abstract:
After independence, the role of masjids (mosques) in the social, cultural and religious life of Azerbaijan was studied in the study of Azerbaijan's religious environment after 1991. During this time, the activities carried out by the mosques in the country and their contribution to the society were investigated and detailed information was given. The official government institutions and the working system under which the mosques are subordinated, and attention paid to the work done during the period after independence. As a result, the mosque's great contribution to the social and cultural life of the Muslim community living in Azerbaijan has been proven to be one more proof.

Keywords: Masjid, Azerbaijan, social life, cultur, religious, independence
Türkiye'deki yayınlarına göre Bahailik
The Bahaism according to the it's Turkish  literature
Yazar: GÜLSÜM TÜRK
Danışman: PROF. DR. AHMET İSHAK DEMİR
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Bahailik = Bahaizm ; Bilimsel yayın = Scientific publication ; Dini yayınlar = Religious publication ; Tanrı = God ; Tanrı anlayışı = God understanding ; İnançlar = Beliefs ; İslam hukuku = Islamic law

Özet:
Bu çalışmada Bahailikle ilgili sadece kendi yayınları üzerinden bir araştırma yapılmıştır. Bahailiğin genel tanımı onların kendi ifadeleri üzerinden yapılmış ve Bahailiğin ortaya çıkışı ve gelişimi sürecinde yer alan önemli kişilerin hayatlarına yer verilmiştir.Tarihi süreç anlatılırken, kendi kaynaklarında geçenve  dikkat çekebilecek bazı olay ve durumlara ve onlara ait argümanlaraözellikle yer verilmeye çalışılmıştır. Bahailiğin, Tanrı, peygamber, melek, kutsal kitap, ahiret, kaza ve kader inancıüzerine  söyledikleri, öncelikli olarak Bahaullah, Abdülbaha ve Şevki Efendi'nin kendilerinin yazdıkları üzerinden ele alınmaya çalışılmıştır. Çalışmanın devamında Bahailikte ibadet konusu ve bazı fıkhı yaklaşımlar yer alır. Bahai kaynaklarında fıkhi uygulamalara dair metodolojik bir yöntem takip edil-mediği için sadece, kaynaklarda ulaşılabilen başlıklara yer verilmiştir. Çalışmanın son bölümünde Bahailiğin dünya görüşüne ait bazı başlıklar ve toplumsal hayatın dayanaklarına dair Bahaihareketine ait açıklamalar yer almaktadır.

Abstract:
In this study, research through their own resources only about Bahaism.The general definition of Bahaism was made through their own statements and the lives of important people involved in the process of the emergence and development of Bahaism.In describing the historical process, some events and situations in their own sources that may attract attention and their arguments were specifically used.Bahaism  words on God, prophet, angel, holy book, the afterlife, the belief in accident and fate were tried primarily through the writings of Bahaullah, Abdulbaha and Shoghi Effendi themselves.In the continuation of the study, there are some approaches to worship andreligious provision in Bahaism.Since there is no methodological method for religious provision applications in Bahaism sources,only topics that can be accessed in the resources.In the last part of the study, there are some titles of the worldview of Bahaism and explanations of the Bahaism movement on the foundations of social life.
Abant alabalığı (Salmo trutta Abanticus), kaynak alabalığı (Salvelinus fontinalis) ve hibritlerinin kuluçka performansı, besin kesesi tüketimi ve larval büyümesi
Hatching performance, yolk sac absorption and larval growth of abant trout (Salmo trutta Abanticus), Brook trout (Salvelinus fontinalis) and their hybrids
Yazar: ZEKERİYA KAVUK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA DELİHASAN SONAY
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı / Su Ürünleri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Balık larvası = Fish larva ; Balık yetiştirme = Fish farming ; Balık yumurtası = Fish egg ; Balık üretimi = Fish production

Özet:
Bu çalışmada, Abant alabalığı (Salmo trutta abanticus), kaynak alabalığı (Salvelinus fontinalis) ve hibritlerinin kuluçka performansı, besin kesesi tüketimi ve larval büyümesinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada sağım, dölleme ve hibridizasyon çalışmaları için 3+ yaşlı Abant alabalığı ve 2+ yaşlı kaynak alabalığı damızlıkları kullanılmıştır. Araştırmada 2511 adet kaynak alabalığı, 994 adet Abant alabalığı, 2791 adet hibrid (♀ Abant alabalığı x ♂ kaynak alabalığı) ve 3644 adet hibrid (♀ kaynak alabalığı x ♂ Abant alabalığı) larvası kullanılmıştır. Döllenme, gözlenme, çıkış, larval yaşama oranları sırasıyla Abant alabalığı için, %99,70, %99,50, %97,68, %98,97, kaynak alabalığı için %99,20, %87,35, %68,97, %71,54 ve hibrid bireyler için (S.t.a. ♀ x S.f. ♂) %99,82, %96,12, %64,18, %56,82, diğer hibrid bireyler için (S.f. ♀ x S.t.a. ♂) %97,26, %14,98, %0,45, olarak tespit edilmiştir. Abant alabalığının kuluçka randımanın diğerlerine göre daha iyi olduğu görülmüştür. Kuru besin kesesi tüketimi değeri en yüksek Abant alabalığında belirlenmiştir. Kese tüketimi Abant alabalığında 28. günde tamamlanırken, kaynak alabalığı ve hibridlerinde 35. günde tamamlanmıştır (p<0,05). Hibridler ve kaynak alabalıklarının besin kesesi tüketim süreleri benzerlik göstermiştir.

Abstract:
In this study, to determine hatching performance, yolk sac absorption and larval growth of Abant trout (Salmo trutta abanticus), brook trout (Salvelinus fontinalis) and their hyrids. 3+ year old Abant trout and 2+ year old brook trout were used for spawning, fertilization and hybridization. 2511 brook trout, 994 Abant trout, 2791 hybrid (♀ Abant trout x ♂ brook trout) and 3644 hybrid (♀ brook trout x ♂ Abant trout) larvae were used in this study. Fertilized, eyeing, hatching and larvae survival rates for Abant trout 99.70%, 99.50%, 97.68% and 98.97%, for brook trout 99.20%, 87.35%, 68.97% and 71.54%, for hybrids (S.t.a. ♀ x S.f. ♂) 99.82%, 96.12%, 64.18% and 56.82% and for other hybrids (S.f. ♀ x S.t.a. ♂) 97.26%, 14.98% and 0.45%, respectively. Abant trout's hatchery efficiency was better than the others. The highest dry yolk sac absorption was determined in Abant trout. Consumption of Abant trout yolk sac was completed on the 28th day and the brook trout and their hybrids were completed on the 35th day (p<0.05). Hybrids and brook trout showed similarity in yolk sac absorption time.
Yusufeli ağzı
Dialect of Yusufeli
Yazar: ÖNDER KORUK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜMİT HUNUTLU
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Artvin-Yusufeli = Artvin-Yusufeli ; Ağızlar = Dialects ; Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; Ses bilgisi = Phonetic ; Türk lehçeleri = Turkish dialects

Özet:
Bu çalışmada, Artvin ili Yusufeli ilçesinin ağız özelliklerinin standart Türkiye Türkçesi ile benzer ve farklı yönleri ortaya konularak bu değişimlerin sebepleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu incelemeyi yapmak amacıyla Yusufeli ilçe merkezi ve on sekiz köyden derleme yöntemiyle çeşitli dil malzemeleri toplanmıştır.
Bu çalışma; "Giriş, Ses Bilgisi, Şekil Bilgisi, Sonuç, Metinler ve Sözlük" olmak üzere altı bölümden oluşmaktadır.
Giriş kısmında Yusufeli'nin coğrafyası, tarihi, Türkiye'de ağız çalışmaları ve Yusufeli ağzı ile ilgili çalışmalar hakkında bilgi verilmiştir. Ses Bilgisi ve Şekil Bilgisi kısmında, bölgenin ses ve şekil özellikleri incelenerek bu bölgenin konuşma dilinin özellikleri ortaya konulmuştur. Sonuç bölümünde Yusufeli ağzı ile ilgili genellemelere varılmaya çalışılmıştır. Metin kısmında, ele alınan otuz metin çeviri yazı işaretleriyle sunulmuştur. Sözlük kısmında, derlenmiş metinlerden seçilen sözcüklerle sözlük oluşturulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Yusufeli, Dil, Ağız, Ses Bilgisi, Şekil Bilgisi

Abstract:
In this study, the reasons of the changes are attempted to identify by revealing the similar and different aspects of dialect features of Yusufeli (Artvin) and modern standard Turkish.To make this research, various language materials have been collected from central Yusufeli and eighteen villages around before the study by review method.
This work consists of 6 sections as "Introduction, Phonetics, Morphology, Conclusion, Text and Dictionary. 
In the introduction section, the information about the geography and history of Yusufeli, dialect researches in Turkey and works related to Yusufeli dialect is given. In the phonetics and morphology sections, by examining phonetical and morphological features of the region, the characteristics of the speaking language of this region have been revealed. In the conclusion section, the dialect of Yusufeli has been attempted to generalize. In the text section, 30 texts discussed are submitted by transcription symbols. In the dictionary section, a dictionary is created with the words chosen from the texts that have been compiled.
Keywords: Yusufeli, Language, Dialect, Phonetics, Morphology
Marx'ın din eleştirisinin temelleri
Foundations of Marx's critique of religion
Yazar: YASEMİN AKYASAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EROL SUNGUR
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Din = Religion ; Din felsefesi = Religious philosophy ; Diyalektik = Dialectic ; Eleştiri = Criticism ; Marks, Karl = Marks, Karl ; Materyalizm = Materialism ; Yabancılaşma = Alienation

Özet:
Marx'ın din algısının temellerinin ele alındığı, din eleştirisinin arka planındaki unsurların incelendiği bu araştırma üç bölümden oluşmaktadır. Marx'ın din eleştirisinin oluşmasını sağlayan çevresel, kişisel ve felsefi öncüller birinci bölümde ele alınmıştır. Bu öncüllerin Marx'ın din algısına olan etkisi belirtilmiştir. Marx'ın etkilendiği filozoflar ve felsefi sistemler tespit edilerek düşünürün din eleştirisi açıklanmaya çalışılmıştır.İkinci bölümde Marx'ın felsefesinde başlıca kavramları ve bu kavramların dinle ilişkileri incelenmiştir. Bu kapsamda materyalizm, diyalektik ve yabancılaşma, tarihsel kökenleriyle ele alınmıştır.Araştırmanın üçüncü bölümünde ise Marx'ın felsefi anlayışında din algısı, sınıf çatışması ve vahiy kaynaklı dinlere bakış açısı incelenerek dinin Marx'a göre olgusal yönü araştırılmıştır.Sonuç kısmında; Marx'ın, dinin aşkın boyutundan ziyade topluma yansımış yönüyle ilgilendiği tespit edilerek, dine dair yaptığı eleştirilerinin dayandığı temel kabuller ve düşünsel arka planı ortaya konulmuştur.

Abstract:
This study, which deals with the basics of Marx's perception of religion and examines the elements behind his critique of religion, consists of three parts. The environmental, personal and philosophical premises that led to Marx's critique of religion were discussed in the first chapter. The effect of these premises on Marx's perception of religion is stated. Philosophers and philosophical systems that influenced Marx were determined and the philosopher's critique of religion was tried to be explained.In the second part, main concepts in Marx's understanding of philosophy and the relationship between these concepts is examined. In this context, materialism, dialectic and alienation is discussed with historical origins.
In the third part of the study, Marx's critique of religion was explained objectively by examining Marx's philosophical understanding, the perception of religion and the viewpoint of religions originated from revelation. In the conclusion part; the legitimacy and deficiency of Marx's critique over the perception of social religion are revealed by identifying that the philosopher is concerned with the reflective aspect of religion rather than its transcendent dimension.
Farklı incelikte öğütülmüş obsidyen katkılı çimentoların puzolanik özelliklerinin tayini
Determination of pozzolanic properties of different grinded obsidian additive cements
Yazar: MUAMMER YANIK
Danışman: DOÇ. DR. İLKER USTABAŞ ; PROF. DR. ŞAKİR ERDOĞDU
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Bu çalışmada üç farklı inceliğe sahip obsidyen, uçucu kül ve yüksek fırın cürufu ilaveli çimentoların puzolanik aktiviteleri incelenerek Rize yöresi obsidyeninin çimentoda puzolan olarak kullanılabilirliği araştırılmıştır. Obsidyen ikameli çimentolarla üretilen harçların puzolanik aktivitesi, puzolanik aktivite indeksi ve basınç dayanımları uçucu kül ve yüksek fırın curuflu ikameli harçlarınki ile kıyaslanmıştır. Obsidyen, uçucu kül ve yüksek fırın cürufunun çimentonun standart kıvam, priz başlama, priz bitiş sürelerine ve hacim sabitliğine etkileri incelenmiştir. Çalışma sonucunda Rize yöresi obsidyeninin çimentoda puzolan olarak kullanılabileceği tespit edilmiştir. Obsidyen ikameli çimentolarla üretilen harçların, uçucu kül ikameli çimento ile üretilen harçlara kıyasla puzolanik aktivite değerinin ve basınç dayanımının daha yüksek olduğu, yüksek fırın cürufu ikameli çimento ile üretilen harçlardan ise daha düşük olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study, pozzolanic activities of obsidian, fly ash and blast furnace slag with different fineness were investigated. The use of obsidian as a pozzolan in cement was investigated. The pozzolanic activity, pozzolanic activity index and compressive strength of the mortars produced by the obsidian substitutes were compared with that of mortars produced by fly ash and blast furnace slag substitute. Effects of obsidian, fly ash and blast furnace slag on the standard consistency, setting  time and volume stability were investigated. As a result of the study, it was determined that obsidian of Rize region could be used as pozzolan in cement. The mortars produced with obsidian substitutes are higher in the aspect of pozzolanic activity and compressive strength compared to the mortars produced by fly ash substitute while It was found that It is lower than the cement produced with blast furnace slag substitute.
El-'Ukberî ve et-Tibyân fî İ'râbi'l-Kur'ân adlı eserindeki gramere dâir görüşleri
Al-'Ukberî and His wievs on grammer in his book named At-Tibyân Fî İ'râbi'l-Qur'ân
Yazar: İBRAHİM EKİCİ
Danışman: DOÇ. DR. İLYAS KARSLI
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arapça = Arabic ; Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; El-Ukberi = Al-Ukberi ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; İslamiyet = Islam

Özet:
Garîbu'l-Kur'ân çalışmaları ile birinci aşaması başlayan Kur'ân Diline dâir incelemelerin ikinci merhalesini, İslâm toplumunda farklı etkilerle orataya çıkan lahn olgusunun da itici gücüyle belirmeye başlayan me'âni'l-Kur'ân veya i'râbu'l-Kur'ân literatürü oluşturmaktadır. Birinci aşamada vahyin ilk muhataplarının anlamakta zorluk çektikleri alışık olmadıkları kelimelerin açıklanması amaçlanmışken, ikinci merhaledeki çalışmalarla Kur'ân'ın önce Arap Dilinin kurallarına uygun okunması (i'râb) ve buradan hareketle de doğru anlaşılmasına yardımcı olmak hedeflenmiştir. Genelde Ḳuṭrub'la başlatılan bu çalışmaların müelliflerinden birisi de 'Ukberî (616/1229)'dir. Onun bu konudaki et-Tibyân fî İ'râbu'l-Kur'ân adlı eseri önemlidir. Zira bu eser tabakat kitaplarında alanın en meşhûru veya maşhûrlarından birisi olarak kabul edilmiştir. Bu çalışmada adı geçen eseri Arap Dilinin temel meseleleri açısından ele alınmaya çalışıldı. Ayrıca gerekli görülen yerlerde de nahiv tarihinin önemli ve 'Ukberî'nin de kaynakları arasında bulunan ilk kaynakları ile mukayeseli olarak incelenmeye çalışıldı. Bu şekilde müellifin orijinal yaklaşımlarının olup olmadığı tespit edilmeye çalışıldı.

Abstract:
Literature of the me'âni'l-Qur'ân or i'râbu'l- Qur'an constitutes the second stage of the examinations of the Qur'an language whose first stage started with the works of Garîbu'l-Qurân. In the first stage, it was aimed to explain the words that the first subjects of the inspiration had difficulty in understanding and to explain the unfamiliar words while aiming to help the understanding of the Qur'an in accordance with the rules of the Arabic Language (i'râb). One of the authors of these studies, which is generally initiated by Ḳuṭrub (210/825), is' Ukberî (616/1229). It is important that his work on this subject is called Tibyan fî İ'râbu'l-Qur'ân because this work is described as one of the most famous ones of the field in his books. In this work, we have tried to examine this work in terms of the main issues of the Arabic language and compare it with the first skis of the history of nahiv which are important and also the sources of Ukberî in places where we consider necessary. In this way, we tried to determine whether the author had original approaches.