Türk siyasal hayatında Yusuf İzzet Akçal
Yusuf İzzet Akçal in Turkish political life
Yazar: OLGUNAY YAĞCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ARIKAN
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyografi = Biography

Özet:
1906 Rize doğumlu olan Yusuf İzzet Akçal, evli ve 4 çocuk sahibidir. Türk siyasî tarihinin önemli isimlerinden Erol Yılmaz Akçal'ın babası, Mesut Yılmaz'ın ise amcasıdır. Memleketi Rize'den, maddî imkânsızlıklar yüzünden ailesiyle birlikte İstanbul'a göç etmiştir. Çalışıp ailesine yardım eden İzzet Akçal bir yandan da eğitimine devam etmiş ve Hukuk Fakültesi'ni kazanmıştır. Okulun bitmesinin ardından çeşitli yerlerde görev yapmıştır. Erzincan'da görev yaptığı 1939 yılında büyük Erzincan Depremi meydana gelmiştir. Enkaz çalışmaları için kısa süreliğine hapishanedeki mahkûmları serbest bırakmıştır. Firar etmeyen bu mahkûmlar daha sonra özel afla serbest kalmışlardır. Depremde büyük yararlılık gösteren Akçal, dönemin liderleri tarafından tebrik edilmiş ve takdirname ile ödüllendirilmiştir. Savcılık görevinde bulunduğu süre zarfında hapishanelerin ıslahı için özverili şekilde çalışmalar yapmıştır. 
	Savcılık mesleğini çok sevmesine rağmen 1950 yılında Demokrat Parti'den Rize Milletvekili adayı olmuştur. 1950 seçimlerinde Meclis'e giren İzzet Akçal, sonraki dönemlerde de Rize milletvekili olarak seçilmiştir. 27 Mayıs 1960 Askeri Müdahalesi'ne değin görevini aktif olarak sürdüren Akçal; Celal Bayar, Adnan Menderes, Refik Koraltan gibi isimlerle beraber Yassıada'da yargılananlar arasında yer almıştır. İzzet Akçal, hakkında açılan; İstanbul-Ankara Olayları, Anayasa'yı İhlâl, Halkı Silahlandırma, Gayrimeşru Servet ve Haksız İktisap ve Görevi Kötüye Kullanma davalarında yargılanmıştır. İzzet Akçal hakkında istenilen idam kararı yerine müebbet hapse mahkûm edilmiştir. 1964 yılında ise Cemal Gürsel tarafından çıkarılan Özel Af'la Akçal serbest kalmıştır. İzzet Akçal bir süre siyasetten uzak kalmış, ancak 1977 yılında Adalet Partisi'nden Rize Milletvekili adayı olmuştur. İkinci kez siyasete giren Akçal, 1980 Askeri Müdahalesi ile siyasetten ayrılma kararı almıştır. Vefatına kadar olan süre zarfında da siyasetten uzak kalmıştır. Akçal, 1 Eylül 1987'de 81 yaşında vefat etmiştir.

Abstract:
Yusuf İzzet Akçal, who was born in Rize in 1906, is married and has 4 children. He is the father of Erol Yılmaz Akçal, one of the important figures in Turkish political history, and the uncle of Mesut Yılmaz. From his hometown Rize, he migrated to Istanbul with his family due to financial difficulties. İzzet Akçal, who worked and helped his family, continued his education and earned his law degree. After finishing school, he served in various places. In 1939, while he was serving in Erzincan, the great Erzincan Earthquake occurred. He briefly released prisoners from the prison for debris work. These prisoners, who did not escape, were later released with a special amnesty. Akçal, who showed great usefulness in the earthquake, was congratulated by the leaders of the period and awarded with a letter of appreciation. During his tenure as a prosecutor, he worked selflessly for the rehabilitation of prisons. 
Although he loved his job as a prosecutor, he became a candidate for the Rize Deputy from the Democratic Party in 1950. İzzet Akçal, who entered the parliament in the 1950 elections, was elected as a deputy of Rize in the following periods. Akçal, who continued his duty actively until the 27 May 1960 Intervention; Together with Celal Bayar, Adnan Menderes and Refik Koraltan, he was among those on trial in Yassıada. İzzet Akçal, opened about; He was tried in cases of Istanbul-Ankara Incidents, Violation of the Constitution, Arming the People, Illegitimate Wealth and Unfair Acquisition and Abuse of Office. İzzet Akçal was sentenced to life imprisonment instead of the death sentence requested. In 1964, Akçal was released with the Special Amnesty issued by Cemal Gürsel. İzzet Akçal stayed away from politics for a while, but in 1977 he became a candidate for Rize MP from the Justice Party. Akçal, who entered politics for the second time, decided to leave politics with the 1980 political intervention. He stayed away from politics until his death. Akçal died on 1 September 1987 at the age of 81.