Küresel kent indeksleri bağlamında kentlerde yaşanabilirlik ölçütünün karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of livability in cities in the context of global city indices
Yazar: BURCU ÇAM YÜCEBAŞ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA GÖRÜN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Bu tez, yaşanabilirlik ve kent yaşamı arasındaki ilişkiyi, küresel kent indeksleri bağlamında kentlerin karşılaştırmalı analizi yoluyla incelemekte ve bu indekslerde yaşanabilirliği değerlendirmek için kullanılan metodolojileri ve kriterleri ortaya koymaktadır.
Kentsel alanlardaki yaşam kalitesini kapsayan çok yönlü bir ölçüt olan yaşanabilirlik, kentsel yaşam koşullarını anlamayı ve iyileştirmeyi amaçlayan politika yapıcılar, kent planlamacıları ve akademisyenler için odak noktası haline gelmiştir.
Yaşanabilirlik kavramı, kentlerdeki yaşam kalitesinin değerlendirilmesinde önemli bir ölçüt olarak ortaya çıkmıştır. Kentlerin küresel ekonomik, sosyal ve kültürel alanlardaki öneminin artmasıyla birlikte, yaşanabilirliğin nasıl ölçüldüğünü ve bunun kentsel politika ve kalkınma üzerindeki etkilerini anlamak önem kazanmıştır. Çalışma, küresel kent indekslerinde Economist Intelligence Unit'in Küresel Yaşanabilirlik İndeksi, Mercer'ın Yaşam Kalitesi Sıralaması ve Monocle'ın Yaşam Kalitesi Anketi gibi küresel kent indeksleri, yaşanabilirliği ölçmeyi amaçlamakla birlikte, bu indekslerde kullanılan metodolojiler, değerlendirilen ölçütler ve temel varsayımlar arasında farklılıklar bulunmaktadır. Bu farklar, kentlerin yaşanabilirlik açısından nasıl değerlendirildiği ve sıralandığı konusunda önemli etkilere yol açmakta, bu da sonuçların karşılaştırılabilirliğini ve tutarlılığını tartışmalı hale getirmektedir.
Araştırma, önde gelen küresel kent indekslerinin kapsamlı bir karşılaştırmalı analizini yapmaktadır. Analizde altyapı, çevre kalitesi, ekonomik fırsatlar, sosyal eşitlik ve kültürel canlılık gibi bir dizi faktör göz önünde bulundurularak bu kentlerin yaşanabilirlik açısından nasıl bir performans sergiledikleri değerlendirilmektedir. Bu analiz sayesinde çalışma, altyapı, sağlık, eğitim, çevre ve sosyal istikrar gibi yaşanabilirliği ölçmek için kullanılan ölçütlerdeki benzerlikleri ve farklılıkları tespit etmektedir. 
	Bu tez, küresel kent indekslerindeki ölçütlerin kentsel politika ve planlama üzerindeki etkilerini ele alarak, 21. yüzyılda bir kenti gerçekten yaşanabilir kılan unsurlara dair daha bütüncül bir anlayış sunmakta ve kentsel yaşanabilirlik tartışmalarına katkıda bulunmaktadır.

Abstract:
This thesis examines the relationship between livability and urban life through a comparative analysis of cities in the context of global urban indices and presents the methodologies and criteria used to assess livability in these indices.
As a multifaceted measure encompassing the quality of life in urban areas, livability has become a focal point for policy makers, urban planners and academics aiming to understand and improve urban living conditions.
The concept of livability has emerged as an important criterion for assessing the quality of life in cities. With the increasing importance of cities in global economic, social and cultural spheres, it has become important to understand how livability is measured and its implications for urban policy and development. While global city indices such as the Economist Intelligence Unit's Global Liveability Index, Mercer's Quality of Life Rankings and Monocle's Quality of Life Survey aim to measure liveability, there are differences in the methodologies used, the criteria assessed and the underlying assumptions. These differences have significant implications for how cities are assessed and ranked in terms of liveability, making the comparability and consistency of results questionable.
The research provides a comprehensive comparative analysis of leading global city indices. The analysis assesses how these cities perform in terms of livability, taking into account a range of factors such as infrastructure, environmental quality, economic opportunities, social equity and cultural vitality. Through this analysis, the study identifies similarities and differences in the metrics used to measure livability such as infrastructure, health, education, environment and social stability.
         This thesis contributes to the debate on urban liveability by providing a more holistic understanding of what makes a city truly liveable in the 21st century by addressing the implications of global city indices for urban policy and planning.