Enstrümental analiz teknikleri ile biyolojik sıvılar da sentetik kannabinoidlerin araştırılmasında kullanılan yöntemlerin incelenmesi
Investigation of methods for researching synthetic cannabinoids in biological liquids with instrumental analysis techniques
Yazar: RABİA ÇAPAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SULTAN MEHTAP BÜYÜKER
Üsküdar Üniversitesi / Bağımlılık ve Adli Bilimler Enstitüsü / Adli Bilimler Ana Bilim Dalı / Adli Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Kimya = Chemistry
Dizin: Biyolojik sıvılar = Biological fluids ; Gaz kromatografisi = Gas chromatography

Özet:
Dünya genelinde artık çok büyük bir kitleye sahip olan uyuşturucu kullanıcıları ile buna bağlı olarak her geçen gün mortilite oranları artmaktadır. Uyuşturucular anlık bir keyif ve haz sonrasında artık bir bataklık haline gelmesiyle içinden çıkılamayan büyük bir girdabı beraberinde getirmektedir. Bu uyuşturucu maddelerden son yıllarda sıklıkla karışımıza çıkan 'Sentetik Kannabinoidler' (SK) yani ülkemizde ki söylemiyle 'Bonzai' artık bu pazarın büyük bir bölümünü oluşturmaktadır.
Esrarın ana bileşeni olan Tetrahidrokannabinolün etkileriyle benzer fakat çok daha tesirli olan dünyada 'tasarım ilaçlar' olarak da geçen SK'lerin oldukça fazla çeşidi bulunmaktadır. SK'lerin kimyasal yapısının farklılaştırılıp piyasaya sürülmesiyle adli toksikoloji laboratuvarlarının rutin analiz metotlarının değişikliğine yol açmaktadır. Biyolojik sıvılarda, analizin doğru, hassas, duyarlı ve hızlı yapılabilmesi adli bilimler için büyük önem taşır. Kimya laboratuvarlarında birçok analiz yöntemi vardır. Hangi analiz metodunun seçileceği ise analite göre karar verilir. SK'ler yeni bileşenlere sahip oldukça sürekli yeni metotların geliştirilmesi gerektiği kaçınılmazdır. Enstrümental analiz yöntemlerinde SK'leri analiz etmek için referans maddelere ihtiyaç vardır. Bunlara standart madde denir. Bu standartların satın alınması veya sentezlenmesiyle analiz başlatılabilir. Fakat SK'ler için bu oldukça zordur. Değişen kimyasal bileşenler ile cihazın kütüphanesinde olmayan bir analit saptanması oldukça güçleşir. Bileşikler saptandıktan sonra kütle kromotogramlarıyla bir veri tabanı oluşturulur ve bununla birlikte örnek içindeki analit ile karşılaştırma yapılabilir. Adli toksikoloji laboratuvarlarında idrar, kan,serum, plazma, tükürük ve saç örnekleri ile çalışılmaktadır. Örneklerin toplandıktan sonra saklama koşullarıyla birlikte tayin öncesi birtakım hazırlıklar mevcuttur. Bu hazırlıklar analizin doğruluğuyla doğrudan ilişkilidir.
Bu çalışmada SK'lerin taranmasında kullanılan enstrümental yöntemlerin karşılaştırılması yapılarak ve sonuç olarak en hassas yöntemin LC-MS/MS ile yapıldığı ve SK'lerin ana bileşenine ulaşmak için kan, ağız içi sıvısı ve saç numunelerinin kullanımının faydalı olabileceği, idrar örneklerinde metabolitlerinin saptandığı fakat yakın zamanda SK kullanımını saptayacak en önemli örnek olduğu açıktır.

Abstract:
With the drug users, who now have a very large mass in the world, the mortility rates are increasing day by day. Drugs bring along a great vortex that can no longer be removed as a swamp after a moment of pleasure and pleasure. 'Synthetic Cannabinoids', which are frequently used in our mixture in recent years, "Bonzai" now forms a large part of this market.
There are quite a lot of types of SCs, which are also referred to as "designer drugs" in the world, which are similar to the effects of Tetrahydrocannabinol, which is the main component of cannabis but much more effective. Differentiating the chemical structure of SCs and putting them on the market leads to a change in the routine analysis methods of forensic toxicology laboratories. In biological fluids, the ability to analyze accurately, precisely, sensitively and quickly is of great importance for forensic science. There are many analysis methods in chemistry laboratories. Which analysis method to choose is decided according to the analyte. As SKs have new components, it is inevitable that new methods must be developed continuously. Reference items are needed to analyze SCs in instrumental analysis methods. These are called standard items. Analysis can be initiated by purchasing or synthesizing these standards. But this is very difficult for SCs. With changing chemical components, it is very difficult to detect an analyte that is not in the instrument library. Once the compounds have been identified, a database with mass chromatograms is created and with this comparison the analyte in the sample can be made. Urine, blood, serum, plasma, saliva and hair samples are studied in forensic toxicology laboratories. There are some preparations before determination,together with storage conditions after the samples are collected. These preparations are directly related to the accuracy of the analysis.
In this study, the comparison of instrumental methods used in the screening of SCs was made, and as a result, it was found that the most sensitive method was performed with LC-MS / MS and that the use of blood, oral fluid and hair samples to reach the main component of SCs could be useful, metabolites were detected in urine samples but It is clear that it is the most important sample to detect the use of SC recently.