Osteoporotik kırıktan korunma ölçeğinin geliştirilmesi
The development of scale protection from osteoporotic fractures
Yazar: SULTAN AYDIN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ KURÇER
Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Kadın sağlığı = Women's health ; Kemik dansitesi = Bone density ; Korunma = Protection ; Kırıklar-kemik = Fractures-bone ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Osteoporoz-postmenopozal = Osteoporosis-postmenopausal ; Ölçek geliştirme = Scale development

Özet:
Giriş: Osteoporoz kırık oluşma olasılığının artttğı bir kemik hastalığıdır6. Her iki kadından biri, her beş erkekten biri hayatlarının bir döneminde osteoporoz ile ilgili kırık riski altındadır8. Her dönemde önlemler alarak kemik kaybı önlenebilir14. Osteoporozun ciddi sonuçlarından korunmak için sağlık davranış teorileri ile sağlık davranışı desteklenmesi gerekir16. 
Amaç: Bu çalışmada amaç 'Osteoporotik Kırıktan Korunma Ölçeği''ni geliştirmek, geçerlilik ve güvenirliliği göstermektir. 
Yöntem: Bu çalışma Zonguldak Atatürk Devlet Hastanesi Ortopedi Polikliniği'ne ayaktan başvuran 55 yaş üstündeki postmenopozal kadınlarda yürütülmüştür. Örneklem büyüklüğü madde sayısının on katı olacak şekilde 400 kişi olarak hesaplanmıştır. Ölçek geliştirilmesinde Planlı Davranış Teorisi modeli esas alınarak, osteoporotik kırıktan korunmada dört strateji 1) Kemik mineral yoğunluğu ölçümü, 2) Tedaviye uyum, 3) Fiziksel egzersiz ve 4) Evde düşmeyi önleyici düzenlemeler seçilmiştir. Ölçeğin yapı geçerliliği SPSS ve AMOS programlarıyla yapılmıştır. 
Bulgular: Ölçeğin iç tutarlılık Cronbach α katsayısı 0.95'dir. AFA ve DFA yöntemleri kullanılarak yapı geçerliliği değerlendirilmiştir. Model uyum indeksleri 22 maddelik modelin iyi bir uyuma sahip olduğunu ortaya koymuştur.
Tartışma: Osteoporotik kırıklardan korunmak için geliştirilen ölçek yüksek güvenirlilik ve geçerliliğe sahiptir. Ölçek osteoporotik kırıktan korunma ile ilgili kolay bir çerçeve sunmaktadır. Osteoporotik kırıklarla mücadelede halk sağlığı modellerinin bir parçası olabilir. 

Anahtar Kelimeler: Osteoporoz, Osteoporotik kırık, Planlı Davranış Teorisi, Ölçek geliştirme, Güvenirlilik.

Abstract:
Introduction: Osteoporosis is a bone disease that increases the likelihood of fractures occur6. One out of every two women and one in five men are at risk of fractures related to osteoporosis at some time in their lives8. Bone loss can be avoided by taking measures in each period14.It should support the health behavior with health behavior theories for protect from serious consequences of osteoporosis16. 
Aim: The aim of this study was to develop the scale for prevention at osteoporotic fractures and to demonstrate the validity and reliability.
Methods: This study was carried on the over 55 years postmenopausal women who attended outpatient to Orthopedic Policlinic of Zonguldak Atatürk State Hospital. The sample selection has not been carried. The sample size was calculated to be 400 as ten times the number of 40 items. Test-retest was conducted using face to face interviews. Theory of Planned Behavior is modeled scale development. Four strategies have been selected for protection from osteoporotic fractures: 1) Bone mineral density measurement, 2) Compliance with treatment, 3) Physical exercise and 4) Regulations to prevent falls at home. Construct validity of the scale was conducted with SPSS and AMOS programs.
Results: Cronbach α internal consistency coefficient is 0.95. Construct validity was assessed using EFA and CFA methods. Model fit indices revealed that it has good fit of the model with 22 items.
Discussion: Developed scale to be protected from osteoporotic fractures has high reliability and validity. The scale offers a simple framework for prevention from osteoporotic fractures. It may be part of a public health model in combating osteoporotic fractures.

Key Words: Osteoporosis, Osteoporotic fracture, Theory of Planned Behavior, Scale development, Reliability.