Doğu kayını (Fagus orientalis Lipsky) fidanlarının gelişimi ile arazi performansı üzerine ekim sıklığı, kombine ekim ve organik gübrelerin etkileri
Effects of sowing density, combined sowing and organic fertilizers on the development and field performance of oriental beech (Fagus orientalis Lipsky) seedlings
Yazar: ALİ BAYRAKTAR
Danışman: PROF. DR. DENİZ GÜNEY
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Silvikültür Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Doğu kayını = Oriental beech ; Genetik-biyokimyasal = Genetics-biochemical ; Kapalı tohumlular = Angiospermous ; Organik gübreler = Organic fertilizers ; Orman fidanları = Forest sapling

Özet:
Türkiye'nin en önemli asli orman ağacı türlerinden olan doğu kayını (Fagus orientalis Lipsky) ormanlarının devamlılığını sağlamak amacıyla arazi koşullarına karşı dayanıklı olan kaliteli fidanların üretilmesi ve ağaçlandırma faaliyetlerinde kullanılmasıyla arazi performansının artırılması büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmada, farklı ekim sıklıkları, azot bağlama yeteneği olan fiğ (Vicia sativa L.) ile kombine ekimler ve organik gübre uygulamalarının fidanlar üzerine etkileri araştırılmıştır. Yetiştirilen fidanlarda 2020, 2021 ve 2022 yıllarının büyüme dönemleri sonunda morfolojik ve bazı biyokimyasal özellikler belirlenirken, fidanların yetiştirildiği topraklarda ise bazı fiziksel ve kimyasal özellikler tespit edilmiştir. Öte yandan, bir yaşında dikim sahasına aktarılan fidanların tutma başarısı ile iki ve üç yaşında olan fidanların yaşama yüzdeleri ile bazı morfolojik özellikleri belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, fidanlık aşamasında özellikle nanoteknolojik gübre, vermikompost ve yarasa gübresi ile muamele edilen fidanların ölçülen özellikler açısından daha kaliteli olduğu ortaya koyulmuştur. Ayrıca, bu fidanlar gerek morfolojik özellikler gerekse tutma başarısı ve yaşama yüzdesi açısından dikim sahasındaki en yüksek arazi performansına sahip fidanları da oluşturmuştur.

Abstract:
In order to ensure the continuity of oriental beech (Fagus orientalis Lipsky) forests, one of Türkiye's most important primary forest tree species, it is of great importance to increase field performance by producing quality seedlings that are resistant to field conditions and using them in afforestation efforts. In this study, the effects of different sowing densities, combined sowing with nitrogen-fixing vetch (Vicia sativa L.), and organic fertilizer applications on seedlings were investigated. While morphological and some biochemical characteristics were determined in the grown seedlings at the end of the growth periods of 2020, 2021 and 2022, some physical and chemical properties were determined in the soil where the seedlings were grown. In addition, the adsorption success of one-year-old seedlings transferred to the planting area, and the survival percentages and some morphological characteristics of two- and three-year-old seedlings were determined. As a result, it was revealed that the seedlings treated with nanotechnological fertilizer, vermicompost, and bat manure at the nursery stage were of higher quality in terms of measured characteristics. In addition, these seedlings created the seedlings with the highest field performance in the planting area in terms of both morphological characteristics and adsorption success and survival percentage.