Göç eden ve göç etmeyen ergenlerin riskli sağlık davranışlarının belirlenmesi
Determination risky health behaviors of immigrant and non immigrant adolescents
Yazar: ASLI KALKIM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYNUR UYSAL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma, İzmir'in Bornova ilçesine bağlı Altındağ semtinde bulunan bir lisede göçün ergenlerin riskli sağlık davranışları üzerine etkisini, ergenlerin riskli sağlık davranışlarını ve bu davranışları etkileyen etmenleri incelemek amacıyla tanımlayıcı olarak planlanmıştır.Araştırmada veri toplama aracı olarak; öğrencilerin sosyo-demografik ve göçe ilişkin özelliklerinin yer aldığı 19 sorudan oluşan Sosyo-Demografik Soru Formu ile Çimen ve Savaşer (2003) tarafından geliştirilmiş, psikososyal, beslenme, fiziksel aktivite, hijyen, madde kullanımı olmak üzere beş alt boyutu bulunan, 34 maddelik Riskli Sağlık Davranışları Ölçeği (RSDÖ) kullanılmıştır. Veriler, araştırmacı tarafından öğrencilerden sınıf ortamında kalem kağıt tekniği ile 01 Ekim ? 30 Kasım 2008 tarihleri arasında toplanmıştır.Araştırma örneklemini, olasılıksız örnekleme yöntemlerinden amaca uygun (purposive) örnekleme yöntemi ile belirlenen, göç alan bir semtte bulunan bir lisenin 1., 2., 3. ve 4. sınıflarında öğrenim gören 293 göç eden, 813 göç etmeyen ergen oluşturmaktadır.Verilerin istatistiksel analizlerinde SPSS 13.0 programı ile sayı yüzde dağılım, varyans analizi, krusskal wallis testi ve iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi (t testi) kullanılmıştır.Ergenlerin yaş ortalaması 15.42±0.03'dür. RSDÖ puan ortalaması 44.24±7.25 olarak bulunmuştur. Ergenlerin en yüksek risk puan ortalamasını beslenme alt ölçeğinden aldığı bunu sırasıyla fiziksel aktivite, psikososyal, hijyen ve madde kullanımı alt ölçeğinin izlediği görülmüştür. Göç eden ergenlerin RSDÖ (t: 2.161, p: 0.031) ve fiziksel aktivite (t: 2.132, p: 0.033), beslenme (t: 3.030, p: 0.003), hijyen (t: 3.850, p: 0.000) alt ölçekleri puan ortalamalarının göç etmeyen ergenlere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu saptanmıştır.Sonuç olarak ergenlerin göç etme durumu, cinsiyeti, yaş grubu ile RSDÖ puan ortalaması arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Bu bulgular ışığında sağlık profesyonelleri tarafından göç eden ergenlerin, orta ergenlik dönemine denk gelen sürecin ve erkeklerin sağlık davranışları yönünden önemle ele alınması gerektiği düşünülmektedir.

Abstract:
This study was planned as a descriptive study in order to investigate migration?s effects on risky health behaviors of adolescents, health risky behaviors of adolescents and factors affected these behaviors in a high school situated Altındağ, Bornova, İzmir.Data were collected by using Socio-Demographic Question Form included 19 questions about the students? socio-demographic, characteristics related to migration and Health Risk Behaviors Scale (HRBS) which was developed by Çimen ve Savaşer in 2003. This scale has 34 items and five sub-scale as psychosocial, nutrition, physical activity, hygiene and substance using. Data were collected from students with a technical pencil-paper by researcher in classroom between the dates of 01 October and 30 November 2008.Sample group of this research was included 293 immigrant and 813 non immigrant adolescents educated in 1., 2., 3., 4. classes of a high school situated area which had a lot of immigrants. This school was determined through purposive sampling method from nonrandom sampling methods.Number-percent distribution, one way anova, krusskal wallis test and independent t test were used with SPSS 13.0 program for statistical analysis of data.Mean age of adolescents was 15.42±0.03. It was found that HRBS score mean was 44.24±7.25. It was observed that the most high risk score mean of adolescents was nutrition sub-scale, physical activity, psychosocial, hygiene and substance using followed up this mean score. It was determined that HRBS (t: 2.161, p: 0.031) and physical activity (t: 2.132, p: 0.033), nutrition (t:3.030, p: 0.003), hygiene (t: 3.850, p: 0.000) sub-scales mean scores of immigrant adolescent were statistically higher than non-immigrant adolescents.Consequently, there was a significant relationship between migration, gender, age group of adolescents and HRBS mean score. In view of these findings, it is thought that immigrant adolescents, middle adolescent period and male adolescents need to be handled with importance about their health behaviors by health professionals.