Lise 9. sınıf beşeri coğrafya konularının öğretiminde harita kullanımının önemi
Importance of usi̇ng map i̇n teachi̇ng hi̇gh school 9th grade human geography subjects
Yazar: MUSTAFA ERTÜRK
Danışman: PROF. DR. TAHSİN TAPUR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Coğrafya Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Coğrafya = Geography ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beşeri coğrafya = Human geography ; Coğrafya = Geography ; Coğrafya eğitimi = Geography education ; Coğrafya öğretimi = Geography teaching ; Haritalar = Maps ; Liseler = High schools ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu çalışmada, Lise 9. sınıf Beşeri Coğrafya konusu olan "Yerleşmeler" ünitesinin işlenmesinde, harita kullanımının öğrencilerin konuyu öğrenmesine katkısı araştırılmıştır. Çalışma yürütülürken öncelikle, 2018-2019 9. sınıf MEB coğrafya ders kitabında yer alan konu içeriği ve haritaları incelenmiştir. Ders kitabında yer alan haritaların, konunun aktarılmasında yeterli olup olmadığı incelenmiştir. Bazı bölümlerde harita kullanılmadığı tespit edilmiştir ve kullanılabilecek alternatif haritalar eklenmiştir. Ders kitabındaki kazanımlara bağlı kalınarak öğrencilere ön test-son test soruları hazırlanmıştır. Hazırlanan testin geçerlilik ve güvenirliliğini tespit etmek için, Özel Konya Boğaziçi Anadolu Lisesi 9. sınıflarda 60 öğrenci ile test uygulanmıştır. Daha sonra, ünite işlenmeden önce çalışmanın yürütüldüğü Konya Meram Anadolu Lisesi 9. sınıflarda 163 öğrenci ile ön test uygulaması yapılmıştır. Sonuçlar değerlendirilerek tablo haline getirilmiştir. 9. sınıf öğrencileri A, B, C, D, E ve F olarak 6 şubeden oluşmaktadır. Ünite işlenirken A, C ve E şubelerinde ders kitabına takviye olarak haritalarda kullanılmıştır. B, D ve F şubelerinde ise sadece ders kitabına bağlı kalınarak ünite işlenmiştir. Mayıs ayının üçüncü haftasında ünite bitince, öğrencilere son test uygulaması yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar değerlendirilerek tablo haline getirilmiştir. 
İstatistiksel analizler SPSS 22 (Statistical Package for the Social Sciences) programı kullanılarak yapılmıştır. Harita kullanımının öğrenmeye etkisini oluşturan boyutlar ile bağımsız değişkenler arasındaki bağımsız örneklemler için t testi, bağımsız örneklemler için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yapılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda, ünite işlenirken ders kitabına ek olarak harita kullanılmasının öğrenme düzeyini artırdığı tespit edilmiştir. Deney grubunun son test sonuçlarının, ön test sonuçlarına göre ciddi oranda artış gösterdiği tespit edilmiştir. Kontrol grubunun son test sonuçlarında da artış görülmüştür. Ancak kontrol grubunun son test sonuçları, deney grubunun sonuçlarına göre yaklaşık %6 daha düşüktür. Elde edilen bulgulara göre, ders kitabında konuya uygun haritaların kullanılması ve buna ek olarak ders anlatımının haritalarla desteklenmesinin öğrenmeyi önemli ölçüde artırdığı tespit edilmiştir. 
Anahtar kelimeler: Harita, Harita Kullanımının Önemi, Beşeri Coğrafya, Yerleşmeler

Abstract:
In this study, contribution of use of maps to learning of students in relation to the subject was researches during the discussion of 'Settlements' unit which is a 9th grade (high school) Human Geography subject. During the study, firstly, the contents and maps of the Ministry of National Education (MEB) 9th grade geography textbook were examined. It was examined whether the maps in the textbook are sufficient to convey the subject. It was found that no maps are used in some parts, and alternative maps that can be used were added. Pre-test and post-test questions were prepared for the students based on the outcomes in the textbook. In order to determine the validity and reliability of the test prepared, the test was applied with 60 9th grade students at Private Konya Boğaziçi Anatolian High School. Afterwards, pre-test was applied with 163 9th grade students at Konya Meram Anatolian High School where the study was conducted before the unit was discussed. Results were evaluated and tabulated. 9th grade students consisted of 6 branches that are A, B, C, D, E and F. During the discussion of the unit, maps were also used as supplementary materials for the textbook in branches A, C and E. In branches B, D and F, the unit was discussed only by adhering to the textbook. After the unit was completed during the third week of May, the students were given the post-test application. Results obtained were evaluated and tabulated.
Statistical analyses were performed by using SPSS 22 (Statistical Package for the Social Sciences) software. T-test was used for independent samples between the dimensions constituting the effect of use of maps to learning and independent variables while one-way analysis of variance (ANOVA) was used for independent samples. According to findings of the study, it was found that using maps in addition to the textbook during the discussion of the unit increased the learning level. It was determined that post-test results of the experimental group increased significantly compared to pre-test results. There was also an increase in post-test results of the control group. However, final test results of the control group were approximately 6% lower than results of the experimental group. According to the findings obtained, it was determined that using maps suitable for the subject in the textbook and additionally supporting the lecture with maps increased learning significantly.
Keywords: Map, Significance of Using Map, Human Geography, Settlements