Tektonik aktivite ile radon değişimleri arasındaki ilişkilerin doğrusal olmayan analiz ile değerlendirilmesi
Investigation whit nonlinear analysis the relationships between radon anomalies and tectonic activity
Yazar: MEHMET TARAKÇI
Danışman: DOÇ. DR. MÜSLİM MURAT SAÇ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Nükleer Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Nükleer Mühendislik = Nuclear Engineering

Özet:
Deprem ve radon arasında anlamlı bir korelasyonun olduğu Dünya genelinde bir çok araştırmacı tarafından öngörülmekte ve bu konuda çok sayıda çalışma yapılmaktadır. Bu araştırmada, Batı Anadolu bölgesinde Tuzla Fayı yakınında kurulan sürekli radon gözlem istasyonundan elde edilen veriler ile istasyon merkez olmak üzere farklı uzaklıklarda gerçekleşen sismik hareketler arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Radon verileri günlük gruplandırılarak, edilen her bir gruba ait istatistik (Gauss,  Rayleigh, Weibull ve Gamma) dağılım parametreleri en yüksek olabilirlik yaklaşımıyla hesaplanmıştır. Ölçülen radon değerlerinin Gauss dağılımına uyumunun diğer dağılımlardan iyi olduğu tespit edilmiştir. 
Odak mekanizma çözümleri bilinen depremler, radon gözlem istasyonun yerleştirildiği bölgeyi etkileme durumuna göre iki gruba ayrıldı. Sıkışma ile tanımlanan depremlerden 5-6 gün öncesinde, radon seviyesinin süreç ortalamasının üzerine çıktığı ve depreme yaklaşık iki gün kala hızlı bir azalışla ortalamanın altında minimum seviyeye düştüğü görülürken, depremden sonra ise radon seviyesinin ortalama düzeye doğru yaklaştığı gözlemlenmiştir. Açılma ile tanımlanan depremler öncesinde ve sonrasında, radon seviyesinde anlamlı bir değişime rastlanmamıştır. Buna ek olarak, sismik açıdan pasif süreçlerde radon değişimleri incelenmiş ve genel olarak radon seviyesinin süreç ortalaması civarında kaldığı tespit edilmiştir.
Sürekli radon ölçümünün yapıldığı bölgede, 25 farklı noktaya LR-115 nükleer iz kazıma dedektörleri yerleştirilerek radon ölçümleri yapılmış ve sürekli radon ölçümünün yapıldığı noktanın, bölgenin radon konsantrasyon değişim özelliği ile uyumlu olduğu görülmüştür.

Abstract:
That there is a significant correlation between earthquake and radon has been predicted by many researchers around the world and many studies are being conducted on this subject. In this research, the relationship between the data that was collected from the online Radon station which was built close to Tuzla Fault in Western Anatolian region and the seismic activities that have occurred at different distances where the station taken as the centre. Radon data was grouped on a daily basis and statistical parameters of distribution (Gauss, Rayleigh, Weibull and Gamma) of each group were calculated by maximum likelihood approach. It was found that radon values measured were in more agreement with Gauss distribution than the other distributions. 
The earthquakes for which focal mechanism solutions are known were separated into two groups according to their impact type of the region where the radon observation station was set. It was observed that 5-6 days before the earthquakes identified with compression, radon level went beyond the phase average level, approximately two days before the earthquake it went sharply down to the minimum level below the average. After the earthquake, radon level was observed to approach towards the average level. Before and after the earthquakes identified with drift, no significant change was observed in radon level.  In addition to these, radon variations during in seismic activities passive phases were studied and it was found that radon level generally stayed around the phase average. 
In the region radon was being measured continuously, radon measurements were done by placing LR-115 nuclear track detectors to 25 different spots, and it was observed that the spot at which continual radon measurement was done is in agreement with the radon emanation characteristics of the region.