II. Abdülhamid döneminde Osmanlı Anadolusu'na Yahudi göçü
Jewish migration to Ottoman Anatolia during the reign of Abdulhamid II
Yazar: GÜLSÜM SAPMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZ POLATEL
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
"II. Abdülhamid Döneminde Osmanlı Anadolusu'na Yahudi Göçü" başlıklı bu tez çalışması,  II. Abdülhamid döneminin en kritik gelişmelerinden biri olarak değerlendirilen Osmanlı topraklarına yönelik Yahudi göçünü Anadolu ekseninde ele almaktadır.  XIX. yüzyılın değişen dünyasında gücünü korumaya çalışan Osmanlı Devleti bir anda büyük bir Yahudi göç dalgasıyla karşı karşıya kalmış ve bu süreci mümkün olduğunca başarılı bir şekilde yürütmeye çalışmıştır.
Üç bölümden oluşan bu çalışmanın birinci bölümünde, Yahudi toplumunun genel özellikleri ve tarih boyunca Dünyanın dört bir yanına dağılmalarının nedenleri genel hatlarıyla anlatılmıştır. Daha sonra Yahudilerin en fazla baskı ve zulme maruz kaldığı Rusya ve Doğu Avrupa topraklarında yaşayan Yahudilerin durumları kronolojik olarak ele alınmıştır. Bu bölümde amaç, Yahudi göçüne giden sürecin nedenlerini ortaya koymaktır. 
Tezin ikinci bölümünde Osmanlı Devleti'nin hakimiyeti altında yaşayan Yahudilerin durumları yine kronolojik olarak ele alınmıştır. Öncelikle Osmanlıların Yahudilerle ilk münasebetlerine değinilmiş daha sonra XIX. yüzyılın sonuna kadar olan süreçte Osmanlı Devleti'ne gerçekleşen Yahudi göçleri, Osmanlı toplum hayatındaki konumları ve devlet ile olan ilişkileri incelenmiştir. 
Tezin ana konusunu oluşturan üçüncü bölümde ise öncelikle Doğu Avrupa ve Rusya'dan Osmanlı sınırlarına ilk Yahudi göçlerinin başlaması ve Osmanlı yönetiminin bu göçlere yönelik tepkisi ele alınmıştır. Daha sonra Osmanlı topraklarında yaşanan göç süreci incelenmiş olup konu, "Anadolu" bölgesi ile sınırlandırılarak "Siyonizm" ve "Filistin" meselesinin ayrıntılarına girmeden, göç ettikleri bölgeler, göç sürecinde yaşananlar ve Osmanlı yönetiminin bu süreci nasıl yönettiği bilhassa "arşiv kayıtlarına" dayanarak ele alınmıştır.
Anahtar kelimeler: Yahudi Göçü, Osmanlı, Anadolu, Rusya, Doğu Avrupa

Abstract:
This thesis, titled "Jewish Migration to Ottoman Anatolia during the reign of Abdulhamid II", examines the Jewish migration to Ottoman lands, which is considered as one of the most critical developments of the period of Abdulhamid II, in the context of Anatolia. The Ottoman Empire, which was trying to maintain its power in the changing world of the 19th century, was suddenly faced with a large wave of Jewish immigration and tried to carry out this process as successfully as possible.
In the first part of this study, which consists of three parts, the general characteristics of the Jewish community and the reasons for their dispersion all over the world throughout history are explained in general terms. Afterwards, the situation of the Jews in Russia and Eastern Europe, where they were subjected to the most oppression and persecution, is discussed chronologically. The aim of this section is to reveal the reasons for the process leading to Jewish emigration. 
In the second part of the thesis, the situation of the Jews living under the rule of the Ottoman Empire is analyzed chronologically. Initially, the first relations between the Ottomans and the Jews are mentioned, and then the Jewish migrations to the Ottoman Empire until the end of the 19th century, their position in Ottoman social life and their relations with the state are analyzed. 
In the third chapter, which constitutes the main subject of the thesis, primarily focuses on the beginning of the first Jewish migrations from Eastern Europe and Russia to the Ottoman borders and the reaction of the Ottoman administration to these migrations. Then, the migration process in the Ottoman territories is analyzed. Without going into the details of "Zionism" and the "Palestine" issue by limiting the subject to the "Anatolian" region, which regions they migrated, what happened during the migration process and how the Ottoman administration managed this process are discussed, especially based on "archive records".
Keywords: Jewish Migration, Ottoman, Anatolia, Russia, Eastern Europe