Açıklanamayan infertilite olgularında erken foliküler fazda ölçülen LH seviyesinin kontrollü overyen hiperstimülasyon protokolündeki ilaç seçimine etkisi
The effect of LH level measured in the early follicular phase on drug selection in the controlled ovarian hyperstimulation protocol in unexplained infertility cases
Yazar: BURAK HAZİNE
Danışman: DOÇ. DR. SEMRA KAYATAŞ ESER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / ​Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Fertilizasyon-in vitro = Fertilization-in vitro ; Folikül uyarıcı hormon = Follicle stimulating hormone ; Foliküler faz = Follicular phase ; Gebelik = Pregnancy ; Gonadotropinler = Gonadotropins ; Kısırlık = Infertility ; Lüteinleştici hormon = Luteinizing hormone ; Over = Ovary ; Over hastalıkları = Ovarian diseases

Özet:
Amaç: Açıklanamayan infertilite olgularında erken foliküler fazda ölçülen LH seviyesinin kontrollü overyen hiperstimülasyon protokolündeki ilaç seçimine etkisinin araştırılması
Materyal ve Metod: Çalışmamızın materyalini 2017-2019 yılları arasında, Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tüp Bebek ünitesinde IVF/ICSI tedavisi yapılmış 230 açıklanamayan infertilite tanılı hasta oluşturmaktadır. Çalışmaya en az bir yıldır düzenli ve korunmasız cinsel ilişki sonucu gebe kalamamış ve infertilite etimolojisi olarak açıklanamayan infertilite olan, ilk IVF denemesi olan, KOH için rekombinant FSH veya HMG kullanılan hastalar dahil edildi. Hastaların mensin 3. günü ölçülen hormon parametreleri kaydedildi. Tedavi sırasında prematür luteinizasyonu engellemek için gonadotropin başlangıcının 5. Gününden hCG gününe kadar GnRH antagonistleri kullanıldı. Gonadotropin başlangıcının 5. Gününde ve 8. Günden itibaren günlük E2 değerleri ölçüldü, 2-3 günde bir ultrasonografi taraması yapıldı. HCG yapıldığı gün E2 ve endometrial kalınlık ölçüldü. HCG sonrası 36. Saatte OPU, 2-3 gün sonrasında ise embriyo transferi yapıldı. Transfer sonrası 12. Günde beta HCG değeri >20 mIU/mL olan hastalar gebe kabul edildi.
Bulgular: LH değeri 3 IU'nin altında olan hastalarda, 3 IU'nin üstünde olan hastalara kıyasla gebelik oranı ve canlı doğum oranı açısından anlamlı fark saptanmadı. LH ≤ 3 IU olan hastalarda gebelik oranı %42, LH > 3 IU olan hastalarda gebelik oranı %43 (p>0,05) iken LH ≤ 3 IU olan hastalarda canlı doğum oranı %50, LH > 3 IU olan hastalarda canlı doğum oranı %65 bulundu (p=0,1). HCG günü E2 değeri LH ≤ 3 IU olan grupta anlamlı olarak daha düşük bulundu (1310 pg/mL vs. 1573 pg/mL, p<0,05). Gonadotropin dozları, hCG günü endometrial kalınlık, toplam oosit sayısı ve fertilize olan oosit sayısı açısından gruplar arasında farklılık saptanmadı (p>0,05). FSH/LH ≤ 3,5 IU olan hastalarda AMH ve antral folikül sayıları FSH/LH > 3,5 IU olan gruba göre anlamlı olarak yüksek çıkmıştır (AMH için 3.3 vs. 1.9, p<0,05; antral folikül sayısı için 12.1 vs. 9.4, p<0,05). Toplam gonadotropin dozu FSH/LH ≤ 3,5 IU olan grupta anlamlı olarak daha düşük çıkmıştır (2193 IU vs. 2642 IU, p<0,05). FSH/LH oranına göre gruplar arasında gebelik oranı ve canlı doğum oranları arasında anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). HMG verilen grupta r-FSH verilen gruba göre AMH ve antral folikül sayısı anlamlı olarak daha düşük saptandı (AMH için 2.5 vs. 3.8, p<0,05; antral folikül sayısı için 11.1 vs. 12.7, p<0,05). Toplam gonadotropin dozu HMG verilen grupta anlamlı olarak daha yüksekti (2491 IU vs. 1997 IU, p<0,05). Toplam oosit sayısı r-FSH verilen grupta anlamlı olarak daha yüksek saptandı (7 vs. 8.3, p<0,05). Gebelik oranları ve canlı doğum oranları açısından gruplar arasında anlamlı fark yoktu (p>0,05). LH ≤ 3 IU olan grupta HMG verilenlerde başlangıç gonadotropin dozu ve toplam gonadotropin dozu r-FSH verilenlere kıyasla anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,05). LH > 3 IU olan hastalarda r-FSH verilen grupta toplam oosit sayısı anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,05). LH > 3 olan hastalarda HMG verilen grupta stimülasyon süresi anlamlı olarak daha uzundu (p<0,05). Gebelik oranı ve canlı doğum oranları açısından erken foliküler fazda görülen LH değeri ve verilen gonadotropin preparatı açısından gebelik oranları ve canlı doğum oranlarında anlamlı fark saptanmadı (p>0,05).
Sonuç: Açıklanamayan infertilite olgularında erken foliküler fazda bakılan LH değerine göre seçilecek gonadotropin preparatı gebelik ve canlı doğum oranlarını etkilememektedir. LH değeri 3 IU'nin üstünde olan hastalarda r-FSH verilen grupta antral folikül sayısı ve toplanan oosit sayısı HMG verilen gruba göre anlamlı olarak daha yüksektir. Bununla birlikte LH değeri 3 IU'nin üstünde olan hastalarda HMG verilen grupta stimülasyon süresi r-FSH verilen gruba göre daha uzundur. 
Çalışmamız sonuçları itibariyle bazal LH düzeyinin seçilecek gonadotropin preparatı, dozu ve siklus parametreleri ile ilişkisini araştıran daha geniş örneklem grubuyla planlanacak prospektif randomize kontrollü çalışmalara referans olacak niteliktedir.

Abstract:
Objective: To investigate the effect of LH level measured in the early follicular phase on drug selection in the controlled ovarian hyperstimulation protocol in unexplained infertility cases
Materials and Methods: The material of our study consists of 230 patients with a diagnosis of unexplained infertility who received IVF/ICSI treatment in the IVF unit of Zeynep Kamil Women and Children's Health Training and Research Hospital between 2017-2019. Patients who could not conceive as a result of regular and unprotected sexual intercourse for at least one year and who had infertility that could not be explained as the etymology of infertility, who were the first IVF trial and who used recombinant FSH or HMG for KOH were included in the study. Hormone parameters measured on the 3rd day of menstruation were recorded. During the treatment, GnRH antagonists were used from the 5th day of the gonadotropin initiation to the day of hCG to prevent premature luteinization. Daily E2 values were measured on the 5th day of gonadotropin initiation and from the 8th day, and an ultrasonography scan was performed every 2-3 days. E2 and endometrial thickness were measured on the day of HCG administration. OPU was performed at 36th hour after HCG and embryo transfer was performed 2-3 days later. Patients with beta HCG value above 20 mIU / mL on the 12th day after the transfer were accepted as pregnant.
Results: There was no significant difference in terms of pregnancy rate and live birth rate in patients with LH value below 3 IU compared to patients with LH above 3 IU. The pregnancy rate in patients with LH ≤ 3 IU was 42%, while the pregnancy rate in patients with LH> 3 IU was 43% (p> 0.05), while the live birth rate in patients with LH ≤ 3 IU was 50%, the live birth rate in patients with LH> 3 IU 65% was found (p = 0.1). The E2 value on the day of HCG was significantly lower in the group with LH ≤ 3 IU (1310 pg / mL vs. 1573 pg / mL, p <0.05). There was no difference between the groups in terms of gonadotropin doses, hCG day endometrial thickness, total oocyte count and fertilized oocyte count (p> 0.05). In patients with FSH / LH ≤ 3.5 IU, AMH and antral follicle counts were significantly higher than the group with FSH / LH> 3.5 IU (3.3 vs. 1.9 for AMH, p <0.05; for antral follicle number 12.1 vs. 9.4, p <0.05). Total gonadotropin dose was significantly lower in the group with FSH / LH ≤ 3.5 IU (2193 IU vs. 2642 IU, p <0.05). According to FSH / LH ratio, no significant difference was found between the groups in terms of pregnancy rate and live birth rates (p> 0.05). The number of AMH and antral follicles were found to be significantly lower in the HMG-treated group than the r-FSH-treated group (2.5 vs. 3.8 for AMH, p <0.05; for the number of antral follicles 11.1 vs. 12.7, p <0.05). Total gonadotropin dose was significantly higher in the HMG group (2491 IU vs. 1997 IU, p <0.05). Total oocyte count was significantly higher in the r-FSH group (7 vs. 8.3, p <0.05). There was no significant difference between the groups in terms of pregnancy rates and live birth rates (p> 0.05). In the group with LH ≤ 3 IU, the initial gonadotropin dose and total gonadotropin dose were significantly higher in those given HMG compared to those given r-FSH (p <0.05). In patients with LH> 3 IU, the total oocyte count was significantly higher in the r-FSH group (p <0.05). In patients with LH> 3, the duration of stimulation was significantly longer in the HMG group (p <0.05). In terms of pregnancy rate and live birth rates, there was no significant difference in pregnancy rates and live birth rates in terms of LH value seen in the early follicular phase and gonadotropin preparation (p> 0.05).
Conclusion: In unexplained infertility cases, the gonadotropin preparation to be chosen according to the LH value measured in the early follicular phase does not affect pregnancy and live birth rates. In patients with LH value above 3 IU, the number of antral follicles and the number of collected oocytes in the r-FSH group were significantly higher than the group treated with HMG. However, in patients with an LH value above 3 IU, the stimulation time is longer in the group treated with HMG than in the group given r-FSH.
According to the results of our study, it will be a reference to prospective randomized controlled studies that will be planned with a larger sample group that investigates the relationship between the basal LH level and the gonadotropin preparation, dose and cycle parameters.