Ortaokul İngilizce ders kitaplarının toplumsal değerler açısından incelenmesi
Examination of secondary school English textbooks in terms of social values
Yazar: ESRA KOÇHİSAR YAYLACI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEFİK KARTAL
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Ders kitapları; Türk eğitim sisteminde sınıflarda kullanılan en temel öğretim materyallerinden biridir. Hedef dilin öğretiminde kullanılan ders kitaplarındaki bilgilerin işlevsel olarak da öğrencilere fayda sağlaması gerekmektedir. Ders kitaplarının önemi bu şekilde düşünüldüğünde, İngilizce ders kitapları içeriklerinin öğretim programlarında yer alan iletişim becerisini kazandırmanın yanı sıra, aynı zamanda bireyin toplumsal hayatına, insanlarla arasındaki etkileşime de katkı sağlaması ve etkileşim içinde olduğu toplumun değerlerine yönelik bir içeriğe sahip olması gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı; ortaokullarda zorunlu yabancı dil dersi olarak okutulan İngilizce dersinin, öğrencilere bir dili öğretme ile birlikte öğrencileri içinde yaşadıkları toplum için faydalı birer birey haline getirme hedefiyle de hazırlanan öğretim programlarına göre belirlenen ders kitabı temalarında toplumsal değerleri incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı ortaokullarda okutulan İngilizce ders kitaplarının temalarındaki toplumsal değerler ile ilgili kazanımları ve etkinlikleri içeren bölümler incelenmiştir. Toplumsal değer kavramı altında; çevreye ve doğaya karşı duyarlılık, sorumluluk alabilme, toplumsal cinsiyet eşitliği, bireysel farklılıklara saygı, toplumsal bilince sahip bir birey olma, toplumdaki hak ve özgürlüklerini bilme, iletişim becerisine sahip, ekip çalışmasına yatkın ve yardımlaşma ve dayanışma kültürü yüksek olma değerleri incelenmiştir. Bu çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı ortaokullarda okutulan farklı sınıf seviyelerindeki (5, 6, 7 ve 8. sınıf) 8 adet İngilizce ders kitabından elde edilen veriler betimsel analiz ve içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda; 5, 6, 7. ve 8. sınıf İngilizce ders kitaplarındaki ünite temalarında en fazla iletişim becerisine sahip olma, ekip çalışmasına yatkın olma ve toplumsal cinsiyet eşitliği; en az toplumdaki hak ve özgürlükleri bilme değerlerine yer verildiği görülmüştür. Ortaokul İngilizce ders kitaplarında incelenen 9 adet toplumsal değerin hem sınıf seviyesi hem de ders kitabı temalarındaki dağılımında farklılıklar olduğu görülmüştür. Bu farklılıklar öğrencilerde toplumsal değerlerin önemini kavrama konusunda yanlış ya da eksik öğrenmeler ortaya çıkarabilir. Toplumsal değerlere İngilizce ortaokul ders kitaplarında tüm sınıf seviyelerinde ve ünite temalarında eşit bir şekilde yer verilmesinin önemli olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Ortaokul, İngilizce Ders Kitapları, Temalar, Toplumsal Değerler

Abstract:
Textbooks are one of the most basic teaching materials used in classrooms in the Turkish education system. The information in the textbooks used in teaching the target language should also benefit students functionally. When the importance of textbooks is considered in this way, the content of English textbooks should not only provide the communication skills in the curriculum, but also contribute to the social life of the individual, the interaction between people, and have a content that is oriented towards the values of the society with which the individual interacts. The purpose of this study is to examine the social values in the themes of the textbooks of the English course, which is taught as a compulsory foreign language course in secondary schools, according to the curricula prepared with the aim of not only teaching students a language but also making them good citizens for the society they live in. In line with this purpose, the sections containing achievements and activities related to social values in the themes of English textbooks taught in secondary schools affiliated to the Ministry of National Education were analyzed. Under the concept of social values; sensitivity to the environment and nature, taking responsibility, gender equality, respect for individual differences, being a socially conscious individual, knowing one's rights and freedoms in society, having communication skills, being prone to teamwork, and having a high culture of cooperation and solidarity were examined. In this study, document analysis method, one of the qualitative research methods, was used. Within the scope of the study, the data obtained from 8 English textbooks at different grade levels (5th, 6th, 7th and 8th grades) taught in secondary schools affiliated to the Ministry of National Education were analyzed by descriptive and content analysis. As a result of the research, it was seen that the unit themes in the 5th, 6th, 7th and 8th grade English textbooks included the values of having communication skills, being prone to teamwork and gender equality at the highest level and knowing the rights and freedoms in society at the lowest level. It was observed that there were differences in the distribution of the 9 social values analyzed in middle school English textbooks in both grade level and textbook themes. These differences may cause students to learn incorrectly or incompletely about the importance of social values. It is thought that it is important to include social values equally at all grade levels and unit themes in English middle school textbooks.

Key Words: Secondary School, English Textbooks, Themes, Social Values