Tedarikçi seçim probleminin dört boyutlu kemıra-m yöntemi ile incelenmesi
Investigation of supplier selection problem with four dimensional kemira-m method
Yazar: SEFACAN AY
Danışman: DOÇ. DR. GÜLİN FERYAL CAN
Başkent Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Günümüzde, firmaların ekonomik mevcudiyetlerini devam ettirebilmeleri için üretim süreçlerindeki verimliliği arttırmaları gereklidir. Firmalar, farklı riskleri mümkün olduğunca göz önünde bulundurarak çeşitli yöntemlerle tedarikçi seçme problemine çözüm aramaktadırlar. Bu kapsamda, tedarikçi seçimi yapılırken birden çok tedarikçi adayı, yine birden fazla performans ölçütü dikkate alınarak değerlendirilmekte ve en iyi olan tedarikçi belirlenmektedir. Söz konusu süreç, çok kriterli bir karar verme (ÇKKV) sürecidir.
Bununla birlikte literatürde yer alan birçok çalışmada da, farklı ÇKKV yöntemleri kullanılarak tedarikçi seçim problemine çözüm aranmıştır ve aranmaya devam etmektedir. Bu kapsamda tez çalışmasında, söz konusu çözüm arayışları açısından yeni ve etkili bir yaklaşım geliştirmek amacıyla, dört farklı boyutta gruplanabilen kriterler dikkate alınarak; ÇKKV yöntemlerinden birisi olan Modified Kemeny Median Indicator Ranks Accordance (KEMIRA-M) yöntemi üç farklı kriter ağırlıklandırma yöntemiyle birlikte önerilerek; tedarikçi seçim problemi incelenmiştir. Önerilen yaklaşımın farklı firmalar tarafından uygulanabilmesini sağlamak için, MATLAB'da kodlama yapılmıştır. Yapılan literatür araştırması sonucunda, KEMIRA-M yönteminin tedarikçi seçimi için daha önce uygulanmadığı ve bu yöntem uygulanarak yapılan çalışmalarda ise, sürekli kriterlerin iki boyutta toplanarak analizin yapıldığı görülmüştür. 
Gerçekleştirilen tez çalışması, tedarikçi seçim probleminin çözümüne yeni bir bakış açısı sağlaması, KEMIRA-M yönteminin dört boyutta işletilebilecek şekilde esnek bir yapıya kavuşturulması ve yönteme sistematik bir ağırlıklandırma prosedürünün kazandırılması açılarından orjinallik içeren bir çalışmadır.
ANAHTAR KELİMELER: KEMIRA-M, Çok kriterli karar verme  ÇKKV), Sıralama tabanlı ağırlıklandırma, Tedarikçi seçimi, MATLAB.

Abstract:
Nowadays, in order to maintain their wellbeing in the industry, firms are required to enhance their efficiency of production. Vendor selection is also a sub requirement for firms in different industries to be developed further to provide better efficiency. As a result firms are in persuade of the best procedure for the vendor selection process with evaluating all possible risks. In order to avoid vendor based problems globally many firms are in persuade of the best procedure for the vendor selection process which evaluates multiple vendor candidates based on multiple performance criterion to find the best fit from all vendors in certain positions. Therefore subject to the matter vendor selection process is a multiple-criteria decision making (MCDM) process. 
Consequently in the literature many different studies can be found on MCDM based vendor selection processes. In this study amongst all MCDM methods a new model is proposed for vendor selection with using 4 different criteria groups all of which to be used by Modified Kemeny Median Indicator Ranks Accordance (KEMIRA-M) method with using three different ranking based criteria weighting methods to evaluate vendors. In the process of research MATLAB has been used to describe the method to all firms who are willing to implement the proposed model in their structure.
Related to KEMIRA-M after the literature review it is interpreted that KEMIRA-M has only been used to analyze data which is collected in maximum of two groups of criteria groups. It is also observed that there is not any studies examining vendor selection problem to provide a model with using KEMIRA-M. 
It is considered that with providing a new approach to vendor selection process, enhancing KEMIRA-M to be operated up to 4 different groups of data and including a systematic weighting procedure, this study claims to be original.
KEYWORDS: KEMIRA-M, Multiple-criteria decision making (MCDM), Ranking based criteria weighting, Vendor Selection, MATLAB.