Komşuluk ünitesi ve yeni şehircilik ilkeleri ‎bağlamında Ataköy yerleşim alanının ‎değerlendirilmesi
The evaluation of Atakoy settlement in the context of the neighborhood unit and the new urbanization principles
Yazar: EYLEM DENİZ YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. HALİL İBRAHİM ŞANLI ; DOÇ. DR. AYŞE SİREL ; PROF. DR. AHMET METE TAPAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Mahalleler = Neighborhoods ; Uydu kentler = Satellite city ; Yerleşim alanları = Settlement areas ; İstanbul-Ataköy = İstanbul-Ataköy ; Şehircilik = Urbanization

Özet:
Son yıllarda Türkiye'deki yerleşim alanlarının sıradanlığı göz önüne ‎alındığında, ülkemizin ilk uydu kent projelerinden olan Ataköy Yerleşim alanının ‎pek çok projeye emsal teşkil etmesi oldukça önem arz etmektedir. Yapımına 1950 ‎yılında başlanan proje, günümüzde pek çok araştırmacı için laboratuvar olarak kabul ‎edilebilecek özelliktedir.  Bu çalışmada Ataköy yerleşim alanı, Komşuluk Ünitesi ve ‎Yeni Şehircilik İlkeleri bağlamında değerlendirilmiştir. ‎
‎1920'lerde ortaya çıkan "Komşuluk Ünitesi" kavramı, yerleşim alanında ‎bulunan, daha çok yüz yüze ve kişisel ilişkilerin egemen olduğu, yaşayanların ‎yürüme uzaklığı içindeki ilkokul, oyun yeri, ticari alanlar gibi ortak mekânlara ‎kolaylıkla erişebilecekleri küçük yerleşim birimidir. ‎
Gelenekselliği öne çıkaran ve geçmişi yorumlayan yaklaşımlar son yıllarda ‎yeniden gündeme getirilmiştir. Amerika Birleşik Devleti'nde " Yeni Şehircilik" ‎hareketinin temel özellikleri olan, kent içi ve çevresinin geleneksel düzenlemesi, ‎alanların tekrar hatırlanması gerektiğini ortaya koymuştur. ‎
Bu tez çalışması başarılı bir proje olan Ataköy yerleşiminin Komşuluk ‎Ünitesi ve Yeni Şehircilik akımlarının ilkelerinin yansıtıldığı düşüncesi ile ‎sınırlandırılmıştır ve bu başarıda Batı Dünyasından gelen akımların ne kadar etkili ‎olduğu incelenmiştir. Çalışma yöntemi olarak Komşuluk Ünitesi, Yeni Şehircilik ‎İlkeleri ve Ataköy ile ilgili her türlü yayın ve akademik kaynaklar taranmış; ayrıca ‎Ataköy yerleşim alanında yapılan incelemeler ve elde edilen izlenimler ‎değerlendirilmiştir. ‎

Anahtar Kelimeler: Ataköy, Mahalle Birimi, Yeni Şehircilik, uydu kent projesi,‎  Yerleşim alanı

Abstract:
Considering the ordinariness of residential areas in Turkey in recent years, it ‎is very important that Ataköy Settlement, which is one of the first satellite city ‎projects of our country, sets a precedent for many projects. The project, the ‎construction of which began in 1950, can be considered as a laboratory for many ‎researchers today. In this study, Ataköy settlement area was evaluated in the ‎context of Neighborhood Unit and New Urban Planning Principles.‎
The concept of "Neighborhood Unit", which emerged in the 1920s, is a ‎small settlement located in the residential area, where mostly face-to-face and ‎personal relations are dominant, where residents can easily access common spaces ‎such as primary school, playground, commercial areas within walking distance.‎
Approaches that emphasize tradition and interpret the past have been ‎brought to the agenda again in recent years. The traditional arrangement of the inner ‎city and its surroundings, which are the main features of the "New Urbanism" ‎movement in the United States, revealed that the areas should be remembered ‎again.‎
This thesis study is limited to the idea that Ataköy settlement, which is a ‎successful project, reflects the principles of the Neighborhood Unit and New ‎Urbanism movements, and how effective the currents from the Western World are ‎in this success. As a study method, all kinds of publications and academic resources ‎related to the Neighborhood Unit, New Urbanism Principles and Ataköy were ‎scanned; In addition, the examinations made in the Ataköy settlement area and the ‎impressions obtained were evaluated.‎

Keywords: Ataköy, Neighborhood Unit, New Urbanism, satellite city ‎project, Settlement area