Sürdürülebilir kalkınma konusunda probleme dayalı öğrenme modelinin ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin çevre okuryazarlığı, problem çözme ve öz düzenleme becerilerine etkisi
The effect of problem based learning model on environmental literacy, problem solving and self-regulatory skills of 8th grade students in sustainable development
Yazar: GÖKÇE BONCUKÇU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSÜM GÖK
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Probleme dayalı öğrenme = Problem based learning ; Sürdürülebilir kalkınma = Sustainable development ; Çevre okuryazarlığı = Environmental literacy ; Ölçekler = Scales ; Öz düzenleme becerisi = Self-regulation

Özet:
Bu araştırmada Sürdürülebilir Kalkınma konusunda Probleme Dayalı Öğrenme Modelinin 8.sınıf öğrencilerinin çevre okuryazarlığı, problem çözme becerileri ve öz düzenleme becerileri üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma 2018-2019 Eğitim-Öğretim yılının ikinci döneminde Şanlıurfa ilinin Viranşehir ilçesinde bulunan bir ortaokuldaki 8. sınıf öğrencileri ile birlikte Fen Bilimleri dersi Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi ünitesine ait Sürdürülebilir Kalkınma konusunda gerçekleştirilmiştir. Araştırmada ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Çalışma grubunda yer alan toplam 114 öğrenciden 61'i deney grubunu, 53'ü ise kontrol grubunu oluşturmaktadır. Deney gruplarında Probleme Dayalı Öğrenme (PDÖ) modelini temel alan "Sürdürülebilir Kalkınma" konusu işlenmiştir. Aynı konu kontrol gruplarında mevcut olan fen bilimleri öğretim programına uygun şekilde yürütülmüştür. Deney grubunda probleme dayalı öğrenme modeli 10 bölümden oluşan problem senaryosu yardımı ile uygulanmıştır. Probleme dayalı öğrenme modelinin uygulandığı sınıflardaki öğrencilerin çevre okuryazarlık, problem çözme ve öz düzenleme beceri düzeylerinin mevcut fen programının uygulandığı sınıflardaki öğrencilere göre farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Bu doğrultuda deney ve kontrol gruplarında veri toplama araçları olarak tutum ile davranış alt boyutlarından oluşan Çevre Okuryazarlık Ölçeği (ÇOÖ), öz düzenleme, öz yeterlik, içsel değer, bilişsel strateji, sınav kaygısı alt boyutlarını içeren Öğrenmeye İlişkin Motivasyonel Stratejiler Ölçeği ve Problem Çözme Becerisi Ölçme Testi (PÇBÖT) kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler nicel teknik olan karışık gruplar arası ve gruplar içi varyans analizi (Mixed Between-Within ANOVA) ile değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonucunda probleme dayalı öğrenme modelinin öğrencilerin çevreye yönelik tutumlarını ve problem çözme becerilerini anlamlı düzeyde geliştirdiği görülmüştür. Deney grubunda öğrencilerin sınav yaklaştıkça kaygılarının artmaması ve kontrol altında tutulması ise önemli bir kazanımdır. Ayrıca PDÖ' nün öğrencilerin Fen Bilimlerine yönelik öz düzenleme, öz yeterlilik ve içsel değerler değişkenlerinin yanı sıra çevreye yönelik davranışları üzerinde de anlamlı bir etki yaratmadığı ulaşılan sonuçlar arasında yer almaktadır. Bu çalışmaya bakılarak probleme dayalı öğrenme modelinin 8.sınıf öğrencilerine çevre okuryazarlığı ve problem çözme becerileri kazandırmada etkili olduğu söylenilebilir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effect of Problem Based Learning Model in Sustainable Development subject on 8th grade students' environmental literacy, problem solving skills and self-regulation skills. The study was conducted in the second term of 2018-2019 academic year on the unit of Sustainable Development of Energy Conversions and Environmental Science. The participants were 8th grade students of a middle school in Viranşehir district of Şanlıurfa. In the research, pretest-posttest, control group, semi-experimental design was conducted. The experimental group consisted of 61 students while the control group consisted of 53 students. The subject of Sustainable Development in the experimental group was implemented through the Problem Based Learning Model (PBL). The same subject was conducted in accordance with the current science education curriculum in the control group. The problem-based learning model in the experimental group was applied by a problem scenario including 10 parts. It was investigated whether the students in two groups were differentiated in their environmental literacy, problem solving and self-regulation skill levels. For this aim, the Environmental Literacy Scale (DOQ), which consists of attitude and behaviour sub-dimensions, and the Learning-Motivational Strategies Scale (PSQTT) covering cognitive strategy, self-regulation, self-efficacy, task value and test anxiety sub-dimensions were used as data collection tools in both the experimental and control groups. The data were analysed by a quantitative technique, Mixed Between-Within ANOVA. As a result of the study, it was seen that the problem-based learning model significantly improved the students' environmental attitudes and problem solving skills. Moreover, problem-based learning was appeared to be effective on preventing the increase of students' test anxiety. In addition, the PBL does not have significant effects on the variables of the students' environmental behaviour, self-regulation, self-efficacy, and task value towards science. Considering this study, it is concluded that the problem-based learning model is an effective method to develop 8th grade students' environmental literacy and problem solving skills.