Fen bilimleri öğretmenlerinin hücre bölünmeleri konusundaki pedagojik alan bilgilerinin geliştirilen bir ölçek aracılığıyla değerlendirilmesi
Evaluation of science teachers' pedagogical content knowledge of cell divisions through a developed scale
Yazar: MÜCAHİT KÖSE
Danışman: PROF. DR. MAHMUT SELVİ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Hücre bölünmesi = Cell division ; Pedagojik alan bilgisi = Pedagogical content knowledge ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmada Fen bilimleri öğretmenlerinin hücre bölünmeleri konusundaki pedagojik alan bilgilerini ölçebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracının geliştirilmesi aynı zamanda fen bilimleri öğretmenlerinin hücre bölünmeleri konusundaki pedagojik alan bilgilerinin betimlenmesi amaçlanmıştır. 
Araştırmada hücre bölünmeleri konusu pedagojik alan bilgisi ölçeğinin geliştirilmesi için pedagojik alan bilgisinin program bilgisi, öğrenci bilgisi, ölçme ve değerlendirme bilgisi ile öğretim strateji, yöntem ve teknik bilgilerini içerecek şekilde literatür desteği ve uzman görüşleriyle 35 soru hazırlanmıştır. Uzman görüşü ve 20 öğretmenle yapılan ön uygulama ve ön uygulama yapılan öğretmenlerden yedi öğretmen ile soruların anlaşılabilirliği üzerine yapılan görüşmeler sonucunda uygulama öncesi ölçek taslağı 26 sorudan oluşmuştur. Soruların değerlendirilmesi için literatür desteği ve uzman görüşü ile bütüncül rubrik hazırlanmıştır. Araştırmanın örneklemini oluşturan farklı mesleki deneyimlere sahip, farklı yükseköğretim birimlerinden mezun ve farklı uzmanlık alanlarından 182 fen bilimleri öğretmenin 2013-2014 eğitim öğretim yılının 2. döneminde soruları cevaplamaları sağlanmıştır. Tüm öğretmenlerin sorulara verdikleri cevaplar iki puanlayıcı tarafından, ek olarak rasgele seçilen 20 öğretmenin sorulara verdikleri cevaplarda ayrı üçüncü bir puanlayıcı tarafından daha rubrik kullanılarak puanlanmıştır. Tüm soruları değerlendiren 1. ve 2. puanlayıcı arasındaki tutarlık katsayısı 0,87 iken üçüncü puanlayıcı ile diğer iki puanlayıcı arasındaki tutarlılık katsayıları sırasıyla 0,82 ve 0,80 olarak hesaplanmıştır. Elde edilen veriler üzerinden açımlayıcı faktör analizi yapılmış ve maddelerin faktör yükleri hesaplanarak 4 faktörlü 20 sorudan oluşan nihai ölçek elde edilmiştir. Nihai ölçekteki 20 sorudan ölçeğin Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı ise 0,85 olarak hesaplanmıştır. Elde edilen verilere uygun istatistiksel analizler uygulanmıştır. Fen bilimleri öğretmenlerinin hücre bölünmeleri konusundaki pedagojik alan bilgileri hem genel anlama hem de ayrı ayrı araştırmaya dahil tüm bileşenler temelinde değerlendirilmiştir. Farklı mesleki deneyime sahip, farklı yükseköğretim birimlerinden ve programlarından mezun fen bilimleri öğretmenlerinin pedagojik alan bilgilerinin farklılık gösterip göstermediği de araştırılmıştır. Pedagojik alan bilgisinin araştıramaya dahil edilen bileşenleri arasında ilişki incelenmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre; fen bilimleri öğretmenlerinin pedagojik alan bilgilerin ortalama mutlak başarı yüzdesi 63,41'dir. Öğretmenlerin %45'i ortalama mutlak başarının altında, %17'si alınabilecek ortalama puanın altında puan almışlardır. Mesleki deneyimlere göre en yüksek pedagojik alan bilgisi düzeyine sahip fen bilimleri öğretmenleri 5 ila 9 yıl mesleki deneyime sahip olan öğretmenlerken, eğitim fakültesi mezunu fen bilimleri öğretmenlerin pedagojik alan bilgisi düzeyleri diğer fakülte ve yükseköğretim kurumlarından mezun olanlara göre daha yüksek düzeydedir. Uzmanlık alanlarına göre ise fen bilgisi öğretmenliği ve biyoloji öğretmenliği programlarından mezun olan fen bilimleri öğretmenlerinin de Pedagojik alan bilgileri diğer programlardan mezun olanlara göre daha yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin büyük bir kısmının özellikle kavram yanılgılarını tespit etme ve giderme yöntemleri, alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerini etkili kullanma ve konuya özel öğretim yöntem, tekniklerini belirlemelerinde sorunlar yaşadıkları belirlenmiştir. Öğretmenlerin mesleki anlamda sürekli kendilerini geliştiren bireyler olabilmeleri için eğitim fakülteleri ile okul- öğretmen iş birliğinin sürekliliği sağlanarak öğretmenlerin pedagojik alan bilgisi yönünden sürekli gelişimlerine olanaklar sağlanmalıdır. Bu tür konuya özel pedagojik alan bilgisi ölçekleri geliştirilerek öğretmenlerin pedagojik alan bilgilerinin kısa sürede betimlenmesi ve buna bağlı olarak ihtiyaçların belirlenmesiyle birlikte çözümler sağlanabilir.

Abstract:
This study aims to develop a valid, reliable measurement tool to evaluate science teachers' pedagogical content knowledge about cell divisions, while describing and assessing science teachers' pedagogical content knowledge about it.    
In the study, to develop the cell divisions pedagogical knowledge scale, 35 questions were prepared based on the literature and expert opinions covering pedagogical content knowledge subsuming knowledge of the curriculum, students, measurement and evaluation, as well as teaching strategies, and the knowledge of methods and techniques. Before the application, a draft scale was prepared according to the expert knowledge and priori application with 20 teachers and interviews conducted with seven teachers from this group regarding the comprehensibility of the scale. To evaluate the questions a totalistic rubric was prepared based on the literature and expert opinions. 182 science teachers, who were graduated from different higher education programs, with different field of expertise and vocational experiences, constituted the sample of the research and participated in the research during the second semester of the 2013-2014 academic year. The answers from all the teachers were evaluated by two coders in addition to the third coder who coded 20 randomly selected teachers' answers, by using the rubric. The consistency coefficient between the first and second coder evaluated all the responses from the teachers were calculated .87 and the consistency coefficient between the third and the other two coders were calculated as .82 and .80 respectively. The final scale consisted of 20 questions with 4 factors was developed by calculating weighted factors of the items based on explatory factor analysis conducted with the data. The Cronbach's Alpha coefficient of the final scale comprising 20 questions was calculated as .85. Statistical analyses were conducted appropriate to the collected data. Science teachers' pedagogical content knowledge of cell divisions were evaluated both at the general understanding level and separately for each and every component that were included in the study. Whether there were any differences among the pedagogical content knowledge of science teachers, who were graduated from different higher education programs, and fields with variety of vocational experiences, was also explored. The relationships among the components of pedagogical content knowledge included in the study were investigated. 
The results showed that science teachers' pedagogical content knowledge average absolute success rate was %63,41. %45 of the teachers scored below the average absolute success and %17 of them scored below attainable average score. Based on their professional experience, teachers with 5 to 9 years of experience were the teachers with the highest level of pedagogical content knowledge. Moreover, science teachers graduated from education faculty presented higher levels of pedagogical content knowledge compared to the graduates of other faculties and higher education departments. According to their field of expertise, science teachers, who were graduates of biology education and science education programs, have been found to possess higher levels of pedagogical content knowledge compared to the graduates of the other programs. Majority of the teachers experience difficulties with the methods of detecting and removing misconceptions, effectively using alternative measurement and evaluation techniques, as well as determining the subject specific teaching methods and strategies. It is necessary to ensure the continuity of the cooperation between school-teacher and education faculty in order to support teachers' progression of professional development and continuous development of their pedagogical content knowledge. As a result, it is possible to detect deficienciesin teachers' knowledge in short amount of time with subject specific pedagogical content knowledge scale and to provide suitable solutions to their needs.