Hemodiyaliz yapılan hastalarda düşük sodyum içerikli diyalizat kullanımının uzun dönem sonuçları
Long-term results of using dialysate of low sodium concentrations in haemodialysed patients
Yazar: ALİ DOĞAN
Danışman: PROF. DR. NEDİM YILMAZ SELÇUK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Diyaliz = Dialysis ; Hipotansiyon = Hypotension ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Sodyum = Sodium

Özet:
Amaç: Az sayıda olgu içeren sınırlı sayıda çalışmada hemodiyaliz hastalarında diyalizat sodyumunun azaltılmasının kan basıncını azaltabildiği gösterilmiştir. Biz de kronik hemodiyaliz yapılan hastalarda plazma sodyumuna göre yüksek veya düşük diyalizat sodyumu kullanılan hastaların uzun dönem sonuçlarını araştırmayı planladık. 
Hastalar ve Metodlar: Kronik olarak HD'e giren 45 hasta (21 erkek,24 kadın) retrospektif olarak incelendi. Diyaliz öncesi plazma sodyum düzeyi diyalizat sodyum düzeyinden yüksek olan hastalar düşük sodyum içerikli; diyaliz öncesi plazma sodyum düzeyi diyalizat sodyum düzeyinden düşük olan hastalar yüksek sodyum içerikli diyalizat ile HD'e alınmıştı.Düşük sodyum içerikli diyalizat ile HD alınan hastalar tansiyon değerleri yüksek, hipervolemisi olan veya tuz diyetine uyumsuz fazla kilo ile gelen hastalardan seçilmişti. Yüksek sodyum içerikli diyalizat ile HD alınan hastalar ise diyaliz esnasında sık hipotansif atak geçiren hastalardı. Hastaların her ay bakılmış olan üre, kreatinin ve plazma sodyum düzeyi kaydedildi. Ayrıca hastaların aylık ortalama giriş ve çıkış tansiyon değerleri, uf miktarı, hipotansif atak sayıları, antihipertansif ilaç sayıları ile vücut ağırlıkları da kaydedildi. Daha sonra düşük veya yüksek sodyum içerikli diyalizat ile HD'e alınan hastaların ilk ay değerleri ile son ay değerleri karşılaştırıldı. İstatistiki olarak Two way anova, Mc nemar, spearman korelasyon testleri kullanıldı.
Bulgular: Hastalar düşük sodyumlu diyalizatla ortalama 44,7 ay, yüksek sodyumlu diyalizatla ortalama 34,4 ay hemodiyalize alındı. Düşük sodyum içerikli diyalizat ile HD alınan hastaların kan basınçlarında düşüş, antihipertansif ilaç sayısında azalma ve daha az uf uygulandığı görüldü. Diyaliz esnasında gözlenen hipotansif atak sıklığı incelendiğinde hem düşük sodyum içerikli diyalizat hem de yüksek sodyum içerikli diyalizat ile HD'e alınan hastalarda hipotansif atak sıklığı artmakla birlikte istatistiksel olarak anlamlı değildi. Her iki grup arasında ki hipotansif atak sayısında da anlamlı artış yoktu.
Sonuç: Hemodiyaliz hastalarında diyaliz öncesi Na konsantrasyonuna göre diyalizat sodyumunun azaltılması hastalarda tansiyon değerlerini düşürür, diyalizler arası kilo artışını ve antihipertansif ilaç ihtiyacını azaltır. Bu olumlu etki, diyaliz öncesi serum Na düzeyindeki artışa rağmen devam eder.

Anahtar kelimeler: Hemodiyaliz, diyalizat sodyumu, diyaliz hipotansiyonu

Abstract:
Aim: A limited number of studies, containing a few facts, have shown that decreasing dialysate sodium in HD patients may lower the blood pressure. Hence, this study aims to search for long-term results in patients using dialysate of high and low sodium concentrations in comparison with plasma sodium (Na). 
Method: This study retrospectively involved 45 chronically haemodialysed patients(21 men,24 women ). Patients with higher pre-dialysis plasma sodium levels were haemodialysed by using dialysate of low sodium concentrations and the patients with lower plasma sodium were haemodialysed by using dialysate of high sodium concentrations. Patients who received low sodium content dialysate were chosen among the ones which have high blood pressure values, hypervolemia, overweighted and whomin compatible with low salt diet. Patients monthly urea, creatinine and plasma sodıum levels were recorded.In addition, the average monthly values of the input and output pressure of the patient, the amount of UF, the number of hypotensive episodes, the number of antihypertensive drug sand body weight  were recorded. Then  first and last month values of lower sodium content dialysate group compared to first and last month values of high sodium content dialysate group.Two way ANOVA, Mc Nemar, Spearman correlation tests was used.
Findings: Patients received HD with low sodium dialysate for average  value of 44.7 months, with high sodium dialysate for average value of 34.4 months. We observed that blood pressures ,amount of UF and  antihypertensive medication needs of HD patients with dialysate of low sodium concentrations  decreased more than the other group.We observed that hypotensive episodes recorded were increased in   HD patients with dialysate of both high and low sodium levels. However, this increase was statistically insignificant. There was no significant increase in the number of hypotensive episodes between the two groups
Conclusion: Decreasing dialysate sodium concentration of hemodialysis patients in comparison with Na concentration at the pre-dialysis stage reduces blood pressure, inter-dialysis weight gain and antihypertensive medication needs of patients. This positive effect continues despite the increase in serum Na levels at the pre-dialysis stage. 

Keywords:Hemodialysis, dialysate sodium, dialyze hypotension