Ortaokul Türkçe ders kitaplarında yer alan atasözü ve deyimlerin öğrencilerin dil kullanımına etkisi
Effects of proverbs and idioms in the secondary school Turkish course books, on student's language using
Yazar: NİHAN NİDA IŞIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKİYE ÇAĞIMLAR
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Atasözleri = Proverbs ; Ders kitapları = Textbooks ; Deyimler = Idioms ; Dil kullanımı = Language usage ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching

Özet:
Atasözleri, uzun deneme ve gözlemlere dayanılarak söylenmiş ve halka mal olmuş, öğüt verici nitelikte sözlerdir, deyimler ise genellikle gerçek anlamından az çok ayrı, kendine özgü bir anlam taşıyan kalıplaşmış söz öbekleridir. 
	Araştırmanın amacı ortaokul Türkçe ders kitaplarında kullanılan deyim ve atasözlerinin, öğrencilerin dil kullanımındaki etkisini betimsel analiz ve anket yöntemlerini kullanarak incelemek ve analiz etmektir. Araştırmada ortaokul Türkçe ders kitaplarında (5-7) yer alan atasözleri-deyimler ve geçiş sıklığı tespit edilmiştir. 1090 atasözü ve deyim belirlenmiş ve incelenen ders kitaplarındaki tekrar sıklıklarının toplamda 1686 olduğu görülmüştür. Şubat 2017- Mart 2017 tarihleri arasında 3 farklı ortaokulda, 964 öğrenciye anket uygulanmış verilen cevaplar betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Öğrencilerin, likert tipi tutum ölçeğine verdikleri cevaplar ise IBM SPSS (Statistics Package For Socials Sciences) 23.00 paket programında değerlendirilmiştir.
	Çalışma sonucu olarak, elde edilen bulgulardan yola çıkarak öncelikle ortaokul Türkçe ders kitaplarının deyim bakımından zengin ancak atasözü bakımından oldukça yetersiz olduğu görülmüştür. Öğrenciler atasözlerini deyimlerden daha iyi tanımlamakta ve daha sık kullanmaktadır. Ancak anlamlı bir fark olmasa da bildikleri deyim sayısı atasözlerinin sayısından fazladır (146 deyim 479 kullanım sıklığı, 118 atasözü 1258 kullanım sıklığı). Öğrencilerin konuşma dilinde kullandığı kalıp sözler çarpıtılmış Türkçe kelimeler ve düzgün kullanılan İngilizce kelimeler ağırlıklıdır. Türkçeye verilen önem düşüktür. Öğrenciler yazı dilinde deyimleri sıklıkla kullanırken günlük konuşmalarında kalıp sözleri tercih etmektedir. Öğrencilerin yazı dili ve konuşma dili arasında fark tespit edilmiştir. 
Tartışma bölümünde araştırmadan elde edilen sonuçlar, ilgili araştırmalar kısmında kısaca bahsedilen benzer çalışmaların sonuçlarıyla karşılaştırılmıştır. Öneriler kısmında ise yazarlara yayınevlerine ve araştırmacılara bazı tavsiyelerde bulunulmuştur.

Abstract:
Proverbs are words that are told on the basis of long trials and observations, idioms are usually phrases of stereotypes that have a distinctive meaning, rather than a real sense.
	The purpose of the research is to examine and analyze the effects of the idioms and proverbs used in secondary school Turkish textbooks by using language by using descriptive analysis and questionnaire methods.In this study, proverbs-phrases and passage frequency in the secondary school Turkish textbooks (5-7) were determined. 1090 proverbs and phrases have been found to have a total of 1686 repetitions in the textbooks identified and examined. Between February 2017 and March 2017, 964 student questionnaires were administered in 3 different middle schools, and the answers were analyzed by descriptive analysis. The students' responses to the Likert type attitude scale were evaluated in the IBM SPSS (Statistics Package For Social Sciences) 23.00 package program.
	As a result of the study, it has been found out that secondary school Turkish textbooks are rich in terms of idioms but very inadequate in terms of proverbs. Students define proverbs better than phrases and  use them more often. However, although there is no significant difference, the number of idioms that are known is more than the number of proverbs (146 idioms 479 usage frequency, 118 proverbs 1258 usage frequency). The words used by the students in the spoken language are mainly distorted Turkish words and properly used English words. The importance given to Turkish is low. While students often use expressions in written language, they prefer to stay in their daily conversations. The difference between the written and spoken languages of the students was determined.
The results obtained without the research in the discussion section were compared with the results of similar studies briefly mentioned in the related researches. In the Suggestions section, some recommendations have been made to authors, publishers and researchers.