Dijital çağda yeni medya: Kullanımlar, sorunlar ve potansiyeller üzerine nitel bir araştırma
New media in the digital age: A Qualitative research on uses, problems and potentials
Yazar: EFE NUMAN CAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA AKDAĞ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Ütopya ve distopya kavramları yüzyıllardır ilerleme düşüncesinin ve iyi bir yaşam arayışının çıktıları olagelmiştir. İçinde yaşanılan toplumsal süreçlerin bir parçası olarak ütopya eserleri kimi zaman mevcut toplumun aksaklıklarını eleştiren bir yapı sunarken kimi zaman da gerçekleşmesi istenilen daha iyiye duyulan özlemlere dikkat çekmektedir. Distopyalar ise bu istek ve arzuların sonucunda ortaya çıkan baskıcı ve totaliter yapıların denetim ve kontrol sistemlerinin ürünü olarak tasvir edilmektedir. Bilim ve teknik alanındaki gelişmeler ütopya eserlerinde hayatı kolaylaştıran daha adil ve eşit bir yaşam için kullanılırken distopya eserlerinde bir kontrol ve denetim aracı olarak hizmet etmektedir. Medya ve iletişim araçları da bu noktada bu eserlerde yerini almıştır. 
Yeni medya ortamlarının bir ütopya mı sunduğu yoksa Orwell'ın distopik evrenine götürecek araçlar mı olduğu bu çalışmanın ana amacını oluşturmaktadır. Çalışma yeni medyanın olumlu ve olumsuz özelliklerine odaklanarak alanda çalışan uzmanlardan elde edilen bilgiler eşliğinde bir perspektif sunması nedeniyle önemlidir. Bütüncül bir bakış açısı sunarak literatürde yer alan boşluğun doldurulması hedeflenmektedir. Bu kapsamda çalışmada nitel araştırma yöntemleri kullanılmış, veri toplama tekniği olarak yarı yapılandırılmış görüşme tekniği benimsenmiştir. Katılımcılar amaçlı örneklem tekniği ile belirlenmiştir. Elde edilen veriler MAXQDA nitel veri analiz programı ile temalara ayrılarak analiz edilmiştir.
Çalışma sonucunda elde edilen bulgulardan hareketle yeni medyanın mevcut durumu, tanımlanması, sosyolojisi ve geleceği olmak üzere dört tema belirlenmiştir. Bulgular sonucunda yeni medyanın mevcut şartlarda yeterince işlenmediği, temel karakteristik özellikleri ile tanımlandığı, olumsuz özelliklerinin daha öne çıktığı, gelecek projeksiyonunda da kullanıcıların beklentilerini karşılamayacağı tespit edilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Yeni İletişim Teknolojileri, Yeni Medya, Ütopya, Distopya, İletişim Araştırmaları.

Abstract:
The concepts of utopia and dystopia have been the outcomes of the idea of progress and the search for a good life for centuries. As a part of the social processes in which we live, utopian works sometimes present a structure that criticizes the failures of the current society, and sometimes draw attention to the longing for the better that is desired to be realized. Dystopias, on the other hand, are depicted as the products of the control and control systems of oppressive and totalitarian structures that emerge as a result of these wishes and desires. While developments in the field of science and technology are used for a fairer and more equal life that makes life easier in utopian works, they serve as a means of control and supervision in dystopian works. Media and communication tools have also taken their place in these works at this point.
The main purpose of this study is to examine whether new media environments offer a utopia or whether they are tools that will lead to Orwell's dystopian universe. The study is important because it focuses on the positive and negative features of new media and offers a perspective with the information obtained from experts working in the field. It aims to fill the gap in the literature by providing a holistic perspective. In this context, qualitative research methods were used in the study and semi-structured interview technique was adopted as the data collection technique. Participants were determined by purposive sampling technique. The data obtained were analyzed by dividing them into themes with MAXQDA qualitative data analysis program.
Based on the findings of the study, four themes were identified: the current situation, definition, sociology and future of new media. As a result of the findings, it was determined that the new media is not sufficiently processed in the current conditions, it is defined with its basic characteristics, its negative features are more prominent, and it will not meet the expectations of users in the future projection. 
Keywords: New Communication Technologies, New Media, Utopia, Dystopia, Communication Research.