Çevresel sürdürülebilirliğe katkı veren insan kaynakları yönetimi (yeşil İKY) uygulamalarına yönelik bir araştırma
A research on human resource management (Green HRM) practices contributing to the environmental sustainability
Yazar: ESRA KUŞ
Danışman: PROF. DR. OLCA SÜRGEVİL DALKILIÇ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
ÖZET
Yüksek Lisans Tezi
Çevresel Sürdürülebilirliğe Katkı Veren İnsan Kaynakları Yönetimi (Yeşil İky) Uygulamalarına Yönelik Bir Araştırma
Esra KUŞ

Dokuz Eylül Üniversitesi
Sosyal Bilimler Enstitüsü
İşletme Anabilim Dalı
Yönetim ve Organizasyon Programı

Bu tez çalışmasında, Yeşil İnsan Kaynakları Yönetimi (YİKY) fonksiyonları ve uygulamaları incelenmiştir. Ulusal ve uluslararası literatürde az yer bulan YİKY fonksiyonlarını incelemek amacıyla, tümevarım yaklaşımı izlenerek fenomenolojik araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmada amaçlı örnekleme yöntemlerinden "kolay ulaşılabilir" ve "kartopu örnekleme" yöntemleri kullanılarak, özel sektörde çalışan 10 insan kaynakları uzmanı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, MAXQDA 2022 nitel veri analizi programı ile analiz edilmiştir.
Araştırma bulgularına göre, işletmelerde YİKY uygulamaları henüz gelişme aşamasında olup tam yapılandırılmamıştır ve mevcut yeşil uygulamalar bütüncüllükten yoksundur. İşletmelerin yeşil insan kaynakları yönetimi süreçlerinde en çok yer verdikleri uygulama, kâğıt kullanımını azaltmaya yönelik dijitalleşmedir. Çalışanlardan en çok beklenen yeşil davranış ise enerji ve su tasarrufuna dikkat etmeleridir. Katılımcı işletmeler, çevre duyarlılığı yüksek adayları çekmek için dijital başvuruyu ön plana çıkarmakta ve seçim kriterlerinde yeşil değerlere sahip olmayı vurgulamaktadır. Şirketlerin yeşilleşmesine yönelik öncüllerin de incelendiği çalışmada; yeşil insan kaynakları yönetimi uygulamalarının insan kaynakları uzmanları arasındaki bilinirliği, tanınırlığı ve şirket içi uygulamalardaki kullanımı incelenmiştir. Çalışmanın sonucuna göre, insan kaynakları profesyonellerinin çoğunluğu YİKY yönetiminden haberdar olmakla birlikte, konunun şirketlerindeki insan kaynakları departmanında uygulanması konusunda yeterli bilinç seviyesine ulaşamamıştır.
Sonuç olarak, YİKY uygulamalarının başarısında çalışan bilincinin önemi vurgulanmıştır. Örgütlerin, yeşil insan kaynaklarını çekmeleri ve mevcut çalışanlarını çevresel farkındalığı yüksek bireyler olarak yetiştirmeleri önerilmektedir. İşe alımlarda, yeşil farkındalığı yüksek çalışanların seçilmesi ve çevresel bilgi birikimlerinin artırılması önerilmektedir. Eğitimlerle çalışanların çevre ekonomisi ve sürdürülebilir yenilikler konusundaki bilgi birikimleri artırılmalı, performansları yeşil performans göstergeleri ile ölçülmeli ve çevreye duyarlı girişimler ile ödüllendirilmeleri önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilirlik, Çevresel Politikalar, Yeşil İnsan Kaynakları Yönetimi Fonksiyonları.

Abstract:
ABSTRACT
Master's Thesis
A Research on Human Resource Management (Green HRM) Practices Contributing to the Environmental Sustainability
Esra KUŞ

Dokuz Eylül University
Graduate School of Social Sciences 
Department of Business Administration
Management and Organization Program

This thesis examines the functions and practices of Green Human Resource Management (GHRM). To explore GHRM functions, which are scarcely covered in national and international literature, a phenomenological research design is employed following an inductive approach. Using "convenience" and "snowball sampling" methods from purposeful sampling techniques, semi-structured interviews are conducted with 10 HR professionals working in the private sector. The data collected is analyzed using the MAXQDA 2022 qualitative data analysis software. 
According to the research findings, GHRM practices in businesses are still in the development stage and are not fully structured, lacking a holistic approach. The most commonly implemented GHRM practice is digitization aimed at reducing paper usage. The most expected green behavior from employees is energy and water conservation. Participating businesses highlight digital applications to attract environmentally conscious candidates and emphasize green values in their selection criteria. The research also examined the antecedents of greening companies, the awareness, recognition, and use of GHRM practices among HR professionals within their organizations. 
In conclusion, the importance of employee awareness in the success of GHRM practices is emphasized. Organizations should attract green human resources and cultivate their current employees to be environmentally aware individuals. Recruitment should focus on employees with high green awareness, and their environmental knowledge should be enhanced. It is proposed that training programs enhance employees' knowledge of environmental economics and sustainable innovations, their performance be measured using green performance indicators, and environmentally conscious initiatives be rewarded.

Keywords: Sustainability, Environmental Policies, Green Human Resource Management Functions.