Uzakyol kaptanı eğitiminde gerekli mesleki tutum oluşturmada probleme dayalı öğrenim uygulamaları
Problem based learning practices in providing oceangoing officers with reguired professional attitudes
Yazar: MUSTAFA KALKAN
Danışman: DOÇ. DR. HAKKI KİŞİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Denizcilik = Marine ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Teknik Eğitim = Technical Education
Dizin: Denizcilik eğitimi = Maritime  education ; Gemi kaptanları = Shipmasters ; Kaptanlar = Captains ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Mesleki tutum = Vocational attitude ; Probleme dayalı öğrenme = Problem based learning ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
ÖZET.Uzakyol deniz taşımacılığının çok disiplinli özelliği ve uluslararası boyutu, uzakyol kaptanının sorumluluk alanını genişletmektedir. Bu da, kaptanın, mesleksel bilgi, beceri ve tutum açısından zengin donanımlı olmasını gerektirmektedir. Bu çalışma, uzakyol kaptanında bulunması gereken tutum donanımına yoğunlaşmaktadır. Bu yoğunlaşmanın nedeni, mesleksel bilgi ve becerilerin etkin kullanımında, "tutum"un tetikleyici ve yönlendirici özelliğinden kaynaklanmaktadır. Çalışma kapsamında, 20.yy'ın son çeyreğinden bu yana, artarak yaygınlaşan "probleme dayalı öğrenme" yönteminin, tutum oluşturma ve/veya geliştirmede savlanan etkisi incelenmektedir. İncelenmeye, uzakyol kaptanlığının alt basamaklarını oluşturan zabitler de dahil edilmektedir. Çalışmanın ilk dört bölümü, ilgili literatürün taranmasıyla oluşturulmuştur. Uzakyol kaptanında bulunması gereken tutum türlerinin belirlenmesini amaçlayan ilk bölümde, ayrıca, uluslararası deniz taşımacılığı yapan bazı şirketlerle yapılan yüzyüze görüşmelerden de yararlanılmıştır. Diğer bölümlerde sırasıyla, "öğrenme"nin özellikleri, eğitimde uygulama türlerinin karşılaştırılmalı incelenmesi, ve "probleme dayalı öğrenme" yönteminin özellikleri konu edilmektedir. Son bölüm, sözü edilen yöntemin tutum üzerindeki etkilerini irdelemektedir. İrdeleme, iki bölümden oluşan bir anket uygulamasına dayandırılmaktadır. Anket, belirlenen bazı tutum türlerine öğrencilerin yakınlık derecesini ve eğitim ortamlarının, tutum geliştirmedeki etkililik oranını saptamayı amaçlamaktadır. Son iki öğretim yılı bitiminde, hem geleneksel eğitim ortamında öğrenim gören öğrencilerle, hem de, probleme dayalı öğrenme ortamında öğrenim görmekte olan öğrencilere uygulanmıştır. Böylece hem uzamsal değişikliklerin hem de farklı öğrenim ortamlarından kaynaklanan değişikliklerin gözlenmesi olanağı amaçlanmıştır. Demografik hedef kitle olarak, denizcilik eğitimi vermekte olan yüksek öğretim kurumları ile, gerekli tutum donanımına ilişkin, uzakyol deniz kaptanlığı mesleğine benzerlik gösteren dallarda eğitim veren yüksek öğretim kurumlarında okuyanöğrenciler seçilmiştir. Çalışmanın sonunda, uzakyol deniz kaptanında bulunması gereken tutum türlerinin oluşumu ve/veya geliştirilmesine ilişkin, eğitim ortamlarının olumlu katkılarının sağlanması için, somut anket değerlendirme sonuçları bağlamında, öneriler geliştirilmektedir. Genel amaç, uluslararası ticarete konu yüklerin yaklaşık %95'inin taşınmasını üstlenen uzakyol deniz taşımacılığının, verimli ve etkili sürdürülmesi için, çok yönlü sorumluluk yüklenen kaptanlarda, istendik tutum türlerinin geliştirilmesi konusunda, denizcilik lisans eğitimi veren kurumlarda, uygun öğrenim ortamlarının oluşturulmasına katkı sağlamaktır.

Abstract:
ABSTRACT The most internationalized and the multi-disciplinary feature of oceangoing shipping enlarges the scope of the liabilities of the masters, which makes it a must for the masters to be well-equipped with certain inevitable sets of professional knowledge, skills and attitudes. This study focuses mainly on the attitudes required as they play a critical role in triggering and directing the effective management of the knowledge and the skills gained. Within this focus, the alleged effects of the "problem-based learning" method, which has increasingly been the center of attention since the last quarter of the 20 th. century, on forming and/or developing attitudes. The range of the study covers not only the masters but also the officers, the initial steps to the master's position. The first four parts of the study are mainly based on a through literature review. In preparing the first part, aiming to determine the basic sets of attitudes to be internalized by the oceangoing masters, some interviews with the leading shipping companies in Turkey are also made use of. The subjects studied in the next three parts are, respectively, the main features of effective learning, a comparison through the basic teaching/learning practices, and the fundamental principles of the problem-based learning. The last part focuses on the effects of the mentioned method on developing certain desirable attitudes. This focus is based on the concrete evaluation of the result of a questionnaire administered consecutively at the end of the last two academic years through two groups of higher education students, those exposed to the traditional teaching methods and those to the problem-based learning method. The questionnaire aims to determine the attitudes of the students as well as the effects of the methods employed. The demographic audience targeted includes, in addition to the maritime higher education institutions, the disciplines like law, medicine, nursery and dentistry, the fields of which are similar, in terms of the attitudes required, to the oceangoing shipping. The study includes, as a conclusion and based on the concrete results of the questionnaire, certain DCproposals with the hope to contribute to providing facilities which would ease the promotion of the attitudes required, which is an indispensable must on the way to sustain efficient and effective navigations. X