Depresyon eş tanısı olan panik bozuklukta değişen üstbilişsel faktörlerin  belirlenmesi
Detection of metacognitive factors that change in panic disorder with depression
Yazar: ARİF ÇİPİL
Danışman: DOÇ. DR. MELİKE NEBİOĞLU ; YRD. DOÇ. DR. ANIL GÜNDÜZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresyon = Depression ; Panik bozukluk = Panic disorder ; Ruminasyon = Rumination ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Amaç: Üstbiliş, bilişleri kontrol eden, düzenleyen, değerlendiren üst düzey
bir bilişsel yapı, bilgi ve süreçler olarak tanımlanmaktadır. Üst biliş, kişinin kendi
zihnindeki olay ve işlevlerin farkında olmasını, zihin olaylarını ve işlevlerini amaçlı
yönlendirebilmesini içeren bir üst sistem bütünüdür. Üst biliş sistemi, insanın bilişsel
süreçlerinin işlevsel ve uyuma yönelik çabasında önemli oranda rol oynar.
Dolayısıyla bu sistemde meydana gelebilecek olası bir bozukluğun pek çok
psikopatolojinin gelişmesi ve devam etmesinde önemli bir faktör olacağı
düşünülmektedir.
Bizim bu çalışmamızda amacımız polikliniğimize başvuran panik bozukluk
tanısı alan kişilerde ve panik bozukluğa eşlik eden depresif bulguları olan kişilerde
üst bilişsel inanışlar arasında bir fark olup olmadığını araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Mayıs 2018 ve Ağustos 2018 tarihleri arasında,
HNEAH Psikiyatri polikliniklerine başvuran DSM-IV Eksen-1 bozuklukları için
yapılandırılmış Klinik Görüşme Ölçeği(SCID-1)'ne göre tanısı konulmuş 53 Panik
Bozukluk ve 51 Panik Bozukluk tanısına ek olarak Depresyon tanısı almış hasta
alınmıştır. Hastalara SCID-2 uygulanarak eksen-2 tanısı alanlar dışlanmıştır. Tüm
katılımcılar Sosyodemografik Veri Formu, Panik Agorafobi Ölçeği(PAÖ),
Agorafobik Bilişler Anketi, Üst biliş Ölçeği-30(ÜBÖ-30), Ruminatif Düşünce Biçimi
Ölçeği(RDBÖ), Beck Depresyon Ölçeği(BDÖ), Beck Anksiyete Ölçeği(BAÖ) ile
değerlendirilmiştir. Katılımcıların yazılı onamları alınmıştır.
Bulgular: Panik bozukluk ve depresif epizot eşlik eden panik bozukluk hasta
grupları üstbiliş total puanları açısından karşılaştırıldığında depresif epizot eşlik eden
panik bozukluk grubunun üstbiliş total puanları anlamlı olarak daha
yüksekti(p<00,1). Panik bozukluk ve depresif epizot eşlik eden panik bozukluk hasta
grupları üstbiliş alt boyutları açısından karşılaştırıldığında depresif epizot eşlik eden
panik bozukluk grubunun kontrol edilmezlik ve tehlike(p=0.002), bilişsel
güvensizlik(p=0,019), bilişsel farkındalık(p=0,014) ve kontrol ihtiyacı(p<0.001)
üstbiliş alt boyut puanları anlamlı olarak daha yüksekti. Panik bozukluk ve depresif
epizot eşlik eden panik bozukluk hasta grupları RDBÖ total punları açısından
v
karşılaştırıldığında depresif epizot eşlik eden panik bozukluk grubunun RDBÖ total
punları(p<0.001) anlamlı olarak daha yüksekti.
Sonuç: Sonuç olarak, duygusal bozukluklara yönelik üstbilişsel yaklaşımın,
klinik psikoloji literatürüne yeni bir yön vermeye ve gelecekteki psikoterapi
yönelimlerini uygun önleme, değerlendirme ve müdahale stratejileri belirleme
açısından etkileme potansiyeline sahip olduğu ileri sürülebilir. Yeni metabilişsel
tedavi tekniklerini birlikte ele almak, bilişsel terapinin klasik çerçevesini güçlendirir
ve bu tür bilişüstü araştırmalar hem teori hem de pratik için umut verici bir alan gibi
görünmektedir.
Anahtar kelimeler: üstbiliş, panik bozukluk, ruminasyon, depresyon

Abstract:
Aim: Metacognition is defined as a high level cognitive structure, knowledge
and processes that control, regulate and evaluate cognition. Metacognition is a upper
systems that includes the awareness of the events and functions of the individual in
own mind and the ability to direct the mind events and functions. The metacognitive
system plays a significant role in the functional and adaptation effort of human
cognitive processes. Therefore, it is thought that a possible disorder in this system
will be an important factor in the development and continuation of many
psychopathologies.
In this study, our aim was to find out whether there is a difference upper
cognitive beliefs in between people who are panic disorder and depressive symptoms
associated with panic disorder.
Materials and Methods: Between May 2018 and August 2018, patients with
53 panic disorder and 51 panic disorder with depressed episode who diagnosed
according to Clinical Interview Scale (SCID-1) structured for DSM-IV Axis-1
disorders were included in this study. Patients who were diagnosed with axis-2 by
SCID-2 were excluded. All participants were evaluated with Sociodemographic Data
Form, Panic Agoraphobia Scale, Agoraphobic Cognition Questionnaire,
Metacognition Scale-30, Ruminative Thought Style Questionnaire(RTSQ), Beck
Depression Scale and Beck Anxiety Scale. Written consents from patients have been
received.
Results: When the patient groups with panic disorder and panic disorder with
depressed episode were compared in terms of metacognition total scores, the
metacognition total scores of the group panic disorder with depressed episode were
significantly higher (p <00,1). When the patient groups with panic disorder and panic
disorder with depressed episode were compared in terms of metacognition subscales,
negative beliefs about uncontrollability and danger(p=0.002), cognitive
confidence(p=0,019), cognitive self-consciousness(p=014), need to control
thoughts(p<0.001) metacognition subscales of the group panic disorder with
vii
depressed episode were significantly higher. When the patient groups with panic
disorder and panic disorder with depressed episode were compared in terms of
RTSQ total scores, the RTSQ total scores of the group panic disorder with depressed
episode were significantly higher(p<0.001).
Conclusion: Consequently, it can be asserted that the metacognitive approach
to emotional disorders have gradually begun to give a new direction to the clinical
psychology literature and have a potential to effect the future psychotherapy
orientations in terms of identifying the appropriate points of prevention, assessment
and intervention strategies. Taken together the new metacognitive treatment
techniques augment the classical framework of the cognitive therapy and as such
metacognitive research seems to be a promising area for both theory and practice.
Keywords: metacognition, panic disorder, rumination, depression