Yazının tarihsel sürecinde bir yazı kültürü olarak kaligrafive Türkiye'deki gelişimi
Through the historical process of writing  calligraphy as a writing culture and its development in Turkey
Yazar: SAİD ÇETİN
Danışman: PROF. DR. SELAHATTİN GANİZ
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Grafik Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: El Sanatları = Crafts ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: El sanatları = Handicrafts ; Grafik sanatlar = Graphic arts ; Yazı = Writing ; Yazı sanatı = Calligraphy

Özet:
Yazı şüphesiz insanlık tarihi açısından en önemli buluşların başında gelir. Mağara duvarlarına çizilen resimlerle başlayan bu serüven hesap tutmak için kil tabletler üzerine işlenen resim yazılarına, resim yazısı olan piktogramlara daha sonraları düşünce yazısı diyebileceğimiz ideogramlara evrilmiştir. Bu gelişim içerisinde ses içeren fonetik yazılara nihayet akrofoni yöntemi ile sesli yazı formlarından oluşan alfabeler şekillenmeye başlamıştır.
Yazıların çeşitli yüzeylere işlenme süreci yazının kalıcılığı, okunaklığı ve çoğaltılabilirliği gibi bazı sorunları da beraberinde getirmiştir. Yazının işleneceği alanlara sığdırılması ve harf aralarındaki boşlukların okunabilirliğini artırması gibi etkenler yazıların belli bir form ve düzene göre yazılmasını gerektirmiştir. Matbaanın icadına kadar geçen sürede önemli eserler el ile yazılır kopya edilir ve çok zahmetli işlemlerden geçirilerek kitaplaştırılırdı. 
Yazıların belli form ve biçimlere göre yazılması, insan gözünün daha güzeli araması, alfabe yazı formlarının belirli estetik düzenlere göre şekillendirilmesi kaligrafi sanatının doğuşunu hızlandırmıştır. Bu sanat latin harfleri ile sınırlandırılmamalıdır. Kökü resimli yazı sistemine dayanan binlerce yıllık geçmişi olan Çin kaligrafisi, Japon kaligrafisi, Arap kaligrafi (hat sanatı) güzel yazıya verilen önemin evrenselliğinin önemli birer örneğidir.
Osmanlı'da geleneksel sanatlara verilen önem Cumhuriyet'in ilanından sonra da önemsenmiş bilim, teknik ve sanat alanlarında önemli gelişmeler sağlanmıştır. Resim, heykel, hat ve süsleme sanatlarına önem verilmiştir. Yetiştirilmek üzere birçok yetenekli öğrenci yurt dışına gönderilmiş, yüksek okullar, enstitüler ve atölyeler açılmıştır. Millî mücadele döneminde ve Cumhuriyet'in ilanından sonra da Alfabe üzerine tartışmalar yaşanmış 1928'de harf inkılabı ile latin harflerine geçilmiş ve Türkiye'de kaligrafi sanatı farklı bir boyut kazanmıştır. Harf devrimi ile hızlı bir geçiş süreci yaşanmış bazı hattatlar güzel yazı üslubunu teknikleri ile birlikte yeni harflerde devam ettirmişlerdir. 
Türkiye için devrim her ne kadar sancılı da olsa bu geçiş süreci kültür, bilim ve sanatın evrenselliği sayesinde gerek usta çırak ilişkisi ile gerekse okul eğitimi sistemi ile kuşaklara aktarılmaya devam etmektedir. Çalışmamızda Türkiye tarihinde önemli yeri olan kaligrafi ustalarından ve latin kaligrafisi ile ilgilenen sanatçılardan ve eserlerinden bahsedilmektedir. Son 15 yılda ülkemizde hızlı bir gelişim gösteren kaligrafi sanatı bazı üniversitelerde bölüm dersi olarak verilmekte, özel ve resmî kurumlarda kaligrafi kursları verilmektedir. Kaligrafi sanatı ile ilgili uluslararası sergiler, sempozyum ve konferanslar düzenlenmekte, Gelişen teknoloji ile birlikte iletişim ağlarının yaygınlaşması ve görsel iletilerin çoğalması bu sanatın tanıtılması ve yaygınlaşmasını sağlamaktadır.

Abstract:
Writing is undoubtedly one of the most important discoveries in the history of mankind.  This adventure, which started with the paintings that drawn on the cave walls, evolved into the hieroglyphics on clay tablets for accounting,  pictograms as hieroglyphics, and after that ideograms, which we could call graphic symbol that represents an idea or concept. In this development, phonetic texts containing sound have finally started to form alphabets consisting of phonetic forms with acrophonetic writing.
The process of writing texts on various surfaces has brought with it some problems such as permanence, legibility and reproducibility of the writing. Factors such as fitting the text into the fields to be processed and increasing the readability of the spaces between the letters necessitated writing of the text in a certain form and order. Until the invention of the printing press, important works were written by hand, copied and processed through a very troublesome procedures. 
The writing of texts according to certain forms and styles, the search of the human eye for more beauty, the shaping of letter forms according to certain aesthetic orders accelerated the birth of calligraphy art. This art should not be limited to Latin letters. 
Chinese calligraphy, Japanese calligraphy and Arabic calligraphy which have a history of thousands of years based on the illustrated writing system are important examples of the universality of the importance given to art of writing. Chinese calligraphy which has a history of thousands of years based on the illustrated writing system, Japanese calligraphy and Arabic calligraphy are important examples of the universality of the importance given to art of writing.
The importance given to traditional arts in the Ottoman Empire was supported after the declaration of the Republic of Turkey; important developments have been achieved in the fields of science, technique and art. Painting, sculpture, calligraphy and ornamentation arts were given importance in this period. Many talented students have been sent abroad and many colleges, institutes and art studios have been opened. In the national struggle period and after the declaration of the Republic of Turkey, discussions were made on the alphabet and the Latin letters was adopted in 1928 with the letter revolution and calligraphy in Turkey gained a new dimension.  There was a rapid transition process with the letter revolution, and some calligraphers continued their style in art of writing by using new letters.
Although the letter revolution for Turkey was painful, this transition process continues to be transferred to generations through the universality of culture, science and art by the work shadowing and school education system. In this study, calligraphy masters and artists who are interested in Latin calligraphy and their artworks, which take an important place in Turkish writing history, are mentioned. Art of calligraphy, which has developed rapidly in Turkey in the last 15 years, is given as a department course in some universities and many calligraphy courses were opened in private and public institutions.  International exhibitions, symposiums and conferences about calligraphy are organized. Spreading of communication networks and increasing of visual messages due to developing technology provides the introduction and spreading of calligraphy art.