İlköğretim 1. sınıf hayat bilgisi ders kitabındaki görsellerin kök değerler açısından incelenmesi ve akademisyen görüşleri
Examining the visuals in the primary education 1st grade life sciences textbook in terms of root values and academician opinions
Yazar: AYŞE ÖZÇINAR
Danışman: DOÇ. DR. FATİH YILMAZ
Dicle Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Görsel hikayeleme = Visual narrative ; Görsel materyaller = Visual materials ; Hayat bilgisi = Life science ; Hayat bilgisi dersi = Life science lesson ; Kitaplar = Books ; Sanat eleştirisi = Art criticism ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu çalışmada ilköğretim 1. sınıf hayat bilgisi ders kitabındaki görsellerin kök değerler (Adalet, dostluk, dürüstlük, sevgi, saygı, sabır, sorumluluk, özdenetim, vatanseverlik yardımseverlik) açısından akademisyen görüşleri doğrultusunda incelenerek ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmada nitel araştırma modellerinden temel nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Uzman görüşü alınarak hazırlanan form Türkiye'nin çeşitli üniversitelerinden akademisyenlerin görselleri yorumlamaları istenilmiş ve yorumlardan elde edilen dokümanlar, doküman analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. 1.sınıf hayat bilgisi ders kitabında yer alan kök değerler açısından incelenmesi uygun olduğu düşünülen 16 görsel seçilmiştir. Seçilen 16 görsel kullanılarak Feldman sanat eleştirisi, pedagojik eleştiri, aşamalarını içeren yarı yapılandırılmış formla önce çalışmayı yürüten kişi tarafından ardından Türkiye'nin farklı üniversitelerinde görev yapan sanat eğitimi alanında çalışan akademisyenler tarafından doldurularak veriler toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel analiz kullanılmıştır.
Araştırma kapsamında elde edilen verilere göre, forma verilen cevaplar doğrultusunda Talim ve Terbiye Kurulunun belirlediği 10 kök değerin Hayat Bilgisi ders kitabına yansımaları, kullanım sıklığı ve yeterliliği çalışılmış olup araştırmanın sonucunda hayat bilgisi 1. Sınıf ders kitabında en çok yer verilen kök değerin sevgi, saygı, sorumluluktur. Ders kitabında en az kullanılan değerlerin dürüstlük, adalet, sabır kök değeri olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Kök değerlerin görsellere yansımasındaki yeterliliği hususunda en başarılı olan kök değerin yardımseverlik ve dürüstlük kök değeri olduğu   sonucuna varılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda 1.sınıf hayat bilgisi ders kitabı hazırlanırken dürüstlük, adalet ve sabır, değerlerine daha çok yer verilmesi önerilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Değerler eğitimi, kök değer, hayat bilgisi dersi, Feldman sanat eleştirisi (pedagojik eleştiri).

Abstract:
In this study, the visuals in the primary school 1st grade life science textbook were examined in terms of root values (Justice, friendship, honesty, love, respect, patience, responsibility, self-control, patriotism, helpfulness) and the views of academicians were examined. Basic qualitative research method is used in the study. After interpretation by the researcher, academicians from various universities in Turkey were asked to interpret the images and the documents obtained from the comments were analyzed by document analysis. 16 visuals were selected, which were considered appropriate to be analyzed in terms of root values in the 1st grade life science textbook. Using 16 selected images, a semi-structured questionnaire form including Feldman's art criticism, pedagogical criticism, and stages was filled in first by the person conducting the study and then by field experts working in different universities in Turkey and data were collected. Descriptive analysis was used in the analysis of the data. 
According to the data obtained within the scope of the research, the reflections, frequency of use and adequacy of 10 root values determined by the  turkish education board in the life science textbook were determined in line with the answers given to the questionnaire. As a result of the research, the most common root value in the life studies 1st grade textbook is love, respect and responsibility. It has been concluded that the least used values in the textbook are honesty, justice and patience root values. It was concluded that the most successful root value in terms of the adequacy of the reflection of the root values on the visuals is the root value of benevolence and honesty. In line with the findings, it has been suggested to give more place to the values of honesty, justice and patience while preparing the 1st grade life science textbook.

Key Words: Values education, root value, life science, Feldman art criticism (pedagogical criticism).