Transplantasyon sonrası canlı karaciğer donörlerinde sağlıkla ilgili yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of healthy quality of life in living liver donors after transplantation
Yazar: ILKIN HASHIMOV
Danışman: DOÇ. DENİZ BALCI
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Doku donörleri = Tissue donors ; Doku ve organ tedariği = Tissue and organ procurement ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer nakli = Liver transplantation ; Organ nakli = Organ transplantation ; SF-36 Sağlık Taraması = SF-36 Health Survey ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Son yıllarda canlı donör kullanılarak yapılan transplantasyonlar tüm dünyada yaygın
hale gelmiştir. Esas odak direkt alıcıların sağlıklı yaşam kalitesi üzerinde olsa bile donörlerin
sağlıklı yaşam kalitesi de giderek artan bir şekilde dile getirilmeye başlanmıştır.
Çalışmamızın amacı: Karaciğer transplantasyonu sonrasında canlı karaciğer
donörlerinin sağlıkla ilgili yaşam kalitesinin değerlendirilmesidir. Bu amaçla biz bu
çalışmamızda canlı donörle yapılan karaciğer transplantasyonunun uzun vadede donörlerin
fiziksel, mental ve psikososyal sağlık durumlarına olan etkisini özetledik. Burdan yola
çıkarak yaptığımız çalışmanın hipotezi şudur:
1. Canlı donörler ameliyat sonrası ruhsal ve fiziksel açıdan iyidirler.
2. Donörlerin yaşam kalitesi ölçeği puanı normal düzeydedir.
Bu çalışma için Anakara Üniversitesi Etik Kurul Komitesinden onay alındı.
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı, Organ ve Doku
Nakli Merkezinde gerçekleştirilen bu prospektif, kesitsel klinik çalışmaya ocak 2014-nisan
2016 tarihleri arasında yapılan canlı donörlü karaciğer transplantasyonunun donörleri dahil
edildi. Çalışmamıza toplam 34 donör dahil edildi.
Çalışmaya dahil edilen karaciğer transplantasyonu için donör olmayı kabul etmiş
sağlıklı ve gönüllü donörlerin demografik özellikleri değerlendirildiğinde, 34 donörden 23'ü
(%67.6) erkek, 11'i (%32.4) kadındır. Olguların yaşları 19 ile 51 yıl arasında değişmekte
olup ortalama yaş 32 yıldır.
Canlı karaciğer donörlerinde sağlıkla ilgili yaşam kalitesini araştıran diğer
çalışmalara bakıldığında, çalışmaların çoğunda donörlerin ameliyat sonrası yaşam
kalitelerinde önemli bir değişiklik bulunmamış, hatta normal popülasyonla
karşılaştırıldığında donörlerin sonuçları aynı ya da çok daha iyi olarak bildirilmiştir.
Çalışma kapsamında donörlerin SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği puanları ile Türk
toplumu normları karşılaştırıldığında, donörlerin fiziksel rol güçlüğü, sosyal fonksiyon ve
emosyonel rol güçlüğü alt ölçek puanı ortalamalarının, postoperatif 6. aya kadar Türk
toplumunun ilgili ortalamalarından anlamlı düzeyde düşük olduğu bulunmuştur. Ama
sonrakı ölçümlerde donörlerin yaşam kalitelerinin artık normale döndüğü, hatta bazı
ölçeklerde daha iyi olduğu görülmüştür. Çalışmamızda, donörlerin SF-36 yaşam kalitesi
ölçeği ortalama puanları literatürden farklılık göstermemiştir.
Anahtar kelimeler: Transplantasyon, karaciğer donörü, yaşam kalitesi, SF-36

Abstract:
Transplantations using live donors have become widespread all over the world in
recent years. Even if the main focus is on the quality of life of direct recipients, the healthy
living quality of donors is increasingly being discussed.
Purpose of our study: To assess the health-related quality of life of living liver
donors after liver transplantation. For this purpose, we have summarized in this study the
effect of liver transplantation made with live donors on physical, mental and psychosocial
health status of donors in the long run. The hypothesis of our work is as follows:
1. Live donors are good post-operatively in terms of mental and physical health.
2. The score of donors in the quality of life scale is at normal levels.
This study was approved by Anakara University Ethics Committee approved.
This prospective, cross-sectional clinical study conducted at the Ankara University
Medical Faculty General Surgery Department, Organ and Tissue Transplantation Center
included donors of live-donor liver transplantation between January 2014 and April 2016.A
total of 34 transmitters were included in our work.
23 of the 34 donors (67.6%) were male and 11 (32.4%) were females when the
demographic characteristics of healthy and volunteer donors agreed to be donors for the liver
transplantation were examined in the study. The ages of the cases ranged from 19 to 51 years
with 32 being the average age.
When other studies investigating health-related quality of life in live liver transplants
were examined, no significant changes have been observed in the post-operative quality of
life of the donors in the majority of cases, even when compared with the rest of the
population, the results of the donors were reported to be either the same or much better.
In the study, when SF-36 Quality of Life Scale scores of the donors and the rest of
the Turkish society were compared, it was found that the mean of subscale scores of physical
role role, social function and emotional role of donors were significantly lower than the
related averages of Turkish society up to 6 months postoperatively. But later in the later
surveys, the donors were found to have normal quality of life, even better in some
catogories.
In our study, the SF-36 quality of life scale scores of donors did not differ from the
literature.
Key words: Transplantation, liver transplant donor, quality of life, SF-36