Kişilik ve motivasyon arasındaki ilişki: Mavi ve beyaz yakalı çalışanlar üzerine bir araştırma
The relation between personality and motivation :A research on blue and white collar employees
Yazar: FATMA BEKTAŞ DEREKÖYLÜ
Danışman: PROF. DR. SİBEL GÖK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Çalışma Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Beyaz yakalı = White collar ; Beyaz yakalı = White collar ; Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Kişilik = Personality ; Mavi yakalı çalışanlar = Blue collar workers ; Mavi yakalı çalışanlar = Blue collar workers ; Motivasyon = Motivation ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Günümüzde örgütleri başarıya ulaştıran en önemli değer, motivasyonu sağlanmış insan faktörüdür. Çalışanlarını iyi tanıyan, onların kişilik özellikleri hakkında bilgi sahibi olan, yaptıkları işlerin kapsamını ve gerekliliklerini bilerek bu gereklilik ve kişilik özelliklerini harmanlayarak uygun motivasyon araçlarını kullanan örgütler geleceğe güvenle bakabilirler. Oysa, çalışanlarını her birine uygun içsel ve dışsal motivasyon araçları ile motive edemeyen insan kaynakları uygulamalarının, örgütlerin hedeflerine ulaşmalarını sağlamakta hiçbir faydası olamaz. 
Bu tez kapsamında, kişilik, motivasyon (içsel ve dışsal motivasyon), mavi yakalı ve beyaz yakalı çalışan kavramları detaylı olarak ele alınmış ve tüm bu kavramların arasındaki ilişki ortaya konmaya çalışılmıştır. 
Çalışma, mavi ve beyaz yakalı çalışanların kişilik özellikleri ile motivasyonları arasındaki ilişkiyi; çalışanların kişilik özelliklerinin (sorumluluk, dışadönüklük, uyumluluk, duygusal denge ve gelişime açıklık) içsel ve dışsal motivasyon unsurları üzerindeki etkisinin mavi ve beyaz yakalılığa bağlı olarak farklılık gösterip göstermediğini araştırmak amacıyla yapılmıştır. İstanbul'da faaliyet gösteren bir tekstil üretimi işletmesinde çalışan 860 mavi ve beyaz yakalıya uygulanan anket sonuçları üzerinde yapılan analizler, çarpıcı bir biçimde, tekstil sektöründe hem mavi hem beyaz yakalılarda içsel motivasyon unsurlarının dışsal motivasyon unsurlarına göre daha ön planda olduğunu, beyaz-mavi yaka olma durumunun kişilik özelliklerinin içsel motivasyon üzerindeki etkisinin şiddet ve anlamlılığını dışa dönüklük, uyumluluk ve sorumluluk kişilik özellikleri; dışsal motivasyon üzerindeki etkisinin şiddet ve anlamlılığını dışa dönüklük, uyumluluk ve gelişime açıklık kişilik özellikleri için farklılaştırdığını göstermiştir. 
Yine çalışanların kişilik özelliklerine bakıldığında, araştırmanın yapıldığı tekstil işletmesinde uyumluluk kişilik özelliğinin içsel ve dışsal motivasyon unsurları üzerinde en etkili olan kişilik özelliği olduğu, bununla beraber beyaz ve mavi yakalılarda uyumluluk kişilik özelliğinin düşük olduğu görülmüş ve bu bulguya yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Motivated employee can be considered as one of the most important value for organisations. Only the organisations who use the best motivation tools for the employee- identifying the employee characters well and considering the work qualifications and the personality traits- can be hopeful for the future.
This thesis, has described the concepts of the personality traits, motivation (intrinsic and extrinsic) and blue and white collar workers. In addition, the relations between these conceptions have been analyzed.
This research investigate whether the collar colour is an independent variable on the relation between the personality traits and intrinsic and extrinsic motivaton scores or not. The survey has been applied to 400 blue and white collar workers in a textile manifacturer in Istanbul and the suggestions have been made parallelled to the analyzed results.