Üniversite öğrencilerinin siber aylaklık davranışları ile okul tükenmişlikleri arasındaki ilişkinin bazı değişkenler açısından incelenmesi
Examining the relationship between university students' cyberloafing behaviors and school burnout in terms of some variables
Yazar: MUHAMMET CAN DOĞRU
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE ZEKAVET KABASAKAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Okul tükenmişliği = School burnout ; Siber aylaklık = Cyber loafing ; Tükenmişlik = Burnout ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmada üniversite öğrencilerinin okul tükenmişlikleri ile bazı demografik 
değişkenlerin siber aylaklık davranışları üzerindeki yordayıcı etkilerinin incelenmesi 
amaçlanmıştır. Çalışma, İzmir ilindeki bir devlet üniversitesinin öğrencilerinden uygun
örnekleme yöntemiyle ulaşılan 406 öğrenci ile online ve yüz yüze uygulamalarla 
yürütülmüştür. Verilerin elde edilmesinde "Siber Aylaklık Ölçeği", "Maslach Tükenmişlik 
Envanteri-Öğrenci Formu" ve katılımcılara yönelik bazı sosyodemografik bilgileri ele alan
"Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Verilerin analiz sürecinde SPSS 28.0 paket 
programından yararlanılarak bağımsız örnek t-testi, one way ANOVA, Post-Hoc (Scheffe), 
Pearson Korelasyon analizi ile çoklu regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Ulaşılan bulgular,
siber aylaklığın alışveriş, durum güncelleme ve oyun/bahis alt faktörleri ile okul 
tükenmişliğinin tükenme ve duyarsızlaşma alt faktörleri arasında pozitif yönde anlamlı ve 
düşük düzeyde bir ilişki olduğunu göstermiştir. Ayrıca okul tükenmişliği alt boyutlarından 
yetkinlik ile yaş, genel not ortalaması ve günlük internet kullanım süresinin siber aylaklık 
davranışları üzerindeki yordayıcı etkilerinin anlamlı olduğu bulunmuştur. Siber Aylaklık 
Ölçeği alt boyutlarında cinsiyete göre oyun/bahis; yaşa göre paylaşım ve içerik erişimi; sınıf
düzeyine göre paylaşım ve içerik erişimi; genel not ortalamasına göre durum güncelleme; 
okula devamsızlık durumuna göre alışveriş ve oyun/bahis; günlük internet kullanım süresine 
göre ise paylaşım, alışveriş ve durum güncelleme alt boyutlarında anlamlı farklılaşmalar 
görülmüştür. Bölüm tercih etme şekline göre ise ölçek alt boyutlarında farklılaşmalar tespit 
edilememiştir. Araştırma sonunda elde edilen sonuçlar literatür ışığında ele alınmış ve ilerideki 
çalışmalara ve uygulayıcılara yönelik bazı öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the predictive effects of university students' 
school burnout and some demographic variables on cyberloafing behaviors. The study was 
carried out with online and face-to-face applications with 406 students from a state university 
in Izmir, reached by convenient sampling method. "Cyber Loafing Scale", "Maslach Burnout 
Inventory-Student Form" and "Personal Information Form", which deals with some 
sociodemographic information about the participants, were used to obtain the data. In the 
analysis process of the data, independent sample t-test, One Way ANOVA, Post-Hoc 
(Scheffe), Pearson Correlation analysis and multiple regression analysis were performed using 
the SPSS 28.0 package program. The findings showed that there is a positive and low level 
relationship between shopping, real-time updating and gaming/gambling sub-factors of 
cyberloafing and burnout and depersonalization sub-factors of school burnout. In addition, it 
was found that only competence, one of the sub-dimensions of school burnout and age, grade 
point average and daily internet use had a significant predictive effect on cyberloafing. 
Significant differences were observed in the sub-dimensions of the scale, gaming/gambling by 
gender; sharing and accessing online content by age; sharing and accessing online content by 
grade level; real-time updating according to GPA; shopping and gaming/gambling according 
to school absenteeism; sharing, shopping and real-time updating according to daily internet 
usage time. There were no differences in the sub-dimensions of the scale according to the way 
of choosing the department. The results obtained at the end of the research were discussed in 
the light of the literature and some suggestions for future studies and practitioners were presented.