II. Abdülhamid Yıldız Fotoğraf Koleksiyonu'ndan seçilmiş fotoğrafların korunmasına yönelik belgeleme ve arkeometrik analizler
Documentation and archaeometric analyzes for the conservation of selected photographs from the Abdulhamid II Yıldız Photography Collection
Yazar: ELİF SARAÇ
Danışman: PROF. DR. ALİ AKIN AKYOL
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kültür Varlıklarını Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Arkeometri = Archaeometry ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: FTIR = FTIR ; Türk fotoğraf sanatı = Turkish photography art ; Önleyici koruma = Preventive conservation

Özet:
Bu çalışma, Yıldız Fotoğraf Albümleri koleksiyonundan farklı tarihlerde basılmış fotoğraflar üzerinde gerçekleştirilen çalışmaları kapsamaktadır.  Çalışmanın amacı, II. Abdülhamid Yıldız Fotoğraf Koleksiyonu'ndan seçilen örneklerin arkeometrik analizlerle belgelenmesi, elde edilen sonuçlarla hazırlanması muhtemel koruma planlamalarının gerçekleştirilmesine katkı sunmaktır. 
Fotoğraf koleksiyonlarında oluşturulacak herhangi bir koruma planlaması öncesinde detaylı inceleme ve belgeleme çalışması gerçekleştirilmelidir. Bu amaçla Yıldız Fotoğraf Albümleri koleksiyonunda seçilen örnekler üzerinden korumaya yönelik belgeleme çalışması yapılmıştır. Bu kapsamda öncelikle fotoğrafların görsel incelemesi yapılmış yüzey görüntüleri ve renklerine dair bilgiler kaydedilmiştir. Bu çalışmalarda çıplak gözle yapılan incelemelere ek olarak yüzey görüntülerinin tespiti için çeşitli büyütme oranlarına sahip büyüteçler ve ışıklar kullanılmıştır. Bu çalışmalardan elde edilen veriler çoğu zaman tek başlarına bir değerlendirme yapmayı mümkün kılmayabilir. Bu nedenle çok katmanlı ve birbirinden farklı organik ve inorganik malzemeler kullanılarak oluşturulan fotoğrafların bu çok katmanlı yapısı hakkında daha detaylı analizler yapılması elzemdir. Çalışmaya dahil edilen örneklerde karakterizasyona yönelik olarak  FTIR, XRF ve  SEM-EDX analizleri kullanılmıştır. Analizler ile elde edilen sonuçlar, görsel incelemede kaydedilen sonuçlarla birlikte değerlendirilerek fotoğrafların karakterizasyonu yapılmıştır. Sonuçlar fotoğrafların kimyasal içerikleri ve dolayısıyla da yapım tekniklerine dair bilgiler ortaya koyabilmeyi mümkün kılmıştır. Fotoğrafların katmanları, kullanılan bağlayıcı maddeler, yüzey karakterizasyonunu oluşturan bileşenleri hakkında veriler elde edilmiştir. 
Elde edilen verilerle, fotoğrafların etkin ve önleyici korunmalarına yönelik olarak hazırlanması muhtemel projeler için kaynak oluşturulmuştur. Çalışmanın, ülkemizin fotoğraf koruma ve onarım alanında uluslararası standartları yakalaması amaçlanmış. Bu açıdan öncü çalışmalardan biri olması hedeflenmiştir.

Abstract:
This study, covers studies conducted on selected photographs from the published collection on different dates from Abdulhamid II Yıldız Photography Collection. The aim of the study is to contribute to the realization of potential conservation planning by documenting samples selected from the II. Abdülhamid Han Yıldız Photograph Collection through archaeometric analyses and presenting the results obtained. Before any conservation planning is undertaken in photograph collections, a detailed examination and documentation study should be conducted. For this purpose, a documentation study focusing on conservation was carried out on selected samples in the Yıldız Photograph Albums collection. Firstly, visual examination of the photographs was conducted, and surface images and color information were recorded. In these studies, in addition to naked-eye examinations, magnifying glasses with various magnification ratios and lights were used to identify surface images.The data obtained from these studies may not always enable an assessment on their own. Therefore, it is essential to conduct more detailed analyses on the multi-layered structure of photographs created using various organic and inorganic materials. FTIR, XRF, and SEM-EDX analyses were used for characterization in the samples included in the study. The results obtained from the analyses, along with the results recorded during visual examination, were evaluated, and the characterization of the photographs was performed. The results made it possible to reveal information about the chemical contents of the photographs and hence the construction techniques. Data on the layers of the photographs, the binding materials used, and the components constituting surface characterization were obtained.
Through the data obtained, a resource has been created for projects aimed at the restoration and conservation of the photographs. The aim of the study is to be one of the pioneering works for our country to achieve international standards in the field of photograph conservation and restoration.