Ortaöğretim tarih öğretmenlerinin derslerinde zamanı etkili kullanma stratejilerinin değerlendirilmesi (Mardin ili örneği)
Evaluation of usage effective time strategies in secondary education by history teachers (Mardin sample)
Yazar: İSLAM ÇAM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞERİF KORKMAZ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Tarih Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Mardin = Mardin ; Ortaöğretim = Secondary education ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Tarih = History ; Tarih dersi = History lesson ; Tarih öğretimi = History teaching ; Zaman yönetimi = Time management ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Toplumlar, eğitim gereksinimlerini karşılamak, eğitimin amaçlarına planlı bir biçimdeulaşmak ve eğitim alanındaki kaynakları amaçlar doğrultusunda koordine etmek amacıylabu alanda eğitim örgütünü oluşturmuşlardır. Eğitim örgütü kendinden beklenilen işlevleriyerine getirebilmesi için çeşitli kaynaklara ihtiyaç duymaktadır. Bu kaynaklardan en baştagelenleri: Para, emek ve teknoloji gibi kaynaklardır. Bunların yanı sıra eğitimde soyutniteliğe sahip olan zaman da önemli bir kaynaktır. Eğitimde zaman, biriktirilememesi,kullanılmasa da kendi tükenmesi, geri döndürülememesi gibi özellikleriyle tüm diğerkaynaklardan daha öte ve kritik bir kaynak niteliği kazanmaktadır. Zaman; soyut niteliğesahip olması nedeniyle önemi anlaşılmayan ve en hor kullanılan kaynaktırEğitim kurumlarında eğitim programları için ayrılan süre sınırlıdır. Bu sınırlı süreiçinde öğretmenlerin yapması gereken birçok iş bulunmaktadır. Ders zilinin çalmasıylabirlikte öğretmenin derse vaktinde gelmemesi, sınıfa geç gelen öğrenciler, öğrencilerinsınıfta yerlerini alması, öğretmenin yoklama alması, sınıf defterini doldurması, derstekullanacağı araç-gereçleri önceden hazırlamaması, derse hazırlıksız ve plansız girmesi gibidurumlar ders süresinin yitimine neden olan durumlardan sadece birkaçıdır.Öğretmenlerden, sınıfta zamanın etkili kullanılması için zaman yönetimi stratejilerindenyararlanıp derslerde zaman yönetimini gelişigüzellikten kurtarması beklenmektedir. Sınıftazaman yönetimi stratejileri konusunda yeterli bilgi, beceri ve donanıma sahip olup bunlarıdavranış haline getirmiş olan öğretmenin ders süresi boyunca zamanı etkin ve verimli birbiçimde kullanmasının önünde herhangi bir engel kalmadığı söylenebilir.Bu araştırma orta öğretim Tarih öğretmenlerinin derslerinde zamanı etkili kullanmastratejilerinin değerlendirilmesi üzerine yapılmıstır. Araştırma 2008-2009 eğitim-öğretimyılında Mardin ili ve ilçelerindeki resmi ve özel orta öğretim kurumlarında görev yapanTarih öğretmenlerini kapsamaktadır. Veriler, öğretmenlerin kisisel bilgilerini içeren ve altısorudan olusan birinci bölüm ile öğretmenlerin zaman yönetimi stratejileri konusundagörüslerini içeren ve seksen soruluk ikinci bölümden olusan arastırmacı tarafındangelistirilmis bir anket ile toplanmıstır. Verilerin analizinde cinsiyete, öğretmenlerin mezunoldukları okul ve eğitim düzeylerine göre farklılıkları t-testi; mesleki kıdem, mezun olduğuokul türü ve okuttuğu sınıf mevcuduna göre farklılıkları ise tek yönlü varyans analizi (oneway ANNOVA-F testi) tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre;tarih öğretmenlerinin zaman yönetimi yaklaşımlarından Kendini Toparla Yaklaşımı, SavaşçıYaklasım, Hedef Yaklasımı, ABC Yaklasımı, Sihirli Araç Yaklasımı, Zaman Yönetimi 101Yaklaşımı'na yönelik görüşlerinin ortalamalarının yüksek düzeyde olduğu; KendiniAkıntıya Bırak Yaklaşımı ve Öz Bilinç Yaklaşımı'na yönelik görüşlerinin ortalamalarınındüşük düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıstır. Öğretmenlerin cinsiyet, mesleki kıdem,çalıştıkları okul türü, mezun oldukları okul ve eğitim düzeyi gibi demografik özellikleriaçısından farklılıklarına rağmen derslerde benzer zaman yönetimi stratejilerini kullanmaktaoldukları söylenebilir. Sınıf mevcudunun derste zaman kullanımını anlamlı ölçüde etkilediğibulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Zaman, Sınıfta zaman yönetimi, Tarih öğretmeni, Mardin

Abstract:
Societies made on education organization to cordinate the sources of education ondfind the needs education. The education organization needs different sources to achieve itsfunctions. This resorcues are Money, technology and labor. As well as these, education hasabsraction time. Time, for education, can not be saved and it can finish without being takenback, is also a critical resource. Because of having a absract function, time can not beunderstood.Time is limited in education areas for programmes in this limited time teachers havetoo business to do. Because of student?s coming late class, stting on their desks, writing onclass notebook, coming without planning, are the states which cause losing too much time.Teachers should use the direction of time in an apropriate way and find good strategies. Ifteachers has enough information, ability and treat by using these, they also don?t have abarrier to use time in effective way.This research was done among the history teachers the assesment of using time ineffective way. Research (2008-2009) consist of the history teachers in formal and informalschools in Mardin. The results, consist of the personal information about teachers and a firstpart which has six questions. The second part consist of 80 questions and wievs of theteachers which were about time-direction-strategies in the assesment of the results, theschool from which teachers graduated from, difference of sex were optained by t-test,professional grade difference of the class population way analized the one side variationanalize (one-way Annova).According to the findings of the research, the history teachers has a time directionapproach, war approach, aim approach, ABC approach, magic means, the high awerage ofthe wievs. There is also an approach of leaving yourself to a flow. It is also understood thatassesment of oneself is very low. It can be said that teachers have variety of job grades, thetype of schools, thay have similar time direction strategies in lessons. It is found that thenumber of the class has effect on time direction.The key words: Time, The direction of time in class, History teacher, Mardin