Klivus kordomalarının endoskopik transnazal cerrahi eksizyon tedavisinin sonuçlarının retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of endoscopic transnasal surgery treatment to clivus chordomas
Yazar: EMRE ÇAVUŞOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ERKİN ÖZGİRAY
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery

Özet:
Kordomalar, lokal-agresif invaziv seyir gösteren notokord kökenli kemik tümörlerdir, histolojik olarak düşük gradeli sayılsalar da yüksek rekurrens oranına sahiptir ve nadiren de olsa metastaz yapabilirler. Klivus kordomalar tüm intrakranial tümörlerin %0,2 sini, tüm kafa tabanı tümörlerinin yüzde %6 sını oluşturmaktadır. Dünyada kabul gören tedavisi agresif yaklaşımla cerrahi olarak mümkün olan en geniş tümör rezeksiyonunu sağlayıp, ek nörolojik kayıba neden olmadan hayat kalitesini korumaktır. Ancak tümörun infiltratif-destruktif olması ve nörovaskuler yapılara komşu olması sebebi ile ve ilk tanıda genel olarak büyük hacimlere ulaşmış olması sebebi ile genel olarak total rezeksiyon mümkün olmamaktadır. Tanı aldıktan sonra tedavisiz yaşam süresi ortalama 28 aydır. Birçok otörün tanı konulduktan sonra agresif cerrahi ve adjuvan tedaviyi önerdiği belirtilmiştir. Ancak transfasyal, transoral, transpetrosal yaklaşımlar yüksek mortalite ve morbiditeye sebep olmaktadır. Daha önce seçilmiş orta hat yerleşimli-lateral uzanımı olmayan vakalarda kullanılan bir teknik olan transnazal endoskopik cerrahi, son yıllarda deneyimin artması ve cerrahi ekipmanların gelişmesi ile güvenilir minimal invaziv öncelikli cerrahi seçenek olarak karşımıza çıkmaktadır.
Geriye dönük ve tanımlayıcı olan çalışmamızda, 1 Ocak 2014-1 Mart 2018 yılları arasında, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroşirürji Kliniği'nde, endoskopik transnazal yolla opere edilen ve kesin patoloji sonucu "klivial kordoma" olan hastaların; sosyo-demografik özellikleri, hastalığa ilişkin bulguları ve sağ kalım süreleri değerlendirilmiştir.
Çalışmada incelenen toplam 10 hastanın 7'si (%70) erkek, 3'ü (%30) kadın, yaş ortalamaları 53,40 ± 18,77 olarak saptanmıştır. Opere edilen olguların kesin patoloji sonucunda; % 80'i kordoma, %10'u dediferansiye kordoma, %10'u konromiksoid tümör olduğu görülmüştür. Çalışmadaki hastaların %50'si baş ağrısı, %30'u diplopi şikâyeti ile
başvuruda bulunmuş, bu şikâyetlerin, pitozis ve burun tıkanıklığın şikâyetiyle başvuranlara göre oranla daha yüksek olduğu görülmüştür. Endoskopik transnazal yaklaşım tekniği ile opere olan hastaların, operasyon tarihinden sonraki 4 yıllık sağkalım süreleri Kaplan-Meir yöntemiyle hesaplanmış ve medyan sağ kalım 48 ay ± 18,98 olarak bulunmuştur. Endoskopik transnazal yolla opere edilen hastalarımızın % 80'inde cerrahi sonrası nörolojik defisit saptanmamıştır. %20 hastada ise BOS fistülü-menenjit görülmüştür. Cerrahi sonrası, hastanede ortalama yatış süresi 9,10±9,83 gün olarak saptanmıştır.
Klivus kordomalarında, güvenilir patolojik veri sağlamada, cerrahi sonrası düşük morbidite ve kısa hospitilizasyon, yönetilebilir komplikasyon oranıyla endoskopik transnazal yaklaşım tekniği, diğer cerrahi yaklaşım tekniklerine göre üstünlükleri olan alternatif bir teknik olarak kabul edilmektedir. Çalışmamız literatür bilgilerine olan uyumlu sonuçları ile klivus kordomalarında, endoskopik transnazal yaklaşımla cerrahinin, doğru ve güvenilir bir yöntem olabileceğine destek sağlamıştır.
Anahtar kelimeler: klivus, kordoma, endoskopik transnazal cerrahi

Abstract:
Chordomas are bone tumors of notochord origin, showing locally-aggressive invasive course, histologically, low graded counts but have a high recurrence rate and rarely they can do metastasis. Clivus chordoma accounts for 0,2% of all intracranial tumors, 6% of all skull base tumors. Accepted treatment in the world is provide the largest surgical resection as possible as,without new norological deficit and save the quality of life.The tumor in first diognosis is generally have a big volume and neigbor to neurovascular structures,so commonly it is not possible to do total resection.After diognosis the average duration is 28 mounts without treatment.Many surgent suggest agressive surgery and adjuvant treatment after diognosis. However, transfascial, transoral,transpetrosal approaches cause high mortality and morbidity.Earlier, Transnasal endoskopic approaches used in selected cases that midline and no lateral extention, But last years transnasal endoskopic surgery encrease with higt tecnology and surgents experience.
In our retrospective and descriptive disquisition,between january 2014 and march 2018,The patient selected who operated with transnasal endoskopic approaches in Ege Unıversity Neurosurgery Department And Definite Pathologies Are "Clivial Cordoma";
socio-demographic characteristics, findings and survivals and clinical outcomes (residual disease, postoperative complications, recurrence rate, and mortality) evaluated.
İn this study we have totaly ten patient. Seven of them male(%70),3 of them female(%30).The mean age found 53,40±18,77.İn definited patolojgy result % 80 chordoma, %10 dediferansiye chordoma, %10 conromiksoid tumör viewed. İn our series,5 patients complaint is headache,3 patients is diplopi.most common complaints are headache and diplopi in our study.less common complaints are nasal obstruction and pitozis.The patients opereted with endoscopic transnasal approach technique,4 year survival calculated with Kaplan-meir method and founded mean survival 48 ± 18,98 mounts.we dont determine norolojical defisit
and complications after surgery in %80 patients,%20 patient are menengitis-rhinorrhea. After surgery, the mean duration of hospitalization time was 9,10 ± 9,83 days.
Endoscopic transnasal approach of clival chordomas is a safe and viable alternative to the traditional open approach,and allows an adequate extent of resection with acceptable complication rates in comparison with other approaches. our results are compatible with the literature,and shows endoskopic trans nasal approaches is a good option with low morbitide and mortality,less hospitalization time.
Keywords : clivus, chordoma, endoscopic transnasal surgery