Alder hey triaj ağrı ölçeği'nin türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması
Turkish validity and reliability study of the alder hey triage pain scale
Yazar: GAMZE ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK KÜÇÜK ALEMDAR
Ordu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu çalışma Alder Hey Triaj Ağrı Ölçeği (AHTAÖ)' nin, çocuk acil servise ağrı şikâyeti ile başvuran 3-15 yaş çocuklarda Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yapılması amacıyla gerçekleştirildi.
Gereç ve Yöntem: Metodolojik tipte olan araştırmanın örneklemini Ordu Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Acil Kliniği'ne ağrı şikâyeti ile başvuran, 3-15 yaş arası 300 çocuk oluşturdu. Veriler; Çocuk ve Ebeveyn Tanıtıcı Bilgi Formu, Acil Servis Hasta Triaj, Tedavi ve Gözlem Formu, AHTAÖ ve Wong-Baker Yüzler Ağrı Ölçeği (WBYAÖ) kullanılarak toplandı. Çocuklar acil servise ağrı şikâyetiyle geldikleri anda triajda ve 15. dakikada sarı ya da yeşil alanda AHTAÖ ve WBYAÖ ile iki gözlemci tarafından iki kez çocukların ağrı düzeyleri değerlendirildi. AHTAÖ'nün dil geçerliği için çeviri-geri çeviri, kapsam geçerliği için Davis tekniği kullanıldı. Güvenirliğin belirlenmesinde paralel testler yöntemi ve test-tekrar test yöntemi kullanıldı. Ölçeğe ait iç tutarlılık cronbach's alfa katsayısı ile incelendi. Maddeler açısından gözlemciler arası uyumun incelenmesinde Kappa istatistiği kullanıldı. Önem düzeyi p<0.05 olarak alındı.
Bulgular: Araştırmaya katılan çocukların %54.3'ü kız ve %30.7'si 12-15 yaş arasındadır. Çocukların %71'inin annesi ile, %2.7'sinin ambulansla ve %29.3'ünün karın ağrısı şikâyeti ile acil servise geldiği belirlendi. Çocukların %68'si sarı alanda tedavi gördü ve %87.7'si taburcu edildi. AHTAÖ'nün toplam kapsam geçerlik indeksi skoru 0.99, kapsam geçerlik oranı skoru 0.98 olarak belirlendi. AHTAÖ'nün gözlemciler arası uyumu incelendi ve iki gözlemci arasındaki uyumun anlamlı ve çok iyi düzeyde olduğu belirlendi (p<0.001). Ölçeğin benzer ölçeklerle uyumu için WBYAÖ kullanıldı ve iki ölçeğin anlamlı ve pozitif yönde bir uyum sağladığı tespit edildi (p<0.001). AHTAÖ'nün 1. ve 2. ölçüm sırasında gözlemciler içi ve gözlemciler arasında istatistiksel olarak anlamlı çok iyi düzeyde bir uyum olduğu belirlendi (p<0.001). Ölçeğe ait cronbach's alfa değerleri 0.619 ile 0.679 aralığında elde edilmiş olup ölçeğin oldukça güvenilir olduğu belirlendi. Ayrıca, ölçeğin Kappa uyum katsayısı 1. ölçüm için 0.398-0.943, 2. ölçüm için 0.433-0.905 arasında bulundu. 
Sonuç: AHTAÖ iç tutarlık, yapı geçerliği ve kapsam geçerliği hesaplamaları bakımından iyi düzeyde bulundu. Sonuç olarak AHTAÖ'nün Türkçe'ye uyarlamasının geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu belirlendi.
Anahtar Kelimeler: Çocuk acil servis, Triaj, Ağrı, Ölçek, Geçerlik, Güvenirlik

Abstract:
Aim: This study has been performed on the purpose of Turkish validity and reliability studying of Alder Hey Triage Pain Scale (AHTPS) on 3-15 aged of children who applied to the pediatric emergency service with the complaint of pain. 
Materials and Methods: The sample of the methodological type of research was composed of 300 children between the age of 3 an 15 who applied to Ordu University Training and Research Hospital Pediatric Emergency Clinic with a complaint of pain. Data were collected by using of Child and Parent Descriptive Information Form, Emergency Service Patient Triage, Treatment and Observation Form, AHTPS and Wong Baker Faces Pain Scale (WBFPS).  When the children came to the Emergency Service with the complaint of pain, their level of pain was evaluated twice by two observers and AHTPS and WBFPS on triage and at 15th minute in the yellow and green area. For the language validity of AHTPS, translation-back translation was used and Davis technique was used for the content validity. For the determination of reliability, parellel tests method and test-retest method were used.  Internal consistency of the scale was examined with Cronbach's alpha coefficent. To examine the interobserver concordance in terms of items, Kappa statistics were used. Significence level was taken as p<0.05. 
Results: 54.3% of children participated in the study are female and 30.7% are between the age of 12-15. It has been determined that 71% of children came to the emergency service with their mother, 2.7% came by ambulance and 29,3% came with the complaint of abdominal pain. 68% of children were treated in yellow area and 87.7% were discharged. The total Content Validity Index score of AHTPS was determined as 0.99 and content validity rate score was 0.98. The interobserver concordance of AHTPS was examined and it was determined that the concordance of two observers was significant and very well (p<0.001). For the concordance of scale with the similar scales WBFPS was used and it was determined that during 1. and 2. measurement, intra-observer reliability of AHTPS was statiscially significant and very well (p<0.001). It was determined that Cronbach's alpha value of the scale was in the range of 0.619 and 0.679 and scale was quite realiable. Morever scale's Kappa coefficient of concordance was found 0.398-0.943 for the first measuremet and 0.433-0.905 was for the second one. 
Conclusion: The AHTPS was found to be at a good level in terms of international consistency, structure validity and scope validity calculations. As a result, it was determined that the adoptation of AHTPS to Turkish is a valid and reliable measurement tool.
Keywords: Pediatric emergency department, Triage, Pain, Scale, Validity, Reliability