Piyasada satışa sunulan ticari propolis örneklerinin bazı patojen mikroorganizmalara karşı antimikrobiyel özelliklerinin araştırılması
Investigation of antimicrobial properties of commercial propolis samples offered for sale against some pathogenic microorganisms
Yazar: PINAR AKPINAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSEL GÜLBANDILAR
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Propolis = Propolis

Özet:
Propolis (arı tutkalı); tomurcuk salgıları, çiçekler ve yapraklar gibi çeşitli bitki kaynaklarından salınan, arı salgılarıyla değişikliğe uğratılan yapışkan reçineli bir maddedir. Aynı zamanda antibakteriyel, antifungal, antiviral, anti-inflamatuar, antioksidan ve immün sistemi uyarıcı aktiviteler gibi çeşitli biyolojik aktivitelere sahip olduğu bildirilmektedir. 
Bu çalışmada, piyasada satışa sunulan 50 adet propolis örneği temin edilmiş, farklı oranlarda ekstrakte edilerek örneklerin toplam fenolik madde içerikleri, DPPH miktarları spektrofotometrik ölçümlerle belirlenmiştir. Örneklerin bazı patojen mikroorganizmalara karşı antimikrobiyal aktiviteleri ise; Minimal İnhibisyon Konsantrasyonu (MİK) yöntemi kullanılarak belirlenmiştir.
50 adet farklı ticari propolislerin E. faecalis ve S. aureus mikroorganizmaları üzerinde etkilerindeki farklılık istatistiki önemli bulunmamıştır (p > 0,05). Ticari propolislerin E. coli, L. monocytogenes, B. subtilis, P. aeruginosa ve C. albicans mikroorganizmaları üzerine etkisi ise; istatistiki olarak önemli bulunmuştur (p < 0,05).
Fenolik madde miktarı üzerinde en etkili grubun etanol bazlı propolis grubu olduğu ve en az etki gösteren grubun ise; su ve gliserol bazlı propolis grubunun olduğu belirlenmiştir. Elde edilen en yüksek toplam fenolik içeriği sırasıyla; 12268,60 mg GAE/L, 9873,33 mg GAE/L ve 9547,43 mg GAE/L olarak; en düşük toplam fenolik içeriği ise, sırasıyla; 76,38 mg GAE/L, 122,38 mg GAE/L ve 153,78 mg GAE/L olarak bulunmuştur.  Fenolik madde miktarı üzerinde propolis grupları arasındaki farklılığın etkisi önemli bulunmamıştır (p>0,05).
Örneklerin antioksidan kapasitelerinin değerlendirilmesinde, zeytinyağı bazlı propolis örneklerinin en yüksek DPPH değerine sahip oldukları; en düşük değerin ise; su-gliserol bazlı propolis örneklerinde olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen en yüksek %DPPH miktarları sırasıyla; %91,7984, %89,7323 ve olarak; en düşük %DPPH miktarları ise, sırasıyla; (%5,0668, %7,1728 ve %9,4036 olarak bulunmuştur. DPPH miktarı üzerinde propolis grupları arasındaki farklılığın etkisi önemli bulanmamıştır (p>0,05).
Yapılan bu çalışmada, piyasada satışa sunulan farklı içeriklere sahip bazı propolis örneklerinin toplam fenolik madde miktarlarının ve antioksidan kapasitelerinin birbirinden farklı olduğu; ayrıca bu örneklerin geniş spektrumlu antimikrobiyal aktiviteye sahip oldukları belirlenmiştir.

Abstract:
Propolis (bee glue) is a sticky resinous substance released from various plant sources such as bud secretions, flowers and leaves, and replaced by bee secretions. It is also reported to have various biological activities such as antibacterial, antifungal, antiviral, anti-inflammatory, antioxidant and immune system possibilities. 
The statistics of differences of 50 different commercial propolis against E. faecalis and S. aureus microorganisms were not found to be significant (p > 0.05). The effect of commercial propolis on E. coli, L. monocytogenes, B. subtilis, P. aeruginosa and C. albicans organisms is statistically significant (p < 0.05).
The most effective group on the amount of phenolic substances was the ethanol-based propolis group, and the group with the least effect was; It has been determined that there is a water and glycerol based propolis group. The highest total phenolic content obtained is respectively; as 12268,60 mg GAE/L, 9873,33 mg GAE/L and 9547,43 mg GAE/L; The lowest total phenolic content is respectively; It was found to be 76.38 mg GAE/L, 122.38 mg GAE/L and 153.78 mg GAE/L. The effect of the difference between propolis groups on the amount of phenolic substances was not found to be significant (p>0.05).
In evaluating the antioxidant capacities of the samples, olive oil-based propolis samples had the highest DPPH value; The lowest value is; It was detected in water-glycerol based propolis samples. The highest %DPPH amounts obtained are respectively; 91.7984%, 89.7323% and as; The lowest %DPPH amounts are; (found as 5.0668%, 7.1728% and 9.4036%). The effect of the difference between propolis groups on the amount of DPPH was not found to be significant (p>0.05).
In this study, the total phenolic substance amounts and antioxidant capacities of some propolis samples with different contents offered for sale in the market were different from each other; Additionally, these samples were determined to have broad-spectrum antimicrobial activity.