Ameliyathane hemşirelerinin basınç yaralanmalarını önlemeye yönelik bilgi ve uygulamaları
Knowledge and practices of operating room nurses for prevention of pressure injuries
Yazar: FATMA CEBECİ
Danışman: PROF. DR. SEVİLAY ŞENOL ÇELİK
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ameliyathane hemşireliği = Operating room nursing ; Basınç ülserleri = Pressure ulcer ; Bilgi = Knowledge ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing ; Tedavi = Treatment

Özet:
Cebeci, F. Ameliyathane Hemşirelerinin Basınç Yaralanmalarını Önlemeye Yönelik Bilgi ve Uygulamaları. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2018. Bu araştırma, ameliyathane hemşirelerinin basınç yaralanmaları hakkında bilgi düzeylerini ve uygulamalarını belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Ankara il merkezinde yer alan 8 kamu hastanesinde çalışan 234 ameliyathane hemşiresi oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında "Hemşirelere Ait Tanıtıcı Özellikler", "Basınç Yaralanmasını Önlemeye Yönelik Uygulamalar" ve "Ameliyathane Hemşirelerinin Basınç Yaralanmaları Hakkındaki Bilgi Durumları" formları kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler tanımlayıcı istatistikler, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H ve kesin ki kare testleri ile değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalamasının 36,15±6,03,  %91,5'inin kadın ve %66,2'nin lisans mezunu olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin %66,7'sinin temel hemşirelik eğitiminde ve %41,5'nin mezuniyet sonrasında basınç yaralanmasıyla ilgili eğitim aldığı saptanmıştır. Hemşirelerin %9'unun makale ve %2,6'sının basınç yaralanması rehberini okuduğu tespit edilmiştir. Hemşirelerin %97,4'nün kaynak olarak rehber ve %97,9'nun basınç yaralaması riskini değerlendirmek için bir ölçek kullanmadığı saptanmıştır. Hemşirelerin %81,5'nin riskli olan hastalar hakkında bilgi almadığı ve %92,3'nün risk değerlendirme ve önleme girişimlerini kayıt altına almadığı belirlenmiştir. Hemşirelerin basınç yaralanmasına yönelik sorulardan aldıkları puanların ortalaması 52,09±13,76.  olarak saptanmıştır. Puan ortalamalarının en düşük olduğu alan evrelendirme, en yüksek olduğu alan ise yaralanmayı önleme girişimleridir. Temel hemşirelik ve hizmet içi eğitim programlarında basınç yaralanması konusunun yer alması; kurum politika ve prosedürlerinde güncel rehberlerin, risk değerlendirmesi için uygun ölçeklerin ya da değerlendirme formlarının yer alması ve kayıt sistemlerinin oluşturulması önerilmiştir.
Anahtar kelimeler: Ameliyahane hemşireliği, basınç yaralanması, bilgi ve uygulama

Abstract:
Cebeci, F. Knowledge and Practices of Operating Room Nurses for Prevention of Pressure Injuries. Hacettepe University Graduate School of Health Sciences, Surgical Nursing Program Master Thesis, Ankara, 2018. This study was conducted as a descriptive study to determine the level of knowledge and practice of operating room nurses about pressure injuries. The sample of the study consisted of 234 operating room nurses working in 8 public hospitals located in the city center of Ankara. During the data collection, "identifying characteristics of nurses", "Practices to Prevent Pressure Injuries" and  "Knowledge status of Operating Room Nurses about Pressure Injuries" survey forms were used. The data were analyzed by descriptive statistics, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H and exact chi-square tests. The average age of the participating nurses was determined as 36,15±6,03, 91,5% of the participants were female and 66,2% of the participants had bachelor's degree. It was determined that 66.7% of the nurses were educated during the basic nursing education and 41.5% were educated about pressure injury after graduation. It was found that 9% of the nurses read articles and 2.6% read the pressure injury guide. It was determined that 97.4% of the nurses used a guide as a source and 97.9% did not use a scale to evaluate pressure injury risk. It was determined that 81.5% of the nurses did not receive risky patient's information and 92.3% did not record risk assessment and prevention interventions. The mean score of the nurses' responses to the pressure injury questionnaire was 52.09±13,76. The lowest score average was 'staging' and the highest score was 'injuries prevention attempts'. It was suggested that pressure injury education should take part in basic nursing education and in-service training programs, current guidelines should be in institutional policies and procedures, appropriate risk assesment scales or evaluation forms should be available and the registration system should be established.
Keywords: Knowledge and practice, operating room nursing, pressure ulcers