Zonisamid'in radyoişaretlenmesi ve in vitro potansiyelinin incelenmesi
Radiolabeling of zonisamide and investigation  of its in vitro potential
Yazar: EMİNE DERVİŞ
Danışman: DOÇ. DR. AYFER YURT KILÇAR
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Nükleer Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Dünya genelinde milyonlarca insan beyin hastalıklarıyla mücadele etmeye çalışmaktadır. Beyin hastalıklarının tanı ve tedavisinde; görüntülenme yöntemleri, radyofarmasötikler, antiepileptik ilaçlar, teknesyum-99m (99mTc) önemli unsurlardandır. Bu tez çalışmasında; epilepsi ve Parkinson hastalıklarına ait semptomların tedavi sürecinde kullanılan bir ilaç olan Zonisamid'in (ZNS) Nükleer Tıp'ta ideal görüntülenme özelliklerine sahip ve sıklıkla kullanılan radyonüklidlerden biri olan 99mTc ile radyoişaretlenmesi ve in vitro potansiyelinin incelenmesi amaçlanmıştır. Radyoişaretli Zonisamid (99mTc-ZNS) beyin görüntüleme ajanı olarak ümit vaad eden bir potansiyele sahip olabileceği öngörülmektedir.
Bu amaç doğrultusunda, antiepileptik bir ilaç olan ZNS önemli bir görüntüleme radyonüklidi olan 99mTc ile radyoişaretlenmiştir. 99mTc ile radyoişaretli ZNS için kromatografik yöntemlerle gerçekleştirilen kalite kontrol çalışmaları ile ZNS'in yüksek verimde radyoişaretlenme potansiyeline sahip olduğu gösterilmiştir. Ayrıca, 99mTc-ZNS'in in vitro ve radyokararlılığı belirlenmiştir. In vitro hücre kültürü çalışmaları kapsamında; SH-SY5Y hücreleri üzerinde ZNS'in hücre canlılığı üzerindeki etkisi belirlenmiş ardından radyoişaretli ilacın (99mTc-ZNS) hücreler üzerindeki tutulumu incelenmiştir. 
Tüm deneysel basamaklar ve sonuçlar değerlendirildiğinde ise antiepileptik ilaç olan ZNS'nin, Nükleer Tıp'ta sıkılıkla kullanılan radyonüklidlerden biri olan 99mTc ile radyoişaretlenme veriminin % 95'in üzerinde 4 saat boyunca kararlılığını koruduğu görülmüştür. Elde edilen bu ajanın birçok beyin hastalığının tanı ve tedavisinde kullanılabilme potansiyelinin olması umut vaad edici olmuştur.

Abstract:
-Millions of people around the world are trying to struggle with brain diseases. Imaging methods, radiopharmaceuticals, antiepileptic drugs, technetium-99m (99mTc) are some of the important elements of diagnosis and treatment of brain diseases.
In present thesis; it is aimed to radiolabel Zonisamide (ZNS), which is a drug used in the treatment process of symptoms of epilepsy and Parkinson's diseases, with 99mTc, which is one of the most frequently used radionuclides in Nuclear Medicine, and to determine its in vitro potential. It is anticipated that radiolabeled Zonisamide (99mTc-ZNS) may have the promising potential of use as a neuroimaging agent.
In accordance with this purpose; ZNS, an antiepileptic drug, was radiolabeled with an important imaging radionuclide, 99mTc. It has been shown that ZNS has high efficiency radiolabeling potential with the chromatographic quality control methods. In addition, in vitro and radiostability of 99mTc-ZNS has been determined. Within the scope of in vitro cell culture studies; the effect of ZNS on cell viability of SH-SY5Y cells was determined and then the uptake behaviour of radiolabeled drug (99mTc-ZNS) on cells was investigated.
When all the experimental steps and results were evaluated, it was seen that the antiepileptic drug ZNS, with 99mTc, one of the radionuclides frequently used in Nuclear Medicine, preserved its stability with radiolabeling efficiency over 95 % for 4 hours. The potential of this agent to be used in the diagnosis and treatment of many brain diseases has been promising.