Karaciğer transplantasyonu olan hastalarda denge, fonksiyonel kapasite, kinezyofobi ve fiziksel uygunluğun incelenmesi
An evaluation of balance, functional capacity, kinesiophobia and physical fitness in patients with liver transplantation
Yazar: BİLGE TAŞKIN
Danışman: DOÇ. DR. NACİYE VARDAR YAĞLI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Denge = Equilibrium ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Fiziksel uygunluk = Physical fitness ; Hareket korkusu = Kinesiophobia ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer nakli = Liver transplantation ; Karaciğer yetmezliği = Liver failure ; Postural denge = Postural balance ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Taşkın B, Karaciğer Transplantasyonu Olan Hastalarda Denge, Fonksiyonel Kapasite, Kinezyofobi ve Fiziksel Uygunluğun İncelenmesi, Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Kardiyopulmoner Rehabilitasyon Programı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2018. Karaciğer transplantasyonu olan hastalarda preoperatif, perioperatif ve postoperatif dönemde çeşitli komplikasyonlar ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle karaciğer transplantasyonu olan bireylerde denge, fonksiyonel kapasite, fiziksel uygunluk etkilenebilir ve kinezyofobi gelişebilir. Çalışmanın amacı, karaciğer transplantasyonu olan bireylerde denge, fonksiyonel kapasite, kinezyofobi ve fiziksel uygunluk düzeylerini değerlendirmek ve sağlıklı bireylerle karşılaştırmaktı. Çalışmaya karaciğer nakli olan 16 birey ile yaş ve cinsiyet açısından uyumlu 16 sağlıklı birey dahil edildi. Bireylerin fiziksel ve demografik özellikleri kaydedildi. Bireylerin değerlendirilmesinde altı dakika yürüme testi (6DYT), Senior Fiziksel Uygunluk Testi (SFUT), Zamanlı Kalk ve Yürü Testi (ZKYT), Berg Denge Ölçeği (BDÖ) kullanıldı. Fiziksel ölçümlerin yanısıra, kinezyofobiyi değerlendirmek için Tampa Kinezyofobi Ölçeği (TKÖ), yorgunluğu değerlendirmek için Yorgunluk Etki Ölçeği (YEÖ) ve Yorgunluk Şiddet Ölçeği (YŞÖ), fiziksel aktivite seviyesinin belirlenmesinde Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (UFAA) ve psikososyal durumlarının değerlendirilmesinde Hastane Anksiyete ve Depresyon Skalası (HADS) kullanıldı. Çalışmanın sonucunda, karaciğer transplantasyonu olan bireylerin Berg Denge Ölçeği skorları, 6DYT mesafesi, fiziksel uygunluğun alt parametreleri olan; sandalyede otur-kalk testi, ön kol bükme testi tekrar sayıları ve UFAA puanları sağlıklı bireylerden anlamlı olarak daha düşük bulundu (p<0,05). Karaciğer transplantasyonu olan bireylerin TKÖ skorları, ZKYT süreleri ve fiziksel uygunluğun alt parametresi olan sekiz feet kalk yürü testi süreleri sağlıklı bireylerden anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,05). İki grup arasında HADS puanları ve fiziksel uygunluğun alt parametrelerinden olan, sandalyede otur-uzan testi ve sırt kaşıma testi mesafeleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0,05). Sonuç olarak, karaciğer transplantasyonu cerrahisi olan bireylerde denge, fonksiyonel kapasite ve fiziksel uygunluk sağlıklı bireylere göre belirgin düzeyde etkilenmektedir. Karaciğer transplantasyonu olan bireylerde kinezyofobi görülme düzeyi sağlıklı bireylere kıyasla daha yüksektir. Karaciğer transplantasyonu olan bireylerde, hastalığın tüm evrelerinde ve nakilden sonra çok çeşitli etkilenimlerin olması fizyoterapi ve rehabilitasyon programlarının belirlenmesinde hastaların çok kapsamlı değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.

Abstract:
Taşkın B, An Evaluation of Balance, Functional Capacity, Kinesiophobia and Physical Fitness in Patients with Liver Transplantation, Hacettepe University, Health Sciences Institute Master Thesis in Cardiopulmonary Rehabilitation, Ankara, 2018. Various complications occur in preoperative, perioperative, postoperative periods in patients with liver transplantation. Balance, functional capacity, physical fitness, and kinesiophobia may be affected in liver transplantation patients. The purpose of this study was to evaluate balance, functional capacity, kinesiophobia, and physical fitness levels in individuals with liver transplantation, compare with healthy subjects. Sixteen individuals with liver transplantation and 16 age and sex-matched healthy subjects were included in the study. The physical and demographic characteristics of the individuals were recorded. Six-minute walking test (6MWT), the Senior Fitness Test (SFT), the Timed Up and Go Test (TUG) and Berg Balance Scale (BSS) were used. In addition to physical measurements, the Tampa Scale for Kinesiophobia (TSK) was used to evaluate kinesiophobia, The Fatigue Impact Scale (FIS) and Fatigue Severity Scale (FSS) were used to evaluate fatigue, the International Physical Activity Questionnaire (IPAQ) was used to determine the level of physical activity, the Hospital Anxiety and Depression Scale  (HADS) was used to evaluate psychological statues. The results showed that, BBS scores, 6MWT distance, subparameters of SFT; number of chair stands and the Biceps Curl Test and IPAQ scores of liver transplantations patiens were significantly lower than healthy subjects (p<0.05). The TSK scores, TUG durations and the subparameter of the SFT; 8-Foot Up and Go Test durations of liver patients were significantly higher than those of healthy subjects (p<0.05). There was no statistically significant difference in terms of HADS scores and the subparameters of the SFT; distances of Chair Sit and Reach Test and Back Scracth Test (p>0.05). The results showed that balance, functional capacity, physical fitness are significantly affected in liver transplantation patients in comparison with healthy subjects'. Liver transplantation patients have higher kinesiophobia than healthy individuals. In all phases of transplantation these patients need to be evaluated extensively in a comprehensive manner for planning physiotherapy and rehabilitation programs due to effects of liver transplantation on patients.