Blatta lateralis Walker (Blattodea:Blattidae) üzerine ultrasonik zararlı kovucuların performansının ölçülmesi
Measurement of ultrasonic pest repellents' performance on Blatta lateralis Walker (Blattodea:Blattidae))
Yazar: MANSUR ULUCA
Danışman: PROF. DR. İSMAİL KARACA
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez çalışmasında ultasonik ses dalgalarının Blatta lateralis Walker (Blattodea: Blattidae) üzerindeki etkisinin ortaya çıkarılması amacıyla farklı dalga boyları ve frekansları yayabilen ultrasonik ses cihazları, söz konusu hamam böceği üzerinde denemeye alınmıştır. 
Ultrasonik ses cihazlarının çalışma prensipleri gereği, kapalı ortam zararlıları arasında öne çıkan Blatta lateralis (Türkistan hamam böceği) denek olarak seçilmiştir. Bunun yanında denemeye alınan ultrasonik ses cihazları ile karşılaştırma olanağına erişmek için piyasadaki benzerlerinden 3 adet cihaz da denemede test kapsamına alınmıştır. Araştırma kapalı ortam şartlarının oluşturulduğu ses izolasyonlu deneme kafeslerinde sürdürülmüştür. Bu kafeslerin içerisinde deneme boyunca hamam böceklerinin yaşam alanı olarak tercih ettiği unsurlardan ışıksız ve nemli ortamın sağlanmasının yanısıra besin de bulundurulmuştur. Her bir cihazın 24 saat boyunca test edildiği bu çalışmada, hamam böceklerinin ultrasonik ses dalgaları altında bulunduğu kafesten nem kaynağının bulunmadığı, ışıklı ve besinsiz olan diğer kafese geçiş yapıp yapmadığı gözlemlenmiştir. İki tanesi ticareti yapılan cihazlardan olmak üzere toplamda 30 adet ultrasonik cihazın test edildiği bu araştırmada cihazların sadece kaçırıcı etkisi gözlemlenmemiş; hamam böceklerinin davranışlarına ait göze çarpan ayrıntılar da kayıt altına alınmıştır. 
Denemede sonucunda, söz konusu ultrasonik ses cihazlarının ve piyasadan edinilen ultrasonik ses cihazlarının Blatta lateralis üzerinde kaçırıcı bir etkisinin olmadığı kanısına varılmıştır. Ayrıca piyasada ticari olarak bulunan bu ultrasonik cihazların kaçırıcı etkisinin bulunmamasının yanı sıra üzerlerinde belirtilen teknik özelliklerin bazılarına sahip olmadığı, cihazlardan birinin ise ultasonik ses ile ilgili hiçbir fonksiyonunun olmadığı saptanmıştır. Bu cihazların hamam böcekleri dışında karınca, güve, akrep, fare, kalorifer böceği, kene, yarasa, danaburnu, yılan ve sincap üzerinde de etkili olduğu düşüncesi de bu araştırma ile şüpheli hale gelmektedir. Üstelik ultrasonik ses dalgalarının zararlılar üzerindeki etkilerinin araştırıldığı sonuçları başarılı akademik çalışmalar da göstermektedir ki; ultrasonik ses cihazlarının frekans aralıklarının birçok zararlı üzerinde aynı anda etkili olma olasılığı oldukça düşüktür.   
Piyasada yaygın olarak bulunan, bazı özel veya tüzel kişiler referans gösterilerek ticareti yapılan bu ve benzeri ultrasonik zararlı kovucu cihazlarına ait denetimlerin teknik ve resmi anlamda gözden geçirilmesi gerektiği açık bir şekilde görülmektedir.

Abstract:
In this thesis, ultrasonic sound waves aimed to determine the effect on the Blatta lateralis Walker (Blattodea: Blattidae), ultrasound devices that can transmit different wavelengths and frequencies were tested on a cockroach.
The need to the operating principles of ultrasonic sound devices, prominent among indoor environment pests Blatta lateralis (Turkestan cockroach) were selected as subjects. Moreover, in order to compare with ultrasonic sound device used in the experiment, 3 device from its similars on the commercial was included in the experiment. Research was carried out in the insulating experiment cage created a indoor environment conditions and as the preferred habitat of cockroaches factors such as dark, humidity and nutrient was provided. Each device is tested in this study for 24 hours, the cockroaches under ultrasonic sound waves were observed whether passes from the cage to the other cage which bright, non-food and humidity supply. The total 30 ultrasonic devices including the two traded instruments were tested in this research, the device not only repellent effect; at the same time striking details of the behavior of cockroaches were also recorded. 
In the experimental results, these ultrasound devices and traded ultrasound devices have concluded that the lack of a repellent effect on the Blatta lateralis. In addition, this traded ultrasonic devices as well as the lack of a repellent effect, the absence of having some technical specifications and one of the devices was found no function about ultrasonic sound. The claim that these devices except cockroaches also are becoming suspicious having an effect on ants, moth, scorpion, rats, heating insect, tick, bat, mole-cricket, snake and squirrel in this investigation. Moreover, the results of investigation of the effects of ultrasonic sound waves on the pests demonstrated by successfully academic studies; frequency range of ultrasonic sound device the acting simultaneously on many pests are likely to be very low.
Extensively available commercially, some natural or legal persons by reference, technically and formally necessary revision of the control of these and similar traded ultrasonic pests repellent device should be observed clearly.