Tavuk embriyonal gelişimi üzerine gıda katkı maddesi sodyum benzoat'ın embriyotoksik etkilerinin histolojik yönden belirlenmesi
Histological determination of embryotoxic effects of food additive sodium benzoate on chicken embryonic development
Yazar: FERYAL KARAKAHYA
Danışman: DOÇ. DR. YÜCEL BAŞIMOĞLU KOCA
Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Biyoloji = Biology ; Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Embriyoloji = Embryology ; Histoloji = Histology ; Karaciğer = Liver ; Sodyum benzoat = Sodium benzoate ; Tavuk embriyosu = Chick embryo

Özet:
Bu çalışmada gıdalarda koruyucu olarak kullanılan sodyum benzoat'ın (E211), farklı doz ve sürelerle maruz kalan, tavuk embriyosu karaciğer dokusuna olası embriyotoksik etkileri histolojik yönden değerlendirilmiştir. İnkübasyonun 5. gününde üç ayrı dozda sodyum benzoat vitellusa enjekte edilmiş, kontrol ve deney gruplarının bir kısmı 7. günde kalanlar ise 10. günde açılarak embriyolar çıkarılmıştır. Rutin histolojik yöntemlerle hazırlanıp boyanan tavuk embriyosu preparatları histopatolojik açıdan incelenmiş, önemli olarak tespit edilen bulgular fotoğraflanmıştır.Yapılan istatistiki değerlendirmeler sonucunda sodyum benzoat'ın doza ve süreye bağlı olarak embriyoların toplam ağırlıklarında anlamlı bir azalmaya neden olduğu belirlenmiştir (p<0,001). Mikroskop düzeyinde venlerin yapısında bozulma, konjesyon, ödem, sinuzoidlerde genişleme, hepatosit düzenlenmelerinde bozulma, şişme, vakuolizasyon, kromatin kondensasyonu, karyolisis, nükleusun şekil bozukluğu ve eksentrik yerleşimi, Nükleolar Organizasyon Bölgeleri'nde (NOR) ve mitotik bölünmede azalma, kromozomlarda yapışıklık, kalgın kromozomlar, nükleusta tomurcuklanma ve mikronükleus oluşumu gözlenmiştir.Sodyum benzoat'ın, tavuk embriyolarında oluşturduğu gelişim geriliğine ve önemli metabolik fonksiyonları olan karaciğerdeki histolojik değişimlere dayanarak genotoksik ve embriyotoksik olduğu kararına varılmıştır.

Abstract:
In this study, possible embryotoxic effects of sodium benzoate (E211), which is used as a food additive, on the liver tissue of chicken embryo, which were exposed to it in different doses and time were determined histologically. Three different doses of sodium benzoate were injected into yolk on the 5th day of the incubation. Some of the eggs of control and experimental groups were opened on the 7 th day and others on the 10th day and embryos were taken out. The embryos were prepared according to rouitine histological procedure. Then, the paraffin blocks of the embryos were sectioned and stained. Preparations were examined histopathologically, findings determined as significant were photographed.As a result of the statistical assessment, it was determined that sodium benzoate caused a significant decrease in the total weights of the embryos, depending on the dose and time. (p<0,001). In microscope level, deterioration in the structure of the veins, congestion, oedema, enlargement in sinusoids, deterioration in hepatosit regulations, swelling, vacuolization, chromatin condensation, karyolysis, eccentric locate and deformity of the nucleus, decrease in Nucleolar Organizer Regions (NOR) and mitotic division, chromosomes adhesion, lagging chromosome, budding nuclei, and micronucleus formation were observed.It was decided that Sodium Benzoate is genotoxic and embryotoxic, based on the growth retardation in chicken embryos and histological changes in the liver which has extremely significant metabolic functions.