Mikorizanın farklı iklim ve ortam koşullarında Forsythia x intermeia Zab. ve Cotoneaster franchetti Bois. bitkilerinin gelişimi üzerindeki etkileri
Effects of inoculation with mycorrhiza on Forsythia x intermedia and Cotoneaster franchetti plants under different climate conditions and in various growing medium
Yazar: MÜBERRA PULATKAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA VAR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Bitkilendirme = Planting ; Mikoriza = Mycorrhiza ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Ekolojik olumsuzlukların fazla olduğu kırsal-kurak bölgelerde yapılan bitkilendirme çalışmalarında bitkiler düzenli ve yeterli bakım, sulama ve organik madde katkıları ile kuraklığın etkisinden korunabilmektedirler. Bu da iş gücü ve para kaybına neden olmaktadır. Ayrıca aşırı gübre uygulamasıyla toprağın doğal dengesi de bozulmaktadır. Birçok alanda bu uygulamalar yapılamadığı ya da eksik yapıldığı için bitkiler ölmekte veya iyi gelişim gösteremediklerinden dolayı bitkilendirme çalışmalarında başarısızlıklarla karşılaşılmaktadır. Günümüzde küresel ısınmayla birlikte, özellikle yaz sıcaklarında gözle görülür artışların yaşanmasıyla, sorunlu alanların haricindeki bölgelerde de su sorunu ve kuraklık bitkiler için büyük bir tehdit haline gelmeye başlamıştır. Bu tez çalışmasında, sorunlu alanlarda yapılacak olan bitkilendirme çalışmalarında mikorizalı fidanlar kullanılarak, ortaya çıkabilecek problemlerin en aza indirilebileceği araştırılmıştır. Çalışmada mikorizanın etkileri, peyzaj mimarlığı kapsamındaki bitkilendirme uygulamalarında hem estetik hem de fonksiyonel özelliklerinden dolayı tercih edilen Forsythia x intermedia ve Cotoneaster franchetti bitkileri üzerinde denenmiştir.Çalışma iki aşamada gerçekleşmiştir. Birinci aşamada mikorizanın, sera koşullarında farklı yetiştirme ortamlarında, bitkilerin gelişimleri üzerindeki etkileri belirlenmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında, sera ortamından alınan bitkiler, uygulama alanlarına dikilmiştir. Farklı iklim koşulları altındaki bu deneme alanlarında mikorizalı ve mikorizasız bitkilerin yaşama durumları ve gelişimleri araştırılmıştır.Araştırma bulguları, mikorizanın farklı koşullara sahip deneme alanlarındaki bitkilerin gelişimlerini teşvik ettiğini ortaya koymuştur. Mikoriza uygulanan bitkilerin, mikoriza uygulanmayan bitkilere göre kurak koşullarda daha iyi mücadele ettikleri ve böylece yapılan peyzaj mimarlığı uygulama çalışmalarında bitkilendirmelerin sürekliliğini sağlamanın mümkün olabileceği vurgulanmıştır.

Abstract:
The plants at planting works in rural-arid areas where ecological difficulties are much can be protected from the drying effects by additive of organic materials, watering and caring consistently. This causes money and workforce loosing. Also the natural balance gets spoilt by too much fertilizing. The plants wither because of these applications can not be done or uncompleted in many areas or planting works failure as the result of they don?t show good growing. Water matter and aridity has started getting a big threat for the plants even excluding in the problematic areas by resulting of global warming and significant air temperature increase in summer at the present time. In this dissertation it is emphasized that the discoverable problems can be reduced at the very least by using mycorrhizal plants in planting works at problematic areas. In this work, mycorrhiza effects are experienced on Forsythia x intermedia and Cotoneaster franchetti plants which are preferred at landscape architecture designs because of their functional and esthetic species.This study consists of two phases. In the first phase, the effects of inoculation with mycorrhiza on plant growth are determined under glasshouse and different plant growing medium. In the second phase, the plants taken from glasshouse conditions are planted to application areas. The surviving situations and growing of mycorrhizal and nonmycorrhizal plants are studied in these application areas under different climate conditions.At the end of this dissertation study, it is determined that mycorrhiza is encouraging the plants growth in different application areas. It is emphasized that the plants inoculated with mycorrhiza contend under drought condition better in proportion to non inoculated and thus it might be possible to provide the planting sustainability at landscape architecture execution projects.