İnce barsak atrezi ve stenozu olgularında yaşamda kalımı etkileyen faktörler ve sağlıkla ilişkili hayat kalitesi
Factors affecting survival of life and health related quality of life in patients with small bowel atresia and stenosis
Yazar: SELCAN TÜRKER ÇOLAK
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ALKAN
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü / Çocuk Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Çocuk Cerrahisi = Pediatric Surgery
Dizin: Bağırsak-ince = Intestine-small ; Duodenal hastalıklar = Duodenal diseases ; Mortalite = Mortality ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İntestinal hastalıklar = Intestinal diseases

Özet:
İnce Barsak Atrezi ve Stenozu Olgularında Yaşamda Kalımı Etkileyen Faktörler ve Sağlıkla İlişkili Hayat Kalitesi
Amaç: İnce barsak atrezi/stenozu nedeniyle takip edilen hastalarda morbidite ve  mortalite nedenlerini ve yaşamda kalımı etkileyen faktörleri araştırmak, büyüme gelişmelerini incelemektir. 
 Hastalar ve Yöntem: İnce barsak atrezisi/stenozu nedeniyle 2002-2012 yılları arasında kliniğimize başvuran duodenal, proksimal jejunoileal,  distal jejunoileal atrezi/stenoz nedeniyle takip edilen 85 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar cinsiyeti, prenatal tanısı olup olmadığı, tanı konulma zamanı, doğum haftası, kilosu, anne yaşı, anne-baba akrabalık düzeyi, klinik özellikleri, eşlik eden anomaliler, ameliyattaki bulgular, ameliyat sonrası kalış süresi, total parenteral nütrisyon süresi, beslenmeye geçiş süresi, tam doz beslenme süresi ile ilgili veriler kaydedilerek morbidite ve mortaliteyi etkileyen faktörler ve büyüme gelişme parametreleri incelendi. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 85 hastanın 44?ü kız, 41?i erkekti. Bu hastaların  35?inde duodenal, 29?unda proksimal jeunoileal, 21?inde ise distal jejunoileal atrezi/stenoz mevcuttu. %58 oranında prematürite mevcut olup bu oran duodenal atrezi/stenoz hastalarında daha fazla idi. Ebeveynler arasında akrabalık durumunda distal jejunoileal/stenoz görülme olasılığı daha yüksekti. Hastaların % 54?ü prenatal ultrasonografi ile tespit edildi.
 Duodenal atrezi/stenozu olan hastalarda eşlik eden konjenital anomali oranı %64, jejunoileal atrezi/stenozu olan hastalarda % 58 idi. Duodenal atrezi/stenozu olan hastalara en sık eşlik eden anomali konjenital kalp hastalığı ve Down Sendromu idi. Duodenal atrezilerde en sık kullanılan ameliyat yöntemi duodenoduodenostomi, jejunoileal atrezilerde ise rezeksiyon+primer anastomoz idi. Mortalite oranı %18 olarak hesaplandı. Tüm gruplarda genel komplikasyon oranı %20 olup en sık görülen komplikasyon sepsisti. Kaybedilen hastalarda en sık karşılaşılan ölüm  nedeni sepsis olup bu hastalarda, prematürite, düşük doğum ağırlığı ve ek konjenital anomali görülme sıklığı artmıştı. Hastalar büyüme gelişme açısından incelendiğinde duodenal atrezi/stenoz grubunda vücut ağırlığı ve kilo persentillerinin normal değerlerde olduğu, jejunoileal atrezilerde  ise boy persentillerinin düşük olduğu tespit edildi. 
Sonuç: İnce barsak atrezisi/stenozu nedeniyle takip ve tedavisi yapılan hastaların mortalite sıklığı literatürdeki oranlara göre yüksek olduğu tespit edildi. Kaybedilen hastalarda prematürite, düşük doğum ağırlığı ve eşlik eden konjenital anomalilerin sıklık oranının artmış olduğu bulunmuş, mortalitenin primer olarak cerrahi komplikasyona bağlı olmadığı düşünülmüştür. Geç dönem komplikasyonlarının oldukça düşük oranda görülmesinin mortalite oranının yüksek olmasından kaynaklanabileceği düşünülmüştür. Jejunoileal atrezi/stenozu olan hastalarda vücut ağırlığı persentilleri düşük olup bu hastaların ameliyat sonrası dönemde beslenme ve malabsorbsiyon açısından yakın takip edilmesini öneriyoruz.

Anahtar kelimeler: Duodenal atrezi,  stenoz, jeunoileal atrezi, mortalite, yaşam kalitesi

Abstract:
Purpose: In this study we aimed to investigate the causes of morbidity and mortality and the factors that influence survival in life and growth in patients followed up with small bowel atresia/stenosis.
Patients and method: 85 patients included to this study that admitted to our clinic with small bowel atresia/stenosis or followed up with duodenal, proximal jejunoileal, distal jejunoileal atresia/stenosis between 2002-2012. Data on patients gender, prenatal diagnosis, time of diagnosis, time of birth, birth weight, maternal age, level of parental consanguinity, clinical features, associated anomalies, peroperative findings, postoperative hospitalisation, duration of total parenteral nutrition, period to enteral feeding, time of full dose oral feding recorded and factors affecting morbidity and mortality and growth parameters analysed.
Results: 85 patient were included in this study, 44 female and 41 were male. 35 of these patients were duodenal, 29 proximal jejunoileal, 21 distal jejunoileal atresia/stenosis. 58% of the patients was premature and the rate of prematurity was more at patients with duodenal atresia/stenosis. Kinship between parents was high in patients with distal jejunoileal atresia/stenosis. 54% of the patients was diagnosed by prenatal ultrasound.
Additional congenital anomaly have seen at 64% of patients with duodenal atresia/stenosis and 58% of jejunoileal atresia/stenosis. Most common additional anomaly of patients with duodenal atresia/stenosis was congenital hearth disease and Down Syndrome respectively. Duodenoduodenostomy was most common used method of operation for duodenal atresia and resection and primary anastomosis for jejunoileal atresias. Mortality rate was 18%. Overall complication rate was 20% in all groups and most common complication was sepsis. Most common cause of death was sepsis and in these patients rate of prematurity, low birth weight and additional congenital anomaly was higher. Patients were examined in terms of growth and developement, in duodenal atresia/stenosis group body weight and persantiles were normal, in jejunoileal atresia group persantiles of length was lower.
Conclusion: In patients with small bowel atresia/stenosis rate of mortality was higher according to rates in the literature. Prematurity, low birth weight and additional congenital anomalies was higher in patients who died, so surgical complications did not intended as a primer. Appearance of very low rates of late-term complications could be related to the high mortality rate. In patients with jejunoileal atresia/stenosis, persantiles of body weight was lower and we recommend close follow-up of patients for diet and malabsorbtion in postoperative period.
Key words: Duodenal atresia, stenosis, atresia jeunoileal, mortality, quality of life