Çağdaş Türk resim sanatında çoban imgesinin göstergebilimsel incelenmesi
A semiotic study of the shepherd's image in contemporary Turkish painting
Yazar: MUSTAFA BARKIN GARİP
Danışman: DOÇ. DR. CEMİLE DİDEM ÖZIŞIK KAKHIA
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Avrupa sanatı = European art ; Türk sanatı = Turkish art ; Çağdaş sanat =

Özet:
Antik Çağ'dan günümüze gerek mesleki gerekse dini açıdan önemini kaybetmeden süregelmiş̧
olan 'çobanlık' kavramı, gerek önemli bir geçim kaynağı olması, gerekse din ve devlet
adamlarının dahi gelişim zamanlarında hayata hazırlanmaları için verilen bir eğitim olmasından
dolayı oldukça önem arz etmektedir. Bunun yanı sıra tapınaklarda tanrıya sunmak için
hayvanları büyüten, seçen ve hazırlayan kişinin 'çoban' olması da, bu mesleği kutsal
kılmaktadır. Çağdaş Türk resimde Türk sanatçıların işlediği çoban resimleri tarihe tanıklık etme
ve üslup bakımdan kıymetlidir. Atı ilk evcilleştiren millet olan Türklerin yaşamında at
sürülerinin bakımını üstlenen ve bunu yapan yılkıcılar, çobanlar geniş bir yer tutmuştur.
Hayvan yetiştiriciliği Türk milletinin yaşam şeklinin, varoluşunun bir şartı olmuştur.
Araştırmalar göstermiştir ki çoban Türk Kültüründe sadece koyun veya at besleyen kişi
olmayıp, şaman geleneğinin izlerini taşıyan, aynı zamanda astral mitlerin de merkez figürü̈
olduğuna dair örnekleri bulunan sosyolojik olarak önem arz eden bir figürdür. İslamiyet öncesi
şamanların özelliklerinin bir kısmının günümüzdeki bazı çobanlarda var olduğu gözlenmiştir.
Bu çalışma ile Türk sanat tarihinde ve çağdaş Türk resminde Neşe Erdok, Cemal Tollu, Fikret
Otyam, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Nuri İyem, Turgut Zaim, Neşet Günay gibi ustaların
eserlerinde karşımıza çıkan çoban imgesinin göstergebilimsel araştırması hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Çoban imgesi, çobanlar, çağdaş türk resmi, göstergebilim

Abstract:
Desires to be a man of education given to make the concepts of 'shepherding', which have
continued without losing the religious things that cannot be cultivated from the Antiquity, to be
a necessary livelihood, to be realized in dreams and state plans. On top of that, being a 'shepherd'
who raises, chooses and prepares young people for the future makes this profession. Turkish
artists, who are teachers, in contemporary Turkish painting can time and style their drawings.
Shepherds had a place among those who took care of the Turks, who were the first to
domesticate the horse.
The horse breeding has become one of the life style and existence of the Turkish nation. He is
a figure that can be found in the example of Kant, who is not only a person who keeps sheep
and horses in researches or in Turkish Culture, but is also the central figure in the planning of
the shaman record, but also in the astral myths. It has been observed to exist in shepherds in a
light source in the chart of pre-Islamic shamans. With this study, it is aimed to scientifically
research the images of masters such as Neşe Erdok, Cemal Tollu, Fikret Otyam, Bedri Rahmi
Eyüboğlu, Nuri İyem, Turgut Zaim, Neşet Günay in Turkish art history and Turkish painting.

Keywords: Shepherd image, shepherds, contemporary turkish painting, semiotics