4857 sayılı kanuna göre fazla çalışma ve ispatı
Overworking and its proof according to the labour law no 4857
Yazar: SONGÜL İSHAKBEYOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF SEDA GÜRKAN
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Günümüzde fazla çalışma kavramı oldukça fazla karşımıza çıkmaktadır. Fazla çalışma
kavramı, işçinin mevzuatlarda belirlenen günlük, haftalık süreler haricinde ya da
zorunlu, olağanüstü ya da işçinin etkisi dışında gelişen durumlar sonucunda normal
çalışma saatleri dışında çalışabilmesi durumudur. Bu kavram birçok ana başlık ve alt
başlıklar şeklinde, olabilecek her durum için mevzuatımız ve taraflar açısından
incelenmiştir. Fazla çalışmanın neden olduğu durumların yanı sıra
ücretlendirilmelerindeki farklar araştırmamız kapsamında bulunmaktadır.
Ücretlendirme ve bu ücretlendirmenin ödenmemesi durumunda söz konusu olabilecek
hukuki yaptırımlar tez içerisinde yer almaktadır.
Fazla çalışma kavramına yönelik olarak fazla çalışma yapılan alanlarda kendi aralarında
değişiklikler göstermektedir. Bu durumlar karşısında kanunda düzenlemeler ve duruma
uygun yönetmelikler düzenlenmiştir. Olağan durumlara bağlı olarak hangi kanunda ve
hangi maddede düzenlemelere yer verildiğine dair içeriklere çalışma içerisinde yer
verilmiştir. Fazla çalışma kavramına ilişkin kanunda çalışma süreleri sayılan ve
sayılmayan haller bulunmaktadır. Bu hususlar özel durumlara, çalışma saati dilimlerine
ve vardiya durumuna bağlı belirlenmiştir. Bazı durumlara da fazla çalışma açısından
yasaklar getirilmiştir. Kanun insan sağlığını ve güvenliğini ön planda tutmaktadır. Tez
içerisinde belirtilen durumlardaki işçilere fazla çalışma yaptırılamamaktadır. Yaş, sağlık
durumu, kısmi zamanlı çalışmalar gibi sebepler bu yasakların içerisinde yer almaktadır.
Özellik arz eden hususlar kapsamında fazla çalışma yapılmasının da duruma göre
uyarlanması mümkündür. Esnekleştirme ve denkleştirme kapsamında çalışma süreleri
değişebilmektedir. İşçi ya da işveren açısından gerekli sebepler olması halinde
çalışılamayan durumlar için telafi çalışmaları da söz konusu olmaktadır.
Fazla çalışma karşılığında ücret veya serbest zaman talep edilmesi mümkündür. Bu
duruma bağlı olarak fazla çalışmanın yapıldığı ya da yapılmadığı hukuken
ispatlanmalıdır. Bu ispat hallerine ilişkin olarak birçok görüş ileri sürülmüştür. Tam
anlamıyla hayatımızın her alanında farklı durumlarla karşımıza çıkabilecek olan fazla
çalışma kavramı hakkında insanı ön planda tutarak hukuki koruma ve hak
sağlanabilmesi açısından çalışmalar yapılmıştır.

Abstract:
Today, we come across a lot of work as a concept. The concept of overtime is the state
of being able to work outside of normal working hours, except for the daily, weekly
periods determined by the provisionsor as a result of compulsory, extraordinary or
situations that develop outside the influence of the worker. This concept has been
examined from the perspective of the parties, in terms of separate provisions for each
situation that may be under many main heading sand subheadings. In addition to the
situations caused by overwork, the differences in their remuneration were also
examined with in the scope of there search. It is included in there search for
remuneration and legal proceedings in case of non-payment of this fee.
The concept of overwork varies among themselves in the are as where overwork is
done. In the face of these situations, a regulation suitable for the situation has been
prepared as a solution or law. Depending on the ordinary situations, the laws regarding
which law and which article are included are also included in the study. For the concept
of overtime, there are situations that are countedand not counted in the law. These stops
are determined depending on special situations, working hours and shift conditions. In
some cases, overtime is prohibited. Laws prioritize human health and safety. Persons in
the conditions specified with in the scope of there search cannot be made to work
overtime. Reasons such as age, health status, part-time work are included in this
situation. It is also possible to adapt overtime work in special circumstances. The
concept of overtime work is included in the scope of flexible and equalization. In case
of necessary reasons for the employee or the employer, compensatory Works have been
carried out for the situations that cannot be worked.
There are cases where it is possible to be paid for overtime work. Depending on this
situation, it must be legally proven that overtime work has been done or not. There are
many opinions with in the judiciary for this proof. A law has been enacted and studies
have been carried out in order to provide legal protection and rights by keeping the
concept of overwork, which can be encountered with different situations in every area
of our lives, in the forefront of people.