Altmış yaş ve üzeri romanlarda kronik hastalık sıklığı ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının incelenmesi
The frequency of chronic disease and health-promoting lifestyle in A group of elderly romani people living in northern Turkey
Yazar: MESİYA AYDIN
Danışman: PROF. DR. İLKNUR AYDIN AVCİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Geriatri = Geriatrics ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Sağlık ve hastalık = Health and disease ; Sağlıklı insanlar = Healthy people ; Yaşam tarzı = Life style ; Yaşlanma = Aging ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Amaç : Bu araştırma, Altmış yaş ve üzeri Romanlarda kronik hastalık sıklığı ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Kesitsel olarak yapılan bu araştırmanın evrenini Samsun İli Canik ilçesinde Yavuz Selim Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı 98 yaşlı Roman oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak 22 sorudan oluşan soru formu ve 52 sorudan oluşan, "Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II" kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde; yüzdelik ortalama, t testi ve Anova testi kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmada; Romanların yaş ortalaması 66,7±5,3 olup Romanların %83,7'sinin kronik bir hastalığı olduğu %80,6'sı sürekli ilaç kullanmadığı belirlenmiştir. Araştırma kapsamındaki Roman vatandaşların sağlıklı yaşam biçimi davranışları ölçeği puan ortalaması 115,98±15,82 olup Romanlar ölçek alt boyutlarından en fazla puanı kişilerarası ilişkiler, en düşük puanı ise stres yönetiminden almışlardır. Romanların cinsiyet, sosyal güvence, gelir durumu, eğitim durumu, aile tipi, beden kitle indeksi ve kan basıncı takibi yaptırma durumları ile ölçek puanları arasında istatistiksel olarak ilişki olduğu (p<0,05), sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının kronik hastalık sıklığını etkilemediği bulunmuştur (p>0,05).
Sonuç: Bu araştırma, yaşlı Romanların düşük eğitim seviyesine sahip olduğunu kronik hastalıklar açısından risk taşıdığını koruyucu sağlık davranışlarına gerekli önemi vermediklerini göstermektedir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, halk sağlığı hemşirelerinin yaşlı Romanların kronik hastalık yönetimi ve sağlıklı yaşam biçimi uygulamalarına yönelik sağlık eğitimi programlarını geliştirmeleri önerilebilir.

Anahtar Kelimeler: Kronik hastalık; Roman; sağlıklı yaşam biçimi; yaşlılık

Abstract:
Aim: The aim of this study is to analyze the frequency of chronic diseases among Romani people who are sixty and older as well as their health-promoting lifestyle.
Material and Method: This is a cross-sectional study. The study universe included 98 elderly Romani people lived in Samsun, Turkey. The study data were collected using the questionnaire included 22 questions along with the Health-promoting Lifestyle Scale II. The statistical analysis of the data was made using percentage means, t test, correlation and ANOVA test.
Results: The average age of the participating Romani people was 66.7±5.3 (minimum 60, maximum 85). Of these Romani people, 83.7% had a chronic disease, and 80.6% had a medication that they used regularly. The mean score of the Romani citizens in the study sample on the Health-promoting Lifestyle Scale was 115.98±15.82. They obtained their highest score on the inter-personal relations sub dimension and the lowest score on the stress management sub dimension of the scale. There was a statistical correlation between the Romani people's gender, social insurance, income level, education level, family type, body mass index (BMI) and blood pressure monitoring and their scores on the scale (p<0.05). The study found that a health-promoting lifestyle did not affect the frequency of chronic diseases (p<0.05). The Romani citizens obtained low scores on the health-promoting lifestyle scale.
Conclusion: This study proved that the Romani people had low education levels, had risks of chronic diseases, did not attach sufficient importance to a health-promoting lifestyle and their health-promoting lifestyle is weaker compared to the elders in the rest of the population. In this respect, it is suggested that community health nurses train Romani citizens on chronic disease management and health lifestyle practices.


Keywords: Chronic disease; elderly age; healthy lifestyle; Romani