Batı Trakya'daki özel gereksinimli azınlık ailelerinin ve normal gelişim gösteren kardeşlerinin yaşadıkları sorunlar
Problems of minority families and normally developing siblings with special needs in West Thrace
Yazar: AILA ISMAIL
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM COŞKUN
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Engelli Çalışmaları  Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile = Family ; Ana-baba algısı = Parents perception ; Azınlıklar = Minorities ; Batı Trakya = Western Thrace ; Kardeş ilişkileri = Sibling relationship ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs

Özet:
Bu araştırmada, Batı Trakya'daki özel gereksinimli çocuğa sahip azınlık ailelerinin ve normal gelişim gösteren kardeşlerinin yaşadıkları sorunlar incelenmiştir. Bu doğrultuda araştırmanın problemini ailede engelli çocuğun varlığının ebeveynlerin ve kardeşlerin bugün ve geleceğe dönük duygu ve düşüncelerinin belirlenmesi amacıyla nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması tekniğine göre desenlenmiştir. Verilerin analizinde önceden belirlenen bir kategori listesi mevcut olmayışı sebebiyle nitel veri analizi yaklaşımlarından "içerik analizi" yolu ile katılımcılardan elde edilen veriler incelenmiş ve verilerden çıkarılan kavramlara göre yapılan kodlama türü kullanılmıştır. Normal gelişim gösteren bireylerden elde edilen kompozisyonlar, içerik analizi ile analiz edilmiştir. Araştırma Batı Trakya'da bulunan hem özel gereksinimli hem de normal gelişim gösteren çocukları olan 6 anne 6 baba ve bu anne babaların normal gelişim gösteren 13-23 yaş aralığındaki 6 çocuğundan oluşmuştur. Bu araştırma kapsamında araştırma sorularına yönelik olarak aşağıdaki sonuçlara varılmıştır. Özel gereksinimli çocuğu olan anne babaların mevcut ve geleceğe dönük duygu ve düşünceleri pozitiftir. Ancak her ne kadar normal gelişim gösteren kardeşlere gelecekle ilgili rol ve sorumluluklar yüklense de gelecekle ilgili belirsizliklerin anne ve babalarda gelecek kaygısı oluşturduğu söylenebilir. Özel gereksinimli kardeşi olan normal gelişim gösteren bireyin mevcut ve geleceğe dönük duygu ve düşünceleri ise ebeveynlerle paralellik göstermekle birlikte normal gelişim gösteren bireylerin, özel gereksinimi olan kardeşlerinin bakımı ile ilgili rollerini daha şimdiden benimsedikleri görülmüştür. Anne ve babalar ile normal gelişim gösteren kardeşlerin duygu ve düşünceleri arasında farklılıklardan çok benzerlikler göze çarpmıştır. Aile içerisinde normal gelişim gösteren kardeşlere yüklenen rol ve sorumluluklar temel bakım ihtiyaçlarından (beslenme, altını değiştirme vb.), oyun oynamaya ya da gözetim altında tutmaya kadar değişiklik göstermiştir.

Abstract:
In this research, it is aimed to investigate the problems of minority families and their normally developing siblings with special needs children in Western Thrace. In this respect, the problem of the research was the question of the feelings and thoughts of parents and siblings regarding the existence of a disabled child in the family today and in the future. Since there was no predefined category list in the analysis of the data, the data obtained from the participants through "content analysis ından of qualitative data analysis approaches were examined and the coding type made according to the concepts extracted from the data was used. Compositions obtained from children with normal development were analyzed by content analysis. The study consists of 6 mothers and 6 fathers of both special needs and normal development children in Western Thrace, and 6 children of these parents with normal development between the ages of 13-23. Within the scope of this study, the following conclusions were reached for the research questions. The present and future-oriented feelings and thoughts of parents with special needs children are positive. However, it can be said that uncertainties about the future constitute the future anxiety of parents, although the brothers and sisters who develop normally develop roles and responsibilities about the future. Although the current and future-oriented feelings and thoughts of the normal-developing individual with special needs are parallel with the parents, it is seen that the children with normal development have already adopted the roles related to the care of their siblings with special needs. There are similarities between the parents and the siblings of normal development, rather than differences. The roles and responsibilities imposed on siblings that develop normally in the family range from basic care needs (nutrition, diaper changing, etc.) to playing or supervising.