Sodyum florür ve stronsiyum klorid solüsyonlarının tek ve kombine kullanımlarının başlangıç mine lezyonlarının remineralizasyonuna etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of single and combined use of sodium fluoride and strontium chloride solutions on the remineralization of initial enamel lesions
Yazar: ÇİÇEK KORKMAZ TORUN
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP ÖKTE
Ankara Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Günümüzde, diş hekimliği pratiğinde florürün çeşitli formları, diş çürüğünün engellenmesinde gerek bireysel, gerekse profesyonel olarak kullanılmaktadır. Son zamanlarda ebeveynlerin florürün zararlı etkileriyle ilgili endişelerinin ortaya çıkmasıyla, araştırmacılar florüre alternatif, çürük lezyonlarını engelleyecek ajanlar arayışına girmiştir. Alternatif ajan olarak restoratif materyallerin de içinde bulunan stronsiyum önerilmektedir. Florür ve stronsiyumun her ikisinin de remineralizasyon süreci üzerinde kendi başına olumlu bir etkisi bulunmaktadır. Bununla birlikte, stronsiyum ve florür kombinasyonu, tek başına her iki iyona göre de avantajlara sahip olabilmektedir. Florür ve stronsiyumun bir araya getirildiklerinde apatit kristallerini iyileştirdiği ve asit reaktivitesinde belirgin azalmalar ile ilişkili olduğu bildirilmiştir. Flor ve stronsiyumun kombine kullanımının remineralizasyona etkisine dair ise yeterli çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada flor ve stronsiyum solüsyonlarının tek başına ve kombine olarak uygulanmasının, başlangıç mine lezyonlarının remineralizasyonuna etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Çeşitli sebeplerle çekilmiş 35 adet 3.molar dişlerin bukkal yüzeyleri 4 bölgeye ayrılarak NaF, SrCl2  ve NaF+SrCl2 kombinasyonu uygulanmıştır. Dişlerde demineralizasyonla yapay çürük lezyonları oluşturulmadan önce başlangıç yüzey mikrosertlikleri ölçülmüştür. Daha sonra dişler 96 saat demineralizasyon solüsyonunda bekletilmiş ve yüzey mikrosertlikleri tekrar ölçülmüştür. Dişlerin ilgili bölgelerine solüsyonlar uygulandıktan sonra 21 günlük pH döngüsüne tabi tutulmuştur. 21 günün sonunda 3 ayrı bölgeden yüzey mikrosertlik ölçümleri tekrar yapılmıştır. 
Başlangıç ile demineralizasyon sonrası yüzey mikrosertlikleri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır. 
Demineralizasyon sonrası ile solüsyonlar uygulandıktan sonra ölçülen yüzey mikrosertlik değerleri arasında ve başlangıç yüzey mikrosertlikleri ile solüsyonlar uygulandıktan sonra ölçülen yüzey mikrosertlik değerleri arasındaki farklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. NaF, SrCl2 ve kombinasyonlarının uygulandığı yüzeyler arasında yüzey mikrosertlik değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır.
Yüzey geri kazanımı, NaF uygulanan grupta diğer gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur.
Çalışmanın bulguları değerlendirildiğinde, SrCl2 uygulanmasının NaF kadar etkili olmasa da minenin remineralizasyonunda etkili olabildiği görülmüştür. Daha ileri araştırmalar ile bu konunun değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu uygulama flora karşı endişeleri olan birey ve hastalarda bir alternatif olarak sunulabilir. 

Anahtar Kelimeler: flor, stronsiyum, mikrosertlik, remineralizasyon

Abstract:
Today, various forms of fluoride are used in dental practice both individually and professionally to prevent tooth decay. Recently, with the emergence of parents' concerns about the harmful effects of fluoride, researchers have begun to search for alternatives to fluoride, agents that will prevent carious lesions. Strontium, which is also included in restorative materials, is recommended as an alternative agent. Fluoride and strontium both have a positive effect on the remineralization process. However, the combination of strontium and fluoride may have advantages over either ion alone. Fluoride and strontium have been reported to improve apatite crystals when combined and are associated with significant reductions in acid reactivity. There are no sufficient studies on the effect of combined use of fluoride and strontium on remineralization. This study aimed to investigate the effect of single and combined application of fluoride and strontium solutions on the remineralization of initial enamel lesions.
The buccal surfaces of 35 third molar teeth extracted for various reasons were divided into 4 regions and NaF, SrCl2 and NaF+SrCl2 combinations were applied. Initial surface microhardness was measured before artificial caries lesions were created by demineralization on the teeth. Then, the teeth were kept in demineralization solution for 96 hours and their surface microhardness was measured again. After the solutions were applied to the relevant areas of the teeth, they were subjected to a 21-day pH cycle. At the end of 21 days, surface microhardness measurements were made again from 3 different areas.
The difference between the initial and post-demineralization surface microhardness is statistically significant.
Between the surface hardness values measured after demineralization and after applying the solutions and the differences between the initial surface hardness and the surface hardness values measured after applying the solutions were found to be statistically significant. There was no statistically significant difference in surface microhardness values between the surfaces on which NaF, SrCl2 and their combinations were applied.
Surface recovery was found to be statistically significantly higher in the NaF applied group compared to the other groups.
When the findings of the study were evaluated, it was seen that the application of SrCl2 could be effective in the remineralization of enamel, although it was not as effective as NaF. This issue needs to be evaluated with further research. This application can be offered as an alternative to individuals and patients who have concerns about fluoride.

Keywords: fluorid, strontium, microhardness, remineralization