Parion antik kenti bronz sikke buluntularında analiz verilerine göre korunma sorunları, müdahalelerin tespiti ve koruma onarım uygulamaları
In light analysis data from the ancient of Parion preservation problems, determination of interventions and conservation restoration applications of bronze coin finds
Yazar: ZEYNEP YILMAZ
Danışman: PROF. DR. YAŞAR SELÇUK ŞENER
Gazi Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Ana Bilim Dalı / Kültür Varlıklarını Koruma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Arkeometri = Archaeometry
Dizin: Antik şehirler = Antique cities ; Arkeoloji = Archaeology ; Arkeolojik alanlar = Archeological areas ; Arkeolojik kazılar = Archaeological excavations ; Bronz = Bronze ; Koruma = Conservation ; Koruma çalışmaları = Protection studies ; Parion = Parion ; Restorasyon = Restoration ; Sikke = Coin

Özet:
Parion kazılarından ele geçen 17 adet bakır alaşımlı sikkenin odak alındığı tez çalışmasında öncelikle kazı malzemesi metal buluntuların korunma durumları, bozulmaları ve koruma onarım yaklaşımları araştırılarak derlenmiştir. Bronz buluntuların malzeme özelliklerinin, bozulmalarının tespiti ve koruma onarım yaklaşımlarının doğrultusunda Parion kazı buluntusu 17 adet bronz sikke üzerinde analizler ile tespitler yapılarak koruma onarım yöntemine karar verilmiştir. X- ışını floresans spektrometresi (P-XRF) ile sikkelerin element içerikleri ve oranları belirlenmiştir. X- ışını kırınım yöntemi (XRD) ile 7 adet sikkeden alınan korozyon numuneleri üzerinde mineral kaynaklı bozulmaların tespiti yapılmıştır. X-ışını Radyografisi kullanılarak sikkelerin taraması yapılmış ve film görüntüleri üzerinden metal özlerinin korunma durumları hakkında fikir sahibi olunmuştur. Sikkelerin ele geçtiği alanlardan alınan toprak numuneleri üzerinde pH, tuzluluk, iletkenlik ve nem oranlarına bakılarak Parion kazı toprağı hakkında bilgi sahibi olunmuş ve toprağın bozulmaya etkisi üzerinde durulmuştur. 
Analizlerden elde edilen verilere göre tanımlanan sikkelere uygulanacak olan koruma onarım yöntemine karar verilmiştir. Seçilen yöntem dâhilinde temizlik, sağlamlaştırma ve sikkelerin depolanması konusundaki uygulamalar anlatılarak tespit ve koruma onarım üzerine kazılarda kullanılmak üzere basit bir rapor önerisi geliştirilmiştir ve örnek olarak sunulmuştur. 
İncelemeler ve tespitler sonucunda Parion kazılarından ele geçen bronz sikkelerde karşılaşılan sorunlar ve sorunların çözüm önerileri tez kapsamında analizler ile desteklenerek aktarılmıştır.

Abstract:
In the thesis study, which focuses on 17 copper alloy coins recovered from the Parion excavations, the protection status, deterioration and conservation - restoration approaches of the metal finds, the excavation material, were investigated and compiled in the first place. In line with the determination of the material properties, deterioration of the bronze finds and the conservation - restoration approaches, 17 bronze coins recovered from the Parion excavations were analyzed to determine the conservation - restoration method. X-ray fluorescence spectrometry (P-XRF) was used to determine the elemental content and ratios of the coins. The X-ray diffraction method (XRD) was used to determine the deterioration of mineral origin on corrosion samples taken from 7 coins. Using X-ray radiography, the coins were scanned and information was obtained about the conservation status of metal extracts through film images. On the soil samples taken from the fields where coins were recovered, pH, salinity, conductivity and humidity ratios were examined to obtain information about the excavation soil in Parion and the effect of soil on deterioration was discussed.
According to the data obtained from the analyses, the conservation - restoration method which would be applied to the defined coins was decided. A simple report suggestion was developed and presented as an example to be used for determination and conservation - restoration in the excavations by explaining the applications of cleaning, strengthening and storage of coins in line with the selected method.
As a result of the examinations and determinations, the problems encountered in the bronze coins recovered from the Parion excavations and the solution suggestions for the problems were supported with the analyses within the scope of the thesis and transferred.