İşletmelerde kurumsal yönetim uygulamalarının bağımsız denetim sürecindeki rolü: Türkiye'deki denetim firmalarına yönelik bir araştırma
The effects of corporate governance practices on independent auditing process in business: A research on the auditing firms in Turkey
Yazar: FATİH ALTINIŞIK
Danışman: DOÇ. DR. SEMRA AKSOYLU
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bağımsız denetim = Independent audit ; Bağımsız denetim = Independent audit ; Denetim = Control ; Denetçiler = Controller ; Kurumsal yönetim = Corporate governance ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Kurumsal yönetim kavramı önemi giderek artan ve işletmelerin üzerinde sıklıkla durdukları konular arasındadır. İşletmelerin kurumsal yönetimi gerçekleştirmek amacıyla hayata geçirdikleri uygulamalar, işletmeyle ilgili diğer süreçleri de etkilemektedir. Bağımsız denetim süreci de bu uygulamalardan etkilenen süreçlerden biridir. Finansal kaynaklara erişim, küresel sermaye hareketliliğinden pay alma ve sürdürülebilirlik gibi pek çok açıdan işletmeler için önem düzeyi oldukça yüksek bu iki kavram arasındaki etkileşimin incelenmesi çalışmanın amacını oluşturmaktadır.

Araştırmanın amacı doğrultusunda sosyal bilimler alanında yaygın biçimde kullanılan birincil veri toplama yöntemlerinden olan anket uygulama yöntemine başvurulmuştur. Bu bağlamda uygulanan anket formu literatürde yer alan benzer çalışmalardan derlenerek oluşturulmuştur. Çalışmanın örneklemini SPK'da kayıtlı 102 bağımsız denetim firmasında çalışan denetçiler oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında kurumsal yönetim ve bağımsız denetim konuları ele alındıktan sonra bağımsız denetim firmalarına uygulanan anket sonucunda elde edilen bulgular değerlendirilmiştir.

Ankette yer alan soru ve ifadelere verilen cevaplarla elde edilen verilere, parametrik testlerden olan t-testi ve ANOVA uygulanmış ve kurumsal yönetim uygulamalarının bağımsız denetim sürecindeki rolüne ilişkin çeşitli sonuçlara ulaşılmıştır. Bağımsız denetçilerin; işletmelerin etkin bir iç kontrol sistemine sahip olmalarının müşteri seçimi ve işin kabulünü, denetimin planlanmasını, denetim programının yürütülmesini ve denetimin raporlanmasını kolaylaştırdığı düşüncesinde oldukları anlaşılmıştır. Ayrıca denetçiler; işletmenin yönetim kurulu başkanlığının ve genel müdürlüğünün farklı kişiler tarafından yürütülmesinin de müşteri seçimi ve işin kabulünü, denetimin planlanmasını ve denetim programının yürütülmesini kolaylaştırmanın yanı sıra denetimin süresini kısalttığı düşüncesindedirler. İşletmelerin kurumsal yönetim uygulamalarının bağımsız denetim sürecindeki rolü ile ilgili düşünceleri denetçilerin cinsiyetleri, mesleki deneyim süreleri, mesleki unvanları, çalıştıkları denetim firmalarının türleri ve çalışan sayılarına göre çeşitli farklılıklar göstermektedir.

Abstract:
The concept of corporate governance is one of the issues that are increasingly important and often emphasized on businesses. The practices that the companies perform in order to realize the corporate governance successfully affect the other processes related to the business. The independent audit process is one of the processes affected by these practices. The aim of this study is to examine the interaction between these two concepts, which are highly important for enterprises in many aspects such as access to financial resources, share of global capital mobility and sustainability.

In the study, the survey method which is one of the primary data collection methods widely used in social sciences, was applied. In this context, the questionnaire form is composed of similar studies in the literature. The sample of the study consists of the auditors working for 102 independent auditing firms registered to the CMBT. Within the scope of the study, after reviewing corporate governance and independent audit issues, the findings obtained from the survey applied to independent audit firms were evaluated.

ANOVA and t-test which is one of the parametric tests were applied to the data obtained from the answers to the questions and expressions in the questionnaire. The results of the effects of the corporate governance practices on the independent audit process have been reached. It is understood that independent auditors have an effective internal control system that facilitates the customer selection and acceptance of the work, planning the audit, conducting the audit program and reporting the audit. In addition, auditors believe that conducting the chairmanship of the board of directors and the general directorate of the company by different people also shortens the duration of the audit as well as facilitating the selection of the customer and the acceptance of the work, the planning of the audit and the execution of the audit program. The opinions of the enterprises regarding the role of the corporate governance practices on the independent audit process vary according to the gender of the auditors, their professional experience, their professional titles, the types of audit firms they work and the number of employees.