Boğa sperm akrozomal enzimleri üzerinde sitokimyasal çalışmalar
Cytochemical studies on the acrosomal enzymes of the bull's sperm
Yazar: ÜLKÜ NUR CANBOLAT
Danışman: PROF. DR. İLHAMİ ÇELİK
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology

Özet:
Akrozomal enzimlerin seminal plazmaya sızmasının belirlenmesi suni tohumlama için sperma işlenmesi sırasında oluşan hasarın öncü bir göstergesi olabilir. Bu çalışmada, ışık mikroskobuyla, dondurulmamış ve dondurup-çözdürülen boğa spermatozoonlarında alfa-naftil asetat esteraz enziminin pozitivite oranları ve lokalizasyon tarzı belirlenmiştir.
Çalışmada materyal olarak 7 boğadan alınan sperma örneği kullanılmıştır. Doğal ve dondurulup-çözdürülen sperma örneklerinden sürme frotiler hazırlandı. Enzim, sitokimyasal metotla demonstre edildi. Hazırlanan preparatlar ışık mikroskobuyla incelendi. Alfa-naftil asetat esteraz-pozitif spermatozoon oranları, pozitif spermatozoonlardaki enzimatik reaksiyonun lokalizasyonu ve dağılımı belirlendi.
Alfa-naftil asetat esteraz enzimi reaksiyonu, spermatozoonun akrozomunda kırmızımsı-kahverengi renkli ve diffüz karakterde gözlendi.  Bazı hücrelerde alfa-naftil asetat reaksiyonu akrozom zarının ön tarafında dar bir band halinde gözlendi. Bazı hücreler nispeten daha zayıf alfa-naftil asetat esteraz reaksiyonu gösterdi. Taze sperma örneklerinin alfa-naftil asetat esteraz pozitivitesinde belirgin bireysel farklılıklar bulundu. Dondurup-çözme işlemi örneklerin alfa-naftil asetat esteraz pozitivitesini önemli oranda düşürdü.  
ALP-az, hem taze ve hem de dondurulup-çözdürülen spermatozoonların baş bölgesinin tamamında diffüz lokalizasyonlu, soluk pembe-kırmızı reaksiyon ürünü halinde gözlendi. Seminal plazma damlacıklarında ALP-az reaksiyonu gözlenmedi. Dondurup-çözdürme işlemi, spermatozoonların ALP-az pozitivitesinde çok belirgin düşüşle sonuçlandı. 
ACP-az enzimi için yapılan demonstrasyon işlemlerinde ne taze ne de dondurulup-çözdürülen sperma örneklerinde spermatozoonlarda ve seminal plazma damlacıklarında ACP-az pozitivitesi gözlenmedi.
Bulgulara dayanılarak, akrozomal alfa-naftil asetat esteraz enziminin, daha geniş boğa popülâsyonu üzerinde yapılacak çok sayıdaki tekrarlı çalışmalardan sonra boğa spermasının fertilite potansiyelinin değerlendirilmesinde bir parametre olarak dikkate alınabileceği sonucuna varıldı.

Abstract:
The assay of the release into the seminal plasma of acrosomal enzymes might provide an early and sensitive indication of damage ocurred during processing of semen for artificial insemination.  In the present study, positivity rates and localization patterns of alpha-naphthyl acetate esterase in the spermatozoa of both native and frozen-thawed bull semen samples were determined by light microscopy.
Semen samples of 7 bull were used as material. Smears were prepared from native and frozen-thawed semen samples. The enzyme was demonstrated by cytochemical method. Specimens were observed under ligth microscope. Positivity rates of alpha-naphtyl acetate eseterase-positive spermatozoa, distribution and localization of enzymatic reaction were determined.
The reaction product of the alpha-napthyl acetate esterase enzyme was peculiar to spermatozoon acrosome mainly as diffusely distributed reddish-brown colored reaction product. In some cells, alpha-naphthyl acetate esterase reaction was observed as a narrow band located in front of the spermatozon. Some of the cells displayed relatively weaker alpha-naphthyl acetate esterase reaction. There were large individual differences in alpha-naphthyl acetate esterase positivity rates of the native sperm samples. The animals with low sperm vitality and motility tended to display lower of alpha-naphthyl acetate esterase positivity rates in native semen samples. Freeze-thawing process significantly decreased alpha-naphthyl acetate esterase positivity rates of the samples. 
ALP-ase reaction product localized in the head of spermatozoon as pale pinkish-red reaction product in both native and frozen-thawed semen samples.   ALP-ase reaction was not observed in seminal plasma droples. Freeeze-thaw process resulted in definite decrase in ALP-ase positivity of the spematozoa.
In ACP-ase demonstration processes, ACP-ase positivity was not observed either in spermatozoa or seminal vesicles of both native and frozen-thawed semen samples.  
Based on the results, it was concluded that acrosomal alpha-naphtyl acetate esterase might be considered as a parameter in the evaluation of fertility potential of the bull semen, following the multiple repetitive investigations including large population of bulls.