Edirne'de öğretmenlerin sigara içme ile bırakma davranışları ve etkileyen faktörler
Smoking and quitting behaviors of teachers in Edirne and effecting factors
Yazar: ZAFER TUNÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. E. MELİH ŞAHİN
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Edirne = Edirne ; Sigara içme = Smoking ; Ölçekler = Scales ; Öğretmen davranışı = Teacher behavior

Özet:
Bu çalışmanın amacı öğretmenlerin sigara içme ve bırakma davranışları, sigara hakkındaki bilgi,tutum ve görüşleri, çeşitli sosyo-demografik değişkenler ile yaşam kalitesi, depresyon, ve anksiyete düzeylerinin sigara içme ve bırakma davranışlarına etkilerinin araştırılmasıydı.Çalışma grubunu 2006-2007 eğitim ve öğretim yılında Edirne şehir merkezindeki kamu ve özel ilköğretim ve orta öğretim kurumlarında çalışan 1583 öğretmen oluşturdu. Öğretmenlerin 1042'sine(%65,8) daha önce denenmiş anket uygulandı. Anket, toplam 128 soru içermektedir ve öğretmenlerin sigara içme durumları, sigara bırakma davranışlarının aşamaları, nikotin bağımlılığı düzeyleri ve sigara hakkındaki bilgi, tutum ve görüşleri yanında demografik bilgileri, anksiyete düzeyleri, depresyon düzeyleri, yaşam kalitesi düzeyleri ve alkol kullanım, durumları sorgulanmaktadır. Anketlerde öğretmenlerin kimlik bilgileri bulunmamaktadır.Çalışmanın sonucunda öğretmenlerin %33,2'si halen sigara içiyordu. Öğretmenlerde halen sigara içiyor olma oranını eşin sigara içiyor olması 2,205 kat, Beck Anksiyete skorundaki her 1 puanlık artış 1,046 kat artırıyordu. En son bitirdiği okul ortaokul veya lise olması yüksekokul ve üzeri olmasına göre halen sigara içiyor olma oranını 6,579 kat artırmaktadır. Alkol içmeyenlere göre halen sigara içme oranı sosyal içicilerde 1,113 kat, sürekli alkol kullananlarda 2,266 kat fazladır. Sigarayı bırakmış olanların oranı %16,3 bulundu. Çalışma süresindeki her bir yıllık artış sigara bırakma oranını 1,114 kat artırmaktaydı. Eşin sigara içme durumu bırakma oranını 2,206 kat, Beck Anksiyete skor ortalamasındaki bir puanlık artış 1,046 kat azaltmaktaydı. Öğretmenlerin %9,2'sinin sigarayı denediği, %41,2'sinin de hiç sigara içmemiş olduğu bulundu.Sigara ile mücadele de en etkin meslek gruplarından biri olması gereken öğretmenlerde sigara içme sıklığı yüksektir. Çocuklara her anlamda örnek olması gereken öğretmenlerin sigara içme sıklığının azaltılması amaçlanmalıdır. Öğretmenlerin kendilerinin yürüttükleri bırakma girişimlerinin başarı oranı düşüktür. Bu konuda öğretmenlere tıbbi destek verilmelidir ve hekimlerle öğretmenler işbirliği içinde olmalıdır. Çağdaş toplumda okulların sigarasız olması vazgeçilmezdir ve öğretmenler bu konuda daha etkin ve duyarlı olmalıdır.

Abstract:
The aim of this study was to research cigarette smoking and smoking cessation behaviors of the teachers, their knowledge, attitudes and views on smoking, the effects of socio-demographic variables, quality of life, depression and anxiety levels on smoking and smoking cessation behaviors.The study group consists of 1583 teachers working at the state and private primary and secondary schools in Edirne city center in 2006-2007 education and training semester. The questionnaire having been tested before was applied to 1042 of the teachers (%65.8). The questionnaire consists of 128 questions and examines the teachers? demographic information, anxiety levels, depression and life quality levels and their alcohol use behaviors besides their smoking habits, the stages of their smoking cessation behaviors, their levels of nicotine addiction and their knowledge, attitudes and views on smoking. The identities of the teachers are not specified in the questionnaires.The study has shown that %33.2 of the teachers were still smoking. The fact that teachers? spouses smoke increases the rate of smoking among teachers by 2.205 times. Each one- point increase in the score of Beck anxiety increases this rate by 1.046 times. The rate of smoking among the ones who are graduates of secondary or high school is 6.579 times more than the ones who finished a college or completed higher education. Among social smokers, the rate of smoking is 1.113 times higher than the ones who dou?t use alcohol and 2.266 times higher among the people who always use alcohol. The ratio of the ones who stopped smoking has been found to be %16.3. Each one-year increase in the working life increases the rate of smoking cessation by 1.114 times. The spouse?s smoking decreases the rate of cessation by 2.206 times, and one-point increase in the score average of Beck anxiety decreases this rate by 1.046 times. It has been found that %9.2 of teachers tried smoking and %41.2 of them never smoked.The smoking frequency is high among the teachers who should be one of the most active occupational groups in struggle against smoking. To decrease smoking frequency of the teachers, who are expected to be a role model for children, should be aimed. Success rate of smoking cessation attempt made by the teachers themselves is low. Medical support should be given to teachers and teachers should be in cooperation with doctors. The schools where nobody smokes are indispensable in the contemporary societies and the teachers should be more active and sensitive towards this issue.