Adana ilinin kuzeyinde yayılış gösteren Anatololacerta danfordi (Günther, 1876) popülasyonlarında yaş tayini ve bazı büyüme parametrelerinin belirlenmesi
Determination of age and some growth parameters in Anatololacerta danfordi (Günther, 1876) populations from north of Adana province
Yazar: NURETTİN BEŞER
Danışman: PROF. DR. NAZAN ÜZÜM
Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology

Özet:
Ülkemize endemik olan Anatololacerta danfordi'nin iki farklı popülasyonunun vücut büyüklükleri ölçülmüş ve iskelet kronolojisi yöntemi uygulanarak yaşları tayin edilmiştir. Bireylerin yaşları parmak kemiklerinden alınan enine kesitlerdeki yaş halkalarının (LAG) sayılması yolu ile belirlenmiştir. Parmak kesitlerinde her yıl için bir ya da iki durgunluk çizgisi (estivasyon ve hibernasyon) ve endosteal resorpsiyon gözlenmiştir. Vücut büyüklüğü (SVL) erkek bireylerde 44.62-68.06 mm arasında değişmekte iken dişi bireylerde 43.66-62.36 mm arasında değişmektedir. Boy dağılımı popülasyonlar arasında benzerlik göstermektedir. Saimbeyli popülasyonunda erkek bireyler dişi bireylerden daha büyüktür. En genç dişi bireylerin 3-5 yaşında, erkek bireylerin ise 4-5 yaşında olduğu tespit edilmiştir. Maksimum yaş ya da yaşam uzunluğu dişilerde 8-11 yıl, erkeklerde 9-13 yıl olarak hesaplanmıştır. Kozan popülasyonu dişi bireyleri Saimbeyli popülasyonu dişi bireylerinden daha yaşlıdır. Erkeklerin yaş dağılımı her iki popülasyonda da benzerdir. Tüm bireyler göz önüne alındığında, Kozan popülasyonu Saimbeyli popülasyonundan daha yaşlı bulunmuştur. Her iki popülasyonda da yaş ve büyüklük arasında pozitif ve önemli bir ilişki ve erkek baskın bir eşeysel dimorfizm tespit edilmiştir. Popülasyonlar arasındaki yaşam öyküsü karakterleri farklılıklarının nedenini söylemek zordur. Bu tür ile ilgili daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
The body size was measured and the age was determined by using skeletochronology in two different populations of Anatololacerta danfordi which is endemic for Turkey. Age was determined individually by counting the number of resting lines (LAG) in cross-sections taken from the phalanges. Single or double (estivation and hibernation) lines of arrested growth (LAG) and endosteal resorption were observed in the cross sections. Body size (SVL) was ranged from 44.62 to 68.06 mm for males and from 43.66 to 62.36mm for females. Size distributions between populations were similar. Males were bigger than females in Saimbeyli population. The youngest individuals were determined as 3 or 5 years old for females and 4 or 5 years old for males. Maximum age or longevity was ranged between 8-11 years for females and 9-13 years for females. Female individuals of Kozan population were older than Saimbeyli. Age distributions of males were similar between two populations. When all individuals were taken into account, Kozan population was found to be older than Saimbeyli. A positive and significant relationship between age and body size, and male biased sexual dimorphism were determined in both populations. It is difficult to say the reasons of differences between the life history characteristics of populations. More researches on this species are needed.