Öğretmenlerin öz yeterlik inançları ile iş doyumları arasındaki ilişki
The relationship between teachers self-efficacy beliefs and job satisfaction
Yazar: İBRAHİM AVCI
Danışman: PROF. DR. NİYAZİ CAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretmenler = Teachers ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırmada öğretmenlerin öz yeterlik inançları ile iş doyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada öz yeterlik inançlarının alt boyutları olan akademik, mesleki, sosyal ve entelektüel öz yeterlik ile iş doyumunun alt boyutları olan iç iş doyumu ve dış iş doyumu incelenerek araştırma kapsamı genişletilmiştir. İlişkisel tarama modelinde gerçekleştirilen araştırmanın evrenini, 2019-2020 eğitim öğretim yılında Gaziantep ili İslahiye ilçesinde bulunan resmi anaokulu, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 1015 öğretmen, örneklemini ise evren içerisinden basit seçkisiz örnekleme yöntemiyle seçilen 387 öğretmen oluşturmuştur. Araştırma verilerinin toplanması amacıyla katılımcıların öz yeterlik düzeyleri için "Öğretmen Öz Yeterlik Ölçeği", iş doyum düzeyleri için "Minnesota İş Doyumu Ölçeği" ve kişisel bilgileri için de "Kişisel Bilgi Formu"  kullanılmıştır. Veri analizi için aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri belirlenmiş, değişkenlere ilişkin alınan puanların demografik değişkenler bakımından farklılaşma durumunu belirlemek için t-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ONE-WAY ANOVA) testi; anlamlı bulunan F değerinde fark olan grupları belirlemede ise LSD testi yapılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek için Pearson Korelasyon Analizi'nden faydalanılmıştır.

Araştırma, kişisel bilgi formunda yer alan cinsiyet, medeni durum, yaş, mesleki kıdem, görev, okuldaki çalışma süresi ve mezun olduğu okul değişkenleri baz alınarak yapılmıştır.

Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin öz yeterlik inançları "katılıyorum" düzeyinde ve iş doyumları "memnunum" düzeyindedir. Yine araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin genel, akademik, mesleki, sosyal ve entelektüel öz yeterlik inançları ile genel, iç ve dış iş doyumları arasında pozitif yönde yüksek düzeyde anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca araştırma sonuçları öğretmenlerin genel, akademik ve entelektüel öz yeterlik inançlarının cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir şekilde farklılaştığını göstermektedir. Öğretmenlerin mesleki öz yeterlik inançlarının medeni durum değişkenine göre anlamlı farklılaştığı tespit edilmiştir. Yaş değişkenine göre genel, akademik, mesleki, sosyal ve entelektüel öz yeterlik inançlarının öğretmenin yaşına göre anlamlı olarak farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Mesleki kıdem değişkenine göre bakıldığında; genel, akademik, mesleki, sosyal ve entelektüel öz yeterlik inançlarının aynı zamanda iç iş doyumunun öğretmenin mesleki kıdemine göre anlamlı olarak farklılaştığı tespit edilmiştir. Öğretmenin halen çalışmakta olduğu okulundaki çalışma süresi değişkenine göre bakıldığında genel, akademik, mesleki ve entelektüel öz yeterlik inançlarının anlamlı bir şekilde farklılaştığı görülmüştür. Son olarak ise öğretmenlerin en son mezun oldukları okul değişkenin, akademik öz yeterlik inancını ve entelektüel öz yeterlik inancını anlamlı bir şekilde farklılaştığı tespit edilmiştir.

Araştırma sonunda araştırmacılara öğretmenlerin öz yeterlik inançları ve iş doyumları ile ilgili daha kapsamlı araştırmalar yapmaları gerektiği önerilmiştir. Ayrıca uygulayıcılara öğretmenlere yönelik öz yeterlik inancı kazandırıcı ve iş doyumu arttırıcı nitelikte iyileştirmeler yapmaları gerektiği önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Öğretmen, Öz Yeterlik, Öz Yeterlik İnancı, İş Doyumu

Abstract:
The aim of this study is to investigate the relationship between teachers' self-efficacy beliefs and job satisfaction. In the study, sub-dimensions of self-efficacy beliefs; academic, professional, social and intellectual self-efficacy and sub-dimensions of job satisfaction; Internal job satisfaction and external job satisfaction were examined and the scope of the research was expanded. The universe of the research conducted in the relational survey model consisted of 1015 teachers working in the public kindergarten, primary, secondary and high schools in the Islahiye district of Gaziantep in the 2019-2020 academic year and 387 teachers were selected from the universe by simple random sampling method. "Teacher Self-Efficacy Scale for was used for the participants' self-efficacy levels," Minnesota Job Satisfaction Scale job for their job satisfaction levels, and "Personal Information Form for their personal information. Arithmetic mean and standard deviation values were determined for the data analysis; LSD test was used to determine the groups with significant F value difference. Pearson Correlation Analysis was used to determine the relationship between variables.

The research was conducted on the basis of the variables of gender, marital status, age, professional seniority, duty, working time in the school and the school graduated from.

According to the results of the research, teachers' self-efficacy beliefs are at the level of "I agree" and job satisfaction is at the level of "I am satisfied". Again, according to the results of the research, it has been determined that there is a high level of positive relationship between teachers' general, academic, professional, social and intellectual self-efficacy beliefs and general, internal and external job satisfaction. In addition, the results of the research show that teachers' beliefs in general, academic and intellectual self-efficacy differ significantly by gender. It has been determined that teachers' professional self-efficacy beliefs differ significantly according to marital status variable. It was concluded that the beliefs of general, academic, professional, social and intellectual self-efficacy differ significantly according to the age of the teacher according to the age variable. Considering the professional seniority variable; It was determined that the beliefs of general, academic, professional, social and intellectual self-efficacy at the same time differed significantly according to the professional seniority of the teacher. Considering the working time variable in the school where the teacher is still working, it is concluded that the beliefs in general, academic, professional and intellectual self-efficacy differ significantly. Finally, it was found that the school variable, where the teachers graduated last, differed significantly from the academic self-efficacy belief and intellectual self-efficacy belief.

At the end of the research, it was suggested to the researchers that teachers should conduct more comprehensive research on self-efficacy beliefs and job satisfaction. In addition, it has been suggested that the practitioners should make improvements to teach teachers about self-efficacy beliefs and job satisfaction.

Keywords: Teacher, Self-Efficacy, Self-Efficacy Belief, Job Satisfaction