TCDD'de serbestleştirilme yasası algısının, çalışanların örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyetine etkisi
The effect of perception of law of liberation in TCDD on employee organizational commitment and intention to left
Yazar: FAİK SEZER EKMEKCİ
Danışman: PROF. DR. BERRİN FİLİZÖZ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Serbestleşme = Liberalization ; TCDD = Turkish Government Railways ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Özelleştirme = Privatization ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
İşletmelerin sürdürülebilir rekabeti sağlayarak faaliyetlerini devam ettirebilmesinde insan faktörü başat konumdadır. İşletme hedeflerini içselleştirmiş, örgütsel bağlılığı gelişkin ve örgüt faaliyetlerine yönelik iç motivasyonu yüksek çalışanların, işletmelerin kârlılık ve verimliliklerinde doğrudan etkili olduğu durumu, üzerinde uzlaşılan genel kabullerdendir. Bu duruma olumlu veya olumsuz yönde etki eden örgüt içi ve örgüt dışı birçok faktör olabileceği gibi bu çalışmada, örgüt politikasının çalışanlar üzerindeki etkisi incelenecektir.  Örgüt politikası olarak tarif edilen durum, demiryolu sektörünün tekel konumdaki işletmesi olan TCDD'nin serbestleştirilmesini, diğer bir deyişle özelleştirilmesi sürecini tarif etmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı demiryolu sektöründe yaşanan değişimlerin çalışanların örgütsel bağlılıkları ve işten ayrılma niyetleri üzerinde bir etkisinin olup olmadığını belirlemektedir. Belirlenen bu amaca yönelik ortaya konan temel hedef ise incelenen algı ve ölçek değişkenleri arasındaki ilişkinin net ve nesnel bir şekilde ortaya konulmasıdır.
Araştırma çerçevesince toplanan veriler anket tekniği kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın evreni, demiryolu sektöründe faaliyet gösteren mavi ve beyaz yakalı çalışanlardan oluşmakta ve araştırmanın örneklemini ise Ankara ilinde faaliyet gösteren mavi ve beyaz yakalı çalışanlar oluşturmaktadır. Araştırmanın analizi süreci için İstatistik Paket Programı kullanılmıştır. Araştırmanın analizi sürecinde ilk olarak tanımlayıcı istatistiklerin veri analizi yapılmış ve ortalama, standart sapma, frekans ve yüzde değerlerine ulaşılmıştır. Ardından ilgili algı ve ölçeklerin normallik testleri, güvenilirlik ve geçerlilik analizleri yapılmış, sonrasında faktör analizine geçilerek faktör boyutları ve faktör yük değerleri belirlenmiştir. Analizlerin son aşamasına geçmeden önce araştırma katılımcılarının demografik ifadelere ilişkin verdikleri cevaplar, T Testi ve ANOVA analizine tâbi tutulmuştur. Bu verilere dayanarak araştırma katılımcılarının, algı ve ölçek değişkenlerine yönelik tutumları ile demografik özellikleri arasındaki farklılıklar ortaya konulmuştur. Veri analizinin son aşamasında ise ilişki ölçüm testlerinden korelasyon analizi ve etki ölçüm testlerinden basit doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Korelasyon analizi sonuçlarına göre demiryolu çalışanlarının örgütsel bağlılık düzeyleri, işten ayrılma niyetleri üzerinden negatif ve anlamlı bir etkiye sahiptir. Bu duruma örgütsel bağlılığın bütün alt boyutları içinde ulaşılmıştır. Regresyon analizi sonuçlarına göre, demiryolunda yaşanan değişimi tarif eden serbestleştirilmeye yönelik demiryolu çalışanlarının geliştirdikleri tutum, örgütsel bağlılık düzeyleri üzerinde anlamlı ve negatif yönlü; işten ayrılma niyetleri üzerinde anlamlı ve negatif yönlü bulgulanarak, mevcut algı ve değişkenlerin ilişkileri ortaya konmuştur.
Anahtar Kelimeler: Serbestleştirilme, Özelleştirme, Örgütsel Bağlılık, İşten Ayrılma Niyeti.

Abstract:
The human factor is dominant for businesses to continue their activities by providing sustainable competition. It is generally agreed that employees who have internalized business goals, have developed organizational commitment and have high internal motivation for organizational activities have a direct impact on the profitability and productivity of businesses. In this study, the effect of organizational policy on employees will be examined, as there may be many internal and external factors that affect this situation positively or negatively. The situation described as organizational policy describes the liberalization, in other words, the privatization process of TCDD, which is the monopoly operation of the railway sector. In this context, the aim of the study is to determine whether the changes in the railway sector have an effect on the organizational commitment and intention to leave of the employees. The main goal set for this determined purpose is to reveal the relationship between the examined perception and scale variables in a clear and objective way.
The data collected within the framework of the research were collected using the questionnaire technique. The universe of the research consists of blue and white-collar employees operating in the railway sector, and the sample of the research consists of blue and white-collar employees operating in the province of Ankara. 
Statistics Package Program was used in the analysis process of the research. In the analysis process of the research, firstly, data analysis of descriptive statistics was made and mean, standard deviation, frequency and percentage values were reached. Then, the normality tests, reliability and validity analyzes of the relevant perceptions and scales were performed, and then factor dimensions and factor load values were determined by passing to factor analysis. Before proceeding to the final stage of the analyses, the answers given by the research participants regarding the demographic expressions were subjected to T-Test and ANOVA analysis. Based on these data, the difference between the perception and scale variables and demographic characteristics of the research participants was revealed. In the last stage of the data analysis, correlation analysis from the relationship measurement tests and simple linear regression analysis from the effect measurement tests were applied. According to the results of the correlation analysis, the organizational commitment levels of the railway employees have a negative and significant effect on their intention to leave. This has been achieved in all sub-dimensions of organizational commitment. According to the results of the regression analysis, the attitude developed by the railway employees towards liberalization, which describes the change in the railway, is significant and negative on their organizational commitment; and the existence of a significant and negative relationship over their intention to leave the job.
Keywords: Liberalization, Privatization, Organizational Commitment, Intention to Leave.