Patlıcanda tuza toleransın kalıtımı üzerinde araştırmalar
Researches on the heredity of salinity tolerance in eggplants
Yazar: NEVİN TUNÇER
Danışman: PROF.DR. ŞEBNEM ELLİALTIOĞLU
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
ÖZETYÜKSEK LİSANS TEZİPATLICANDA TUZA TOLERANSIN KALITIMI ÜZERİNDE ARAŞTIRMALARNevin TUNÇERAnkara ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüBahçe Bitkileri Anabilim DalıDanışman: Prof.Dr. Şebnem ELLİALTIOĞLUPatlıcanda tuza tolerant ve tuza duyarlı iki yerli patlıcan genotipi kullanılarak, tuza tolerans üzerinde etkiliolan K/Na oranı özelliğinin kalıtımı incelenmiştir. Tuza tolerant Burdur Bucak ile tuza duyarlı ArtvinHopa genotipleri bitkisel materyal olarak kullanılmıştır. Çalışma iki aşamadan oluşmaktadır.I-) Melezpopulasyonların oluşturulması: Burdur Bucak ve Artvin Hopa ebeveynleri melezlenerek önce F1tohumları, daha sonra bunların kendilenmesiyle F2 dölleri ve F1'lerin ebeveynlerle melezlenmesiyle BC1generasyonları oluşturuldu. Geriye melezlemelerin yapılması sırasında, sitoplazmik etkinin olupolmadığını belirlemek amacıyla resiprokal (iki yönlü) melezlenmiş F1 bitkileri kullanılmıştır. II-) Melezpopulasyonlarda dayanıklılık testleri: F1, F2 ve BC1 döllerine ait bitkiler, 4-5 yapraklı fide dönemindesu kültüründe 150 mM NaCl ile tuz stresine tabi tutulmuştur. Tuz uygulamasından 10 gün sonra ebeveynve F1 generasyonundan 10'ar bitki, diğer melez kombinasyonlarından 50'şer bitkide K/Na ve Ca/Naoranlarını hesaplamak için iyon analizleri yapılmıştır. Ayrıca 0-5 skalası ile bitkilerdeki zararlanmanınşiddeti kaydedilmiştir. Açılım generasyonlarındaki K/Na oranları kendi içlerinde en düşük 0.5 ve enyüksek 2.5 olacak şekilde 5 gruba ayrılmıştır. Tuza duyarlı olanlar 1.49>K/Naâ¥0.5 aralığında, dayanıklıgenotipler 1.50â¤K/Naâ¤2.50 aralığında değerlendirilmiştir. Bitkiler gruplandırıldıktan sonra elde edilensonuçlar değişik kalıtım modellerine göre beklenen değerlerle karşılaştırılarak kontrol edilmiş; bu amaçlaKhi Kare testi uygulanmış ve genetik model tahminleri yapılmıştır. Buna göre K/Na oranının yüksekolması özelliğinin resesif bir gen tarafından idare edildiği ve tuza duyarlı genotiplerdeki K/Na oranıkalıtımının eksik dominansi yoluyla karakterize edildiği sonucuna ulaşılmıştır.2007, 68 sayfaAnahtar Kelimeler: Patlıcan, Tuz Stresi, Kalıtım, Toleransi

Abstract:
ABSTRACTM.Sc. ThesisRESEARCHES ON THE HEREDITY OF SALINITY TOLERANCE IN EGGPLANTSNevin TUNÇERAnkara UniversityGraduate School of Natural and Applied SciencesDepartment of HorticultureSupervisor: Prof. Dr. Şebnem ELLİALTIOĞLUHeredity of K/Na ratio characteristics, which is influential on salinity tolerance, have been analyzed bytaking two native eggplant genotypes. Tolerant genotype Burdur Bucak and susceptible genotype ArtvinHopa have been used as plant materials. Study constitutes of two stages: I-) Formation of hybridpopulations: Initially F1 seeds by hybridization of parents Burdur Bucak and Artvin Hopa formed, thenby self-fertilization of them F2 germs and BC1 generations obtained through pollination of parents withF1s. Reciprocally crossed F1 plants have been used in order to determine whether there is cytoplasmiceffect or not during the back crossing. II-) Determination of salinity tolerance in hybrid populations:Salinity test with 150 mm NaCl applied to the plants of F1, F2 and BC1 germs in hydroponic cultureduring the seedling period with 4-5 leaves. Ion analyzes performed to calculate K/Na and Ca/Na ratios on10 plants from each of the parent and F1 generations and 50 plants from each of the other hybridcombinations 10 days after salinity application. In addition decay intensity of plants recorded with 0-5scale. K/Na ratios of segregation generations separated in 5 groups in which minimum 0.5 and maximum2.5. Salt sensitive ones are evaluated 1.49>K/Naâ¥0.5 and tolerant ones are 1.50â¤K/Naâ¤2.50. Resultsobtained after grouping the plants have been controlled by comparing with the values expected accordingto different heredity models. To this end Khi Square test applied and genetics model estimations havebeen performed. Heredity of K/Na ratio in salt-sensitive genotypes is being characterized by absentdominancy.2007, 68 PagesKeywords: Eggplant, Salt Stress, Heredity, Toleranceii