Kistik fibroz hastalığı etiyopatogenezinde enflamatuvar ve oksidatif parametrelerin plazma yağ asidi profilleri ile etkileişmi /
Yazar: GÜLSEVİL SOLMAZ TARAKÇI
Danışman: PROF. DR. GONCAGÜL HAKLAR
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Kistik fibroz (KF) beyaz ırkın en sık rastlanan ölümcül otozomal resesif hastalığıdır. KF?nin başlıca klinik bulguları ekzokrin pankreas yetmezliği, erkek infertilitesi ve kronik akciğer hastalıklarıdır. KF?de ana mortalite ve morbidite sebebi akciğer hastalıklarıdır. KF?de yaşam süresini ilerleyici akciğer hastalığı ve ekzokrin pankreas yetmezliğinden kaynaklanan emilim bozukluğu belirlemektedir. Enfeksiyon, enflamasyon ve KF?deki moleküler defekt arasındaki bağlantı günümüzde hala tam olarak anlaşılamamıştır. Ancak hastalığın şiddeti ile yağ asidi eksikliğinin şiddeti arasında korelasyon olduğu gösterilmiştir.Çalışmamızda KF?li, salt bronşektazili ve sağlıklı çocuklarda plazma yağ asidi profillerinin hastalık etiyopatogenezinde yeralan enflamatuvar belirteçler ve oksidan parametreler ile olan ilişkisini incelemeyi amaçladık. KF, bronşiektazi ve sağlıklı kontroller arasında sırasıyla enflamatuvar durum için hs-CRP, enflamasyonla salınımı beklenen sitokinlerden IL-6, oksidatif stres durumunu gösteren malondialdehit (MDA) düzeyleri ölçüldü, yağ asitleri profilleri incelendi. Enflamasyonu gösteren hs-CRP ve IL-6, KF?da sağlıklı kontrollere göre anlamlı olarak artmış bulunurken, B grubunda sağlıklı kontrollere göre anlamlı fark bulunmadı. KF grubunun hsCRP ve IL-6 değerleri B grubuna kıyasla daha yüksek bulunmasına rağmen istatiksel olarak anlam ifade etmemektedir. Oksidatif stres durumunda ortaya çıkan lipit peroksidasyonunu gösteren MDA düzeyleri ölçüldüğünde her 3 grup arasında istatiksel olarak anlamlı fark gözlenmiştir. KF?de varolan enflamasyon ve oksidatif stresin takibinde bu üç parametrenin yararlı olabileceğini düşünüyoruz. KF?de proinflamatuvar etki gösteren araşidonik asitlerin (AA) arttığını, anti-inflamatuvar etki gösteren dokozahekzaenoik asit (DHA?nın azaldığını görmemiz, EFAD?ın eikosanoid sentezinde potent enflamatuvar etkisi olan bileşiklerin üretilmesinde ağırlık yaratarak enflamasyonu arttırdığını düşündürmektedir. KF?de serum hs-CRP , IL-6, MDA ve yağ asitlerinin birbiri üzerine etkilerini görmek amacıyla çoklu lineer regresyon analizi yapıldı ancak bir bağlantı gösterilemedi.Sonuçlarımız KF?de varolan enflamasyon ve oksidatif stresin takibinde hs-CRP, IL-6, MDA ve yağ asitleri serum düzeylerinin ölçülmesinin yararlı6olabileceğini düşündürtmektedir. Enflamasyon, oksidatif stres ve yağ asitleri profilleri arasındaki ilişkiyi açıklamak için ise yaş, beslenme, malabzorbsiyon, pankreatik yetmezlik, akciğer tutulumu gibi etkenlerin daha geniş bir yelpazede dağılım gösterdiği, denek sayısının daha çok olduğu uzun vadeli çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Cystic fibrosis (CF) is the most common lethal autosomal ressesive disorder seen in caucasians. The major clinical manifestations of CF are exocrine pankreatic deficiency, male infertility and chronic respiratory diseases. The main mortality and morbidty reason in CF is respiratory diseases. In CF patients lifetime expectancy is established by respiratory diseases and malasorbtion caused by exocrine pankreatic deficiency. The relation between infection, inflammation and the molecular defects in CF is still unknown. But, a correlation between the severity of disease and the severity of fatty acid deficiency has been shown.In our study we aimed to investigate the relation between plasma fatty acid levels and inflamatory-oxidative parameters which play an important role in etiopathogenesis of cystic fibrosis in patients with cystic fibrosis and bronchiectasia and healthy children. In both patient and control groups hs-CRP levels for inflammatory status, IL-6 levels for inflammation mediated cytokine release and malondialdehyde (MDA) levels for oxidative sress were measured. Fatty acid profiles were also investigated. Inflammatory markers hs-CRP and IL-6 were significantly increased in CF groups when compared to healty controls, but there was no difference between CF and bronchiectasia groups. Statistically significant differences were observed between each group in MDA measurements. According to these results we concluded that these parameters might be valuable in the follow up of oxidative and inflammatory arachidonic asid (AA) and the decrease in anti-inflammatory docosahexaenoic asid (DHA) leaded to the fact that essential fatty acid deficiency (EFAD) increased inflammatory molecules in eicosanoid metabolism. Multivariate analysis was used to demonstrate the relation between hs-CRP, IL-6, MDA and fatty acid levels but any significant results was not obtained.We concluded that serum hs-CRP, IL-6, MDA and fatty acid level measurements might be useful in the follow up of inflammation and oxidative stress in CF patients. In order to demonstrate the relation between inflammation, oxidative stress and fatty acid profiles long term studies encompassing large number of patients with different age, nutrition, malabsorbtion, pancreatic insuffiency and respiratory diseases is needed.