Yasama meclisi içtüzüğü (hukuki niteliği ve yargısal denetimi)
Standing orders of the legislative assembly (juridical character and judicial review)
Yazar: GÜNDÜZ ALP ASLAN
Danışman: PROF. DR. ERDAL ONAR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Hukuk = Law

Özet:
ÖZETParlamentolar, günümüz demokrasilerinin vazgeçilmez kurumları arasındayer almaktadır. Halkın temsilcilerinden oluşan kurulların yasama yetkisinikazanmaları görece uzun bir süreç sonunda gerçekleşmiştir. Çalışmamıza konuedindiğimiz içtüzük, parlamentoların nasıl çalışacaklarına ilişkin kuralları ihtiva edenmetinlerdir. Çalışmamız, parlamentonun işleyişini düzenleyen içtüzüğün hukukimahiyetini belirlemeyi amaçlamıştır. Bu belirleme yapılırken ilk önce, yasamafonksiyonu ve işlemleri tanımlanmıştır. Böylelikle, içtüzüğün yasama işlemleriarasındaki konumu tespit edilmiştir. Gelişim süreci devam eden parlamentolar ilebirlikte içtüzükler de değişmeye devam etmektedir. Bu nedenle, çalışmamızda,Osmanlı-Türk parlamentoculuğunda içtüzüğün tarihsel gelişimine yer verilmiştir.İçtüzük, dar ve geniş olmak üzere iki anlama sahiptir. Dar anlamda içtüzük;içtüzük adı altında, tek bir metin halinde, sistematik biçimde yapılmış düzenlemedir.Geniş anlamda içtüzük ise; dar anlamda içtüzükle birlikte, meclisin çalışmalarınailişkin hükümler içeren metinleri, mahkeme kararlarını ve taşıdığı özel önemsebebiyle sıklıkla uygulama alanı bulan teamülleri kapsar. İçtüzük, AnayasaMahkemesinin denetimine tâbi tutulmuş parlamento kararları arasındadır. Bununnedeni, içtüzüğün, meclis çoğunluğunun elinde muhalefeti susturucu hatta yok edicibir silaha dönüşmesinin engellemesi isteğidir. Dolayısıyla çalışmamızda, AnayasaMahkemesinin içtüzükle ilgili kararlarına da yer verilmiştir.Bu tezin en önemli sonucu, her seçilen yeni meclisin kendi içtüzüğünü yapmahakkına sahip olduğudur. Diğer bir sonuç, içtüzüğün, şekli açıdan bir parlamentokararı olmasının zorunluluğudur. Vardığımız son sonuç, sadece meclisin işleyişinidüzenleyen hükümler ihtiva etmesi gereken içtüzük ile vatandaşları bağlayıcı veyayükümlülük getirici kuralların getirilemeyeceğidir.

Abstract:
SUMMARYParliaments are one of the indispensible institutions of modern democracies.Boards which comprise representatives of communities have got the power tolegislate at the end of relatively long process. Standing Orders that is the subject ofour thesis are the texts which comprise the rules how the parliaments works. Mainaim of our thesis is to clarify the juridical character of standing orders of theparliament. In order to clarify the juridical character of standing orders, firstly thelegislative function and acts are defined. By this way, the position of standing ordersthrough the legislative acts is fixed. As the parliaments continue to make progress,the standing orders are also continue to develop. So that, our thesis include thehistorical evolution of the standing orders in Ottoman-Turkish parliamentarism.Standing orders have two meaning which are narrow and wide. The narrowmeaning of standing orders is the text of a systematic order. The wide meaning ofstanding orders contains various types of legal texts about how parliament works,decisions of courts and the traditions which occasionally take place in practice withthe narrow meaning of standing orders. Standings orders are one of the parliamentacts that is under the control of Constitutional Court. The reason of this control is toprevent standing orders of the parliament to become a dictatorial gun in the hands ofmajority. Consequently, we analyze the decisions of Constitutional Court regardingstanding orders in our thesis.The most important conclusion of this thesis is every recently electedparliament have the right to make its own standing orders. Another conclusion is thatStanding Orders must be a formal parliament order. The last conclusion is thatprovisions which binds and obligates citizens cannot be regulated by Standing Orderswhich must include provisions about the process of parliament.