Kadınların duygusal yeme davranışları, stres düzeyleri ve beslenme durumlarının çalışma durumuna göre  incelenmesi
Investigation of emotional eating behaviours, stress levels and nutritional status of women according to working status
Yazar: MERVE SELEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LEYLA TEVFİKOĞLU PEHLİVAN
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Duygusal yeme = Emotional eating ; Kadınlar = Women ; Stres = Stress ; Çalışan kadınlar = Working women ; Çalışmayan kadınlar = Unemployed women

Özet:
Bu araştırma Muğla ili Yatağan ilçesi İlçe Sağlık Müdürlüğü beslenme ve diyet birimine başvuran 148 çalışan ve 148 çalışmayan olmak üzere 296 gönüllü kadın ile yürütülmüş olup, katılımcıların duygusal yeme davranışı ve stres durumlarının beslenme durumlarına olan etkisini saptamak amacıyla yapılmıştır. Katılımcıların demografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları,  yeme davranışları (Üç Faktörlü Revize Beslenme Anketi (TFEQ-R18) ve Duygusal İştah Anketi (DİA), stres düzeyleri (Algılanan Stres Ölçeği-14) ,antropometrik ölçümleri ve 24 saatlik besin tüketim kaydı formu içeren anket formu yüz yüze uygulanmıştır. Çalışma durumu ile ana öğün sayısı arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). Buna göre; çalışan kadınlarda ana öğün sayısı 3 olanların oranı daha yüksek gözlenmiştir. Antropometrik veriler değerlendirildiğinde çalışan kadınlarda çalışmayan kadınlara kıyasla bel çevresi, kalça çevresi, BKİ, vücut yağ ağırlığı daha düşük iken sıvı oranı ortalaması daha yüksek tespit edilmiştir (p<0,05). Çalışan kadınlarda kontrolsüz yeme, duygusal yeme puanları daha düşük iken (p<0,05), bilişsel kısıtlama medyanları bakımından anlamlı bir fark gözlenmemiştir (p>0,05). Çalışan kadınlarda DİA olumlu puanı daha yüksek gözlenirken (p<0,05), DİA olumsuz puan medyanları bakımından anlamlı bir fark gözlenmemiştir (p>0,05).  Hem çalışan hem çalışmayan kadınlarda BKİ ile kontrolsüz yeme, duygusal yeme, DİA ve ASÖ puanı arasında pozitif yönlü bir ilişki tespit edilirken (p<0,05), bilişsel kısıtlama puanı arasında ise negatif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). Çalışan kadınlarda çalışmayan kadınlara kıyasla protein (%) tüketimi daha yüksek iken enerji (kkal), karbonhidrat (g) ve karbonhidrat (%) alımı daha düşük gözlenmiştir (p<0,05). Çalışan kadınlarda çalışmayan kadınlara kıyasla kolesterol (mg) tüketimi daha düşük gözlenmiştir (p<0,05).Çalışan kadınlarda duygusal yeme ile enerji (kkal), protein (g), yağ (g), karbonhidrat (g), omega 3 yağ asidi (g), tekli doymamış yağ asidi (g),  doymuş yağ asidi (g), kolesterol (mg), B1 vitamini/tiamin (mg), magnezyum (mg) ve bakır (mg) alımı arasında pozitif yönlü, doğrusal bir ilişki varken, çalışmayan kadınlarda enerji (kkal), protein (g), yağ (g), karbonhidrat (g), tekli doymamış yağ asidi (g), doymuş yağ asidi (g), kalsiyum (mg), fosfor (mg), bakır (mg) ve çinko (mg) alımı arasında pozitif yönlü, doğrusal bir ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). Çalışan kadınlarda ASÖ puanı ile karbonhidrat (g) ve doymuş yağ asidi (g) alımı arasında pozitif yönlü, zayıf derecede, enerji (kkal), alkol (g) ve C vitamini (mg) alımı arasında pozitif yönlü, çok zayıf derecede doğrusal bir ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). Çalışan kadınlarda ASÖ puanı ile protein (%) alımı arasında negatif yönlü, zayıf derecede doğrusal bir ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). Stres ve olumsuz duyguların duygusal ve kontrolsüz yemeye katkıda bulunarak ve obeziteye katkıda bulunabileceği saptanmıştır Bu konuda daha fazla çalışma yapılmasına ihtiyaç olduğu düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Kadın, Yeme Davranışları, Duygusal Yeme, Stres ve Beslenme, Çalışma Durumu

Abstract:
This research was carried out with 296 volunteer women, 148 of whom were working and 148 of whom were unemployed, who applied to the nutrition and diet unit of the District Health Directorate of Yatağan, Muğla province, to determine the effect of emotional eating behavior and stress on the nutritional status of the participants. A questionnaire including demographic characteristics, dietary habits, eating behaviors (Three-Factor Revised Nutrition Questionnaire (TFEQ-R18) and Emotional Appetite Questionnaire (EAQ), stress levels (Perceived Stress Scale-14), anthropometric measurements, and 24-hour food consumption record form of the participants. applied face to face. A significant relationship was found between working status and the number of main meals (p<0.001). According to this; it was observed that the rate of those who had 3 main meals in working women was higher. When anthropometric data were evaluated, waist circumference, hip circumference, BMI, body fat weight were lower in working women compared to non-working women, while the mean fluid ratio was found to be higher (p<0.05). While uncontrolled eating and emotional eating scores were lower in working women (p<0.05), no significant difference was observed in terms of cognitive restriction medians (p>0.05). While the positive score of EAQ was observed to be higher in working women (p<0.05), no significant difference was observed in terms of medians of negative EAQ scores (p>0.05). In both working and non-working women, a positive correlation was found between BMI and uncontrolled eating, emotional eating, EAQ and PSS scores (p<0.05), while a negative correlation was found between cognitive restriction score (p<0.05). Protein (%) consumption was higher in working women compared to non-working women, while energy (kcal), carbohydrate (g) and carbohydrate (%) intakes were lower (p<0.05). Cholesterol (mg) consumption was observed to be lower in working women compared to non-working women (p<0.05). Emotional eating in working women with energy (kcal), protein (g), fat (g), carbohydrate (g), omega 3 fatty acid (g), monounsaturated fatty acid (g), saturated fatty acid (g), cholesterol ( mg), vitamin B1/thiamine (mg), magnesium (mg) and copper (mg) intake, while there was a positive and linear relationship between intakes,  in unemployment women between the intake of energy (kcal), protein (g), fat (g), carbohydrate (g) in unemployed women. ), monounsaturated fatty acid (g), saturated fatty acid (g), calcium (mg), phosphorus (mg), copper (mg) and zinc (mg) with emotional eating was found to have a positive linear relationship (p<0.05). In working women, there is a positive, weak linear correlation between the PSS score and carbohydrate (g) and saturated fatty acid (g) intake and a positive, very weaklinear relationship between energy (kcal), alcohol (g) and vitamin C (mg) intake (p<0.05). A negative, weakly linear relationship was found between the PSS negative score and protein (%) intake in working women (p<0.05). It has been found that stress and negative emotions can contribute to emotional and uncontrolled eating and contribute to obesity. It is thought that more studies are needed on this subject. Keywords: Women, eating behaviours, emotional eating, stress eating, working status