Tekstil sektöründe davranış odaklı güvenlik yönetimi ile ilgili bilinç düzeyini belirlemeye yönelik bir alan araştırması
A field study for determining the level of consciousness related to behavior-oriented security management in the textile sector
Yazar: ECENAZ PİRLİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SONER YELER
Kırklareli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Bilinç = Consciousness ; Davranış odaklı yaklaşım = Behavior based approach ; Güvenlik = Security ; Güvenlik yönetimi = Security management ; Tekstil = Textile ; Tekstil sektörü = Textile sector ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Tüm sektörlerin kendine özgü iş sağlığı ve güvenliği riskleri olduğu gibi tekstil
sektöründe de diğer sektörler gibi sık rastlanan riskler vardır. Sektörün özelliği olarak
tekstil sektörü, dokuma, boyama ve baskı gibi bir çok alanında üç vardiya olarak
çalışılmaktadır. Üretimin dokuma, boyama ve baskı süreçleri oldukça streslidir. Bu
çalışma şekli, uyku bozuklukları, iletişim problemleri, dikkat dağınıklığı ve buna bağlı
olarak yüksek tansiyon ve ritim bozukluğu gibi risk faktörlerine sebep olmaktadır. Bu
risk faktörleri sektörde muhtemel iş kazalarına eğilimi arttırmaktadır. Davranış Odaklı
Güvenlik Yönetimi davranış değişikliği üzerinde yoğunlaşan bir yönetim biçimi
olmakla birlikte alışkanlık ve istemeden yapılan davranışlarla ilgilenir. Davranış
Odaklı Güvenlik Yönetimiyle ilgili yapılan önceki çalışmalarda, çalışma ortamında
gözlem yapmanın ve bunun çalışanlar tarafından kurulan bir ekiple tamamlamanın
riskleri tespit etmekte ne kadar etkili olduğundan bahsedilmiştir. Bu çalışmada iş
kazalarının ve risklerin fazla olduğu tekstil sektöründe Davranış Odaklı Güvenlik
Yönetimi ile ilgili bir bilinç düzeyi belirmek ve uygulanabilirliği hakkında yorum
getirmek için bir anket çalışması yapılmıştır. Anket iki bölümden oluşmakta olup ilk
bölümde çalışanların eğitim seviyesine ve mesleki deneyimine göre işyeri ve iş
kazaları ile ilgili sorulardan oluşmakta, ikinci bölüm ise mesleki deneyim
gözetmeksizin eğitim seviyesine göre sinir sistemi ve psikoloji ile ilgili sorulardan
oluşmaktadır. Çalışma sonucunda iş kazası ve ramak kala olayları davranış ve
alışkanlıklarla birlikte, eğitim ve farklı psikolojik durumların tetiklediği yorumu
getirilmiştir. Eğitim seviyesi ve mesleki deneyimin daha yüksek olduğu çalışanlarda
iş kazası sayısının daha az olduğu görülmüştür. Öncelikli olarak sektörde İSG kültürü
oluşturulmaya çalışılmalı ve iletişim kopuklukları ortadan kaldırılmalı çalışanlara
üretimden önce çalışma koşullarının daha önemli olduğu hissettirilmelidir. Bu çalışma
davranış odaklı güvenlik yönetim sisteminin her sektörde kurulması gerektiğini ve
özellikle iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili daha fazla eğitim ve bilinçlendirme çalışmaları
yapmamız gerektiği yorumunu getirmiştir.

Abstract:
Textile industry has common occupational health and safety riskis as like each sector.
As a feature of textie industry, there are three shifts in many fields as weaving, dyeing
and printing. Weaving, dyeing and printing processes of production are very stressful.
This type of work causes risk factors as sleep disturbances, communication problems,
distraction and therefore high blood pressure and rhythm disturbance. These risk
factors increase the tendency to possible work accidents in the sector. Behavior-
Oriented Safety Management is a form of management that focuses on behavioral
change, neverthless it deals with habit and involuntary behavior. In previous studies
of Behavior-Oriented Safety Management, it was mentioned how effective
observation in the work enviroment and completing it with a team set up by
employeees was in detecting risks. In this study, a survey was conducted to determine
a level of awareness about Behavior-Oriented Safety Management in the textile
industry where work accidents and risks are high and to comment on its applicabiility.
The survey consists of two parts, the first part consists of questions related to work
place and work accidents according to the education level and professional experience
of the employees, and the second part consists of questions related to the nervous
system and psychology according to the level of education regardless of professional
experience. As a result of the study, it was brought to the interpretation that the
incidents and near miss events triggered by education and different psychological
situations with behavior and habits. It was observed that the number of occupational
accidents was lower in employees with higher education level and professional
experience. Firstly, an OHS culture should be tried to be created in sector and
communication gaps should be eliminated. Employees should feel that working
conditions are more important than production. This study commented that the
Behavior-Oriented Safety Management system should be established in every sector,
and that we should bedo more training and awareness-raising activities, especially
regarding occupational health and safety.