Karadut (Morus nigra L.) çeliklerinin köklenmesi ile bazı içsel hormonların dönemsel değişimleri arasındaki ilişkilerin belirlenmesi
Determination of relationship between seasonal changes of some internal hormones and cuttings rooting of black mulberry
Yazar: LEYLA SELİN TERZİOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET POLAT
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Karadut = Black mullberry ; Köklenme = Rooting ; Morus nigra L. = Morus nigra L.

Özet:
Bu araştırma, Karadut çeliklerinin kök uzunluğu, kök sayısı kalluslenme oranı ve köklenme oranlarını belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Ayrıca köklenme oranları ile çelik alınan dönemlerdeki içsel hormon düzeyleri arasındaki ilişkiler araştırılmıştır. Araştırma 2010 yılında Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesinde yürütülmüştür. Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim ve Kasım aylarında 1 yaşlı sürgünlerden alınan çelikler 4000 ppm, 6000 ppm, ve 8000 ppm İndol Butirik Asit (IBA) ile muamele edilmiş ve perlit-torf (2:1)  ortamında köklendirilmiştir.
Karadut çeliklerinde en yüksek köklenme oranı Eylül (%53.57) ayında, en düşük köklenme oranı Haziran() ayında elde edilmiştir. Kök sayısı ve kök uzunluğu en yüksek Ağustos ayında en düşük Haziran ayında elde edilmiştir. Kalluslenme oranı en yüksek Eylül ayında en düşük Haziran ayında elde edilmiştir. En yüksek köklenme oranı ve kök sayısı 8000 ppm IBA uygulamasında, en yüksek kök uzunluğu 4000 ppm IBA uygulamasında saptanırken en düşük değerler Kontrol (0) grubunda elde edilmiştir. Dönemsel olarak en yüksek değerler Eylül ayında alınan çeliklerden elde edilmiştir.
Köklenme oranı ile çeliklerdeki ABA miktarı arasında %40,4 negatif ilişki olduğu tespit edilmiştir. Köklenme oranıyla toplam nişasta miktarı arasında ise %48 pozitif ilişki bulunmaktadır. Toplam nişasta oranı kök uzunluğunu %35,7 oranında pozitif etkilerken, ABA miktarının ise %48,7 negatif etkilediği görülmektedir. 
Bu sonuçlar Eylül ayı sonunda yapılacak 8000 ppm İndol Butirik Asit (IBA) uygulamasının karadut çeliklerinde köklenmeyi artırabileceğini göstermiştir.  

Anahtar Kelimeler: Karadut (Morus nigra L.), çelik, çoğaltma, köklenme

Abstract:
This research was carried out for determination of cuttings rooting, root quantity, root length and callus formation in black mulberry. It was also investigated that determination of relationship between cutting rooting and internal hormones levels in cutting time. The study was conducted at Süleyman Demirel University Faculty of Agriculture during 2010. The cuttings that prepared from one year old shoots were treated with 4000, 6000, 8000 ppm indole butyric acid (IBA) in June, July, August, September, October and November.
The highest rooting  percentage of black mulberry cuttings was obtained in September (53,57%), the lowest in June (1,19%). The highest number of roots and root length was obtained in August, the lowest in June. The highest callus formation rate was obtained in September, the lowest in June. While the highest rooting percentage and number of roots was observed in the 8000 ppm IBA application, maximum root length was determined in 4000 ppm IBA application, the lowest values were obtained in Control (0) group. Periodically, the highest values were obtained from cuttings taken in September. It was found as 40,4% negative correlation between rooting ratio and ABA amount of cuttings. Whereas, there was a positive correlation (48%) between rooting ratio and the total amount of starch. There was 35,7% positive effect on root length of total starch, but root length was negatively affected by ABA. The results showed that, application of 8000 ppm IBA at the and of September can increase the rooting in black mulberry.

Keywords: Black mulberry (Morus nigra L.), rootings, cuttings, propagation