Fen bilgisi öğretmen adaylarının ölçme ve değerlendirmede etik ilkeleri algılama düzeylerinin belirlenmesi
Pre-service science teachers' perception levels of the ethical issues in assessment practices
Yazar: BEKİR EREN YILDIZ
Danışman: PROF. DR. SERKAN BULDUR
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Algı = Perception ; Etik = Ethics ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Lojistik regresyon analizi = Logistic regression analysis ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmen yetiştirme programları = Teacher Training Programs

Özet:
Bu araştırmada fen bilgisi öğretmen adaylarının ölçme ve değerlendirmede etik ilkeleri algılama düzeylerinin belirlenmesiyle birlikte; cinsiyet, sınıf düzeyi ve akademik başarı değişkenlerinin bu algılama düzeylerini ne derecede yordadığının incelenmesi amaçlanmıştır.
Araştırmada nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama deseni esas alınmıştır. Çalışmanın örneklemini ise beş farklı devlet üniversitesinde öğrenimine devam etmekte olan 607 fen bilgisi öğretmen adayı oluşturmaktadır. Çalışmada veriler Green vd. (2007) tarafından geliştirilen sonrasında ise Fan vd. (2022) tarafından yenilenen ve Yıldız ve Buldur (2023) tarafından Türkçeye uyarlanan "Ölçme ve Değerlendirmede Etik İlkelerle İlgili Senaryolar" anketiyle toplanmıştır. Veriler analiz edilirken ilk olarak her bir senaryo için fen bilgisi öğretmen adaylarının verdiği yanıtların uzmanlarla uyum yüzdesi hesaplanmıştır. Sonrasında ise katılımcıların görüşlerinin uzman görüşleriyle uyum oranları, hem cinsiyet hem de sınıf düzeyi değişkenleri açısından incelenmiştir. Son olarak cinsiyet, sınıf düzeyi ve akademik başarı değişkenlerinin fen bilgisi öğretmen adaylarının ölçme ve değerlendirmede etik ilkeleri algılama düzeylerini ne derecede yordadığını belirlemek için "İkili Lojistik Regresyon Analizi" kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda; fen bilgisi öğretmen adaylarının genel olarak uzmanlarla benzer düşüncelerde oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmen adaylarının değerlendirme sürecinde iletişim, not verme süreci, gizlilik ve adalet/ön yargı kategorilerinde uzmanlarla uyum yüzdeleri yüksekken, çoklu değerlendirme fırsatları ile sınav yönetimi kategorilerinde ise uyum yüzdeleri nispeten daha düşüktür. Ayrıca elde edilen bulgulardan hareketle senaryoların büyük bir bölümünde kız öğretmen adaylarının uzmanlarla uyum yüzdeleri erkek öğretmen adaylarından daha yüksektir. Uyum yüzdeleri sınıf düzeyi bakımından incelendiğinde ise senaryoların çoğunda fen bilgisi öğretmen adaylarının etik ilkeleri algılama düzeyleri sınıf düzeyleri açısından benzer olduğu tespit edilmiştir.
Diğer taraftan cinsiyet, sınıf düzeyi ve akademik başarı değişkenlerinin öğretmen adaylarının ölçme ve değerlendirmede etik ilkeleri algılama düzeylerini ne derecede yordadığını incelemek amacıyla yapılan İkili Lojistik Regresyon Analizi sonuçlarına göre, bazı senaryolarda belirtilen demografik değişkenlerin etik ilkeleri algılama düzeylerini anlamlı olarak yordadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the level of pre-service science teachers' perception of ethical principles in assessment and to examine to what extent gender, grade level and academic success variables predict these perception levels.
The study was based on relational survey design, one of the quantitative research methods. The sample of the study consisted of a total of 607 pre-service science teachers continuing their education in five different state universities. The data were collected with the "Scenarios Related to Ethical Principles in Assessment" questionnaire developed by Green et al. (2007) and then revised by Fan et al. (2022) and adapted into Turkish by Yıldız and Buldur (2023). In the data analysis, firstly, the percentage of agreement of the answers given by the pre-service science teachers with the experts was calculated for each scenario. Then, the percentages of agreement with experts were analyzed according to the categories of both gender and grade level variables. Finally, "Binary Logistic Regression Analysis" was used to investigate the extent to which gender, grade level and academic success variables predict the level of pre-service science teachers' perception of ethical principles in assessment.
As a result of the study, it was concluded that pre-service science teachers generally had similar opinions with experts. While participants had higher percentages of agreement with experts in the categories of communication about grading, grading practice, confidentiality and fairness/bias in the assessment process, their percentages of agreement were relatively lower in the categories of multiple assessment opportunities and test administration. In addition, based on the findings obtained, in most of the scenarios, female pre-service teachers had higher percentages of agreement with experts than male pre-service teachers. When the agreement percentages were analyzed in terms of grade level, it was found that in most of the scenarios, pre-service science teachers' perception levels of ethical principles were similar in terms of grade level.
On the other hand, according to the results of the Binary Logistic Regression Analysis conducted to examine the extent to which gender, grade level and academic success variables predict the level of pre-service teachers' perception of ethical principles in assessment, it was concluded that the demographic variables specified in some scenarios significantly predicted the level of perception of ethical principles.