Elektronik ticaretin vergilendirilmesinden kaynaklanan sorunlar, çözüm önerileri ve vergi denetimine etkisi
Problems arising from the taxation of electronic commerce, solution proposals and its impact on tax audit
Yazar: CEM ATSIZLAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH ÇAVDAR
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Teknolojide yaşanan gelişmeler birçok farklı alanı etkilediği gibi ticari hayatı
da büyük ölçüde etkilemiştir. Geleneksel ticaret hayatının yanı sıra yıllar itibariyle
gelişme gösteren ve günümüzde ciddi anlamda kullanıcıya ulaşan e-ticaret kavramı
ortaya çıkmıştır. E-ticaretin ortaya çıkması ve gelişimi hususunda en temel faktör ise
internet olmaktadır. İnternetin gittikçe gelişme göstermesi ve kullanıcı sayılarındaki
artış ticaret hayatını da etkisi altına alarak e-ticaretin daha da yaygınlaşmasına neden
olmuştur. Günümüzde birçok kişi ve kuruluş dijital ortam üzerinden uluslararası ticari
faaliyetlerini kolaylıkla gerçekleştirebilmektedir. Bu anlamda, e-ticaretin sınırları
ortadan kaldırdığını ve tarafların daha kolay bir şekilde ticari faaliyette bulunmalarını
sağladığını söylemek mümkündür. 

Geleneksel ticaret anlayışına ek olarak ortaya çıkan e-ticaret olgusu birçok
konuda avantaj sağladığı gibi bazı sorunların da ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu
sorunların başında, e-ticarette gerçekleştirilen faaliyetlerin vergilendirilmesi hususu
gelmektedir. Söz konusu ticari faaliyetlerin dijital ortam üzerinden yapılması ve
devletlerin bu faaliyetleri tespit etmekte yaşadığı güçlükler ve bu konuda yaşanılan
belirsizlikler çeşitli sorunların da doğmasına neden olmaktadır. Bu sorunlardan
bazıları; gelirin elde edildiği yer, kimlik ve ödeme bilgileri ile matrahın tespitinde
yaşanan belirsizlikler şeklinde örneklendirilebilmektedir. Dolayısıyla, BİT'de yaşanan
gelişmeler çerçevesinde ticaret hayatı da bundan etkilenmiştir. E-ticaretin coğrafi
sınırları ortadan kaldırması, uluslararası ticaret faaliyetlerin avantajlarını artırmış olsa
da, devletler arasında ortaya çıkan sorunları çözme konusunda yeterli olamamaktadır. Bu anlamda, e-ticaret faaliyetlerinin tespitinde yaşanılan güçlükler devletlerin etkin
vergi denetimi gerçekleştirememelerine ve bu anlamda ciddi vergi kayıpları
yaşamalarına sebep olmaktadır. Bu sorunlara yönelik olarak çeşitli uluslararası
kuruluşların çalışmaları devam etmektedir.

Bu çalışmanın amacı, e-ticaretin vergi denetimi üzerindeki etkilerini
incelemek, yaşanan sorunları ele almak ve çeşitli çözüm önerileri sunmaktır. Ayrıca,
e-ticaretin ticaret anlayışına yeni bir boyut kazandırdığı ve teknolojide yaşanan
gelişmelerle birlikte yaşanılan olumsuzlukların da çözüme kavuşturulacağı
anlaşılmaktadır.

Abstract:
The developments in technology have affected many different fields,
including commercial life to a great extent. In addition to traditional commerce, the
concept of e-commerce, which has shown progress over the years and has now reached
a serious user base, has emerged. The fundamental factor in the emergence and
development of e-commerce is the internet. The increasing development of the internet
and the increase in the number of users have also affected commercial life, leading to
the widespread use of e-commerce. Nowadays, many individuals and organizations
can easily carry out their international commercial activities through the digital
environment. In this sense, it is possible to say that e-commerce has eliminated
boundaries and enabled parties to engage in commercial activities more easily.

In addition to the traditional concept of commerce, the emergence of ecommerce has
provided advantages in many areas while also causing some problems. The taxation of
activities carried out in e-commerce is the foremost issue among these problems. The
fact that these commercial activities are carried out via the digital environment and the
difficulties that governments face in detecting these activities, as well as the
uncertainties in identifying the location of income, identity and payment information,
and determining the tax base, create various problems. Therefore, developments in
information technology have also affected commercial life. Although e-commerce
eliminates geographical boundaries and increases the advantages of international trade
activities, governments are not sufficient in solving the problems that arise between
them. In this regard, difficulties in detecting e-commerce activities lead to governments not being able to carry out effective tax audits and suffering from serious tax losses. Various international organizations continue to work on solutions to these
problems. 

The purpose of this study is to examine the effects of e-commerce on tax audits,
address the problems that arise, and propose various solutions. It is also understood
that e-commerce has added a new dimension to the concept of commerce and that the
negative effects resulting from technological developments will be resolved.