Yükselen ekonomilerde emek piyasası kurumları ve politikaları: Türkiye-Meksika karşılaştırması
Labor market institutions and policies in emerging economies: Turkey-Mexico comparison
Yazar: BİLAL AKYOL
Danışman: DOÇ. DR. İSKENDER GÜMÜŞ
Kırklareli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Aktif istihdam programları = Active employment programs ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Meksika = Mexico ; Pasif istihdam programları = Passive employment programs ; Türkiye = Türkiye ; Yükselen ekonomiler = Emerging economies ; İstihdam = Employment ; İstihdam politikaları = Employment policies ; İş gücü piyasası = Labour market

Özet:
Emek piyasasının düzgün ve verimli işleyebilmesi için devlet yasal düzenlemeler, emek piyasası politikaları ve kurumları yoluyla müdahalelerde bulunur. Bu müdahaleler ülkeden ülkeye amaç, kapsam ve hedefler bakımından farklılıklar göstermektedir. Ülkeler arasında yapılacak karşılaştırmalı analizler yoluyla ülkelerin birbirlerinin tecrübelerinden faydalanmaları emek piyasasının daha iyi işleyebilmesine imkân sağlar. Uluslararası ekonomik kuruluşlar tarafından yükselen ekonomiler içerisinde sınıflandırılan Meksika ve Türkiye'nin emek piyasası kurumları ve politikalarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi kamu politikası transferi açısından önem arz etmektedir. Dolayısıyla, çalışma ve sosyal güvenlik mevzuatlarının karşılaştırmalı analizi sonucu Meksika'daki uygulamalardan yola çıkılarak Türkiye açısından örnek uygulamalar olarak ele alınabilecek hususlara bir zemin oluşturmaktadır.
Bu tez çalışması ile Türkiye'de uygulanan çalışma ve sosyal güvenlik mevzuatında yapılacak çeşitli düzenlemeler ile çalışan haklarının geliştirilmesi, aktif emek piyasası programları kullanılarak bölgeler arasındaki kalkınma düzeyi farklılıklarının azaltılması ve bu yolla daha iyi işleyen ve daha verimli bir emek piyasasının oluşturulması hedeflenmiştir.
Meksika ve Türkiye'de aktif emek piyasası politikalarının farklı amaçlarla uygulandığı sonucuna ulaşılmıştır. Meksika'da bu politikaların bölgelerarası eşitsizlikleri giderme, Türkiye'de ise istihdamı artırma amacıyla kullanıldığı söylenebilir. Meksika'da uygulanan aktif istihdam politikaları ile Meksika çalışma mevzuatının Türkiye için örnek alınabilecek düzenlemeler içerdiği düşünülmektedir.

Abstract:
In order for the labor market to function properly and efficiently, the state intervenes through legislation, labor market policies and institutions. These interventions differ from country to country in terms of purpose, scope and targets. Benefiting from each other's experiences through comparative analysis between countries allows the labor market to function better. A comparative analysis of the labor market institutions and policies of Mexico and Turkey, which are classified as emerging economies by international economic institutions, is important in terms of public policy transfer. Therefore, result of the comparative analysis of the labor and social security legislation, starting from the practices in Mexico forms a basis for the issues that can be considered as exemplary practices for Turkey.
With this thesis, it is aimed to improve the rights of workers with various arrangements to be made in the labor and social security legislation implemented in Turkey, to reduce the development level differences between regions by using active labor market programs, and to create a better functioning and more efficient labor market in this way.
It has been concluded that active labor market policies are implemented for different purposes in Mexico and Turkey. It can be said that these policies are used in Mexico to eliminate interregional inequalities and to increase employment in Turkey. It is thought that the active employment policies implemented in Mexico and the Mexican labor legislation contain regulations that can be taken as an example for Turkey.