İş yaşamında bireyler arası güven ilişkilerinin, örgüt kültürü ve psikolojik güçlendirme ile etkileşimine yönelik bir araştırma: "Sağlık kurumları örneği"
A research on the interaction of trust between individuals in business life with organizational culture and psychological empowerment: "Example of health institutions"
Yazar: MUTLU ERDEM
Danışman: DOÇ. DR. MERAL ELÇİ
Gebze Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Denison örgüt kültürü modeli = Denison organizational culture model ; Doktor-hemşire ilişkileri = Physician-nurse relations ; Hastane hemşireleri = Nursing staff-hospital ; Hastane işletmeleri = Hospital organizations ; Kişiler arası güven = Interpersonal trust ; Psikolojik güçlendirme = Psycholojical empowerment ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Yönetici hemşireler = Nurse administrators ; Örgütsel davranış = Organizational behavior ; Örgütsel psikoloji = Organizational psychology

Özet:
Bu çalışmada, örgütsel davranışları etkileyen ve güçlü örgütlerin örgütsel başarılarının göstergelerden biri olarak değerlendirilen Denison örgüt kültürü ile çalışanların psikolojik güçlendirme algıları arasındaki ilişkinin üzerinde yöneticiye ve/veya meslektaşa güvenin moderatör etkisinin olup olmadığı incelenmiştir. İncelenen kavramlar, birbiriyle ilişkileri ve birbirlerine etkileri bakımından Sosyal Sermaye Teorisine dayandırılmıştır.

Sağlık kurumu çalışanları (hemşireler) üzerinde yapılan bu çalışmanın verileri İstanbul İli'nin, Avrupa ve Anadolu yakasında faaliyet gösteren beş (üç kamu; iki özel) hastaneden toplanmıştır. Çalışmadaki araştırma bulguları, kurumlardan toplanan 550 ankete ait verilerin analizleri sonucunda elde edilmiştir.

Regresyon analizi sonuçlarına göre: (I) Örgüt kültürü ile psikolojik güçlendirme arasındaki ilişkide meslektaşa güvenin moderatör etkisinin olduğu, bu ilişki üzerinde yöneticiye güvenin etkileşim (moderatör) etkisinin bulunmadığı; (II) Katılım (involvement) kültürünün psikolojik güçlendirme üzerinde pozitif bir etkiye sahip olduğu ve bu iki değişken arasındaki ilişki üzerinde hem yöneticiye güvenin hem de meslektaşa güvenin moderatör etkisinin bulunduğu; (III) Örgüt içi uyum (consistency) kültürü ile psikolojik güçlendirme arasındaki ilişkide meslektaşa güvenin moderatör etkisi bulunduğu halde yöneticiye güvenin ise bu ilişki üzerinde moderatör etkisinin olmadığı; (IV) Dış çevreye uyum (adaptability) kültürü ile psikolojik güçlendirme arasındaki ilişkide ise yöneticiye ve meslektaşa güvenin bu çalışmada istatistiksel olarak moderatör etkisinin olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu sonuçlar tartışılarak, uygulamalar hakkında bir kısım öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study, it has been investigated whether trust in managers and/or coworkers has a moderator effect on the relationship between organizational culture, which affects organizational behaviors and is considered as one of the indicators of organizational success of strong organizations, and employees' perceptions of psychological empowerment. The concepts examined are based on the Social Capital Theory in terms of their interrelationships and their effects on each other.

The data of this study, which was conducted on health institution employees (nurses), were collected from five ((three public; two private) hospitals operating in the European and Anatolian sides of Istanbul. The research findings in the study were obtained as a result of the analysis of the data of 550 questionnaires collected from the institutions.

According to the results of the regression analysis: (I) Although trust in coworkers has a moderator effect on the relationship between organizational culture and psychological empowerment, trust in the manager has no interaction (moderator) effect on this relationship; (II) Involvement culture has a positive effect on psychological empowerment and both trust in the manager and trust in coworkers have a moderator effect on the relationship between these two variables; (III) Although trust in coworkers has a moderator effect on the relationship between consistency culture and psychological empowerment, trust in the manager does not have a moderator effect on this relationship; (IV) In the relationship between adaptability culture and psychological empowerment, it was concluded that trust in manager and coworkers did not have a statistically moderator effect in this study. These results are discussed and some suggestions about applications are presented.