Yabancı çocuklara (10-14 yaş arası) Türkçe öğretiminde söz varlığı
Vocabulary in teaching Turkish to foreign children (Ages of 10-14)
Yazar: PERVİN ÇİÇEK
Danışman: PROF. DR. KAMİL İŞERİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada anadili Türkçe olan çocukların okul, sınıf ve ders (Türkçe, sosyal bilgiler, beden eğitimi) bağlamları içerisindeki konuşmalarında kullandıkları sözcüklerden hareketle aynı yaş aralığında yabancı dil olarak Türkçe öğrenen çocukların eğitiminde kullanılacak sözcük ve sözcük türlerini tespit etmek amaçlanmıştır. Bu bağlamda çocukların söz varlığına doğal veri aracılığıyla ulaşılarak yabancılara Türkçe öğretimi için sözcük türleri özelinde veri oluşturulmuştur.
Çalışma ortaokul düzeyindeki tüm kademelerde eğitim gören 5, 6, 7 ve 8. sınıf çocuklarının doğal ortamları içinde konuşmalarındaki sözcükleri tespit etmeyi amaçladığı için nitel veri toplama tekniği olan gözlem yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada katılımcı olunmayan gözlem türüne yer verilmiştir. Çalışmanın katılımcıları Şehit Er Tuncay Türken Ortaokulu'ndaki tüm sınıflardan bir şube olmak üzere toplam dört sınıf şubesinden oluşmuştur. 5, 6, 7 ve 8. sınıf çocuklarının okul, sınıf ve ders (Türkçe, sosyal bilgiler, beden eğitimi) bağlamlarındaki konuşmaları 520 dakikalık ses kaydına alınarak konuşmalarında kullandıkları sözcükler yapılandırılmamış gözlem formlarıyla tespit edilmiştir.  Tespit edilen sözcükler yaş değişkenlerine ve sözcük türlerine göre tasnif edilip listelenmiştir.
Çalışmanın sonucunda 10-14 yaş arası çocukların sözlü anlatımlarında kullandığı sözcükler incelendiğinde söz varlığı açısından en sık kullanılan sözcük türlerinin sırasıyla ad, eylem ve sıfat olduğu belirlenmiştir. Buna göre çalışmada elde edilen listeler yabancılara Türkçe öğretiminde temel veri olarak kullanılarak eğitime katkı sağlanabilir.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the words and word types used in education in countries of the same age range, where Turkish-speaking children learn Turkish as a foreign language, based on the words they speak in classroom and school discourse. In this context, children's vocabulary is reached through natural data, and it turns to data specific to word types for teaching Turkish to foreigners. 
Since the study did not aim to detect the words in the speech of 5th, 6th, 7th and 8th grade students at all levels of secondary school, the observation method, which is a qualitative data collection technique, was used. In the study, the unobservable observation point is included. The effects of the study consisted of a total of 4 classroom, one from all classes in Şehit Er Tuncay Türken Secondary School. The 5th, 6th, 7th and 8th grade classroom, school and lesson transition speeches were recorded in 520 guiding audio recordings with their observations that they did not structure words in their speech. Classification examples of the detected words according to age variables and word types are listed. 
As a result of the study, it was determined that the most frequently used learning principles for vocabulary based on words used by children aged 10-14 are named, verb and characterized. Accordingly, the lists obtained can be used as basic data in teaching Turkish to foreigners, thus contributing to education.