Çatak Çayı'nda yetişen kırmızı benekli alabalık ile tesislerde yetiştirilen bazı alabalık türlerinin eser element ve ağır metal düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of trace element and heavy metal levels of some trout species grown on farms with red spotted trout in Catak River
Yazar: EMİN SAĞLAMER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI ÇİLİNGİR YELTEKİN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
insan nüfusunun artması ve ekonomik ve teknolojik gelişmeler dünya çapında su
kalitesinde önemli ölçüde bozulmalara yol açmıştır. Bu nedenle, suda yaşayan
canlıların, özellikle de yaygın olarak tüketilen balık türlerinde toksik metal
konsantrasyonlarının belirlenmesi önemlidir. Bu amaçla yaptığımız çalışmada
örnekleme için bölgemizde serin sularından dolayı alabalık üretiminde önemli bir yeri
olan Çatak nehrinde doğal olarak yetişen Salmo trutta macrostigma ve Oncorhynchus
mykiss balıkları ile Çatak ilçesindeki alabalık üretim çiftliğinden yetiştirilen Salmo
trutta macrostigma ve Oncorhynchus mykiss balıkları kullanılmıştır. Bu balıkların kalp,
kas, karaciğer, böbrek, solungaç, gonad, beyin ve bağırsak dokularındaki (Be, B, Al, Ti,
Cr, Mn, Co, Ni, Cu, Zn, Mo, Cd, Ba, Pb, Na, Mg, Si, K, Ca, Fe, As, Se ve Sb) element
düzeyleri ICP-OES cihazı ile analiz edilmiştir. Çalışma sonuçları toksik elementler (Be,
Cd, Pb, Al, Ba ve Ti), eser elementler (Fe, Zn, Cu, Mn, Co, Ni, Cr, B, Si ve Mo) ve
makro elementler (Ca, Mg, K ve Na) şeklinde gruplandırılarak değerlendirilmiştir. Bu
değerlendirme sonucuna göre ise her iki balık türünde de doğal ortamda yetişenlerin
element düzeylerinin çiftlikte yetiştirilenlere göre genellikle daha yüksek olduğu
gözlenmiştir.

Anahtar kelimeler: Eser elementler, Makro elementler Oncorhynchus mykiss,
Salmo trutta macrostigma, Toksik elementler

Abstract:
The increase in human population along with economic and technological
developments has led to significant degrees of deterioration in water quality globally.
As a result, it is important to determine the toxic metal concentrations in organisms
living in water, especially in commonly consumed fish species. With this aim, due to
the shallow water in our region we chose the important trout production location of
Çatak River for sampling in our study, with natural Salmo trutta macrostigma and
Oncorhynchus mykiss from the river and Salmo trutta macrostigma and Oncorhynchus
mykiss bred in a trout production facility in Çatak district used. These fish had element
levels (Be, B, Al, Ti, Cr, Mn, Co, Ni, Cu, Zn, Mo, Cd, Ba, Pb, Na, Mg, Si, K, Ca, Fe,
As, Se and Sb) measured in heart, muscle, liver, kidney, gills, gonads, brain and
intestinal tissue using an ICP-OES device. The results of the study are grouped as toxic
elements (Be, Cd, Pb, Al, Ba and Ti), trace elements (Fe, Zn, Cu, Mn, Co, Ni, Cr, B, Si
and Mo) and macro elements (Ca, Mg, K and Na) for assessment. According to the
results of this assessment, for both fish species those raised in a natural environment
were generally observed to have higher element levels compared to fish bred in farms.

Keywords: Macro elements, Oncorhynchus mykiss, Salmo trutta macrostigma
Toxic elements, Trace elements