Tüketici hukukunda ayıplı hizmetten sorumluluk
Liability for defective services in consumer law
Yazar: İBRAHİM ETHEM SEZER
Danışman: PROF. DR. ŞEBNEM AKİPEK ÖCAL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ayıplı ifa = Defective fulfilment ; Ayıplı mal = Defective goods ; Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Kusurlu sorumluluk = Faulty liability ; Tüketici hakları = Consumer rights ; Tüketiciler = Consumers ; Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun = Consumer Protecting Law ; Tüketicinin korunması = Consumer protection

Özet:
Güçlü üreticilere karşı zayıf durumda olan tüketicilerin menfaatlerinin korunması, tüketicilere bir takım hakların tanınması suretiyle gerçekleşmektedir. Söz konusu hakların bütünü tüketici hukukunu oluşturmaktadır. Ayıplı hizmetten 
sorumluluk kuralları tüketicilere tanınmış olan temel haklardan; sağlık ve güvenliklerinin korunması, zararların tazmin edilmesi ve ekonomik çıkarlarının korunması haklarının hayata geçmesini sağlayan önemli bir hukuksal araçtır.  Başka bir deyişle, ayıplı hizmetten sorumluluk, ayıplı hizmet sunarak tüketicilerin menfaatlerini zedeleyen sağlayıcıları hedef alan tüketici hukuku  yaptırımı niteliğindedir. 
Ayıplı hizmetten sorumluluk, ayıplı hizmet sunumu ile ihlal edilen tüketici menfaatinin niteliğine göre, sözleşmesel veya sözleşme dışı sorumluluk olarak ele alınmalıdır. Sözleşmesel sorumluluk, 6502 sayılı Kanun md.13-16 arasında 
düzenlenmiştir. Bu tür sorumluluğun doğumu için, ayıplı hizmet ifasının tüketici sözleşmesindeki edim yükümlülüğün ihlal etmesi yeterlidir. Ayrıca sağlayıcının ayıplı hizmet ifasında kusurlu olması gerekmez. Sözleşmesel sorumluluğun 
şartları gerçekleştiğinde, tüketici lehine seçimlik haklar ve tazminat hakkı kanun gereği kendiliğinden doğmaktadır.
Sözleşmesel sorumluluğun kusurdan bağımsız olması ve tüketicilere yenilik doğuran hak niteliğinde seçimlik haklar tanıması gibi avantajları bulunmaktadır. Bununla birlikte, bu tür sorumlulukta yaşanan sözleşmenin geçerliliği ve nispiliği tartışmaları, ayıplı hizmetten dolayı menfaati ihlal edilen tüketicilerin korunmasında yetersizliklere sebep olabilecektir. Bu sebeple gerçek anlamda tüketicilerin korunmasından bahsedilebilmek için sözleşmesel sorumluluğun, sözleşme dışı sorumlulukla tamamlanması gerekir.
Mevcut hukuk sistemimizde, ayıplı hizmetten dolayı sözleşme dışı  sorumluluk kuralları ayrıca düzenlemiş değildir. Kanun koyucu tarafından açıkça bir düzenleme kabul edilene kadar, ayıplı hizmetten zarar gören tüketicilerin korunmasında Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenen haksız fiil sorumluluğu,tüketici hukukunun ruhuna uygun düşecek şekilde uygulanmalıdır.

Abstract:
Protecting consumer interests against powerful sellers is realised through bestowing the former with certain rights. These rights as a whole form consumer law. Rules regarding liability for defective services are considered as an important legal tool with the aim of implementing some fundamental consumer rights such as protecting health and safety, compensating of consumer damages, protecting economic interests of consumers. In other words, liability for defective services aims at sanctioning sellers who harm 
consumer interests by delivering defective services.
Liability for defective services falls under contractual liability and non contractual liability categories according to characteristics of the violated consumer interest. Contractual liability provisions are laid down between articles 13 and 16 of the Law on Consumer Protection numbered 6502. Liability arises when the act of delivering defective services breaches the consumer contract. In this sense, it is not necessary to prove any fault on the part of seller when performing the contract. Consumer's right to compensation and other remedies which consumers have the right to choose between come into existence at the time that contractual liability conditions are fulfilled.
Contractual liability design has obvious advantages such as liability without fault and providing consumers with right to choose between several formative remedies. However,disputes arising out of validity and relativity of 
contracts gives rise to deficiencies with regard to the aim of protecting consumers adequately. Therefore contractual liability must be supplemented with non-contractualliability to protect consumers properly.
Current legal system in Turkey does not overtly regulate seller's non-contractual liabilities relating to delivery of defective services. Hence tort liability rules, as set out in Turkish Code of Obligations number 6098 must be applied accordingly and coherently in consumer law until the legislator enacts a law adressing the issue.