İskeletsel sınıf 3 hastaların ortognatik cerrahi sonrası hiyoid kemiğin pozisyonu ve hava yolu değişikliklerinin 3 boyutlu analizi
Hyoid bone position and airway changes after orthognathic surgery in skeletal class 3 patients 3D analysis
Yazar: GÖRKEM TAŞKIRAN
Danışman: PROF. HAKAN HIFZI TÜZ
Hacettepe Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı çift çene ortognatik cerrahi sonrası faringeal havayolu boyutlarındaki ve hiyoid kemik pozisyonundaki değişikliklerin değerlendirilmesidir.
Materyal ve Metod: Sınıf III hastalarda ortognatik cerrahi sonrası hava yolunu değerlendirmek amacıyla çalışmamızda toplam 43 (25 kadın, 18 erkek) erişkin birey kullanılmıştır. Hastalar 2 gruba ayrılmıştır. Çift çene cerrahisi ve genioplasti (ÇÇ+G) grubuna maksiller ilerletme, mandibular geriletme ve genioplasti operasyonu, sadece çift çene cerrahisi (ÇÇ) grubuna maksiller ilerletme ve mandibular geriletme operasyonu uygulanmıştır. Hastalardan cerrahi öncesi (T0) ve cerrahiden en az 6 ay sonra (T1) konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) kayıtları alınmıştır. Tüm KIBT verileri Ondemand 3d yazılımı ile incelenmiş: faringeal hacim, minimum aksiyel alan ve hiyoid kemik pozisyonu ölçümleri grup içi ve gruplar arası karşılaştırılmıştır. Parametreler arası korelasyon analizi yapılmıştır.
Bulgular: Her iki grupta da nazofarinks hacmi (NFH) anlamlı derecede artarken (p<0,05), orafarinks hacmi (OFH) ve minimal aksiyel alan (MAA) değerleri değişmemiştir. Ek olarak çalışmamızda tüm hasta gruplarında operasyon sonrası hava yolu hacimleri değerlerinde anlamlı bir düşüş gözlenmemiştir. ÇÇ+G grubunda hipofarinks hacmi (HFH) ve Hiyoid-Retrognathion arası mesafe anlamlı derecede artmıştır. (p<0,05) Her iki grupta da Hiyoid-Mandibular düzleme mesafe artarken ve Hiyoid-Üçüncü servikal vertebraya arasındaki mesafe azalmıştır. Bu bulgular istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır.
Sonuç: Ortognatik cerrahinin planlama aşamasında, özellikle şiddetli mandibular prognatizm olgularında, operasyon sonrasında solunum fonksiyonunun sağlıklı şekilde sürdürülebilmesi için, hava yolunda meydana gelecek değişikliklerin operasyon öncesinde 3 boyutlu olarak değerlendirilmesinin ve cerrahi hareket miktarlarının hem fonksiyon hem de estetiğin göz önünde bulundurularak belirlenmesinin önemi görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Ortognatik cerrahi, hiyoid kemik, faringeal hava yolu, konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT).

Abstract:
Objective: The aim of this study was to evaluate the changes in pharyngeal airway dimensions and hyoid bone position after orthognathic surgery.
Material and method: total of 43 (25 female, 18 male) adult subjects were used in our study to evaluate the airway after orthognathic surgery in Class III patients. The patients were divided into 2 groups. Maxillary advancement, mandibular retraction and genioplasty were performed in the CC+G group, and maxillary advancement and mandibular retraction were performed in the CC group. CBCT records were obtained before surgery (T0) and at least 6 months after surgery (T1). All CBCT data were analyzed with Ondemand 3d software: pharyngeal volume, minimum axial area, and hyoid bone position measurements were compared within and between groups. Correlation analysis was performed between parameters.
Results: In both groups, NFH increased significantly (p<0.05), whereas OFH and MAA values did not change. In addition, no significant decrease in postoperative airway volumes was observed in all patient groups in our study. Hypopharyngeal volume (HFH) and the distance between the Hyoid-Retrognathion were significantly increased in the CC+G group (p<0.05), while the distance between H-MAN increased and the distance between H-C3 decreased in both groups. These findings were not statistically significant.
Conclusion: In the planning stage of orthognathic surgery, especially in cases of severe mandibular prognathism, it is important to evaluate the changes that will occur in the airway in 3D before the operation and to determine the amount of surgical movement by considering both function and aesthetics in order to maintain healthy respiratory function after the operation.

Key Words: Orthognatic surgery, hyoid bone, pharyngeal airway, upper airway, cone beam computed tomography (CBCT).