Gıda sektöründe kullanılan kesme cihazına ait bıçakların üretilmesi ve mekanik özeliklerinin geliştirilmesi
Manufacturing and development of cutter blades used in the food industry
Yazar: SERHAT BOZAN
Danışman: PROF. DR. RECEP SADELER ; DOÇ. DR. YÜKSEL AKINAY
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Konstrüksiyon ve İmalat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Amaç: Bu çalışmada ülkemizin temel kurumu olan Et ve Süt Kurumu'nun vatandaşların temel
ihtiyacı olan et ürünlerinin halka sağlıklı, hijyenik, kaliteli ve ergonomi olarak ulaştırması için et
kesim tezgahlarında kullanılan kesici bıçaklarını gerekli mekanik özeliklerini geliştirmesini
amaçlanmıştır. Ülkemiz bu tür kesici bıçakları ithal etmektedir. Geliştirelecek kesici bıçaklar
sayesinde dışa bağımlılık azalacak ve ülke olarak ithalattan kurtulup yerli üretime geçmiş olacaktır.
Bu çalışmada et süt kurumunda kullanılan kesme cihazlarındaki bıçaklar için AISI 2379 D2
alaşımlı çeliğin genel mekanik özelikleri incelenmiştir.
Yöntem: Soğuk iş takımı olan AISI 2379 D2 alaşımlı çelik malzemenin mekanik özelikleri; ısıl
işlem, aşınma ve sertlik işlemleri için testlere tabi tutulmuştur. Testler için alaşımlı malzemeyi
havada, suda ve kriyojen ortamda ısıl işlemler yapılmıştır. Bu testlerin analizleri SEM,XRD,
aşınma ve sertlik ölçümleri yapılmıştır.
Bulgular:
AISI 2739 D2 Alaşımı Kullanarak yapılan çeşitli testlerde istenilen sonuçlar elde edilmiştir. En iyi
sertlik değeri; 1050 derecede uç buçuk saat fırında bekletildikten sonra suda soğutma işlemi
yapılmştır. Daha sonra 550 derecede iki saat temperleme işlemi yapılmıştır. Bu işlemlerde sonra
eksi 160 derecede sıvı azotta 20dk kriyojenik işleme tabi tutulmuş.
Sonuç:
AISI 2739 D2 Alaşımı yapıla çalışmalar sonunda yüksek sertlik değerine, yüksek tokluk, ince
taneli iç yapıya ve yüksek aşınma değerine sahip olmuştur.
Anahtar Kelimeler: AISI 2379 D2 alaşımlı çelik, Soğuk iş takımı, ıslı işlem, SEM, XRD,
sürtünme, aşınma, sertlik

Abstract:
Purpose: In this study, it is aimed that the Meat and Dairy Institution, which is the main institution
of our country, will develop the necessary mechanical properties of the cutting knives used in meat
cutting benches in order to deliver the meat products, which are the basic needs of the citizens, to
the public in a healthy, hygienic, quality and ergonomic manner. Our country imports such cutter
blades. Thanks to the cutting knives to be developed, foreign dependency will decrease and the
country will get rid of imports and start domestic production. In this study, the general mechanical
properties of AISI 2379 D2 alloy steel for the blades of cutting devices used in meat and dairy soot
were investigated.
Method: Mechanical properties of AISI 2379 D2 alloy steel material, which is a cold work tool; It
has been subjected to tests for heat treatment, wear, corrosion and hardness processes. For the tests,
the alloy material was heat treated in air, water and cryogenic environment. Analysis of these tests,
SEM, XRD, corrosion , wear and hardness measurements were made.
Findings:
Desired results were obtained in various tests using AISI 2739 D2 Alloy. The best hardness value;
After waiting in the oven for three and a half hours at 1050 degrees, cooling in water was carried
out. Then, tempering was done at 550 degrees for two hours. After these processes, it was subjected
to 20 minutes of cryogenic treatment in liquid nitrogen at minus 160 degrees.
Results:
AISI 2739 D2 Alloy has high hardness value, high toughness, fine-grained internal structure and
high corrosion value at the end of the studies.
Keywords: AISI 2379 D2 alloy steel, Cold work tool, heat treatment, SEM, XRD, wear, hardnes