Ecballium elaterium bitkisinde hücre süspansiyon kültürü tekniği ile sekonder metabolit (kukurbitasin B) üretimi
Secondary metabolite (cucurbitacin B) production in Ecballium elaterium by cell suspension culture techniques
Yazar: MERVE MEMİŞOĞLU
Danışman: PROF. DR. GÜLNUR TOKER
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Ecballium elaterium, halk arasında sinüzit tedavisinde sıkça kullanılmaktadır. Kukurbitasin B, antienflamatuar aktiviteden sorumlu madde olarak izole edilmiştir. Bu çalışmanın amacı, E. elaterium' ûa hücre süspansiyonu kültürü tekniği kullanarak kukurbitasin B miktarını arttırabilmektir. Kallus kültürleri gövde düğümlerinden, değişik büyüme düzenleyicileri; 1 mg/l BA, 0.5 mg/l NAA (1. ortam), 1 mg/l BA, 0.1/1 mg NAA (2. ortam, 2. ortam 1. alt kültür kallusu) ve 2 mg/l 2,4-D, 1 mg/l Kinetin (3. ortam) taşıyan MS ortamlarından elde edilmiştir. 1., 2. ve 2. ortam 1 alt kültürleri kalluslarının 2. ortamda ve 3. ortam kalluslarının 4. ortamda (1 mg/l 2,4-D, 0.5 mg/l Kinetin) süspansiyon kültürleri hazırlanmıştır. Hücre süspansiyon kültürlerinde kukurbitasin B tespit edilemediği için uyarıcı ilave edilmesi düşünülmüş ve uyarıcı konsantrasyonu ve ilave edilme zamanının kukurbitasin B oluşumu üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Test edilen uyarıcılar, bira mayası, metil jasmonat ve potasyum dihidrojenfosfat, kukurbitasin B üretimini önemli oranda arttırmıştır. Metil jasmonat kullanıldığında 1. ortam, 2. ortam 1. alt kültürde (başlangıç, 200 pM MJ) ve 2. ortamda (6. gün 50 uM MJ) maksimum kukurbitasin B konsantrasyonları sırasıyla 6.138, 6.023 ve 5.866 mg/l olarak tespit edilmiştir. Bu çalışmada en yüksek kukurbitasin B, fosfat miktarının, 2. ortamda 12. gün 340 mg/l'e arttırılması ile elde edilmiştir (6.453 mg/l). Bu sonuçlar, E. elaterium hücre süspansiyon kültüründe uyarıcı ilavesinin kukurbitasin B üretimini arttırabileceğini göstermektedir.

Abstract:
Ecballium elaterium has wideiy in theof sinusitis in Turkîsh folk medicine, Cucurbitacin B hasas îhe prineipletor antiinflammatory effect, The aim of thisis to increase cocyrbifacin B content in £ elaterium byceli culture techniques, Callus cultures werefrom the stemon MS mediumwrthgrowth1 mg/l BA, 0,5 mg/l NAA (medium 1), 1 mg/l BA, 0,1 mg/l NAA (medium 2, thefirst subculture calius of medium 2), and 2 mg/l 2,4-D, 1 mg/I(medium 3). Suspension cultures werein medium 2 from medium 1, 2and the first subcuitureof mediurn 2; in medium 4 (1 mg/l 2,4-D, 0.5 mg/l Kînetîn) from medium 2 and 3As eucurbitacîn B could not be determined in celi suspension cultures, than addition of elicitorsand the effect of elieitor concertration and addition time on cuourbîtacîn B formatîon was investîgated, Yeast extract, metliyi jasmonate and potassium dihydrogen phosphateas elicitors and they haveeucurbitacîn B contents signifîeantly, When methyl jasmonate was used, the maxirnum cucurbitacin Bwere 6.138,andmg/I and were found in medium 1, the firstof medium 2 (on the day of înoculatton, 200 pM) and medium 2 (on day 8, 50 (iM), respectively, in this study, theeucurbitacîn B yields waswithof to 340 mg/l inZ on day 12 (8.453 mg/l). These that the addition ofto Eceli couldcucurbitacin B production.