Türkiye'de hâkim ve savcıların hesap verebilirliği
Accountability of judges and prosecutors in Turkey
Yazar: SELMAN ESKİLER
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT YAVUZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Anayasa Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Denetim = Control ; Hakimin bağımsızlığı = Judge's independence ; Hakimler = Judge ; Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu = The High Council of Judges and Prosecutors ; Hesap verebilirlik = Accountability ; Savcılar = Public prosecutors ; Yargısal denetim = Judical rewiew

Özet:
Hukuk devletinin en önemli şartlarından birisi bağımsız ve tarafsız bir yargıdır. Ülkemizde bağımsız ve tarafsız bir yargının temini için yasalarda ve Anayasa'da yargı mensuplarına bir takım güvenceler tanınmıştır. Ancak kendilerine tanınan bu güvenceler,  hâkim ve savcıların hiçbir sorumluluklarının olmayacağı ve keyfi davranabilecekleri anlamına gelmez. Nitekim kamusal yetki kullanan herkes gibi hâkim ve savcıların da hesap verebilir olması gerekir. Hukuk sistemimizde hâkim ve savcıların hesap verebilirliği konusunda üç tür sorumluluk düzenlenmiştir. Bunlar disiplin sorumluluğu, cezai sorumluluk ve hukuki sorumluluktur. Bu çalışmada 2802 Sayılı Kanuna tabi olan hâkim ve savcılar yönünden her üç sorumluluk türü detaylı bir şekilde incelenmiştir. Çalışmamızın neticesinde yargı bağımsızlığını ve tarafsızlığını olumsuz yönde etkilemeyen bir hesap verme sisteminin benimsenmesi, bu sistemde hukuk devleti ilkesinin tam olarak uygulanması, siyasi bir konumu olan Adalet Bakanı'na tanınan yetkilerin azaltılması, yasallık ve şüpheden sanık yararlanır gibi hukukun genel ilkelerinin eksiksiz olarak uygulanması, kıyasa yol açan veya disiplin amirlerine takdir hakkı tanıyan hükümlerin yasa metninden çıkartılması, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun bütün kararlarına karşı yargı yoluna başvurulabilmesi,  asılsız ihbar ve şikâyetlerin önlenmesi için ihbarda bulunan ya da şikâyetçi aleyhine katı yaptırımların öngörülmesi, soruşturma aşamasında hâkim ve savcılara tanınan savunma süresinin daha uzun olması, 2802 Sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun Anayasa'ya ve 6087 Sayılı Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kanunu'na uyumlu hale getirilmesi çözüm önerisi olarak ifade edilmiştir.

Abstract:
One of the most fundamental requirements of state of law is independent and impartial judiciary. There are some assurances provided to judicial officials with laws and Constitution to supply an independent and impartial judiciary in our country. However, these assurances afforded to them does not mean there will be no responsibility for judges and prosecutors and also they can act arbitrarily. Thus, anyone who uses the public authority, judges and prosecutors should also be able to give an account. Three kinds of responsibilities about accountability of judges and prosecutors are arranged in our judicial system. These are discipline responsibility, criminal responsibility and legal responsibility. In this study, all these three responsibilities were analyzed in detail in terms of judges and prosecutors which are subject to Law no. 2802. As a result of our study, the adoption of an accountability system which does not adversely effect the independence and impartiality of judgement, the implementation of the rule of law in this judicial system, reduction the judiciary powers granted to the Minister of Justice who has a political position, completely implementation of the general principles of law such as legality and benefit of the doubt, removing from the text of the provisions of the law which led to comparison or entitle discretion to discipline supervisors, being able to apply to judicial review against the all decisions of High Council of Judges and Prosecutors, Foreseeing strict sanctions against the complainant or denunciator in order to prevent unfounded denunciation and complaints, the longer duration of defense given to judges and prosecutors in the investigation period, harmonizing the Judges and Prosecutors Law number of 2802 between the Constitution and High Council of Judges and Prosecutors Law number of 6087 are expressed as solution suggests.