Marksist edebiyat eleştirisi ve Fethi Naci'nin eleştiri anlayışı
Marxist literary criticism and Fethi Naci's understanding of crticism
Yazar: EROL TANRIBUYURDU
Danışman: PROF. TALÂT HALMAN
İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi / Ekonomi ve Sosyal Bilimler Enstitüsü  / Türk Edebiyatı Bölümü
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Edebi eleştiri = Literary criticism ; Edebiyat = Literature ; Marksist kuram = Marxist theory ; Naci, Fethi = Naci, Fethi ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Temel yaklaşımını Fethi Naci'nin eleştirilerindeki kuramsal çizgileri belirlemek üzerine kuran bu tez, görece, oldukça basit sayılabilecek bir soru üzerinden şekillenmektedir. ?Türk edebiyatının en uzun soluklu eleştirmenlerinden kabul edilen Fethi Naci (1927-2008), kendi eleştiri pratiği içerisinde herhangi bir kuramsal yaklaşım sergilemiş midir?? Sözkonusu soruyu Fethi Naci'nin eleştiri anlayışını çözümleyerek cevaplamaya çalışan bu tez, aynı zamanda, varsaydığı kuramsal yaklaşımın kaynaklarını da işaretlemeyi amaçlamaktadır.Bu bağlamda, kuramsal çerçevesini ?Marksist estetik? ve ?Marksist edebiyat eleştirisi? üzerine kuran çalışma, Fethi Naci'nin eleştirel yaklaşımını da bu perspektiften tanımlamayı hedeflemektedir. Fethi Naci üzerine yapılan sınırlı sayıdaki çalışmalara da eleştirel bir tutumla yaklaşan bu tez, şimdiye kadar öne sürülen görüşlerin Fethi Naci'nin eleştiri anlayışını net bir biçimde tanımlayamadığını; buna bağlı olarak da, çoğunun birbirinden oldukça farklı, bunun da ötesinde çelişik nitelikte değerlendirmelerde bulunduğunu belirlemiştir. Temel yanılgının sözkonusu çalışmalardaki ?betimleyici yaklaşımlardan? kaynaklandığını vurgulayan çalışma, Fethi Naci'nin eleştiri anlayışını bütünlüklü ve çözümleyici bir bakış açısıyla ele almayı amaçlamaktadır.Çalışmanın sonunda Fethi Naci'nin eleştiri pratiğinin, Marksist edebiyat eleştirisinin ?edebiyatta gerçekçilik, tip ve biçim? sorunlarına yaklaşımı ile; yine aynı çerçevede, ?edebiyatın toplumsal, ekonomik ve siyasal olaylarla kurduğu ilişki? üzerinden şekillendiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This thesis which based its main approach on revealing the theoretical lines in Fethi Naci?s critics are shaped by a question that may be reckoned very simple. Did Fethi Naci (1927-2008), who is regarded as one of the most standing critics of the Turkish literature, display any theoretical approach in his practice of criticism? This thesis that tries to answer the mentioned question with alayzing Fethi Naci?s understaing of criticism, at same time aims to point out the theoretical bases of Marxist Literary Criticsm, which atributted to his approach. Because of that, this study that builds its theoretical framework on ?Marxist aesthetic? and ?Marxist literary criticsm? aims to define Fethi Naci?s critical methods through the same perspective. In this respect, the thesis initaially abridges the Marxist understaing of aestetic, art and literture via the basic assertions of Marxist theoreticians. Then, it tries to analyze Fethi Naci?s critiques to underline the similarities of both approaches.This thesis that also makes a critical assessment of few works done so far on Fethi Naci proposes that these works could not clearly define Fethi Naci?s conception of criticism; therefore their results are very different and even contradicting each other. Moreover this thesis that points out that the main mistake in these analyises resulted by their ?descriptive approach?, to a great extent clarifies the the approaches on the critic, which are ?chaotic? in nature, with handling Fethi Naci?s conception of criticism through a holistic and analytical perspective.Finally, the study, with defining his practice of criticism based on approaching Marxist literary criticism of the problems of ?realism in literature, style and format? and in the same framework by ?the relation of literature with social, economic and political events?, concludes that there is a similarity between Fethi Naci?s theoretical approach was shaped by Marxist literary criticism.