Aigai Agora Binası
The market building of Aigai
Yazar: M. HAMDİ KAN
Danışman: PROF. DR. BURHAN VARKIVANÇ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Agora = Agora ; Aigai = Aigai ; Binalar = Buildings ; Helenistik Dönem = Hellenistic Period ; Mimari = Architectural ; Mimari tasarım = Architectural design ; Mimari yapı = Architectural structure ; Mimari özellikler = Architectural characteristics

Özet:
Aigai Antik Kenti Agora Binası, Helenistik Dönem içerisinde, Batı Anadolu ve bütün Akdeniz Havzasında onlarcası bulunan bir mimari oluşumun belki de günümüze en iyi korunmuĢluk durumunda ulaĢmıĢ örneğidir. Yapının, bu niteliğinden hareketle, dönem mimarisinin gerek tasarımsal gerekse de yapısal genel özelliklerinin yanı sıra, mimari form özelinde de "L" Biçimli Agora Binalarının detaylıca anlaĢılmasında tartıĢmasız öncül bir rol oynayacağı ortadadır. Bu doktora çalıĢmasının birincil amacı da, Aigai Agora Binasının tasarımsal ve yapısal niteliklerinin, benzeri yapılarla karĢılaĢtırmalı olarak detaylarıyla ortaya konması ve söz konusu binanın sunduğu bütün verilerin anlaĢılabilir bir metot içerisinde değerlendirilmesidir.
Kendi türündeki binalar arasında, tartıĢmasız olarak, en iyi korunmuĢluk durumu gösteren yapıdır. Bu özelliği dolayısıyla, diğer benzer örneklerin doğru olarak değerlendirilmesinde olduğu kadar, dönemin inĢa faaliyetlerinin anlaĢılmasında da yol gösterici bir niteliğe sahiptir. Benzeri çok katlı yapıların statik problemlerinin çözülmesi ile verimli mekan yaratımı ve kullanımının nasıl kombine edildiği; üç farklı amaca hizmet eden, üç farklı tasarımdaki katların, statik kaygıları gözeterek, tek yapı içerisinde, organik bir Ģekilde iliĢkilendirilmeleriyle, Aigai Agora Binası özelinde cevaplanmıĢ olmaktadır.
Agora Binasının birinci katı, ekonomik faaliyetlere ayrılmıĢ gibi görünmektedir. 12 adet doğu, 2 adet de kuzey cepheli, önlü arkalı toplam 28 mekanıyla, ekonomik ve hatta belki de (en azından bazı mekanlarda) üretime yönelik amaçlara ayrılmıĢtır. Söz konusu mekanların bazılarının, üretimden direkt olarak arza açıldıkları düĢünülebilir. Bu durum, doğu cepheli mekanların açıldıkları, Küçük Meydan veya Dar Teras olarak isimlendirilen alan için de geçerlidir. Burada bulunan ve Macellum olarak tanımlanan yuvarlak yapı da, aynı Ģekilde, muhtemelen üretimden arza açılmaktadır.
Kamu alanlarının düzenlenmesi açısından da, hem Agora Binası, hem de birbirine bağladığı iki meydan, önemli Ģehircilik detayları sunmaktadırlar. Agora Binasının kat düzenlemeleri, bu iki meydanın da farklı kullanım amaçlarına iĢaret etmektedir. Birinci katın ticari iĢlevinin aksine, Agora Meydanının doğu stoası konumundaki üçüncü kat sosyal iĢlevlidir.

Abstract:
The Market Building of Aigai, most probably the best preserved example of an architectural form, several examples of which could be find around all of Western Anatolia and Mediterranean, in Hellenistic Period. In the light of this, building should be seen as a leading example to understand the principles of design and structural features of the period, as well as to understand the "L" shaped Agora Buildings in detail.
As the most well preserved example of similar buildings, Aigai Market Building is important to understand the construction principles, as well as to correctly evaluate other examples. The soultions on static problems, and to combining of these with space creation and use, three different purposes of three differently designed floors and to combine these in a single building by paying attention to structural problems of a multi-storeyed building, could be observed in Aigai Agora Building.
The first flor of the building is seem to be used for commercial activities. 12 to the East and 2 to the North, as double, a 28 rooms in total are to be designed for trade and at least a few of them for production-and trade. Some of these rooms to be identified as to offer products directly from production. This situtation is also goes for the Narrow Terrace. The circular building, identified as Macellum is also serving to the same purpose.
Also, in the view of designing of public spaces, Agora Building offers important details, as well as both squares it connects. The flor designing and functions of the building are also indicate the functions of these squares. Opposite to the commercial function of the first floor, third floor, which is the East Stoa of the Agora Square, has a social funciton.