Ses eğitimi uygulamalarının cami görevlilerinin ses kullanma becerilerine etkileri
The effects of voice training applications on the voice-using skills of mosque officials
Yazar: LEVENT KAYA
Danışman: PROF. DR. ERHAN ÖZDEN ; DOÇ. DR. BÜLENT ALCI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Camiler = Mosques ; Din görevlileri = Religious officials ; Dini musiki dersi = Religious music course ; Dini müzik = Religious music ; Dini yayınlar = Religious publication ; Ses eğitimi = Voice training

Özet:
Bu araştırmanın amacı ses eğitimi uygulamalarının cami görevlilerinin ses kullanma becerilerine etkilerini belirlemektir. Araştırma deseni yarı deneysel, odak gruplu, ön test-son test şeklindedir.
Cami görevlilerinin mesleki ihtiyaçlarının belirlenmesine yönelik farklı örneklemlerle yapılmış çalışmalarda yer alan katılımcılar alanında uzman kişiler tarafından doğru içerik ve kaynaklarla iyi programlanmış bir ses eğitimi programına duydukları ihtiyacı belirtmişlerdir. Bu araştırmaların ortaya koyduğu bir diğer sonuç cami görevlilerinin mesleklerini icra ederken ihtiyaç duydukları ses eğitimini mezun oldukları okullardan (imam-hatip liseleri veya ilahiyat fakülteleri) karşılayamamış olmalarıdır. Bu durum araştırma konusunun belirlenmesinde önemli bir rol oynamıştır.
İlgili literatür taraması yapıldıktan sonra ses eğitimi ve dini musiki alanında uzman görüşlerine başvurularak araştırma türü, yöntemi, veri toplama araçlarının biçimi belirlenmiştir. Uygulanacak deneysel işlem kapsamındaki ses eğitimi çalışmasının ihtiyaçları, program hedefleri, içeriği ve değerlendirme basamakları tespit edilmiştir. 
Bu doğrultuda Diyanet İşleri Başkanlığı Haseki Abdurrahman Gürses Eğitim Merkezinde cami görevlilerine yönelik verilen Dini Musiki Hizmet İçi Eğitim Programı bünyesinde İstanbul'un çeşitli ilçelerinde görev yapmakta olan imam-hatip, müezzin ve kayyımlardan oluşan sekiz kişilik odak grup belirlenmiştir. Çalışma grubunun ön test-son test performanslarını değerlendirmek üzere ses eğitimi alanından üç akademisyenin katıldığı uzman ekip oluşturularak görüşleri doğrultusunda odak grubun performanslarını değerlendirmek üzere beşli likert tipinde davranış gözlem formu hazırlanmıştır.
2020–2021 eğitim öğretim yılında çalışma grubuna yirmi altı haftadan oluşan ses eğitimi programı uygulanarak performans içerikleri aynı olan ön test–son testte katılımcılardan görüntülü ses kaydı alınmıştır. On yedi ölçüt içeren performans değerlendirme ölçeğinin uzman ekip tarafından değerlendirilmesi sonucunda toplanan veriler grafikler ve tablolar hâlinde sunulmuştur.
Uzman grubun değerlendirmelerinin ortalamaları dikkate alındığında ön test grup ortalaması yüzdelik sisteme göre 48,18 iken, son test grup ortalaması 32 puanlık bir artış göstererek 80,18 olmuştur. Araştırmanın sonucunda ses eğitimi uygulamalarının cami görevlilerinin ses kullanma becerilerini %66,41 oranında olumlu yönde etkilediği görülmüştür. Ayrıca deneysel işlem verilerine yönelik yapılan analiz sonucunda ön test ve son test arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to determine the effects of voice training applications on mosque officials' voice-using skills. The research employs a pretest–posttest design with a semi-experimental focus group. 
The participants who took part in the studies conducted with different samples to determine the professional needs of mosque officials stated their need for a well-planned voice training program with the right content and resources, prepared by experts in the field. Another finding from these studies is that the schools from which these mosque officials graduated (Imam-Hatip High Schools or Faculties of Islamic Theology) did not provide them with any voice education, which they would require in order to perform their duties properly. This finding was critical in determining the research topic.
After scanning the relevant literature, expert opinions in the fields of voice education and religious music were used to determine the type and method of research, as well as the form of data collection tools. The needs, objectives, content, and evaluation steps of the voice training program were determined based on the scope of the experimental procedure to be used.
Following that, a focus group of eight people was formed, consisting of imams and muazzins (one who delivers the azan) who work in various districts of Istanbul, as part of the Religious Music in-Service Training Program given to mosque officials at the Haseki Abdurrahman Gürses Training Center of the Directorate of Religious Affairs. To evaluate the study group's pretest – posttest performance, a three-member expert team from the field of voice education was formed, and a 5-point Likert scale behavior observation form was created based on their opinions to evaluate the focus group's performance.
A twenty-six-week audio training program was held during the academic year 2020–2021. Video-audio recordings of the participants performing the same pieces for testing purposes were taken during the pretest and posttest phases. The data gathered as a result of the expert team's evaluation of the performance evaluation scale, which contains seventeen criteria, is presented in graphs and tables.
According to the expert team's evaluations, the pretest group average was 48.18 on a scale of 100, while the posttest group average was 80.18, showing a 32-point increase. As a result of the study, it was discovered that voice training applications improved the voice usage skills of mosque officials by 66.41 percent. Furthermore, an analysis of the experimental procedure's results reveals a statistically significant difference between the pretest and posttest levels.