Hemşirelerin kemoterapi uygulamalarına ilişkin koruyucu önlemleri alma durumlarının ve bunu etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Determination of safe handling prectices of nurses handling chemotherapeutic drugs and barriers to implementing the guidelines
Yazar: ZELİHA TÜLEK
Danışman: DOÇ. DR. ZEHRA DURNA
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşirelik = Nursing ; Meslek sağlığı = Occupational health ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
ÖZET Çalışma çeşitli kurumlarda çalışan hemşirelerin kemoterapi uygulamalarına (hazırlama, uygulama, atıkları atma, saçılma kontrolü, son 48 saat içinde kemoterapi uygulanmış hastanın bakımı) ilişkin korunma önlemlerini alıp almadıklarını ve bunu engelLyen faktörleri belirlemek amacıyla planlanmıştır. Örneklem grubu Ekim 1997 - Ekim 1998 tarihleri arasında basit randomizasyon yöntemi ile seçilen, yoğun şekilde kemoterapi uygulanan servislerde çalışan hemşireler ile 1-2 Mayıs 1997 tarihinde düzenlenen II. Onkoloji Hemşireliği Kursu'na katılan toplam 134 hemşireden oluşmuştur. Araştırmada, veri toplama aracı olarak kişisei özellikler, sağlık anamnezi, kemoterapötik ilaçlarla ilgili uygulamalarda alınan koruyucu önlemler, kemoterapötik ilaçlara ilişkin sağlık personeli ve hasta eğitimi, kemoterapi uygulamalarında korunma önlemlerinin alınmasını engelleyen faktörler başlıklarını içeren ve araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda geliştirilen anket formu kullanılmıştır.. Araştırma, hemşirelerin kemoterapötik ilaçları hazırlama, uygulama, atıkların atılması ve saçılma durumlarında korunma önlemlerine yeterince dikkat etmediklerini ortaya çıkarmıştır. Hemşirelerin kemoterapötik ajanların güvenli kullanımına ilişkin yeterince eğitim almadıkları ve eğitim alan hemşirelerin daha iyi korundukları saptanmıştır. Hemşirelerin koruyucu önlem almalarını engelleyen faktör olarak da malzeme yetersizliği ve iş yoğunluğu gibi nedenler belirlenmiştir. Çalışma sonucunda gelişmiş ülkelerdeki uygulama rehberleri esas alınarak güvenli uygulama standartlarının geliştirilmesi ve onkoloji hemşireleri için düzenli sertifika programlarının planlanması önerilmiştir. T.C. YÜKSEMÖĞREÎİM KURULU DOKÖMAMTAS¥©M BffiMEÖ 93

Abstract:
SUMMARY This study was constructed to reveal the safe handling practices of nurses who involve in cytotoxic drugs during preparation, administration and disposal of drugs and spill control and care of the patient in the first 48 hours after cytotoxic administration and to determine the barriers to implementing them. The sample consisted of nurses who work in the units which cytotoxic agents are used intensively and the nurses who joined the Oncology Nursing Course which held in 1 -2 May 1997. Data collection was performed by a questionnaire which includes demographic data, health history, protective measures used during various activities with cytotoxic drugs, staff and patient education regarding cytotoxics and barriers ordered by nurses to wearing protective equipment. The study revealed that nurses didn't implement the safe handling recommendations during drug preparation, administration, disposal and spill management; and it showed the importanmce of an ongoing educational program regarding safe handling of these drugs. And it revealed the need for development of some strategies to overcome the barriers to comply with these recommendations like lack of protective materials or heavy work burden. Based on safe handling guidelines of developed communities safe handling standards must be developed for our country. Periodic certifica^ programs should be constructed for nurses handling antineoplastic drugs. 94