Üniversite öğrencilerinde problemli internet kullanımının psikolojik iyi oluş ve yalnızlık ilişkisinde aracı rolü
The mediator role of problematic internet use in the relationship between university students' loneliness and  psychological well-being
Yazar: MERVE DAĞLI ÇETİNKAYA
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT GÜNDÜZ
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilgisayar kullanımı = Computer usage ; Problem davranış = Problem behavior ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Yalnızlık = Loneliness ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Üniversite öğrencileri = University students ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bu araştırmada üniversite öğrencilerinin yalnızlık ve psikolojik iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkide problemli internet kullanımının aracı rolünü incelemek amaçlanmıştır. 
Araştırmanın örneklemini 2016-2017 eğitim öğretim yılında Mersin Üniversitesi'nin çeşitli fakülte ve bölümlerinde dört farklı sınıf düzeyinde öğrenimlerine devam eden 268'i (%54,9) kız ve 220'si (%45,1) erkek olmak üzere toplam 488 lisans öğrencisi oluşturmuştur. 

Üniversite öğrencilerinin yalnızlık düzeylerine ilişkin veriler "UCLA Yalnızlık Ölçeği" (Demir, 1989) ile, psikolojik iyi oluş düzeyine ilişkin veriler "Psikolojik İyi Olma Ölçekleri" (Ryff, 1989) ile, problemli internet kullanımlarına ilişkin veriler "Problemli İnternet Kullanım Ölçeği" (Ceyhan, Ceyhan ve Gürcan, 2007) ile toplanmıştır. Ayrıca kişisel bilgiler araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" ile toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 23 paket programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde "Pearson Korelasyon analizi" , aracılık etkisini belirlemek amacıyla "çoklu regresyon yöntemi" ve aracılık etkisinin anlamlılığını incelemek için "sobel testi" kullanılmıştır.

Araştırmada yalnızlık ile problemli internet kulanımı arasında pozitif yönlü; yalnızlık ile psikolojik iyi oluş arasında negatif yönlü anlamlı ilişki olduğu gözlenmiştir. Ayrıca problemli internet kullanımı ile psikolojik iyi oluş arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki mevcuttur. Araştırmadan elde edilen bir diğer bulgu ise;  yalnızlık ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide problemli internet kullanımının kısmi aracılık rolüne sahip olduğu bulgusudur. Ayrıca problemli internet kullanımı, yalnızlık ve psikolojik iyi oluşun diğerleriyle olumlu ilişkiler, çevresel hakimiyet, bireysel gelişim, yaşam amacı ve kendini kabul alt boyutları arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolüne sahipken, yalnızlık ile otonomi alt boyutu arasındaki ilişkide tam aracılık rolüne sahiptir. Araştırmadan elde edilen bulgular ve sonuçlar ilgili literatür ışığında tartışılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Problemli İnternet Kullanımı, Psikolojik İyi Oluş, Yalnızlık

Abstract:
The aim of this study was to examine the mediator role of problematic internet use in the relationship between university students' loneliness and  psychological well-being. The sample of the study consisted of a total of 488 undergraduate students from four grade levels in different faculties and departments of Mersin University during the 2016-2017 academic year (268 (54.9%) female and 220 (45.1%) male). 

The data on unıversity students' levels of loneliness"UCLA Loneliness Scale" (Demir, 1989) and the data on levels of psychological well-being "Scales of Psychological Well Being" (Ryff, 1989) and informations of problematic internet use  " Problematıc Internet Use Scale" (Ceyhan, Ceyhan & Gürcan, 2007). In addition, personal information is collected by the "Personal Information Form" prepared by the researcher.

SPSS 23 was used to analyze the data collected from scales. In the Analysis of the data, Pearson Corelation analysis were used. Multıple regression analysis and sobel  test were used to examine the mediator role.

              The results of the study showed, a significant positive correlation between loneliness and problematic internet use and a significant negative correlation between loneliness and psychological well being. Also there was a significant negative correlation between problematic internet use and psychological well being. According to findings of the research, the problematic internet use has a partial mediating role between loneliness and psychological well-being. In addition problematic internet use had a full mediating role between loneliness and autonomy sub-dimension, having partial mediating role between environmental mastery, personal growth, positive relations with others, purpose in life and self- acceptance sub-dimensions. The results of the study were discussed interms of related literature.


Key Words: Problematıc Internet Use, Psychologıcal Well Being, Loneliness