Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Pazarcık, Elbistan (Kahramanmaraş) ve Defne (Hatay) depremlerinin TUSAGA-AKTİF istasyonlarına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of Pazarcık, Elbistan (Kahramanmaraş) and Defne (Hatay) earthquakes that occurred in february 2023 on CORS-TR stations
Yazar: ÖZKAN KOCAASLAN
Danışman: PROF. DR. EKREM TUŞAT
Konya Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Anadolu coğrafyası bulunduğu konum ve jeolojik yapısı itibariyle tarihte pek çok büyük depremlere maruz kalmıştır. En son olarak Malatya, Elâzığ, Adıyaman, Kahramanmaraş, Kilis, Hatay, Gaziantep, Adana, Diyarbakır, Şanlıurfa ile Osmaniye olmak üzere toplam 11 ilimizi derinden etkileyen asrın felaketi olarak tabir edilen şubat 2023 depremleri meydana gelmiştir. Bu tez çalışmasında Kahramanmaraş (Pazarcık, Elbistan) merkezli 6 Şubat 2023 yerel saat 04:14 ve 13:24'te (Mw: 7.7, Mw: 7.6) depremler ile Hatay (Defne) merkezli yerel saat 20:04'te (Mw: 6.4) olan depremler ve depremlerin Türkiye Ulusal Sabit GNSS Ağı Aktif (TUSAGA-Aktif) istasyonlarına olan etkisinin incelenmesi üzerinde durulmuştur. Çalışmanın ilk aşamasında söz konusu depremlerin hangi istasyonları etkilediğini ortaya koymak için TUSAGA-Aktif istasyonlarının tamamına ait 2020-2023 yılları arası olmak üzere toplam 4 yıllık GNSS verisi (rinex) kullanılarak GAMIT-GLOBK yazılımı ile ITRF14 datumunda process çözümleri yapılmış, üretilen zaman serileri incelenerek etkilenen istasyonlar tespit edilmiştir. Ayrıca bu istasyonların ITRF14, Avrasya Plakası sabit, Arap Plakası sabit, Anadolu Plakası sabit ve Ege Bloğu sabit olmak üzere beş farklı kombinasyonda koordinat ve hız hesaplaması yapılarak Generic Mapping Tools (GMT) ile hız vektörleri çizilmiş, açışal hızlar hesaplanmıştır. ITRF14, Avrasya Plakası sabit ve Arap Plakası sabit için ayreten hesaplanan ITRF14 datumundaki koordinatlar Türkiye Ulusal Referans Sistemi'miz olan ITRF96 datumu 2005.00 epoğuna da dönüştürülmüştür. Çalışmanın ikinci aşamasında ise 6 Şubat 2023 aynı günde meydana gelen iki deprem ile 20 Şubat 2023'teki depremlerin istasyonlarda yaratmış olduğu yer değiştirme miktarları hesaplanmıştır. Böylece birinci depremin (Kahramanmaraş/Pazarcık, Mw: 7.7), ikinci depremin (Kahramanmaraş/Elbistan, Mw: 7.6), üçüncü depremin (Hatay/Defne, Mw: 6.4), birinci ve ikinci depremlerin toplam etkisi, birinci, ikinci ve üçüncü depremlerin toplam etkisi hesaplanarak bunlara ait kuzey (north) ve doğu (east) bileşenlerindeki yer değiştirme miktarı ile yükseklik (up) bileşenindeki değişim miktarları esas alınarak herbiri için ayrı ayrı yerdeğiştirme vektörleri/atımlar GMT'de çizdirilmiştir.

Abstract:
Anatolia has been exposed to many major earthquakes in history due to its location and geological structure. Most recently, the february 2023 earthquakes, which are described as the disaster of the century, occurred, which deeply affected a total of 11 provinces, including Malatya, Elazığ, Adıyaman, Kahramanmaraş, Kilis, Hatay, Gaziantep, Adana, Diyarbakır, Şanlıurfa and Osmaniye. In this thesis, earthquakes occurred at 04:14 and 13:24 (Mw: 7.7, Mw: 7.6) local time on February 6, 2023, centered in Kahramanmaraş (Pazarcık, Elbistan), and at 20:04 local time (Mw: 6.4), centered in Hatay (Defne) earthquakes and their effects on Turkey National Fixed GNSS Network Active (CORS-TR) stations were emphasized. In the first step of the study, in order to reveal which stations were affected by the earthquakes mentioned in the study, processes were made in ITRF14 datum with GAMIT-GLOBK software, using a total of 4 years of GNSS data (rinex) between 2020 and 2023 of all CORS-TR stations, and the affected stations were examined by analyzing the time series. In addition, the coordinates and velocities of these stations in five different combinations; ITRF14, Eurasian Plate fixed, Arabian Plate fixed, Anatolian Plate fixed and Aegean Block fixed were calculated, velocity vectors were drawn with Generic Mapping Tools (GMT), and angular velocities were calculated. The coordinates in the ITRF14 datum, calculated separately for ITRF14, the Eurasian Plate fixed and the Arabian Plate fixed and were also converted into the ITRF96 datum 2005.00 epoch, which is our Turkish National Reference System. In the second steo of the study, the displacements created in the stations by the two earthquakes that occurred on the same day on February 6, 2023 and the earthquake on February 20, 2023 were calculated. Thus, by calculating the total effect of the first earthquake (Kahramanmaraş/Pazarcık, Mw: 7.7), the second earthquake (Kahramanmaraş/Elbistan, Mw: 7.6), the third earthquake (Hatay/Defne, Mw: 6.4), the total effect of the first and second earthquakes, the total effect of the first, second and third earthquakes was calculated. Separate displacement vectors/slips were drawn in GMT for each of them, based on the amount of displacement in the north and east components and the amount of change in the up component and were drawn with GMT.