Türk dünyasıyla ilgili sivil toplum kuruluşlarının kültürel korumaya etkileri: İzmir örneği üzerinde bir inceleme
Cultural safeguarding effects of non-governmental organizations related to Turkic world: A case study on the NGO's in İzmir
Yazar: HALİL KAAN YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. METİN EKİCİ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı / Türk Halk Bilimi (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Dernekler = Associations ; Kültür = Culture ; Kültürel etkinlikler = Cultural activities ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Türk dünyası = Turkish world ; İzmir = Izmir

Özet:
Toplumların tarihsel gelişme süreci içerisinde yaratılan ve bugüne aktarılan her şey kültürü oluşturmaktadır. Kültür, bir milletin varlığının kanıtıdır. Kültürü olmayan bir millet olmadığı gibi, kültürel değerlerini kaybeden bir millet de yok olmaya mahkûmdur. Türklerin tarih sahnesine çıkışlarından itibaren sahip oldukları maddi ve manevi unsurlar, zaman içinde birbirinden farklı coğrafyalarda yaşasalar da, Türk boylarının birbirleriyle ilişkide olmalarını sağlamıştır. Her millet kendi kültürünü yaşamakta ve yaşatmaktadır.  Bu nedenle kültürel mirası koruma, tıpkı bir insanın nefes alması gibi, her millet için yaşamsal bir etkinliktir. Bu etkinlik, kültürel değerlerin hem korunmasını hem de aktarılmasını sağlamaktır. Başka bir ifadeyle; kültürü yaşatarak korumak esastır.
Türk kültürel mirasının aktarılmasının öneminden yola çıkarak, İzmir'deki Türk Dünyası ile ilgili 85 derneğin kültürel mirası korumak adına ne kadar etkili olduklarını inceledik. Bu kapsamda, İzmir'de kurulmuş; Balkan, Kafkasya, Kırım, Orta Doğu ve Kıbrıs Türkleriyle ilgili 85 dernek ve 6 dernek federasyonu incelenmiştir. Araştırmamız sırasında söz konusu sivil toplum kuruluşlarından bir kısmının dernek yöneticileri, çalışanları ve üyeleriyle yüz yüze görüşme yapılmıştır. Ayrıca çalışmamızın konusuyla ilgili derneklerin, tüzükleri ve faaliyet raporları incelenmiştir. Böylece derneklerin düzenlediği etkinliklerin tüzüklerinde belirtilen amaca, Türklerin somut olmayan kültürel miraslarını korumaya uygun olup olmadığı değerlendirilmiştir.
İzmir'deki Türk Dünyasıyla ilgili derneklerin geliştirilmesi ve iyileştirilmesi için; insan kaynakları bakımından, maddi bakımdan ve mekânsal olarak desteklenmesinin uygun olacağı tespit edilmiştir.

Anahtar kelimeler: Türk Dünyası, Somut Olmayan Kültürel Miras, Sivil Toplum Kuruluşları, Dernekler

Abstract:
Culture is created as civilisations grow throughout their history and as this heritage is passed on. Culture is the proof of a nation's existence. As there are no nations without a culture, a nation that loses its cultural heritage is doomed to disappear. Even though Turks existed and lived in different geographies, their material and spiritual elements ensured they stayed connected. Every nation lives and maintains its culture. For this reason, to protect a cultural heritage, just like breathing for a person, is a vital activity for every nation. This activity ensures keeping and passing on the cultural values. In other words, it is essential to keep the culture alive.
Based on the importance of transmitting Turkish cultural heritage, we have examined how effective 85 associations related to the Turkish World in Izmir are in protecting the cultural heritage. In this context, 85 associations and 6 institutions on Balkan, Caucasian, Crimea, Middle East and Turkish Cypriots that were established in Izmir were examined. We have interviewed some of the non-governmental organisations; administers, employees and members throughout our research. In addition, statutes and activity reports of relevant organisations were studied. Thus, if the activities organised by the associations were suitable for the purpose specified in their statutes and to protect the intangible cultural heritages of Turks was evaluated.
It was determined that, to develop and enhance the organisations related to the Turkish World in Izmir; human resources support, financial support and environmental support is needed.

Key Words: Turkic World, Intangible Cultural Heritage, Civil Society, Association