Afyonkarahisar-Başmakçı yöresi kızılçam (Pinus brutia) ormanlarında gençleştirme çalışmalarının 7 yıllık sonuçlarının irdelenmesi
Assessment of 7 years Turkish red pine (Pinus brutia) regeneration studies in Afyonkarahisar-Basmakci region
Yazar: HASAN TURAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH TONGUÇ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu araştırma, Afyonkarahisar-Başmakçı yöresinde kızılçam'ın (Pinus brutia) uç populasyon olarak yayılış gösterdiği Ovacık bölgesindeki aynı bakıda yer alan meşcerelerde 2010 yılında uygulanan yapay ve doğal gençleştirme metotlarının 7 yıllık sonuçlarının irdelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. 

Yapay gençleştirme çalışmalarında gençlik, iş gücü ile teras yapımı ve makineli toprak işleme metotları ile toprak hazırlığı yapılarak çıplak köklü 1+0 kızılçam fidan dikimleri ile doğal gençleştirme çalışmalarının gerçekleştirildiği alanlarda ise, gençlik Büyük alan tıraşlama metodu ile alana getirilmiştir. Her bir işlem için 3'er adet örnek alan alınmış, fidanların boyu, kök boğazı çapı, yaşama oranları belirlenmiştir. Ayrıca her örnek alanda toprak profilleri açılarak 0-20 ve 20-50 cm toprak örnekleri alınıp analiz ettirilmiştir.  

Varyans analizi sonuçlarına göre, doğal gençleştirme çalışmaları ile yapay gençleştirme çalışmalarında (iş gücü ile teras yapımı ve makineli toprak işleme) genel olarak fidan boyu ve kök boğazı çapı bakımından istatistiksel bakımdan anlamlı (p<0.05) farklılıklar bulunmuştur. Ölçülen tüm karakterler bakımından en başarılı işlem makineli toprak işlemesi yapılan alanlarda, ortalama fidan boyu 109.3 cm ve kök boğazı çapı 30.9 mm olarak, en düşük başarı ise işgücü ile işlem yapılan alanlarda ortalama fidan boyu 66.2 cm ve kök boğazı çapı 14.2 mm olarak belirlenmiştir. Korelasyon analizi sonuçlarına göre de söz konusu özellikler arasında istatistiksel bakımdan anlamlı (p<0.05) pozitif ilişkiler belirlenmiştir. Makineli toprak işlenen alanlar ile fidan boyu, kök boğazı çapı ve yaşama yüzdesi arasında pozitif korelasyon olduğu tespit edilmiştir. Toprağın kil miktarı ile fidan boyu ve kök boğaz çapı değerleri arasında negatif bir korelasyon, organik madde ile fidan boyu ve kök boğaz çapı değerleri arasında ise pozitif bir korelasyon bulunmuştur.

Abstract:
This study was carried out to examine 7 years old Turkish Red Pine (Pinus brutia) natural and artificial regeneration results that were regenerated in 2010 on the same aspect distrubuted in natural distrubution zone border near Ovacık village in Afyonkarahisar-Başmakçı region. 

Barerooted 1+0 year-old Turkish red pine seedlings were planted after tillage methods as terraces with labor and using machine in artificial regeneration areas. Clearcutting method was used in naturally generated areas. For the purpose, three samples were taken from each application this. Seedling height, diamater at base and survival rates were measured. Besides, in each application plot, soil profiles were sampled from 0-20 and 20-50 cm soil depth and analyzed in the laboratory.     
 
Significant differences (p<0.05) were found among the natural and artificial generation applications (soil preparation with man labor and machine) in terms of seedling diameter and height growth according to results of analysis of variance. The most successful application was found in the areas which are prepared by machinery work where avarege seedling height of 109.3 cm and diameter of 30.9 cm. On the other hand, the lowest values were observed on the areas used man labor as an avarege seedling height of 66.2 cm and diameter of 14.2 cm. There were significant phenotypic correlations (p<0.05) among the characters based on results of correlation. Positive correlations were determined between the soils treated using machine with seedling height and diameter. Moreover, negative correlations were observed among soil silt amount, seedling height and diameter. Besides, positive correlations were found among organic matter content of soil, seedling height and diameter.