Mimari mekanın algılanmasında fizyolojik ve psikolojik etmenler
The physiological and physical reactions during perception of an architectural place
Yazar: FİGEN BURCU TOKATLI İNCEKARA
Danışman: PROF.DR. VEYİS ÖZEK
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Algı = Perception ; Mimari mekan = Architectural space

Özet:
Mimari bir alanın tasarım sebebi o alanın kullanıcısıdır. Kullanıcının alam hangi eylem için kullanacağı kadar, alam nasıl algıladığı da önem taşır. Gerek doğrudan gerek dolaylı olarak, tasarlanan mekan kullanıcıya psikolojik mesaj aktarır, ki bu da alamn kullanım amacına olumlu veya olumsuz katkıda bulunur. Mekan tasarımında verilmek istenen mesaj m yerine ulaştığından emin olmak için öncelikle bu mesajın kimin tarafından ve nasıl algılandığına bakmak gerekir. Bu çalışmada öncelikle "algılama" terimi, "algılayan" ve "algılanan", ve aralarındaki bağlantılar ele alınmıştır. Bu dört temel konunun birbirleriyle olan etkileşimleri konular içinde işlenmiştir. İkinci bölümde, algılamanın ne olduğu ve insanlığın yüzyıllar içinde "algılama" terimine nasıl anlamlar yükledikleri incelenmiş, bu düşünce şekilleri detaylı bir tarihsel sıralama içinde örneklenmiştir. Üçüncü bölümde "algılayan" yani tasarımın sebebi olan organizma, fiziksel açıdan incelenmiştir. Algılamanın oluşumu, algılayanın fizyolojisi içinde değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde "algılanan", ilk iki bölümde edinilen bilgilerin ışığı içinde sınıflandırılmış, "mekan" veya "cisim" in pratik anlaşılırlık çözümlemeleri yapılmıştır. Beşinci bölüm, ana konunun içine mimariyi de dahil etmektedir. Kısmen genç tasarımcılara da hatırlatmalar içeren bu bölümde, yazının önceki bölümlerinde verilen bilgiyi bir bakıma mimarlığın süzgecine sokmakta, mekan-kullanıcı-tasarımcı üçgeninin önemini detaylarıyla yerine oturtmaktadır.

Abstract:
User is the design reason of an architectural place. The perception of a place is important as well as the usage. Directly or undirectly, the designed place has give some physological messages to user that helps to usage of a place which are positive or negative. To be sure the designing message is correctly given, we firstly need to know who will percept or how will the perception occurs. In this document, firstly "perception" term and the relations between "the person who perceive" and "the object that perceived" are researched. The relations between these four basic subjects are researched in these sections. In the second section, "what is the perception" and how the people give meanings into the perception term, are historically reseached ; and these philosophyical ideas sampled detailly in historical order. In the third section "the person who perceive" meant the organism which is the reason of a design is physically researched. Becoming of perception is reseached in the person' s physicology. In the fourth section "the object that perceived" is classified by using first two sections knowledge. The practical analysises are made for "place" and "object". The fifth section is adding the architecture to the main subject. In this section which contains some attentions to young designers is in one respect elects the preceding sections knowledge by using architecture's basics and detailly describes the importance of a "place - user - designer" triangle.