Afyon Kocatepe Üniversitesi akademikpersonelinin mesleki tükenmişlik, iş doyumu veişle bütünleşme düzeyinin farklı değişkenleregöre incelenmesi
Investigating occupational burnout, job satisfaction,work engagement levels of the academic staff inAfyon Kocatepe University according to differentvariables
Yazar: MEHMET YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. NAZLI ŞENSOY
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Tükenmişlik doğrudan insana hizmet eden, hizmetin kalitesinde insan
etmeninin önemli rol oynadığı alanlarda sık görülmektedir. Üniversitelerde
çalışan akademik personelin tükenmişlik yaşaması, sadece kendi kişisel sağlığını
etkilemez aynı zamanda öğrenci eğitimi ve hastaya sunulan hizmet üzerinde de
olumsuz etkiler yaratır. Ayrıca tükenmişlik düzeyi ne kadar artarsa iş doyumu ve
işle bütünleşme oranı da o derece azalmaktadır. Yöneticilerin sağlık çalışanlarının
karşı karşıya kaldığı bu durumu farkedip durum değerlendirmesi yapması, çözüm
önerileri getirmesi açısından bu çalışmalara gereksinim vardır. Bu araştırmanın
amacı, akademik personelin tükenmişlik düzeylerini incelemek, belirli sosyodemoğrafik değişkenlerin tükenmişlik üzerine etkilerini ve tükenmişlik, işle
bütünleşme ile iş doyumu arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir.
Araştırmamız tanımlayıcı yöntemle yapılmış bir çalışmadır. Araştırmanın
evrenini, 2014-2015 akademik yılı itibariyle Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp
Fakültesi ve Veterinerlik Fakültesi'nde görev yapan 298 akademisyen
oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Kopenhag
Tükenmişlik Envanteri, Utrecht İşle Bütünleşme Ölçeği ve Minesota İş Doyumu
Ölçeği' nin yer aldığı anket formu kullanıldı. Katılımcılara anket formu elden
dağıtıldı ve aynı gün içinde toplandı. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS 18.0
kullanıldı.
Araştırmaya katılan akademik personelin kişisel-işle ilgili tükenmişlik
ortalaması 48, müşteriyle ilgili tükenmişlik ortalaması 44, genel iş doyumu 3.4,
bütünleşme-zindelik 3.2 ve adanma-zindelik 3.1 olarak bulundu. Kadın,bekâr,
genç, çocuk sahibi olmayan, işte çalışma süresi çok olanların ve araştırma
görevlilerinin tükenmişliğinin daha yüksek, iş doyumlarının ve işle
bütünleşmelerinin ise daha düşük olduğu saptandı. Ayrıca Tıp Fakültesi
akademisyenlerinin daha çok tükendiği ve daha az işle bütünleşmesi olduğu; idari
görevi olan akademisyenlerin tükenmişliğinin azaldığı, işle bütünleşmelerinin
arttığı; kadro sorunu olanların hasta/öğrenciyle ilgili daha çok tükendiği ve işle
bütünleşme-zindeliklerinin daha az olduğu saptandı. Katılımcıların, işle
bütünleşme ve genel iş doyumu puanları arttıkça tükenmişlik düzeylerinin
azaldığı belirlendi.
76
Bu araştırmanın sonucunda akademik personelin tükenmişlik düzeyinin
cinsiyet, yaş, medeni durum, çocuk sayısı, çalıştığı alan, akademik ünvanı, işte
çalışma süresi, haftalık spor yapma sıklığı, haftalık ders yükü, idari görevi, kadro
sorunu değişkenleri bakımından farklılaştığı saptanmıştır.

Abstract:
Burnout is frequently seen in the fields of services that is directly serving to
the people and the human factor plays an important role at the quality of the
service. Experiencing burnout of the academic staff working in universities not
only affects academician's personal health, but also negatively affects student's
education and services provided to the patients. Also the more the level of burnout
increases, job satisfaction and the work engagement rates decreases. These studies
are required for the the managers to recognize and assess the situation faced by
health workers and to recommend possible solutions. The aim of this study is, to
investigate the burnout levels of the academic staff, and to assess the effects of the
specific socio-demographic variables at burnout and to investigate the correlations
between burnout, work engagement and job satisfaction.
This study was performed with a descriptive method. The sample was the
298 academicians working in the Afyon Kocatepe University Faculty of
Medicine, and Faculty of Veterinary Medicine during the 2014-2015 academic
year. The questionnaire forms including the personal information form,
Copenhagen Burnout Inventory, Utrecht Work Engagement Scale and the
Minnesota Job Satisfaction. Questionnaire were used for delivering the data. The
survey forms were given to participants by hand and were collected during the
same day. The data analysis was carried out with the SPSS 18.0 program.
It was found that the mean scores of the academic staff in our study was 48
personal-work related burnout, 44 client related burnout, 3.4 job satisfaction and
3.2 absorption-vigor, 3.1 dedication-vigor of the work engagement. Burnout was
higher, job satisfaction and work engagement were lower in the sample who were
research assistants, women, single, young, those who don't have children and
study too much time in the work. Also medical faculty academicians had more
burnout and less work engagement. Burnout was lower, job satisfaction and work 
78
engagement were higer in the administrator academicians. Academicians with
cadre issue were seen to have more patient/student related burnout and less
absorption-vigor at work. As participants' work engagement and job satisfaction
scores increased, the burnout levels was decreased.
It was determined as the result of this study that the academic staff's level of
burnout differs by the variables of gender, age, marital status, number of children,
the field of work, academic title, studying time at work, weekly the frequency of
sporting, weekly teaching load, administrative tasks and the cadre issues.