Multipl skleroz hastalarında beklenen damgalamanın yaşam kalitesi ve işlevsellik kaybı ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship of anticipated stigma with quality of life and loss of functionality in patients with multiple sclerosis
Yazar: ONUR KOÇHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ ÖZDEMİROĞLU
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nöroloji = Neurology ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Damgalama = Stigmatization ; Fonksiyonel yetkinlik = Functional competency ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Multiple Skleroz damgalanma beklentisi oluşturabilecek kronik bir durumdur. Beklenen damgalamanın, ruhsal ve bedensel olarak olumsuz sonuçları olabilir. MS hastalığı sinir sisteminde tutulan bölgeler itibariyle de ruhsal sağlığı etkileyebilir. Bu çalışmanın amacı MS hastalarında beklenen damgalamayı ölçmek sağlıklı kontrollerle kıyaslamak, yaşam kalitesi ve işlevsellikle ilişkisini incelemektir.
Yöntem: Aralık 2021-Nisan 2022 tarihlerinde BAİBÜ Tıp Fakültesi Nöroloji polikliniğine başvuran MS tanılı çalışmaya katılmaya onam veren dahil edilme ölçütlerini karşılayan ve dışlama ölçütlerini karşılamayan 51 MS hastası ile yaş, cinsiyet ve eğitim durumu yönünden eşleştirilmiş 51 sağlıklı kontrol çalışmaya alınmıştır. Katılımcıların sosyodemografik ve tıbbı durumları ile ilgili bilgileri araştırmacı tarafından hazırlanmış sosyodemografik ve klinik veri formuyla kaydedilmiştir. Beklenen damgalama düzeyleri kronik hastalıklarda beklenen stigma ölçeği ile ölçülmüştür. Kişilerin depresyon ve anksiyete şiddetleri Hastane anksiyete depresyon ölçeği ile ölçülmüştür. Yaşam kaliteleri DSÖ'nün ölçeğinden geliştirilen Multiple Skleroz Yaşam Kalitesi -54 envanteri ile ölçülmüştür. Kişilik inançları Kişilik inanç ölçeği-kısa form ile değerlendirilmiştir (KİÖ-KF). Katılımcıların duygusal tutarlılık düzeyleri revize edilmiş duygusal tutarlılık ölçeği (R-DTÖ) ile ölçülmüştür. MS hastalarına araştırmacı tarafından Genişletilmiş Özürlülük Durum Ölçeği-(EDSS) uygulanmıştır. Çalışmaya katılan kişilere araştırmacı tarafından DSM-IV Bozuklukları İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme- Klinisyen Versiyonu (SCID-I) uygulanmıştır.
Bulgular: MS hastalarında kontrollere kıyasla duygusal tutarlılık anlamlı olarak düşük beklenen damgalama anlamlı olarak yüksektir. MS hastalarında beklenen damgalama ile yaş negatif koreledir. MS hastalarında beklenen damgalama ile yaşam kalitesi arasında kontrollerde gözlenmeyen orta derecede istatistiksel anlamlı ilişki vardır. MS hastalarında Ruhsal hastalık sıklığı %56 bulunmuştur. MS hastalarının depresyon ve anksiyete puanları kontrollerden anlamlı olarak yüksektir. MS hastalarında depresyon ve yaşam kalitesi puanları kontrollerde gözlenmeyen yüksek güçte zıt yönlü bir korelasyon göstermektedir. MS hastalarında bağımlı ve borderline kişilik inançları kontrollerden anlamlı olarak yüksektir. MS hastalarında duygusal tutarlılık anksiyete ile negatif korele iken bilişsel işlevler ile pozitif koreledir. Regresyon modelinde duygusal tutarlılık damgalamayı negatif yönde yordarken; kaçıncı çocuk olduğu ve katılımcının yaşadığı çevre (köy>ilçe>il) damgalamayı pozitif yordamıştır.
Sonuç: MS'li hastalarla çalışırken damgalama beklentilerinin göz önünde bulundurulması, depresyon varlığının değerlendirilmesi ve duygusal tutarlılığı güçlendirici yaklaşımların teşvik edilmesi önerilir. MS'de beklenen damgalama konusunda daha geniş ölçekli hastane dışına uzanan prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.

ANAHTAR KELİMELER: Multiple Skleroz, damgalama, stigmatizasyon, yaşam kalitesi, kişilik inançları

Abstract:
AIM: Multiple Sclerosis is a chronic condition that can create an anticipation of stigma. Anticipated stigma can have negative psychological and physical consequences. MS disease can also affect mental health in terms of regions involved in the nervous system. The aim of this study is to measure the expected stigma in MS patients, compare it with healthy controls, and examine its relationship with quality of life and functionality.
MATERIALS AND METHODS: 51 MS patients who applied to the Neurology Outpatient Clinic of BAIBU Faculty of Medicine between January 2022 and April 2022, who consented to participate in the study and met the inclusion criteria and did not meet the exclusion criteria, and 51 healthy controls matched for age, gender, and education were included in the study. The information about the sociodemographic and medical conditions of the participants was recorded with the sociodemographic and clinical data form prepared by the researcher. Anticipated stigma levels were measured with the chronic illness anticipated stigma scale (CIASS). Depression and anxiety levels of the individuals were measured with the Hospital Anxiety Depression Scale. Quality of life was measured with the Multiple Sclerosis Quality of Life -54 inventory (MSQoL-54). Personality beliefs were evaluated with the Personality Belief Scale-short form(PBQ-SF). The sense of coherence levels of the participants were measured with the revised sense of coherence scale (SOC-R). The Expanded Disability Status Scale-(EDSS) was administered to the MS patients by the researcher. A Structured Clinical Interview for DSM-IV Disorders - Clinician's Version (SCID-I) was administered to the participants in the study by the researcher.
Results: Sense of coherence was significantly lower in MS patients compared to controls, and anticipated stigma was significantly higher. Anticipated stigma and age were negatively correlated in MS patients. There was a moderate statistically significant relationship between anticipated stigma and quality of life in MS patients, which was not observed in controls. The prevalence of mental illness in MS patients was found to be 56%. Depression and anxiety scores of MS patients were significantly higher than controls. Depression and quality of life scores in MS patients show a high-power negative correlation that was not observed in controls. Dependent and borderline personality beliefs were significantly higher in MS patients than controls. In MS patients, emotional stability was negatively correlated with anxiety and positively correlated with cognitive functions. In multiple linear regression models, emotional consistency predicted stigma negatively; The number of children and the environment in which the participant lived (village>district>province) predicted stigma positively.
Conclusion:, It is recommended to consider the expectations of stigma, evaluate the presence of depression, and encourage approaches that strengthen sense of coherence when working with MS patients. There is a need for larger scale out-of-hospital prospective studies on the anticipated stigma in MS.

KEYWORDS: Multiple Sclerosis, stigmatization, functionality, quality of life, personality beliefs