İnme sonrası gelişen spastik hemiplejide kas sertliğinin shear wave elastografi ile kantitatif değerlendirilmesi
Quantitative evaluation of muscle stiffness with shearwave elastography in patients with post-stroke spastichemiplegia
Yazar: İREM BUSE KURUCU ZEYTİN
Danışman: DOÇ. DR. PINAR AKPINAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Elastografi = Elastography ; Hemipleji = Hemiplegia ; Kas spastisitesi = Muscle spasticity ; Ölçekler = Scales ; İnme = Stroke

Özet:
Amaç: Çalışmamızda, spastisiteye bağlı kastaki biyomekanik ve fizyolojik değişimleri
shear wave elastografi ile kantitatif olarak değerlendirerek, spastisitenin
değerlendirilmesinde shear wave elastografinin kullanılabilirliğini saptamayı
amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Kliniğimize başvuran, inme sonrası spastik hemipleji gelişen, inme
süresi en az 6 ay olan, 18-75 yaş aralığındaki gönüllü hastalar çalışmamıza dahil edildi.
Hastaların demografik verileri, inme tipi ve süresi sorgulandı. Brunnstrom Hemipleji
İyileşme Evrelendirmesi, Modifiye Ashworth Skalası (MAS), Modifiye Tardieu Skalası
(MTS), Fonksiyonel Ambulasyon Sınıflaması (FAS), İnmeye Özgü Yaşam Kalitesi
Ölçeği değerlendirildi. Shear wave elastografi ile paretik ve paretik olmayan taraf
medial gastroknemius ve psoas major kaslarının sertlik ölçümleri iki uygulayıcı
tarafından birbirinden bağımsız olarak aynı koşullarda yapıldı. Shear Wave Velocity
(SWV) sonuçları karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışmaya alınan 39 hastanın paretik taraftaki medial gastroknemius
kaslarının SWV değerlerinin ortalaması 1,9 ± 0,4 m/sn, psoas major kaslarının
ortalaması 1,96 ± 0,4 m/sn, paretik olmayan tarafın medial gastroknemius kaslarının
SWV değerlerinin ortalaması 1,4 ± 0,3 m/sn, psoas major kaslarının ortalaması 1,7 ±
0,3 m/sn idi. Medial gastroknemius ve psoas major kaslarının SWV değerlerinin
ortalaması, paretik tarafta paretik olmayan taraftan istatistiksel olarak anlamlı yüksekti
(p<0,05). Paretik taraf medial gastroknemius kası SWV değerleri ile MAS skoru, MTS
X ve R2 parametreleri arasında anlamlı ilişki olmadığı görüldü (p>0,05), R1 ile orta
düzeyde negatif korelasyon (r=-0,433, p=0,006), R2-R1 ile orta düzeyde pozitif
korelasyon mevcuttu (r=0,516, p=0,001). SWV ölçümü için uygulayıcılar arası
güvenirlik, paretik olmayan taraf medial gastroknemius kası ölçümünde orta düzeyde,
paretik taraf medial gastroknemius ve paretik olmayan/ paretik taraf psoas major
kaslarının ölçümlerinde ise zayıf düzeyde saptandı (ICC [%95 güven aralığı] 0,54, -
0,21, -0,01, 0,37).
Sonuç: Çalışmamızın sonuçlarına göre spastisitesi mevcut olan erişkin inme
hastalarında shear wave elastografi ile kas sertliği ölçümünün, spastisitenin
değerlendirilmesinde yararlı bilgiler sağlayıp spastisite yönetimine katkı
sağlayabileceğini düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: İnme, modifiye ashworth skalası, modifiye tardieu skalası, shear
wave elastografi, spastisite.

Abstract:
Objective: The aim of our study was to investigate the usability of shear wave
elastography in quantitative evaluation of the biomechanical and physiological changes
of the muscle because of the spasticity.
Materials and methods: Volunteer patients aged 18-75 years with spastic hemiplegia
because of stroke at least 6 months who applied to our clinic were included in our study.
Demographic data, stroke type and stroke duration of patients were questioned.
Brunnstrom's Hemiplegia Recovery Staging, Modified Ashworth Scale (MAS),
Modified Tardieu Scale (MTS), Functional Ambulation Classification (FAC), Stroke-
Specific Quality of Life Scale were evaluated. Paretic and non-paretic medial
gastrocnemius and psoas major muscle stiffness were measured with shear wave
elastography by two practitioners independently under the same conditions. Shear
Wave Velocity (SWV) results were compared.
Results: The mean SWV values of the medial gastrocnemius and psoas major muscles
of the paretic side of the 39 patients included in the study were 1,9 ± 0,4 m/s and 1,96
± 0,4 m/s respectively. The mean SWV values of the medial gastrocnemius and psoas
major muscles of the non-paretic side were 1,4 ± 0,3 m/s and 1,7 ± 0,3 m/s respectively.
The mean SWV values of medial gastrocnemius and psoas major muscles on the paretic
side were statistically significantly greater than on the nonparetic side (p<0,05). There
was no significant correlation between the SWV values of the medial gastrocnemius
muscles on the paretic side and the MAS scores, X and R2 parameters of MTS (p>0,05).
There was a moderate negative correlation with R1 parameters (r=-0,433, p=0,006) and
a moderate positive correlation with R2- R1 parameters (r=0,516, p=0,001). The inter-
rater reliability of the SWV measurement was moderate for the measurement of the
non-paretic medial gastrocnemius muscle, and poor for the measurements of the paretic
medial gastrocnemius and non-paretic/paretic psoas major muscles (ICC [95%
confidence interval] 0,54, - 0,21, -0,01, 0,37).
Conclusion: As a result of our study, we think that the measurement of muscle stiffness
with shear wave elastography in adult post-stroke patients with spasticity may provide
useful information in the evaluation of spasticity and contribute to the management of
spasticity.
Keywords: Modified ashworth scale, modified tardieu scale, shear wave elastography,
spasticity, stroke.