Cumhuriyet Dönemi siyasetçilerinden vasıf Çınar ve faaliyetleri
Vasıf Çınar one of the politicians of the republican period in Turkey and his activities
Yazar: SERKAN AKCA
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ŞAHİNGÖZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Biyografi = Biography ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Biyografi = Biography ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Siyasetçiler = Politicians ; Çınar, Vasıf = Çınar, Vasıf

Özet:
216 ÖZET 1892 yılında Girit'te doğan Vâsıf Bey, eski Söke Kaymakamı Abdullah Hulusi Bey'in oğludur. Vâsıf Bey 1910'da İzmir İdadisinden mezun oldu. 1916'da İstanbul Hukuk Mektebi'nden diploma aldı. 1915-1918 yıllarında İzmir özel Şark Mektebinin yönetiminde ve öğretmenliğinde bulundu. İzmir Türk Ocağının açılmasında önemli görevler üstlendi. Mondros mütarekesinden sonra İzmir'in işgaline karşı halkı örgütlemeye çalıştı. Kurtuluş Savaşı'nda Hacim Muhittin Çarıklı ile birlikte Batı Cephesi'nin kurulmasında büyük emeği geçen, Bölge halkını işgale karşı mücadeleye davet eden, konuşmalarıyla, İzmir'e Doğru gazetesinde yazdığı başyazılarla halkın mücadele gücünü ayakta tutmaya çalışan Vâsıf Çınar, Kurtuluş Savaşı sonrasında T.B.M.M'nin II. dönem seçimlerine katılmış, Saruhan Milletvekili olarak T.B.M.M'ye girmiştir. Bu dönemde T.B.M.M'de yaptığı ateşli konuşmalarla dikkati çekmiştir. Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun çıkmasından sonra Milli Eğitim Bakanlığı görevine getirilmiştir. Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun en önemli uygulayıcısı olmuştur. 8,5 ay süren Milli Eğitim Bakanlığı'nın ardından Vâsıf Bey, Prag ve Budapeşte elçiliği, Moskova Büyükelçiliği görevlerinde bulunmuştur. Vâsıf Çınar, 1 Ocak 1929 tarihinde ölen yakın arkadaşı Mustafa Necati'den boşalan İzmir Milletvekilliğine seçildi. 2. defa Milli Eğitim Bakanlığı görevine atandı. Bu görevde 1,5 ay kalan Vâsıf Bey, IV. Dönem seçimlerinde T.B.M.M'ye İzmir Milletvekili olarak tekrar girmiş, ardından Roma Büyükelçiliğine, burada iki yıl kaldıktan sonra, tekrar Moskova Büyükelçiliğine atanmıştır. Vâsıf Bey Soyadı Kanunu ile Çınar soyadını almıştır. Onun son görevi Moskova Büyükelçiliği olmuştur. 30 Mayıs 1935 akşamı bağırsaklarından rahatsızlanan Vâsıf Bey, 2 Haziran sabahı geçirdiği ameliyat sonrasında kalp ve nefes alma durmasından vefat etmiştir, ölümü Moskova'da ve Türkiye'de derin üzüntü yaratmıştır. Moskova ve Türkiye'de yapılan törenlerin ardından Ankara'da Cebeci Mezarlığına gömülmüştür.

Abstract:
217 ABSTRACT Mr. Vâsıf, who was born in Girit in 1892, is the son of Mr. Abdullah Hulusi, the former head official of Söke. Mr. Vâsıf graduated from Izmir Lycee in 1910. Then he studied law in Istanbul University and graduated from there in 1916. From 1915 to 1918, he was the manager of "Izmir özel Şark Mektebi" and he was also one of the teachers of that school. He strived for the establishment of "Izmir Türk Ocağı". After the armistice known as Mondros, he tried to organise the common people against the occupation of Izmir. Vâsıf Çınar and Hacim Muhiddin expended great effort in establishing the west front. What's more he incited the local people to struggle against occupation forces. He tried to preserve the common people's power of struggle with the help of his articles in a newspaper called, "İzmir'e Doğru" and his speeches. After the Turkish war of independence, he attended to 2. term elections and entered the Turkish Grand National Assembly as the deputy of Saruhan. During this time he drew attention with his avid speeches in the Turkish Grand National Assembly. He was appointed as the minister of education just after the adoption of the bill called "Tevhid-i Tedrisat". In the strict sense of the word, he was the very person putting the bill into practise. After working as the minister of education for 8,5 months Mr. Vâsıf was appointed as the ambassador of Prag. The following years, he also worked in Budapest and Moscow. Vâsıf Çınar was nominated ambassador of Izmir on 1 January 1929 when his best friend Mustafa Necati passed away. He was selected as the minister of education for the second time. Mr. Vâsıf, who was in charge for 1,5 month, entered the Turkish Grand National Assembly as the deputy of Izmir, in the fourth term elections. After that, he was posted to Rome embassy. After two years, he was posted to Moscow Embassy again. Mr. Vâsıf was known as Çınar after the bill of surname.