Terör örgütlerinin finansmanında kayıt dışı ekonominin rolünün incelenmesi: Türkiye örneği
In the finance of terrorist organizations the role of the informal economy investigation: Türkiye example
Yazar: EDA ACAR
Danışman: DOÇ. DR. ZÜBEYİR BAKMAZ
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Kayıt dışı ekonomi, devletin resmi kayıtları dışına çıkartılmış yasal ve yasa dışı faaliyetler bütünüdür. Yasal kayıt dışı ekonomi kanunların suç saymadığı faaliyetlerden elde edilen gelirler sonucu ortaya çıkmaktadır. Yasal olmayan kayıt dışı ekonomi ise, kanunların suç saydığı faaliyetlerden elde edilen gelirlerden oluşmaktadır. Kayıt dışı ekonomi, olumlu ve olumsuz etkilere neden olabilmektedir. Kayıt dışı ekonominin olumlu etkilerinden bazıları; yoksulluğu azaltma, istihdamı artırma ve toplam arzı artırmadır. Kayıt dışı ekonominin olumsuz etkilerinden bazıları ise, vergi gelirlerini azaltma, vergi ahlâkını tahrip etme, sosyal sigortadan yoksun insan kitlesi oluşturma ve enflasyonu yükseltmedir. Kayıtlı ekonominin önündeki en büyük engel olarak görülen kayıt dışı ekonomi, iktisat politikalarının da sapmasına neden olmaktadır. Kayıt dışı ekonomi, suç ekonomisi, yarı kayıtlı ekonomi ve hiç kayıtlara girmeyen ekonomi olmak üzere sınıflandırılmaktadır. Yarı kayıtlı ekonomi ve hiç kayıtlara girmeyen ekonomi yasal faaliyetler sonucu elde edilen gelirlerin vergi idaresinin bilgisi dışına çıkarılması ile ortaya çıkmaktadır. Ancak, suç ekonomisi kanunların suç saydığı faaliyetlerden elde edilen gelirler sonucu oluşmaktadır. 
Suç ekonomisi, terör örgütlerinin yasa dışı faaliyetlerden gelir elde etmelerinden dolayı terör örgütleri ile birbirini besleyen bir döngüye girmiştir. Dolayısıyla, kayıt dışı ekonominin bir parçası olan suç ekonomisi ve terör örgütlerinin finans kaynakları arasında ilişki bulunmaktadır. Bu ilişki, terör örgütlerinin uyuşturucu ticareti, insan ticareti, göçmen kaçakçılığı, silah, mühimmat ve akaryakıt kaçakçılığı gibi suç unsuru oluşturan faaliyetlerden gelir elde edilmesinden doğmaktadır. 
Bir örgütün terör örgütü olarak ifade edilebilmesi için öncelikle bu örgütlü yapının belirli bir ideolojiye sahip olması gerekmektedir. Bu ideolojinin yanında örgüt, şiddet ve propaganda unsurlarının varlığı terör örgütü kavramını ortaya çıkarmaktadır. Terör örgütleri, örgütün devamlılığını sağlamak ve eylemlerini hayata geçirmek için finans kaynaklarına ihtiyaç duymaktadırlar. Bu kaynaklar yasal ve/veya yasa dışı olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Terör örgütlerinin yasal finans kaynaklarından bazıları kâr amacı gütmeyen kuruluşlardan, bağışlardan, aidatlardan ve örgüt yayınlarından elde edilen gelirlerdir. Terör örgütlerinin yasa dışı finans kaynaklarından bazıları ise, uyuşturucu ticareti, silah kaçakçılığı, gasp, soygun, sahtecilik, fidye ve haraç toplama, insan ticareti ve insan kaçakçılığı, alkol, sigara ve akaryakıt kaçakçılığı gibi faaliyetlerden elde edilen gelirlerdir.
Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi kullanılarak literatürdeki kitaplar, dergiler, makaleler ve açık kaynaklardan istifade edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, terör örgütlerinin uyuşturucu ticareti, insan ticareti, silah ve mühimmat kaçakçılığı, sigara kaçakçılığı ve akaryakıt kaçakçılığı gibi yasa dışı faaliyetlerden elde ettikleri gelirlerin Türkiye özelinde kayıt dışı ekonomi ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The informal economy is the set of legal and illegal activities that are excluded from the official records of the state. The legal informal economy is the result of income from activities that are not criminalized by law. The illegal informal economy, on the other hand, is the result of income from activities that are criminalized by law. The informal economy causes positive and negative effects. Some of the positive effects of the informal economy include reducing poverty, increasing employment, alleviating economic crises and increasing aggregate supply. Some of the negative effects of the informal economy are reducing tax revenues, destroying tax morality, creating a mass of people without social insurance and increasing inflation. The informal economy, which is seen as the biggest obstacle to the formal economy, also causes economic policies to deviate. The informal economy is classified as criminal economy, semi-registered economy and unregistered economy. The semi-registered economy and the unregistered economy arise when the revenues generated from legal activities are kept out of the knowledge of the tax administration. However, the criminal economy is the result of income from activities that are criminalized by law.
The criminal economy has entered into a cycle that feeds each other as terrorist organizations generate income from illegal activities. Therefore, there is a relationship between the criminal economy, which is a part of the informal economy, and the financial resources of terrorist organizations. This relationship arises from the fact that terrorist organizations obtain income from criminal activities such as drug trafficking, human trafficking, migrant smuggling, arms, ammunition and fuel smuggling. 
In order for an organization to be defined as a terrorist organization, this organized structure must first have a certain ideology. In addition to this ideology, the existence of organization, violence and propaganda elements reveals the concept of terrorist organization. Terrorist organizations need financial resources to ensure the continuity of the organization and to carry out their actions. These sources are divided into two as legal and/or illegal. Some of the legal financial sources of terrorist organizations are revenues from non-profit organizations, donations, dues and publications of the organization. Some of the illegal financial sources of terrorist organizations are the revenues obtained from drug trafficking, arms smuggling, extortion, robbery, forgery, ransom and extortion, human trafficking and human smuggling, alcohol, cigarette and fuel smuggling activities.
In this study, content analysis, one of the qualitative research methods, was used and books, journals, articles and open sources in the literature were utilized. As a result of the research, it was determined that the revenues of terrorist organizations from illegal activities such as drug trafficking, arms smuggling, cigarette smuggling, goods smuggling and fuel smuggling are related to the informal economy in Turkey.