Cezalandırmanın amacının hukuk felsefesi açısından temellendirilmesi
Justification of punishment in terms of legal philosophy
Yazar: DİLARA YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. YASEMİN IŞIKTAÇ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Cezalandırmanın amacına ilişkin ceza hukuku felsefesi içinde ele alınan teorileri
incelemeyi esas almış bu tez çalışması üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm,
ödetmeci teorinin kendisine ve Kant'ın ve Hegel'in ödetmecilik düşüncelerine yer
vermektedir. İlk olarak, Eski ahit problemi olarak bildiğimiz ödetmeciliğin teolojik
arka planı ve hınç, nefret, öç alma gibi duygularla ilişkisi incelenmiştir. Ardından
temel özellikleri ve bu özelliklere bağlı olarak ortaya çıkan türlerine değinilmiştir.
Kurucu ilk isim olarak Kant'a yer verilmiş, Kant'ın ceza teorisinin hukukilik,
ahlakilik, kısas hukuku ve içsel kötülükle ilişkisi ele alınmıştır. Bölümün son
başlığında ise Hegel'in fesih teorisi incelenmiştir. Fesih teorisi, mantığın temel
kavramı olarak olumsuzlamayı, öz-bilinç serüveni için cezanın zorunluluğunu esas
alır.
İkinci bölüm, cezaya sonuçsalcı bir bakışla yaklaşan, amacı genel olarak
faydacılıkta bulan, bu bakımdan temel eleştirilere odak olmuş ve en büyük sayıda
insanın en büyük mutluğu ile şekillenen caydırıcı teoriye yer verir. Bu bölümde kurucu
ilk isim olarak Beccaria ele alınmış, cezanın temel prensiplerine ve yaşadığı dönemin
ağır cezalarına karşı gerekçelendirmesi incelenmiştir. Son başlık olarak Bentham'ın
caydırıcı ceza teorisi hedonist faydacılık, kamusal mutluluk, ahlaki aritmetik ve
hukuki belirlilik kavramları üzerinden açıklanmıştır.
Üçüncü bölüm, iki kurucu teorinin ardından çağdaş tartışmaları ele alır. İlk
başlık olarak en önemli çağdaş teori olan karma teori Hart ve Rawls üzerinden ele
alınmıştır. Ardından, yine hibrit sayılabilecek fakat genellikle ayrı bir teori olarak
muamele edilen ifşa teorisi ve türleri incelenmiştir. Son olarak ise, bazen cezanın tali
amacı bazense cezayı ortadan kaldırdığı düşünülen güncel kavramlara yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Cezalandırma, ödetmecilik, caydırma, temellendirme, karma
teori.

Abstract:
This thesis, which is based on examining the theories discussed in the philosophy
of criminal law regarding the justification of punishment, consists of three parts. The
first part includes retribution theory itself and Kant's and Hegel's ideas of retribution.
First of all, the theological background of retribution, which we know as the Old
Testament problem, and its relationship with emotions such as resentment, revenge,
and vengeance were examined. Then, its basic features and the types that emerged
depending on these features were mentioned. Kant is included as the first founding
name, and the relationship of Kant's punishment theory with legality, morality, ius
talion and inner wickedness is discussed. In the last title of the chapter, Hegel's theory
of annulment is examined. The annulment theory is based on negation as the basic
concept of logic and the necessity of punishment for the adventure of self-
consciousness.
The second chapter includes the theory of deterrence, which approaches
punishment with a consequentialist view, finds its justification in utilitarianism in
general, focuses on fundamental criticisms in this regard, and is shaped by the greatest
happiness of the greatest number of people. In this chapter, Beccaria is discussed as
the founding first name, and the basic principles of punishment and its justification
against the severe penalties of the period in which he lived are examined. As the last
title, Bentham's theory of deterrent punishment is explained through the concepts of
hedonist utilitarianism, public happiness, felicific calculus and legal certainty.
The third chapter deals with modern understanding after the two founding
theories. As the first title, mixed theory, which is the most important inclusive model,
is discussed through Hart and Rawls. Then, the denunciation theory and its types,
which can be considered as hybrids but are often treated as a separate theory, are
examined. Finally, contemporary concepts, which are sometimes thought to be a
secondary purpose of punishment and sometimes abolish punishment, are included.
Keywords: Punishment, retribution, deterrence, justification, mixed theory.