Madde kullanımında yakalanma risk algısının caydırıcı etkisinin değerlendirilmesi
The evaluation of the deterrence effect of the risk perception of seizure in substance use
Yazar: BURCU TÜRK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA FATİH YAVUZ
İstanbul Üniversitesi / Adli Tıp Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Caydırıcılık = Deterrence ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Risk algılaması = Risk Perception

Özet:
Suçla mücadelede en önemli unsurlardan biri ceza politikalarıdır. Günümüzde suç ve suçlulukla etkin bir şekilde mücadele edebilmek için cezaların caydırıcı ve ıslah edici olması büyük önem taşır. Yakalanma ve cezalandırılma risk algısı, suç işleme eğilimi içinde olan bireylerde caydırıcı bir etki taşımaktadır. Ancak bunun caydırıcılığının daha etkin olabilmesi için bireylerin cezai yaptırımların caydırıcılık prensipleri olan kesinlik, hızlılık ve şiddetlilik prensiplerinin etkin olduğuna dair inançlarının yüksek olması gerekmektedir.
Bu araştırmanın amacı madde kullanımı açısından ceza yaptırımlarının ne anlama geldiğini saptamaya çalışmak ve cezalandırmanın bireylerin suç işlemelerindeki etkisini, cezaların caydırıcı olup olmadığını ortaya koymaktır.
Bu araştırmanın iki örneklemi mevcuttur. Birinci örneklem üniversite öğrencilerinden, ikinci örneklem ise hakim, savcı, avukat, polis, psikiyatrist, psikolog ve adli tıp uzmanı olmak üzere ilgili meslek gruplarından oluşmaktadır. Araştırmanın anket yoluyla bilgi toplama aşamasına toplam 277 üniversite öğrencisi, 240 meslek çalışanı katılmıştır. Ayrıca iki grup üniversite öğrencilerinin, iki grup ise meslek çalışanlarının katılımıyla gerçekleşmiştir. 
Araştırmanın sonuçlarına göre katılımcıların madde kullanımına verilen cezalar ile ilgili net bir bilgi sahibi olmadıkları ve cezai yaptırımlar konusunda özellikle kesinlik ve şiddetlilik prensiplerine olan inançlarının düşük olduğu görülmekle birlikte yakalanma ve ceza alma riskinin madde kullanımında caydırıcı etkisinin olduğunu ifade etmek mümkündür.
Anahtar kelimeler: madde kullanımı, caydırıcılık, yakalanma risk algısı

Abstract:
One of the most important components in the fight against crime is penal policies. Nowadays to effectively fight against crime and criminality, it is important that the penalties are deterrent and reformatory. The risk perception of being seized and punished, carries deterrent factor for individuals that tend to perpetration. However, for this deterrence to be more effective, individuals should have high confidence about the effectiveness of the principles of accuracy, speediness and direness, which are the deterrence principles of penal sanctions.
The aim of this research is to determine the meaning of penal sanctions with regards to substance use and reveal the influence of punishment in individuals committing an offence, also whether the penalties are deterrent or not.
There are two samples in this research. The first sample is made of university students and the second sample is made of relevant occupational groups; judges, prosecutors, attorneys, police officers, psychiatrists, psychologists and forensic science experts. 277 university students, 240 occupational employees participated to the gathering information phase of this research through survey method. Also, two groups are organized with university students and two groups with occupational employees.
Per the results of the research, it is possible to state that although the participants do not have clear information about the punishments imposed for substance use and their confidence to especially accuracy and direness principles are low, seizure and punishment risks have a deterrent effect on substance use.
Key words: substance use, deterrence, risk perception of seizure