Kentsel mekânda suç ve sapmanın televizüel temsilleri: Müge Anlı ile Tatlı Sert örneği
Televisual representations of crime and deviation in urban space: The case of Müge Anlı ile Tatlı Sert
Yazar: ŞEYDA BİLGİN
Danışman: DOÇ. DR. CEM TUTAR
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Medya ve Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Kentsel mekan = Urban space ; Reality show = Reality shows ; Sapma = Deviation ; Suç sosyolojisi = Crime sociology ; Taşra = Provinces ; Televizyon programları = Television programs

Özet:
Endüstrileşme süreçlerinin ürünü olan kentsel mekânlar günümüzde toplumsal yaşamın örgütlendiği yaşam alanlarıdır. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde gözlemlenen eşitsiz gelişme süreçlerinde kentsel alanlar ile taşra yaşamı arasındaki geçirimlilik ilişkisi artarken kentleşme ve kentlileşme süreçlerinde yaşanan aksaklıklar sosyo-ekonomik ve kültürel dinamikler ekseninde gündelik yaşamı şekillendirmektedir. Kentsel mekânların gündelik hayat pratiklerinde sıklıkla karşılaşılan suç ve sapma niteliği gösteren olaylar ilgi çekici olma özellikleriyle televizyon anlatısı içerisinde kendisine geniş yer bulmaktadır. Sosyo-kültürel bir fenomen olarak televizyon, toplumsal yaşamla etkileşim sürecinde geçmiş anlatı kalıplarının bir parçası olarak suç unsuru taşıyan olayları hikaye edici bir şekilde ekrana taşımaktadır. Televizyon aynı zamanda suç ve sapmanın toplumsal boyutlarıyla ilişki içerisinde televizüel anlamı inşa etmektedir. Bu çalışmada televizyonun bu iki işlevi Eleştirel Teori ekseninde ele alınmaktadır. Amaçlı örneklem tekniği ile belirlenmiş olan Müge Anlı ile Tatlı Sert programından seçilmiş olan iki vaka Nitel İçerik Analizi yöntemi kullanarak analiz edilirken programın içerdiği örtülü mesajlar deşifre edilmeye çalışılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre suç olgusunun bir anlatı türü olarak kentsel mekânla ilişkili olduğu, televizyon anlatısındaki bu türün dramatik anlatı kalıpları bağlamında edebiyat, gazete ve sinema gibi kültürel formlar içerisinde olgunlaşarak günümüze kadar geldiği gözlenmektedir. Suç ve sapma sosyolojisindeki nesnel ve öznel tanımlamalar temel alındığında televizyonun dönemin sosyo-ekonomik koşullarıyla ilişkili olarak ortaya çıkan suç ve sapmanın nesnel tanımlamalarını görünmez kılarken, bir etiketleme sürecini içeren öznel tanımlamaları ön plana çıkardığı görülmektedir. Televizyon, dönemin egemen ideolojisi içerisinden toplumsal alanın normatif çerçevesini çizerken normal ve sapmış davranışı çerçevelemektedir. Aynı zamanda televizüel anlatı kentsel mekânın taşra yaşamı ile ilişkisi içerisinde ortaya çıkan suç olaylarını televizyon stüdyosunun zaman ve mekân örgütlenmesinde yeniden üretirken toplumsal bir denetim aracı olarak görev yapmaktadır.

Abstract:
Urban spaces, which are the product of industrialization processes, are the living spaces where social life is organized today. Especially in the unequal development processes observed in developing countries, the permeability relationship between urban areas and provincial life is increasing, while the disruptions experienced in urbanization and decontamination processes shape everyday life on the axis of socio-economic and cultural dynamics. Events that show the nature of crime and deviation, which are often encountered in the daily life practices of urban spaces, find a wide place for themselves in the television narrative with their interesting features. As a socio-cultural phenomenon, television brings events bearing a criminal element to the screen in a storytelling way as part of past narrative patterns in the process of interaction with social life. At the same time, television constructs the meaning of television in relation to the social dimensions of crime and deviation. In this study, these two functions of television are considered in the axis of Critical Theory. While the two cases selected from the Müge Anlı ile Tatlı Sert program, which were determined by the purposeful sampling technique, were analyzed using the Qualitative Content Analysis method, the implicit messages contained in the program were tried to be deciphered. According to the research results, it is observed that the phenomenon of crime is related to urban space as a narrative genre, and this genre in television narrative has matured within cultural forms such as literature, newspapers and cinema in the context of dramatic narrative patterns and has come up to the present day. Based on the objective and subjective definitions in the sociology of crime and deviation, it seems that television makes the objective definitions of crime and deviation that arise in relation to the socio-economic conditions of the period invisible, while bringing to the fore subjective definitions that involve a labeling process. Television frames normal and deviant behavior while drawing the normative framework of the social space from within the dominant ideology of the period. At the same time, the television narrative serves as a means of social control while reproducing the criminal events that occur in the relationship of urban space with provincial life in the time and space organization of the television studio.