Küreselleşen sermaye bağlamında borsalar arasındaki ilişkinin incelenmesi
An analysis of the relationship between stock markets in the context of globalized capital
Yazar: UMUT EVLİMOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. FUNDA ÇONDUR
Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Borsa = Stock exchange ; Finansal serbestleşme = Financial liberalization ; Küreselleşme = Globalization ; Uluslararası finansal piyasalar = International financial markets ; Uluslararası sermaye hareketleri = International capital movements ; İMKB = İstanbul Stock Exchange

Özet:
Dünyadaki birçok ülke finansal serbestleşme politikaları kapsamında, yurtiçindeki sermaye yetersizliğini dış piyasalardan gidermek ve dünya ile daha fazla bütünleşmek amacına yönelik olarak, sermayenin giriş çıkışının önündeki engelleri kaldırmışlardır. Bunun sonucunda, 20. yüzyılın sonundan itibaren finansal piyasalar büyük değişim ve bütünleşme içersine girmişlerdir. Bu süreçte, menkul kıymet piyasaları (borsalar), finans piyasasında en hızlı bütünleşen kurumlar olmuşlardır. Türkiye'de de yabancı sermayenin önündeki engelleri kaldırmaya yönelik adımlar atılmış, bunun sonucunda da İMKB yabancıların ilgisini çeken bir borsa haline gelmiştir.Günümüzde her bilginin dikkatle ele alındığı, 24 saat sürekli işleyen ve coğrafi sınırları olmayan bir piyasalar sistemi ortaya çıkmıştır. Küresel sistem içerisindeki bir piyasada ortaya çıkan olumsuzluk diğer piyasalara hızla yansıyabilmektedir. Kitle iletişim araçlarında meydana gelen gelişmeler; bilgi, haber ve finans akışını önemli ölçüde arttırmış, ülkeler ve borsaları birbirinden ayıran coğrafi ve fiziki engelleri neredeyse ortadan kaldırmıştır. Böyle bir ortamda meydana gelen Amerika'daki kriz ülke ekonomilerini olduğu kadar ülke borsalarını da etkilemiştir.Tezin amacı İMKB ile diğer borsalar arasındaki kısa dönemli ilişkileri kriz öncesi ve kriz sonrası süreç için incelemek olduğundan, İMKB ile seçilmiş ülke borsaları arasındaki kısa dönemli ilişkiler sekiz değişkenli VAR (vektör otoregresif) modeli yardımıyla analiz edilmiştir. Bu kapsamda VAR modelinde kullanılacak değişkenlere yönelik durağanlık ve birim kök testleri (ADF ve Phillips-Perron) yapılmıştır. Korelasyon analizi sonuçları ve uygun gecikme uzunluğundaki VAR modelinden elde edilen Etki-Tepki (Impulse-Response) Analizi ve Varyans Ayrıştırması (Variance Decomposition) sonuçları her bir değişken için ayrı ayrı yorumlanmıştır. Küresel kriz sonrası süreçte İMKB ile diğer seçilmiş borsalar arasında etkileşimin arttığı gözlenmiştir.

Abstract:
Many countries in the world, in the context of financial liberalization, removed the barriers in front of capital entrance and exits in order to overcome capital insufficiency through foreign markets and to better integrate with the world. As a result, since the end of the 20th century, financial markets have undergone a great deal of transformation and integration. In this process, stock markets have been the fastest integrating institutions. There have been efforts to remove barriers in front of foreign capital and in the end, the İMKB have become an attractive stock market for foreigners.Today, a system of markets in which knowledge is carefully taken into consideration, which operate 24 hours and which have no geographical borders appeared. A negative development that occurs in a market in the global system quickly reflects upon other markets. Development in mass communication increased the flow of knowledge, news and finance and removed geographical and physical barriers that separate countries and stock markets. The crisis that occurred in America under these circumstances affected national stock markets as well as national economies.Since the purpose of the thesis is to analyze the short-term relations between the İMKB and other stock markets in the pre- and post-crisis period, the short-term relations between the İMKB and selected country stock markets are analyzed the VAR (vector autoregressive) model with eight variables. In this context, stationary and unit root tests (ADF and Phillips-Perron) for the variables to be used in the VAR analysis were performed. The results of the correlation analysis and the Impulse-Response analysis obtained from the VAR model in appropriate time lag and the results of the Variance Decomposition were interpreted for each variable. In the post-crisis period, it is observed that interaction between the İMKB and other selected stock markets has increased.