Sosyal Bilgiler öğretiminde empati ve sosyal bilgiler öğretmenlerinin empatik becerilerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi
Empathy in social sciences teaching and the study of social sciences teachers empathic skills in terms of some variance
Yazar: MERAL ELİKESİK
Danışman: DOÇ. DR. METE ALIM
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Empatik beceri = Empathic skill ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma Sosyal Bilgiler öğretiminde empatinin önemini ve Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin empatik becerilerinin bazı değişkenlere göre durumunu belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada, nicel ve nitel araştırma desenleri birlikte kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunu, Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin empatik becerilerini bazı değişkenlere göre ortaya koymak oluşturmaktadır. Araştırmanın nitel boyutunda ise, Sosyal Bilgiler öğretiminde empatinin uygulanabilirliğine ilişkin öğretmen görüşleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Araştırmanın evrenini 2010-2011 Eğitim-Öğretim yılında Erzurum İli, Aziziye, Palandöken ve Yakutiye ilçelerinde görev yapan Sosyal Bilgiler öğretmenleri oluşturmaktadır. 
Araştırmanın amacına ulaşması ve araştırmanın alt problemlerinin yanıtlanması için farklı veri toplama yöntemleri kullanılarak çeşitleme yapılmıştır. Yöntem çeşitlemesinde Yarı Yapılandırılmış Mülakat, Empati Eğilim Ölçeği (EEÖ) ve Doküman incelemesi gibi çoklu veri toplama yolları kullanılmıştır. 
Çalışmada Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin empatik becerilerini bazı değişkenlere göre belirlemek amacıyla Dökmen (1988) tarafından geliştirilen Empati Eğilim Ölçeği (EEÖ)  kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler amaçlarına uygun olarak SSPS? de frekans (f), yüzde (%), aritmetik ortalama ( ), Kruskal Wallis Testi ve t-testi kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgulara göre, Soysal Bilgiler öğretmenlerinin empati beceri puan ortalamaları cinsiyet, öğrenim durum, mesleki kıdem, son bitirilen (öğretmenlikte/ meslekte esas alınan ) alan, empati ile ilgili hizmet içi eğitim kursuna katılma değişkenine göre farklılık göstermemektedir. Sosyal Bilgiler öğretiminde empatinin önemini belirlemek amacıyla nitel veri toplama araçlarından yarı yapılandırılmış mülakat kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde betimsel çözümleme tekniği kullanılmış ve elde edilen veriler sayısallaştırılarak sunulmuştur.  Bulgulara göre Sosyal Bilgiler öğretmenleri empatinin ne olduğunu bilmekte ve Sosyal Bilgiler öğretiminde empatinin kullanılması gerektiğini düşünmektedirler. Ancak; Empati Eğilim Ölçeği (EEÖ) sonuçlarına göre örneklemi oluşturan Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin empatik becerilerinin istenen düzeyde olduğu söylenemez. Bunun için, Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin empatik becerilerini geliştirmeye yönelik ders, kurs, kaynak ve aktivitelere ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Sözcükler: Empati, empatik beceri, Sosyal Bilgiler Öğretimi, iletişim

Abstract:
This study was carried out with the aim of determining the importance of empathy and situation of Social Studies teachers? empathic according to some variances. In the study, quantitative and qualitative patterns were used together. Determining the empathic skills of Social Studies teachers in terms of some variances makes up the quantitative scope of the study. And in the qualitative scope of the project, views of teachers regarding the feasibility of empathy in the teaching of Social Studies were tried to be presented. Social Studies teachers serving in 2010 ? 2011 Education year in Erzurum City, Aziziye, Palandöken and Yakutiye counties make up the population of the research. For the project to achieve its objective and for the sub-problems of it to be answered, diversification has been made by means of using different data collecting methods. In method diversification multi-data collecting methods such as Semi Constructed Interview, Empathy Tendency Scale (EEÖ) and Document Study.Empathy Tendency Scale (EEÖ) developed by Dökmen(1988) was used in order to determine the empathic skills of teachers in terms of some variances. The data obtained conveniently for its purposes was analyzed using frequency in SSPS (f), percent (%), arithmetic average ( ), Kruskal Wallis Test and t-test. According to findings, average of empathy skill points of Social Studies teachers changes according to variances of gender, education level, professional position, the last field finalized (in teaching / considered essential in the profession), attendance to the on the job training course.For the aim of determining the importance of empathy in Social Studies teaching, semi constructed interview of qualitative data collecting was used. Descriptive analyzing technique was used for the analyzing of data and obtained data was presented through digitizing. According to findings, teachers of social studies know what the empathy is and that they think it should be used in the teaching of Social Studies. However, according to the results of Empathy Tendency Scale (EEÖ), it cannot be said that empathy levels of the teachers of Social Studies is as much as they are required. Therefore, it is thought that lessons, courses, resources and activities are required so as to improve the empathy skills of Social Studies Teachers.


Key Words: Empathy, Empathic Skill, Social Studies Teacher, Communication