Tünelli kalıcı diyaliz kateteri yerleştirilen hastalarda tünel düzeyine otolog kan pıhtısı uygulanmasının komplikasyonlara ve kateterin vücutta kalma süresine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect injecting autologous blood clot into the tunnel to the complications and indwelling time of the catheter in patients with a tunneled dialysis catheter placement
Yazar: BERAT DEMİRAL
Danışman: PROF. DR. ONUR ERGUN
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Kateterler-kalıcı = Catheters-indwelling

Özet:
Amaç: Bu çalışma ile tünelli diyaliz kateteri yerleştirilmesi esnasında tünel düzeyine otolog kan pıhtısı (OKP) uygulanmasının kateterle ilişkili komplikasyonları azaltmada ve kateterin vücutta kalma süresini artırmada etkisi olup olmadığını araştırmayı hedefledik. Ayrıca tünelli diyaliz kateteri yerleştirmede kendi kliniğimizin tecrübesini ve komplikasyon sıklığını literatüre katkı olarak sunmayı planladık.
Gereç ve Yöntem: Araştırmaya kliniğimizde Mart 2020-Aralık 2021 tarihleri arasında internal juguler venden tünelli kalıcı diyaliz kateteri yerleştirilen 127 hasta dahil edildi. Kliniğimizde Ocak 2021 tarihinden itibaren tünelli kalıcı diyaliz kateteri yerleştirilen hastaların tamamına tünel düzeyine OKP enjekte edilmesi uygulamasına geçildi. Bu sayede hastalar zamana bağlı gruplandırıldı ve OKP uygulanmayanlar (66 hasta) ve uygulananlar (61 hasta) olarak ikiye ayrıldı. Gruplar arasında akut ve kronik komplikasyon gelişme oranları ve kateterin vücutta kalma süreleri karşılaştırıldı. Ayrıca hastaya ait girişimsel işlem raporuyla işlem sonrası 6 aylık takip formları incelendi ve hastaya/katetere ait veriler ile komplikasyon gelişme oranları karşılaştırıldı.
Bulgular: Gruplar; yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, kronik hastalıklar, trombosit sayısı, INR, işlem öncesi vital bulgular, kateter uç tipi, tünel uzunluğu, antiagregan-antikoagülan kullanım durumu, kateter bakımını yapan kişi ve kateterin yerleştirildiği juguler venöz taraf açısından benzerdi. OKP uygulanan grupta kateter ilişkili toplam komplikasyon ve kateter kaybıyla sonuçlanan komplikasyon gelişme oranları anlamlı düzeyde düşük bulundu (sırasıyla p<0.001 ve p<0.05). Disfonksiyon gelişimi açısından gruplar arasında anlamlı fark bulunmazken (p>0.05) işlem sonrası çıkış yerinden kanama ve kateterin kazara çıkma oranları OKP uygulanan hastalarda anlamlı düzeyde düşük bulundu (p<0.05). Kateter ilişkili enfeksiyonlar alt grup ayrımı yapılmadan tek başlık altında incelendiğinde olay insidansı OKP uygulanan grupta anlamlı düzeyde düşük bulundu (p<0.01). OKP uygulanan grupta çıkış yeri enfeksiyonu gelişme oranı anlamlı düzeyde düşük bulundu (p<0.05). Kateter ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonu (Kİ-KDE) gelişme oranı OKP uygulananlarda erken dönemde anlamlı düzeyde düşükken (p<0.05) geç dönemde ve takip süreci sonunda gruplar arasında anlamlı fark yoktu (p>0.05). 1000 kateter günü başına olay insidansı (insidans dansitesi) açısından grupların Kİ-KDE gelişme oranları arasında anlamlı fark yoktu (p>0.05). Regresyon analizinde kadın cinsiyet ve kateterin sol juguler venden yerleştirilmesi, kateter ilişkili toplam komplikasyon gelişimi açısından anlamlı risk faktörü olarak bulundu. Kadın olmak riski 2.6 kat artırırken, sol juguler venin kullanılması 3.1 kat artırmaktadır. Ki-kare analizlerinde çıkan sonuçlarla benzer şekilde OKP uygulanmaması kateter ilişkili toplam komplikasyon gelişimi açısından anlamlı risk faktörü olarak saptanmış olup riski 4.5 kat artırmaktadır.
Sonuç: Kalıcı diyaliz kateteri yerleştirilmesi esnasında tünel düzeyine OKP uygulanması, çıkış yerinden kanama, çıkış yeri enfeksiyonu ve kateterin kazara çıkması komplikasyonlarının sıklığını anlamlı düzeyde azaltmaktadır. OKP uygulaması Kİ-KDE sıklığını ilk üç aylık periyotta azaltmış olup Kİ-KDE gelişimini geciktirmektedir. OKP uygulaması, kateter ilişkili toplam komplikasyon ve kateter kaybıyla sonuçlanan komplikasyon sıklığını azaltma konusunda etkilidir.

Abstract:
Aim: In this study, we aimed to investigate whether the application of autologous blood clot (ABC) at the tunnel level during tunneled dialysis catheter placement has the effect of reducing catheter-related complications and increasing the indwelling time of the catheter. In addition, we planned to present the experience of our clinic and the frequency of complications in tunneled dialysis catheter placement as a contribution to the literature.
Materials and Methods: A total of 127 patients who had a tunneled permanent dialysis catheter inserted through the internal jugular vein between March 2020 and December 2021 in our clinic were included in the study. As of January 2021, ABC injection was started at the tunnel level in all patients with permanent tunneled dialysis catheters placed in our clinic. In this way, patients were grouped according to time and patients were divided into two groups for ABC not applied (66 patients) and ABC applied (61 patients). Acute and chronic complication development rates and indwelling time of catheter were compared between the groups. In addition, the patient's interventional procedure report and 6-month follow-up forms after the procedure were examined and complication development rates were compared with patient/catheter data.
Results: The two groups were similar in terms of age, gender, education level, chronic diseases, platelet count, INR, pre-procedural vital signs, catheter type, tunnel length, antiaggregant/anticoagulant usage status, catheter care person and the jugular venous side. In the ABC group, the rate of at total complications and complications resulting in catheter loss were found to be significantly lower (respectively p<0.001 ve p<0.05). While there was no significant difference between the groups in terms of development of dysfunction (p>0.05), the rates of bleeding from the exit site after the procedure and accidental removal of the catheter were found to be significantly lower in the ABC group (p<0.05). When catheter-related infections were examined under a single heading without subgroup discrimination, the incidence of events was found to be significantly lower in the ABC group (p<0.01). The rate of development of exit site infection was found to be significantly lower in the ABC group (p<0.05). While the rate of development of catheter-related bloodstream infection (CRBSI) was significantly lower in the ABC group in the early period (p<0.05), there was no significant difference between the groups in the late period and at the end of the follow-up period (p>0.05). There was no significant difference between the rates of CRBSI development the groups in terms of the incidence of events per 1000 catheter days (incidence density) (p>0.05). In the regression analysis, female gender and left jugular venous side were found to be significant risk factors for the development of total catheter-related complication. The risk increases 2.6 times with female gender and 3.1 times with left jugular venous side. Similar to the results of chi-square analysis, the absence of ABC was found to be a significant risk factor for the development of total catheter-related complication and increasing the risk 4.5 times.
Conclusion: ABC application at the tunnel level during tunneled dialysis catheter placement significantly reduces the frequency of complications from exit site bleeding, exit site infection, and accidental catheter removal. ABC application reduced the frequency of CRBSI in the first three months and delays the development of CRBSI. ABC application is effective in reducing the incidence of total catheter-related complications and complications resulting in catheter loss.