Türkiye'de makro ihtiyati politikalar altında döviz kurundan enflasyona geçişkenlik: Zamana göre değişen parametreli bir analiz
Exchange rate pass-through under macroprudential policies in Turkey: An analysis of time-varying parameter models
Yazar: FATİH CEYLAN
Danışman: PROF. DR. HAKAN KAHYAOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Altın = Gold ; Döviz kuru = Exchange rate ; Döviz kuru politikaları = Exchange rate policies ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Enflasyon = Inflation ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Makro ihtiyati politikalar = Macro prudential policies ; Makroekonomi = Macroeconomy ; Makroekonomik politikalar = Macroeconomic policies ; Makroekonomik programlar = Macroeconomic programs

Özet:
Gelişmekte olan ülkelerin kırılgan yapısal özellikleri bu ülkeleri dışsal şoklara karşı daha savunmasız hale getirmektedir. Dolayısıyla gelişmekte olan ülkelerde dış şokların etkileri gelişmiş ülkelere göre daha maliyetli olabilmektedir. Finansal serbestleşme sonrası ortaya çıkan krizler enflasyon dinamiklerinde dışsal şokların belirleyici rolünü işaret etmektedir. Bu nedenle Türkiye gibi gelişmekte olan bir ekonominin en önemli özelliği fiyat seviyelerinin bu şoklara karşı duyarlılık derecesidir. Parasal otoriterlerin yanı sıra iktisadi birimler ve firmalar için dışsal faktörlerden kaynaklı değişikliklerin enflasyon üzerindeki etkilerinin anlaşılması para politikalarının uygulanması, fiyatlama stratejileri ve beklentiler açısından önemle takip edilmektedir.   
Bu çalışmada dışsal faktörlerin üretici ve tüketici fiyatlarına geçişkenlik etkisi, döviz kurunun geçişkenlik etkisine vurgu yapılarak incelenmiştir. Bu amaçla zamana göre değişen parametreli vektör otoregresif (TVP-VAR) yöntemi ile Ocak 1985–Aralık 2018 dönemleri arasında aylık veriler kullanılarak geçişkenlik parametreleri tahmin edilmiştir. Elde edilen bulgular dışsal faktörlerin üretici ve tüketici fiyatlarına geçişkenliğinin doğrusal olmayıp zamana göre değiştiğini göstermektedir. Türkiye'de geçişkenlik etkisi geçmiş yıllara kıyasla azalmakla birlikte makro ihtiyati politikalar altında son dönemde tekrar artma eğilimi göstermektedir. Bu sonuç Türkiye'de enflasyon dinamiklerinin dışsal faktörlere oldukça duyarlı olduğunu ve yapısal bir sorun olarak hala devam ettiğini göstermektedir.  Ayrıca üretici fiyatlarına geçişkenlik etkisi tüketici fiyatlarına geçişkenlik etkisinden daha yüksektir.

Abstract:
The fragile structural features of developing countries make them more vulnerable to external shocks. Thus, the effects of external shocks may be more costly in developing countries than in developed countries. Crises after financial liberalization point to the decisive role of external shocks in inflation dynamics. Therefore, the price level is the most important feature of an emerging economy as Turkey is very sensitive to these shocks. Understanding the effects of external factors on inflation as well as monetary authorities, economic agents and firms are closely monitored in terms of implementation of monetary policies, pricing strategies and expectations. 
In this study, the pass-through effect of external factors on producer and consumer prices is examined with emphasis on the exchange rate pass-through. For this purpose, the time-varying vector autoregressive (TVP-VAR) method was used to estimate the pass-through parameters by using monthly data between January 1985 and December 2018. The findings show that the pass-through of external factors to producer and consumer prices is not linear but changes with time. Although the pass-through effect of reduced compared to previous years in Turkey under macroprudential policies again shows an increasing trend in the last period. It concluded that the dynamics of inflation in Turkey is very sensitive to external factors and indicate a structural problem still continues. Furthermore, the pass-through effect on producer prices is higher than the pass-through effect on consumer prices.