Ortaokul öğrencilerinin buharlaşma ve kaynama kavramlarına ilişkin bilgi yapılarının analizi
Analysis of knowledge structures of middle school students on the concepts of evaporation and boiling
Yazar: MERVE ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. MEHMET TUNÇEL
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi yapısı = Information structure ; Buharlaşma = Evaporation ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Kaynama = Boiling ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğrencilerin günlük deneyimlerinin fazla olduğu
buharlaşma ve kaynama kavramlarına ilişkin bilgi yapılarının teori nitelikli mi yoksa
parça nitelikli mi olduğunu tespit etmektir.
Araştırmanın örneklemini Niğde ili Bor ilçesinde bulunan bir ortaokuldan amaçlı
olarak seçilen 127 öğrenci oluşturmaktadır. Amaca uygun şekilde öğrencilerin bilgi
yapılarını ortaya çıkarabilmek için aynı bilgiyi ölçen ama farklı bağlamlara veya
durumlara sahip olan açık uçlu 13 soru seti hazırlanmıştır. Öğrencilerle birebir görüşme
yapılarak sorular aynı sırayla tüm öğrencilere yöneltilmiştir. Görüşmeler araştırmacı
tarafından not edilerek kayıt altına alınmıştır. Görüşmeler tamamlandıktan sonra veriler
temalara ayrılarak kodlanmıştır. Bu kodlara bağlı olarak her bir öğrencinin soru seti
boyunca cevaplarında ne kadar tutarlı veya tutarsız olduğu tespit edilmiştir.
Öğrencilerin geneline bakıldığında "Buharlaşma ve Sıcaklık İlişkisi" kategorisinde
soru seti boyunca öğrencilerin %37,79'unun cevapları tutarlılık gösterirken
%62,21'inin cevapları tutarsızlık göstermiştir. "Buharlaşma ve Kaynama İlişkisi"
kategorisinde soru seti boyunca öğrencilerin %24,40'ının cevapları tutarlılık
gösterirken %75,6'sının cevapları tutarsızlık göstermiştir. "Buharlaşma ve Kaynama
Olaylarının Gerçekleşme Yeri" kategorisinde soru seti boyunca öğrencilerin
%33,85'inin cevapları tutarlılık gösterirken %66,15'inin cevapları tutarsızlık
göstermiştir. "Günlük Hayattan Örneklerle Buharlaşma ve Isı Alışverişi" kategorisinde
soru seti boyunca öğrencilerin %3,93'ünün cevapları tutarlılık gösterirken
%96,07'sinin cevapları tutarsızlık göstermiştir. "Bir Eşya İçindeki Sıvının
Buharlaşması" kategorisinde soru seti boyunca öğrencilerin %35,43'ünün cevapları
tutarlılık gösterirken %64,57'sinin cevapları tutarsızlık göstermiştir. Bu sonuçlar
öğrencilerin buharlaşma ve kaynama kavramları konusundaki bilgi yapısının parça
nitelikli bilgi yapısı ile örtüştüğünü göstermektedir.
Öğrencilerin sınıf seviyeleri bazında gelişim düzeyleri ile buharlaşma ve
kaynama kavramlarına ilişkin bilgi yapıları arasında "Buharlaşma ve Sıcaklık İlişkisi"
ve "Bir Eşya İçindeki Sıvının Buharlaşması" kategorilerinde anlamlı bir fark varken
diğer kategorilerde böyle bir ilişkinin olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The purpose of this research is to determine whether students' knowledge
structures about the concepts of evaporation and boiling, in which their daily
experiences are riche, are in the forms of theory like or knowledge in pieces.
The sample of the research is composed of 127 students who are purposefully
selected from a middle school in the province of Bor, Niğde. In order to expose the
knowledge structures of students appropriately, 13 sets of open-ended questions, which
measure the same knowledge in different contexts or situations, have been developed.
The questions were asked to all students in the same sequence, with one-on-one
interviews. The students' responses were noted by the researcher. After the interviews
were completed, the data were coded by separating into theme. Depending on these
codes, it was determined how consistent or inconsistent each student was throughout
the question set. In "Evaporation and Temperature Relationship" category, 37.79% of
the students' responses were consistent and 62.21% of the students' responses were
inconsistent across contexts. In "Evaporation and Boiling Relation" category, 24.40%
of the students' responses were consistent and 75,6% of the students' responses were
inconsistent across contexts. In "Place of Realization of Evaporation and Boiling
Events" category, 33.85% of the students' responses were consistent and 66.15% of the
students' responses were inconsistent across contexts. In "Daily Life Examples to
Evaporation and Heat Exchange" category, 3.93% of the students' responses were
consistent while 96.77% of the students' responses were inconsistent across contexts.
In "Evaporation of Liquid in an Object" category, 35.43% of the students' responses
were consistent and 64.57% of the students' responses were inconsistent across
contexts. These results indicate that the knowledge structure of the students about the
concepts of evaporation and boiling overlaps with the knowledge in pieces perspective.
In terms of "Evaporation and Temperature Concepts" and "Evaporation of Liquid in an
Object" categories, a significant relationship was found between students' level of
development and knowledge structures. No relationship were found between students'
level of development and knowledge structures in other categories.