İdiopatik rekürren aftöz stomatit hastalarında serum zonulin seviyesi ve serum IL-8 düzeyi ile karşılaştırılması
İdiopatik rekürren aftöz stomatit hastalarında serum zonulin seviyesi ve serum IL-8 düzeyi ile karşılaştırılması
Yazar: GÜLSÜN HAZAN BOZBEK
Danışman: PROF. AYŞEN KARADUMAN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Bağırsak geçirgenliği = Intestinal permeability ; Stomatit = Stomatitis ; Zonulin = Zonulin ; İnterlökin 8 = Interleukin 8 ; İntestinal hastalıklar = Intestinal diseases

Özet:
Rekürren aftöz stomatitin (RAS) etyopatogenezi henüz net olarak aydınlatılamamıştır.  Otoimmünitenin rolü ise uzun yıllardır araştırılmaktadır. Genetik ve çevresel faktörlerin ortak etkilerinin otoimmüniteyi tetiklediği bilinmektedir. Son dönemde ise geçirgen bağırsağın otoimmünitedeki rolü tartışılmaktadır. Zonulin, geri dönüşümlü olarak bağırsak geçirgenliğinde artışa yol açan bir proteindir. Bu çalışmada, RAS'ta öncelikle intestinal geçirgenlik belirteci olan zonulinin serum düzeyinin ölçülmesi ve literatürde RAS aktivasyonunun en iyi belirteci olduğu belirtilen serum interlökin-8 (IL-8) düzeyi ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmamız prospektif bir vaka kontrol çalışmasıdır. Vaka grubuna RAS tanısı ile takibi devam eden 18-65 yaş arası hastalar dahil edilerek hastalar aktif aft durumuna göre iki gruba ayrıldı. Behçet hastalığı, inflamatuvar bağırsak hastalığı, çölyak hastalığı ve sistemik lupus eritematozus gibi sistemik inflamatuvar hastalığı olan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Diğer dışlama kriterleri, sistemik ilaç kullanımı, aktif enfeksiyon varlığı, immünsupresyon ve antibiyotik kullanımıydı. Hastaların demografik bilgileri, sigara içme alışkanlıkları, hastalık öyküsü, ilaçları, doğum şekli, anne sütü alma süresi, aft tipi, aft atak sıklığı, hemoglobin, serum ferritin, folat ve B12 vitamin düzeyleri olgu değerlendirme formuna kaydedildi. Zonulin ve IL-8 düzeyleri, enzim bağlı immün assay (ELISA) yöntemiyle ölçüldü. Yirmi yedi (21 kadın, 6 erkek) RAS tanılı ve aktif aftı olan, 25 (21 kadın, 4 erkek) RAS tanılı ancak aktif aftı olmayan hasta ve 26 (20 kadın, 6 erkek) sağlıklı kontrol çalışmaya dahil edildi. Vaka grupları için ortalama yaşlar sırasıyla 36 ± 11.7 (yıl) ve 36 ± 13.2 (yıl), kontrol grubu için 33.4 ± 9.4 (yıl) idi. Üç grup arasında yaş ve cinsiyet açısından anlamlı fark yoktu (sırasıyla p=0.798, p=0.792). Hasta gruplarında serum zonulin düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu (sırasıyla 127.3 ± 61.5 ng/ml, 121 ± 62.9 ng/ml, 89.2 ± 49.5 ng/ml; p<0.05). Hasta grubundan 2 kişi ve kontrol grubundan 3 kişi hariç tüm serum IL-8 seviyeleri değerlendirme aralığının altında kaldı. Çalışmamız, RAS tanılı hastalarda serum zonulin düzeyinin arttığını ve geçirgen bağırsağın rekürren aftöz stomatit patofizyolojisinde muhtemel rolü olduğunu gösteren literatürdeki ilk çalışmadır.
Anahtar kelimeler: aftöz stomatit, geçirgen bağırsak, interlökin-8, zonulin
Destekleyen kuruluş: HÜTF BAP Destek Birimi, proje no: 19544

Abstract:
Although the etiopathogenesis of recurrent aphthous stomatitis (RAS) has not yet been clearly elucidated, it has been discussed over the years that autoimmunity may play a role. Genetic and environmental factors are known to have combined effects in the background of autoimmunity, but it has recently been emphasized that an impaired intestinal barrier system is also involved in the development of the disease. Zonulin is a protein that reversibly leads increasing in intestinal permeability and interleukin-8 (IL-8) is activation marker of RAS. This study aimed to evaluate the zonulin levels in recurrent aphthous stomatitis primarily, also compare to serum IL-8 level. In this prospective case-control study included patients aged 18 to 65 years old, who were diagnosed with recurrent aphthous stomatitis that was divided into two separate groups according to active ulcer status, and a healthy control group. Patients with systemic diseases, such as Behçet disease, inflammatory bowel disease, celiac disease and systemic lupus erythematosus were excluded. Other exclusion criteria were use of systemic medication to treat ulcers, active infection disease, immunosuppression, and use of antibiotics. We recorded demographics, smoking habits, disease history, medication, mode of delivery, breast milk intake time, type of aphthous ulcer, frequency of aphthous ulcer, levels of blood haemoglobin, serum ferritin, folate, and vitamin B12. Zonulin and IL-8 were studied using the enzyme-linked immunosorbent assay. A total of 78 individuals, 27 (21 females, 6 males) diagnosed with recurrent aphthous stomatitis and active aphthous ulcer, 25 (21 females, 4 males) diagnosed with recurrent aphthous stomatitis but no active aphthous ulcer and 26 (20 females, 6 males) healthy control were included in this study. The mean ages were 36 ± 11.7 and 36 ± 13.2 years for the case groups respectively, 33.4 ± 9.4 years for the control group. There was no difference between the three groups in terms of age and gender (p=0.798, p=0.792, respectively). In the patient groups, the serum zonulin levels were found to be significantly higher than control group (127.3 ± 61.5 ng/ml, 121 ± 62.9 ng/ml, 89.2 ± 49.5 ng/ml respectively; p<0.05). Except for 2 patients and 3 healthy controls, all the serum IL-8 levels were below the detection limit. This is the first study in the literature to demonstrate that the serum zonulin levels are increased in patients with recurrent aphthous stomatitis and leaky gut is likely an etiological factor in pathophysiology of recurrent aphthous stomatitis.
Key words: aphthous stomatitis, interleukin-8, leaky gut, zonulin
Supporting foundation: Hacettepe University Faculty of Medicine, Scientific Search Projects Support Unit, project number: 19544