Multipl sklerozlu hastaların gebelik, doğum ve postpartum deneyimlerinin değerlendirilmesi"
Evaluation of pregnancy, delivery and postpartum experiences of patients with multiple sclerosis
Yazar: SEVDA ÖZTÜRK ERDEN
Danışman: DOÇ. DR. ZELİHA TÜLEK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Doğum = Delivery ; Emzirme = Breast feeding ; Gebelik = Pregnancy ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Ölçekler = Scales

Özet:
Multipl sklerozda gebelik öncesi, gebelik, doğum sonrası dönem klinik
uygulamada ele alınması gereken önemli konulardandır. Mevcut bilgiler gebeliğin MS
seyri üzerinde olumsuz bir etkisinin olmadığını, yararlı etkilerinin olabileceğini
göstermektedir. Çalışmamız gebeliğin bu süreçlerdeki etkisinin araştırılması amacı ile
retrospektif tanımlayıcı bir çalışma olarak planlanmış, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp
Fakültesi Multipl Skleroz ve Miyelin Hastalıkları Polikliniği'nde gerçekleştirilmiştir.
Veri toplama süreci Kasım 2019 - Şubat 2021 tarihleri arasında tamamlanmıştır.
Çalışmaya alınan 197 hastanın sosyo-demografik, klinik özellikleri ve gebelik, aile
planlaması, doğum ve emzirme dönemlerine ilişkin veriler bilgi formu kullanılarak
toplanmıştır. Araştırılan dönemlerde hastaların yaşadığı sorunları belirlemek amacıyla da
MS ile İlişkili Semptomlar Ölçeği (MS-RS) kullanılmıştır. Çalışmamızda gebelik öncesi
ve doğum sonrası EDSS (Genişletilmiş Özürlülük Durum Ölçeği) değerleri arasında
istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.001). Çalışmamızda gebelik
döneminde MS'e ilişkin belirtilerin anlamlı ölçüde azaldığı ancak doğum sonrası süreçte
artarak doğum öncesindeki düzeyine döndüğü görülmüştür.Motor, beyin sapı, duysal,
nöropsikiyatri, eliminasyon ve yorgunluk gebelik öncesine kıyasla doğum sonrasında
anlamlı fark bulunmuştur. Yıllık relaps hızı (ARR) açısından gebelik öncesi, gebelik ve
gebelik sonrası dönemler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu bulunmuştur
(p<0,001). Bu fark gebelik ile gebelik sonrası dönem arasında ve gebelik ile gebelik
öncesi dönem arasında görülmektedir (p<0,001).
Anahtar Kelimeler: Multipl skleroz, gebelik, doğum, emzirme, Multipl Skleroz
İle İlişkili Belirtiler Ölçeği

Abstract:
Pre-pregnancy, pregnancy and postpartum periods in multiple sclerosis are among
the significant issues that need to be addressed in clinical practice. Present data has shown
that pregnancy does not have a negative impact on the course of MS; indeed, ıt may have
a positive effect on it. Our study has been planned as a retrospective descriptive study to
investigate the effect of pregnancy on these processes and carried out in the Multiple
Sclerosis and Myelin Diseases Outpatient Clinic of Istanbul University Istanbul Medical
Faculty. The data were collected between November 2019 and February 2021. The data
related to socio-demographic and clinical characteristics, pregnancy, family planning,
birth and breastfeeding periods were collected by use of a patient information form. MSRelated Symptoms Scale (MS-RS) was also used to determine the problems experienced
in those periods by patients. In our study, a statistically significant difference was found
between pre-pregnancy and postpartum EDSS (Expanded Disability Status Scale) values
(p<0.001). In our study, it was observed that the symptoms of MS during pregnancy
decreased significantly, but increased in the postnatal period to the prenatal level. A
statistically considerable difference was also found between prenatal and postpartum
motor, brainstem, sensory, neuropsychiatry, elimination and fatigue. In terms of annual
relapse rate (ARR), a statistically significant difference was found between prepregnancy, pregnancy and post-pregnancy periods (p<0.001). This difference is seen
between pregnancy and pre-pregnancy and between pregnancy and post-pregnancy
(p<0.001).
Keywords: Multiple Sclerosis, pregnancy, delivery, breastfeeding, Multiple
Sclerosis-Related Symptoms Scale.