Okul yöneticilerinin duyguları yönetme yeterlilikleri ile karar verme stilleri arasındaki ilişki düzeyi
The relationship between the emotion management competencies of school managers and decision-making styles
Yazar: PINAR GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. OSMAN TİTREK
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada öğretmen görüşlerine göre okul yöneticilerinin duygu yönetimi yeterlilikleriyle karar verme stilleri arasındaki ilişki düzeyini belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemi, basit ve tesadüfi örneklem yoluyla seçilmiş, 2020-2021 eğitim öğretim yılında Sakarya ilindeki resmi okullarda görev yapan 435 öğretmenden oluşmaktadır. Çalışmada, betimsel araştırma modellerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Kişisel bilgi formu öğretmenlerin cinsiyet, medeni durum, yaş, okul türü, mevcut okulda çalışma süresi, aynı yöneticiyle çalışma süresi, mesleki kıdem ve eğitim durumu hakkında bilgi toplamak üzere geliştirilmiştir. Araştırmada "Titrek (2004) tarafından geliştirilmiş olan "İş Yaşamında Duygusal Zeka Düzeyleri" ölçeğinin alt ölçeklerinden olan "duyguları yönetme yeterlilikleri" alt ölçeği ile Scott ve Bruce (1995) tarafından geliştirilmiş, Taşdelen (2002) tarafından Türkçe'ye uyarlanmış Karar Verme Stilleri Ölçeği kullanılmıştır. Kişisel Bilgiler formu, yöneticilerin duygu yönetimi yeterlilikleri ve karar verme stillerini ölçmek için ulaşılan verilerin tamamı Sosyal Bilimler için İstatistik Programı ile analiz edilmiştir.
Araştırmanın sonuçlarına göre okul yöneticilerinin duygu yönetimi yeterlilikleri yüksek düzeyde (X̄=4.05) bulunmuştur. Okul yöneticilerinin duyguları yönetme yeterlilikleri kadın katılımcıların yöneticilerinde daha yüksek bulunmuştur. Öğretmenlere göre liselerde görev yapan okul yöneticilerinin duygu yönetimi yeterlilikleri ilkokullarda görev yapan yöneticilere göre daha yüksek bulunmuştur. Görev sürelerine göre, süresi 1-3 yıl olan öğretmenlerin görev süresi 4-6 yıl olan öğretmenlere göre yöneticilerinin duygu yönetimi yeterlilikleri daha yüksek bulunmuştur. Medeni durumlarına, yaşa ve mevcut okullarındaki öğretmen sayılarına, eğitim durumu, kıdeme, şu anki yöneticileri ile çalışma sürelerine göre ise anlamlı şekilde değişmediği saptanmıştır. RKVS alt boyutunun ortalaması (yüksek düzey), SKVS alt boyutunun ortalaması (yüksek düzey), BKVS alt boyutunun ortalaması (yüksek düzey), KKVS alt boyutunun ortalaması (düşük düzey), KAKVS alt boyutunun ortalaması (düşük düzey) ve ölçeğinin genelinin ortalaması ise (orta düzey) olarak tespit edilmiştir. 
Okul yöneticilerinin karar verme stillerinin cinsiyet değişkenine göre SKVS ve BKVS alt boyutlarının kadın öğretmenlerin yöneticilerinde erkek öğretmenlerin yöneticilerine göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. 20-30 yaş arasındaki katılımcı öğretmenlerin okul yöneticilerinin BKVS ortalamalarının 41-50 yaş arasındaki katılımcı öğretmenlerin okul yöneticilerinin ortalamalarından düşük olduğu saptanmıştır. Görev yaptıkları okulda 31-40 öğretmen bulunan öğretmenlerin yöneticilerinin RKVS ortalamalarının görev yaptıkları okulda 11-20 öğretmen bulunan öğretmenlerin yöneticilerinin ortalamalarından düşük olduğu saptanmıştır. Mesleki kıdeme göre 11-15 yıl arası hizmet göstermiş katılımcıların yöneticilerinin bağımlı karar verme stili ortalamalarının meslekte 16-20 yıl arası hizmet göstermiş katılımcıların yöneticilerinin ortalamalarından düşük olduğu saptanmıştır. Medeni durum, okul türü, mevcut okullarındaki görev sürelerine, eğitim durumu ve şu an ki yönetici ile çalışma sürelerine göre farklılaşma durumu: her alt boyutta ve ölçeğin genelinde karar verme stillerinin anlamlı şekilde değişmediği görülmüştür. DYY ile RKVS alt boyutu arasında yüksek düzeyde pozitif yönde, SKVS, BKVS alt boyutları ve KVS ölçek geneli arasında orta düzeyde pozitif yönde, KKVS ve KAKVS, alt boyutları arasında orta düzeyde negatif yönlü anlamlı ilişkiler mevcuttur. DYY değişkenini KKVS değişkeni negatif yönde istatistiksel açıdan anlamlı bir biçimde yordamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Duygu Yönetimi, Karar Verme Stili, Okul, Yönetici.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the relationship between the emotion management competencies of school administrators and their decision-making styles. The sample of the study consists of 435 teachers working in public schools in Sakarya province in the 2020-2021 academic year, selected through simple and random sampling. The research is descriptive research and was carried out using the relational survey model. The personal information form was developed to collect information about teachers' gender, age, marital status, professional seniority, and educational status. In the research, "Emotional Intelligence Levels in Business Life" subscale, which is a subscale of "Emotional Intelligence Levels in Business Life" developed by "Titrek (2004), and Decision-Making Styles developed by Scott and Bruce (1995) and adapted into Turkish by Taşdelen (2002). scale is used. Along with the Personal Information form, all the data obtained to measure the FDI decision-making styles of managers were analyzed with Statistics Program for Social Sciences.
According to the results of the research, school administrators' emotional management competencies were found to be at a high level (X̄=4.05). FDI of school administrators was found to be higher among female teachers. According to the teachers, the FDI of school administrators working in high schools was found to be higher than those working in primary schools. According to their tenure, FDI was found to be higher for teachers with 1-3 years of tenure than teachers with a tenure of 4-6 years. It was determined that it did not change significantly according to their marital status, age, number of teachers in their current schools, education level, seniority, and working time with their current administrators. The mean of the RVVS sub-dimension (high level), the mean of the HRVS sub-dimension (high level), the mean of the HRVS sub-dimension (high level), the mean of the CBVS sub-dimension (low level), the mean of the CAMVS sub-dimension (low level), and the overall mean of the scale (intermediate level).
According to the gender variable of school administrators' decision-making styles, SKVS and BKVS sub-dimensions were found to be higher in female teachers than male teachers. It was determined that the BKVS averages of school administrators between the ages of 20-30 were lower than the averages of school administrators between the ages of 41-50. It has been determined that the average of the RCVS of the teachers who have 31-40 teachers in the school they work in is higher than the average of the teachers who have 11-20 teachers in the school where they work. It has been determined that the rational decision-making style averages of the participants who have served between 11-15 years according to their professional seniority are lower than the averages of the participants who have served between 16-20 years in the profession. Differences according to marital status, school type, tenure at their current school, educational status and working time with the current administrator: It was observed that decision-making styles did not change significantly in each sub-dimension and overall scale. There are highly positive correlations between FDI and RVVS sub-dimensions, moderately positive correlations between HRVS, HRVS sub-dimensions and overall CVS scale, and moderately negative significant correlations between CUVS and RVVS sub-dimensions. FDI variable predicts KKVS variable negatively, statistically significantly.
Keywords: Emotion Management, Decision Making Style, School, Manager