Çölyak hastalarında histopatolojik bulgular ile çölyak otoantikorları arasındaki korelasyon
Correlation between histopathological findings and celiac autoantibodies in celiac patients
Yazar: BERNA TALASLIOĞLU
Danışman: PROF. DR. KADRİ GÜVEN
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology

Özet:
Giriş	
Çölyak hastalığı genetik olarak yatkın bireylerde gluten içeren tahılalra karşı abartılı immün yanıt ile karakterize otoimmün bir hastalıktır. Genel popülasyonda prevelansı %0,5-1 arasında bildirilmiştir. Çölyak hastalarında glutenin sindirimi mukozal yüzeylerde hasara yol açarak, besin maddelerinin absorbsiyonunu bozmaktadır. Hastalığın tanısı duodenal veya jejunal biyopsilerdeki histolojik bulgulara göre yapılmaktadır. Ancak serolojik testlerin tanısal süreçteki önemi büyüktür. Serolojik yöntemlerdeki gelişmelere rağmen mevcut hiçbir yöntemin sensitivitesi veya spesifitesi %100 değildir. Bununla birlikte, yüksek antikor titreleri olan belirli hastalarda biyopsiden kaçınılabileceği ileri sürülmüştür. Bu çalışmanın amacı histolojik olarak doğrulanmış çölyak hastalarında otoantikor titrelerinin histopatolojik bulgularla ilişkisinin gösterilmesidir. 
Gereç ve yöntem
Çalışmaya 2012-2022 yılları arasında histopatolojik olarak çölyak hastalığı doğrulanmış 165 hasta retrospektif olarak dahil edildi. Anti-endomisyum A, anti-doku transglutaminaz A, anti-gliadin A ve G antikorları referans aralıkları dikkate alınarak, otoantikor düzeylerindeki kat artışları kaydedildi (maksimum 10 kata kadar). Histolojik bulgular arasından villus atrofisi ve intraepitelyal lenfosit artışı dikkate alındı. 
Bulgular
Hastaların yaş ortalaması 41,0 ± 13,9 yıl idi. Kadın/erkek oranı 2,1/1 idi. En sık izlenen komorbid hastalıklar sırasıyla Hashimoto tiroiditi (%16,4), inflamatuvar romatizmal hastalıklar (%11,5), alerjik astım (%10,3) ve hipertansiyon (%9,1) idi. ROC analizlerinde tüm otoantikorlarının villus atrofisinde belirleyici olduğu izlendi. Anti-endomisyum A, antigliadin A ve G, anti-doku transglutaminaz A titrelerindeki 10 kattan fazla artışların villus atrofisindeki pozitif prediktif değeri (PPD) sırasıyla %86,4, %91,7, %87,1 ve %84,8 idi. Hiçbir otoantikor titresinde %100 PPD elde edilemedi. 
Sonuç 
Serolojik testler ve histopatolojik bulgular yakından ilişkilidir. Ancak serolojik testlerdeki 10 kata kadar olan artışlar yetişkin çölyak hastalarında biyopsi ihtiyacını tam olarak ortadan kaldıramamaktadır. 

Anahtar kelimeler: Çölyak hastalığı, Serolojik testler, Histopatoloji, Biyopsi ihtiyacı

Abstract:
Introduction
Celiac disease (CD) defined an autoimmune disorder originating by an aberrant adaptive immune response against gluten-containing grains in susceptible individuals, with a reported prevalence of 0.5–1% of the general population. In patient with CD, the ingestion of gluten leads to an enteropathy with an impairment of the mucosal surface and, consequently, abnormal absorption of nutrients. The diagnosis is based upon histologic findings in duodenal or jejunal biopsies. However, serological tests are important in the diagnostic process. Despite the progress made in serology, no antibody test currently available provides a sensitivity and specificity of 100%. It has been suggested that biopsy can be avoided in patients with high antibody titers. The aim of this study is to demonstrate the relationship between autoantibody titers and histopathological findings in patients with histopathologically confirmed CD. 
Material and methods
A hundred and sixty-five patients with histological diagnosis of celiac disease between 2012-2022 were included in the study, retrospectively. Anti-endomysium A, anti-tissue transglutaminase A, anti-gliadin A, and G results were expressed in terms of fold-rise (maximum 10-fold-rise) by calculating ratio of observed values with cutoff value. Among the histological findings, villus atrophy and intraepithelial lymphocyte increase were considered for analyses. 
Results
The mean age at diagnosis of the patient was 41.0 ± 13.9 years. The female/male ratio was 2.1/1. The most common comorbid diseases were Hashimoto's thyroiditis (16.4%), inflammatory rheumatic diseases (11.5%), allergic asthma (10.3%) and hypertension (9.1%). In ROC analyzes, it was observed that all autoantibodies were determinant in villus atrophy and intraepithelial lymphocyte increase. More than 10-fold increase in anti-endomysium A, anti-gliadin A, anti-gliadin G and anti-tissue transglutaminase A, had a positive predictive value (PPD) of 86.4%, 91.7%, 87.1% and 84.8% respectively, for villus atrophy. However, none of the antibody titers had a 100% PPD. 
Conclusion
Serological tests and histological findings are closely related. However, increases of up to 10 times in serological tests do not completely eliminate the need for biopsy in adult patient with CD. 

Key words: Celiac disease, Serological test, Histology, Need for biopsy