Turizm işletmelerinin spa bölümünde ergonominin iş sağlığı ve güvenliği açısından incelenmesi
Investigation on the business health and safety of ergonominine in the spa section in tourism operations
Yazar: ŞEBNEM AKMAN BALTA
Danışman: PROF. DR. HAYDAR ÖZPINAR
İstanbul Aydın Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Bir işyerinde çalışma ortamı ile çalışanlar arasındaki uyumun göstergesi olan ergonomi, iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının bir parçası olarak,  iş kazalarını önlemede önemli yer tutmaktadır. Bir anlamda iş sağlığı ve güvenliğinin koruyucu hekimliği biçiminde değerlendirilmesi mümkün olan ergonomi, basit önlemlerle ciddi kazaların önlenmesine de olanak vermektedir. Her ne kadar ergonominin önemi fark edilerek alan uygulamaları ve teorik çalışmalarda yerini almaya başlasa da, günümüzde henüz belirli alanlarda ergonomi ile iş sağlığı ve güvenliği arasındaki ilişkiyi ortaya koyan yeterli çalışmaya ulaşılamamaktadır. Araştırma sonuçlarına göre ergonomi, turizm tesislerinde ve özellikle SPA merkezlerinde literatür ve alan uygulamalarında yeterince yer almamaktadır. Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin usul ve esasları hakkında yönetmelikte eğitim konuları içerisinde ergonomi önemli yer tutmaktadır. Bu nedenle araştırmada SPA merkezlerinde çalışanlarda iş sağlığı ve güvenliği açısından ergonominin önemi anket yapılarak incelenmesi amaçlanmıştır.
Araştırmada, Antalya ilinde 25 Haziran ve 25 Temmuz 2017 tarihleri arasında çeşitli SPA merkezlerinde görev yapan ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan 89 çalışanı üzerinde anket uygulaması yapılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler betimsel tarama modeline uygun olarak analiz edilmiş ve sonuçlar raporlanmıştır. 
SPA merkezlerinde araştırma sonuçlarına göre; ergonomi ile ilişkili kas ve iskelet sistemi hastalıklarının görülme oranının %59, çalışma ortamında ısı ve nem dengesi %83 oranda sağlanamadığı, aydınlatma koşullarının yetersizliğinin  %60,7 olduğu uzun süreli odaklanma gerektiren işlerde görme sorunları oranın ise  %41,3 olarak belirlenmiştir. Buna karşın çalışma ortamında hareketliliği kısıtlayıcı dağınıklık oranının %13,5 ofis çalışanlarında ergonomi açısından eğitim alma oranlarının %76, çalışma ortamındaki rahatsız edici gürültü oranının ise % 32,6 olarak belirlenmiştir. Araştırmada %76 oranında ergonomi konusunda eğitim almasına karşın iş sağlığı güvenliği konusunda olumsuz sonuçların ortaya çıkması önem arz etmektedir. Bu nedenle verilen eğitimlerin içeriklerinin ve bunun uygulamadaki etkinliğinin yetersiz olduğu sonucuna varılmaktadır. Aynı zamanda işverenlerinde üzerlerine düşen görevleri de yerine getiremedikleri gözlenmiştir. İş sağlığı ve güvenliği açısından bu tür anketlerin sıklıkla yapılarak görülen eksikliklerin giderilmesi gerekmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Turizm, SPA, İş Sağlığı ve Güvenliği, Ergonomi

Abstract:
In a workplace, ergonomics, where occupational health and safety can be assessed in the form of preventive medicine, also allows prevention of serious accidents by simple measures. Although the importance of ergonomics has been recognized and taken up in field applications and theoretical studies, there is currently not enough work in certain areas to elucidate the relationship between ergonomics and occupational health and safety. Therefore, in this research, it is aimed to examine the ergonomics in terms of occupational health and safety in SPA centers which is an increasingly economic sector.
In this context, a survey was conducted on 89 SPA center employees who worked in various SPA centers between 25 June and 25 July 2017 in Antalya province and volunteered to participate in the research. The data obtained in the study were analyzed in accordance with the descriptive screening model and the results were reported.
According to results of the research in SPA centers; the incidence of muscle and skeletal system diseases associated with ergonomics was found 59%, the heat and humidity balance in the working environment was not achieved in 83%, the inadequate lighting conditions were 60.7%, and the vision problems requiring long-term focus were determined as 41.3%. On the contrary, in the working environment, 13.5% of the scattering rate which restricts mobility is determined as 76% of the education rate in terms of ergonomics and 32.6% in the working environment as disturbing noise ratio in the office workers. Despite training in ergonomics at a rate of 76% in the survey, it is important that the negative consequences of occupational health safety arise. For this reason, the content of the trainings given and the effectiveness of this training are inadequate. At the same time, it is observed that their employers can not fulfill their duties. In terms of occupational health and safety, it is necessary to overcome the shortcomings of such surveys.
Key words: Tourism, SPA, Occupational Health and Safety, Ergonomics