Gastrointestinal stromal tümörlerde ayırıcı tanı
Differantial diagnosis of gastrointestinal stromal tumors
Yazar: BERİL GÜLER
Danışman: PROF. DR. FİLİZ ÖZYILMAZ
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Patoloji = Pathology
Dizin: Antikorlar = Antibodies ; Gastrointestinal neoplazmlar = Gastrointestinal neoplasms ; Mutasyon = Mutation ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Stroma = Stroma ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential ; İmmünohistokimya = Immunohistochemistry

Özet:
Gastrointestinal stromal tümörler, gastrointestinal sistemin en sık görülen mezenkimal tümörleridir. Çoğu zaman immünohistokimyasal c-kit pozitifliği ile tanımlanan, interstisyel Cajal hücrelerinden orijin alan bu tümörler, reseptör tirozin kinaz aktivitesini etkileyen KIT veya ?Platelet derived growth factor receptor ?? (PDGFR?) mutasyonlarına sahiptir ve klasik tedavi rejimlerinden fayda görmezler. Benzer morfolojik görünüme ve lokalizasyona sahip, ancak tedavi ve prognozu diğer mezenkimal tümörlerden tamamen farklı olan gastrointestinal stromal tümörlerin doğru tanı alabilmesi oldukça önemlidir.Çalışmamızda 1995-2010 yıllarında tanı almış 37 gastrointestinal stromal tümör olgusunun, histolojik ve immünohistokimyasal parametreleri yeniden değerlendirildi. Ayrıca gastrointestinal stromal tümörler ile gerek lokalizasyon, gerekse morfolojik karakteristikleri açısından karışma ihtimali olan, 45 mezenkimal tümör de çalışmaya dahil edildi. Olguların tümüne immünohistokimyasal olarak, standart gastrointestinal stromal tümörler tanı ve ayırıcı tanı panel antikorları yanı sıra, son yıllarda gastrointestinal stromal tümörler için sensitivitesi kabul edilmiş popüler belirleyici ?Discovered on GIST 1? (DOG1) antikoru ile rutin pratikteki yararı tartışılan PDGFR? immün belirteçleri uygulandı.Çalışma kapsamımızdaki gastrointestinal stromal tümörlerin, progresif hastalık risk gruplarına göre sınıflandırılarak histomorfolojik parametrelerin araştırılması sonucunda tümör çapı, mitoz, atipi, nekroz ve ki67 indeksinin tümör risk grubu ile ilişkili olduğu saptandı (p>0.05).Gastrointestinal stromal tümör olgularımızın tümünde (%100) CD117 ve PDGFR? ile pozitif reaksiyon izlendi. CD117 ve PDGFR? pozitivite oranları, gastrointestinal stromal tümörler ile gastrointestinal stromal tümörler dışı mezenkimal tümörler arasında anlamlı olarak farklılık göstermekte idi (p<0.05). DOG1 antikoru, gastrointestinal stromal tümörler vakalarının 33 (%89)'ünde, diğer mezenkimal tümörlerin ise 3 (%7)'ünde pozitif saptandı (p<0.05). DOG1 ekspresyon oranları ile gastrointestinal stromal tümörlerin çeşitli parametreleri arasında (risk grupları, boyut, lokalizasyon, mitoz) farklılık izlenmedi.Sonuç olarak, gastrointestinal stromal tümörler tanı algoritmasında lokalizasyon ve histomorfolojik bulgulara ek olarak, ayırıcı tanıya yönelik, tümör hücre kökenini belirleyebilmek için immünohistokimyasal yöntemlere gereksinim duyulmaktadır. CD117 antikoru günümüzde hala gastrointestinal stromal tümör tanısında anahtar rol oynamaktadır. Ancak, özellikle PDGFR? mutant vakalar başta olmak üzere, CD117 ekspresyonu saptanamayan olgularda yardımcı başka antikorlara ihtiyaç vardır. DOG1 ve PDGFR? antikorlarının sensitif belirteçler olarak, CD117 ile kombine edilerek kullanılmasının tanıda yarar sağlayabileceği düşünülmüştür.

Abstract:
Gastrointestinal stromal tumors are the most common mesenchymal tumors of the gastrointestinal tract. They have been generally described as immunohistochemical c-kit positive spindle or epiteloid tumors. Because of the phenotypic similarities with the interstitial cells of Cajal, a histogenetic origin from these cells has been suggested. Gastrointestinal stromal tumors commonly have activating KIT or Platelet derived growth factor receptor ? (PDGFR?) mutations and the conventional treatments are not benefit for these tumors.In this study, we investigated 37 gastrointestinal stromal tumor and 45 other mesenchymal tumor cases and examined their morphological characteristic again. All cases were screened for immunoreactivity for classic diagnostic antibody panel and recently described populer markers Discovered on GIST 1 (DOG1) and PDGFR?.Based on these study, according to the gastrointestinal stromal tumor progressive disease classifying, tumor size, mitotic rate, necrosis and ki67 index were found to be associated with high risk groups.All gastrointestinal stromal tumor cases were positive with CD117 and PDGFR?. This result showed significant different from other mesenchymal tumor group (p<0.05). Thirty three gastrointestinal stromal tumors and 3 other mesenchymal tumors were positive with DOG1 antibody (p<0.05). There was no difference of DOG1 expression rate between gastrointestinal morphologic parameters (risk group, size, location, mitotic count).In conclusion, CD117 antibody still play a key role in the diagnosis of gastrointestinal stromal tumor. However, CD117 expression negative patients, especially PDGFR? mutant cases need different markers. DOG1 and PDGFR? combination is a useful adjunct in the diagnosis of gastrointestinal stromal tumor.