Yaşlı yetişkinlerin sağlık sorunları ile ilgili informal öğrenmeleri
Informal learning of elderly adults about health problems
Yazar: SELMA ÇOBAN
Danışman: PROF. DR. RIFAT MİSER
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yaşam Boyu Öğrenme ve Yetişkin Eğitimi Ana Bilim Dalı / Yetişkin Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Sağlık sorunları = Health problems ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age ; İnformal eğitim = Informal education ; İnformal öğrenme ortamları = Informal learning environments

Özet:
Bu araştırmada, Mardin ili Merkez Artuklu ilçesinde yaşayan yaşlı yetişkinlerin sağlık konuları ile ilgili informal öğrenme kaynaklarının neler olduğu ve bu informal öğrenme kaynaklarından neler öğrendikleri ile bu öğrenmelerinin yaşamlarına yansımasını kendi görüşlerine göre belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemi olan çoklu durum analizi ile desenlenmiştir. Araştırmanın veri kaynaklarını, Mardin ili Merkez Artuklu ilçesinde yaşayan 32 yaşlı oluşturmaktadır. Katılımcıların belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesinden yararlanılmıştır. Çalışmanın verileri görüşme yöntemi ile oluşturulmuş; görüşmeler yarı-yapılandırılmış görüşme formuyla yapılmıştır. Görüşme verilerinin analizi içerik analizi yapılarak ve gerektiği durumlarda betimsel analiz yaklaşımı kullanılarak anlamlandırılmıştır. Ayrıca informal öğrenme temalarının (informal öğrenme kaynakları ve informal öğrenme yaklaşımları arasında) yaş, cinsiyet ve eğitim durumuna göre farklılaşıp farklılaşmadığına bakmak için Ki-Kare testi ve Fisher's Exact Ki-Kare testi yapılmıştır. Araştırmada; katılımcıların tamamı evlenmiştir, katılımcıların 1/3'ü okuryazar değildir ve okuryazar olmayanların tamamı ev hanımıdır ve en çok karşılaştıkları hastalıklar kalp ve tansiyondur. Katılımcılar sağlıkları ile ilgili öğrenmelere doktor, deneyim, televizyon, kendisi, diş hekimi, yazılı doküman, çocuğu ve yakını, eş, dost ve çevre eczacı, ilaç prospektüsü ve internet gibi kaynaklardan yararlanarak ulaşmıştır. Katılımcılar bu kaynaklardan danışma, deneyimleme, algın, öz-yönelimli, tavsiye, önceki öğrenmeler başvurma ve örnek alma yaklaşımlarını kullanarak yararlanmışlardır. Katılımcılar hastalıkları ile ilgili bilmedikleri bir durum ile karşılaştıklarında doktordan, hastaneden, 112 acil sağlık hizmetlerinden ve yakınından destek almaktadır. Katılımcıların 1/3'ü sağlık profesyonellerine hastalığı ile ilgili soru soramadığı için sağlık personelinden informal öğrenme kaynağı olarak yararlanmamıştır. Katılımcılar genel olarak sağlıkla ile ilgili informal öğrenmelerini yaşamlarında uygulamaktadır. Katılımcıların kullandıkları öğrenme kaynağı yaş ve cinsiyet değişkenine göre farklılık göstermezken, eğitim durumu değişkenine göre farklılık göstermiştir.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine what the informal learning resources related to health issues are and what they learn from these informal learning resources and the reflection of this learning on their lives according to their own views. The research was carried out with the qualitative research method and was designed with multiple case analysis. The data sources of the research consist of 32 elderly people living in the Central Artuklu district of Mardin province. Maximum diversity sampling, one of the purposive sampling methods, was used to determine the participants. The data of the study was created by interview method; The interviews were made a semi-structured interview form. The analysis of the interview data was made sense by making content analysis and using descriptive analysis approach when necessary. In addition, Chi-Square test and Fisher's Exact Chi-Square test were conducted to see whether informal learning themes (between informal learning resources and informal learning approaches) differ according to age, gender and educational status. In the research; all of the participants were married, 1/3 of the participants are illiterate and all of the illiterate are housewives and the diseases they encounter most are heart and blood pressure. Participants learned about their health by using resources such as doctor, experience, television, themselves, dentists, written documents, children and relatives, spouses, friends and environmental pharmacists, drug leaflets and the internet. Participants benefited from these resources using the approaches of consultation, experimentation, perception, self-direction, advice, prior learning, and modeling. When the participants encounter a situation that they do not know about their diseases, they receive support from the doctor, hospital, 112 emergency health services and their relatives. Since 1/3 of the participants could not ask health professionals about their illness, they did not benefit from the health personnel as an informal learning resource. Participants generally apply their informal learning about health in their lives. While the learning resource used by the participants did not differ according to the age and gender variable, it differed according to the educational status variable.