Kızıçam (Pinus brutia)kabuk taneni eldesinde ekstraksiyon yöntemlerinin verim ve kimyasal bileşim üzerine etkisi
The effect of extraction methodson yield and chemical compound of bark tannin from redpine (Pinus brutia)
Yazar: BAŞAK ATILGAN
Danışman: PROF. DR. SAMİ İMAMOĞLU ; YRD. DOÇ. DR. OKTAY GÖNÜLTAŞ
Bursa Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Orman Ürünleri Kimyası ve Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışmada; ülkemizde büyük bir potansiyele sahip olan kızılçam (Pinus brutia) türünün kabuk tanen verimi ve bileşimi incelenmiştir. Ülkemizde kızılçamın yayılış gösterdiği  Yalova ili bölgesindeki ağaçların kesilmesi ile oluşan kabuk artıklarından örnekler alınmıştır. Alınan bu örnekler ekraksiyon işlemlerine tabi tutularak ardından fenolik bileşik analizleri yapılmıştır. Bu analizler sonrasında elde edilen sonuçlar doğrultusunda ekstraksiyon yöntemleri birbiri ile kıyaslanmıştır.
Kızılçam kabuk taneni için en yüksek verim ve tanen içeriği geleneksel yöntemlere kıyasla gelişmiş ekstraksiyon yöntemlerinde bulunmuştur. Mikrodalga destekli ekstraksiyon ve ultrases destekli ekstraksiyon kıyaslandığında ise aynı kabuk çözücü oranlarında mikrodalga destekli ekstraksiyonda daha yüksek verim değerleri elde edilmiştir.  Solvent tüketimine bakıldığında en fazla solvent tüketim miktarı soxhlet ekstraksiyonu ve klasik sulu çözelti ekstraksiyonunda olmuştur. Bu ekstraksiyon yöntemlerinin uzun ekstraksiyon süresi ihtiyacı gelişmiş ekstraksiyon yöntemlerine göre dezavantajıdır.
Günümüzde çevre dostu biyo bazlı materyallerin üretiminde kullanımı gün geçtikçe artmaktadır. Ekstraksiyon aşaması yenilenebilir biyopolimerin üretiminde kritik önem taşır. Klasik sulu çözelti ekstraksiyonu sırasında yüksek ekstraksiyon sıcaklığı ve uzun ekstraksiyon süresi ekstrakt verimini artırırken, kabuk tanenlerinde oksidatif etki, kondenzasyona, termal bozunmaya ve yüksek safsızlık gibi olumsuz sonuçlara neden olmaktadır. Bu çalışma kapsamında yapılan ekstraksiyon yöntemlerinin kızılçam kabuk taneni ekstraksiyonunda kullanılması ile ekstraksiyon aşamasının iyileştirilerek yüksek verim ve saflığı, daha az solvent ve kimyasal kullanmak ve düşük enerji tüketimi değerlerine ulaşılması amaçlanmıştır.

Anahtar kelimeler: Ekstraksiyon, tanen, kızılçam kabuğu, ultrases, mikrodalga, fenolik bileşik.

Abstract:
In this study; phenolic components of the red pine (Pinus brutia) bark, which has a great potential in our country, have been examined. Samples were taken from Yalova province region where the red pine widelly spreads as the crust residues formed by the cutting of the trees. These samples were subjected to additional extraction procedures and analyzed for phenolic compounds by separating them into their chemical components. Extraction methods are compared with each other in the direction of the results obtained in the case of these analyzes.
The highest tannin yield and contents in red pine have been found in improved extraction methods compared to traditional methods. Microwave assisted extraction and ultrasound assisted extraction yielded higher yield values in microwave assisted extraction at the same shell solvent ratios. When solvent consumption is considered, the maximum amount of solvent consumption is in the case of soxlet extraction and conventional aqueous solution extraction. This extraction is disadvantageous compared to the advanced extraction methods because long time extraction is required.
Today, the use of environmentally friendly bio-based materials in production is increasing. In the production of this renewable biopolymer, the extraction stage is critical. While high extraction temperature and long extraction time increase the yield of extract during classical aqueous solution extraction, it causes negative results such as condensation, high impurity, thermal degradation and oxidative effect in shell tannins. In this study, it is aimed to achieve high efficiency and purity, less solvent and chemical usage and low energy consumption values in red pine bark tannin extraction with improving stage extraction specific extraction methods.

Keywords: Extraction, tannin, redpine bark, ultrasonic, microwave, phenolic compounds.