Gercüş ilçesinin (Batman) beşeri ve ekonomik coğrafyası
The human and economic geography of Gercüş county
Yazar: MEHMET EMİN YAKUT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SELÇUK HAYLI
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Batman-Gerçüş = Batman-Gerçüş ; Beşeri coğrafya = Human geography ; Coğrafya = Geography ; Ekonomik coğrafya = Economic geography

Özet:
Gercüş ilçesi, Güneydoğu Anadolu Bölgesi?nin Dicle Bölümü?nde yer alır. Güneydoğu Torosların güneyi ile Mardin Eşiği?nin kuzeyinde yer alan ilçe, Dicle Nehri?nin güney kıyısında batı-doğu doğrultusunda uzanır. Doğusunda Mardin, Siirt, Şırnak il sınırlarının kesişimi, batısında Mardin ilinin Savur ilçesi, kuzeyinde Batman Merkez ve Hasankeyf ilçesi, güneyinde ise Mardin ilinin Midyat ilçesi vardır. 1926 yılında ilçe olmasından sonra idari merkez olması gelişme göstermesini sağlamıştır.Araştırma sahası engebeli bir araziye sahip olmasına rağmen iklimin uygun olması ve verimli tarım alanlarına sahip olmasına bağlı olarak önemli oranda nüfus ve yerleşme yoğunluğuna sahiptir. 1985 yılı, araştırma sahasında nüfus miktarının en yüksek değerlere ulaştığı zamandır.Günümüzden 8000 yıl öncesine dayandığı kabul edilen, çok eski bir yerleşim alanı üzerinde bulunan Gercüş Hititler, Romalılar, Bizanslılar, Selçuklular ve Osmanlılar gibi pek çok farklı uygarlığın iskan sahalarından birisi olmuştur. Günümüzde ise Gercüş ilçesinde, ilçe merkezi dışında iki belde ve 56 köy yerleşmesi bulunmaktadır.İlçedeki ekonomik faaliyetlerin temelini bağcılık ve tarla ziraatı oluşturmaktadır. Besi hayvancılığının da geliştirilmeye çalışıldığı ilçede ticaret gelişme göstermesine karşılık, bu ihtiyaçların Batman il merkezinde kolaylıkla karşılanabiliyor olması nedeni ile gelişim hızı yavaştır.


Anahtar Kelimeler: Coğrafya, Beşeri Coğrafya, Ekonomik Coğrafya, Gercüş, Batman, Nüfus, Yerleşme, Ekonomik Faaliyetler, Arazi Kullanımı, Tarım.

Abstract:
Gercüş, which is in the upper part division of Southeast Anatolia region, takes part in the north of Mardin Midyat plateau. The county lies through the south coast of Tigris river in the west-east way. On its east, there are conjunction of Mardin, Siirt and Şırnak borders, on its west Savur county of Mardin city, on its North centre of Batman and Hasankeyf county, on its South Midyat county of Mardin city. After becoming county in 1926, its becoming governmental centre helped it develop.The research field, though having a rough land, is densely populated and settled because of its convenient climate and productive agriculture lands. The year 1985 is the time when the population rate reached in the research field.Gercüş, whose history is accepted to go beyond 8000 years from now and which is on a very old settlement area has been a settlement center for many civilizations such as Hittites, Roman Empire, The Byzantines, Selcuk Turks and Ottoman Empire. But for today, there are two town and 56 villages in Gercüş County apart from the county center.
Vine cultivation and agriculture are two main economic facilities in the county. İn the county where livestock fattening is also tried to be developed, though trade shows development, this development is not in a desired speed because these needs can be fulfilled in Batman city centre.



Key Word: Geography, Human Geography, Economic Geography, Gercüş, Batman, population, settlement, economic activities, land use, agriculture