Kadına yönelik siber şiddet ve psikolojik sağlık arasındaki ilişkide olayın ve sosyal medya kimliğinin merkeziliğinin etkisi
The effect of event and social media identity centrality on the relationship between cyber violence against women and psychological health
Yazar: NİLAY ABINIK
Danışman: DOÇ. DR. İNCİ BOYACIOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Kadına yönelik şiddet = Violence against women ; Kadınlar = Women ; Olay merkeziyeti = Event centrality ; Psikolojik sağlık = Psychological health ; Sanal kimlik = Virtual identity ; Sayısal kimlik = Digital identity ; Siber şiddet = Cyber-harassment ; Sosyal medya = Social media ; Ölçekler = Scales ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu çalışmanın amacı, kadına yönelik siber şiddet ile psikolojik sağlık arasındaki ilişkiyi siber şiddet olayının kendine özgü özellikleri ve kişilerin sosyal medya ile ilişkileri çerçevesinde incelemektir. Bu amaçla, siber şiddet ve kadınların psikolojik sağlığı arasındaki ilişkiler siber şiddet olayının nitelikleri, olayın merkeziliği ve sosyal medya kimliği açısından değerlendirilmiştir. Çalışmaya siber şiddete maruz bırakılan 328 kadın (18 yaş ve üstü) katılmıştır. Katılımcılar sırasıyla Kişisel Bilgi Formu, Sosyal Karşılaştırma Ölçeği, Sosyal Medya Kimliğinin Merkeziliği Ölçeği, Siber Mağduriyet Ölçeği, Siber Şiddet Deneyimine İlişkin Soru Formu, Olayların Merkeziliği Ölçeği, Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği-Kısa Formu ve Covid-19 Sürecinde Psikolojik Semptomların Kontrolüne Dair Sorular'ı doldurmuştur. Araştırma bulguları, siber şiddetin psikolojik semptomlarla (depresyon, anksiyete ve stres) pozitif yönde ilişkili olduğunu göstermiştir. Sosyal medya kimliğinin merkeziliği, siber şiddet ve psikolojik sağlık ilişkisinde, düzenleyici bir role sahip değilken, siber şiddet olayının merkeziliği bu ilişkide aracılık etkisi göstermiştir. Elde edilen bulgular, siber şiddetin kadınların sosyal medyayla ilişkilerinden bağımsız olarak, psikolojik sağlıklarını olumsuz şekilde etkileyebileceğine işaret etmektedir. Ayrıca, deneyimlenen siber şiddet olayının, kadınlar tarafından hayat hikayelerinin ve/veya benliklerinin ne derece merkezinde algılandığı kadınların psikolojik sağlığı açısından belirleyicidir. Olayın merkeziliğine ilişkin bu bulgular, kadına yönelik siber şiddete yönelik kuramsal çalışmalara özgün bir katkı sunduğu gibi, önleme ve müdahale çalışmaları için de yol gösterici bir nitelik taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler: Siber Şiddet, Kadına Yönelik Şiddet, Olayın Merkeziliği, Sosyal Medya Kimliği, Ego Katılımı

Abstract:
The purpose of the study is to examine the relationship between cyber violence against women and psychological health within the framework of the peculiar characteristics of cyber violence events and individuals' relations with social media. For that purpose, the relationships between cyber violence and women's psychological health are evaluated in terms of the characteristics of cyber violence events, the centrality of events, and social media identity. 328 women (aged 18+) who are exposed to cyber violence participated in the study. Participants completed the Personal Information Form, Social Comparison Scale, Social Media Identity Centrality Scale, Cyber Victimization Scale, Question Form for Cyber Violence Experience, Centrality of Events Scale, Depression Anxiety Stress Scale-Short Form, and Questions About the Control of Psychological Symptoms in the Covid-19 Process, respectively. Research results have shown that cyber violence is positively associated with psychological symptoms (depression, anxiety, and stress). Whereas the centrality of social media identity does not have a moderator role in the relationship between cyber violence and psychological health, the centrality of cyber violence events has shown a mediation effect in this relationship. The results indicate that cyber violence can negatively impact women's psychological health, regardless of their relationship with social media. In addition, the extent to which the experienced cyber violence event is perceived by women at the center of their life stories and or selves is determinant in women's psychological health. These findings regarding the centrality of the incident provide an original contribution to the theoretical studies on cyber violence against women also have a guiding qualification for prevention and intervention studies.

Keywords: Cyber Violence, Violence Against Women, Centrality of Event, Social Media Identity, Ego Involvement