Stereotaktik tedavilerde dozimetrik parametrelerin farklı dozimetre teknikleri kullanılarak karşılaştırılması
Comparison of dosimetric parameters using different dosimeter techniques in stereotactic treatments
Yazar: CANAN ERTUNÇ ARSLANOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. SERRA ARUN KAMER
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı / Tıbbi Radyofizik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Onkoloji = Oncology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Stereotaktik ışınlama, beyindeki küçük lezyonların tedavisinde yüksek konformal bir doz oluşturmak için geliştirilmiş bir radyoterapi tedavi tekniğidir. Böylesi küçük alanların doğru tedavi edilebilmesi için hassas dozimetrik ölçümlerin yapılması çok önemlidir. Bu çalışmanın amacı, stereotaktik tedavilerde dozimetrik parametrelerin farklı dozimetri sistemleri kullanılarak karşılaştırılmasıdır.Dozimetrik ölçümler alınmadan önce cihazın kalibrasyonu yapılmış ve tolerans sınırları içinde çalışması sağlanmıştır. Daha sonra mini çok yapraklı kolimatör lineer hızlandırıcıya tutturulmuştur. Çalışmada kullanılan 0.01 cm³ hacimli iyon odası, radyografik film dozimetre ve LiF termolüminesans dozimetre sistemlerinin küçük alan dozimetresine uygunluğunu bulmak için verim faktörleri, yüzde derin doz değerleri ve demet profilleri değerlendirilmiştir. Verim faktörlerini dozimetre cinsine göre değerlendirmek için 12 farklı alan için ölçüm yapılmıştır. Yüzde derin dozlar eşmerkezde 1x1, 2x2, 4x4 ve 6x6 cm² olan alanlar için; demet profilleri ise 2x2, 4x4 ve 6x6 cm²' lik alanlar için ölçülmüştür.Verim faktörü ölçümlerinde 0.5 cm² alan boyutu için iyon odası ile alınan değer, film ile alınan değere göre daha küçük olduğu ve fark %15.4 olarak hesaplanmıştır. Daha büyük alanlar için ise her dozimetre ile elde edilen verim faktörleri arasında anlamlı fark gözlenmemiştir. Yüzde derin doz ölçümlerinde 1x1 cm² alan boyutu için iyon odası ile film arasındaki maksimum fark % 2.6 iken TLD için ise % 2.5' tur. Diğer alan boyutları için farklar % 2.5' tan küçüktür. Demet profillerinde de ölçülen her alan için dozimetrelerin uyumu gözlenmiştir.Çalışmamızın sonucunda dozimetreler arasında istatistiksel olarak mutlak bir uyumun olduğu ve anlamlı farklılık göstermedikleri belirlenmiştir. Ancak küçük alan dozimetrisinde verim faktörü ve yüzde derin doz ölçümlerinde 0.01 cm³ hacimli iyon odasının, demet profilleri için ise yüksek uzaysal çözünürlüklü film dozimetrenin daha elverişli olduğu söylenebilir.Anahtar sözcükler: Stereotaktik tedavi, Lineer hızlandırıcı, Küçük alan dozimetrisi.

Abstract:
Stereotactic irradiation is a technique of radiotherapy treatment introduced to obtain a high conformal dose for small lesions of the brain. It is important to make careful dosimetric evaluation to more precise treatment in the small fields. The aim of this study is to compare the dosimetric parameters using different dosimeters such as small ionization chamber, film and thermoluminescent dosimeter in stereotactic treatments.The device had been calibrated and provided to work between tolerance limits before the dosimeters had been radiated. Then mini multileaf colimator had been attached to linear accelerator. Out-put factors, percentage depth doses and beam profiles was evaluated how they depend on dosimeter types and dimentions. Out-put factors were measured in 12 different fields, percentage depth doses were studied for 1x1, 2x2, 4x4 ve 6x6 cm² defined at isocentr, and beam profiles were measured for 2x2, 4x4 ve 6x6 cm² fields with 0.01 cm³ ion chamber, radiographic film and LiF thermoluminescent dosimeters.In the output factor measurements, the value that obtained with ionization chamber is lower than those of the film and the difference of them was 15.4 %. Meaningful distinction could not to be observed between output factors measured with each dosimeters for the larger fields. The maximum variation among ionization chamber and film was 2.6 %, and ionization chamber and TLD were 2.5 % in 1x1 cm² for the percentage depth dose measurements. The differences for other fields was smaller than 2.5 %. According to the data obtained for beam profile, no meaningful difference was detected between the dosimeters.It is determined that the analysis of measurement values are not statistically meaningful. Our ionization chamber can be prefered in years of small field dosimetry measuments of the out-put factor and percentage depth dose, and radiographic film dosimetry can be used beam profiles because it has high spatial resolution.Key words: Stereotactic therapy, Linear accelarator, Small field dosimetry.