Türk vergi hukukunda tarh
Tax assessment in Turkish tax law
Yazar: ZEYNEP SENA ACAR
Danışman: PROF. DR. ÜMİT SÜLEYMAN ÜSTÜN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Tarh = Imposition ; Türk vergi hukuku = Turkish tax law ; Vergi Usul Kanunu = Tax Procedural Code ; Vergi hukuku = Tax law ; Vergi tarhı = Tax assessment ; Vergiler = Taxes

Özet:
Vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi ile vergilendirme sürecinin sebebi meydana gelmiş olur. Bu aşamadan sonra yapılan ilk ve asıl işlem tarh işlemidir. Dolayısıyla verginin tarhının vergiyi doğuran olaya bağlı olarak tesis edildiğini ve vergi alacağının tespitine yönelik bir işlem olduğunu söylemek mümkündür.  Vergi Usul Kanunu'nun 20. maddesine göre "Verginin tarhı, vergi alacağının kanunlarında gösterilen matrah ve nispetler üzerinden vergi dairesi tarafından hesaplanarak bu alacağı miktar itibariyle tesbit eden idari muameledir." Dolayısıyla tarh işleminin ele alınabilmesi için, tarhiyatın gerçekleştirilmesi hususunda kanunen temel kavram olarak nitelendirilen; verginin konusu, matrahı ve nispetler, verginin tarhı açısından temel unsur niteliğindedir. Kanundaki tanıma bakıldığında, tarh işleminin açıkça idari işlem olarak nitelendirildiği görülmektedir. 
Devletin vergi alacaklısı konumunda bulunması nedeniyle yerine getirmesi gereken birtakım ödevleri bulunmaktadır. Bu ödevler ise vergilendirme sürecinde vergi kanunlarını eksiksiz bir şekilde uygulaması, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi ile vergiyi tarh ve tebliğ ederek tahakkuku gerçekleştirilmesi ve nihayetinde verginin tahsilinin sağlanmasıdır. Dolayısıyla idari işlem için geçerli olan tüm esaslar tarh için de söz konusu olacaktır. 
Verginin tarhına ön işlem teşkil eden işlemler adından da anlaşılacağı üzere vergi tarhının gerçekleştirilmesi bakımından çok büyük önem arz eder. Mükellefin beyanının doğruluğunun araştırılması ve özellikle matrahın idare tarafından gerçekleştirildiği durumlarda tarhiyatın gerçekleştirilmesi bu ön işlemlerin varlığına bağlıdır. Yoklama, inceleme, arama, bilgi toplama, takdir komisyonunca matrah hesaplanması ve izaha davet işlemleri verginin tarhına dayanak olan ve matraha hazırlayıcı işlemler niteliğinde olup "Tarhiyata Ön İşlemler" başlığı altında ele alınabilir.
Vergi Usul Kanunu'nda düzenlenen tarh usulleri ise şunlardır; "beyana dayanan tarh", "ikmal yoluyla (ikmalen) tarh"," re'sen tarh" ve "idarece tarh"tır. Kanunda tarh yöntemi olarak düzenlenmiş bu usullerin yanında "düzeltme tarhı"nı da bu kısımda ele alabiliriz.

Abstract:
When the realization of the taxable event occurs, the reason for the taxation process emerges. After this stage, the first and main process is the imposition process. Therefore, it is possible to say that the tax base is established depending on the taxable event and it is a process for the determination of the tax receivable. According to Article 20 of the Tax Procedure Law, "Tax assessment is the administrative act that determines the amount of this receivable by calculating the tax receivable on the basis of the tax base and rates specified in the laws." Therefore, in order to deal with the evaluation process, which is defined as the basic concept in the law on the realization of the evaluation; The subject, base and rates of the tax are the basic elements in the tax assessment. Looking at the definition in the law, it is seen that the evaluation process is clearly defined as an administrative action.
Since the state is in the position of tax creditor, there are some duties that must be fulfilled. These duties are the full implementation of tax laws in the taxation process, the realization of the taxable event, the realization of the accrual by imposing and notifying the tax, and finally the collection of the tax. Therefore, all principles regarding administrative action will also apply to the evaluation.
As the name suggests, the transactions that constitute the preliminary process of tax assessment are of great importance for the realization of tax assessment. Especially in cases where tax assessment is made by the administration, the investigation of the accuracy of the taxpayer declaration and the realization of the assessment depend on the existence of these preliminary processes. Survey, examination, research, information gathering, calculation of the tax base by the valuation commission and invitation to explanation are the transactions that form the basis of tax assessment and preparation for assessment and can be discussed under the heading "". Evaluation Pre-Processes".
The accrual procedures regulated in the Tax Procedure Law are as follows; These are "declaration-based evaluation", "evaluation by supply", ex officio evaluation and "administrative evaluation". In addition to these procedures, which are regulated as an evaluation method in the law, we can also consider the "correction evaluation" in this section.