Konumsal enterpolasyon yöntemlerinin uygulanması: Karadeniz bölgesi günlük ortalama sıcaklık verileri örneği
A study on application of spatial interpolation methods: Case study on daily mean temperature data at black sea region
Yazar: SELMA ZENGİN KAZANCI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EMİNE TANIR KAYIKÇI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Bu çalışmada, Karadeniz Bölgesi'nde farklı konumsal özelliklere sahip olan 1981-2012 yıllarında 52 tane meteoroloji istasyonundan alınan günlük ortalama sıcaklık verilerine dayanarak 9 konumsal enterpolasyon yöntemi uygulanmıştır. Çalışmada, 5 farklı jeoistatiksel olmayan yöntem kullanılmıştır. Bunlardan ikisi, hem Orijinal hem de Değiştirilmiş Shaperd Yöntemi ile ağırlıklandırma yapılarak uygulanan Ters Ağırlıklı Mesafe Yöntemleri (IDW-Inverse Distance Weighted)'dir. 3. yöntem olarak, Lapse Rate (LR-değişim oranı) yönteminde günlük lapse rate oranları belirlenmiştir. Son iki yöntem ise, Basit Doğrusal Regresyon Analizi, Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi modellenmiştir. Birleştirilmiş Basit Doğrusal Regresyon IDW Yöntemi ve Birleştirilmiş Çoklu Doğrusal Regresyon ve IDW Yöntemi ve Birleştirilmiş Lapse Rate ve IDW Yöntemi olarak 3 birleştirilmiş yöntem kullanılmıştır. Bu çalışmada 9. yöntem olarak jeoistatistiksel yöntem olarak ordinary Kriging yöntemi uygulanmıştır. Enterpolasyon tahminlerinin, farklı mevsimlere ait uygulamalarda nasıl değiştiği ve hem enterpolasyon noktasının hem de dayanak noktalarının konumlarındaki değişimden nasıl etkilendiğini belirlemek amacıyla hata kriterleri üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır. Enterpolasyon tahmin hatalarının aylık minimum, maksimum değerleri, karesel ortalama hataları (KOH) ve mutlak hatalar ortalaması (MHO) gibi hata kriterlerine bakılarak yöntemlerin sonuçları karşılaştırıldı

Abstract:
In this study, 9 spatial interpolation methods were applied to daily mean temperature datafrom 1981 to 2012 of 52 meteorological stations located in Blacksea region. In the study, 5 non-geostatistical methods were used. Two of them are Inverse Distance Method (IDW) using Original Shaperd and Modified Shaperd derived weights. Within Lapse Rate Method as a third method in this study, daily lapse rates were calculated. The last two methods applied as Simple Linear Regression Model and Multiple Linear Regression Model. The simple linear regresion model focused on the relationship between a dependent variable as temperature and one independent variable as point elevation. On the other hand, multiple regression model concentrated on relationship between a dependent variable as temperature and three independent variable as point longitude, latitude and elevation. Hypothesis tests were conducted to determine whether there is a significant linear relationship between an independent variable(s) and a dependent variable. Three methods as Combined Simple Linear Regression and IDW, Combined Multiple Linear Regression and IDW and Combined Lapse Rate and IDW were performed as combined methods. Ordinary Kriging were as geostatistical methods were performed the 9. Method. In order to determine how interpolation results differ due to seasons, positions of either inperpolation point(s) or fixed points, different error criteria were used. The results were compared by looking at monhtly minimum and maximum error, mean square error (MSQ), absolute mean error (AME) of which are calculated out of differences between real value and interpolation value.