İstanbul'da orman sınırları dışına çıkarma uygulamalarının ormancılık politikası yönünden irdelenmesi
An examination of applications of the land which taken out of the forest regime in terms of forest policy
Yazar: MURAT KÖSE
Danışman: PROF. DR. AYTUĞ AKESEN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ormancılık Politikası ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Orman kadastrosu = Forest cadaster ; Ormancılık politikaları = Forestry policies

Özet:
Ormanların korunması için kanun koyucu tarihi süreçte orman halk ilişkileri arasındaki dengeyi kurmaya çalışarak yeni yeni düzenlemeler getirmiştir. Ancak getirilen düzenlemeler yetersiz kalmış ve hâlâ da kalmaktadır. Orman ve bitki örtüsü varlığının korunması ve güvenliğinin sağlanması konusunda, ülkemizde ilk önlem alınması gereken alan İstanbul?dur. Bunun pek çok nedeni vardır. Hızlı nüfus artışı ve sağlıksız kentleşme, bu nedenlerin ön sıralarında gelmektedir. 
Bu tez çalışmasının başlıca amaçları; (1) Orman sınırları dışına çıkarma işlemlerine yönelik olarak gerçekleştirilen kadastro çalışmalarını ormancılık tekniği yönünden  analiz etmek, (2) Bu çalışmaların mevzuat bakımından öngörülen amaçlara uygunluğunu irdelemek, (3) Kadastro ekipleri, orman idareleri ve orman köylülerinin bakışıyla bu çalışmalara yönelik sorunları belirlemek ve çözümüne ilişkin öneriler getirmek (4) Orman sınırları dışına çıkarma uygulamalarının ülkemiz ormancılığı açısından doğurabileceği sonuçları tartışmaktır. 

Bu amaçlar çerçevesinde İstanbul İli araştırma alanı olarak seçilmiştir. Ancak zaman ve çalışabilirlik açısından İstanbul?daki bütün orman sınırları dışına çıkarılan alanların tek tek ele alınıp değerlendirilmesi olanaklı olamayacağından, yöresel ölçekte bir örnek alanın seçilmesi uygun görülmüştür. Orman kaynakları, orman halk ilişkileri yönlerinden önemli bir alan olması ve yörede bu zamana kadar orman sınırları dışına çıkarma uygulamalarının yapılmış olması, ayrıca araştırıcının Şile Orman İşletme Müdürlüğü (ŞOİ)?nde görev yapması nedenleriyle, İstanbul İli Şile İlçesi?nde Ahmetli, İmrendere, Karamendere, Korucuköy ve Ovacık Köyleri orman sınırları dışına çıkarma uygulamaları açısından örnek alanlar olarak seçilmiştir. Ayrıca  Darlık Barajı nedeniyle Darlık Köyünün eski yerleşim yerinden başka bir yere zorunlu olarak göç ettirilmesi, bugünkü yerleşim yerinin de bir kısmının orman sınırları içinde kalması, bu köyde yaklaşık 30 yıldır köyün yerleşim yeri ile ilgili problemlerin çözülememesi nedenleriyle Darlık Köyü 2/A uygulaması açısından örnek alan olarak seçilmiştir.

Bu araştırma beş aşamalı bir süreçte gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada araştırmaya ilişkin ilgili literatür ve doküman temin edilerek değerlendirilmiştir. İkinci aşamada araştırma alanında orman sınırları dışına çıkarma işlemi bakımından 6831 Sayılı Orman Kanunu ve söz konusu kanunda değişiklik yapan diğer kanunlar tarih sıralamasına göre ayrı ayrı ele alınmıştır. Bu kanunlara göre, 2. Madde ve 2/B Madde uygulamaları ile orman dışına çıkarılan alanlar İstanbul?da ilçeler ve orman işletme müdürlükleri bazında değerlendirilmiştir. Üçüncü aşamada, İstanbul?da Şile İlçesi Ahmetli Köyünde 8, İmrendere Köyünde 7, Karamandere Köyünde  4, Korucu Köyünde 9, Ovacık Köyünde 12 adet parsel üzerinde çalışılmış, araştırma alanında seçilen tüm örnek alanlar incelenmiştir. Böylece 2/B uygulamalarına ilişkin karşılaşılan teknik sorunlar ortaya konulmaya çalışılmıştır. Dördüncü aşamada, Darlık Köyünün eski yerleşim yerinden başka bir yere zorunlu olarak göç ettirilmesi, bugünkü yerleşim yerinin bir kısmının da orman sınırları içinde kalmasından dolayı, Köyün yerleşim yeri ile ilgili sorununa çözüm bulunabilmesi amacıyla, Darlık Köyü 2/A uygulamalarında  çalışmamızda ele alınmıştır. Beşinci aşamada, 2/B arazi kullanıcıları ile ormancılık örgütü teşkilatı çalışanlarının, 2/B uygulamalarına ilişkin bakış açılarını öğrenmek amacıyla anket çalışması yapılmıştır. Bu şekilde 2/B uygulamalarında karşıt iki kesimin bakış açıları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Yine 2/A uygulaması düşünülen köyde yaşayanlarla yüz yüze görüşmeler yapılarak, sorunun çözümünde köylünün düşünceleri belirlenmeye çalışılmıştır. Arazide elde edilen veriler büroda değerlendirilmiş ve ilgili literatür bilgileri desteğiyle tartışılarak tez metni oluşturulmuştur.

Araştırma kaynaklar dahil 6 ana başlıktan oluşmaktadır. Birinci ana başlık ?giriş? bölümünden oluşmaktadır. İkinci ana başlık olan ?genel bilgiler? bölümünde kadastro ve mülkiyet kavramalarının tanımları verilmiş olup, orman alanlarının belirlenmesi ve orman sınırları dışına çıkarma uygulamalarında yasal ve hukuki süreç ana hatlarıyla ortaya konulmaya çalışılmıştır. Üçüncü ana başlıkta verilen ?materyal ve yöntem? bölümünde, araştırmada kullanılan materyallerin neler olduğu, nasıl elde edildiği ve araştırmada hangi yöntemler kullanıldığına dair bilgiler verilmiştir. Dördüncü ana başlıkta ?bulgular?  bölümünde verilen 2/B ve 2/A uygulamalarına ilişkin yapılan çalışmalardan özlü bilgiler sunulmuş ve bu bağlamda araştırmanın literatürdeki yeri belirlenmeye çalışılmıştır. Beşinci ana başlıkta da ?sonuç? bölümünde ortaya çıkan sonuçlar ve şekillenen önerilerimize yer verilmiştir.

Araştırma sonucunda 1744, 2896 ve 3302 Sayılı Yasalarla değişik 2B uygulamalarının, son yapılan ve kesin olan 5831 Sayılı Yasa uygulamalarıyla değerlendirildiğinde; araştırma alanında sınır taşlarının araziye tesisi ve haritaya tersimi sırasında önemli teknik hataların oluştuğu, uygulamalara konu edilen arazilerin bir kısmının bilim ve fen bakımından orman niteliklerini kaybetmedikleri ve ilgili mevzuatta öngörülen ölçütlere uymadığı belirlenmiştir. 2/B? ye konu olmuş sahaların önemli bir kısmı ise; eskiden beri sahipli olan orman dışı tapulu araziler olduğu, orman kadastrosunun yapıldığı yıllarda bile tarım arazisi olarak kullanılan, hatta tapulu olan bu arazilerin orman tahdit sınırları içine alınmış ve süresi içinde itiraz edilmediğinden dolayı kesinleşmiş olduğu anlaşılmıştır. Böyle yerler 2/B Madde uygulaması ile orman sınırları dışına çıkarılarak, eski tahditte yapılmış olan hatalı işlemlerin bu şekilde düzeltilmekte olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Orman Kadastrosu, 2/B uygulamaları, kanun koyucu, araştırma objesi, ormancılık politikası.

Abstract:
For the protection of forests, the law-maker has brought new regulations in order to set balance between forest-public relations within the historical process. However, the regulation introduced has remained and still remains incapable. Istanbul is first place that measure is required to be taken on the subject of protection of existence of forest and vegetation cover and providing their safety. There are so many reasons for this. Rapid population growth and unhealthy urbanization are the leading reasons. Main aims of this thesis study are as follows: (1) to analyse the cadastral works carried out on processes of taking out of forest boundary in terms of forestry engineering, (2) to examine the compliance of these works with the purposes foreseen in terms of legislation, (3) to determine problems on these works from the point of view of cadastre teams, forest administrations and forest villagers and (4) to discuss the results that may arise from the implementations of taking out of forest boundaries in terms of forestry of our country. 

Within the framework of these purposes, the city of Istanbul has been selected as the area of study. However, as it will not be possible to handle and evaluate all areas taken out of forest boundaries in Istanbul, in terms of time and workableness, it has been deemed appropriate to select a sample area on a local scale. As the forest resources are an important area in terms of forest public relations and the implementations of taking out of forest have been made until this time in the locality and also the examiner works at Şile Forestry Operation Directorate (ŞOİ), in Istanbul City, Şile District, the villages of Ahmetli, İmrendere, Karamendere, Korucuköy and Ovacık were selected as sample areas in terms of 2/B implementations of taking out of forest.  Furthermore, as the inhabitants of Darlık Village were forced to move to another place due to Darlık Dam, and the present residential area is within the boundaries of forest and the problems regarding the residential area of this village has not been solved for about 30 years, Darlık Village was selected as sample area  in terms of 2/A implementation. 

This study has been conducted in a five-stage process. In the first stage, the study-related literature and document were obtained and evaluated. In the second stage, the Forest Law Numbered 6831 and other laws amending the mentioned law were separately examined chronologically with respect to the process of taking out of forest boundaries, in the field of study. According to these laws, the areas taken out of forest boundaries with Article 2 and 2/B implementations were evaluated on the basis of districts and forestry operation directorates in Istanbul. In the third stage, in Istanbul Şile District, in Ahmetli Village 8, in İmrendere Village 7, in Karamandere Village 4, in Korucu Village and in Ovacık Village 8 parcels of land were studied on. So, all sample areas selected in the field of study were examined. So, it was tried to put forward the problems encountered in relation with 2/B implementations. In the fourth stage, due to the forced migration of Darlık Village from its old settlement to another place and as a part of its current settlement is within the forest boundaries, in 2/A implementations, Darlık Village were handled in our study in order to find a solution to the problem about the settlement of the Village. In the fifth stage, a questionnaire study was applied to 2/B land users and employees of forestry organization in order to find out their opinions on 2/B implementations. In this way, it was tried to put forward the points of view of the two opposite fractions in the 2/B implementations. Also, face-to-face interviews were made with people living in the village that 2/A is planned to be implemented and it was tried to determine the ideas of the villagers on solving the problem. The data obtained on land were evaluated in the office and thesis text was created after discussing with the support of the related literature data. 

The study consists of 6 chapters including references. The first chapter consists of ?introduction? part. In the second chapter ?general information?, the definitions the terms cadastre and property ownership and the determination of forest areas and legal and lawful process in implementations of taking out of forest areas are tried to be generally introduced. In the third chapter ?material and method? , information about which materials were used in the study, how they were obtained and which methods were used in the study are given. In the fourth chapter ?findings?, substantial information from studies carried out on 2/B and 2/A implementations are presented and within this context the place of the study within the literature has been tried to be determined. In the fifth chapter ?conclusion?, the generated results and our shaped recommendations are available.

As a result of the study, when different 2/B implementations with Laws numbered 1744, 2896 and 3302 were evaluated with the implementations of the final and definite Law numbered 58331,  it was determined that significant technical errors occurred during the  placement of boundary stones on the area of study and plotting on the map, some of the lands, which were made subject of implementations, did not lost their forest characteristics in technical and scientific terms and did not comply with the criteria provided in the relevant legislation. It was understood that a significant part of the areas subject to 2/B were already non-forest private-registered lands with owners, these lands that were being used as farm land even at the time when the forest cadastre was made and even these private registered lands were taken into the forest restriction boundaries and as no objection was made within the given time, this situation became definite. It has been determined that such places are being taken out of forest boundaries with 2/B implementation and the improper transactions are being corrected in this way. 

Keywords: Forest Cadastre 2/B implementations, law-maker, object of study and forest policy