Vardiyalı çalışan bireylerde sirkadiyen ritim ile polifenol tüketimi ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between circadian rhythm, polyphenol consumption and healthy lifestyle behaviors in shift working individuals
Yazar: MİNE BİLGE SEFACI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAN ÇAKIR BİÇER
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme durumu = Nutritional status ; Polifenol = Polyphenol ; Sirkadiyen ritim = Circadian rhythm ; Vardiya sistemi = Shiftwork system

Özet:
Bu çalışmada vardiyalı çalışan bireylerde sirkadiyen ritme bağlı kronotipin antropometrik ölçümler, bazı biyokimyasal bulgular, sağlıklı yaşam biçimi davranışları, beslenme durumu ve polifenol tüketimi üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamına vardiyalı çalışan 107 birey alınmıştır. Yüz yüze görüşme yöntemi ile bireylerin demografik özellikleri sorgulanmış, kronotiplerini belirlemek amacıyla Sabahçıl-Akşamcıl Ölçeği (SAÖ), Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği (SYBDÖ) II, polifenol tüketim sıklığı anketi uygulanmıştır. Ayrıca, antropometrik ölçümleri, besin tüketimlerini saptamak amacıyla üç günlük besin tüketim kayıtları ve retrospektif olarak da açlık kan glikozu, trigliserit, yüksek dansiteli lipoprotein (HDL), düşük dansiteli lipoprotein (LDL) gibi biyokimyasal bulguları fabrika kayıtlarından alınmıştır. Katılımcıların BKİ ve biyokimyasal ortalamaları kronotiplere göre farklılık göstermemektedir (p>0,05). Çalışmaya katılan bireylerin SYBDÖ II'den aldıkları ortalama puan 2,22 olarak bulunmuştur, sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının kronotiplere göre farklılık göstermemektedir (p>0,05). Sabahçıl ve ara tip kronotipteki bireylerin protein, E vitamini, B2 vitamini, kalsiyum, fosfor, lignan ve toplam polifenol alımları, akşamcıl kronotipteki bireylerden yüksek bulunmuştur (p<0,05). Kadın bireylerin toplam polifenol alımı (609,3362,2 mg/gün), erkeklerden (383,8245,6 mg/gün) yüksek bulunmuştur (p=0,007). Katılımcıların polifenol tüketimleri, BKİ sınıflandırmasına göre farklılık göstermemektedir (p>0,05). Katılımcıların polifenol tüketimleri ile SYBDÖ II alt boyutları arasında çeşitli ilişkiler belirlenmiştir. Vardiyalı çalışan bireylerin özel gereksinimlerine uygun olarak, polifenol alımları da dahil olmak üzere sağlıklı beslenmeleri, sağlıklı yaşam biçimi alışkanlıklarının desteklenmesi sağlanmalıdır. 

Anahtar Sözcükler: Vardiyalı çalışma, Polifenol alımı, Sirkadiyen ritim, Beslenme durumu, Sağlıklı yaşam biçimi davranış ölçeği.

Abstract:
This study aimed to examine the effect of circadian rhythm-related chronotype on anthropometric measurements, some biochemical findings, healthy lifestyle behaviors, nutritional status and polyphenol consumption in shift working individuals. 107 individuals working in shifts were included in the scope of the research. The demographic characteristics of the individuals were questioned, and the Morningness-Eveningness Questionnaire (MEQ), the Healthy Lifestyle Behaviors Scale (HYBS) II, and polyphenol consumption frequency survey were applied to determine their chronotypes by face-to-face interview method. In addition, anthropometric measurements, three-day food consumption records to determine food consumption, and retrospectively biochemical findings such as fasting blood glucose, triglyceride, high-density lipoprotein (HDL), low-density lipoprotein (LDL) were taken from factory records. The mean of BMI and biochemical values of the participants do not differ according to chronotypes (p>0.05). The mean score of the individuals on HLBS II was found to be 2.22, and healthy lifestyle behaviors did not differ according to chronotypes (p>0.05). Protein, vitamin E, vitamin B2, calcium, phosphorus, lignan and total polyphenol intakes of individuals with morningness and intermediate chronotypes were found to be higher than those of individuals with eveningness chronotypes (p<0.05). Total polyphenol intake of female individuals (609.3362.2 mg/day) was found to be higher than that of males (383.8245.6 mg/day) (p=0.007). The polyphenol consumption of the participants does not differ according to BMI classification (p>0.05). Various relationships were determined between participants' polyphenol consumption and HLBS II subscales. In accordance with the special needs of individuals working in shifts, healthy nutrition, including polyphenol intake, and healthy lifestyle habits should be supported.

Keywords: Shift work, Polyphenol intake, Circadian rhythm, Nutritional status, Healthy lifestyle behavior scale.