4-7 yaş çocukları için örüntü becerileri ölçeğinin geliştirilmesi ve örüntüye ilişkin öğretmen uygulamalarının incelenmesi
Development of the pattern skills scale for 4-7 years old children and investigation of teacher's practices related to pattern
Yazar: ENSAR YILDIZ
Danışman: PROF. DR. BERRİN AKMAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beceri = Skill ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Çocuklar = Children ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Örüntü kavramı = Pattern concept ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu çalışmada 4-7 yaş aralığındaki çocukların örüntü becerilerini belirlemek için ölçme aracı geliştirmek ve okul öncesi öğretmenlerin örüntü becerilerine ilişkin uygulamalarını belirlemek amaçlanmaktadır. Çalışma iki aşamalı olarak yapılmıştır. Birinci aşamada ölçek geliştirmek için tarama yöntemi kullanılmıştır. İkinci aşamada ise nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Ölçek geliştirme çalışmasında 572 çocuktan veri toplanmıştır. Nitel araştırmanın çalışma grubunu 27 okul öncesi öğretmeni oluşturmuştur. Ölçek geliştirme çalışmasında uygun ve kartopu örnekleme kullanılarak veri toplanmıştır. Nitel araştırma için çalışma grubunun oluşturulmasında ölçüt örnekleme kullanılmıştır. Verilerin analizlerinde Microsoft Office Excel, Factor 12, Lisrel 9.1 ve IBM SPSS Statistics 24 paket programı kullanılmıştır. Okul öncesi öğretmenleriyle yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla görüşme tekniği kullanılarak veriler toplanmıştır. Verilerin analizinde MAXQDA programı aracılıyla içerik analizi kullanılmıştır. Ölçek geliştirmede görüş geçerliği için uzmanlardan görüş alınmış, kapsam geçerliği için Lawshe tekniği, yapı geçerliğini sağlamak için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri yapılmıştır. Güvenirlik çalışmaları kapsamında Cronbach's Alpha, KR-20 iç tutarlık katsayıları hesaplanmış ve iki yarı test güvenirliği yapılmıştır. Madde analizi kapsamındaysa madde güçlüğü ve çift serili korelasyon testleri uygulanmıştır. Araştırma sonucunda 4 boyut 19 maddeden oluşan, Cronbach's Alpha değeri 0,87 olan geçerli ve güvenilir bir örüntü becerileri ölçeği geliştirilmiştir. Okul öncesi öğretmenlerinin örüntü becerisini kazandırırken sadece tekrarlayan örüntü türünde çalışmalar yaptıkları belirlenmiştir. Öğretmenler örüntü becerilerini kazandırma sürecinden fazla gösterip yaptırma yöntemini ve soru-cevap tekniğini kullanmaktadır. Okul öncesi öğretmenlerinin örüntüyü devam ettirme, kopyalama ve örüntüdeki eksik parçayı bulma becerilerine daha sık yer verdiği tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmenlerinin büyük çoğunluğunun örüntü becerilerini kazandırma sürecinde sınıfta herhangi bir düzenleme yapmadıkları sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study aimed at developing a measurement tool to determine the pattern skill levels of children aged between 4 and 7 years, and determining the practices of preschool teachers on the concept of pattern. The study adopted two methods: a) the scanning method to develop the scale, and b) a case study. The quantitative data were collected from 572 children, and the qualitative data were collected from 27 preschool teachers. Quantitative data were collected using convenient and snowball sampling methods, and criterion sampling method was used to collect the qualitative data. Qualitative data were collected through interviews using a semi-structured interview form developed by the researcher. Content analysis was used to analyze the qualitative data. The researcher consulted experts for opinion validity, used Lawshe technique for content validity, and exploratory factor analysis and confirmatory factor analyzes for construct validity. Cronbach's Alpha and KR-20 internal consistency coefficients were calculated, and two-half test reliability was computed for reliability. For item analysis, item difficulty and biserial correlation tests were applied. As a result of the study, a valid and reliable pattern skills scale was developed, consisting of 4 dimensions and 19 items, with a Cronbach's Alpha value of 0.87. The study highlighted that preschool teachers only used repetitive patterns and mostly used the show-and-make method and the question-answer technique when teaching the concept of pattern, and that preschool teachers gave more place to the skills of continuing the pattern, copying and finding the missing piece in the pattern. In addition, the study concluded that the majority of the teachers did not make any arrangements in the classroom when teaching the concept of pattern.