Turistik merkezlerin sosyal taşıma kapasitesi: Beypazarı örneği
The social carrying capacity of touristic centers: Beypazarı case study
Yazar: AZADE ÖZLEM ÇALIK
Danışman: PROF. DR. AZİZE TUNÇ HASSAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Ankara-Beypazarı = Ankara-Beypazarı ; Sosyokültürel etki = Socio-cultural impact ; Sosyokültürel yapı = Socio-cultural structure ; Taşıma kapasitesi = Carrying capacity ; Turistik merkez = Touristic center ; Turizm = Tourism ; Şehir turizmi = City tourism

Özet:
Turizm hareketlerine katılmak için farklı bölgelerden farklı kültürde, karakterde ve beklentide olan insanlar bir turistik merkezde bir araya gelirler. Bu merkezde yaşayan yerel halk ile ziyaretçiler arasında yaşanan etkileşim boyutunun mevcut turistik merkezdeki turizme etki edecek bir unsur olarak araştırılması, sürdürülebilir bir turizm sağlanması için önem arz etmekte, ancak sürdürülebilirlik boyutunda daha çok ekolojik ve ekonomik etkilerinin üzerinde durulduğu turizmin, sosyal boyutunun da incelenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, sosyal taşıma kapasitesi üzerinde durularak taşıma kapasiteleri açıklanmış ve popüler bir turistik merkez haline gelen Beypazarı'nın sosyal taşıma kapasitesi ile ilgili analizler yapılmıştır. Yerel halkın ve ziyaretçilerin turizme yönelik düşünceleri, turizmle oluşan yerel halk ve ziyaretçiler arası ilişkinin sosyo-kültürel yapıya etkisi ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Araştırmanın amacı, taşıma kapasitesi sınırlarının aşılıp aşılmadığı konusunu Beypazarı'nda sosyal boyut açısından ele almaktır. Araştırmada, ziyaretçiler ve yerel halk üzerinde anket tekniği kullanılmıştır. Ziyaretçiler üzerinde gerçekleştirilen araştırmanın evrenini Beypazarı'na gelen ziyaretçilerin yıllık toplamı, yerel halkın ise toplam merkez nüfus oluşturmaktadır. Örneklem formülü uygulanarak örneklemin en az 384 olması gerektiği sonucuna varılmıştır. Beypazarı'nı ziyaret edenlerden 393, yerel halktan 390 kişiye ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları, frekans dağılımı ve ki-kare testi ile değerlendirilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgularda, Beypazarı'nın sosyal taşıma kapasitesinin aşılmadığı, yerel halkın ve ilçeye gelen ziyaretçilerin turizmin gelişmesiyle beraber olumlu düşünceler içinde olduğu belirlenmiştir. Ortaya çıkan sonuçların olumlu olmasının Beypazarı turizminin sürdürülebilirliğine olumlu bir katkıda bulunacağı düşünülmektedir.

Anahtar Sözcükler: Turistik Merkezler, Taşıma Kapasitesi, Sosyal Taşıma Kapasitesi, 
Beypazar

Abstract:
People from different regions and cultures and with different expectations and characters come together in the center of a tourist attraction to participate in tourism movements. It is important to investigate the size of the interaction, which is experienced between the local people and the visitors living in this center, for a sustainable tourism, as a factor that will affect the tourism activity at the tourist center mentioned. Tourism whose ecological and economic impacts have been emphasized up to now from the sustainability point of view needs to be examined for its social dimension aspect as well. In this study, the social carrying capacity has been emphasized and the carrying capacity has also been explained; in addition to these, a social carrying capacity analysis of Beypazarı, which has become a very popular tourist center today, has been made. In this study, the social carrying capacity of tourism, to determine the opinions of the local population and visitors for tourism, to examine the relationship between the local residents and visitors and to demonstrate the impact of tourism on socio-cultural structure are all of great importance. The purpose of the study is to understand - in terms of the social dimension in Beypazarı - the issue of whether the carrying capacity limits have been exceeded. In the study, a survey technique was used on local population and the visitors. The core of the research carried out on the visitors is, made up of the annual total of visitors coming to Beypazarı and the local public consists of the population. The sample formula was applied and everyone was of the opinion that there should be at least 384 samples were needed. 393 visitors and   390 local people were contacted. Results of the study were evaluated with frequency analysis, chi square tests. According to the results obtained in the study, it was stated that social carrying capacity is not exceeded in Beypazarı; together with the development of tourism, the local community and the visitors to the town are all said to be in positive thoughts of tourism. The results, being positive, will make a big contribution to the understanding that tourism in Beypazarı is sustainable.

Key Words: Touristic Destinations, Carrying Capacity, Social Carrying Capacity, Beypazarı