Merkezi hekim randevu sistemi uygulamasının kullanım durumunun kıyaslama yöntemiyle analizi
Analysis of the use status of the central physician appointment system application by benchmarking method
Yazar: EVRİM YAYCI
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN DÜNDAR
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Kurumları İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management

Özet:
Bilim ve teknolojide meydana gelen gelişmelerle orantılı olarak sağlık hizmetlerinin sunumunda da birçok önemli gelişme meydana gelmektedir. Bu gelişmeler doğrultusunda bireylerin sağlık hizmetine daha kolay ulaşılmasının sağlamasından, tüm tanı ve tedavi yöntemlerine kadar teknolojik gelişmelere yönelik değişiklikler yaşanmaktadır. Sağlıkta Dönüşüm programı ile birçok önemli uygulama hayata geçirilmiştir. Bu uygulamaların başında ise Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) uygulaması gelmektedir. Sağlık hizmetlerine kolay ulaşılması ve niteliğinin artırılması amacıyla 2010 yılında hayata geçirilen uygulama ile hastanelerde meydana gelen hasta kalabalığının önlenmesi ve poliklinik sağlık hizmetlerinin etkin planlaması gerçekleştirilebilmiştir. Bu çalışmanın amacı; MHRS uygulamasının süreci ile ilgili mevcut durumu ortaya koyarak değerlendirmeler yapmak ve uygulamanın iyileştirilmesi için öneriler geliştirmektir.  Poliklinik sağlık hizmetlerinin planlaması amacıyla geliştirilmiş olan MHRS uygulamasının kullanım durumunun, kıyaslama yöntemiyle analizleri ve değerlendirmeleri yapılmıştır. İzmir İli Menemen İlçe Devlet Hastanesinde 2022 yılında poliklinik sağlık hizmetlerinin verilmesinde, MHRS uygulaması kapsamı içinde ve kapsamı dışında gerçekleşme durumları genel, aylara göre, poliklinikler bazında, kullanıcıların cinsiyet ve yaş gruplarına göre kıyaslama yöntemiyle analiz ve değerlendirmeleri yapılmıştır. Polikliniklerde, MHRS uygulaması kapsamı içinde gerçekleşen poliklinik sağlık hizmetleri oranlarının %31-41 kapsamı dışında gerçekleşen poliklinik sağlık hizmetleri oranlarının %59-69 arasında değişkenlik gösterdiği görülmüştür. MHRS uygulamasıyla planlanan poliklinik sağlık hizmetleri kapasitelerinin kullanılma oranlarının %87-101 arasında değişkenlik gösterdiği görülmüştür. Polikliniklerde, MHRS uygulamasıyla planlanan poliklinik sağlık hizmetlerinin gerçekleşme oranlarının %67-82, gerçekleşmeme oranlarının ise %18-33 arasında değişkenlik gösterdiği görülmüştür. Cinsiyet durumun göre; Poliklinik sağlık hizmetlerinin, MHRS uygulaması kapsam içi gerçekleşme oranları kıyaslandığında; kadınlarda %54-75 erkeklerde ise; %25-46 arasında değişkenlik gösterdiği görülmüştür. Yaş gruplarında ise; En yüksek kapsam içi-kapsam dışı oranlarının %67-72 genel cerrahi polikliniğinde, 36-64 yaş grubunda olduğu görülmüştür. 65+ yaş grubunda ise kapsam içi %18-25, kapsam dışı oranın ise, %10-18 arasında değişkenlik gösterdiği görülmüştür.

Abstract:
In proportion to the developments in science and technology, many important developments occur the provision of health services. As a result of these developments, changes related to technological advancements  occur in all diagnosis and treatment methods, ensuring easier access to healthcare services for individuals. Many important applications have been implemented with the Healthcare Transformation Program. At the forefront of these applications is the Central Physician Appointment System (CPAS) application. Implemented in 2010 with the aim of facilitating access to healthcare services and improving their quality, this application has enabled the prevention of patient overcrowding in hospitals and the effective planning of outpatient healthcare services. The aim of this study is to assess the current situation regarding the process of the CPAS application, to make evaluations, and to develop recommendations for improving the application. The usage status of the CPAS application, developed for the planning of outpatient healthcare services, has been analyzed and evaluated through comparative methods. Analyses and evaluations have been conducted based on general occurrences, monthly occurrences, outpatient clinics, and comparisons by users' gender and age groups for the provision of outpatient healthcare services in Menemen District State Hospital in İzmir Province in 2022, both within and outside the scope of the CPAS application.  In outpatient clinics, it has been observed that the rates of outpatient healthcare services occurring within the scope of the CPAS application range 31-41%, while the rates of outpatient healthcare services occurring outside the scope of the CPAS application range 59-69%. It has been observed that the utilization rates of outpatient healthcare service capacities planned with the CPAS application vary between 87-101%. In outpatient clinics, it has been observed that the realization rates of outpatient health services planned with the CPAS application vary between 67-82%, and the non-realization rates vary between 18-33%. According to gender; when the rates of outpatient healthcare services within the scope of the CPAS application were compared, it was observed that the rates ranged 54-75% for females and 25-46% for males. In age groups; It was observed that the highest in-scope-out-of-scope ratios, 67-72%, were in the general surgery outpatient clinic and in the 36-64 age group. In the 65+ age group, it was observed that the in-scope rate varied between 18-25% and the out-of-scope rate varied between 10-18%.