Türkiye futbol liglerindeki şike olgusunun incelenmesi ve Türk futboluna yansımalarının değerlendirilmesi
Investigating the fix-game subject and evaluating its reflection on Turkish professional football leagues
Yazar: FARUK ALBAY
Danışman: Y.DOÇ.DR. YALÇIN TAŞMEKTEPLİGİL
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkiye Profesyonel Futbol Liglerindeki şike olgusunun incelenmesi ve Türk Futboluna yansımalarının değerlendirilmesidir. Anket yöntemi ile yapılan bu çalışmaya farklı liglerden toplam 824 futbolcu katılmıştır. Araştırma, idareci(%34.6) ve hakemlerin(%29.7) başlıca olarak şike eylemleri içinde yer aldığını ortaya koymaktadır. Şike yapma konusunda bu iki unsur ile antrenör, futbolcu ve müşterek bahisçi seçenekleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardır(p<0.05). Ayrıca denekler, şampiyonluk ve ligden düşmede şikenin çok etkili olduğuna inanmaktadırlar(%83.1). Futbol sektöründe, şike yapanların sıkça kullandıkları, metot "hakeme ulaşma(%36)" ve "teşvik pirimi verme"(%34) olarak belirginleşmektedir. Ayrıca bu iki metot ile diğer yöntemler arasında istatistiksel olarak da anlamlı fark bulunmaktadır (p<0.05). Çalışmada bir başka önemli nokta; futbolcuların ligde iddiasız duruma düştüğünde kalan maçları gerçek güçleri ile oynayamamasıdır(%82.8). Futbolcular bunu daha çok motivasyon eksikliğine bağlamaktadırlar(%71.8). Bununla beraber deneklerin teşvik pirimi ile bu eksikliğin giderilebileceğini belirtmesi de, bu çalışmanın dikkat çekici diğer bir sonucudur(%77.5). Sonuç olarak, şike Dünya futbolunda olduğu gibi, Türkiye futbolunun da bir gerçeğidir. O yüzden şike olaylarım engellemek maksadıyla alınacak bütün önlemler tam anlamıyla bu tür suçların ortadan kalkmasını sağlamasa da asgariye indirilmesinde faydalı olacaktır.

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the fix-game subject and evaluate it's reflection on Turkish Professional Football Leagues. 824 players participated to the study where questionnaire method was used. This study was indicated that, managers (%34.6) and referees (%29.7) played main roles in fix-game events. Their roles in fix game were significantly different than others (trainer, player and gambler)(p<0.05). On the other hand subjects believed that; the fix game situations were very effective for teams to be champion or to drop out of their leagues(%83.1). Main two methods of fixed game made by the conspirators were reaching referee (%36), and giving players an incentive bonus to encourage them before a match (%34). And these methods were significantly different than others statistically(p<0.05). The subjects also indicated that when a team remains unclaimed position in the league, they could not perform a real performance in the match of the rest of the league (%82.8). They determined that its reason was lack of motivation(%71.8). However, they pointed out that their motivation was increased with an incentive bonus (%77.5), which was the most considerable result of this study. Consequently, fix-game was a reality of the soccer in Turkey just like the rest of the world. In addition by taking all measurements to prevent this type of sports crimes can't be enough completely. They can only be minimized by all measurements.