Okul müdürlerinin erdemli liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel adalet algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the virtuous leadership behaviors of school principals and the perceptions of organizational justice of teachers
Yazar: MELİH DEMİR
Danışman: PROF. DR. NECMİ GÖKYER
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Müdürler = Directors ; Okul yöneticileri = School administrators ; Örgütsel adalet = Organizational justice

Özet:
Araştırmanın amacı okul müdürlerinin erdemli liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel adalet algıları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın türü, iki ya da daha fazla değişken arasındaki ilişkileri belirlemek ve neden-sonuç ile ilgili ipuçları elde etmek amacıyla yapılan korelasyonel bir araştırmadır. Bu kapsamda Diyarbakır ili merkez ilçelerinde (Bağlar, Kayapınar, Sur ve Yenişehir) görev yapan öğretmenler ile ilişkisel bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Diyarbakır ili merkez ilçelerinde (Bağlar, Kayapınar, Sur ve Yenişehir) görev yapan 13313 öğretmen oluşturmaktadır. Örneklem seçiminde basit seçkisiz örnekleme yöntemi kullanılmış olup, örneklem 390 öğretmenden oluşmaktadır. Öğretmenlerin algılarına göre okul müdürlerinin erdemli liderlik özelliklerini ölçmek için Wang (2011) tarafından geliştirilen Türkçeye uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik çalışması Yıldırım ve Kahveci  (2019) tarafından yapılan Erdemli Liderlik Ölçeği; Örgütsel adalet algılarını ölçmek için Niehoff ve Moorman (1993) tarafından geliştirilen ve Türkçeye uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik çalışması Polat (2007) tarafından yapılan Örgütsel Adalet ölçeği kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde okul müdürleri ile görüşülmüş, daha sonra gönüllü öğretmenlere veri toplama araçları verilmiştir. Pandemi sürecinden dolayı çevrimiçi katılım sağlanabileceği öğretmenlere aktarılmış ve veriler öğretmenlerden toplanmıştır. Elde edilen verilere, frekans, güvenirlik, yüzde, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), t-testi, Pearson Korelasyon analizi ve Çoklu Regresyon Analizi uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre, öğretmenlerin okuldaki görev süresi değişkenine göre örgütsel adalet ölçeğinin genelinde ve alt boyutlarında anlamlı farklılıklar ortaya çıkarken, diğer demografik değişkenlerde ise, anlamlı farklılıklar ortaya çıkmamıştır. Öğretmenlerin örgütsel adalet algıları ile okul müdürlerinin erdemli liderlik davranışlar arasındaki ilişki incelendiğinde ise, pozitif, yüksek düzeyde ve anlamlı bir ilişkinin var olduğu tespit edilmiştir. Okul müdürlerinin erdemli liderlik davranışları arttıkça öğretmenlerin örgütsel adalet algılarının da arttığı söylenebilir.

Abstract:
The aim of this research is to examine the relationship between the virtuous leadership behaviors of school principals and teachers' perceptions of organizational justice. The type of research is a correlational research that is conducted to determine the relationships between two or more variables and to obtain clues about cause and effect. In this context, a relational research was conducted with teachers working in the central districts of Diyarbakır (Bağlar, Kayapınar, Sur ve Yenişehir). The population of the research consists of 13313 teachers working in the central districts of Diyarbakır (Bağlar, Kayapınar, Sur ve Yenişehir)  in the 2020-2021 academic year. Simple random sampling method was used in sample selection. The sample of the study consists of 390 teachers. In order to measure the virtuous leadership characteristics of school principals according to teachers' perceptions, The Virtuous Leadership Scale, developed by Wang (2011), adapted to Turkish and its validity and reliability study was carried out by Yıldırım and Kahveci; and in order to measure organizational justice perceptions, The Organizational Justice Scale, developed by Niehoff and Moorman (1993) and adapted to Turkish, and its validity and reliability study was conducted by Polat (2007), were used. During the data collection process, school principals were interviewed, and then data collection tools were given to volunteer teachers. Due to the pandemic conditions, it was conveyed to the teachers that online participation could be achieved and the data were collected from the teachers. Frequency, reliability, percentage, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), t-test, Pearson Correlation analysis and Multiple Regression Analysis were applied to the obtained data. According to the research findings, while there were significant differences in the general and sub-dimensions of the organizational justice scale according to the variable of tenure at school, no significant differences were found in other demographic variables. When the relationship between teachers' organizational justice perceptions and school principals' virtuous leadership behaviors was examined, it was found that there was a positive, high-level and significant relationship. It can be said that as the virtuous leadership behaviors of school principals increase, teachers' perceptions of organizational justice also increase.