Türkiye'ye sığınan Suriyeli gençlerin psikolojik sağlamlığı: Ekolojik kuram temelli nitel araştırma
Psychological health of Syrian youth affected in Turkey: A qualitative research based on ecological theory
Yazar: MUHAMMED ONUR KURU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YALÇIN ÇETİN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Göç Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ekolojik kuram = Ecological theory ; Gençler = Youngs ; Göçmenler = Emigrants ; Koruyucu faktörler = Protective factors ; Mülteciler = Refugees ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Risk faktörleri = Risk factors ; Suriyeliler = Syrians

Özet:
Dünya genelinde insanlar; savaş, ekonomik, sosyal ya da siyasi sebepler nedeni ile ülkelerini terk etmek zorunda kalmaktadırlar. Başka bir ülkeye göç sürecinde yaşanan deneyimler, bireyler üzerinde çok farklı etkilere sahip olabilmektedir. Bu süreçteki deneyimlerin Suriyeli gençler üzerindeki etkisini anlamada, Suriyeli gençlerin psikososyal durumlarını incelemek ve psikososyal süreçlerin bireysel ve çevresel faktörlerle etkileşim sonucunda nasıl şekillendiğini belirlemek önemlidir. Bronfenbrenner'ın ekolojik kuramı üzerine temellendirilen bu araştırma ile hem ulusal ve uluslararası alanda önemine dikkat çekilen psikolojik sağlamlık araştırmalarına ışık tutmak hem de Suriyeli gençlerin göç sürecinde yaşadıkları travmatik deneyimleri ve bu deneyimlerle baş etme yöntemlerini tüm sistemik süreçlerle ilişkilendirerek özetlemek amaçlanmıştır. Araştırma Suriyeli sığınmacı nüfusunun yoğun olduğu illerden biri olan Osmaniye'de yürütülmüş olup 18-24 yaş arası, iletişim ve işitme engeli olmayan, son iki yıldır Türkiye'de ikamet eden, Türkçe ya da Arapça bilen, araştırmaya katılmaya gönüllü olan 35 Suriyeli genç ile derinlemesine görüşmeler yapılarak gerçekleştirilmiştir. Görüşmeden elde edilen verilerin analizinde nitel veri analiz yöntemlerinden Braun ve Clarke'ın (2006) içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Braun ve Clarke'ın (2006) tematik içerik analizi yöntemi; verilerin anlamlandırılması, başlangıç kodlarının oluşturulması, temaların aranması, temaların gözden geçirilmesi, temaların tanımlanması ve adlandırılması, son olarak ise raporlama süreci olmak üzere altı adımdan oluşmaktadır. Verilerin analiz sürecinde, araştırmacılar tarafından dokümanlara kaydedilen veriler tekrar tekrar okunmuş olup, verilerin anlam bütünlüğünün anlaşılması sağlanmıştır. Kesinleştirilen temalar doğrultusunda raporlama sürecine geçilmiş ve analiz süreci sonlandırılmıştır. Araştırma sonuçları ekolojik kuram çerçevesinde değerlendirildiğinde katılımcıların göç öncesi aşamadan göç sırası ve göç sonrası döneme uzanan deneyimleri; "Zorunlu Göç Kararı", "Zorluklarla Başa Çıkma Yolları", "Kayıplar ve Travmalar", "Toplumsal Tutum" şeklinde dört tema altında toplanmıştır. Suriyeli gençlerin psikolojik sağlamlıklarına ilişkin koruyucu faktörler; bireysel özellikleri, aile ve akran desteği, umutlu olma durumları, kültürel benzerlikler, dil yeterliliği, Türkiye'de kendilerini güvende hissetmeleri olurken; travma, yoksulluk,  ailesel faktörler, yaşamış oldukları maddi ve manevi kayıplar, kültürel farklılıklar, dil farklılığı, ırkçılık ve ayrımcılık, güvenlik tehdidi olarak algılanma ve işsizlik araştırmada risk faktörleri olarak değerlendirilmiştir.

Abstract:
People around the world; they have to leave their country due to war, economic, social or political reasons. Experiences in the process of immigration to another country can have very different effects on individuals. In order to understand the impact of the experiences in this process on Syrian youth, it is important to examine the psychosocial situations of Syrian youth and to determine how psychosocial processes are shaped as a result of interaction with individual and environmental factors. With this research, which is based on Bronfenbrenner's ecological theory, it is aimed to shed light on psychological resilience studies, which draw attention to the importance of national and international resilience, and to summarize the traumatic experiences of Syrian youth during the migration process and the methods of coping with these experiences by associating them with all systemic processes. The research was carried out in Osmaniye, one of the provinces where the Syrian refugee population is dense, and it was conducted in-depth with 35 Syrian youth aged 18-24, who have no communication or hearing impairment, have been residing in Turkey for the last two years, speak Turkish or Arabic, and volunteer to participate in the research. interviews were carried out. In the analysis of the data obtained from the interview, the content analysis method of Braun and Clarke (2006), one of the qualitative data analysis methods, was used. Braun and Clarke's (2006) method of thematic content analysis; It consists of six steps: making sense of data, creating initial codes, searching for themes, reviewing themes, defining and naming themes, and finally the reporting process. During the analysis of the data, the data recorded in the documents were read over and over by the researchers and the meaning integrity of the data was understood. In line with the finalized themes, the reporting process was initiated and the analysis process was terminated. When the results of the research are evaluated within the framework of ecological theory, the experiences of the participants from the pre-migration stage to the migration and post-migration period; It has been gathered under four themes as "Forced Migration Decision", "Ways to Cope with Difficulties", "Losses and Traumas" and "Social Attitudes". Protective factors regarding the psychological resilience of Syrian youth; their individual characteristics, family and peer support, hopefulness, cultural similarities, language proficiency, and feeling safe in Turkey; trauma, poverty, familial factors, material and moral losses they have experienced, cultural differences, language differences, racism and discrimination, perception as a security threat and unemployment were evaluated as risk factors in the research.