Ortaokul 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitabındaki metin türlerinin incelenmesi ve değerlendirilmesi
Investigation and evaluation of text types in secondary school 5, 6, 7 and 8.
Yazar: MEHMET AYHAN ŞAFAK
Danışman: DOÇ. DR. NİLGÜN AÇIK ÖNKAŞ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Metin = Text ; Metinden öğrenme = Text learning ; Ortaokullar = Secondary schools ; Tiyatro = Theatre ; Türkçe = Turkish ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Şiir = Poem

Özet:
Bu araştırmada 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinler türlerine göre incelenmiştir. Çalışmanın çerçevesinin çizilmesi amacıyla öncelikle kuramsal bir temel oluşturulmuş ve bu konuyla ilgili daha önce yapılan araştırmalar incelenmiştir.

Betimsel analiz tekniğiyle incelenen ders kitapları metin türlerinin yapıları, temalar ve metin türleri bakımından analiz edilerek, metinlerin yeni öğretim programına uygunluğu incelenmiştir. Araştırma sonucunda metinlerin öğretim programında belirtilen bilgilendirici, hikaye edici ve şiir yapılarının üçünü de kapsadığı tespit edilmiştir. Tema bakımından zorunlu temaların tüm sınıflarda yer aldığı, seçmeli olarak da beş temanın sınıflar bazında değiştiği anlaşılmıştır. Metin türlerinin özellikle deneme, hikaye ve şiir ağırlıklı olduğu, diğer türlerin ise düşük sayıda değişerek yer aldığı görülmüştür. Programdaki metin türlerinin zengin tutulmuş olmasına karşın kitapların bazı metin türlerine hiç yer verilmemiş, şiir türü sadece şiir olarak yer almış, 7. sınıfta sadece bir adet şiirin yer almıştır. Özellikle tiyatro ve roman gibi temalar minimum seviyede tutulmuş, atasözlerinin yer alabileceği özlü sözler temasına ise hiç verilmemiştir. Metinlerin seçiminde öğrenciye görelik ve yaşama yakınlık ilkelerine fazla dikkat edilmediği için seçimler orantısız ve dengesizdir. Kitapların yazımında genelde editör, yazar ve görsel tasarımcılar görev almışlardır. 6 ve 8. sınıf ders kitabının yazım heyetinde herhangi bir pedagog ya da çocuk gelişimi uzmanı yer almamıştır.

Abstract:
In this study, the texts in the 5, 6, 7 and 8th grade Turkish textbooks were examined in terms of their types. In order to draw the framework of the study, firstly a theoretical basis has been formed and previous researches on this subject have been examined.

The textbooks analyzed by descriptive analysis technique were analyzed in terms of text types, themes and text types, and the suitability of the texts to the new curriculum was examined. As a result of the research, it was determined that the texts covered all three of the informative, narrative and poetic structures mentioned in the curriculum. It was understood that the themes in terms of themes were in all classes and five themes were changed on the basis of classes. It has been observed that the text types are mainly based on essays, stories and poems, while the other species have a low number. Although the text types in the program were kept rich, some text types of the books were not given any place; In particular, themes such as theater and novels were kept to a minimum, and the theme of proverbs with proverbs could not be given at all. In the selection of texts, the elections are disproportionate and unbalanced since the students are not given much attention to the principles of relativeness and survival. Editor, writer and visual designers have been involved in the writing of books. No pedagogue or child development specialist was involved in the writing team of the 6th and 8th grade textbooks.