Üniversiteye yeni başlayan öğrencilere yönelik geliştirilen üniversite uyum programının etkililiği
Effectiveness of the college adjustment program developed for college freshmen
Yazar: DİLEK AVCI
Danışman: DOÇ. DR. TÜRKAN DOĞAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Etkililik = Effectiveness ; Eğitim programları = Education programs ; Okula uyum = School adjustment ; Uyum = Adjustment ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Üniversite öğrencileri = University students ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu çalışmanın amacı İlk Yıl Üniversite Uyum Programı'nın üniversiteye yeni başlayan öğrencilerin üniversite uyum düzeylerine etkisinin incelenmesidir. Bu amaçla üniversiteye yeni başlayan öğrencilerin uyum düzeylerinin desteklenmesinin amaçlandığı psikoeğitim programı hazırlanmıştır. Araştırma kapsamında deneysel işlemin etkililiğini ölçmek amacıyla nicel veri toplama aracı olarak Üniversite Yaşam Ölçeği (ÜYÖ) ve araştırmacı tarafından Türkçe 'ye uyarlanan Üniversite Öğrenci Eşleşme Ölçeği (ÜÖEÖ) ve Algılanan Üniversite Desteği ve Yapısı Ölçeği (AÜDYÖ) kullanılmıştır. Ayrıca, ilk ve son oturumda Değerlendirme Formu ve her bir oturum sonunda Grup Oturumlarını Değerlendirme Formu aracılığıyla nitel veriler toplanmıştır. Araştırmanın ön test, son test ve izleme ölçümlerinde Üniversite Yaşam Ölçeği (ÜYÖ), Üniversite Öğrenci Eşleşme Ölçeği (ÜÖEÖ), Algılanan Üniversite Desteği ve Yapısı Ölçeği (AÜDYÖ) kullanılmıştır. İzleme ölçümü literatüre bağlı olarak Bahar dönemi başlangıcından iki ay sonra, son test uygulamasının ardından yaklaşık üç ay sonra gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda üniversite ortamına uyum, duygusal uyum, kişisel uyum, akademik uyum, sosyal uyum puanları deney ve kontrol gruplarından elde edilen puan ortalamaları arasındaki farkın manidar olduğu belirlenmiştir. Karşı cinsle ilişkiler puan ortalamaları arasındaki farkın manidar olmadığı belirlenmiştir. Üniversite- öğrenci eşleşme toplam puan, Sosyal, Kişisel ve Çevresel Uyum ile Akademik ve Entelektüel Uyum puan ortalamaları arasındaki farkın manidar olduğu belirlenmiştir. Algılanan Üniversite Desteği ve Yapısı son test puanları açısından deney ve kontrol gruplarındaki katılımcıların aynı düzeyde bulunduğu tespit edilmiştir. Ancak izleme testinde deney grubundaki katılımcıların Algılanan Üniversite Desteği ve Yapısı Ölçeği Toplam puanının anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edilmiştir. Nitel veriler ise kuramsal çerçeveyi, ilgili araştırmaları ve araştırma kapsamında elde edilen nicel bulguları destekleyici yönde tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the impact of the First Year College Adjustment Program on the new students' adjustment levels to university. For this purpose, a psychoeducation program has been prepared to support the freshmen' adjustment to university. To measure the effectiveness of the experimental procedure used in the research, University Life Scale (ULS), The Student-University Match (SUM) Questionnaire and The Student Perception of University Support and Structure (SPUSS) were also adapted to Turkish by the researcher and utilized in this study. The experimental group also received open-ended Qualitative Research Questions Forms. Monitoring tests were conducted after the last test run was carried out three months ago. Research results showed a significant increase of adjustment levels of the experimental group students those who participated in the First Year Adjustment program. The significance of the difference between the adjustment to university environment, emotional adjustment, personal adjustment, academic adjustment, social adjustment scores were determined. Opposite-Sex Relationships subscale difference is not significant. There was also a significant increase of university-student match score, university-student match, social cohesion, personal and environmental adjustment subscales' in the experimental group compared to the control group.  SPUSS results of adjustment participants have shown that levels were the same in both groups. But after a while of the experimental procedure, experimental group has shown a significantly higher total-score in SPUSS. When the qualitative findings of the research were examined, they were found to be supportive of the theoretical frame of the research, related works and quantitative findings.