Kas ağrısına göre modifiye edilmiş antrenmanların, kayaklı koşu sporcularında fiziksel fizyolojik ve yarışma performansları üzerine etkilerinin incelenmesi
The investigation of the effects of modified training based on muscle soreness on physical, physiological, and competitive performance in cross-country skiers
Yazar: TUNÇ İLÇİN
Danışman: PROF. DR. SERKAN HAZAR
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports
Dizin: Kış sporları = Winter sports

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu araştırmanın amacı; kas ağrısına göre modifiye edilmiş antrenmanların, kayaklı koşu sporcularında fiziksel, fizyolojik ve yarışma performansları üzerine etkilerinin incelenmesidir.
Yöntem: Çalışmaya 15-20 yaş aralığındaki, en az beş yıl boyunca Türkiye Kayak Federasyonu tarafından düzenlenen yarışmalara katılmış toplam 30 Kayaklı Koşu sporcusu gönüllü olarak katılmıştır. Katılımcıların boy uzunluğu, vücut ağırlığı, vücut yağ oranı değerleri PBF (vücut yağ yüzdesi), LBM (yağsız vücut ağırlığı) ve BMI (vücut kitle indeksi) sonuçları alınmıştır. Daha sonra katılımcılara maksimal egzersiz testi uygulandı ve tüketilen maksimum oksijen miktarı (MaxVO2), üretilen karbondioksit miktarı (VCO2), solunum kat sayısı (RQ), max nabız (HR), tüketilen maksimum oksijen tüketiminin, maksimum nabıza oranı (MaxVO2/HR) tespit edilmiştir. Yukarıda bahsedilen bu ölçümlerden bir hafta sonra gönüllülere wingate anaerobik testi uygulanmış ve bu test esnasında anaerobik güç değerlerinden Peak Power (W/kg), Avarage Power (W/kg), Minumum Power (W/kg), Power Drop (W/kg), Power Drop (%) ve toplam enerji üretimi sonuçları tespit edilmiştir. Sporcuların performanslarını değerlendirmek için h/p/cosmos, Quark Cped, Cosmed marka koşu bandı ve monark marka, ergomedic 894 E model (peak bike) bisiklet kullanılmıştır. Performans testleri alındıktan sonra tanımlayıcı istatistiklerde aritmetik ortalama, ortanca, standart sapma, minimum ve maksimum değerleri verilmiştir. Daha sonra verilerin normal dağılım gösterip göstermediği Shapiro–Wilk testi sonuçlarına göre değerlendirilmiştir. Verilerin normal dağılım gösterdiği tespit edilmiş, iki gurubun ön ve son test karşılaştırmalarında Paired-Samples t testi uygulanmıştır. Guruplar arası karşılaştırmada independent samples t test kullanılıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 anlamlı kabul edilerek analizler yapılmıştır.
Bulgular: Yapılan bu çalışmada, deney grubu wingate anaerobik ön test- son test kaşılaştırmalarında Peak power W/kg, Avarage power W/kg, Minimum power W/kg, Toplam enerji üretiminde son test lehine, deney grubu kardio pulmoner egzersiz ön test-son test karşılaştırmalarında, maxVO2/kg, max nabız HR, maxVO2/HR üzerinde son test lehine istatiksel olarak anlamlı sonuçlar tespit edildi. Deney ve kontrol grubu wingate anaerobik ön test- son test kaşılaştırmalarında Peak power W/kg, Avarage power W/kg, Minimum power W/kg, Toplam enerji üretiminde deney grubu lehine, deney ve kontrol grubu kardio pulmoner egzersiz ön test-son test karşılaştırmalarında, maxVO2/kg, maxVO2/HR üzerinde deney grubu lehine istatiksel olarak anlamlı sonuçlar tespit edilmiştir. Deney grubu katılımcılarının 2023-2024 sezonu 1. ile 2. Etap, Türkiye şampiyonası klasik ve serbest stil yarışma sonucu karşılaştırmalarında, yarışma derecelerinde, sürelerinde ve saniye farkında 2024 lehine istatistiksel olarak anlamlı sonuçların olduğu gözlemlenmiştir. Diğer değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamamıştır.
Sonuç: Fiziksel, fizyolojik ve yarışma performans gelişimini arttırmak için kas hasarına göre modifiye edilmiş kayak antrenmanlarının, sporcular üzerindeki etkisinin belirlenmesi oldukça önemlidir. Kas hasarına göre modifiye edilmiş kayak antrenmanlarının, klasik artan yüklenme prensibine göre uygulanan antrenman programına kıyasla kayaklı koşucuların fizyolojik ve yarışma performanslarına daha etkin katkı sağladığı tespit edilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Kayaklı Koşu; Kas hasarı; Dayanıklılık; Kuvvet; Fizyoloji

Abstract:
Introduction and Purpose: The aim of this study is to investigate the effects of modified training based on muscle soreness on the physical, physiological, and competitive performance of cross-country skiers.
Method: A total of 30 Cross-Country Skiing athletes, aged between 15-20 years, who have participated in competitions organized by the Turkish Ski Federation for at least five years, volunteered to participate in the study. The participants' height, body weight, body fat percentage (PBF), lean body mass (LBM), and body mass index (BMI) values were recorded. Initially, the volunteers' height, body weight, body fat percentage (PBF, LBM, and BMI) results were measured as explained below. Then, a maximal exercise test was conducted on the volunteers to determine the amount of maximum oxygen consumed (MaxVO2), the amount of carbon dioxide produced (VCO2), respiratory quotient (RQ), max pulse (HR), and MaxVO2/HR (ratio of maximum oxygen consumption to maximum pulse). One week after the aforementioned measurements, the Wingate anaerobic test was conducted on the volunteers. During this test, anaerobic power values such as Peak Power (W/kg), Average Power (W/kg), Minimum Power (W/kg), Power Drop (W/kg), Power Drop (%), and total energy production results were determined. To evaluate the athletes' performance, h/p/cosmos, Quark Cped Cosmed brand treadmill, and Monark brand, Ergomedic 894 E model (peak bike) bicycle were used. After the performance tests were conducted, descriptive statistics such as arithmetic mean, median, standard deviation, minimum, and maximum values were provided. The Shapiro-Wilk test was used to determine whether the data showed normal distribution. The data were found to be normally distributed, and Paired-Samples t test was applied for the pre- and post-test comparisons of the two groups. İndependent simple t test was used to comperation of two different groups The significance level was set at p<0.05 for the analyses.
Results: In this study, significant statistical results were found in favor of the post-test in the comparison of the Wingate anaerobic pre-test and post-test of the experimental group for Peak power W/kg, Average power W/kg, Minimum power W/kg, and Total energy production. Additionally, in the comparison of the cardiopulmonary exercise pre-test and post-test of the experimental group, statistically significant results were observed in favor of the post-test for maxVO2/kg, max heart rate (HR), and maxVO2/HR. In the comparison of the Wingate anaerobic pre-test and post-test between the experimental and control groups, statistically significant results were found in favor of the experimental group for Peak power W/kg, Average power W/kg, Minimum power W/kg, and Total energy production. Similarly, in the comparison of the cardiopulmonary exercise pre-test and post-test between the experimental and control groups, significant statistical results were detected in favor of the experimental group for maxVO2/kg and maxVO2/HR. In the comparison of the results of the 1st and 2nd stages of the 2023-2024 season and the Turkish championship classic and freestyle competition outcomes of the participants in the experimental group, statistically significant results were observed in favor of 2024 in terms of race times, durations, and time differences. No statistically significant differences were found among the other variables.
Conclusion: Determining the effect of ski training modified according to muscle damage on athletes is crucial to enhancing physical, physiological, and competitive performance improvement. It has been determined that ski training modified according to muscle damage contributes to the physical, physiological, and competitive performance of cross-country skiers.
Keywords: Cross-Country Skiing; Muscle Damage; Endurance; Strength; Physiology