Üniversite öğrencilerinde çocukluk çağı travmatik yaşantıları ve travma sonrası stres bozukluğu arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün aracı rolünün incelenmesi
Examining the mediating role of difficulty in emotion regulation in the relationship between childhood traumatic experiences and post-traumatic stress disorder in university students
Yazar: LEYLA DÜNDAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA SAVAŞ
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı çocukluk çağı travmatik yaşantıları, travma sonrası stres bozukluğu ve duygu düzenleme güçlüğü belirtilerin birbiriyle ilişkisini araştırılması ve çocukluk çağı travmatik yaşantıları ile travma sonrası stres bozukluğu ilişkisinde aracı rol olarak duygu düzenleme güçlüğünün araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla üniversite öğrencilerine uygulanan ölçeklerden alınan skorların karşılaştırılması ve söz konusu değişkenler arasındaki ilişki düzeyi hakkında bilgi alınması hem psikoterapi müdahalelerine hemde literatüre katkıda bulunulması hedeflenmektedir.

Yöntem: Bu araştırmanın örneklemi yaşları 18 ve 40 arasında değişen, 310'u kadın 169'u erkek olmak üzere toplamda 479 kişiden oluşmaktadır. Veriler internet aracılığıyla toplanmıştır. Katılımcılara bilgilendirilmiş gönüllü olur formu verilip onayları alındıktan sonra sırasıyla, Sosyodemografik Bilgi Formu, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği- Kısa Form (DDGÖ-16), Çocukluk Çağı Travma Ölçeği (ÇÇTÖ), Travma Sonrası Stres Bozukluğu Soru Listesi–Sivil Versiyonu Ölçeği (TSSBÖ) uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS-28 istatistik programından yararlanılmıştır. Frekans ve Yüzde Analizi, Betimsel Analizler, Normallik Analizleri, Bağımsız Gruplar T Testi, Anova Analizi, Pearson Korelasyon Analizi, Regresyon Analizi uygulanmıştır.

Bulgular: Bu araştırmada, üniversite öğrencilerin çocukluk çağı travmatik yaşantılarının cinsiyet, yaş grubu, üniversite türü ve sınıf düzeyi kapsamında anlamlı fark göstermediği belirlenmiştir. Ayrıca, travma sonrası stres bozukluğu ile duygu düzenleme güçlüğünde cinsiyet ve sınıf düzeyine göre anlamlı farklar tespit edilmiş iken yaş grubu ve üniversite türüme göre anlamlı farklar belirlenememiştir. Ayrıca, çocukluk çağı travmatik yaşantıları, travma sonrası stres bozukluğu ve duygu düzenleme güçlüğü arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. Son olarak çocukluk çağı travmatik yaşantıları ile travma sonrası stres bozukluğu arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün kısmi aracı değişken etkisi belirlenmiştir.
 
Sonuç: Araştırma sonunda, cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenlerinin üniversite öğrencilerinde travma sonrası stres bozukluğu ile duygu düzenleme güçlüğü değişkenlerinde anlamlı farklılaşmalara sebebiyet verdiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, çocukluk çağı travmatik yaşantıları, travma sonrası stres bozukluğu ve duygu düzenleme güçlüğünün üniversite öğrencilerinde doğru orantılı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çocukluk çağı travmatik yaşantıları ile travma sonrası stres bozukluğu arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün kısmi aracı değişken etkisi ise araştırma kapsamında edinilen son sonuçtur.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to investigate the relationship between childhood traumatic experiences, post-traumatic stress disorder and emotion regulation difficulties, and to investigate emotion regulation difficulties as a mediator in the relationship between childhood traumatic experiences and post-traumatic stress disorder. For this purpose, it is aimed to compare the scores obtained from the scales applied to university students and to obtain information about the level of relationship between the variables in question, contributing to both psychotherapy interventions and the literature.

Method: The sample of this research consists of a total of 479 people, 310 women and 169 men, aged between 18 and 40. Data were collected via the internet. After the informed consent form was given to the participants and their approval was obtained, the Sociodemographic Information Form, Emotion Regulation Difficulty Scale-Short Form (DDGÖ-16), Childhood Trauma Scale (ÇÇTÖ), Post-Traumatic Stress Disorder Questionnaire-Civilian Version Scale (PTSDÖ) were administered, respectively. . SPSS-28 statistical program was used to analyze the data. Frequency and Percentage Analysis, Descriptive Analyzes, Normality Analyzes, Independent Groups T Test, Anova Analysis, Pearson Correlation Analysis, Regression Analysis were applied.

Findings: In this study, it was determined that the childhood traumatic experiences of university students did not show any significant difference in terms of gender, age group, university type and grade level. In addition, while significant differences were detected in post-traumatic stress disorder and emotion regulation difficulties according to gender and grade level, no significant differences could be determined according to age group and university type. Additionally, a positive significant relationship was found between childhood traumatic experiences, post-traumatic stress disorder and difficulty in emotion regulation. Finally, the partial mediating variable effect of emotion regulation difficulties in the relationship between childhood traumatic experiences and post-traumatic stress disorder was determined.

Conclusion: At the end of the research, it was concluded that gender and grade level variables caused significant differences in the variables of post-traumatic stress disorder and difficulty in emotion regulation in university students. In addition, it was concluded that childhood traumatic experiences, post-traumatic stress disorder and difficulty in emotional regulation were directly proportional in university students. The partial mediating variable effect of emotion regulation difficulty in the relationship between childhood traumatic experiences and post-traumatic stress disorder is the last result obtained within the scope of the research.