İstanbul Üniversitesi ve Yunus Emre Enstitüsünün yedi iklim Türkçe B1 seviye ders kitaplarının bilişsel stratejilere göre karşılaştırılması
Comparison of yedi iklim Turkish B1 level textbooks of İstanbul University and Yunus Emre Institute according to cognitive strategies
Yazar: MELİSA ECRİN BOLATKOL
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL YAVUZ ÖZTÜRK
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Bilimler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma, "Yeni İstanbul" ve "Yedi İklim" Türkçe B1 seviyesi ders kitaplarındaki etkinliklerde bilişsel stratejilerin uygulanıp uygulanmadığını incelemektedir. Araştırma, bu stratejilerin sıklığını ve çeşitliliğini belirlemeyi, modern dil öğrenme teorileriyle uyumlarını değerlendirmeyi ve iki ders kitabının yaklaşımlarını karşılaştırmayı amaçlamaktadır. Her iki ders kitabındaki bilişsel stratejilerin varlığını ve uygulamasını belirlemek için nitel bir içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Bulgular, iki ders kitabı arasındaki bilişsel stratejilerin dağılımında ve vurgulanmasında önemli farklılıklar olduğunu ortaya koymaktadır. "Yeni İstanbul" dinleme etkinliklerinde daha geniş bir strateji yelpazesi kullanırken, "Yedi İklim" tahmin ve özetleme gibi temel stratejilerin sınırlı kullanımını göstermektedir. Okuma için, her iki ders kitabı da metin analizi ve düzenlemesini vurgular ancak eleştirel düşünmeyi teşvik etmek için kritik olan sorgulama ve çıkarım üzerinde yeterli odaklanmadan yoksundur. Her iki ders kitabındaki yazma etkinlikleri, planlama ve inceleme gibi temel stratejilerin sınırlı bir şekilde uygulandığını göstermektedir ve bu da öğrenicilerin yazmaya süreç odaklı bir beceri olarak yaklaşma yeteneklerini engellemektedir. Bu sonuçlar, Türkçe B1 seviyesi ders kitaplarında bilişsel stratejilerin daha kapsamlı ve dengeli bir şekilde bütünleştirilmesine duyulan ihtiyacı vurgulamaktadır. Ders kitabı geliştiricilerine, eğitimcilere ve müfredat tasarımcılarına strateji tabanlı öğretimi geliştirmeleri ve materyalleri dil öğrenimi için uluslararası standartlarla uyumlu hale getirmeleri ve bu stratejilerin öğrenicilerin sınıf ortamında dil edinimleri üzerindeki etkisini araştırmak için gelecekte araştırma yapılması önerilmektedir.

Abstract:
This study examines whether the activities in the Turkish B1 level textbooks "Yeni İstanbul" and "Yedi İklim" include cognitive strategies implemented. The research aims to determine the frequency and variety of these strategies, evaluate their compatibility with modern language learning theories, and compare the approaches of the two textbooks. A qualitative content analysis method was used to determine the presence and application of cognitive strategies in both textbooks. The findings reveal significant differences in the distribution and emphasis of cognitive strategies between the two textbooks. While "Yeni İstanbul" uses a wider range of strategies in listening activities, "Yedi İklim" shows limited use of basic strategies such as predicting and summarizing. For reading, both textbooks emphasize text analysis and organization but lack sufficient focus on questioning and inference, which are critical for encouraging critical thinking. The writing activities in both textbooks show limited application of basic strategies such as planning and reviewing, which hinders students' ability to approach writing as a process-oriented skill. These results highlight the need for a more comprehensive and balanced integration of cognitive strategies in Turkish B1 level textbooks. It is recommended that textbook developers, educators, and curriculum designers improve strategy-based instruction and align materials with international standards for language learning, and that future research be conducted to investigate the impact of these strategies on students' language acquisition in the classroom.