Seymenliğin Ankara kültürü ve müziğindeki yeri
The place and importance of seymenli̇k in Ankara region's culture and music
Yazar: SITKI AKIN
Danışman: PROF. DR. AYTEN KAPLAN
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Geleneksel Türk Müzikleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Müzik = Music
Dizin: Ankara = Ankara ; Halk müziği = Folk music ; Halk oyunları = Folk dances ; Müzik kültürü = Music culture ; Seymen oyunları = Seymen dances ; Seymenlik = Seymenlik ; Türk halk müziği = Turkish folk music ; Türk halk oyunları = Turkish folk dances

Özet:
Seymenlik geleneğinin derinlik olarak Orta Asya geleneklerine kadar ulaştığı düşünülmektedir. Anadolu'ya göçün ardından 1290-1354 yılları arasında, Ankara yönetiminde Ahilik teşkilatıyla beraber oluşturdukları güçlü yönetim, Seymenliği toplum içinde saygın konuma getirerek belirleyici rol üstlenmesine katkı sağlamıştır denebilir.
Bu çalışmada Seymenliğin, Ankara yerleşkesinde kültüre, müziğe ve sosyal yaşama kattıkları ve Ankara kültürü açısından önemi anlatılmaya çalışılmıştır. Bunun için yöntem olarak literatür taramasının yanı sıra, Seymen ileri gelenleriyle yapılan kişisel görüşmelerden de yararlanılmıştır. Alplik, Alperenlik, Gazilik ve Ahilik gibi Seymen kültürüyle ilişkilendirilebilecek kültürel oluşumlar ve benzerlikler ortaya koyulmuştur. Ankara türkülerinin ve oyunlarının karakteristik yapılarının betimsel analizi yapılmış, yüzyıllar boyunca süregelmiş sohbet toplantıları bünyesinde Ankara Ferfene Gecesi ve Cümbüş ele alınmıştır. Ayrıca türkü sözlerinin ve oyunlardaki vücut hareketlerinin, geçmiş kültürle ilişkisi aranmış, bir çıkarım elde edilmeye çalışılmıştır. Seymenlik ve Ankara kültürüyle ilgili bilgiler, literatüre kazandırılarak, unutulmaya yüz tutmuş geleneklerin yaşamda yer almasına katkı sağlayabilmek amaçlanmıştır.
Bu bağlamda araştırmalar sonucu elde edilen bulgular ışığında Seymenliğin kurallarının, Alplik, Ahilik, Alperenlik ve Gazilik ile büyük ölçüde örtüştüğünü söyleyebiliriz. Güçlü teşkilat yapısı, disiplinli ve muhafazakâr tutumuyla günümüze kadar gelen Seymenlik, özellikle Ankara müzik ve oyunlarında taşıyıcı ve belirleyici unsur olmuştur. Ankara Halk Müziğinde divanlar, bozlaklar, zeybekler, düz oyunlar, muhabbet havaları çalınır söylenir. Ankara seymen kültüründe müziğin yanı sıra, dans da önemli bir yer teşkil eder. Müziğin ve dansın bir arada icra edildiği musiki meclislerinden en önemlileri ferfene, cümbüş ve muhabbet geceleridir. Ankara saz çalma töresi ve bağlamada Ankara tavrı bu meclislerde yaşayarak günümüze kadar ulaşmıştır. Anahtar Kelimeler: Ankara, ahilik, alplik, alperenlik, gazilik, seymenlik, Ankara halk müziği, Ankara tavrı.

Abstract:
The Seymenlik tradition is thought to have reached to the Central Asian Turkic traditions. It can be said that after the immigration to Anatolia, between 1290 and 1354, due to the strong administration they formed with Ahi community in Ankara, Seymenlik had earnt its role in determining the respectable position in the society.
In this study, the importance of Seymenlik in Ankara in terms of Ankara culture and its contribution to culture, music and social life is explained. For this purpose, besides the literature review, personal interviews with Seymen leaders were also used. Cultural formations and similarities that can be associated with Seymen culture such as Alplik, Alperenlik, Gazilik and Ahilik have been revealed. A descriptive analysis of the characteristic structures of Ankara songs and dances has been made, and Ankara Ferfene Night and Cümbüş have been handled within the framework of conversations that have been going on for centuries. In addition, the relationship between folk songs and body movements in the dances was searched and an inference was obtained. It is aimed to contribute to the inclusion of traditions that have been forgotten, by giving information about Seymenlik and Ankara culture to the literature.
In this context, with the light of the obtained findings as a result of the research, we can say that the rules and norms of Seymen community coincide with Alplik, Ahilik, Alperenlik and Gazilik. With its strong organizational structure, disciplined and conservative attitude, Seymenlik has been a carrier and determinant factor especially in Ankara music and dances. In Ankara music, it is said that "divan, bozlak, zeybek, düz oyun, muhabbet havaları" have been played mostly. In addition to music, dance also plays an important role in Ankara Seymen community and culture. The most important of the music assemblies, where music and dances are performed together, are "Ferfene, Cümbüş, muhabbet geceleri". The Ankara instrument playing manners and Ankara attitude in baglama have survived to this day by living in these assemblies.
Keywords: Ankara, ahilik, alplik, alperenlik, gazilik, seymenlik, Ankara folk music, Ankara attitude.