Deri bakım protokolüyle verilen bakımın yaşlı hastalarda deri nem değişikliğine, dermatolojik yaşam kalitesine ve hasta konforuna etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of care given by the skin care protocol on skin change and patient satisfaction in elderly patients comfort in elderly patients: A randomized controlled trial
Yazar: DUYGU AKÇA
Danışman: DOÇ. DR. ARZU KARABAĞ AYDIN
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma; yaşlı hastalar için deri sağlığını koruyucu ve geliştirici protokol geliştirmek; bu protokolün deri nemine, dermatolojik yaşam kalitesine ve hasta konforuna etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel olarak yapılmıştır. Araştırma Aralık 2021- Ekim 2024 tarihleri arasında bir araştırma ve bir devlet hastanesinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma 42 gönüllü hasta ile tamamlanmıştır. Araştırma kapsamında ilk olarak Deri Bakım Protokolü (DBP) geliştirilmiştir. Araştırmanın uygulaması bu protokol doğrultusunda yapılmıştır. Araştırmanın verilerini elde etmek için "Hasta Bilgi Formu, "Yaşlı Hastanın Deri Değerlendirme Subjektif Veriler Formu", "Yaşlı Hastanın Deri Değerlendirme Objektif Veriler Formu", "Yaşlı Hastanın Basınç Yaralanması Değerlendirme Formu", "Yaşlı Hastanın Deri Bakımı ve Hijyen Değerlendirme Formları", "Deri Nem Ölçümü (DMM)", "Dermatolojik Yaşam Kalitesi İndeksi (DYKİ)" ve "Genel Konfor Ölçeği (GKÖ)" kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız gruplarda kategorik değişkenlerin oranları arasındaki farklar Ki-Kare testleri ile analiz edilmiştir. İki bağımsız grup arasında niceliksel sürekli verilerin karşılaştırılmasında bağımsız gruplar t-testi kullanılmıştır. Grup içi ölçümlerin karşılaştırılmasında bağımlı gruplar t-testi, tekrarlı ölçümler ANOVA testi ve tamamlayıcı Bonferroni testi ile değerlendirilmiştir.
Araştırmada nem oranlarının DBP uygulanmasının 7. gününde (3. ölçüm)  genel deri nem ölçümleri açısından, deney grubunun ortalaması 34,658±4,455 iken, kontrol grubunun ortalaması 28,503±7,322 olarak kaydedilmiştir. Bu fark istatistiksel olarak anlamlıdır (t= 3,291, p=0,002). Dermatolojik Yaşam Kalitesi İndeksi ölçümlerinde deney ve kontrol grupları arasında öntest ve test tekrar sonuçları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). GKÖ sontest (deney:2,784±0,396 kontrol:2,590±0,315) ve GKÖ test tekrar (deney:2,682±0,353 kontrol:2,615±0,338) ölçümlerinde konfor düzeyinin deney grubunda kontrol grubuna kıyasla daha yüksek olduğunu, ancak bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Ancak tekrarlı ölçümler ANOVA testi sonuçlarına göre (F=15,149, p=0,000), konfor genel ölçümleri üzerinde zamanla genel bir farklılık olduğu görülmektedir. Bonferroni testi sonuçları, GKÖ öntest (1. ölçüm) ile GKÖ sontest (2. ölçüm) ve GKÖ test tekrar (3. ölçüm) arasında anlamlı farklılıklar olduğunu ve DBP uygulandıktan sonra konfor düzeyinin yüksek olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak araştırmada yaşlı hastalarda deri sağlığı korumak ve geliştirmek, deri nemini ve konfor düzeylerini artırmak amacıyla DBP'nin kullanımı önerilmektedir.

Abstract:
This study was conducted as a randomized controlled experiment to develop a protocol to protect and improve skin health for elderly patients and to determine the effects of this protocol on skin moisture, dermatological quality of life and patient comfort. The research was conducted in a public hospital between December 2021 and October 2024. The research was completed with 42 volunteer patients. Within the scope of the research, the Skin Care Protocol (SCP) was first developed. The application of the study was carried out in accordance with this protocol. In order to obtain the data of the study, "Patient Information Form, "Skin Evaluation Subjective Data Form of the Elderly Patient", "Skin Evaluation Objective Data Form of the Elderly Patient", "Pressure Injury Evaluation Form of the Elderly Patient", "Skin Care and Hygiene Evaluation Forms of the Elderly Patient", "Skin Moisture Measurement (SMM)", "Dermatological Quality of Life Index (DLQI)" and "General Comfort Scale (GCS)" were used Intra-group measurements were compared using dependent groups t-test, repeated measures ANOVA test and complementary Bonferroni test.
In the study, in terms of general skin moisture measurements on the 7th day (3rd measurement) of SCP application, the average of the experimental group was recorded as 34.658±4.455, while the average of the control group was recorded as 28.503±7.322. This difference is statistically significant (t= 3.291, p=0.002). In the Dermatological Quality of Life Index measurements, no statistically significant difference was found between the experimental and control groups in terms of pre-test and re-test results (p>0.05). In the GCS posttest (experimental: 2.784±0.396 control: 2.590±0.315) and GCS test-retest (experimental: 2.682±0.353 control: 2.615±0.338) measurements, it was determined that the comfort level was higher in the experimental group compared to the control group, but this difference was not statistically significant (p>0.05). However, according to the repeated measures ANOVA test results (F=15.149, p=0.000), there is a general difference over time on the general comfort measurements. The Bonferroni test results show that there are significant differences between the GCS pretest (1st measurement), GCS posttest (2nd measurement) and GCS test retest (3rd measurement) and that the comfort level is high after the application of SCP. As a result, the use of SCP is recommended in the study to protect and improve skin health in elderly patients and to increase skin moisture and comfort levels.