Ceza muhakemesinde teşhis
Identification in criminal procedure
Yazar: İBRAHİM AKAR
Danışman: DOÇ. DR. PINAR MEMİŞ  KARTAL
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ceza Muhakemeleri Usul Kanunu = Code of Criminal Procedure ; Ceza muhakemesi hukuku = Law of criminal procedure ; Ceza yargılaması = Criminal procedure ; Kamu hukuku = Public law ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Ceza muhakemesinin amacı, muhakeme sürecine katılan kişilerin, özellikle de şüpheli ve sanığın, haklarına zarar vermeksizin maddi gerçeği bulmak ve bunun sonucu olarak da ceza uyuşmazlığını çözmektir. Burada sözü edilen maddi gerçeğe, deliller aracılığıyla ulaşılır. Bu nedenle, maddi gerçeğe ulaşmada kullanılacak olan delillerin toplanması ve koruma altına alınması ceza muhakemesinin en önemli ayaklarından birini oluşturmaktadır. 

Günümüzde teknolojinin gelişmesiyle moleküler genetik inceleme gibi modern delil elde etme araçları geliştirilmiştir. Bu modern yöntemlerle maddi gereğe ulaşılması artık daha kolay hale gelmiştir. Ancak buna rağmen bazı suçların aydınlatılması bakımından bu yöntemler yetersiz kalabilmektedir. Zira suç faili mümkün olduğunca ardında delil bırakmama gayreti içinde olmaktadır. İşte bu tip durumlarda maddi gerçeğe ulaşılabilmesi bakımından kullanılabilecek tek delil, suçun mağdurunun veya tanığının olaya ve faile ilişkin beyanları olabilmektedir. Bu bakımdan bu kişilerin beyanları ceza muhakemesi bakımından hala çok önemli bir yere sahiptir. Kanun koyucu bu beyanların önemini dikkate alarak tanıkların ve mağdurların beyanlarının ne şekilde alınacağını ayrıntılı olarak düzenlemiştir (CMK md. 52 vd., CMK md. 236/1).  

Teşhis işlemi de olayın mağdurunun veya tanığının suçun failine ilişkin beyanda bulunması anlamına gelmektedir. Bu yönüyle esasen teşhis de tanıklık etmenin bir biçimidir. Ancak olayın failinin kim olduğuna ilişkin bir takım kişilerin arasından bir seçim yapmak suretiyle beyanda bulunmanın arz ettiği önem ve hassasiyet dolayısıyla kanun koyucu, bu işlemi ayrıca düzenleme yoluna gitmiştir. Bundan dolayı, bu işlem ile elde edilecek olan delillerin hukuka uygunluğundan söz edilebilmesi, işlemin kanundaki (PVSK ek md. 6/9 vd.) usul ve esaslara tamamen uygun olarak yapılmış olmasına bağlıdır. Bu usul ve esaslara aykırı olarak yapılan bir teşhis işlemi sonucunda elde edilen delillerin hükme esas alınması ve değerlendirilmesi söz konusu olamayacaktır.

İşte bu tezde, olayın failinin tespit edilmesi amacıyla başvurulan teşhis işlemi tüm boyutlarıyla ele alınmış, işlemin ne olduğu, hukuki niteliği, önemi, hangi şartlarda ve hangi usule göre yapılması gerektiği, delil değeri tartışılmış, konuyla ilgili problem teşkil eden başlıklar tespit edilip bunlara mümkün olduğunca çözüm önerileri sunulmuştur

Abstract:
The purpose of criminal procedure is to find the factual truth without damaging the rights of persons involved in the proceeding, in particular the suspect and the accused, and as a result, to resolve the criminal dispute. The factual truth mentioned here is achieved through evidences. Therefore, the collection and protection of the evidences to be used to reach the factual truth constitutes one of the most important pillars of the criminal procedure.

Today, with the development of technology, modern tools like molecular genetic analysis have been developed for obtaining evidences. It is now easier to achieve factual truth with these modern methods. However, these methods may be insufficient to clarify some crimes because the perpetrator makes an effort not to leave any evidences behind. In such cases, the only evidence that can be used to reach the factual truth may be the statements of the victims and witnesses of the crime. In this respect, their statements are still very important in criminal procedure. Taking into account the importance of these statements, the legislator has regulated in detail how the statements of witnesses and victims will be obtained (CPA Art. 52 et al., CPA Art. 236/1).

Identification means that the victim or witness of the crime makes a statement about the perpetrator of the crime. In this respect, identification is basicly a form of testimony. However, due to the importance and sensitivity of making a statement from a number of persons regarding the identity of the perpetrator of the incident, the legislator decided to regulate this process separately. Therefore, legality of the evidences obtained through identification depends on the fact that the identification is executed in full compliance with the procedures and principles of the law (PDCC additinal art. 6/9 ff). The evidences obtained as a result of a identification made in contradiction with these procedures and principles of law shall not be taken as basis and evaluated.

In this thesis, the identification executed to identify the perpetrator of the crime is discussed in all its aspects. What is the identification, its legal characteristic, its importance, under which conditions it can be executed, according to which procedure it should be done and the value of the evidence are the main issues discussed. The problematic issues related to the thesis are also detected and resolutions are offered as much as possible.