Anesteziyoloji ve reanimasyon yoğun bakım ünitesinde beta bloker kullanımının mortalite ve morbidite üzerine etkileri
The effects of beta blocker usage on mortality and morbidity in the anesthesiology and reanimation critical care unit
Yazar: DUYGU KARA
Danışman: PROF. DR. SEDA BANU AKINCI
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Adrenerjik beta antagonistleri = Adrenergic beta-antagonists ; Anestezi = Anesthesia ; Morbidite = Morbidity ; Mortalite = Mortality ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Bu çalışmada; Anesteziyoloji ve Reanimasyon Yoğun Bakım Ünitesinde beta bloker kullanımının mortalite ve morbidite üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Etik kurul onayı alındıktan sonra; 01.01.2006 ile 01.01.2011 yılları arasında Anestezi Yoğun Bakım Ünitesi' ne kabul edilmiş olan, 45 yaş ve üzerindeki 850 hastanın dosyası incelendi. Yoğun bakım ünitesine kabul edilen hastalarda yatış öncesi veya yoğun bakım yatışı sırasında beta bloker kullanılıp kullanılmamasının hemodinamik bazı önemli parametreleri nasıl etkilediği, bu parametrelerle beraber bu hastalarda sağ kalımın beta bloker kullanımıyla etkilenip etkilenmediğini çalışıldı. Ayrıca yoğun bakıma yatan hastaları yaşlı (≥65 yaş) ve genç (<65 yaş) olarak tekrar gruplandırarak, beta blokerlerin yaşa bağlı olarak bu parametreleri nasıl etkilediği araştırıldı. Gruplara ait veriler Kolmogrov-Smirnov, tek yönlü varyans analizi, t-testi, Kruskal-Wallis, Mann-Whitney U, eşleştirilmiş t-testi, Wilcoxon ve ki-kare testleri kullanılarak karşılaştırıldı ve p<0.05 olan veriler anlamlı olarak kabul edildi.
Çalışmamızda beta bloker kullanılan ve kullanılmayan hastalar arasında; kardiyovasküler ilaç kullanımı, anemi, hipotansiyon, kabul ve yatış mekanik ventilatör kullanımı, yoğun bakım ve hastane ölümü, vazopressör ilaç kullanımı, kabul GKS, kabul en yüksek ve en düşük kalp hızları, kabul sistolik ve ortalama arteryel kan basıncı, CHARLSON ve APACHE II skorları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edildi (p<0,05). Kardiyovasküler ilaçların kullanımı ve anemi, tüm gruplar içinde beta bloker kullanılanlarda daha yüksek oranlarda tespit edildi. Hipotansiyon, kabul ve mekanik ventilatör kullanım oranı ise beta bloker kullanılmayan gruplarda daha yüksek oranda tespit edilirken; 65 yaş üzerindeki hastalarda beta bloker kullanılmayanlarda yoğun bakım ve hastane ölüm, vazopressör ilaç kullanımı oranları ve CHARLSON ve APACHE II skorları daha yüksek tespit edildi. Fakat çalışmamızda ikili analizlerde istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmasına rağmen, çoklu analizlerde yaşlı hastalarda beta bloker kullanımı, gerek yoğun bakım ölümü gerekse hastanede ölüm üzerinde bağımsız bir değişken olarak saptanmadı. Beta bloker kullanılan hastalarda kalp hızında hedef düzeye ulaşılamamış olması nedeniyle, beta blokajın etkin düzeyde olmadığı ve bu nedenle koruyucu etkisinin gözlenmemiş olabileceği düşünüldü.
Çalışmamızdan elde ettiğimiz sonuçlar ışığında, özellikle yoğun bakımda yaygın kullanımı olan beta blokerlerin, hastalar üzerinde etkilerini görebilmek için, bu ilaçların etkin düzeyde kullanılması gerektiğini ve bu konuyla ilgili daha ileri çalışmalar yapılarak bu konunun tartışılmasının gerekli olduğunu düşünüyoruz.

Abstract:
In this study; it was aimed to investigate the effects of the usage of beta-blockers on mortality and morbidity in the Anesthesiology and Reanimation Intensive Care Unit.
Following ethical commitee approval; files of 850 patients over 45 years that had been hsopitalized in the Anesthesia Intensive Care Unit between dates of 01.01.2006 and 01.01.2011 45 were analysed. It was investigated whether there were any correlations between the usage of beta blockers before and during the hospitalization and the hemodynamic parameters and mortality of the patients hospitalized in the intensive care unit. And also the hospitalized patients were divided into 2 groups; elderly (≥ 65 years) and young (< 65 years) patients and two groups were analysed according to the beta blocker effects. The data of the groups was compared by using Kolmogorov - Smirnov, one-way Anova test, t- test, Kruskal -Wallis analysis, Mann-Whitney U, paired samples t-test, Wilcoxon test and chi- square test and p <0.05 values were accepted as statistically significant.
In our study, statistically significant difference was found between the patients used beta blockers and the patients not used beta blockers about cardiovascular drug usage, anemia, hypotension, mechanical ventilation at admission and during the hospitalization, death in ICU and hospital, vasopressor drug usage, GCS at admission, the highest and lowest value of heart rate at admission, the systolic and mean arterial blood pressure values at admission, and Charlson and APACHE II scores (p < 0,05). It was found that cardiovascular drugs usage and anemia had higher rates among beta blocker users in all groups. It was determined that beta blockers non-used had a higher rate of hypotension, mechanical ventilation at admission and during the hospitalization, while it was established that the patients over 65 and not used beta blockers had higher mortality rates in the intensive care unit and hospital,  vasopressor usage rates and Charlson and APACHE II scores. However, in our study, although statistically significant differences were found in binary analysis; in multivariate analysis, the usage of beta-blockers in elderly patients was not found as an independent variable for neither intensive care nor hospital mortality. Due to the inability to reach the target value of heart rate,  it was established that the beta-blockage was not efficient enough, and so it was thought that its protective effect was probably not observed.  
In the light of the results obtained in our study, we think that the beta blockers that are commonly used in intensive care unit, should be used in effective levels in case of observing their effects on patients and we also think that it needs to be discussed by the help of more advanced studies conducted about this subject.