Graves tanılı hastaların demografik, antropometrik, klinik özellikleri ile Çölyak hastalığı ve diğer otoimmün hastalıklarla arasındaki ilişkinin incelenmesi
Demographic, anthropometric and clinical characteristics of patientsdiagnosed with graves and examining the relationship between Celiac Disease and other autoimmune diseases
Yazar: AYNUR İNAN YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. HALE ÜNVER TUHAN
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş: Çocukluk ve adölesan dönemde hipertiroidizmin en sık (%95) nedeni olan
Graves Hastalığı büyüme ve gelişme üzerine önemli etkilere sahip endokrin bir
sorundur. Çocukluk çağında prevalansı 1/10.000 olup, tiroid bezinin
reseptörlerine karşı gelişen antikorlar aracılığıyla uyarılması sonucunda ortaya
çıkar. Otoimmün bir hastalık olup poligenik özellik taşır, çevresel ve genetik
etmenlerin hastalığın gelişmesinde önemli rolü vardır.
Amaç: Bu çalışmada, Graves tanısı alan hastaların demografik, antropometrik,
klinik özellikleri retrospektif olarak incelenip Çölyak hastalığı ve diğer otoimmün
hastalıklarla arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve
Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalında 01.01.2015-
01.01.2023 tarihleri arasında Graves hastalığı tanısı ile izlenen 40 çocuk hastanın
dosyaları retrospektif olarak incelendi. Hastaların demografik ve antropometrik
özellikleri, başvuru şikayetleri, fizik muayene ve laboratuar bulguları, tedavi ile
ilgili özellikleri, remisyon ve relaps durumları değerlendirildi. Hastalar klinik,
laboratuar ve tedavi özelliklerine göre risk gruplarına (düşük, orta ve yüksek risk)
ayrıldı. Ayrıca tedavi sürelerine (<1 yıl, 1-2 yıl ve >2 yıl) ve hipertiroidizm
düzeylerine (ağır ve ağır olmayan) göre sınıflandırıldı.
Bulgular: Çalışmaya 40 hasta dahil edildi. Bu hastaların 32‟si (%80) kız, sekizi
(%20) erkek, ortanca yaşları 14 yıl (3,2-17,7 yıl) olarak bulundu. Hastaların 32‟si

(%80) pubertal dönemdeydi. Ailede tiroid hastalığı öyküsü %55 oranında, anne-
baba arasında akrabalık ise %7,5 oranında görüldü. Bir (%2,5) hastada psöriazis,

bir (%2,5) hastada Çölyak hastalığı olmak üzere iki (%5) hastada eşlik eden
otoimmün hastalık olduğıu tespit edildi. En sık başvuru şikayetleri; çarpıntı 16
(%40), saç dökülmesi 12 (%30), kilo kaybı 11 (%27,5), halsizlik sekiz (%20),
titreme yedi (%17,5), terleme altı (%15) ve sinirlilik altı (%15) hastada görüldü.
Başvuru fizik muayene bulgularında; 19 (%47,5) hastada guatr, 15 (%37,5)
hastada taşikardi, üç (%7,5) hastada üfürüm, üç (%7,5) hastada oftalmopati, bir
(%2,5) hastada tremor ve bir (%2,5) hastada hipertansiyon mevcuttu. Hastaların
tamamına başlangıç tedavisi olarak metimazol tedavisi başlandı, bir hastada
tedavinin birinci ayında propiltiyourasile geçildi. Hastalar takibi bırakanlar
dışlanarak tedavi süresine göre gruplandırıldıklarında dört (%14,3) hastanın <1
yıl, yedi (%25) hastanın 1-2 yıl, 17 (%60,7) hastanın ise >2 yıl tedavi aldığı
görüldü. Risk gruplarına bakıldığında 10 (%25) hastanın düşük risk, 19 (%47,5)
hastanın orta risk, 11 (%27,5) hastanın ise yüksek risk grubunda olduğu görüldü.
Ayrıca hastaların beşi (%12,5) ağır hipertiroidizm, 35‟i (%87,5) ağır olmayan
hipertiroidizm olarak kabul edildi.
Sonuç: Çalışmamızda yan etki sıklığının cinsiyet, tanı yaşı ve tedavi süresi ile
ilişkili olduğu, başvurudaki sT4 ve sT3 değerinin risk grupları arasında anlamlı
olacak şekilde farklı olduğu tespit edildi. Ayrıca ağır hipertiroidizm grubunda
olan hastaların ultrasonografideki tiroid volümünün anlamlı şekilde yüksek
olduğu saptandı.
Anahtar Kelimeler: Çocuklarda Graves hastalığı, Çölyak hastalığı, hipertiroidi,
anti tiroid tedavi

Abstract:
Background: Graves‟ Disease, which is the most common (95%) cause of
hyperthyroidism in childhood and adolescence, is an endocrine problem that has
significant effects on growth and development. Its prevalence in childhood is
1/10.000 and it occurs as a result of stimulation of the thyroid gland by antibodies
developed against its receptors. It is an autoimmune disease, polygenic, and
environmental and genetic factors play an important role in the development of
the disease.
Aim: In this study, it was aimed to retrospectively examine the demographic,
anthropometric and clinical characteristics of patients diagnosed with Graves'
disease and to examine the relationship between Celiac disease and other
autoimmune diseases.
Materials and Methods: The files of 40 pediatric patients who were followed up
with the diagnosis of Graves' disease between 01.01.2015-01.01.2023 in Akdeniz
University Faculty of Medicine, Department of Pediatrics, Division of Pediatric
Endocrinology were retrospectively analyzed. Demographic and anthropometric
characteristics, presenting complaints, physical examination and laboratory
findings, treatment-related characteristics, remission and relapse status of the
patients were evaluated. Patients were divided into risk groups (low, intermediate
and high risk) according to clinical, laboratory and treatment characteristics. They
were also classified according to the duration of treatment (<1 year, 1-2 years and
>2 years) and the level of hyperthyroidism (severe and non-severe).
Results: 40 patients were included in the study. Of these patients, 32 (80%) were
girls and eight (20%) were boys and their median age was 14 years (3.2-17.7
years). 32 of the patients (80%) were in the pubertal period. A family history of
thyroid disease was seen in 55% and consanguinity between parents was seen in
7.5%. It was determined that two (5%) patients had an accompanying
autoimmune disease, one (2.5%) patient with psoriasis and one (2.5%) patient
with Celiac disease. The most common presenting complaints were palpitations in
16 (40%), hair loss in 12 (30%), weight loss in 11 (27.5%), fatigue in 8 (20%),
chills in 7 (17.5%), sweating in 6 (15%) and nervousness in 6 (15%) patients.
Physical examination findings at presentation included goiter in 19 (47.5%)
patients, tachycardia in 15 (37.5%), murmur in three (7.5%), ophthalmopathy in
three (7.5%), tremor in one (2.5%) and hypertension in one (2.5%). All patients
were started on methimazole as initial treatment and one patient was switched to
propylthiouracil in the first month of treatment. When the patients were grouped
according to the duration of treatment by excluding those who dropped out of
follow-up, four (14.3%) patients received treatment for <1 year, seven (25%) for
1-2 years, and 17 (60.7%) for >2 years. When risk groups were analyzed, 10
(25%) patients were in the low risk group, 19 (47.5%) patients were in the
medium risk group, and 11 (27.5%) patients were in the high risk group. In
addition, five (12.5%) patients were considered to have severe hyperthyroidism
and 35 (87.5%) patients were considered to have non-severe hyperthyroidism.
Conclusion: In our study, it was found that the frequency of side effects was
associated with gender, age at diagnosis and duration of treatment, sT4 and sT3
values at presentation were significantly different between risk groups. In
addition, patients in the severe hyperthyroidism group had significantly higher
thyroid volume on ultrasonography.
Keywords: Graves' disease in children, Celiac disease, hyperthyroidism, anti-
thyroid treatment