Akromegalide tedavi öncesi ve sonrası kardiovaskuler risk faktörleri ve karotis doppler USG ile erken aterosklerozon değerlendirilmesi
Cordiovascular risk factors and premature atherosclerosis with carotid doppler USG in acromegaly before and after treatment
Yazar: ŞERİFE NUR BOYSAN
Danışman: DOÇ. DR. PINAR KADIOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2003
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
ÖZET Akromegali tedavi edilmediğinde BH ve/veya ÎBBF-1 yüksekliğine bağlı oluşan hipertansiyon, insülin rezistansı ve glukoz intoleransı ve hipertrigliseridemi gibi kardiovasküler risk faktörlerinde artma sonucu mortalite normal populasyona göre artmaktadır. BH ve/veya İBBF-1'in direkt vasküler etkileri halen araştırma konusudur. Bu çalışmada aktif akromegali hastalarında tedaviden önce ve tedavi ile inaktivite sağlandıktan sonra kardiovasküler risk faktörleri ve karotis Doppler USG ile erken ateroskleroz bulguları değerlendirilmiştir. Aktif akromegali saptanan 27 hasta (17 kadın, 10 erkek ve yaş ortalaması: 45.33±13.17 SD yıl), en az altı ay inaktif kalmak üzere tedavi başladıktan 2 yıl sonra aynı çalışma protokolü ile tekrar değerlendirildi ve sonuçlar kontrol grubu ile karşılaştırıldı. Gruplar arasında kan basıncı, glukoz ve lipid düzeyleri farklı değildi. Hasta grubunda fibrinojen düzeyi kontrollere göre yüksekti. Karotis Doppler USG'de aktif hastalarda İMK'da artma HOMA-IR ile gösterilen insülin rezistansı, fibrinojen ve İBBF-1 ile korele iken, inaktif hastalarda kontroller ile aynı düzeyde bulunan İMK HOMA-IR ve BH ile korelasyon gösterdi. Rİ, Pİ ve komplians gibi arteriyel elastikiyeti gösteren ölçümlerde ise hasta grubunda kontroller göre farklılık yoktu ama inaktif grupta, aktif gruba göre Rİ ve Pİ yüksek ve komplians azalmıştı. Sonuç olarak aktif akromegalide erken ateroskleroz insülin rezistansı ve BH ve/veya İBBF-1 'in direkt vasküler etkisi sonucu gelişmektedir ve akromegali tedavisi ile gerilediği gösterilmiştir. 25

Abstract:
SUMMARY In acromegaly, mortality is higher compared with normal population as a consequence of cardiovascular complications caused by hypertension, insulin resistance and glucose intolerance, and hypertriglyceridemia, due to elevated GH and/or IGF-1 levels if not cured. We studied cardiovascular risk factors and premature atherosclerosis with carotid Doppler USG in active acromegaly patients before and after therapy. Active acromegaly patients (17 women, 10 men and mean age was 45.33+13.17 SD year) were included in the study protocol after 2 years period of therapy as being inactive at least six months and results were compared with control group. There was no difference between groups for blood pressure, serum glucose and lipid levels. In acromegaly patients plasma fibrinogen level was higher than controls. Intima-media thickness with carotid Doppler USG was increased in active acromegaly patients and correlated with insulin resistance (calculated as HOMA-IR), fibrinogen and IGF-1. In inactive patients intima-media thickness was decreased to control level and correlated with HOMA-IR and GH. Resistivity index, pulsatility index and compliance, showing arterial elasticity, were not differed in patients and controls but resistivity index and pulsatility index were increased and compliance was decreased after therapy in acromegalic patients. In conclusion, premature atherosclerosis was demonstrated in active acromegaly patients as a consequence of insulin resistance and direct vascular effects of GH and/or IGF-1 though improved with therapy. 26