İtriyum oranları farklı monolitik zirkonyaların metamerizm ve translüsensi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of monolithic zirconia with different yttrium ratios in terms of metamerism and translucency
Yazar: MEHMET EJDER GÜVEN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM KARA
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental materyaller = Dental materials ; Diş renk değişikliği = Tooth discoloration ; Zirkonyum oksit = Zirconium oxide ; İtriyum = Yttrium

Özet:
Bu çalışmanın amacı; itriyum içeriği farklı monolitik zirkonya materyallerinin termal yaşlandırma öncesi ve sonrası farklı aydınlatma ortamlarında metamerizmini ve tranlüsensilerini incelemektir. 
       Bu amaçla; üç farklı itriyum içeriğine sahip [%4-6 (VITA YZ HT), %6-8 (VITA YZ ST), %8-10 (VITA YZ XT)] renklendirilmiş pre-sinterize monolitik zirkonya materyallerinden 0,5 mm kalınlığında, 10x10 mm boyutlarında kare şekilli 36 zirkonya örneği hazırlandı. Hazırlanan zirkonya örneklerle kullanılmak üzere aynı boyutlarda kare şeklinde 0,2 mm kalınlığında polimerize edilmiş dual-cure self adeziv rezin siman (Bifix QM, VOCO, Almanya) silikon kalıp kullanılarak oluşturuldu. Metamerizmin değerlendirilmesi için dört farklı aydınlatma ortamı [D65 (Yapay standart Gün ışığı), D50 (Öğlen ortası gün ışığı), TL84 (Mağaza/Ofis ışığı) ve INCA-A (Akkor ışık)] sağlayan renk ölçüm kabininde (Prowite Lightbox 4.0, Türkiye) nötral gri fonda CIE L*a*b renk koordinatları doğrultusunda spektrofotometre (VITA Easyshade Advance 4.0, VITA Zahnfabrik BAD Sackingen, Almanya) cihazı ile monolitik zirkonya örneklerinin renk ölçümleri yapıldı. siyah ve beyaz arka fon kullanılarak translüsensi parametreleri (TP) de ölçülerek kaydedildi. Tüm örnekler termal siklus test cihazı (SD Mechatronik Termocycler, Almanya) ile 10.000 termal siklus (5-55°C) uygulanarak yaşlandırıldı. Termal yaşlandırma sonrası translüsensi parametreleri ve renk ölçümleri tekrar yapılarak CIE L*a*b* renk sistemi üzerinden elde edilen veriler kaydedildi.
       Kaydedilen veriler Instat İstatistiksel Paket Programı (Instat Graphad Software 6.0, San Diago, CA, USA) aracılığı ile analiz edildi. Verilerin normal dağılım gösterip göstermediğini test etmek için Shapiro-Wilk testi kullanıldı. Metamerizm ve translüsensi ölçümlerine ait veriler çift yönlü varyans analizinin (two-way ANOVA) ardından gruplar arası ve grup içi (yaşlandırma öncesi ve sonrası) değerlerin istatistiksel analizi post-hoc Bonferroni çoklu karşılaştırma testi kullanılarak yapıldı. Değerler ortalama ve standart sapma olarak verildi. Tüm analizlerde p<0,05  değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
       Çalışmamızda elde edilen bulgulara göre; metamerizmi değerlendirmek için kullanılan monolitik zirkonya seramiklerin farklı aydınlatma ortamlarında yapılan renk ölçümleri arasında istatistiksel bir fark olmadığı gözlemlendi (p>0,05). Bu durum termal yaşlandırma öncesi ve sonrasında da benzer şekilde gerçekleşti. Monolitik zirkonya örneklerinin itriyum içeriğinin ve termal yaşlandırmanın translüsensi üzerine etkisi olduğu belirlendi (p<0,05). VITA YZ HT materyalinin diğer monolitik zirkonya materyallerinden daha düşük TP değerine sahip olduğu ve termal yaşlandırma işleminin VITA YZ HT materyalinin TP değerini arttırdığı gözlemlendi (p<0,05). VITA YZ ST ve VITA YZ XT materyallerinin TP değerleri arasında termal yaşlandırma öncesi ve sonrası istatistiksel bir fark gözlemlenmedi (p>0,05). VITA YZ ST ve VITA YZ XT materyalin termal yaşlandırılması sonrasında TP değerlerinde azalma olduğu gözlemlendi, bu azalma VITA YZ ST için istatistiksel olarak anlamlı iken (p<0,05) VITA YZ XT için istatistiksel olarak anlamlı sonuç vermedi (p>0,05).

Anahtar Kelimeler: Monolitik zirkonya, Metamerizm, Translusensi

Abstract:
This study aims to examine the metamerism and translucency of monolithic zirconia materials with different yttrium content in different lighting environments before and after thermal aging. 
       For this purpose, 36 square-shaped, 0.5 mm thick, 10x10 mm, colorized, pre-sintered monolithic zirconia material specimens were prepared which have three different yttrium content [4-6% (VITA YZ HT), 6-8% (VITA YZ ST), 8-10% (VITA YZ XT)]. A square shaped 0.2 mm thick polymerized dual-cure self-adhesive resin cement (Bifix QM, VOCO, Germany) was formed using a silicone mold to be used with the prepared zirconia specimens. Neutral color measurement cabinet (Prowite Lightbox 4.0, Turkey) providing four different lighting environments [D65 (Artificial standard daylight), D50 (Mid-day daylight), TL84 (Shop/Office light) and INCA-A (Incandescent light)] for the assessment of metamerism color measurements of monolithic zirconia samples were made with a spectrophotometer (VITA Easyshade Advance 4.0, VITA Zahnfabrik BAD Sackingen, Germany) device in the direction of CIE L*a*b color coordinates on a gray background. Translucency parameters (TP) were also measured and recorded using a black and white background. All samples were aged by applying 10,000 thermal cycles (5-55°C) with a thermal cycle tester (SD Mechatronic Thermocycler, Germany). After thermal aging, translucency parameters and color measurements were repeated and the data obtained from the CIE L*a*b* color system were recorded.
       Recorded data were analyzed by Instat Statistical Package Program (Instat Graphad Software 6.0, San Diago, CA, USA). Shapiro-Wilk test was used to test whether the data showed a normal distribution. Data of metamerism and translucency measurements were performed using the post-hoc Bonferroni multiple comparison test, followed by two-way ANOVA, statistical analysis of the values between and within groups (before and after aging). Values were given as mean and standard deviation. P<0.05 value was considered statistically significant in all analyses. 
       The results showed that there was no statistical difference between the color measurements under various lighting conditions for the monolithic zirconia ceramics, which is used to evaluate the metamerism (P>0.05). The results for before and after thermal aging were similar as well. It was determined that yttrium content and thermal aging of monolithic zirconia samples have an impact on translucency (P<0.05). It was observed that VITA YZ HT material had a lower TP value than other monolithic zirconia materials and it was observed that thermal aging increased the TP value of VITA YZ HT material (p<0.05). There was no statistical difference between the TP values of VITA YZ ST and VITA YZ XT materials before and after thermal aging (p>0.05). It was observed that TP values decreased after thermal aging of VITA YZ ST and VITA YZ XT materials. While this decrease was statistically significant for VITA YZ ST (p<0.05), it was not statistically significant for VITA YZ XT (p>0.05).

Keywords: Monolithic zirconia, Metamerism, Translucency