İkinci intercostal aralık hizasından cilt ve plevra arasındaki mesafenin yaş, cins ve kütle endeksi ile ilişkisi
The relation of age, gender and body mass index to the distance between the skin and the pleura on the second intercostal space
Yazar: AHMET MERT AYDEMİR
Danışman: PROF. DR. YILDIRAY ÇETE
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Cinsiyet = Gender ; Deri = Skin ; Plevra = Pleura ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Yaş = Age ; Yaş faktörleri = Age factors

Özet:
Tansiyon pnömotoraks hayatı tehdit eden acil bir durumdur. İğne
dekompresyon yöntemi en sık tercih edilen acil tedavi yöntemidir. Geleneksel
olarak ikinci interkostal aralık midklaviküler hattan uygulanır. İğne dekompresyon
yönteminin başarısı doğru uzunlukta bir kateter ile plevraya girilebilmesine
bağlıdır. Çalışmanın amacı farklı vücut kitle indeksindeki hastaların cilt ve plevra
arasındaki mesafesini ikinci intercostal aralık midklaviküler hattan yapılan
ultrasonografi ölçümleri ile tomografi ölçümlerini karşılaştırıp, acil bir durum
olan tansiyon pnömotoraks hastalarında uygun kateter uzunluğunu bulmaktır.
Akdeniz Üniversitesi Hastanesinde herhangi bir sebeple toraks tomografisi
çekilen 18 yaşından büyük, gebe olmayan, entübe olmayan 150 hasta çalışmamıza
alındı. Cilt ve plevra arasındaki mesafe ölçümü için altın standart olarak
bilgisayarlı tomografi ölçümleri baz alındı ve sternum orta hattından 8 cm uzaklık
hesaplanarak ikinci interkostal aralık midklaviküler hattın her iki tarafından
ölçümleri yapıldı. Çalışmaya alınan hastaların tümü ele alındığında %58'i (n:87)
erkek, %42'si (n:63) kadındı. Hastaların yaş ortalaması 56,23±16 idi. Çalışmaya
katılan hastaların %64.7'si (n:97) genç, %35.3'ü (n:53) yaşlıydı. Tüm hastalarda
sol taraftan yapılan ölçümlerde cilt ve plevra arasındaki mesafe ortalaması
36.2±1.34 mm iken, kadınlarda 37.7 mm, erkeklerde bu mesafe 33.3 mm olarak
saptandı. Tüm hastalarda sağ taraftan yapılan ölçümlerde cilt ve plevra arasındaki
mesafe ortalaması 36.19±1.31 mm iken, kadınlarda 43.1 mm ve erkeklerde 31.2
mm olarak saptandı. Standart branül uzunluğunun 50 mm olduğu düşünüldüğünde
sağ taraftan yapılan ölçümlerde 22 (%14.6) hastada ve sol taraftan yapılan
ölçümlere göre 23 (%15) hastada plevral boşluğa ulaşılamayacağı yani işlem
başarısızlığı gelişeceği saptandı. İşlem başarısızlığı gelişecek hastaların her iki
taraf ölçümlerinde de 22'sinin kadın olduğu belirlendi. İstatistiksel bir fark olmasa
da, VKİ'ye göre kilolu olan hastaların cilt plevra arasındaki mesafesinin daha
fazla olduğu görüldü. Sonuç olarak, hastaların yaklaşık %15'inde standart
branüller ile ikinci interkostal mesafe midklaviküler hattan yapılacak iğne
dekompresyon tedavisi, branül boyunun yetmemesi nedeni ile başarısız olacaktır.
Vücut kitle indeksi arttıkça cilt ile plevra arasındaki mesafe artmaktadır. Bu
durumda obez hastalarda işlem başarısızlık oranının daha yüksek çıkacağı
öngörülmüştür. Acil servise travma ile gelmiş ve tansiyon pnömotoraks olduğunu
düşündüğümüz olgularda iğne torakostomi için uygun branül uzunluğunu acilde
yapılan ultrasonografi ile saptamak, prob ile cilt basısı, meme dokusu, kas dokusu,
yağ dokusu ya da hasta ajitasyonu gibi nedenlerle doğru ölçümler vermemektedir.

Abstract:
Tension pneumothorax is a life-threatening emergency. Needle
decompression is the most common treatment method of choice. It has been done
traditionally through the second intercostal space at mid-clavicular line. Success
of this method depends on the length of the catheter and access to the pleura. Goal
of this study is to determine the proper catheter length in patients with different
body mass index by comparing the distance between the skin and the pleura on
the second intercostal space at midclavicular line measured with computed
tomography. We also aimed to find the accuracy of ultrasonographic
measurement compared with computed tomography.
We enrolled 150 adult patients who had thorax CT in Akdeniz University.
Patients who are <18 years old and pregnant were excluded from the study. CT
was accepted as the gold standard for the measurement of the distance between
the skin and the pleura and we measured the distance between skin and pleura
bilaterally at midclavicular lines and 8 cm from midsternal line and its intersection
at the second intercostal space. Among all the patients enrolled, 58% was male
(n=87), 42% was female (n=63). Mean age was 56,23±16. Sixty-four percent of
the patients were young adults, 35.3% were consisted of older patients. Mean
distance between skin and pleura on left side in all patients were found 36.2±1.34
mm; and 37.7 mm and 33.3 mm in females and in males respectively. Mean
distance between skin and pleura on right side was found 36.19±1.31 mm; 43.1
mm in females and 31.2 mm in males. Taking into consideration that a standard
catheter length is 5 cm and according to our measurements, in 22 patients (14.6%)
in right-sided attempts and in 23 patients (15%) in left-sided attempts will not be
able to reach pleural space, meaning that the procedure will fail. Even there is no
statistical difference; we found that in obese patients, according to BMI, the skinpleura
distance was longer. We concluded that approximately in 15% of the
patients the needle decompression treatment at the second intercostal space in
45
midclavicular line will fail as the catheter length will not suffice. According to
these findings we could estimate that the failure rate in obese patients would be
higher. The correlation between US and CT was poor. The pressure on the skin
during probing and breast tissue, muscle tissue or patient agitation may all effect
this measurement. Therefore bedside US may not be a reliable tool to determine
the distance between skin and pleura.