Bipolar bozukluğu olan ebeveynlerin çocuklarında algılanan ebeveyn tutumu, mizaç ve kronotipi arasındaki ilişki
The relationship between perceived parental attitude, temperament, and chronotype in children of parents with bipolar disorder
Yazar: SEZAYİ ATABEY
Danışman: PROF. DR. HATİCE AKSU
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Algılanan ebeveynlik biçimleri = Perceived parenting styles ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Karakter = Character ; Kronotip = Chronotype ; Mizaç = Temperament

Özet:
Amaç: Çalışmamızda bipolar tanısı olan ve sağlıklı ebeveynlerin çocuklarındaki mizaç özellikleri, ebeveyn tutumları ve kronotipi özelliklerinin karşılaştırılması ayrıca bipolar tanılı ebeveynlerin çocuklarındaki mizaç özellikleri, ebeveyn tutumları ve kronotipi arasındaki ilişkiyi incelenmesi amaçlanmıştır.Yöntem: Çalışmaya tarafımıza yönlendirilen bipolar tanılı ebeveynlerin 10-15 yaş arasındaki çocukları ve ebeveynlerinde psikiyatrik bozukluk öyküsü olmayan 10-15 yaş arası çocuk ve ergen alınmıştır. Çalışmaya dahil edilen olgulardan; Çocuklar için Mizaç ve Karakter Envanteri ve Anne Baba Tutum Ölçeği'ni, ebeveynlerden ise Çocukluk Dönemi Kronotipi Anketi doldurmaları istenmiştir.Bulgular: Araştırmamızda Bipolar bozukluğa sahip ebeveynlerin çocukları ile kontrol grubundaki sağlıklı ebeveynlerin çocukları arasında ebeveyn tutumlarının kabul-ilgi ve denetleme alt boyutları açısından farklılık saptanmamış olup psikolojik özerklik alt boyutu olgu grubunda anlamlı olarak daha yüksek puana sahip olduğu bulunmuştur. Çocukluk Çağı Mizaç ve Karakter Envanteri puanları açısından incelendiğinde olgu grubumuzda sebat etme alt boyut ölçek puanlarının anlamlılığa yakın düzeyde yüksek olduğu bulunmuştur. Çalışma örneklemimizi kronotipi özellikleri açısından incelediğimizde; olgu grubunda akşamcıl kronotipinin kontrol grubuna kıyasla daha fazla olduğu ancak farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı saptanmıştır.Sonuç: Mevcut çalışmamız bildiğimiz kadarıyla bipolar tanılı ebeveynlerin çocuklarındaki mizaç özellikleri, ebeveyn tutumları ve kronotipi özelliklerini inceleyen ilk çalışma olması nedeniyle alanyazına katkı sağlayacağını düşünmekteyiz. Çalışmamızda olgu grubundaki sebat etme ölçek puanlarının daha yüksek olmasının bu çocukların ruhsal bir bozukluğu olan ebeveyne sahip olmanın getirdiği olası zorlu koşullarla mücadele ederken psikolojik dayanıklılıklarını geliştirmiş olabileceklerinden kaynaklanmış olabileceği düşünülmüş olup, sebat etme ve dayanıklılığın birlikte araştırıldığı daha büyük örneklemde yapılan araştırmaların alanyazına katkı sağlayacağını düşünmekteyiz. Ülkemizdeki kalıcı yaz saati uygulaması, erken okul saatleri ve medya kullanım düzeyinin çalışmamızdaki çocuk ve ergenlerin kronotipi tercihini ve dolayısı ile bulgularımızı etkilemiş olabileceği düşünülmüştür. Yüksek riskli çocuklar başta olmak üzere çocuk ve ergenlerin okul saatleri ile ilgili düzenlemelerin ve kalıcı yaz saati gibi uygulamaların planlanmasında sağlıklı uyku uyanıklık döngüsünün göz önünde bulundurulmasının koruyucu ruh sağlığı için önemli olacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
Objective: Our study aimed to compare the temperament characteristics, parental attitudes and chronotype characteristics of children of bipolar and healthy parents, and to examine the relationship between temperament characteristics, parental attitudes and chronotype in the children of bipolar parents.Method: Children aged 10-15 years of bipolar diagnosed parents referred to us and children and adolescents aged 10-15 years whose parents did not have a history of psychiatric disorders were included in the study. Among the cases included in the study; The children were asked to fill out the Temperament and Character Inventory and the Parenting Attitude Scale, and the parents were asked to fill out the Childhood Chronotype Questionnaire.Results: In our study, no difference was found between the children of parents with bipolar disorder and the children of healthy parents in the control group in terms of the acceptance-involvement and supervision sub-dimensions of parental attitudes, and the psychological autonomy sub-dimension was found to have a significantly higher score in the case group. When examined in terms of Childhood Temperament and Character Inventory scores, it was found that the perseverance sub-dimension scale scores in our case group were almost significantly high. When we examine our study sample in terms of chronotype characteristics; It was found that the evening chronotype was higher in the case group than in the control group, but the difference was not statistically significant.Conclusion: We think that our current study will contribute to the literature as it is, to our knowledge, the first study examining the temperament characteristics, parental attitudes and chronotype characteristics of children of parents diagnosed with bipolar.In our study, it is thought that the higher persistence scale scores in the case group may be due to the fact that these children may have developed their psychological resilience while struggling with the possible challenging conditions of having a parent with a mental disorder, and we think that studies conducted on a larger sample size in which persistence and resilience are investigated together will contribute to the literature. It is thought that the permanent daylight saving time, early school hours and media usage level in our country may have affected the chronotype preference of the children and adolescents in our study and therefore our findings. We think that it will be important for the preventive mental health of children and adolescents, especially high-risk children, to take the healthy sleep-wake cycle into consideration when planning school hours and practices such as permanent summer time.