Kapsayıcı eğitim yaklaşımıyla sosyal bilgiler öğretimi: Bir eylem araştırması
Social studies education with its inclusive education approach: An action research
Yazar: GALİP ÖNER
Danışman: PROF. DR. TUBA ÇENGELCİ KÖSE
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kapsayıcı eğitim = Inclusive education ; Kapsayıcılık = Inclusiveness ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Küresel ölçekte kapsayıcı eğitime yönelik ihtiyacın her geçen gün artmasıyla birlikte uluslararası alanyazında da bu konuya yönelik çalışmaların hız kazandığı söylenebilir. Ancak gerçekleştirilen çalışmaların kapsayıcılığı daha çok engeli olan veya yabancı uyruklu öğrenciler üzerinden sınırlı bir şekilde yansıttığı gözlemlenmektedir. Diğer yandan yapılan çalışmaların kapsayıcı eğitimin mevcut durumunu tespit etmeye ve eğitimin farklı paydaşlarının algı, tutum, düşünce ve deneyimlerini betimlemeye odaklandığı görülmektedir. Bununla birlikte alanyazında bu tür çalışmalarda belirli bir doygunluğa ulaşıldığı da ifade edilebilir. Bu bağlamda araştırmanın amacı, ortaokul düzeyinde, akademik başarı ve değer gelişimini destekleyici kapsayıcı eğitim yaklaşımıyla sosyal bilgiler öğretimini tasarlamak, uygulamak ve değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada, kapsayıcı eğitim yaklaşımıyla gerçekleştirilen sosyal bilgiler öğretiminin öğrencilerin akademik başarı ve değer kazanımına etkisi, bununla birlikte yaklaşımın iletişim ve sınıf iklimine etkisi de incelenmiştir. Araştırmada eleştirel teoriye dayalı eleştirel eylem araştırması modeli benimsenmiştir. Araştırmada veriler uygulama öncesi, süreci ve sonrası olmak üzere üç aşamada akademik başarı testi, video kayıtları, gözlemler, görüşmeler, günlükler, ürün dosyaları, dokümanlar gibi farklı veri toplama araçlarıyla elde edilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler betimsel ve tematik içerik analizinden yararlanılarak çözümlenmiştir. Araştırmanın sonuçları, kapsayıcı eğitimin başarılı bir şekilde uygulanabileceğini ve kapsayıcı eğitim yaklaşımıyla gerçekleştirilen sosyal bilgiler derslerinde öğrencilerin elde ettikleri kazanımların süreçte verilen çabaya değer olduğunu ortaya koymaktadır.

Abstract:
It can be said that with the increasing need for inclusive education on a global scale, studies on inclusive education have gained momentum in the international literature. However, it is seen that the studies carried out deal with inclusive education in a very limited way. As a matter of fact, the studies carried out mostly focus on students with disabilities and foreign students. On the other hand, it is seen that the studies conducted focus on identifying the current state of inclusive education and describing the perceptions, attitudes, thoughts, and experiences of various stakeholders of education. In addition, it can be stated that such studies have reached a certain saturation in the literature. In this context, the research aims to design, implement and evaluate social studies teaching with an inclusive education approach that supports academic success and value development at the secondary school level. In line with this purpose, the effect of social studies teaching, which is carried out with an inclusive education approach, on the academic success and value acquisition of all students was examined. In the study, the effect of the inclusive education approach on communication between students and classroom climate was also examined. In the research, the data were obtained from various participants in three stages before, during, and after the application. The data collection tools of the research consist of different tools such as achievement tests, video recordings, observations, interviews, diaries, product files, and documents. Data from the research was analyzed using descriptive and thematic content analysis. The results of the research reveal that inclusive education can be applied successfully and that the acquirements of the students in the social studies lessons carried out with the inclusive education approach are worth the effort given in the process.