Ratlarda oluşturulan kemik defektlerinde hyaluronik asit ile fibroblast büyüme faktörü-2'nin   yeni kemik oluşumuna etkisinin histopatolojik olarak değerlendirilmesi
Histopathological evaluation of effects of hyaluronic acid and fibroblast growth factor-2 on new bone formation in surgically created bone defects in rats
Yazar: ESİN İLKEM KURU
Danışman: PROF. DR. HATİCE NEVİN BÜYÜKAKYÜZ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Fibroblast büyüme faktörü = Fibroblast growth factor ; Hyalüronik asit = Hyaluronic acid ; Kemik defektleri = Bone defects ; Kemik rejenerasyonu = Bone regeneration ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Kollajen = Collagen ; Kırık iyileşmesi = Fracture healing ; Sıçanlar = Rats ; Yara iyileşmesi = Wound healing

Özet:
Çalışmamızda sıçanlarda  oluşturulan tibial kemik defektlerinde Fibroblast Büyüme Faktörü-2 (FGF-2) ile Hyaluronik Asit (HA) kombinasyonunun muhtemel osteoindüktif potansiyelinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Çalışmada 58 adet Sprague-Dawley erkek sıçan denek olarak kullanılmıştır. Sıçanların sağ tibialarında 5 mm uzunluğunda ve 3 mm derinliğinde kortikokansellöz kemik defektleri oluşturulmuştur. Sıçanlar  5 ana gruba  ve her ana grup sakrifikasyon günleri 7 ve 28 olmak üzere iki alt gruba ayrılmıştır. Deney grubundaki hayvanların sağ tibialarına 1 mikrogram (μg) FGF-2 içeren 0,2 mililitre (ml) Hyaluronik asit emdirilmiş  absorbe olabilen kollajen süngeri yerleştirilmiştir. FGF-2 grubundaki hayvanların sağ tibialarındaki defektlere  1μg FGF-2 içeren 0,2 ml serum fizyolojik emdirilmiş  absorbe olabilen kollajen süngeri, Hyaluronik asit grubundaki hayvanların sağ tibialarındaki defektlere 0,2 ml Hyaluronik asit emdirilmiş absorbe olabilen kollajen süngeri yerleştirilmiştir. Kontrol grubundaki hayvanların sağ tibialarındaki defektlere sadece absorbe olabilen kollajen süngeri yerleştirilmiş, Sham kontrol grubundaki hayvanların sağ tibialarındaki defektlere ise herhangi bir materyal yerleştirilmemiş ve fizyolojik kemik iyileşmesi gözlenmiştir. Sakrifikasyon süreleri 7. ve 28. günler olarak kemik dokusundaki histopatolojik değişiklikler incelenmiştir. Hazırlanan histolojik kesitlerde iltihap, nekroz, fibrosis, yeni kemik yapımı, kemik iyileşmesi, yabancı cisim reaksiyonu değerlendirilmiştir.
Kontrol grubunun 7. gündeki iltihap düzeyi istatistiksel olarak, Sham Kontrol, FGF-2+HA , FGF-2  ve HA gruplarından anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Yeni kemik yapımı açısından 7. ve 28. günlerde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. 28. günde FGF-2+HA ve FGF-2 gruplarında kemik iyileşmesi, sham kontrol , kontrol ve HA gruplarından anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. FGF-2+HA grubunda 28. günde kemik iyileşmesi skorları FGF-2 grubundan daha yüksek bulunmuştur, ancak gruplar arasında istatistiksel olarak bir farklılık bulunmamaktadır. Bu bulgular, sıçanlarda tibial kemik defektlerine FGF-2+HA kombinasyonu emdirilmiş absorbe olabilen kollajen süngeri uygulamasının kemik iyileşmesini arttırdığını göstermektedir.
Sonuç olarak FGF-2 ve HA birlikte uygulandığında, ayrı ayrı kullanımlarına kıyasla kemik rejenerasyonunda daha etkili olmaktadır.

Abstract:
The aim of our study was to evaluate possible osteoinductive potential of Fibroblast Growth Factor-2 (FGF-2) and Hyaluronic Acid (HA) combination in surgically created tibial bone defects in rats. 
58 Sprague-Dawley male rats were used in this study. 5 mm long and 3 mm wide cortico-cancellous bone defects in right tibia of each rat were done.  FGF-2 and HA were delivered to surgical site by implantation of absorbable collagen sponge. Rats were divided into five main groups; and into 2 subgroups due to the sacrification dates respectively 7 and 28  days. In FGF-2+HA group 1 microgram (μg) FGF-2 containing 0,2 ml Hyaluronic acid soaked absorbable collagen sponge, in FGF-2 group 1μg FGF-2 containing 0,2 ml saline soaked absorbable collagen sponge, in HA group 0,2 ml Hyaluronic acid soaked absorbable collagen sponge and in control group only absorbable collagen sponge was applied to tibial bone defects. The fifth main group was the sham control group, in which no material was applied to the defects and in this group the physiological bone healing was observed. Animals were killed at 7 and 28 days postoperatively. Bone healing was evaluated histopathologically according to the sacrification times. Inflamation, necrosis, fibrosis, new bone formation, bone healing and foreign body reactions were evaluated in histological sections.
In the control group, inflammation was found significantly higher than the Sham control, FGF-2+HA, FGF-2 and HA groups at day 7. New bone formation did not vary significantly between groups at day 7  and day 28. Bone healing in FGF+HA and FGF-2 groups was found significantly higher than in the sham control, control and HA groups at day 28. In the FGF-2+HA group bone healing scores was greater than the FGF-2 group at day 28, but there was no differences statistically between two groups. These findings suggested that FGF-2+HA soaked absorbable collagen sponge application to tibial bone defects significantly improves bone healing in rats. 
We conclude that FGF-2 and HA combination is more effective in bone regeneration than FGF-2 and HA alone.