Görsel sanatlar öğretmen aday adaylarının epistemolojik inançları ve akademik öz-yeterlikleri
Epystemological beliefs and academic self-efficacy of visual arts teacher candidates
Yazar: ZÜMRÜT ŞEN
Danışman: PROF. DR. OSMAN ÇAYDERE
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu araştırma da amaç; Görsel sanatlar öğretmen aday adaylarının epistemolojik inançları ve sanat eğitimine yönelik akademik öz-yeterlikleri arasındaki ilişkinin ne düzeyde olduğunu saptayabilmektir. Bu amaç doğrultusunda alt amaçlar; Görsel sanatlar öğretmeni aday adaylarının epistemolojik inançlarının ve sanat eğitimine yönelik akademik öz-yeterliklerinin ne düzeyde olduğunu; sınıf düzeyi, yaş, cinsiyet, aile gelir durumu, anne eğitim durumu, baba eğitim durumuna göre farklılığın anlamlı olup olmadığı, Farklı bölgelerde eğitim gören görsel sanatlar öğretmeni aday adaylarının epistemolojik inançları ve sanat eğitimine yönelik akademik öz-yeterlikleri arasında; sınıf düzeyi, yaş, cinsiyet, aile gelir durumu, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu açısından bölgeler arası anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği ve Görsel sanatlar öğretmeni aday adaylarının epistemolojik inançları ve sanat eğitimine yönelik akademik öz-yeterlikleri arasında anlamlı bir ilişkinin var olup olmadığı, istatistiksel olarak açıklanmıştır.  Bu çalışmada, cevaplarını aradığımız araştırma problemlerinin en iyi açıklanabileceği yöntemin nicel yöntem olduğu belirlenmiştir. Görsel sanatlar öğretmeni aday adaylarının epistemolojik inançları ve sanat eğitimine yönelik akademik öz-yeterlikleri arasındaki ilişki düzeylerinin belirlenmesi ve bu değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesi için korelasyonel desen kullanılmıştır. Çalışma grubunu; seçilen yedi bölgedeki yedi üniversite olan Gazi, Atatürk, Hatay Mustafa Kemal, Dokuz Eylül, On dokuz Mayıs, Çanakkale Onsekiz Mart ve Dicle Üniversite'lerinin Eğitim Fakültelerinin Resim-İş Öğretmenliği Bölümlerinde öğrenim gören 3. ve 4. sınıf ulaşabildiğimiz ve gönüllü olan 234 görsel sanatlar öğretmen aday adayı oluşturmaktadır. Çalışma da nicel veriler "Kişisel bilgi formu", Aypay'ın Türkçe çeviri ve uyarlamasını yaptığı, Schommer (1990)'in ölçeğini uyarlayan Chan ve Eliot (2002, 2004)'un geliştirdiği "Epistemolojik inançlar ölçeği" ile Şen & Çaydere (2024) tarafından tez kapsamında geliştirilen "Sanat eğitimine yönelik akademik öz-yeterlik ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 21.0 programı ile yapılmıştır. Görsel sanatlar öğretmen aday adaylarının epistemolojik inançlarının orta düzeyde olduğu ve sanat eğitimine yönelik akademik öz-yeterlik algılarının yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. EİÖ ve SEYAÖYÖ arasındaki negatif yönlü anlamlı ilişki, öğrencilerin akademik öz-yeterliklerinin artarken, süreci-otorite/uzman bilgisine şüphe inançlarında azalma olduğu anlamına gelir. Öğrenme süreci-otorite/uzman bilgisine şüphe puanı ile algı puanı arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. EİÖ ve SEYAÖYÖ pozitif yönlü ve anlamlı ilişki Görsel Sanatlar öğretmen aday adaylarının sanat eğitimine yönelik akademik öz-yeterlikleri artarken, epistemolojik inançlarında azalma olduğu anlamına gelmektedir. Epistemolojik inanç ölçeği alt boyutu doğuştan/sabit yetenek puanı ile sanat eğitimine yönelik akademik öz-yeterlik ölçek ve alt boyut puanları arasında anlamlı ilişki olmadığı, epistemolojik inanç ölçeği alt boyutlarından öğrenme çabası puanı ile sanat eğitimine yönelik akademik öz-yeterlik ölçek ve alt boyut puanları arasında anlamlı ilişki olmadığı, epistemolojik inanç ölçeği alt boyutlarından bilginin kesinliği puanı ile sanat eğitimine yönelik akademik öz-yeterlik ölçek ve alt boyut puanları arasında anlamlı ilişki olmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır. EİÖ puanı ile akademik öz-yeterlik algı puanı arasında negatif yönlü ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir. EİÖ ve SEYAÖYÖ arasındaki negatif yönlü anlamlı ilişki, öğrencilerin akademik öz-yeterliklerinin artarken, EİÖ puanlarında azalma olduğu anlamına gelir. EİÖ ile yetersizlik algı puanı arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.  EİÖ ve SEYAÖYÖ arasındaki pozitif yönlü ve anlamlı ilişki, öğrencilerin akademik öz-yeterliklerinin artarken, epistemolojik inançlarının da artıyor olduğu anlamına gelmektedir.

Abstract:
The aim of this research is to determine the level of the relationship between epistemological beliefs and academic self-efficacy towards art education of visual arts teacher candidates. In line with this purpose, the sub-objectives are as follows: The level of visual arts teacher candidates' epistemological beliefs and academic self-efficacy towards art education; whether the difference is significant according to grade level, age, gender, family income status, mother's education status, father's education status, whether there is a significant difference between the epistemological beliefs and academic self-efficacy towards art education of visual arts teacher candidates studying in different regions; whether there is a significant difference between regions in terms of grade level, age, gender, family income status, mother's education status, father's education status, and whether there is a significant relationship between epistemological beliefs and academic self-efficacy towards art education of visual arts teacher candidates.In this study, it was determined that quantitative method is the best method to explain the research problems we are looking for answers to. Correlational design was used to determine the level of relationship between visual arts teacher candidates' epistemological beliefs and academic self-efficacy towards art education and to examine the relationships between these variables. The study group consisted of 234 visual arts teacher candidates who were volunteers and who we could reach in the 3rd and 4th grades studying in the Departments of Art and Art Education of the Faculties of Education of Gazi, Atatürk, Hatay Mustafa Kemal, Dokuz Eylül, On dokuz Mayıs, Çanakkale Onsekiz Mart and Dicle Universities, which are seven universities in seven selected regions. In the study, quantitative data were collected using the "Personal Information Form", the "Epistemological Beliefs Scale" developed by Chan and Eliot (2002, 2004) who adapted Schommer (1990)'s scale, translated and adapted into Turkish by Aypay, and the "Academic Self-Efficacy Scale for Art Education" developed by Şen & Çaydere (2024) within the scope of the thesis. The data were analysed with SPSS 21.0 software. It was determined that visual arts teacher candidates' epistemological beliefs were at a medium level and their academic self-efficacy perceptions towards art education were at a high level. The significant negative correlation between the EİÖ and the SEYAÖYÖ means that students' academic self-efficacy increased while their learning effort/process-authority/expert knowledge beliefs decreased. It was concluded that there was a positive and significant relationship between the learning effort/process-authority/expert knowledge score and the perception score. The positive and significant relationship between EİÖ and SEYAÖYÖ means that while the academic self-efficacy of Visual Arts teacher candidates towards art education increases, there is a decrease in their epistemological beliefs. It was concluded that there was no significant relationship between epistemological belief scale sub-dimension innate/fixed ability score and academic self-efficacy scale and sub-dimension scores for art education, there was no significant relationship between epistemological belief scale sub-dimension learning effort score and academic self-efficacy scale and sub-dimension scores for art education, and there was no significant relationship between epistemological belief scale sub-dimension certainty of knowledge score and academic self-efficacy scale and sub-dimension scores for art education. A negative and significant correlation was found between the IES score and the academic self-efficacy perception score. The negative and significant relationship between the EİÖ and SEYAÖYÖ means that while the academic self-efficacy of the students increases, there is a decrease in the scores of the EİÖ. It was concluded that there was a positive and significant correlation between EİÖ and inadequacy perception score.  The positive and significant correlation between EİÖ and SEYAÖYÖ means that while students' academic self-efficacy increases, their epistemological beliefs also increase.