Özel Eğitim Öğretmenlerinin depresyon, yaşam kalitesi ve tükenmişlik düzeylerinin zihinsel engelli çocuklara karşı tutumları üzerine etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of special education teachers' depression, quality of life and burnout levels on attitudes towards children with mental disabilities
Yazar: ÖZLEM KURHAN
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL AKYOL
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Depresyon = Depression ; Tutumlar = Attitudes ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Özel eğitim öğretmenleri = Special education teachers ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı Malatya, Elazığ ve Şanlıurfa illerindeki özel eğitim merkezlerinde görevli toplam 150 zihinsel engelli öğretmeninin tükenmişlik, beck depresyon, tutum ve iş-yaşam kalitesi düzeylerinin ölçülerek, bu sonuçların zihinsel engelli çocuklara karşı sergiledikleri davranışları üzerindeki etkilerinin incelenmesini sağlamaktır. Böylece engelli öğretmenlerinin ilişkin tükenmişlik, beck depresyon, tutum ve iş-yaşam kalitesi düzeylerini öğrenmek isteyen çalışmacılar ve engelli eğitim ve bakım merkezlerinin yönetici ve idare birimlerinin kurumlarında çalıştıracağı görevli ve personellerin ayırt edilmesinde ve belirlenmesinde bu bilgilerden yararlanmaları ve seçimlerinde yol gösterici olmaları beklenmektedir.
Materyal ve Metot: Bu amaçla belirtilen illerdeki özel bireylere eğitim veren bazı kurumlar belirlenmiş ve bu kurumlardaki öğretmenlere ölçekler uygulanmıştır. Uygulanan bu dört ayrı ölçeğinde geçerlik ve güvenirlikleri kanıtlanmıştır. Bu araştırma nicel araştırma yöntemlerinden genel tarama modeliyle düzenlenmiştir. Geçerlilik ve güvenilirlikleri kanıtlanmış ölçeklerin kullanılmasıyla engelli öğretmenlerinin görüşlerinin alınması belirlenmiştir.
Bulgular: Çalışmaya zihinsel engelli çocuklarla çalışan 22-45 yaş arası 150 öğretmen dâhil edilmiştir. Bu çalışmada alfa değeri (α=0.05), tutum ölçeği total puanıyla tükenmişlik ölçeğinin duyarsızlaşma alt başlığı arasındaki korelasyon katsayısı (r=0.257)  ve birey sayısı kullanılarak Gpower3.1 programı ile yapılan post hoc güç analizi  sonucunda çalışmanın gücü %94 olarak bulunmuştur. 
Sonuç: Çalışmamızda engelli bireylerin eğitilmesine ilişkin tutumlarla bireysel özellikler arasında ki ilişki incelendiğinde yaş, cinsiyet, hizmet yılı, medeni durum ve çocuk sayısıyla tutum düzeyleri arasında anlamlı bir korelasyonun olmadığı belirlendi
Anahtar kelimeler: zihinsel engelli, tükenmişlik ölçeği, beck depresyon, işyaşam kalitesi, tutum ölçeği

Abstract:
Aim: The aim of this study is to measure the burnout, beck depression, attitude and work-life quality levels of 150 mentally handicapped teachers working in special education centers in Malatya, Elazığ and Şanlıurfa provinces, and to examine the effects of these results on their behaviors towards mentally retarded children. Thus, it is expected that the disabled teachers will benefit from this information in distinguishing and determining the officers and personnel to be employed by the managers and administrative units of the disabled education and care centers and the workers who want to learn the levels of burnout, beck depression, attitude and work-life quality.
Material and Method: For this purpose, some institutions providing education to private individuals in the specified provinces were determined and scales were applied to the teachers in these institutions. The validity and reliability of these four different scales have been proven. This research was designed with the general survey model, which is one of the quantitative research methods. It was determined that the opinions of teachers with disabilities were obtained by using scales with proven validity and reliability.
Results: 150 teachers between the ages of 22-45 working with mentally retarded children were included in the study. In this study, the power of the study was found to be 94% as a result of the post hoc power analysis performed with the Gpower3.1 program using the alpha value (α=0.05), the correlation coefficient between the attitude scale total score and the depersonalization sub-title of the burnout scale (r=0.257) and the number of individuals.
Conclusion: In our study, when the relationship between attitudes towards the education of disabled individuals and individual characteristics was examined, it was determined that there was no significant correlation between age, gender, years of service, marital status, number of children and attitude levels.
Keywords: intellectual disability, burnout scale, beck depression, work-life quality, attitude scale