İspir Çatakkaya köyü mutfak kültürü
İspir Çatakkaya village public cuisine
Yazar: SEMRA AKDAĞ
Danışman: PROF. DR. YUSUF ZİYA SÜMBÜLLÜ
Erzurum Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Halk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Besin kültürü = Nutrient culture ; Erzurum-İspir-Çatakkaya = Erzurum-İspir-Çatakkaya ; Gelenekler = Traditions ; Halk bilimi = Folklore ; Mutfak = Kitchen ; Mutfak sanatları = Culinary arts ; Yemek kültürü = Food culture ; Yerel kültür = Local culture

Özet:
Bütün yaşam ünitelerinde olduğu gibi insan hayatının sürdürülebilirliği adına da en temel gereksinimlerden biri yeme-içmedir. İnsanoğlunun bu temel ihtiyacını giderme adına geçmişten bugüne taşıdığı bilgi, birikim, tecrübe temelli edinimlerinin geneli yeme-içme kültürünü oluşturur. Sadece beslenme gereksiniminin ötesinde zamanla etrafında bir dizi, inanma, inanç, uygulama ve pratiği de barındırır hale gelen bu bütünü ise halk mutfak kültürü oluşturur.
Halk mutfağı, ana hatları ile ilgili coğrafyadaki insanların günlü, aylık veya sezonluk gıda ihtiyaçlarının hazırlanışından, muhafazasına ve tüketimine kadar olan süreci içine alan süreci içermektedir. Bu durum, ister istemez ilgili bölge halkının sadece yeme – içme kültürünü değil, geçim kaynaklarından sahip oldukları üretim ilişkilerine kadar pek çok unsura da barındırır. 
Bu doğrultuda, çalışmamız, Doğu Anadolu ile Karadeniz Bölgesi arasında koridor niteliğinde olan ana hatları ile tarım ve hayvancılık ekonomisi üzerine inşa edilmiş bir üretim formuna sahip Erzurum'un İspir İlçesine bağlı Çatakkaya Köyü halk mutfağına özgü verimleri saha temelli çalışma metodolojisi eşliğinde bira araya getirme amacı etrafında şekillenmiştir. 
Bölgenin genel konumu itibari ile tarımdan ziyade hayvansal üretime daha yatkın olması, ilgili coğrafyanın yeme – içme kültürünü belirleyen en önemli unsur olarak karşımıza çıkmaktadır ki bu durum tüketimi gerçekleştirilen ürünlerin çeşitliliği açısından de belirleyicidir. 
Uzunca bir süre kapalı toplum hüviyeti taşıyan ilgili coğrafyanın bu niteliği, kültürel korunmuşluğu da bünyesinde taşımakla kültür merkezli çalışmalar açısından kayda değer bir saha olma vasfını bölgeye kazandırmıştır ki bu çalışma ile az da olsa bölge kültürünün tespit edilmesi ve verilerin kayıt altına alınması ön görülmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Mutfak, kültür, yemek, halk, gelenek

Abstract:
As in all living units, one of the most basic needs for the sustainability of human life is food and beverage. In order to meet this basic need of human beings, the knowledge, experience and experience-based acquisitions that they have carried from the past to the present form the food and beverage culture in general. The culinary culture of the people constitutes this whole, which has become to include a series of beliefs, beliefs, practices and practices, beyond just the need for nutrition.
	Folk cuisine includes the process from the preparation, storage and consumption of daily, monthly or seasonal food needs of the people in the relevant geography. This situation inevitably includes not only the eating and drinking culture of the people of the region concerned, but also many elements from their livelihoods to the production relations they have. 
	In this direction, our study has been shaped around the aim of bringing together the yields specific to the folk cuisine of Çatakkaya Village of İspir District of Erzurum, which has a production form built on agriculture and animal husbandry economy with its main lines, which is a corridor between Eastern Anatolia and the Black Sea Region, with a field-based study methodology. 
	The fact that the region is more prone to animal production rather than agriculture due to its general location appears to be the most important factor determining the eating and drinking culture of the relevant geography, which is also determinant in terms of the variety of products consumed.
	This feature of the relevant geography, which had the identity of a closed society for a long time, has made it a remarkable field in terms of culture-centered studies, with cultural preservation within its body.
	
Key Words: Kitchen, culture, food, folk, tradition