II. Abdülhamid dönemi Selanik madenleri
The Saloniki mines during the reign of Abdulhamid II
Yazar: SEREN ÇINAR
Danışman: PROF. DR. ÖMER DEMİREL
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Muhtelif din, dil ve kültürden gelen insanların yaşamış olduğu Osmanlı Devleti, uzun asırlar boyunca çeşitli coğrafyalara hükmetmiştir. Osmanlı Devleti'nin, sahip olduğu topraklar yer üstü ve yer altı kaynakları bakımından da oldukça zengindi. Osmanlı Devleti, bu Balkanlar üzerine yaptığı fetihler neticesinde buradaki maden rezervlerini de hâkimiyeti altına almıştı. Zengin maden çeşitliliği ile büyük ehemmiyete sahip olan Balkanlar, Osmanlı Devleti için ekonomik açıdan her zaman önemini korumuştur. Selanik Vilayeti de bu bölgede bulunması hasebiyle oldukça geniş maden rezervine sahipti.
Sultan II. Abdülhamid (1876-1909) döneminde devlet, birçok alanda yapmış olduğu yeniliklere ek olarak madencilik sektöründe de hayata geçirdiği batılı tarzdaki çeşitli düzenlemeler ile bir ilerleme kaydetmişti. Gerçekleştirilen kanunnameler ile Osmanlı madenciliğinin bir düzene oturtulması hedeflenmiştir. Bu düzenlemelerin yansıması, Selanik Vilayeti madenlerinde de net bir şekilde görülmektedir. Sektörde yapılan düzenlemeler neticesinde Selanik'te maden keşfi için yapılan başvurularda ve imtiyaz taleplerinde artış meydana gelmişti. Bunun en önemli sebebi, nizamnamelerin bağlayıcı olmasından imtiyaz sahiplerinin hakları güvence altına alınmıştır. Genellikle gayri müslimlerin maden imtiyazına sahip oldukları Selanik'te müslüman kişilerin pek fazla başvuru yaptığı bilinmemekteydi. Çünkü Osmanlı tebaasına mensup halk, dönem itibari ile zor günler geçirdiğinden maden işletecek gücü kendinde bulamıyor veyahut da işletmeye başlasa dahi madeni finanse edecek yeterli gücü bulamıyordu. Bu çalışmada ise Osmanlı Devleti'nin Selanik Vilayeti dâhilinde bulunan madenlerinin 1876-1909 yılları arasında geçirdiği değişimler ele alınmıştır.

Abstract:
The Ottoman State, where people from various religions, languages and cultures lived, ruled various geographies for long centuries. The lands owned by the Ottoman Empire were also very rich in terms of surface and underground resources. As a result of the conquests made by the Ottoman Empire on these Balkans, the mineral reserves here were also under its domination. The Balkans, which have great importance with its rich mineral diversity, have always maintained their economic importance for the Ottoman Empire. The province of Selanik also had very large mineral reserves due to its location in this region.
During the reign of Sultan Abdülhamid II (1876-1909), the state made progress with various western-style regulations in the mining sector in addition to the innovations it had made in many areas. With the laws carried out, it was aimed to establish an order for Ottoman mining. The reflection of these arrangements is also clearly seen in the mines of the Selanik Province. As a result of the regulations made in the sector, there was an increase in applications and concession requests for mineral exploration in Selanik. The most important reason for this is that the rights of the concessionaires are guaranteed because the regulations are binding. In Selanik, where mostly non-Muslims had mining privileges, it was not known that Muslim people applied much. Because the people belonging to the Ottoman subjects were going through difficult days as of the period, they could not find the power to operate the mine, or even if they started to operate, they could not find enough power to finance the mine. In this study, the changes of the mines within the Selanik Vilayet of the Ottoman Empire between 1876-1909 were discussed.