Denetimli serbestlikten yararlanan hükümlülerde kişi merkezli ergoterapi müdahalesinin aktivite katılımı ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effectiveness of client-centered occupational therapy intervention on occupational participation and quality of life in offenders benefitting probation service
Yazar: MAHMUT YARAN
Danışman: PROF. DR. HÜLYA KAYIHAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Aktivite analizi = Activity analysis ; Denetimli serbestlik sistemi = Probation system ; Hükümlüler = Convicts ; Uğraş tedavisi = Occupational therapy ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışmanın amacı denetimli serbestlikten yararlanan hükümlülerde kişi merkezli ergoterapi müdahalelerinin aktivite katılımı ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin incelenmesidir. Çalışmaya Samsun Denetimli Serbestlik Müdürlüğü tarafından denetimli serbestlik uygulanan, daha önce en az 6 ay süreyle cezaevinde kalmış, Kanada Aktivite Performans Ölçümü (KAPÖ)'ne göre aktivite katılım sıkıntısı çeken, 18-65 yaş arası, 15 gönüllü birey dahil edildi. Bireylere Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Yarı-Yapılandırılmış Çevre Değerlendirme Formu, aktivite katılımına yönelik KAPÖ ve yaşam kalitesi için Notthingham Sağlık Profili (NSP) uygulandı. Kişi merkezli ergoterapi müdahalesi bireylerin katılımda problem yaşadıklarını belirttikleri sorunlu alanlar ve aktiviteler temel alınarak Kişi-Çevre-Aktivite modeline göre planlandı. 12 hafta süreyle haftada 1 defa ortalama 1 saat süren müdahale programı uygulandı. Müdahale sonrası değerlendirmeler tekrarlandı ve sonuçlar karşılaştırıldı. Çalışmanın sonucunda KAPÖ performans (p=0,001) ve memnuniyet (p=0,001)  puanlarında müdahale öncesi ve sonrası ölçümleri arasında ve yaşam kalitesi toplam puanları arasında (p=0,003) istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Kişisel davranış, kurumsal çevre ve aktivite değişimi içeren kişi merkezli ergoterapi müdahalesi ile kişilerin aktivite performanslarında, performansları ile ilişkili memnuniyetlerinde ve yaşam kalitesinde artış sağlanmıştır. Bu sonuçların elde edilmesinde, kişilerin aktivite tercihlerinin göz önünde bulundurularak, bu aktivitelerdeki performanslarını ve memnuniyetlerini artırmaya yönelik kuvvetli olan ve güçlendirilmesi gereken yanların bir arada ele alınmasının önemli katkılar sağladığı düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study was to examine the effect of occupation-based occupational therapy interventions on occupational participation and quality of life in offenders that benefit from probation service. 15 voluntary individuals were enrolled in the study between the ages of 18-65, who had been supervised by Samsun Probation Directorate, who had been in prison for at least 6 months and who had occupational participation problems according to the Canadian Occupational Performance Measure (COPM). Individuals were administered the Socio-Demographic Information Form, the Semi-structured Environment Assessment Form, COPM for occupational participation, and the Notthingham Health Profile (NHP) for quality of life. Occupation-based occupational therapy interventions were planned according to the Person-Environment-Occupation model based on problematic areas and activities that individuals identified as having difficulty with participation. An intervention program lasting for an average of 1 hour, once a week and  for 12 weeks was applied. Post-intervention evaluations were repeated and the results were compared. As a result of the study, statistically significant difference was found between the pre- and post-intervention measures of the total quality of life scores (p = 0.003) in the scores of COPM performance (p = 0.001) and satisfaction (p = 0.001). Client-centered occupational therapy intervention, involving personal behavior, organizational environment and activity change, has resulted in an increase in clients' activity performance, satisfaction with their performance and quality of life. Taking these activities into consideration, it is believed that the achievement of these results is a significant contribution to the strengthening and strengthening of the strengths and the strengths of the clients in order to increase their performance and satisfaction in these activities.