Tarihsel süreçte ritonlar ve günümüzde cam alanına yansımaları
Rhytons in the historical process and their effects on today's glass field
Yazar: PARANDIS JAFAR TAYARI
Danışman: PROF. NİLGÜN BİLGE
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Seramik ve Cam Tasarımı Ana Sanat Dalı / Seramik Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2022
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Cam = Glass ; Cam sanatı = Glass art ; Pişmiş toprak = Terracotta ; Ritonlar = Rhytons

Özet:
Günümüze kadar yapılan arkeoloji kazılarının sonuçlarına göre; riton sanatının başlangıcı Anadolu topraklarında Neolitik Çağ'a kadar uzanmaktadır. Ritonların farklı biçimsel özelliklerle çeşitli malzemelerden yapıldıkları bilinmektedir. Farklı malzemelerden yapılmış ve değişik görsel özelliklere sahip olmaları da tarih boyunca aynı işlevi yerine getirdikleri görülmektedir. Bu objelerin birçok tarihi eserde olduğu gibi bulundukları coğrafyanın kültürünün ve döneminin sanat anlayışının ve malzeme kullanım yöntemlerinin etkisi altında üretildikleri günümüze ulaşan eserlerden anlaşılmaktadır.  Ritonların diğer sıvı saklama ve sunum kapları ile olan önemli farkı değişik biçimsel özellikleri ve bu özelliklerinden doğan kullanım alanları ve amaçlarıdır. Antik dönemden günümüze kadar üretilen çeşitli sıvı taşıma, saklama ve sıvı tüketimi için üretilen kapların sayısı oldukça fazladır. Ama bu kapların işlevsel özellikleri dışında başka bir kullanım amaçları yoktur. Ritonlar ise biçimsel özelliklerinden kaynaklanan estetik yapıları ve işlevsel özelliklerinin bir arada olması bu objelerin çok amaçlı ürünlere dönüşmesine yol açmıştır. Çeşitli malzemelerden üretilen ritonlar arasında en az bulunanları cam malzemeden üretilenlerdir. Günümüze kadar ulaşan cam ritonların sayılarının diğer örneklere göre çok daha az olmalarının başlıca sebeplerinin, camın kırılgan bir yapıya sahip olması ve az üretilmesinden kaynaklandığı düşünülmektedir.  Cam ritonlar incelendiğinde, üretilen dönemlerde farklı malzemelerden yapılmış olan diğer ritonlarla aynı işlevsel ve biçimsel özelliklere sahip oldukları ve kullanım alanlarının da hemen hemen aynı olduğu anlaşılmaktadır.

Abstract:
Based on the findings of the archaeological excavations, the Riton art dates back to the Neolithic Age in Anatolian lands. It is known that Ritons are made of various materials with different morphological properties.   The fact that they are made of different materials and have different visual features shows that they have brought the same function throughout history. Similar to other historical artifacts, the works that could survive reveal that these objects were shaped by the art understanding of their geographical culture and era and material usage methods. The key difference between Ritons and other liquid storage and presentation containers is their different morphological properties and their application areas and intended uses linked to these properties. The number of containers produced for various liquid transport, storage and consumption produced since the antiquity is high. However, these containers have no other uses than their functional properties. On the other hand, the combination of aesthetic structures and functional properties emerging from their morphological properties resulted in the transformation of Ritons into multi-purpose products. Among the Ritons produced from various materials, those made of glass are limited. 
The lower number of glass Ritons that could survive is thought to result from the fragile glass structure and lower production. The examination of glass Ritons shows that they have the same functional and stylistic properties as other Ritons made of different materials in their production periods, and their intended uses are almost identical.