Peyzaj mimarlığı ile ilişkili göstergelerin doğu ve batı kültüründe peyzaj tasarımı üzerine etkisi
The effects of the signs related to landscape architecture on landscape design in eastern and western cultures
Yazar: OMID HOSSEIN ESKANDANI
Danışman: PROF. DR. YAHYA BULUT
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
İnsanlık uygarlığının başlangıcından beri, mimarlık ve yaşam yapıları barındırmak işlevi ile toplumların kültür ve inanç değerlerinide içermekte ve kapsamaktadır. İnsanlık medeniyeti boyunca her dönem ve zaman içerisinde doğa ve peyzaj mimarlığı arasında doğrudan bir ilişkisi olduğunu söylemek mümkündür. Nitekim çoğu zaman peyzaj tasarımında bu anlamda inanç ve simgeler gözükmektedir. Öte yandan göstergebilim kavramı, post modern döneminde bir bilim dalı olarak ortaya çıksa bile değerlendirme ve incelemelerde, eski çağlardan insan yaşam ve kültürleri ile ilişkili olduğu ve toplumların kültür ve tasarım alanlarında güçlü bir etki yarattığı tespit edilmiştir. Son dönemde De Saussure, Peirce, Eco ve Jencks gibi düşünür, filozof ve peyzaj mimar, olarak farklı alan ve boyutlarda göstergebilim konusunu ele almış ve tartışmışlardır. Bu tez çalışmasında göstergeler ile ilgili kavramların incelemesi ve irdelemesi sonucunda bu alanda farklı dönemlere ait ve göstergebilim değerlerine sahip doğu ve batı kültüründen ve kandi alanında tanımlı ve göstergebilim mantığıyla tasarlanan öncü park, bahçe ve yeşil alanlar seçilmiş ve analiz yapılmıştır. Doğu kültüründen Tac Mahal, modern dönemini temsil eden Hyde Park, ve post modern döneminden De La Villette, Kozmik ve Northumberlandia material olarak ele alınmıştır. Bu parkların gösterge bilimsel analizleri özgün yöntemler ile teorisel düşüncelerden pratik hale dönüştürülmüş ve çeşitli çizelgelerle, sembolik değerler, işaret veya  bir totemin tasarım kavramı olarak  dönüşmesi, sosyo-kültürel ve inançları yansıtan simgeler incelenmiş ve ortaya çıkarılmıştır. Sonuçta peyzaj mimarlığı ile göstergebilim arasındaki ilişki ve birbiri üzerine etkisi tartışılmış ve analiz yapılan yeşil alanlarda kıyaslanarak bu ortak paydaş ve değerler tespit edilmiştir. Göstergebilim kavramı peyzaj mimarlığında bir tasarım kurgu ve konseptine dönüşümü ve diğer yönden simgelerle bir parka anlam kazandırmak ve tasarımları daha okunaklı, tanımlı ve kültürel değerleri içeren bir kavram ortaya çıkarmıştır. Bu kavramlar son dönemlerde göstergebilim peyzaj tasarımında, vazgeçilmez bir kurgu ve değere sahip olmuştur.

Abstract:
Since the beginning of civilization, architecture and living structures were included in the culture and belief values of societies for accommodation purposes. It can be said that there has always been a direct relationship between nature and landscape architecture in all periods of history. These belief symbols and signs are commonly observed in landscape architecture. On the other hand, although the concept of semiotics emerged as a scientific discipline in the postmodern era, it was determined to be related to the lifestyles and cultures of ancient people and strongly influential in the cultures and design fields of societies. Most recently, thinkers, philosophers and landscape architectures such as De Saussure, Peirce, Eco and Jencks discussed semiotics in various fields and extents. As a result of the examinations and analyses of the concepts related to signs in the study, analyses were conducted in parks, gardens and green areas with semiotic values belonging to various periods and both eastern and western cultures. Symbolic values, transformation of signs or totems into design and signs that reflect socio-cultural values and beliefs were examined using various and clear methods. In conclusion, the relationship between landscape architecture and semiotics and their impact on each other were discussed and these common values were determined by comparing them in the green areas where analyses were conducted. Semiotics includes various meanings due to the fact that it emerged as a design concept in landscape architecture in the contemporary period and adopted various ideas and concepts. These concepts have gained an indispensable construct and value in semiotics landscape architecture in recent periods.