Tarımsal işletmecilik kararları için konum belirleme esaslı veri toplama sistemi geliştirilmesi ve CBS ile haritalama
Development of a geolocation based data collection system for agricultural management decisions and mapping with GIS
Yazar: MUSTAFA ŞEHRİ
Danışman: DOÇ. DR. SAİT MUHARREM SAY
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Traktör, tarımsal işletmelerde güç kaynağı görevi görmekte ve çoğu alet ekipman traktör ile çalıştırılmaktadır. Temel işletmecilik verilerinin elde edilebilmesi için traktör-makina işleyişi üzerinde etkili faktörlerin ölçülmesi önemlidir. Bu faktörler sayesinde traktör-makina ikilisinin tarla performansı hakkında karar vermemiz kolaylaşır. 
Bu çalışmada; konum belirlemek için bir GNSS alıcısı kullanılmış, başlıca işletmecilik verilerinden çeki kuvveti, patinaj, yakıt tüketimi ve kuyruk mili torkunun belirlenmesinde kullanılan sensörler traktöre bağlanmış ve bu sensörlerden gelen sinyalleri algılayan verileri hafıza kartına  kayıteden bir veri toplama cihazı oluşturulmuştur. Veri toplama sisteminin denemelerini yapmak amacıyla bölünmüş parseller deneme deseni seçilmiş ve arazi homojenliğini sağlamak amacıyla sırasıyla dipkazan, dikli tırmık ve tesviye küreği ile toprak işlemeler yapılmıştır. İşletmecilik verilerinin toplanmasında pulluk ve freze makinaları kullanılmıştır. Parsel sıkıştırma deseni aralarında anlamlı fark olan 2 ve 4 defa sıkıştırma sayısı seçilmiş ve uygulanmıştır. Her ana parsel kendi içinde 3 tekerrür olacak şekilde 3 parsele bölünmüş ve işlem yapılmamış parsel, silindirle 2 geçiş yapılmış parsel ve  4 geçiş yapılmış parsel olarak parseller işlenmiştir.  Oluşturulan veri toplama sistemi kullanılarak pulluk ve freze ile toprak işlemede işletmecilik verileri parsellerden toplanmıştır. Veri toplama sistemi ile toplanan işletmecilik verilerinin istatistik analizi sonucu; Makinanın ve silindir geçiş sayılarının yakıt tüketimine, çeki kuvvetine, patinaja ve kuyruk mili gücüne anlamlı etkisi olduğu belirlenmiştir. Pulluk kullanımı ile ölçülen işletmecilik verileri yakıt, patinaj ve çeki kuvveti değeri freze kullanımı ile ölçülen değerlerden daha yüksektir ayrıca silindir geçiş sayıları ile işletmecilik değerlerinin değiştiği ve büyükten küçüğe doğru sırlandığında 4, 2 ve 0 silindir geçişli parseller olduğu tespit edilmiştir. Kuyruk mili gücü sadece frezede kullanılmıştır, silindir geçiş sayıları ile kuyruk mili gücü değerlerinin değiştiği ve büyükten küçüğe doğru sıralandığında 4, 2 ve 0 silindir geçişli parseller olduğu sonucuna varılmıştır. CBS programı ile oluşturulan İşletmecilik verileri haritalarının İstatistik analizlerle belirlenen sonuçlara benzer sonuçlar verdiği belirlenmiştir.
Yapılan çalışma sonucunda ölçüm sisteminin tarımsal işletmecilik çalışmalarında kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The tractor is a power source for farms, most of the agricultural equipments are operated by tractor. It is important to measure the effective factors in the tractor-machine operation and to make it easier to decide about the field performance of the tractor-machine combination.
In this study, a GNSS receiver was used to determine the location, sensors used to determine the main operational data such as tractor pulling force, wheel spin, fuel consumption and PTO power were connected to the tractor and a data acquisition device was created to detect the signals from these sensors and record the data on a memory card. In order to conduct the trials of the data collection system, a split-plot experimental design was selected and tillage was carried out with a subsoiler, vertical harrow and leveling shovel respectively in order to ensure land homogeneity. Plow and milling machines were used to collect management data. The plot compaction design was selected and applied with 2 and 4 times compaction number with significant difference between them. Each main plot was divided into 3 plots with 3 replications within itself and the plots were processed as untreated plot, 2 passes with the roller and 4 passes with the roller.  Operational data on tillage with plow and milling cutter were collected from the plots using the data collection system. As a result of the statistical analysis of the operational data collected with the data collection system; it was determined that the machine and the number of cylinder passes had a significant effect on fuel consumption, tractor pulling force, wheel spin, fuel consumption and PTO power. Operational data measured with the use of plow, fuel, wheel spin and tractor pulling force values are higher than the values measured with the use of milling cutter, and it has been determined that the operational values change with the number of cylinder passes and there are plots with 4, 2 and 0 cylinder passes in order from largest to smallest. PTO power was used only in the milling machine, it was concluded that the PTO power values changed with the number of cylinder passes and there were parcels with 4, 2 and 0 cylinder passes when sorted from largest to smallest. It was determined that the business data maps created with the GIS program gave similar results to the results determined by statistical analysis.
As a result of the study, it was concluded that the measurement system can be used in agricultural management studies.