Tasarrufun iptali davası
Suits of dispose
Yazar: MEHMET TAZE
Danışman: Y.DOÇ.DR. ALİM TAŞKIN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Hukuk = Law

Özet:
İcra ve İflas hukukunda tasarrufun iptali davaları , İİK.m.277 ila 284.maddeler arasında düzenlenmiş şahsi nitelikte eda davalarıdır.İptal ettirme hakkının dolayısıyla iptal davasının kaynağına ilişkinbirçok teori ileri sürülmüştür .Bunlar arasında kanuni borç teorisi iptaldavasının amacına konusuna ve neticelerine açıklama getirmek bakımındanen uygun teoridir. Zira genel hukuk kuralları çerçevesinde geçerli olan birişlemin mutlak ve nispi manada hükümsüz kılınması mümkün değildir . Borçilişkisinin iki taraflı olduğu külli ya da cüzi halefiyet olmaksızın bu ilişkidendoğan hak ve yükümlülükler nedeni ile doğacak alacak hakkının üçüncüşahsın malvarlığından tazmin edilmesi yoluna gidilemeyeceği açıktır Budurumda alacaklının üçüncü şahıstan talep hakkına sahip olması dayanaksızkalmaktadır.İptal davalarının konusu ancak tasarruf muamelesi olarakdeğerlendirdiğimiz bir hak veya borcun devri sonucunu doğuran hukukuişlemlerdir.Burada kullanmış olduğumuz işlem tabirini geniş manada anlamaktafayda vardır. Hukuki fiil terimi en geniş anlamda anlaşılmaktadır.Burayahukuki işlemler akitler ,tasarruflar dahildir.Hukuki fiil bir üst kavramdır.Hukukiişlem özel hukuk alanında tek başına veya diğer kanuni maddi unsurlarlabirlikte açıklanan iradeye uygun bir hukuki sonucun doğmasına yönelik birirade açıklamasıdır.İptal davası da sınırlarını bu şekilde çizmiş olduğumuz hukuken geçerlikabul edilen tasarrufların kanunda yazılı belli başlı koşullar altında iptalineyönelik bir dava çeşididir. Esas olarak iptal davası, alacaklıya hukuken geçerli olsa bilealacağını almasını engelleyen tasarruf işlemi sanki hiç olmamış gibi borçluve hasım üçüncü şahsa karşı alacağının miktarı ile sınırlı bir talep hakkıtanımakta, tasarrufa konu mal, hak ve alacağın mülkiyetini değiştirecekherhangi bir sonuç öngörmemektedir.Neticede alacaklıya tanınan yalnızcaşahsi hakka dayalı bir talep hakkı olduğu ortaya çıkmaktadırİptale tabi tasarruflar İİK.m.278-279 ve 280.maddelerinde yeralmaktadır. Borçlunun ivazsız tasarruflarının iptali için , iptali istenen ivazsıztasarrufun ,davacı-alacaklının alacağının doğumundan sonra yapılmış olmasıgerekmektedir.Buna göre tasarrufun hacizden evvel , haczedilecek malınbulunmaması yüzünden acizden evvel veya iflasın açılmasından-haczin veyaaciz belgesi verilmesinin etkeni olan ya da kabul olunan alacaklardan enönceki tarihlinin doğduğu tarihe kadar geriye doğru olan iki yıllık önel içindeyapılmış bütün bağışlamalar ve karşılıksız tasarruflar batıldırİptal davasının sonucunda davacı alacaklı davasının ispat edebilmişsebu durumda davalı borçlu ve üçüncü kişi arasındaki tasarrufun iptaline kararverilerek , tasarrufa konu malın satışı ile alacaklının tatmin edilmesisağlanmış olacaktır.Ancak tasarrufa konu malın tekrar borçlunun mamelekinedönmesi mümkün değildir.Üçüncü kişi iyi niyetli ise dava anında elinde kalanmiktarı iadesi söz konusu olacaktır.Eğer ki üçüncü kişinin kötü niyeti sözkonusu ise bu durumda davaya aleyhine tazminat davası olarak devam edilir.

Abstract:
In law of execution and bankruptcy ,suits of dispose ,which arepersonal suits, regulated between 277 and 284 articles of Execution AndBankruptcy Code (EBC)There are lost of theories proclaimed related to source of suit ofnullity. Among these ,legal obligation theory is the most proper one thatbrings an explanation to aim ,subject and results of suit ofnullity.Because, it is absouletly and relatively impossible to nullify an act validunder rules of general law.. In sinallagmatic acts ,it is obvious that right ofdebt related to rights and obligations arouses from a legal act can not becompensated from assets of third person without legal or conventionalsubrogation .In this case, it is independant for creditor to have right ofdemand from the third person .Subject of suit of nullity is only legal acts ,that might be evaluated asact of enjoyment ,cause transfer of a right or obligation .The term legal act I mentioned above is to be understood in a wideangle .It contains not only legal acts , but also disposes .Legal conduct is anup-term ,Legal act is an explanation of intention arousing a legal results by itself or with other pecunary elments .Suit of nullity is a kind of case that nullifies legally valid disposes wedrove its frame under certain circumtainces.Actually the suit of nullity gives a right of demand but limited to itsquantity whether the act is legal to the owner against the debtor or the thirdparty that ,the act does not exist. It does not result to change the propertyright .As a result it is only a personal right .