Ücret eşitliği algısının işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisi ve çalışma koşullarının düzenleyici rolü ve konu ile ilgili bir araştırma
The effect of the perception of pay equality on the intention to leave the work and the moderation role of working conditions and a research about the subject
Yazar: BUJAMIN BELJA
Danışman: PROF. DR. AYŞE OYA ÖZÇELİK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Eşitlik = Equality ; Çalışanlar = Workers ; Çalışma koşulları = Working conditions ; Ücret = Wage ; Ücret sistemleri = Wage systems ; İşten ayrılma = Leave the job ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
İşletmelerin ayakta kalabilmesi, sürdürülebilir rekabet avantajını elde etmesine, örgütün amaçlarına ve hedeflerine ulaşması sahip olduğu insan kaynağının kapasitesine bağlıdır. Dolayısıyla her işletme finansal ve fiziksel kaynakları kadar insan kaynakları altyapısına da aynı derecede özen gösterilmelidir. İyi ve etkin bir şekilde insan kaynağını yönetmek, yeni çalışanları çekmek, organizasyonda tutmak ve geliştirmek anlamına gelir. Bunları sadece adaleti önemseyen yapıları ve eşit ücretlerle gerçekleştirme olanağı verir. Ücret eşitsizliğinden dolayı kaynaklanan sebeplerin arasında iş gücü devri, devamsızlık, stresli ortamlar, işlerin sıkıcılığı, tatminsizlik gibi göstergelerdeki olumsuzluklar, motivasyon yokluğunu gösteren ve verimliliğe aykırı örgütsel davranışlar meydana gelmektedir. 
Ücret yönetimi uygulama ve yatırımları için harcayacakları kaynakların miktarları, yasal, finansal ve insani faktörlere bağlı olarak şekillenmektedir. Bununla birlikte, bu faaliyetlerin başarılı bir şekilde devam etmesi için adaletin ve eşitliğin koruması gerekmektedir. Bu noktada araştırma, ücret eşitliği algılarının ve alt boyutların neler olduğunu ve bunların işten ayrılma niyetin üzerine etkisini ele almaktadır. Ayrıca, araştırma kapsamında çalışma koşullarının düzenleyici rol üstlenip üstlenmediği incelenmiştir. Araştırmanın kapsamını, İstanbul ilinde bankacılık, eğitim ve tekstil sektörlerinde faaliyet gösteren, kurumsallaşmış işletmelerde çalışan beyaz yakalılar oluşturmaktadır. Araştırmada 350 çalışandan sadece 239 beyaz yakalı çalışandan geri dönen anketler araştırma kapsamında değerlendirilmiştir.
Literatür araştırması sonucunda elde edilen veriler ışığında, genel ücret eşitliği algılarının içinde: İçsel, Dışsal, Bireysel-Prosedürel ücret eşitliği boyutları yer almaktadır. Gerçekleştirilen regresyon analizleri ile tüm bu boyutların işten ayrılma niyetini etkilediği görülmüştür. Ayrıca, çalışma koşullarının işten ayrılma niyetin üzerinde tek başına etkisinin olmadığını tespit edilmiştir.

Abstract:
The ability of enterprises (companies) to survive and achieve sustainable competitive advantage, to reach the strategic aims and objectives of the organization depends on the capacity of their human resources. Therefore, the infrastructure of human resources should be handled with the same degree of importance as the financial and physical resources of each enterprise (company). Good and effective management of the human resource means being able to keep, attract and improve human capacity of the organization. Therefore, every organization with justice pay structures and equal wages allows them to realize it. Unequal wages and injustice payment bring many negative indicators, such as: high turnover rate of labor forces, absenteeism, stressful environments, business inconvenience, lack of motivation and organizational behaviors that are contrary to efficiency. The amounts of resources they will spend on payment management system practices whereas investments are shaped according to legal, financial and human factors. However, these activities need to protect always justice and equality in order to continue successfully working.
 Therefore our research study examines the effects of payment (wage) equality and their sub-dimensions on the intention to quit. In addition, it has been examined whether the working conditions play a regulatory role. The research consists of white-collar workers working in the institutionalized enterprises that are operating in the banking, education and textile sectors in Istanbul. In the study, out of the 350 surveys distributed, only 239 responded to the surveys and were evaluated within the scope of the research. In the light of the data obtained from the literature research, within the perception of general pay equality: Internal, External, Individual-Procedural Pay Equality dimensions are included. The regression analysis showed that all these dimensions affected the intention to quit. In addition, it was determined that the working conditions alone had no effect on the intention but have a moderation role on intention for leaving the job.