Hepatosteatozun renal fonksiyonlar ve kan basıncı ile ilişkisi
The relationship between renal function and blood pressure with nafld
Yazar: MEHMET YAŞAR
Danışman: PROF. DR. MUSA BALİ
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Fizyopatoloji = Physiopathology ; Gastroenteroloji = Gastroenterology ; Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek fonksiyon testleri = Kidney function tests ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Hipertansiyon = Hypertension ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Mikroalbüminüri = Microalbuminuria

Özet:
Hepatosteatoz karaciğerde yağ bikrimi olarak bilinmektedir. Yağ birikimi ile birlikte karaciğer ağırlığının %5 ile % 10 oranında arttığı gösterilmiştir. Karaciğer yağlanması denince basit steatozdan steatohepatit ve siroza kadar uzanan geniş bir hastalık grubu anlaşılır 15-17). Hepatosteatoz tüm karaciğer patolojilerinin ana sebebi olarak gösteriliyor ve toplumda görülme sıklığı giderek artıyor (15). Hepatosteatozun insülin rezistansı, obezite, hipertansiyon ve dislipidemi ile çoğunlukla birlikte olduğu belirtiliyor. Hepatosteatoz değerlendirilirken karaciğerin diğer metabolik hastalıklarıda göz önünde bulundurulmalıdır. İnsanlarda ölüme sebep olan hastalıklarının başında kardiyovasküler hastalıklar gelmektedir. Kardiyovasküler hastalıklarda birçok risk faktörü rol oynamaktadır: diabetes mellitus, dislipidemi, hipertansiyon, ailede erken yaşta kardiyaovasküler hastalık öyküsünün olması. Kardiyovasküler hastalıklarda moratlite sıklığının microalbuminüri ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Mikroalbuminüri glomerüler hasarın erken bir belirtisi olup, kardiyovasküler hastalıklar ve nefropati açısından önemli bir risk faktörüdür(1-6). Diabetik hastalarda hepatosteatoz microalbuminüri birlikteliği ile ilgili birçok çalışma yapılmıştır. Çalışmaızda diabetik olmayan hastalarda hepatosteatozun renal fonksiyonlar ve kan basıncı ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.Çalışmaya Kasım 2009 ve Kasım 2010 tarihleri arasında, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Genel Dahiliye ve Gastroenteroloji Poliklinikleri'ne başvuran USG olarak hepatostetaoz tansı almış tanı ve çalışma kriterlerine uyan 49 hasta dahil edildi. Kontrol grubu olarak genel dahiliye polikliniğine başvuran 40 sağlıklı (hepatosteatozu olmayan) birey alındı. Hasta grubunda 20 kişide grade 1 (% 40,8), 26 kişide grade 2 (% 53,1), 3 kişide grade 3 (% 6,1) hepatosteatoz saptandı. Diabetes mellitus dışlama kriteri olduğu için az sayıda grade 3 hepatosteatozu olan hasta çalışmaya dahil edilebildi.Hepatosteatoz grubunda AKBM ile yapılan ölçümlerde 24 saatlik ortalama SKB, 24 saatlik ortalama DKB, gündüz ortalama SKB, gece ortalama SKB ve gece ortalama DKB değerleri kontrol grubunda hepatosteatozu olmayan bireylere göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu (hepsi için p<0.001). İki grup arasındaki sistolik ve diastolik dipping derecelerindeki farklılık, her iki parametre için de anlamlı olduğu görüldü (p<0.001). Diabetes mellitus çalışmada dışlama kriteri olarak kullanıldığı için AKŞ arasında farklılık saptanmadı (p=0.658). Serum trigliserid düzeyi hepatosteatoz grubunda anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p=0.001). Serum HDL düzeyi ise hepatosteatoz grubunda daha düşük olarak saptandı ve bu düşüklük istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,001). Lipid profilinde gördüğümüz bu değişikliklerle paralel olarak hepatosteatozlu bireylerde metabolik sendrom sıklığında ve onun komponentleri olan VKİ'de, bel çevresi ve vücut ağırlığında anlamlı artış bulundu. Vasküler hasarın göstergesi ve kardiyovasküler hastalık risk faktörlerinden biri olan mikroalbuminüri genel popülasyonla karşılaştırıldığında daha yüksek olarak saptandı. Hepatosteatoz derecesi ile kan basıncı ve metabolik parametrelerdeki değişiklikler arasında bir korelasyon varlığı için yapılan analizde vücut ağırlığı, VKİ, bel çevresi, serum transaminaz düzeyleri, trigliserid düzeyi, 24 saatlik ortalama SKB, 24 saatlik ortalama DKB, gündüz ortalama SKB, gündüz ortalama DKB, gece ortalama SKB ve gece ortalama DKB arasında pozitif; HDL düzeyi, sistolik dipping ve diastolik dipping arasında negatif korelasyon bulundu.Sonuç olarak; hepatosteatozun kan basıncı ve non dipper kan basıncı profili üzerindeki olası etkisinin mekanizması tam olarak bilinmiyorsa da, hepatosteatozlu hastalarında hipertansiyon ve non dipper kan basıncı profiline daha sık rastlanmaktadır. Bu parametrelerden hepatosteatozun SKB ve DKB'daki dipping ve serum HDL ile negatif; kan basıncı, trigliserid, vücut ağırlığı, VKİ, bel çevresi, metabolik sendrom ve mikroalbuminüri miktarı pozitif bir ilişkisinin olduğu gözlendi. Hepatosteatozu olan hastalar kardiyovasküler risk faktörleri ve bunlardan biri olan hipertansiyon açısından dikkatli bir şekilde değerlendirilmelidir.

Abstract:
Non-alcoholic fatty liver disease is the accumulation of fat in the liver. With this accumulation,it is shown that the mass of the liver increased by 5 to 10%. This pathology has a wide sprectrum of diseases-from simple steatosis to steatohepatitis and cirrhosis (15-17). It is suggested that non-alcoholic fatty liver disease may be the main cause of all hepatic diseases; moreover, it has an increasing incidence in the population (15). Non-alcoholic fatty liver disease is positively correlated with the insulin resistance, obesity, hypertension and dislipidemia. The evaluation of hepatosteatosis should include the other metabolic diseases of the liver. The leading cause of death in the world is cardiovascular diseases; and there are many risk factors for cardiovascular diseases including diabetes mellitus, dislipidemia, hypertension and as well as early onset of cardiovascular disease in family history.It is shown that the rate of mortality in cardiovascular diseases is related with microalbuminuria. Microalbuminuria is an early indicator of glomerular injury, and it is an important risk factor for cardiovascular diseases and nephropathy (1-6). Many previous studies performed for searching the coincidence of non-alcoholic fatty liver disease with microalbuminuria in diabetic patients. The present study aimed to assess the relation of hepatosteatosis with renal functions and hypertension in nondiabetic patients.Subjects were recruited from the Department of Internal Medicine and Gastroenterology of Gazi University in a period between November 2009 and November 2010. 49 patients were selected, who were diagnosed non-alcoholic fatty liver disease with ultrasound imaging and own our study criterion. On the other hand, 40 healthy-by means of who hasnt got non-alcoholic fatty liver disease persons added to our study as control group. In the case group, 20 patients had grade 1 (40.8%), 26 patients had grade 2 (53.1%) and only 3 patients had grade 3 (6.1%) non-alcoholic fatty liver disease. Because of the diabetes mellitus was one of our exclusion criteria, there were only few grade 3 patients.In the case group; mean systolic and diastolic pressure for 24 hours; mean daily systolic pressure and mean systolic and diastolic pressure for night were higher than control group and the difference was statistically significant (p<0.001). There was also a significant difference between two groups for the grade of systolic and diastolic dipping. Diabetes Mellitus was an exclusion criterion and so the fasting serum glucose level was not different in both group (p=0.658). Serum trigliserid level was markedly increased in case group (p=0.001). Serum HDL levels were lower in the group with non-alcoholic fatty liver disease and the difference was statistically significant (p<0.001). Related to the differences on the lipid profiles, the case group had higher frequencies of metabolic syndrome and its components: body mass index, waist circumference and body weight. Microalbuminuria, one of an indicator of vascular injury and a risk factor of cardiovascular disease, was higher in case group when compared to general population.In conclusion; although the effect of non-alcoholic fatty liver disease on the blood pressure and non dipper blood pressure profile is not clear, both hypertension and non dipper hypertension profile is more frequent in individuals with non-alcoholic fatty liver disease. There was a negative correlation between non-alcoholic fatty liver disease and systolic blood pressure, diastolic blood pressure dipping as well as HDL, and positive correlation between non-alcoholic fatty liver disease and blood pressure, serum trigliserid levels, body weight, body mass index, waist circumference,metabolic syndrome and microalbuminuria. We advice that the patients must be evaluated for cardiovascular and hypertension with caution.