Bazı badem (Amygdalus communis L.) çeşitlerinde kaolinin fizyolojik parametrelere ve badem içkurduna (Eurytoma amygdali) etkisi
The effect of kaolin on physiological parameters and almond seed wasp (Eurytoma amygdali) in some almond cultivars (Amygdalus communis L.)
Yazar: MEHMET DERELİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSÜM KARAKAYA
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Amaç: Yüksek sıcaklığa karşı kaolin uygulamasının bazı badem çeşitlerinde morfolojik ve fizyolojik değişimlere etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca bademde önemli bir zararlı olan badem içkurduna karşı etkileri de gözlenecektir.
Materyal ve Yöntem: Çalışma Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümündeki Meyve Koleksiyon Bahçesi ve bölüm laboratuvarında yürütülecektir. Çalışmada 2 yerli ve 2 yabancı çeşit olmak üzere 4 farklı çeşit bulanacaktır. Toplamda her çeşitten 10 ağaç ile çalışma yürütülecek, her çeşitte 2 adet kontrol bitkisi, 3 kaolin uygulanacak bitki, 3 adet kaolin+insektisit uygulanacak bitki, 2 adet insektisit uygulanacak bitki yer alacaktır.
Bulgular: Deneme kapsamında 2 yerli ve 2 yabancı badem çeşidi ağaçlarında fenolojik, morfolojik ve fizyolojik parametreler ile ilgili analizler yapılmıştır. Çalışmadan elde edilen fenolojik gözlemlere göre her 2 yılda da yabancı orjinli badem çeşitlerinde yerli çeşitlere göre daha erken tomurcuk kabarması, patlaması çiçeklenme gibi parametreler gözlemlenmiştir. 2023 yılı 2024 yılından daha düşük sıcaklık görüldüğü için tomurcuk kabarması, tomurcuk patlaması ve tam çiçeklenme, yapraklanma tarihleri 2,3 gün daha geç gerçekleşmiştir. Morfolojik parametrelere göre gövde çapı çeşit*uygulama interaksiyonuna göre kaolin uygulaması ilk sırada yer almıştır. Fizyolojik parametrelerde ise klorofil yoğunluğu yabancı çeşitli orjinlerde daha yüksek gözlemlenmiştir. YOSİ değerline göre yerli çeşitlerde Nurlu bademde her iki yılda da çeşit*uygulama interaksiyonu ilk sırada yer almıştır. Elektron sızıntısı değerlerine göre çeşit*uygulama interaksiyonu ortalamalarına göre yerli çeşitlerde Nurlu badem insektisit uygulamasında, yabancı çeşitlerin içinde Ferragnes çeşidi kaolin uygulamasında ilk sırada çıkmıştır. Badem içkurdu zararlısı ile mücadelede ise kontrol uygulamasında en yüksek değer görülmüştür, kaolin uygulamasında ise en düşük değer gözlenmiştir.
Sonuç: Günümüzde badem yetiştiriciliğinde partikül film kaplayıcılarından kaolinin daha fazla etkin kullanılması önerilir. Kaolinin biyotik ve abiyotik stres koşullarına karşı etkilerini bazı çeşitlerde azalttığını gözlemlemekteyiz. Ayrıca badem içkurdu zararlısına karşı kaolin kili kullanıldığında meyvelerde çok düşük oranda zararlı tespit edilmiştir.

Abstract:
Objective: Effect of Kaolin on Physiological Parameters and Almond Seed Wasp pest (Eurytoma amygdali) in Some Almond (Prunus amygdalus L.) Varieties
Material and Methods: The study will be carried out in the Fruit Collection Garden and department laboratory at Adnan Menderes University, Faculty of Agriculture, Department of Horticulture. In the study, 4 different varieties, 2 local and 2 foreign varieties, will be found. In total, the study will be carried out with 10 trees of each variety, and each variety will include 2 control plant, 3 kaolin-applied plants, 3 kaolin+insecticide-applied plants, and 2 insecticide-applied plants.
Results: Within the scope of the experiment, analyzes were made regarding phenological, morphological and physiological parameters on 2 local and 2 foreign almond varieties trees. According to the phenological observations obtained from the study, parameters such as earlier bud swelling and burst flowering were observed in foreign almond varieties compared to local varieties in every 2 years. Since the temperature in 2023 was lower than in 2024, the dates of bud swell, bud burst, full flowering and leafing occurred
2.3 days later. According to morphological parameters, kaolin application ranked first according to stem diameter, variety*application interaction. In physiological parameters, chlorophyll density was observed to be higher in various foreign origins. According to the YOSI value, variety*application interaction ranked first in local varieties of Nurlu almond in both years. According to the variety*application interaction averages based on electron leakage values, Nurlu almond insecticide application came first in domestic varieties, and Ferragnes variety came first in kaolin application among foreign varieties. In the fight against almond seed wasp pest, the highest value was observed in the control application, and the lowest value was observed in the kaolin application.
Conclusion: Nowadays, it is recommended to use kaolin, a particle film coater, more effectively in almond cultivation. We observe that kaolin reduces the effects of biotic and abiotic stress conditions in some varieties. In addition, when kaolin clay was used against the almond seed wasp pest, a very low rate of pests were detected in the fruits.