Pirimidin ve imidazol çekirdeği içeren bileşiklerin sentezi ve in vitro sitotoksik aktivite çalışmaları
Synthesis and in vitro cytotoxic activity studies of compounds containing pyrimidine and imidazole nucleus
Yazar: SEVTAP ÇAĞLAR YAVUZ
Danışman: PROF. DR. EMİN SARIPINAR
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Organik Kimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Biyolojik aktif bileşikler içerisinde geniş bir biyolojik aktivite yelpazesine sahip olan pirimidin ve imidazol çekirdeği içeren çok yönlü yeni heterosiklik bileşikler sentezlenmiştir. İlk olarak guanilhidrazon türevleri (3a-y) sentezlenerek hedef bileşiklerin başlangıç madddeleri hazırlandı.
Çalışma-1'de aromatik aldehit türevleri (1a,b), etil siyanoasetat (2) ve (3a-f, h-m, v,y)'nin üç bileşenli reaksiyonu sonucu pirimidin çekirdeği içeren on altı adet yeni bileşik (SY1-16) sentezlendi. Çalışma-2'de (3a-c, e-g, j, k, m, r) ve fenil glioksal monohidratın (4) reaksiyonu sonucu imidazol çekirdeği içeren on adet yeni bileşik (SY17-26) sentezlendi. Çalışma-3'te (3a-u) ve 3-formilkromonun (5) reaksiyonu sonucu pirimidin çekirdeği içeren toplam yirmi dokuz adet yeni 5H‐kromeno[4,3‐d]pirimidin (SY-A(27-29, 31-34, 38-43, 45)) ve pirimidin-5-il-(2-hidroksifenil)metanon (SY-B(27, 29, 30, 32-37, 39-41, 43, 44, 46)) türevi bileşikler sentezlendi.
İyi verimlerde sentezlenen bileşiklerin yapıları 1H NMR, 13C NMR, FT-IR ve elementel analiz gibi spektroskopik ve analitik yöntemler kullanılarak aydınlatıldı. Ayrıca, SY30B ve SY38A bileşiklerinin yapıları, tek kristal X-ışını kırınım çalışmaları ile doğrulandı.
Çalışma-4'te in vitro aktivite çalışmaları; SY1-16 bileşikleri için, insan meme kanser hücre hattı (MDA-MB-231) ve insan kolon kanser hücre hattına (DLD-1) karşı; SY17-26 bileşikleri için, insan meme kanser hücre hattı (MCF-7) ve insan karaciğer kanser hücre hattına (HepG2) karşı ve SY-A(27-29, 31-34, 38-43, 45) ve SY-B(27, 29, 30, 32-37, 39-41, 43, 44, 46) bileşikleri için, MDA-MB-231 ve HepG2 hücre hattına karşı test edildi.
Anahtar Kelimeler: 	Guanilhidrazon, Pirimidin, Biginelli Reaksiyonu, İmidazol, 3-formilkromon, Sitotoksik Aktivite, DLD-1, MDA-MB-231, MCF-7, HepG2.

Abstract:
Among the biologically active compounds, novel versatile heterocyclic compounds containing pyrimidine and imidazole nuclei possessing a wide range of biological activities have been synthesized. Initially, guanylhydrazone derivatives (3a-y) were synthesized and the starting materials of the target compounds were prepared.
In study-1, sixteen new compounds (SY1-16) containing pyrimidine nuclei were synthesized as a result of three-component reaction of aromatic aldehyde derivatives (1a,b), ethyl cyanoacetate (2) and (3a-f, h-m, v,y).  In study-2 (3a-c, e-g, j, k, m, r) and by reaction of phenyl glyoxal monohydrate (4), ten novel compounds (SY17-26) containing imidazole nucleus were synthesized. In study-3, a total of twenty-nine new 5H‐chromeno[4,3‐d]pyrimidine (SY-A(27-29, 31-34, 38-43, 45) and pyrimidine-5-yl-(2-hydroxyphenyl)methanone (SY-B (27, 29, 30, 32-37, 39-41, 43, 44, 46)) derivatives which resulting from the reaction of (3a-u) and 3-formylchromone (5) containing a pyrimidine nucleus were synthesized.
Structures of compounds synthesized in good yields were elucidated using spectroscopic and analytical methods such as 1H NMR, 13C NMR, FT-IR and elemental analysis. In addition, the structures of the compounds SY30B and SY38A were confirmed by single crystal X-ray diffraction studies.
In study-4, in vitro activity studies; For compounds SY1-16, against the human breast cancer cell line (MDA-MB-231) and the human colon cancer cell line (DLD-1); For the SY17-26 compounds, against the human breast cancer cell line (MCF-7) and the human liver cancer cell line (HepG2); for SY-A (27-29, 31-34, 38-43, 45) and SY-B ( 27, 29, 30, 32-37, 39-41, 43, 44, 46) were tested against the MDA-MB-231 and HepG2 cell line.
Keywords:	Guanylhydrazone, Pyrimidine, Biginelli Reaction, Imidazole, 3-formylchromone, Cytotoxic Activity, DLD-1, MDA-MB-231, MCF-7, HepG2.