Okul öncesi eğitimin ilköğretim birinci sınıf çocuklarının okula hazır bulunuşluklarına etkisinin incelenmesi
Analysis of the preschool education?s effect on reading readiness of elementary school children of the first grade
Yazar: MELEK AYLİN KIRCA
Danışman: DOÇ. DR. SEMRA ERKAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hazırbulunuşluk = Readiness ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okuma-yazma = Reading-writing ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu araştırma, okul öncesi eğitimin, okul öncesi eğitim alan ve almayanilköğretim birinci sınıf çocuklarının, okuma yazmaya hazırlık becerileriüzerindeki etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.Araştırmanın örneklem gurubunu, 2005-2006 Eğitim-Öğretim yılında Ankara iliAkyurt ilçesinde, bünyesinde anasınıfı ve bağımsız birinci sınıfı olan(birleştirilmiş sınıf uygulaması olmayan), ilköğretim okullarının birinci sınıflarınadevam eden 82'si kız, 88'i erkek olmak üzere 170 çocuk ve onların annebabaları oluşturmaktadır.Çocukların okuma yazmaya hazırlık becerileri, Joanne R. Nurss ve E. MaryMcGauvran (1995) tarafından geliştirilen (Metropolitan Readiness Test SixthEdition, MRT 6 ) Metropolitan Okula Hazırlık Testi Altıncı Versiyon ve ailelerindemografik özellikleri, sosyo ekonomik, sosyo kültürel ortamı ve çocuğunkültürel ortamdan yararlanma olanakları ise, Aile Anket Formu iledeğerlendirilmiştir.Araştırmadan elde edilen veriler İki Ortalama Arasındaki Farkın Önemlilik Testi,İki Yönlü Varyans Analizi ve Post-Hoc Testleri'nden Tukey HSD Testi iledeğerlendirilmiştir.Araştırmanın sonuçları şöyle özetlenebilir:Okul öncesi eğitim alan çocukların, okuma yazmaya hazırlık becerilerinin, okulöncesi eğitim almayan çocuklara göre, Metropolitan Okula Hazır BulunuşlukTestinin tüm alt boyutlarında ve toplamda daha iyi olduğu saptanmıştır.iii?Miktar kavramları ve akıl yürütme? alt boyutunda erkek çocukların kızçocuklarından daha iyi olduğu saptanmıştır.Çocukların Metropolitan Okula Hazırlık Testi'nden , ?Başlangıç Seslerini AyırtEtme?, ?Hikaye Anlama?, ?Miktar Kavramları Ve Akıl Yürütme? alt boyutlarındave toplamda aldıkları puanlar üzerinde anne ve baba öğrenim durumunun veokul öncesi eğitimin anlamlı etkisi olduğu bulunmuştur. Annesi ve babası lise veyüksek okul mezunu çocukların daha başarılı oldukları görülmüştür.Ailedeki çocuk sayısının Metropolitan Okula Hazır Bulunuşluk Testi puanlarınaetkisi incelendiğinde, okul öncesi eğitimin ve okul öncesi eğitim alıp almama ileailedeki çocuk sayısının etkileşimine dayalı olarak oluşan grubun anlamlı farkyarattığı bulunmuştur. ?Ses Harf İlişkisi? alt testinden 1 ya da 2 çocuklu ailelerinçocuklarının, diğerlerinden daha yüksek puanlar aldığı tespit edilmiştir.Anne babanın çocuğa kitap okuma durumunun, ?Başlangıç Seslerini AyırtEtme?, ?Miktar Kavramları ve Akıl Yürütme? alt testleri ile Toplamda anlamlı farkyarattığı bulunmuştur.Çocuğun kendine ait kitabı olmasının, ?Görsel Ayırt Etme?, ?Hikaye Anlama?,?Miktar Kavramları ve Akıl Yürütme? alt testleri ve Toplam test puanlarındaanlamlı fark oluşturduğu bulunmuştur.Çocuğun kendine ait kitaba sahip olma yaşının Metropolitan Okula HazırBulunuşluk Test puanları üzerindeki etkisi incelendiğinde ?Başlangıç SesleriniAyırt Etme?, ?Hikaye Anlama?, ?Miktar Kavramları ve Akıl Yürütme? alt testleri veToplam test puanlarında 4 ve daha küçük yaşta kitap sahibi olan çocuklar lehineanlamlı fark olduğu bulunmuştur.Anahtar kelimeler: Okula hazır bulunuşluk, okul öncesi eğitim, okumayazmaya hazırlık becerileri, ilköğretim.

Abstract:
This study is carried out in order to examine on the preschool education?s effecton reading readiness skills regarding for those children who are gettingpreschool education and who are not in the first grade.This study?s modeling group is made up of 170 children that 82 out of are girlsand 88 out of are boys, getting education from the kindergarten and from thefirst grades in the elementary schools (in which the combining grades is not intopractice) and their parents in the Education-Academic year of 2005-2006 inAkyurt District, Ankara.The children?s reading readiness skills are assessed with the MetropolitanReadiness Test Sixth Edition developed by Joanne R. Nurss ve E. MaryMcGauvran (1995). Their families? demographic attributes, socioeconomic,sociecultural environments and the children?s opportunities of benefiting fromthe cultural environments are also assessed with the Family Survey Form.The outputs got from this study are assessed with the Importance Test of theGap between Two Averages, Two Sides Variance Analysis and the Tukey HSDTest that is one of the Post-Hoc Tests.This study?s conclusions might be summed up as follows:It is determined that those children?s reading readiness skills who takepreschool education is better than the children who don?t take it on overallaspects and in total. Regarding ?the Quantitative Concepts and the Reasoning?subtests, it is determined that the boys are better than the girls.vRegarding the scores taken from the Metropolitan Readiness Test to School,?the Beginning Consonant?, ?the Story Comprehension?, and ?the QuantitativeConcepts, and the Reasoning? subtests and in total scores, it is found that theeducation levels of parents and the preschool education are meaningfullyeffective on these scores. It is seen that those children whose parents are highschool and college graduates are more successful than others.Once examining the effects of the children?s numbers in the families have onthe scores of readiness for school, it has been found out that preschooleducation and whether taking preschool education or not, and based on theinteractions of the number of the family members, cause a meaningfuldifference. It is made certain that the families with one or two kids take morescores than the others on ?Sound-Letter Correspondence Test?.It is found out that parents? tendency towards reading book to the child, cause ameaningful difference in ?the Beginning Consonants? and ?the QuantitativeConcepts, and the Reasoning? subtests and in the Total scores.It is found out that the situation that the children have their own books cause ameaningful difference in ?the Visual Discrinimination?, ?the StoryComprehension?, ?the Quantitative Concepts, and the Reasoning? subtests andin the Total test scores.When examining the effects of the ages that the child has on his own book onthe Metropolitan Readiness Test scores, concerning ?the BeginningConsonant?, ?the Story Comprehension?, ?the Quantitative Concepts, and theReasoning?, subtests and in the Total test scores, It is found out a meaningfuldifference in favor of the children who have books at the age of four and foryounger ones.Key words: Readiness for school, preschool education, pre-reading and writingskills, elementary school.