Aksu (Isparta) ovası yüzey ve yeraltısularının hidrojeolojik ve hidrojeokimyasal özelliklerinin incelenmesi
Hydrogeological and hydrogeochemical characteristics of surface and groundwaters in Aksu (Isparta) plain
Yazar: DERYA GÜNEŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞEHNAZ ŞENER
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu çalışmada, Aksu (Isparta) ovasının jeolojik, hidrolojik, hidrojeolojik ve hidrojeokimyasal özellikleri incelenmiştir. Ayrıca, çalışma kapsamında bölgedeki yeraltısuyu dinamiği yanı sıra mevcut durumdaki su kalitesinin ve kullanılabilirliğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma alanı, Türkiye'nin güneybatısında yeralmakta olup bölgede Beydağları otoktonu ve Antalya naplarına ait litolojik birimler gözlenmektedir. Havzanın en önemli yüzey suyu Aksu çayı, yeraltısuyu rezervuarları ise alüvyon ve karstik akiferlerdir. Bölgede genel yeraltısuyu akım yönünün Aksu çayına doğru olduğu belirlenmiştir. Ovanın yüzey suyu boşalımını sağlayan Aksu çayı yeraltısuyu boşalımını da kontrol etmektedir. Yapılan hidrolojik çalışmalar sonucunda ovada emniyetli yeraltısuyu revervi 2,4 x106 m3/yıl olarak belirlenmiştir.

Çalışma alanındaki su kayanaklarının hidrojeokimyasal özelliklerini belirlemek amacıyla, yüzey ve yeraltısuyu örneklerinin hidrojeokimyasal analizleri yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre bölgedeki su kaynaklarının, Ca-HCO3, Mg-HCO3 ve Ca-Mg-HCO3'lı sular fasiyesinde olduğu görülmektedir. Su kaynakları genel olarak I. su kalite sınıfında olmasına rağmen bakır ve nikel bakımından II. su kalite sınıfında; sülfür bakımından ise IV. su kalite sınıfında yeralmaktadır. Bu durum bölgedeki kaya-su etkileşiminden kaynaklanmaktadır. Su kaynaklarının analiz sonuçları TSE-266 ve WHO tarafından belirtilen içmesuyu limit değerleri ile karşılaştırıldığında genel olarak tüm su kaynaklarının içilebilir özelliklerde olduğu belirlenmiştir.Çalışma alanındaki su kaynakları sulama suyu olarak çok iyi kullanılabilir sular sınıflarında yeralmaktadır. Sular kirlilik açısından değerlendirildiğinde, azot bileşikleri açısından birkirlilik belirlenmemiş olup sadece AK4, AK6 ve AK8 nolu örneklerde yüksek Cu, Ni, Fe ve Mn değerlerine rastlanmıştır.

Abstract:
In this study, geological, hydrological, hydrogeological, hydrogeochemical characteristics of the Aksu (Isparta) plain were investigated. In addition, determination of the water quality and availability in current status besides groundwaterdynamics were aimed in the scope of work. The study areaislocatedin the southwest Turkey, and lithological units belonging to Beydağları autochthonous and Antalya nappes are observed. The most importantsurface water and groundwater reservoirs are Aksu river and alluvial-karst aquifers, respectively.In the region general groundwater flow direction is towards the Aksu stream which is controlled both surface water and groundwater discharges in this region. As a result ofhydrological studies, it is calculated which can be safely groundwater reserve as 2,4 x106 m3/year.

In order to determine hydrogeochemical features of the water resources, hydrochemical analyses of the surface and groundwater samples were performed. According to the obtained results, water resources are Mg-HCO3, Ca-HCO3, and Mg-Ca-HCO3facies.Water resources are classified as 1st water quality in general. But, water quality isin the 2nd classintermsofcupper and nickel; water quality isin the 4th classintermsofsulfur owing to water-rock interaction. When the analysis results of the water resources compared with TS-266 and WHOdrinking waterlimit values, it was shown that allwater sourcesaregenerallydrinkable. Only, Cu values are abovethe limit value in the data point of AK-4 and AK6 which are not suitable for drinking water usage. The water resources takes place "very well used water class" asirrigationwater in the study area. When the waters evaluated on account of water pollution, nitrogen pollutionwas not detected, only high Cu, Ni, Fe and Mn values was determine in data point of the AK4, AK6 and AK8.