12?14 yaş grubu öğrencilerin tarihsel düşünme gelişimi ve tarihsel kanıt kullanımı
Progression in historical thinking among students ages 12-14 and using historical evidence
Yazar: BANU ÇULHA ÖZBAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. ERDAL ASLAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Tarih Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Gelişim = Development ; Tarih eğitimi = History education ; Tarih öğretimi = History teaching ; Tarihsel düşünme becerisi = Historical thinking skill ; Tarihsel kanıt = Historical evidence ; Çocuk gelişimi = Child development ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students ; İspat = Proof

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ilköğretim öğrencilerinin tarihsel bilgiye, tarihsel iddia-kanıt, tarihsel yorum-kanıt arasındaki ilişkiye yönelik görüşlerinin neler olduğunu, bu görüşler arasında yaş gruplarından, cinsiyetten ve akademik başarıdan kaynaklanan anlamlı bir farklılığın olup olmadığını incelemektir. Araştırmanın amacına ulaşmak için nitel ve nicel araştırma yöntemlerinden yararlanılarak bir nedensel tarama araştırması yapılmıştır. Araştırmanın problemine ?İlköğretim Öğrencilerinin Tarihsel Bilgiye Yönelik Görüşlerini Belirleme Ölçeği?, ?Kaynak Çalışmaları? ve ?Görüşmelerden? oluşan veri toplama araçları yoluyla veri çeşitlemesine gidilerek cevap aranmıştır. İlköğretim Öğrencilerinin Tarihsel Bilgiye Yönelik Görüşlerini Belirleme Ölçeği, Kaynak Çalışmaları ve Görüşmeler veri toplama aracı olarak birlikte kullanılmıştır. 12-14 yaş grubu öğrenciler arasından toplanan 1251 veri, nicel verileri oluşturmaktadır. Amaçlı örnekleme yoluyla seçilen 120 öğrenciden elde edilen veriler de nitel verileri oluşturmaktadır. Nicel veriler SPSS 15.00 programı kullanılarak çözümlenmiştir. Nitel veriler ise sistematik analize tabi tutulmuştur. Araştırmanın sonucunda, 12-14 yaş grubu öğrencilerin İlköğretim Öğrencilerinin Tarihsel Bilgiye Yönelik Görüşlerini Belirleme Ölçeğinden elde ettikleri sonuçlar cinsiyet, akademik başarı ve yaş açısından önemli farklılıklar sergilemiştir. Öğrencilerin tarihsel iddia-kanıt ve tarihsel yorum-kanıt ilişkisine yönelik görüşleri incelendiğinde öğrencilerin tarih ve tarihsel bilginin doğasına yönelik kanıt temelli anlamalarında bir gelişim olduğunu anlaşılmıştır. Bu paralelde dört kategori belirlenmiştir. Bunlar; tarih geçmişin aktarımıdır, tarih iyi örneklerin bir araya getirilmesidir, tarih farklı kaynaklardan elde edilen farklı yorumlardır, tarih farklı yorumlardır.

Abstract:
The aim of this research is to investigate views of primary school students about historical knowledge, historical claims-evidence, and historical explanations and to try to understand if there is any relationship between students? sex, academic success and the grade in these views. To gain the aim of the research quantitative and qualitative research methods were used together. The Instrument for Determining the Views of Primary School Students about Historical Knowledge, Source Works and Interview were used together as data collection tool. 1251 students? data which were collected from students ages 12-14 were searched for quantitatively. Purposefully sampling method was applied for to select 120 students from ages of 12-14 for qualitatively. Quantitative data were analyzed using SPSS 15.0 and quantitative data were evaluated by systematic analysis. The results showed that there are significant differences according to sex, academic achievement and ages. When evaluating the views of the students? related with the historical claims-evidence and historical interpretation-evidence, it is understood that there is a progress in students? evidence based understanding of nature of history and historical knowledge. Within this context four categories were defined: history is the transfer of the past, history is the gathering of common truths, different sources cause different interpretations, and history is composed of different interpretations.