Özel eğitim alanında çalışan öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi
Examining the burnout levels of teachers employed in the special education schools with some variables
Yazar: ANIL ÇABUK
Danışman: PROF. DR. NİHAL ÖREN
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duyarsızlaştırma = Desensitization ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitim öğretmenleri = Special education teachers ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, İstanbul ilinde çalışan özel eğitim öğretmenlerinin tükenmişlik düzeylerini belirleyerek bazı demografik ve mesleki değişkenler açısından tükenmişliklerinin farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Çalışmaya 2014-2015 eğitim öğretim yılı içerisinde İstanbul ili görme, zihinsel ve işitme engelli çocuklara hizmet veren Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı okullarda görev yapmakta olan 100 öğretmen katılmıştır.

Araştırmanın amacına uygun olarak İstanbul'da bulunan toplam 6 okul araştırmanın evrenini oluşturmuş ve araştırma için örneklem alınmamış tüm evren araştırmaya dâhil edilmiştir. Tükenmişlik düzeylerini belirlemek amacıyla "Maslach Tükenmişlik Ölçeği" ve kişisel bilgiler için araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgiler Formu" kullanılmıştır. Maslach Tükenmişlik Ölçeği'nden elde edilen puanların aritmetik ortalamaları ve standart sapmaları hesaplanmıştır.

Yapılan bu analizler sonucunda araştırmaya katılmış olanözel eğitim öğretmenlerinin tükenmişlik düzeyinin duygusal tükenme alt boyutunda görev türü, mesleğini isteyerek seçip seçmeme, öğretmenlik mesleğini kendine uygun bulup bulmama, üstlerinden yaptığıişle ilgili takdir görüp görmeme; duyarsızlaşma alt boyutunda görev türü, öğretmenlik mesleğini isteyerek seçip seçmeme, öğretmenlik mesleğini kendine uygun bulup bulmama; kişisel başarıalt boyutunda yaş, görev yapılan okul türü, görev süresi ve öğretmenlik mesleğini kendine uygun bulup bulmama değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği saptanmıştır. 
Öğretmenlerin cinsiyet, medeni durum, mezun olunan alan, çalışma hayatında işarkadaşlarından destek görme durumuna göre tükenmişlik düzeyleri arasında anlamlıfark saptanmamıştır.



Anahtar Kelimeler : Özel eğitim, Öğretmen, Tükenmişlik, Duygusal Tükenme,Duyarsızlaşma, Kişisel Başarı Duygusunda Azalma.

Abstract:
Theaim of this study is to establish the burn out levels among the special Education teacher semployed in İstanbul  provinceandtoob serve whether the burnout scores vary in view of some demographic and occupationals variables.This study was participated by 100 teachers serving in schools where the blind,Mental and auditory disability children are educated,  affiliated to the Ministry of National Education in central district of İstanbul during the 2014 2015 education and training term. 

"Maslach Burnout Inventory" and "Personal Informatin From" have been used to idenfity the burnout levels. The arithmetica laverages and the standard deviations of the scores obtained fromthe "Maslach Burnout Inventory" were also estimated. In order to identify whether there is a significant difference   among the groups independent t-Samples in groups of two, one-way ANOVA analysis in multiple groups were appliedand Scheffe F test was used to find out theorigin of any difference.

As a result of the analysis performed, it was detected that the burnout levels of the special education teachers who participated in the study varied at the sub dimension of emotional burnout according to the variables of duty type, selection of occupation with will, deeming the job appropriate for oneself, being appreciated by the administrators for the job performed; at the sub-dimension of insensitivity according to variables of duty type, selection of occupation with will, deeming the job appropriate for oneself, being appreciated by the administrators for the job performed; at the subdimension of personal accomplishment according to variables of age, type of school, duty duration, deeming the job appropriate for oneself. On the other hand, significant differences were no found with gender, marital statüs, receiving the support of colleagues on the jop and graduated program.



Keywords : Special education, Teacher, Burnout, Emotional Exhaustion,Insensitivity, Reducing in sense of Personal Accomplishment