II numaralı Maraş Ahkâm defterinde 1-212 sayfalar arasında bulunan ve Maraş'a gönderilen hükümlerin transkripsiyon ve değerlendirilmesi (1765-1775)
The transcription and evaluation of judgements sent to Maraş between page 1 and 212 in Ahkam Registers II (1765-1775)
Yazar: ÖKKEŞ KÜÇÜKDAĞILKAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İSMAİL ALTINÖZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Tarih = History
Dizin: Ahkam Defterleri = Records of Provosions ; Defterler = Registers ; Hükümlüler = Convicts ; Kahramanmaraş = Kahramanmaraş ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Tarih = History

Özet:
Osmanlı Devleti hükmettiği toprakların genişliği bakımından dünya tarihinde önemli bir yere sahiptir. Bu geniş toprakların yönetimi gelişmiş bir evrak yönetimini gerekli kılmıştır. Söz konusu genişleme ve gelişme Dîvân-ı Hümâyun'da kaydı tutulan evrakların düzenlenmesini zorunlu hale getirmiştir. Özellikle Dîvân-ı Hümâyun'da görüşülen meselelerin, karara bağlandıktan sonra kayıt altına alınmasının sonucunda defter serileri tutulmaya başlanmıştır. Bu defterlerden eyâletlere göre tanzim edilen Ahkâm defterleri, 17 bölge esas alınarak düzenlenmiştir. Söz konusu defterler taşradan merkeze gönderilen arzlara cevap olarak yazılmış olan hükümlerin ilgili eyâletlerin defterlerine kaydedilmesiyle ortaya çıkmıştır. Bu şekilde oluşan defterlerden biri de Maraş Ahkâm defterleridir. Maraş Ahkâm defterleri 1742 tarihinden itibaren kayıt altına alınmaya başlamış ve 1878 yılında kayıt işlemleri son bulmuştur. Bu çalışmada ise; II numaralı Maraş Ahkâm defteri içerisinde bulunan ve Maraş'a gönderilmiş olan hükümler incelenmiştir. Defterde yer alan hükümlerin muhtevası Alacak-Verecek, Miras, Tımar Meselesi, Vakıf Gelirleri ve Asayiş olarak tasnifi yapılmış ve değerlendirmeye alınmıştır. Toplamda 280 adet hükmün transkripsiyonu yapılmış ve özetleri sunulmuştur. Transkripsiyonu yapılan hükümler sayfa 1-212 arasında bulunan ve Maraş'a gönderilen hükümleri içermektedir. Hükümlere bakarak söz konusu dönemin iktisadî, içtimaî, siyâsi ve diğer alanlarına dair bilgilere ulaşılabilmektedir.


Anahtar kelimeler: Osmanlı Devleti, Ahkâm Defterleri, MaraĢ Ahkâm Defterleri,ġikâyet.

Abstract:
The Ottoman Empire dominates an important position in the world history due to its vast territories, which required an advance method to handle various documents. The expansion and development of the Empire made it compulsory to regulate all documents registered in the Dîvân-ı Hümâyun. After the agenda of the Dîvân-ı Hümâyun were discussed and all decisions are made, they would be registered in different categories. Ahkâm Registers, which were regulated on a provincial basis, covered 17 different regions. The judgements of the Capitalfor the petitions submitted by rural administrations were registered in the Ahkâm register of the related province, as shown by Marash Ahkâm Register. Marash Ahkâm Registers started to be written in 1742 and ended in 1878. This study aims to assess judgements sent to Marash and written in Marash Ahkâm Register II.  The judgements in the Register were divided into five categories as Debt-Loan, Inheritance, Timar System, Revenues of Pious Endowments and Public Security for evaluation.  A total of 280 judgements sent to Marash and registered between page 1 and 212 was transcribed and summarized. The judgements make it possible to reach conclusions about economic, social and political conditions of the period.


Key words: Ottoman Empire, Ahkâm Registers, Marash Ahkâm Registers, Petitioning