2- 12 yaş grubu çocuklarda, idrarda kotinin ve eozinofil katyonik protein düzeyi belirlenerek, alt solunum yolu enfeksiyonlarında pasif sigara içiciliğinin etkisinin saptanması
The determination of the effect of passive smoking on lower respiratory tract infections in children aged 2-12 years by urinary cotinine and eosinophil cationic protein levels
Yazar: PEMBE KESKİNOĞLU
Danışman: PROF.DR. GAZANFER AKSAKOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç. Topluma dayalı bu olgu-kontrol çalısmasının amacı, çocuklarda idrarda kotinin veeozinofil katyonik protein düzeyleri belirlenerek, alt solunum yolu enfeksiyonuolusumunda pasif sigara içiciliginin etkisini saptamaktır.Yöntem. Arastırmanın örnek büyüklügü, arastırmanın gücü %80, etkenle karsılasmaprevalansı %50, olgu/kontrol=1/1, OR=2.0 ve güven aralıgı %95 olarak alındıgında olguve kontrol grubunun her biri için en az 148 çocuk olarak bulunmustur. Arastırmaya en azörnek büyüklügünü karsılayacak sekilde 150 olgu ve 150 kontrol alınmıstır. Ekim 2003 -Mart 2004 tarihleri arasında yapılan çalısmada olgular Narlıdere Bölgesi'ndeki üç saglıkocagının kayıtlarından alınmıs alt solunum yolu tanısı almıs 2-12 yas grubundakiçocuklardır. Kontroller aynı saglık ocakları bölgesinden olgularla yas, cins ve aynı sokaktaoturuyor olması açısından eslestirmesi yapılmıs, saglıklı çocuklardır. Çalısmaya alınanolguların ve kontrollerin evlerine tanı sonrası ilk üç günde gidilerek önceden olusturulananketle gerekli bilgiler ve idrar örnegi toplanmıstır. drarda kotinin düzeylerineradioimmunoassay, eosinofil katyonik protein düzeylerine flouroenzymeimmunoassayyöntemleriyle bakılmıstır. Veri çözümlemeleri SPSS 11.0 programı kullanılarak McNemarKi-kare, ve bagımlı grupta t-testi ve pearson korelasyon analizi ile degerlendirilmistir. P <0.05 degeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmistir.Bulgular. Bildirime göre pasif içicilik prevalansı alt solunum yolu enfeksiyonu olan olgugrubunda %71.3, saglıklı kontrol grubunda %72.0 bulunmustur. drar kotinin/kreatininoranı 30 ng/mg kesim degerine göre, olgu grubunda içicilik prevalansı %87.3, kontrolgrubunda %84.7 bulunmustur (p=0.618). Kesim degeri 60 ng/mg olarak alındıgında pasifsigara içiciliginin alt solunum yolu enfeksiyonunun 4.7 kat arttırdıgı saptanmıstır(p<0.001). Ortalama idrar eozinofil katyonik protein degerleri olgu grubunda kontrolgrubuna göre daha yüksektir (p=0.018). Alt solunum yolu enfeksiyonu olan çocuklardaidrarda kotinin ve eozinofil katyonik protein degerleri arasında olumlu birliktelikbulunmaktadır (p=0.034).Sonuç. Pasif sigara içiciligi karsılasılan dumanın yogunluguna baglı olarak çocuklarda altsolunum yolu enfeksiyonu sıklıgını arttırmaktadır. Alt solunum yolu enfeksiyonu pasifsigara ile birlikte hava yolu yangısına yol açarak reaktif hava yolu hastalıkları için riskolusturmaktadır.Anahtar kelimeler: alt solunum yolu enfeksiyonu, eozinofil katyonik protein, kotinin,pasif sigara içiciligi

Abstract:
Aim. The aim of this community-based and case-control study was to determine the effectof passive smoking on lower respiratory tract infections in children by urinary cotinine andeosinophil cationic protein values.Methods. The minimum sample size of the study was determined as 148 children in caseand control groups at 95% confidence interval, 80% power, case/control considered equal,odds ratio=2.0, and possible exposure prevalence 50%; 150 children with lower respiratorytract infection and 150 healthy children were included in the study. The children aged 2 to12 years with lower respiratory tract diseases in the study carried out between October2003 and March 2004 were selected from the records of three health centres in Narlideredistrict. The children in control groups were healthy children who were paired with thecases obtained from the same health centres according to age, gender and street of theresiding area. The residences of children diagnosed with LRTI and, also healthy childrenwere visited within first 3 days of diagnosis, and a specialy designed questionnaire wasused to obtain information, and urine samples were collected. The urine cotinine andeosinophil cationic protein levels were measured by radioimmunoassay and fluoro enzymeimmunoassay methods respectively. Data were analyzed on SPSS 11.0 programme, andwere assessed by McNemar Chi-square, paired t-test and pearson corelation test. P< 0.05was accepted statistically significant.Results. The prevalence of parental self-reported, indoor smoking was 71.3% in childrenwith lower respiratory tract infection and 72.0% in healthy children. According to thevalue of urinary cotinine/creatinine for 30 ng/mg, the prevalence of passive smoking was87.3% in case group and 84.7% in control group (p=0.618). When the cut-off level ofurinary cotinin/creatinine was accepted as 60 ng/mg, it was found that passive smokingincreased lower respiratory tract infection 4.7 times (p<0.001). The mean urine eosinophilcationic protein values were significantly higher in the case group compared with thehealthy children group (p=0.018). A positive association was determined between urinarycotinine and eosinophil cationic protein values in children with lower respiratory tractinfection (p=0.034).Conclusion. Dose-dependent exposure to environmental tobacco smoke increases theprevalence of lower respiratory tract infection in children. Lower respiratory tractinfections together with passive smoking may be a risk factor for bronchial hyperresponsivenessby airway inflammation.Keywords. lower respiratory tract infection, eosinophil cationic protein cotinine, passivesmoking