Ardahan ilinin turizm coğrafyası (Maddi kültür öğelerine göre)
Cultural geography of Ardahan province (According to the elements of material culture)
Yazar: MEVLÜT DAŞKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEMAL SEVİNDİ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Ardahan = Ardahan ; Coğrafi özellikler = Geographical properties ; Gastronomi = Gastronomy ; Kültür = Culture ; Kültürel coğrafya = Cultural geography ; Kültürel peyzaj = Cultural landscape ; Kültürel ögeler = Cultural facts ; Maddi kültür = Materical culture

Özet:
Ardahan İli Doğu Anadolu Bölgesi'nin kuzeydoğusunda, Erzurum-Kars
bölümünde yer almaktadır. İl yönetim bölgesini kuzey-kuzeydoğuda Gürcistan
(Acaristan Özerk Cumhuriyeti), doğuda Ermenistan, güneydoğu ve güneyde Kars
(Arpaçay, Susuz, Selim), güneybatıda Erzurum (Şenkaya, Olur), batıda Artvin
(Ardanuç, Şavşat) illeri çevrelemektedir. Yüzölçümü 4.934 km² olan Ardahan İli, ülke
alanının %0.6'sını meydana getirir. Ardahan merkez, Göle, Çıldır, Posof, Hanak ve
Damal ilçelerinden oluşan il yönetim bölgesinde 2019 yılı itibarıyla 97319 nüfus
yaşamaktadır.
Anadolu ile Kafkasya arasında, Transkafkasya olarak adlandırılan geçiş
bölgesinde yer alan Ardahan'da yerleşim tarihi MÖ 4000'li yıllara kadar
dayanmaktadır. Bu nedenle yörede farklı dil, inanç ve kültüre sahip çok sayıda
medeniyet egemen olmuştur. Her medeniyet kendi kültürünü alanda yaymaya çalışmış,
günümüze kadar ulaşan izler bırakmışlardır. Bu çalışmada Ardahan yöresinde yaşayan
medeniyetlerin tarihsel süreçte oluşturdukları kültürel birikim ve kültürel peyzaj içinde
yer alan mağaralar, höyükler, yazıtlar, kaleler, camiler, köprüler ve konutlar
incelenmiştir. Ayrıca sahadaki yemek kültürü, giyim kuşam kültürü, gelenek ve
görenekler ile inançlar da belirlenmeye çalışılmıştır. Elde edilen bulgular Ardahan'ın
kültürel açıdan önemli bir zenginliğe sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bu
zenginliğin korunması ve tanıtımının yapılması halinde, yöre turizmine katkıda
bulunması da mümkündür.

Anahtar Kelimeler: Ardahan İli, Kültür, Kültürel Coğrafya

Abstract:
Ardahan province is located in the Erzurum-Kars part, in the northeast of eastern
Anatolia region. The provincial adminstrative area is surrounded by Georgia (Ajaria
Autonomous Republic) in the north-northeeast, by Armenia in the east, by Kars (Arpaçay, Susuz, Selim) in the southeast and South, by Erzurum (Şenkaya, Olur in the
southwest, by Artvin (Ardanuç, Şavşat) in the west. The Ardahan province whose
acreage is 4,934 km2 constitutes 0.6% of the country. In the provincial adminstrative
area consisting of Ardahan center, Göle, Çıldır, Posof, Hanak and Damal districts, a
population of 97319 lived by 2019.
Located in the transition region called Transcaucasia between Anatolia and
Caucasia, the settlement date of Ardahan dates back to 4000 B.C. Hence, many
civilizations with different langıage, belief and culture ruled the region. Each
civilization tried to spread its own culture in the region, so they left traces that have
survived till today. In this study, caves, mounds, inscriptions, castles, mosques, bridges
and houses in the cultural background and cultural landscape created by the civilizations
living in the Ardahan region in the historical process were examined. Besides, the food
and clothing culture, traditions and customs and beliefs in the region were tried to be
determined. Findings obtained reveal that Ardahan has an important wealth in respect of
culture. If this cultural wealth is preserved and publicised, it is possible to contribute to
the local tourism.

Keywords: Ardahan Province, Culture, Culturel Geography