Stratonikeia ve Lagina kazılarında bulunan Bizans Dönemi seramikleri: 2008 - 2010 yılları
Byzanine pottery finds from Stratonikeia and Lagina excavations: Years 2008 - 2010
Yazar: MURADİYE ÖZTAŞKIN
Danışman: PROF. DR. BEDİA YELDA UÇKAN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Bizans Dönemi = Byzantine Period ; Karia bölgesi = Caria region

Özet:
Stratonikeia Antik kenti, günümüzde Muğla İli, Yatağan İlçesi, Eskihisar Köyü sınırları içerisinde yer almaktadır. Kentin Bizans Dönemi dokusu günümüz köy evleri tarafından örtülmüş durumdadır. Yapılan kazı çalışmalarında kentin kuzeyindeki Antik yapıların çevresinde Bizans kalıntıları tespit edilmiştir.Lagina, Antik Dönemde Stratonikeia?ya bağlı kutsal alandır. Bizans Döneminde Tanrıça Hekate?ye adanmış tapınak ve altar arasına üç nefli bazilikal planlı bir kilise inşa edilmiştir. Stratonikeia ve Lagina?yı birbirine bağlayan kutsal yolun çevresinde 2006 yılında başlayan kurtarma kazılarında Beybağ ve Kurudere olarak anılan iki farklı mevkide Bizans Dönemi kalıntılarına rastlanmıştır. Beybağ Mevkiinde Orta Bizans Döneminde faaliyet gösteren ve sırsız seramikler üreten işliklere ait kalıntılar tespit edilmiştir.
Tezin konusunu bölgede yapılan kazı çalışmalarında bulunan Bizans seramikleri oluşturmaktadır. Erken Bizans Döneminden başlayarak bölgede Bizans hâkimiyetinin tamamen sonlandığı 13. yüzyıl ortasına kadar olan geniş bir zaman dilimine ait seramiklerin tek bir çalışmada tanımlanması önemlidir. Toplam 480 adet parça kataloglanarak değerlendirilmiştir. Seramik buluntular öncelikle; servis, mutfak, depolama, aydınlatma ve ticari faaliyetlerde kullanılan kaplar olmak üzere beş temel işleve göre sınıflandırılmıştır. İşlevi belirlenen kapların hem yerel üretim olan örnekleri hem de ithal olarak bölgeye gelen seramikler karşılaştırılarak elli farklı üretim grubu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: 
Bizans, Seramik, Karia, Seramik Fırını, Kap Formları

Abstract:
Stratonikeia Ancient city is located in Eskihisar, in the town of Yatağan, in today?s Muğla. The city?s Byzantine remains were concealed by modern village houses. As a result of the excavations, some Byzantine remnants around the ancient structures in the northern part of the city have been found.Lagina is a sanctuary in Stratonikeia during the ancient times. A three-naved basilica was built between the altar and the temple devoted to the goddess Hekate back in the Byzantine era. The excavations that started in 2006 around the sacred path which connects Lagina to Stratonikeia unearthed Byzantine remnants in two different districts called Beybağ and Kurudure. In Beybağ, pottery workshops, producing pottery for daily use during the Middle Byzantine era, have been explored.The subject of the dissertation covers the Byzantine potteries found during the excavations. It is important that the identification of the potteries has been made in just one study. These ceramics date back to a long period of time, beginning from the early Byzantine period until the mid 13th century where the empire?s domination came to an end. 480 pieces in total were evaluated after having been catalogued. Potteries were classified in five groups according to their functions such as service, kitchen, storage, lighting and commercial activities. The potteries which were produced in the local area and the ones which were imported were compared and fifty different production ranges were identified.

Keywords: 
Byzantine, Pottery, Caria, Pottery Kiln, Pottery Forms