Zehirli liderliğin bazı öncülleri ve ardılları
Some antecedents and consequences of toxic leadership
Yazar: MUHAMMED ALİ DİNÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ULUBAY
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Savunma Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kişilik özellikleri = Personality traits ; Liderler = Leaders ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Toksik liderlik = Toxic leadeship ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment

Özet:
Bu çalışma, liderlerin kişilik, bireysel değerler ve örgütsel adaletlerinin izleyenlerin zehirli liderlik algıları üzerindeki etkisini ve zehirli liderliğin izleyenlerin örgütsel bağlılık, örgütten ayrılma niyeti ve örgütsel vatandaşlık davranışlarına etkisini görgül bir araştırma ile incelemek amacıyla yapılmıştır.  Bu maksatla Ankara ili Çankaya ilçesindeki bir yükseköğretim kurumunda görev yapan 35 yönetici/amir ile 173 lider adayı, toplam 208 kişiden anket tekniği ile elde edilen veriler ile araştırma yürütülmüştür. Araştırma kapsamında zehirli liderlik ile ilgili Türk yazınında ölçek bulunmaması sebebiyle öncelikle çalışmanın yürütülmesi için ölçek uyarlaması yapılmıştır. Bu bağlamda Schmidt (2008) tarafında geliştirilen 30 maddelik zehirli liderlik ölçeği Türkiye bağlamına uyarlanmıştır. Ölçek uyarlama çalışmasından sonra ise liderlerin nevrotiklik seviyelerinin ve değer yargılarının astlarda oluşturduğu zehirli liderlik algısı tespit edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca zehirli liderliğin astların örgütsel bağlılık, örgütsel vatandaşlık davranışı ve örgütten ayrılma niyetlerinin üzerindeki etki seviyesi tespit edilmeye çalışılmıştır. Liderlerin, zehirli liderlik davranışlarının oluşmasına sebep olan öncüller, hiyerarşik doğrusal modelleme tekniğiyle, astların örgütsel bağlılık, örgütsel vatandaşlık davranışı ve örgütten ayrılma niyetlerine etkisi ise hiyerarşik regresyon analiz tekniğiyle analiz edilmiştir. Ölçek uyarlama çalışmasının sonucunda orijinal ölçek beş boyutlu olarak doğrulanmıştır. Zehirli liderliğin boyutlarıyla kişilik, bireysel değerler ve örgütsel adalet arasında bir ilişki olmadığı hiyerarşik doğrusal modelleme analizi yapılarak tespit edilmiştir. Zehirli liderlik boyutlarıyla örgütten ayrılma niyeti, örgütsel bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasında olumlu/olumsuz ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. 
ANAHTAR KELİMELER:  Zehirli Liderlik, Örgütsel Bağlılık, Örgütsel Vatandaşlık Davranışı, Örgütten Ayrılma Niyeti, Hiyerarşik Doğrusal Modelleme(HDM).

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of leaders' personality, personal values and organizational justice on followers' toxic leadership perception and effect of followers' toxic leadership perception on organizational commitment, intention to quit organization and organizational citizenship behaviour. For this purpose, a survey was conducted on 35 principals and 173 students working in a higher education institution in Ankara. Firstly, a scale adaptation study was carried out for toxic leadership due to the absence of such scale in Turkish literature. In this context, the 30 items toxic leadership scale developed by Schmidt (2008) was adapted to Turkish. After the scale adaptation study, effect of values and neuroticism levels of leaders on subordinates' perception of toxic leadership and, values of subordinates' organizational commitment, organizational citizenship behavior and the level of effect of their intention to quit the organization has tried to be measured. Antecedents of toxic leadership was measured by "Hierarchical Linear Modeling" technique, subordinates' organizational commitment, organizational citizenship behavior and the effect of intention to quit the organization were measured by "Hierarchical Regression Analysis" technique. As a result of scale adaptation study, original scale was confirmed in five-dimensions. According to findings, it appears that there is no relationship between toxic leadership dimensions and personality, individual values and organizational justice. There are positive/negative relationships with toxic leadership dimensions and organizational commitment, organizational citizenship behaviours and intent to quit organization.
 
Keywords: Toxic Leadership,  Organizational Commitment, Organizational Citizenship Behaviour, İntention to Quit Organization, Hierarchical Linear Modeling.