Türkiye'de tarım desteklerinin bölgesel dağılımı; 2002-2018
The regional distribution of agricultural supports in Turkey; 2002-2018
Yazar: GÖZDE BAL
Danışman: DOÇ. DR. ALPARSLAN ABDURRAHMAN BAŞARAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Bölgesel dağılım = Regional distribution ; Destek programları = Support programs ; Destekleme alımları = Support purchases ; Devlet desteği = Government backing ; Tarım = Agriculture ; Tarımsal destekleme = Agricultural support ; Tarımsal destekleme politikaları = Agricultural support policies ; Türkiye = Turkey

Özet:
Tarım, canlıların beslenme ihtiyacını karşılama, istihdam sağlama ve dış ticarete konu olma açılarından ülke ekonomileri için temel bir sektördür. Türkiye ekonomisinde stratejik bir yere sahip olan tarım; istihdam, büyüme, katma değer, ihracat gibi alanlarda büyük bir potansiyele sahiptir. Sektörün iklim koşullarından doğrudan etkilenmesi, beklenmeyen doğa olayları, ekonomik çalkantılar, ülkeler arası değişen diplomatik ilişkiler gibi etkenlerden dolayı sektördeki riskin yüksek olması tarımın desteklenmesini gerekli kılmaktadır. Ülkemizin petrol ve doğalgaz gibi kaynaklar açısından kısıtlı olması ve sanayi üretimine yönelik hammadde sağlamada dışa bağımlı olması, ekonomik açıdan tarıma yönelimi ortaya çıkarmaktadır. Bu doğrultuda tarımsal destekleme politikalarının ihtiyaçları karşılaması, doğru ürünlere ve doğru alanlara verilmesi gerekmektedir. Tarımsal kamu desteklerinin, kalkınma planlarının, kamu yatırımlarının ve bu alandaki projelerin etkin bir şekilde planlanması ve sonucunda öngörülen verimin alınması, ülkemiz ekonomisinin kilit taşlarından biri olan tarımın gelişmesi açısından önem taşımaktadır. Tez çalışması kapsamında Türkiye'deki tarımsal devlet destekleri araştırılmış, T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı veri tabanından ve TÜİK'ten elde edilen veriler birleştirilerek tarımsal desteklerin 2002-2018 yılları itibariyle İBBS bölgeleri bazında dağılımı incelenmiş, destekleme türleri ve ödemelerin tarımsal üretim üzerindeki etkileri betimsel yöntemle analiz edilmiştir. Milli gelir içinde sektörlerin payı, sektörlerin ve tarımsal desteklerin 12 bölgedeki dağılımı incelenmiştir.

Abstract:
Agriculture is a fundamental sector for the economies of countries in terms of meeting the nutritional needs of the living creatures, providing employment and being subject to foreign trade. Agriculture holds a strategic place in Turkey's economy, in terms of employment, economic growth and bears great potential in terms of value addition and exports. Due to the fact that the sector is directly affected by climate conditions, unexpected natural events and related to possible economic fluctuations, changing diplomatic relations between countries; there are high risks in the sector each of which generate the necessity of the support for agriculture. Since our country's natural resources are insufficient in terms of petroleum, natural gas etc. and being dependent on foreign sources for the provision of raw materials for the industrial production necessitates economic orientation towards agriculture. In this respect, agricultural support policies should be given to the right products and the right areas in line with the needs. Effective planning of the agricultural supports, development plans, public investments and projects in this area in order to taking the expected yield are important for the development of agriculture, which is a key element of our country's economy. Within the scope of the thesis study, agricultural state subsidies in Turkey were researched, by combining the data obtained from the Turkish Ministry of Agriculture and Forestry database and TURKSTAT, the distribution of agricultural supports by NUTS regions in 2002-2018 was examined and the effects of supports and payments on agricultural production were analyzed by descriptive method. The share of sectors in national income, the distribution of these sectors and agricultural supports in 12 regions were examined.