Elektrikli araç şarj hizmetinden doğan hukuki ilişkinin hüküm ve sonuçları
Terms and consequences of legal relationship arising from electric vehicle charging service
Yazar: EBRU EREN
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP İPEK YÜCER AKTÜRK
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Elektrikli araçlar = Electric vehicles ; Şarj = Charge ; Şarj hizmeti piyasası = Charging service market ; Şarj istasyonları = Charging stations

Özet:
Dünyamızın geleceğini tehdit eden ve küresel ısınma olarak adlandırılan büyük soruna yol açan sera gazı emisyonlarını azaltmak amacıyla global ölçekte çalışmalar hızla devam etmektedir. Sera gazları arasında karbondioksit (CO2) en büyük paya sahiptir. Bu gazın salımında başta gelen unsur ise fosil yakıtlarla hareket etmekte olan taşıma araçlarıdır. Bu nedenle bütün dünya ülkeleri benzin ve mazot yerine elektrikle çalışan araçların üretimine hız vermiştir. Bu süreçte teknolojik çalışmaların yanı sıra geçiş döneminin yönetimi ile ilgili plan ve stratejiler hazırlanmakta, mevzuat çalışmaları yapılmaktadır. 
Küresel elektrikli araç piyasasının son yıllarda hızla büyümesinin asıl sebebi ise batarya teknolojilerinde sağlanan gelişmelerdir. Bu sayede elektrikli araç kullanımında yaşanılan en önemli tereddüt sebebi olan "menzil kaygısı" ortadan kalkmış olmaktadır. Bunun yanı sıra özellikle şehirlerarası yollarda kurulu şarj istasyonları sayısındaki büyük artış elektrikli araçların dünya genelinde yayılım hızını ivmelendirmiştir. 
Ülkemizdeki elektrikli araç piyasasının önünü açan asıl gelişme ise 2053 yılı için net sıfır emisyon hedefinin açıklanmasıdır. Bu düzenleme ile birlikte enerji dönüşümüne yönelik mevzuat çalışmaları başlamış ve yeşil kalkınma politikalarına ağırlık verilmiştir. Bu amaçla elektrikli araçların ülke genelinde yaygınlaştırılması öncelik kazanmıştır. Elektrikli araç kullanımın yaygınlaştırılması ise şarj altyapısının kurulmasına bağlıdır. Bu kapsamda ilk olarak elektrik piyasasını düzenleyen temel kanun olan 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na 2021 yılında elektrikli araçlar ve şarj istasyonlarına ilişkin düzenlemeler getirilmiş, hemen akabinde de 02.04.2022 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Şarj Hizmeti Yönetmeliği yürürlüğe girmiştir. 
Şarj hizmeti piyasasının gelişimi için elzem olan yasal düzenlemelerin yürürlüğe alınmasıyla birlikte, sistemin işleyişini sağlayacak piyasa aktörleri de belirmeye başlamıştır. Bu gelişmeler neticesinde elektrikli araç kullanımının artması ve piyasanın büyümesi beklenmektedir. Söz konusu büyüme ise beraberinde bir takım soru işaretlerini getirmektedir. Bu soru işaretlerine ilişkin değerlendirmeler çalışmanın ikinci bölümünde özellikle sözleşmeler hukuku, tüketici ve rekabet hukuku ile kat mülkiyeti kanunu kapsamında açıklanmaya çalışılmıştır. Bu çalışma, Türkiye şarj hizmeti piyasasına yönelik ilk hukuki çalışma olma mahiyetindedir. Bu nedenle uygulamadaki gelişmelere paralel olarak, ileride bu yönde yeni çalışmalar yapılmasına önderlik edeceği umulmaktadır.

Abstract:
In order to reduce greenhouse gas emissions, which threaten the future of our world and cause a big problem called global warming, studies are continuing rapidly on a global scale. Among greenhouse gases, carbon dioxide has the largest share. The main factor in the emission of this gas is the transportation vehicles that move with fossil fuels. All countries of the world have accelerated the production of electric vehicles instead of those powered by gasoline and diesel. In this process, besides technological studies, plans and strategies related to the management of the transition period are prepared and legislative studies are carried out.
The main reason for the rapid growth of the global electric vehicle market in recent years is the developments in battery technologies. In this way, "range anxiety", which is the most important reason for hesitation experienced by users when switching to electric vehicles, is eliminated. In addition, the great increase in the number of charging stations installed on intercity roads accelerated the spread of electric vehicles around the world.
The main development that paved the way for the electric vehicle market in Türkiye is the announcement of the net zero emissions target for 2053. On this occasion, with the regulation, legislation studies for the transformation of energy source in vehicles started and green development policies were emphasized. For this purpose, widening electric vehicles throughout the country has gained priority. Expanding the use of electric vehicles depends on the establishment of the charging infrastructure. In this context, regulations regarding electric vehicles and charging stations were introduced in 2021 in the Electricity Market Law No. 6446, which is the fundamental law regulating the electricity market, and the Charging Service Regulation published in the Official Gazette dated 02.04.2022 entered into force.
With the enactment of legal regulations, which are essential for the development of the charging service market, market actors that will ensure the functioning of the system have also begun to emerge. As a result of these developments, it is expected that the use of electric vehicles will increase and the market will grow. This growth, on the other hand, brings with it a number of question marks. Within the scope of the evaluations in the second part of the study, it has been tried to produce answers to these questions, especially in terms of contract law, consumer and competition law and property law.  This study is the first juristical study for the Turkish charging service market. It is hoped that it will lead the studies to be carried out in parallel with the developments in practice.