Hemşirelerin verimliliğe ilişkin tutumları ve bir ölçek geliştirme çalışması
Attitudes of nurses towards productivity and a scale development study
Yazar: NİLGÜN GÖKTEPE
Danışman: DOÇ. DR. ÜLKÜ BAYKAL
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hastaneler = Hospitals ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Tutumlar = Attitudes ; Verimlilik = Productivity ; Yöneticiler = Managers ; Yönetim = Management ; Ölçekler = Scales

Özet:
Araştırma, hemşirelerin, hemşirelik hizmetlerinde verimliliğe ilişkin tutumlarının belirlenmesi için bir ölçek geliştirme çalışması yapmak amacıyla metodolojik ve hemşirelerin verimliliğe karşı tutumları ile bunları etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı tasarımda gerçekleştirilmiştir.Araştırma iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada 21 hemşire ile derinlemesine görüşme yapılmış, 85 maddelik taslak ölçek madde havuzu oluşturulmuşturdur. Ölçek geliştirmeyle ilgili geçerlilik-güvenirlilik çalışması yedi hastanede görevli 600 hemşire ile gerçekleştirilerek, 39 maddelik ?mesleğe bağlılık?, ?çalışma koşulları?, işin talepleri?, ?ekip çalışması? ve ?ödüllendirme? 5 alt boyutundan oluşan, 5'li Likert tipi değerlendirilen, hemşirelerin verimliliğe ilişkin tutumlarını ölçmeye yönelik bir ölçek oluşturulmuştur.İkinci aşamada ise; hemşirelerin verimliliğe ilişkin tutumları ve bunları etkileyen faktörler belirlenmiştir. Bu aşamada İstanbul ilinde yer alan 18 hastanede görevli 1061 hemşireden veri toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak 39 maddelik ?Hemşirelerin Verimliliğe İlişkin Tutum Ölçeği? ve 21 sorudan oluşan soru formu kullanılmıştır.Araştırma verileri istatistik danışman desteği ile SPSS.17 ve LISREL programları kullanılarak analiz edilmiştir.Araştırma sonucunda; hemşirelerin verimliliğe ilişkin tutum puan ortalamalarının orta (48.98±11.44) düzeyde, mesleğe bağlılık (70.35±15.93) ve ekip çalışması (63.69±15.48) alt boyutlarının yüksek, çalışma koşulları (33.04±16.16) ve ödüllendirme (33.02 ±20.86) alt boyutlarının ise en düşük düzeyde olduğu saptanmıştır.Bağımsız değişken olarak belirlenen; çalışılan kurum, birim, pozisyon, eğitim, yaş, mesleki deneyim, kurumsal deneyim, medeni durum, ekonomik durum, çalışma şekli, mesleği isteyerek seçme, işinden memnuniyet, işten ayrılma düşüncesi ve kurumda yürütülen kalite çalışmalarıyla; bağımlı değişken olarak belirlenen ölçek toplam ve alt puan ortalamaları arasında anlamlı farklılıkların olduğu (p<0.05) belirlenmiştir.Hemşirelerin verimliliklerini etkilediklerini düşündükleri örgütsel yapıya ilişkin durumlarla ölçek toplam ve alt boyutları arasında yapılan karşılaştırmalarda anlamlı farklılıkların olduğu (p<0.05) saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Hemşirelikte yönetim, hastane, verimlilik, tutum, ölçek geliştirme, geçerlilik-güvenirlilik

Abstract:
The research was conducted methodologically in order to make a scale development study to determine the attitudes of nurses towards productivity in nursing services and in a descriptive search design to describe the attitudes of nurses towards productivity and factors influencing those attitudes.The research was conducted in two stages.In the first stage, 21 nurses were interviewed in depth and draft pool of scale items consisting of 85 items was prepared. The validity-reliability studies about scale development were made with 600 nurses charged in seven hospitals and a scale for assessing the attitudes of nurses towards productivity was developed. That scale contained 39 items and 5 sub-dimensions, namely ?dedication to job?, ?working conditions?, ?demands of job?, ?teamwork? and ?awarding? which were assessed with 5 point Likert scale.In the second stage, attitudes of nurses towards productivity and factors affecting those attitudes were determined. In that stage, data was collected from 1061 nurses charged in 18 hospitals in Istanbul. As data collection tool, "Scale of Attitudes of Nurses towards Productivity" comprising 39 items and a question form including 21 questions were used.The research data analyzed with statistical consultant support and using the SPSS .17 and LISREL program.As a result of the research, it was detected that points averages of nurses? attitudes towards productivity was at a medium level (48.98±11.44); sub-dimensions of dedication to job (70.35±15.93) and teamwork (63.69±15.48) were high; sub-dimensions of working conditions (33.04±16.16) and awarding (33.02±20.86) were the lowest.A significant difference (p<0.05) was observed between average of scale total and sub-points which were determined as dependent variables and the institution, unit and position of employment, education, age, professional experience, institutional experience, marital status, economic condition, working style, choosing the job willingly, satisfaction from job, thought of leaving job and quality studies executed in the institution, which were determined as independent variables.Significant differences (p<0.05) were detected in comparisons between scale total and sub-dimensions and situations about organizational structure which the nurses thought to affect their productivity.Key Words: Management in nursing, hospital, productivity, attitude, scale development, validity-reliability