Elit atletlerde sanal gerçeklik ortamında işler bellek kapasitesinin elektrofizyolojik değerlendirilmesi
Electrophysiological assessment of working memory capacities in virtual reality environment in elite athletes
Yazar: İREM ÖZGÜN
Danışman: DOÇ. DR. ADİL DENİZ DURU ; DR. ELİF IŞIKÇI KOCA
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Spor Sağlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Spor = Sports
Dizin: Elektroensefalografi = Electroencephalography

Özet:
Amaç: Bu çalışma, elit sporcularda ve sporcu olmayan kişilerde işler bellek kapasitesini VR ortamında eş zamanlı beyin elektrik aktivitesi çıktısıyla incelemeyi amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem: Toplamda 20 katılımcıdan oluşan çalışma; sporcular ve kontrol grubu olacak şekilde 10'ar kişilik iki grupla gerçekleşmiştir. Katılımcıların VR deneyimine başlamadan önce dinlenim durum EEG ölçümleri alınmıştır. VR ortamında işler bellek kapasitelerini değerlendirmek için; sözel işler bellek kapasitesi öge sayısı, görsel-uzaysal işler bellek kapasitesi öge sayısı, işler bellek verimliliği görev değiştirme hızı ve görsel dikkat doğruluğu metrikleri incelenmiştir. Tüm katılımcıların hem dinlenim durumu hem de VR deneyimi sırasında EEG ölçümleri yapılmıştır. Verilerin istatistiksel analizi için parametrik olmayan Mann-Whitney U testi kullanılmıştır.  
Bulgular: İstatistiksel analiz sonuçları incelendiğinde, VR metrik değerlendirmeleri ve EEG ölçümlerinde iki grup arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ancak dinlenim durumu EEG teta aktivitesi ile VR deneyimi sırasında EEG teta aktivitesi arasındaki fark sporcu olmayan grupta daha yüksek çıkmıştır. Ek olarak, sporcu olmayan grubun VR deneyimi sırasında da EEG teta aktivitesi daha yüksek bulunmuştur.
Sonuç: Katılımcılar VR ortamında aynı bilişsel iş yüküne maruz kaldıklarında EEG teta bandındaki değişikliklerin gruplar arasındaki zihinsel performans farklarını tespit etmeye yardımcı olduğu görülmüştür. Aynı zihinsel iş yüküne maruz kalan ve anlamlı sonuçlar elde edemeyen katılımcılar arasında, kontrol grubundaki bireyler dinlenim durumuna ve sporcu grubuna kıyasla daha yüksek teta aktivitesi göstermiştir. Bu durum, sporcu grubunun nöral verimliliğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler: İşler bellek, sanal gerçeklik, bilişsel performans, nöral verimlilik

Abstract:
Objective: This study aims to examine working memory capacity in elite athletes and non-athletes with simultaneous brain electrical activity output in a VR environment.
Materials and Methods: The study, which consisted of 20 participants in total, was realized with two groups of 10 participants each as athletes and a control group. Resting state EEG measurements were taken before the participants started the VR experience. To evaluate their working memory capacity in VR environment, verbal working memory capacity item number, visuospatial working memory capacity item number, working memory efficiency task switching speed, and visual attention accuracy metrics were examined. EEG measurements were performed for all participants both at resting state and during the VR experience. The Nonparametric Mann-Whitney U test was used for the statistical analysis of the data.  
Results: When the results of the statistical analysis were examined, no significant difference was found between the two groups in VR metric evaluations and EEG measurements. However, the difference between resting state EEG theta activity and EEG theta activity during VR experience was higher in the non-athlete group. In addition, the non-athlete group also had higher EEG theta activity during the VR experience.
Conclusion: When participants were exposed to the same cognitive workload in the VR environment, changes in the EEG theta band were found to help detect differences in mental performance between groups. Among the participants who were exposed to the same cognitive workload and did not achieve significant results, individuals in the control group showed higher theta activity compared to the resting state and the athlete group. This reveals the neural efficiency of the athlete group.
Keywords: Working memory, virtual reality, cognitive performance, neural efficiency