Türk sorumluluk hukukunda yansıma yoluyla zarar /
Yazar: NİHAL YILDIZ
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN HATEMİ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Haksız fiil = Torts ; Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Sorumluluk = Responsibility ; Sorumluluk davası = Liability case ; Türk Hukuku = Turkish Law ; Türk borçlar hukuku = Turkish law of obligations ; Yansıma = Onomatopoeia ; Zarar = Damage

Özet:
Sorumluluk hukukunda amaç, kişinin mal veya şahıs varlığının hukuksal değerinde zarar görenin rızası hilafında meydana gelen eksilmelerin giderilmesini sağlamaktır. Bu yönden değerlendirildiğinde zararın çeşitli türleri mevcut olup çalışmanın konusunu ilgilendiren esas kısmı, yansıma zararının doğrudan ve dolaylı zarar ayrımı kapsamında değerlendirilmesi ile maddi ve manevi zarar olarak tazmini meselesidir.
	Doğrudan ve dolaylı zarar ile yansıma yansıma zarar kavramları birbiriyle çok sık karıştırılabilen kavramlar olup doğrudan zarar ve dolaylı zarar ayrımı, illiyet bağıyla yakından ilgilidir. Doğrudan zarar, haksız fiilin yöneldiği kişinin, bu fiil sebebiyle doğrudan şekilde uğradığı zararları kapsar. Bunlar haksız eylemin doğrudan meydana getirdiği sonuçlardır. Dolaylı zararlar, sorumluluk kapsamı haksız fiilin doğrudan yöneldiği kişinin uğradığı dolaylı zarar iken; dolaylı şekilde zarar görüp haksız fiilin yöneldiği kişi dışında kalan üçüncü kişiler, yansıma yoluyla zarara uğrayan kişilerdir. 
	Yansıma yoluyla zarar, şahıs varlığına yönelik haksız fiillerde, maddi veya manevi zarara yol açacak şekilde karşımıza çıkabilir. Bizim hukukumuzda yansıma yoluyla zarar, maddi anlamda zarara yol açarsa bu durum destekten yoksun kalma tazminatı kapsamında değerlendirilir iken, ölenin yakınlarının manevi zararına yol açtığında ise yansıma yoluyla manevi tazminat kapsamında değerlendirilir. 
	Zararın bu türü, Türk Sorumluluk Hukuku'nda sıralı veya düzenli olarak ele alınmış olmayıp bu kavram uzun yıllar boyunca öğretide ve Yargıtay kararlarında değinilerek 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda, önceki kanunlara kıyasla daha geniş kapsamlı düzenlemelere kavuşturulmuş ise de, söz konusu düzenlemeler yapılırken kavram kanun koyucu tarafından her yönüyle irdelenmiş değildir.	
	1 Temmuz 2012 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 56. maddesinde düzenlenen ağır bedensel zararlarda zarar görenin yakınlarının da manevi zararlarının tazmin edilebileceği düzenlemesinin somut olarak yer aldığı ve yansıma yoluyla zararı geniş şekilde inceleyen bir çalışma, söz konusu kanun yürürlüğe girip uygulamalar yeni kanuna göre şekillendikten sonra ele alınıp incelenmiş değildir, bu sebeple konu yüksek lisans tezi olarak ele alınmıştır.
	Çalışma üç bölümden oluşmakta olup birinci bölümde zarar kavramı açısından yansıma zararı, ikinci bölümde Türk Borçlar Kanunu'nda öngörülen şekliyle yansıma zararı ve üçüncü bölümde Türk Sorumluluk Hukukunda yansıma zararının tazmini konuları güncel Yargıtay kararlarına genel olarak ağırlık vermek suretiyle açıklanmıştır.

Abstract:
Sorumluluk hukukunda amaç, kişinin mal veya şahıs varlığının hukuksal değerinde zarar görenin rızası hilafında meydana gelen eksilmelerin giderilmesini sağlamaktır. Bu yönden değerlendirildiğinde zararın çeşitli türleri mevcut olup çalışmanın konusunu ilgilendiren esas kısmı, yansıma zararının doğrudan ve dolaylı zarar ayrımı kapsamında değerlendirilmesi ile maddi ve manevi zarar olarak tazmini meselesidir.
	Doğrudan ve dolaylı zarar ile yansıma yansıma zarar kavramları birbiriyle çok sık karıştırılabilen kavramlar olup doğrudan zarar ve dolaylı zarar ayrımı, illiyet bağıyla yakından ilgilidir. Doğrudan zarar, haksız fiilin yöneldiği kişinin, bu fiil sebebiyle doğrudan şekilde uğradığı zararları kapsar. Bunlar haksız eylemin doğrudan meydana getirdiği sonuçlardır. Dolaylı zararlar, sorumluluk kapsamı haksız fiilin doğrudan yöneldiği kişinin uğradığı dolaylı zarar iken; dolaylı şekilde zarar görüp haksız fiilin yöneldiği kişi dışında kalan üçüncü kişiler, yansıma yoluyla zarara uğrayan kişilerdir. 
	Yansıma yoluyla zarar, şahıs varlığına yönelik haksız fiillerde, maddi veya manevi zarara yol açacak şekilde karşımıza çıkabilir. Bizim hukukumuzda yansıma yoluyla zarar, maddi anlamda zarara yol açarsa bu durum destekten yoksun kalma tazminatı kapsamında değerlendirilir iken, ölenin yakınlarının manevi zararına yol açtığında ise yansıma yoluyla manevi tazminat kapsamında değerlendirilir. 
	Zararın bu türü, Türk Sorumluluk Hukuku'nda sıralı veya düzenli olarak ele alınmış olmayıp bu kavram uzun yıllar boyunca öğretide ve Yargıtay kararlarında değinilerek 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda, önceki kanunlara kıyasla daha geniş kapsamlı düzenlemelere kavuşturulmuş ise de, söz konusu düzenlemeler yapılırken kavram kanun koyucu tarafından her yönüyle irdelenmiş değildir.	
	1 Temmuz 2012 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 56. maddesinde düzenlenen ağır bedensel zararlarda zarar görenin yakınlarının da manevi zararlarının tazmin edilebileceği düzenlemesinin somut olarak yer aldığı ve yansıma yoluyla zararı geniş şekilde inceleyen bir çalışma, söz konusu kanun yürürlüğe girip uygulamalar yeni kanuna göre şekillendikten sonra ele alınıp incelenmiş değildir, bu sebeple konu yüksek lisans tezi olarak ele alınmıştır.
	Çalışma üç bölümden oluşmakta olup birinci bölümde zarar kavramı açısından yansıma zararı, ikinci bölümde Türk Borçlar Kanunu'nda öngörülen şekliyle yansıma zararı ve üçüncü bölümde Türk Sorumluluk Hukukunda yansıma zararının tazmini konuları güncel Yargıtay kararlarına genel olarak ağırlık vermek suretiyle açıklanmıştır.