Mushaf basımına yansıyan yönüyle kıf vakf işaretlerinin tahlili
An analysis on the "qif" sign of pause in the sense that it reflects on the printing of the Qur'an
Yazar: MUSTAFA TUNA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERİHAN ÖZMEN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Ayetler = Verses ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kıf vakf işareti = Qif sign of pause ; Mana = Meaning

Özet:
Kur'ân ilimleri içerisinde, tilavet esnasında âyetlerin manasının doğru anlaşılması açısından vakf-ibtidâ ilmi son derece önem arz etmektedir. Bu nedenle erken dönemlerden itibaren vakf-ibtidâ konusu ile ilgili müstakil eserler telif edilmiştir. Bu eserlerde yer alan vakf sistemleri ilk dönemlerde teorik yönüyle ön plana çıkmıştır. Sonraki dönemlerde ise Secâvendî ve Hebtî'nin vakf sistemleri, vakf türlerini belirtmek için kullanılan remzlerle mushaflarda gösterilerek pratik olarak kullanılmaya başlanmıştır. Günümüzde de başta Türkiye olmak üzere pek çok İslâm beldesinde basımı gerçekleşen mushaflarda Secâvendî'nin vakf sistemi uygulanmaktadır. Kuzey Afrika bölgesindeki mushaf kitabetinde ise Hebtî'nin vakf sistemi yaygın olarak kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra meşhur vakf sistemlerinde yer almamakla birlikte mushaflarda görülen birtakım vakf işaretleri de bulunmaktadır. Bu işaretlerden biri de "قف" remziyle karşımıza çıkmaktadır. Bu durum, Arap dilinde "dur" alamında emir kipi olan "kıf" işaretinin mushaflarda nasıl bir fonksiyon üstlendiğini ve sair vakf sistemlerinde bunun bir karşılığının bulunup bulunmadığını incelemeyi gerekli kılmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye mushaflarında seksen beş yerde bulunan "kıf" vakf işaretinin kaynağı, İslâm dünyasının çeşitli beldelerinde basılan mushaflardaki durumu, vakf-ibtidâ âlimlerinin ve müfessirlerin "kıf" durağı bulunan âyetler hakkındaki değerlendirmeleri incelenmiştir.

Abstract:
Discipline of waqf-ibtida (punctuation of the Qur'an) has the uttermost importance among the Qur'anic sciences with regards to the verses being understood correctly. Thus, separate works which are related to the waqf-ibtida discipline have been written ever since the early periods. The punctuation system in these works was distinguished by its theorical side in the first place. But in the later period, the punctuation systems of Sajâvandi and Habti has started being used practically by the means of being indicated on the Qur'an alongside with the symbols which are used in order to remark the types of waqf. Now, Sajavandi's punctuation system is applied in the print of Qur'an copies in a good number of Islamic countries, particularly in Turkey. As for Habti's system, it is commonly used in Northern Africa in the field of printing Qur'an copies. On the other hand, there are some other waqf symbols which can be seen in a number of Qur'an copies although they do not appear in the well-known punctuation systems. Thus we come across with one of these symbols as it has it's form in the "قف" sign of pause. In this case, a necessity shows up in order to research how the "qif"sign which is an imperative word meaning "stop" in Arabic plays a role in Qur'an copies and if it corresponds to another sign in other punctuation systems. In this research, the source of the "qif"sign which is used in 85 different places in the Qur'an copies printed in Turkey, its status in the other copies of Qur'an which are printed in different Islamic countries and the assessments of scholars and commentators who studied waqf-ibtida discipline on the verses in which the "qif" sign is used has been discussed.