Norm kadro kapsamında İstanbul ilçe belediyelerinde sivil savunma birimlerinin analizi
Analysis of civil defence units in Istanbul district municipalities within the scope of norm staff
Yazar: CUMA BOLAT
Danışman: DOÇ. DR. SEZAİ ÖZTOP
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı /  Yerel Yönetimler ve Şehircilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Belediyeler = Municipalities ; Norm kadro = Norm staff ; Sivil savunma = Civil defense ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Sivil Savunma Kanununda yapılan değişikliklerle 2010 yılından itibaren diğer kamu kurum ve kuruluşlarıyla birlikte belediyelerde, sivil savunma uzmanlığı adı altında birimler kurulmaya başlanmıştır. Norm kadro içinde özel bir statüsü olan bu kadrolar, her belediyede farklı hiyerarşi, sayı ve personel ile doldurulmaktadır. 
Mevzuatta organizasyon yapısı, hiyerarşik düzen, iş planları açıkça belirtilmesine rağmen, ilgili kanunun çıkarılmasından önce farklı müdürlükler tarafından yerine getirilen sivil savunma görev ve sorumluluklarında halen bir netlik ve standart oluşturulamamıştır. Belediye içi birimler ve sivil savunmayla ilgili belediye dışı kurumlar arasında yetki ve sorumluluklar açısından belirsizlik ve koordinasyon eksikliği görülmektedir. Sivil savunma birimleri bazı belediyelerde tek kişilik birim olarak, bazılarında ise iki veya üç kişilik personelle, nadiren de on kişinin üzerinde ve müdürlük şeklinde yapılanmış durumdadır. 
Sivil savunma birimlerinin önemi, günlük, rutin işlerde değil ancak afet durumlarında anlaşılmaktadır. Afet durumlarında sivil savunma, esasen vatandaşın can güvenliği ile ilgili olduğundan her aşamada en iyi şekilde yapılanması ve yürütülmesine ihtiyaç vardır. Bu çalışmanın amacı; belediyelerdeki sivil savunma birimlerinin kuruluş, organizasyon yapısı ve işleyişini mevzuata uygunluk ve pratikteki uygulamalar yönünden inceleyerek ilçe belediyelerindeki sivil savunma birimlerinin benzeşen ve ayrışan yönlerini tespit etmek; bu birimlerin sorunlarını belirlemek ve bulgular ışığında önerilerde bulunmaktır.
Belediyeler, afet ve sivil savunma açısından valilik ve kaymakamlık makamlarına karşı yükümlü olup düzenli olarak raporlama ve yazışmalar yapmaktadır. Sivil savunma birimlerine yönelik standart bir yapı ve işleyiş tesis edilmesinin sivil savunma çalışmalarına da etkinlik ve hız kazandıracağı değerlendirilmektedir. 
Çalışmanın kavramsal çerçevesinde, belediyelerde norm kadro yönetmeliği, mevzuatı ve tarihçesine yer verilmiştir. Bu çerçevede sivil savunma uzmanlığı yapılanması ve işlevlerine dair İstanbul'un 39 ilçe belediyesindeki örnekler incelenmiştir. Deprem kuşağında bulunan ve yaklaşık 16 milyon insanın yaşadığı İstanbul'un sivil savunma teşkilatı, özellikle deprem olmak üzere her türden afete hazırlıklı olmak durumundadır. 
Araştırma kapsamında, ilçe belediyelerindeki sivil savunma birimlerinde görevli 150 çalışana, 50 sorudan oluşan anket uygulanmıştır. 116 kişi ankete katılmıştır. Katılımcılardan elde edilen veriler SPPS 28.0 yazılımıyla analiz edilmiş ve yorumlanarak bulgulara dönüştürülmüştür. Elde edilen bulgular doğrultusunda tespit ve öneriler geliştirilmiştir. İlçe belediyelerinin sivil savunma personeliyle gerçekleştirilen anket uygulaması dışında, sivil savunma faaliyetlerinin belediye dışındaki ayağını oluşturan AFAD görüşlerini de araştırmaya dahil etmek amacıyla AFAD İstanbul İl Müdürlüğü ile bir görüşme gerçekleştirilmiştir.
Bulgulardan elde edilen en önemli tespit; ilçe belediyelerinde sivil savunma birimlerine yönelik standart bir yapı ve işleyiş bulunmamasına rağmen bu birimlerde çalışan personelin sivil savunma temel eğitimleri ve afet deneyimleri bakımından oldukça iyi sayılabilecek bir durumda oldukları yönündedir. Bu eğitim ve deneyim seviyesi sürdürülerek, yapısal ve işleyiş açısından güçlendirmeler yapıldığı takdirde sivil savunma birimlerinin afetlerle mücadelesinde başarı olasılığını arttıracağı değerlendirilmektedir. Küresel iklim değişikliği nedeniyle sıkça yaşanan afet durumlarına karşı, sivil savunmaya yönelik her türlü kurumsal yapının en üst hazırlık seviyesinde tutulması önem arz etmektedir. İstanbul'un ilçe belediyeleri özelinde yapılan bu araştırmanın diğer iller için de yarar sağlayabileceği değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Sivil Savunma, Afet, Norm Kadro, İstanbul İlçe Belediyeleri.

Abstract:
With the amendments made in the Civil Defence Law, units under the name of civil defence expertise have been established in municipalities together with other public institutions and organizations since 2010. These positions, which have a special status within the norm staff, are filled with different hierarchies, numbers and personnel in each municipality.
Although the organizational structure, hierarchical order and business plans are clearly stated in the legislation, there is still no clarity and standardization in the civil defence duties and responsibilities performed by different directorates before the enactment of the relevant law. There is uncertainty and lack of coordination in terms of authority and responsibilities between the municipal units and non-municipal institutions related to civil defence. Civil defence units are structured as a one-man unit in some municipalities, in others with two or three personnel, rarely more than ten people, and as a directorate.
The importance of civil defence units is understood only in disaster situations, not in daily routine work. Since civil defence in disaster situations is essentially related to the life safety of the citizens, it needs to be structured and executed in the best way at every stage. The aim of this study; to determine the similarities and divergences of the civil defence units in the district municipalities by examining the establishment, organizational structure and functioning of the civil defence units in the municipalities in terms of compliance with the legislation and practical applications; to identify the problems of these units and to make suggestions in the light of the findings.
Municipalities are obliged to the governorship and district governorships in terms of disaster and civil defence and regularly report and correspond. It is considered that establishing a standard structure and operation for civil defence units will also increase efficiency and speed in civil defence activities.
In the conceptual framework of the study, the norm staff regulation, legislation, and history in municipalities are included. In this context, examples of the civil defence expertise structure and functions in 39 district municipalities of Istanbul were examined. The civil defence organization of Istanbul, which is in the earthquake zone and where approximately 16 million people live, has to be prepared for all kinds of disasters, especially earthquakes.
Within the scope of the research, a questionnaire consisting of 50 questions was applied to 150 employees working in the civil defence units in the district municipalities. 116 people participated in the survey. The data obtained from the participants were analysed with SPPS 28.0 software and interpreted and turned into findings. In line with the findings obtained, determinations and recommendations were developed. Apart from the survey conducted with the civil defence personnel of the district municipalities, an interview was held with the AFAD Istanbul Provincial Directorate to include the opinions of AFAD, which constitutes the part of the civil defence activities outside the municipality, into the research.
The most important determination obtained from the findings; Although there is no standard structure and operation for the civil defence units in the district municipalities, the personnel working in these units are in a very good condition in terms of basic civil defence training and disaster experiences. It is considered that if this level of education and experience is maintained and structural and operational reinforcements are made, the probability of success of civil defence units in the fight against disasters will increase. It is important to keep all kinds of institutional structures for civil defence at the highest level of preparedness against disasters that are frequently experienced due to global climate change. It is considered that this research, which is carried out specifically for the district municipalities of Istanbul, may also be beneficial for other provinces.

Key Words: Civil Defence, Disaster, Norm Staff, Istanbul District Municipalities.