Hemodiyaliz hastalarında müzik uygulamasının arteriovenöz fistül kanülasyonuyla ilişkili ağrı ve distres üzerine etkisi
The effect of music practice on pain and distress witharteriovenous fistula cannulation in hemodialysis patients
Yazar: SULTAN BAYKAN
Danışman: PROF. DR. NAZAN KILIÇ AKÇA
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma, hemodiyaliz hastalarında hasta tercihli kulaklıkla Türk musikisi
nihavent makamında dinletilen müziğin arteriovenöz fistül kanülasyonuyla ilişkili ağrı
ve distres üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla yapıldı.
Bu araştırma tek kör, randomize kontrollü deneysel bir araştırma olarak
gerçekleştirildi. Araştırma, özel bir hemodiyaliz merkezinde Mart-Haziran 2023 tarihleri
arasında haftada 3 seans hemodiyaliz tedavisi alan ve dahil edilme kriterlerine uyan 54
hasta ile yürütüldü. Deney (n=27) ve kontrol (n=27) gruplarına hastalar rastgele atandı.
Araştırmada blok randomizasyon yöntemi kullanıldı. Deney grubuna üç hemodiyaliz
seansı boyunca işlemden 5 dakika önce ve işlem sırası olmak üzere toplam 10 dakika
hastanın kendi seçtiği (nihavend makamı) müzikler kulaklıkla dinletildi. Araştırmanın
verileri; hemodiyaliz hastalarının sosyo-demografik ve hastalığa ilişkin özelliklerini
içeren Hasta Bilgi Formu, Distres Termometresi ve Visual Analog Skala ile toplandı.
Kontrol grubuna ise rutin tedavi ve bakım uygulandı. Deney ve kontrol gruplarına
müdahale öncesi, 1., 2. ve 3. seanslardan sonra ağrı ve distres değerlendirmesi yapıldı.
Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımlı ve
bağımsız örneklem t testi, ANOVA testi kullanıldı. Gruplar arasındaki farkın klinik
anlamlılığını değerlendirmek amacıyla, partial eta squared (ηp 2 ) değeri hesaplandı. Tüm
analizler için istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi.
Deney grubundaki hemodiyaliz hastalarında 3. seans sonunda VAS ağrı
şiddetinin kontrol grubundakilere göre önemli düzeyde azalma olduğu saptandı
(p<0,001). Deney grubundaki hastaların kontrol grubuna göre distres düzeylerinin
azaldığı tespit edildi (p<0,001). Müzik uygulamasının yaşam bulgularını değiştirmediği
bulundu (p>0,05).
Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda hemodiyaliz tedavisi alan
hastalarda müzik uygulamasının arteriovenöz fistül kanülasyonuyla ilişkili ağrı ve
distres düzeylerini azaltmak için güvenilir ve maliyet etkin bir hemşirelik müdahalesi
olarak kullanılabilir.
Bu randomize kontrollü deneysel araştırma ClinicalTrials.gov'a kayıtlıdır
(2022/802).

Anahtar sözcükler: Müzik; Ağrı; Distres; Arteriovenöz fistül; Hemodiyaliz

Abstract:
The research was carried out to evaluate the effect of music played in nihavent
makam of Turkish music with patient-preferred headphones on pain and distress
associated with arteriovenous fistula cannulation in hemodialysis patients.
This research was conducted as a single blind, randomized controlled
experimental trial.The research was conducted at a special hemodialysis centre with 54
patients who received 3 sessions of hemodialysis therapy a week from March to June
2023 and met the criteria for inclusion. Patients were randomly assigned to the
experiment (n = 27) and control (n = 27) groups. Block randomization method used in
research. For three hemodialysis sessions, 5 minutes before the procedure and for a total
of 10 minutes in order of procedure, the patient's self-selected (nihavend office) music
was played with an MP3 headset. The control group underwent routine treatment and
care. Before intervention in the experimental and control groups, 1st, 2nd. and 3.
measurements were made after sessions. Data from the study; the Patient Information
Form, which includes socio-demographic and disease-related characteristics of
hemodialysis patients, was collected with the Distres Thermometer and Visual Analog
Scala. Identifying requests, dependent and independent sample t-testing, ANOVA was
used in the analysis of data from the research. In order to evaluate the clinical
significance of the difference between the groups, the partial eta squared (ηp 2 ) value was
calculated. The statistical significance level for all analyzes was accepted as p<0,05.
Hemodialysis patients in the experimental group were found to have a significant
decrease in VAS pain severity at the end of the third session compared to those in the
control group (p<0,001). Patients in the experimental group were found to have reduced
levels of distres according to the control group (p<0,001). It was found that music
application did not change vital signs (p>0,05).
According to the results obtained from the research a trusted nursing intervention
to reduce levels of pain and distres associated with arteriovenous fistula canulation of
music application in patients receiving hemodialysis treatment.
This randomized controlled experimental trial is registered on ClinicalTrials.gov
(2022/802).

Keywords: Music; Pain; Distres; Arteriovenous fistula; Hemodialysis