Affediciliğin ve algılanan sosyal desteğin boşanmaya uyum üzerindeki etkisi
The effect of forgiveness and perceived social support on adjustment to divorce
Yazar: AYŞE ULUCAK
Danışman: DOÇ. DR. MERAL SERT
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Gelişimin daha erken dönemlerini oluşturan ergenlik yıllarının yanı sıra ilk zamanların fırtınalarının dindiği ilk ve orta yetişkinlik döneminde gerçekleşen bazı olaylar da fiziksel, psikolojik ve sosyal olarak yeniden bir uyum sürecini gerektirebilmektedir. Özellikle mekânsal, fiziksel, duygusal ve biyolojik olarak daha yerleşik bir hayatın başladığının düşünüldüğü evlilikten sonra gelen boşanma, ardından bu uyum süreçlerini deneyimlemeyi zaruri kılan olaylardan biridir. Bu anlamda boşanmanın, yetişkinlik dönemleri çalışmalarında titizlikle ele alınması gereken yaşam olaylarından biri olduğu düşünülmektedir. 

Bu çalışmanın amacı birçok bireyin karşısına çok boyutlu ve dinamik bir süreç olarak çıkan boşanma sonrasında gelişen uyum süreçleri üzerinde bireylerin affedicilik düzeylerinin ve sosyal destek algısı düzeylerinin etkisini incelemektir. Bununla birlikte bireylerin boşanmaya uyum, affedicilik ve algılanan sosyal destek düzeyleri arasındaki ilişki ve bu değişkenleri belirli demografik özelliklere göre ele almak da hedeflenmektedir.

Çalışma ilişkisel tarama modelinde hazırlanmış olup örneklemini son altı ay ile beş yıl içinde boşanma davaları başlamış, devam eden ve tamamlanmış 18-65 yaş aralığındaki kişiler oluşturmaktadır. Araştırmaya 38 erkek 164 kadın katılmıştır. Araştırmada Fisher Boşanmaya Uyum Ölçeği Kısa Formu, Heartland Affedicilik Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve araştırmacı tarafından hazırlanan demografik bilgi formu kullanılmıştır. 

Araştırmada boşanmaya uyum, affedicilik ve algılanan sosyal desteğin demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığını test etmek amacıyla grup sayısına bağlı olarak bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki korelasyon ilişkisini incelemek için Pearson Çarpım Moment Korelasyon analizi yapılmıştır. Son olarak, Affedicilik ve Algılanan Sosyal Desteğin Boşanmaya Uyum üzerindeki etkisinin incelenmesi çoklu regresyon analizi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında toplanan verileri analiz etmek için SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) yazılımının 27.0 sürümü kullanılmıştır.

Araştırma sonucunda, çalışmaya katılan bireylerin Boşanmaya Uyum, Affedicilik ve Algıladıkları Sosyal Destek düzeylerinin çeşitli demografik değişkenlere göre farklılaştığı; Affedicilik, Algılanan Sosyal Destek ve Boşanmaya Uyum'un en az orta düzeyde pozitif yönde ilişki gösterdiği ve Affedicilik ve Algılanan Sosyal desteğin Boşanmaya uyumu yordadığı görülmüştür. Araştırma sonucunda oluşan çıktılar, literatür ile birlikte ele alınmış ve hem çalışmanın sonuçları doğrultusunda hem de gelecek çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In addition to the years of adolescence, which constitute the earlier periods of development, some events that take place in early and middle adulthood, when the storms of the early times have subsided, may require a process of physical, psychological and social re-adaptation. Divorce, which comes after marriage, especially when a more settled life is thought to have begun spatially, physically, emotionally and biologically, is one of the events that make it necessary to experience these adaptation processes. In this sense, divorce is considered to be one of the life events that should be handled meticulously in studies on adulthood periods. 

The aim of this study is to examine the effect of individuals' forgiveness levels and perceived social support levels on the adaptation processes that develop after divorce, which is a multidimensional and dynamic process that many individuals face. In addition, it is also aimed to examine the relationship between individuals' adjustment to divorce, forgiveness and perceived social support levels and to address these variables according to certain demographic characteristics.

The study was prepared in the relational survey model and the sample consists of individuals between the ages of 18-65 whose divorce cases have started, continued and completed within the last six months and five years. 38 men and 164 women participated in the study. Fisher Divorce Adjustment Scale-Short Form, Heartland Forgiveness Scale, Multidimensional Scale of Perceived Social Support and demographic information form prepared by the researcher were used in the study. 

In the study, independent sample t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were used depending on the number of groups to test whether adjustment to divorce, forgiveness and perceived social support differed according to demographic characteristics. Pearson Product Moment Correlation analysis was used to examine the correlation relationship between the variables. Finally, multiple regression analysis was used to examine the effect of Forgiveness and Perceived Social Support on Adjustment to Divorce. SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) software version 27.0 was used to analyze the data collected within the scope of the research.

As a result of the study, it was seen that the levels of Adjustment to Divorce, Forgiveness and Perceived Social Support of the individuals participating in the study differed according to various demographic variables; Forgiveness, Perceived Social Support and Adjustment to Divorce showed at least a moderate positive relationship and Forgiveness and Perceived Social Support predicted Adjustment to Divorce. The outputs of the research were discussed together with the literature and suggestions were made both in line with the results of the study and for future studies.