Belgrad Ormanı'nda küçük strüktürler üzerine araştırmalar
Survey of small structures in Belgrade Forest
Yazar: SARE YAKUBOĞLU
Danışman: PROF. DR. ALPER HÜSEYİN ÇOLAK
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Silvikültür Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Orman ekosistemi içerisinde biyolojik çeşitliliğin ana merkezleri olarak ölü ağaçlar, orman kenarları, orman içi boşluklar ve su kenarı alanları dikkati çeker. Bunların dışında, bunlar kadar dikkat çekmeyen; ancak biyolojik çeşitliliğin korunması ve sürdürülmesi bakımından oldukça önemli olan "küçük strüktürler" bulunur. Bunlar ana biyolojik çeşitlilik merkezleri yanında  "küçük strüktürce" zengin orman ekosistemlerinin biyolojik çeşitlilik bakımından optimal durumda olmasını sağlayan koşulları oluştururlar. Ülkemizde daha önce "ormandaki küçük strüktürler"le ilgili yapılmış araştırmalar bulunmamaktadır. Bu nedenle, Belgrad Ormanı'nda örnek çalışma olması açısından farklı küçük strüktürler araştırılmıştır. Bunun için büyüklüğü 10x10 m olan toplam 40 adet örnek alan alınmıştır. Bu çalışmada küçük strüktürler olarak; karınca yuvaları, dal yığıntıları, minik çukurlar, tümsekler, taş yığıntıları, ölü ağaçlar ve sürekli ıslak minik su birikintisi alanları belirlenmiştir. Araştırma sonucunda Belgrad Ormanı'nda ölçülen 7 küçük strüktür özelliğinden hiçbirisinin "çok iyi" düzeyde olmadığı belirlenmiştir. Karınca yuvaları, doğal dal yığıntıları, doğal taş yığıntıları, ölü ağaçlar, sürekli ıslak minik su birikintisi özelliklerinin "zayıf" düzeyde olduğu; yalnızca minik çukurluklar "orta" ve tümseklerin "iyi" düzeyde olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın sonuçları da göstermektedir ki Belgrad Ormanı küçük strüktür bakımından optimal durumdan çok uzaktır. Bu nedenle orman ekosistemi içerisindeki küçük strüktürlerin korunması, bunlarla ilgili farkındalığın artırılması ve böylece biyolojik çeşitliliğin korunmasının sağlanması için çalışmalar yapılmalıdır. Ayrıca küçük strüktür ölçümleri farklı bölgelerde de yapılmalı ve buralarda elde edilen sonuçlara göre küçük strüktür iyileştirmeleri yapılmalıdır.

Abstract:
Dead trees, forest edges, forests gaps, areas around water bodies have been pointed out as major areas of biological diversity in forest ecosystem. Apart from these, there are also "small structures", which are mostly ignored but highly important for protection and sustainability of biological diversity. They form the conditions which make small structure rich forest ecosystems optimum in terms of biological diversity. There has been no prior research on "small structures in forest" in Turkey. Hence, various small structures in Belgrade Forest have been examined as a pioneer study. For this purpose, 40 sample plots covering 10x10 m² area have been chosen. Small structures in this study were determined as anthills, branch piles, small hollows, small mounds, stone piles, dead trees, and all year round wet small ponds. The results suggest that none of the seven small structure features examined here are in "very good" condition. Anthills, natural branch piles, dead trees, all year wet small ponds, are in "weak" condition. Only small hollows are in "medium" condition and small mounds are in "good" condition. These findings indicate that Belgrade Forest is far from optimum in terms of small structures. Therefore, measures should be taken in order to maintain biological diversity through protecting small structures in forest ecosystem and raising awareness about them. Moreover, small structure surveys should also be conducted in different regions and they should be improved based on the results of these studies.