Batı Türkiye Nannospalax (Mammalıa: Rodentıa) kromozomal formlarının G ve C bantlama yöntemleriyle karşılaştırılması
Comparison of chromosomal form of Nannospalax (Mammalia: Rodentia) from Western Turkey inferred from G and C banding
Yazar: FERHAT MATUR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SÖZEN
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology

Özet:
Bu çalışmada kör farelerin Batı Türkiye`de yayılış gösteren 2n = 36, 38, 40, 50W, 52N, 54N, 56W, 56Tr, 58N, 58Sarıkavak ve 60Uşak formları kullandı. 11 lokaliteden 13'ü erkek, 25'i dişi olmak üzere toplam 38 körfare örneğinin G ve C bantları ile karyotip sonuçları incelendi. Analizlerin doğruluğu ve formlar arasındaki tam ilişkinin gösterilebilmesi için önceki çalışmalarda elde edilen sonuçlardan dış grup olarak 2n = 60 Ürdün ve 2n = 60K formları kullanıldı.Karyotip sonuçlarına göre, Manisa ve Uşak'tan verilen 2n = 56W formu Türkiye için yeni kayıttır. 2n = 36, 38, 50W, 52N ve 60Uşak formlarının yayılışlarına katkılar yapılıp, bütün formların son karyotipik durumları literatürle tartışıldı. Sonuçta her bir formun G ve C-bantları karşılaştırıldı ve formlar arasında meydana gelen yeniden düzenlenmeler gösterildi.Bantlama sonuçları filogenetik ağaç çiziminde kullanıldı. Filogenetik ağaca göre formlar Batı, Kuzey, Orta, Trakya ve Dış grup olmak üzere beş gruba ayrıldı ve gruplar birbirinden ayrılmaktadır. Batı grubunda, 2n = 36, 38, 40 ve 50W formları, Kuzey grubunda, 2n = 54N, 58N, 58Sarıkavak ve 60K, Orta grubunda 2n = 52N, 56W ve 60Uşak, Trakya grubunda 2n = 56Tr formu ve dış grup olarak 2n = 60Ürdün yerleşmiştir. 2n = 60Uşak formu atasal form olup, 2n = 38 ve 60K formları kendi gruplarındaki atasal formlar olarak belirlendi. Bu farklılaşmaya 32/5 füzyon/fizyon, 8 inversiyon, 8 delesyon, 4 sentromerik kayma ve bir translokasyonun neden olduğu belirlendi.C-bantlama sonuçlarına göre, Batı grubundaki telomerik heterokromatin varlığı bu gruba spesifiktir. Diğer gruplarda rastlanmamaktadır. Benzer bir durum daha önce N. nehringi ve ehrenbergi arasında kaydedilmiştir. Bu durumda batı grubu kesin olarak farklılaşmıştır. Bu grubun atasal kaynağı 2n = 36 ve 50W için 2n = 38 formudur. Bu grupta yer alan 2n = 40 formu ve 2n = 38 ise İç Anadolu'daki 2n = 60'tan oluşmuştur. Kuzey grubu 2n = 60K'dan oluşmuş; bu form ise yine İç Anadolu'daki 2n = 60'tan meydana gelmiştir. Elde edilen bu sonuçlar Türkiye kör farelerinin atasal formunun İç Anadolu'daki 2n = 60 olduğunu göstermektedir. Ağırlıklı yeniden düzenlenme olarak Robertsonian birleşmesinin çıkması bu sonucu desteklemiştir.

Abstract:
In this study, the results of G- and C- banding patterns were compared among 2n = 36, 38 40, 50W, 52N, 54N, 56W, 56Tr, 58N, 58Sarıkavak and 60Uşak karyotypic forms in western A total of 38 specimens (13 male and 25 female) of the Nannospalax nehringi across 11 localities were utilized. To show the accuracy of analysis and relationship among chromosomal forms, 2n = 60Jordan and 2n = 60K forms from previous studies were used as outgroups.According to karyotype results, 2n = 56 Manisa was a new form for Turkish blind mole rats. Contributions were made to the distributions of 2n = 36, 38, 50W, 52N and 60Usak, and karyotypic status of all forms. The pattern of G and C-banding of each forms were compared and rearrangements among forms were shown.Banding results were used for drawing the phlyogenetic tree. According to the constructed phlyogenetic tree, all groups were divided into five groups as West, North, Middle, Trace and Outgroup, and within each group all forms were separated from each other.These are West (2n = 36, 38, 40 and 50W), North (2n = 54N, 58N, 58Sarıkavak and 60K), Middle (2n = 52N, 56W and 60Usak), Thrace (2n = 56) and out (2n = 60Jordan). It was determined that these differentiations resulted from 32/5 fusions/fissions, 8 inversions, 8 deletions, 4 centromeric shifts and one translocation.According to C banding results, only West group has a specific telomeric heterochromatin area. Formerly such a pattern was reported between Nannospalax nehringi and N. ehrenbergi. This means West group differentiated from others as a separate species. The ancestral karyotype of 2n = 36 and 50W is 2n = 38, and ancestral karyotype of 2n = 40 is 2n = 60 in central Anatolia. Also this 2n = 60 form is ancestral form for 2n = 38 and 40. The North group originated from 2n = 60K, and this 2n = 60K form originated from 2n = 60 in central Anatolia. After all, these results showed 2n = 60 in central Anatolia is the ancestral form of Turkish blind mole rats. Robertsonian fusion was the main mechanism is support Nannospalax speciation hypothesis.It was determined that the speciation of Turkish Blind mole rats was peripatric. Evolution mechanism for 2n = 38, 52N, 56Tr and 60K were established.