Doğum sonu dönemde anneye destek sağlayan aile bireyine verilen emzirme eğitiminin emzirme parametrelerine etkisi
Ththe effect of breastfeeding education on breastfeeding parameters given to family members providing support to the mother in the postpartum period
Yazar: CEVRİYE OCAKTAN TETİKÇOK
Danışman: PROF. DR. SEVİL İNAL
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Ebelik eğitimi = Midwifery education ; Emzirme = Breast feeding

Özet:
Bu çalışma; Doğum sonu dönemde anneye destek sağlayan aile bireylerine verilen emzirme eğitiminin emzirme parametrelerine etkisini belirlemek amacıyla 1 Ocak 2021- 30 Nisan 2022 tarihleri arasında Dr. Ali Kemal Belviranlı Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi'nde,  randomize kontrollü deneysel bir araştırma olarak gerçekleştirildi. 67 deney ve 66 kontrol grubu vajinal doğum yapan anne ve bebekleri ile, onlara doğum sonu süreçte destek sağlayacak aile bireyleri araştırmaya dahil edildi. Hem deney ve hem de kontrol grubundaki annelere hastanede rutin emzirme danışmanlığı sağlandı. Bunun yanı sıra deney grubundaki aile bireylerine, doğumhane bekleme salonunda doğumdan sonra 1. saatte 20-25 dakika süre ile emzirme konusunda eğitim ve danışmanlık verildi.
Veriler Anne ve Aile Bireylerine İlişkin Tanıtıcı Bilgi Formu, Postpartum Emzirme Öz-yeterlilik Ölçeği (PEÖÖ), Bebek Beslenmesi Tutum Ölçeği (BBTÖ), Bristol Emzirme Değerlendirme Ölçeği (BEDÖ) ve Doğum Sonu Beslenme Kontrol Listesi ile elde edildi. Bebeklerin emme becerisi doğumdan sonraki ilk emzirmede, 1. saatte ve taburculuk öncesi olmak üzere üç kez BEDÖ ile değerlendirildi. Deney ve kontrol grubundaki annelerin emzirme tutumları BBTÖ ile, Emzirme öz-yeterlilikleri PEÖÖ ile doğum sonrası, taburculuk öncesi ve doğum sonrası 1. ayda değerlendirildi. Deney ve kontrol grubundaki aile bireylerinin emzirme tutumları eğitim öncesi, taburculuk öncesi ve doğum sonu 1. ayda BBTÖ ile değerlendirildi. 
Deney grubundaki annelerin taburculuk öncesi BEDÖ puanlarının (D:6,67±1,03 K:5,66±0,98) yüksek (p=0,001), postpartum 1. gündeki ek gıda verme oranlarının ise kontrol grubuna göre anlamlı ölçüde düşük (D:%0 K:%12,3) (p=0,013) olduğu görüldü. Deney grubundaki annelerin eğitim sonrası BBTÖ puanlarının (D:57,35±7,79 / K:53,75±7,47) (p=0,007) ve PEÖÖ (D:65,55±3,31./ K:59,095±2,01) (p=0,001) puanının kontrol grubuna göre yüksek, aile bireylerinin taburculuk sonrası BBTÖ puanlarının da kontrol grubuna göre yüksek olduğu (D:66,12±.6,59/ K:57,89±7,97) (p=0,0001) belirlendi. 
Doğum sonu dönemde aile bireylerine verilen emzirme eğitiminin, aile bireylerinin bebek beslenme tutumlarını olumlu etkilediği, annelerin hastanede ek gıda vermesini azalttığı, emzirme becerisini, bebek beslenmesi tutumunu ve emzirme öz-yeterliliğini olumlu etkilediği sonucuna varıldı.
Anahtar kelimeler:  Emzirme, aile bireyi, emzirme öz-yeterlilik, beslenme tutumu

Abstract:
This research aimed to determine the influence of breastfeeding education provided to family member supporting mothers in the postpartum period on breastfeeding parameters. The study was conducted as a randomized controlled experimental research between January 1, 2021, and April 30, 2022, at the Dr. Ali Kemal Belviranlı Maternity and Pediatric Diseases Hospital. A total of 67 experimental and 66 control groups, consisting of mothers who had a vaginal delivery and their infants, along with family members providing support during the postpartum period, were included in the study. Routine breastfeeding counseling was provided to both experimental and control group mothers during their hospital stay. Additionally, family members in the experimental group received education and counseling on breastfeeding in the maternity waiting room within the first hour after delivery, lasting 20-25 minutes.
Data were obtained through the Mother and Household Member Demographic Information Form, The Postnatal Breastfeeding Self-Efficacy Scale (PBSES), Iowa The Infant Feeding Attitude Scale (IIFAS), The Bristol Breastfeeding Assessment Tool (BBAT), and Postpartum Feeding Checklist. Infant-sucking skills were evaluated three times using BBAT immediately after birth, at the first hour, and before discharge. Mothers' breastfeeding attitudes in both experimental and control groups were assessed postpartum, before discharge, and at one month postpartum using IIFAS, while breastfeeding self-efficacy was measured using PBSES. Family members' breastfeeding attitudes in both groups were evaluated using IIFAS at the first encounter, before education, before discharge, and at one month postpartum.
It was observed that the pre-discharge IIFAS scores of the mothers in the experimental group (E: 6.67±1.03 / C: 5.66±0.98) were higher (p=0.001) and the rate of supplementary feeding on postpartum day 1 was significantly lower (D: 0% / F: 12.3%) (p=0.013) compared to the control group (E: %0, C: %12.3) (p=0.013). The post-training IIFAS scores (E:57,35±7,79 / C:53,75±7,47) (p=0,007) and PBSES (E:65,55±3,31 / C:59,095±2,01) (p=0,001) scores were higher than the control group, and the post-discharge IIFAS scores of the family members were also higher than the control group (E:66,12±.6,59 / C:57,89±7,97) (p=0,0001).
In conclusion, it was determined that breastfeeding education provided to family members in the postpartum period positively influenced their infant feeding attitudes, reduced mothers' supplementary feeding in the hospital, and positively affected breastfeeding skills, infant feeding attitudes, and breastfeeding self-efficacy.
Keywords:  Breastfeeding, family member, breastfeeding self-efficacy, nutritional attitude