Güneş leke gruplarının güneş patlaması üretme potansiyellerinin araştırılması
Investigation of flare production potential of sunspot groups
Yazar: SALİHA EREN
Danışman: DOÇ. DR. ALİ KILÇIK
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Uzay Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Bu çalışmada, Güneş lekeleri, koronal kütle atımları ve jeomanyetik aktivite
verileri analiz edilerek, Güneş leke sayıları (SSNs), Güneş leke alanları (SSAs), Güneş
patlamaları, Koronal kütle atımları (CMEs) ve Jeomanyetik (Ap, aa, Kp, Dst ve Pc
indeks) indeksler karşılaştırılmış ve aralarındaki ilişkiler araştırılmıştır.
Güneş lekeleri, literatürde en yaygın kullanılmasının yanı sıra, en uzun süreli
gözlemsel veriye sahip olan güneş aktivite göstergesidir. Güneş leke sayıları ve güneş
leke alanları gözlemlerinin yıllardır yapılması ve uzun dönemli verilerin var olması
periyodik değişimlerin incelenmesine olanak sağlamaktadır. Bu çalışmada bu temel
veriler ile birlikte güneş patlama sayıları, güneş patlama akıları ve 10.7 cm güneş radyo
akısı gibi diğer güneş aktivite göstergeleri ile jeomanyetik aktivite indeksleri ve koronal
kütle atımları arasında ilişkinin araştırılmasında çeşitli bilgisayar kodları kullanılmıştır.
Pearson korelasyon analiz metodu kullanılarak tüm veriler arasındaki ilişkilerin derecesi
ve yönü araştırılmıştır. Ortalama güneş leke grubu alanları ve her bir güneş leke
grubuna ait flare üretme potansiyelleri arasındaki ilişkinin güvenilirliğini araştırmak için
Student-t testi kullanılmıştır (r = 0.996, t = 24.92, df = 5, p > 0.001).
Yapılan analizler sonucunda, literatüre her bir güneş lekesinin flare üretme
potansiyeli adını verdiğimiz tanım kazandırılmış. Böylece güneş lekelerinin sadece
morfolojik sınıflandırması kullanılarak patlama üretme potansiyelleri (A grubu için
0.05, B grubu için 0.09, C grubu için 0.21, D grubu için 0.56, E grubu için 1.15, F grubu
için 2.18, ve H grubu için 0.12) elde edilmiştir.

Abstract:
In this study, Sunspots, Coronal Mass Ejections (CMEs) and geomagnetic
activity data sets were analyzed and Sunspots Numbers (SSNs), Sunspot Areas (SSAs),
solar flares, CMEs and geomagnetic indices (Ap, aa, Kp, Pc index) were compared and
the relationships between them were investigated.
Sunspots are solar activity indicators that have the longest observed as well as
the most commonly used data in the literature. The observations of Sunspot Numbers
and Sunspot Areas have been made for years, and the existence of long-time data allows
the periodic changes to be examined. In this study, we used various computer codes to
investigate the relationship between these fundamental data and other solar activity
indicators data such as the number of solar flares, flux of solar flares and 10.7 cm solar
radio flux, geomagnetic activity indices and coronal mass ejections. The degree and
direction of Relationship between all these indicators were investigated by using of
Pearson correlation analysis method. To investigate the reliability of the relationship
between average sunspot group area and flare production potantial of each sunspot
group Student t test was used (r = 0.996, t = 24.92, df = 5, p > 0.001).
As a result of the analyses, the new description that we called the flare
production potential of sunspots was introduced to the literature. Thus, the probabilities
of flare production potential with only using morphological classification of the
sunspots were obtained (0.05 for A group, 0.09 for B group, 0.21 for C group, 0.56 for
D group, 1.15 for E group, 2.18 for F group, and 0.12 for H group).