Acil servise başvuran erişkin hastalarda pnömoni teşhisinde ultrasonografi kullanımının radyografiye üstünlüğünün araştırılması
Accuracy of lung ultrasound versus chest radiography for the diagnosis of pneumonia in adults in the emergency department
Yazar: CANBAHAR SEZGİN
Danışman: DOÇ. DR. MÜGE GÜNALP
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Pnömoni = Pneumonia ; Radyografi = Radiography ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Acil Servise Başvuran Erişkin Hastalarda Pnömoni Teşhisinde Ultrasonografi Kullanımının Radyografiye Üstünlüğünün Araştırılması
Amaç: Erişkinlerde toplum kaynaklı pnömoni sık rastlanan ve yüksek hospitalizasyon oranı ile birlikte hayatı tehdit edebilen bir hastalıktır. Bu nedenle doğru ve hızlı tanı koyulması önemlidir. İlk tercih edilecek tetkik olarak akciğer radyografisi önerilmektedir. Bilgisayarlı tomografi pnömoni teşhisinde altın standart olmasına rağmen cihaza ulaşım, yüksek radyasyon dozu ve maliyet nedeniyle ilk aşamada tercih edilmemektedir. Yatak başı ultrasonografi ise hastanın yer değiştirmesine gerek kalmaması, maliyetinin olmaması ve radyasyona sebep olmaması nedeniyle acil servislerde kullanımı önerilen bir tetkik yöntemidir.  Bu nedenle çalışmanın amacı pnömoni şüphesi olan hastalarda acil serviste yatak başı yapılan US ile hastaların değerlendirilmesi ve pnömoni teşhisinde radyografiye üstün olup olmadığının araştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Temmuz.2015-Mart.2016 tarihleri arasında acil servise başvuran ve pnömoni ön tanısı düşünülen ve dahil etme kriterlerine uyan hastalara, çalışmayı yürüten hekim tarafından yatak başı akciğer ultrasonografisi yapılmıştır. Sonrasında hastalara akciğer grafisi çekilmiştir. Ayırıcı tanı aşamasında ileri görüntüleme için klinik endikasyonu mevcut olan ve toraks BT çekilmesi gereken hastalarda,  kontrendikasyon yoksa BT çekilmiş, hasta ilk geldiğinde yapılan US ve radyografinin toraks BT ile uyumu belirlenmiştir. BT endikasyonu olmayan hastalarda US ve radyografinin tanı koymadaki performansları hastanın aldığı son tanı aşamasında kıyaslanmıştır.
Bulgular: Toplam 125 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Klinik tanı altın standart olarak alındığında 125 hastada US'nin pnömoni teşhisinde duyarlılığı %98,0, özgüllüğü %95,8 olarak saptanırken  radyografinin pnömoni teşhisinde duyarlılığı %88,1, özgüllüğü %91,7 saptandı. BT altın standart olarak alındığında 61 hastada US'nin pnömoni teşhisinde duyarlılığı %98,0, özgüllüğü %91,7 olarak saptanırken radyografinin duyarlılığı %89,8, özgüllüğü %83,3 olarak daha düşük saptandı.
Sonuç: Acil serviste yatak başı uygulanan akciğer ultrasonografisi pnömoni teşhisinde duyarlılığı ve özgüllüğü yüksek bir tetkiktir. Acil servislerde radyasyon alması riskli olan çocuklarda ve gebelerde ve özellikle kliniği stabil olmayan ve acil tedavi başlanması gereken hastalarda ilk tercih edilecek tetkik olarak değerlendirilebilir.

Anahtar Sözcükler: ultrasonografi, pnömoni, acil servis, radyografi

Abstract:
Accuracy of Lung Ultrasound versus Chest Radiography for the Diagnosis of Pneumonia in Adults in the Emergency Department 
Objective: Community acquired pneumonia is very common and with high hospitalization rate is threatening the life. Therefore, it is very important for accurate and fast diagnosis. Lung radiography is suggested for the first examination. Computerized tomography(CT) is the golden standard for diagnosis, but reaching the device, high radiation rate and cost related reasons are not chosen for the first stage. As for that bedside ultrasonography(US) can be the recommended examination method at emergency services, because of being performed bedside of the patient, lowering the cost and not exposuring to radiation. Consequently the aim of the study was to assess the potential of bedside lung ultrasound examination performed by the attending emergency physician in the diagnosis of acute pnemonia.
Material and Methods: Between July 2015 and March 2016 who admits to emergency service and thought of pre-diagnosis of pneumonia and presenting the inclusion criteria were examined by the emergency physician performing bedside lung ultrasound. All patients underwent a chest radiography. Some patients underwent a chest tomography if indicated for the differentiating diagnosis. The primary end point was the respective diagnostic performances of lung ultrasound and chest X-ray to a correct final diagnosis. The secondary end point was the concordance of lung ultrasound and chest X-ray with thoracic CT scan when performed.
Results: 125 patients were involved into the study. When the last diagnose of the patient at discharge is taken as the gold standard of diagnosing pneumonia, the sensitivity of the US was 98,0%, specificity was 95,8% and  the sensitivity of the radiography was 88,1%, specificity was 91,7%. When CT was taken as the gold standard of diagnosing pneumonia the sensitivity of the US was 98,0%, specificity was 91,7% and the sensitivity of the radiography was 89,8%, specificity was 83,3%.

Conclusion: The bedside ultrasonography of the lungs in the emergency department has higher sensitivity and specificity in diagnosing pneumonia when compared to chest ray. So it can be chosen as the first diagnostic test especially for the patients whose clinical situation is unstable or who are immobile and risky for exposuring to radiation like pregnant women and children.

Key Words: ultrasonography, pneumonia, emergency department, radiography