Zihin yetersizliği olan bireylere mesleki becerilerin kazandırılmasında bireyin kendisi tarafından ve uygulamacı tarafından kontrol edilen video ipucunun karşılaştırılması
A comparison of self-directed video prompting and instructor-directed video prompting in terms of effectiveness and efficiancy
Yazar: MEHMET ARICI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURAY ÖNCÜL
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beceri kazandırma = Skill acquiring ; Mesleki beceriler = Professional skills ; Teknoloji destekli öğretim = Technology based instruction ; Video ipucu = Video prompting ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation

Özet:
Araştırmada zihin yetersizliği olan bireylere mesleki becerilerinin kazandırılmasında bireyin kendisi tarafından ve uygulamacı tarafından kontrol edilen video ipucunun etkililik ve verimlilikleri karşılaştırılmış; araştırmaya katılan bireyler ve öğretmenlerinin mesleki beceriler ve video ipucunun iki farklı sunuluş şekline ilişkin görüşleri belirlenmiştir. Araştırmanın katılımcıları yaşları 16-17 arasında değişen ve zihin yetersizliği olan üç erkek bireydir. Araştırma uyarlamalı dönüşümlü uygulamalar modeliyle desenlenmiştir. Araştırmada, iç geçerliği güçlendirmek amacıyla üçüncü bir beceri, kontrol beceri olarak seçilmiş ve tüm katılımcı bireylerden uygulama evresi tamamlanana kadar bu beceriye ilişkin başlama düzeyi verisi toplanmıştır. Tüm katılımcılar ile uygulama evresi tamamlandıktan sonra daha etkili ve verimli olan uygulama ile kontrol beceriye ilişkin öğretim gerçekleştirilmiştir. Etkililik bulguları, zihin yetersizliği olan bireylere mesleki becerilerin kazandırılmasında tüm katılımcılar için uygulamacı tarafından kontrol edilen video ipucunun çok etkili; bireyin kendisi tarafından kontrol edilen video ipucunun etkili olduğunu göstermiştir. Verimlilik bulguları, tüm katılımcılar için uygulamacı tarafından sunulan video ipucunu daha verimli olduğunu göstermiştir. İzleme ve genelleme bulguları ise kazanılan becerilerin uygulama tamamlandıktan sonra korunmasında ve genellenmesinde video ipucunun her iki sunuluş biçimi arasında fark olmadığını göstermiştir.

Anahtar Kelimeler: Zihin yetersizliği, Video ipucu, İş ve meslek becerileri, Teknoloji temelli öğreti

Abstract:
The study investigated the comparison of effectiveness and efficiency of self-directed video prompting and instructor-directed video prompting on teaching vocational skills to children with special needs.  Additionally, the study investigated the views of individuals participated the study and the special education teachers about self-directed video prompting, instructor-directed video prompting and vocational skills. Thus, the social validity of study was presented. The participants were three individuals with intellectual disability, aged between 16-17 years. The researcher used adapted alternating treatments model in the study. The third behavior which was called control behavior measured continuously during baseline and intervention phases to control internal validity. Following the intervention phases, that behavior was taught with the best intervention method for each participant. Results showed that intructor-directed video prompting is more efficient than self-directed video prompting on teaching vocational skills to all participants. Results also showed that intructor-directed video prompting is more efficient on teaching vocational skills to all participants. The maintenance and generalization findings showed that there is no difference between two instruction method.

Key words: Intellectual disability, Video prompting, Vocational skills, Technology based  instruction