Fen bilgisi öğretmen adaylarının genel kimya laboratuvarı dersinde hazırladıkları yansıtıcı günlüklerin yansıtıcı düşünme ve akademik başarıları üzerine etkisi
The effect of reflective journals kept by pre-service science teachers on reflective thinking and achievement in general chemistry laboratory
Yazar: CANAN CENGİZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FAİK ÖZGÜR KARATAŞ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Kimya Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Akademik başarı = Academic achievement ; Kimya eğitimi = Chemistry education ; Kimya öğretimi = Chemistry teaching ; Yansıtıcı düşünme = Reflective thinking ; Yansıtıcı günlük = Reflective journal

Özet:
Bu çalışmanın amacı "Genel Kimya Laboratuvarı 1" dersi çerçevesinde hazırlanan geribildirim destekli yansıtıcı günlüklerin Fen Bilgisi Öğretmenliği Programı 1. sınıfta öğrenim gören öğretmen adaylarının, yansıtma seviyeleri ve akademik başarıları üzerindeki etkisinin belirlenmesidir. 
Çalışmada yarı deneysel yöntem kullanılmıştır. Çalışma, deney grubu (N=14) ve kontrol grubu (N=14) olmak üzere, iki grupla ve toplam 28 öğretmen adayıyla yürütülmüştür. Çalışmanın veri toplama araçlarını yansıtıcı günlükler, öğrenme yazıları, başarı testi ve yarı yapılandırılmış mülakatlar oluşturmaktadır. Uygulama süreci içindeki her hafta, Genel Kimya Laboratuvarı 1 (GKL1) dersinde gerçekleştirilen deneylerden sonra,  deney grubundaki öğretmen adaylarından sırasıyla yansıtıcı günlük ve öğrenme yazısı, kontrol grubundaki öğretmen adaylarından ise yalnızca öğrenme yazısı hazırlamaları istenmiştir. Öğretmen adaylarının hazırladıkları bu ürünlere düzenli olarak geribildirim verilmiştir. Yansıtıcı günlüklerin yanı sıra deneysel çalışma öncesinde ve sonrasında öğretmen adaylarına başarı testi uygulanarak veriler toplanmıştır. Ayrıca, uygulama sonunda deney grubundaki 11 öğretmen adayıyla mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Öğretmen adaylarının hazırladıkları yansıtıcı günlükler, yansıtma seviyelerine göre ve yansıtıcı günlüklerde odaklanılan konuların içeriği bakımından ayrı ayrı analiz edilmiştir. Öğretmen adayları ile gerçekleştirilen mülakatlar da günlüklere benzer şekilde içerik analizine tabi tutulmuştur. Başarı testi ve öğrenme yazılarının değerlendirilmesi sonucu kontrol ve deney grubundaki öğretmen adaylarının elde ettikleri puanların karşılaştırılması amacıyla SPSS 15.0 paket programından yararlanılmıştır.
Öğretmen adaylarının ön test başarı puanları arasında anlamlı fark bulunmazken, son test başarı puanları arasında deney grubundaki öğretmen adayları lehine anlamlı bir fark bulunmuştur (U=30,00; p<0,05). Ayrıca, öğretmen adaylarıyla gerçekleştirilen mülakatlardan, yansıtıcı günlük yazmanın öğretmen adaylarının üstbilişsel farkındalıkları, derse yönelik motivasyonları ve duyguları üzerinde olumlu etkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Derslerde yansıtıcı günlüklerin yanında yansıtmayı geliştirici farklı yaklaşımlardan (soru sorma, portfolyo, öz değerlendirme vb.) da yararlanılmasının öğrencilerin akademik başarılarının artması konusunda daha büyük bir etki sağlayacağı düşünülmektedir.
	

Anahtar Kelimeler: Yansıtıcı Düşünme, Yansıtıcı Günlük, Genel Kimya Laboratuvarı, Fen Bilgisi Öğretmen Adayı.

Abstract:
The aim of this study is to determine effects of reflective journals prepared by the first year pre-service science teachers on reflection level and academic achievement in "General Chemistry Laboratory 1."
A quasi-experimental research design was used in the study. The study was conducted with two groups and a total of 28 pre-service science teachers including a treatment grup (N=14) and a control group (N=14). The data collection tools of the study were consisted of reflective journals, learning logs, an achievement test and a semi structured interview protocol. During the study, the pre-service science teachers in treatment group were asked to prepare a reflective journal every week after they complete their experiment in the General Chemistry Laboratory. They were also asked to write a learning log just after they finish writing the journals. The pre-service science teachers in the control group were only asked to write a learning log in same period. The pre-service science teachers received detailed and constructive feedback for their works. The achievement test were administered to all participants as pre- and post-test format. Semi-structured interviews were conducted with 11 pre-service teachers in treatment group. The pre-service science teachers' reflective journals were analyzed to indentify their reflection levels. The journals were subjected to a second analysis in order to determine their content. Similarly, the interviews conducted with the pre-service science teachers were subjected to content analysis as well. In order to compare the pre-service science teachers' achievements and learning in treatment and control groups SPSS 15.0 statistical packet program was run.
A significant difference was found between post-test achievement scores in favor of treatment group (U=30,00; p<0,05) even though there is no significant difference between pre-test achievement scores. It was also found that writing reflective journals has positive impact on the pre-service science teachers' metacognitive awareness, motivation, and emotion. It is suggested that along with reflective journals an integration of different approaches (e.g. asking questions; preparing portfolios; asking self-evaluation etc.) to classes that would help improve reflection level can have greater impact on the academic achievement of pre-service science teachers.


Key Words: Reflective Thinking, Reflective Journal, General Chemistry Laboratory, Pre-Service Science Teacher.