Modern dönemde Hz. Peygamber'e övgü şiirlerinde Bedî sanatlar: (Muhammed Halîl el-Hatîb en-Nîdî örneğinde) etimolojik ve semantik açıdan bir inceleme
The bedie (Figurative) arts in the poetry of prophetic praises in the modern era: "Muhammad Khali̇l al-Khati̇b al-Nidi" as a model: A semantic, rhetorical and vocal
Yazar: LAMYAA YASEEN HAMZAH
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KHATTAB AHMED MAHMOUD KHATTAB
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion
Dizin: Bedi = Badi ; Bedi sanatlar = Bedi arts ; Belagat = Eloquence ; Retorik = Rhetoric ; Retorik sanatı = Rhetorical art ; Risale fi İlmi'l-Bedi = Risale fi İlmi'l-Bedi ; Ses bilim = Phonology ; İmam Muhammed = Imam Mohammad

Özet:
Bu tez çalışması, "Modern Dönemde Hz. Peygamber'e Övgü Şiirlerinde Bedî Sanatlar: (Muhammed Halîl el-Hatîb en-Nîdî Örneğinde) Etimolojik ve Semantik Açıdan Bir İnceleme"  başlığı altında oluşturulmuş olup, İmam Muhammed Halil el-Hatîb en-Nîdî'nin şiirlerindeki belâgat sanatlarını (Muhassinât-ı Lafziyye ve Maneviyye) incelemeyi amaçlamaktadır.
Çalışma, İmam Muhammed Halil el-Hatib en-Nîdî'nin şiirlerindeki alternatif sanatları (Muhassinât-ı Lafziyye ve Maneviyye) incelemeyi amaçlamaktadır. Bu sanatlar, çeşitlilikleri, biçimleri ve formatlarıyla anlamı belirsizlik ve kapalılıktan uzak, doğal bir şekilde ifade etmeye hizmet etmiştir. Bu da, şairin en önemli amaçlarından biri olan İslam dininin faydalarını, Peygamber'in niteliklerini ve ahlakını göstererek dini hedefleri başarılı bir şekilde iletmesine yardımcı olmuştur. İlk olarak çalışmada İmam Muhammed Halil el-Hatib en-Nîdî'nin edebi yönünü ve şiirindeki peygamber övgüsü konuları vurgulanmıştır. Ardından, belâgat ilminin ortaya çıkışı, gelişimi ve önde gelen alimlerine dair önemli bilgiler sunar. Ayrıca, belâgat kavramının tanımı, kısımları, ve ses bilimi ile ilişkisi detaylı bir şekilde ele alınır. Ardından, peygambere övgü edebiyatının incelenmesi, geçirdiği evrimi, biçimleri ve kaynakları üzerinde durulur. Daha sonra, şairin eserlerinde yer alan bedî' sanatları (lafziyye ve maneviyye) tanımlanır ve her bir sanat için iki örnek şiir sunularak, bunların içerdiği belâgat unsurları ve fonetik açısından detaylı analizi yapılır. Bu analizler aracılığıyla, şairin belâgat alanındaki yetkinliği ortaya çıkarılmıştır. Böylece, İmam en-Nîdî'nin sadece bir din bilgini değil, aynı zamanda Arap dilinin belâgat ve ifade sanatlarının ustalarından biri olduğunu kanıtlamayı amaçlamaktadır. Çünkü şairin kasideleri, saf bir peygamber biyografisi ve zengin belâgat sanatlarının kaynağı konumundadır. Çalışmanın hedefi, tanımlayıcı-analitik ve tarihsel yöntemlerden yararlanarak bu noktaları ortaya koymaktadır. Araştırma, elde edilen en önemli sonuçları içeren bir sonuç bölümü ile tamamlanmış ve ardından bu araştırmanın oluşturulmasında başvurulan en önemli kaynaklar ve referanslar listesi sunulmuştur.

Abstract:
This thesis is titled "The Arts of Bedî in the Praise Poems of the Prophet in the Modern Period: An Etymological and Semantic Analysis (In the Case of Muhammad Khalil al-Khatib al-Nīdī)" and aims to analyze the rhetorical arts (Muhassināt al-Lafziyya and Manāwiyya) in the poems of Imam Muhammad Khalīl al-Khatīb al-Nīdī.
This study aims to analyze the alternative arts (Muhassināt al-Lafziyya and Manāwiyya) in the poetry of Imam Muhammad Khalil al-Khatib al-Nīdī. These arts, with their diversity, forms, and formats, serve to express meaning in a natural way, free from ambiguity and obscurity. This, in turn, helped the poet to successfully communicate religious goals by showing the benefits of Islam, the qualities and morals of the Prophet, which was one of the most important objectives of the poet. First, the study emphasizes Imam Muhammad Khalil al-Khatib al-Nīdī's literary aspect and the praise of the Prophet in his poetry. It then provides important information on the emergence and development of rhetoric and its leading scholars. In addition, the definition of rhetoric, its parts, and its relation to the science of sound are discussed in detail. Next, the study of the literature in praise of the prophet, its evolution, forms and sources is emphasized. Afterwards, the arts of praise (lafziyya and manawiyya) in the poet's works are defined and two sample poems for each art are presented and analyzed in detail in terms of their rhetorical elements and phonetics. Through these analyzes, the poet's competence in the field of eloquence is revealed. Thus, it aims to prove that Imam al-Nīdī was not only a religious scholar, but also one of the masters of eloquence and expressive arts of the Arabic language. For the poet's qasidahs are a pure biography of the Prophet and a source of rich rhetorical arts. The aim of the study is to establish these points by utilizing descriptive-analytical and historical methods. The research is concluded with a concluding chapter containing the most important results obtained, followed by a list of the most important sources and references consulted in the formulation of this research.