İnfraorbital foramenin morfolojik, morfometrik özelliklerinin ve varyasyonlarının konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile retrospektif incelenmesi
Retrospective evaluation of morphological, morphometric properties and variations of infraorbital foramen by using cone beam computed tomography images
Yazar: MERVE TURAN
Danışman: PROF. DR. FARUK AKGÜNLÜ
Selçuk Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Morfoloji = Morphology ; Morfometri = Morphometry ; Orbita = Orbita ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; İnfraorbital kanal = Infraorbital foramen

Özet:
İnfraorbital bölgede cerrahi prosedür veya lokal anestezi uygulanmadan önce, maksillanın anterior yüzünün anatomisi hakkında eksiksiz bilgi sahibi olmak önemlidir. İnvaziv girişimler öncesinde anatomik oluşumların ve varyasyonların incelenmesinde radyolojik görüntüleme büyük rol oynamaktadır. Üç boyutlu değerlendirme sunan konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT), anatomik çalışmalar açısından değer kazanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, KIBT kullanarak infraorbital foramenin (İOF) morfolojik, morfometrik özelliklerini ve varyasyonlarını belirli Türk popülasyonu üzerinde analiz etmektir. Çalışmaya 220 (98 kadın, 122 erkek) olguya ait KIBT görüntüsü dahil edilmiştir. İOF'nin morfolojik özellikleri ve varyasyonları üç boyutlu rekonstrüksiyon görüntüler ile sagital kesitlerde analiz edilmiştir. İOF'ye ait morfometrik ölçümlerde sagittal, aksiyel ve koronal kesitler kullanılmıştır. Tüm incelemelerin, yaş, cinsiyet ve tarafa göre ilişkisi değerlendirilmiştir. İOF'ye ait kategorik değerlendirmeler ve morfometrik ölçümler bir ay sonra tekrarlanmıştır. Kategorik değerlendirmeler ile morfometrik ölçümler arası uyum, Kappa ve sınıf içi korelasyon katsayıları ile değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, ki-kare testi, Kolmogorov-Smirnov, Shapiro-Wilk, Kruskal-Wallis, Mann-Whitney U, bağımlı-bağımsız t testleri ve Anova testleri kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda İOF'nin morfolojik ve morfometrik özellikler bakımından cinsiyetlere göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). Her iki cinsiyette de oval şekil daha sık izlenmiştir. Erkeklerde, yumuşak doku kalınlığı haricindeki tüm ölçümlerde, kadınlara göre daha yüksek değer izlenmiştir.  60 ve üzeri yaş grubunda İOF'nin orta hatta olan mesafesi ile yumuşak doku kalınlığı ölçüm değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). Aksesuar İOF prevalansı %15,5 olarak tespit edilmiş olup aksesuar İOF'lerin sol tarafta daha sık konumlandığı izlenmiştir. İOF morfoloji, morfometri açısından önemli anatomik farklılıklar gösterebilmektedir. Ayrıca aksesuar İOF varlığı etkili lokal anestezinin yapılmasını engelleyebilmektedir. Maksillofasiyal cerrahi sırasında olası komplikasyonları önlemek için üç boyutlu görüntüleme ile dikkatli bir preoperatif değerlendirme önerilmektedir.

Abstract:
Before performing a surgical procedure or local anesthesia in the infraorbital region, it is important to have a thorough understanding of the anatomy of the anterior face of the maxilla. Radiological imaging plays a major role in the examination of anatomical formations and variations before invasive procedures. Cone beam computed tomography (CBCT), which offers three-dimensional evaluation, is gaining value in terms of anatomical studies. The aim of this study is to analyze the morphological, morphometric properties and variations of infraorbital foramen (IOF) using CBCT on a specific Turkish population. The CBCT images of 220 (98 women, 122 men) cases were included in the study. Morphological features and variations of IOF were analyzed in three-dimensional reconstruction images and sagittal sections. Sagittal, axial and coronal sections were used for morphometric measurements of IOF. All evaluations were evaluated according to age, gender and side. Categorical evaluations and morphometric measurements of IOF were repeated one month later. The agreement between morphometric measurements with categorical evaluations was evaluated using the Kappa and intraclass correlation coefficients. Descriptive statistics, chi-square test, Kolmogorov-Smirnov, Shapiro-Wilk, Kruskal-Wallis, Mann-Whitney U, dependent-independent t tests and Anova tests were used to evaluate the data. As a result of the study, a statistically significant difference was found according to gender in terms of morphological and morphometric features of IOF (p<0,05). Oval shape was observed more frequently in both genders. In men, higher values were observed than women in all measurements except soft tissue thickness. In the age group of 60 and above, a statistically significant difference was found in the distance of IOF from the midline and soft tissue thickness measurement values (p<0,05). The prevalence of accessory IOF was found to be %15,5, and it was observed that accessory to be located more frequently on the left side. IOF morphology can show significant anatomical differences in terms of morphometry. In addition, the presence of accessory IOF can prevent effective local anesthesia. A careful preoperative evaluation with three-dimensional imaging is recommended to avoid possible complications during maxillofacial surgery.