Otizm spektrum bozukluğuna sahip çocukların anne-babalarının ve öğretmenlerinin oyun becerilerine ve öğretimine ilişkin görüşleri
Investigating opinions and suggestions of parents and teachers about play skills and teaching with autism spectrum disorders
Yazar: MERYEM ŞENTÜRK CESUR
Danışman: DOÇ. DR. SERHAT ODLUYURT
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Davranış Analizi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ebeveyn davranışı = Parenting behaviors ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Oyun becerileri = Play skills ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Oyun tüm çocuklar için çok kıymetli bir beceridir. Bu araştırmanın amacı, Eskişehir ili içerisinde yaşayan okul öncesi dönemdeki otizm spektrum bozukluğuna (OSB) sahip çocukların anne-babalarının ve öğretmenlerinin oyun becerilerine ve öğretimine ilişkin görüşlerinin belirlenmesidir. Bu amaçla yarı yapılandırılmış görüşme formları hazırlanmıştır. 
	Görüşme sürecinde her bir katılımcı ile belirlenen ilkeler doğrultusunda görüşmeler düzenlenmiştir ve elde edilen verilerin dökümleri yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler betimsel olarak analiz edilmiştir. Bir uzman tarafından araştırmanın güvenirlik verisi toplanmıştır.
	Elde edilen bulgular araştırmaya katılan anne-babaların çoğu çocuklarıyla oyun oynamayı denediklerinde davranış problemleriyle karşılaştıkları görülmektedir. Araştırmaya katılan anne-babaların çoğu çocuğuna oyun becerisi öğretirken oyun sürecinde neler yapılması gerektiği konusunda model olacak birisine ihtiyacı ihtiyaç duydukları görülmektedir. Araştırmaya katılan anne-babaların çoğu OSB'ye sahip çocuğa oyun becerilerinin öğretiminde oyun sırasında birtakım hususlara dikkat edilmesi gerektiğini ifade etmişlerdir. Araştırmaya katılan öğretmenlerin çoğu OSB'ye sahip öğrencilerinin sergiledikleri oyun becerilerini gözleme dayalı olarak değerlendirdikleri görülmektedir. Araştırmaya katılan öğretmenlerin hepsi OSB'ye sahip öğrencilerinin hayali oyunlarda zorlandıklarını belirterek, bu zorlukları gidermek için görsel materyallerden yararlandıkları görülmektedir. Araştırmaya katılan öğretmenlerin çoğu OSB'ye sahip öğrencilerine oyun becerilerini öğretirken doğrudan öğretim yöntemini, bir kısmının ise yanlışsız öğretim yöntemini kullanmayı tercih ettikleri görülmektedir.
	Araştırmaya katılan anne-babaların ve öğretmenlerin oyun becerilerini çocuğun gelişim alanlarını destekleyen bir aktivite olarak tanımladıklarını göstermektedir. Katılımcıların OSB'ye sahip çocuklara oyun becerilerinin öğretilmesinin oyunun bir öğretim yöntemi olarak kullanılabileceği için ve çocuğun gelişim alanını desteklediği için gerekli olduğunu düşündüklerini göstermektedir.  Katılımcıların OSB'ye sahip çocuğa oyun becerilerinin öğretiminde görsel materyale ihtiyaç duyduklarını göstermektedir. Araştırmadan elde edilen bulgular alanyazında ulaşılan bulgularla ilişkilendirme yapılarak, uygulamacı ve araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The play is a very precious skill for all children. The purpose of this study is to determine the opinions and suggestions of parents who have children with autism spectrum disorder (ASD) in preschool children living in Eskişehir and the teachers working with them. For this purpose, semi-structured interview forms were prepared.
	Interviews were conducted in line with the principles determined by each participant during the negotiation process and the data were obtained. The data obtained from the research were analyzed descriptively. The reliability data of the study were collected by an expert.
	Findings revealed that most of the parents who participated in the study experienced behavior problems when they tried to play with their children. Most of the parents who participated in the research seem to need a person who needs to be a model for what should be done during the play process while teaching their play skills to their children. Most of the parents who participated in the research stated that some of the issues should be paid attention during the play.
	It is observed that most of the teachers who participated in the study were evaluated by the students who were diagnosed with ASD based on observation. It was observed that all of the teachers who participated in the study had difficulty in imaginary games and that they used visual materials in order to eliminate these difficulties. Most of the teachers who participated in the research were found to prefer the direct teaching method while some of the students who had been diagnosed with ASD were learning the play skills and some of them preferred to use the wrong method.
	The findings show that parents and teachers who participated in the research defined play skills as an activity supporting the development areas of the child. It was found out that the participants thought that the teaching of play skills to children who had been diagnosed with ASD was necessary because they were able to train with the play and support the child's development area. The findings indicate that parents and teachers participating in the study need visual material in teaching play skills to the child diagnosed with ASD. It is seen that most of the teachers who participated in the research evaluated their play skills based on observation by the students who have been diagnosed with ASD, and the teachers did not make any evaluations at the same rate. All of the teachers participating in the study have stated that they have difficulty in imaginary plays and that they have used visual materials to eliminate these difficulties. The findings of the study were correlated with the findings obtained in the literature and suggestions were made to the practitioners and researchers.