Ceviz meyvelerinde uç yanıklığı hastalığının etiyolojisi ve kimyasal mücadelesi üzerinde araştırmalar
Etiological researches and chemical control on brown apical necrosis (BAN) of walnut fruits
Yazar: SENEM AKAT
Danışman: PROF. DR. HATİCE ÖZAKTAN ; DR. LALEHAN YOLAGELDİ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Ceviz meyveleri üzerinde Xanthomonas arboricola pv.juglandis (Xaj)' in bazı funguslarla birlikte oluşturduğu Brown Apical Necrosis (BAN) diye adlandırılan, Ceviz Meyvelerinde Uç Yanıklığı Hastalığı erken meyve dökülmelerine neden olmaktadır. Bu çalışmada, Yalova Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü üretim alanlarında 2010 ve 2011 yıllarında vejetasyon sürecinde periyodik olarak (Mayıs-Ağustos) farklı ceviz çeşitlerinde hastalık gelişimi, hastalıktan sorumlu olan mikroorganizmalar, ceviz çeşitlerinin hastalığa karşı duyarlılığı ve ayrıca, bazı kimyasalların hastalıktan sorumlu etmenlere karşı etkisi de in vitro ve in vivo testlerle değerlendirilmiştir. Hastalıktan sorumlu etmenlerin populasyon değişimi izlenerek bu hastalığın etiyolojisi belirlenmiştir. Hastalıktan sorumlu olan etmenlerin meydana getirdiği ilk gözle görülür belirtiler Haziran ayının ilk yarısında saptanmış ve bu dönemde erken meyve dökülmeleri dikkati çekmiştir. Hastalık şiddeti artan bir oranda Ağustos ayının ortalarına kadar devam etmiştir. Çalışmada, BAN' dan sorumlu ana etmenin Xaj olduğu ve Fusarium equiseti, F. verticilioides ile Alternaria alternata gibi fungal etmenlerin ise; saprofitik olarak bakteri tarafından infekte edilmiş dokular üzerinde gelişerek, ikincil enfeksiyona neden oldukları ve hastalık şiddetini arttırdıkları belirlenmiştir. Arazi gözlemleri sonucunda hastalığa karşı en duyarlı çeşidin Hartley olduğu saptanmıştır. Çalışma sonucunda, BAN'a neden olan etmenlere karşı en etkili kimyasalın bakıroksiklorür olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Brown apical necrosis (BAN) on walnut fruits caused by Xanthomonasarboricolapv. juglandis(Xaj) in association with some fungi has started to premature walnut fruit drop. In this study, walnut orchards of Atatürk Central Horticultural Research Institute-Yalova were visited during the growing seasons to assess the microorganisms associated with BANbetween 2010 and 2011 years. Disease progress, causal agents of the disease, susceptibility of cultivars were also monitored periodically during the vegetation period from May to August and the effect of some chemicals against to main causal agents of BAN was also tested both in vitro and in vivo. The etiology of BAN was determined by monitoring the changes in the population of causal agents which were responsible for the disease. The symptoms were first visible in the first half of June and since then, the microorganisms associated with BAN has started to cause remarkable yield reduction because of premature walnut fruit drop. The disease severity increasingly continued until the mid of August. In this study, it was indicated that the major causal agent of BAN was Xaj, and fungal agents such as Fusariumequiseti, F. verticilioides, Alternariaalternata seemed to be involved in the induction of BAN, causing secondary infections, and growing as saprophytes on bacterial-infected tissues, thus enhancing disease symptoms and severity. At the end of the field observations, it was indicated that Hartley cultivar was the most susceptible variety to the disease The result of this study indicated that Copper oxychloride was the most effective chemical against to the main causal agents of BAN.