Özal Döneminde uygulanan istikrar politikaları: 1983 - 1989
The Economic stabilization policy applied at Özal Period: 1983 - 1989
Yazar: TANFER ATA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ABDULLAH TEKİN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik istikrar = Economic stability ; Özal, Turgut = Özal, Turgut

Özet:
Türkiye ekonomisinde oluşan darboğazların aşılmasını amaçlayan istikrar politikaları, uzun yıllardan beri uygulanmaktadır. Yaklaşık olarak her 10 yılda bir ortaya çıkan ekonomik krizler sebebiyle değişik istikrar tedbirleri uygulamaya konulmuştur. Ülkeleri istikrar programlan uygulamaya yönelten temel sebepler; sürekli yükselen enflasyon oranlan, ödemeler dengesinde ortaya çıkan dengesizlikler, finansal ve reel kesimde yaşanan daralmalardır. Türkiye'nin 1983-1989 döneminde, Özal ve Ekonomik İstikrar Tedbirleri birbiriyle iyice kaynaşmış bulunmaktadır. Özal adı, 24 Ocak 1980 Ekonomik İstikrar Tedbirleri ile Türkiye'nin gündemine girmiş ve ölümüne kadar da önemini sürdürmüştür. Ülkemizde uzun yıllar etkisini sürdüren bir değişim süreci 24 Ocak Ekonomik İstikrar Tedbirleri ile başlamıştır. Bu bakımdan bu çalışma 24 Ocak Ekonomik İstikrar Tedbirleri ile başlatılmıştır. Çünkü; Özal'ın başbakan olarak sorumluluğu her ne kadar Aralık 1983 - Ekim 1989 dönemini kapsıyorsa da, bu dönem uygulamalarına bakıldığında 24 Ocak Ekonomik İstikrar Tedbirleri 'nin etkisi görülecektir. Bu sebeple, Özal dönemi; Özal'ın başbakanlığından önceki dönem ve başbakanlığı dönemi olarak iki ayrı dönem halinde incelenecektir. Bu çalışmanın birinci bölümünde, Ekonomik İstikrar Politikaları genel olarak ele alınarak, Türkiye'de ve dünyada uygulanan politikalar açıklanmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde, Özal döneminde uygulanan istikrar politikalarının sebepleri ve sonuçları incelenmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölümde ise, Özal döneminden önce uygulanan istikrar politikaları ile Özal dönemindeki uygulamalar karşılaştırılmaya çalışılmıştır. Özal'ın uygulamaları ile, Türkiye ekonomisi önemli bir yapı değişikliğine gitmiştir. Ekonominin işleyişi, mantığı ve ana felsefesi değişmiştir. Karma ekonomik sistem kesin olarak bırakılarak, liberal ekonomik sistemden yana tercih açıkça ortaya konmuştur. 80'li yıllarda etkili olan Özal, çeşitli açılardan eleştirilmiştir. Bu eleştirilerin en önemlileri, karma ekonomik düzen yanlıları ve kollektivist ekonomik düzen yanlılarınca yapılmıştır. Liberalleşme ile birlikte Türkiye dışa açılmış, ihracatın ve ithalatın boyutlan kısa sürede değişmiştir.

Abstract:
The stabilization policies, which were aiming at overcoming the bottlenecks of Turkish economy have been carried out for many years. Different stabilization precautions were taken because of the economical crisis occuring nearly every decade. The basic reason of stabilization programmes of countries are the problems of increasing inflation, the unstability appearing in balances of payments and crisis experienced in financial and real sectors. Between 1983 and 1989, in Turkey, Özal and his Economic Stabilization Programs were completely united. The name of Özal, took part in Turkey's agenda at 24th January 1980 with Economic Stabilization Programs and he maintained his importance until his death. An alteration process that was impressive for many years, began with 24 January Economic Stabilization Programs. Although Özal' s responsibility as a prime minister th begins between December 1983 - October 1989, the effects of 24 January Economic Stabilization Programs on the performances in this term, can easily be seen. In the first part of this study, economic stabilization policies are generally examined and Turkey and the world's policies are tried to be explanied. In the second part the reasons and results of ÖzaPs term policies are examined. In the third part, the stabilization policies before Özal and the stabilization policies of Özal's term are compared. With Özal's policy applications, Turkish economy made a big structure change. Performance and logic and main philosophy of economy has changed. Liberal economic system was preferred instead of mixed economic system. Özal, who was impressive in 1980's, was criticized in many different sides. Especially mixed and collectivist economic system supporters were the most criticizing groups. Throughout the liberalization, Turkey has beginned to integrate the world economy and the levels of import and axport has changed in a short time.