Erken evre ve lokal ileri evre baş boyun kanserlerinde hastalık prognozunu belirleyen klinikopatolojik faktörler
Clinicopathological factors determining disease prognosis in EARLY ;stage and locally advanced HEAD and neck cancers
Yazar: HİLAL PAT ALTIOK
Danışman: PROF. DR. FATMA ALEV TÜRKER
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Kafa ve boyun neoplazmları = Head and neck neoplasms ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Karsinoma-yassı hücreli = Carcinoma-squamous cell ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prognoz = Prognosis

Özet:
Baş-boyun kanserleri tüm dünyada en yaygın görülen yedinci kanserdir ve her yıl neden olduğu morbidite ve mortalite yükü nedeniyle önemli bir sağlık problemidir. Bu çalışmanın amacı hasta, tümör ve tedavi ilişkili faktörlerin klinikopatolojik yanıt üzerindeki prognostik etkilerini değerlendirmektir. 1 Ocak 2015-1 Ocak 2021 tarihleri arasında Hacettepe Medikal Onkoloji Bilim Dalı polikliniğinde izlenen erken ve lokal ileri evre nazofarenks dışı yassı hücreli kanser tanılı, 18 yaşından büyük rekürren/metastatik hastalığı olmayan 296 hasta çalışmaya dahil edildi. 229'u erkek (%77,4) ve 67'si (%22,6) kadın olan hastaların ortanca tanı yaşı 58 olarak bulundu. Her iki cinsiyette en yaygın izlenen tümör lokalizasyonları azalan sıklıkla larenks, oral kavite ve hipofarenks karsinomları olarak saptanırken; kadınlarda en yaygın izlenen lokalizasyonlar azalan sıklıkla oral kavite, orofarenks ve hipofarenks; erkeklerde en yaygın izlenen lokalizasyonlar sırasıyla larenks, oral kavite ve hipofarenks olarak izlendi. Ortanca izlem süresi 25 aydı. Hastaların genel sağkalım ortancası 45 ay olarak saptanmışken hastalıksız sağkalım ortancası 34 ay olarak değerlendirilmiştir. Hastaların 3 yıllık genel sağkalım oranı %57,7 olup 3 yıllık hastalıksız sağkalım oranı %39,6 olarak saptanmıştır. Tek değişkenli analizde; altmış beş yaşın üzerinde tanı almak (0,017), ECOG perfomans skoru 1-4 arasında olmak (p<0,001), ileri T evresi (p=0,002), ileri N evresi (p=0,010), indüksiyon kemoterapisi olarak dosetaksel-karboplatin-sisplatin (p=0,019) veya karboplatin-paklitaksel (p=0,020) alan grupta olmak ve kemoradyoterapi (KRT) ile izlenen grupta setuksimab KRT ile izlenmek (p=0,001) kötü prognozla ilişkili bulundu. Çok değişkenli analizde ECOG performans skorunun 1-4 arasında olmasının ölüm riskini 2,817 kat (HR:2,817 %95 GA:1,707-4,647) T4 hastalığın T1-T2 hastalığa göre 2,07 kat (HR:2,07 %95 GA:0,956-4,557) ekstrakapsüler uzanımın 10,303 kat (HR:10,303 %95 GA: 2,584-41,071) ve N3 hastalığın N0 hastalığa göre ölüm riskini 54,104 kat arttırdığı saptandı (HR:54,104 %95 GA:4,901-597,273).

Abstract:
Head and neck cancers are the seventh most common cancer all over the world, and due to its morbidity and mortality burden it is an important health care issue. The aim of this study is to evaluate the prognostic effects of patient, tumor, and treatment-related factors over clinicopathological response. Between January 1, 2015 and January 1, 2021, 296 patients with early and locally advanced non-nasopharyngeal squamous cell cancer followed in Hacettepe Medical Oncology Department outpatient clinic who are older than 18 years of age and without recurrent/metastatic disease were included in the study. The median age at diagnosis was 58, of which 229 were male (77.4%) and 67 (22.6%) were female. While the most common tumor localizations in both sexes were found to be laryngeal, oral cavity and hypopharyngeal carcinomas with decreasing frequency; the most common localizations in women are oral cavity, oropharynx and hypopharynx, respectively. The most common localizations in men were larynx, oral cavity and hypopharynx, respectively. Median follow-up was 25 months. While the median overall survival of the patients was 45 months, the median disease-free survival was evaluated as 34 months. The 3-year overall survival rate of the patients was 57.7%, and the 3-year disease-free survival rate was 39.6%. In univariate analysis; being diagnosed over the age of 65 (p=0.017), having an ECOG performance score between 1 and 4 (p<0.001), advanced T stage (p=0.002), advanced N stage (p=0.010), in the group taking induction chemoradiotheraphy being in the group receiving docetaxel-carboplatin-cisplatin (p=0.019) or carboplatin-cisplatin (p=0.020) and being followed up with cetuximab chemoradiotheraphy in the group followed by (p=0.001) were associated with poor prognosis. In multivariate analysis it was shown that an ECOG performance score between 1 and 4 has a 2.817-fold risk of death compared with ECOG performance score 0 (HR: 2.817 95% CI: 1.707-4.647). T4 disease has a 2,07-fold risk of death when compared with T1-T2 disease (HR: 2.07 95% CI: 0.956-4.557) extracapsular extension has a 10,303-fold risk of death (HR: 10,303 95% CI: 2,584-41,071) and N3 disease increased the risk of death 54,104 times compared to N0 disease (HR: 54,104 95% CI: 4,901-597,273).