Geç ergenlik dönemindeki bireylerde ebeveyn duygusal erişilebilirliği ile oyun bağımlılığı arasındaki ilişkide duygu düzenlemenin aracı rolünün incelenmesi
An investigation of the mediator effect of emotion regulation in the relationship between parental emotional availability and game addiction among late adolescents
Yazar: İPEK ÜLKÜMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKERİYA DENİZ AKTAN
Işık Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Duygusal erişilebilirlik = Emotional availibility ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Ergenlik problemleri = Adolescence problems ; Geç ergenlik = Late adolescence ; Oyun bağımlılığı = Game addiction ; Sayısal bağımlılık = Digital addiction ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma, son ergenlik dönemindeki bireylerin ebeveyn duygusal erişilebilirliği ile oyun bağımlılığı arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğü ve alt ölçeklerinin aracı etki rolünü incelemeyi amaçlamıştır. Araştırmanın örneklemi 18-21 yaş aralığındaki 537 ergen katılımcıdan oluşurken, katılımcılardan elde edilen veriler Ebeveyn Duygusal Erişilebilirliği Ölçeği, Duygu Düzenlemede Güçlükler Ölçeği, İnternet Oyun Oynama Bozukluğu Kısa Formu ve Sosyodemografik Özellikler ve Veri Formu aracılığıyla çevrimiçi olarak toplanmıştır. Araştırmanın temel hipotezlerini analiz etmek ise basit regresyon ve çoklu doğrusal hiyerarşik regresyon analizleri kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, hem annenin (β= -,072, B= -,024, SS= ,014, p=0,86) hem de babanın (β= -,061, B=-,019, SS= ,013, p=0,14) duygusal erişilebilirliği puanları ile oyun bağımlılığı puanları arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün tam aracı etkisi bulunmuştur. Aynı zamanda, duygu düzenleme güçlüğünün farkındalık (B= -,040, SS= ,015, p=0,007), netlik (B= -,045, SS= ,015, p=0,002), kabul (B= -,041, SS= ,015, p=0,005), dürtü kontrolü (B= -,039, SS= ,015, p=0,007); amaçlar (B= -,056, SS= ,015, p=0,000), stratejiler (B= -,033, SS= ,014, p=0,025) alt ölçeklerinin oyun bağımlılığı ile annenin duygusal erişilebilirliği arasındaki ilişkide kısmi aracılık ettiği bulunmuştur. Buna ek olarak, farkındalık (B= -,037, SS= ,014, p=0,006), netlik (B= -,034, SS= ,014, p=0,012), kabul (B= -,034, SS= ,014, p=0,014), dürtü (B= -,031, SS= ,013, p=0,009), amaçlar (B= -,035, SS= ,013, p=0,009), stratejiler (B= -,027, SS= ,014, p=0,047) alt ölçeklerinin oyun bağımlılığı ile babanın duygusal erişilebilirliği arasındaki ilişkide kısmi aracı rolünün olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, araştırma ebeveynlerin duygusal erişilebilirliği ile oyun bağımlılığı ilişkisinin duygu düzenleme güçlükleri aracılığıyla gerçekleştiğini ortaya
koymaktadır. Bu anlamda elde edilen bulgular, ebeveyn rolünün önemi ortaya koyarak oyun bağımlılığı ile ilişkili tedavi ve önleyici müdahale planlarına katkı sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler: Oyun bağımlılığı, Dijital bağımlılık, Duygu düzenleme, Duygusal erişilebilirlik, Ergenlik

Abstract:
This study aimed to examine how difficulty in emotion regulation mediates the relationship between parental emotional availability and game addiction among late adolescence. While a sample of study consistented of 537 adolescent participants between the ages of 18-21, research data obtained from participants were collected online via Parental Emotional availability Scale, Emotion Regulation Difficulties Scale, Internet Gaming Disorder Short Form, and Sociodemographic Characteristics and Data Form. Simple regression and multiple linear hierarchical regression analyzes were used to test the basic hypotheses of the study. As a result of the analysis, the full mediating effect of difficulty in emotion regulation was found in the relationship between both mother's (β= -,072, B= -,024, SS= ,014, p=0,86) and father's (β = -, 061, B = -, 019, SS =, 013, p = 0.14) emotional availability scores and game addiction scores. Also, awareness, (B= -,040, SS= ,015, p=0,007), clarity (B= -,045, SS= ,015, p=0,002), acceptance (B= -,041, SS= ,015, p=0,005), impulse control (B= -,039, SS= ,015, p=0,007), goals (B= -,056, SS= ,015, p=0,000) and strategies (B= -,033, SS= ,014, p=0,025) subscales of emotion regulation difficulty were found that a partial mediating effect on the relationship between the mother's emotional availability and game addiction. In addition to this, it was concluded that the awareness (B= -,037, SS= ,014, p=0,006), clarity (B= -,034, SS= ,014, p=0,012), acceptance (B= -,034, SS= ,014, p=0,014), impulse control (B= -,031, SS= ,013, p=0,009), goals (B= -,035, SS= ,013, p=0,009), and strategies (B= -,027, SS= ,014, p=0,047) subscales of emotion regulation difficulty had a partial mediating role in the relationship between the father's emotional availability and game addiction. The study reveals that the relationship between parents' emotional availability and game addiction is mediated by emotion regulation difficulties. In this sense, the findings were gained will reveal the importance of the parental role and contribute to the treatment and preventive intervention plans related to game addiction.
Key words: Game addiction, Digital addiction, Emotion regulation, Emotional availability, Adolescence