Geleneksel Çin müziği ve çalgılarının karakteristik özellikleri üzerine bir inceleme
Overview of characteristics of Chinese traditional music and instruments
Yazar: MÜNEVVER ALKAN
Danışman: DOÇ. DR. RAUF KERİMOV
Erciyes Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Müzik = Music
Dizin: Müzik = Music ; Müzik kültürü = Music culture ; Taoizm = Taoism ; Çalgılar = Musical instruments ; Çin = China ; Çin kültürü = China culture ; Çin müziği = Chinese music

Özet:
Çin kültürünün manevi temellerinden birini oluşturan geleneksel müziği ve çalgılar fenomeni bu araştırmanın ana konusunu oluşturmaktadır. Öyle ki araştırma Çin geleneksel müziği ve çalgılarının Çin'in kültürel değer yönelimleri ve dünya görüşleriyle ilişkisini kapsamaktadır. Çalışmada Çin müzik kültürünün ideolojik ve felsefi değerleri üzerinden bir inceleme yapılarak, günümüze kadar gelebilmiş kendilerine özgü geleneklerinin ortaya koyulması, Çin çalgıları hakkında bilgi aktarımının sağlanması, Çin'in tarihin müzikal kültürünün gelişmesinde oynadığı rolün ifadesi amaçlanmıştır. Çin devletinin kültürel yapısı kapsamında konuşma ve yazı dili, edebiyatı, sanatı, inanç biçimlerinin yanı sıra tarihine imza atan müzik anlayışının ve müziğin icrasında önem arz eden çalgıların tarih, sosyoloji, sanat ve etnomüzikoloji gibi faktörler kapsamında incelenmesi ön görülmüştür. Bu bağlamda, çalışmanın problemi "Çin felsefesinde müzik anlayışı nedir?", "Çin müzik sanatının tarihi kökenleri nasıl oluşmuş ve gelişmiştir?", "Geleneksel Çin müziğinin yapısal özellikleri hangi ögeleri kapsar?",  "Çin müziğinin karakteristik özellikleri ve estetik prensipleri nelerdir?" gibi sorular referans alınarak desteklenmiştir. Çalışmanın problemi doğrultusunda nitel araştırma yöntemi esas alınarak belgesel tarama modeli kullanılmış, veri toplamada Rusça, İngilizce ve Türkçe yazılı kaynaklardan faydalanılmıştır. Çalışmanın Çin müzik kültürünü yakından tanımak adına müzik kurumlarında eğitim gören öğrenciler ve akademisyenler için bilimsel bir kaynak oluşturacağı, konuyla ilgili yapılacak çalışmalara referans olacağı düşünülmektedir. Araştırmada, Çin müziği ve çalgılarının genelleştirilmiş müzikal temsillerinin oluşmasına katkı sağlayan yaratıcı potansiyel ve kültürlerarası anlayışın geliştirilmesinde oynadığı rol gösterilmeye çalışılmıştır. Kendilerine has ideolojileri doğrultusunda uygulamaya geçirdikleri doğa ile bütünleşen müzik anlayışlarının oldukça disiplinli bir sürecin sonucu olduğu, sosyo-kültürel yapılarının temelinde müzik ve müzik uygulamalarının önem arz ettiği, toplumsal refahın ve siyasi gücün müzik ile birlikte kazanılabileceği düşüncesinin temele alındığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sürecinde elde edilen veriler doğrultusunda geleneklerine bağlı bu medeniyetin mistik ve bir o kadar anlaşılması güç düşünsel evrimlerini müzik ile desteklediği ve benzersiz çalgılarının bu bağlamlarla düşünsel boyutta paralellik kazandığı anlaşılmaktadır.

Anahtar kelimeler: Çin müziği, Çin medeniyeti, Konfüçyanizm, Taoizm, Çin felsefesi, Çin çalgıları.

Abstract:
The phenomenon of traditional music and instruments wich compose one of the moral-spiritual foundations of Chinese Culture is the main topic for this research. The research compromises cultural value orientations and philosophy of life of China. In this study, it is aimed to reveal the unique traditions which have survived to the present day, to provide information about Chinese instruments, to express the role played China in the development of the musical culture of history by making an examinaton on the ideological and philosophical values of Chinese music culture. Within the cultural structure of the China, it has been foreseen to examine the language of speech, writing, literature, art, forms of belief, as well as understanding of music that has signed its history and the instruments which are important int the performance of music, within the performance of music within the scope factors such as history, sociology, art and ethnomusicology. In this context, the problems of this study are supported by the referance of questions such as; "What is the music understanding in Chinese philosophy ?", "How the historical origins of chinese musical art was formed and developed ?", "Which elements are covered by the structural features of traditional Chinese music ?", "What are the characteristic features and aesthetic principles of Chinese music ?". In line with the problem of the study, documentary scanning model was used based on the qualitative research method. Russian, English and Turkish written sources were used in data collection. The thought is that; the study will create a scientific resource for students and academicians who are studying in music institutions in order to get knowledge about the Chinese music culture closely and will be a reference for the studies to be done on the subject. In the research, it has been tried to show the role played by the creative potential and inter-cultural understanding that contributes to the formation of generalized musical represemtations of Chinese music and instruments. It has been concluded; that the understanding of music that integrates with nature which they apply with their unique ideologies is the result of a very disciplined process, that music and music practices are very important on the basis of their socio-cultural structre and the idea that social welare and political power can be gained together with music.  Based on the data obtained during the research process it is understood that, this civilization which is ultimately attached to its traditions, supported its mystical and incomprehensible intellectual evolutions with music and its unique instruments paralleled these contexts in an intellectual dimension.

Key words: Chinese music, Chinese civilizations, Confucius, Taoism, Chinese philosophy, Chinese instruments.