Endonezyalı müfessir Şeyh Nevevî el-Câvî'nin  (ö. 1897) "Merâh Lebîd" adlı tefsirindeki metodu
Nawawī al-Jāwī (d. 1897) and his tafsir Marāh Labīd's method
Yazar: RAUZATUL JANNAH
Danışman: PROF. DR. ERDOĞAN PAZARBAŞI
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Dirayet = Comprehension ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Nevevi = Nevevi ; Rivayetler = Rumours ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışma, Endonezyalı XIX. asırda yaşamış büyük âlim Muhammed Nevevî el-Câvî'nin hayatını ve Merâh Lebîd adlı tefsirinde kullanılan metodu ve tefsir anlayışını incelemeyi hedeflemiştir. Yaşadığı ortamın siyasi durumundan dolayı Mekke'ye göç ederek hayatının sonuna kadar orada yaşayan Câvî, kendini ilim yolunda feda eden kişilerden biri olmuştur. Diğer adı el-Munîr olan Merâh Lebîd eser Kur'ân-ı Kerîm'in sure tertibiyle iki ciltten oluşan bir tefsirdir. Endonezya'nın tefsir literatüründe Arapça olarak kaleme alınmış ilk müstakil tefsir olma özelliğine sahiptir. Türkiye'de Câvî hakkında neredeyse herhangi bir çalışma henüz yapılmamıştır. Dolayısıyla genelde dünya, özelde Türkiye'deki akademik çalışmalara katkı sağlamak üzere hem Câvî'nin hayatı hem de önemli eserlerinden biri olan Merâh Lebîd farklı yönlerden tanıtılmaya gayret edilmiştir. Bu çalışma literatür taraması tekniği kullanmakla beraber içerik analizi, biyografi ve mukayese yöntemler kullanarak ortaya konulmuştur. Çalışma muhteva bakımından giriş, birinci ve ikinci bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında çalışmanın konusu, amaç ve yönteminden bahsedilmektedir. Birinci bölümde Endonezya hakkında bilgiler verilmekle birlikte Câvî'nin hayatı üzerinde durulmaya çalışılmıştır. Öncelikle yaşadığı bölgenin genel bilgileri ve siyasi durumu, ailesi, ilmi yolculuk göz önünde bulundurulmuştur. Ayrıca ilim tahsili sürecindeki bazı hocaları, talebeleri ve eserleri hakkında bilgiler sunulmuştur. İkinci bölümde tefsirin yazımı ile ilgili bilgiler verilmekle birlikte eserinde izlediği rivayet ve dirayet metotları ve hangi kaynaklardan istifade ettiği tespit edilmiştir. Aynı bölümde eserde Hurûfu Mukattaa, İsrâiliyât, Nâsih Mensûh ve Muhkem Müteşâbih ile ilgili yaptığı açıklamalarını tahlil edilerek Câvî'nin bu konulardaki bakış açısı ortaya konulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the life of the great Indonesian scholar Muhammad Nawawi al-Jawi and his methods and understanding of tafsir in his work named Marāh Labīd. Jawi who migrated from his homeland to Makkah because of political situations, sacrificed a lot on the path of knowledge. Marāh Labīd also known as Al-Munīr has two volumes and comprises of the exegesis of the Qur'an according to the order of the its chapters. The work is also known as the first full Arabic tafsir work in the history of tafsir in Indonesia. In Turkey, there was virtually no study on Jawi. Thus, in order to contribute to the academic exercises in the world in general and in Turkey particularly, effort was made to review Jawi's life and work from different angles. Literature review technic, content analysis, biography and comparative study research methods were used in this study. The study comprises of an introduction, chapter one and two. In the introductory chapter, the topic, purpose and methodology of the study were discussed. In first chapter, information about Indonesia as well as the life of Muhammad Nawawi Jawi were discussed. The environment he lived, its political situation, his family and his journey in the path of knowledge were discussed. In addition, information was given about some of his teachers, students and works. In second chapter, apart from information relating to the writing of the tafsir work, different riwayah and dirayah methods as well as the sources used in the work were identified. In addition, by analysing his explanation on various topics, this study presented Jawi's perceptions on topics like Al-Huruf al-Muqatta, Israliyaat, Naskh wa Mansukh and Muhkam and Mutashabih.