Şizofreni hastalarında zihin kuramı becerilerinin başa çıkma tutumları ve sosyal işlevsellik ile ilişkisi
Theory of mind and relationship with coping strategies and social functioning in schizophrenic patients
Yazar: MEHMET GÜDÜK
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER SAATÇİOĞLU
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Sosyal ilişkiler = Social relations ; Zihin kuramı = Theory of mind ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: Sosyal işlevsellikteki bozulma şizofreninin temel belirtilerinden biridir. Şizofrenideki sosyal işlev bozukluğunun zihin kuramı becerilerindeki azalma ile ilişkili olduğu bilinmektedir. Stresli yaşam olayları karşısında şizofreni hastaları, genellikle kaçınmacı, pasif, işlevsel olmayan başa çıkma tutumlarını kullanmaktadırlar. Bu çalışmanın amacı şizofrenide zihin kuramı becerilerinin klinik değişkenler, içgörü, sosyal işlevsellik düzeyi ve başa çıkma tutumlarıyla ilişkisini araştırmaktır.Yöntem: Çalışma, DSM IV ölçütlerine göre şizofreni tanısı konan 85 hasta ile yapıldı. Hastalar, sosyodemografik ve klinik veri formu, Gözlerden Zihin Okuma Testi (Gözler Testi), Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği, Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği, İçgörünün Üç Bileşenini Değerlendirme Ölçeği, İşlevselliğin Genel Değerlendirilmesi Ölçeği, Sosyal İşlevsellik Ölçeği ve Başa Çıkma Tutumları (COPE) Ölçeği ile değerlendirildi.Bulgular: Şizofreni hastalarında zihin kuramının sosyodemografik değişkenlerden öğrenim durumu ve öğrenim süresinden etkilendiği görüldü. Zihin kuramı ile hastalık yılı ve hastaneye yatış sayısının korelasyon gösterdikleri bulundu. Sosyal işlevsellik düzeyi toplam puanı ve sosyal uğraş/sosyal çekilme, kişilerarası işlevsellik, boş zamanları değerlendirme, bağımsızlık düzeyi-yetkinlik ve bağımsızlık düzeyi-performans boyutlarının zihin kuramın becerileri ile ilişkili olduğu saptandı. Zihin kuramı ile problem odaklı başa çıkma tutumları toplam puanı ve aktif başa çıkma, plan yapma yararlı sosyal destek kullanımı ile duygusal odaklı başa çıkma tutumlarından pozitif yeniden yorumlama arasında pozitif yönde; işlevsel olmayan başa çıkma tutumları toplam puanı ile inkar ve davranışsal olarak boş verme arasında negatif yönde ilişki olduğu görüldü.Sonuç: Şizofreni hastalarında zihin kuramı becerileri öğrenim durumundan etkilenmektedir. Hastalığın kronikleşmeyle zihin kuramı becerilerindeki bozulma artmaktadır. Sosyal işlevsellik düzeyi zihin kuramı becerileriyle doğrudan ilişkilidir. Hastaların stresle başa çıkmada kullandıkları başa çıkma tutumları zihin kuramı becerilerinden etkilenmekte olup; çözüme odaklı, aktif ve adaptif başa çıkma tutumlarını kullanan hastaların zihin kuramı performansları daha iyidir.

Abstract:
OBJECTIVE: Impairment of social functioning is one of the major characteristics of schizophrenia. It is known that the impairment of social functioning in schizophrenia is related with impaired theory of mind abilities. Schizophrenic patients usually do use avoidant, passive, nonfunctional coping strategies in the face of stressful life events. The aim of this study was to examine the relation of theory of mind performance to the clinical variables, level of social functioning and coping strategies in schizophrenic patients.METHODS: Eighty-five patients who met DSM-IV criteria for schizophrenia were assessed with sociodemographic and clinical data form, Reading Mind in the Eyes Test, Positive and Negative Symptoms Scale, Calgary Depression Scale for Schizophrenia, Schedule for Assessing the Three Components of Insight, Global Assessment of Functioning Scale, Social Functioning Scale and Coping Strategies Scale (COPE).RESULTS: Our findings show that theory of mind in schizophrenia patients was affected by educational status and period among the sociodemographic variables. Duration of the disease and number of hospitalization was correlated with theory of mind. It was found that total point of social functioning, social engagement, interpersonal communication, recreational activities, competence of activities of daily living, frequency of activities of daily living were correlated with theory of mind. Among the problem focused coping strategies, the total point the problem focused coping strategies, active coping, planning, seeking social support for instrumental reasons and also the positive reinterpretation and growth among emotion focused coping strategies was positively correlated with theory of mind whereas denial, behavioral disengagement and the total point of dysfunctional coping strategies were negatively correlated.CONCLUSIONS: Theory of mind abilities in schizophrenia patients is affected by educational status. As the disease became more chronic, impairment in theory of mind abilities increase. Social functioning level is directly correlated with theory of mind abilities. The coping strategies of patients to manage the stress is affected by theory of mind abilities whereas theory of mind performance is better in patients using solution focused, active and adaptive coping strategies.