Kant'ın transandantal felsefesinde hukukun ve adaletin ahlak zemininde temellendirilmesi
The moral foundation of law and justice in Kant's transcendental philosophy
Yazar: GÖKHAN SAVAŞ
Danışman: PROF. DR. HASAN BÜLENT GÖZKAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Felsefe = Philosophy ; Hukuk = Law
Dizin: Adalet = Justice ; Ahlak = Morality ; Barış = Peace ; Din-ahlak ilişkisi = Religion-moral relation ; Etik = Ethics ; Hak = Right ; Hukuk = Law ; Kant, Immanuel = Kant, Immanuel ; Transandantal felsefe = Transcendental philosophy

Özet:
Bu tez çalışmasında, Kant'ın Saf Aklın Eleştirisi eseriyle başlayan Kritik Dönemi ve sonrasına odaklanarak, transandantal felsefenin asıl gâyesinin, tüm dünya insanlarını kapsayan, ahlâk zemininde temellendirilmiş ve adâletin yerini bulduğu bir berâberliğin nasıl inşâ edilebileceği sorusuna cevap vermek olduğu gösterilmeye çalışılır. Bunun yanı sıra, hukuk ve adâletin ahlâkla iç içe ele alınmasında, boşlukta kalan ve temellendirilmesi güç noktalara da işaret edilmektedir. Kant'ın fikriyâtı çerçevesinde, bu meselelere nasıl yaklaşıldığı ele alınırken, ayrıca bu konulara ilişkin, içinde yaşanan çağda Kant'ın felsefî etkilerinin neler olabileceği de sınanır. Tez boyunca Kant'ın transandantal felsefesi teorik ve pratik olarak iki ayrı bölümde incelendikten sonra; hak, adâlet ve barış gibi insanlığın kadim felsefî problemlerinin ortak bir zeminde nasıl çözüme kavuşturulabileceği üzerinde durulur. Bunların yanı sıra, eserlerine odaklanılan filozofun, yeniden üzerinde konuşulması gereken görüşleri de ele alınarak değerlendirilir. Tezin son kısmında ise tez kapsamında tetkik edilen başlıklara dâir, 20. yüzyılın önde gelen iki filozofunun –Jürgen Habermas ve John Rawls– çağdaş bir münazarasına atıfla, günümüzde Kantçı yaklaşım perspektifinden hukuk ve adâlet hakkında karşılaşılan büyük problemlerin ne şekilde ele alındığı ve meselelere getirilen çözüm önerileri yeniden tartışmaya açılacaktır.

Abstract:
In this thesis, the emphasis is placed on Kant's Critical Period and following process which began with his masterpiece Critique of Pure Reason, and thus an attempt is made to demonstrate that the real aim of transcendental philosophy is to answer the question of how unity which embraces all people in the world, is based on morality and in which justice is secured, can be built. Besides, it is referred to the points, which are not fallen into place and are difficult to be based when discussing law and justice in an intertwined way. The way of handling these matters within the framework of Kant's ideology is discussed, and it is questioned what the philosophical effects of Kant may be on these matters in the present age. Following examination of Kant's transcendental philosophy both theoretically and practically in two separate parts throughout the thesis, the significance is put on how the ancient philosophical problems of humanity such as right, justice and peace can be solved on a common ground. Moreover, the views of the philosopher, whose works are highlighted, need to be reargued, and thus are handled and evaluated in this thesis. In the final part, the way, in which the great problems in law and justice are handled from the perspective of Kantian approach today, and solution offers for the matters will be rediscussed considering the titles handled within the scope of the thesis referring to a modern debate of two leading philosophers –Jürgen Habermas and John Rawls– in 20th century.