Acil serviste hiperkalemi tespit edilen hastaların EKG değişikliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of ECG changes in patients diagnosed with hyperkalemia at emergency clinic
Yazar: MEMİK SEDAT YAĞLI
Danışman: DOÇ. DR. SEDA ÖZKAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Elektrokardiyografi = Electrocardiography ; Hiperkalsemi = Hypercalcemia ; Kan potasyum = Blood potassium ; Potasyum = Potassium

Özet:
Yağlı MS. Acil serviste hiperkalemi tespit edilen hastaların EKG değişikliklerinin değerlendirilmesi. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği. Uzmanlık Tezi. Ankara 2017. Acil Kliniğimizde hiperkalemi tespit edilen hastaların EKG değişikliği oranlarını saptamayı ve EKG değişiklikleri ile farklı potasyum seviyeleri arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçladık. Çalışmamıza 01/03/2016-01/03/2017 tarihleri arasında hastanemiz acil servisine olan 18 yaş üzeri ve potasyum seviyesi 5 mEq/L üzeri olan herhangi bir patoloji ile başvuran hastalar ile retrospektif olarak yapıldı. Çalışmaya dahil edilen hastaların potasyum seviyesi, yaş, cinsiyet, başvuru tanısı, başvuru saati, EKG değişikliği, hemogram değerleri, biyokimya değerleri, kan gazı, vital parametreler, konsültasyon durumu, komorobid hastalık durumu, kronik ilaç kullanımı, tedavi şekilleri EKG bulguları, entübasyon ve mortalite durumları değerlendirildi. Verilerin EKG ve potasyum seviyeleri ile olan ilişkileri incelendi. Veriler SPSS Windows 18 versiyonunda analiz edildi. Değişkenlerin dağılımı Kolmogorov Simirnov testi ile kontrol edildi. Sayısal non-parametrik verilerin Mann Whitney U ve Kruskal Wallis testi, niteliksel verilerin analizinde Pearson ki-kare testi ve Fisher's ki-kare testi kullanıldı. EKG bulgularının sensitivite ve spesifitesinin tayininde ROC eğrisi kullanıldı. p<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Çalışmamızda hastaların yaş ortalaması 73,0±12,4 (Ortanca: 75) yıldı. Hastaların %48,7'i erkekti. Potasyum düzeyinin yaş, cinsiyet, başvuru saati, WBC, PLT glukoz, ALT, CK, sodyum, klor, pCO2, pO2, laktat, troponin I, INR, vital bulgular, komorbid hastalıklar, ilaç kullanımı, entübasyon ve eksitüs sıklığı ile arasında ilişki saptanmadı (p>0,05). Potasyum seviyesi ile BUN, kreatinin, kalsiyum, pH, HCO3, HGB değerleri, konsülte edilen birimler arasında anlamlı ilişki saptandı (p<0,05). EKG değişikliğinin yaş ve cinsiyet, başvuru saati, HGB, PLT glukoz, BUN, kreatinin ALT, CK, sodyum, klor pH, pO2, laktat, HCO3, troponin I, INR düzeyi, vital bulgular, komorbid hastalıklar, ilaç kullanımı ve entübasyon sıklığı ile arasında ilişkiye rastlanmadı (p>0,05). EKG değişikliğinin; WBC, kalsiyum, pCO2, EKG değişikliği olan hastaların konsültasyon, ve mortalite oranını ile arasında anlamlı ilişki saptandı (p<0,05). Hiperkalemi düzeynin AF varlığı, ventrikül hızı, PR intervali, RR arası mesafe, ST segment uzunluğu, QT, düzeltilmiş QT, T genişliği açısından farklılık saptanmadı (p>0,05). PR intervali, p dalgası genişliği, p dalgası yüksekliği, QRS genişliği ve T yüksekliği ile hiperpotasemi arasında arasında anlamlı ilişkiye rastlandı (p<0,05). Çalışmamızda eğri altındaki alan 0,413; potasyum 5,5 mEq/L kesim değeri için sensitivite %30,9 ve spesifite %40,4; potasyum 6,5 mEq/L kesim değeri için sensitivite %74 ve spesifite % 91,9; potasyum 7,5 mEq/L kesim değeri için sensitivite % 94,7 ve spesifite %98 olarak saptandı. Hiperpotaseminin seviyesine bağlı olarak, EKG'de değişiklik görülme sıklığı artmaktadır. Bu nedenle EKG değerlendirilmesi esnasında olası elektrolit bozuklukları açısından dikkatli olunmalıdır. Ancak bu değişiklerin sensitivitesi ve spesifitesi değişken olduğundan laboratuvar ile desteklenmeden tedavi programını düzenlememelidir.
Anahtar kelimeler: Hiperkalemi, EKG, Hiperkalemi tedavisi

Abstract:
Yağlı MS. Evaluation of ECG changes in patients diagnosed with hyperkalemia at emergency clinic. Health Sciences University Dışkapı Yıldırım Beyazıt Education And Research Hospital Emergency Medicine Clinic. Specialist Thesis. Ankara 2017. We aimed to determine the rates of ECG changes in patients with hyperkalemia in our emergency department and to evaluate the relationship between ECG changes and different levels of potassium. Our study was retrospectively conducted between 01/03 / 2016-01 / 03/2017 with patients admitted to our emergency department with a minimum age of 18 years and patients with any pathology with a potassium level of 5 mEq / L and more. Patients' included in the study; blood gas, vital parameters, consultation status, comorbid disease status, chronic drug use, treatment modalities, ECG findings, intubation and mortality status, age, sex, potassium level, application time, reference time, ECG changes, hemogram values, biochemical values were eveluated. The association of the data with ECG and potassium levels was studied. The data was analyzed in SPSS Windows version 18. The distribution of the variables was checked by the Kolmogorov Simirnov test.  Mann Whitney U and Kruskal Wallis tests were used for numerical non-parametric data, and Pearson Chi-square test and Fisher's chi-square test were used for analysis of qualitative data. The ROC curve was used to determine the sensitivity and specificity of ECG findings. A value of p <0.05 was considered statistically significant. The mean age of the patients in our study was 73.0 ± 12.4 (median: 75) years. 48.7% of the patients were male. Potassium level had no relationship with age, gender, reference time, WBC, PLT, glucose, ALT, CK, sodium, chlorine, pCO2, pO2, lactate, troponin I, INR, vital findings, comorbid diseases, drug use, intubation and excitatory frequency (p> 0.05). There was a significant correlation between potassium level and BUN, creatinine, calcium, pH, HCO3, HGB values, and consultation departments (p <0,05). There was no relation ship between ECG changes and age, gender, reference time, HGB, PLT, glucose, BUN, creatinine ALT, CK, sodium, chlorine pH, pO2, lactate, HCO3, troponin I, INR level, vital signs, comorbid diseases, drug use and intubation frequency (p> 0.05). ECG changes; There was a significant correlation between WBC, calcium, pCO2, and consultation and mortality rate of patients with ECG changes (p <0.05). There was no difference between hyperkalemia level and AF presence, ventricular rate, PR interval, distance between RR, ST segment length, QT, corrected QT, T width (p> 0,05). There was a significant correlation between hyperkalemia and PR interval, p wave amplitude, p wave height, QRS width and T height (p <0.05). In our study, the area under the curve was 0.413; 30.9% sensitivity and 40.4% specificity at potassium cut-off value of 5.5 mEq / L; potassium had a sensitivity of 74% and a specificity of 91.9% at a cut-off value of 6.5 mEq / L; sensitivity was determined as 94.7% and specificity was 98% at the cut-off value of potassium 7,5 mEq / L. Depending on the level of hyperkalemia, the frequency of changes in the ECG is increasing. For this reason, caution should be exercised in terms of possible electrolyte disorders during ECG evaluation. However, since the sensitivity and specificity of these changes are variable, the treatment program should not be regulated without being supported by the laboratory.

Key words: Hyperkalemia, ECG, Hyperkalemia treatment