Dijital animasyon teknolojisinin ortaokul öğrencilerinin akademik başarıları ve uzaysal algıları üzerindeki etkisi: Orta Asya'da kurulan ilk Türk Devletleri örneği
The impact of digital animation technology on the academic achievement and spatial perception of secondary school students: The example of the first Turkish States established in Central Asia
Yazar: İBRAHİM ETHEM GÜRBÜZ
Danışman: DOÇ. DR. SELÇUK İLGAZ
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Deneysel animasyon = Experimental animation

Özet:
Amaç: Modern eğitim sürecinin bir yansıması olan görsel ve işitsel ögelere dayalı öğrenme modeli, öğrencilerin özellikle yenilikçi ve yaratıcı düşünme becerilerine doğrudan nüfuz ederek var olan hazırbulunuşluk düzeylerini en ileri seviyelere taşımada önemli bir rol üstlenmektedir. Dolayısıyla araştırmanın amacı, dijital medyanın son derece önemli bir enstrümanı (bileşeni) olan dijital animasyon teknolojisinin sosyal bilgiler dersi "Tarihe Yolculuk" ünitesi "Orta Asya'da Kurulan İlk Türk Devletleri" konusunun öğretiminde öğrencilerin akademik başarılarına ve uzaysal (uzamsal) algılarına etkisinin tespit edilmesidir. Ayrıca akademik başarı ile uzaysal algı arasında bir ilişkinin olup olmadığının ve akademik başarının uzaysal algının bir yordayıcısı olup olmadığının ortaya çıkarılması da alt amaçlar arasındadır.
Yöntem: Nicel araştırma paradigmasıyla yürütülmüş olan bu araştırmada bir deneysel araştırma türü olan ön test/son test kontrol gruplu yarı deneysel desen uygulanmıştır. Araştırmanın örneklemi, Erzurum ilindeki resmi bir ortaokulun altıncı sınıf kademesinin üç farklı şubesinde öğrenim görmekte olan toplam 82 (DG1 = 30, DG2 = 24, KG = 28) öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma verileri bizzat araştırmacı tarafından hazırlanmış ve geliştirilmiş olan; "Tarihim ve Ben Akademik Başarı Testi" ile "Dijital Animasyona Yönelik Uzaysal Algı Ölçeği" aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizleri; SPSS26, AMOS26 ve EXCEL2016 yazılımları üzerinden gerçekleştirilmiştir. Betimsel ve kestirimsel analizler (Tek-Yönlü Varyans Analizi, Tek-Yönlü Çok Değişkenli Varyans Analizi, Spearman Sıra Farkları Korelasyonu, Basit Doğrusal Regresyon) ile faktör analitik yöntemlerin (AFA, Temel Bileşenler Analizi, DFA) tablolarla ve şekillerle okuyucuya detaylı olarak ve derinlemesine sunulduğu bir yol izlenmiş, veri analizi süreci bütüncül bir biçimde ele alınarak istatistiki çözümlemeler belirli bir şematik düzen içerisinde hazırlanıp sıralanmıştır.
Bulgular: Ön test akademik başarı puan ortalamalarında tüm gruplar düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığın bulunmadığı ancak son test puan ortalamalarında deney grubu lehine manidarlığın olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca deney grubundaki öğrencilerin animasyona yönelik uzaysal algılarında olumlu yönde bir gelişme saptanmıştır. Korelasyon analizi sonucunda deney gruplarının son test puanları ile son testle birlikte uygulanan uzaysal algı ölçeği puanları arasında pozitif yönde korelasyon olduğu ve regresyon analizi sonucunda yine deney gruplarının son test puanlarının son testle birlikte uygulanan uzaysal algı ölçeği puanlarını yordadığı tespit edilmiştir.
Sonuçlar: Araştırma sonucunda; animasyon teknolojisiyle öğrenme yönteminin öğrencilerin akademik başarılarında artırıcı ve uzaysal algılarında ise pozitif yönde bir etkiye sahip olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: sosyal bilgiler, dijital animasyon teknolojisi, uzaysal algı ölçeği

Abstract:
Purpose: The learning model based on visual and auditory elements, which is a reflection of the modern education process, plays an important role in taking students' existing capacities to the highest levels by directly penetrating their innovative and creative thinking skills. Therefore, the aim of the research is to determine the effect of animation technology, which is an extremely important instrument of digital media, on students' academic achievements and spatial perceptions through the subject of "The First Turkish States Established in Central Asia" in the "Journey to History" unit of the social studies course. In addition, the aims are to find out whether there is a relationship between academic success and spatial perception, and whether academic success is a predictor of spatial perception.
Method: In this research, which was conducted with a quantitative research paradigm, a quasi-experimental design with a pretest/posttest control group, which is a type of experimental research, was applied. The sample of the research consists of a total of 82 students (EG1 = 30, EG2 = 24, CG = 28) studying in three different branches of the sixth grade of a public secondary school in Erzurum. The research data were prepared and developed by the researcher and it was collected through the "My History and Me Academic Achievement Test" and "Spatial Perception Scale for Digital Animation". Analysis of data was carried out using SPSS26, AMOS26 and EXCEL2016 software. Descriptive and predictive analyses (One-Way ANOVA, One-Way MANOVA, Spearman's Rank Correlation Coefficient, Simple Linear Regression) and factor analytical methods (EFA, Principal Components Analysis, CFA) are presented with tables and figures. A method has been followed in which it is presented to the reader in detail and in-depth.
Findings: It was determined that there was no statistically significant difference in the pretest academic achievement at the level of all groups, but there was a significant difference in the posttest in favor of the experimental group. In addition, a positive development was detected in the spatial perception of the students in the experimental group towards animation. It was found that there was a positive correlation between the posttest of the experimental groups and the spatial perception scale applied with the posttest. Also the posttest of the experimental groups predicted the spatial perception scale applied with the posttest.
Conclusions: As a result of the research; It has been observed that the learning method with animation technology has an increasing effect on students' academic achievement and a positive effect on their spatial perception.
Keywords: social studies, digital animation technology, spatial perception scale