Harmanlanmış öğrenme sürecinde öğrencilerin etkileşimlerinin ve öğrenme düzeylerinin incelenmesi
The investigations of students? interactions and learning levels at blended learning
Yazar: ÇİĞDEM SUZAN ÇARDAK
Danışman: DOÇ. DR. KIYMET SELVİ
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Etkileşimli öğretim teknikleri = Interactive teaching techniques ; Harmanlanmış öğrenme = Blended learning ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme düzeyi = Learning level ; Öğrenme stilleri = Learning styles ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmada, harmanlanmış öğrenme sürecinde, Öğretim İlke ve Yöntemleri dersinde öğrencilerin etkileşimlerinin ve öğrenme düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu temel amaca yönelik olarak, harmanlanmış öğrenme sürecinde öğrenci-öğrenci, öğrenci-öğretim elemanı ve öğrenci-içerik etkileşimleri ile öğrencilerin öğrenme düzeyleri incelenmiş, süreç detaylı bir biçimde irdelenmiştir.Araştırma, katılımcı eylem araştırması olarak desenlenmiştir. Araştırma, 2010-2011 Öğretim Yılı Güz Dönemi'nde, Öğretim İlke ve Yöntemleri dersinde, Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Programı'nın ikinci sınıfında öğrenim gören 30 öğrencinin katılımıyla ve 12 haftalık uygulama süreciyle gerçekleştirilmiştir. Dersin öğrenme-öğretme sürecinde; yüz-yüze sınıf, eş-zamanlı sanal sınıf, tartışma forumları ve blog sayfası olmak üzere dört öğrenme ortamı harmanlanmıştır. Uygulama sürecinde, Felder-Silverman Öğrenme Stili Modeli çerçevesinde geliştirilen çevrimiçi ders etkinlikleri, yüz-yüze sınıf etkinlikleri ile birlikte gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri; akademik başarı testi, etkinlik seçim formu, yüz-yüze ders video kayıtları ve çevrimiçi öğrenme ortamı kayıtları, yüz-yüze ders çalışma kâğıtları, anket, görüşmeler, öz-değerlendirmeler, araştırmacı günlüğü ve alan notları, Geçerlik ve Güvenirlik Komitesi ses kayıtları olmak üzere çeşitli nitel ve nicel veri toplama araçları ile toplanmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, harmanlanmış öğrenme sürecinde öğrencilerin etkileşimlerine ilişkin belirlenen sorunların daha çok öğrenci katılımlarına, öğrenci-öğrenci etkileşimine ve öğrenci-içerik etkileşimine yönelik sorunlar olduğu ve bu sorunların eylem araştırması sürecinde çözümlendiği görülmüştür. Öğrencilerin çevrimiçi ders etkinliklerine katılımlarının da uygulama sürecinde arttığı belirlenmiştir.Öğrenci-öğrenci etkileşiminin nasıl olduğuna ilişkin bulgular, etkileşimin uygulama sürecinde genel olarak bir artış sergilediğini ve öğrencilerin daha çok birbirlerinin görüşlerini onaylama, geliştirme, sorularına yanıt verme gibi etkileşim yolları ile öğrenci-öğrenci etkileşimini gerçekleştiklerini göstermiştir. Öğrenci-öğretim elemanı etkileşiminin ise nicelik açısından, eş-zamanlı etkinliklerde uygulama sürecinin başından itibaren oldukça fazla olduğu, farklı-zamanlı etkinliklerde ise bu etkileşim türünün uygulama sürecinde arttığı belirlenmiştir. Bununla birlikte, öğrenci-öğretim elemanı etkileşiminin daha çok öğretim elemanının öğrencilere soru yöneltmesi ve öğrencilerin bu sorulara yanıt vermeleri ile gerçekleştiği görülmüştür. Öğrenci-içerik etkileşiminin de uygulama sürecinde genel olarak bir artış sergilediği belirlenmiş ve öğrencilerin içerikle etkileşimlerinin; kişisel görüş, akademik bilgi, soru, deneyim paylaşımı gibi yollarla içeriğe katkı olarak gerçekleştiği tespit edilmiştir. Üç etkileşim türüne ilişkin gözlenen etkileşim yollarının uygulama sürecinde çeşitlenmesiyle de öğrenci etkileşimlerinin niteliğinin arttığı söylenebilir.Öğrencilerin başarı testi sonuçlarına göre, öğrenmelerinin anlamlı bir artış sergilediği görülmüştür. Bununla birlikte, öğrencilerin öğrenme düzeylerinin ise daha çok bilişsel alanda kavrama düzeyinde olduğu, ayrıca uygulama sürecinde bilişsel alandaki öğrenmelerin düzeyinin arttığı belirlenmiştir. Duyuşsal alana yönelik öğrenmelerin de uygulama sürecinde arttığı gözlenmiştir. Öğrencilerin görüşlerinin ise öğrenci etkileşimlerine ve öğrenmelerine ilişkin bulguları desteklediği görülmüştür. Öğrencilerin görüşlerine göre, derse katılan diğer öğrencilerin, öğretim elemanının ve ders etkinliklerinin öğrencilerin öğrenmelerine katkı sağladığı ve öğrencilerin Öğretim İlke ve Yöntemleri dersi amaçları doğrultusunda öğrenmeler gerçekleştirdikleri belirlenmiştir.Araştırma bulgularına dayalı olarak, öğrencilerin çevrimiçi etkinliklere katılımları ve etkileşimleri konusunda çeşitli sorunlar yaşandığı, bu sorunların işlevsel kararlarla çözümlendiği, öğrencilerin öğrenci-öğrenci, öğrenci-öğretim elemanı, öğrenci-içerik etkileşimleri, akademik başarıları ve öğrenme düzeylerinin uygulama sürecinde gelişme gösterdiği ve öğrencilerin derse katılımları arttıkça etkileşimlerinin de arttığı belirlenmiştir. Bu bağlamda, bu araştırmada gerçekleştirilen harmanlanmış öğrenme uygulamasının, öğrencilerin etkileşimlerinin ve öğrenme düzeylerinin artmasında oldukça etkili olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Sözcükler: Harmanlanmış öğrenme, öğrenci-öğrenci etkileşimi, öğrenci-öğretim elemanı etkileşimi, öğrenci-içerik etkileşimi, öğrenme stili

Abstract:
The present study aimed at examining students? interactions and learning levels at blended learning in the course of Teaching Principles and Methods. In concurrence with this aim, it was determined how to be student-student, student-instructor, and student-content interactions and learning levels at blended learning and the process was examined in dept.The study was designed as participatory action research. The intervention was implemented in the course of Teaching Principles and Methods in Primary Education Department in the Faculty of Education at Anadolu University for 12 weeks during the fall semester of 2010-2011 academic year. A total of 30 students attending Social Studies Education Program participated in the study. The learning-teaching process of the course was designed as a blended course composed of four learning mediums, namely face to face class, synchronized online class, discussion forum and blog. During the intervention, online course activities in concurrence with Felder-Silverman Learning Style Model were realized with face to face class activities. Data were collected through various qualitative and quantitative sources as achievement test, activity selection form, video records of face to face course and online learning records, face to face course work sheets, questionnaires, interviews, self-evaluation, researcher journal, field notes, validity and reliability committee audio records.The findings obtained from data analysis revealed that the problems regarding to students? interactions at blended learning were much more related to students? participation, student-student interaction, and student-content interaction and these problems were solved in the process of action research. It was found also that students? participation to the online learning activities were increased during the intervention.The findings regarding how to be student-student interaction indicate that the interaction increased generally at the process of the intervention and that students interacted to other students through verifying, developing of others? opinions and responding to their questions. It was found that student-instructor interaction was quantitatively important since the beginning of the intervention for the synchronous activities and increased during the intervention for the asynchronous activities. In addition to this, it was revealed that student-instructor interaction was realized as the form of instructor questioning and students answering. It was found that student-content interaction increased generally during the intervention and that student-content interaction was realized as the contribution to the content through interaction ways such as sharing personnel opinion, academic knowledge, question, experience. It can be stated that the quality of students interactions increased based on the observations that interactions ways regarding the three interactions became varied.According to the results of the achievement test, it was revealed that students? learning was increased significantly. In addition, it was found that the learning levels of the students were much more at the level of comprehension and learning levels in cognitive domain increased during the process of the intervention. It was observed also that learning in affective domain increased during the intervention. Students? opinions supported the findings concerning students? interactions and learning. Moreover, according to students? opinions, it was found that other students attending to the course, instructor and course activities contributed to the students? learning and that learning was realized in concurrence with of the aims of Teaching Principles and Methods.Based on the findings of the research, it was determined that students faced with various problems regarding participation to online activities and interactions, and that problems were solved with functional decisions, student-student, student-instructor and student-content interactions, academic achievement and learning levels were increased during the intervention and also while the participation to activities was increased, the interactions were increased. As a result, it can be stated that blended learning implemented in this study might have the effects on the improvement of students? interactions and learning levels.Keywords: Blended learning, student-student interaction, student-instructor interaction, student-content interaction, learning style