Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği polikliniğine başvuran hastalarda akdeniz diyeti uyumu ile kardiyovasküler hastalık risk faktörü bilgi düzeyi arasındaki ilişki
Examination of the relationship between mediterranean diet compliance level and knowledge level of cardiovascular diseases risk factor in patients applicable to Dicle University Family Medicine polyclinic
Yazar: İLKAY AYTEK TANRIVERDİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PAKİZE GAMZE ERTEN BUCAKTEPE
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Sağlıklı beslenme kardiyovasküler hastalık (KVH) ve inme gibi mortalitesi yüksek hastalıkların önüne geçmektedir. Sağlık açısından en uygun ve faydalı diyetlerden biri de Akdeniz diyetidir. Bu çalışmada amaçlanan Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi aile hekimliği polikliniğine başvuran hastaların Akdeniz diyeti uyumuyla kardiyovasküler hastalık risk faktörü bilgi düzeyini ve aralarındaki ilişkiyi incelemektir.
Materyal ve Metod: Araştırmamız tanımlayıcı-kesitsel tip çalışma olarak tasarlanmış olup çalışmaya 337 kişi katılmıştır. Araştırma kapsamında 19 soruluk sosyodemografik veri formu, 14 soruluk Akdeniz diyeti bağlılık ölçeği (ADBÖ) ve 28 soruluk kardiyovasküler hastalık risk faktörü bilgi düzeyi (KHRFBD) ölçeği kullanılmıştır. İstatistiksel analizler için SPSS statistics 24,0 programı kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmamıza katılanların ADBÖ toplam puan ortalaması 6,4±1,9 (4-12) olup KHRFBD ölçeğinin puan ortalaması ise 20,4±3,8 (6-27) olarak tespit edilmiştir. ADBÖ ve KHRFBD puanları arasında istatiksel anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Araştırmamızda katılımcıların cinsiyeti, gelir durumu, düzenli egzersiz yapma durumu, ekran başında vakit geçirme durumu, sağlık beslenmeyi araştırma durumu, sık fast-food tüketme durumu, mutlu bir insan olduğunu düşünme durumu ve düzenli uykuya sahip olma durumu ile ADBÖ puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (sırasıyla p=0,011, p=0,025, p=0,001, p<0,001, p=0,044, p<0,001, p=0,009, p=0,015). Katılımcıların cinsiyeti, mesleği, gelir durumu, sigara kullanma durumu, sağlık yaşam ile ilgili doktora danışma durumu, sağlıklı beslenmeyi araştırma durumu ve düzenli uykuya sahip olma durumu ile de KHRFBD ölçeği puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmiştir (sırasıyla p=0,005, p=0,023, p=0,022, p=0,014, p=0,044, p<0,001, p=0,002). Katılımcıların yaşı ile ADBÖ puanı arasında pozitif yönlü korelasyon bulunmuştur.
Sonuç: Sağlıklı yaşam ile ilgilenip, uygulayanlar ile kadın katılımcıların, ADBÖ ve KHRFBD ölçek puanları diğerlerine göre daha yüksek bulunmuştur. Akdeniz tipi beslenme şeklinin günlük yaşamla bütünleştirilmesi gerekir. Özellikle zeytinyağı tüketimine dikkat edilmelidir. Bu yönde aile hekimlerinin bireyleri doğru bir şekilde yönlendirmesi gerekir. Aynı zamanda aile hekimlerinin kardiyovasküler risk faktörlerini hastalarına anlayabileceği şekilde anlatması ve bu yönde gereken sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını uygulatmaya teşvik etme yönünde girişimlerde bulunması faydalı olacaktır.
Anahtar kelimeler: Akdeniz diyeti, Kardiyovasküler hastalık risk faktörü bilgi düzeyi, Sağlık yaşam

Abstract:
Introduction and Aim: A healthy diet prevents diseases with high mortality such as CVD and stroke. One of the most suitable and beneficial diets in terms of health is the Mediterranean diet. The aim of this study is to examine the Mediterranean diet compliance and cardiovascular disease risk factor knowledge level sof the patients who applied to the Dicle University Faculty of Medicine family medicine out patient clinicand the relation ships between them.
Materials and Methods: Our research was designed as a descriptive-cross-sectional study and 337 people participated in the study. A 19-question sociodemographic data form, 14-question Mediterranean diet adherence scale (MEDAS) and 28-question cardiovascular disease risk factor knowledge level (CARRF-KL) scale were used with in the scope of the study. SPSS statistics 24.0 program was used for statistical analysis.
Results: The total meanscore of ADBÖ of the participants in our study was 6.4±1.9 (4-12), and the mean score of the CARRF-Kl scale was determined as 20.4±3.8 (6-27). There was no statistically significant relationship between MEDAS and CARRF-KL scores. In our research, a statistically significant difference was found between the MEDAS score and the participants' gender, income, regular exercise status, screen time, searching for healthy nutrition, frequently comsuming fast-food, perception of being happy and regular sleeping conditions (respectively p=0.011, p=0.025, p=0.001, p<0.001, p=0.044, p<0.001, p=0.009, p=0.015). There was a statistically significant difference between the CARRF-KI score and the participants' gender, occupation, income, smokingstatus, consulting a doctor about health, searching for healthy nutrition, regular sleeping conditions (respectively p=0.005, p=0.023, p=0.022, p=0.014, p=0.044, p<0.001, p=0.002). A positive correlation was found between the age of the participants and the MEDAS score.
Conclusion: Participants who were interested in and practiced healthy living and female participants had higher MEDAS and CARRF-KL scale scores compared to the others. The Mediterranean type of diet should be integratedin to daily life. Particular attention should be paid to olive oil consumption. In this direction, family physicians should guide individuals correctly. At the same time, it may be beneficial for family physicians to explain cardiovascular risk factors to their patients in a way they can under stand and to encourage them to practice the necessary healthy life style behaviors in this direction.
Keywords: Mediterranean diet, Cardiovascular disease risk factor knowledge level, Healthy life