Ekonomik kriz ve endüstri ilişkileri (genel olarak dünyada ve Türkiye'de)
The economic crisis and industrial relations  (in general in the world and in Turkey)
Yazar: FAHRİ BİLAL YANKIN
Danışman: PROF. DR. TOKER DERELİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1999
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Dünya ekonomisinde sanayi devriminden bu yana birçok ekonomik kriz yaşanmıştır. Bu krizler, ekonomi üzerindeki etkileri yanı sıra önemli sosyal ve siyasal sonuçlar doğurması nedeniyle, kapitalist toplumların ortaya çıkışından sonra değişik doktrinlerin temel tartışma konularından birini oluşturmuştur. 
Ekonomik krizler toplumun tüm kesimlerini olumsuz yönde etkilemektedir. Bu arada çalışma yaşamı bundan payını almakta, özellikle çalışanlar oldukça ağır bedeller ödemektedirler. Ekonomik krizler durgunluğa, işletmelerin kapanmasına, iflaslara ve faaliyetlerin durdurulmasına yol açmakta, doğal olarak işletme sahipleri için olumsuz koşullar ortaya çıkmaktadır. Buna bağlı olarak işsizlik oranları yükselmekte ve geniş yığınların yoksullaşması artmaktadır. Bütün bu olgular çalışma ilişkilerini, daha teknik bir ifade ile endüstri ilişkilerinde yaşanan sorunları artırmaktadır. Ekonomik kriz nedeniyle çalışanların reel ücretlerinde genel olarak bir gerileme yaşanmakta, çalışma koşulları işçiler aleyhine ağırlaşmaktadır. Bu arada endüstri ilişkilerindeki çatışmalar ve gerilim artmakta, ayrıca sendikalar üye kaybına uğramakta ve daha çok savunma pozisyonunda kalmaktadırlar. Toplumsal yaşamın önemli dönemeçlerini oluşturan ekonomik krizlerin, endüstri ilişkilerinde belli bir değişim ve dönüşüme yol açtığı görülmektedir. Bunu son çeyrek yüzyıl içinde yaşanan krizlerde de görmek olasıdır. Bu değişim kimi ülkede sendikaların sistemden tasfiyesine yönelik çabalar şeklinde, bazı ülkelerde de sosyal partnerler arasında işbirliği şeklinde kendini göstermiş, bu arada sosyal diyalog ve neo korporatizm gibi kavramlar önem kazanmıştır. 
Türkiye ekonomisi de dünyada yaşanan krizlerden önemli ölçüde etkilenmiştir. Ortaya çıkan son krizlerin faturası yine çalışan kesimin üzerine yıkılmıştır. Çok sayıda işçi işsiz kalırken, reel ücretleri düşmüş, gelir dağılımı bozulmuş ve yoksullaşma artmıştır. Türkiye'de de sendikalar önemli ölçüde güç ve üye kaybetmiş, endüstri ilişkilerinden kaçış hızlanmış ve kayıt dışı sektör genişlemiştir. Bu arada, sosyal diyalogun önemi vurgulanırken, bilhassa işveren kanadının çabasıyla "esneklik" konusu daha sık gündeme getirilir olmuştur.
Bu çalışmanın amacı, ekonomik krizlerin çalışma yaşamı ve endüstri ilişkilerini olumsuz yönde etkilediğini, aynı zamanda endüstri ilişkileri sisteminde belli bir değişim hatta bazen değişim yarattığını yaşanan kriz örnekleriyle ortaya koymaktır.

Anahtar kelimeler: Ekonomik kriz, endüstri ilişkileri, sosyal diyalog, değişim, dönüşüm

Abstract:
Since the industrial revolution, many in the world economy has experienced economic crisis. This crisis, as well as their impact on the economy due to give birth to important social and political results after the emergence of capitalist society has created one of the main issues discussed in the various doctrines.
Economic crisis affects all segments of society in a negative way. Meanwhile, work life takes its share, especially employees pay quite a heavy price. The economic crisis and recession, businesses collapse, leads to bankruptcy and suspension of activities naturally arises unfavorable conditions for business owners. Accordingly, rising unemployment and increasing impoverishment of the broad masses. All these cases labor relations, increase the problems experienced in the more technical words, the industrial relations system. Is experiencing a general decline in real wages of employees due to the economic crisis, working conditions are aggravated against the workers. Meanwhile, increasing tension and conflict in industrial relations, as well as trade unions are losing members and remain in the more defensive position. The economic crisis constitute the major turning point of social life, it seems to lead to a certain change and transformation in industrial relations. It is possible to see in this crisis in the last quarter century. This change in the form of efforts to purge the system of trade unions in some countries, some countries have manifested themselves in the form of cooperation between the social partners, in the meantime has gained importance of social dialogue and concepts such as neo-corporatism.
Turkey's economy is significantly affected by the crisis in the world. The bill still arising in the recent crisis on the working class was destroyed. Too many workers unemployed, while the real wages have fallen, income distribution and increased the impoverishment. Trade unions have lost considerable power in Turkey and members escape from the accelerated industrial relations and the informal sector has expanded. Meanwhile, it highlighted the importance of social dialogue, particularly through the efforts of the employers' side "flexibility" issue has been raised more frequently
The purpose of this study, working life and the economic crisis that adversely affect industrial relations, but also in industrial relations is to determine the sample crises that create change and sometimes change in a certain system.

Keywords: Economic crisis, industrial relations, social dialogue, change, transformation