Türkiye'de dövize dayalı vadeli işlem sözleşmeleri takası ve uygulaması
The clear of currency futures and the relative applications in turkey
Yazar: CEYDA KARAN
Danışman: PROF.DR. ERİŞAH ARICAN
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Sermaye Piyasası ve Borsa Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Bankacılık = Banking

Özet:
Döviz kurlarında ortaya çıkan dalgalanmalar sonucu döviz cinsinden varlık veyükümlülüge sahip olan kisi ve kuruluslar bundan olumsuz etkilenmekte bu amaçla türevpiyasalara yönelmektedirler. Bireylerin, kurumların aldıkları yatırım kararlarında gelecektekidöviz kurlarını riskten korunmak amacıyla bugünden tahmin etmek istemesi sonucu olarakgelistirilen türev ürünler olarak adlandırılan forward, futures, opsiyon ve swap sözlesmeleri vebu ürünlerin islem gördügü piyasalar son yıllarda yaygın olarak kullanılır hale gelmistir.Dövize dayalı vadeli islemler(futures) olarak adlandırılan sözlesmeler de türev piyasasıenstrümanlarından biridir. Yatırım,korunma, ve arbitraj amaçlı olarak kullanılan busözlesmeler Türkiye'de organize bir borsanın kurulmasıyla birlikte daha yaygın halegelmistir.Türkiye'de Dövize Dayalı Vadeli slemler Takası ve Uygulaması adı altındahazırlanan bu çalısmada dövize dayalı vadeli islemlerin genel özellikleri, kullanım alanları,avantajları ve ülkemizde yeni olan bu piyasanın takas sistemi Takasbank temel alınarakanlatılmaya çalısılmıstır. Ülkemizde vadeli islemlerin takası Takasbank tarafından yerinegetirilmekte olup takas merkezi bu islemlerde alıcıya karsı satıcı satıcıya karsı alıcı olarakgarantörlük görevi üstlenmekte aynı zamanda üyelerden aldıkları teminatları günlük fiyatdegisikliklerine baglı olarak günlük olarak degerlemektedir. Takasbank hem merkezi takas,hem merkezi saklama hizmeti vermektedir.Çalısmada ayrıca gelismekte olan ülkelere örnek olarak Türkiye ile benzer yapısalözellikler gösteren Brezilya Vadeli slemler Borsası'na iliskin bilgilere de yer verilmistir.Çalısmada izlenen yöntem genel olarak döviz vadeli islem sözlesmeleri, takası veisleyisi ile ilgili olarak veri taraması agırlıklı olmustur. Bu konuda özellikle VOBAS'a(Vadeli slem ve Opsiyon Borsası),ve Takasbank'a ait veri, doküman ve genelgelerkaynakların önemli bir bölümünü olusturmusturAnahtar Kelimeler:Dövize Dayalı Vadeli slem Sözlesmeleri,Riskten KorunmaYolları, Teminatlandırma ,Takas Merkezi

Abstract:
In the result of the fluctuations in the currency rates, the persons who have assets andliabilities with the currency are effected negatively from this and for this reason they orientatethemselves to the derivative financial instruments. In order to prevent the individuals and theestablishments from the future risks related to their decisions for the investments and in theresult of having desire to be able to forecast from today, the derivate products named asforward, futures, option and swap transactions and the markets which make these instrumentsoperative have become to be used widely used during the recent years. Currency basedforward transactions which are named as `?futures?? are also part of the derivative marketinstruments. These agreements are used for the purposes of investment, protection andarbitration and they have become expansively used together with the establishment of anorganized exchange market in Turkey.In this work which is prepared for The Clear of Currency Futures and the relativeApplications in Turkey, the general characteristics of the currency futures, their using areas,advantages and the clear system which is new in our country are tried to be explained on thebasis of Takasbank(Istanbul Stock Exchange Settlement and Custody Bank Inc). In ourcountry, the clear of the currency futures are executed by Takasbank and the clearing centerhas the duty of being the guarantor of the seller against the buyer and the guarantor of thebuyer against the seller and at the same time, the bank evaluates the guaranties provided bythe members based on the daily price changes. Takasbank provides the services of bothcentral clear and also central safe keeping.In the work, the information related to Brasil?s Derivative Market is also given as thesample of the developing countries having the similar structural characteristics with Turkey.In the work, the followed methodologies are chosen in general to be currency futures clearsystem and the data scanning related to the work ups and these methodologies have theweighted content of the work.In this subject; the data, documents and the circular letters of VOBAS (Derivative andOption Market) and Takasbank have specially configured the important part of the resources.Keywords :Currency Futures , Ways of Risk Protection, Assurance, Clearing Center.