Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunda hiperaktivite /dürtüsellik semptom şiddeti ile wechsler çocuklar için zekâ ölçeği-4 faktör yapısı ilişkisinin incelenmesi: Boyutsal bir yaklaşım
An investigation of the relationship ofhyperactivity/impulsivity symptoms and wechslerintelligence scale for children–4 factor structure inattention‐deficit/hyperactivity disorder: A dimensionalapproach
Yazar: MUSTAFA DİNÇER
Danışman: PROF. DR. MEHMET AYHAN CÖNGÖLOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Dürtüsel davranış = Impulsive behavior ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Zeka testleri = Intelligence tests ; Zeka ölçümü = Intelligence scale ; Çalışma belleği = Working memory ; Ölçekler = Scales ; İşlemleme hızı = Process speed ; İşlemleme hızı = Process speed

Özet:
Amaç: Literatürde, dikkatsizlik ve aşırı hareketlilik/dürtüsellik belirtilerine ek olarak, DEHB'li çocukların belirli bilişsel bozukluklar sergilediği kapsamlı bir şekilde bildirilmiştir. Bu çalışma; daha önce DEHB ile ilgili ilaç tedavisi kullanmamış DEHB'lilerde, klinik spektrum göz önüne alınarak, Aşırı Hareketlilik/Dürtüsellik semptomları ile WISC-IV ile değerlendirilen bilişsel profiller arasındaki ilişkiyi araştırmak amacıyla planlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada; 6-13 yaş aralığında olup, DSM-5 tanı ölçütlerine göre DEHB tanısı alan, klinisyen tarafından Aşırı Hareketlilik/Dürtüsellik ve Dikkat Eksikliği belirti sayıları belirtilen, WISC-IV uygulanmış olup öncesinde psikotrop kullanmamış 60 çocuk ve ergenin verileri incelenmiştir. WISC-IV, DSM-5 DEHB belirtileri, CEDÖ-YU ve CÖDÖ-YU sonuçlarının birbirleriyle ilişkisi incelendi.
Bulgular: İHDP'nin ile Aşırı Hareketlilik/Dürtüsellik belirtileri istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönde ilişkilidir. Yaş ile İHDP arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönde ilişki saptandı. Dönüştürülmüş puanlardan, ÇBDP en zayıf bilişsel alan olarak değerlendirildi. CÖDÖ-YU Dikkatsizlik alt ölçekleri ile AAYDP arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönde ilişki saptandı.
Sonuç: DEHB'li çocuklarda; Aşırı Hareketlilik, Gps'nin dar bilişsel alanlarından biri olabilir. CHC kuramına göre; Gs olarak değerlendirilen İHDP ile pozitif yöndeki ilişki düzeyi bu sebeple ortaya çıkmış olabilir. Aşırı Hareketlilik/Dürtüsellik belirtileri hemen her bağlamda yüksek düzeyde ilişkili bulunurken, dikkat eksikliği belirtileri değişkenlik göstermektedir. Ayrıca, klinisyen, ebeveyn ve öğretmenin belirttiği semptom kümeleri ile bilişsel alanlar arasında ortaya çıkan ilişkiler; bağlama ve ortama göre ortaya çıkan bilişsel ve davranışsal semptomların değerlendirilmesinin, DEHB'nin fenotiplemesinde faydalı olabileceğini düşündürmektedir.

Abstract:
Aim: It has been extensively reported in the literature that children with ADHD exhibit certain cognitive impairments in addition to symptoms of inattention and hyperactivity/impulsivity. In this study, we aimed to evaluate the relationship between the symptoms of hyperactivity/impulsivity and the cognitive profiles evaluated with WISC-IV in ADHD patients who have not used medication related to ADHD before, considering the clinical spectrum.
Materials and Methods: In the study; The data of 60 children and adolescents between the ages of 6-13 who were diagnosed with ADHD according to DSM-5 diagnostic criteria, the number of symptoms of Hyperactivity / Impulsivity and Attention Deficit were reported by the clinician, and WISC-IV was administered but who had not used psychotropes before. The relationship between the results of WISC-IV, DSM-5 ADHD symptoms, CPRS-R/L and CTRS-R/L were compared each other.
Results: There is a statistically significant and positive correlation between the symptoms of Hyperactivity/Impulsivity. A statistically significant negative correlation was found between age and PSI. WMI stood out as the most frequently reported weakness among the four index scores. A statistically significant negative correlation was found between the CTRS-R/L inattention subscales and the PCI.
Conclusion: For children with ADHD; Hyperactivity can be one of the narrower cognitive areas of Gps. According to the CHC theory; The level of positive relationship with the PSI, which is evaluated as Gs, may have emerged for this reason. Symptoms of Hyperactivity / Impulsivity are highly correlated in almost every context, while symptoms of attention deficit vary. In addition, the relationship between the clusters of symptoms stated by the clinician, parent and teacher and the cognitive domains; It suggests that the evaluation of cognitive and behavioral symptoms arising according to context and environment may be useful for phenotyping ADHD.