Zorunlu kitlesel göçler ve toplumsal uyum sürecinde dinin rolü: Suriyeli sığınmacılar örneği
Forced mass migrations and the role of religion in the process of social cohesion: The case of Syrian refugees
Yazar: RAMAZAN ÇINAR
Danışman: PROF. DR. İHSAN ÇAPCIOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din anlayışı = Understanding of religion ; Sosyokültürel uyum = Sociocultural adaptation ; Zorunlu göç = Forced emigration

Özet:
21. yüzyıla damgasını vuran uluslararası zorunlu göç olgusu; ulusal güvenlik, uluslararası ilişkiler, sosyo-politik dengeler ya da demografik açılardan ele alınması gerektiği kadar meydana getirdiği toplumsal hareketlilik bağlamında sosyolojik boyutlarıyla da incelenmeye muhtaçtır. Büyük ivme kazanan uluslararası kitlesel insan hareketliliği nedeniyle farklı toplumsal grupların bir arada yaşamasının imkânı araştırmacıların ilgisini celbetmektedir. Bu minvalde toplumsal uyum süreci göç olgusunun incelenmesi gereken en önemli noktalarından birisi olarak öne çıkmaktadır.  Toplumsal kabul ile doğru orantılı olan entegrasyonun temel dinamikleri arasında yer alan ve sosyal teması güçlendiren dinî ve kültürel yakınlığın süreci nasıl şekillendirdiği de dikkatle ele alınmaya ve araştırılmaya muhtaçtır.
Giriş ve üç bölümden oluşan bu çalışmada, toplumsal uyum sürecinde dinin rolü tartışılmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde göç olgusuna dâir kavram ve kuramlar ele alınarak göçmenin süreçteki rolü irdelenmiştir. Toplumsal uyum ve din ilişkisinin ele alındığı ikinci bölümde ise kültür, kimlik, küreselleşme, diaspora, getto ve sosyal temas gibi pek çok olgunun gruplar arası etkileşime etkisi açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise Ankara İlinde ikamet eden Suriyeli sığınmacılar örneklemi üzerinden ortak dinî inanç ve pratiklere sahip farklı etnik grupların bir arada yaşamasının imkânı ve boyutları incelenmiştir.

Abstract:
The phenomenon of international forced migration that has marked the 21st century needs to be examined not only in terms of national security, international relations, socio-political balances or demographic aspects, but also in terms of its sociological dimensions within the context of the societal mobility it has generated. The rapid increase in international mass human mobility has attracted the attention of researchers regarding the possibility of different societal groups living together. In this context, the process of social cohesion becomes one of the most important points to be examined in the study of migration. The process of integration, which is directly proportional to social acceptance and strengthens social interaction and how it shapes the process of religious and cultural proximity, also needs to be carefully considered and researched.
This study, consisting of an introduction and three sections, discusses the role of religion in the process of social cohesion. In the first section of the study, concepts and theories related to the phenomenon of migration are discussed, and the role of migrants in the process is analyzed. In the second section, which deals with the relationship between social cohesion and religion, the impact of various factors such as culture, identity, globalization, diaspora, ghetto, and social interaction on inter-group dynamics is explained. In the final section of the study, the possibility and dimensions of different ethnic groups with shared religious beliefs and practices living together are examined through the example of Syrian refugees residing in Ankara province.