Kanserli hastaya bakım verenlerin cinsiyetine göre bakım yükü ve baş etme biçimlerinin belirlenmesi
Determination of care burden and coping styles in caregivers of cancer patients by gender
Yazar: NAZLI ÖZBEK
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE KILIÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Bakım verenler = Caregivers

Özet:
Bu araştırma kanserli hastaya bakım verenlerin cinsiyete göre bakım yükü ve baş etme biçimlerinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı tipte planlanmıştır. Araştırma, Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi (GEAH) Tıbbi Onkoloji Klinik ve Kemoterapi Ünitesinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini Aralık 2017 – Mayıs 2018 tarihleri arasında GEAH Tıbbi Onkoloji Klinik ve Kemoterapi Ünitesine başvuran kanserli hastaya bakım veren 200 hasta yakını oluşturmuştur. Veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan Hastaya ve Bakım Verene Ait Bilgi Formu, Zarit Bakım Yükü Ölçeği (ZBYÖ) ve Başa Çıkma Stilleri-Kısa Formu (BÇSÖ-KF) ile toplanmıştır.  Araştırmaya katılan bakım verenlerin %55'i kadın, %45'i erkektir. Kadınların %46,4'ü hastanın çocuğu; erkeklerin %50'si hastanın eşidir. Kadınların bakım için hastaya daha fazla zaman ayırdığı belirlenmiştir. Kadınlar ve erkeklerin benzer şekilde bakım verirken işle ilgili, maddi, aile içi etkileşimlerde, fiziksel, psikolojik ve sosyal sorunları yaşadıkları belirlenmiştir. İşle ilgili, fiziksel ve psikolojik sorunları kadınların erkeklerden daha fazla yaşadığı saptanmıştır. Kadınların cinsiyetin bakım verme durumunu etkilediğini erkeklere göre daha fazla düşündükleri belirlenmiştir. Ayrıca kadınların hastalarının kişisel bakımını, beslenmesini, hem ev hem hastane işlerini erkeklere göre daha rahat yapabildiklerini düşündükleri belirlenmiştir. Kadınların %48'inin, erkeklerin %40'ının bakım yükünü hafif olarak algıladıkları belirlenmiştir, cinsiyetler arasında fark bulunmamıştır. Kadın ve erkeklerin en fazla sorun odaklı baş etme biçimi kullandıkları belirlenmiştir, cinsiyetler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. Kanser hastalarına bakım veren kadın ve erkeklerin bakım verirken işle ilgili, maddi, fiziksel ve psikolojik sorunları kadınların erkeklere göre anlamlı derecede daha fazla yaşadığı belirlenmiştir. Her iki cinsiyetteki bakım verenlerin hafif düzeyde bakım yükü algıladıkları saptanmıştır. Kadın ve erkeklerin en fazla sorun odaklı baş etme biçimi kullandıkları tespit edilmiştir.

Abstract:
This study was conducted in order to determine the effect of gender on care burden and coping styles in caregivers of cancer patients; designed as descriptive. The research was carried out in Gulhane Training and Research Hospital (GEAH) Medical Oncology Department Clinic and Chemotherapy Unit. The sample of the research consists of 200 caregivers of cancer patients who applied to GEAH Medical Oncology Department Clinic and Chemotherapy Unit between December 2017 and May 2018. The data was collected by using the Patient and Caregiver Information Form that prepared by the researcher, Zarit Burden Interview and Brief Cope Inventory.  To begin with, it's found that 55% of the caregivers are women while 45% of the caregivers are men. 46.4% of the female caregivers are the patient's child and 50% of the male caregivers are the patient's partner. It's determined that women spend more time on patient care. Moreover, it's revealed that women and men experience work-related, economic, physical, psychological and social problems as well as change in family interactions while giving care similarly. In this regard, work-related, economic, physical and psychological problems are found to be more common among women than men. Furthermore, it's determined that women thought that gender affects the condition of care giving than men. It's identified that women thought that they can do patient's personal care, nutrition, home and hospital work better than men. Besides, it's determined that 48% of the women and 40% of the men perceive the care burden as mild, but there's no difference between the genders. It's found out that women and men use the most problem-oriented coping styles, but there's no statistically significant difference between the genders. It's found out that women and men who are the caregivers of cancer patients experience work-related, economic, physical and psychological problems and that these problems are found to be more common among women than men at a significantly. It's determined that both women and men use the most problem-oriented coping styles.