Türkiye sağlık sisteminde finansal sürdürülebilirlik: Paydaş görüşleri ve değerlendirmeleri
Financial sustainability in Turkey's health system: Views and assessments of stakeholders
Yazar: ÖZLEM ÖZER
Danışman: DOÇ. DR. HASAN HÜSEYİN YILDIRIM
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Finansal sürdürülebilirlik = Financial sustainability ; Sağlık sistemleri = Health systems ; Sürdürülebilirlik = Sustainability

Özet:
Sağlık sisteminin sürdürülebilirliği için birçok hükümet, sınırsız olan ihtiyaçlar ile sınırlı olan finansal kaynaklar arasında ortaya çıkabilecek sorunlarla baş etmeye çalışmaktadır. Finansal sürdürülebilirlik  "kendi kendine yeterlilik" olarak ifade edilmektedir ve elde edilen gelirlerle sağlık giderlerinin karşılanabilmesi anlamına gelmektedir. Finansal sürdürülebilirlik için yeterli miktarda gelir veya kazanç elde etme ve maliyet kontrolü gereklidir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de sağlık sisteminin finansal sürdürülebilirliği konusunda paydaşların görüşlerini belirlemek, bu görüşlerden hareketle değerlendirmeler yapmak ve Türkiye'nin bu yöndeki politikalarına yönelik önerilerde bulunmaktır. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden birisi olan bireysel görüşme tekniği kullanılmıştır ve görüşme sonucunda elde edilen nitel veriler içerik analizi yöntemi ile değerlendirilmiştir. Çalışmada amaçlı örnekleme yöntemi kullanılarak toplam 108 kişiye ulaşılmıştır. Elde edilen nicel veriler SPSS 20 programı ile nitel veriler ise Maxqda 11 programı ile analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda paydaşların önemli bir bölümünün Türkiye Sağlık Sistemi'nin finansal açıdan sürdürülebilir olmadığını düşündükleri belirlenmiştir. Paydaşlar Türkiye Sağlık Sistemi'nde finansal sürdürülebilirliği sağlamaya yönelik olarak özellikle koruyucu sağlık hizmetlerine önem verilmesi, mevcut teminat paketinin gözden geçirilerek gerekli düzenlemelerin yapılması ve sevk zincirinin mutlaka hayata geçirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Paydaşların büyük bir çoğunluğu finansal sürdürülebilirlik konusunda ortaya çıkan engellerin/risklerin en çok politik/siyasi engellere dayalı olduğunu belirtmiştir. Paydaşların %37,35'i tamamlayıcı sağlık sigortasına olumlu bulmamakta ancak buna rağmen tamamlayıcı sağlık sigortasının finansal sürdürülebilirliği katkıda bulunacağını düşünmektedir. Paydaşların finansal sürdürülebilirliği sağlama konusunda en fazla katılmış olduğu ifadeler "sağlık hizmetlerinin gereksiz veya kötüye kullanımını engellemek" (4,44), "kayıt dışı ekonomi ile etkili bir şekilde mücadele etmek" (4,41) iken, en az katıldıkları ifadeler "sağlık hizmetleri sunumunu özelleştirmek" (2,14) ve "sağlık finansmanını özelleştirmek" (2,17) ifadeleri olmuştur.



Anahtar Sözcükler
Sürdürülebilirlik, Finansal Sürdürülebilirlik, Sağlık Sistemlerinde Finansal Sürdürülebilirlik,
Türkiye Sağlık Sistemi, İçerik Analizi

Abstract:
Many of governments have coped with the problems which may occur due to unlimited wants and limited financial sources for the sustainability of healthcare system. Financial sustainability is described as 'self-sufficiency' and means to be able to cover health expenses by incomes which are acquired. For financial sustainability it is required to have enough incomes or profit and cost-control. The aim of this study is to determine views of stakeholders about the financial sustainability of healthcare system in Turkey, to carry out the evaluation via these views and to make suggestions towards the relevant policy of Turkey. In the study the method of individual interviews which is one of the qualitative research methods was used and the qualitative data acquired from the result of interviews was evaluated by content analysis method. 108 people in total were included into the research via the method of purposeful sampling. The quantitative data acquired was analyzed by SPSS 20; on the other hand, the qualitative data was analyzed by Maxqda 11 program. As a result of the study, it is stated that an important part of the stakeholders think that there is no financial sustainability of healthcare system in Turkey. The stakeholders stated that particularly preventive health service should be placed importance for providing the financial sustainability in Turkey's Healthcare System, required arrangements should be done by looking through the available assurance package and referral chain should be definitely put into practice. Most of the stakeholders stated that the problems or risks occurring in financial sustainability are based on mostly political and diplomatic set-backs. %37,35 of the stakeholders do not lean towards complementary health insurance; however, they think that health insurance can contribute in financial sustainability. While the most agreed statements about maintaining financial sustainability by the stakeholders are "preventing unnecessary usage or abuse of health services" (4,44) and "tackling grey economy effectively" (4,11), the least agreed statements are "privatizing healthcare delivery" (2,14) and "privatizing healthcare financing" (2,17).




Key Words
Sustainability, Financial Sustainability, Financial Sustainability in Health Systems, Turkey
Health System, Content Analysis