Psikotik bozukluğu olan çocuk ve ergenlerde yapısal düşünce bozukluğu ile bilişsel işlev ve sosyal bilişin ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between formal thought disorder with cognitive function and social cognition in children and adolescents with psychotic disorder
Yazar: DENİZHAN TANYOLAÇ
Danışman: PROF. DR. GÜL KARAÇETİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Nörobilişsel hastalıklar = Neurocognitive disorders ; Psikotik bozukluklar = Psychotic disorders

Özet:
AMAÇ: Çalışmamızın amacı, Psikotik Bozukluk tanılı çocuk ve ergenlerde yapısal düşünce bozuklukları ile nörobilişsel işlev ve sosyal biliş ilişkisini değerlendirmektir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırmamıza psikotik bozukluk tanılı 118 olgu ve 30 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Araştırmacı tarafından hazırlanan olgu rapor formu aracılığıyla ailelerden ve çocuklardan sosyodemografik bilgiler edinilmiştir. Olgu ve sağlıklı kontrollere Klinik Global İzlenim Ölçeği (KGİ-Ş), Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), Kısa Negatif Semptom Ölçeği (BNSS), Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği (CDRS), Duygu Düzenleme Güçlükler Ölçeği (DDGÖ), Prozodik Konuşma Ölçeği, Düşünce ve Dil Bozukluğu Ölçeği (TALD) ve Premorbid Uyum Ölçeği (PAS) uygulanmıştır. Nörobilişsel özellikler ve sosyal biliş; Rey İşitsel Sözel Öğrenme Testi, Sayı Sembol Testi, Kontrollü Sözcük Çağrışım Testi, Kategorik Akıcılık Testi, İşitsel Üçlü Sessiz Harf Sıralaması, Görsel Kopyalama Testi, Stroop Testi, İz Sürme Testi, Gözlerden Zihin Okuma Testi, Yüzler Testi, Gaf Testi ile; Premorbid İşlevsellik ve Kristalize Zeka WISC-R ve WAIS-R genel bilgi alt testleri aracılığı ile değerlendirilmiştir.
BULGULAR: 148 çocuk ve ergen (118 olgu ile 30 sağlıklı kontrol) çalışmaya dahil edilmiştir. Olgu grupları, şizofreni (n=79) ve diğer psikotik bozukluklar (n=39) şeklinde iki ayrı grup olarak oluşturulmuştur. Psikotik bozukluğu olan çocuk ve ergenlerde kontrol grubuna göre yapısal düşünce bozuklukları, nörobiliş ve sosyal biliş alanlarında anlamlı derecede daha fazla bozulma olduğu saptanmıştır. Olgu grubunda TALD-toplam pozitif puanı ile negatif semptomlar arasında pozitif yönde ilişki olduğu gösterilmiştir. Negatif yapısal düşünce bozukluklarının; global biliş, sözel ve görsel bellek, işlem belleği, sözel akıcılık, yürütücü işlevler ve sosyal biliş-zihin kuramı ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Pozitif yapısal düşünce bozukluklarının ise nörobilişsel işlevler ve sosyal bilişle ilişkisi gösterilememiştir. Pozitif yapısal düşünce bozukluğu olan ancak negatif yapısal düşünce bozukluğu olmayan olguların, negatif yapısal düşünce bozukluğu olan olgulara göre daha yüksek premorbid ve nörobilişsel işlevlere sahip olduğu tespit edilmiştir. 
SONUÇ: Psikotik bozukluk olgularında görülen nörobilişsel alanlardaki bozulmanın kontrol grubuna göre geniş etki boyutunda olduğu saptanmıştır. Psikoaktif madde kullanımı ile yapısal düşünce bozuklukları arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Pozitif yapısal düşünce bozukluğu olan olguların, negatif yapısal düşünce bozukluğu olan olgulara göre daha yüksek premorbid ve nörobilişsel işlevlere sahip olduğu gözlenmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Psikotik Bozukluk, Nörobiliş, Sosyal Biliş, Yapısal Düşünce Bozukluğu

Abstract:
PURPOSE: Our study aims to evaluate to relation of formal thought disorder with neurocognitive function and social cognition in children and adolescents with Psychotic Disorder.
MATERIALS AND METHODS: Our research included 118 patients diagnosed with psychotic disorder and 30 healthy controls. Sociodemographic information was taken from children and their parents who participated in the study, using a sociodemographic data form prepared by the researcher. Clinical Global Impression Scale (CGİ-S), Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS), Brief Negative Symptom Scale (BNSS), Calgary Schizophrenia Depression Scale, Emotion Regulation Difficulties Scale, Prosodic Speech Scale, Thought and Language Disorder  Scale (TALD) and Premorbid Adjustment Scale (PAS) were applied to patients and healthy controls. Neurocognitive and Social cognitive properties were evaluated with Rey Auditory Verbal Learning Test, Digit Symbol Test, Controlled Word Association Test, Category Fluency Test, Auditory Consonant Trigrams, Visual Copy Test, Stroop Test, Trail Making Test, Reading Mind Eyes Test, Faces Test, Faux Test; premorbid functioning and crystallized intelligence were evaluated with ınformation subtests of the WISC-R and WAIS-R.
RESULTS: 148 children and adolescents (118 cases and 30 controls) were included in the study. Case groups were formed as two separate groups: schizophrenia (n=79) and other psychotic disorder (n=39). Formal thought disorders, neurocognition, and social cognition were significantly impaired in children and adolescents with psychotic disorders compared to the control group. A positive correlation was shown between the total positive score of the TALD and negative symptoms. Negative formal thought disorders were shown to be associated with global cognition, verbal and visual memory, working memory, verbal fluency, executive functions and social cognition-theory of mind. Positive formal thought disorders were not shown to be associated with neurocognition and social cognition. Cases with positive formal thought disorders but no negative formal thought disorders were found to have better premorbid and neurocognitive functioning than cases with negative formal thought disorders.
CONCLUSION: It was found that the impairment of neurocognitive areas in patients with psychotic disorder had a wide effect size compared to the control group. No significant relationship was found between psychoactive substance use and formal thought disorders. It was observed that cases with positive formal thought disorders had better premorbid and neurocognitive functioning than cases with negative formal thought disorders.
Key Words: Psychotic Disorder, Neurocognition, Social Cognition, Formal Thought Disorder