Lise öğrencileri için Empatik Dinleme Ölçeği'nin geliştirilmesi
Developing the Empathic Listening Scale for high school students
Yazar: NAZAN TELLİ
Danışman: DOÇ. DR. NAHİT ERDEM KÖKER
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Dinleme = Listening ; Dinleme becerisi = Listening skill ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Empatik beceri = Empathic skill ; Lise öğrencileri = High schools students ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Mevcut tez çalışması kapsamında  geliştirilmiş olan ölçek, lise öğrencilerinin gerek okul ve sınıf içi iletişimlerinde, gerekse aile ve çevreleriyle olan ilişkilerinde sergiledikleri empatik dinleme düzeylerinin tespit edilmesini sağlayarak, öğrencilere bu becerilerini geliştirme yolunda çalışmalar yapılmasına ortam hazırlayacaktır. İletişimin anahtar davranışı olan empati kurabilmenin ön koşulu olan empatik dinlemenin üst seviyelerde gerçekleştirilebilmesi okullarda daha sorunsuz bir iletişim ortamı oluşturulmasına katkı sağlayacak olması açısından önemlidir. Bu konuda yurtdışında geliştirilip, kullanılan bir kaç ölçek olmasına rağmen (Bodie, 2011; Drollinger, 2005) empatik dinleme ölçeğinin Türkiye'de daha önce geliştirilmemiş bir ölçek olması da bu çalışmanın ihtiyacı karşılamaya yönelik olduğunu göstermektedir. Geliştirilen güvenilir ve geçerli ölçek sayesinde, her bir sınıftaki öğrencinin empatik dinleme düzeyi belirlenebilecek, ve bu sayede okul rehberlik öğretmenleri, özellikle düşük düzeyde çıkan sınıflara yönelik, gerekli tedbirleri alarak, o sınıfların rehberlik programlarında, empatik dinleme becerisine yönelik çalışmalar düzenleyebileceklerdir. Yapılan literatür taraması sonrasında gerçekleştirilen nitel ve nicel araştırma yöntemleri analizleri sonucunda elde edilen  3 boyuttan oluşan 18 soruluk ölçme aracının güvenilirliğine  bakılmak üzere yapılan analizlerde tüm alt faktörlere ait cronbach alpha değerleri (0.84, 0.71, 0.88), önerilen değer olan 0.70'in üzerindedir. Aday ölçeğin genel güvenilirlik alfa değeri 0,91'dir. Tüm bu analizlere göre, ölçeğin güvenilir olduğu, analizler sonucu kabul edilmektedir. 18 maddelik anketin geçerliliğine bakılmak üzere yapılan analizler sonucunda  soruların madde yükleri ve uyum iyiliği değerleri bulunmuştur. Bulunan verilere göre  geliştirilen  18 maddelik ölçeğin  analizler  sonucu   bulunan iyilik  değerleri mükemmel uyum değerlerindedir. Dolayısıyla 18 soru ve 3 boyut ile son halini alan ölçek, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracıdır. Geliştirilen lise öğrencileri için empatik dinleme ölçme aracı sayesinde bu yöndeki bir beceri ölçülebilecek ve gerekliyse geliştirilmesi yönünde tedbirler alınabilecektir. Bu araştırmada geliştirilmiş olan Empatik Dinleme Ölçeği, lise öğrencileri üzerine geliştirildiğinden, farklı bir
örneklem grubu seçilerek geliştirilebilir ve empatik dinleme becerisinin, çatışma yönetimi, stres yönetimi, akran zorbalığının azaltılması, narsisizm, akademik başarı  gibi konular ile ilişkisine bakılabilir.

Abstract:
The scale that is developed within the scope of the current thesis, will prepare students for the development of the ability of empathic listening  by identifying the empathic listening levels of high school students in both their school and classroom communication, as well as their relationships with their family and environment. Performing empathic listening at higher levels, which is a prerequisite for empathy, that is the key behavior of communication, is important in terms of contributing to a more smooth communication environment in schools. Although there are a few scales developed and used abroad in this respect (Bodie, 2011; Drollinger, 2005),  in Turkey there is no scale of empathic listening previously developed which shows that the research serves the purpose. Owing to this reliable and valid scale developed, empathic listening level of each class would be determined and  in this way the guidance teachers of the schools, would organize studies on empathic listening skills in the guidance programs of these classes by taking the necessary precautions especially for low-grade classes. As a result of the qualitative and quantitative research methods analysis performed after the literature review, 18-item questionnaire consisting of 3 dimensions was obtained and in the analysis conducted to searching the reliability of the scale, the cronbach alpha values of all sub-factors (0.84, 0.71, 0.88) were above the recommended value of 0,70. The overall reliability alpha value of the candidate scale was 0,91.  According to all these analyzes, it is accepted that the scale is reliable. As a result of the analyzes conducted to examine the validity of the 18-item questionnaire, item loads and goodness of fit values were found. The goodness of fit values of the 18-item questionnaire, which was developed according to the datas, were found to be in perfect agreement values. Therefore, the scale, which was finalized with 18 questions and 3 dimensions, is a valid and reliable measurement tool. The scale developed for high school students will be able to measure this skill   and, if necessary, precautions  would be taken to improve this skill. Since the Empathic Listening Scale developed in this study is developed on high school students, it can be developed by selecting a different sample group and the relationship between empathic listening skills and  conflict management, stress management, reducing peer bullying, narcissism or  academic achievement can be examined.