Covid-19 hastalarında yüksek frekans odyometrisi sonuçlarının incelenmesi
Investigation of high frequency audiometry results in Covid-19 patients
Yazar: MEHMET HALİT KELEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEBİ MUSTAFA GÜMÜŞ
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
İnsanlar arasında rahatlıkla yayılım göstererek tüm dünyayı etkisi altına alan Koronovirüs Hasatalığı (Corona Virus Disease-2019, COVID-19) pandemiye sebep olan viral kaynaklı bir solunum yolu hastalığıdır. Periferik ve santral işitsel yollara zarar vererek işitme duyarlığının azalmasına çeşitli viral enfeksiyonlar sebep olabilmektedir. COVID-19 ile ilgili literatürde çok sayıda çalışma olmasına rağmen, COVID-19 ile işitme arasındaki araştırmalarda eksiklik mevcuttur. Bu eksikliklerden yola çıkarak hipotezini oluşturduğumuz çalışmamızda COVID-19 geçiren bireylerde yüksek frekans odyometri sonuçlarını gözlemlemek; covid 19 un santral işitme sistemi üzerinde etkilerini incelemek, bu hastalığı geçiren bireylerin odyolojik açıdan karakteristik bulgularını tespit etmek ve bu bireylerin odyolojik takibinin önemine vurgu yapmak amaçlanmıştır.   
Çalışmaya 21 (%34,4) Covid-19 geçirmeyen, 1 kez Covid-19 geçiren 28 kişi (%45,9) ve 2 kez geçirmiş 12 kişi (%19,7) dahil edilmiştir. Covid-19 geçirenlerin 21'inin tedavisinde Favipiravir kullanılmıştır ve sadece 2'si yatarak tedavi olmuştur. Covid-19 geçirmiş hastaların sadece 2'sinde Covid-19'a bağlı belirti bulgu görülmemiştir. 
Ses ölçümleri bakımından Covid-19 geçirmiş olma ve olmama durumu karşılaştırıldığında sadece sol 11.2 kHz (dB) ölçümlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p=0,042). Covid-19 geçirmemiş kişilerin sol 11.2 kHz (dB) ölçüm ortalaması (25,95±17,93) en az bir kez Covid-19 geçirenlerin ortalamasından (16,75±15,59) istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur. 
Hastalarımızın 49 ' unda tinnitus şikayeti bulunmazken, yüzde 93.4 ü sağ kulakta tipA timpanograma sahip iken yüzde 98.4 yine sol kulakta tip A timpanograma sahiptir. Sağ ve sol her iki kulakta da tamamında refleks gözlemlenmiş sağ kulak saf ses ortalaması 11.64, sol kulak saf ses ortalaması 11.61 olarak gözlemlenmiştir. 
Ses ölçümleri bakımından Covid-19 geçirmiş olma ve olmama durumu karşılaştırıldığında sadece sol 11.2 kHz (dB) ölçümlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p=0,042). Covid-19 geçirmemiş kişilerin sol 11.2 kHz (dB) ölçüm ortalaması (25,95±17,93) en az bir kez Covid-19 geçirenlerin ortalamasından (16,75±15,59) istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur. 
Ses ölçümleri bakımından Covid-19 tedavisinde Favipiravir kullanılan ve kullanılmayan hastalar karşılaştırıldığında sadece sağ 14 kHz (dB), sol 12.5 kHz (dB) ölçümlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (sırasıyla p=0,044 ve p=0,030). Covid-19 tedavisinde Favipiravir kullanılan hastaların sağ 14 kHz (dB) ölçüm ortalaması (40,95±20,83) Favipiravir kullanılmayan hastaların ortalamasından (27,16±20,9) ve Covid-19 tedavisinde Favipiravir kullanılan hastaların sol 12.5 kHz (dB) ölçüm ortalaması (28,1±21) Favipiravir kullanılmayan hastaların ortalamasından (15,26±13,99) istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur 
Ses ölçümleri bakımından aşı olma durumları bakımlarından oluşturulan gruplar karşılaştırıldığında sadece sol 9 kHz (dB) ve sol 10 kHz (dB) ölçümlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (sırasıyla p=0,040 ve p=0,046). Her iki ölçüm düzeyinde de sadece Biontech aşısı olanların dağılımları diğer 3 gruptan istatistiksel olarak anlamlı düşük sıra ortalamalarına sahiptir yani daha düşük ölçüm değerlerinde dağılıma sahiptir.

Abstract:
Corona Virus Disease-2019, COVID-19, which spreads easily among people and affects the whole world, is a viral respiratory disease that causes a pandemic. Various viral infections can cause loss of hearing sensitivity by damaging peripheral and central auditory pathways. Although there are many studies in the literature on COVID-19, there is a lack of research between COVID-19 and hearing. In our study, which we hypothesized based on these shortcomings, to observe high frequency audiometry results in individuals who had COVID19; It is aimed to examine the effects of covid 19 on the central auditory system, to determine the audiologically characteristic findings of individuals with this disease and to emphasize the importance of audiological follow-up of these individuals. 
The study included 21 (34.4%) people who did not have Covid-19, 28 people (45.9%) who had Covid-19 once, and 12 people (19.7%) who had it twice. Favipiravir was used in the treatment of 21 of those who had COVID-19, and only 2 were inpatients. Only 2 of the patients who had Covid-19 had no symptoms related to Covid-19. 
In terms of sound measurements, a statistically significant difference was found only in the left 11.2 kHz (dB) measurements (p=0.042) when the status of having or not had Covid-19 was compared. The mean left 11.2 kHz (dB) measurement (25.95±17.93) of people who did not have Covid-19 was found to be statistically significantly higher than the mean (16.75±15.59) of those who had Covid-19 at least once. 
While 49 of our patients did not had tinnitus complaints, 93.4 percent had type A tympanograms in the right ear, and 98.4 percent had type A tympanograms in the left ear. Reflex was observed in both of the right and left ears, and the pure tone average of the right ear was 11.64, and the pure tone average of the left ear was 11.61. 
In terms of sound measurements, a statistically significant difference was found only in the left 11.2 kHz (dB) measurements (p=0.042) when the status of having or not had Covid-19 was compared. The mean left 11.2 kHz (dB) measurement (25.95±17.93) of people who did not have Covid-19 was found to be statistically significantly higher than the mean (16.75±15.59) of those who had Covid-19 at least once. 
In terms of sound measurements, a statistically significant difference was found only in the right 14 kHz (dB) and left 12.5 kHz (dB) measurements (p=0.044 and p=0.030, respectively). The right 14 kHz (dB) measurement mean of the patients who used Favipiravir in the treatment of Covid-19 (40.95±20.83) was higher than the mean of the patients who did not use Favipiravir (27.16±20.9) and the left 12.5 kHz (dB) of the patients who used Favipiravir in the treatment of Covid-19 ) measurement mean (28.1±21) was found to be statistically significantly higher than the mean (15.26±13.99) of patients who did not use favipiravir. 
When the groups formed in terms of vaccination status were compared in terms of sound measurements, a statistically significant difference was found only in the left 9 kHz (dB) and left 10 kHz (dB) measurements (p=0.040 and p=0.046, respectively). In both measurement levels, the distributions of those who have only Biontech vaccine have statistically significantly lower mean rank than the other 3 groups, that is, they have a distribution in lower measurement values.