Hematopoetik kök hücre nakli sonrası inspiratuar kas eğitiminin nefes darlığı, fonksiyonel egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin araştırılması
Effects of inspiratory muscle training on dyspnea, functional exercise capacity and quality of life after hematopoietic stem cell transplantation
Yazar: GÜLŞAH BARĞI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MERAL BOŞNAK GÜÇLÜ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Dispnea = Dyspnea ; Egzersiz = Exercise ; Hasta eğitimi = Patient education ; Hematopoetik kök hücreler = Hematopoietic stem cells ; Hücre nakli = Cell transplantation ; Kök hücreler = Stem cells ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Solunum kasları = Respiratory muscles ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Allojenik hematopoetik kök hücre (HKHN) alıcılarında solunum kas zayıflığı olduğu gösterilmiştir fakat inspiratuar kas eğitiminin (İKE) fonksiyonel egzersiz kapasitesi, solunum fonksiyonları, solunum kas kuvveti, nefes darlığı ve yaşam kalitesi üzerine etkileri araştırılmamıştır. Bu nedenle ileriye dönük, rastgellenmiş kontrollü ve çift kör planlanan çalışmamız allojenik HKHN alıcılarında İKE'nin fonksiyonel egzersiz kapasitesi, solunum fonksiyonları, inspiratuar kas kuvveti, nefes darlığı ve yaşam kalitesi üzerine etkilerini araştırmak için planlandı. Otuz sekiz allojenik HKHN (nakil sonrası >100 gün) alıcısı dahil edildi. Yirmi hastaya (tedavi grubu) maksimal inspiratuar basıncın (MİP) %40?ında İKE ve 18 hastaya (kontrol grubu) sham eğitimi (MİP?in %5?inde) altı hafta boyunca uygulandı. İnspiratuar kas eğitimi öncesi ve sonrası solunum fonksiyonları spirometre, solunum kas kuvveti (MİP, MEP) ağız basınç ölçüm cihazı, fonksiyonel egzersiz kapasitesi altı dakika yürüme testi, nefes darlığı Modifiye Borg ve Medical Research Council (MMRC) dispne ölçekleri ve yaşam kalitesi EORTC QLQ-C30 ölçeği kullanılarak değerlendirildi. Tedavi grubunun fonksiyonel egzersiz kapasitesi, solunum kas kuvveti ve dispne algılaması kontrol grubundan istatistiksel anlamlı olarak iyileşti; grupların yaşam kalitesi algılaması benzer olarak iyileşti (p<0.05). Solunum fonksiyonlarında iyileşme gözlenmedi (p>0.05). Sonuç olarak, inspiratuar kas eğitimi allojenik HKHN alıcılarının solunum kas kuvveti ve fonksiyonel egzersiz kapasitesini geliştirir, eforla dispne algılamasını azaltır; pulmoner rehabilitasyon programına güvenli ve etkili bir biçimde dahil edilmelidir. 

Anahtar Kelimeler: Hematopoetik Kök Hücre Nakli, Allojenik Nakil, Respiratuar Kas Eğitimi, Fonksiyonel Egzersiz Kapasitesi, Solunum Fonksiyonları, Dispne, Yaşam Kalitesi.

Abstract:
Reduced respiratory muscle strength has been reported in allogeneic hematopoietic stem cell transplantation (HSCT) recipients. However, the effects of inspiratory muscle training (IMT) on functional exercise capacity, pulmonary functions, inspiratory muscle strength, dyspnea and quality of life in HSCT recipients has not been investigated so far. Therefore, this prospective, randomized controlled and double blinded study planned to investigate the effects of IMT functional exercise capacity, pulmonary functions, inspiratory muscle strength, dyspnea and quality of life in allogeneic HSCT recipients. Thirty eight allogeneic HSCT recipients (?100 days post transplantation) were included. Twenty recipients (treatment group) received IMT %40 of maximal inspiratory pressure (MlP), and 18 patients (control group) received sham therapy (%5 of MlP) for 6 weeks. Before and after IMT pulmonary functions using a spirometry, respiratory muscle strength (MIP, MEP) using a mouth pressure device, functional exercise capacity using 6-minute walk test, dyspnea using Modified Borg and Medical Research Council (MMRC) dyspnea scales and quality of life using EORTC QLQ-C30 were evaluated. Functional exercise capacity, respiratory muscle strength and dyspnea perception were significantly improved in the treatment group compared with controls; quality of life perception were similarly improved within groups (p<0.05). No improvements were observed in pulmonary functions (p>0.05). In conclusion; inspiratory muscle training improves respiratory muscle strength and functional exercise capacity, decreases perception of dyspnea on exertion in allogeneic HSCT recipients; should be included safely and effectively in pulmonary rehabilitation programs. 
  
Keywords: Hematopoietic Stem Cell Transplantation, Allogeneic Transplantation, Inspiratory Muscle Training, Functional Exercise Capacity, Pulmonary Function, Dyspnea, Quality Of Life.