Abdominal jinekolojik cerrahi geçiren kadınlarda akupresur uygulamasının postoperatif ağrı düzeyine etkisi: randomize kontrollü çalışma
The effect of acupressure application on postoperative pain level in women undergoing abdominal gynecological surgery: Randomized controlled study
Yazar: MELİHA DÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. GÜLŞAH KÖK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırma, abdominal jinekolojik cerrahi geçiren kadınlarda akupresur uygulamasının postoperatif ağrı düzeyine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.

Gereç ve Yöntem: Araştırma randomize kontrollü çalışma deseninde olup, Haziran 2023- Aralık 2023 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı Jinekoloji Servisine kabulü yapılan 102 kadın (deney:51 kontrol:51) ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma verileri 'Hasta Tanıtım Formu' ve 'McGill Ağrı Ölçeği Kısa Formu' kullanılarak toplanılmıştır. Akupresur uygulaması öncesi ve sonrası bu ölçek kullanılarak veriler elde edilmiştir. Deney grubundaki kadınlara sırasıyla Lİ4, ST36, SP6 noktalarına her nokta üzerinde ortalama 2 dakika süre olacak şekilde parmak kaldırılmadan ardışık (nefes ritminde) basılar tekrarlanılmıştır. Her kadın için uygulama süresi toplamda en az 12 dakika olmuştur. Akupresur, deney grubunda yer alan kadınlara postoperatif sıfırıncı ve birinci günlerde olmak üzere toplam 2 kez uygulanmıştır. Kontrol grubunda yer alan kadınlara ise rutin postoperatif dönem tedavi ve bakım protokolleri uygulanmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 26.0 lisanslı paket programı kullanılarak değerlendirilmiştir.

Bulgular: Araştırmada deney ve kontrol gruplarındaki kadınların yaş, eğitim düzeyi ve çalışma durumu, ameliyat geçmişi, kronik hastalık durumu gibi sosyo-demografik ve genel sağlık özellikleri benzerdir (p>0,05). Deney ve kontrol gruplarındaki kadınların postoperatif sıfırıncı gündeki akupresur uygulaması öncesi, McGill Ağrı Ölçeği duyusal ve algısal alt boyut puanları ve ölçek toplam puanları benzerlik göstermektedir (p>0.05). Deney grubundakilerin postoperatif hem sıfırıncı hem de birinci günlerdeki McGill Ağrı Ölçeği duyusal ve algısal alt boyut puanları ve ölçek toplam puanları, akupresur uygulaması sonrasında anlamlı derecede azaldığı saptanmıştır (p<0,05). Akupresur uygulaması yapılmadan önce, deney ve kontrol gruplarında postoperatif sıfırıncı gündeki McGill Ağrı Ölçeğinde yer alan Ağrı İndeksi (Toplam Ağrı Şiddeti) ve VAS alt boyut puanları açısından istatiksel bir fark olmadığı bulunmuştur (p>0,05). Deney grubundaki kadınların postoperatif hem sıfırıncı hem de birinci günlerdeki McGill Ağrı Ölçeğinde yer alan Ağrı İndeksi (Toplam Ağrı Şiddeti) ve VAS alt boyut puanları akupresur uygulaması sonrasında anlamlı derecede azaldığı saptanmıştır (p<0,05).

Sonuç: Abdominal jinekolojik cerrahi geçiren kadınlarda akupresur uygulamasının postoperatif ağrı düzeyini azalttığı saptanmıştır. Akupresurun uygulamasının güvenle kullanılması için, eğitimli profesyoneller tarafından hemşirelerin eğitilmesi veya farkındalık kazandırılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Akupresur, postoperatif ağrı, hemşirelik, jinekolojik cerrahi

Abstract:
Aim: This study was conducted to investigate the effect of acupressure application on postoperative pain level in women undergoing abdominal gynecologic surgery

Material and Method: The study was a randomized controlled study design and was conducted with 102 women (experiment: 51 control: 51) who were admitted to the Gynecology Service of the Department of Obstetrics and Gynecology of Gazi University Hospital between June 2023 and December 2023. Study data were collected using the 'Patient Information Form' and 'McGill Pain Scale Short Form'. Data were obtained using this scale before and after acupressure application. The women in the experimental group were repeated consecutive compressions (in breathing rhythm) on the LI4, ST36, SP6 points, respectively, for an average of 2 minutes on each point without lifting the finger. The application time for each woman was at least 12 minutes in total. Acupressure was applied to the women in the experimental group a total of 2 twice on the zeroth and first postoperative days. Women in the control group received routine postoperative treatment and care protocols. The data obtained were evaluated using IBM SPSS Statistics 26.0 licensed package program.

Results: In the study, socio-demographic and general health characteristics of the women in the experimental and control groups such as age, education level and employment status, history of surgery, and chronic disease status were similar (p>0.05). McGill Pain Scale sensory and perceptual subscale scores and total scale scores of the women in the experimental and control groups were similar before acupressure application on postoperative day zero (p>0.05). In the experimental group, McGill Pain Scale sensory and perceptual sub-dimension scores and total scale scores on both the zeroth and first postoperative days decreased significantly after acupressure application (p<0.05). Before acupressure application, it was found that there was no statistical difference in the Pain Index (Total Pain Intensity) and VAS sub-dimension scores on the McGill Pain Scale on the postoperative day zero in the experimental and control groups (p>0.05). Pain Index (Total Pain Intensity) and VAS sub-dimension scores on the McGill Pain Scale on both the zeroth and first postoperative days of the women in the experimental group were found to decrease significantly after acupressure application (p<0.05).

Conclusion: Acupressure application was found to reduce postoperative pain level in women undergoing abdominal gynecological surgery. Training or awareness-raising of nurses by trained professionals is recommended for the safe use of acupressure.

Keywords: Acupressure, postoperative pain, nursing, gynecologic surgery