Myrina koroplastik eserleri
Myrina choroplastic works
Yazar: İSHAK KAYA
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF ALBAYRAK
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
İzmir ili, Aliağa ilçesinin kuzeyinde, Çandarlı Körfezi (Elaitikos) kıyısında ve Güzelhisar Çayı'nın (Koca Çay) ağız kısmında yer alan Myrina, Beriki Tepe ve Öteki Tepe adlı iki tepe üzerine kurulmuş bir liman kentidir. Myrina antik kenti nekropolünde Atina Fransız Okulu üyeleri E. Pottier ve S. Reinach tarafından 1880-1882 yılları arasında 3 yılda dört sezonu içeren kazılar sırasında, 4-5 bin mezar açılmıştır. Açılan bu mezarlardan 1.500'den fazla figürin ve başka mezar sunuları ele geçmiştir. Yaşayan varlıkları tasviri olup taşınması rahat olan, üç boyutlu küçük eserleri ve küçük insan ya da hayvanların tasviri figürin olarak isimlendirilmektedir. Pişmiş toprak olan terrakottanın ve tabii ki pek çok figürinin ana maddesi olan kilden sanat eseri üreten özellikle heykelcik yapan sanatçıya "koroplast" ismi verilmektedir. Koroplast olarak isimlendirdiğimiz sanatçının üretmiş olduğu eserlere ve bu üretim sanatına da "Koroplastik" ismi verilir ve küçük boyutlu olan bu koroplastikler en başta tanımını yaptığımız figürinlerdir. Mezarlara bırakılan hediyeler ve de adak törenlerinde kullanılan figürinler pişmiş toprak ağırlıklı, taş, ahşap ve çeşitli madenler gibi malzemelerden yapılmışlardır. Şekil olarak küçük boyutlu oldukları için kolay taşınabilir özellikte ve üç boyutludurlar. Ayrıca bulunan bazı figürinlerin oyuncak amaçlı tasarlandığı bilinmektedir. Figürinlerin evlerden kutsal alanlara, nekropollerden çöplüklere kadar çok geniş bir alanda bulunmaları, onların üretildiği malzemenin kolay elde edilebilir ve ucuz olması ile ilişkilidir. Bu durumda, figürinleri sosyal sınıf ayrımı olmaksızın çok sayıda insan için kolay ulaşılabilir yapmaktadır. Bu nedenle figürinler, antikçağ sanatının günlük yaşamının "ortak statü nesneleri" olarak kabul edilirler. Myrina'dan ele geçen figürinler yurt dışına götürülmüş ve bugün Avrupa'daki çeşitli müzelerde sergilenmektedir. Bergama müzesi yanında, Berlin Altes müzesi, Biritish museum, Cincinnati Sanat Müzesi, Louvre müzesi, New York Metropolitan Sanat müzesi, Boston Sanat müzesi, Atina Ulusal Arkeoloji Müzesinde Myrina figürinleri teşhir edilmektedir. Bu çalışmamızda ulaşabilir olan tüm Myrina figürinleri üzerinden genel bir değerlendirme yapılarak figürinlerinin tipolojik özellikleri, konteksti ve ikonografik özellikleri belirlenmiştir. Myrina figürinleri ise genel olarak Aphrodite, Demeter, Eros, Nike, Eros-Aphrodite Grupları, Satyr ve Siren tipleri, tanrı/ tanrıçalar, komedi masklı aktör, grotesk, köle tipleri, kadın-çocuk grupları, çoklu kadınlar, genç kızlar ve Ephebeler, erkek-kadın grupları, masklı kadınlar başlıkları altında gruplandırılabiliriz. v Myrina'nın konumu, nekropolis çalışmaları, eserlerin korunmakta olduğu çeşitli müzelere aktarılmış olup Myrina figürinlerinin tipolojik özelliklerinin Tanagra ile oldukça benzer olduğu, Anadolu'da ise Kyme, Smyrna ve Priene gibi kentlerin figürin üretimleriyle benzer özellikler taşıdığı görülür. Myrina figürinlerinin MÖ 3. yüzyılın ikinci yarısı itibariyle üretildiği ve genellikle MÖ 190 yılına ait Myrina sikkelerinin bulunduğu mezarların kesin bir kronolojiye sahip olabildikleri ve atölye imzalarına sahip örneklerin sıklıkla ele geçtiği bilinmektedir.

Abstract:
A harbor city built on two hills named Beriki Tepe and Öteki Tepe, Myrina is located on the coast of Çandarlı Bay (Elaitikos) and at the mouth of Güzelhisar Stream (Koca Çay) in the north of Aliağa district of İzmir province. In the necropolis of the ancient city of Myrina, 4-5 thousand graves were opened by E. Pottier and S. Reinach, members of the French School of Athens, during excavations that included four seasons in 3 years between 1880-1882. More than 1,500 figurines and other grave offerings were recovered from these graves. Figurines are small three-dimensional artifacts depicting living beings and small people or animals that are easy to carry. The artist who produces works of art, especially statuettes, from clay, which is the main material of terracotta, which is baked clay, and of course many figurines, is called "coroplast". The works produced by the artist we call Corroplast and this production art are also called "corroplastic" and these small-sized corroplastic are the figurines we defined at the beginning. The figurines, which were used as gifts left in graves and in votive ceremonies, were made of materials such as terracotta, stone, wood and various metals. Since they are small in shape, they are easily portable and three-dimensional. It is also known that some figurines found were designed as toys. The fact that figurines are found in a wide range of areas from houses to sanctuaries, from necropolises to garbage dumps is associated with the easy availability and cheapness of the material from which they are made. This makes figurines easily accessible to a large number of people regardless of social class. For this reason, figurines are considered "common status objects" of the daily life of ancient art. The figurines recovered from Myrina were taken abroad and are now exhibited in various museums in Europe. In addition to the Pergamon Museum, Myrina figurines are exhibited in the Berlin Altes Museum, the Biritish Museum, the Cincinnati Art Museum, the Louvre Museum, the Metropolitan Museum of Art in New York, the Boston Museum of Art, and the National Archaeological Museum in Athens. In this study, a general evaluation was made on all Myrina figurines available and their typological, contextual and iconographic characteristics were determined. Myrina figurines can be grouped under the headings of Aphrodite, Demeter, Eros, Nike, Eros-Aphrodite Groups, Satyr and Siren types, god/goddesses, actor with comedy mask, grotesque, slave types, women-child groups, vii multiple women, young girls and Ephebes, male-female groups, women with masks. The location of Myrina, the necropolis studies, and the preservation of the artifacts have been transferred to various museums, and it is seen that the typological characteristics of Myrina figurines are quite similar to Tanagra, and similar to the figurine productions of cities such as Kyme, Smyrna and Priene in Anatolia. It is known that Myrina coins were produced in the second half of the 3rd century BC and that the graves containing Myrina coins, usually dating to 190 BC, can have a precise chronology and that examples with workshop signatures are frequently recovered.