Şizofreni tanılı hasta ve ailelerinin eğitim gereksinimleri
Educational needs of patients and their families
Yazar: SEVİL YILMAZ
Danışman: PROF. DR. SEVİM BUZLU
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Aile = Family ; Eğitim ihtiyaçları = Training needs ; Hastalar = Patients ; Sağlık eğitimi = Health education ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Psikiyatri hastaları ve onların bakımıyla ilgilenen yakınları, psikiyatrik hastalıklar ve hastalığın getirdiği güçlüklerle baş etmede eğitime gereksinim duymaktadırlar; ancak bu grubun özgül eğitim gereksinimleri hala tam olarak tanımlanmış değildir. Bu amaçla şizofreni tanılı hasta ve hasta ailelerinin eğitim gereksinimleri ile bu gereksinimleri etkileyen faktörlerin belirlenmesi için bu çalışma yapıldı. Araştırma iki aşamada gerçekleştirildi. Birinci aşama, Eğitim Gereksinimleri Anketi'nin geçerlik ve güvenirliğini değerlendirmek üzere metadolojik; ikinci aşama tanımlayıcı-kesitsel araştırma yöntemine göre yürütüldü. Bu çalışma, İstanbul'da bir üniversite hastanesinin psikiyatri kliniği ile iki şizofreni derneğinde yürütüldü. Çalışmaya toplam 140 hasta ve 75 hasta ailesi katıldı. Veriler, araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda geliştirilen Bilgi Formu (Hasta ve Aile İçin) ve Psikiyatrik Hastalıklara Yönelik Eğitim Gereksinimleri Anketi kullanılarak toplandı. Hasta ve ailelerin en çok, hastalıkla ilgili son bilimsel gelişmeler, ruh sağlığı hizmetlerinden yararlanma, ilaçlar, ilaçların yan etkileri ve stres yönetimini öğrenmek istedikleri saptandı. Her iki gruptaki katılımcıların en az ilgilendiği konuların ise alkol-madde kullanımı, psikiyatri kliniğine yatma ve öfke, şiddet ve saldırgan davranışlar olduğu saptandı. Hastaların eğitim gereksinimleri, onların medeni durumları, gelir düzeyi, psikiyatri kliniğine yatış sayısı, taburcu olduğundan bu yana geçen süreden; ailelerin ise yalnızca hastalığa bağlı aylık harcama miktarından etkilendiği saptandı. Hasta ve ailelerin özgül eğitim gereksinimlerinin tanılanması, bu gruplar için hazırlanacak eğitim programlarının oluşturulması ve etkinliği açısından önemli görünmektedir.

Abstract:
Both psychiatric patients and the caregivers in their families need to have education about psychiatric diseases and dealing with challenges brought by the disease, but the specific educational needs of this group is still not fully defined. For this purpose, this study was conducted in order to determine the educational needs of patients with schizophrenia and their families and to identify factors that might affect these needs. The study was conducted in two stages. In the first stage, validity and reliability of the Educational Needs Questionnaire was assessed methodologically and the second-stage of the study was carried out in a descriptive and cross-sectional study design. This study was conducted in the psychiatric outpatient clinics of a university hospital and two schizophrenia associations in Istanbul. A total of 140 patients and 75 family members were included in the study. The data were collected using Information Forms (for the Patient and Family) which were developed by the researcher in the light of literature and Turkish Version of Educational Needs Questionnaire. The topics that patients and families felt they had the greatest need to learn more about were the recent scientific developments related to the disease, mental health service utilization, medications, side effects of drugs and stress management. The issues of least interest among participants in both groups were alcohol and substance use, psychiatric hospital admission, anger, violence and aggressive behaviors. It was determined that the patients? educational needs were affected by their marital status, income level, the number of psychiatric hospital admission and the time elapsed since discharge from hospital while the families? educational needs were affected by monthly expenditure due to illness. Assessment of the specific educational needs of the patients and their families are important in terms of developing educational programs for these groups and for improving the effectiveness of these programs.