Endokrinoloji polikliniğine başvuran 65 yaş ve üstü tip 2 diyabetli bireylerin beslenme durumunun saptanması
Assessment of nutritional status of 65 years old and above TYPE 2 diabetic patients attending on endocrinology outpatient clinic
Yazar: İLAYDA ERDURAN
Danışman: PROF. DR. SEVİL BAŞOĞLU
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Depresyon = Depression ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Endokrinoloji = Endocrinology ; Yaşlanma = Aging ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Tip 2 diyabet, 65 yaş ve üstü bireyler arasında yaygın görülmekle beraber dünyada ve ülkemizde ciddi bir halk sağlığı problemidir. Diyabet, bireyi değişime ve uyuma yönelttiği için psikolojik strese yol açmaktadır. 65 yaş ve üstü bireylerde diyabet ve depresyon varlığı bireylerin beslenme durumunu etkilemektedir. Bu çalışmada 65 yaş ve üstü tip 2 diyabetli bireylerin genel beslenme alışkanlıklarını, beslenme bilgi ve uygulama düzeylerini, hipoglisemi sıklıklarını, antropometrik ölçümlerini, bazı biyokimyasal parametrelerini, beslenme durumlarını değerlendirmek ve depresyon varlığını belirlemek amaçlanmaktadır. Bu araştırma, Mart 2018-Mayıs 2018 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı Polikliniği'ne başvuran 65 yaş ve üstü, çalışmaya katılmaya gönüllü 80 tip 2 diyabetli yaşlı birey üzerinde yürütülmüştür. Hastalara iki anket formu uygulanmış, 'Mini Nutrisyonel Değerlendirme Kısa Formu' taraması ile 'Geriatrik Depresyon Ölçeği Kısa Formu' taraması yapılmıştır. Hastaların 24 saatlik besin tüketim kaydı, bir aylık besin tüketim sıklığı, bazı antropometrik ölçümleri alınmış ve bazı biyokimyasal bulguları kendi dosyalarından elde edilmiştir. Yaşlı tip 2 diyabetli bireylerde en sık görülen hastalıkların ise obezite (%51,3), yüksek tansiyon (%21,1) ve kalp-damar hastalıklarının (%18,4) olduğu belirlenmiştir. Hastaların %75'i ana öğünlerini atlamamıştır. En çok atlanan öğün öğle öğünüdür (%80). Ara öğünlerde en çok meyve (erkeklerin %36,4'ü, kadınların%36,2'si), ekmek+ peynir (erkeklerin %27,3'ü, kadınların %8,5'i) ve meyve+ süt/yoğurt/ayran (erkeklerin %9,1'i, kadınların %14,9'u) tüketilmektedir. Hastaların büyük çoğunluğunun (%77,5) evde kan şekeri ölçümü yaptığı belirlenmiştir. Malnutrisyonlu ve malnutrisyon riskine sahip kadınlar erkeklere göre daha azdır. (kadınlar %27,7, erkekler %36,4). Hastaların %33,8'i depresif belirtilidir. Yaşlı tip 2 diyabetli hem erkek hem kadın hastaların ortalama açlık kan şekeri ile ortalama HbA1c değerleri önerilen glisemik hedeflerin (Açlık kan glikozu <130 mg/dL, HbA1c <%7) üzerindedir. 65 yaş ve üstü tip 2 diyabetli hastaların beslenme durumları ile depresyon varlığının en iyi şekilde değerlendirilmesi için hastaların rutin geriatrik kontrollerinde beslenme ve depresyon durumlarının değerlendirilmesi ve hastaların bilinçlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Yaşlı, Tip 2 diyabet, beslenme durumu, beslenme alışkanlıkları, depresyon

Abstract:
Type 2 diabetes is a common public health problem in the world and in our country, although it is common among individuals aged 65 and over. Diabetes causes psychological stress because it leads to change and adaptation. The presence of diabetes and depression in individuals aged 65 years or older affects the nutritional status of individuals. In this study, it is aimed to evaluate general nutritional habits, nutritional information and application levels, hypoglycemia frequencies, anthropometric measurements, some biochemical parameters, nutritional status and the presence of depression in individuals with type 2 diabetes aged 65 years or older. This study was carried out on 80 individuals who were willing to participate in the study between March 2018-May 2018 at Ege University Medical Faculty Hospital Endocrinology and Metabolism Diseases Policlinic. Two questionnaires were administered to the patients, 'Mini-Nutritional Assessment Short Form Screening' and 'Geriatric Depression Scale Short Form Screening' were performed. The 24-hour food dietary record, one month food frequency questionnaire and some anthropometric measurements were taken and some biochemical findings were obtained from their own medical files. Obesity (51.3%), high blood pressure (21.1%) and cardiovascular diseases (18.4%) were the most common diseases in elderly type 2 diabetic patients. 75% of the patients did not skip their main meals. The most skipped meal is lunch (80%). Fruits (36.4% of men, 36.2% of women), bread + cheese (27.3% of men, 8.5% of women) and fruit + milk / yogurt / ayran (9.1% of men, 14.9% of women) are the most preferred food as snacks. It was determined that the majority of patients (77.5%) performed blood glucose measurements at home. Malnutrition and malnutrition risk women are less than men. (women 27.7%, men 36.4%). 33.8% of the patients had depressive symptoms. The mean HbA1c values of both male and female patients with average fasting blood glucose are above the recommended glycemic targets (Fasting blood glucose <130 mg / dL, HbA1c <7%). In order to evaluate the nutritional status of patients with type 2 diabetes aged 65 years and older and the presence of depression in the best way, it is of great importance to evaluate nutrition and depression status and to raise awareness of patients in routine geriatric controls.

Keywords: Elderly, Type 2 diabetes, nutritional status, eating habits, depression