Epilepsi hastalarında iktal kalp hızı değişikliklerinin incelenmesi
Investigation of ictal period heart rate changes in epilepsy patients
Yazar: ONURAL TÜMER
Danışman: DOÇ. DR. İREM FATMA ULUDAĞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Epilepsi = Epilepsy ; Kalp = Heart ; Kalp hızı = Heart rate ; Nöbetler = Seizures

Özet:
Giriş ve Amaç: Epilepsi çoklu etyolojik nedenlerin neden olduğu, kronik serebral fonksiyon anormallikleri görülen, yineleyici nöbet ataklarıdır. Epilepsi çocuklarda en sık, erişkinlerde ise serebrovasküler hastalıklardan sonra ikinci sıklıkta görülen nörolojik hastalıktır. Yapılan çalışmalar epilepsi hastalarında iktal ve interiktal dönemde otonomik kardiyovasküler regülasyonun değiştiğini göstermektedir. Kardiyovasküler cevaplarda gözlenen bu değişikliklerin, epilepsi ve interiktal deşarjlara veya antiepileptik ilaçlar ile tedaviye bağlı olup olmadığı konusu halen tartışmalıdır. Ayrıca nöbetlerin kontrol altında olması, hastalığın süresi gibi klinik faktörlerin epilepsi hastalarında otonomik kardiyovasküler fonksiyon bozukluğuyla ilişkili olup olmadığını araştıran çalışmaların sonuçları da tartışmalıdır.
Çalışmamızın amacı epilepsi ile ilişkili otonomik belirtilerden iktal kalp hızı değişikliklerinin sıklığını, tipini belirlemek ve bu değişikliklerle ilişkili olabilecek cinsiyet, yaş, hastalık süresi, epileptik nöbet tipi, nöbetin süresi ve sıklığı, epilepsi etiyolojisi, epileptik odağın lateralizasyonu ve lokalizasyonu ve ilaç kullanımı ile arasındaki ilişkiyi saptamaktır.
Hastalar ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji Kliniği'inde 01.01.2012-31.12.2017 tarihleri arasında VEEGM laboratuvarında en az 24 saat takip edilen ve tetkik sırasında epilepsi nöbeti geçiren erişkin hastalar çalışmaya alındı. Hastaların 24 saatlik izlemindeki ortalama bazal kalp atım hızı; preiktal, iktal ve postiktal dönemdekiler ile karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. İnteriktal kayıtlar, nöbet başlangıcı ile aynı durumda olan hastalardan, nöbetten en az 12 saat sonra ve en az 1 saat önceki random 5 dakikalık EKG kaydı kullanılarak elde edilmiştir. Değişkenlerin analizi için SPSS 24.0 (IBM Corporation, Armonk, New York, United States) programı kullanılmıştır. Değişkenler %95 güven aralığında incelenmiş olup p< 0.05 anlamlı kabul edilmiştir.
Sonuçlar: Çalışmaya 39 hasta alındı. Tüm grup için ortalama yaş 30,74±11,10, kadınlarda 29,45±10,70 ve erkeklerde 32,41±11,73 bulundu. Erkek hastaların oranı %43,6 ve kadın hastaların oranı %56,4 idi. İktal dönemde kalp atım hızının en yüksek olduğu ve preiktal ve post iktal arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olmadığı saptandı. Tüm nöbet evrelerinde bazal ortalama kalp atım hızına göre daha yüksek ortalama kalp atım hızı saptandı. İktal ve post iktal dönemde her gün nöbet geçiren hastaların en az, seyrek nöbet geçirenlerin ise en fazla kalp atım hızı değişimi olduğu tespit edildi. Hastaların iktal ve postiktal kalp atım hızı değişimi arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönde yüksek düzeyde korelasyon saptandı (r=0,800, p<0,001). Nöbet süresi ile iktal kalp atım hızı değişimi arasında istatistiksel olarak anlamlı orta şiddette pozitif korelasyon olduğu bulundu (r=0,430 p=0,006). Nöbet süresi ile postiktal kalp atım hızı değişimi arasında istatistiksel olarak anlamlı orta şiddette pozitif korelasyon tespit edildi (r=0,465 p=0,003).
Yorum: Bulgularımız epilepsi hastalarında iktal dönemde otonomik kardiyovasküler düzenleyici sistemin fonksiyon bozukluğunu göstermiştir. Epilepsi hastalarında otonomik kardiyovasküler fonksiyonları değerlendirmek üzere daha fazla hasta sayısı ve daha ileri inceleme yöntemleri kullanılarak yapılacak prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: epilepsi, nöbet, kalp hızı değişkenliği.

Abstract:
Introduction and aim: Epilepsy is a recurrent seizure attack caused by multiple etiological causes and with chronic cerebral function abnormalities. Epilepsy is the most common neurological disease in children and the second most common neurological disease in adults after cerebrovascular diseases. Studies show that the autonomic cardiovascular regulation changes in the ictal and interictal periods in patients with epilepsy. Reason of theese changes in cardiovascular responses are due to epilepsy and interictal discharges or treatment with antiepileptic drugs is still controversial. In addition, the results of studies investigating whether clinical factors such as the seizures that under control and the duration of the disease are associated with autonomic cardiovascular dysfunction in patients with epilepsy are also controversial.
Patients and Method: Adult patients who who had an epileptic seizure during the examination and who were followed for at least 24 hours in VEEGM laboratory between 01.01.2012 and 31.12.2017 at the Neurology Clinic of Health Sciences University İzmir Tepecik Training and Research Hospital were included in the study. The average basal heart rate evaluated by comparing the preictal, ictal and postictal period in the 24-hour follow-up of the patients.
Results: 39 patients were included in the study. The mean age was 30.74 ± 11.10 for the whole group, 29.45 ± 10.70 for women and 32.41 ± 11.73 for men. The rate of male patients was 43.6% and female patients was 56.4%. It was found that heart rate was the highest during ictal period and there was no statistically significant difference between preictal and post ictal periods. In all seizure periods, higher mean heart rate than basal mean heart rate was detected. It was determined that the patients who had seizures every day in the ictal and post ictal periods had the lowest heart rate changes, and those who had infrequent seizures had the greatest change in heart rate. A statistically significant positive correlation was found between the ictal and postictal heart rate changes of the patients (r = 0.800, p <0.001). A statistically significant moderate positive correlation was found between seizure duration and ictal heart rate change (r = 0.430 p = 0.006). A statistically significant moderate positive correlation was found between seizure duration and postictal heart rate changes (r = 0.465 p = 0.003).
Comment: Our findings have shown the dysfunction of the autonomic cardiovascular regulatory system in the ictal period in patients with epilepsy. There is a need for prospective studies to evaluate autonomic cardiovascular functions in patients with epilepsy, using larger number of patient and more advanced examination methods.
Keywords: epilepsy, seizure, heart rate changes.