İdari usul hukukunda hukuki güvenlik ilkesi
Legal security principle in administrative procedure law
Yazar: MEHPARE ÇAPTUĞ
Danışman: PROF. DR. MELTEM KUTLU GÜRSEL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Hukuki güvenlik = Legal security ; Usul hukuku = Procedural law ; İdare hukuku = Administrative law ; İdari işlemler = Administrative processes ; İdari usul = Administrative procedure

Özet:
Bireyin idare karşısında hukuki güvenliğini sağlamakla yükümlü bir hukuk devletinde, bireyi kamu gücünün hukuka aykırı kullanımına karşı hukuki koruma yolları öngörülmelidir. İdari usul, kamu gücünü elinde bulunduran idarenin, bir idari faaliyetin gerçekleştirilmesi sürecinde uyması gereken, bireylerin işlemin yapılışına bazı haklarla katılabilmesini sağlayarak hukuki güvenliğini sağlamaya yönelik kurallar bütünüdür. İdari usul kurallarıyla idari işlemin yapılış sürecini belirli kurallara bağlamak suretiyle, henüz hukuki bir uyuşmazlık doğmadan, bireyin idare karşısında hukuki güvenliği sağlanmaktadır.
Hukuk devleti ilkesinin gelişimine koşut olarak idari usul hukukunun gelişimiyle birlikte, idari işlemin yapılışı sürecinde, bireyi idare karşısında koruyacak yeni hukuki güvenceler yaratılmıştır. Bu doğrultuda pek çok Avrupa ülkesinde idari usul kanunları kodifiye edilmiştir. Günümüzde 2015 yılında Fransa'da da genel idari usulün kodifiye edilmesi ile birlikte, Avrupa'da genel idari usul kanunu olmayan ülke kalmamıştır. Tüm bu gelişmeler, idari usulün ayrı bir hukuk dalı olarak değerlendirilerek incelenmesini gerektirmiş, bu doğrultuda Avrupa'da pek çok akademik çalışmada  "idari usul hukuku" ayrı bir hukuk dalı olarak ifade edilmeye başlanmıştır.
Hukuk sistemimizde 1960'lı yıllardan bu yana, temel idari usul ilkelerine mevzuatta yer verilmesi bakımından önemli bir mesafe kat edilmiş olmakla birlikte, halen genel bir idari usul kanununun kodifiye edilememesinin eksikliği hissedilmektedir. Bireyin toplumdaki değişen konumu göz önüne alındığında, hukuk devletinin de ötesinde hukuki güvenlik ilkesinin tartışıldığı günümüzde, bu durum kabul edilebilir değildir. Bu nedenle, böyle önemli bir eksikliği, güncel gelişmeler ışığında yeniden gündeme getirerek vurgulamak bu çalışmanın temel amacıdır.

Anahtar Kelimeler: İdari Usul, Hukuki Güvenlik, İdari İşlem, Hukuki Belirlilik, Haklı Beklentiler.

Abstract:
In a state of law that is obliged to ensure the legal security of the individual against the administration, legal means of protection against the unlawful use of the public power should be envisaged. The administrative procedure is set of rules that the administration holding public power must follow during the realization of an administrative activity by enabling individuals to participate in the process with some rights to ensure legal security. Administrative procedural rules bound the process of performing the administrative transaction to certain rules. Thus, the legal security of the individual against the administration is ensured before a legal dispute arises.
In line with the development of the rule of law principle, with the development of administrative procedural law, new legal guarantees have been created that will protect the individual against the administration during the process of the administrative transaction. Accordingly, administrative procedure laws have been coded in many European countries. At the present day, with the codification of the general administrative procedure in France in 2015, there is no country in Europe without a general administrative procedure law. All these developments required the administrative procedure to be evaluated as a separate branch of law. Accordingly, in many academic studies in Europe, "administrative procedural law" has started to be expressed as a separate branch of law.
Since the 1960's there have been important developments in our legal system,  in the area of legislation of basic administrative rules. However, a general administrative procedural law is still not coded. Given the changing position of the individual in society, this situation is not acceptable in today's world, where the principle of legal security is discussed beyond the state of law. Therefore, it is the main purpose of this study to emphasize such an important deficiency by bringing it to the agenda again in the light of current developments.

Keywords: Administrative Procedure, Legal Security, Administrative Transaction, Legal Clarity, Legitimate Expectations.