24-36 aylık çocukların mizaçlarına göre annelerin öz yeterliklerinin incelenmesi
Examination of mothers' self-efficacy according to the temperament of 24-36 MONTH-old children
Yazar: ESRA TÜRKMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KEVSER TOZDUMAN YARALI
Kırklareli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-çocuk ilişkisi = Mother child relations ; Bebekler = Infant ; Mizaç = Temperament ; Çocuklar = Children ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
24-36 Aylık Çocukların Mizaçlarına Göre Annelerin Öz Yeterliklerinin İncelenmesi
Bu araştırma, 24-36 aylık çocukların mizaçlarının annelerin öz yeterlikleri ile ilişkisini incelemek ve çocuk mizacının anne öz yeterliğini yordama düzeyini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 24-36 aylık çocuğu olan 408 anne oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak; Çocuklar İçin Mizaç Değerlendirme Bataryası Gözden Geçirilmiş Ebeveyn Formu, Anne Babalık Becerilerinde Öz Yeterlik Ölçeği (1-3 Yaş) ve araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS 25.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. İkili bağımsız gruplarda bağımsız gruplar t-testi; ikiden fazla grup içeren değişkenlerin karşılaştırılmasında ise Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Araştırmada, çocuk mizaç özellikleri ve anne öz yeterlik alt boyutları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla Pearson Korelasyonu uygulanmıştır. İlişkili olduğu saptanan değişkenler arasında çocuk mizacının yordayıcılığını incelemek amacıyla, anne öz yeterlik düzeyleri her bir alt boyut bağımlı değişken olarak alınmak üzere basit doğrusal çoklu regresyon analizi uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda, 24-36 aylık çocukların mizaçlarının annelerinin öz yeterlik algılarını yordadığı belirlenmiştir. Çocuğun sebat etme mizaç özelliğinin annenin öz yeterlik puanını istatiksel olarak anlamlı düzeyde ve pozitif yönlü yordarken, çocuğun olumsuz duygulanım mizaç özelliği annenin öz yeterlik puanını istatiksel olarak anlamlı düzeyde ve negatif yönlü yordadığı ortaya çıkmıştır. Çocuğun aktivite düzeyi mizaç özelliği ise annenin öz yeterliğinin duygusal yeterlik alt boyutunu istatiksel olarak anlamlı düzeyde ve pozitif yönlü yordadığı bulunmuştur. Çocuğun mizacının anne öz yeterliği üzerindeki etkisi, planlanacak müdahale çalışmaları için önemli bir sonuçtur. Riskli sayılabilecek çevresel koşulların iyileştirilerek anne öz yeterlik algısının güçlendirilmesi sağlıklı anne çocuk etkileşimi için etkili bir yol olacaktır.

Abstract:
Investigation of Mothers' Self-Efficacy According to Temperament of 24-36 Month-old Children
This research was carried out to examine the relationship between 24-36 month-old children's temperament and mothers' self-efficacy and to determine the level of child temperament predicting maternal self-efficacy. The study was designed in the relational survey model, one of the quantitative research methods. The study group of the research consisted of 408 mothers with 24-36 months old children. As a data collection tool in the research; Temperament Assessment Battery for Children Revised Parent Form, Parenting Skills Self-Efficacy Scale (1-3 Years) and a personal information form developed by the researcher were used. The data obtained in the research were analyzed using the SPSS 25.0 package program. Independent groups t-test in paired independent groups; One-Way Analysis of Variance (ANOVA) was used to compare variables containing more than two groups. In the study, Pearson Correlation was applied to examine the relationship between child temperament characteristics and maternal self-efficacy sub-dimensions. As a result of the research, it was determined that the temperament of 24-36 month-old children predicted their mothers' self-efficacy perceptions. While the child's perseverance temperament trait predicted the mother's self-efficacy score statistically significantly and positively, it was found that the child's negative affect temperament trait predicted the mother's self-efficacy score statistically significantly and negatively. It was found that the activity level of the child and the temperament characteristic of the mother predicted the emotional competence sub-dimension of the mother's self-efficacy statistically significantly and positively. The effect of the child's temperament on maternal self-efficacy is an important outcome for intervention studies to be planned. Strengthening the perception of mother's self-efficacy by improving the risky environmental conditions will be an effective way for healthy mother-child interaction.