Üniversite öğrencilerinde hedonik açlık ve yeme farkındalığının beslenme alışkanlıkları ve antropometrik ölçümler ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between hedonic hunger and eating awareness with eating habits and anthropometric measurements in university students
Yazar: SENA ÇETİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM BARAN
LOKMAN HEKİM ÜNİVERSİTESİ / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışma, üniversite öğrencileri arasında hedonik açlık ve yeme farkındalığının beslenme alışkanlıkları ve antropometrik ölçümler ile ilişkisinin değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Eylül 2023-Ocak 2024 tarihleri arasında gerçekleştirilen araştırma, Lokman Hekim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü'nde yürütülmüştür. Araştırmaya, 18 yaş ve üzeri, gönüllü olarak katılmayı kabul eden toplam 156 öğrenci dahil edilmiştir. Öğrencilerin demografik bilgilerini, sağlık bilgilerini ve beslenme alışkanlıklarını belirlemek amacıyla bir anket formu uygulanmış olup, antropometrik ölçümleri alınmıştır. Hedonik açlık durumunun değerlendirilmesinde Besin Gücü Ölçeği (BGÖ), yeme farkındalığının değerlendirilmesinde ise Yeme Farkındalığı Ölçeği (YFÖ-30) kullanılmıştır. Öğrencilerin beslenme durumunu tespit etmek amacıyla 24 saatlik geriye dönük hatırlatma yöntemi ile besin tüketim kaydı alınmıştır. Katılımcıların %92.9'u kadın olup, yaş ortalaması 20.92 yıldır. Katılımcıların %82.7'sinde hedonik açlık tespit edilmiştir. Hedonik açlığı olan ve olmayan öğrencilerin BKİ ortalamaları sırasıyla 23.64±4.7 kg/m2 ve 21.47±3.02 kg/m2 olup, aradaki fark istatistiksel açıdan anlamlıdır (p<0.05). BKİ sınıflaması açısından iki grup arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Hedonik açlık ile beslenme durumu arasındaki ilişkiye bakıldığında, hedonik açlık durumu ile enerji alımı, doymuş yağ asidi alımı ve çözünmeyen lif alımları arasındaki fark anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Öğrencilerin YFÖ-30 toplam skoru ortalaması 2.65±0.36'dır. Antropometrik ölçümlerin sınıflamalarında yeme farkındalığı skorları arasındaki fark istatistiksel açıdan anlamlı saptanmamıştır (p>0.05). Beslenme durumu ile ilgili bulgulara bakıldığında yeme farkındalığı skoru ile enerji alımı ve karbonhidrat (g) alımları arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (p<0.05). BGÖ ve YFÖ-30 skorları arasında da benzer şekilde pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Sonuçta, hedonik açlık ve yeme farkındalığının daha detaylı anlaşılması, obezite ve yeme bozuklukları gibi yaygın sağlık sorunlarının yönetimine önemli katkılarda bulunabilecektir.

Abstract:
This study was conducted to evaluate the relationship between hedonic hunger and mindful eating with dietary habits and anthropometric measurements among university students. The research, conducted between September 2023 and January 2024, was carried out at Lokman Hekim University, Faculty of Health Sciences, Department of Nutrition and Dietetics. A total of 156 students aged 18 and over who voluntarily agreed to participate were included in the study. A questionnaire form was administered to determine students' demographic information, health status, and dietary habits, and anthropometric measurements were taken. The Power Food Scale (PFS) was used to assess hedonic hunger, and the Mindful Eating Questionnaire (MEQ) was used to assess mindful eating. A 24-hour dietary recall method was used to determine participants' nutritional status. 92.9% of the participants were female, with a mean age of 20.92 years. Hedonic hunger was identified in 82.7% of the participants. The mean BMI of students with and without hedonic hunger was 23.64±4.7 kg/m2 and 21.47±3.02 kg/m2, respectively, with a statistically significant difference between the two groups (p<0.05). There was no significant difference between the two groups in terms of BMI classification. When examining the relationship between hedonic hunger and dietary status, a significant difference was found in energy intake, saturated fatty acid intake, and insoluble fiber intake (p<0.05). The mean total score of MEQ for students was 2.65±0.36. There was no statistically significant difference in eating awareness scores between anthropometric measurement classifications (p>0.05). When examining the findings related to dietary status, a positive significant relationship was found between mindful eating score and energy intake and carbohydrate (g) intake (p<0.05). Similarly, a positive significant relationship was found between PFS and MEQ scores (p<0.05). In conclusion, a more detailed understanding of hedonic hunger and mindful eating could significantly contribute to the management of common health issues such as obesity and eating disorders.