İnternet bağımlılığının yordanmasında sosyal destek-sosyal fobi ve sosyal becerinin etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of social support-social fobi and social skills on the prediction of internet addiction
Yazar: ÖZGE BAYDAR ÇAĞA
Danışman: PROF. DR. BAŞARAN GENÇDOĞAN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Amaç: Bu araştırmada internet bağımlılığını yordayan değişkenlerden sosyal destek, sosyal
fobi ve sosyal becerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırma sosyal destek, sosyal fobi ve
sosyal beceri ile internet bağımlılığı arasındaki ilişkileri inceleyen ilişkisel (korelasyonel) bir
araştırmadır.
Yöntem: Bu araştırmanın evrenini 2023-2024 eğitim-öğretim yılı döneminde Ağrı il
merkezinde ortaöğretim düzeyinde 9. , 10. , 11. , ve 12. sınıflarda öğrenim gören öğrenciler
oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemi ise söz konusu evrenden kolay örnekleme yöntemiyle
506 öğrenciden oluşmuştur. Bu araştırmada internet bağımlılığının belirlenmesi için "İnternet
Bağımlılığı Testi", sosyal destek kaynaklarına bağlı olarak yalnızlık durumlarını belirlemek
için "UCLA Yalnızlık Ölçeği", algılanan sosyal desteği ölçmek için "Çok Boyutlu Algılanan
Sosyal Destek Ölçeği" ve sosyal fobi durumlarını belirlemek için "Liebowitz Sosyal Fobi
Belirtileri Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde frekans, yüzde, Pearson korelasyon
analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Aileden algılanan sosyal desteğin arkadaşlardan ve önemli diğer insanlardan
algılanan sosyal destekle aralarındaki korelasyon p<0.05 önem düzeyinde pozitif yönde anlamlı
bulunmuştur. Arkadaşlardan algılanan sosyal destek ile önemli diğer kişilerden algılanan sosyal
destek arasındaki ilişki ile ilgili korelasyon analizi p<0.05 önem düzeyinde pozitif yönde
anlamlı bulunmuştur. Aileden algılanan sosyal destek ve arkadaşlardan ve önemli diğer
kişilerden algılanan sosyal desteğin internet bağımlılığı ve yalnızlık arasındaki ilişki ile ilgili
korelasyon analizi p<0.05 önem düzeyinde negatif yönde anlamlı bulunmuştur. İnternet
bağımlılığı ile yalnızlık arasındaki ilişki ile ilgili korelasyon değeri p<0.05 pozitif yönde
anlamlı bulunmuştur. Sosyal fobi ile herhangi bir değişken ile anlamlı bir korelasyon
göstermemiştir. İnternet bağımlılığının yaş ve cinsiyet değişkenlerine göre farklılaşmadığı
belirlenmiştir. Aileden, arkadaşlardan algılanan sosyal destek ve yalnızlık internet
bağımlılığının %13'ünü açıklamaktadır.
Sonuçlar: Aile ile sosyal destek arasındaki negatif ilişki, aile desteğinin artmasıyla internet
bağımlılığının azaldığını gösterir. Arkadaşlarla sosyal destek arasındaki pozitif ilişki, arkadaş
desteğinin artmasıyla internet bağımlılığının arttığını gösterir. Yalnızlık ile internet bağımlılığı
arasındaki pozitif ilişki, yalnızlık hissinin artmasıyla internet bağımlılığının arttığını gösterir.
Sosyal fobi ile internet bağımlılığı arasındaki ilişki anlamsız bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: internet bağımlılığı, sosyal destek, sosyal fobi, sosyal beceri

Abstract:
Purpose: This study aims to examine the variables predicting internet addiction, namely social
support, social phobia, and social skills. It is a relational (correlational) study investigating the
relationships between social support, social phobia, social skills, and internet addiction.
Method: The population of this study consisted of high school students in grades 9, 10, 11, and
12 studying in Ağrı city center during the 2023-2024 academic year. The sample of the study
was made up of 506 students selected through a convenience sampling method from this
population. To determine internet addiction, the 'Internet Addiction Test' was used; to assess
loneliness based on social support resources, the 'UCLA Loneliness Scale' was employed; to
measure perceived social support, the 'Multidimensional Perceived Social Support Scale' was
utilized; and to identify social phobia symptoms, the 'Liebowitz Social Anxiety Scale' was used.
Data analysis involved frequency, percentage, Pearson correlation analysis, and multiple linear
regression analysis.
Findings: The correlation between perceived social support from family and perceived social
support from friends and significant others was found to be positively significant at p<0.05.
The correlation analysis of social support from friends and social support from significant
others was also positively significant at p<0.05. The correlation analysis of perceived social
support from family, friends, and significant others with internet addiction and loneliness was
found to be negatively significant at p<0.05. The relationship between internet addiction and
loneliness was positively significant with a correlation value at p<0.05. Social phobia did not
show a significant correlation with any variable. It was determined that internet addiction did
not vary according to age and gender. Perceived social support from family, friends, and
loneliness explained 13% of the variance in internet addiction.
Results: The negative relationship between social support from family and internet addiction
indicates that an increase in family support is associated with a decrease in internet addiction.
The positive relationship between social support from friends and internet addiction suggests
that an increase in friend support is associated with an increase in internet addiction. The
positive relationship between loneliness and internet addiction shows that an increase in
feelings of loneliness is associated with an increase in internet addiction. The relationship
between social phobia and internet addiction was found to be nonsignificant.
Keywords: internet addiction, social support, social phobia, social skill