Yaş tip yaşa bağlı maküla dejenerasyonu olan hastalarda fakoemülsifikasyon cerrahisinin etkilerinin optik koherens tomografi - Anjiografi  ile değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of phacoemulsification surgery with optical coherence tomography - Angiography in patients with neovascular age-related macular degeneration
Yazar: EYÜP ERKAN
Danışman: DOÇ. DR. SERAY ASLAN BAYHAN
Yozgat Bozok Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Anjiyografi = Angiography ; Cerrahi-göz = Surgery-eye ; Fakoemülsifikasyon = Phacoemulsification ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Makula dejenerasyonu = Macular degeneration ; Tomografi-optik koherens = Tomography-optical coherence ; Yaş faktörleri = Age factors

Özet:
Amaç: Yaş tip yaşa bağlı makula dejenerasyonu olan hastalarda komplikasyonsuz fakoemülsifikasyon cerrahisinin etkisini non invazif olarak Optik Koherens Tomografi – Anjiografi (OKTA) ile değerlendirmek ve uygulanacak anket ile hastaların görsel olarak yaşam kalitelerinin araştırmak 

Yöntem: Çalışmaya Eylül 2019 ile Ağustos 2020 tarihleri arasında Yozgat Bozok Üniversitesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalı Retina Birimi'nde yaş tip makula dejenerasyonuna bağlı neovasküler membran tanısıyla takip edilen hastalardan fakoemülsifikasyon cerrahisi endikasyonu olan 44 hasta ve katarakt cerrahisi endikasyonu olmayan 44 hasta alındı. Özellikle son 6 ay içinde anti-VEGF tedavisi almış hastalar çalışma dışı bırakıldı. Fakoemülsifikasyon öncesi ve postoperatif 1, 3 ve 6. ay kontrollerinde hastaların en iyi düzeltilmiş görme keskinlikleri (EİDGK) kaydedilerek optik koherens tomografi (OKT), OKTA ve fundus otoflöresans (FOF) çekimleri yapıldı. Postoperatif 3 ve 6. aylarda NEI VFQ-25 görsel yaşam kalitesi anketi uygulandı. OKT ve OKTA parametreleri 2 ayrı çalışmacı tarafından değerlendirilerek kaydedildi. 

Bulgular: Çalışma başlangıcında gruplar arasında yaş, cinsiyet, koroidal neovasküler membran (KNV) tipi ve alanı ile KNV akım alanı ölçümleri açısından fark yok idi. Takiplerde cerrahi ve kontrol grupları arasında membran alanı açısında anlamlı fark yoktu (p>0,05). Fakat cerrahi grubunda başlangıç ve 6. ay arasında membran alanı değişimi açısından istatistiksel olarak anlamlı fark mevcuttu (p<0,001). Cerrahi ve kontrol grupları arasında akım alanı açısından anlamlı fark yoktu (p>0,05). 6. ay vizitinde cerrahi grubunda küçük kalibreli damarda anlamlı azalma (p<0,05), perilezyonel haloda anlamlı artış (p<0,05) tespit edildi; diğer aktivasyon kriterlerinde anlamlı değişim görülmedi (p>0,05). Süperfisial Foveal Dansite (SFD) ölçümleri değerlendirildiğinde cerrahi grubunda preoperatif dönemden 6. aya kadar olan ölçüm sonuçları arasındaki değişim istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur (p˃0,05). Perilezyonel halo mevcut olan cerrahi ve kontrol grubu hastalarının sadece OKTA ile değerlendirilen 6. ay neovasküler membran alanları anlamlı olarak farklıydı (p˂0,05). OKT ölçümlerinde subfoveal koroid kalınlığında başlangıç ve 6. ay arasında anlamlı fark görülmedi (p>0,05). Başlangıç ve 3. ay değişimine bakıldığında ise gruplar arasında anlamlı fark görüldü (p<0,05). Diğer OKT ölçümleri için gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı değişim görülmemiştir (p>0,05). NEI VFQ-25 alt ölçek analizinde kontrol grubunda anlamlı değişiklik görülmezken cerrahi grubunda uzak aktivite puanında anlamlı artış görüldü.

Sonuç: Katarakt cerrahisi komplikasyon olup olmamasından bağımsız, neovasküler YBMD progresyondaki risk faktörlerinden biri olarak düşünülmüştür. Katarakt cerrahi yaşa bağlı makula dejenerasyonu olan hastaların görsel yaşam kalitelerini artırıyor olsa da günlük hayatını etkilemeyen kataraktı olan hastalarda fakoemülsifikasyonun ertelenmesi daha doğru bir yaklaşım olacaktır. 

Anahtar kelimeler: Yaşa bağlı makula dejenerasyonu, fakoemülsifikasyon, optik koherens tomografi anjiografi.

Abstract:
Purpose: To assess the effect of uncomplicated phacoemulsification surgery in patients with neovascular age-related macular degeneration non-invasively using Optical Coherence Tomography - Angiography (OCTA) and to investigate the visual quality of life of the patients with the questionnaire to be applied.

Methods: Among the patients who were followed up with the diagnosis of neovascular membrane due to age-related macular degeneration between September 2019 and August 2020 at Yozgat Bozok University, Department of Ophthalmology, 44 patients with an indication for phacoemulsification surgery and 44 patients without cataract surgery indication were included in the study. Especially patients who took anti-VEGF treatment in the last 6 months were excluded from the study. Optical coherence tomography (OCT), OCTA and fundus autofluorescence (FOF) scans of the patients were performed before phacoemulsification and at the postoperative 1st, 3rd and 6th month controls, and their best corrected visual acuities (BCVA) were recorded. NEI VFQ-25 visual quality of life questionnaire was administered at 3 and 6 months postoperatively.  OCT and OCTA parameters were evaluated and recorded by 2 different researchers.

Results: At the beginning of the study, there was no difference between the groups in terms of age, gender, choroidal neovascular membrane (CNV) type and area, and CNV flow area measurements. There was no significant difference between the surgical and control groups in terms of membrane area during follow-up (p>0,05). However, there was a statistically significant difference between the baseline and the 6th month in the surgery group in terms of membrane area change (p<0,05). There was no significant difference between the surgical and control groups in terms of flow area (p>0,05). At the 6th month visit, a significant decrease in the small-caliber vessels (p<0,05) and a significant increase in perilesional halo (p<0,05) were detected in the surgical group; There was no significant change in other activation criteria (p> 0,05). Superficial Foveal Density (SFD) measurements were not statistically significant in the surgical group from the preoperative period to the 6th month (p˃0,05). The 6-month neovascular membrane areas of the surgical and control group patients with perilesional halo, evaluated only by OCTA, were significantly different (p˂0,05). There was no significant difference between baseline and 6th month in OCT measurements of subfoveal choroidal thickness (p> 0,05). There was a significant difference between the groups in terms of subfoveal choroidal thickness between the baseline and the 3rd month (p<0,05). There was no statistically significant difference between the groups for other OCT measurements (p> 0,05). In NEI VFQ-25 subscale analysis, no significant change was observed in the control group, while a significant increase was observed in the distance activity score in the surgical group. 

Conclusion: Cataract surgery is considered as one of the risk factors for neovascular AMD progression, regardless of the presence or absence of complications. Although cataract surgery improves the visual quality of life of patients with age-related macular degeneration, delaying phacoemulsification would be a more appropriate approach in patients with cataracts that do not affect daily life. 

Keywords: Age-related macular degeneration, phacoemulsification, optical coherence tomography angiography.