Perakende sektöründe tedarikçi performans değerlemesinde AHP ve bulanık AHP uygulaması
A supplier performance assessment application in retail using AHP and fuzzy AHP
Yazar: MEHMET DURDUDİLER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BAHADIR GÜLSÜN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Teknolojik gelişmelerin hızlanmasıyla birlikte müşterilerin mal ve hizmet taleplerinde hızlıdeğişmeler yaşanmaktadır. Bu durum işletmelerin değişen tüketici taleplerine uygun mal vehizmet sunmalarını kaçınılmaz hale getirmiştir. Üreticiyle nihai tüketiciyi bir araya getirenperakendeci işletmeler için ayakta kalmayı başarmak; müşteriler tarafından tercih edilirolmayı, onlara kalite sunmayı, onları memnun etmeyi gerektirmektedir. Perakendeciişletmeler, karlı ve etkin satışlarla hem kendi sürekliliğini sağlamak hem de müşterilerinimemnun edebilmek için tedarikçilerden beklentilerini ortaya koyarak, tedarikçilerin bubeklentileri gerçekleştirme derecelerini ölçümlemek zorundadırlar. Bu çerçevede, perakendeciişletmeler birlikte çalıştıkları tedarikçileri için performanslarını ölçümleme ve değerlendirmeyöntemine ihtiyaç duymaktadırlar.Perakendeci işletme için, tedarikçi performans sisteminin ortaya konması ve buna göretedarikçilerin performanslarının ölçümlenerek izlenmesi, problemin çok kriterli yapısı dikkatealındığında oldukça karmaşık bir süreç oluşturmaktadır. Bu çalışma, bir tedarikçi performansölçüm sistemi tasarlayarak, tedarikçilerin performansının ortaya konmasını amaçlamaktadır.Performans ölçüm sisteminin oluşturulmasında, çoklu kriter içeren karmaşık karar vermeproblemlerinin çözümü için tasarlanan ?Analitik Hiyerarşi Prosesi?(AHP) modelindenfaydalanılmıştır. Modelde, bir perakende firmasında bir ürün grubu seçilerek, bu gruba aitperformans kriterleri belirlenmiş, kriterlerin ağırlıklarının saptanması ve tedarikçilerinperformansına ait değerlerin tespitinde, Expert Choice yazılımı kullanılmıştır. Ayrıca,modelde, belirsiz ve kesin olmayan veriler göz önüne alınarak ?Bulanık AHP? uygulamasıyapılmış ve sonuçlar incelenmiştir.Anahtar Kelimeler: Performans ölçüm ve değerlendirme, Perakende sektörü, Tedarikçideğerlendirme, AHP, Bulanık AHP.JÜR :1. Yrd. Doç. Dr. Bahadır GÜLSÜN (Danışman) Kabul tarihi: 27.07.20062. Yrd. Doç. Dr. Semih ÖNÜT Sayfa Sayısı: 1003. Yrd. Doç. Dr. Esra ÖZATAMAN

Abstract:
There are rapid changes on product and service demands of customers due to rapidtechnological developments. This, inevitably, results in business enterprises? serving productand service appropriate for changing consumer demands. According to retailer firms, whichhelp producer come together with final consumer, being able to last requires being preferredby the customers, serving quality to them and pleasing them. In order to both provide self-continuousness with profitable and active sales, and satisfy their customers, retailer firmshave to realize demands from suppliers and estimate suppliers? fulfillment grades of thesedemands. By this means, retailer enterprises need management of performance measurementand assessment for their cooperative suppliers.When multi-criteria structure of the matter is considered, carrying out supplier performancesystem and, accordingly, monitoring suppliers? performances by estimating create a fairlycomplex process for retailer firm. This study aims to put forth suppliers? performance forconsideration by designing a supplier performance measurement system.The model of Analytical Hierarchy Process designed for the solution of multi-criteriacomplex decision problems was used to form performance measurement system. In thismodel, by choosing a product group in the retailer firm, performance criteria belonging to thisgroup were determined, and Expert Choice software was used in establishing the severity ofthe criteria and the values of suppliers? performance.In relevant problem, taking indefinite and unknown data into consideration, fuzzy AHP wasapplied, and results were analyzed.Keywords: Performance measurement and assessment, Retail, Supplier assessment, AHP,Fuzzy AHP.JURY:1. Yrd. Doç. Dr. Bahadır GÜLSÜN (Supervisor) Date: 27.07.20062. Yrd. Doç. Dr. Semih ÖNÜT Page: 1003. Yrd. Doç. Dr. Esra ÖZATAMAN