Tıbbi ve aromatik bitkilerin sürdürülebilir üretimi ve ekonomisi üzerine bir araştırma: Denizli ili örneği
A research on the sustainable production and economy of medicinal and aromatic plants: The case of Denizli province
Yazar: DERYA NERMİN DERELİ
Danışman: PROF. MEHMET METİN ARTUKOĞLU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez çalışması kapsamında Denizli ilindeki tıbbi ve aromatik bitki üreticilerinin sosyo-ekonomik özellikleri, tıbbi ve aromatik bitki üretim ve ekonomisinin etkinliği, sürdürülebilirliği ve pazarlaması incelenmiştir. Araştırmada öncelikli olarak makro veriler incelenmiştir. Daha sonra Denizli ilinde üretimi yoğun olan kekik, adaçayı ve lavanta üretimi yapan 256 üretici ile yapılmış olan anketten derlenen tez verileri analiz edilmiştir. Verilerin analizinde Likert ölçeği, Faktör Analizi, Bulanık Eşli Karşılaştırma, Lojistik Regresyon, Veri Zarflama gibi çok sayıda yöntem kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, tıbbi ve aromatik bitki üretiminin Denizli ilindeki üreticiler için önemli bir gelir kaynağı olduğu, üreticilerin büyük çoğunluğunun tıbbi ve aromatik bitki üretiminden memnun olduğu ve gelecekte de üretimlerini arttırmayı planladıkları belirlenmiştir. Bununla birlikte, üreticilerin karşılaştıkları sorunlar arasında pazarlama sorunları, maliyet sorunları, hasat ve depolama sorunları ön plana çıkmaktadır. Ayrıca tıbbi ve aromatik bitki üretiminde etkinlik analizleri sonucunda, üreticilerin büyük çoğunluğunun teknik olarak etkin olmadığı ortaya konulmuştur. Tez çalışmasında, tıbbi ve aromatik bitki sektörünün pazarlama stratejilerine ve sektörün genel sorunlarına yönelik çözüm önerileri getirilmiştir. Çalışmada tıbbi ve aromatik bitkilerin gelir potansiyellerini esas alarak tıbbi ve aromatik bitki sektörünün ve sektörün ülke ekonomisinin büyümesine katkısı ifade edilmiştir.

Abstract:
Within the scope of this thesis study, socio-economic characteristics of medicinal and aromatic plant producers in Denizli province, efficiency, sustainability and marketing of medicinal and aromatic plant production and economy were examined. Macro data were primarily examined in the research. Then, the thesis data compiled from the survey conducted with 256 producers who produce thyme, sage and lavender, which are intensively produced in Denizli province, were analyzed. Many methods such as Likert scale, Factor Analysis, Fuzzy Paired Comparison, Logistic Regression and Data Envelopment were used in the analysis of the data. According to the research results, it was determined that medicinal and aromatic plant production is an important source of income for producers in Denizli province, the majority of producers are satisfied with medicinal and aromatic plant production and plan to increase their production in the future. However, marketing problems, cost problems, harvest and storage problems come to the forefront among the problems faced by the producers. In addition, as a result of the efficiency analyzes in medicinal and aromatic plant production, it was revealed that the majority of producers are not technically effective. In the thesis study, solution suggestions were made for the marketing strategies of the medicinal and aromatic plant sector and the general problems of the sector. In the study, the contribution of the medicinal and aromatic plant sector and the sector to the growth of the country's economy was expressed based on the income potential of medicinal and aromatic plants.