Resimsel mekânda ışık türleri
The types of light in pictorial space
Yazar: RIDVAN HASANOĞLU
Danışman: DOÇ. FEVZİYE EYİGÖR PELİKOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Işık = Light ; Mekan = Space ; Mekan kullanımı = Space usage ; Resim sanatı = Painting art

Özet:
Işık, etki ettiği alanda beyin aracılığıyla çevremizi daha iyi tanımamıza yardımcı olan, ufkumuzun genişlemesine olanak sağlayan, dar bir alandan çıkmamızda yol gösterici olan gizemli bir unsurdur. 
Yerleşik hayata geçişten itibaren insanların yurt edinme çabalarında gün ışığından yararlanma istekleri, kurdukları mekânlarda arzuladıkları ışık etkisi oldukça belirgindir. 
Sanat tarihi sürecinde, farklı görme biçimleri ile şekillenmiş olan çeşitli tarz ve üsluptaki eserler, fiziksel, psikolojik ve sanatsal anlamda  'ışık' kavramı çerçevesinde incelenmeyi hak eder.  Gerek mimari alanda gerekse resim sanatı alanında ışık faktörü, kültürel, coğrafi, doğal, beşeri vb. nedenlerle, oldukça geniş bir çerçevede yankı bulmuştur. 
  Bu çalışmada, hem sanatçı açısından, hem sanat alımlayıcısı açısından 'görme eylemi'nin niteliğini belirleyen ışığın plastik-estetik ifadesel olanakları sorgulanmıştır. Tarihsel süreçte, ışığın nasıl bir değişime uğradığı, etki ettiği alanlara yansıma şeklinin ne olduğu mekân kavramı çerçevesinden incelemeye alınmıştır. İnsanoğlunun kendi penceresini yaşayış ve inanışlara göre oluşturduğu mekânlarda ışığı ele alış ve kullanış biçimi neden-sonuç ilişkisi kurularak anlamlandırılmaya çalışılmıştır. Resim tarihinde ışık,  her sanatçıya özgün olma olanağı ve özgürleştirici resimsel bir mekân kurmasına olanak sağlamıştır. Maddi ve manevi bir unsur olarak ışık,  resimsel mekânda, mutlak, göreceli ve ilişkisel mekân bağlamında ele alınmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Resim Sanatı, Mekân, Resimsel Mekan, Işık, Işık Türleri

Abstract:
Light is mysterious element that helps us to recognize our enviroment better, it allows us to expand. Our horizons through the help of the brain. From the transition to established life, people want to take advantage of daylight in their efforts to obtain dormitory, the light effect they desire in places they have established is quite evident.
  In the process of art history, the works of various styles and steyles which are shaped by different forms of visions deserve to be examined within the concept of  'light' in physical. Psychological and artistic terms. The light factor, both in the field of art and in the field of painting, has been echoed by a wide range of cultural, geographical, human and similar reasons.
In this study, the plastic-aésthetic expressions of light, which determines the nature of the 'action of sight' have been questioned in terms of both the artist and the art receiver. In the historical process, how the light undergoes a change, and what is the way it reflects to the art receiver. In the historical examined from the perspective of the space concept. In the places where human beings create their own window according to their lives and beliefs, it has been tried to make sense by using cause and effect relationship between light handiling and usage. In the history of painting, light has allowed each artist to be unique and to create a liberating pictorial space. As a material and spiritual element, light is considered in the context of absolute, relative and relational spaces in pictorial space.     
      
Key words: Art of Painting, Space, Pictorial Space, Light, Types of light