Dijital dünyanın hipergerçek mekanları ve kültürel hafızanın dönüşümü
Hyperreal spaces of the digital world and the transformation of cultural memory
Yazar: TUFAN ÖZHAN
Danışman: PROF. DR. BAYRAM ÜNAL
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Mitolojide Tanrılardan ateşi çalan Prometheus, insanlığın yazgısını değiştirmiş, onlara Yarı Tanrı olma vasfını kazandırmıştır.  Dijital Evrenin sunduğu alternatif gerçeklik algısı ise, insanın diğer yarısını da Tanrılaştıran bir bağlamı ifade etmekte midir?  Yazgımızın değişip değişmediği, bu soruya yanıt aramakla açıklık kazanacaktır.  Bu çalışma, oyun dolayımıyla gerçekliğin tarihsel seyrini ve bugünkü geldiği noktayı, mekan ve hafıza fenomenleri üzerinden ele almaktadır.  Yaşanılan dönüşüm ve değişimleri tarihsel bir perspektif kurarak incelemeyi amaçlamaktadır.  Alternatif Gerçekliğin temsil edildiği dijital evrenin, mekan ve hafıza olgularına yaklaşımları ve etkileri, kurulan tarihsel perspektifle karşılaştırılmalı olarak incelenmekte,  topluluğun güncel ve geleceğe dair durumu tartışılmaktadır.  Dijital oyunların kurguladığı evren ve gerçeklik arasındaki ilişkinin, toplumsal değerleri pasifize etme biçimleri yine çalışma içerisinde incelenen diğer boyutlardan birini temsil etmektedir.  Toplumsal imgelerin tarihsel anlamlarından koparılarak, eğlenme biçimlerine entegre edilmesi ve bu doğrultuda tüketilmesi, kültürel hafızayı dönüştüren bir unsur olarak karşımıza çıkmaktadır.  Yapay zeka modellemelerinin asistan olarak görev kazanmasıyla birlikte, gündelik pratiklerde belirleyici etkilere sahip olması, çeşitli uygulamaların sosyalleşmeye dair etkileri, etkileşim almak adına mahremiyetin ilga edilmesi vb. sorunlar, dijitalleşmenin bir sonucu olarak karşımıza çıkmaktadır.  Küresel boyuttaki ticari şirketlerin, sanayi döneminde birer araç olarak gördüğü insan, dijitalleşmeyle birlikte veri olarak algılanmaya başlanmıştır.  Çalışma bu konulara odaklanmakta, yazgımızın değişip değişmediğine dair sorulara bu bağlamda yanıt aramaktadır.
Anahtar Kelimeler: Sanal Gerçeklik, Mekan, Hafıza, Dijital Oyunlar, Post Truth

Abstract:
In mythology, Prometheus, who stole fire from the Gods, changed the fate of humanity and gave them the qualification of being a demigod. Does the alternative perception of reality offered by the Digital Universe express a context that deifies the other half of the human being? Whether our destiny has changed or not will be clarified by seeking an answer to this question. This study deals with the historical course of reality with interposition of game and the point it has reached today through the phenomena of space and memory.  It aims, to examine the transformations and changes experienced by establishing a historical perspective. The approaches and effects of the digital universe, in which Alternate Reality is represented, to space and memory phenomena are examined in comparison with the established historical perspective, and the current and future situation of the community is discussed. How the relationship between the universe and reality constructed by digital games pacifies social values represents one of the other dimensions examined in the study. The integration of social images into entertainment forms by separating them from their historical meanings and their consumption in this direction emerges as a factor that transforms cultural memory. With the role of artificial intelligence models as assistants, it has decisive effects on daily practices, the effects of various applications on socialization, the abolition of privacy to receive interaction, etc. Problems arise as a result of digitalization. Human, which was seen as a tool by global commercial companies in the industrial period, has begun to be perceived as data with digitalization. The study focuses on these issues and seeks answers to questions about whether our destiny has changed in this context.

Keywords: Virtual Reality, Space, Memory, Digital Games, Post Truth