Argümantasyona dayalı dil eğitimi yaklaşımının Türkçe öğretmeni eğitiminde uygulanmasına yönelik karma gömülü deneysel çalışma
A mixed-embedded experimental research on the practice of argumentation-based language teaching in pre-service Turkish teacher training
Yazar: FATİH KANA
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH ŞAHİN ; DOÇ. DR. MURAT GÜNEL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Argümantasyona dayalı dil eğitimi uygulamaları, fen bilimleri eğitiminde yaygın olarak kullanılmaya başlanan "Argümantasyon Tabanlı Bilim Öğrenme (ATBÖ)" yaklaşımının dil eğitimine adapte edilmesi yoluyla yapılmaktadır. ATBÖ yaklaşımı yapılandırmacılığı esas alan, araştırma-sorgulama ve düşünme becerilerini geliştirmeyi içerisinde barındıran, ders içerisinde dört temel dil becerisinin etkin kullanımını sağlayan bir yaklaşımdır. Bu yaklaşım sayesinde programların hedeflediği düşünen, araştıran, sorgulayan bireyler yetiştirme hedefine uygun bir yaklaşımdır.  Bu araştırmanın amacı Türkçe öğretmeni yetiştirmede ATBÖ yaklaşımını dil eğitmi sürecine adaptasyonu ile Argümantasyona dayalı Dil Eğitimi (ADE) sürecinde öğretmen adaylarının akademik başarılarını, derse yönelik tutumlarını, öğretmenlik mesleğine yönelik özyeterlik inançlarını, üst düzey düşünme becerilerini etkileyip etkilemediğini tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda Türkçe eğitimi bölümünün 3. Sınıfında yer alan Özel Öğretim Yöntemleri I-II dersinde, güz ve bahar yarıyıllarında 28 hafta, 256 ders saati uygulama yapılmıştır. Uygulama sürecinde öğretmen adayları öğrenen ve öğreten olarak yer almışlardır.
Araştırmada, literatürde en etkili araştırma yöntemlerinden kabul edilen karma araştırma yöntemi (Mixed method) kullanılarak, hem nicel hem de nitel araştırma yöntemlerinden yararlanılmıştır. Araştırma, karma araştırma desenlerinden Karma Gömülü Deneysel Desenle desenlenmiştir. Ulusal düzeyde yapılan araştırmalar ve özel olarak Türkçe Eğitimi Bölümü'nde yapılan lisansüstü tezler incelendiğinde bu desenin alanyazında kullanılan ilk örneği olduğu anlaşılmaktadır. Araştırmada deneysel uygulamanın öğrenme üzerindeki etkilerini saptamak için nicel araştırma yöntemlerinden "ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen" kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Türkiye'nin batısında yer alan bir üniversitede öğrenimine devem eden Türkçe Eğitimi Bölümü üçüncü sınıf öğretmen adayları oluşturmaktadır. Araştırmada bir deney, bir kontrol olmak üzere iki grup bulunmaktadır. Deney grubunda ADE yaklaşımının etkileri incelenirken, kontrol grubunda ise öğretmen merkezli öğretim yönteminin ağırlıkta kullanıldığı şekliyle dersler devam etmiştir. Uygulama sürecinde dört nicel, altı nitel olmak üzere toplam 10 farklı veri toplama aracı kullanılmıştır. Araştırma sürecinin başından sonuna kadar kamera kaydı alınmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin analizinde betimsel istatistikler, Tekrarlanan Ölçümlü Deneme Düzeni, ANCOVA ve regresyon analizi kullanılmıştır. Nitel veriler üzerinde ise hem betimsel hem de içerik analizi yapılmıştır.
Araştırmadan elde edilen nicel ve nitel bulgular incelendiğinde ADE yaklaşımının öğretmen adaylarının akademik başarılarını, özyeterlik inançlarını, derse yönelik tutumlarını ve üst düzey düşünme becerilerini etkiledikleri görülmektedir. Uygulama sürecinde öğrencilerden alınan nitel bulgular göz önünde bulundurulduğunda uygulanan ADE yaklaşımı sayesinde derslerin zevkli geçtiği, yapılandırmacılığı temel aldığı, öğretmenlik mesleği için mükemmel bir ders olduğu deney grubunda yer alan öğretmen adayları tarafından vurgulanmıştır.
Araştırma sonucunda nitel ve nicel veri toplama araçlarından elde edilen bulgular göz önünde bulundurularak ADE yaklaşımının ülkemizin ihtiyaç duyduğu, öğretim programlarımızın hedeflediği öğretmen adayları yetiştirebilme konusunda başarılı bir yaklaşım olduğu söylenebilir. Bu yaklaşım sadece öğretmen eğitiminde değil, Türkçe derslerinde de uygulanarak toplumda düşünen, araştıran, sorgulayan bireylerin etkili bir şekilde yetiştirilmesi sağlanabilir.



Anahtar Kelimeler: Türkçe öğretimi, Argümantasyona Dayalı Dil Eğitimi, düşünme becerileri, eleştirel düşünme, karma gömülü deneysel desen, özel öğretim yöntemleri.

Abstract:
Language teaching techniques which are based on argumentations are practiced by adapting "argumentation-based science teaching approach (ATBÖ)" into language teaching, which is widely adopted in science teaching. Based on constructivism, research and inquiry, and development of thinking skills, ATBÖ is an approach which enables to use the four language skills in the courses effectively. This approach is consistent with student training, who have thinking skills, and make research. By adapting ATBÖ approach into language teaching, the aim of this study is to determine -in the process of argumentation-based language teaching- the academic achievement, attitudes towards the courses, self-efficacy beliefs towards teaching profession of Turkish pre-service teachers. Accordingly, 28 weeks and 256 course hours of teaching practices were practiced in the course of special teaching methods I-II for the 3rd grade of Turkish pre-service teachers. In this process, pre-service teachers were considered as learners and instructors. In this study, mixed-methodology was adopted as qualitative and quantitative research methods, which has been considered as the most effective research method in the literature. The method was, then, designed by mixed-embedded experimental underpinning. This design was used as a first time when reviewed national researches and postgraduates ones in Turkish language teaching. In this study, pre- and post-test experimental design was adopted. The subjects of this study were composed of 3rd grade Turkish pre-service teachers studying in one of the westerns universities of Turkey. There are two groups in this study as experimental and control. In experimental group, the effects of ADE approach was investigated but in control group the conventional courses were practiced based on teacher-centred approach. In this study, as overall, four quantitative and six qualitative data collecting tools were addressed. The all process of the research was captured by a camera. The quantitative data were analyzed by descriptive statistics, repeated measurements, ANCOVA, and regression analysis. For qualitative data, descriptive and content analyses were addressed. The obtained data indicated that ADE approach has a primordial effect on students' academic success, self-efficacy, attitude towards the courses, and hyper-thinking skills. Qualitative data showed that students enjoyed the courses through ADE approach. The process was based on constructivism. The subjects in experimental group stated that the courses were perfect for their learning. As a conclusion, the two-way obtained data indicated that ADE approach was required by our country in order to train qualified teachers for future generations. This approach integrated with Turkish courses can provide the training of people, who have critical and thinking skills, as well as in teacher education.






Keywords: Turkish teaching, argumentation-based language teaching, thinking skills, critical thinking, mixed-embedded experimental design, special teaching methods.