Van Gölü havzasında yetiştirilen yerel ekmeklik buğday çeşitlerinden seçilen hatlarda (Triticum aestivum L.)  bazı başak ve verim özelliklerinin belirlenmesi
Determination of some spike and yield proprties in lines selected from bread wheat (Triticum aestivum L.) landraces grown in van golu basin
Yazar: SİNEM BİLİCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FEVZİ ALTUNER
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Tarla Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ekmeklik buğday = Bread wheat ; Verim = Yield ; Verim ögeleri = Yield components ; Yerel çekicilik = Local attraction

Özet:
Bu araştırma, Van Gölü Havzası'ndan toplanan ekmeklik yerel buğday popülasyonlarından elde edilen 819 saf hattın verim ve bazı başak özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma 4 standart ekmeklik buğday çeşidiyle (Sönmez, Bayraktar, Tosunbey ve Doğu-88) birlikte Augmented Deneme Desenine göre toplam 918 parselde 2020-2021 vejetasyon döneminde Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarla Bitkileri deneme alanında yürütülmüştür. Araştırmada genotiplerin ortalama değerleri hat ve standart çeşit sırasıyla; bitki boyları 84.12-78.02 cm, başaklanma süreleri 137-135.51 gün, çiçeklenme süreleri 5-5.06 gün, başak uzunlukları 9.04-8.11 cm, başakta başakçık sayıları 15.7-14.96 adet, toplam verimler 374.6-362.2 kg/da, tane verimleri 128.12-127.70 kg/da, hasat indeksleri %34.4-35.52 ve bin tane ağırlıkları 42.3-33.10 g bulunmuştur. Çalışmada standart çeşitleri geçen hat sayıları, bitki boyunda 636, başaklanma süresinde 643, çiçeklenme süresinde 118, başak uzunluğunda 684, başakta başakçık sayısında 645, toplam verimde 426, tane veriminde 397, hasat indeksinde 313 ve bin tane ağırlığında 764 olmuştur. Maksimum değerler tane veriminde Van-15-10 (314 kg/da), toplam verimde Erciş-66 (880 kg/da), bin tane ağırlığında Van-7-3 (59.2 g) ve bitki boyunda Erciş-4-11 (106.8 cm) hatlarından elde edilmiştir. 
İncelenen genotiplerin verim ve başak özelliklerinin çoğunda geniş bir varyasyon oluştuğu görülmüştür. Van Gölü Havzası'ndan toplanan ekmeklik buğday popülasyonlarından elde edilen hatların verim ve başak özellikleri yönünden genel olarak kontrol çeşit ortalamasının üstünde verilere sahip oldukları ve bu yönüyle ıslah çalışmaları için ümitvar oldukları sonucuna ulaşılmıştır

Abstract:
This research was carried out to determine the yield and some spike characteristics of 819 pure lines obtained from local bread wheat populations collected from the Vangolu Basin. The study was carried out with 4 standard bread wheat varieties (Sonmez, Bayraktar, Tosunbey and Dogu-88) in a total of 918 plots in Augmented Experimental Design in the 2020-2021 vegetation period in Van Yuzuncu Yıl University Field Crops experimental area. The mean values of the genotypes in the study, respectively, line and standard varieties; plant height 84.12-78.02 cm, spiking duration time 137-135.51 days, flowering period 5-5.06 days, spike length 9.04-8.11 cm, number of spikelets per spike 15.7-14.96, total yields 374.6-362.2 kg/da, grain yields 128.12-127.70 kg/da, harvest indexes were 34.4-35.52% and thousand grain weights were 42.3-33.10 g. In the study, the number of lines exceeding the standard varieties was 636 in plant height, 643 in spiking duration time, 118 in flowering period, 684 in spike length, 645 in number of spikelets per spike, 426 in total yield, 397 in grain yield, 313 in harvest index and 764 in thousand grain weight. Maximum values are Van-15-10 (314 kg/da) in grain yield, Ercis-66 (880 kg da) in total yield, Van-7-3 (59.2 g) in thousand grains and Ercis-4-11 (106.8) in plant height. cm) lines were obtained.
It was observed that there was a wide variation in most of the yield and spike characteristics of the examined genotypes. It has been concluded that the lines obtained from the bread wheat populations collected from the Vangolu Basin generally have results above the control cultivar average in terms of yield and spike characteristics, and in this respect, they are promising for breeding studies