Bilinçli farkındalık düzeyinin algılanan stres ve somatizasyon bozukluğu semptomları ile arasındaki ilişkinin incelenmesi
The examination of the relationship between mindfulness level with perceived stress and somatization disorder symptoms
Yazar: SELEN AYDINLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN KAHRAMAN
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bedenselleştirme = Somatization ; Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Farkındalık = Awareness ; Gerilme = Stress ; Semptom = Symptom ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinde bilinçli farkındalık düzeyinin algılanan stres ve somatizasyon bozukluğu semptomları ile arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Katılımcıların bu bağlamda algılanan stres seviyeleri ve somatik semptomları da bazı özlük niteliklerine göre incelenmiştir. 
Araştırma verilerinin büyük çoğunluğu Bahçeşehir Üniversitesi, Beykent Üniversitesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi'nde öğrenim gören hazırlık, 1., 2., 3., 4. sınıf ve yüksek lisans öğrencilerinden uygun örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. 
Veriler 393 katılımcıdan toplanmıştır. Daha sonra nihai analiz 386 kişi üzerinden yapılmıştır. Katılımcıların 296'sı (%76.7) kadın ve 90'ı (%23.3) erkektir ve yaş aralıkları 18 ile 33 yıl arasında değişmekte olup, ortalaması 22,98 yıldır.
Araştırmada, Bilinçli Farkındalık Ölçeği, Algılanan Stres Ölçeği ve Somatik Semptom Ölçeği ve Demografik Bilgi Formu uygulanmıştır.  
Araştırma sonucunda cinsiyet değişkeni açısından öğrencilerin bilinçli farkındalık puanları arasında anlamlı düzeyde farklılaşma bulunmuştur. Kadınların bilinçli farkındalık düzeyleri erkeklerden anlamlı şekilde yüksektir. Kadınların somatik semptomları erkeklerden anlamlı şekilde yüksektir. Somatik semptom ile bilinçli farkındalık puanları arasında da negatif yönde zayıf bir ilişki bulunmaktadır. Bilinçli farkındalık puanları ile algılanan stres puanları arasında negatif yönde zayıf bir ilişki bulunmaktadır. Somatik semptom puanları ile algılanan stres puanları arasında pozitif yönde zayıf bir ilişki bulunmaktadır. Algılanan stres puanları ve alt boyutlarının puanlarında gelir düzeyine göre anlamlı fark çıkmıştır. Gelir düzeyi düşük olanların algılanan stres oranı, gelir düzeyi orta ve yüksek olanlardan anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Bilinçli farkındalık ölçeği puanında eğitim durumuna göre anlamlı farklılık vardır. Buna göre, bilinçli farkındalık ölçek puanında üçüncü sınıf öğrencilerinin ölçek puanı, yüksek lisans öğrencilerinin ölçek puanından anlamlı şekilde daha yüksektir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the relationship between mindfulness level with perceived stress and somatization disorder symptoms on university students. In this context, participants' perceived stress levels and somatic symptoms  were also investigated with respect their demographics. The majority of the research data were selected from Bahçeşehir University, Beykent University and İstanbul Technical University. Participants of the research were 1st - 4th grades and master students from different faculties selected by convenience sampling method. 
The data were collected from 393 participants, but the final analysis was performed on 386 participants. 296 were females (%76.7)  and  90 males (%23.3) with ages ranging between 18-33, with a mean of 22.98.
Mindful Attention Awareness Scale  (Bkz., Ek 2),  Perceived Stress Scale (Bkz., Ek 3), Somatization Subscale of Symptom Checklist (Bkz., Ek 4) were used in this study.
As a result of the study, a significant differentiation was found between the students' mindfulness level scores with respect to gender variable. Mindfulness levels of women were significantly higher than men. A significant differentiation was found between  somatic symptom level scores with respect to gender variable. Somatic symptom scores of women were significantly higher than men. There were negative weak correlations between mindfulness level and somatic symptom scores. There were negative weak correlations between mindfulness level and perceived stress scores. There were significant  positive correlations between the somatic symptom and perceived stress scores. There was a significant difference in the scores of the perceived stress and sub-dimensions according to the income level. The perceived stress rate of those with low income was found to be significantly higher than those with a high level of income. A significant differentiation was found between mindfulness leve scores with respect to education variable. Mindfulness scores of  3th grade students were significantly higher than mindfulness scores of master students.