Türkiye'de yetiştirilen bazı yem bezelyesi (Pisum sativum spp. arvense L.) çeşitlerinin kuraklık stresine tepkilerinin belirlenmesi
Determination of responses to drought stress of certain forage pea (Pisum sativum spp. arvense L.) cultivars grown in Turkey
Yazar: HÜSEYİN HABİP ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLAL AYDINOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kuraklık = Drought ; Pisum sativum = Pisum sativum ; Su kıtlığı = Water scarcity ; Yem bezelyesi = Forage pea ; Yeşil ot verimi = Herbage yield

Özet:
Bu çalışma kuraklık stresinin yem bezelyesinin (Pisum sativum spp. arvense L.) büyüme ve gelişmesi üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi araştırma ve deneme seralarında yürütülmüştür. Çalışmada bir adedi çiftçi materyali olmak üzere, Töre, Taşkent, Kozmaj, Assas ve Gölyazı isimli 6 adet yem bezelyesi çeşidi kullanılmıştır. Çalışmada tarla kapasitesinin %90-100'ü, %50-55'i ve %30-35 olacak şekilde üç farklı sulama seviyesi incelenmiştir. Denemeler sera koşullarında 5 litrelik saksılarda tesadüf blokları deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak kurulmuştur.  
Sekiz haftalık deneme süresinin sonunda her bir saksıdan 5'er örnek bitki alınarak bitki yaş ve kuru ağırlığı, kök yaş ve kuru ağırlığı, bitki boyu, ana dal sayısı, bitkide boğum sayısı, yaprakçık eni-boyu, boğum arası mesafe özelliklerine ait veriler alınmıştır.  
Çalışma sonunda azalan su miktarına bağlı olarak incelenen özelliklerde önemli düşüşler olduğu tespit edilmiştir. Özellikle bitki yaş ve kuru ağırlıkları yönünden Gölyazı çeşidinin diğer çeşitlerden daha iyi değerlere sahip olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlara göre özellikle yetiştiricilik döneminde yağış yetersizliği olan bölgelerde Gölyazı çeşidinin değerlendirilmesinin daha iyi bir seçim olacağı öngörülmektedir.

Abstract:
This study was investigated to determine the effects of drought on growth and development of forage pea cultivars. The study were carried out at the Akdeniz University, Faculty of Agriculture, Department of Field Crops. In this study, 6 pea varieties named Töre, Taşkent, Kozmaj, Assas Gölyazı and farmer cultivar were used as plant materials. In this study three different irrigation levels, 90-100%, 50-55% and 3035% % of the field capacity, and of the were examined. 
There search was carried out in there search and trial greenhouses of the Agricultural Faculty of Akdeniz University. In the study, 6 varieties of local pea, Töre, Tashkent, Kozmaj, Assas and Gölyazı were used as plant material. Experiments were established in greenhouse conditions in 5-liter pots with 4 replications according to complete randomized block design. 
At the end of the eight-week trial period, 5 sample plants were taken from each pots, and data on plant fresh and dry weight, root fresh and dry weight, plant height, number of main branches and number of nodes per plant, leaflet width-length and internode lengths were investigated. 
At the end of the study, significant decreases were observed in the investigated properties due to the decreasing amount of water.  It has been determined that Gölyazı variety has better values than other varieties in plant fresh and dry weights. According to these results, it is anticipated that Gölyazı variety could be a better choice especially in regions with insufficient rainfall during growing periods. 
KEYWORDS: Drought stress, Pisum sativum, Water deficient, Yield, Forage pea.