Çok kültürlülük kapsamında yabancı dil olarak Türkçe ve İngilizce öğretimi kitaplarının analizi: Yedi İklim ve Speakout B1-B2 örneği
Analysis of teaching Turkish and English as foreign languages textbooks within the scope of multiculturalism: The example of Yedi İklim and Speakout B1-B2
Yazar: MELİKE KILIÇ GÖKÇAKAN
Danışman: PROF. DR. MESUT GÜN
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Hızla güncellenen teknoloji, yaşanan sosyopolitik gelişmeler, seyahatler, alışverişler, eğitim vb. olgular günümüz global dünyasında ülkeler arası kültür alışverişinin giderek yoğunlaşmasına yol açmaktadır. Bu yoğunlaşma ise ülkeler içerisinde kültürel çeşitliliğin artmasına ve dolayısıyla 'çok kültürlülük' kavramının ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Çok kültürlülük farklı ırk, etnik köken, dil, din ve manevi yönelim, cinsel ve siyasal yönelim, cinsiyet, yaş, engellilik, toplumsal sınıf durumu ve diğer kültürel değerlere sahip bireylerin birlikteliğini ve etkileşimini ifade etmektedir. Çok kültürlü eğitim ise dil, din, ırk, yaş, cinsiyet, engellilik, siyasi görüş vb. fark etmeksizin eğitimde herkes için eşitlikçi politikaların uygulanmasını içermektedir. Günümüzde kültürel çeşitliliklere sahip ülkelerde, eğitimde çok kültürlülük kavramı yeniden gündeme gelmeye başlamıştır. Dolayısıyla bu araştırmada yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan Yedi İklim ders kitapları (orta seviyeleri) ile İngilizcenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanılan Speakout (orta seviyeleri) ders kitaplarının çok kültürlülük olgusu perspektifinde incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma sürecinde doküman incelemesi yöntemine başvurulmuştur. Seçilen ders kitapları ilk olarak 4 temel dil becerisi alanını içeren okuma, dinleme, konuşma, yazma bölümleri baz alınarak tablo hâline getirilmiştir. Daha sonra ırk/etnik köken, dil, cinsel yönelim/toplumsal cinsiyet, engellilik, yaş, sınıf ve sosyoekonomik durum, dini/manevi yönelim, siyasal yönelim ve diğer kültürel ögeleri içeren 'çok kültürlülük' teması kapsamında yorumlanıp ve karşılaştırılmıştır. Analizlerin sonucunda elde edilen sayısal veriler çalışmanın bulgular bölümünde ortaya konulmuş ve bulgulardan elde edilen veriler ile çalışmanın sonuç bölümü oluşturulmuştur. Araştırmanın sonucunda hem Türkçe hem de İngilizce öğretimini amaçlayan ders kitaplarında hedef kültürlerin ağırlıkta olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca kitaplarda çok kültürlülük olgularının çoğunlukla göz ardı edildiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Çok kültürlülük, Kültürel çeşitlilik, Yabancı dil olarak Türkçe Öğretimi, Yabancı dil olarak İngilizce Öğretimi, Ders kitabı.

Abstract:
In today's global world, rapidly updating technology, sociopolitical developments, travel, shopping, education etc. are causing to an increasingly intense exchange of cultures between countries. This reinforcement leads to an increase in cultural diversity. The increase in cultural diversity leads to the emergence of the concept of 'multiculturalism'. Multiculturalism includes the coexistence and interaction of different races, ethnic origins, languages, sexual orientations, genders, ages, disabilities, class situations, education, religious/spiritual orientations, political orientations, and other cultural values. On the other hand, multicultural education involves the equal policies in education for everyone, regardless of language, religion, race, age, gender, disability, political views, etc. The concept of multiculturalism in education has started to come to the agenda again in countries with different cultural diversities. Therefore, this study was aimed to examine the Yedi Iklim textbooks (intermediate levels) used in teaching Turkish as a foreign language and the Speakout textbooks (intermediate levels) used in teaching English as a foreign language from the perspective of the multiculturalism. The document analysis method was employed during the research process. The selected textbooks firstly was displayed in table format based on the four fundamental language skills sections: reading, listening, speaking, and writing. Then, they were interpreted and compared under the theme of 'multiculturalism', which includes race/ethnicity, language, sexual orientation/gender, disability, age, class and socio-economic status, religious/spiritual orientation, political orientation, and other cultural elements. The data obtained from the analyses were presented in the findings section of the study. The numerical data obtained from the analyses were presented in the findings section of the study, and the conclusion section was formed based on the data obtained from the findings. The research concluded that the target cultures predominantly featured in both the Turkish and English teaching textbooks. Additionally, it was determined that the phenomena of multiculturalism were mostly overlooked in the books.

Keywords: Multiculturalism, Cultural diversity, Teaching Turkish as a foreign language, Teaching English as a foreign language, Textbook.