Kimyasal denge konusuyla ilgili materyal geliştirlmesi, uygulanması ve sonuçlarının değerlendirilmesi
Developing, implementing and evaluating materials related to ``chemical equilibrium?? topic
Yazar: NAGİHAN YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ALİPAŞA AYAS
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, dengenin dinamik yapısı ve dengeye etki eden faktörler konularının öğretimine yönelik bütünleştirici öğrenme teorisine dayalı, öğrencilerin kavram yanılgılarını dikkate alan, farklı okul ve öğrenci ihtiyaçlarına yönelik öğretmen rehber materyalleri geliştirmek, uygulamak ve sonuçlarını değerlendirmektir. Çalışmada yarı deneysel yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Trabzon il merkezindeki bir Anadolu Lisesi ve bir genel lisedeki 11. sınıflardan seçilen üç farklı şubedeki toplam 134 öğrenci oluşturmaktadır. Her iki okuldaki şubeler rasgele iki deney ve bir kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Veri toplama aracı olarak Kimyasal Denge Kavram Testi, yarı yapılandırılmış mülakat, yapılandırılmış ve yapılandırılmamış gözlem ve doküman analizi kullanılmıştır. Deney gruplarının birinde analojiye dayalı öğretmen rehber materyaliyle, diğerinde laboratuara dayalı öğretmen rehber materyaliyle, konu işlenmiştir. Kontrol gruplarında ise herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Kimyasal denge kavram testi ön-son test olarak uygulanmıştır. Öğrencilerin Kimyasal Denge Kavram Testine verdikleri cevaplar Sosyal Bilimler için İstatistik Paketi (SPSS 10.0) kullanılarak grup içi ve gruplar arası karşılaştırmalar yapılmıştır. Gruplar arasında yapılan karşılaştırmalarda, genel lisede laboratuara dayalı öğretim alan deney grubuyla kontrol grubu arasında laboratuara dayalı grubun lehine anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. Anadolu lisesinde ise laboratuara dayalı öğretim alan grupla analojiye dayalı öğretim alan gruplar arasında laboratuara dayalı grubun lehine, laboratuara ve analojiye dayalı öğretim alan gruplarla kontrol grupları arasında ise deney gruplarının lehine anlamlı farklılıkların olduğu belirlenmiştir. Çalışmadan elde edilen bir diğer önemli sonuç ise öğrencilerin Le Chatelier prensibinden yola çıkarak yanlış nedenler ileri sürerek doğru sonuçlara ulaşmalarıdır. Bu anlamda öğretmen ve öğrenciler için ders kitabının temel bir öğretim aracı olduğu düşünülerek ders kitaplarının tasarlanması ve geliştirilmesi aşamasında ve materyal geliştirme çalışmalarında bu durma dikkat edilmelidir.

Abstract:
The main aim of this research is to develop, implement and evaluate teacher guidance materials which corresponds to the needs of different schools and students and are based on constructivist learning theory to teach dynamic structure of equilibrium together with factors affecting equilibrium. The materials are also developed by taking into account the student misconceptions. Semi-experimental method was used in this study. The sample was composed of 134 students from 3 different classes of year 11 from an Anatolian high school and from a general high school in city the center of Trabzon. The classes in the schools were randomly determined as two experimental groups and one control group. Concept Test on Chemical Equilibrium, semi-structured interview and structured and unstructured observation and document analysis were used as data gathering instruments. In one of the experimental groups the subjects were thought with teacher guidance material based on analogy and in the other experimental group the subjects were thought with teacher guidance material based on laboratory. And in control groups the subjects were thought in the normal way. Concept Test on Chemical Equilibrium was applied as pre-test and post-test. The answers of students to the Concept Test on Chemical Equilibrium were compared in and between groups with Statistical Package for the Social Sciences (SPSS 10.0). In the comparisons between groups, a significant difference was found between the experimental group taught based on laboratory and the control group of the general high school in favor of the group taught based on laboratory. In the Anatolian high school, a significant difference was found in favor of the group based on laboratory between the group taught based on the laboratory and the group taught based on analogy, and a significant difference was found in favor of the experimental groups between the control groups and the groups taught based on laboratory and analogy. Another important result of the study is that the students found the right solutions by putting forward wrong reasons and by using Le Chatelier?s principle. Therefore, this results should be taken into consideration when designing the text books and developing the materials, because books are main learning instruments for students and teachers.