Ortaokul öğrencilerinin (5.sınıf) öğrenme ve çalışma sorumluluğuna ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of secondary school students (5th grade) views on learning and studying responsibility
Yazar: DİLEK ŞENKAL
Danışman: PROF. DR. ÇETİN SEMERCİ
Bartın Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Sorumluluk = Responsibility ; Çalışma = Work ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students ; Öğrenme = Learning

Özet:
Araştırmanın amacı ortaokul öğrencilerinin öğrenme ve çalışma sorumluluğuna ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesidir. Araştırmada karma yöntem desenlerinden açımlayıcı desen kullanılmıştır. Araştırma evrenini Bartın ili Merkez ilçesi içinde yer alan 10 ortaokulda öğrenim gören 1385 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma 1138 öğrenci ile yürütülerek hedeflenen evrene % 82.17 oranla ulaşılmıştır. Nicel veri toplama aracı olarak öğrenme sorumluluğu alt boyutu 9 maddeden, çalışma sorumluluğu alt boyutu 9 maddeden olmak üzere toplamda 18 maddeden oluşan öğrenme ve çalışma sorumluluğu ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın nitel bölümünde durum çalışması deseni kullanılmış, öğrenci görüşlerine ilişkin mevcut durum ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Evrende yer alan ortaokullardan kolay ulaşılabilir örnekleme yoluyla seçilen 13 öğrenci, araştırmanın nitel çalışma grubunu oluşturmaktadır. Nitel veri toplama aracı olarak, öğrenme sorumluluğu ve çalışma sorumluluğu alt boyutlarını içeren 6 maddeden oluşturulmuş, yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu, bir profesör ve iki öğretmen aracılığıyla oluşturulmuş amaca uygunluğu gözden geçirilerek geliştirilmiştir. Görüşmelere ait veriler betimsel analiz tekniği ile çözümlenmiştir. Nicel ve nitel veriler, sonuç ve tartışma bölümünde sıralı bir biçimde verilerek değerlendirme ve yorumlar yapılmıştır. Öneriler araştırmaya ilişkin ve araştırmacılara ilişkin olacak şekilde iki başlık altında sunulmuştur. 
Araştırmada elde edilen bulgular, kız öğrencilerde öğrenme ve çalışma sorumluluğunun erkek öğrencilere göre daha fazla olduğu noktasında örtüşmektedir. Öğrenme ve çalışma sorumluluğu okullara göre farklılık göstermiştir. Öğrencilerin evde derslerle ilgili yaptıkları çalışmalar, daha çok ödev yapma, kitap okuma, konu tekrarı, test çözme konularında yoğunlaşmıştır. Öğrencilerin ödev yapma konusunda sorumluluk gösterdikleri, ödevlerini sıklıkla yaptıkları, ödev yapma gerekçelerinin de daha çok öğrenmek, sorumlulukları olarak görmeleri ve eksi almamak için şeklinde sıralandığı görülmüştür. Öğrenci ifadelerinde dersin oyundan önce gelme nedeninin, onların iyi bir meslek sahibi olmaya yönelik inançlarından kaynaklandığını göstermiştir. Öğrenci görüşlerinden, öğrencilerin öğrenme isteği taşıdıkları ve çoğunlukla yeni bir şeyler öğrenip, bilgi edinmek ve okul başarılarını arttırmak için öğrenmeyi sevdikleri görülmüştür. Ödev yapılmadığında en çok hissedilen rahatsızlıklar üzüntü, öğretmenden çekinme, küçük düşme endişesi, başarısızlık endişesi, endişe duyma, uyuyamama ve sorumluluk hissetme şeklinde sıralanmıştır. Öğrenciler aileleri tarafından ders çalışmaya zorlanmazken, ders takibi ve kontrolü noktasında onlara en çok destek veren konumundadır. Ders çalışırken en çok tercih edilen stratejiler, tekrar etme ve yazma üzerinde yoğunlaşmıştır. Görüşler, öğrencilerin çoğunluğunun düzenli not tuttuğu ve gerekçelerinin de hatırlamak/iyi anlamak ve sınavlar/dersler şeklinde sıralandığı yönündedir. Not tutmamaya ilişkin gerekçeler, yazmayı sevmeme/yorulma, sıkılma, ihtiyaç duymama şeklinde sıralanmıştır. 
Evde çocuklara sorumluluk verme noktasında kız/erkek ayırımı yapmadan hareket edilmeli, erkek çocuklarda da öğrenme ve çalışma sorumluluğunun arttırılması sağlanmalıdır. Evde ders çalışmayla ilgili öğrenme ve çalışma sorumluluğunu destekleyecek çalışmalar planlanmalıdır. Okullarda öğretmenden çekinmeye yönelik değil, içten gelen bir motivasyonla ödeve yönelten uygulamalara ağırlık verilmelidir. Öğrenciler oyundan mahrum edilmeden planlı çalışmaya yönlendirilmeli, sorumluluk sahibi olmayan öğrencilerde küçük adımlarla da olsa sorumluluk kazandırma yoluna gidilmelidir. Sorumluluk sahibi öğrencilerde ise ders takibine devam edilerek başarılarını arttırma yolunda destek verilmelidir. Düzenli not tutması konusunda öğrenciler isteklendirilmelidir.

Abstract:
The purpose of this study is to evaluate the views of secondary school students about the responsibility of learning and studying. In the research, exploratory design was used from mixed method designs. The population of the research consists of 1385 students studying in 10 secondary schools in the central district of Bartin province. The research was conducted with 1138 students and was reached 82.17 % of the target population. As a quantitative data collection tool, learning and studying responsibility scale consisting of a total of 18 items, 9 items of the study responsibility sub-dimension and 9 items of the study responsibility sub-dimension, were used. In the qualitative part of the study, case study design was used and the current situation regarding student opinions was tried to be revealed. 13 students who are selected thorough easily accessible sampling method from secondary schools in the the population of the research consist the qualitative study group of the study. As a qualitative data collection tool, semi-structured interview form consisting of 6 items including learning responsibility and study responsibility sub-dimensions was used. The semi-structured interview form was developed by one professor and two teachers and it was developed by reviewing its suitability for the purpose. The data of the interviews were analyzed with descriptive analysis technique. Quantitative and qualitative data were presented sequentially in the conclusion and discussion section, evaluation and comments were made. Recommendations are presented under two headings to be on related research and researchers.
The findings obtained from the research overlap with the point that female students have more responsibility for learning and studying than male students. Learning responsibility and studying responsibility differed from school to school. The activities of the students at home were mostly focused on doing homework, reading books, revising subjects, and solving tests. It was seen that the students showed responsibility for doing homework, they did their homework frequently, and the reasons for doing homework were listed in order to learn more, to see it as their responsibility and not to take low grade. In the students' expressions, the reason for coming before of the lesson from the game was due to their belief in having a good profession. It was seen that from the views of the students, the students had a desire to learn and they liked to learn many new things, to learn and to increase their school success. When the homework was not done, the most common ailments were sadness, hesitation from teacher, anxiety of humiliation, anxiety of failure, anxiety, inability to sleep and feeling of responsibility. While students are not forced to study by their parents, the parents are the most supportive of them in terms of lesson monitoring and control. While studying, the most preferred strategies are focused on repetition and writing. The opinions are that most of the students take regular notes and their reasons are listed as remembering / understanding well and exams / lessons. The reasons for not taking notes are listed as dislike / fatigue, boredom, not needing to write. 
At the point of giving responsibility to children at home, it should be acted without discriminating between boys and girls and the responsibility of learning and studying should be increased in boys. Studies should be planned to support the responsibility for learning and studying at home. The practices in the schools must be emphasised to lead to student to do their homework with a sincere motivation, not to avoid the teacher. Students should be directed to planned study without being deprived of the game, and non-responsible students should be given responsibility even if they take small steps. Responsible students should be supported to increase their success by continuing the lesson follow-up. Students should be motivated to keep a regular note.