Hematolojik malign hastalıklarda genomik instabilitenin farklı sitogenetik yöntemlerle (kromozom aberasyonu, kardeş kromatid değişimi, mikronukleus) araştırılması
The investigation of genomic instability in patients with haematological malignant diseases by different type of cytogenetic methods (chromosomal aberation, sister chromatid exchange, micronucleus)
Yazar: BAŞAK SEVİNÇ
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRÜ PALANDUZ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Genetik = Genetics

Özet:
Bu çalışmada, kromozomal aberasyon, MN analizi ve KKD yöntemleri ile değişik tiplerdeki lösemili olgularda genomik instabilitenin rolünün değerlendirilmesini ve bu yöntemlerin birbirine olan avantaj ve dezavantajlarının belirlenmesini amaçlamaktayız.Kardeş kromatid değişimi (KKD) eş kromozom lokuslarında iki kromatid arasında olan ve kromozom morfolojisinde değişikliğe neden olmayan karşılıklı segment değişimidir. Mikronükleus (MN), ana çekirdeğin dışında, sitoplazmada bulunan, çekirdekten kaynak alan yuvarlak cisimlerdir. Kromozom anomalileri, tanının konmasında, prognoz tayininde, remisyonun izlenmesinde, hücre transplantasyonun başarısının değerlendirilmesinde kullanılmaktadır.Araştırmada yeni tanı konmuş ve tedaviye başlanmamış 12 ALL, 24 AML, 34 KML'li toplam 70 olgunun kemik iliği örneklerinde KKD, MN sıklığı ve kromozom aberasyonları açısından değerlendirilme yapılmıştır. Kontrol grubu olarak da kemik iliği transplantasyonu için donör olarak hazırlanan kişilerden alınan kemik iliği örnekleri kullanılmıştır.KKD analizi için yeterli kalitede metafaz elde edilebilen 43 lösemi olgusundaki metafaz başına düşen KKD sıklığı 3,38 ? 1,6 (1,25-8,05) iken kontrol grubunda ise 3,49 ? 1,32 (1,8-5,8) olarak bulunmuştur. İki grup arasında metafaz başına düşen KKD sıklığı açısından anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p=0.54) . 70 lösemi olgusundaki MN sıklığı 10.395 ± 6.43 (1-32), kontrol grubunda ise 3.92 ± 1.75 (1-7) olarak saptanmıştır ve lösemi grubunda kontrollere göre istatistiksel olarak anlamlı MN sıklığında artış belirlenmiştir (p=0.0001). 70 lösemi olgusunda yapılan konvansiyonel sitogenetik incelemesinin sonucunda %39.39 oranında kromozom aberasyonu saptanmıştırKKD sıklığının düşük olması lösemili olgularda beklenen bir değişikliktir ve genomik instabilitenin araştırılmasında informatif olmayacağı öne sürülebilir. MN sıklığındaki bu yükseklik DNA onarım sistemindeki veya immün sistemdeki bozuklukla ilişkili olabilir. İki yöntemi karşılaştırdığımızda MN yönteminin lösemili olgularda genomik instabilitenin araştırılmasında daha hızlı, kolay ve informatif olabileceği öne sürülebilir.

Abstract:
We aimed to assess the genomic instability in patients with leukemia by detection of Micronucleus (MN) and sister chromatid Exchange (SCE) formation and to determine advantages and disadvantages of those two methods.Sister chromatid exchange (SCE) is the exchange of genetic material between two identical sister chromatids and doesn?t cause morphological changes on chromosomes. Micronucleus, discrete, round bodies of nuclear origin found in the cytoplasm outside the main nucleus. Chromosomal aberration plays an important role in diagnosis, allocation of treatment, pognosis and success of bone marrow transplantation.SCE and MN methods were investigated in bone marrow from 70 newly diagnosed and untreated patients with 12 ALL, 24 AML, 34 CML. Control group was obtained from donor bone marrow transplantation samples.The mean SCE frequency for 43 leukemia patients 3.38 +/-1.6 (1.25-8.05) was lower than the mean SCE score for 13 controls 3.49+/-1.32 (1.8-5.8). We could not find statistical differences in all leukemia groups (p=0.54). We assessed MN frequency in bone marrow on 70 leukemia patients. The mean MN frequency for all patients 10.395 +/- 6.43 (1-32) was significantly higher than healthy controls 3.92 +/- 1.75 (1-7) (p=0.0001). Chromosomal aberration was determined in % 39.39 of 70 leukemia patients by conventional cytogenetics.Decreased of SCE frequency may associated with leukemia process and it is suggested that SCE anaylses is not informative for genomic instability. Increased MN frequency may be associated with impairment of DNA repair system or abnormalities immune system abnormalities. It is suggested that the low SCE rate is related to the leukemic process itself. Furthermore, when we compare with two metods. MN is easier, faster and more informative than SCE analysis.