Bir tıp fakültesi 1. ve 6. Sınıf öğrencilerinin organ bağışı hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
The organ donation knowledge, attitudes and behaviors of first and SİXTH-YEAR medical students
Yazar: AYDIN ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE FERDANE OĞUZÖNCÜL
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Doku ve organ tedariği = Tissue and organ procurement ; Tutumlar = Attitudes ; Tıp = Medicine ; Tıp eğitimi = Education-medical ; Öğrenciler = Students ; Öğrenciler-tıp = Students-medical

Özet:
Organ bağışı; kişinin hayatta iken, serbest iradesi ile tıbben yaşamı sona
erdikten sonra doku ve organlarının başka hastaların tedavisi için kullanılmasına izin
vermesidir. Bu çalışma; insan ve toplum sağlığıyla ilgili öncelikli görev alacak hekim
adaylarının organ bağışı hakkında bilgi, tutum ve davranışları, deneyimleri, bağışta
bulunma istekleri ve bunları etkileyen değişkenleri tespit etmek amacıyla yapılmıştır.
Saha çalışmasının yapıldığı dönemde Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi 1. ve 6.
sınıftaki toplam öğrenci sayısı 282'dir. Herhangi bir örnekleme gidilmemiştir. Lise
eğitimini farklı ülkelerde tamamlamış 18 yabancı uyruklu öğrenci kapsam dışı
bırakılarak, çalışma evreni 264 kişi olarak belirlenmiştir. Araştırma kapsamına alınan
katılımcıların birinci sınıfta 154 ve altıncı sınıfta 104 olmak üzere toplam 258'ine
ulaşılmış, cevaplılık oranı %97,7 olmuştur. Katılımcılara; çalışma veya sınıf
ortamlarında 68 soruluk anket formu gözlem altında uygulanmıştır.
Katılımcıların %59,7'si (154 kişi) birinci sınıf öğrencisi olup, %50,8'i (131
kişi) kadındır. Ailenin en uzun yaşadığı yer %68,9'u (178 kişi) şehir, en uzun yaşadığı
bölge olarak %75,9'u (196 kişi) Doğu veya Güney Doğu Anadolu olarak bildirmiştir.
Organlarını bağışlama konusunda Tıp Fakültesi birinci sınıf öğrencileri daha kararsız
iken altıncı sınıf öğrencileri daha istekli bulunmuştur. Altıncı sınıf öğrencilerinin bilgi
puanı ortalaması birinci sınıfa göre anlamlı ölçüde yüksek bulunmuştur. Organ bağışı
karar süreci ile bilgi puanı ortalamaları arasında pozitif doğrusal korelasyon vardı.
Altıncı sınıf öğrencilerinin, birinci sınıf öğrencilerine göre organ bağışına daha olumlu
tutum sergilediği görüldü. Altıncı sınıf öğrencileri organ bağışına yönelik anlamlı
ölçüde daha az korku ve endişe duymakta ve organ bağışında dini engel
bulunmamaktaydı. Kadın öğrencilerin, erkek öğrencilere göre organ bağışına daha
olumlu baktıkları görülmüştür. Organ bağışına karşı olumlu tutuma sahip öğrenciler
organ bağışı yapma konusunda daha istekliydiler. Organ bağışına yönelik pozitif tutum
arttıkça organ bağışı isteği artmaktaydı.

Abstract:
Organ donation; is a person permitting with his/her free will, while they are
alive, his/her tissues and organs to be used to treat other patients. This study assesses
medical students' organ donation knowledge, attitudes and behaviors, experiences,
and intentions to donate organs and the variables that influence them.
During the fieldwork, Fırat University Faculty of Medicine had 282 students
in their first and sixth years of study. No sampling was done. Having attended high
school in different countries, 18 foreign students were excluded from the study, leaving
264 students. The study reached 258 students at a rate of 97.7%. The 68-question
survey form was administered in classrooms.
Of the respondents 59.7% (154 people) were freshmen, and 50.8% (131
people) were female. The families of 68.9% (178 people) lived in cities, and those of
75.9% (196 people) lived in East or Southeast Anatolia. First-year students of the
medical faculty are less decisive about donating their organs, while the sixth-year
students are more willing. The mean knowledge score of the sixth year students was
significantly higher than that of the first-year students. There was a positive linear
correlation between the organ donation decision and the mean knowledge scores.
Sixth-year students exhibited more positive attitudes to organ donation than first-year
students. Sixth-year students had significantly less fear and worries about organ
donation, and did not see any religious obstacle to organ donation. Organ donation was
viewed more positively by female students. Students who have a positive attitude
towards organ donation were more enthusiastic about donating their organs. As the
positive attitude towards organ donation increased, the willingness to do organ
donation increased.