Hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda serum AGE öncülleri ve oksidatif stres düzeylerinin semptom şiddeti ile yaşam kalitesine etkisi
Effect of serum AGE precursors and oxidative stress levels on symptom severity and life quality in patients receiving hemodialysis therapy
Yazar: TÜLAY AKSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZÜLFÜNAZ ÖZER
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İleri glikasyon ürünleri = Advanced glycation end products

Özet:
Bu çalışma hemodiyaliz tedavisi olan hastalarda plazma AGE öncülleri ve oksidatif stres düzeylerinin semptom şiddeti ile yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan bu çalışma, İstanbul'da bulunan 2 Diyaliz Merkezi'nde Nisan 2021 tarihinde 117 hemodiyaliz hasta ile yapılmıştır. Çalışma verileri, "Tanıtıcı Bilgi Formu, Diyaliz Semptom İndeksi (DSİ) ve Böbrek Hastalığı Yaşam Kalitesi Formu (KDQOL-36)" ile yüz yüze görüşme yoluyla toplanmıştır. Ayrıca hastaların serum ileri glikasyon son ürünleri (metilglioksal (MGO), glioksal (GO)) ve oksidatif stres (Malondialdehit (MDA)) düzeyleri alınan kan örnekleri ile belirlenmiştir. DSİ ortalaması 31,05±18,36, KDQOL-36 alt boyutları ortalaması semptomlar/problemler listesi 71,65±17,76, böbrek hastalık etkisi 66,35±19,06, böbrek hastalık yükü 40,6±24,01, SF-12 fiziksel sağlık 41,6±9,83, SF-12 zihinsel sağlık 37,83±9,69 saptanmıştır. MDA 3,96±1,01 μmol/l, GO 1029,87±314,43 ng/mL, MGO 115,2±75,54 ng/mL bulundu. MDA ile GO arasında pozitif yönde çok yüksek düzeyde, böbrek hastalık yükü ile MDA arasında negatif yönde çok zayıf, GO ile böbrek hastalık yükü arasında negatif yönde ve çok zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki saptandı. Hastaların semptom şiddetleri düşük bulundu. Bireyin yaşadığı semptomlar ve hastalık etkisi açısından yaşam kalitesi orta düzeyde, fiziksel ve zihinsel sağlık ile hastalık yükü açısından yaşam kalitesi düşük görüldü. MGO, GO ve MDA düzeyleri yüksek bulundu. GO düzeyi artıkça MDA düzeyi artmaktadır. MDA ve GO düzeyleri artıkça yaşam kalitesi kötüleşmektedir.

Abstract:
This study was done to determine the effect of serum AG E precursors and oxidative stress levels on symptom severity and life quality in patients receiving hemodialysis therapy. This descriptive and cross sectional study included 117 hemodialysis patients in 2 dialysis centers located in Istanbul, in April 2021. Data were c ollected with Personal Information Form, Dialysis Symptom Index ( and Kidney Disease Quality of Life (KDQOL 36) by face to face interview. Besides, serum advanced glycation end product (methylglyoxal ( glyoxal ( and oxidative stress (Malondia ldehyde ( levels were determined from blood samples. Mean DSI score was found to be 31.05±18.36, mean KDQOL 36 subscale scores were found as 71.65±17.76 for list of symptoms/problems, 66.35±19.06 for kidney disease effect, 40.6±24.01 for kidney diseas e burden, 41.6±9.83 for SF 12 physical health,
37.83±9.69 for SF 12 mental health. MDA level was determined as 3.96±1.01 μmol/l, GO as 1029.87±314.43 ng/mL, and MGO as 115.2±75.54 ng/mL. There was a very strong positive correlation between MDA and GO, very weak negative correlation between kidney disease burden and MDA, and very weak negative correlation between GO and kidney disease burden. Symptom severity of patients was determined to be low. Life quality regarding the symptoms experienced and effect of disease was
determined to be at moderate level while life quality regard ing physical and mental
health and disease burden was determined to be at low level. MGO, GO and MDA
levels were found to be high. MDA levels increased as GO levels increased. As MDA
a nd GO levels increase, the quality of life worsens.