Düşük moleküler ağırlıklı heparin enjeksiyonundan sonra uygulanan farklı basınç sürelerinin ekimoz oluşumu üzerine etkisinin değerlendirilmesi: Kendinden kontrollü, tek kör çalışma
Evaluation of the effect of different pressure periods applied after low molecular weight heparin injection on ecchymosis formation: A self controlled, single-blind study
Yazar: FARUK ERPAY
Danışman: DOÇ. DR. FATMA İLKNUR ÇINAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ekimoz = Ecchymosis ; Enjeksiyonlar = Injections ; Heparin = Heparin

Özet:
Amaç: Bu çalışma subkutan düşük moleküler ağırlıklı heparin enjeksiyonundan sonra uygulanan farklı basınç sürelerinin ekimoz oluşumu üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma yarı deneysel, kendinden kontrollü ve tek kör olarak 16.12.2019-28.02.2020 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini; Polatlı Devlet Hastanesi genel yoğun bakım ünitesinde yatan, günde en az bir defa düşük moleküler ağırlıklı heparin tedavisi uygulanan, 18 yaşından büyük olan, daha önce bilinen koagülasyon bozukluğu olmayan, trombosit sayıları, protombin zamanı, aktive parsiyel tromboplastin zamanı, uluslararası düzeltme oranı normal değerler arasında bulunan ve çalışmayı kabul eden hastalar oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında hastaların tanıtıcı özellikleri ve tıbbi bilgilerine ilişkin veri toplama formu ve subkutan düşük moleküler ağırlıklı heparin enjeksiyon sonrası izlem cetveli kullanılmıştır. Subkutan düşük moleküler ağırlıklı heparin enjeksiyonu için hastaların göbek deliğinin 5 cm2'lik alanın dışında kalan karın bölgesinin dört tarafı kullanılmıştır ve enjeksiyondan önce bölgelerin subkutan doku kalınlıkları "mm" cinsinden ölçülmüştür. Subkutan düşük moleküler ağırlıklı heparin enjeksiyonundan sonra çalışmaya katılan tüm hastaların sağ üst karın bölgesine 30 saniye, sol üst karın bölgesine 15 saniye, sağ alt karın bölgesine 10 saniye ve sol alt karın bölgesine 60 saniye basınç uygulanmıştır. Enjeksiyon yapılan bölgeler 5 cm'lik genişlikte daire içine alınarak her birine ayrı kod yazılmıştır. Enjeksiyondan 48 saat sonra kodların anlamını bilmeyen hemşire tarafından bölgede oluşan ekimoz varlığı ve büyüklüğü değerlendirilmiştir (tek kör). Ekimoz oluşması durumunda şeffaf ölçüm aracı ve milimetrik ölçüm kağıdı ile ekimozun büyüklüğü "mm2" cinsinden belirlenmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatiksel yöntemler ile Cochhran's Q, McNemar ꭓ2 Friedman Test, Wilcoxon signed-rank, Mann-Whitney U, Kruskal Wallis Test, Spearman Korelasyon analizi kullanılmıştır. 
Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 79,35±8,52 yıl olup, %67,4'ü kadındır. Basınç uygulama süreleri bakımından 10 saniye grubunun %50,0'sinde, 15 saniye grubunun 32,6'sında, 30 saniye grubunun %34,8'inde, 60 saniye grubunun %32,6'sında ekimoz oluşmuştur. Ekimoz büyüklük ortalamaları; 10 saniye grubunda 153,28±520,18 mm2, 15 saniye grubunda 87,80±398,06 mm2, 30 saniye grubunda 41,89±130,56 mm2, 60 saniye grubunda 57,89±185,08 mm2'dir. Ekimoz varlığı ve boyutu açısından dört uygulama birlikte karşılaştırıldığında ise gruplar arasında istatistiksel olarak bir fark saptanmamıştır p>0,05). Ayrıca hastaların cinsiyet, beden kitle indeksi ve subkutan doku kalınlık değişkenlerinin ekimoz büyüklüğü üzerinde etkisi olmadığı saptanmıştır (p>0,05).
Sonuç: Çalışma sonuçları değerlendirildiğinde subkutan düşük moleküler ağırlıklı heparin enjeksiyonundan sonra uygulanan farklı basınç süreleri arasında ekimoz oluşumu ve büyüklüğü açısından bir fark olmadığı saptanmıştır. Bu nedenle klinikte uygulanabilirlik açısından subkutan düşük moleküler ağırlıklı heparin enjeksiyonundan sonra 10 saniye basınç uygulanmasının enjeksiyon bölgesinde oluşacak komplikasyonları önlemede yeterli olacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: basınç, düşük moleküler ağırlıklı heparin, ekimoz, hemşire, subkutan enjeksiyon

Abstract:
Aim: This study was carried out to determine the effect of different pressure durations applied after subcutaneous low molecular weight heparin injection on the occurrence of ecchymosis.
Materials and Methods: The research was conducted in a semi-experimental, self-controlled and single blinded manner between 16.12.2019-28.02.2020. The sample of the research; consisted of the patients who are hospitalized in the general intensive care unit of Polatlı State Hospital, who received the treatment of low molecular weight heparin at least once a day, who is over 18 years old, who have no known coagulation disorder before, whose thrombocyte numbers, protombin time, activated partial thromboplastin time, international correction rate are among normal values and who accepted the study. Data collection form regarding the introductory characteristics and medical information of the patients and a follow-up schedule after subcutaneous low molecular weight heparin injection were used to collect the data. Four sides of the abdomen outside the area of 5 cm2 of the umbilicus of the patients were used for subcutaneous low molecular weight heparin injection and the subcutaneous tissue thickness of the regions was measured in "mm" before the injection. After subcutaneous low molecular weight heparin injection, pressure was applied to the right upper abdomen for 30 seconds, to the left upper abdomen for 15 seconds, to the right lower abdomen for 10 seconds, and to the left lower abdomen for 60 seconds. The injection areas were circled in 5 cm width and a separate code was written for each. Fourty-eight hours after the injection, the presence and size of ecchymosis in the area were evaluated by nurse who did not know the meaning of the codes (single blind). In case of ecchymosis, the size of the ecchymosis was determined in "mm 2" with a transparent measuring tool and millimetric measuring paper. Cochhran's Q, McNemar ꭓ2 Friedman Test, Wilcoxon signed-rank, Mann-Whitney U, Kruskal Wallis Test, Spearman Correlation analysis were used in the analysis of the data with descriptive statistical methods. 
Results: The mean age of the patients was 79.35±8.52 years, 67.4% of them were women. In terms of pressure application durations, ecchymosis occurred in 50.0% of the 10 seconds group, 32.6% of the 15 seconds group, 34.8% of the 30 seconds group and 32.6% of the 60 seconds group. Ecchymosis size averages were 153.28±520.18 mm2 in the 10 seconds group, 87.80±398.06 mm2 in the 15 seconds group, 41.89±130.56 mm2 in the 30 seconds group, and 57.89±185.08 mm2 in the 60 seconds group. When the four applications were compared in terms of the presence and size of ecchymosis, no statistically significant difference was found between the groups (p>0.05). In addition, it was found that the patients' variables of gender, body mass index and subcutaneous tissue thickness had no effect on the size of ecchymoses. (p> 0.05).
Conclusion: When the results of the study are evaluated it was found that there was no difference in terms of ecchymosis formation and size between different pressure durations after subcutaneous injection of low molecular weight heparin. Therefore, it is thought that 10 seconds of pressure application after subcutaneous low molecular weight heparin injection in terms of clinical applicability will be sufficient to prevent complications that may occur at the injection site.
Keywords: ecchymosis, low molecular weight heparin, nurse, pressure, subcutaneous injection