Katılım bankalarında finansal tablolar ve analizi
Financial statements and analysis in participation banks
Yazar: MURAT TARHAN
Danışman: PROF. DR. CEMAL ÇAKICI
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Analiz = Analysis ; Analiz teknikleri = Analysis techniques ; Bankalar = Banks ; Faizsiz bankacılık = Interest-free banking ; Finansal bilgi sistemi = Financial information system ; Finansal tablolar = Financial statements ; Katılım bankacılığı = Participation banking ; Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation

Özet:
Faiz, tüm dinlerde olumsuz karşılığı bulunan ve dinen caiz görülmeyen bir para kazanma yöntemidir. Bununla birlikte en çok İslam dininde hoş görülmeyen faizin para kazanma aracı olarak görülmemesi önerilmiş hatta yanına yaklaşılmaması tavsiye edilmiştir. Bu sebeple faizden uzak duran ekonomi, katılım bankacılığını ortaya çıkartmış ve burada kâr-zarar endeksine dayalı bir bankacılık modeli oluşturmuştur.

Faizsizlik prensibiyle çalışarak, banka kaynaklarından elde edilen kâr veya zararın bölüşüldüğü bankacılık sistemine Katılım Bankacılığı denir. Faiz hassasiyeti olan inançlı kesimin birikimlerinin değerlendirilmesi veya finansman ihtiyaçlarının giderilmesi için  alternatif yöntemlere gereklilik duyulmuştur. Bu ihtiyaç nedeniyle ortaya çıkan ve değişen dünya şartlarında finansal yapının dışında kalmanın mümkün olmadığı günümüzde birçok İslami kuralların geçerli olduğu ülkelerde bu sistem benimsenmiştir.

İslami bankacılığının modern anlamda ilk örneği 1963 yılında Mısırda Mit Ghamr Tasarruf Bankası ile başlamış ve nüfusunu Müslümanların oluşturduğu diğer ülkelerde de İslami bankacılık hızla yayılmıştır. Eski adları "Özel Finans Kurumu", yeni adları ise "Katılım Bankası" olan bu bankacılık modelinin ülkemizdeki varlığının tarihi oldukça yenidir. Türkiye'de 1983 yılında Bakanlar Kurulu kararıyla Özel Finans Kurumu adıyla kurulan katılım bankaları 1999 yılında Bankacılık Kanununa tabi olmuş, 2005 yılında da yine kanunla katılım bankası adını almışlardır. 1985 yılından beri Türkiye'de faaliyet gösteren katılım bankaları istikrarlı bir büyüme sergileyerek bankacılık sektöründeki payını arttırmaktadır.

Bankaların karlılıklarını arttırmada ve risklerini azaltmada finansal durumlarını sürekli gözden geçirmeleri oldukça önem arz etmektedir. Banka yöneticileri için bankanın finansal durumunu gösteren en temel araçlar banka finansal tablolarıdır. Yöneticiler kendi bankalarının finansal tablolarını ve diğer bankaların finansal tablolarını iyi analiz ederek, mevcut performanslarını değerlendirebilir, geleceğe yönelik hedeflerini oluşturabilir, strateji ve planlar yapabilirler.
	 
Bu tez çalışmasının amacı; finansal bilgi ve kullanıcılarından, finansal tablolar ve analiz yöntemlerinden, katılım bankacılığının tanıtımından ve finansman yöntemlerinden, katılım bankacılığının finans sektöründeki gelişiminden bahsedilmesi ve  Ülkemizde faaliyet gösteren katılım bankalarının yayımlanan yaklaşık son beş yıllık finansal verilerinin, finansal tablolar analizi yöntemleriyle analiz edilerek performanslarının değerlendirilmesidir.

Çalışmamın birinci bölümünde finansal bilgi ve kullanıcıları ile finansal tablolar ve finansal tabloların analiz teknikleri hakkında genel bilgilerden bahsedilmiştir. 
	
İkinci ve son bölümde ise; katılım bankacılığı anlatılmış ve Ülkemizde faaliyet gösteren katılım bankalarının yaklaşık son beş yıllık finansal verileri finansal tablo analiz yöntemleri ile analiz edilmiştir. Özellikle sektörün en genç üyesi olan Vakıf Katılım Bankası A.Ş.'nin finansal durumu analiz edilerek sektördeki diğer katılım bankalarına göre ayrıca performansı değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Interest is a method of making money, which is negatively seen in all religions, and is not seen as tolerated by religion. Nevertheless, it is suggested that interest, which is not seen in Islamic religion, is not seen as a means of making money and it is recommended not to be approached. For this reason, the interest-free economy revealed participation banking and formed a banking model based on the profit and loss index.
	
Working with the principle of no-interest, the banking system, in which profit or loss from bank resources is divided, is called Participation Banking. An alternative requirement has been obtained to evaluate the savings of the faithful segment with interest sensitivity and to meet the financing needs. This system has been adopted in countries where many Islamic rules apply today, where it is not possible to remain outside the financial structure due to this need and in changing world conditions.
	
The first modern example of Islamic banking started in 1963 with Mit Ghamr Savings Bank in Egypt, and in other countries where the population was Muslim, Islamic banking spread rapidly. The history of the existence of this banking model, whose former names are oldukça Private Finance Institutions model and their new names are model Participation Bank Eski, is fairly new. Ministers established by the Private Finance Corporation name in 1983 by the Council of participation banks in Turkey have been subject to the Banking Law in 1999, again took the name of law, participation banks in 2005. Since 1985, participation banks operating in Turkey is increasing its share in the banking sector by demonstrating a steady growth.
	
It is very important for banks to continuously review their financial conditions in order to increase their profitability and to reduce their risks. For the bank's managers, the most important tools that show the financial position of the bank are the bank's financial statements. By analyzing the financial statements of other banks and the financial statements of other banks, the executives can evaluate their current performance, form their future targets, and make strategies and plans.

The purpose of this thesis is; Financial information and its users, financial statements and analysis methods, participation banking financing and financing methods, participation banking in the financial sector development and participation banks operating in our country about the last five years of financial data, analyzed by the financial statement analysis methods to evaluate their performance.
	
In the first part of my study, general information about financial information and users, financial statements and analysis techniques of financial statements are mentioned.
	
In the second and last part; participation banking is explained and the financial data of the participation banks operating in our country in the last five years have been analyzed by financial statement analysis methods. In particular, the youngest member of the sector, Vakıf Katılım Bankası A.Ş.'s financial position was analyzed and the performance was evaluated according to other participation banks in the sector.