Gerçeklik şoku ile örgütsel tükenmişlik ilişkisinin resmi liselerde görev yapan öğretmen görüşlerine göre incelenmesi (Muş İli örneği)
An investigation of the relationship between reality shock and organizational burnout regarding opinion of highschool teachers (Muş sample)
Yazar: SİNEM ÖZKAN KOCA
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Devlet okulları = State schools ; Gerçeklik = Reality ; Liseler = High schools ; Muş = Muş ; Okul tükenmişliği = School burnout ; Tükenmişlik = Burnout ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı resmi liselerde görev yapan öğretmenlerin görüşlerine göre gerçeklik şoku ve örgütsel tükenmişlik arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışmanın evrenini Muş ili merkez ilçesinde resmi liselerde görev yapan 755 öğretmen oluşturmaktadır. Öğretmenlerin gerçeklik şoku seviyelerinin tespiti için araştırmacı tarafından bir ölçek geliştirilirken, örgütsel tükenmişliğin tespiti amacıyla Maslach ve Jackson (1981) tarafından geliştirilen ve Ergin (1992) tarafından Türkçe'ye uyarlanmış "Maslach Tükenmişlik Ölçeği" kullanılmıştır.Yapılan analizler sonucunda ölçeklerin çalışmada kullanılmaya uygun birer veri toplama aracı olduklarına karar verilmiştir. Verilerin analizi için SPSS 20.0 programı kullanılmış ve veriler aritmetik ortalama, standart sapma, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizleri kullanılarak çözümlenmiştir.Araştırmadan elde edilen bulgulara göre lise öğretmenlerinin yaşadıkları gerçeklik şoku orta düzeydedir. Cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, öğretmenlik mesleğindeki hizmet süresi ve okul türü değişkenlerine göre gerçeklik şoku anlamlı bir fark göstermemiştir. Örgütsel tükenmişliğin lise öğretmenlerinde orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Örgütsel tükenmişlikte sadece öğretmenlik mesleğindeki hizmet süresi değişkeninde anlamlı bir fark saptanmıştır. Örgütsel tükenmişlik beş yıldan fazla kıdemi olan öğretmenlerde,  bir yıldan az kıdemi olan öğretmenlere göre daha yüksek çıkmıştır. Korelasyon sonuçlarına göre gerçeklik şoku ile örgütsel tükenmişlik arasında anlamlı, pozitif yönde ve orta düzeyde ilişki tespit edilmiştir. Analizlere göre gerçeklik şokunun üç alt boyutunun örgütsel tükenmişliğin anlamlı bir yordayıcısı olduğu görülmüştür.Anahtar sözcükler: Gerçeklik şoku, tükenmişlik, lise, öğretmen

Abstract:
This study aims to investigate the relationship between reality shock and organizational burnout regarding opinion of highschool teachers. Participants were 755 teachers who works at state highschool in Muş central district. In order to determine the levels of reality shock at highschool teachers, the reality shock scale was prepared by researcher. Burnout Inventory which developed by Maslach and Jackson (1981)  and adapted by Ergin (1992) was used for examine organizational burnout levels of teachers.As a result of reliability analyses, two scales were decided to be reliable data collection tools.  Mean, standart deviation, independent samples t-test, one way analysis of variance (ANOVA), correlation and multiple linear regression analyses were used with SPSS 20.0 for analyze data.Regarding study results, highschool teachers had moderate level of reality shock. There was non-significant relationship between reality shock and gender, marial status, educational background, experience in profession and school types. Organizational burnout levels were moderate at highschool teachers. Findings showed statistically significant relationship only between organizational burnout and educational background as more experienced teachers burnout levels were higher than new teachers. Regarding results of correlation, there were a significant, positive, moderate relationship between reality shock and organizational burnout.  According to analyse results, reality shock could be a significant predictor of organizational burnout.Keywords: Reality shock, organizational burnout, highschool, teacher