Yeni medyanın ekonomi politiği
The political economy of new media
Yazar: ALİ AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. ORHAN BAYTAR
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Basın Ekonomisi ve İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Ekonomi = Economy ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Medya = Media ; Sanal gazeteler = Online newspapers ; Sosyal medya = Social media ; Yeni medya = New media ; İnternet = Internet

Özet:
Yeni medya tıpkı geleneksel medya gibi kapitalist piyasa koşullarında varlığını sürdürmektedir.
Bu bağlamda piyasa ekonomisinin bir parçası olarak kapitalizmin küreselleşmesi ve yeniden
üretiminde önemli bir rol üstlenmektedir. Yeni medyanın bu etkinliği, 1970'lerde başlayan
neoliberal politikalar irdelendiğinde daha da anlaşılır hale gelmektedir. 

Yeni medyanın ortaya çıkışı ve gelişimi, kapitalizmin küreselleşmesini sağlamış ve bu sayede
krizler aşılarak yeni sömürü tarzları ortaya çıkmıştır. Bu yeni sömürü biçimleri üçüncü dünya
ülkelerine demokratikleşme, özgür ve refah toplum gibi vaatlerle pazarlanmış ve bu ülkeler
piyasa ekonomisinin yeni pazarları haline getirilmiştir. Yeni medyaya dair iyimser
yaklaşımların aksine, adil ve demokratik bir toplumsal yapı inşa edilemediği gibi eşitsizlikler
artmıştır.

Küresel kapitalist piyasa koşullarında varlığını sürdüren yeni medyanın egemenler yararına
işleyen bir toplumsal yapının yeniden üretimde üstlendiği rolleri sorgulayan bu çalışmada,
iletişim incelemelerinde egemen olan ana-akım/liberal yaklaşımlardan farklı olarak Marks ve
Engels'in teorilerinden beslenen, eleştirel ekonomi politik yönteme başvurulmuştur. Yeni
medyayı eleştirel ekonomi politik bağlamda inceleyen araştırmacılar, yeni iletişim
teknolojilerinin sadece kapitalizmin küreselleşmesine katkı sağlamakla kalmayıp, yeniden
üretiminde de etkin olduğunu öne sürmektedir. Bu çerçevede yeni medyanın önemli bir kolu
olan dijital haber medyası da ideolojik ve ekonomik açıdan kapitalizmin yeniden üretiminde
önemli roller üstlenmektedir.

Yeni medyanın üstlendiği bu rolleri ortaya çıkarmak amacıyla Türkiye'de en çok ziyaret edilen
haber sitesi olan haberler.com'un maddi üretim yapısının metinler üzerindeki etkileri, nitel araştırma yöntemlerinden derinlemesine mülakat ve içerik taraması tekniklerine başvurularak incelenmiştir.

Abstract:
The new media exists in the capitalist market just like the traditional media. In this sense, as a
part of markets economy it plays a crucial role of globalising the capitalism and reproducing it.
This new activity of the new media becomes more understandable when the neoliberal policies
,which has started in 1970‟s, are scrutinized.

The ocurrance and evolution of the new media made capitalism global and thus, by overcoming
the crisises new types of exploitation appeared. This new types of exploitation commercialized
to third World countries as the promise of democratization and being free and weal society. On
the contrary of optimistic approaches towards the new media not only the fair and democratic
society was not buit but also the inequalities has increased.

In this study which interrogates the roles of the new media existing in the conditions of global
capitalist market place as an undertaker when reproducing of a new society works hegemons‟
good, differently from the approaches of main-moves/liberal which rules the communicative
researches, it is adopted a critical political economic method that derives from the theories of
Marx and Engels. The researchers who examines new media in terms of critical political
economy,suggests that not only the new communication technologies contribute the
globalization of capitalism but also effective in reproducing it. In this concern ,from ideological
and economical perspective ,the digital news media as an important apprentice of new media
takes crucial part in reproduction of capitalism.

In this research, in order to reveal this roles undertaken by the new media,the effects of the
most visited news platform of Turkey‟s, haberler.com, on content of materialist production texts
examined using the detailed interrogation and content analysis to qualitative research methods.