Ülkemizde 1960'lardan günümüze otomobil tasarımında biçimsel yenilenmeler ve yinelenmeler
Formal renewal and recurrence in automobile design since 1960 in Turkey
Yazar: ONUR ULUKUT
Danışman: YRD. DOÇ. HAKAN ERTEM
Marmara Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Endüstri Ürünleri Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design
Dizin: 1960 sonrası = After 1960 ; Biçimcilik = Formalism ; Otomobil = Automobile ; Otomobil endüstrisi = Automobile industry ; Otomobil sektörü = Automobile sector ; Otomotiv = Automotive ; Tasarım = Design ; Tasarım ögeleri = Design elements ; Tasarımcılar = Designers ; Tasarımda farkındalık = Design awareness

Özet:
Otomobil tasarımının bu gün geldiği nokta, ilk otomobil üreticilerinin yola çıkış noktası olan bireysel taşımacılık fikrinden hala uzaklaşmamış ve bu fikri birkaç adım öteye götürmüştür. Günümüzde otomobiller; bireysel taşımacılık araçları olmanın çok ötesinde, bireyin kendini bulunduğu sosyal kesim içerisinde ifade etmesinde birer sembol halini almıştır. Otomobiller yaşantımızın büyük bir parçası olmak için kat ettikleri yolda birçok biçimsel değişikliğe uğramış ve bu değişiklikler dünya çapında eğilimsel ürün olgusunu yükseltmiştir. Oluşturdukları bu eğilimler sosyal yaşam içerisindeki kesimlerin birbirinden daha net sınırlar ile ayrılmasına neden olmuştur. Bu çalışmada, Türkiye'de spor otomobil kavramının yeni yeni şekillendiği yıllarda bu pazara bir spor otomobil tasarlamanın ve üretmenin getirdiği sorunlar ve avantajlar Türk otomobil sanayisinin gelişimini Dünya otomobil tarihi ışığında ele alarak ortaya konmuştur. Birinci bölümde; otomobil kavramı incelenmiş sonrasında dünya otomobil sanayisinin gelişimine genel bir bakış yapılmıştır. Ayrıca tasarımın otomobil kavramındaki yeri ve otomobil kavramının sosyal yaşamda ki yeri incelenmiştir. İkinci bölümde Türk otomobil sanayisinin gelişimi cumhuriyet öncesi ve cumhuriyet sonrası dönemler olarak iki başlıkta incelenmiş daha sonra Türk otomobil sanayisinde ki tasarım ve model geliştirme çabaları ele alınmıştır. Üçüncü bölümde; tamamen Türkiye'de tasarlanan ve üretilen bir spor otomobil olan Anadol STC 16 örnek model olarak biçimsel ve yapısal açıdan incelendikten sonra dönemi içerisinde Türk sosyal ve ekonomik yapısı ışığında incelenmiştir. Dördüncü bölümünde; Anadol STC 16 projesinin Türk otomobil sanayisine ve Türk otomobil tasarım tarihine olan katkıları sonuç olarak ortaya konmuştur.

Abstract:
Today, automobile designing is not so far away from the approach of first automobile manufacturers as being for personal transporting but has added some new aspects. Today, apart from the primary needs for transporting, automobile became a symbol representing its owner in his/her social population. Automobiles had some formal changes in the way of being an important part of our lives and these changes made the educational product concept to stand out worldwide. These leanings have caused social populations to apart from each other more clearly. In this work, the problems and advantages of designing and manufacturing a sport car for a market in which sport car concept is totally new and the development of Turkish automotive industry in respect of World automotive history are presented. In the first part; automobile concept is reviewed, then the development of world automotive industry is overviewed. Besides designing in automobile concept and automobile concept in social life are reviewed. In the second part, the development of Turkish automotive industry is reviewed under two different title as ?pre-republic? and ?post-republic?, then designing and model developing efforts of Turkish automobile industry is addressed. In the third part; Anadol STC 16, a sport car designed and manufactured in Türkiye is reviewed as a sample model in respect of form and construction and in the light of Turkish social and economical structure of the date. In forth part; The contributions of Anadol STC 16 project to Turkish automotive industry and Turkish automotive designing history are exposed as a result.