Fotoğraf çekme sanatı'nın bağımlılık tedavisi üzerindeki etkileri
Effects of the art of photography on addiction treatment
Yazar: SELİN ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. HAKAN COŞKUNOL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Madde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology ; Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Fotoğrafçılar = Photographers ; Fotoğrafçılık = Photography ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Tedavi = Treatment

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, madde bağımlılığı tanısı almış ve medikal tedavileri devam eden erişkin olguların, aynı zamanda 'Fotoğrafçılık Sanatı' ile bütünleşmesini sağlayarak, tedavi süreçlerine katkı sağlayabilecek bir rehabilitasyon programı oluşturmak ve bu programın etkinliğini değerlendirmektir. Araştırma kapsamında, T.C. EGE Üniversitesi, Madde Bağımlılığı, Toksikoloji ve İlaç Bilimleri Enstitüsü'nde madde bağımlılığı tedavisi almış ve takibi devam eden 18-40 yaş arası yetişkin olguların fotoğraf sanatı konusunda 5 hafta süresince, profesyonel eğitim almaları ve fotoğraf çekimleri gerçekleştirebilecekleri toplu gezilere katılmaları sonucu benlik saygısı, depresyon, anksiyete, tedavi motivasyonu, yaşam kalitesi seviyelerinde olumlu gelişme sağlayarak, aleksitimi ve öfke düzeylerini minimum seviyeye indirmek amaçlanmaktadır. Bununla birlikte, eğitim ve fotoğraf çekimleri süresince, toplumla bütünleşmelerini sağlayarak, alternatif yaşam becerileri geliştirmeleri ve üretkenliklerini göstermeleri araştırmanın ikincil kazancı olacaktır. Yöntem: Çalışmaya Ege Üniversitesi Madde Bağımlılığı Toksikoloji ve İlaç Bilimleri Enstitüsüne başvuran 19 madde bağımlısı alınmıştır. Çalışmaya katılım gönüllülük esasına göre belirlenmiş olup seçkisiz olarak seçilen 9 hastaya üç ay süreyle fotoğrafçılık rehabilitasyonu ve medikal tedavi uygulanmıştır. Buna ek olarak diğer 10 madde bağımlısı olgu ise tedavilerine hali hazırda almakta oldukları medikal yöntemle devam etmiş ve rehabilitasyon tedavisi almamıştır. Tedavi öncesi ve tedavi sonrası tüm katılımcıların ruhsal durumlarındaki değişim psikometrik ölçüm araçları, Beck Depresyon Ölçeği, Beck Aleksitimi Ölçeği, Toronto Aleksitimi Ölçeği, WHOQOL-BREF (Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği), Çok Boyutlu Öfke Ölçeği, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği, ve Tedavi Motivasyon Anketi ile değerlendirilmiş olup bu özellikler uygulanan tedaviler açısından karşılaştırılmıştır. Bulgular: Yaş aralığı 18-40 arasında değişen katılımcıların tamamının çoklu madde kullanım öyküsü vardı. Çalışma öncesi yapılan psikometrik değerlendirme sonucunda fotoğrafçılık rehabilitasyonu uygulanan 9 madde bağımlısı (Deney) ve sadece medikal tedavi uygulanan 10 hasta (Kontrol grubu) arasında benlik saygısı skorları (p=0.037) hariç diğer psikometrik özelliklerin (Tedavi motivasyonu, depresyon skorları, anksiyete skorları, alekstimi skorları, yaşam kalitesi skorları) farklılaşmadığı bulundu. Dört ay sonra tekrar edilen psikometrik değerlendirme sonucunda alekstimi duyguları tanıma alt ölçeği (p=0.047) hariç diğer psikometrik özelliklerin deney ve kontrol grubu arasında farklılaşmadığı bulundu. Buna ek olarak duyguları tanıma zorluğu skorlarının ön ve son ölçüm farklarının (p=0.054) deney ve kontrol grubu arasında farklılaşmadığı bulundu. Deney grubuna yapılan Wilcoxon testine göre psikometrik özelliklerin tedavi sonrası farklılaşmadığı, fakat kontrol grubuna yapılan Wilcoxon testine göre anksiyete (p=0.049) ve duyguları tanımada zorlanma skorlarının (p=0.032) tedavi sonrası daha fazla artığı gözlemlenmiştir. Sonuç: Madde bağımlılığının rehabilitasyonunda farklı sanatsal faaliyetlerin tedavi üzerinde olumlu etkileri olduğu gösterilmiştir. Diğer çalışmaların aksine bu çalışmada medikal tedaviye ek olarak fotoğrafçılık rehabilitasyonun madde bağımlılığı olgularının ruhsal durumlarında değişim sağlamadığı görülmüştür. Bununla beraber sadece medikal tedavi alan grupta belirli psikopatolojik özelliklerin (anksiyete ve duyguları tanımada zorlanma) tedavi sonrası daha da artabileceği gösterilmiştir. Bu nedenle madde bağımlılarında, fotoğrafçılık rehabilitasyonunun medikal tedavi sonrası artabilecek bazı ruhsal sorunların azaltılmasında faydalı olabileceği söylenebilir.

Abstract:
Objectives: The aim of this study is to create a rehabilitation program that can contribute to the treatment processes through the "Photography Art" of adult cases with substance abuse and having medical treatment and to evaluate the effectiveness of this program.mWithin the scope of the research, T.C. EGE University has received substance abuse treatment at the Institute for Substance Abuse, Toxicology and Drug Sciences and has been assessed adult ongoing adolescents aged 18-40. During the 5 weeks of photography, the subjects were given professional training and photographed collective tours. As a result, self-esteem, depression, anxiety, treatment motivation, to improve the level of life quality and to lower levels of alexithymia and anger were aimed at minimum level. Methods: 19 substances were applied to study at the Ege University Substance Addiction Toxicology and Drug Science Institute. Participations in the study was determined on the basis of voluntarism and 9 patients who were selected as unselected were subjected to photography rehabilitation and medical treatment for three months. In addition, the other 10 drug addicts continued their medical treatment with their medical treatment and did not receive rehabilitation treatment. The change in mental status of all participants before and after treatment was assessed by means of psychometric (Beck Depression Scale, Beck Alexithymia Scale, Toronto Alexithymia Scale, WHOQOL-BREF (Multi-Dimensional Anger Scale), Rosenberg Self-Esteem Scale, and Motivation Questionnaire Treatment) measures and these characteristics were compared in terms of applied treatments. Findings: Participants ranging in age range 18-40 had multiple substance use histories. As a result of the pre-study psychometric evaluation, psychometric properties (treatment motivation, depression scores, anxiety scores, alexithimia scores, self esteem scores and quality of life scores) did not differ. Four months later, the psychometric evaluation revealed that psychometric properties did not differ between the experimental and control groups except for the scale (p = 0.047). In addition, there was no difference between the experimental and control groups in the pre- and post-measurement differences (p = 0.054) of the difficulty in recognizing the scores. According to the Wilcoxon test for the experimental group, the psychometric properties did not differ after treatment but the anxiety (p = 0.049) and emotional strain scores (p = 0.032) were more increased after the treatment than the Wilcoxon test for the control group. Conclusion: It has been shown that different artistic activities have positive effects on treatment in rehabilitation of substance abuse. Contrary to other studies, in addition to medical treatment in this study, photography rehabilitation did not change mental health of substance addiction cases. However, it has been shown that certain psychopathological features (difficulty in recognizing anxiety and feelings) may increase even more after treatment in the group receiving medical treatment alone. For this reason, it can be said that in drug addicts, photography rehabilitation may be useful in reducing some psychological problems that may increase after medical treatment.