Türkiye'deki artan resmi ve özel yaşlı bakım merkezi ve huzur evlerinin incelenmesi: Sivas ili örneği
Investigation of increasing official and private elderly care centers and pension houses in Turkey: The case of Sivas
Yazar: DİLEK DIVRAK
Danışman: PROF. DR. BÜLENT KARA
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sosyal Hizmet = Social Work ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bakım ve barınma merkezleri = Care and shelter centers ; Huzurevleri = Nursing homes ; Sivas = Sivas ; Yaşlı bakım hizmetleri = Aged care services ; Yaşlı bakımı = Elderly care ; Yaşlı hizmet merkezi = Elderly services centre ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılar evi = Aged home

Özet:
Türkiye'de nüfusun yaşlanma eğilimi dikkate alındığında yaşlılık insanın var olan doğası içerisinde kaçınılmaz bir süreç olarak karşımıza çıkmaktadır. Giderek kentleşen toplum yapısı beraberinde aile yapısındaki değişim ve dönüşüm var olan nüfusun yaşça giderek yaşlanması huzurevlerine olan talebin ve sayının giderek artmasına neden olmaktadır. Bu araştırma Türkiye'de ki artan resmi ve özel yaşlı bakım merkezi ve huzur evlerinin incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırma süreci pandemi dönemine denk geldiği için yarı yapılandırılmış görüşme ve gözlem tekniğinden ziyade literatür taraması yapılmıştır. Literatür taraması yapıldığında ise, yaşlılık olgusu sürekli ve var olan dinamik bir kavramdır. Aynı zamanda farklı toplum yapıları ile beraber farklı algıları da beraberinde getirmektedir. Kimi toplum yapılarında yaşlı denildiğinde öğüt veren, akıl danışılan bireyler akla gelmektedir. Bu çalışmamızda artan yaşlı nüfusu ve Huzurevi kavramının, bireylerin huzurevlerine bakış açılarının sosyal, kültürel ve geleneksel değerlere göre ne şekilde farklılık gösterdiğini değerlendirmeye çalışılmıştır. Bu araştırmada asıl hedef, Türkiye şartları içerisinde yaşlı nüfusunda meydana gelen artışın huzurevlerine olan talebi ne şekilde etkilediği ve yaşlı bireylerde meydana gelen problemler ayrıntılı bir şekilde. Bu doğrultuda ise genç nüfusun yaşlılık süreçleri ile ilgili bilgilendirilmesi ve var olan toplum yapısının güçlendirilmesi gerektiği düşüncesi tespit edilmiştir.
Bu çerçevede birinci bölümde araştırmanın konusu, amacı, yöntemi ve önemine yer verilmiştir. İkinci bölümde, gerontoloji kavramına ve beraberinde yaşlılık kuramlarına değinilmiştir. Üçüncü bölümde, yaşlılık kavramına, yaşlılığın sosyolojik tanımına ve yaşlılık problemlerine değinilmiştir. Dördüncü bölümde, huzurevi ve tarihçesine aynı zamanda Dünya'dan huzurevi örneklerine yer verilmiştir. Beşinci bölümde, Sivas ili tarihçesin ve Sivas İlinde bulunan huzurevi hakkında gerekli bilgiler ve görevlerine değinilmiştir. Araştırmanın sonuç kısmına değindiğimizde ise, yaşlılık evresi tıpkı bebeklik, çocukluk, yetişkinlik gibi hayatın bir evresini oluşturmaktadır. Bu evrede ise bireyin önceki yıllar içerisinde sahip olduğu birçok özelliğinde değişim ve kayıplar yaşanmaktadır. Bu nedenle yaşlılık olgusu yaşam koşullarının iyi olduğu gelişmiş ülkelerin problemi olmaktan çok gelişmekte olan ülkelerin problemi haline gelmiştir. Özellikle gelişmiş ülkelere bakıldığında yaşlı nüfus oranında meydana gelen hızlı artış, zaman içerisinde ekonomik açıdan problem teşkil etmiş ve bu durum bireylerin yük olarak algılanmasına neden olmuştur. Bu nedenle yaşlılık problemi sadece bireysel bir sorun olmaktan çok toplumsal bir olgu olarak karşımıza çıkmaktadır. Özellikle geniş aile yapısından çekirdek aile yapısına geçiş, kırsal yaşamdan kentsel yaşama doğru yaşanan göç aile kurumu içerisinde rollerin değişmesine neden olmuş ve toplum içerisinde daha farklı ilişki biçimleri ortaya çıkmıştır.

Abstract:
Considering the aging trend of the population in Turkey, old age emerges as an inevitable process within the existing nature of human beings. With the increasingly urbanized social structure, the change and transformation in the family structure, the aging of the existing population, causes the demand and number of nursing homes to increase gradually. This research aims to examine the increasing number of public and private elderly care centers and nursing homes in Turkey. Since the research process coincided with the pandemic period, literature review was conducted rather than semi-structured interview and observation technique. When the literature is reviewed, the phenomenon of old age is a continuous and existing dynamic concept. At the same time, it brings different perceptions along with different social structures. In some social structures, when the elderly are mentioned, individuals who give advice and are consulted come to mind.
In this study, it has been tried to evaluate how the increasing elderly population and the concept of nursing home, the perspectives of individuals on nursing homes differ according to social, cultural and traditional values.
The main objective of this research is to examine in detail how the increase in the elderly population in Turkey affects the demand for nursing homes and the problems that occur in elderly individuals. In this direction, it has been determined that the young population should be informed about the old age processes and the existing social structure should be strengthened. In this context, in the first chapter, the subject, purpose, method and importance of the research are given. In the second part, the concept of gerontology and the theories of aging are mentioned. In the third chapter, the concept of old age, the sociological definition of old age and the problems of old age are mentioned. In the fourth chapter, nursing home and its history, as well as examples of nursing homes from around the world are given. In the fifth chapter, the increasing elderly population and the demand for nursing homes are emphasized. When we refer to the conclusion part of the research, the old age stage constitutes a stage of life just like infancy, childhood and adulthood.
In this phase, changes and losses are experienced in many characteristics of the individual in previous years. For this reason, the phenomenon of old age has become a problem of developing countries rather than a problem of developed countries with good living conditions. Especially when we look at the developed countries, the rapid increase in the proportion of the elderly population has created an economic problem over time and this situation has caused individuals to be perceived as a burden. For this reason, the problem of old age appears as a social phenomenon rather than just an individual problem. Especially the transition from the extended family structure to the nuclear family structure, the migration from rural life to urban life has caused the roles in the family institution to change and different forms of relationship have emerged within the society.