Kırsalda görev yapan sınıf öğretmenlerinin ilkokuma-yazma öğretimine ilişkin görüşleri
Opinions of primary school teachers working in rural areas on primary literacy teaching
Yazar: HAMZA GÖNÜLAL
Danışman: DOÇ. DR. MECİT ASLAN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kırsal bölge = Rural region ; Okuma-yazma öğretimi = Reading-writing instruction ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırma Van ili kırsalında görev yapan sınıf öğretmenlerinin ilkokuma-yazma öğretimine ilişkin görüşlerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Karma araştırma yöntemi ile yapılan bu araştırmada sıralı açıklayıcı desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri küme örnekleme yöntemi ile belirlenen 215 sınıf öğretmeni ile yürütülmüştür. Nitel veriler ise maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi ile belirlenen 16 sınıf öğretmeni ile yapılan görüşmelerden elde edilmiştir. Araştırmada veri toplama araçları olarak anket ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada nicel verilerin çözümlenmesinde betimsel istatistikler; nitel verilerin çözümlenmesinde ise betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin yeterliklerine ilişkin genel anlamda olumlu görüşe sahip oldukları belirlenmekle birlikte, okuma-yazma öğretimi ile ilgili hizmet öncesinde ve hizmet içinde aldıkları eğitimlerin kırsal için yetersiz gördükleri tespit edilmiştir. Öğretmenler ilkokuma-yazma öğretim programının okuma-yazma öğretimi için uygun olduğunu belirtmekle birlikte programın kırsal alanlarda daha sade ve esnek olması gerektiğini ve ders kitaplarının yetersiz olduğunu vurgulamışlardır. Programın uygulanması boyutunda öğretmenler sınıf içi ve sınıf dışı faaliyetlere yer verdiklerini, ses temelli cümle yönteminin aşamalarını takip ettiklerini, öğretim materyallerinden yararlandıklarını belirtmektedirler. Bununla birlikte uygulama sürecinde ses temelli cümle yönteminin sınırlıkları, kırsaldaki okulların olumsuz koşulları, öğrencilerin hazırbulunuşluklarının ve aile katılımının yetersiz olması nedeniyle sorunlar yaşandığı ortaya çıkmıştır. Öğrenci özellikleri hususunda gelişim özelliklerinin ve hazırbulunuşluklarının yetersiz olduğu, Türkçe konuşma ve anlama becerilerinin zayıf olduğu belirtilmiştir. Kırsaldaki ailelerin genel olarak ilgisiz oldukları, ilkokuma-yazma öğretiminde gerekli desteği sağlayamadıkları veya ses temelli cümle yöntemine uygun olmayan yöntemlerle çocuklarına yardımcı oldukları için yanlış öğrenmelere sebep oldukları belirlenmiştir. Bu sonuçlar ışığında hizmet öncesi ve hizmet içi eğitimlerin niteliğinin arttırılması, kırsal koşullara adapte edilebilecek esnek programların geliştirilmesi, kırsaldaki okulların koşullarının iyileştirilmesi, kırsalda okul öncesi eğitimin yaygınlaştırılması ve velilerin bilinçlendirilmesine yönelik çalışmaların yapılması önerilebilir.

Abstract:
The purpose of this research is to determine the opinions of primary school teachers working in the rural areas of Van on primary literacy teaching. A sequential explanatory design was used in this study, which was conducted using the mixed research method. The quantitative data of the research were carried out with 215 primary school teachers determined by cluster sampling method. Qualitative data, on the other hand, were obtained from interviews with 16 primary school teachers determined by the maximum diversity sampling method. A survey and a semi-structured interview form were used as data collection tools in the research. Descriptive statistics was employed in the analysis of quantitative data in research while descriptive analysis technique was used in the analysis of qualitative data. As a conclusion of the research, it was determined that the teachers had a generally positive opinion about their competencies, but it was also determined that pre-service and in-service training related to literacy teaching was insufficient for the rural areas. While the teachers stated that the primary literacy curriculum is suitable for teaching literacy, they emphasized that the curriculum should be simpler and more flexible in rural areas and that the textbooks were insufficient. In the implementation of the curriculum, the teachers stated that they included in-class and out-of-class activities, followed the steps of the sound-based sentence method, and benefited from teaching materials. However, it has been revealed that there are problems in the teaching process due to the limitations of the sound-based sentence method, the negative conditions of the schools in the countryside, the readiness of the students and the insufficient participation of the family. In terms of student characteristics, it was stated that their developmental characteristics and readiness were insufficient, and their Turkish speaking and comprehension skills were weak. It has been determined that families in rural areas, who are generally uninterested, cannot provide the necessary support in primary literacy teaching, or they cause false learning because they help their children with methods that are not suitable for the sound-based sentence method. In the light of these results, it can be suggested that arrangements should be made to increase the quality of pre-service and in-service training, develop flexible curricula that can be adapted to rural conditions, improve the conditions of schools in rural areas, expand pre-school education in rural areas and raise the awareness of parents.