Uyum sınıflarında Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesinde eğitsel oyunların konuşma becerilerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of educational games on speaking skills in teaching Turkish as a foreign language in adaptation classes
Yazar: RECEP KARADAŞ
Danışman: PROF. DR. DURMUŞ EKİZ
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Son yıllarda dünyada yaşanan göçmen krizleri ile Türkiye'ye gelen Suriyeli, Ukraynalı gibi daha birçok milliyetten fertler Türk eğitim sistemine entegre edilmektedir. Gerek Türk eğitim sistemine dahil edilmeleri gerekse yurt dışında Türkiye'nin ve Türkçenin rağbet görmesi ile "Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi" çalışmaları hız kazanmıştır. Türkiye'ye gelen geçici koruma kapsamında bulunan Suriyelilerin ülkelerinde yaşanan iç savaş durumunun günümüze kadar bitmemesi nedeniyle kısa vadede ülkelerine dönemeyecekleri anlaşılmıştır. Bu gerekçe ile Türkiye'de bulundukları süre içerisinde eğitim haklarından yararlanmaları, insani hak ve hürriyetler bağlamında yaşam sürebilmeleri ve Türk kültürüne uyum sağlayarak olası krizlerin önüne geçilebilmesi için Türkçe dil becerileri öğretilmesi amacıyla Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) kapsamındaki devlet okullarında uyum sınıfı adı altında dil sınıfları açılmıştır. Uyum sınıfları ilkokul 3. sınıf seviyesinde dil becerilerini kazanamayan öğrencilerden oluşmaktadır. Bu sınıflara, ilkokul sınıf öğretmenlerinin MEB tarafından gönderilen değerlendirme formunu doldurmalarıyla öğrenci seçimi yapılmaktadır. 
Yapılan araştırmalar neticesinde Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesi çalışmalarının daha çok temel eğitim sonrasındaki yaş gruplarına yönelik hazırlandığı görüldüğünden uyum sınıfı öğrencileri ile çalışmanın yapılmasının bu öğrencilerin konuşma becerilerinin geliştirilmesinin yanı sıra literatürdeki boşluğu dolduracağı varsayılmıştır. 
Bu çalışma; nicel ve nitel veriler bir arada olduğundan karma yöntem içerisinde yer alan iç içe gömülü kompleks desen ile sürdürülmüştür. Nicel veriler için araştırmanın doğasına uygun olması nedeniyle zayıf deneysel desenler içinde yer alan ön-test son-test gruplu desen kullanılırken, ders esnasında yapılan uygulamalar için araştırmacı tarafından tutulan yansıtmacı günlüklerden ve araştırmacı tarafından geliştirilen eğitsel oyun öğrenci gözlem formundan yararlanılmıştır.
İstanbul ili Sancaktepe İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı kamuya ait bir ilkokulda bulunan "Uyum Sınıfı (Piktes)" çalışma grubunu oluşturmaktadır. Çalışma esnasında öğrenci bilgi formu, eğitsel oyun gözlem formu, konuşma becerisi gözlem formu ve yansıtmacı gözlem formu araştırmacı tarafından oluşturulup, uygulamada veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Nicel verilerin analizi için ön test ve son test sonuçlarından elde edilen veriler SSPS 22.0 (Statistical Package for the Social Sciences) programı kullanılarak analiz edilmiştir. Veri seti analizinde gruplardaki kişi sayıları 50 kişiden az olduğu için verinin parametrik analizler açısından uygunluğu Shapiro-Wilk normallik testiyle incelenerek puanların normalliğe uygun olduğu tespit edilmiştir (p>.05). Verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma ve anlamlı farklılığın belirlenmesinde uygulanan wilcoxon işaretli sıralar testi analizleri yapılmıştır. Araştırmada etki büyüklüğü hesaplanmasında Cohen formülü kullanılarak çalışmanın etki düzeyinin geniş-büyük düzey olduğu anlaşılmıştır (d= 0.88). Parametrelerin grup içi ve farklı ölçümlerinin karşılattırmalarında Friedman analizi kullanılmıştır. Sürekli değişkenler arasındaki ikili ilişkiler gruplardaki kişi sayısı 30 kişiden az olduğu için parametrik olmayan bir yöntem olan Spearman Sıra Farkları Korelasyon Katsayısı (rho) kullanılarak incelenmiştir. Araştırmanın güvenirlik ve geçerliğinin sağlanması için iç geçerlik, dış geçerlik, güvenirlik ve nesnellik sağlanmaya çalışılmıştır. Çalışma için alan uzmanlarından görüş alınarak araştırmacı tarafından eğitsel oyunlar tasarlanmış, geliştirilmiş ve uygulanmıştır. Veri toplama araçları eğitsel oyunlara uygun olarak yine araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Ön test ve son testler için 2 hafta, eğitsel oyun uygulamaları için 12 hafta çalışılmış ve eğitsel oyun uygulamaları araştırmacı tarafından yürütülmüştür.
Çalışma grubuna uygulanan, wilcoxon işaretli sıralar testi istatiksel analizi sonucunda çalışma grubunun ön test son test arasında puanları arasında istatistiksel anlamda farklılık bulunmuştur. Son test puanları ilk test puanlarından anlamlı şekilde ayrışmıştır. Eğitsel oyun uygulamaları ile öğrencilerin konuşma becerileri arasında anlamlı farklılık olup olmadığını anlamak için Friedman testi yapılmıştır. Yapılan Friedman analizi sonucunda yokluk hipotezinin reddedildiği ve ölçümler arasında anlamlı farklılık olduğu anlaşılmıştır. İlk gözlem sıra ortalaması 1,27, ortalama gözlem için sıra ortalaması 1,81; son gözlem sıra ortalaması ise 2,92 olduğu görülmüştür. Analiz sonucunda ölçümler arası farkın test edildiği kay kare (X²) değerinin 18,863, anlamlılık değerinin (p) ise 0,00 olduğu anlaşılmıştır. Bu bilgilerden hareketle ölçümler arasında anlamlı fark olduğu söylenebilir. Etki değerinin (Kendall) 0,725 olmasından hareketle çıkan sonucun güçlü derecede eğitsel oyunlardan kaynaklandığı söylenebilir.
Eğitsel oyunlar kullanılarak, uyum sınıfı öğrencilerinin konuşma becerilerinin gelişmesi, Türk Eğitim Sistemi'ne uyumlarının pekişmesi amaçlanmaktadır.  Çalışma sonrasında elde edilen sonuçlar ışığında geçici koruma kapsamında Türkiye'de bulunan öğrencilerin uyumları için açılan Uyum sınıfının etkililiğinin artması, uyum sınıfındaki öğrencilerin konuşma becerilerinin ve akademik başarılarının olumlu yönde değişmesi beklenmektedir.
Yapılan çalışmanın sonucunda öğrencilerin konuşma becerisi anlamında olumlu yönde gelişim gösterdiklerine yönelik kanıtlar elde edilmiştir. Haftalık toplam puan dağılımlarında sürekli olumlu yönde bir yükseliş olduğu anlaşılmıştır. Sınıflarda tek öğretmen bulunması nedeniyle oyuna ve öğrencilere konsantre olan öğretmenin tüm öğrencileri kontrol altında tutmasının zor olduğu, oyun dışına çıkan öğrencilerin gruptan ayrıldığı, özellikle bahçede başka sınıfların öğrencileriyle sorunlar yaşayabildikleri tespit edilmiştir. Eğitsel oyun etkinliklerinin öğrencilerin seviyeleri, hazır bulunuşlukları gibi etmenlere bağlı olarak grup ortalamasına göre hazırlandığından konuşma becerisi yetersiz olan öğrencilerde heyecanı arttırdığı, olumlu etki yaptığı görülmüş, konuşma becerisi seviyesi nispeten daha iyi olan öğrencilerde olumsuz etki yapabildiği belirlenmiştir. 
Çalışma sonucunda öğrencilerin dil seviyeleri göz önüne alınarak sınıflar oluşturulması gerektiği, eğitsel oyunların programlarda daha çok yer alması gerektiği, oyunlar tasarlanırken yarışmalı oyunlardan kaçınılması gerektiği, araştırmanın farklı coğrafya, kültür, dil grubu ve milliyet mensupları ile sınanabileceği gibi öneriler araştırmacılara, uygulayıcılara ve karar alıcılara olacak şekilde ayrı başlıklar halinde sunulmuştur.

Abstract:
With the refugee crises experienced in the world in recent years, members of many other nationalities such as Syrians and Ukrainians who have come to Turkey are integrated into the Turkish education system. Turkish as a Foreign Language Education study have gained momentum both by being included in the Turkish education system and by the fact that Turkey and Turkish are in demand abroad. It has been understood that Syrians under temporary protection who have come to Turkey will not be able to return to their country in the short term since the civil war situation in their country has not ended. For this reason, language classes have been opened under the name of adaptation class to teach Turkish language skills to benefit from their educational rights during their stay in Turkey, to live a life in the context of human rights and freedoms, and to prevent possible crises by adapting to Turkish culture. Adaptation classes  consists of students who cannot acquire language skills at t3rd grade level. Student selection is made for these classes by filling out the evaluation form by the primary school classroom teachers that  sent by the Ministry of National Education.
As a result of the research conducted, it was assumed that the studies on teaching Turkish as a foreign language were mostly prepared for age groups after basic education, so it was assumed that doing the study with adaptation class students would fill the gap in the field writing. This study since quantitative and qualitative data were combined, it was carried out with the complex embedded pattern in the mixed method. While the pre-test, post-test grouped design, which is among the weak experimental designs, was used for quantitative data because it was suitable for the nature of the research, reflective diaries kept by the researcher and the educational game student observation form developed by the researcher were used for the applications carried out during the course.
It constitutes the "Adaptation Class (Piktes)" experimental group located in a public elementary school affiliated to the Sancaktepe District Directorate of National Education in Istanbul province. During the study, the student information form, educational game observation form, speaking skills observation form and reflective observation form were created by the researcher and used as a data collection tool in practice. For the analysis, the data obtained from the pre-test and post-test results were analysed using the SSPS 22.0 (Statistical Package for the Social Sciences) software. Since the number of people in the groups was less than 50 in the data set analysis, the appropriateness of the data in terms of parametric analyses was examined with the Shapiro-Wilk normality test and it was determined that the scores were in accordance with normality (p>.05). In the analysis of the data, Wilcoxon signed-rank test analyses were performed to determine the arithmetic mean, standard deviation, and significant difference. In the calculation of the effect size in the study, it was understood that the effect level of the study was a large-large level using the Cohen formula (d= 0.88). Friedman analysis was used to compare within-group and different measurements of parameters. The bilateral relations between continuous variables were studied using Spearman Rank Differences Correlation Coefficient, which is a non-parametric method, since the number of people in the groups is less than 30 people. To ensure the high reliability and validity of the research, it was tried to ensure internal validity, external validity, reliability, and objectivity. Educational games were designed, developed, and applied by the researcher by taking the opinions of field experts for the study. The data collection tools were developed by the researcher in accordance with the educational games. 2 weeks were studied for pre-test and post-test, 12 weeks for educational game applications, and educational game applications were conducted by the researcher.
As a result of the Wilcoxon signed-rank test statistical analysis applied to the study group, a statistical difference was found between the pre-test and post-test scores of the study group. Post-test scores differed significantly from pre-test scores. The Friedman test was performed to Decipher whether there is a significant difference between educational game applications and students' speaking skills. As a result of the Friedman analysis, it was found that the absence hypothesis was rejected and there was a significant difference between the measurements. It was found that the average order of the first observation was 1.27, the average order of the average observation was 1.81, and the average order of the last observation was 2.92. As a result of the analysis, it was understood that the chi- square (X2) value, where the difference between the measurements was tested, was 18.863, and the significance value (p) was 0.00.  Based on this information, it can be said that there is a significant difference between the measurements.  Based on the fact that the effect value (Kendall) is 0.725, it can be said that the result is caused by strongly educational games.
By using educational games, it is aimed to improve the speaking skills of orientation class students and strengthen their adaptation to the Turkish Education System. In the light of the results obtained after the study, it is expected that the effectiveness of the Integration class opened for the adaptation of students in Turkey under temporary protection will increase, and the speaking skills and academic achievements of the students in the adaptation class will change positively.
As a result of the study, evidence was obtained that students showed positive development in terms of speaking skills. It has been understood that there is a continuous positive increase in the weekly total score distributions. It has been determined that since there is only one teacher in the classroom, it is difficult for the teacher who concentrates on the game and the students to keep all the students under control, students who go out of the game are separated from the group, and they may experience problems with students from other classes, especially in the garden. Since educational game activities are prepared according to the group average, depending on factors such as students' levels and readiness, it has been determined that they increase excitement and have a positive effect on students with inadequate speaking skills, but may have a negative effect on students with relatively better speaking skills. As a result of the study, suggestions are made to researchers, practitioners and decision makers, such as classes should be created considering the language levels of the students, educational games should be included more in the programs, competitive games should be avoided when designing games, and the research can be tested with members of different geographies, cultures, language groups and nationalities. are presented under separate headings.