Karadağ'daki sirklerin morfometrik özellikleri
Morphometric features of the cirques on Karadağ
Yazar: ONUR ALTINAY
Danışman: DOÇ. DR. CİHAN BAYRAKDAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Batı Toroslar = West Taurus ; Buzul = Glacial ; Jeomorfolojik özellikler = Geomorphological properties ; Karadağ = Karadağ ; Morfometri = Morphometry ; Morfometrik analiz = Morphometric analysis ; Sirk = Circus

Özet:
Sirk morfometrisi, sirk gelişiminde etkili olan süreçleri ve mekanizmaları ortaya koymak için kullanılır. Bunun sonucu olarak paleo-ortam hakkında bilgi sağlar. Bu çalışmada, Karadağ (Batı Toroslar) üzerindeki sirklerin morfometrik özellikleri değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda sirklerin gelişimini kontrol eden süreçler ortaya konulmuştur.
Batı Toroslar'ın bir parçası olan Karadağ, Fethiye'nin 30 km kuzeyinde yer alır. Karst ve buzul süreçleri ile oluşan yeryüzü şekilleri Karadağ topografyasının genel görünümünü oluşturur. Karadağ üzerinde kuzey yönlü iki buzul vadisi ve farklı yönlerde gelişmiş buzul sirkleri yer alır. İzole sirklerin cephe morenleri büyük oranda ilksel formlarını korumuştur. Acemioğlan Yaylası'ndaki tümseksi morenler de Karadağ üzerindeki Pleyistosen buzullaşmalarına dair bir başka kanıt niteliğindedir.
İHA (İnsansız Hava Aracı) ile çekilen ortofotolar, bu çalışmanın temel veri kaynağını oluşturmaktadır. Bu ortofotoların işlenmesiyle, sirklerin yüksek çözünürlüklü SYM'leri (Sayısal Yükselti Modeli) oluşturulmuştur. Morfometrik analizler bu veriler üzerinde yapılmıştır. Bu analizer sonucu elde edilen sirk taban yükseltilerinin, Karadağ'ın kalıcı kar sınırı (2080 m) ile tutarlılık gösterdiği görülmüştür. Bununla birlikte, sirklerin boyut, bakı ve eğim özellikleri değerlendirilmiştir. Sirklerin gelişiminde etkili olan ortak bir nokta bulunamamıştır. Aksine, her sirkin kendine has ayırtıcı özelliklerinin olduğu görülmüştür.

Abstract:
The analysis of cirque morphometry is often aimed at understanding the processes and mechanisms responsible for cirque development and as a result, they have been used to obtain palaeoenvironmental information. This research evaluated the morphometric features of the cirques on Karadağ, SW Turkey. The controlling processes of the development of the cirques were asserted as a result of the evaluations.
As a part of  the Western Taurus Mountains, Karadağ is located in the 30 km north of the Fethiye. Karst and landforms form a general view of Karadağ's topography. There are two valleys facing north and cirques developed in different aspects. The terminal moraines of the isolated cirques highly maintain their primary forms. Also, the hummocky moraines on Acemioğlan Plateau are another evidence of the Pleistocene glaciations on Karadağ.
Orthophotos that taken by the UAV (Unmanned Air Vehicle) are the main data source in this study. High resolution models of the cirques were created by processing these photographs. Morphometric features were calculated on these data. Cirque floor altitudes obtained from the results of morphometric analysis show consistency with the equilibrium line altitude of Karadağ (2080 m). Also, morphometric features of cirques such as size, aspect and gradient were evaluated. However, there is no common ground between morphometric features of cirques and cirque development. On the contrary, it is shown that each cirque has distinctive features.