Farklı oranlarda kafein kullanımının tekrarlamalı mekik testi ve metabolizma üzerine etkileri
Effects of caffeine in different proportions on the metabolism and repeated shuttle test
Yazar: OSMAN ERDOĞAN
Danışman: Y.DOÇ. İLHAN ŞEN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalısma, yapılan kısa ve orta süreli egzersizlerde, farklı oranlarda (düsük4mg/kg ve orta 6mg/kg doz) kafein maddesinin, tekrarlamalı mekik testi vemetabolizma üzerine etkilerini içermektedir.Yapılan arastırma 18-25 yas arası 8 basketbol (Erzurum DS), 8 güres (ErzurumBüyüksehir Belediye Spor), 8 atlet (Erzurum Gençlik Spor Kulübü) ve 8 de sedantersayılabilecek Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Basketbol takımının sporcuları olmaküzere toplam 32 birey üzerinde yapılmıstır.Arastırma, her sporcu için iki kez tekrarlanmıs ve bu çalısmalarda sporcularınbaslangıç ve bitis; nabız, kan O2 satürasyonu, kan laktat seviyesi, biyokimyasal çalısma(glukoz, hemoglobin) ve solunum fonksiyon testleri yapılmıstır.Arastırmada, ilk egzersiz (kafeinsiz) ile ikinci egzersiz (kafeinli) arasında anlamlıdegiskenler saptanmıstır. Yapılan testlerin sonucunda kafeinin, egzersiz öncesialınmasının en belirgin etkisi, kan glukoz seviyesini yükseltmis olmasıdır. Bu etki;özellikle dayanıklılık performans gerektiren spor dallarında, müsabaka sonlarına dogrusprinter özeligi arttırması açısından büyük önem arz etmektedir. Ayrıca kafein, 32sporcu için yapılan degerlendirmede laktat seviyesini düsürmüstür. Yine bu etki;sporcunun aerobik esik süresine daha erken girmesine neden olacaktır. Vücudun enerjimetabolizmasında aerobik sisteme daha erken geçmesi, yorgunlugun gecikmesianlamını tasımaktadır. Verilen orta (6mg/kg) ve düsük doz (4mg/kg) kafeinin, solunumüzerine FVC, FEV1 ve FVC/ FEV1 degerlerine istatistiksel olarak anlamlı bir farkolusturmadıgı görülmüstür. Muhtemelen bu etki solunum fonksiyon testlerinin dahauzun süreli egzersizler sonrasında degismesine baglıdır.Yapmıs oldugumuz arastırmada belirgin çıkan bir diger fark da; kan O2 satürasyonuüzerine olmustur. Kafein verildikten sonra yapılan egzersiz sonrası venöz kanörneklerinde yapılan ölçümde; oksijen satürasyonu düsük çıkmıstır. Ayrıca plazmaiçerisindeki O2'nin azlıgı, vücudun bir tepkimesi olarak hemoglobin seviyesini dearttırmıstır ve hemoglobin oranındaki bu degisiklik, istatistiksel olarak da anlam ifadeetmektedir.Anahtar Kelimeler: Kafein, nabız, O2 satürasyonu, laktat , glukoz, hemoglobin, vesolunum fonksiyon testi (SFT),

Abstract:
This study includes effects of caffeine in different proportions (low, 4mg/kg andmiddle, 6mg/kg doses) on the metabolism and repeated shuttle test by short and middleperiod exercises.We studied with 32 sportsmen composed of 8 basketball (Erzurum DS), 8wrestling (Erzurum Municipality Sport Club), 8 athlete (Erzurum Youth Sport Club),and 8 basketball players that can be regarded as sedanters from Atatürk UniversityMedicine Faculty Basketball Team.The study was repeated for two times for each sportsman and his/her pulse, bloodO2 saturation, blood lactic level, biochemical research (glucose, hemoglobin) andrespiration function were measured both at the beginning and after the test.In the study, meaningful variables between the first (without caffeine -caffeine free)and the second (sportsman consumed caffeine) exercise. It was seen at the end of theresearch that the most evident effect of taking caffeine before exercise was the increasein blood glucose level. This effect is especially important in sports which require lastingperformance because it increases the sprint feature at the end of the competition. Also,caffeine decreased the lactate level in the evaluation of all 32 sportsmen. This effectleads the sportsman to enter the aerobic threshold period. That the body enter theaerobic system in its energy metabolism earlier means that tiredness delays. It was seenthat middle (6mg/kg) and low (4mg/kg) doses of caffeine did not constitute ameaningful difference on respiration in FVC, FEV1 and FVC/FEV1 values. Probably,this effect depends on the fact that respiration function tests differ after a 20 minutesexercise (publication). In our study, one effect that was seen evident was about theblood O2 saturation. In the measurement of venous blood samples after the exercise thatthe sportsman consumed caffeine before the exercise, oxygen saturation was low. Also,the scarcity of O2 in the plasma increased the hemoglobin level as a reaction of thebody; and this change in the hemoglobin had a meaning in statistical point of view.Keywords: Caffeine, Pulse, O2 saturation, lactate, glucose, hemoglobin andrespiration function test (RFT).