Aile şirketlerinde çalışan kadınların konumlarının ve rollerinin incelenmesi: İstanbul ili örneği
Examining the positions and roles of women working in family businesses: The case of Istanbul province
Yazar: YASEMİN ÖMEROĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EKREM ERDİNÇ GÜLBAŞ
İstanbul Esenyurt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile içi roller = Family roles ; Aile işletmeleri = Family enterprises ; Aile şirketleri = Family businesses ; Kadınlar = Women ; Toplumsal konum = Social status ; Çalışan kadınlar = Working women ; Ölçekler = Scales ; Şirket yönetimi = Company management

Özet:
Geçmişten günümüze kadar her dönemde kadınların aile işletmelerindeki sorumlulukları önemli bir konumda olmuştur. Kadınlar aile işletmelerinin devamlılığı için çeşitli görevler üstlenmiştir. Aile şirketlerinin ülke ekonomileri içerisindeki payı dünyada olduğu gibi Türkiye'de de yükseliş göstermektedir. Türkiye'de şirketlerinin neredeyse yüzde 90'ının oluşturan aile şirketleri toplam üretimin ve istihdamın büyük bir bölümüne karşılık gelmektedir. Ancak aile işletmeleri geleneksel yapısı ve kurum kültürleri nedeniyle özellikle yönetimde tercihlerini erkeklerden yana kullanmaktadır. Türkiye'de iş hayatında yer alan kadın sayısının arttığı göz önüne alındığında, kadınların aile şirketlerindeki rol ve sorumluluklarının yükselmesi beklenmektedir. Ancak Türkiye'de kadınların aile şirketlerindeki rol ve sorumlulukları erkeklerle karşılaştırıldığında geri planda kalmaktadır. Ayrıca yönetim sürecinde yer alan kadınların sayısı da erkeklere oranla düşük kalmaktadır. Literatürde de kadınların özel şirketlerde erkeklere oranla daha az biçimsel rollere sahip olduğu ve üst yönetimde daha az yer aldığı görülmektedir. Benzer durumun aile şirketlerinde de görülmesi mümkündür. Bu çalışma, kadınların aile şirketlerindeki konumlarını ve rollerini incelemektedir. Bu kapsamda İstanbul ilinde aile şirketlerinde görev alan 104 kişiye yönelik anket uygulanmıştır. Araştırma sonucunda kadınların aile şirketleri içerisinde rollerini yetersiz bulduğu ve haklarının yetersiz olduğunu düşündüğü görülmüştür. Diğer yandan erkeklerin ise aile şirketlerinde kadınların ekonomik kazanımlara yol açtığını ve kurumsallaştırma sürecine katkıda bulunduğunu belirtmiştir.  Ancak erkekler kadınların aile şirketlerindeki sayılarının, haklarının ve kazanımlarının düşük olmadığını savunmaktadır. Araştırma ile ortaya çıkan bir diğer sonuç ise evli ve çocuk sahibi, eğitim düzeyi yüksek ve çalışma süreci uzun olan bireylerin aile şirketinde kadınların rolleri hususunda kadınları daha çok desteklemesidir.

Anahtar Kelimeler: Aile, Aile Şirketi, Kadınlar, Kadınların Rolleri

Abstract:
From past to present, women's responsibilities in family businesses have been in an important position in every period. Women have undertaken various tasks for the continuity of family businesses. The share of family businesses in the national economy is on the rise in Turkey as well as in the world. Family companies, which make up almost 90 percent of the companies in Turkey, correspond to a large part of the total production and employment. However, family businesses prefer men, especially in management, due to their traditional structure and corporate culture. Considering the increase in the number of women in business life in Turkey, it is expected that the roles and responsibilities of women in family businesses will increase. However, in Turkey, the roles and responsibilities of women in family businesses remain in the background when compared to men. In addition, the number of women participating in the management process remains low compared to men. In the literature, it is seen that women have less formal roles in private companies compared to men and they are less involved in senior management. It is possible to see a similar situation in family companies. This study examines the positions and roles of women in family businesses. In this context, a questionnaire was applied to 104 people working in family companies in Istanbul. As a result of the research, it was seen that women found their roles in family companies insufficient and thought that their rights were insufficient. On the other hand, men stated that women in family businesses lead to economic gains and contribute to the institutionalization process. However, men argue that the numbers, rights and gains of women in family businesses are not low. Another result of the research is that individuals who are married and have children, have a high education level and have a long working period, support women more in the role of women in the family business.

Keywords: Family, Family Company, Females, Females Roles