Kur'ân-ı Kerim'de ideal devlet adamı karakteristiği
The characteristics of ideal statesman according to holy Quran
Yazar: YUSUF AKGÜN
Danışman: PROF. DR. MURAT SÜLÜN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Devlet adamı = Statesman ; Karakter = Character ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Siyaset = Politics ; İdeal devlet = Ideal state ; İslamiyet = Islam

Özet:
Hayat nizamı olarak gönderilmiş olan Kur'ân, insanın iki dünya saadetine kavuşmasını ister. İnsanoğlu varoluşundan günümüze kadar hem bireysel hem de toplumsal bakımdan mutluluk ve huzur arayışı içinde olmuştur. Ancak bu arayış tarih boyunca ilâhî hakikatlere yöneliş şeklinde tezahür ettiği gibi, çoğu kez batıla sapma biçiminde de kendini göstermiştir. İşte bu süreçte Yüce Allah, ilâhî hakikatlere çağıran davetçi peygamberleri ve kitaplarını göndererek insanoğluna hakiki saadetin yolunu göstermiştir. Bilindiği üzere, topluluk halinde yaşayan insanların mutluluğunu sağlayacak, problemleri çözecek, aynı ülkü ve amaçta onları bir arada tutacak önemli unsurlar arasında devlet adamları gelmektedir. Kur'ân'da işaret edildiği veçhile, hem peygamberler hem de üstün meziyet sahibi şahsiyetler arasından kamu görevini yürüten "ideal" diye tanımladığımız kimselerden bahsedilmekte, onların karakteristiği ve icraatları üzerinden mesajlar verilmektedir. Bu sebeple, toplumun kamusal vazifeleri icra edecek kimseleri seçmede hassasiyet göstermesi ve ilâhî kriterleri dikkate alması önem arz etmektedir. Bu çalışma sözcük ve kavramlar yoluyla Kur'ân tarafından talep edilen (matlûb/övülen) ve reddedilen (merdûd/yerilen) devlet adamı tipolojisini konu edinmiş, bazı örneklem kıyaslamalar ile toplumun devlet adamı tercihine bağlı olarak karşılaşacağı müspet ve menfi akıbeti gözler önüne sermeyi hedeflemiştir. Çalışmamız Kur'ân tarafından talep edilen (matlûb/övülen) ve reddedilen (merdûd/yerilen) devlet adamı tipolojisini  âyetler ve tefsirleri ile Kur'ân kavramları üzerinden tespit etmeyi konu edinmiş, bazı kıyaslamalar ile toplumun devlet adamı seçimine dayalı olarak karşılaşacağı müspet ve menfi akıbeti göstermeyi amaç edinmiştir. Kendi alanının haricinde çok sayıda ilmi disiplinin verilerinden ve düşünürlerin görüşlerinden de yararlanan bu istikşâfî çalışma, mahiyeti itibariyle konulu tefsir türünün bir örneğidir.

Abstract:
The Qur'ân, which was sent as the order of life, wants individuals to attain the happiness of two worlds. Mankind has been in the pursuit of happiness and peace, both individually and socially, from its existence to the present. However, as this search manifests itself in the way of turning to divine truths throughout history, often manifested itself in the form of deviation from imposture. In this process, Almighty Allah, by sending the summoner prophets and their books to mankind, has shown the path of true happiness. As it is known, it will ensure the happiness of people living in groups and solve their problem, an important element that will solve the problem and keep them together with the same ideal and purpose is the state administration and the statesmen. As indicated in the Qur'an, both the prophets and the gifted people who we define as "ideal" among personalities who carry out public duties, messages are given through their characteristics and actions. For this reason, the public being sensitive in the selection of people who will perform the duties and examining the divine criteria shows a great importance. This study is demanded by the Qur'an through conceptual and semantic analysis is the subject the typology of statesman who is requested (praised) and rejected (vilified), some samples are intended to be displayed with comparisons, the positive and negative outcomes that the society will face depending on the statesman's preference. Here, our study is about determining the typology of statesman demanded (matlub/praised) and rejected (merdûd/villain) by the Qur'an through verses and interpretations and the concepts of the Qur'an, with some sample comparisons and the positive and negative results that society will encounter based on the choice of statesman.  This exploratory study, which also benefits from the data of many scientific disciplines and the views of thinkers apart from its own field, is an example of thematic tafsir type in terms of its nature.