Çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları polikliniği'ne başvuran hastaların ebeveynleri ile yapılan tele-hemşirelik uygulamasının tedaviye uyuma etkisi
The effect of tele-nursing application with parents of patients admitted to child and adolescent mental health and diseases polyclinic on compliance with treatment
Yazar: ESRA KARABULUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAVVA GEZGİN YAZICI
Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ergen psikiyatrisi = Adolescent psychiatry ; Ergenler = Adolescents ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Ruh sağlığı = Mental health ; Ruh sağlığı hizmetleri = Mental health services ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Teletıp = Telemedicine ; Çocuk psikiyatrisi = Child psychiatry ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
Amaç: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğine başvuran ve ilk defa
ilaç tedavisi başlanan hastaların tele-hemşirelik uygulaması sonucunda tedaviye uyumlarını
belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Son test kontrol gruplu randomize kontrollü olarak 01.10.2020-
31.03.2021 tarihleri arasında Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'ne
başvuran hastaların ebeveynleri ile yürütüldü. Araştırmanın örneklemini 30 kişi deney grubu,
30 kişi kontrol grubu olmak üzere basit rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen 60 hasta
oluşturdu. Ebeveynlerin onamları alındıktan sonra telefon ile görüşülerek Kişisel Bilgi Formu,
İlaç Kontrol Formu ve Morisky İlaç Uyum Ölçeği kullanılarak veriler toplandı. Her iki
gruptaki hastaların ebeveynleri, hastaneye başvurdukları gün telefonla aranarak kişisel bilgi
formu dolduruldu. Deney grubundaki hastaların ebeveynleri 10.gün, 1.ay 2.ay ve 3.ayda
telefonla aranarak ilaç kontrol formu ve Morisky İlaç Uyum Ölçeği uygulandı. Kontrol grubu
ise, üç aylık süre boyunca telefonla aranmadı ve üçüncü ayda aranarak ilaç kontrol formu ve
Morisky İlaç Uyum Ölçeği uygulandı. Verilerin analizinde; frekans, ortalama, standart sapma,
Fisher's Exact test, Friedman testi ve ki-kare testleri kullanıldı.
Bulgular: Deney ve kontrol grupları arasında, ilaç almayı unutma, ilaçları zamanında
almak konusunda dikkatsiz olma, kendini iyi hissettiklerinde bazen ilaç almayı bırakma,
kendini kötü hissettiklerinde bazen ilaç almayı bırakma ve üçüncü ay morisky ilaç uyum
ölçeği toplam puan dağılımları açısından istatistiksel anlamlı farklılık vardır (p<0,05). Deney
grubunun üçüncü ay ilaç kullanım oranı, ilaç kullanırken sorun yaşamama oranı, ilaç
kullanırken yan etki olmama oranı, bilgi alma oranı, ilaç yutarken zorlanmama oranı, ilaç
kullanmama sebebinin olmama oranı, ilaç kullanmayı unutmama oranı daha yüksek bulundu.
Sonuç: Deney grubunun kontrol grubuna göre üçüncü ayın sonunda ilaç uyumunun
yüksek olduğu bulundu. Tele-hemşirelik uygulamasının hastaların tedaviye uyumunda etkili
olduğu söylenebilir.

Anahtar Sözcükler: Çocuk ve ergen psikiyatrisi, tele-hemşirelik, telefon, ilaç uyumu.

Abstract:
Objective: This study aimed to determine adherence of patients to treatment who
visited child and adolescent psychiatry polyclinic and were administered pharmacotherapy for
first time after telenursing program.
Materials and Methods: This last test randomized controlled with control group
study was conducted with parents of patients who visited child, adolescent psychiatry
polyclinic from 10.01.2020-03.31.2021. Sample of study consisted of 60 patients selected by
simple random sampling method, including 30 experimental groups and 30 control groups.
Data were collected using personal information form, Medication Control Form, Morisky
Medication Adherence Scale (MMAS) via telephone after verbal, written consent was
obtained from parents. Parents in both groups were reached via phone day they visited
hospital to fill out personal information form. Parents in experimental group were reached by
phone on day 10, month 1, month 2, and month 3 to fill out Medication Control Form, they
were administered MMAS in third month control group, on other hand, was not contacted
during three-month period, they were reached by phone in third month to fill out Medication
Control Form, MMAS. The data were analyzed using frequencies, means, standard
deviations, Fisher's Exact test, Friedman test, chi-square tests.
Results: Statistically significant differences were found between the experimental and
control groups in forgetting to take their medication, being negligent in taking medication on
time, sometimes quitting medication when they felt good, sometimes quitting medication
when they felt bad, distribution of total scores on MMAS (p<0.05). Experimental group had
higher rates of using their medication in month 3, experiencing no side-effects, having heard
additional information, taking medication easily, having no reason not to take medication, and
not forgetting to take medication.
Conclusion: Experimental group was more likely to adhere to medication protocols at
end of month 3. Telenursing program is effective regarding adherence of patients to treatment.

Keywords: child and adolescent psychiatry, telenursing, telephone, medication
adherence.