Meslek liselerinde verimliliği artırmaya yönelik öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of teachers' views on increasing productivity in vocational high schools
Yazar: GÜLHAN ÖZBAKIR DEMİREL
Danışman: PROF. DR. SAİT BULUT
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Meslek liseleri = Vocational high schools ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Verimlilik = Productivity ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Toplumların kalkınmasında eğitimin yadsınamaz gücü ile sosyoekonomik kalkınmada mesleki eğitimin kapsamı oldukça önem arz etmektedir. Mesleki eğitim sisteminde mesleki ve teknik eğitime yönelik toplumsal algı, akademik programların yoğunluğu, iş birliği fırsat ve imkânları, teknolojik donanımlar vb. ile ilgili yaşanan sorunlar ve yapılması gereken geliştirmeler olduğu eğitim değerlendirme raporlarında belirtilmektedir. Bu araştırmada, meslek liselerinde verimliliğin artırılabilmesi amacıyla öğretmen görüşleri değerlendirilmiştir. Nitel araştırma kapsamında gerçekleştirilen çalışmada fenomenolojik desen uygulanmış olup, araştırmanın örneklemini ise 2020-2021 eğitim-öğretim yılı Antalya ili Kepez ilçesindeki devlete bağlı Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğretmenleri (15 kişi) oluşturmaktadır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanarak gerçekleştirilen araştırmada elde edilen veriler betimsel analiz tekniklerine uygun olarak kodlar ve temalar belirlenerek analiz edilmiştir.

Elde edilen bulgulara bakıldığında; meslek liselerinde görev yapan öğretmenlerle gerçekleştirilen bu çalışma sonucunda; mesleki eğitim sisteminin başarısı, mesleki alan-dal programlarında verimlilik, eğitim-öğretim programları geliştirmeleri, ders verimliliği, öğretim materyalleri, fiziki kullanım alanları ve donanım, staj eğitimleri, sanayici-sektör iş birlikleri, projeler ve teknik geziler, okul yönetiminin tutumu, öğretmen ve öğrenci motivasyonu, okul-aile iş birliği gibi başlıklar altında çeşitli fikir ve öneriler elde edilmiştir. Mesleki Eğitim sisteminin kendisiyle ilgili olarak; liselere yerleştirme sisteminin sonucu olarak düşük puanlı öğrencilerin istemeden meslek liselerini tercih etmeleri, sınavla alımın olmaması, mesleğe uygun, nitelikli ve bu konuda hedefi olan öğrencilerin mesleki eğitime katılımının sağlanamaması, ortaokullarda da etkili bir mesleki ve akademik rehberlik sisteminin olmaması sonuçları dikkat çekerken, eğitim öğretim programlarında ise; müfredatların öğrenci seviyesine uygun ve güncel olacak şekilde çalışmalar yapılması, teknolojinin gerisinde kalınmaması, teorik kısımların azaltılıp uygulama saatlerinin arttırılması, yaparak yaşayarak öğrenmenin özellikle mesleki eğitim için oldukça önemli olduğu; başka bir boyutta da sosyoekonomik ve toplumsal sorunların yansımasının meslek liselerinde istenmeyen öğrenci davranışları ve okul aile iş birliğinin zayıflığı şeklinde kendini gösterdiği gibi görüşler elde edilmiştir. Alan ve dalların bölgenin ve ilin şartlarına uygun olarak güncellenmesi, döner sermaye sistemi kurularak üretim döngüsünün sağlanması, fiziki yapıların, donanım ve alt yapı eksikliklerinin giderilmesi, öğretmen eğitimleri, staj eğitimlerinin daha işlevsel olması, sanayici ve sektör iş birliklerinin arttırılmasının önemi sonuçlarına ulaşılmıştır. Bu sonuçlar irdelendiğinde; ortaöğretim mesleki eğitim sisteminin bileşenlerinin incelenerek yenilenmesi ve geliştirilmesi, gereken alanlarda güncellemeler yapılması gerekliliği görülmektedir. Nitelikli ve kaliteli mesleki eğitim ile nitelikli öğrenci yetiştirilmesi, nitelikli iş gücü oluşturulması ile sosyoekonomik ve toplumsal kalkınmanın artırılması demektir. Nitelikli mesleki eğitimin de; istekli ve hedefe yönelik öğrenciler, tam donanımlı ve teknolojiyle entegre atölyeler, kendini sürekli geliştiren motivasyonu yüksek öğretmenler, destekleyici okul yönetimleri ve okul aile iş birlikleriyle gerçekleştirilebileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Meslek Liseleri, Eğitimde Verimlilik, Öğretmen Görüşleri

Abstract:
The undeniable power of education in the development of societies and the scope of vocational education in socioeconomic development are very important. In the vocational education system, social perception towards vocational and technical education, the intensity of academic programs, opportunities and opportunities for cooperation, technological equipment, etc. It is stated in the training evaluation reports that there are problems and improvements that need to be made. In this study, it was tried to determine teachers' opinions about increasing productivity in vocational high schools. In the study conducted within the scope of qualitative research, the phenomenology design was applied the sample of the study consists of the state-affiliated Vocational and Technical Anatolian High School teachers (15 people) in Kepez district of Antalya province for the 2020-2021 academic year. The data obtained in the research conducted by applying the semi-structured interview form were analyzed in the form of content analysis by determining the codes and themes in accordance with descriptive analysis techniques. Looking at the findings obtained; as a result of this study carried out with teachers working in vocational high schools; the success of the vocational education system, productivity in vocational field-branch programs, development of education-training programs, lesson efficiency, teaching materials, physical usage areas and equipment, internship trainings, industrialist-sector collaborations, projects and technical trips, the attitude of the school management, teachers and various ideas and suggestions were obtained under headings such as student motivation and school-family cooperation. As a result of the placement system in high schools, low-scoring students unwittingly prefer vocational high schools, lack of examinations, failure to ensure the participation of students who are suitable for the profession, qualified and targeted in vocational education, lack of an effective vocational and academic guidance system in secondary schools, it is very important to learn by doing and live, especially for vocational education. In another dimension, opinions have been obtained that the eflection of socioeconomic and social problems manifests itself in the form of unwanted student behavior in vocational high schools and the weakness of school-family cooperation. It has been concluded that updating the fields and branches in accordance with the conditions of the region and the province, ensuring the production cycle by establishing a revolving fund system, eliminating the deficiencies of physical structures, equipment and infrastructure, making teacher trainings, internship training more functional, increasing industrialist and sector collaborations.

When these results are examined; It is seen that the components of the secondary education vocational education system should be renewed and developed, and updates should be made in the required fields. Qualified and qualified vocational education and training of qualified students, which means creating a qualified workforce, and this means increasing socioeconomic and social development. In qualified vocational education; It has been concluded that fully equipped and technology-integrated workshops can be carried out with willing and goal-oriented students, highly motivated teachers who continuously improve themselves, supportive school administrations and school-family collaborations.

Keywords: Vocational High Schools, Productivity, Teachers' Views