Ortaöğretim tarih programlarında coğrafya kavramları ve öğretimi
Geographical concepts and geography education in history programmes in secondary school
Yazar: ERAY ALACA
Danışman: PROF. DR. REFİK TURAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Tarih Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Coğrafya = Geography ; Coğrafya dersi = Geography lesson ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Ortaöğretim kurumları = Secondary education institutions ; Tarih = History ; Tarih dersi = History lesson ; Tarih kitapları = History books ; Tarih öğretimi = History teaching

Özet:
Tarih ile coğrafya arasındaki ilişki hem tarihçilerin hem de coğrafyacıların ilgilendiği bir konudur. Tarih geçmiş ile ilgilenmekle beraber geçmişteki insan ilişkilerini ortaya koymakta ve geleceği şekillendirmektedir. Bunu yaparken coğrafyadan yararlanmaktadır. Tarihi olayın nerede geçtiği, bu yerin coğrafi özelliklerinin insan ilişkilerindeki rolü ve önemi açısından coğrafyanın verilerinden yararlanılmaktadır.Türkiye' deki ortaöğretim tarih programlarında coğrafya kavramlarının neler olduğu ve nasıl öğretildiği üzerine henüz bir çalışmanın olmayışından hareketle akademik camiada bir eksikliği gidermek amacıyla yapılan bu çalışmada öncelikle ortaöğretim tarih programlarında coğrafya kavramlarının neler olduğu ve nasıl yer aldığı üzerinde durulmuştur. Böylelikle tarih ile coğrafyanın birbiriyle ilişkisi ortaya konulmuştur. Sonrasında elde edilen bu verilerden hareketle ortaöğretim kurumlarında yani liselerde coğrafya kavramları nasıl öğretilmekte sorusundan nasıl daha iyi öğretilebileceği, öğrencilere tarih konularında yer alan coğrafya kavramlarının tarih konuları ile nasıl ilişkilendirebileceği ve böylelikle tarih derslerinde akademik başarının nasıl arttırılabileceği sorularına cevap aranmıştır.Çalışma sırasında Milli Eğitim okullarında yapılan uygulamalar bize göstermiştir ki, araştırmanın başında değerlendirmeye alınan deney ve kontrol gruplarının ön test açısından aynı seviyede olduğu, ancak deney gruplarında coğrafya kavramlarının görsel malzemelerle desteklenerek açıklanması sonrasında öğrencilerin tarih konuları ile coğrafya kavramları arasında ilişki kurarak, tarih derslerindeki akademik başarılarının arttığı gözlemlenirken, klasik yöntemin kullanıldığı kontrol gruplarında anlamlı bir akademik başarı gözlemlenememiştir.Anahtar Kelimeler: Ortaöğretim Tarih Programları, Coğrafya Kavramları, Kavram Öğretimi.

Abstract:
The relationship between History and Geography is a subject which is interested by both historians and geographers. History deals with the past events and also reveals the relationships between people in the past and gives shape to the future. While doing this, it benefits from Geography. In which place the historical event occurs benefits from the data of Geography by the role of its geographical attributes in human relations and their importance.Firstly, in order to remove an absence about having no study in teaching Geographical concepts and their teaching methods in Turkey, it has been mentioned in this study that what the Geographical concepts are and how they are studied in the field. By doing this it has been shown a relationship between History and Geography. With all these information, it has been reached to a questions that how it can be learnt the Geographical concepts in high schools better and how it can be related the Geographical concepts and Historical events and by doing so how we can get higher success in the field.In National Education schools, it has been showed that experiment and control groups which are taken into consideration in the beginning of the search are at the same level in terms of pre-test but it has been succeeded that the students relate the Geographical concepts and Historical events by the explanation with visual materials in one group. On the other one, however, on which the orthadox system has been applied, it cannot be observed any acedemical achievement.Key Words: Historical Programmes in High Schools, Geographical Concepts, Concept Teaching.