Üslupbilim açısından İmru'u'l-Kays bin Hucr'un şiiri
The poetry of İmru'u'l-Qays in terms of sytylistics
Yazar: SÜLEYMAN RECEP ÇIBIKLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF KARATAŞ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Bilimler Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Din = Religion ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arap edebiyatı = Arabian literature ; Arap şiiri = Arabic poetry ; Arapça = Arabic ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Kaside = Eagle ; Üslup = Stylistic ; İmruul Kays bin Hucr = İmruul Kays bin Hucr ; Şairler = Poets ; Şiir = Poem

Özet:
Câhiliye Ģâirlerinin hatta genel olarak bütün Arap Ģâirlerinin en önemlilerinden olan
Ġmru‟u‟l-Kays, Arap diline birçok yeni üslup kazandırmıĢ bir Ģâirdir. Her bir Ģâirin,
edebiyatçının, hatta genel olarak her bir sanatçının kendisini diğerlerinden özgün
kılan bir üslubu vardır. ġâirin üslubu ise ancak kendisinden sadır olan Ģiirler üzerinde
genel bir üslup taraması yapılması yoluyla ortaya çıkabilir. Bu çalıĢma "giriĢ" ve üç
bölümden oluĢmaktadır. GiriĢte çalıĢmanın problemi amacı ve önemi gibi hususlar
yer almaktadır. Birinci bölümde Ġmru‟u‟l-Kays‟ın hayatı ve Ģairliği ele alınmıĢtır.
Ġkinci bölümde üslüpbilimin tanımı, türleri ve araĢtırma alanları irdelenmiĢtir.
Üçüncü bölümde ise Ġmru‟u‟l-Kays‟ın baĢta üç önemli kasîdesi olmak üzere divanın
tamamından hareketle üslupbilimsel inceleme düzeylerine göre incelenmiĢtir.
Ġmru‟u‟l-Kays‟ın daha önce yaygın olarak kullanılmayan kasîde yapılarına Ģiirlerinde
yer verdiği görülmüĢtür. Câhiliye Arap Ģiirine yeni anlatım üslupları getirdiği
anlaĢılmıĢtır. Bazı kelimeleri yeni bağlamlarda kullanarak onlara yeni anlamlar
kazandırdığı, bu yeni anlamların ve kullanım üsluplarının daha sonraları herkes
tarafından benimsenip Arap dilinin ve Ģiirinin bir parçası haline geldiği anlaĢılmıĢtır.
Kasîde yapısına getirdiği yeniliklerin kendi döneminde ve daha sonraki devirlerde
yaĢayan Ģâirlere ilham kaynağı olduğu görülmüĢtür. Edebî sanatların birçoğunu
Ģiirlerinde kullanan Ģâir, alıĢılageldik yapı ve üsluplardan ayrılmıĢtır. ġâirin içinde
yaĢadığı siyasal ve sosyal olaylar Ģiirlerine yansımıĢtır. Ġhanete uğrayarak katledilen
ve krallığı elinden alınan babasının intikamını alma duygusu son dönemlerinde
yazdığı kasîdelerinde hâkim olmuĢtur.
Anahtar Kelimeler: Ġmru‟u‟l-Kays, Câhiliye ġiiri, Üslupbilim, Kaside

Abstract:
Imru'l-Qays, one of the most important poets of Jahiliya and even of all Arab
poets in general, is a poet who brought many new styles to the Arabic language. Each
poet, and even each artist in general has a style that makes him unique from the
others. The poet's style, on the other hand, can only be revealed by making a general
style search on the poems originating from him. In this study, Imru'u'l-Kays's three
important eulogies, especially the whole divan, were examined according to their
stylistic analysis levels. It has been seen that Imru'u'l-Kays used eulogy structures
that were not widely used before, in his poems. It has been understood that ignorance
brought new expression styles to Arabic poetry. It was understood that by using
some words in new contexts, he gave them new meanings, and that these new
meanings and usage styles later became a part of Arabic language and poetry by
everyone. It is seen that the innovations he brought to the qasîda structure were a
source of inspiration for the poets living in his own period and in later periods. The
poet, who used many of the literary arts in his poems, separated from the usual
structures and styles. Reflecting his life in his poems, the poet reflected the political
and social events he lived in to his poems. His father, who forbade him to sing poetry
and distanced him, influenced the poet's life and poems. The feeling of avenging his
father, who was murdered by betrayal and whose kingdom was taken from him,
dominated his odes in his last period.
Key words: Imru'u'l-Kays, Jahilyah Poetry, Stylistics, Qasidah