Prunella vulgaris L. ve etkili bileşiklerinin Alzheimer hastalığında nöroprotektifetkilerinin İn Vitro yöntemlerle araştırılması
Investigation of neuroprotective effects of Prunella vulgaris L. and its effective compounds in Alzheimer's disease by In Vitro methods
Yazar: HALİME EDA YALÇIN
Danışman: PROF. DR. İCLAL SARAÇOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı / Eczacılık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Alzheimer hastalığı (AH), çözünebilir amiloid türlerinin çözünmeyen amiloid plaklar
halinde toplanmasının oksidatif stresi arttırarak sinir hücrelerinde nöroenflamasyon
ve kolinerjik sinapslarda fonksiyon bozukluklarına yol açması sonucu gelişen ve
ilerleyici bilişsel bozukluk ile kendini gösteren bir hastalıktır. Günümüzde hastalığın
tedavisinin sınırlı sayıdaki ilaç ile yalnızca semptomatik uygulanabiliyor olması, yeni
ilaç moleküllerinin bulunmasını önemli kılmaktadır. AH için kullanılan en etkili ilaçların
bitkisel kökenli olmaları da (Galantamin, Ginkgo biloba yaprak ekstresi vb.)
dikkate alındığında, bitkilerin yeni ilaç molekülü arama çalışmalarında önemli bir
kaynak oldukları düşünülmektedir. Buradan yola çıkarak, ülkemizde son derece
yaygın olup halk arasında özellikle iltihap giderici olarak dahili kullanılışı bulunan ve
ayrıca; rozmarinik asit başta olmak üzere, antioksidan ve antienflamatuvar özellikleri
nedeniyle AH üzerine de etkili olabileceği düşüncesiyle bazı çalışmalara konu olmuş
çok sayıda fenolik asit içeren, Prunella vulgaris L. bitkisinin AH tedavisindeki rolü, in
vitro yöntemler ile araştıralacaktır.
AH'nın patofizyolojisinde amiloid beta (Aβ) birikimine bağlı olarak sinir
hücrelerinde gelişen oksidatif stres ve enflamasyonun önemli rol oynadığı
bilindiğinden, P. vulgaris bitkisinin sulu etanollü ekstresinin, etkili bileşiklerce
zengin fraksiyonların ve izole edilen saf bileşiklerin etkinlikleri, bu
mekanizmalar üzerinden incelenecektir. Bu amaçla, öncelikle P. vulgaris
bitkisinin toprak üstü kısımlarının sulu etanollü ekstresinin AH üzerine in vitro
etkileri araştırılacak ve devamında hastalığa karşı etkili ilaç adayı moleküllerin
bulunması amacıyla aktiviteden sorumlu olduğu düşünülen bileşikler çeşitli
kromatografik yöntemlerle saf halde izole edileceklerdir.
Ekstre ve izole edilen saf bileşiklerin in vitro etkinlikleri, Aβ25-35 peptidi ile
uyarılan SH-SY5Y (insan nöroblastoma) hücresinde MTT yöntemi ile
numunelerin hücre canlılığı üzerine olan etkileri ve dolayısıyla Aβ25-35
plaklarının olumsuz etkilerine karşı koruyuculukları yönünden araştırılacaktır.
Bunlara ilave olarak; ekstre ve saf bileşiklerin asetilkolinesteraz ve
bütirilkolinesteraz inhibitör etkileri de in vitro olarak araştırılacaktır.
Bu tez, AH'na ciddi katkıları olabilecek, katma değeri yüksek yeni bir bitkisel
ürün veya ilaç adayı moleküllerin bulunması açısından önemli sonuçlar
sağlayabilecektir.

Abstract:
Alzheimer's disease (AD) is a disease that develops as a result of the accumulation of soluble amyloid species as insoluble amyloid plaques, leading to neuroinflammation in nerve cells and dysfunctions in cholinergic synapses by increasing oxidative stress and manifests itself with progressive cognitive impairment. Today the disease
The fact that the treatment can only be applied symptomatically with a limited number of drugs makes the discovery of new drug molecules important. The fact that the most effective drugs used for AD are of herbal origin (Galantamine, Ginkgo biloba leaf extract, etc.)
Considering this, plants are thought to be an important resource in the search for new drug molecules. From this point of view, it is extremely common in our country and has internal use, especially as an anti-inflammatory, and also; antioxidant and anti-inflammatory properties, especially rosmarinic acid
In this study, the role of Prunella vulgaris L. plant, which contains many phenolic acids and has been the subject of some studies, in the treatment of AD will be investigated by in vitro methods. Since it is known that oxidative stress and inflammation developing in nerve cells due to amyloid beta (Aβ) accumulation play an important role in the pathophysiology of AD, the activities of aqueous ethanolic extract of P. vulgaris plant, fractions rich in effective compounds and isolated pure compounds will be examined through these mechanisms. For this purpose, firstly, aqueous ethanolic extract of the aerial parts of P. vulgaris plant on AH in vitro.
effects will be investigated and then the compounds thought to be responsible for the activity will be isolated in pure form by various chromatographic methods in order to find drug candidate molecules effective against the disease. The in vitro activities of the extracted and isolated pure compounds will be investigated in terms of the effects of the samples on cell viability and thus their protection against the negative effects of Aβ25-35 plaques by the MTT method in SH-SY5Y (human neuroblastoma) cells stimulated with Aβ25-35 peptide. In addition; Acetylcholinesterase and butyrylcholinesterase inhibitory effects of extracts and pure compounds will also be investigated in vitro. This thesis has important results in terms of finding a new herbal product or drug candidate molecules with high added value that can have serious contributions to AD.
will be able to provide.