Erişkin hastalarda hepatik fibrozisin tanı ve evrelemesinde sonoelastografinin etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of sonoelastography in the diagnosis and staging of hepatic fibrosis in adult patients
Yazar: MEHMET AKSAKAL
Danışman: PROF. SUNA ÖZHAN OKTAR
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Elastografi = Elastography ; Fibroz = Fibrosis ; Hepatit = Hepatitis ; Teşhis = Diagnosis ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Amaç: 
Bu çalışmada, 2D-SWE tekniğinin erişkin hastalarda hepatik fibrozisin değerlendirilmesindeki etkinliğini ve histopatolojik tanı ile korelasyonunu inceledik.
Gereç ve Yöntem: 
Kronik karaciğer hastalığı ön tanısıyla son 14 ay içerisinde biyopsi yapılmış 80 adet erişkin hasta çalışmaya dahil edildi. Tek merkezde yaptığımız çalışmada, olgular GE LOGIQ E9 US ile incelenerek 2D-SWE görüntüleri elde edildi. Tüm görüntüler dijital ortamda kaydedildi. Elde olunan görüntülerden toplam 10 adet kPa cinsinden ölçüm yapılarak ortalama değerler alındı. Bu değerler histopatolojik METAVIR evrelemesi (F0-1-2-3-4) ile karşılaştırılarak aralarındaki korelasyon Kendall's tau korelasyon testi ile incelendi. ROC ve AUROC kullanılarak her bir METAVIR evresine ait eşik değerler belirlendi. 
Bulgular: 
Elde olunan kPa cinsinden elastografi değerleri ile METAVIR fibrozis evreleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı korelasyon saptandı (Kendall's tau=0.56, p=0.0001). Farklı fibrozis evreleri için eşik değerler hesaplandı. Bunlar; F≥1: 5.92 kPa , F≥2: 6.68 kPa, F≥3: 9.20 kPa , F≥4: 12.8 kPa olarak belirlendi. Bu değerlerin karaciğer fibrozis evresindeki artış ile doğru orantılı olarak arttığı görüldü. Çalışmamızda olgu sayısının az olması nedeniyle orta ve ileri derecede fibrozis saptanan hastalar için belirlenen eşik değerlerin istatistiksel açıdan daha zayıf olduğu dikkati çekmiştir. Bu nedenle bu hastalar aynı grupta değerlendirilmiş olup, yapılan çalışmalarda  elastografi skorları hafif ve orta-ileri derecede fibrozisin ayrımında istatistiksel olarak güçlü bir şekilde anlamlı olarak saptandı. 
Sonuç: 
2D-SWE yöntemi, erişkin yaş grubu kronik karaciğer hastalarında, hepatik fibrozisin tanı ve evrelemesinde etkinliği gösterilmiş, gerçek zamanlı ve kolay ulaşılabilir bir tanı yöntemidir. Çalışmamızda fibrozis olmayan ya da hafif fibrozisli olgular (F0-F1) ile orta-ileri derecede fibrozis saptanan olgular (F2 ve üzeri) arasındaki ayrımın istatistiksel olarak güçlü bir şekilde yapılabildiği saptandı. Farklı karaciğer fibrozis evrelerine ait doğruluğu yüksek eşik değerlerin saptanabilmesi için daha fazla hasta sayısına sahip çalışmalar gerekmektedir.

Abstract:
Diagnostic Performance of 2D-Shear Wave Ultrasound Elastography in Predicting METAVIR Scores of Hepatic Fibrosis

Purpose: 
In this study, we investigated accuracy of 2D shear-wave elastography (2D SWE) in detecting liver fibrosis by using histopathological analysis as the reference method.

Method: 
Our single-centre prospective study included 80 consecutive adult patients who had liver biopsy within 14 months of elastographic examination. A real time SD SWE evaluation was performed using LOGIQ E9 system (GE Medical Systems, Wisconsin, USA). The median of 10 valid liver stiffness measurements in kPa for each patient were obtained and were compared with the METAVIR scores obtained from the liver biopsy, using Kendall's rank correlation test. The diagnostic performance of real time 2D SWE was assessed and cut-off values were set by ROC curve analysis. 

Results:
A significant correlation was found between liver stiffness values in kPa and degree of liver fibrosis (Kendall's tau=0.56, p=0.0001. The liver stiffness cut-off values assessed by 2D-SWE for different stages of liver fibrosis were; F≥1: 5.92 kPa , F≥2: 6.68 kPa, F≥3: 9.20 kPa , F≥4: 12.8 kPa showing a gradual increase with increasing stage of liver fibrosis (p <0.001). 
Conclusion: Our findings suggest that 2D-SWE can be used for the assessment of liver fibrosis. It should be noted that, in our study, the best sensitivity value (%95) is obtained for identifying patients with no or minimum/mild fibrosis and those with severe fibrosis and cirrhosis (F0-1 versus F 2-3-4). This is an important finding since patients with severe fibrosis need to be closely supervised and treated.