Periferik intravenöz kanülasyon uygulamasında soğutucu sprey uygulamasının ağrı üzerine etkisi
The effect of cold spray application on the pain in peripheral intravenous cannulation application
Yazar: ŞAKİRE SADAKAT
Danışman: DOÇ. DR. SERHAT KARAMAN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Acil Tıp Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Acil servis = Emergency service ; Ağrı = Pain ; Kateterizasyon = Catheterization ; Kateterizasyon-periferik = Catheterization-peripheral ; Püskürtme = Spraying ; Soğuk = Cold

Özet:
Giriş ve Amaç: Acil servislere başvuran hastaların değerlendirilmesi hastaların triajı ile başlar.  Tanı, tedavi ve planlanan girişimler hastanın tıbbi durumuna göre öngörülen süre içerisinde yapılmalıdır. Acil servislerde ilk değerlendirme sonrası hastaların birçoğuna periferik intravenöz kanülasyon (PİK) işlemi uygulanmaktadır. Son zamanlarda hastaların PİK işlemi esnasında ağrı çekmemesi için ilaç dışı yöntemlerin kullanılabilirliği ön plana çıkmaktadır. Fakat araştırılmış yöntemler acil servis pratiklerinde yer bulamamıştır. Çalışmamızın amacı bu işlem sırasında daha pratik olan soğutucu spreyin oluşan ağrıya etkisini incelemektir.
Materyal ve metot: Prospektif olarak yapılan araştırmanın örneklemini Tokat Gaziosmanpaşa Araştırma ve Uygulama Hastanesine 29 Aralık 2018-29 Ocak 2019 tarihleri arasında başvuran 205 hastadan oluşturuldu. Veriler 8 soruluk sosyodemografik anket formu, NRS (Sayısal Derecelendirme Ölçeği) ve Beck Anksiyete Ölçeği uygulanarak toplandı. Verilerin hesaplanmasında SPSS hazır istatistik paket formu kullanılmış olup, p<0,05 anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya toplam 205 kişi dahil edildi. Hastaların % 62.9'u ise kadın, %37.1'i erkek idi. Çalışmaya dahil edilen hastaların 105'ine soğuk sprey kullanılarak PİK uygulandı. Soğuk sprey kullanılan hastaların %87.0'ı sonraki PİK girişimlerinde bu uygulamayı tercih edeceğini bildirdi. Soğuk sprey kullanılmayan hastaların hissedilen ağrı değeri 5,21±2,38 iken soğuk sprey kullanılanların ağrı değeri ise 2,00±2,04 olarak hesaplandı. Soğuk sprey kullanımının ağrıyı anlamlı bir şekilde düşürdüğü görüldü. Beck Anksiyete değerlerine bakıldığında ise soğuk sprey kullanılmayan hastaların değeri ile sprey kullanılanların anksiyete değeri arasında anlamlı bir fark bulunmadı. PİK işlemi sağ ve sol antekübital bölgeden yapılanlar arasında hissedilen ağrı bakımından anlamlı bir fark bulundu (p<0,05). Hastalara uygulanan inraketlerin boyutlarına göre ağrı düzeylerindeki farklılığın anlamlı olduğu görüldü. 20 gauge inraketteki ağrı düzeyi 4,04±2,62 iken 22 gauge intraket kullanıldığındaki ağrı düzeyi 2,65±2,54 olarak hesaplandı.
Sonuç: Çalışmamız, soğuk spreyin PİK uygulamasındaki ağrıyı azaltmada etkin bir yöntem olduğunu göstermiştir. Soğuk spreyin oda havasında bekletilebilmesi, uygulama esnasında hastaya doğrudan temas etmemesi ve uygulama sonrası beklemeye gerek olmaması bu uygulamayı diğer yöntemlere göre daha pratik ve uygulanabilir yapmaktadır. 
Anahtar Kelimeler: acil servis, ağrı, buz spreyi, intravenöz kanülasyon

Abstract:
Background: The evaluation process of the patients that apply to emergency departments begins with the triage of patients. Diagnosis, treatment and planned interventions should be carried out within the prescribed time according to the patient's medical condition. After the first evaluation process in the emergency departments, peripheral intravenous cannulation (PIC) is applied to most of the patients. In recent years, the use of non-drug methods has come to the fore to prevent patients from experiencing pain during PIC procedure. However, the researched methods haven't been able to find a place in the emergency practices.
Purpose: The aim of this study is to analyze the effect of the cold spray on the pain during the PIC procedure.
Methods: The sample group of this prospective study was composed of 205 patients, who applied to Tokat Gaziosmanpasa Health Research and Application Hospital between the dates of 29th December 2018 and 29th January 2019. The data were collected through the use of the 8-question sociodemographic questionnaire, NRS (Numerical Rating Scale) and Beck Anxiety Scale. SPSS ready statistical package formwas used to calculate the data and p<0.05 was considered significant.
Results: A total of 205 patients were included in the study, 62.9 %  of those were female and 37.1 % were male. PIC with cold spray was applied to 105 of the patients included in the study, 87 % of those stated that they would prefer this application in the subsequent PIC attempts. The felt pain value of the patients who didn't receive cold spray was calculated to be 5,21±2,38, while the value for those who received cold spray was 2,00±2,04. The use of cold spray has been shown to reduce pain significantly. Regarding Beck Anxiety Scale values, no significant difference was found between the values of patients who did not receive cold spray application and those who did. There was found a significant difference in terms of pain felt between the patients who under received PIC procedure from left and from right antecubital regions (p<0.05). The difference in pain values was found to be significant according to the size of the iv cannulas applied to the patients. The pain value for 20-gauge iv cannula was calculated to be 4,04±2,62, while the pain value for 22-gauge iv cannula was 2,65±2,54.
Conclusions: Our study has demonstrated that the application of cold spray is an effective method in reducing pain during PIC application. The benefits of cold spray method; being able to be stored at room temperature, its lack of direct contact to the patient during the application and not requiring post-application waiting renders this method more practical and feasible compared to other methods.
Keywords: emergency, pain, cold spray, intravenous cannulation