Orta yaş bireylerde fiziksel aktivite düzeyinin ve spor geçmişinin kemik mineral yoğunluğuna etkisi
The effect of physical activity level and sport history on bone mineral density in middle age individuals
Yazar: TUNÇ İLÇİN
Danışman: PROF. DR. SERKAN HAZAR
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Spor = Sports
Dizin: Fiziksel aktivite = Physical activity ; Kemik dansitesi = Bone density ; Sedanterler = Sedentary ; Spor = Sports

Özet:
Bu araştırma; Orta Yaş Bireylerde Fiziksel Aktivite Düzeyinin Ve Spor Geçmişinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisini araştırmak amacı ile yapılmış olup, spor yapan ve spor yapmayan, sedanter yaşama sahip bireylerin kemik mineral yoğunluğunun karşılaştırılması amacı ile yapılmıştır. Araştırma kapsamında kemik mineral yoğunluk (KMY) ölçümleri Bitlis Tatvan Devlet Hastanesi'nde tarama modeline uygun olarak gerçekleştirilmiştir. 
Araştırma; 40-55 yaş aralığında yer alan, geçmişte lisanslı olarak spor yapmış ve geçmişte spor yapmamış orta yaş gönüllü erkek bireyler ile sınırlı tutulmuştur. Toplam 20 spor yapan ve 20 spor yapmayan olmak üzere 40 katılımcının KMY ölçüm işlemleri Bitlis Tatvan Devlet Hastanesi'nde Dual enerji X-ışını absorptiometrisi (MEDILINK marka MEDİX90 model) ölçüm cihazı ile yapılmıştır. Ancak kişisel bilgi formunda bu çalışmanın kriterlerine uymayan 8 denek araştırma dışı bırakılmıştır.
İnsan vücudunda kemik mineral yoğunluğuna etki eden birçok etken gözlemlenmiştir, bunlardan biriside yaş ve buna bağlı olarak yaşamın ilk yıllarından itibaren boy ve kilonun artmasına paralel olarak sürekli artış gösteren kemik mineral yoğunluğu olarak gösterilmiştir.
Doruk kemik kütlesinin elde edilmesinde gerek adölesan gerekse gençlik ve erişkinlik dönemlerinde sigara ve alkol kullanmamanın, düzenli egzersiz yapmanın önemli olduğu çalışmalarda söylenmektedir. Sigara kullanımının femur boynunda olduğu gibi toplam vücutta da kemik kaybına neden olduğunu ve buna etki eden faktörlerden birinin ise kalsiyum emilimine bağlı azalmanın olacağı gösterilmektedir.
Nelson ve arkadaşlarının yaşlı erkek ve kadınlarda vücut ağırlığı ve kemik kütlesi arasındaki ilişkinin incelendiği çalışma da kilo verimi ve ağırlık taşımayan bölgelerdeki kilo ile kemik kitlesi arasındaki korelasyon farklılıkları ve yetişkinlikten yaşlılığa kadar kilo değişimini inceleyerek ağırlık veya vücut kütlesi indeksinin kemik kütlesine olan değişimlerini gözlemlemişlerdir.
Araştırma analizleri için SPSS 24.00 istatistiksel paket programı kullanılmıştır. Değişkenler aritmetik ortalama, standart sapma, minimum-maksimum değerleri ile birlikte verilmiştir. Verilerin normallik sınaması Skewness (çarpıklık) ve Kurtosis (baskınlık) testleri ile yapılmıştır. Normal dağılım göstermeyen verilerde non-parametrik testler kullanılmıştır. Grupların değerlerinin karşılaştırılmasında Mann-Whitney U testi, çoklu karşılaştırmalar için ise Pearson Kolerasyon test yöntemi kullanılmıştır. Yapılan testlerde anlamlılık düzeyi (p<0,05) olarak alınmıştır.
Elde edilen bulgular doğrultusunda araştırmada yer alan gurupların toplam femur KMY'leri, toplam femur BMD, BMC, T ve Z skorları ile toplam spinal KMY, spinal BMD, BMC, T ve Z skorları arasında geçmişte spor yapanlar ile spor yapmayanlar guruplarında bulunanların lehine anlamlı farklılık olduğu (p<0,05 ), (p<0,01) tespit edilmiştir.
Sonuç olarak; yapılan bu araştırmada iki farklı (spor geçmişi olan ve olmayan) gurup yer almıştır ve bireylerin KMY incelenmiş olup, spor geçmişinin ve sedanter yaşamın KMY üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir.

Anahtar kelimeler: Kemik Mineral Yoğunluğu, Sporcu, Sedanter

Abstract:
This research; It was conducted to investigate the Effect of Physical Activity Level and Sports History on Bone Mineral Density in Middle Age Individuals and was made to compare the bone mineral density of individuals who do sports and do sports and have a sedentary life. Within the scope of the research, bone mineral density (BMD) measurements were carried out in Bitlis Tatvan State Hospital in accordance with the screening model.
Research; It was limited to middle-age volunteer men aged 40-55 who had licensed sports in the past and did not play sports in the past. BMD measurement procedures of 40 participants, including 20 sports and 20 non-sports, were performed at Bitlis Tatvan State Hospital with Dual energy X-ray absorptiometry (MEDILINK brand MEDİX90 model). However, 8 subjects who did not meet the criteria of this study were excluded from the study in the personal information form.Many factors that affect bone mineral density in the human body have been observed, one of which has been shown as age and bone mineral density, which has increased continuously in parallel with the increase in height and weight from the first years of life.
It is said in studies that it is important not to use cigarettes and alcohol, and to exercise regularly, both during adolescence and youth and adulthood, to obtain peak bone mass. It has been shown that smoking causes bone loss in the body as well as in the femoral neck, and one of the factors affecting this will be a reduction in calcium absorption.
In the study, which examined the relationship between body weight and bone mass in elderly men and women, Nelson et al. Observed the weight or body weight index and the changes in weight or body mass index to bone mass by examining the weight change from weight to weight and adulthood to old age.
          SPSS 24.00 statistical package program was used for research analysis. Variables are given with arithmetic mean, standard deviation, minimum-maximum values. The normality test of the data was done with Skewness (kurtosis) and Kurtosis (dominance) tests. Non-parametric tests were used in data that did not show normal distribution. The Mann-Whitney U test was used to compare the values of the groups, and the Pearson College test method was used for multiple comparisons. In parametric tests, the level of significance was taken as (p <0.05).
In line with the findings obtained, there was a significant difference between the total femur BMDs, total femur BMD, BMC, T and Z scores and total spinal BMD, spinal BMD, BMC, T and Z scores in favor of those who did sports and those who did not do sports. (p <0.05), (p <0.01) was determined.
As a result; In this study, two different (with and without sports background) groups took place and individuals' BMD was examined and it was determined that sports history and sedentary life had an impact on BMD.

Keywords: Bone Mineral Density, Athlete, Sedentary