Bir üniversite sigara bırakma polikliniğinde sigarayı bırakamayan bireylerin yeniden bırakmaya hazır olma durumları ve ilişkili faktörler
Individuals who can't quit smoking at a university smoking cessation outpatient clinic are ready to quit again and related factors
Yazar: ABDÜLKADİR DENİZ
Danışman: DOÇ. DR. SAFİYE ÖZVURMAZ ; DR. SEYFİ DURMA
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Bağımlılık = Dependency ; Nüks = Recurrence ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation ; Transteoretik model = Transtheoretical model ; Transteoretik model = Transtheoretical model

Özet:
Amaç: Bu araştırma bir polikliniğe destek için başvurmuş ancak bir yıl sonunda sigarayı bırakamayanlarda yeniden hazır oluş durumlarının ve ilişkili olabilecek faktörlerin belirlenmesi amacı ile yapılmıştır.
GereçveYöntem:Araştırma kesitsel tipte bir çalışma olarak Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Sigarayı Bırakma Polikliniği'ne Temmuz2018-Haziran 2019 tarihlerinde başvurmuş ve bir yıl sonra sigarayI bırakamayan bireyler ile gerçekleştirilmiştir.Veriler araştırmacı tarafından hazırlanan görüşme formu ve poliklinik kayıtları ile toplanmıştır. Verilerin analizi tanımlayıcı istatistiklerde ortalama±standart sapma,ki-kare testi ile multinominal lojistik regresyon ve basit regresyon analizi ile değerlendirilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya katılan bireylerin 219'u hala sigara içmektedir. Katılımcıların %43,8'i kadın, %69,3'ünün eğitim durumu lise ve üzeri,yaş ortalaması ise 42,30±12,50'dir. Katılımcıların %61,6'sı evli olup %56,6'sı çocuk sahibi, %30,8'i herhangi bir işte çalışmamaktadır. Transteoretik Modelin Değişim Aşamalarına göre %49,3'ü harekete hazır; %28,8'ü düşünüyor, %21,9 düşünmüyor olarak bulunmuştur.Çalışmada 40 yaş ve üzeri, eğitim düzeyi orta eğitim ve altında, evli, çocuğu olanlar, boş zamanlarını el,fiziksel ve sosyal etkinlik ile değerlendirenler ve paket-yıl süreleri 20 yıldan fazla olanlarda "harekete hazır olma"daha fazla bulunmuştur(p<0,05). Ayrıca 40 yaş ve üzeri, evliler,boş zamanlarını el,fiziksel ve sosyal etkinlik ile değerlendirenler ve paket-yıl süreleri 20 yıldan fazla olanlarda "düşünüyor olma" daha fazla bulunmuştur(p<0,05).
Sonuç: Bu çalışmada bir poliklinik hizmetinden destek almış olan ve bir yıl içinde yinede sigarayı bırakamayan bireylerin yeniden sigarayı bırakmayı düşünüyor ve harekete hazır olma oranın yüksek olduğu, bırakmanın hazırlık aşamasında olan bırakamayan bireylerin daha istekli bırakma düşünce ve niyetine sahip oldukları ve öncelikli olarak sigara bırakma programlarında yeniden daha hassas yaklaşımlarla değerlendirilmelerinin gerekli olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtarkelimeler: Bağımlılık, Relaps, Sigara bırakma, Transteoretik Model.

Abstract:
Objective: This research was carried out with the aim of determining there-readiness status and factors that maybe related to those who applied for support at a out patient clinic but could not quit smoking at the end of the year.
Material and Methods: The research was carried out as across-sectional type study with in dividual swho applied to Ege University Faculty of Medicine Department of Public Health Smoking Cessation Clinic between July 2018 and June 2019 and could not quit smoking a year later. The data were collected by interview form and out patient records prepared by the researcher. The analysis of the data was evaluated with an average±standard  deviation in descriptive statistics, multinominallogistic regression with chi-square test and simple regressionanalysis.
Results: 219 of the individuals who participatedin the study stil smoke 43,8% of the participants are women, 69,3% of them have a high school and above educationstatus,and the averageageis 42.30±12.50.61,6% of the participants are married,56,6% have children and 30,8% do not work in any job. According to the Transteoretic Model's changestages, 49,3% of participants were found ready to take action,; 28,8% were considering to take action, and 21,9% were found not considering to take action. Inthestudy,"readinessforaction"was found in those aged 40 and over, have asecondary education level education and below, married, have children, those who evaluated their leisure time by hand, physical and social activity, and those with package-year durations of more than 20 years(p<0.05). In addition, those aged 40 and over, married people who spent their free time withhand, physical and social activity, and those with package-year durations of more than 20 years were found to be more likely to"think"
Conclusion: In this study, it was concluded that individuals who have received support from an out patient service and stil cannot quit smoking with in a year are considering quitting smoking again and have a high rate of readiness for action,that individuals who cannot quit who are in preparation for quitting have more willing cessation thoughts and intentions, and that they should be evaluated with more precise approaches in smoking cessation programs.

Keywords: Addiction, Relapse, Smoking Cessation, Transteoretic Model.