Dikili ve köylerindeki Türk anıtları
The Turkish monuments in dikili and its villages
Yazar: ÇAĞLAYAN HERGÜL
Danışman: PROF. DR. BEKİR DENİZ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk-İslam Sanatı Ana Bilim Dalı / Sanat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Mimari eserler = Architectural works

Özet:
İzmir ilinin kuzey kıyısındaki son ilçesi olan Dikili'nin sınırları içinde yirmi beş köy ve bir belde bulunmaktadır. Kent merkezi 1850 tarihinden sonra inşa edilmiştir. Bugün ilçe sınırları içinde bulunan köylerin pek çoğu XVIII. yüzyıl sonları ile XIX. yüzyıl içinde Yörük aşiretleri tarafından kurulmuştur. Kent merkezi ve taşrada bu şekilde bir tarihi gelişim görülürken Çandarlı beldesindeki Türk iskânın XV. yüzyıla kadar indiği bilinmektedir.Çalışmamızda Cumhuriyet dönemine kadar Dikili ve köylerindeki Cami ve mescitler, türbeler, mezarlıklar ve mezartaşları, hamam, çeşmeler, konut mimarisi ve askeri mimari ele alınmıştır. XVII-XX. yüzyılları arasına tarihlenen bu yapıların çoğu Çandarlı kent merkezinde görülmektedir. Dikili kent merkezi ise Çandarlı'daki bu yapı çeşitliliğine karşın XIX. yüzyılın ikinci yarısından itibaren inşa edilmiş konut mimarisiyle karşımıza çıkmaktadır. Kent merkezlerine karşın köylerin çoğunda sınırlı sayıda çeşme ve camiyi konumuza dahil ettik. Buna karşın köylerde yaptığımız çalışmanın temelini ev mimarisi oluşturmaktadır. Tüm bu çalışmalara ek olarak Dikili mezarlıkları ve mezartaşları da teze dahil edilmiştir.Araştırma boyunca iki kent merkezi yirmi beş köy ve yaklaşık on adet eski köy yerleşkesinde otuz dört adet yapı incelenmiştir ve bu yapılar dinî, sosyal ve askeri yapılar olmak üzere ana başlıklar altında teze konulmuştur. Tezimizde 467 fotoğraf, 42 plân, 85 adet inşa ve mezartaşı kitabesi çizimi bulunmaktadır.

Abstract:
Dikili which is the last county on the North coast of Izmir city has twenty five villages and one town. The centre of the city was built after 1850. Most of the villages that are found within the boundaries of the county was settled down by Yörük tribes in the end of the XVIII. Century and in the XIX. Century. While that kind of a progress is observed in the city centre and the country, it is known that Turkish settlement in Çandarlı town goes back till the XV. Century.In our study, Mosques and mescid, tombs, graveyards and gravestones, baths, domestic architecture and military architecture until republic period is dealt with . Most of the buildings which were built between XVII-XX. Centuries are seen in Çandarlı city centre. Despite the building diverseness in Çandarlı city centre, Dikili city centre is observed with the domestic architecture which was built since the second half of the XIX.century. We have included the limited number of the fountains and the mosques which are in villages rather than the city centres in our study. On the other hand, the domestic architecture constitutes the basis of our study that we have done in the villages. In addition to all these studies, graveyards and gravestones in Dikili are included in the thesis.During the research, two city centres, twenty-five villages and thirty-four construction which were in approximately ten village sites were observed and these buildings are included in the thesis under the title of religios, social and military . 467 photos, 42 plans, 85 buildings and garvestone epigraph drawings are found in our thesis.