Almanya ile Türkiye'deki iş sağlığı ve güvenliği örgütleri ve uygulamalarının yönetsel perspektif ışığında karşılaştırılması: Nitel bir araştırma
The comparision of Turkish and German occupational health and safety organizations in the light of managerial perspective:A qualitative study
Yazar: SİBEL ATAR
Danışman: DOÇ. DR. NAZLI AYŞE AYYILDIZ ÜNNÜ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Almanya = Germany ; Avrupa Birliği = European Union ; Kurumlar = Organizations ; Türkiye = Turkey ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
ÖZET

Türkiye'de iş güvenliği ve sağlığı kavramı , "İş Güvenliği ve Sağlığı", "İş Güvenliği ve Çalışan Sağlığı" veya "İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği" olarak farklı şekillerde anılsa da içerik olarak aynı kavram anlaşılmaktadır. Dünyada ise iş sağlığı ve güvenliği, "Occupational Health and Safety" olarak ortaklaştırılmış, standart bir kavram haline gelmiştir.  Kavramsal bir irdelemenin ötesinde uygulamalara odaklanıldığında ise; ülkelerin iş güvenliği ve sağlığına verdikleri önem düzeylerinin, uygulamaların ve ilgili kurumların örgütsel yapılarının önemli ölçüde farklılaştığı görülmektedir. Genel bir değerlendirme yapıldığında; Avrupa Birliği üyesi ülkelerin iş kazaları ve meslek hastalıklarını azaltmakta önemli adımlar attıkları görülmektedir. Özel bir değerlendirme yapıldığında ise; bir yüzyılı aşkın süredir varlığını sürdüren, köklü bir sisteme dayanan Federal Almanya Cumhuriyeti'ndeki iş sağlığı ve güvenliği örgütlerinin yönetim biçimlerinin ve uygulamalarının sorgulanması kanımızca alandaki örgütlerin yönetim biçimlerini anlamada önemli bir hareket noktası olacaktır. Bu bağlamda çalışma ile hedeflenen Türkiye ve Almanya'daki iş güvenliği ve sağlığı uygulamalarını yönetsel perspektif ışığında karşılaştırmaktır. Bu karşılaştırma sonucunda ve ışığında Türkiye'ye özgü, ideal bir iş sağlığı ve güvenliği yönetim modeli oluşturmak çalışmanın alt hedeflerindendir.  

Söz konusu hedefler ışığında; yarı yapılandırılmış görüşme soruları aracılığıyla Türkiye ve Almanya'daki iş sağlığı ve güvenliği örgütlerinden temsilciler ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler QSR Nvivo 11 programına aktarılarak içerik analizine tabi tutulmuştur. Bulgular genel olarak değerlendirildiğinde, "ideal iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemlerine" ilişkin yönetsel boyutlar, iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemlerinde bulunan "üst düzey yöneticilerin özellikleri", Almanya ile Türkiye iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemlerinde bulunan örgütlerin "karar verme süreçlerine" ilişkin derinlemesine bilgiler edinilmiştir. Ayrıca Almanya ile Türkiye iş sağlığı ve güvenliği örgütlerinin "denetim süreçlerinin" karşılaştırılmasına ve "diğer ilgili kurumların iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemlerine etkileri"ne ilişkin araştırma sorularına da yanıt bulunmuştur. Karşılaştırmalar ışığında tespit edilen farklılıkların nedenleri ulusal kültürel eğilimler de dikkate alınarak tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: İş Sağlığı ve güvenliği örgütleri, Türkiye, Almanya, İçerik Analizi

Abstract:
ABSTRACT

There are significant strides and concerns about reducing work accidents and occupational diseases among the European Union member countries. German occupational health and safety organization, which is a fundamental system, subsisting over a century is a good starting as a reference point to understand the management styles of such organizations. Thus, the aim of this study is the comparison of Turkish and German occupational safety and health practices and organizations in the light of  managerial perspective. 

Semi-structured interviews had been conducted with the representatives of occupational health and safety organizations, both in Germany and in Turkey. The data obtained were transferred to QSR Nvivo 11 program and subjected to content analysis. 

When the findings are evaluated in general, information regarding the managerial dimensions of "ideal job health and safety management systems", "the characteristics of senior managers in occupational health and safety management systems", "the decision-making processes of organizations in Germany and Turkey's occupational health and safety management systems",  "the audit processes of Germany and Turkey health and safety organizations" and "the effects of the other relevant institutions on occupational health and safety management systems" are gathered. As a result of these findings, Turkish and German occupational health and safety organizations had been compared by taking the effects of national cultural tendencies into account. .

 Key words: Content analysis, Germany, occupational health and safety organizations, Turkey