Erzurum il merkezine bağlı beş köyde kültür değişmeleri açısından masal anlatma geleneği üzerine bir inceleme
A research on the changes in fairy tale culture in terms of cultural changes in five villages of erzurum city center
Yazar: RÜMEYSA MELİHA GÜNAY
Danışman: PROF. DR. GÜLHAN ATNUR
Atatürk Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Halk Bilimi (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Erzurum = Erzurum ; Hikaye anlatma = Story telling ; Kültürel değişim = Cultural change ; Masallar = Tales ; Türk masalları = Turkish tales

Özet:
Çalışmada 1970'li yıllarda hazırlanan ilgili bitirme tezleri ve "Erzurum Büyükşehir Belediyesine Bağlanan Köy Vasfını Henüz Kaybetmemiş Beş Yerleşim Biriminde Halk Kültürü Değişmeleri" isimli TÜBİTAK projesinin verileri karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırma sonucu sözlü kültür ürünlerinden olan masalların günümüzdeki durumuna ilişkin değerlendirmelere yer verilmiştir.

Giriş bölümünde çalışmanın amacı, kapsamı, yöntemi hakkında bilgi verildikten sonra çalışmanın temelini oluşturan kültür, sözlü kültür, değişme kavramlarının tanımlarına ve özelliklerine yer verilmektedir. Kültür değişmelerinin genel özellikleri hakkında detaylı bilgilerin sunulduğu bu bölümde kültür değişmelerinin türleri, aşamaları, değişmelerin toplumlar tarafından kabul edilmeme nedenleri ele alınmış; köylerdeki kültür değişmelerinin yaşandığı sahalar hakkında bilgi verilmiştir.

Birinci bölümde masal kavramına ait çeşitli tanımlar sunulmuş; masalların şekil, içerik, icra özellikleri hakkında bilgi verilmiştir. Masal sınıflandırmalarının, türlerinin ve işlevlerinin de bulunduğu bu bölümde masal-kültür, masal-teknoloji ilişkisine de yer almaktadır. Bölümün devamında günümüzde masalların yaşatıldığı internet siteleri ve uygulamalara ilişkin veriler sunulmuştur.

İkinci bölümde Altınbulak, Dadaşköy, Güzelova, Söğütlü ve Yolgeçti köylerinde yaşanan halk kültürü değişmeleri genel hatlarıyla aktarılmış, bu değişmelerden hareketle masal kültürüne etki eden unsurlar belirlenerek değerlendirilmiştir. Üçüncü bölüm ise proje kapsamında derlenen masal metinlerine ayrılmıştır.

Sonuç bölümünde ise çalışmadan elde edilen değerlendirmelere yer verilmiştir.

Anahtar kelimeler: Kültür, kültür değişmeleri, masal

Abstract:
In this article, the data of the related thesises prepared in 1970s and the TUBITAK project named "Folk Culture Changes in five settlements that have not yet lost the status of being a village connected to Erzurum Metropolitan Municipality" were compared. As a result of this comparison, evaluations about the modern day circumstance of fairy tales which are one of the products of oral culture are given.

In the introduction chapter, after giving information about the purpose, content and method of the article, the definitions and characteristics of the concepts of culture, oral culture and change which form the basis of the article are given. This chapter provides detailed information about the general characteristics of cultural changes is presented, the types, stages of cultural changes and the reasons why these changes are not accepted by the societies are discussed, information about the cultural changes in the villages.

In the first chapter, various definitions of the concept of fairy tales are presented; information about the figure, content, performance features of the tales were given. In this chapter where fairy tale classifications, types and functions are also included, the fairy tale-culture, fairy tail-technology relationship is also included. In the continuation of the chapter the data related to the websites and applications where the fairy tales on modern-day are kept alive are presented.

In the second chapter, the changes in folk culture in Altınbulak, Dadaşköy, Güzelova, Söğütlü ve Yolgeçti villages are explained in general terms and the factors affecting the fairy tale culture are determined and evaluated by considering these changes. The third chapter is devoted to fairy tale texts compiled within the extent of the project.

In the conclusion chapter, the evaluations obtained from the article are given.

Keywords: Culture, cultural changes, fairy tale