Tip 2 diyabetli hastaların ve diyabetik hastalara bakım veren hemşirelerin hastalığa karşı tutumları
Attitudes of patients with Type 2 diabetes and nurses who care for diabetic patients to the disease
Yazar: FATMA DİNÇ
Danışman: PROF. DR. NİMET OVAYOLU
Sanko Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Hasta bakımı = Patient care ; Hastalar = Patients ; Hemşirelik bakımı = Nursing care

Özet:
Çalışma Tip 2 diyabetli hastaların ve bu hastalara bakım veren hemşirelerin diyabete karşı tutumlarını değerlendirmek amacıyla, Aralık 2021 ile Mart 2022 tarihleri arasında bir kamu hastanesinin dahiliye ve endokrinoloji polikliniği ve servislerinde, tanımlayıcı olarak gerçekleştirildi. Örneklem sayısının belirlenmesi için güç analizi yapıldı ve 105 hasta ve 105 hemşire olmak üzere toplam 210 gönüllü çalışmaya dahil edildi. Araştırma öncesi gerekli izinler alındı. Çalışmanın verileri; hasta ve hemşireler için oluşturulan Soru Formu ve Diyabet Tutum Ölçeği ile toplandı. Ölçek maddeleri 1'den 5'e kadar değişen likert tipi puanlama ile puanlandırıldı. Puan >3 ise pozitif tutumu, puan ≤3 ise negatif tutumu ifade etmektedir. Elde edilen veriler t testi, tek yönlü ANOVA, Kruskal Wallis, Ki kare, Mann Whitney U testi, Pearson Spearman sıra korelasyon katsayıları ile değerlendirildi. Araştırmaya katılan hastaların %56,2'sının erkek, yaş ortalamalarının 55,40±9,52 ve diyabet süresi ortalamalarının 10,27±6,68 yıl olduğu, %31,4'ünün okuryazar olmadığı, %34,3'ünün oral antidiyabetik ilaç kullandığı belirlendi. Kadınların Diyabet Tutum Ölçeği toplam puanlarının, erkeklerden anlamlı düzeyde yüksek ve hastaların tutumlarının negatif yönde olduğu tespit edildi. Diyabet tutum ölçeği alt gruplarından en yüksek tutumun diyabetin ciddiyeti alt grubu, en düşük tutumun özel eğitim gereksinimi alt grubu olduğu saptandı. Araştırmaya katılan hemşirelerin ise %81'inin kadın olduğu, %87,6'sının Lisans/Lisansüstü eğitim aldığı, %23,8'inin gündüz, %76,2'sinin vardiyalı çalıştığı ve diyabet tutumlarının negatif yönde olduğu tespit edildi. Diyabet tutum ölçeği alt gruplarından en yüksek tutumun hastanın yaşamına diyabetin etkisi alt grubu, en düşük tutumun ise özel eğitim gereksinimi alt grubu olduğu belirlendi. Bu sonuçlar doğrultusunda, hastaların ve hemşirelerin negatif tutumlarının iyileştirilmesi, pozitif tutumlarının desteklenmesi ile başarılı diyabet yönetimine katkı sağlanacağı düşünülmektedir.
 Anahtar Kelimeler: Hasta; Hemşire; Tutum; Tip 2 diyabet.

Abstract:
The study was performed as a descriptive study in the internal medicine and endocrinology clinics of governmental hospital between December 2021 and March 2022 to evaluate the attitudes of patients with Type 2 diabetes and the nurses caring for these patients. Power analysis was performed to determine a sample size. A total of 210 volunteers, including 105 patients and 105 nurses, were included in the study. Necessary permissions were obtained before the research. The data of the study collected with a questionnaire created for patients and nurses and Diabetes Attitude Scale. Scale items were scored with likert-type scoring ranging from 1 to 5. A score of > 3 indicates a positive attitude, and a score of ≤3 indicates a negative attitude. Obtained data were analyzed with t test, one-way ANOVA, Kruskal Wallis, Chi-square, Mann Whitney U test, Pearson Spearman correlation coefficients. It was determined that 56,2% of the patients participating in the study were male, 31,4% were illiterate and 34,3% were using oral antidiabetic drugs, the mean age was 55,40±9,52 years and the mean duration of diabetes was 10,27±6,68 years. It was determined that the Diabetes Attitude Scale total scores of female patients were significantly higher than male patients. The attitudes of the patients were negative. The highest attitude among the subgroups of Diabetes Attitude Scale was found in the severity of diabetes subgroup, and the lowest attitude was found in the special education requirement subgroup. It was determined that 81% of the nurses participating in the study were women, 87,6% of them received undergraduate/graduate education, 23,8% worked during the day and 76,2% worked in shifts. It was determined that the attitudes of the nurses were also negative. It was determined that the highest attitude was the effect of diabetes on the patient's life subgroup, and the lowest attitude was the special education requirement subgroup of the diabetes attitude scale subgroups. It is thought that improving the negative attitudes of patients and nurses and supporting their positive attitudes will contribute to successful diabetes management
Keywords: Patient; Nurse; Attitude; Type 2 diabetes.