Üreter taşı endoskopik tedavisi sonrası üreteral stent: Ne kadar süre kalmalı? Prospektif randomize çalışma sonuçları
After endoscopic treatment of ureteral stone ureteral stent: HOW long to stay? Results of the prospective randomized study
Yazar: ABDÜLKADİR ZENGİN
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMET MURAT DİNÇER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Üroloji = Urology
Dizin: Böbrek taşları = Kidney calculi ; Endoskopi = Endoscopy ; Stentler = Stents ; Üreter taşları = Ureteral calculi ; Üriner taşlar = Urinary calculi

Özet:
Amaç: Üriner sistem taş hastalığı, sıklığı giderek artmakta olan ve günlük 
pratiklerinde ürologların sık karşılaştığı hastalık grubudur. Üreter taşları ise renal kolik 
nedeniyle acile en sık başvuran grubu oluşturmaktadır. Üreter taşlarının cerrahi
tedavisinde en çok endoskopik yaklaşım tercih edilmekte olup, tedavi sonrasında 
üreteral stent yerleştirilmesi sıklıkla tercih edilmektedir. Stentin çekilme süresi ile ilgili 
ise kılavuzlarda konsensus bulunmamaktadır. Çalışmamızda maksimum etkinlikteki en 
kısa süreyi belirlemek, stentin gereğinden fazla süreyle hastada kalmasını engelleyerek 
hastaların hayat kalitesini arttırmak ve hastaneye ameliyat sonrası tekrar başvuruları 
azaltmak hedeflenmiştir.
Gereç ve Yöntem: Kliniğimizde 19/03/2021 ile 19/07/2021 tarihleri arasında 61 
hasta ile gerçekleştirilen prospektif randomize çalışmada üreterorenoskopik (URS) 
litotripsi operasyonu uygulanan, ameliyat sonlanımında üreteral stent yerleştirilen
hastalar çalışmaya dahil edildi. Hastaların üreteral stent çekilme tarihleri 3. gün (grup 
1), 7. gün (grup 2) ve 14. gün (grup 3) olarak blok randomizasyon yöntemi ile 
belirlendi. Hastalara, üreteral stentleri çekildiği gün ve urs operasyonundan 1 ay sonra 
semptom sorgulama formları dolduruldu.
Bulgular: Çalışma 35 erkek 26 kadın olmak üzere toplam 61 hasta ile 
gerçekleştirildi. Otuz yedi hastanın (%60,7) taşı distal üreterde idi. Operasyon öncesi 
hidronefroz 46 hastada (%75,4) mevcut idi. Üreter mukozasına impakte taşı olan hasta 
sayısı 18 (%29,5) idi. Demografik veriler, taş lokalizasyonu, tarafı, hidronefroz varlığı, 
taş sertliği incelendiğinde gruplar arasında anlamlı fark izlenmedi. Üreteral stent 
çekilmesi esnasında vizüel analog skala (VAS) ve quality of life (qol) skorları Grup-1 
deki hastalarda Grup-2 ve 3 e göre anlamlı şekilde düşük izlendi (sırasıyla p=0,005 ve 
p<0,001). Grup-2 deki hastaların ortanca VAS skorunun Grup-3'teki hastalardan 
istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha düşük olduğu izlendi (p=0,028). Üreteral stent
çekiminden 1 ay sonra uygulanan VAS ve Wisconsin skorlamaları değerlendirildiğinde 
gruplar arasında istatistiksel anlamlı farklılık izlenmedi (sırasıyla p=0,155 ve p=0,773). 
Üreteral stent ilişkili toplamda 42 (%68,9) hastada yan etki izlendi. Stent alınması 
vi
sonrası hiçbir hastaya rekateterizasyon uygulanması gerekmedi. 1. ay kontrolünde 
operasyon ilişkili şikayeti olan hasta izlenmedi.
Sonuç: Endoskopik üreter taşı tedavisi sonrasında üreteral stent yerleştirilen 
hastalarda stent kalma süresi kısaldıkça hastalarda stent ilişkili şikayetler daha az 
gözlenmiş olup gruplar arasında taşsızlık açısından anlamlı fark izlenmemiştir. Üreter 
taşı endoskopik tedavisi sonrasında üreteral stent yerleştirilen belirli kriterlere uygun 
hastalarda stentin 3 gün sonra çıkarılması önerilebilir.

Abstract:
Aim: Urinary stones are a group of diseases that urologists encounter in their 
daily practice with an increasing incidence. And the ureteral stones constitute the group 
which is the most frequently admitted to the emergency department due to renal colic. 
After the endoscopic treatment of ureteral stones, ureteral catheter placement is usually
preferred. However, there is no consensus among the guidelines regarding the stent 
removal time. Efficacy concerns occur when the stent remains in for a short time, but
the patients' quality of life will be affected if it stays in for longer. We, in our study, 
aimed to determine the shortest period of time with the maximum efficacy to increase 
the patients' quality of life and decrease the postoperative re-admissions to the hospital.
Material and Method: Sixty-one patients who underwent ureterorenoscopic 
(URS) lithotripsy operation, had post-operative ureteral catheter placement and met the 
criteria for operation are enrolled in this prospective randomised clinical study that held 
between the dates 19/03/2021 and 19/07/2021 in our clinic. The time for the removal of 
the patients' stents are determined by block randomisation method as 3rd day (group 1), 
7th day (group 2) and 14th day (group 3). The patients are asked to fill symptom 
questioning forms before and 1 month after the ureteral catheter removal.
Results: The study was carried out with 61 patients in total, 35 men and 26 
women. The stones of 37 patients (%60,7) were in distal ureter. There were 
hydronephrosis in the preoperative CT scans of 46 patients (%75,4). The stones of 18 
patients (%29,5) were impacted to ureteric wall. Analising the demographic data, stone 
localisation, side, existence of hydronephrosis and hardness (composition) of the stone, 
there was no significant difference between the groups. VAS (visual analouge scale) 
scores which were measured during the removal of the ureteral stents were significantly 
lower for the patients in Group-1 than the ones in Group-2 and 3 (in order, p=0,005; 
p<0,001). The mean VAS score of the Group-2 patients was statistically significantly 
lower than the patients in Group-3 (p=0.028). In term of mean values of VAS and 
Wisconsin score measurements of the groups 1 month after the ureteral catheter 
removal were not statistically significantly different (in order p=0,155; p=0,773). 
viii
Adverse effects were detected in 42 patients (%68,9) due to ureteral stent. There was no 
need of recatheterisation for any of the patients. There wasn't any patient with any 
complaints regarding the operation in the 1st month check-up.
Conclusion: In the patients who have had ureteral stent placement after 
endoscopic ureteral stone treatment, the lesser period of time with the stent was placed, 
the less of complaints have been detected. However, there has been no significant 
difference in term of being stone-free between the groups. It may be advised to remove 
the catheter on the 3rd day for the patients who have undergone ureteral stent placement
and met certain criteria after the endoscopic treatment of ureteral stone.