Costas Douzinas'ın insan hakları eleştirisi: İnsan hakları öznesinin eleştirel temelleri
Costas Douzinas' critique of human rights: Critical foundations of the subject of human rights
Yazar: RIDVAN TÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RABİA SAĞLAM
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy ; Hukuk = Law
Dizin: Douzinas, Costas = Douzinas, Costas ; Eleştirel söylem çözümlemesi = Critical discourse analysis ; Eleştiri = Criticism ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Bu tezde insan hakları öznesinin felsefi temelleri Costas Douzinas'ın görüşleri çerçevesinde tartışılıyor. Douzinas, "insanın ölümü"nün ilan edildiği bir entelektüel zeminde, liberal söylemin 1970'li yıllar ve özellikle komünizmin çöküşünden sonra insan haklarına ve 'özne'ye dönüşünün kuramsal açıdan sorunlu olduğunu iddia ediyor. Douzinas'ın eleştirisi, liberal söylemin insan haklarının postmodern toplumlardaki işleyişini açıklamakta yetersiz kaldığını, insan hakları söylemi ile çelişir bir biçimde en büyük hak ihlallerine tanıklık eden çağımızın içine düştüğü açmazın müsebbibi olduğunu söylüyor. 

İnsan haklarının öznesi, 'insan'ı anlam ve değerin temeline yerleştiren felsefi modernliğin ve öznellik metafiziğinin ürünüdür. Fakat 19. yüzyıldan itibaren eleştirel filozoflar bu 'insan'ı, diğer bir deyişle "modern özne"yi yapıbozuma (deconstruction) uğratmış ve kuramsal olarak güçsüz hale getirmişlerdir. Douzinas, bu bağlamda kuramsal olarak savunulamaz hale gelen liberal söylemin yerine farklı entelektüel kaynaklara başvuran yeni bir özne anlayışı koyar. Bu çerçevede modern özne eleştirisini Hegel ve Lacan'a dayandırır. Hegel ve Lacan'ın birlikte okunması 'özne'nin daima öznelerarası olduğunu ve öteki olmadan hakların bir anlam ifade etmeyeceğini vurgular. Bu, hakları bireysel arzuların ve bencil taleplerin güvencesi olarak gören liberal anlayışın köklü bir biçimde tersine çevrilmesi anlamına gelir. Douzinas'ın insan hakları öznesi, eşsiz ve biricik 'öteki'ne sonsuz sorumluluğu kurucu etik ilke haline getirir ve bu kapsamda insan haklarının öznelerarasılığını vurgulayan ontolojik şema Levinas'ın öteki (başkalık) etiği ile tamamlanır.

Abstract:
In this thesis, philosophical foundations of the subject of human rights are dis-cussed within the framework of the views of Costas Douzinas. In an intellectual gro-und where "death of man" was declared, Douzinas claims that the liberal discourse returning to human rights and the 'subject' after the 1970s and especialley collapse of communism was theoretically problematic. What Douzinas reveals in his criticism is that the liberal discourse falls short of accounting for the functioning of human rights in the postmodern society and in a contradictory way to the discourse of human rights, it is responsible for the impasse in our era where the greatest human rights vio-lations have been witnessed.

The subject of human rights is the product of modern philosophy and the me-taphysics of subjectivity that place human as the basis of meaning and value. But since the 19th century, critical philosophers have deconstructed this 'human', in other words the modern subject, and made them theoretically powerless. In this context, he puts a new conception of the subject, based on different intellectual resources, ins-tead of the liberal discourse that becomes theoretically untenable. In this context, he based his critique of the modern subject on Hegel and Lacan. The co-reading of He-gel and Lacan emphasizes that the subject is always 'intersubjective' and that rights will not make sense without the 'other'. This means a profound reversal of the liberal understanding that sees rights as a guarantee of individual desires and selfish de-mands. Douzinas' human rights subject makes the eternal responsibility to the other an founder ethical principle. In this context, the ontological scheme that emphasizes the intersubjectivity of human rights is completed with the Levinas' ethics of alterity.