Premenstrual şikayetleri olan üniversite öğrencilerinde sağlıklı yaşam biçimi davranışları eğitiminin etkisi
Impact of healthy lifestyle behavior training in university students with premenstrual complaints
Yazar: NAZİFE BAKIR
Danışman: PROF. DR. NEZİHE KIZILKAYA BEJİ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Menstrüal siklus = Menstrual cycle ; Menstrüasyon = Menstruation ; Premenstrüel sendrom = Premenstrual syndrome ; Sağlık eğitimi = Health education ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Yaşam tarzı = Life style ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmada, premenstrual şikayetler üzerine olumsuz etkisi olduğu bilinen "sigara içme, normalin üzerinde beden kitle indeksi, düzenli egzersiz yapmama, alkol ve fazla kafein tüketimi, yüksek stres' risk faktörlerinden birini taşıyan premenstrual şikayetleri olan üniversite öğrencilerine verilen sağlıklı yaşam biçimi davranışları eğitiminin etkisi araştırıldı. Kontrol gruplu deneysel bir tasarım düzeni ile yapılan araştırma Eylül 2015- Ocak 2016 tarihleri arasında gerçekleştirildi. T.C. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Gölhisar Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu'nda eğitim-öğretime devam eden 155 kız öğrenci randomizasyonla girişim ve kontrol grubuna ayrıldı. Girişim grubuna verilen sağlıklı yaşam biçimi davranışları ilk eğitiminden ardından, 4'er hafta ara ile iki kez toplam üç eğitim yapıldı. Eğitim öncesi ve sonrası (12 hafta sonra) kız öğrenciler risk faktörleri belirleme formu, Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği (DASÖ) stres alt boyutu, Premenstrual Sendrom Ölçeği (PMSÖ) ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği (SYBDÖ II) ile değerlendirildi.  Girişim grubunun son değerlendirmede ilk değerlendirmeye göre premenstrual şikayetlere ilişkin risk faktörlerinden; günlük kafein alımı ve stres düzeyinin azaldığı ve düzenli egzersiz için harcanan sürenin ise arttığı belirlendi (p<0.05). Ayrıca girişim grubunun son değerlendirmede ilk değerlendirmeye göre SYBDÖ II puanın anlamlı düzeyde arttığı (p<0.05), PMSÖ puanın da anlamlı düzeyde azaldığı görüldü (p<0.05). Kontrol grubunun ise son değerlendirmede ilk değerlendirmeye göre premenstrual şikayetlere ilişkin risk faktörlerinden günlük kafein alımının artış gösterdiği (p<0.05), SYBDÖ II ve PMSÖ puanlarında ise anlamlı fark olmadığı saptandı (p>0.05).Sonuç olarak, sağlıklı yaşam biçimi davranışları eğitiminin sağlık davranışlarını geliştirdiği, premenstrual şikayetler açısından risk faktörlerinin azalmasında etkili olduğu ve premenstrual şikayetlerinde azalma olduğu görüldü.
Anahtar Kelimeler: Premenstrual Şikayetler, Risk Faktörleri, Sağlık Eğitimi, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları.

Abstract:
In this study, we have researched the effect of training of healthy lifestyle behaviours on university students with premenstrual symptoms of "smoking, excessive body mass index, lack of regular exercise, alcohol and excessive caffeine consumption, high stress' risk factors on premenstrual complaints. The research with an experimental design with a control group was conducted between September 2015 and January 2016. 155 female students attending Gölhisar Vocational School of Health Services of Republic of Turkey, Mehmet Akif Ersoy University, were randomly divided into study and control groups. After the initial training of healthy lifestyle behaviours given to the study group, three training sessions were held twice every 4 weeks. The female students have been assessed with risk factor identification form, DASS (Depression Anxiety and Stress Scale) stress sub-dimension, PSS (Premenstrual Syndrome Scale) and HLBS II (Healthy Lifestyle Behaviour Scale) before the training and 15 weeks thereafter. Among the risk factors for premenstrual complaints at the final assessment of the study group; daily caffeine intake and stress level were found to be less than first assessment and the time spent for regular exercise was higher (p <0.05). HLBS II score of the study group was found significant in the final assessment, compared to the first assessment (p <0.05) and the PSS score was significantly lower than the first assessment (p <0.05). In addition, Among the risk factors for premenstrual complaints at the final assessment of the control group; daily caffeine intake were found to be higher than first assessment (p <0.05) and HLBS II and PSS score of the control group was not found significant in the final assessment, compared to the first assessment (p >0.05). In conclusion, we can observe that healthy lifestyle behaviours training improved health behaviours, are effective in decreasing the risk factors for premenstrual complaints and decreased premenstrual complaints.
Keywords: Premenstrual Complaints, Risk Factory, Health Education, Health Lifestyle Behavior.