Diyarbakır koşullarında farklı sıra üzeri mesafelerde ekilen pamuğun (Gossypium hirsutum L.) gelişiminin bitki izleme teknikleri kullanılarak belirlenmesi
Determination of growth on cotton (Gossypium hirsutum L.) planted at different i̇ntra-row spacing by using of plant monitoring techniques in Diyarbakır conditions
Yazar: ŞİLAN ÇİÇEK
Danışman: PROF. DR. SEMA BAŞBAĞ
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Endüstri Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Pamuk = Cotton

Özet:
Bu çalışma, Diyarbakır koşullarında farklı sıra üzeri mesafelerde ekilen pamuğun gelişiminin bitki izleme teknikleri kullanılarak belirlenmesi amacıyla 2018 yılında Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi Deneme Alanında yürütülmüştür. Denemede Gloria, Carla, BA 440 (Gossypium hirsutum L.) çeşitleri materyal olarak kullanılmıştır. Çalışma, Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller Deneme desenine göre üç tekerrürlü olacak şekilde yürütülmüştür. Pamuk çeşitleri (Gloria, Carla, BA 440) ana parselleri; sıra üzeri mesafeler ise (6, 12, 18 ve 24 cm) alt parselleri oluşturmuştur. Çalışmada beyaz çiçek üzeri boğum sayısı, boy/boğum oranı, ilk meyve dalı boğum sayısı gibi bitki izleme yöntemleri incelenmiştir. Araştırma sonucunda; pamuk çeşitlerinin boy/boğum oranı yönünden farklılık gösterdiği, sıra üzeri mesafelere göre en yüksek boy/boğum oranının 18 cm sıra üzeri mesafeden (3.88 cm) elde edildiği ve 12 cm sıra üzeri mesafe (3.78 cm) ile istatistiksel olarak aynı grupta olduğu; bunları azalan sırayla 24 ve 6 cm sıra üzeri mesafelerin izlediği, pamuk çeşitlerinin BÇÜBS yönünden farklılık gösterdiği, fizyolojik olgunluk (cut-out) dönemine en geç giren çeşidin BA 440 çeşidi olduğu, bitki gelişim dönemlerinde kullanılan bu parametrelerin verim tahminlerinde kullanılmasının iyi bir gösterge olabileceği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, sıra üzeri mesafelerinin odun dalı sayısı, açan koza sayısı, dekara kütlü verimi, 100 tohum ağırlığı, çırçır randımanı, ilk meyve dalı boğum sayısı özelliklerine önemli; bitki boyu, meyve dalı, ilk meyve dalı boğum yüksekliği, lif uzunluğu, lif inceliği, kısa lif oranı, üniformite, lif kopma dayanıklılığı, sarılık (+b) ve parlaklık özelliklerine ise önemsiz etkisinin olduğu saptanmıştır.

Abstract:
This study was carried out in the Trial Unit of the Faculty of Agriculture of Dicle University in 2018 to determınation of growth on cotton planted at different intra-row spacing by using of plant monitoring techniques in Diyarbakır conditions. Gloria, Carla and BA440 (Gossypium hirsutum L.) varieties were used in the study. Trial was carried out on split plot in a randomized complete block design with three replications. Main plots were cotton varieties (Gloria, Carla and BA 440) and subplots were intra-row spaces (6, 12, 18 and 24 cm). In this study, using plant monitoring; such as number of nodes above white flower (NAWF), height to node ratio (HNR) was examined. It was found as a result of the study that the height to node rate (HNR) varied between cotton varieties, the highest HNR is obtained from intra-rowspacing of 18 cm (3.88 cm) and 18, 24, 6 cm respectively, BA 440 variety has been the last to enter the physiological maturity, these parameters used in plant growth periods can be a good indicator for the use of yield parameters. It was also found that intra-rowspacing had significant impact on number of monopodial branches, number of opening bolls, seed cotton yield, ginning outturn, seed index, number of node for first sympodial branch,  and insignificant impact on plant height, number of sympodial branches, height of the first sympodial branch, fiber length, fiber fineness, short fiber content, fiber uniformity, fiber strength, reflectance, fiber yellowness value.