Aşağı Pınar Açık Hava Müzesi: Zaman tüneli, geçmişten günümüze Kırklareli'nin öyküsü sergi binası
Aşaği Pınar Open-Air Museum: Time tunnel, the story of Kırklareli, from past to present
Yazar: ERGE YURTDAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜNER SAĞIR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müze Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Müzecilik = Museology
Dizin: Açık hava müzesi = Open air museum ; Aşağı Pınar Höyüğü = Aşağı Pınar Tumulus ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Kırklareli = Kırklareli ; Kırklareli-Aşağıpınar = Kırklareli-Aşağıpınar ; Müzecilik = Museology ; Müzeler = Museums

Özet:
"Aşağı Pınar Açık Hava Müzesi: Zaman Tüneli, Geçmişten Günümüze Kırklareli'nin Öyküsü Sergi Binası" başlıklı tez çalışmasının amacı Aşağı Pınar Höyüğü sınırları içinde kurulmuş açık hava müzesinin birimlerinden olan Zaman Tüneli binasın sergi binasına dönüştürülmesidir. Çalışmanın ana odağı, Zaman Tüneli binası içinde hazırlanan Geçmişten Günümüze Kırklareli'nin Öyküsü Sergisinin iç tasarımı ve sergileme modelinin oluşturulmasıdır.

Açık Hava Müzeleri, İskandinav ülkelerinde, toplumların milliyetçilik duygularıyla etnik kimliklerini ortaya koyma kaygısı sonucunda ortaya çıkmış, tarihsel ve kültürel değerlerin ziyaretçiye aktarılmasını amaçlayan önemli bir kurgudur. 19. yüzyılda gelişmeye başlayan bu müzeler, ilk başlarda halk kültürü, köy kültürleri ve kırsal yerleşmeleri topluma aktarmayı amaçlarken daha sonra tarihöncesi dönem kalıntılarını, antik kentleri, doğal çevre alanlarını da içine alarak daha geniş kitlelere hitap etmiştir. Temelde kültürün kendi doğal çevresinde sergilenmesi üzerine kurulmuş açık hava müzesi fikri, kültürel mirasın benliğinden koparılmadan korunarak sergilenmesini hedeflemektedir. İlk açık hava müzeleri, manevi olarak karşımıza çıkan halk kültürüne artan ilginin göstergesidir. Bu ilginin artmasının en büyük nedeni, kaybolmaya yüz tutmuş kültürel kimliğin korunması ve geleceğe taşınmasıdır. İlk açık hava müzesinin nerede ve ne zaman kurulduğu hep tartışma konusu olmuştur. 1882 yılında Norveç'te Kral II. Oskar'ın arazisindeki çiftlik binasının yeniden inşa edilip ziyarete açılması bu alanda gösterilecek ilk çalışmadır. Bunun yanında Arthur Hazelius'un, 1891 yılında İsveç-Stockholm'de kurduğu Skansen, resmi olarak ilk açık hava müzesi ünvanını almıştır. Hazelius'un İskandinav ülkelerinde gerçekleştirdiği bu çalışma başta Avrupa olmak üzere tüm dünyaya öncülük etmiştir. Türkiye'de ise Açık hava müzesi uygulamaları ilk defa 1950'li yılların sonlarında H. Çambel tarafından, kültürel mirasın yerinde korunarak sergilenmesi fikriyle başlamış ve Karatepe-Aslantaş Projesi Türkiye'deki ilk açık hava müzesi olmuştur.

Tez kapsamında incelenen Zaman Tüneli sergi binası, Aşağı Pınar Açık Hava Müzesi içinde inşa edilmiş ve Trakya Bölgesi geleneksel mimarisini temsil etmektedir. Sergi binası hazırlanırken benzer alanlardaki uygulamalar göz önünde bulundurularak iyi örneklerden esinlenilmiştir. Tez çalışmasının ana odağını oluşturan sergileme modelinin hazırlanması için Doğu Trakya ve Kırklareli kenti detaylı bir şekilde araştırılmıştır. Bu kapsamda, Jeolojik devirlerden, İnsan'ın ortaya çıkışına ve Erken Cumhuriyet Dönemi'ne kadar geçen yaklaşık 250 milyon yıllık süreç incelenmiştir. Doğu Trakya ve Kırklareli kentinde bu dönemleri temsil eden örnekler belirlenmiş ve sergi materyali olarak kullanılmıştır. Belirlenen bu örneklerin nasıl sergileneceği değerlendirilerek serginin iç tasarımı oluşturulmuştur. Bu çalışmayla, uzun bir tarihsel süreç tek çatı altına toplanarak Geçmişten Günümüze Kırklareli'nin Öyküsü Sergisi'nin uygulanabilirliği test edilmiştir.

Abstract:
The purpose of the thesis titled "Aşağı Pınar Open-Air Museum: Time Tunnel, The Story of Kırklareli, from Past to Present", is to transform the traditional example of architecture Time Tunnel into an exhibition building which is one of the sections of the Aşağı Pınar Open-Air Museum established within the borders of Aşağı Pınar Mound. The main focus of this study is to create exhibition model and interior design of the story of Kırklareli, from past to present exhibition prepared in the Time Tunnel building.

Open-Air Museums, which are first launched in Scandinavian countries to prove nationalism and ethnic identity to whom visit their countries, are places to show historical and cultural values.  These museums which were first germinated in the 19th century, although their first aim is to exhibit national culture, village culture and rural settlement then they started to exhibit prehistoric ruins, ancient cities, natural environmental areas and with this development they speaks to more people. The Open-Air Museums which shows culture in their own environment aim to exhibit cultural heritage by preserving its own identity. First Open-Air Museums are indicator of increasing interest to national culture. The biggest reason for the increase of this interest is to protect national identity and carry it to future. Where and when the first open air museum was established has always been contentious. In 1882, the reconstruction and opening to visitors of the farmhouse of King Oscar in Norway was the first study to be shown in this area. Besides that Skansen, which Arthur Hazelius founded in Stockholm-Stockholm in 1891, was officially the first open-air museum. This work that Hazelius carried out in Scandinavian countries, pioneered the whole world, especially in Europe. In Turkey, first Open-Air Museum is launched by H. Cambel in the late 1950's with the aim of exhibition preserving the cultural heritage in their context. As a consequence, Karatepe-Aslantas project has been the first open-air museum.

The exhibition building, Time Tunnel, which was examined within the scope of the thesis, was built in Asagı Pınar and represents the traditional architecture of Thrace Region. During the preparation of exhibition building, similar studies are considered and inspired by good examples. Eastern Thrace Region and Kırklareli Town were investigated in details during the preparation of exhibition model, which forms the main focus of this thesis. Within the framework of this study, 250 million years of history including geological period, the first human ending and Early Republic Period have been researched. Examples related to this period of history in Eastern Thrace and Kirklareli was determined and used as an exhibition material. By considering these examples, interior design of the excibition is formed. With this study, overlong historical period is gathered under a single roof and the feasibility of "The Story of Kırklareli, from Past to Present" is tested.