Geleneksel Edirne evlerinin bahçe düzenleri
The garden design of traditional Edirne houses
Yazar: DENİZ GÖZDE ERTİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CANDAN ZÜLFİKAR
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Mimarlık = Architecture ; Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Bahçe düzenleme = Landscape gardening ; Edirne = Edirne ; Edirne-Kaleiçi = Edirne-Kaleiçi ; Edirne-Karaağaç = Edirne-Karaağaç ; Geleneksel yerleşim = Traditional settlement ; Peyzaj analizi = Landscape analysis ; Peyzaj ögeleri = Landscape elements

Özet:
Geleneksel konutlar ve bahçeleri bir kentin tarihi ve kültürel özelliklerini yansıtan en önemli değerlerindendir. Özellikle içindeki bitkisel öğeler ve yapısal özellikleriyle bahçeler geçmişin izlerini canlı olarak taşımaktadırlar. Bu çalışma ile bu izleri tespit etmeye ve gelecek nesillere aktarılmasında katkıda bulunmaya çalışılmıştır.Birinci bölümde, çalışmanın amaç ve kapsamı açıklanarak, araştırma sürecinde hangi materyallerin kullanıldığı ve nasıl bir yöntem izlendiği belirtilmiştir.İkinci bölümde, öncelikle bahçe kavramının açıklanmasından başlanılarak, geçmişten günümüze Türklerde bahçelerin gelişimi anlatılmış ve bahçe türlerinden örnekler verilerek, gelişim ve değişimler açıklanmıştır. Ayrıca genel olarak Türk bahçelerinin düzenlenmelerindeki esaslar belirtilerek, bahçelerin konutlarla olan ilişkileri Cumhuriyet öncesi ve sonrası olarak ele alınmış, aynı dönemlerde Edirne'deki konut-bahçe ilişkilerinin değerlendirmesi yapılmıştır.Üçüncü bölümde, tarihsel süreç içerisinde Edirne'de yer alan bahçelerden örnekler verilmiştir.Dördüncü bölümde, ilk olarak geleneksel Edirne evlerine ait bilgiler verilerek, evlerin ve bahçelerinin geçmişteki özellikleri Dr. Rıfat Osman'ın örnekleriyle birlikte sunulmuştur. Daha sonra, Geleneksel dokuyu yansıtan ve günümüze kalan evlerden örnekler verilerek, bugünkü mevcut durumları ve özellikleri belirtilmiştir.Beşinci bölümde, araştırma yapılan alanın topografik yapısına, coğrafi, fiziki ve jeolojik özellikleri belirtilmiştir. Ayrıca alanın (kentin) tarihsel ve fiziksel gelişim süreçleri ile sosyo-kültürel yapısına ait veriler sunulmuştur.Altıncı bölüm, incelenen 13 geleneksel Edirne evi ve bahçelerine ait yapılan tespitlerden oluşmaktadır. Bu tespitler, evlerin ve bahçelerin genel özelliklerini anlatan tanıtım fişi şeklindeki çizelgeler, bahçelerin plan ve kesitlerine ait çizimler, tüm yapısal ve bitkisel öğelerine ait fotoğraflar yardımıyla detaylı bir şekilde sunulmuştur.Yedinci bölümde, incelenen konut bahçelerine ait tüm verilerin değerlendirilmesi yapılarak, sekizinci bölümde, bu değerlendirmelere göre sonuçlar çıkarılmıştır ve gerekli öneriler getirilmiştir.Bu çalışma Haziran 2011 tarihinde tamamlanmış olup, 183 sayfadan oluşmaktadır.Anahtar Kelimeler: Geleneksel Edirne EvleriGeleneksel Ev BahçesiBahçe Tipolojisi

Abstract:
Traditional houses and their gardens are foremost historical and cultural values of a city. Especially, gardens which carry the traces of the past with their plant materials and structural properties , supply culture to be carried over to generations and they remind us our past. With this study, it has been tried to determine these traces and contribute to carry over them to the forthcoming generations.In the first part, the purpose and scope of study is explained and it is stated which materials are used and what kind of a method is followed in process of research.Firstly, the purport of garden has been explained and then exchanges and developments of the Turkish gardens are explained accompanied by garden samples from past to present in the second part. Also by stating the general bases of Turkish gardens designs, relations between gardens and houses are handled as before and after the Republican Era and the relationship of houses-gardens in Edirne in the same period is evaluated.In the third part, samples of the gardens which have existed in the process of history in Edirne, are presented.In the fourth part, firstly, by giving information about the traditional Edirne houses and then properties of these houses and their gardens in the past are presented with Dr. Rıfat Osman?s samples.In the fifth part, topographical, geographical, physical and geological properties of field of research are specified. Also, information about historical and physical development process with socio-cultural structure of city (field of research) is presented.The sixth part constitutes of the determinings of examined 13 Traditional Edirne houses and their gardens.In the seventh part, evaluaitons are made about the determining of the examined house gardens. In the eighth part, conclusions have been made according to these evaluaitons and required suggestions are offered.This study is completed in July 2011 and it consists of 183 pages.Key Words: Traditional Edirne HousesTraditional House GardensTypology of Gardens