İş esnekliği ve iş güvencesi kavramlarının işletme rekabeti ve performansı üzerinde etkileri, turizm işletmelerinde bir uygulama
The effects of concepts of job flexibility and job security on firm competitiveness and performance an empirical study on tourism enterprises
Yazar: TÜLAY POLAT ÜZÜMCÜ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE GÜNSEL
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Esnek çalışma = Flexible working ; Güvenceli esneklik = Flexicurity ; Performans = Performance ; Rekabet = Competition ; Turizm işletmeleri = Tourism businesses ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model ; İş güvencesi = Job security ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Yeni milenyumla birlikte ekonomik değişimler, teknolojik yenilikler, endüstriyel yeniden yapılanmalar ve küresel rekabet, işgücü piyasalarını, işlerin niteliklerini ve çalışma faaliyetlerini etkileyen önemli faktörler olarak ortaya çıkmış; günümüz işletmelerinin esneklik yönünde adımlar atmasına sebebiyet vermiştir. Çalışma hayatında esneklik, işgücünün işletme içindeki değişik işleri yapabilmesi ve çeşitli görevleri üstlenebilmesini sağlamaktadır. Bununla birlikte esnekliğin yanında sıklıkla anılan bir kavram olarak iş güvencesi de çalışmamıza dahil edilmiştir. İş güvencesi, bir işte, aynı işverene bağlı olarak çalışmanın garanti altına alınmasıdır.Çalışma koşullarındaki esnek olmayan düzenlemeler, işletmelerin küresel boyutlara ulaşmış olan rekabete uyum sonucunu doğurmuştur. Bu açıdan iş esnekliği ve iş güvencesi kavramları, rekabet ve rekabetçilikle yakından ilişkilidir. Rekabet, işletmelerin başarı ve başarısızlığının temelini oluşturan, işletme performansına katkı sağlayan ve işletme fonksiyonlarının uygunluğunu belirleyen temel unsurlardan birisidir. Bu bağlamda iş esnekliği ve iş güvencesi uygulamaları ile rekabetçilik ve performans arasındaki ilişkilerin incelendiği bu çalışmada, turizm işletmelerinin geçmişten bu yana esnekliğe sahip olması nedeniyle, araştırmanın uygulama alanı olarak turizm işletmeleri tercih edilerek, Kocaeli ilinde yer alan 61 turizm işletmesi yöneticileri ve çalışanlarına anket uygulanmış ve toplanan veriler yapısal eşitlik modellemesi (SEM) kullanılarak test edilmiştir. Bulgular: i-) turizm işletmelerinde esnekliğin rekabetçiliğe kalite ve yenilikçilik noktalarından katkıda bulunduğu ve özellikle esnekliğin içsel boyutunun da nicel performansı arttırdığını göstermekte, ii) iş güvencesine yönelik çalışanlarda oluşan memnuniyetin de nitel performans üzerindeki etkilerini ortaya koymakta, ve iii-) rekabetin kalite ve yenilikçilik boyutlarının turizm işletmelerinde performans üzerindeki olumlu etkilerinin de altını çizmektedir. Bu sonuçlar, esneklik ve güvence uygulamalarının turizm işletmeleri için rekabetçilik ve performans açısından önemini ortaya koymaktadır.Anahtar KelimelerEsneklik, Güvence, Güvenceli Esneklik, Rekabet, Performans

Abstract:
Economical changes, technological renovations, industrial restructuring activities and global competition have come out as important factors that affect workforce markets, qualities of jobs and working activities in the new millennium; and they have caused today?s establishments to take steps towards flexibility. Flexibility in working life enables the workforce to carry out various operations and to take over different tasks. In addition, job security has also been included in our study as a concept frequently mentioned with flexibility. Job security refers to the guarantee to work for the same employer during a work.Inflexible implementations related to working conditions have resulted in the requirement for establishments to keep up with the competition which has acquired global dimensions. In this regard, the concepts of labour flexibility and job security are closely related to competition and competitiveness. Competition is one of the key elements which lay the foundations for success or failure, which contribute to the performance of establishments and which determine the conformity of establishments? functions. Within this context, in this study in which the relationship between labour flexibility and job security practices and competition and performance has been analyzed, the tourism establishments were preferred as the application field of the research as such establishments have adopted flexibility for a long time, and questionnaires were conducted among the managers and personnel of 61 tourism establishments located in Kocaeli province, and the collected data were tested by means of structural equation modelling (SEM). The findings (i) show that flexibility in tourism establishments contributes to the competitiveness in terms of quality and innovativeness and especially the internal aspect of flexibility increases quantitative performance; (ii) put forward the effects of satisfaction experienced by the employees in terms of job security on quantitative performance; and (iii) highlight the importance of flexibility and security practices for tourism establishments in terms of competitiveness and performance.Key WordsFlexibility, Security, Flexicurity, Competition, Performance