Trabzon Ortahisar ilçesindeki okul öncesi eğitimcilerinin ağız-diş sağlığı hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının geliştirilmesi
Improving the knowledge, attitudes and behaviors of pre-school teachers on oral and dental health in Trabzon-Ortahisar district
Yazar: GÜNEŞ KOÇ
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜL BAYGIN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağız sağlığı = Oral health ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Davranış = Behavior ; Diş sağlığı araştırmaları = Dental health surveys ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Trabzon-Ortahisar = Trabzon-Ortahisar ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Erken çocukluk çağı çürükleri ve diğer ağız sağlığı problemlerinin önlenmesinde oral hijyen, beslenme ve ağız bakım alışkanlıklarının iyileştirilmesi için çocuklar ve ebeveynleriyle yakın temasta olan meslek gruplarının ağız-diş sağlığı hakkında bilgi seviyelerinin artırılması önemlidir. Bu meslek grupları arasında en önemlilerinden biri olan okul öncesi öğretmenleri, çok sayıda çocuk ve ebeveynleri ile hemen her gün yakın temasta olarak çocukların büyüme ve gelişme dönemlerinde onları pozitif yönde etkileme olanağına sahiptir. Bu nedenle Trabzon-Ortahisar ilçesindeki okul öncesi eğitimcilerinin ağız ve diş sağlığı hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarını belirlemek için uygulanan bir anket çalışmasının sonuçlarının işaret ettiği ağız-diş sağlığı eğitimine duyulan ihtiyaç doğrultusunda, bu çalışmada Trabzon-Ortahisar ilçesindeki okul öncesi eğitimcilere ağız-diş sağlığı hakkında eğitim verilerek bu konuda farkındalık yaratılması; bilgi, tutum ve davranış düzeylerinin geliştirilmesi amaçlandı. Bu amaçla öğretmenlere 'Çocuklarda Ağız ve Diş Sağlığı' başlıklı eğitim verildi. Eğitimleri takip eden üçüncü ay sonunda öğretmenlere anket uygulaması yapılarak eğitim sonrası bilgi, tutum ve davranış düzeyleri ölçüldü, birinci yılın sonunda aynı anketin yeniden uygulanması ile de eğitimde verilen bilgilerin kalıcılığı irdelendi. Eğitim sonrası anket uygulamasının sonuçlarına göre, eğitimlerde değinilen konu başlıklarının (diş çürüğü hakkındaki bilgiler, beslenme ve diş çürüklerinin önlenmesi, çocuklarda ilk diş temizliği ve diş hekimi ziyareti, fluorid, travmatik dental yaralanmalar ve emme alışkanlıkları) hemen hepsinde öğretmenlerin bilgi düzeylerinin yüksek olduğu anlaşıldı. Bununla birlikte değerlendirilen konu başlıklarının birçoğundaki bilgi düzeylerinde bir yıllık sürenin ardından istatistiksel olarak anlamlı düşüş saptandı (p<0.05). Öğretmenlere eğitimlerle verilen bilgilerin kendileri, çocuklar ve ailelerinde kalıcı tutum ve davranış değişiklikleri haline gelebilmesi için ağız ve diş sağlığı eğitimi öğretmenlerin lisans programlarından başlayarak kapsamlı bir şekilde vurgulanmalı, konu hakkındaki çalışmalar sürdürülebilir hale getirilmelidir. Öğretmenlere bilgi aktarımının uzun bir zaman diliminde devamlılık arz edebileceği ve davranış değişikliklerine hangi ölçüde dönüşebildiğinin belirlenmesini mümkün kılacak ileri dönem çalışmaların faydalı olacağı kanısındayız.

Abstract:
Occupational groups that are in close contact with children and their parents are important in terms of guiding families to improve oral hygiene, nutrition and oral care habits in the prevention of early childhood caries and other oral health problems. Preschool teachers, one of the most important of these groups, have the opportunity to positively influence children during their growth and development periods by being in close contact with many children and their parents. For this reason, in this study, it was aimed to raise awareness about oral health and develop knowledge, attitude and behavior levels by giving oral health education to preschool educators in Trabzon-Ortahisar district, in accordance with the need for oral health education which is indicated by the results of a survey study that was conducted to determine the oral health knowledge, attitudes and behaviors of preschool educators in same area. For this purpose, teachers were given the lesson titled 'Oral and Dental Health in Children'. At the end of the third month following the lessons, their level of knowledge, attitude and behaviors were measured by a questionnaire. Persistence of the informations given in the lessons were examined with the re-application of the same questionnaire at the end of the first year. According to the results of the questionnaire applications, teachers' level of knowledge was high in almost all of the topics mentioned in the lessons (general thoughts on dental caries, nutrition and prevention of dental caries, time of the first dental visit and dental care, fluoride, traumatic dental injuries and oral sucking habits). However, a statistically significant decrease was found in the level of knowledge in many of the topics evaluated after a year (p<0.05). Oral health education should be emphasized comprehensively starting from teachers' undergraduate programs and studies on this subject should focus on more sustainable approaches. We believe that further studies would be beneficial in order to provide permanent behavioral changes and sustained transfer of information to teachers over a long period of time.