Yenidoğan sarılığında genetik faktörler: UGT1A1 gen polimorfizmi
The role of genetic factors in the newborn jaundice:UGT1A1 gene polymorphism
Yazar: GÖKHAN BÜYÜKKALE
Danışman: DOÇ. DR. GÜLCAN TÜRKER
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Neonatoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2008
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Sarılık = Jaundice

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇDoğu Asya kökenli olmak, yenidoğan döneminde sarılıktan etkilenmiş bir kardeşin bulunması ya da pozitif aile öyküsü gibi risk faktörlerinin bulunması yenidoğan sarılığında altta yatan genetik bir neden olabileceğini düşündürmektedir. Bu çalışmada nedeni açıklanamayan yenidoğan sarılıklarının genetik faktörlerle ilişkisini ve G6PD, UGT1A1 ve OATP?2 gen polimorfizmlerinin sıklığını belirlemeyi amaçladık.GEREÇ VE YÖNTEMÇalışma, Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde 1 Mayıs 2006- 31 Mayıs 2007 tarihleri arasında 155 yenidoğan üzerinde gerçekleştirildi. Çalışma grupları serum total bilirubin düzeyleri ?256 mM (15 mg/dL) olan, sarılık nedeni bilinmeyen 65 ve sarılık nedeni bilinen 37 yenidoğandan, kontrol grubu ise sağlıklı 53 yenidoğandan oluştu. Olgulardan genetik çalışma için EDTA'lı tüpe 2-3 ml kan alındı ve genomik DNA izole edildi. DNA örnekleri PCR-RFLP (restriction fragment length polymorphism) ile çalışılarak UGT1A1, G6PD ve OATP?2 gen polimorfizminin sıklığı araştırıldı.BULGULARNedeni belli olmayan sarılıklı olgularda erkeklerin kızlara göre daha fazla olduğu gözlendi (p<0,002). Nedeni belli olan sarılık grubunun serum toplam bilirubin düzeyleri, nedeni belli olmayan sarılıklı olgulara göre daha yüksekti (p<0,023). Nedeni bilinmeyen sarılıklı yenidoğanların oluşturduğu grupta % 4,6, nedeni belli olan sarılıklı yenidoğanların oluşturduğu grupta % 2,7 ve kontrol grubunda % 5,6 oranında UGT1A1 gen polimorfizmi 211 G?A mutasyonunun heterozigot olarak görüldüğü saptandı. Kontrol ve çalışma grupları arasında bu açıdan fark bulunmadı (p>0,05). Kontrol ve çalışma gruplarında G6PD 1376 G?T ve 563 C?T mutasyonları gözlenmedi. OATP?2 geninin 388 A-G ve 411 A-G polimorfik kesim bölgelerinden Taq I enzimi ile kesilmesi sonucunda 3 farklı parça ve OATP genine ait 1/1(388 A-G mutasyonu), 1/2 (388/388?411 mutasyonu), 1/3 (388/411mutasyonu), 2/2 (homozigot 388/411 mutasyonu), 2/3 (388?411/411 mutasyonu), 3/3 (homozigot 411 A-G mutasyonu) olarak adlandırılan 6 farklı polimorfik form elde edildi. Nedeni bilinmeyen sarılıklı yenidoğan grubunda OATP?2 2/3 polimorfik formu % 46,1 ile nedeni belli olan sarılıklı yenidoğan grubunda ise OATP?2 3/3 polimorfik formu % 43,2 ile en sık karşılaşılan formlar olarak bulundu. Erkek cinsiyetin yenidoğan sarılığı riskini 3,08 kat, OATP?2 geninin 388 ve 411. nükleotidinin 2/3 (388?411/411) polimorfik formunun 3,6 kat, OATP-2 1/3 (388/411 mutasyonu) polimorfik formunu taşımanın ise riski 2,4 kat artırdığı saptandı.SONUÇNedeni belli olmayan sarılıklı yenidoğanlarda erkek cinsiyetin ve OATP?2 geni 388 ve 411. nükleotidinin 2/3 (388/411?411 mutasyonu) ile 1/3 (388-411mutasyonu) polimorfik formlarını taşımanın yenidoğan sarılığı riskini artırdığı, UGT1A1 211. nükleotid mutasyonun ise bölgemizde nadir olarak görüldüğü belirlendi.Anahtar kelimeler: Artmış bilirubin, G6PD geni, OATP?2 geni, polimorfizm, RFLP, UGTA1 geni, Yenidoğan

Abstract:
INTRODUCTION AND AIMIn half of the cases there are no identified risk factors associated with pathological neonatal hyperbilirubinemia. Risk factors such as East Asian (Japanese, Korean or Chinese) ancestry, a sibling with hyperbilirubinemia or a family history of the condition suggest that a genetic factor might be involved. We studied whether unexplained newborn hyperbilirubinemia is associated with genetic factors and aimed to determine the prevalence of UGT1A1, G6PD gene polymorphisms and OATP?2 gene mutation.MATERIALS AND METHODSThe study was carried out from May 1st, 2006 through May 31st, 2007 with 155 neonates at the Medical Faculty of Kocaeli University Hospital. The newborns whose serum bilirubin levels ?256 mM (15mg/dL) were enrolled. Sixty five newborns with unknown etiologies for jaundice were included in one group and the other group was consisted of 37 neonates with known etiologies. Another 53 healthy neonates were selected as the control group. During hyperbilirubinemia workup, 2?3 mls of blood was taken from the newborns into a glass tube coated with EDTA for genetic investigation. Genomic DNA was isolated from blood samples with the use of ammonium acetate method. The PCR?restriction fragment length polymorphism was applied to detect the polymorphisms in the genes for UGT1A1, G6PD and OATP?2..RESULTSThere were more males than females with jaundice of unknown etiology (p<0,002). Serum total bilirubin concentrations were found to be higher in the hyperbilirubinemic group with known etiologies (p<0,023).). UGT1A1 gene polymorphism with G?A mutation in heterozygous form at nucleotide 211 was detected in 4,6% of hyperbilirubinemic group with unknown etiology, 2,7% of hyperbilirubinemic group with known etiology and 5,6% of the control group. There was no statistical difference between the control and the study groups (p>0.05). 1376 G?T and 563 C?T mutations in the gene of G6PD did not exist in none of the 155 neonates enrolled in the study. Additionally, OATP?2 gene was digested by restriction enzyme Taq I at the polymorphic restriction sites 388 A-G and. 411 A-G. Consequently 3 different fragments and 6 polymorphic forms of OATP?2 gene namely 1/1(388 A-G mutation), 1/2 (388/388?411 mutation), 1/3 (388/411 mutation), 2/2 (homozygous 388/411 mutation), 2/3 (388/411?411 mutation), 3/3 (homozygous 411 A-G mutation) are identified. The most frequent (46,2 %) form of OATP?2 polymorphism in the hyperbilirubinemia group with unknown etiology was OATP?2 2/3(388/411?411 mutation) and the most frequent (43,2 %) form in the hyperbilirubinemic group with known etiology was OATP?2 3/3 (homozygous 411 A-G mutation). The risk of neonatal jaundice was increased 3,08, 3,6 and 2,4 times respectively by male gender, OATP?2 2/3(388/411?411 mutation) polimorphic form and OATP?2 1/3 (388/411 mutation) polimorphic form carrier state.CONCLUSIONSIn conclusion male gender, having mutation at nucleotide 388 in the OATP?2 gene with polimorphic forms of OATP?2 2/3 (388?411/411 mutation) and OATP?2 1/3 (388?411 mutation) were identified as important risk factors for neonatal jaundice with unknown etiology. It is also shown that mutation at nucleotide 211 of UGT1A1 gene is rare in our region.Key words: hyperbilirubinemia, G6PD gene, newborn, polymorphism, OATP?2 gene, RFLP, UGT1A1 gene