Sigara markalarının görsellerinde kadın imgesi ve ikna odaklı anlam aktarımı: Görsel göstergebilimsel çözümleme uygulama örneği
Image of female in the visuals of cigarette brands and transfer of meaning focused on permission: Application example of semiotic analysis
Yazar: ALİYE TAMER
Danışman: PROF. DR. GÜL RENGİN KÜÇÜKERDOĞAN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Görsel İletişim Tasarımı Ana Bilim Dalı / Görsel İletişim Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Halkla İlişkiler = Public Relations ; Reklamcılık = Advertising
Dizin: Grafik sanatlar = Graphic arts ; Görsel iletişim tasarımı = Visual communication design ; Gösterge bilim = Semiotics ; Göstergebilimsel analiz = Semiotic analysis ; Kadın imajı = Women image ; Kadınlar = Women ; Reklamlar = Advertisements ; Sigara = Cigarette ; İkna = Persuasion ; İkna edici mesaj = Persuasive message

Özet:
Reklam iletileri, iletişim etkisini arttırmak, etkili algılanma, öğrenme ve hatırlanmayı sağlamak için iknayı en etkili biçimde kullanmaktadır. Dolayısıyla yapılan reklam çalışmalarında kullanılan görsel veya iletilerde, tüketiciyi etkilemek için pek çok yöntem bulunmaktadır. Göstergebilim bu yöntemlerde kullanılan imgelerin hangi anlamlara geldiği konusunda bize yardımcı olmaktadır. Bir reklam görselinde anlam taşıyan her sembolün detaylı bir şekilde analizini yaparak, ne tür ikna yöntemleri kullanıldığını açıklamamıza olanak sağlayan bir analiz yöntemi olarak bilinmektedir.

19. y.y'dan beri reklamlar hayatımızın içindedir. Teknolojinin bulunduğumuz zamandaki kadar gelişmemesine rağmen, reklamlarda ikna teknikleri yoğun olarak kullanılmaktaydı. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte reklamlarda kullanılan tüm göstergeler ilk anlamın yanında, mutlaka ikna metotlarından renk, vurgu, dilsel veya görsel bir unsur bulundurarak ikinci bir anlam taşımaktadır.

Çalışmaya konu edindiğimiz sigara reklamları görselleri için Stanford Üniversitesi'nin yapılan SRITA araştırması kapsamında oluşturulan veri tabanı kullanılmıştır. Araştırmada çevrimiçi erişimi olan reklam kategorileri bulunmaktadır. Her bir kategoride ayrıntılı bir biçimde alt başlıklar bulunmaktadır. Bu kategorilerden sigara seçilmiş olup, bu kategoriye ait alt başlıklardan Targeting Women seçilmiştir.

"Targeting Women" başlığı altında bulunan 16 başlıktan da 5 başlık belirlenmiş ve araştırma bu şekilde amaca uygun ayrıcı özelliği olan, farklı anlamlar aktaran görseller seçilerek belirlenmiştir. 1900 - 2011 (111 yıl) yılları arasında yayınlanmış 1168 görsel içerisinde, 1994 - 2004 yılları arasındaki görseller veri tabanından seçilmiştir. Çalışmada tarih kriteri çerçevesinde, 25 adet kadını hedefleyen sigara markası ve reklam görseli ele alınmıştır. 

Araştırmanın evreni oldukça geniş olduğundan, sınırlıkları belirlemek adına amaca uygun yöntemler belirlenmiştir. Çalışma nitel araştırma yaklaşımlarından biri olan, amaçlı örnekleme yönteminin alt birimi olan benzeşik örnekleme yöntemi ile oluşturulmuştur. Böylece çalışmanın amacına uygun görseller seçilmiştir.

Bu çalışma Stanford Üniversitesi veri tabanında bulunan SRITA araştırma verileri baz alınarak yapılmıştır. Sigara markası görsellerinin özellikle kadını hedefleyen olanları seçilerek; reklam tasarımı açısından, reklam betimlemesi ve Aristoteles'in ikna kurallarına göre göstergebilimsel analizi yapılmıştır.

Abstract:
Advertising messages use persuasion in the most effective way to increase the effect of communication, to ensure effective perception, learning, and remembering. Therefore, there are many methods to influence the consumer in the visuals or messages used in advertising. Semiotics helps us about what the images used in these methods mean. It is known as an analysis method that allows us to explain what kind of persuasion methods are used by analyzing in detail every symbol that has meaning in an advertisement image. Advertising has been in our lives since the 19th century. Although the technology was not as developed as it is today, persuasion techniques were used extensively in advertisements. 

With the development of technology, all indicators used in advertisements have a second meaning besides the first meaning, by having a color, emphasis, linguistic or visual element, which is one of the methods of persuasion. The database created within the scope of the SRITA research of Stanford University was used for the cigarette advertisements images that we have studied. There are categories of advertisements that have online access in the research. Each category has sub-headings in detail.

Cigarettes were selected from these categories, and Targeting Women was selected from the sub-headings of this category. 5 titles were determined out of 16 titles under the heading Targeting Women, and the research was determined in this way by choosing images that have distinctive features suitable for the purpose and convey different meanings. Among the 1168 images published between 1900 and 2011 (111 years), the images between 1994 and 2004 were selected from the database. In the study, within the framework of the date criterion, 25 cigarette brands and advertisement images targeting women were discussed. Since the universe of the research is quite large, appropriate methods have been determined in order to determine the limitations. The study was created with the homogeneous sampling method, which is a sub-unit of the purposive sampling method, which is one of the qualitative research approaches.

Thus, images suitable for the purpose of the study were selected. This study was based on SRITA research data in the Stanford University database. By choosing the cigarette brand images, especially those targeting women; In terms of advertisement design, semiotic analysis was made according to advertisement description and Aristotle's persuasion rules.