Enerji tüketimi ve çevre kirliliğinin ekonomik büyüme üzerine etkileri: Türkiye üzerine ampirik bir uygulama
The effects of energy consumption and environmental pollution on economic growth: An empirical application on Turkey
Yazar: AHMET ZÜLFÜ HAYRAN
Danışman: DOÇ. DR. EMRE ÜNAL
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekolojik ayak izi = Ecological footprint ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Enerji = Energy ; Enerji tüketimi = Energy consumption ; Hava kirliliği = Air pollution ; Karbondioksit salınımı = Carbondioxide emission ; Su kirliliği = Water pollution ; Toprak kirliliği = Soil pollution ; Çevre kirliliği = Environmental pollution

Özet:
Dünyada söz konusu olan çevre kirliliği küresel boyutta etkisini göstermeye başlamıştır. Bu etkilerin en önemlilerinden biri olan küresel ısınma tüm dünyayı olumsuz bir şekilde etkisi altına almıştır. Bu durum hayvan nesillerinin tükenmesine, okyanusların kirlenmesine, hava kirliliğine ve aşırı sıcaklara sebebiyet vermektedir. Ayrıca dengesi bozulmuş ekosistemin toparlanması ve dünyanın yeniden nefes alması için uluslararası kuruluşlar belli standartlarda iyileştirme çalışmaları yapmaktadırlar. Bu iyileştirmeler gerek özel sektör gerek ülkeler için külfetli bir durum ortaya çıkarmaktadır. Bu konuda verilebilecek en güzel örneklerden birisi karbon salınımını azaltmak için üretim firmalarına uygulanan bazı iyileştirici standartlardır. Bunun yanı sıra ülkelere üretim de standartlar verilirken bazı şartlar öne sürülmektedir. Bu ve benzeri durumların tamamı ekonomik büyümeye yön veren olgular haline gelmeye başlamıştır. Ekonomi bir devletin en temel yapı taşlarından birisi olduğu için, ekonominin kötü yönde etkilenmesi uluslararası ticareti, üretim standartlarını bozmaktadır. Araştırmanın problemi genel hatlarıyla enerji tüketimi giderek artan dünyada çevre sorunlarının göz ardı edilmeden sağlıklı bir ekonomik büyüme modeline entegre edilmesidir. Türkiye kapitalizmin etkisinde kalan dünyada işgücünün ucuz olduğu yatırımcıların iştahını kabartan bir ülke konumuna dönüşmektedir. Bu durum ülkenin doğal tabiatını bozmaya ve küresel çapta yaşanan olumsuz çevre kirlilikleriyle daha fazla ilgileneceği gerçeğini bizlere göstermektedir. Gitgide daha büyük bir yatırım bölgesi haline gelen Türkiye'nin çevre kirliliği ve beraberinde getirdiği sorunlara karşı ne gibi önlemler alacağına ilişkin problemler oluşmaktadır. Çevre kirliliğini minimize ederken, yatırımcılara ağır yaptırımlar yüklemeden belli sübvansiyonlarla ekonomik büyüme gerçekleştirilebilir. Ama bu durumun yatırımcıya, gelecek nesillere ve en önemlisi Türkiye'ye zarar vermemesi ve yeşil ekonomik büyüme modelini kapsamış olması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Ekolojik Ayak İzi, Ekonomik Büyüme, Enerji Tüketimi, Hava Kirliliği, Karbon Salınımı, Su Kirliliği, Toprak Kirliliği

Abstract:
Environmental pollution, which is in question in the world, has begun to show its effect on a global scale. Global warming, one of the most important of these effects, has negatively affected the whole world. This leads to extinction of animals, pollution of the oceans, air pollution and extreme heat. Apart from this, international organizations carry out improvement studies at certain standards in order to recover the deranged ecosystem and to breathe again for the world. These improvements create a burdensome situation for both the private sector and countries. One of the best examples that can be given in this regard is some remedial standards applied to production companies in order to reduce carbon emissions. In addition, some conditions are put forward when standards are given to countries in production. All of these and similar situations have started to become facts that guide economic growth. Since the economy is one of the most basic building blocks of a state, the negative impact of the economy disrupts international trade and production standards. The problem of the research is, in general terms, integrating environmental problems into a healthy economic growth model without ignoring the world's energy consumption. Turkey is leaning towards the position of a country that whets the appetite of investors in the world under the influence of capitalism, where the labor force is cheap. This situation shows us the fact that the country will be more concerned with disrupting its natural resources and dealing with global environmental pollution. Turkey, which has become a larger investment region, has problems regarding what measures to take against environmental pollution and the problems it brings. While minimizing environmental pollution, economic growth can be achieved with certain subsidies without imposing heavy sanctions on investors. But this situation should not harm the investor, future generations, and most importantly Turkey, and should cover the green economic growth model.
Keywords: Carbon Emission, Energy Consumption, Economic Growth, Ecological Footprint, Air Pollution, Soil Pollution, Water Pollution