Şizofrenide onlıne üst biliş eğitimin etkisi
The effect of online meta cognition education in schizophrenia
Yazar: SİMAY ERİNÇ KURULTAYOĞLU
Danışman: PROF. DR. KÖKSAL ALPTEKİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı / Klinik Sinirbilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Nöropsikoloji = Neuropsychology ; Nöropsikolojik testler = Neuropsychological tests ; Psikiyatrik hastalar = Psychiatric patients ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Üstbiliş = Metacognitive ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Şizofreni, dil, düşünce, duygulanım ve davranışlarda bozulmaların olduğu psikiyatrik bir hastalıktır. Şizofreni tedavisinde antipsikotik ilaçlarla ilaç tedavisi en etkili yöntemdir. İlaç tedavisinin yanısıra destekleyici ve bilişsel davranışçı terapiler belirtilerin düzelmesinde etkilidir. Metakognitif tedavi uygulanan bilişsel-davranışsal terapilerin başında gelmektedir. Metakognisyon (üst biliş) bilişin bilişidir. Üst biliş Eğitim Programının (ÜEP) ana amacı, hezeyan ve hezeyanlı düşüncelerin "bilişsel altyapısını" değiştirmektir. ÜEP, şizofrenide yaygın bilişsel hataları ve problem çözme önyargılarını hedef alan sekiz temel modülden oluşur. Seansların amacı, katılımcıların bu bozulmalarla ilgili farkındalığını arttırmak ve mevcut problem çözme becerisini eleştirel bir gözle düşünmek konusunda katılımcıları teşvik etmektir. COVİD-19 pandemi süresince kısıtlamalardan dolayı yüz yüze görüşmeler azaldığı ve süreleri kısaldığı için online görüşmelerin önemi oldukça artmıştır. Bu çalışmanın amacı, şizofreni hastalarında online Üst biliş Eğitim Programının hastalık belirtilerine olan etkisini araştırmaktır. 
Araştırmaya Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Şizofreni ve Diğer Psikotik Bozukluklar Polikliniği'ne başvuran DSM-V TR tanı ölçütlerine göre şizofreni tanısı alan 48 hasta muayene olmak için hastaneye geldikleri gün görüşmeye alındı. Bu 48 hastadan dışlama kriterleri nedeniyle hedeflenen örneklemin %50'si olan 24 hasta çalışmaya dahil edildi. Bu araştırmaya alınan hastalar rastgele olarak 12 hasta ÜEP uygulanan gruba ve 12 hasta da kontrol grubuna dahil edildi. Hastalardaki şizofreni belirtilerinin şiddeti Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), depresyon Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği (CŞDÖ) ile ve pandemiyle ilişkili anksiyete Coronavirus Anksiyete Ölçeği ile değerlendirildi. Çalışmaya alınan hastaların bilişsel işlevleri Digit Span, Kontrollü Kelime Çağrışım Testi ve Kategori Akıcılık testi kullanılarak değerlendirildi. 				
Ölçümler uygulamanın başında ve sonunda yapıldı. Üst biliş Eğitim Programı 8 hafta süresince haftada 1 gün, günde 40 dakika online olarak uygulandı. Verilen ÜEP ardından program öncesi ve sonrası hastalık belirtileri diğer parametrelerle birlikte izlendi. Çalışmaya katılan kontrol hasta grubuna ÜEP uygulanmadı. Kontrol hasta grubuna ön ve son testler uygulandıktan sonra, müdahale grubu ile arasındaki farklılıklar incelendi.
Üst biliş Eğitimi Programı etkisine PANSS değerleri üzerinden bakıldığında; Üst biliş eğitim programı uygulanan grup ve kontrol grubunun PANSS negatif belirti alt ölçeği puanı ön testten son teste değişimleri arasında anlamlı bir farklılık bulundu. PANSS Negatif Belirti alt ölçek maddelerinden N4 (Pasif Biçimde Kendini Toplumdan Çekme) ve N5 (Soyut Düşünme Güçlüğü) maddelerinde ÜEP müdahale etkisiyle ön-son test ölçümlerinde anlamlı bir farklılık bulundu. Gruplar arası PANSS pozitif, PANSS psikopatoloji ve PANSS toplam puanları Üst biliş Eğitim Programı etkisi ön test ve son test değişimlerinde anlamlı farklılık bulunmadı. Üst biliş eğitim programı uygulanan grup ve kontrol grubunun Calgary Depresyon Ölçeği ön testten son teste değişimleri arasında ve grup içi ön test ve son testler arasında anlamlı bir farklılık bulundu. Gruplar arasında nöropsikolojik testler (Digit Span, KAS, Kategori Akıcılık Testi) ÜEP etkisi ile ön test ve son test değişimlerinde anlamlı farklılık saptanmadı.
Üst biliş eğitim programının şizofreni hastalarındaki negatif belirtiler şiddetini azaltmada etkili bir program olabileceği saptandı. Ayrıca online ÜEP uygulanan şizofreni hastalarının depresyon şiddetinde azalma saptandı.  Bu çalışmada hastaların yaygın olarak telefon, tablet ve bilgisayar kullanması nedeniyle online Üst biliş programının uygulanabildiği görüldü. ÜEP şizofren hastalarının genel hastalık şiddetinin azalmasında etkili olmazken negatif belirtiler üzerinde etkili olması hastalarla kurulan etkileşimli ilişkinin hastanın harekete geçme, problem çözme ve sosyal biliş üzerine etkisini ortaya koyabilir. Hastalara uygulanacak online müdahale programlarının ulaşılabilir olması açısından yaygınlığının artması öngörülmektedir.

Abstract:
Schizophrenia is a psychiatric disorder in which language, thought, affect and behavior are impaired. Drug treatment with antipsychotic drugs is the most effective method in schizophrenia approaches, especially in its treatment. In addition to drug therapy, supportive psychotherapeutic and cognitive behavioral therapies are effective in improving symptoms. Metacognitive therapy is one of the leading cognitive-behavioral therapies. Metacognition is the cognition of cognition. The main purpose of the Metacognition Education Program (MCT) is to change the "cognitive infrastructure" of delusions and delusional thoughts. The MCT consists of eight core modules that target common cognitive errors and problem-solving biases in schizophrenia. The purpose of the sessions is to increase the awareness of the participants about these impairments and to encourage them to think critically about their current problem-solving skills. During the COVID-19 pandemic, the importance of online meetings has increased considerably, as face-to-face meetings have decreased and their duration has shortened due to restrictions. The aim of this study is to investigate the effect of the online Metacognition Education Program on the symptoms of schizophrenia patients.
Forty-eight patients who applied to Dokuz Eylul University Hospital Schizophrenia and Other Psychotic Disorders Outpatient Clinic for the study, who were diagnosed with schizophrenia according to DSM-V TR diagnostic criteria, were interviewed on the day they came to the hospital for examination. Due to the COVID-19 pandemic, exclusion criteria, 24 patients who were 50% of the targeted sample were included in the study. The patients included in this study were randomly assigned to 12 patients in the MCT group and 12 patients in the control group. The severity of schizophrenia symptoms in the patients was evaluated with the Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS), depression with the Calgary Depression Scale in Schizophrenia (CSS), and pandemic-related anxiety with the Coronavirus Anxiety Scale. 
Cognitive functions of the patients included in the study were evaluated using Digit Span, Controlled Word Association Test and Category Fluency test. Measurements were made at the beginning and end of the application. 
Metacognition Training Program was applied online for 40 minutes a day, 1 day a week for 8 weeks. After the MCT given, pre- and post-program disease symptoms were monitored together with other parameters. MCT was not applied to the control patient group participating in the study. After pre- and post-tests were applied to the control patient group, the differences between the intervention group were examined. 
When the effect of the Metacognition Education Program is examined through PANSS values; A significant difference was found between the changes in the PANSS negative symptom subscale score from the pretest to the posttest in the metacognitive training program group and the control group. A significant difference was found in the pre-posttest measurements with the intervention effect of N4 (Passive Withdrawal from Society) and N5 (Abstract Thinking Difficulty) PANSS Negative Symptom subscale items. There was no significant difference between the groups in terms of PANSS positive, PANSS psychopathology and PANSS total scores. Metacognition Education Program effect pretest and posttest changes. A significant difference was found between the Calgary Depression Scale pre-test to post-test changes in the metacognitive training program and the control group, and between the intra-group pre-test and post-tests. There was no significant difference between the groups in the neuropsychological tests (Digit Span, KAS, Category Fluency Test) PEP effect and the changes in the pretest and posttest.
It was determined that the metacognition education program could be an effective program in reducing the severity of negative symptoms in schizophrenia patients. In addition, a decrease was found in the severity of depression in patients with schizophrenia who underwent online MCT. In this study, it was seen that the online metacognition program could be applied because the patients commonly use phones, tablets and computers. While MCT is not effective in reducing the general disease severity of schizophrenic patients, its effect on negative symptoms may reveal the effect of the interactive relationship established with the patients on the patient's action, problem solving and social cognition. It is predicted that the prevalence of online intervention programs to be applied to patients will increase in terms of being accessible.