İyi yönetişimin vergi gelirleri üzerindeki etkisi: Panel veri analizi
The effect of good governance on tax revenues: Panel data analysis
Yazar: SİMGE BEREKETOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET AVCI
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Vergiler devletin temel fonksiyonlarını yerine getirmesi bakımından en önemli finansman kaynağıdır. Vergi gelirlerinin yeterli düzeyde olmaması durumunda toplumsal refah bakımından önemli sorunlar ile karşılaşılabilir. Vergi gelirlerinin düzeyi ise iktisadi faktörlerin ötesinde kurumsal faktörler tarafından da etkilenmektedir. Bu bağlamda iyi yönetişimin birçok alanda olduğu gibi vergi gelirleri üzerinde de etkisinin olduğu kabul görmektedir. İyi yönetişim, şeffaf, hesap verebilir, etkili ve katılımcı karar alma ilkelerini ve uygulamalarını içermekte ve devlet açısından adil, hukukun üstünlüğünü savunan ve paydaşların çıkarlarını koruyan bir yaklaşımı ifade eder. 1990'lı yıllar ile birlikte geleneksel kamu yönetimi anlayışının yerini alan yeni kamu yönetimi anlayışı ile yönetimden yönetişime doğru bir geçiş yaşanmıştır. Yönetişim esasında birlikte yönetmeyi ifade etmektedir. Bu çalışmanın temel savı daha iyi yönetişime sahip olan ülkelerde vergi gelirleri de daha yüksek olacağı düşüncesidir. Bu çalışmada 25 ülke için iyi yönetişim ve iyi yönetişim bileşenlerinin vergi gelirleri üzerindeki etkisi dinamik panel veri analizi sistem GMM tahmincisi yardımıyla araştırılmıştır. Elde edilen bulgulara göre hem bütüncül olarak yönetişimin hem de yönetişimin alt bileşenlerinin her birisinin vergi gelirleri üzerinde pozitif etkisinin bulunduğu tespit edilmiştir. Buna göre iyi yönetişim vergi gelirlerinin artırılması bakımından hükümetlerin gündeminde bulunması gereken bir konu olma özelliğine sahiptir. Bu bağlamda yolsuzluğun kontrolü, katılımcılık ve hesap verebilirlik, düzenleyici kalite, hükümetin etkinliği, politik istikrar ve hukuk ve düzen alanında atılacak iyileştirici adımların devletin en önemli gelir kaynağı olan vergilerin artırılmasında faydalı olacağı ifade edilebilir.

Abstract:
Taxes are the most crucial source of financing for the government to fulfill its basic functions. Insufficient tax revenues can lead to significant societal welfare problems. The level of tax revenues is influenced not only by economic factors but also by institutional factors. In this context, it is widely accepted that good governance has an impact on tax revenues, as it encompasses transparent, accountable, effective, and participatory decision-making principles and practices, expressing a fair, rule-of-law-based approach that protects stakeholders' interests. With the transition from the traditional public administration approach to the new public management approach since the 1990s, a shift from management to governance has occurred. Governance essentially signifies co-governance.
The main thesis of this study is that countries with better governance will also have higher tax revenues. The impact of good governance and its components on tax revenues for 25 countries is investigated through dynamic panel data analysis using the system GMM estimator in this study. The findings indicate that both overall governance and each component of governance have a positive impact on tax revenues. Therefore, good governance is an issue that should be on the agenda of governments for increasing tax revenues. It can be stated that improvements on control of corruption, voice and accountability, regulatory quality, government efficiency, political stability and law and order would be beneficial in increasing taxes, which are the government's most important source of income.