Akdeniz Üniversitesi Hastanesinde çalışan araştırma görevlilerinin covid-19 pandemisi sürecinde akılcı ilaç kullanımına yönelik tutum ve davranışları
Attitudes and behaviors of medical residents working at Akdeniz University Hospital towards rational use of drugs during the covid-19 pandemic process
Yazar: TUĞBA OKUMUŞ KAYAOĞULLARI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN HÜSEYİN AVCI
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Akılcı ilaç kullanımı = Rational drug use ; COVID 19 = COVID 19 ; Davranış = Behavior ; Doktorlar = Physicians ; Pandemiler = Pandemics ; Tutumlar = Attitudes ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç kullanımını değerlendirme = Drug utilization review ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Amaç: Bu çalışma ile Akdeniz Üniversitesi Hastanesinde çalışan ve çalışmaya katılmayı kabul eden araştırma görevlilerinin COVID-19 pandemisi sürecinde akılcı ilaç kullanımına yönelik tutum ve davranışlarının nasıl etkilendiği ve değişiklik durumu ile katılımcıların sosyo-demografik özellikleri arasındaki ilişkinin saptaması amaçlanmıştır.  
Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel çalışma olan araştırmamız, anket yoluyla online olarak gerektiğinde de yüz yüze uygulanmıştır. Türkiye'de hastanelerde görev yapan hekimlerin akılcı ilaç kullanımına yönelik bilgi ve davranışlarını değerlendirme çalışmasında bulunan anket sorularının bazıları kullanılıp yeni sorular eklenmiş ve 30 soruluk yeni bir anket düzenlenmiştir. Analizler IBM SPSS versiyon 22.0 ile yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya 238 araştırma görevlisi katılmıştır. Katılımcıların %54,2'si kadın, %45,82i erkek, %69,3'ü 26-30 yaş aralığında ve % 56,7'si evlidir. Katılımcıların %74,8'i dahili bilimlerde, %25,2'si cerrahi bilimlerde görev yapmakta, %29,8'i uzmanlık eğitiminin 2-3 yıl aralığındadır. %73,1'inin mesleki tecrübesi 5 yılın altında, % 88,2'si öncesinde başka sağlık kuruluşunda çalışmıştır. Katılımcıların %56,5'i daha önce AİK konusunda eğitim almıştır. Katılımcıların %52,9'u AİK konusunda kendisini orta düzeyde yeterli, %31,9'u kendisini yetersiz hissettiğini ifade etmiştir. Çalışmamızda katılımcıların %43,7'si pandemi sürecinde toplumdaki ilaç kullanımının arttığını düşünmektedir. Çalışmamızda cerrahi bölüm asistanlarının pandemi sürecinde günlük hasta bakma oranlarının dahili bölüm asistanlarından anlamlı derecede yüksek (p=0.005) ve reçete dahili bölüm asistanlarında cerrahi bölüm asistanlarına göre anlamlı derecede yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.001).
Sonuç ve Öneriler: Çalışmamıza katılan araştırma görevlisi hekimlerin pandemi sürecinde kendilerini akılcı ilaç kullanımı açısından yetersiz gördükleri, akılcı ilaç kullanımı eğitimlerinin yetersiz olduğu ve bu süreçte toplumda akılcı olmayan ilaç kullanımının arttığını düşündükleri tespit edilmiştir. Araştırma görevlilerinin uzmanlık eğitim yılı arttığında ve dahili bölüm hekimlerinde akılcı ilaç kullanımı konusunda kendilerini yeterli görme oranlarının arttığı saptanmıştır. Pandemi sürecinde uzmanlık eğitimi alan hekimlerin mevcut programlarının değerlendirilmesinin, telafi çalışmalarının teşvik edilmesinin ve akılcı ilaç kullanımının bu eğitimlere dahil edilmesinin gerekli olduğu kanaatindeyiz.

Anahtar Kelimeler: Akılcı ilaç kullanımı, COVID-19 pandemisi, araştırma görevlisi

Abstract:
Attitudes and Behaviors of Medical Residents Working at Akdeniz University Hospital Towards Rational Use of Drugs During the Covid-19 Pandemic Process
Aim: In this study, it was aimed to determine how the attitudes and behaviors of the medical residents working at Akdeniz University Hospital and who agreed to participate in the study towards rational use of drugs during the COVID-19 pandemic were affected and the relationship between the change status and the socio-demographic characteristics of the participants.
Methods: Our research, which is a descriptive and cross-sectional study, was applied online through a questionnaire and also face to face when necessary.  Some of the survey questions found in the study of evaluating the knowledge and behavior of physicians working in hospitals in Turkey regarding rational use of drugs were used and new questions were added and a new 30-question survey was prepared. Analyzes were made with IBM version 22.0 program. The statistical significance level was accepted as p<0.05.
Findings: 238 medical residents participated in the study. 54.2% of the participants are women, 45.82% are men, 69.3% are between the ages of 26-30 and 56.7% are married. 74.8% of the participants work in internal sciences, 25.2% in surgical sciences, 29.8% are in the 2-3 year range of specialization education. 73.1% of the participants had less than 5 years of professional experience, 88.2% had worked in another health institution before. 56.5% of the participants had previously received training on rational use of drug. 52.9% of the participants stated that they felt moderately sufficient and 31.9% felt inadequate. In our study, 43.7% of the participants think that the use of medication in the community has increased during the pandemic process. In our study, the daily patient care rates of the surgical department residents during the pandemic were significantly higher than the internal department residents and it was determined that prescription was significantly higher in internal department residents than in surgical department assistants.
Conclusion and Recommendations: It was determined that the medical residents physicians participating in our study considered themselves inadequate in terms of rational drug use during the pandemic process, that their rational drug use training was insufficient, and that irrational drug use increased in the society. It has been determined that when the years of specialization education of research assistants increase and internal medicine physicians the rate of seeing themselves as competent in rational use of drugs  in. It is thought that it is necessary to evaluate the current programs of physicians who received specialty training during the pandemic process, to encourage compensatory studies and to include rational drug use in these trainings.
Key Words: Rational use of drugs, COVID-19 pandemic, Medical residents