Türkçe konuşan okul çağı çocuklarında ses çıkış zamanlarının değerlendirilmesi
Evaluation of voice onset time in school aged turkish speaking children
Yazar: İSA TUNCAY BATUK
Danışman: DOÇ. DR. MAVİŞ EMEL KULAK KAYIKCI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Dil bilgisi-ünsüzler = Grammer-consonants ; Konuşma = Speech ; Konuşma akustiği = Speech acoustics ; Odyoloji = Audiology ; Ses = Voice ; Ses analizi = Voice analysis ; Türkçe = Turkish

Özet:
Konuşma, çok sayıda anatomik yapının  uyumlu çalışması ile gerçekleşen ses üretim sürecidir. Konuşma sesleri respirasyon, fonasyon, artikülasyon ve rezonans sistemlerinin düzenli çalışması ile üretilir. Konuşma sesleri akustik analizler ile incelenir. Ses çıkış zamanı, patlamalı seslerin ayrımında kullanılan güvenilir bir akustik parametredir. Bu çalışma, Türkçe konuşan okul çağı çocuklarının ses çıkış zamanı paternlerini araştırmak ve standart veri elde etmek üzere planlanmıştır. Her grupta 30 çocuk olmak üzere, anadilleri Türkçe olan toplam 120 çocuk 4 farklı yaş grubunda 7.0-7.11 yaş (Grup I), 8.0-8.11 yaş (Grup II), 9.0-9.11 yaş (Grup III) ve 10.0-10.11 yaş (Grup IV) çalışmaya katılmıştır. Türkçe'deki /p/, /b/, /t/, /d/, /k/, /g/ patlamalı sesler ile /a/, /e/, /ɯ/, /i/, /o/, /œ/, /u/, /y/  ünlü sesler birleştirilerek oluşturulan heceler katılımcılara üçer defa tekrar ettirilmiştir. Praat yazılımı (http:www.fon.hum.uva.nl/praat/, version 5.1.31, Paul Boesma and David Weenik, Phonetic Sciences Department, University of Amsterdam) ile alınan ses kayıtları analiz edilmiştir. Patlama ile vokal fold vibrasyonunun başlangıcı arasındaki süre ölçülerek ses çıkış zamanı değerleri belirlenmiştir. Dört grupta da titreşimsiz patlamalı seslerin ses çıkış zamanı değerleri pozitif, titreşimli patlamalı seslerin ses çıkış zamanı değerleri ise negatif olarak bulunmuştur (p<0.05). Türkçe konuşan okul çağı çocuklarında ses çıkış zamanı değerlerinin, artikülasyonun yeri, cinsiyet, takip eden ünlü yüksekliği değişkenlerinden etkilendiği, yaş değişkeninden ise etkilenmediği saptanmıştır.  Çalışma sonucunda elde edilen standart verilerin farklı konuşma bozukluklarında yapılan çalışmalarda kullanılabileceği düşünülmüştür.

Abstract:
Speech is sound production process which materialize with compatible working of a lot of anatomic structure. Speech sounds are produced by coordinated working of respiration, phonation, articulation and resonance systems. Speech sounds are examined with acoustical analysis.  Voice onset time is a reliable acoustic parameter used in differentiation of plosives. This study is planned to investigate voice onset time in school aged Turkish speaking children and obtain normative data. Assigning 30 children in each group, a total of 120 children, whose mother language are Turkish, in 4 age-groups, 7.0-7.11 years (Group I), 8.0-8.11 years (Group II), 9.0-9.11 years (Group III),  and 10.0-10.11 years (Group IV)  participated in the study. With combination of 6 plosives /p/, /b/, /t/, /d/, /k/, /g/ and 8 vowels /a/, /e/, /ɯ/, /i/, /o/, /œ/, /u/, /y/ of Turkish formed speech samples were repeated 3 times. Recorded samples with Praat software (http:www.fon.hum.uva.nl/praat/, version 5.1.31, Paul Boesma and David Weenik, Phonetic Sciences Department, University of Amsterdam) were analysed. Voice onset time was determined with measuring the time between burst and beginning of the vocal fold vibration.. In all four groups voice onset time values of voiceless plosives were founded positive, voice onset time values of voiced plosives were found negative (p>0.05). It was found out that voice onset time values of school aged Turkish speaking children were affected from  place of articulation, gender and vowel height but not affacted from age. It was thought that normative data obtained from study could be used in other studies of different speech disorders.