Militan demokrasi anlayışının anayasal boyutu ve temel hakların etkisizleştirilmesi örneği
Constitutional aspect of the concept of militant democracy and the case study of forfeiture of basic rights
Yazar: KÜRŞAT AKÇA
Danışman: DOÇ. DR. HAYRİ KESER
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa = Constitution ; Demokrasi = Democracy ; Militan demokrasi = Militan democracy ; Siyasi partiler = Political parties ; Temel haklar = Fundamental rights ; Yasaklar = Prohibitions

Özet:
Militan demokrasi anlayışı, Birinci Dünya Savaşı sonrası yaşanan gelişmelerin akabinde ortaya çıkan bir demokrasi anlayışıdır. Demokrasinin, kendisini düşmanlarına karşı korumasını ifade eden bu anlayış, tarihi süreç içerisinde modern anlamına kavuşmuştur. Militan demokrasi anlayışı, her ne kadar günümüzde yaygın olarak benimsenen bir demokrasi anlayışı olsa da, kapsamı ve özellikleri bakımından tartışmalıdır. Tartışmalı olan bu demokrasi anlayışının uygulaması, geçmişten günümüze anayasalardaki düzenlemelerle olmuştur. Anayasalarda yer alan düzenlemeler militan demokrasi anlayışının anayasal boyutunu ifade etmektedir. Ancak bu düzenlemelerin ne olduğu noktasında doktrinde farklı görüşler bulunmaktadır. Buna karşılık değiştirilemez madde hükümleri, siyasi örgütlenme yasakları ve temel hakların etkisizleştirilmesi ittifakla kabul edilen militan demokrasi anlayışının anayasal örnekleridir. Bunlar arasında temel hakların etkisizleştirilmesi, sadece Federal Almanya Anayasası'nda düzenlenen ve bireyi muhatap alan spesifik bir kurumdur. Buna göre etkisizleşen bir temel hak sahibi, devletin müdahaleleri karşısında anayasal güvenceden yoksun kalmaktadır.
Militan demokrasi anlayışı ve temel hakların etkisizleştirilmesi örneği konusunu incelemeyi amaçlayan bu çalışmada militan demokrasi anlayışının tarihi ve teorik arka planı ile birlikte tanımı ve özellikleri konusu üzerinde durulmuştur. Diğer taraftan çalışmada doktrindeki görüşler ve anayasalardaki farklı düzenlemeler de tartışılarak militan demokrasi anlayışının anayasal tedbirleri tespit edilmiştir. Tespit edilen bu tedbirlerle birlikte örnek on farklı ülke anayasası militan demokrasi anlayışı açısından değerlendirilmiştir. Çalışmada ayrıca militan demokrasi anlayışının anayasal örneği olan temel hakların etkisizleştirilmesi kurumunun tüm usul, esas ve sonuçları ortaya konulmuştur.

Abstract:
Militant Democracy is a concept of democracy arising out of the emerging developments during the inter-war period. Relying on the idea that it is a must for democracy to protect itself against its enemies, this concept has gained a modern meaning in the historical process. Notwithstanding that the concept of militant democracy is a widely recognized and adopted concept of democracy in today's world, it is controversial in respect to its scope and its characteristics. Enforcement of this controversial concept of democracy has become possible with the constitutional regulations. The regulations in the constitutions express the constitutional aspect of the militant democracy. The unamendable provisions of the constitution, along with bans on political organizations and forfeiture of basic rights are the constitutional examples of the concept of concerted militant democracy. Among these, the forfeiture of basic rights is a specific organization, which has been enacted solely in the Constitution of Germany and which is directed onto the private individual. 
Aiming at examining the concept of militant democracy and the case study of forfeiture of basic rights, this study dwells on the history and theoretical background of militant democracy, along with its definition and characteristics. On the other hand, the constitutional conducts of militant democracy are designated by discussing various regulations in the constitutions and the opinions in the doctrine. Also, the entire procedures, principles and results of forfeiture of basic rights, which is a constitutional example of the concept of militant democracy, and which is of importance in terms of basic rights regime, are set forth accordingly.