Afidofag predatörler, Coccinella septempunctata Linnaeus, 1758 ve Hippodamia variegata (Goeze, 1777) (Coleoptera:Coccinellidae)' nın bazı yaprakbiti (Hemiptera:Aphididae) türleri üzerinde kitle üretimi ve biyolojik özellikleri
Mass rearing and biological characteristics of Aphidophagous predators, Coccinella septempunctata Linnaeus, 1758 and Hippodamia variegata (Goeze, 1777) (Coleoptera:Coccinellidae) on some aphid species (Hemiptera:Aphididae)
Yazar: MUHAMMAD HAMAYOON KHAN
Danışman: Prof. Dr. ZEYNEP YOLDAŞ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology

Özet:
Afidofag predatörler, Coccinella septempunctata L. ve Hippodamia variegata (Goeze)'nın kitle üretimi ve biyolojik özellikleri bazı yaprakbiti türleri kullanılarak laboratuvar çalışmalarında incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre Aphis gossypii Glover ile beslenen C. septempunctata'nın toplam ergin öncesi dönemlerinin süresinin (14.59±0.30 gün), Aphis nerii Boyer de Fonscolombe ile beslenen bireylere (18.66±0.33 gün) kıyasla anlamlı farkla düşük olduğu ortaya konulmuştur. C. septempunctata'nın farklı gelişim dönemlerindeki en yüksek beslenme potansiyeli (günlük tüketim miktarı), 231.56±11.43 A. gossypii ve 72.47±5.87 A. nerii tüketimi ile dişi bireyler tarafından ortaya konmuştur. A. gossypii ve A. nerii ile beslenen H. variegata'nın toplam ergin öncesi gelişme süresi sırasıyla 12.20±0.18 ve 12.29±0.16 gün olarak bulunmuştur. H. variegata'nın en yüksek ortalama günlük tüketim miktarı, (123.76±11.56 A. gossypii ve 52.93±4.87 A. nerii), ergin dişi bireyler tarafından gösterilmiştir.
	Coccinella septempunctata'nın A. gossypii ve A. nerii'nin çeşitli oranlarına olan Manly tercihi indeksi, ergin erkek, dişi ve 4. dönem larvalarının A. nerii'ye karşı A. gossypii'y' tercih ettiğiortaya konulmuştur. H. variegata'nın ergin erkek ve 4. dönem larvaları için hesaplanan Manly tercihi indeksi, her iki predatörün de A. gossypii ve A. nerii arasında anlamlı bir ayrım yapmadığını ortaya koymuştur. Buna karşılık ergin dişi bireyler A. gossypii'ye karşı A. neriii'yi daha fazla tercih etmiştir. Verilerin kübik lojistik regresyon analizi, C. septempunctata ve H. variegata'nın tip II işlevsel tepkilerini ortaya koymuştur. Holling disk ve Rogers denklemleri ile hesaplanan afidofag predatörlerin erkek, dişi ve 4. dönem larvalarının parametre tahminlerinde, en yüksek arama hızı (a), en kısa işlem süresi (Th) ve maksimum yakalama hızı (T/Th) dişi bireyler tarafından sergilenmiştir. Ergin erkek, dişi ve 4. dönem larvalarının işlevsel tepki eğrilerinin karşılaştırılması, her üç dönem içerisinde dişilerinin düşük yoğunluklarda daha kuvvetli bir tepki sergilediğini ve sunulan avın tüm yoğunluklarda maksimum tüketimini ortaya koymuştur.
	Coccinella septempunctata ve H. variegata'nın kannibalizm davranışlarına ilişkin araştırmalar kannibalizmin coccinellidlerin yaşı ve yaprakbiti yoğunluğu ile yüksek oranda ilişkili olduğunu, yumurta ve birinci dönem larvaların erginler ve yaşlı larvalar tarafından gerçekleştirilen kannibalizme karşı daima daha yüksek risk altında olduklarını ortaya koymuştur. C. septempunctata'nın H. variegata'ya karşı birlik içi avcılık tepkilerinin sonuçları, C. septempunctata'nın erkek, dişi ve 4. dönem larvaları tarafından H. variegata'nın yaprakbiti yokluğunda heterospesific yumurta tüketiminin maksimum olduğu ancak 30 ve 80 adet yaprakbiti yoğunluğunda da önemli miktarda yumurta tüketildiğini ortaya çıkarmıştır. Birinci ve ikinci dönem larvalarının tüketiminin, yaprakbitleri yokluğunda daha yüksek olduğu, ancak 80 yaprakbiti yoğunluğunda orta seviyede ve 350 yaprakbiti yoğunluğunda önemsiz olduğu bulunmuştur. Aynı sonuçlar, H variegata.'nın C. septempunctata'ya karşı birlik içi avcılık tepkileri çalışmalarında da elde edilmiştir. C. septempunctata ve H. variegata'nın türdeş veya heterospesifik yumurta tercihlerine ilişkin sonuçlar, her iki coccinellid predatörün heterospesifik yumurtaya kıyasla türdeş yumurtayı anlamlı derecede tercih ettiğini ortaya koymuştur.

Abstract:
Laboratory studies were conducted to investigate the biological characteristics of aphidophagous predators Coccinella septempunctata L. and Hippodamia variegata (Goeze) using some species of aphids.  The results revealed that the total developmental period of Aphis gossypii Glover fed C. septempunctata (14.59±0.30 days) was significantly lower compared to Aphis nerii Boyer de Fomscolombe fed C. septempunctata (18.66±0.33days). Voracity of different growth stages of C. septempunctata manifested that maximum number of A. gossypii (231.56±11.43) and A. nerii (72.47±5.87) was consumed by adult female. The total developmental period of H. variegata fed on A. gossypii and A. nerii was respectively 12.20±0.18 and 12.29±0.16 days. Mean daily voracity of H. variegata showed that the adult female consumed the highest number of A. gossypii (123.76±11.56) and A. nerii (52.93±4.87).	
	The Manly's preference index of C. septempunctata towards various ratios of A. gossypii and A. nerii indicated that the adult male, female and the 4th instar larvae showed feeding preference for A. gossypii over A. nerii. The Manly's preference index calculated for the adult male and 4th instar larvae of H. variegata revealed that both the predators did not significantly discriminate between A. gossypii and A. nerii. Conversely, the adult female showed significantly greater preference for A. nerii than A. gossypii (P = 0.0001). The cubic logistic regression analysis of the data revealed type II functional response for C. septempunctata and H. variegata. The parameter estimates of adult male, female and 4th instar larvae of both the aphidophagous predators calculated through Holling's disc model and Rogers' equation revealed that the highest attack rate (a), shortest handling time (Th) and maximum capture rate (T/Th) was exhibited by adult female. Comparison of functional response curves of adult male, female and 4th instar larvae revealed that that all the three predators, especially female exhibited a more vigorous response at lower densities and that maximum consumption of prey at all the densities offered was shown by female followed by 4th instar larvae.
	Investigations on the cannibalistic behavior of C. septempunctata and H. variegata revealed that eggs and younger larvae proved more vulnerable to cannibalism and that the cannibalism was inversely related to the availability of aphids. The adult lady birds and 4th instar larvae of both the species consumed considerably higher number of eggs even in the presence of aphids. Results on the IGP of eggs of H. variegata by adult male, female and 4th instar larvae of C. septempunctata revealed that at 0 aphid density heterospecific egg consumption was maximum, however, considerable number of eggs were also consumed at 30 and 80 aphid densities. Consumption of 1st and 2nd instar larvae was also higher in the absence of aphids but intermediate at 80 aphid densitiy and greatly reduced or almost negligible at 350 aphid density. The same sequence was also true for the IGP of C. septempunctata by H. variegata adult male, female and 4th instar larvae. Results on the preference of C. septempunctata and H. variegata towards conspecific or heterospecific eggs revealed that both the aphidophagous coccinellids showed higher degree of preference for egg cannibalism (conspecific eggs) over IGP (heterospecific eggs).