İndüksiyonlu ısıtma destekli bariyer boşalmasının baca gazlarının temizlenmesi üzerine olan etkisinin deneysel olarak araştırılması
Experimental investigation of the effect of induction heating aided barrier discharge on the cleaning of flue gases
Yazar: MURAT AKDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. FEVZİ HANSU
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Elektrik Tesisleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
Son yıllarda, nüfus artışına ve endüstrinin hızlı gelişmesine bağlı olarak, büyük güçlü enerji santrallerinde, fabrikalarda ve araçlarda her yıl fosil yakıtların yanması sonucu havaya büyük oranda zehirli gazlar salınmaktadır. Hem insan sağlığı üzerinde hem de çevre üzerinde olumsuz etkiler oluşturan bu gazların temizlenmesi veya zararsız hale dönüştürülmesi güncel bir problemi teşkil etmektedir. Bu çalışmada, çevresel açıdan tehlikeli olan baca gazlarının elimine edilmesine yönelik, mevcut yöntemlerden farklı olarak herhangi bir kimyasal katalizöre gerek duymadan ve uygulanabilirlik açısından önemli avantajlar sunan yeni bir yöntem önerilmiştir. Önerilen yöntemin ilk aşamasında, bir Dielektrik Bariyer Boşalması (DBB) reaktörüne çeşitli frekanslardaki gerilimler uygulanarak zehirli gazların kimyasal ayrışmaları sağlanmıştır. İkinci aşamasında, DBB plazmalarının zararlı gazların giderilmesindeki etkinliğini daha da arttırmak amacıyla, sisteme ek olarak bir indüksiyonlu ön ısıtma sistemi kullanılmıştır. Üçüncü aşamada, indüksiyonlu ısıtıcıda harcanan enerji ile oluşan gaz sıcaklığı arasındaki ilişki belirlenmiştir. Çalışmanın son aşamasında Bariyer Boşalması ve indüksiyonlu ısıtıcının CO2 gazının giderilmesi üzerine etkisi araştırılmıştır. Çalışma sonucunda, yüksek frekanslı plazma yük bombardımanı etkisinin, zehirli gaz bileşiklerinin ayrıştırılmalarında oldukça etkili bir davranış sergilediği görülmüştür. Ayrıca, incelenen gazların bu yöntemle kontrollü olarak herhangi bir katalizöre veya başka bir ek sisteme gerek duyulmadan yararlı başka ürünlere dönüşümlerinin gerçekleştirilebileceği saptanmıştır. NO ve NOx gazlarının çok düşük sıcaklıklarda ayrıştığı görülürken, SO2 gazının NO ve NOx gazlarına nazaran bağlarının kırılmasının daha zor olduğu görülmüş, fakat boşalma gerilimi arttıkça SO2 gazının daha düşük sıcaklıklar da bile ayrışmaya başlandığı görülmüştür. CO gazı ayrışmasının, gazın sıcaklığından ziyade reaktöre uygulanan gerilime bağlı olduğu görülmüştür. Son olarak, yüksek frekanslı plazma yük bombardımanı etkisinin indüksiyonlu ısıtma yöntemiyle birlikte kullanılması durumunda, zehirli gaz bileşiklerinin ayrıştırılmalarında oldukça etkili bir davranış sergilediği görülmüştür.

Abstract:
In recent years, due to population growth and rapid development of the industry, large amounts of toxic gases are emitted into the air every year as a result of the burning of fossil fuels in large power plants, factories, and vehicles. These gases have negative effects on both human health and the environment and converting these gases harmless or cleaning them constitutes a current problem. In this study, a new method for the elimination of environmentally hazardous flue gases, which does not require any chemical catalyst and offers significant advantages in terms of applicability, is proposed. In the first stage of the proposed method, chemical decomposition of toxic gases was provided by applying voltages at various frequencies to a Dielectric Barrier Discharge (DBD) reactor. In the second stage, an induction preheating system was used in addition to the system in order to further increase the efficiency of DBD plasmas in removing harmful gases. In the third stage, the relationship between the energy consumed in the induction heater and the gas temperature formed was determined. In the last stage of the study, the effect of Barrier Discharge and induction heater on the elimination of CO2 gas was investigated. As a result of the study, it was observed that the effect of high-frequency plasma charge bombardment was highly effective in the decomposition of toxic gas compounds. In addition, it has been found that inspected gases can be converted into other useful products controllably without the need for any catalyst or other additional systems. It has been found that while NO and NOX gases decompose at very low temperatures, the bonds of SO2 gas are more difficult to break than NO and NOX gases, but as the discharge voltage increases, SO2 gas starts to be decomposed even at lower temperatures. The decomposition of CO gas was found to be due to the voltage applied to the reactor rather than the temperature of the gas. Finally, it has been found that high-frequency plasma charge bombardment is highly effective in the decomposition of toxic gas compounds when used in combination with an induction heating method.