İyileşme değerlendirme ölçeği'nin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliği
The validity and reliability of the Turkish form of recovery assessment scale
Yazar: CANSU GÜLER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYÇA GÜRKAN ; PROF. DR. AYNUR UYSAL TORAMAN ; DOÇ. DR. LEYLA BAYSAN ARABACI
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikoloji = Psychology

Özet:
ÖZET
Araştırma ruhsal hastalık tanısı almış bireylerin öznel iyileşme süreçlerini değerlendirmek amacı ile Corrigan ve arkadaşları (1999) tarafından geliştirilen İyileşme Değerlendirme Ölçeği'nin (Recovery Assessment Scale)  Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliğini değerlendirmek amacıyla planlanmıştır. 
	Araştırma Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Toplum Ruh Sağlığı Merkezi ve Manisa Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi Toplum Ruh Sağlığı Merkezi olarak iki kurumda yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini; bu kurumlara kayıtlı, araştırma kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmaya gönüllü, ruhsal hastalık tanısı almış 180 birey oluşturmuştur. Araştırma metodolojik olarak planlanmıştır. 	Araştırmanın verileri, Şubat 2017- Mayıs 2017 tarihleri arasında, yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak Tanıtıcı Bilgi Formu,  İyileşme Değerlendirme Ölçeği (İDÖ) ve ölçüt geçerliği için Psikolojik İyi-Oluş Ölçeği (PİOÖ) ile elde edilmiştir. 
	Araştırmanın geçerlik çalışmaları için dil geçerliği, kapsam geçerliği, yapı geçerliği ve ölçüt geçerliği için yordama geçerliği yöntemleri kullanılmıştır. Dil geçerliği için çeviri- tekrar çeviri yöntemi, ve kapsam geçerliği için Davis tekniği kullanılarak KGİ hesaplanmıştır. Yapı geçerliği için Doğrulayıcı Faktör Analizi yapılmıştır.  Ölçüt geçerliği için İDÖ ve PİOÖ arasında korelasyon katsayısı, regresyon katsayısı ve açıklayıcılık katsayısı değerleri incelenmiştir.  Araştırmanın güvenirlik çalışması için zamana göre değişmezlik ve iç tutarlık yöntemleri kullanılmış ve iç tutarlık için madde analizi, Cronbach alfa katsayısı değeri incelenmiştir. 
	Geçerlik çalışması için İDÖ öncelikle Türkçe'ye ve daha sonra İngilizce'ye çevrilerek dil geçerliği sağlanmıştır. Dil geçerliği sağlandıktan sonra ölçek uzman görüşüne sunulmuş ve uzman görüşleri doğrultusunda içerik geçerliği değerlendirilmiştir. Uzman görüşlerine göre tüm maddelerin Kapsam Geçerlik İndeksi (KGİ) değeri kabul edilen değer olan 0,80'nin üzerinde bulunmuştur. (KGİ>0,80). Ölçeğin Türkçe formu daha sonra örnekleme dahil edilmeyecek olan bireylere ön uygulama yapıldıktan sonra oluşturulmuştur. 
	Ölçeğin yapı geçerliği için DFA'da incelenen uyum indeksleri değerleri yapı geçerliği için kabul edilen değerler arasında bulunmuştur (χ2/SD=1,98, RMSEA=0,07, SRMR=0,06, GFI=0,98, CFI=1,00, NFI=1,00, AGFI=0,97).  Ölçeğin alt boyutlarına ilişkin faktör yükleri incelendiğinde maddelerin faktör yüklerinin 0,34 ile 0,98 arasında değiştiği ve kabul edilen değerler arasında olduğu bulunmuştur. (p<0,01). 
	Ölçeğin ölçüte göre geçerliği (yordama geçerliği) incelendiğinde, İyileşme Değerlendirme Ölçeği ile Psikolojik İyi Oluş Ölçeği arasında pozitif yönde, anlamlı ve mükemmel derecede ilişki olduğu bulunmuştur (r=0,864, p<0,01). İyileşme Değerlendirme Ölçeği ile Psikolojik İyi Oluş Ölçeği arasında regresyon katsayısı (β) 0,71 ve açıklayıcılık katsayısı (R2) 0,50 olarak istenen değerler arasında bulunmuştur. 
	İyileşme Değerlendirme Ölçeği'nin güvenirlik çalışması için öncelikle madde ölçek toplam korelasyon değerleri (r)  incelenmiş ve bu değerlerin 0,078 ile 0,806 arasında değiştiği görülmüştür. Daha sonra madde-toplam puan korelasyon değerleri incelenmiştir. Madde-toplam puan korelasyon değeri en düşük istendik değer olan 0,30'un altında bulunan, Madde 2, Madde 3 Madde 10'un madde-toplam puan korelasyonu için hesaplanan p değerlerinin istatistiki açıdan anlamsız olduğu bulunmuştur. (p>0,05). Daha sonra ölçek maddelerinin  madde-alt ölçek toplam puan korelasyon değeri incelenmiş ve yalnızca Madde 10 için incelenen değer 0,30'un altında bulunmuştur. Madde 10'un hem ölçek toplam puan korelasyon değerinin hem de yer aldığı alt boyut toplam puan korelasyon değerinin istenen değerin altında olduğu görülmüştür. Ölçek sahibi ile görüşülmüş ve hem yapılan DFA sonucunda Madde 10'un madde faktör yükünün en düşük istendik değer olan 1,96'dan büyük olması hem de ölçeğin kavramsal yapısını bozmamak adına madde çıkarma işlemine gidilmemiştir. 
	İyileşme Değerlendirme Ölçeği'nin Cronbach alfa katsayısı ise 0,90 olarak bulunmuştur. Ölçeğin alt boyutlarının Cronbach alfa değerleri 0,74 ile 0,89 arasında bulunmuştur.  İyileşme Değerlendirme Ölçeğinin zamana karşı değişmezliğini test etmek için ölçek, ilk uygulamadan iki hafta sonra 35 kişiye tekrar uygulanmış ve ilk ve son ölçüm arasındaki ilişki incelenmiştir. İki ölçüm arasındaki ilişki incelendiğinde aralarında pozitif yönde ileri düzeyde anlamlı bir ilişkinin olduğu saptanmıştır (p<0,01). 
	Yapılan geçerlik ve güvenirlik analizleri sonucunda İyileşme Değerlendirme Ölçeği'nin ruhsal hastalık tanısı alan bireylerde öznel iyileşmeyi ölçmek için geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu belirlenmiştir. 
	Ruhsal hastalık tanısı alan bireylerde İyileşme Değerlendirme Ölçeği'nin daha geniş örneklem gruplarında uygulanarak değişmezliğinin araştırılması önerilmiştir.

Abstract:
ABSTRACT
The study was designed to evaluate the validity and reliability of Turkish form of Recovery Assessment Scale developed by Corrigan et al. (1999) with the aim of evaluating subjective recovery processes of individuals who have been diagnosed with mental illness.
The research was carried out in two institutions as Ege University Medical Faculty Hospital Community Mental Health Center and Manisa Mental Health and Disease Hospital Community Mental Health Center. The sample of the research consists of 180 people; who have registered these institutions, who have met the research criteria and who have volunteered to participate in the research and who have been diagnosed with mental illness. The research was planned in a methodological way. The data of the study were obtained from February 2017 to May 2017 using a face-to-face interview technique by the Introductory Information Form, the Recovery Assessment Scale (RAS) and the Psychological Well-Being Scale (PWBS).
	For the validity studies of the research, the linguistic validity, the content validity, the construct validity and the criterion-related validity methods were used. For the validity of the language, the translation-re-translation method is used, and the CVI values of items were found using the Davis technique for the content validity. Confirmative Factor Analysis were used construct validity. For the criterion-related validity, the correlation coefficient, regression coefficient and explanatory coefficient values between RAS and PWBS were examined. Time-invariance and internal consistency methods were used for the reliability study of the research and for internal consistency, item analysis and Cronbach's alpha coefficient value were examined.
For the linguistic validation, RAS was translated to Turkish and then into English. After the linguistic validity was given, the scale was presented to the expert opinion and the content validity was evaluated according to expert opinions. According to expert opinions CVI value of all items found to be over 0.80, which is the accepted value (CVI> 0.80). The Turkish version of the scale was created after the preliminary application was made to the individuals who would not be included in the sample later. 
For the construct validity of the scale, the values of the fit indices examined Confirmative Factor Analysis (CFA) were found to be among the accepted values (χ2 / SD = 1.98, RMSEA = 0.07, SRMR = 0.06, GFI = 0.98, CFI = 1.00, NFI = 1.00, AGFI = 0.97). When factor loads related to the subscales of the scale were examined, it was found that the factor loadings of the items varied between 0,34 and 0,98 and between the desired values (p<0.01).
When the criterion-relation validity of the scale was examined, it was found that there was a positive and significant relationship between the Recovery Assessment Scale and the Psychological Well-Being Scale (r = 0,864, p <0,01). The regression coefficient (β) was 0.71 and the explanatory coefficient (R2) was 0.50 between the Recovery Assessment Scale and Psychological Well-Being Scale. 
For the reliability evaluation of the Recovery Assessment Scale, item scale total correlation values (r) were examined and it was seen that these values changed between 0.078 and 0.806. Item-total score correlation values were then examined. The p-values calculated for the item-total score correlation of Item 2, Item 3, Item 10 which are below the lowest desired value of 0.30, were found to be statistically insignificant (p> 0.05). Subsequently, the item-subscale total score correlation value of the scales was examined and only the value examined for Item 10 was found to be below 0.30. It has been seen that both the item- total score correlation value of item 10 and the item-subscale total score correlation value were found below the desired value. It was discussed with the scale owner and the item extraction was not carried out in order to the fact that the item factor load of item 10 higher than  1.96 which is the lowest value in DFA, and not to disturb the conceptual structure of the scale.
The Cronbach's alpha coefficient of the Recovery Assessment Scale was found 0.90. The Cronbach's alpha coefficient of the subscales of the scale ranged from 0.74 to 0.89. To test the test-re test reliability of the Recovery Assessment Scale, the scale was applied again to 35 individuals two weeks after the first application and the correlation between the first and last measurements was examined and it was found that there was a significant correlation between the two measures (p <0,01). 
As a result of the validity and reliability analyses, it was determined that the Recovery Assessment Scale is a valid and reliable scale to measure subjective recovery in individuals who are diagnosed with mental illness.
It has been suggested that the Recovery Assessment Scale should be applied to wider sample groups to investigate the instability of individuals who are diagnosed with mental illness.