Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Bağcılar Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nden evde sağlık hizmeti alan hastaların yakınlarının bakım yükünün değerlendirilmesi
Evaluation  burden care for caregivers who are receiving home health services from facuty of Health Sciences Bağcilar Health Practice and Research Hospital
Yazar: HAVVA ERKAN
Danışman: DR. MURAT ALTUNTAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Evde bakım hizmetleri = Home care services ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research

Özet:
Evde Bakım Hizmetleri; 'Hekimlerin önerileri doğrultusunda hasta kişilere,
aileleri ile yaşadıkları ortamda, sağlık ekibi tarafından rehabilitasyon, fizyoterapi,
psikolojik tedavi de dahil tıbbi gereksinimlerini karşılayacak şekilde sağlık bakımı
ile sağlık hizmeti sunulması' şeklinde tanımlanmıştır. Bu çalışmanın amacı, çeşitli
sebeplerle yatağa tam ya da yarı bağımlı evde bakım alan hastalara bakım veren
yakınlarının yaşadığı güçlükleri anlamak ve sorunlarına katkıda bulunmaktır.
Çalışma Mayıs-Haziran 2017 tarihlerinde, Sağlık Bilimleri Üniversitesi
İstanbul Bağcılar Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi'ne bağlı evde sağlık
hizmeti biriminden faydalanan 195 bakım veren hasta yakını ile yapılmıştır. Veriler
sosyo-demografik özelliklerin sorgulandığı araştırıcı tarafından düzenlenen bir anket
formu ve Zarit Bakıcı Yükü Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir.
Araştırmanın yapılabilmesi için 2017/580 No'lu Etik Kurul yazılı izni
alınmıştır. Araştırmanın verileri SPSS 21.0 paket programıyla analiz edildi.
Araştırma sonucunda hastaların tanıları sıklık sırasına göre nörolojik hastalıklar, HT
ve DM şeklinde belirlenmiştir. Bakım verenlerin çoğunluğunun kadın, evli oldukları,
daha çok hastaların kız çocuklarının bakım verdikleri belirlenmiştir. Bakım veren
aile bireylerin bakım verme yükü puan ortalaması 38,48±12,68 bulunmuştur. Bu
değerler bakım veren aile bireylerin bakım yükünün düşük-orta derecede olduğunu
göstermektedir.
Sonuç olarak, yakınları tarafından kendi evlerinde bakım verilmesi, evde
bakım hastalarının fiziksel ve psikolojik olarak kendilerini daha iyi hissetmelerini
sağlamaktadır. Ancak yapılan çalışmalar bakım verenlerin bazı sorunlarla
karşılaştığını göstermektedir. Bakım verenlerin fiziksel, psikososyal ve maddi açıdan
yaşam kalitelerinin etkilenme düzeyinin bilinmesi, bakım verenin yükünü etkileyen
faktörlerin ortaya konulması ve bu doğrultuda önlemlerin alınması hastanın da azami 
ix
faydası yönünde olacaktır. Bu durumda evde bakım hizmetleri geniş bir ekip
hizmetinin sunumunu gerektirir. Özellikle birinci basamakta uzun süreli hekim hasta
ilişkisi geriatrik yaş grubu tarafından önemsenmekte, yapılan çalışmalar zorunlu
haller dışında yaşlıların aile hekimlerini değiştirmediklerini göstermektedir.
Anahtar Sözcükler:
Evde Sağlık, Evde Bakım, Bakım Verme, Bakım Verme Yükü

Abstract:
Home Care Services has been referred to as; "health care and delivering
of health services including the rehabilitation, physical therapy and psychological
therapy towards the recommendations of physicians, given to patients at
environments they live with their families in order to meet their health needs".
Purpose of this study, to investigate the challanges that are experienced by primary
care-givers of the patients who are confined to bed or have limited physical
capability and to contribute to their problems.
This study was conducted between May 2017 and June 2017. Hundred and
ninety-five patients were included who are receving home health services from
Bağcılar Health Practice and Research Hospital. The data were obtained by use of a
researcher prepared questionnaire investigating demographic characteristics using the
Zarit Caregiver Burden Scale.
Internal board review approval was obtained prior to the initiation of the
study (Reference number of 2017/580). The data analysis was processed by using
SPSS 21.0. In our study the most common diseases were neurological disorders,
hypertension, DM. We observed that most care givers were married woman and they
were siblings of the disabled person. The mean of care giving imposition was
38,48±12,68. These values suggest that family members that taking of disabled
person had low-medium care giving imposition .
In this study, we identified that home care provided by patients' relatives as
primary care giver may result in better patient satisfaction. However, the studies
suggests that care givers encounter significant challenges including physical,
psychosocial and ecenomic problems . Determination and of the level of the impact
of those difficulties on caregiver and preventive measures on these matters may
improve outcomes which requires a compherensive team service for home care. The
long term doctor patient relation in primary care is considered to be crucial in
geriatric age group and studies suggest that elderly patients don't change their family
physician except mandatory situations.
Key Words: Home Care, Home Health Care, Care givers, Care burden