Ortaokul öğrencilerinin kök değerleri içselleştirme düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi
Examination of secondary students' core values internalization levels in terms of some variables
Yazar: ALİ ATA
Danışman: PROF. DR. HASAN MEYDAN
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Değerler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ahlaki davranış = Ethical behaviour ; Ahlaki değerler = Moral values ; Ahlaki yargı = Moral judgment

Özet:
Bu araştırmanın amacı ortaokul öğrencilerinin kök değerleri içselleştirme düzeylerinin tespit edilmesidir. Öğrencilerin kök değerleri içselleştirme düzeylerinin cinsiyet, sınıf düzeyi, başarı durumu, anne öğrenim düzeyi ve baba öğrenim düzeyi değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığının tespit edilmesi araştırmanın alt problemlerini oluşturmaktadır. Nicel tarama modeline uygun olarak yapılandırılan araştırmanın örneklemini 2021-2022 eğitim öğretim yılında Kocaeli ili Körfez ilçesindeki Çelik Sanayi Ortaokulu, Seka Çocuk Dostları Ortaokulu ve Petkim Ortaokulundan kolay ulaşılabilir örnekleme ve küme örnekleme yöntemleri ile seçilen 745 ortaokulu öğrencisi oluşturmaktadır.
Veri toplama aracı olarak Ata ve Meydan tarafından geliştirilen Kök Değerleri İçselleştirme Düzeylerinin Belirlenmesi Envanteri kullanılmıştır. Ayrıca uygulama sürecinde araştırma için gerekli olan demografik bilgileri öğrenebilmek amacıyla bilgi formu kullanılmıştır. Dört ayrı ölçekten meydana gelen kök değerleri içselleştirme düzeylerini belirleme envanterinin her bir ölçeği likert tipli olmak üzere 10 madden oluşmaktadır. Ata ve Meydan tarafından ölçek geliştirme sürecinde ahlaki duyarlılık ölçeğinin güvenirlilik katsayısı .843, ahlaki motivasyon ölçeğinin güvenirlilik katsayısı .828, ahlaki yargı ölçeğinin güvenirlilik katsayısı .845, ahlaki davranış ölçeğinin güvenirlilik katsayısı .845 bulunurken bu araştırmada ahlaki duyarlılık ölçeğinin güvenirlilik katsayısı .810, ahlaki motivasyon ölçeğinin güvenirlilik katsayısı .810, ahlaki yargı ölçeğinin güvenirlilik katsayısı .828, ahlaki davranış ölçeğinin güvenirlilik katsayısı .860 bulunmuştur.
Araştırmada ölçekler arası korelasyon analizi sonuçlarına göre kök değerleri içselleştirme düzeylerinin hepsi birbirleri ile orta ve yüksek düzeyde olmak üzere pozitif ve istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki içinde olduğu belirlenmiştir. Araştırmada t-testi sonuçlarına göre ahlaki duyarlılık için kız öğrenciler lehine anlamlı düzeyde bir fark bulunmuştur. Araştırmada anova sonuçlarına göre sınıf düzeyi, başarı durumu, anne öğrenim durumu değişkenleri için anlamlı düzeyde farklılıklar tespit edilirken baba öğrenim durumu değişkeni için anlamlı düzeyde farklılık olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of the research is retaining interiorisation level of core values by secondary school students. Whether core values internalization level of the students differ or not according to gender, achievement,grade and parent's education level constitute the sub-problems of the research. The sample of the research, which was configured according to quantitative screening method, is carried out in the education years of 2021-2022 at Kocaeli, Körfez Çelik Sanayi Secondary School,Seka Çocuk Dostu Secondary School and Petkim Secondary School. 745 secondary school students constitute this research who were chosen with accessible exemplification and cluster exemplification.
Determining the levels of internalization of core values inventory developed by Ata and Meydan was used as a data collection tool. Otherwise, information form was used to comprehend demographic knowledge. It was necessary in the implementation process for research.Determining the levels of internalization of core values inventory consists four different scales. Every scales take shape ten likert-type items. At the scale of development process, reliability coefficient of moral sensitivity scale was found .843, reliability coefficient of moral motivation scale was found .828, reliability coefficient of moral judgment scale was found .845, reliability coefficient of moral behaviour scale was found .845. However,in this research reliability coefficient of moral sensitivity scale was found .810, reliability coefficient of moral motivation scale was found .810, reliability coefficient of moral judgement scale was found .828 and reliability coefficient of moral behaviour scale was found .860.
According to inter-scale correlation analysis results, all of the core values internalization levels are in a positive and statistically significant medium and high level relationship. According to the results of  t-test in the research, a significant difference was found in favor of female studuents for moral sensitivity. According to results of Anova, a significant difference was detected as stage, achievement and mother's education but there weren't any important difference for father's education level.