Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde görsel geri bildirim etkinlikleriyle gerçekleştirilen bürün öğretiminin sesli okuma becerisine etkisi
The effect of teaching prosody through visual feedback activities on oral reading skills in teaching Turkish as foreign language
Yazar: SAFA ÇELEBİ
Danışman: PROF. DR. MUHSİNE BÖREKÇİ
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Bilgiler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akıcılık = Fluidity ; Geri bildirim = Feedback ; Görsel algılama = Visual perception ; Okuma becerileri = Reading skills ; Okuma hızı = Fluent reading ; Sesli okuma = Oral reading ; Türkçe = Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil = Foreign language ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Bu araştırmanın amacı, görsel geribildirim etkinlikleriyle gerçekleştirilen bürün öğretiminin yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin sesli okuma becerilerine etkisini belirlemektir. Karma yöntemin kullanıldığı araştırmanın nicel boyutunu deneysel desenlerden "tek grup ön test son test modeli", nitel boyutunu ise çalışma grubuyla yapılan görüşmelerden elde edilen veriler oluşturmaktadır. Uygun örnekleme yöntemiyle oluşturulan araştırma grubunu, bir devlet üniversitesine bağlı Türkçe Öğretim Merkezinde (TÖMER) öğrenimini tamamlamış ve çalışmanın yapıldığı dönemde lisans eğitimi devam eden 22 Gürcü ve 8 Yemenli olmak üzere toplam 30 yabancı uyruklu öğrenci oluşturmaktadır. Katılımcılara, 12 hafta boyunca Praat 6.0.01 ses çözümleme programı destekli eğitim uygulanmıştır. Eğitim, katılımcıların kendi seslerinin vurgu, ton, odak ve durak özelliklerini görselleştirmelerine ve elde ettikleri görselleri araştırmacı tarafından hazırlanan model görsellerle karşılaştırarak geri bildirim alabilmelerine yöneliktir. Araştırmanın nicel verileri, eğitim öncesinde ve sonrasında katılımcılara sesli okutulan bir fıkradan elde edilen ses kayıtlarının değerlendirilmesiyle; nitel verileri ise uygulamalar sonrasında katılımcılarla yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerle elde edilmiştir. Bürünsel değerlendirmeye temel oluşturmak amacıyla fıkra metni, alanında uzman üç kişiye sesli okutularak ses kayıt cihazıyla kaydedilmiştir. Araştırmada uzmanların ve katılımcıların sesli okumalarından elde edilen ses kayıtları Praat 6.0.01 ses çözümleme programının özelleştirilmiş versiyonu kullanılarak ton, odak, durak ve okuma hızı bakımından çözümlenmiştir. Elde edilen nicel veriler, SPSS 22 istatistik programında eşleştirilmiş gruplar t-testine, katılımcılarla yapılan görüşmelerden elde edilen nitel veriler ise içerik analizine tabi tutulmuştur.
Araştırmanın sonucunda görsel geri bildirim etkinlikleriyle gerçekleştirilen bürün öğretiminin tonlama, odak, durak ve okuma hızı bakımından katılımcıların sesli okuma becerilerinde başarıyı artırdığı ve katılımcıların görsel geri bildirim etkinlikleriyle gerçekleştirilen bürün öğretimine yönelik olumlu görüş belirttikleri sonuçlarına ulaşılmıştır. Bu durum, görsel geri bildirim etkinlikleriyle gerçekleştirilen bürün öğretiminin Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin sesli okuma becerilerini geliştirmede etkili olduğu düşüncesine ulaştırmıştır.
Anahtar Sözcükler: Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi, akıcı okuma, bürünsel okuma, tonlama, odak, durak, okuma hızı, görsel geri bildirim.

Abstract:
The present study aimed to determine the effect of teaching prosody through visual feedback activities on oral reading skills of Turkish language learners. A mixed method approach was used in the study. The quantitative dimension of the study utilized a single group pre-test post-test experimental design, whereas, the qualitative dimension consisted of the data obtained from the interviews. The participant group included a convenient sample of 30 non-native students who had completed a certificate program at a Turkish Language Teaching Center affiliated to a state university and enrolled in undergraduate course work during the study period. Twenty-two of these students were Georgian and the rest were from the Republic of Yemen. The participants were provided with a 12-week-long training supported by Praat 6.0.01 voice analysis program. The training aimed at teaching the participants how to visualize accent, tone, focus, and pause features of their own voice recordings and compare them to model visuals provided by the researcher. The quantitative data of the study were obtained by evaluating the participants' voice recording while reading an anecdote (chosen with the help of expert opinions) and comparing their prosodic accuracy prior to and after taking the training. In addition, the qualitative data were obtained through semi-structured individual interviews with the participants. In order to provide a baseline for prosodic evaluation, three experts read aloud the anecdote using a voice recorder. Then, the audio recordings obtained from both the experts and participants were analyzed in terms of intonation, focus, pause, and reading rate by using the Praat 6.0.01 audio analysis program with customized plugins. The obtained quantitative data were subjected to paired groups t-test in SPSS 22 statistical program. Besides, the qualitative data obtained from interviews with the participants were subjected to content analysis. 
At the end of the study, it was found that teaching prosody through visual feedback activities has improved the participants' oral reading skills in terms of intonation, focus, pause and reading rate, and that the participants have expressed positive opinions about learning prosody through visual feedback activities. This has led to the conclusion that teaching prosody through visual feedback activities is effective in improving oral reading skills of those who learn Turkish as a foreign language.
Keywords: Teaching Turkish as a foreign language, fluent reading, prosodic reading, intonation, focus, pause, reading rate, visual feedback.