Çok kriterli karar verme yöntemleriyle en iyi tasarımın seçilmesi
Selection of the best design with multi-criteria decision-making methods
Yazar: NURİ YURTGÜLÜ
Danışman: DOÇ. DR. ERCAN ŞENYİĞİT
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Bilgi kalitesi = Information quality ; Performans analizi = Performance analysis ; Tasarım kalitesi = Design quality ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Mühendislik tasarımı, günümüzde oldukça rekabetçi olduğundan kalite oldukça önemli hale gelmiştir. Kaliteli mal ve hizmet üretemeyenler zaman içinde etkinliklerini kaybetmektedirler. Bunu önlemek için sağlam tasarım üzerine odaklanmak gerekmektedir. Tasarımda beklenmeyen sapmalar, süreçlerdeki değişkenliklerden kaynaklanmaktadır. Sağlam tasarımın amacı bu tarz durumları engellemektir. Böylece ürünün güvenirliği ve kalitesi arttırılabilir. Bu tez çalışmasında, sağlam tasarım ilkesini çok kriterli karar verme alanına entegre edecek bir yöntem üzerine odaklanılmıştır. Literatürde var olan Çok Amaçlı Performans Analizi (MOPA) yöntemi, değiştirilmiş ağırlık konsepti ile kriter ağırlıklarının belirlenmesinde kullanılan uzman görüşlerindeki bilgi değişkenliğini azaltarak kriter ağırlıklarının bilgi kalitesini arttırmaktadır. Böylece daha kaliteli ve sağlam kriter ağırlıklarına sahip olunmaktadır. Bu da kriter ağırlıklarını kullanarak en iyi alternatifin belirlenmesinde daha tutarlı sonuçlara götürmektedir. Ayrıca bu tez çalışmasında, MOPA yönteminde yapılan değişiklik ile değişkenliğin daha da azaltıldığı  Değiştirilmiş Çok Amaçlı Performans Analizi (D-ÇAPA) yöntemi ilk kez sunulmuştur. Böylece değişkenlik azaltılarak daha kaliteli sonuçlar elde edilmiştir. Çok kriterli karar verme yöntemlerinde veri kalitesi kavramına vurgu yapılmıştır. Bu kapsamda savunma sanayisinde kuplör merkezleme pimi, tank zırhı tasarımı ve tank palet tasarımı olmak üzere üç örnek uygulama gösterilmiştir. Her iki karar verme yönteminin sonuçlar üzerindeki etkileri, değişim katsayısı ve aralık katsayısı yöntemleri ile karşılaştırılmıştır.

Abstract:
Since engineering design is very competitive today, quality has become very important.Those who cannot produce quality goods and services lose their effectiveness over time. To avoid this, it is necessary to focus on robust design. Unexpected deviations in design are due to variability in processes. The purpose of robust design is to prevent such situations. Thus, the reliability and quality of the product can be increased.This thesis study focuses on a method that will integrate the robust design principle into the field of multi-criteria decision-making. The Multi-Objective Performance Analysis (MOPA) method, which is available in the literature, increases the information quality of the criterion weights by reducing the variability in the expert opinions used in the determination of criterion weights with the modified weight concept. Thus, higher quality and robust criterion weights are obtained. This leads to more consistent results in determining the best alternative using criterion weights. In addition, in this thesis, the Modified Multi-Objective Performance Analysis (D-CAPA) method, in which the variability is further reduced with the change made in the MOPA method, is presented for the first time. Thus, variability is reduced and better quality results are obtained. Emphasis is placed on the concept of data quality in multi-criteria decision-making methods. In this context, three exemplary applications are shown in the defense industry: coupler centering pin, tank armor design and tank pallet design. The effects of both decision making methods on the results were compared with the coefficient of variation and interval coefficient methods.