Diyarbakır merkez ve çevresi (ilçeleri) halk hekimliği
Diyarbakır center and its surroundings (ditricts) public medicine
Yazar: TUBA UMAN
Danışman: PROF. DR. REZAN KARAKAŞ
Batman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Diyarbakır = Diyarbakır ; Halk hekimliği = Folk medicine ; Hastalık = Disease ; Tedavi = Treatment

Özet:
Bu çalışma Diyarbakır ili halk hekimliği yöntem ve uygulamalarını içermektedir. Araştırmanın sınırı Diyarbakır merkez ve çevresini (ilçelerini) kapsamaktadır. Çalışmanın içeriği üç bölümden oluşmaktadır. Araştırmanın birinci bölümünde  giriş, araştırmanın konusu, amacı, sınırı, metodu, fiziki özellikleri, tarihi, sosyo-kültürel ve ekonomik yapısı ele alınmıştır. 
Araştırmanın ikinci bölümünde halk hekimliği tanımı, modern tıp, geleneksel tıp ve Anadolu'da halk hekimliği açıklanmaktadır. İkinci bölümün devamında  halk hekimliği üzerinde internetin-televizyonun etkisi, şaman, baksı, kam, otacı, nefes verme-üfürük, ocak-ocaklı, yatır-türbeler açıklanmıştır. Halk hekimliğinde kullanılan terimler ve tedavi yöntemleri alt başlıklar halinde belirtilmiştir. Halk hekimliği çerçevesinde yazılan tez ve kitaplara yer verilmiştir. Araştırma sınırları içerisinde daha önce yapılan halk hekimliği çalışmalarının içeriği hakkında bilgi verilmiştir. 
Üçüncü bölümde ise Diyarbakır halk hekimliğinde hastalıklar, tedavi yöntemleri ve Diyarbakır'da halk hekimliği çerçevesinde yatır, türbe ve şifalı sular ele alınmaktadır. Bu bölümde hastalıklar günümüz tıbbına uygun sınıflandırılıp açıklanmıştır. Yatır ve türbelerin birer sağaltım merkezi olarak günümüze kadar işlevini koruduğu görülmektedir. Araştırma bölgesindeki şifalı sularına ve hastalıklara faydaları hakkında bilgilere yer verilmektedir. Araştırmamızda tedavi amaçlı kullanılan bitkiler ve yöresel isimleri belirtilmiştir. 
Üçüncü bölümün sonunda sonuç kısmı, kaynakça ve eklere yer verilerek çalışma sonlandırılmıştır.

Abstract:
This is study includes folk medicine methods and practices in Diyarbakır and province. The content of the study consists 3 of parts. The first part is introductory part. The subject of the research, the purpose of the boundary method, the physical features, the historical social cultural and economic structure are discussed . In the second part of research, the definition of folk medicine, modern medicine, traditional medicine and folk medicine in Anatolia are explored.
In the continuation of the second part, the effect of internet-television on folk medicine, shaman, baksi, cam, herbalist, exhalation-murmur, hearth-hearth, lay-shrines are explained. Terms and treatment methods used in folk medicine are given under separate headings. Theses and books written within the framework of folk medicine are included. Within the boundaries of the research, information was given about the content of the previous folk medicine studies.
In the third part diseases treatment methods in Diyarbakir folk medicine and in the frame work of work medicine in Diyarbakir tombs, mausoleums and healing waters are discussed. In this section diseases are classified and explained in accordance with today's medicine. It is observed that the tombs and mausoleums have preserved their function as treatment centres until today. In formation about the healing waters in the research area and their benefits to diseases is given . In our research, the plants used for treatment and their local names are started. 
In the continuation of the third chapter, the research was concluded by giving place to the conclusion bibliography and opendices.