Hemşirelerin tıbbi hata yapma eğilimlerinin ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Manisa ilinde bir hastanede görev yapan hemşirelerin tibbi hata yapma eğilimlerini ve bu eğilime neden olan etkenlerin belirlenmesi
Yazar: HAYRİYE BAŞTÜRK
Danışman: PROF. DR. SEZGİ ÇINAR PAKYÜZ
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Acil hemşirelik = Emergency nursing ; Ameliyathane hemşireliği = Operating room nursing ; Hastane hemşireleri = Nursing staff-hospital ; Tedavi hataları = Medication errors ; Tıbbi hatalar = Medical errors ; Yazım hataları = Writing errors ; Çocuk hemşireliği = Pediatric nursing ; İnsan hataları = Human errors

Özet:
Amaç: Bu çalışma, hemşirelerin tıbbi hata yapma eğilimlerini ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapıldı.

Gereç ve Yöntem: Araştırmanın örneklemini bir devlet hastanesi' nde görev yapan 217 hemşire oluşturdu. Araştırma verileri "Hemşire Tanıtım Formu" ve "Hemşirelikte Tıbbi Hataya Eğilim Ölçeği (HTHEÖ)" kullanılarak, yüz yüze görüşme tekniği ile toplandı. Verilerin istatistiksel analizinde One Way Anova, t testi, Kruskal Wallis varyans analizi, ki-kare ve Pearson korelasyon testleri kullanıldı.

Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin  %18,9 (n=41)' unun tıbbi hata yaptığı, bu hatalardan %18 (n=39)' inin ilaç uygulama ve %4,6 (n=10)' sının "yanlış kayıt" (%4,6) olduğu belirlendi. Tıbbi hata kayıt bildirim oranı %4,9 olarak bulundu. Kadın hemşirelere göre erkek hemşirelerin daha fazla tıbbi hata yaptığı,  eğitim durumlarına göre üniversite mezunlarının daha az tıbbi hata yaptıkları belirlendi. HTHEÖ toplam puanı 223,6±12,8 olup, tıbbi hata yapanlara göre yapmayanların HTHEÖ toplam puanlarının daha yüksek olduğu bulundu. Yaş, medeni durum, eğitim durumu, çalışılan servis ve çalışma şekillerine göre HTHEÖ puanları arasında anlamlı fark bulunmazken, kadın hemşirelere göre erkek hemşirelerin HTHEÖ puanları daha düşük bulundu. Ölçeğin "Hastane Enfeksiyonları" alt boyut puan ortalamalarının acil servisinde çalışan hemşirelerde daha düşük, "İlaç ve Transfüzyon Uygulamaları" alt boyut puan ortalamalarının ameliyathanede çalışan hemşirelerde daha yüksek olduğu belirlendi.

Sonuç: Araştırma sonuçları, hemşirelerde tıbbi hata yapma oranının yüksek ancak tıbbi hata yapma eğilimlerinin düşük olduğunu, hatalarını bildirme konusunda isteksiz davrandıklarını gösterdi. Bulgular doğrultusunda, hemşirelere tıbbi hatalar ve hataların bildirimleri konusunda eğitim verilmesi önerilmektedir.

Anahtar kelimeler: Hemşire, tıbbi hatalar, etkileyen faktörler.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to determine of medical errors tendency and the factors affecting of nurses.

Material and Method: The sample of the study consisted of 217 nurses working in a state hospital. The data were collected using face-to-face interview technique with "Nurse Information Form" and "Tendency to Medical Errors in Nursing Scale (TMENS)".  One-way Anova, t test, Kruskal Wallis variance analysis, chi-square and Pearson correlation tests were used for statistical analysis.
Results: Of the nurses who participated in the study, 18.9% (n = 41) performed a medical error, 18% (n = 39) of these errors were drug administration and 4.6% (n= 10) of the wrong record (4.6%). The rate of medical error reporting was found to be 4,9%. According to female nurses, male nurses made more medical errors and university graduates made less medical errors than other education levels. TMENS total score was 223.6 ± 12.8, and those who did not do medical errors had higher total scores of TMENS. It found that female nurses had lower HTHEÖ scores than male nurses while there was no significant difference between the TMENS scores according to age, marital status, educational status, service and working shift. The mean score of "Hospital Infection" sub-scale was lower in the nurses working in the emergency department, and the mean scores of "Drug and Transfusion Applications" were higher in the nurses working in the operating room.   

Conclusion: The results of the study showed that the rate of making medical errors in nurses was high, but the tendency to make medical errors was low and they were reluctant to report mistakes. In line with the findings, it is recommended that nurses should be trained in the reporting of medical errors and errors.

Keywords: Nurse, medical errors, affecting factors.