Genç yetişkinlik dönemindeki bireylerin öz anlayışları ile algılanan ebeveyn kabul-red düzeylerinin ilişkisel ihtiyaç doyum düzeylerini yordaması
Self-understanding and perceived parental acceptance-rejection levels of individuals in young adulthood predict their level of relational need satisfaction
Yazar: BEGÜM BARTAN
Danışman: DOÇ. DR. YILDIZ ÖZTAN ULUSOY
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Araştırmanın amacı, genç yetişkinlik dönemindeki bireylerin öz anlayışları ile algılanan ebeveyn reddinin ilişkisel ihtiyaç doyumu düzeylerinin anlamlı yorcayıcıları olup olmadığını incelemektir. Araştırmanın örneklemini, 18-26 yaş arasındaki 392 kadın ve 139 erkek olmak üzere 531 genç yetişkin birey oluşturmaktadır. Veriler "Kişisel Bilgi Formu", "Yetişkin Algılanan Ebeveyn Kabul Red Ölçeği-Kısa Formu", "Öz Anlayış Ölçeği" ve "İlişkisel İhtiyaçlar Doyum Ölçeği" aracılığıyla toplanmıştır. Veriler SPSS 26 paket program aracılığı ile analiz edilmiştir. Yapılan analizlerde betimsel istatistikler, pearson momentler çarpım korelasyon katsayısı, çoklu regresyon analizi, bağımsız gruplar için t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Yapılan analizlerin sonucunda; katılımcıların öz anlayış ile ilişkisel ihtiyaç doyumu arasında orta düzeyde pozitif yönlü, algılanan anne red ile algılanan baba red arasında orta düzeyde pozitif yönlü, algılanan anne  red ile öz anlayış arasında düşük düzeyde negatif yönlü, algılanan anne  red ile ilişkisel ihtiyaç doyumu arasında düşük düzeyde negatif yönlü, lgılanan baba red ile öz anlayış puanları arasında arasında düşük düzeyde negatif yönlü, algılanan baba red ile ilişkisel ihtiyaç doyum puanları arasında orta düzeyde negatif yönlü anlamlı ilişkilere sahip olduğu bulunmuştur. Yordayıcılık analizine göre algılanan anne, algılanan baba red ile öz anlayış değişkenlerinin ilişkisel ihtiyaç doyumlarını anlamlı bir şekilde yordadığı saptanmıştır. Genç yetişkin bireylerin algılanan anne red düzeylerinin cinsiyete, baba hayatta olma durumuna göre anlamlı şekilde farklılaştığı; algılanan baba red düzeylerinin anne baba birliktelik durumuna göre anlamlı şekilde farklılaştığı; öz anlayışlarının yaşa, anne eğitim düzeyine, ilişki durumuna göre anlamlı şekilde farklılaştığı ve ilişkisel ihtiyaç doyumlarının cinsiyete, yaşa, ilişki durumuna göre anlamlı şekilde farklılaştığı tespit edilmiştir. 

Anahtar kelimeler: genç yetişkinlik, algılanan ebeveyn kabul reddi, ilişkisel ihtiyaçlar, öz anlayış

Abstract:
ABSTRACT
The aim of the study is to examine whether self-understanding and perceived parental rejection predict relational need satisfaction in young adults. The sample of the study consisted of 531 young adult individuals, 392 females and 139 males between the ages of 18-26. Data were collected through "Personal Information Form", "Adult Perceived Parental Acceptance-Rejection Scale-Short Form", "Self-Comprehension Scale" and "Relational Needs Satisfaction Scale". The data were analyzed using SPSS 26 package program. Descriptive statistics, Pearson product-moment correlation coefficient, multiple regression analysis, t test for independent groups, one-way analysis of variance (ANOVA) were used in the analysis. As a result of the analyses, it was found that there were moderate positive relationships between self-understanding and relational need satisfaction, moderate positive relationships between perceived maternal rejection and perceived paternal rejection, low negative relationships between perceived maternal rejection and self-understanding, low negative relationships between perceived maternal rejection and relational need satisfaction, low negative relationships between perceived paternal rejection and self-understanding scores, and moderate negative relationships between perceived paternal rejection and relational need satisfaction scores. According to the predictive analysis, it was found that perceived mother, perceived father rejection and self-understanding variables significantly predicted relational need satisfaction. It was found that the perceived maternal rejection levels of young adults differed significantly according to gender and father's being alive; perceived paternal rejection levels differed significantly according to parental relationship status; self-understanding differed significantly according to age, mother's education level and relationship status; and relational need satisfaction differed significantly according to age and relationship status.

Keywords: young adulthood, perceived parental acceptance rejection, relational needs, self-understanding