Madde bağımlılığı tedavisinde aile katılımı
Family participation in substance abuse treatment
Yazar: BAHADIR ÇELİKEL
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL AKYÜZ
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Madde bağımlılığı = Drug addiction

Özet:
Bağımlılık, kişiyi biyo-psiko-sosyal alanlar gibi birçok alanda etkileyen, bireyin bir maddeye olan kontrolünü kaybetmesiyle karakterize edilen ciddi bir sağlık sorunudur. 
Bağımlılık bireyin sosyal ortamından, aile yaşantısından kopasına ve eski düzeninden uzaklaşmasını beraberinde getirebilir. Toplumun bağımlı bireye karşı takındığı olumsuz tavır, dışlama ve bağımlı bireyden uzaklaşma ihtiyacı bağımlı bireyin tedavi motivasyonuna olumsuz yönde etki edebilmektedir. Bu olumsuz etki bazen aile tarafından da gelmektedir. Olumsuz etkinin kırılmasında ailenin tedavi sürecine katılımı önem arz etmektedir. Tedavi süreçleri, sadece bireyin kendisi değil, aynı zamanda ailenin de aktif bir rol oynaması gereken karmaşık süreçlerdir. Ancak aile katılımı kişinin kendisini yetersiz hissetmesine ve soyutlanmasına sebep olabilmektedir. Bu araştırma, madde bağımlısı bireylerin tedavi sürecine ailelerinin katılmasının, bağımlı bireyin tedaviye olan bakış açısı, motivasyonu ve iyileşme süreci üzerindeki etkilerini incelemeyi hedeflemektedir.
Araştırma, madde bağımlılığı tedavisi gören bireyler üzerinde yapılan bireysel görüşmelerle ilerletilmiştir. Söz konusu araştırmada nitel veri toplama yöntemi kullanılmış olup Sakarya Yeşilay Danışmanlık Merkezi'nden (YEDAM) destek alan danışanlarla gerçekleştirilmiştir. Araştırma 12 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. 6 katılımcı ailelerinin tedavi sürecine dahil olduğu diğer 6 katılımcı tedavi sürecine dahil olmayan danışanlardan seçilmiştir. Görüşmeler yarı yapılandırılmış soru formu ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, aile katılımı ile bağımlı bireyin algıları, motivasyonu ve tedavi sürecindeki değişiklikleri değerlendirmek için analiz edilmiştir.
Araştırmadan elde edilen bulgular ışığında, aile katılımının bağımlı bireyin tedaviye olan tutumu üzerinde olumlu etkiler yarattığını göstermektedir. Daha fazla aile katılımının, bağımlı bireyin iyileşme sürecinde daha yüksek motivasyon, düşük tedavi reddi oranları ve daha sürdürülebilir bir iyileşme süreciyle ilişkili olduğu gözlemlenmiştir.
Ailenin bağımlı bireyin tedavisinde olumlu yöndeki etkisi düşünüldüğünde aile katılımının artırılmasına yönelik tedavi stratejileri geliştirmek, ailelerin bağımlı bireyler ve bağımlılık kavramı hakkında daha fazla bilgi sahibi olmasını sağlamak sadece bağımlı bireyin değil tüm toplumun sağlığının iyi gitmesinde etkili olacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Addiction, a serious health problem characterized by a person's loss of control over a substance, can affect individuals in many areas, including bio-psycho-social areas. Addiction can lead to the individual's isolation from social environment, family life, and old order. The negative attitude, exclusion, and need to distance oneself from the addicted individual by the society can have a negative impact on the treatment motivation of the addicted individual. Sometimes this negative effect comes from the family. The participation of the family in the treatment process is important in breaking the negative effect. Treatment processes are complex processes that require the active participation of not only the individual himself, but also the family. However, family participation can lead to the individual feeling inadequate and isolated.
This research aims to examine the effects of the participation of the families of substance abusers in the treatment process on the addicted individual's perspective on treatment, motivation, and recovery process.
The research was carried out through individual interviews with individuals undergoing substance abuse treatment. The study used a qualitative data collection method and was conducted with consultants who received support from the Sakarya YEDAM (Green Crescent Counseling Center). The research was conducted with 12 participants. 6 participants were selected from clients whose families were involved in the treatment process and the other 6 participants were selected from clients who were not involved in the treatment process. Interviews were conducted with a semi-structured questionnaire. The data were analysed to evaluate the perceptions, motivation, and changes in the treatment process with family participation.
In the light of the findings of the research, it shows that family participation has a positive impact on the attitude of the addicted individual towards treatment. It has been observed that more family participation is associated with higher motivation, lower treatment refusal rates, and a more sustainable recovery process in the recovery process of the addicted individual.
Considering the positive effect of the family in the treatment of the addicted individual, it has been concluded that developing treatment strategies to increase family participation and providing families with more information about addicted individuals and the concept of addiction will be effective in the well-being of not only the addicted individual but also the whole society.