Total diz artroplastili bireylerde aktivite öz algısının Kinezyofobi ve fonksiyonel iyileşmeye etkisi
The effect of occupational self perception of patients with total knee arthroplasty on functional recovery process and Kinesophobia
Yazar: GÜLESER GÜNEY
Danışman: PROF. DR. ESRA AKI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Artroplasti = Arthroplasty ; Diz protezi = Knee prosthesis ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Fonksiyonel iyileşme = Recovery of function ; Günlük uğraşlar = Daily occupation ; Hareket korkusu = Kinesiophobia ; Uğraş tedavisi = Occupational therapy

Özet:
Bu çalışma total diz artroplastisi geçirmiş bireylerin aktiviteler hakkındaki algısının erken dönemde fonksiyonel iyileşme sürecine ve kinezyofobiye etkisi araştırmak için planlandı. Çalışmaya 45-80 yaşları arasında en az bir dizinden artroplasti geçirmiş 40 birey katıldı. Çalışmada pre-operatif dönemde, post operatif dönem üçüncü ve altıncı haftalarda birer kez olmak üzere toplamda üç kez değerlendirme uygulandı. Bireylerin aktivite algısını değerlendirmek için Aktivite Öz Değerlendirme Ölçeği (OSA), fonksiyonel sonuçları değerlendirmek için Diz İncinme ve Osteoartrit Sonuç Skoru (KOOS), kinezyofobiyi değerlendirmek için TAMPA Kinezyofobi Ölçeği ve problem yaşanan aktiviteleri değerlendirmek için Kanada Aktivite Performans Ölçümü (KAPÖ) kullanıldı. Kinezyofobisi olan ve olmayan bireylerin aktivite algı düzeyleri arasındaki farka Mann Whitney U testi ile bakıldı. Aktivite öz algısı kinezyofobisi olan ve olmayan iki grup için karşılaştırıldı. Kinezyofobisi olmayan bireylerin aktivite algı düzeylerinin istatistiksel açıdan daha  yüksek olduğu bulundu (p<0,05). Bireylerin aktivite öz algılarının fonksiyonel iyileşme üzerindeki etkisini belirlemek için, OSA testinin üç alt parametresine ait önem ve performans puanları için ayrı ayrı sınır değerler hesaplandı. Bireyler düşük ve yüksek algıya sahip olanlar olarak gruplandırıldı. Bireylerin OSA verileri ve KOOS testinin beş alt parametresi arasında tekrarlı ölçümlerde çift yönlü varyans analizi testi uygulandı. Aktivite algısının semptomlardaki değişimlere ve günlük yaşam aktivitelerindeki iyileşmeye pozitif etkisi bulunurken (p<0,05); bireylerin yaşam kalitesi, ağrı ve spor ve serbest zaman aktivitelerine etkisi olmadığı tespit edildi (p>0,05). Bireylerin aktivite yeterlilikleri hakkındaki öz algıları bireylerin kinezyofobi varlığını ve şiddetini etkilemektedir. Aktivite öz algısının geliştirilmesi kinezyofobiyi azaltabilir. Cerrahi öncesinde aktivite algısına yönelik konuların incelenmesi erken dönem sonuçları etkileyebilir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the early effects of the occupational self perception of patients who have had total knee arthroplasty on the functional recovery process and kinesophobia. 40 individuals aged between 45-80 who have undergone a knee operation in at least one knee participated in the study. A total of three evaluations were performed; once in the pre-operative period and once in the third and sixth weeks of post operative period. The Occupational Self-Assessment Scale (OSA) was used to evaluate the occupation perception, Knee Injury and Osteoarthritis Outcome Score (KOOS), was used to evaluate the functional results, TAMPA Kinesiophobia Scale was used to evaluate kinesiophobia and Canadian Occupational Performance Measure (COPM) was used to evaluate the occupations where a problem occured. The difference between occupational self assesment levels of individuals with and without kinesophobia was examined with Mann Whitney U test. The total score from the OSA test was compared for two groups with and without kinesiophobia. It was found that activity perception levels of the individuals without kinesophobia were statistically higher (p<0.05). Importance and performance scores of the three sub-parameters of the OSA test were calculated separately. The individuals were grouped as having low and high perception. Two-way ANOVA was used for repeated measurements between the five sub-parameters of the OSA and KOOS scores of the individuals within this group. While it was found that occupational self perception has a possitive effect on the changes in symptoms and the improvement in daily activities (p<0.05); it has no effect on the quality of life, pain and sport and leisure activities of the individuals (p>0.05). Occupational self assesment level of individuals activity competencies affect the presence and severity of kinesiophobia. Improving occupational self-perception may reduce kinesiophobia. Investigation of subjects' occupational self perception before surgery may affect early results.