Ebû Hafs Şihâbüddîn es-Sühreverdî'ye (v. 632/1234) göre mürşid-mürid ilişkisi
Guide-disciple relationship according to Abū Hafs Shihab al-Dīn al-Suhrawardī (d.632/1234)
Yazar: ERKAN KARACA
Danışman: PROF. DR. HÜLYA KÜÇÜK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tasavvuf Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion
Dizin: Müridlik = Discipleship ; Mürşid = Mentor ; Seyr u süluk = Seyr u süluk ; Tasavvuf = Mystic

Özet:
Seyr u sülûk manevî arınma amacıyla tasavvuf yoluna girmiş kişilerin Hakk'a ulaşmalarını sağlayacak ahlâkî, manevî eğitim sürecidir. Hedef Allah'ın rızâsına ulaşmak, yaratanın huzuruna kalb-i selîm ile varmaktır.
Tasavvufî terbiye ile manevî yolculuğa niyet eden kişinin amacından uzaklaşmadan hedefe varması için bu yolculuğun sağlam esaslarından ve yolculuğu kılavuzlayacak olan mürşid-i kâmilin tecrübelerinden istifade etmesi gerekmektedir. Kâmil bir mürşidin rehberliğinde başlanan seyr u sülûk, kötülüklerden uzaklaşarak Hakk'a yönelmeyi sağlar. Mürid, mürşidine tam bir teslimiyetle bağlandıktan sonra sülûk sürecinde terakkî etmeye başlar. Elbette seyr u sülûk sürecinin belli başlı ilke ve edepleri bulunmaktadır. Bu ilke ve edeplerin önemli bir kısmını da mürşid-mürid arasındaki görev ve edepler oluşturmaktadır.
Tasavvuf ilminin doğuşundan sonra bilhassa tarikat döneminde mürşid-mürid arasındaki âdâb kuralları ve manevî eğitim usûlleri temel ilkelere bağlanmış, bu sayede mürşid-i kâmillerin rehberliği ile ahlâk medeniyetinin teşekkülü noktasında kâmil insan merkezli bir irşat ve eğitim süreci ön plana çıkmıştır. Tasavvuf ilminin öncelediği nefs terbiyesi-kalp tezkiyesi ile bireysel ve sosyal alanda ruhen sağlıklı bireylerin ve ahlâk ilkelerine bağlı toplumların inşâsında zikrettiğimiz irşat ve eğitim sürecinin inkâr edilmez katkıları olmuştur.
Çalışmamızda tasavvuf ilminin ve tarikat yolunun büyüklerinden sayılan Ebû Hafs Şihâbüddîn Sühreverdî'nin usûl ve eserlerinden istifade ederek "mürşid-mürid ilişkisini" değerlendireceğiz.

Anahtar Kavramlar: Tasavvuf, Şihâbüddîn Sühreverdî, Mürşid, Mürid, Seyr u Sülûk, Mürşid Mürid İlişkisi.

Abstract:
Wayfaring (sayr u sulûk) is the process of moral and spiritual education that will enable people who have entered the path of sufism for spiritual purification to reach Allah. The goal is to attain the pleasure of Allah and to reach the presence of the creator with a sound heart.
In order for the person who intends to embark on a spiritual journey with sufi discipline to reach the goal without straying away from his/her purpose, he/she should benefit from the solid principles of this wayfaring and the experiences of the murshid-i kâmils (completed/perfect guides) who will guide the journey. Wayfaring (sayr u sulûk), which begins under the guidance of a qualified murshid, enables one to turn away from evil and turn towards Allah. Once the disciple is fully surrendered to his/her murshid, he/she begins to progress in the process of al-sulûk. Of course, the process of wayfaring (sayr u sulûk) has certain principles and manners. An important part of these principles and manners are the duties and manners between the murshid and the disciple.
After the birth of Sufism, especially during the tariqa period, the rules of etiquette between the murshid and the disciple and the methods of spiritual education were tied to basic principles, and thus, a perfect human-centered guidance and education process came to the fore at the point of the formation of an ethical civilization with the guidance of murshid-i kâmils. The nafs taming-heart cleansing prioritized by the science of Sufism has undeniably contributed to the construction of spiritually healthy individuals and societies adhering to the principles of morality in the individual and social spheres.
In our study, we will evaluate the "murshid-disciple relationship" by utilizing the methods and works of Abū Hafs Shihāb al-Dīn Suhrawardī, who is considered one of the greats of Sufism and the path of tariqa.

Key Words: Sufism, Shihāb al-Dīn Suhrawardī, Murshid, Murid, Wayfaring, Wayfarer, Sayr u Sulūk, Murshid-Murid Relationship.