İlkokul üçüncü sınıf hayat bilgisi dersinde yaratıcı drama yönteminin kullanılmasının öğrencilerin kavram öğrenme başarılarına, akademik başarılarına ve öğrenmenin kalıcılığına etkisi
The effect of using creative drama method in the third grade life sciences course on learners' concept learning achievement, academic achievement and retention of learning
Yazar: HALE ÇOKÇALIŞKAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZKAN ÇELİK
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hayat bilgisi = Life science ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Yaratıcı drama = Creative drama ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu araştırmada yaratıcı drama yönteminin Hayat Bilgisi dersinde kullanılmasının, dersin belirlenen kavramlarını öğrenme başarısına, akademik başarıya ve kalıcılığa etkisi incelenmiştir. Araştırma karma yöntem desenlerinden yakınsayan paralel desen kullanılarak modellenmiştir. Araştırma nicel boyutta ön test – son test – kalıcılık testi kontrol gruplu yarı deneysel desen ile nitel boyutta ise durum çalışması ile tasarlanmıştır. 2021 – 2022 eğitim –öğretim yılı güz döneminde gerçekleştirilen araştırmanın örneklemini Manisa ili Turgutlu ilçesinde bulunan bir devlet okulunda öğrenim görmekte olan ilkokul 3. sınıf öğrencileri ve deney grubunun sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın nitel verileri için deney grubu öğrencilerinden basit seçkisiz örnekleme yöntemi kullanılarak seçilen öğrencilerle görüşmeler yapılmıştır. Veri toplama sürecinde yakınsayan paralel desene uygun olarak nicel ve nitel verileri toplamak için nicel ve nitel veri araçları eş zamanlı olarak uygulanmıştır. Nicel veri toplama aracı olarak öğrencilerin bazı demografik özelliklerini belirlemek amacıyla Kişisel Bilgi Formu, kavram öğrenme başarılarını belirlemek için Kavram Öğrenme Başarı Testi, akademik başarılarını belirlemek için Akademik Başarı Testi, kullanılmıştır. Nitel veri toplama aracı olarak ise belirlenen kavramlara yönelik öğrencilerin bilişsel yapılarını ortaya koymak için Kelime İlişkilendirme Testi ve deney grubu öğrencilerinin ve deney grubu sınıf öğretmeninin sürece yönelik görüşlerini belirlemek için Öğrenci Görüşme Formu ve Öğretmen Görüşme Formu kullanılmıştır. Kavram Öğrenme Başarı Testi ve Akademik Başarı Testi ön test, son test ve kalıcılık testi olarak; Kelime İlişkilendirme Testi ise ön test – son test olarak kullanılmıştır. Görüşme formları ise süreç sonunda kullanılmıştır. Araştırmada nicel veri analizinde bir istatistik programından yararlanılarak betimleyici analizlerden aritmetik ortalama, standart sapma, yüzde, frekans; deney ve kontrol gruplarına ilişkin analizlerde bağımsız gruplar t-testi ve bağımlı gruplar t-testi kullanılmıştır. Görüşmeler neticesinde elde edilen nitel verilerin analizinde ise içerik analizinden yararlanılmıştır. Kelime İlişkilendirme Testinin analizinde öncelikle frekans tablosu oluşturulmuş daha sonra kesme noktalarına göre kavram ağları hazırlanmıştır. Araştırma sonucunda ilkokul 3. sınıf öğrencilerinde yaratıcı drama yöntemiyle Hayat Bilgisi dersinin işlenmesinin öğrencilerin kavram öğrenme başarıları ve kalıcılık üzerinde olumlu yönde değişmeler meydana getirdiği tespit edilmiştir. Akademik başarı açısından grupların ortalama puanlarında artış gözlenmiştir ve bu artış deney grubunun lehinedir. Ancak gruplar arasındaki bu ortalama artışı anlamlı bir farklılık ifade etmemektedir. Kelime İlişkilendirme Testlerinden elde edilen sonuçlara göre belirlenen kavramlara yönelik deney grubu öğrencilerinin bilişsel yapılarında işlenen konuyla ilgililiği ve nicelik artışı olduğu görülmüştür. Yaratıcı drama yönteminin kavram farkındalığı sağladığı, kalıcı öğrenmeyi ve daha iyi anlamayı sağladığı, derste eğlenerek öğrendikleri görüşmeler aracılığıyla tespit edilmiştir.

Anahtar kelimeler: Hayat Bilgisi, yaratıcı drama, kavram öğretimi, ilkokul

Abstract:
In this study, it was examined the effect of using the creative drama method in the Life Science course on the success of learning the determined concepts, academic achievement, and retention of learning. The research was conducted using converging parallel design which is one of the mixed method designs. The research was designed with a quasi-experimental design with a control group of pre-test - post-test - retention test in the quantitative dimension, and a case study in the qualitative dimension. The research was carried out in the fall semester of the 2021-2022 academic year. The sample of the research consists of primary school 3rd grade students studying in a public school in Turgutlu district of Manisa province and the primary school teacher of the experimental group. For the qualitative data of the research, interviews were conducted with the students selected from the experimental group using the simple random sampling method. In the data collection process, quantitative and qualitative data tools were applied concurrently to collect quantitative and qualitative data in accordance with the convergent parallel design. As quantitative data collection tools, Personal Information Form to determine some demographic characteristics of students, Concept Learning Achievement Test to determine concept learning success, Academic Achievement Test to determine academic success, Word Association Test to reveal students' cognitive structures towards the determined concepts, were benefitted. Regarding the qualitative data collection instrument, the Student Interview Form and the Teacher Interview Form were used to determine the opinions of the experimental group students and the experimental group primary school teacher about the process. Concept Learning Achievement Test and Academic Achievement Test were used as pre-test, post-test and retention test, while Word Association Test was used as pre-test and post-test. Interview forms were used at the end of the process. In the study, mean, standard deviation, percentage and frequency from descriptive analyzes were used by using a statistical program in quantitative data analysis. Independent samples t-test and dependent samples t-test were used in the analysis of experimental and control groups. Content analysis was used for interviews in the analysis of qualitative data. In the analysis of the Word Association Test, firstly, the frequency table was created and then concept networks were prepared according to the cut-off points. As a result of the research, it was determined that the implementation of the Life Science course through the method of creative drama in 3rd grade primary school students resulted in positive changes in students' concept le success in concept learning and retention. There was an increase in the mean scores of the groups in terms of academic achievement, and this increase was in favor of the experimental group. However, this mean increase between the groups does not indicate a significant difference. According to the results obtained from the Word Association Tests, it was observed that the cognitive structures of the experimental group students for the concepts determined were related to the subject and increased in quantity. It has been determined through the interviews that the creative drama method provides concept awareness, retention of learning and better understanding, and that they have learned by having fun in the course.

Keywords: Life Science, creative drama, concept teaching, primary school