Diyalektik davranış terapisi grup beceri eğitimlerinin öfke kontrol problemi olan ergenlerde kullanımı
The use of dialectic behavior therapy group skills training with adolescents who have anger management issues
Yazar: DUYGU AYDİL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULKADİR HAKTANIR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Beceri = Skill ; Beceri eğitimi = Skill training ; Diyalektik davranış terapisi = Dialectical behavioral threaphy ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Ergenlik = Puberty ; Öfke = Anger ; Öfke kontrolü = Anger control

Özet:
Bu araştırma, Diyalektik Davranış Terapisi grup beceri eğitimlerinin öfke kontrol problemi olan ergenlerde etkili olup olmadığını sınamak için gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla Konya ili merkezindeki bir lisenin 9, 10 ve 11. sınıf öğrencilerinden 312 kişiye Spielberg ve diğerleri (1983) tarafından geliştirilen Özer (1994) tarafından Türkçe' ye uyarlanan Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarz ölçekleri uygulanmıştır. Sürekli Öfke Ölçeğinden belirlenen puandan yüksek puan, Öfke İfade Tarz Ölçeğinin öfke kontrol alt ölçeğinden belirlenen puandan düşük puan alan öğrenciler tespit edilmiştir. Bu öğrenciler gönüllülükleri esas alınarak araştırma grubuna dahil edilmişlerdir. 9 ve 10. sınıflardan oluşan toplam 10 öğrenciye, her hafta bir okul ders saati olmak üzere sekiz hafta süren Diyalektik Davranış Terapisi grup beceri eğitimi uygulanmıştır. 11. sınıflardan oluşan 11 kişi ise kontrol grubunu oluşturmuştur. Kontrol grubuna herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Grup beceri eğitimi; farkındalık, duygu düzenleme ve sıkıntıya dayanma modüllerinden seçilen becerilerle hazırlanmıştır. Zaman kısıtlılığı dolayısıyla kişilerarası ilişkiler modülü programa dahil edilmemiştir. Uygulama başlamadan önce, her oturumdan sonra ve uygulama bittikten hemen sonra, deney ve kontrol grubu öğrencilerine Sürekli Öfke (SL-ÖFKE) ve Öfke İfade Tarz Ölçeği (ÖFKE-TARZ), Duygu Düzenleme Güçlükleri Ölçeği (DDGÖ) ve Sıkıntıya Dayanma Ölçeği (SDÖ) uygulanmıştır. Elde edilen veriler Wilcoxon ve Man Whitney U testleri ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular incelendiğinde, deney grubuna katılan öğrencilerin SL-ÖFKE ve DDGÖ' den aldıkları puanlarının anlamlı şekilde düştüğü gözlenirken ÖFKE-TARZ ve SDÖ' den aldıkları puanlarda anlamlı bir değişim görülmemiştir. Kontrol grubu verileriyle karşılaştırıldığında ise iki grubun ön test ve son test puanlarının arasında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Bulgular sınırlılıklarıyla beraber değerlendirildiğinde, sekiz haftalık süre ve içerik olarak kısaltılmış Diyalektik Davranış Terapisi grup beceri eğitimi katılımcıların öfke puanlarını ve duygu düzenleme güçlükleri puanlarını azaltmaya yardımcı olsa da tek başına yeterli değildir. Sonuçlar değerlendirilirken çalışmanın sınırlılıkları da göz önünde bulundurulmalıdır. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar umut verici olmakla birlikte okullarda ergenlerle yapılacak Diyalektik Davranış Terapisi grup beceri eğitimi çalışmaları için fikir vermektedir.

Abstract:
This research was conducted to examine the effectiveness of dialectical behavioral therapy group skill training with adolescents who have anger management issues. For that purpose, Trait Anger and Anger Expression Scales which was developed by Spielberg (1983) and adapted to Turkish by Özer (1994) were applied to 312 students from 9th, 10th and 11th grades of a high school in the province of Konya. Students who scored higher than the determined threshold of trait anger scale and lower points than the determined threshold of anger expression style scale were identified. Voluntary students were added to research groups. Dialectical Behavior Therapy group skill training was applied to a total of 10 students from the 9th and 10th grades, one school hour each week, which lasted for 8 weeks. 11 students from 11th grade formed the control group. No intervention was made in the control group. Group skill training was prepared with skills selected from mindfulness, emotion regulation, and distress tolerance modules. Due to time constraints, the interpersonal relations module was not included in the program. Before the application, after each session and immediately after the application, the students in the experimental and control groups were administered the Trait Anger (T-ANGER) and Anger Expression Scale (ANGER-EX), the Difficulties in Emotion Regulation Scale (DERS), and the Distress Tolerance Scale (DTS) has been applied. Obtained data were analyzed with Wilcoxon and Man Whitney U tests. When the findings were examined after the research, it was observed that the scores of the students participating in the experimental group decreased significantly in SL-ANGER and ERDS, while there was no significant change in the scores they got from ANGER-EX and DTS. When compared with the control group data, no significant difference was found between two groups for the pre-test and post-test scores. When the findings are evaluated together with their limitations, although Dialectical Behavioral Therapy group skill training helps to reduce the anger scores and emotion regulation difficulties scores of the participants, it is not sufficient on its own. The limitations of the study should also be considered when evaluating the results. Nonetheless the results obtained from this study are promising, they provide an idea for Dialectical Behavioral Therapy group skill training studies to be carried out with adolescents in schools.