Hayek, Buchanan ve North: Üç nobel ekonomi ödülü sahibinin kurallar ve kurumlar üzerine düşünceleri: Analiz ve değerlendirmeler
Hayek, Buchanan and North: İdeas of the three nobel prize winners about rules and institutions: Analysis and reviews
Yazar: MERVE YOLAL
Danışman: PROF. DR. COŞKUNCAN AKTAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ekonomi = Economics ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Maliye = Finance
Dizin: Buchanan, James = Buchanan, James ; Ekonomi = Economy ; Ekonomik analiz = Economic analysis ; Ekonomik değerlendirme = Economic evaluation ; Ekonomistler = Economists ; Hayek, Friedrich = Hayek, Friedrich ; Kurallar = Rules ; Nobel Ekonomi Ödülü = Nobel Economy Prize ; North, Douglass Cecil = North, Douglass Cecil ; Sosyal düzen = Social system

Özet:
Sosyal bilimler alanında önemli bir yere sahip olan kurallar ve kurumlar gerek sosyal düzenin sağlanabilmesi ve idame ettirilebilmesi gerekse güç ve yetkinin sınırlandırılması açısından önemli fonksiyonlara sahiptir. Kurallar ve kurumlar bir toplumun kültürünü yansıtarak bireylere toplumsal ilişkilerinde yol gösterici ve düzenleyici olmakta, bireylerin özgürlük alanlarını belirleyerek keyfi davranışlara karşı korumakta ve böylece toplumda huzur ortamının oluşmasını sağlamaktadır. Başka bir deyişle, kurallar ve kurumlar toplumların adil kurallar çerçevesinde düzen ve huzur içinde var olmalarını sağlayan  yapıtaşı olma görevini üstlenmektedir. Dolayısıyla, toplumlar için bu denli önem arz eden kurallar ve kurumlar konusunda da çeşitli iktisatçılar tarafından sayısız çalışmalar yapılarak katkılarda bulunulmuştur. 
Bu çalışmada kurallar ve kurumların sahip olduğu özellikleri nedeniyle meydana getireceği etkileri farklı açılardan değerlendiren ve bu konu hakkındaki görüşleri Nobel Ödülü ile taçlandırılmış olan Friedrich A. von Hayek, James M. Buchanan ve Douglass C. North'un düşüncelerine yer verilerek kurallar ve kurumların önemi vurgulanmaya çalışılacaktır.   


Anahtar Kelimeler: Kurallar, Kurumlar, F. A. von Hayek, J. M. Buchanan, D. C. North.

Abstract:
Rules and institutions which have an important place in the field of social sciences have important functions in order for social order to be formed and to continue, and have important functions in terms of limiting power and authority. Rules and institutions reflect the cultures of a society, lead and regulate individuals in their social relations, and determine the areas of freedom of individuals and protect them from arbitrary behavior. Thus ensuring a peaceful environment in society. In other words, the rules and institutions undertake the duty of being building stone which ensures that societies exist in order and peace within the framework of fair rules. Therefore, a number of studies have been made by various economists about the rules and institutions that are so important for societies.
This work have included Friedrich A. von Hayek, James M. Buchanan, and Douglass C. North, who evaluate the effects of the rules and institutions on different aspects, and their views on this issue are prized with Nobel Prize, and the importance of the rules and institutions will be emphasized.


Keywords: Rules, Institutions, F. A. von Hayek, J. M. Buchanan, D. C. North.