Klasik fıkıh doktrininde ikrah ve öldürmede ikrahın sonuçları
Compulsion in the doctrine of classical Islamic law and the result of compulsion in murdering
Yazar: SADİ İÇLİ
Danışman: Y.DOÇ.DR. ŞÜKRÜ SELİM HAS
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Cinayet = Homicide ; İslam Hukuku = Islamic Law

Özet:
Bu çalısmayla, fıkhî terminolojide bir kimseyi tehdit ederek rızası olmaksızın bir isislemek üzere haksız yere zorlamak anlamına gelen ikrahın, klasik fıkıh doktrinindeusûl ve pratikte nasıl degerlendirildigini ortaya koymayı amaçladık. Arastırmamızda ilkve son dönem dahil, usûl-ü fıkıh ve furû-u fıkıh kitaplarına basvurularak kaynaktaraması yapılmıs, elde edilen bilgiler mezheplerin kendi sistematigi ve bütünlügüiçerisinde degerlendirmistir.Çalısmamızı üç bölüm çerçevesinde gerçeklestirdik. Birinci bölümde ikrahın tanımı,kısımları ve gerçeklesme sartları üzerinde duruldu. kinci bölümde ise ikrahın cezasorumluluguna etkisi ve bu baglamda öldürmeye ikrah konusu incelendi. Buna göre, birkimseyi öldürmeye zorlanan kisiden kısas cezasının düsüp düsmeyecegi tartısıldı. Sonbölümde ise ikrahın sözlü ve fiili tasarruflar ile inanç ve ibadet alanındaki etkisiüzerinde duruldu.krahın varlıgı durumunda kisinin hür irade ve rızasından bahsedilemeyecegi için,ikraha maruz kalan kisinin tasarruflarına iliskin hükümlerin degismesi de tabii birdurumdur. Buna göre, tehdit ile zorlananın haram olan bir seyi yemek veya bir sözüsöylemek gibi bir kısım fiilleri yapmasına izin verilirken; öldürme ve yaralama gibi birkısım fiilleri yapmasına izin verilmez.Haksız yere ikrah, insanın kutsal degerlerinden kabul edebilecegimiz "özgür irade" yezarar verdigi için hattı zatında ikrahta bulunan açısından çok çirkin bir yol, hürriyetetecavüz ve kisiye zulümdür.

Abstract:
In this study, we tried to analyse how the compulsion, which, in the terminology ofcanon law, means forcing somebody unjustly to something that he may not want to do,is assessed by the aspect of its effects to the procedure and managements in the classicalcanon law doctrine. In our research, resources search has been done referring to thebooks on canon law prosedure and on furuu canon law including the books of the firstand last periods; and the information gathered has been assessed in the own systematicand integrity of the sects.Our study consists of three parts. In the first part definition and ocurance circumstancesof compulsion has been discussed. In the second section the effect of compulsion forvindictive responsibility and in this context compulsion to murdering has been assessed.With reference to this, it has been discussed that whether a compelled person will bepunished with talion punishment. In the last part the effects of compulsion on belief andworship has been emphasized.As the own free will or the own assent of the person connot be mentioned in a situationof compulsion, the altering of the judgements concerning the behaviour of the personwho is exposed to compulsion is the natural case. With reference to this, a person whois forced to commit certain acts that are forbidden by religionis allowed to commit thiskind of acts on the basis of obligation. On the other hand person who is forced tomurder or wound somebody unjustly is certainly not allowed to commit this act.As compulsion hurts the ?free will?, which we can consider as one of the sacred valuesof the person, it is essentially a very indecent way, violation of freedom and cruelty tothe person.