Malatya yöresinde aşılı-aşısız olarak yetiştirilen banazı karası üzümünün bazı fenolojik, kalite ve fitokimyasal özellikleri
Some phenological, quality and phytochemical charecteristics in banazi karasi grape cultivar as ungraft-graft grown in Malatya region
Yazar: HATİCE ŞAHİNER ÖYLEK
Danışman: YRD. DOÇ. ATİLLA ÇAKIR
Bingöl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki fenolikleri = Plant phenolics ; Kuru üzüm = Raisin

Özet:
Bu araştırma, Malatya Yeşilyurt ilçesi Konak beldesindeki çiftçi bağında, Banazı Karası üzüm çeşidinde yürütülmüştür. Çalışmada, Banazı Karası üzümü yetiştiriciliğinde kullanılan aşısız (çelikle) ve 41B, 99R, 1103P, 110R anaçlarıyla yapılan üretimin fenolojik gelişmeye, meyve kalitesine ve bazı fitokimyasallara etkisi incelenmiştir. Aşısız omcalarda 5 yaşında (genç) ve 40 yaş (yaşlı) üstü omcalar kullanılmıştır.

Anaçlara aşılı ve aşısız (anaçsız) olarak üretilen Banazı Karası üzümünde salkım ağırlığı 169,97g ile 440,76g, tane boyu 17,17 mm ile 21,05 mm arasında, tane ağırlığı 2,36g-3,64g, pH değeri 4,03-4,56, SÇKM %27,00-22,50, olgunluk indisi 48,91-68,97, kuruma randımanı 29,33-32,70, titrasyon asitliği ise %0,36-%0,47 arasında değişmiştir. Fenolik bileşiklerden gallik asit 4,10-14,43 mg/kg, kateşin 146,87-306,87 mg/kg, rutin 38,96-78,15 mg/kg, naringin 22,54-50,97 mg/kg, phloridzin 40,03-107,72 mg/kg ve quercetin 0,47-1,67 mg/kg arasında belirlenmiştir. Toplam fenolik madde anaçlar arasında 7,51-21,66 mg gallk asit/g olarak, toplam antioksidan kapasite 0,19-0,22 mg trolox eşdeğeri/g olarak belirlenmiştir. Fruktoz içeriği 1795,59-1566,08 mg/10g, glikoz içeriği ise 1893,51-1604,14 mg/10g aralığında değişmiştir. Organik asitlerden tartarik asit 1,47 ile 1,09 mg/g, malik asit ise 1,16 ile 0,65 mg/g arasında değişmiştir.

Anaçların pomolojik analizler ve meyve kalitesi değerleri üzerine etkisi istatistiki olarak önemli bulunmuştur. Aşısız anaçlar salkım ve tane boy-ağırlık, olgunluk indisi ve kuruma randımanı bakımından aşılı anaçların gerisinde kalmıştır. 40 yaş üzerindeki yerli omca bazı fenolik bileşikler bakımından diğer anaçlara göre daha yüksek değer almıştır. Fruktoz ve glikoz içeriği bakımından anaçlar arasında istatistiki olarak bir fark tespit edilmezken, tartarik asit ve malik asit bakımından anaçlar arasında istatistiki olarak fark tespit edilmiştir.

Abstract:
This research has been conducted on Banazı Black Grapes in the location of Turkish territory, Malatya city, Yeşilyurt district, Konak area. The Banazı Black Grape is a local type well adapted to the regions of Akçadağ and Yeşilyurt. It can be dried with seeds, protecting its bunch form without the necessity of any external operations. In this study, the effect of different rootstocks (such as ungraft (cutting graft), 41B, 99R, 1103P, 110R) on phenological improvement, fruit quality and phytochemicals are investigated in the production process of Banazı Black Grape. Pomological analyses have been conducted only on fresh fruits, whilst chemical analyses have been conducted on dried fruits. Five year old (young) and more than fourty year old (old) stocks were used in ungraft stock samples. 

The resulting values of bunch weight 169.97g-440.76g, grain height 17.17 mm-21.05 mm, grain weight 2.36g-3.64g, pH value 4.03-4.56, brix %27.00-22.50, maturity index 48.91-68.97, drying efficiency 29.33-32.70, titratable acidity %0.36-%0.47 were obtained in the types of Banazı Black Grapes grafted to the rootstocks or ungrafts (without rootstock). The results of phenological compounds such as gallic acid 4.10-14.43 mg/kg, catechin 146.87-306.87 mg/kg, rutin 38.96-78.15 mg/kg, naringin 22.54-50.97 mg/kg, phloridzin 40.03-107.72 mg/kg, and quercetin 0.47-1.67 mg/kg were obtained. Within the rootstocks, total phenological substance were determined as 7.51-21.66 mg gallic acid/g, and total antioxidant capacity 0.19-0.22 mg trolox equivalent /g. Fructose content was changed between 1795.59-1566.08 mg/10g; and Glucose content 1893.51-1604.14 mg/10g. Organic acid values vary between 1.47 and 1.09 mg/g for tartaric acid; 1.16 and 0.65 mg/g for malic acid. 

The effect of rootstocks on pomological analyses and fruit quality values were found to be statistically important results. Ungraft rootstocks fall behind grafted ones in terms of bunch and grain weight-height, maturity index and drying efficiency. The local stocks older than 40 years have higher order values than other rootstocks in terms of some phenological compounds. In between the rootstocks, no statistical differences were observed in the levels of fructose and glucose content, on the other hand, statistical differences were observed in terms of tartaric acid and malic acid.