Üniversite öğrencilerinin kimlik stilleri ve kişilerarası ilişkilerinin incelenmesi
An investigation of identity styles and interpersonal relationships in university students
Yazar: MERVE SAYIKOĞLU UÇAR
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÜVEN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kimlik = Identity ; Kimlik gelişimi = Identity development ; Kişiler arası ilişkiler = Interpersonal relations ; Ölçekler = Scales ; Öz kimlik = Self-identity ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışma üniversite öğrencilerinin kimlik stilleri (bilgi yönelimli, norm yönelimli, kaçınma yönelimli ve bağlanım) ve kişilerarası ilişki boyutları (onay bağımlılığı, empati, başkalarına güven ve duygu farkındalığı) arasındaki ilişkiyi incelemiştir. Ayrıca çalışmada kimlik stilleri ve kişilerarası ilişki boyutlarının çeşitli demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığına bakılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2019-2020 eğitim-öğretim döneminde Düzce Üniversitesi'nde öğrenim görmekte olan 380'i kadın 383'ü erkek toplam 763 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında Kimlik Stilleri Envanteri, Kişilerarası İlişki Boyutları Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Analizler için SPSS 25.0 paket programından yararlanılmıştır. Araştırma sonucuna göre bilgi yönelimli kimlik stili, norm yönelimli kimlik stili ve bağlanımın olumlu kişilerarası ilişki boyutlarıyla pozitif olarak ilişkili olduğu görülmüştür. Kaçınma yönelimli kimlik stilinin ise olumlu kişilerarası ilişki boyutlarıyla negatif ilişkiye sahip olduğu görülmüştür. Cinsiyete göre kaçınma yönelimli kimlik stili, bağlanım, empati ve duygu farkındalığı puanları anlamlı düzeyde farklılaşmıştır. Sınıf düzeylerine göre istatiksel olarak anlamlı düzeyde bir farklılık görülmemektedir. Üniversite öğrencilerinin barınılan yer (aile ile ya da aileden ayrı yaşama) durumuna göre norm yönelimli kimlik stili ve bağlanım puanlarında istatiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. Üniversite öğrencilerinin romantik ilişki durumuna göre kaçınma yönelimli kimlik stili ve başkalarına güven puanları arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. Üniversite öğrencilerinin daha önce bir romantik ilişki deneyimlemelerine göre norm yönelimli kimlik stili, empati ve onay bağımlılık puanlarında istatiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. Aşamalı regresyon analizi sonuçlarına göre bağlanım ve norm yönelimli kimlik stili, onay bağımlılığı puanlarını anlamlı düzeyde yordamıştır. Bilgi yönelimli kimlik stili ve bağlanım alt boyutları, empati puanlarını anlamlı düzeyde yordamıştır. Bağlanım, başkalarına güven puanlarını anlamlı düzeyde yordamıştır. Bilgi yönelimli, kaçınma yönelimli ve norm yönelimli kimlik stili ve bağlanım duygu farkındalığı puanlarını anlamlı düzeyde yordamıştır. Araştırmanın sonucunda özellikle bağlanımın kişilerarası ilişki boyutlarında önemli bir faktör olduğu görülmüştür. Bu bulgular kimlik stillerinin kişilerarası ilişki boyutlarıyla olan ilişkisini göstermektedir.

Abstract:
This study examined the relationships between identity styles (information-oriented, normative, diffuse-avoidant style, and commitment) and interpersonal relationship dimensions (approval addiction, empathy, trusting others, and emotional awareness) in university students.  In addition, the study aimed to investigate whether identity styles and interpersonal relationship dimensions differed based on various demographic variables. The study group of this study consists of 763 university students, 380 females and 383 males, attending at Düzce University in the 2019-2020 academic year. "Personal Information Form", "Identity Styles Inventory" and "Scale of Dimensions of Interpersonal Relationships" were used to collect the data. The data were analyzed using SPSS 25.0 program.  The results showed that information-oriented style, normative style and commitment were positively related to positive interpersonal relationship dimensions. Diffuse-avoidant style was negatively related to positive interpersonal relationship dimensions. The results of the t-test revealed that there were significant differences in the scores of diffuse-avoidant style, commitment, empathy and emotional awareness based on gender. There was no significant difference based on the class level. There were significant differences in the scores of normative style and commitment based on accommodation (family or separate living with the family). The results showed that there were significant differences in the scores of diffuse-avoidant style and trusting others based on participants' romantic relationship status. There were significant differences in the scores of normative style, empathy, and trusting others based on participants' previous experience of a romantic relationship. The results of the regression analysis showed that the normative style and commitment significantly predicted approval addiction. Information-oriented style and commitment significantly predicted empathy scores. Commitment significantly predicted trusting others scores. Information-oriented style, diffuse-avoidant style, normative style, and commitment significantly predicted emotional awareness scores. According to the findings of this study, commitment is an important factor in interpersonal relationship dimensions. These findings show the relationships between identity styles and interpersonal relationship dimensions.