Sayısal yetenek farklılaşmasının cinsiyete göre incelenmesi: Bir değişen madde fonksiyonu(DMF) çalışması
Investigation of quantitative ability difference based on gender: A differential item functioning(DIF) study
Yazar: YASEMİN YARDIM PALAMUTLU
Danışman: PROF. DR. TUNCAY ÖĞRETMEN
Ege Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Cinsiyet = Gender ; Cinsiyet farkları = Gender differences ; Değişen madde fonksiyonu = Differential item function ; Rasch modeli = Rasch model ; Sayısal yetenekler = Digital capabilities ; Testler = Tests ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu tez çalışmasında, Sayısal Yetenekteki farklılaşma cinsiyete göre incelenmiştir. Bunun için önce her bir alt testi 10'ar maddeden oluşan toplam 40 maddelik bir test oluşturuldu. Bu test yaklaşık olarak 400 kişilik 2017-2018 eğitim öğretim yılında 11. sınıfta okuyan öğrencilerden oluşan örnekleme uygulandı. Bu uygulama sonrasında madde güçlükleri ve ayırdedicilikleri hesaplanarak madde seçimi yapıldı. Güvenirlik ve geçerlilik çalışmaları yapılarak, ölçmek istediğimiz yapıları (Aritmetik Akıl Yürütme, Eşitlik Kurma, Geometri ve Görsel-Uzamsal Yetenek) en iyi ölçen 5'er madde seçilip, teste son şekli verildi. Teste son şekli verildikten sonra 20 maddeden oluşan sayısal yetenek testi 2018-2019 eğitim öğretim yılında Bornova Anadolu Lisesi, Cihat Kora Anadolu Lisesi, 15 Temmuz Şehitler Anadolu Lisesi, Atatürk Lisesi, Karşıyaka Lisesi, Atakent Anadolu Lisesi okullarının 11. Sınıfında okuyan 1382 öğrenciye uygulandı. Analizler gerekli elemeler yapıldıktan sonra 1036 kişilik örneklem büyüklüğü için gerçekleştirildi.
Sayısal yetenekte cinsiyete göre farklılık gösteren maddeler tespit edildi. Değişen Madde Fonksiyonu(DMF) içeren maddelerde, bu sonuçlara göre erkek öğrencilerin lehine DMF içeren, eşitlik kurma-sayısal akıl yürütme alanında iki soru olduğu, kız öğrencilerin lehine DMF içeren geometri ve görsel uzamsal yetenek alanında üç madde olduğu bulunmuştur. 
Ayrıca oluşturulan SYT'nin Rasch modeli ile uyumu test edilerek raporlandı. SYT maddelerinden bir tanesi hariç diğer maddelerin modele iyi uyum sağladığı, data-model, kişi-model ve test-model uyumunun iyi olduğu, yerel bağımsızlık ve tek boyutluluk varsayımlarını karşıladığı görüldü.
Anahtar kelimeler: Sayısal Yetenek Testi, Rasch Model,Değişen Madde Fonksiyonu(DMF)

Abstract:
At this thesis study, the differentiation in quantitative ability between sexes is studied. For this, first of all, a test is formed that is totally 40 items each of which has sub-tests composed of 10 items. The test was applied to 400 sample students that were 11th class in 2017-2018 educational year. After the applicationitem selection was made by accounting item difficulties and item discrimination  parameters. Studies for reliability and validity were made, 5 items from each that best measure the subject structures(arithmetical reasoning, forming equality, geometry, visual-spatial ability) were chosen and the final form of the test was decided. After that the test was applied to 1382 students who attend 11th class in 2018-2019 at Bornova Anadolu, Cihat Kora Anadolu, 15 Temmuz Şehitler Anadolu, Atatürk Lisesi, Karşıyaka Lisesi and Atakent Anadolu high schools. After making necessary eliminations, series of analysis were made for a sample of 1036 students.
Items which differ according to sexes are confirmed. It has been found out that within the items which display Differential Item Function(DIF), two items that are related to forming equality and arithmetical reasoning are in favor of boys where three items that are related to geometry and visual spatial ability are in favor of girls.
On the other hand, the quantitative ability test (QAT) mentioned was checked in means of concordance with Rasch model and was reported. It has been seen that all items except one fit well with the model, data-model, person-model and test-model fits are good, and meet local independency and unidimensionality assumptions hypothesis.
Key words: Quantitative Ability Test(QAT), Rasch Model, Differential Item Function(DIF)