Türkiye'de çalışan endodontislerin COVID-19 salgını sonrası yeni normal düzendeki klinik tutum ve davranışlarının araştırılması, bir anket çalışması
Investigation clinical attitudes and behaviors of endodontists in turkey in the new normal after the COVID-19 pandemic: A survey study
Yazar: FURKAN ÖZEKEN
Danışman: DOÇ. DR. DAVUT ÇELİK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anketler = Questionnaires ; COVID 19 = COVID 19 ; Diş hekimleri = Dentists ; Diş hekimliği = Dentistry ; Endodonti = Endodontics ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Bu anket çalışmasının amacı, Türkiye'deki endodontistlerin COVID-19 salgını sonrası yeni normal düzendeki klinik tutum ve davranışlarını araştırmak ve yeni normal düzene olan adaptasyonlarını incelemektir.
Bu anket sadece Türkiye'de çalışan endodontistlere (profesör, doçent, doktor öğretim üyesi, uzman diş hekimi, araştırma görevlisi) uygulanmıştır. 206 endodontistin katıldığı bu ankette katılım tamamen gönüllülük esasına dayalıdır ve bu anket Google form üzerinden dijital ortamda yapılmıştır.
Bu ankette 7 tanesi kişisel bilgi (cinsiyet, yaş, mesleki tecrübe, unvan, çalışılan kurum, kronik rahatsızlık varlığı ve sigara kullanımı) olmak üzere toplam 21 soru bulunmaktadır. Klinik tutum ve davranışla ilgili olan 14 sorudan elde edilen veriler, kişisel bilgilere göre tek tek incelenmiştir. Verilerin analizinde IBM SPSS 23.0 istatistik paket programı kullanılmıştır. Bağımsız gruplarda niteliksel değişkenlerin analizinde ki-kare testi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık seviyesi p < 0,05 olarak kabul edilmiştir.
COVID-19 salgını sonrası yeni normal düzende Endodontistlerin klinik tutum ve davranışlarının yaş, çalışma süresi, unvan ve çalıştığı kuruma göre anlamlı farklılıklar gösterdiği tespit edildi. Çalışmamızda Endodontistlerin eğitim ve tecrübe süresi arttıkça COVID-19 salgınının önlenmesi için alınan tedbirlere uyulma oranının da arttığı önerilebilir. Ayrıca Endodontistlerin klinik tutum ve davranışları üzerinde çalıştıkları kurumun da büyük etkisinin olduğu gözlemlendi. Özel hastanelerde kişisel koruyucu ekipman ve klima kullanım oranının diğer kurumlara göre daha çok olduğu tespit edilmiş ve devlet hastanelerinde sadece acil tedavi yapan Endodontist sayısı istatistiksel olarak fazlayken özel hastanelerde çalışan Endodontistlerin kaçındıkları ya da erteledikleri tedavi prosedürlerinin olmadığı görülmüştür. İleride bu faktörlerin daha geniş popülasyonlarda ayrıntılı olarak incelendiği çalışmalar yapılması, daha detaylı sonuçların elde edilmesine yardımcı olabilir.

Anahtar kelimeler: COVID-19, Endodonti, Diş Hekimliği, Anket, Klinik Tutum ve Davranış

Abstract:
Investigation Clinical Attitudes and Behaviors of Endodontists in Turkey in The New Normal After The COVID-19 Pandemic: A Survey Study
The purpose of this survey study is to investigate clinical attitudes and behaviors of endodontists in Turkey in the new normal order after the COVID-19 pandemic and to examine their adaptation to the new normal order.
This questionnaire was applied only to endodontists (professor, associate professor, assistant professor, specialist dentist, research assistant) working in Turkey. Participation in this survey, in which 206 endodontists participated, is completely voluntary, and this survey was conducted digitally via Google form. 
In this survey, 7 of which are personal information (gender, age, professional experience, title, institution of employment, presence of chronic illness and smoking), there are 21 questions in total. The data obtained from 14 questions related to clinical attitude and behavior were examined one by one according to personal information. IBM SPSS 23.0 statistical package program was used in the analysis of the data. Chi-square test was used in the analysis of qualitative variables in independent groups. Statistical significance level was accepted as p < 0.05.
In the new normal order after the COVID-19 pandemic, it was determined that the clinical attitudes and behaviors of Endodontists showed significant differences according to age, working time, title and institution. In this study, it can be suggested that as the duration of education and experience of endodontists increases, the rate of compliance with the measures taken to prevent the COVID-19 pandemic. In addition, it was observed that the institution where they work on the clinical attitudes and behaviors of endodontists has a great influence. It has been determined that the rate of use of personal protective equipment and air conditioners in private hospitals is higher than in other institutions and while the number of Endodontists who only provide emergency treatment in public hospitals is high, it has been observed that Endodontists working in private hospitals do not have treatment procedures that they avoid. Future studies examining these factors in larger populations may help to obtain more detailed results.

Keywords: COVID-19, Endodontics, Dentistry, Survey, Clinical attitude and behavior