Klorokin veya hidroksiklorokin kullanan hastalarda 
makülopatinin değerlendirilmesi
The evaluation of maculopathy in patients who use chloroquine or hydroxychloroquine
Yazar: MAYISA ASLANOVA
Danışman: PROF. DR. NUR KIR
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases

Özet:
Klorokin veya Hidroksiklorokin kullanan hastalarda makülopatinin değerlendirilmesi
Amaç: Klorokin veya Hidroksiklorokin kullanan hastalarda toplam ilaç kullanım dozu ve süresi ile oküler etkilerinin 10-2 santral görme alanı testi, Mikroperimetri, Renkli fundus fotoğrafı, OKT ve FOF ile değerlendirilmesi
Gereç ve Yöntem: Çeşitli bağ doku hastalıkları nedeni ile kesintisiz en az 2 yıl boyunca klorokin veya hidroksiklorokin kullanan, 1985-2017 yılları arasında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalı Retina Departmanında klorokin veya hidroksiklorokin makülopatisi riski açısından takip edilen 19-78 yaş arasındaki 150 hastanın 300 gözü çalışmaya dahil edildi. Hastalara kontrollerinde en iyi düzeltilmiş görme keskinliği ölçümü ile biomikroskopik ve fundoskopik muayene yapıldı. Takiplerde 6 aylık aralıklarla toplamda üç kez olacak şekilde hastalara mikroperimetri (MP), Fundus otofloresans (FOF), Optik koherens tomografi (OKT), Fundus fotoğrafı ve santral 10-2 görme alanı tetkikleri uygulandı.
Bulgular ve Sonuçlar: Hastaların yaş ortalaması 48,9 ±10,8 idi. 141(%94) hasta kadın, 9 (%6) hasta erkekti. Ortalama ilaç kullanım süreleri 10,5±6,4 yıldı. Sadece 56 olguda ilaç kullanım süresi 5 yılın altındaydı. Çalışmada yer alan hastaların ortalama toplam ilaç kullanım dozu 754,7 ± 447,2gr idi ve başvuru anındaki EİDGK ortalamaları 0,02 ± 0,08 logMAR , ikinci kontrolde 0,02±0,08 logMAR, son kontrolde ise 0,02± 0,08 logMAR idi ve vizyon değişimleri açısından fark saptanmadı.(P=0,999) Mikroperimetri ortalamaları ise 1.Mp 14,07±3,24 dB, 2.Mp 14,18±3,35 dB, 3.Mp ise 14,54±2,79 dB idi. Mikroperimetri değişimleri anlamlı değildi. OCT ilk kalınlık ortalamaları 221,9 ±19,8 mikron , ikinci kalınlık ortalamaları 221,8±19,9 mikron, son kalınlık ortalamaları 221,8±19,8 mikrondu. OCT kalınlık değişimleri arasında fark yoktu (p=0,113). Yaş ile mikroperimetri değerleri arasında negatif yönde çok zayıf korelasyon vardı p=0,003 , 0,001, 0,011 . r= -0,170, -0,185 , -0,146. MP değerleri ile ilaç kullanım süresi ve total kullanım dozu arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı ( sırasıyla p = 0,027 ve 0,049 ). İlaç kullanım süresi ile 10/2 görme alanı değişimleri arasında ilişki yoktu. (p=0,124). İlaç kullanım süresi ve toplam kullanım dozu ile FOF'da bozukluk görülmesi arasında ise anlamlı ilişki
IX
vardı ( sırasıyla p=0,027 ve p = 0,049 ).Yapılan ROC analizine göre toplam 425gr üzerinde Hidroksiklorokin dozu kullanımında %91 duyarlılık ve %70 özgüllük ile retinal toksisite görülme olasılığı artmaktaydı.
Tartışma: Çalışmada kontrollerdeki OKT, Fundus fotoğrafı, Mikroperimetri ve Görme alanı değerlerindeki değişimler anlamlı bulunmadı. FOF görüntülemeleri açısından incelendiğinde ise ilaç kullanım süresi ve toplam kullanım dozu, FOF'ta bozulma görülmesi açısından anlamlı bulundu. Objektif yöntemler daha güvenilir olup, hastaların takibinde ve toksik makülopatinin erken evrede saptanmasında subjektif yöntemin, OKT ve/veya FOF gibi objektif yöntemlerle birlikte kullanılması uygun görüldü.

Abstract:
ABSTRACT THE EVALUATION OF MACULOPATHY IN PATIENTS WHO USE CHLOROQUINE OR HYDROXYCHLOROQUINE
Purpose: To evaluate the ocular effects, drug dosage and duration of treatment in patients who use chloroquine and hydroxychloroquine with 10/2 central visual field test, microperimetry, coloured fundus photography, OCT and FAF
Materials and Methods: 300 eyes of 150 patients between the age of 19 and 78 who had been diagnosed with various connective tissue diseases and treated with chloroquine or hydroxychloroquine at least for two years, and have been regularly examined at the Retina Department of Istanbul University, Istanbul Medical Faculty/Ophtalmology between 1985 and 2017 were included in this research. In the follow-ups the patients were examined biomicroscopically, funduscopically and by measuring best corrected visual acuity. At the examinations with 6-month intervals, three times in total, Microperimetry (MP), Fundus autofluorescence (FAF), Optic coherence tomography (OCT), Fundus photography and central 10-2 visual field tests were applied.
Results: The average age of the patients was 48,9 ±10,8. 141(%94) patients were female, 9 (%6) patients were male. The average duration of drug usage was 10,5±6,4 years. Only in 56 cases the duration of drug usage was below 5 years. The average of drug dosage in patients was 754,7 ± 447,2gr. The average of best corrected visual acuity was 0,02 ± 0,08 logMAR at the first examination, 0,02±0,08 logMAR at the second one and 0,02±0,08 logMAR at the last one. There wasn't any significant difference concerning visual acuity(p:0,999). The average values of microperimetry results were; 1st Mp: 14,07±3,24 dB, 2.nd Mp 14,18±3,35 dB, 3rd.Mp: 14,54±2,79 dB. The changes in microperimetry values were not significant. Retinal thickness averages in OCT were; the first thickness average was 221,9 ±19,8 micron, second one was 221,8±19,9 micron, and the last one was 221,8±19,8 micron. There wasn't any difference between OCT retinal thickness changes
XI
(p=0,113). There was a very poor correlation between the age and microperimetry results in negative direction p=0,003 , 0,001, 0,011 . r= -0,170, -0,185 , -0,146. There was a systatistically significant relation between the MP values and total duration of treatment and drug dosage (in order p = 0,027 and 0,049). There was not a significant relation between 10/2 visual field and the duration of treatment (p=0,124). There was a systatistically significant relation between the FAF changes and total duration of treatment and drug dosage (in order p=0,027 ve p = 0,049). According to the ROC analysis the probability of retinal toxicity cases increases at the total usage of above 425 gr of hydroxychloroquine with %91 sensitivity and %70 specificity.
Conclusions: In this study , changes in OCT, Fundus photography, Microperimetry and visual field test results were not significant. FAF changes on the other hand were found to be significant depending on the duration of treatment and drug dosage. Objective methods are more reliable but in the end it is more convenient to use subjective method with the objective methods such as OCT, FAF etc. in the follow-ups concerning the early detection of maculopathy.