Anne babaların okul öncesi dönem çocuklarının inanç gelişimi sürecindeki rollerinin incelenmesi
Examination of the roles of parents in the process of religious development of pre-school children
Yazar: NİMET HANDE ÇARKACI
Danışman: DOÇ. DR. ÖZKAN SAPSAĞLAM
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Bilimler Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-baba eğitimi = Parents education ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Kişilik gelişimi = Personality development ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Çocuk gelişimi = Child development ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Çocuğun kişiliğinin şekillenmesine ilk etki eden faktör olan aile, erken çocukluk eğitiminin en önemli basamağı olarak kabul edilir. Aile ortamı çocuğun psikososyal, zihinsel, duygusal gelişiminin yanında dine karşı tutumunu ve inanç algısını da etkilemektedir. Erken yaşta dini eğitim, çocuğun sosyal ve duygusal olgunluk, hayatı anlamlandırma, zorluklarla başa çıkma ve pozitif düşünme becerileri kazanmasında rol oynar. Bu hususta, çocuğun genel eğitimi çerçevesinde, günlük hayatın akışı içinde din eğitimi de yerini mutlaka almalıdır ve okul öncesi dönemde çocuğun gelişim özellikleri göz önünde bulundurularak çocuğa dini bilgileri de öğrenebileceği bir öğrenme ortamı sunulmalıdır. Araştırmada, 36-68 ay grubunda çocuğu olan ebeveynlerin, çocuklarının inanç gelişimi sürecindeki rollerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemi ve durum çalışma deseni kullanılan çalışmada, ebeveynlerin erken çocukluk döneminde çocuklarına dini bilgi, kavram ve becerileri kazandırırken kullandıkları yöntemler ve uygulamalar incelenmiştir. Araştırmaya 36-68 aylık çocuğu olan ve çocuğunun inanç gelişimi için çeşitli uygulamalarda bulunan ebeveynler dâhil edilmiştir. Kartopu örnekleme yoluyla 14 aileye ulaşılmıştır. Görüşmeler 14 anne, 14 baba olmak üzere toplam 28 kişi ile yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak genel bilgi formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde içerik analizi yöntemi dikkate alınarak, temalar ve temalarla ilişkili kategoriler belirlenmiştir. Ayrıca katılımcıların görüşlerini yansıtan betimsel ifadelere yer verilmiştir. Araştırma sonucunda, ebeveynlerin ya doğrudan çocuklarına öğreterek ya da dini eğitim veren kurumlara erişerek çocuklarına dini bilgileri öğretmek konusunda birincil sorumluluğu üstlendiği tespit edilmiştir. Anne babaların uygulamaları karşılaştırıldığında, annelerin dini öğrenme süreçlerinde babalara göre daha aktif olduğu ve daha fazla sorumluluk üstlendiği saptanmıştır. Ebeveynlerin, çocuklarına öğrettikleri dini kavramları, çocuklarının gelişim seviyelerine dikkat ederek seçtikleri; güzel örneklerin sergilenmesi, iyinin, doğrunun bir yaşantı biçimi olarak gösterilmesi için rol model olmaya çalıştıkları ve çeşitli uygulamalara başvurdukları görülmüştür. Bununla beraber ebeveynlerin 0-6 yaş grubu çocukların seviyesine uygun olarak içerik sunma ve öğretim yöntemleri bilme konusunda eksiklik hissettiği, pedagojik bir yaklaşım sergilemek için kendilerini geliştirmek istedikleri sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The family, as the first factor that affects the shaping of the child's personality, is considered the most important step of early childhood education. Family environment affects the child's psychosocial, mental and emotional development, as well as his attitude towards religion and his perception of belief. Religious education at an early age plays a role in the child's social and emotional maturity, making sense of life, coping with difficulties and gaining positive thinking skills. In this regard, within the framework of the child's general education, religious education should definitely take its place in the flow of daily life, and a learning environment should be offered in the preschool period, taking into account the child's developmental stages and the factors affecting development. In this study, it was aimed to examine the roles of parents in the belief development process of their 36-68 months old children. In the study, in which the qualitative research method and case study design were used, the methods and practices used by parents in providing their children with religious knowledge, concepts and skills in early childhood were examined. Parents who have 36-68 months old children and practice their child's faith development were reached through snowball sampling. Interviews were conducted with a total of 28 people, 14 of whom were mothers and 14 fathers. A semi-structured interview form was used as a data collection tool. Considering the content analysis method in the evaluation of the research data, themes and categories were determined. In addition, descriptive expressions reflecting the views of the participants were included. As a result of the research, it has been determined that parents undertake the primary responsibility for teaching their children religious knowledge, either by directly teaching their children or by accessing religious education institutions. When parents' practices were compared, it was found that mothers were more active and took more responsibility than fathers. Parents choose the religious concepts they teach their children by paying attention to their children's developmental levels. It has been seen that they try to be role models and apply to various practices in order to exhibit good examples and show the good and truth as a way of life. In addition, it was concluded that the parents felt a lack of knowledge of teaching methods and content in accordance with the level of children in the 0-6 age group, and they wanted to improve themselves in order to exhibit a pedagogical approach.