Yaşlı hastalarda diyet karbonhidrat içeriğinin kognitif fonksiyonlar ve inflamasyonla ilişkisi
The relationship of dietary carbohydrate contents with cognitive functions and inflammation in geriatric patients
Yazar: FATMA GÜLDEN SAĞRA
Danışman: PROF. DR. NEŞE ERSÖZ GÜLÇELİK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Diyet = Diet ; Geriatri = Geriatrics ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Yaşlılar = Aged ; Zeka testleri = Intelligence tests ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Amaç: Yaşlı hastalarda diyet karbonhidrat içeriğinin kognitif fonksiyonlar ve inflamasyonla ilişkisini araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Ağustos-Ekim 2016 tarihleri arasında Ankara Eğitim Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları ve Endokrinoloji Polikliniğine başvuran 65 yaş ve üzeri 135 geriatrik hasta ile gerçekleştirilen tek merkezli prospektif bir çalışmadır. Sağlık Bakanlığı Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Eğitim, Planlama ve Koordinasyon Kurulu'ndan 03.08.2016 tarihli ve 5476 karar numaralı gerekli izin alınmıştır. Katılımcıların tamamına çalışmanın amaçları anlatılmış olup, sözlü onamları alınmıştır. Çalışmaya dahil edilme kriterleri; gönüllü olmak ve yakınlarından olur almak, 65 yaş ve üzeri olmak, kooperasyon ve oryantasyonu yeterli olmak, kendisi hakkında bilgi verebilecek ve testleri uygulayabilecek durumda olmaktır. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, öz ve soygeçmiş bilgileri, medikal hikayeleri veri toplama formu aracılığıyla kayıt edilmiştir. Katılımcıların kognitif fonksiyonları Standardize Mini Mental Test (SMMT) ile değerlendirilmiştir. Katılımcıların İç Hastalıkları ve Endokrinoloji polikliniğindeki son 3 aya kadar yapılmış olan biyokimyasal testlerinin sonuçları değerlendirmeye alınmıştır. Bunun yanında olguların üç günlük beslenme içeriği (öğün sıklığı, içeriği, miktarı) ayrıntılı olarak kaydedilmiştir. Ayrıca, katılımcıların diyet protein, karbonhidrat ve yağ miktarları klinikte görevli bir diyetisyen tarafından hesaplanmıştır. Araştırmanın verileri SPSS 22.0 istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya dahil olan toplam 135 kişi SMMT sonuçlarına göre iki gruba ayrılarak incelenmiştir. Katılımcıların %68,9'u (93 kişi) HT, %63'ü (85 kişi) DM, %33,3'ü (45 kişi) ise diğer bir hastalığı vardır. Grup 1, SMMT skoru normal olan 80 katılımcıdan, Grup 2 ise SMMT skoru düşük olan 55 katılımcıdan oluşmaktadır. Grup 1'de Grup 2'ye göre hiperlipidemi sıklığı anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır (p=0,01). Katılımcıların gruplara göre boy, vücut ağırlığı, BKİ, bel çevresi, kalça çevresi, kol çevresi ve boyun çevresi ortalamaları açısından anlamlı farklılıklar saptanmamıştır (p>0,05). Grup 1 olgularda Albumin, Kolesterol, Demir, Ferritin ve TSH düzeyi ortalamaları Grup 2'ye göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (Sırasıyla p=0,04; 0,04; 0,02; 0,006; 0,03). Mini Nütrisyonel Değerlenirme Testi skor ortalamaları gruplar arasında anlamlı bir farklılık göstermemiştir (p=0,08). Gruplar arasında toplam enerji tüketimi, su tüketimi, protein, yüzde olarak protein tüketimi, yağ, yüzde olarak yağ tüketimi, karbonhidrat, yüzde olarak karbonhidrat tüketimi ve lif tüketimi açısından bir farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Gruplar arasında beden kitle indeksi alt grupları açısından anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p=0,51).
Sonuç: İleride yapılacak çalışmalarda, diyet ve kognitif fonksiyon arasındaki karşılıklı ve karmaşık ilişkinin değerlendirilmesinde faktörlerin detaylı irdelenmesi, çalışma sonuçlarının yorumlanmasında faydalı olacaktır.
Anahtar Kelimeler: Geriatrik Hasta; Kognitif Fonksiyon; Diyet Karbonhidratı; Mini mental test; İnflamasyon

Abstract:
Aim: The Relationship of Dietary Carbohydrate Contents with Cognitive Functions and Inflammation in Geriatric Patients.
Materials and Methods: This is a single-center prospective study which was realized on a total of 135 geriatric (age > 65) patients who were referred to the outpatient services of Ankara Training and Research Hospital, Departments of Internal Medicine and Endocrinology, between August and October 2016. The required permission for this study was obtained from the board of Education Planning and Coordination of Turkish Ministry of Health Ankara Training and Research Hospital (Date: August 3rd 2016, Decision No: 5476). All the subjects were given informed consents and received their approval. Inclusion criteria were defined as being a senior volunteer (age > 65), approval of his/her first-degree relatives, having sufficient cooperation and orientation, being able to give information, and doing the tests by himself/herself. Sociodemographic features, personal backgrounds, family and medical histories for all participants were collected and recorded by a data acquisition form. Cognitive functions were evaluated by Standardized Mini Mental Test (SMMT). All participants' biochemical measurements in the last three months were analyzed. A detailed dietary inputs of each subject for a three-day period (frequency, composition, and amount) were also recorded. The amounts of protein, carbohydrate, and oil in the diet were calculated by a nutritionist. Resulting data were analyzed by using SPSS 22.0 package program.
Results: A total of 135 subjects included in this study were divided into two groups based on the SMMT results. Of all the participants, 93 (68.9%) have systemic hypertension (HT), 85 (63%) have Diabetes Mellitus (DM), and the remaining 45 (33.3%) have some other morbidity. Group 1 was composed of 80 subjects having normal SMMT scores, and Group 2 had 55 subjects with lower SMMT scores. The frequency of hyperlipidemia was found significantly lower in Group 1 than in Group 2 (p = 0.01). There were no significant differences among the participants with respect to height, weight, BMI as well as waist, hip, arm and neck circumferences (p > 0.05). The mean values of albumin, cholesterol, iron, and Thyroid Stimulating Hormone (TSH) were found significantly higher in Group 1 than in Group 2 (p values are 0.04,
vii
0.02, 0.006, and 0.03, respectively). Mini nutritional assessment test scores did not differ among the subjects (p = 0.08). There were no differences among the groups with respect to calorie intake, water intake, protein, protein percentage intake, lipid, lipid percentage intake, as well as carbohydrate, carbohydrate percentage intake, and fiber intake (p > 0.05). The groups also did not differ in terms of Body Mass Index (BMI)(p = 0.51).
Conclusion: Future studies which will be addressing the factors affecting the intricate and reciprocal relationships between diet and cognitive functions, in detail, would definitely be beneficial for interpreting the results of such studies.
Key Words: Geriatric Patient, Cognitive Function, Dietary Carbohydrate, Mini Mental Test, Inflammation.