Meclis celse zabıtlarında Mustafa Kemal Atatürk'ün kişiliği (1931-1939)
Mustafa Kemal Atatürk's personality in the minutes for the assembly (1931-1939)
Yazar: NERMİN ŞAKİR
Danışman: DOÇ. DR. YAŞAR ÖZÜÇETİN
Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Tarih = History
Dizin: Atatürk, Mustafa Kemal = Atatürk, Mustafa Kemal ; Kişilik = Personality ; Meclis zabıtları = Assembly minutes ; TBMM = Turkish Grand National Assembly

Özet:
Kişiliğin oluşmasında, doğuştan gelen yetenekler ve içgüdülerin 	yanı sıra çevrenin, ailenin ve alınan eğitimin de etkisi vardır.  Mustafa Kemal?in kişiliğinin oluşmasında da bütün bunların dışında o dönem ülkenin içinde bulunduğu durum etkili olmuştur.  Mustafa Kemal, milletinin var olma savaşında bütün özellikleri ile sivrilerek kendini bütün milletlere tanıtmış, dünyada siyasî, sosyal, ekonomik ve fikrî inkılâpların tamamını gerçekleştirebilen ender liderler arasına girmiştir.
TBMM'nin IV. dönemi 04.05.1931 ile 23.12.1934 tarihleri arasında çalışmalarını sürdürmüştü.  Bu dönemde, 287 toplantı yapılmış; 801 kanun, 33 tefsir çıkartılmıştır.  Bu dönemde, siyasi, sosyal, kültürel alanda birçok inkılâplar yapılmıştı.  Yapılan yenilikler arasında; Türk kadınına seçme ve seçilme hakkının verilmesi, Soyadı Kanunu, kılık ? kıyafet kanunu, ağa, bey gibi ayrıcalık ifade eden unvanların kaldırılması sayılabilir.  Bunların dışında; Türk dilinin yabancı diller boyunduruğundan kurtarılması amacıyla 1932 yılında Türk Dil Kurumu kuruldu.  TBMM?nin bu döneminde Halkevleri açılarak, klasik okul düzeni dışında, topluma eğitim vermek düşünülmüştü.  Halkevlerinin kuruluş amacı; Türk halkının çağdaş medeniyetler seviyesine ulaşmasını ve yapılan yeniliklerin yerleşmesini sağlamaktı. 1933 yılında üniversite reformu yapılmış ve İstanbul Dâru?l Fünûn kaldırılarak  ? İstanbul Üniversitesi? kurulmuştu.  Türk tarihini araştırmak amacıyla 1931 yılında Türk Tarih Kurumu da kurulmuştu.  1931 yılında Devletçilik CHP?nin parti programına girmişti.  IV. dönemde Cumhuriyet Halk Partisi, programına altı ilkeyi  
sokmuştu.  1932 yılında, devletler arasında barışı temin etmek amacıyla Milletler Cemiyetine üye olunup; 1934 yılında ise, Balkan Paktı imzalanmıştı. 
TBMM'nin V. dönemi ise; 01.03.1939 ile 27.01.1939 yılları arasına tekabül etmekte idi.  V. dönemde; daha önce yapılan inkılâplar oturtulmaya çalışılmıştı.  Bu dönemde İkinci Dünya Savaşının ayak sesleri yavaş yavaş duyulmaya başlamıştı.  TBMM?nin V. döneminde ilk defa kadın milletvekilleri görev yapmıştı.  Bunun dışında dört tane de Hıristiyan milletvekili bulunmakta idi.  İç politikada TBMM?yi uğraştıran olayların başında Dersim- Tunceli Ayaklanması gelmekteydi.  Dış politikada, yaklaşan savaşın da etkisi ile barışçı bir politika izlenmiş; 1936  yılında yapılan Boğazlar Sözleşmesi ile  Türk boğazlarında güvenlik sağlanmıştı.
 Yapılan çalışmada TBMM?nin IV. ve V. dönemine yer verilmiş olmanın nedeni, ülkenin siyasal, kültürel ve sosyal alanlarda yapılan ve yeni Türkiye Cumhuriyeti devletinin geleceğinde etkili olacak olan inkılâpların planlanıp, gerçekleştirilmesinin bu dönemlere tekabül etmesi, devletlerarası ilişkilerin yoğun olduğu ve Mustafa Kemal?in ölümünün bu dönemler içinde yer almasından dolayı kişiliği hakkında konuşmaları, sözleri yoğun olarak bulmanın mümkün görülmesidir.
TBMM?nin IV. ( 04.05.1931)  ve V. ( 27.01.1939) dönemlerinde yapılan toplantılar esnasında milletvekillerinin Kemal Atatürk ile ilgili konuşmaları esas alınarak yapılan bu çalışma, yaşadığı devir içinde Onun nasıl değerlendirilip, hangi özelliklerinin üzerinde durulduğuna ışık tutmaktadır.  Ayrıca Mustafa Kemal?in kişiliğini yansıttığını düşündüğümüz kendi konuşmalarından da yararlanıldı. 
Araştırılan tarih kapsamında Kemal Atatürk, mebuslar arasında saygı duyulan, örnek alınan, takdir edilen ve hep en yüce yere konulan bir şef olarak karşımıza çıkmıştır.  Mebuslar ondan bahsederken hep en güzel hitapları seçmişler ve faaliyetlerinden övgü ile bahsetmişlerdir.  Bu övgülerin nedeni, Türk milletinin liderine duyulan bu hisler onun kişilik özelliklerinden kaynaklanmaktadır.  
Atatürk, askerî kişiliği ile Türk milletine yaşama hakkı sunmuş, Siyasi kimliği ile çeşitli stratejik kararlar vererek halkına bir devlet kurmuş, Sosyal kişiliği ile de Türk halkını etkilemiş ve ona örnek olmuştur.
Mustafa Kemal, sahip olduğu kişilik özellikleri sayesinde milli bir kurtuluşun lideri ve devletin kurucusu olmuş,  yaptığı inkılâplarla halkını çağdaşlaştırmış ve gideceği yolu da çizmiştir.  



Anahtar Kelimeler: Lider, Kurucu, Fedakâr, TBMM, Atatürk?ün Vasıfları.

Abstract:
The formation of the  personality, innate talents and instincts besides  in environmental, in family and  also  in education influence.  Mustafa Kemal in the formation of personality, except all of these, that term has been the situation in the country is also effective.  Mustafa Kemal in the war of own nation' existence, he was tapering with his all qualities, introduced himself to the nations, he has been involved in one of the world leaders that can perform all  in the exceptional political, social, economic, and intellectual revolutions.
Other than that, there were four of the Christian deputies . Dersim -Tunceli Uprising domestic politics came from the National Assembly at the beginning of puzzling events . In foreign policy, pursued a policy of peace with the impact of the impending war , the Turkish Straits Straits Convention in 1936, the security provided.
In the study of Parliament IV. and V. the reason being given in the period of the country's political, cultural and social fields, which will affect the future of the state and the new Republic of Turkey, the reforms are planned, these periods correspond to the realization of the interstate relations is intense and Mustafa Kemal's death, due to take place in this period about your personality conversations , be able to find the words intense storms.
        Parliament IV. continued the work of the period between 05.04.1931 and 23.12.1934. During this period, 287 meetings were held , 801 laws, 33 construed removed.  
	During this period, the political , social, cultural revolutions made in many areas . Of the innovations , the Turkish women the right to vote and be elected , giving the Surname Law , costumes - dress code, the network, the gentleman stated that such privilege include the elimination of names . In addition , in order to recover from the yoke of foreign languages in the Turkish language Turkish Language Institute was founded in 1932 . People's Houses of Parliament opened at this time , except for the classic layout of the school , intended to provide education to the community . The aim of the neighborhood center , the innovation and the establishment of the Turkish people was to reach the level of contemporary civilizations . Dar al Fünun university reform in 1933 has been removed and the Istanbul " Istanbul University " was established. Turkish history, the Turkish Historical Society was founded in 1931 in order to investigate . Statism in 1931 entered the CHP party program . IV. period, the Republican People's Party, the program introduced into the six policy . In 1932, members of the League of Nations to ensure peace between the states own and , in 1934 , the Balkan Pact was signed .
Parliament V. In the period , corresponds to between 03.01.1939 and 27.01.1939 respectively. V. period, was tried to seat the earlier reforms . During this period, the Second World War began to be heard footsteps slowly. Parliament V. served for the first time, women parliamentarians .
Our researching in the scope of history, Kemal Ataturk, revered among deputies, taken as an example, appreciated, and always put the most sublime place has emerged as a chef.  When the deputies mention about him, they chose the most  
beautiful adress for him and mentioned his services with praise.  The reason of these praises, the leader of the Turkish nation needed due to the feelings of his personality traits.
Atatürk, who submitted the Turkish nation the right to life with his personality of military, established the goverment for his nation of the various strategic decisions with political idendity, he effected Turkish nation and was an example of them with social personality.  Mustafa Kemal, thanks to its personality traits was a national liberation leader and was founder of the state, he modernised own nation doing with his reform, and he drew the way to go.


Keywords: Leader, Founder, Selfless, TBMM , Atatürk?s Qualifications.