IMF ile anlaşmaya neden olan faktörler ve Türkiye
The factors leading to the IMF agreement and Turkey
Yazar: SERPİL ÇINAR
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM KAYIRAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye (Kamu Ekonomisi) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance
Dizin: Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik analiz = Economic analysis ; IMF = IMF ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
Küresel ekonomik kriz yönetiminde en ön sırada yer alan Uluslararası Para Fonu (IMF), küresel finansal istikrarı sağlamadaki yetersiz girişimleri nedeniyle özellikle son yaşanan 2008 küresel finansal kriz sonrası sık sık eleştirilen bir kurum haline gelmiştir. Ekonomisinde yaşanan istikrarsızlıklarla mücadele eden Türkiye, IMF'ye üye olduğu 1947 yılından itibaren, IMF ile birlikte birçok istikrar programı uygulamış ancak birçok program başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Bununla birlikte, Türkiye ekonomisi 2008 küresel finans krizini IMF yardımı almadan başarılı bir şekilde atlatmıştır. Ancak 2018 yılına gelindiğinde, gerek Türkiye'ye özgü iktisadi, siyasi ve jeopolitik risklerin artması ve gerekse küresel finans sisteminde oluşan risk algılamalarındaki bozulmanın etkisiyle ekonomik istikrar kesintiye uğramıştır. Bu dönemde oluşan iktisadi istikrarsızlık nedeniyle Türkiye'nin IMF ile anlaşma ihtiyacı yaklaşık on yıl sonra tekrar gündeme gelmiştir.
Tez çalışmasında, Türkiye'nin 2020 veya sonrasında herhangi bir IMF anlaşmasını yapıp yapmayacağı ihtimali incelenmiştir. Bu amaçla 2003 yılı ve sonrasında IMF ile anlaşma yapan ülkelerin anlaşma öncesi iktisadi göstergelerinin durumu incelenmiş ve IMF anlaşmasına neden olabilecek olası faktörler tespit edilmeye çalışılmıştır. Türkiye'nin 2020 yılı ve sonrasında anlaşma yapma ihtimaline binaen, IMF ile 2017 ve sonrası anlaşma yapan ülkelerin belirlenen faktörler çerçevesinde iktisadi göstergeleri ile Türkiye'nin göstergeleri karşılaştırılmıştır. Buna göre son dönemde IMF ile anlaşan ülkeler baz alındığında, rezervin kısa vadeli borcu karşılama oranı, enflasyon, yerel para biriminin değer kaybı ve özel sektöre verilen kredilerin milli gelire oranı göstergeleri bakımından, Türkiye daha kırılgan bir görünüm arz etmektedir. Bununla birlikte diğer iktisadi göstergeler ise Türkiye'nin bu ülkeler ortalamasına yakın veya daha iyi durumda olduğuna işaret etmektedir. Yakın dönemde Türkiye'ye ilişkin riskler dengeli dağılmakta ve Türkiye'nin IMF ile anlaşmasını gerektirecek bir durum ortaya çıkmamaktadır. Bununla birlikte üye ülkelerin sağlam iktisadi temellerini teyit eden ve yatırımcılara güven veren Esnek Kredi Hattı (Flexible Credit Line) anlaşmasını, 2008 küresel finansal krizden beri yineleyen Meksika ve Kolombiya gibi, Türkiye'nin de yapması veya mali kural gibi bir düzenleme Türkiye'yi muhtemel risklere karşı daha korunaklı yapacaktır.

Abstract:
International Monetary Fund (IMF), the forefront institution in the management of the global financial crisis, has been criticized widely due to its inadequate role in restoring global financial stability during the global financial crisis in 2018.Turkey, during its efforts against instability in its economy, had implemented several IMF stability programs since its membership to the IMF in 1947, however many of them failed to meet their objectives. On the other hand, Turkey has overcome the 2008 financial crisis without getting any assistance from the IMF. However in 2018, due to both the increasing geopolitical, economic and political risks peculiar to Turkey and deteriorating risk perceptions in the global financial system, economic stability in Turkey has been under pressure. The aforementioned economic instability in this period resulted in the need for a new deal for Turkey with IMF some 10 years after the global financial crisis.
In this thesis work, the probability of another deal between Turkey and IMF in 2020 onwards has been investigated. For this purpose, the economic indicators of the countries that signed an agreement with the IMF after 2003 were examined and possible factors that could lead to the IMF agreement were tried to be determined. Due to the possibility that Turkey may sign an agreement in 2020 and beyond, economic indicators of the countries signed an agreement with the IMF after 2017 and Turkey's indicators are compared under determined factors. In this respect, based on the countries which agreed with the IMF, indicators such as short-term debt coverage ratio of reserves, inflation, devaluation of the local currency and ratio of loans to the private sector to GDP indicated that Turkey poses a more fragile outlook than its peers. However, the other economic indicators in these countries suggest that Turkey is close to or better than the average of selected economies. In the near term, risks are evenly distributed on Turkey and a situation does not arise that requires Turkey's agreement with the IMF. However, signing the Flexible Credit Line agreement which confirms robust economic fundamentals of the member countries and reassures the investors, just like Mexico and Colombia those renew this agreement since 2008 global financial crisis, or adoptation of fiscal rule will make Turkey much more resistant against the potential risks.