Elektronik yayınların Fikri Mülkiyet Hukuku açısından değerlendirilmesi
Evaluation of electronic publications in terms of Intellectual Property Law
Yazar: FİLİZ BERNA GÜLTEKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR CAN GÖKSOY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Elektronik yayıncılık = Electronic publishing ; Fikri mülkiyet hukuku = Intellectual property law ; Fikri ve sınai mülkiyet hakları = Intellectual and industrial property rights ; Telif hakları = Copyrights

Özet:
Kültürel ve bilimsel ilerlemenin vazgeçilmez unsurlarından olan yayıncılık,  uzun yıllardır yazınsal ve bilimsel metin eserler için basılı ortam üzerinden yürütülmekteydi. Ancak son yıllarda bilgisayar, internet ve bilişim teknolojileri alanlarındaki gelişmeler önemli şekilde artmış, bununla birlikte gerek dünyada gerek ülkemizde dijital ortamlarda yürütülen elektronik yayıncılık kavramı ortaya çıkmıştır.

Elektronik yayıncılıkta, erişim ve kullanımının kolay, hızlı, düşük maliyetli olması gibi durumlar avantajlar iken; fikri hak ihlalleri açısından karşılaşılan yeni tip sorunlar ve bilişim güvenliği sorunları da dezavantajlardır. Pek çok elektronik yayın, başta internet olmak üzere çevrimiçi dijital ortamlarda veya çevrimiçi ağa bağlılığı bulunmayan çevrimdışı dijital ortamlarda kamuya sunulmaktadır. Özellikle bu durum, elektronik yayınları fikri hak ihlallerine ve fikri hukuk sorunlarına açık hale getirmektedir. Söz konusu sorunların çözümsüzlüğü ise bu alandaki değerli fikri üretimlerin sayısını, yaygınlığını, ticari dolaşımını olumsuz etkileyebilmektedir. Dolayısıyla, elektronik yayınların fikri hukuk korumasına konu edilebilmeleri için gerekli şartların belirlenmesi, elektronik yayınlar perspektifinden fikri hak tanımlamaları, hak ihlalleri, ihlal şekilleri ile ihlallerinden korunma yöntemlerinin ortaya konması önem taşımaktadır.

Bu kapsamda çalışmamızda elektronik yayın, tanımlama ve sık üretilen türleri bağlamında kavramsal olarak ele alınacak, böylece incelememizin konu olarak sınırları da çizilmiş olacaktır. Ardından ilgili ulusal ve uluslararası mevzuat düzenlemelerine değinilecek; fikri hukukun temel kuralları ile başta 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu olmak üzere ilgili mevzuat çerçevesinde; fikri hukuk temel kavramları, başlıca fikri haklar ve hak ihlallerine karşı korunma yolları elektronik yayınlar bakımından incelenecek ve yorumlanacaktır. Çalışmamızın, eser sahibi, hak sahibi, kullanıcılar ile bu tür elektronik yayınların topluma sunulmasına aracılık eden kütüphaneler ve diğer ilgililerine katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Elektronik Yayınlar, Elektronik Yayınlarda Fikri Haklar, Fikri Hukuk, Fikri Haklar, Telif

Abstract:
Publishing, which is an indispensable element of cultural and scientific progress, has been carried out through printed media for literary and scientific texts for many years. However, in recent years, the developments in the fields of computer, internet and information technologies have increased significantly, and the concept of electronic publishing, which has been carried out in digital media both in the world and in our country, has emerged.

In electronic broadcasting, advantages such as easy, fast and low cost access and use are; new types of problems and information security problems in terms of intellectual property violations are disadvantages. Many electronic publications are made available to the public in online digital media, especially in the Internet, or in offline digital media that are not connected to the online network. In particular, this makes electronic publications vulnerable to intellectual property violations and intellectual property problems. Unresolved problems can negatively affect the number, prevalence and commercial circulation of valuable intellectual productions in this field. Therefore, it is important to determine the necessary conditions for the subject of intellectual protection of electronic publications, to define intellectual rights from the perspective of electronic publications, violations of rights, forms of violations and methods of protection from violations.

In this context, in our study, electronic publication will be conceptually discussed in terms of definition and frequently produced genres and thus the limits of our study will be drawn. Then the relevant national and international regulations will be discussed; within the framework of the basic rules of intellectual law and related legislation, in particular the Law No. 5846 on Intellectual and Artistic Works; basic concepts of intellectual law, major intellectual rights and protection against violations of rights will be examined and interpreted in terms of electronic publications. It is considered that our study will contribute to the author, the owner, the users and the libraries and other interested parties who mediate the presentation of such electronic publications to the society.

Keywords: Electronic Publications, Intellectual Rights in Electronic Publications, Intellectual Law, Intellectual Rights, Copyright