Dergâh dergisinde şiir eleştirisi (101-200. sayılar)
Articles on poetry in journal of Dergâh (101-200. issues)
Yazar: MERVE YEŞİLYURT EŞGİN
Danışman: PROF. DR. ALPAY DOĞAN YILDIZ
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Edebiyat dergileri edebiyatın birer lokomotifi görevindedir. İçinde bulunduğu edebiyat, sanat ve kültür ortamını geliştirir, değiştirir ve daima ileriye taşır. Türk edebiyatında 1921'de ve 1990'da yayınlanmaya başlayan Dergâh adını taşıyan iki dergi vardır. 1921'de yayımlanan ilk dergi de 1990'da yayımlanan ikinci dergi de dönemlerinin önemli dergilerinden olmuşlardır. 
Bu çalışmanın konusu Mart 1990'da yayımlanmaya başlayan Dergâh dergisidir. Dergâh, kendisini "edebiyat, kültür, sanat" dergisi olarak tanıtır. Dergide edebiyat, kültür, sanat konularında yazılar yayımlanır. Aynı zamanda şiir, hikâye, deneme gibi yeni edebiyat ürünleri dergi sayfalarında yer bulur. "Dergâh Dergisinde Şiir Eleştirisi (101-200. Sayılar)" adlı bu çalışmanın konusu dergideki şiirlerle ilgili yazılardır. Dergide yer alan şiir hakkındaki yazıların tasnifi ve bu yazıların değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
Çalışma iki bölüm halinde planlanmıştır. Birinci Bölüm'de Dergâh dergisinin 101-200. sayılarında yayımlanan şiirle ilgili yazılar "Şiir Eleştirisi" üst başlığıyla "Şiir ve Şairlerle İlgili Kitap Tanıtımı Yazıları, Şairler Hakkında Yazılar, Şiir İnceleme Yazıları, Poetika Hakkında Yazılar, Şiir Grupları ve Dönemleri Hakkında Yazılar" adlarıyla beş alt başlık altında seçilen örneklerle tanıtılmış, değerlendirilmiştir.  İkinci Bölüm'de Dergâh dergisinde yer alan şiirle ilgili yazılar farklı kullanım amaçları için üç ayrı başlıkla listelenmiştir. Yazılar önce dergi sayı sırasına göre, sonra yazı yazan isimlere göre daha sonra ise konularına göre sıralanmıştır.
Çalışmanın iki amacı vardır. Birincisi, farklı konularda yazılara yer veren Dergâh dergisini şiir hakkındaki yazılar yönüyle değerlendirmektir. Bu değerlendirme, döneminin önemli edebiyat dergilerinden kabul edilen Dergâh'ın şiir hakkındaki yazılarla edebiyata, şiire katkısı hakkında bir fikir oluşturacaktır. İkinci amaç ise dergide yayımlanıp dergi sayfaları arasında kalmış yazıların tespit ve tasnifini yaparak, Türk şiiriyle ilgilenenlere kaynak sunmaktır.

Abstract:
Literary magazines act as locomotives of literature. They develop, change and always move forward the literary, artistic and cultural environment in which they are located. In Turkish literature, there are two journals bearing the name of Dergâh, which started to be published in 1921 and 1990. The first journal published in 1921 and the second journal published in 1990 were among the most important journals of their time.  
The subject of this study is the Dergâh Journal, which started to be published in March 1990. The lodge introduces itself as a "literature, culture and art" journal. The journal publishes articles on literature, culture and art. At the same time, new literary products such as poems, stories and essays find a place on the pages of the magazine. "Poetry Criticism in the Dergâh Magazine (101-200. Numbers)" is the article about poetry in the magazine. It is aimed to classify the articles about poetry in the journal and to evaluate these articles.
The study was planned in two parts. In the first part, the articles about poetry published in the 101st-200th issues of the Dergâh magazine were introduced and evaluated with examples selected under five sub-headings under the titles of "Poetry Criticism" and "Book Reviews About Poetry and Poets, Articles About Poets, Poetry Review Articles, Articles About Poetry Poetics, Articles About Poetry Groups and Periods".  In the second part, the articles about poetry in the Dergâh magazine are listed under three different headings for different uses. The articles are first listed in the order of the number of the journal, then according to the names of the articles, and then according to their subjects.
The study has two objectives. The first is to evaluate the Dergâh magazine, which includes articles on different subjects, in terms of articles about poetry. This evaluation will form an idea about the contribution of the Dergâh, which is considered one of the important literary magazines of its period, to literature and poetry with articles about poetry. The second aim is to identify and classify the articles published in the journal and left between the pages of the journal, and to provide resources to those who are interested in Turkish poetry.