Eisenman mimarlığının Deleuze'ün kıvrım kuramı üzerinden incelenmesi
The analysis of Eisenman architecture through Deleuze's folding theory
Yazar: IŞIL BAŞARAN
Danışman: DOÇ. DR. YASEMEN SAY ÖZER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Mimari tasarımda karşılaşılan eğrisel formlar ve geometrilere duyulan ilgi tez çalışmasının temelini oluşturmuştur. Fakat bu form ve geometriler matematiksel analizlerinden ziyade sebep oldukları duygulanım ve algılanımlar yönüyle merak uyandırmıştır. Bu bakış açısıyla yola çıkılan araştırma düzleminde kıvrım kuramı ile karşılaşılmış, mimari tasarım sürecine ve form oluşumuna nasıl bir etki yarattığı anlaşılır kılınmak istenmiştir.
Aydınlanma filozofu ve matematikçisi Gottfried Wilhelm Leibniz, monadolojik felsefi kuramı ile kıvrım kuramının temellerini atmıştır. Fransız filozof Gilles Deleuze ise yüzyıllar sonra bu kuramdan ilham alarak kendi kavramları ve fark felsefesi ile kuramı geliştirmiştir. Deleuze ve Leibniz üzerine yapılan çapraz okumalar sayesinde kuramın mimari ile ilişkilenen nüansları ortaya çıkarılmıştır. Araştırma sırasında kıvrımın her alanda etkin rol oynadığı ilk dönemin barok çağ olduğu görülmüştür. Elbette kıvrımlar barok çağda keşfedilmemiştir; fakat barok sonsuz işlemi, sonsuzluğun keşfi için kıvrımların sürekli dizilerini yaratmıştır. Artık mesele kıvrımın nasıl sonlanacağı değil nasıl devam ettirileceği, sonsuza götürüleceğidir. Bu sebeple barok dönemde yaşanan radikal değişimler, kıvrım kuramıyla ilişkiselliği bağlamında ortaya konmuştur.
Kıvrım kuramını geliştiren Deleuze'e ait eserlerin okunması ve yorumlanması, yaratıcı süreçte birçok tasarımcıya esin kaynağı olmuştur. Mimarlık alanında bu etkilenimin en açık şekilde gözlendiği eserler Amerikalı mimar Peter Eisenman'ın mimari tasarımlarıdır. Çalışma kapsamında Eisneman'ın tasarım yaklaşımındaki Deleuze yansımaları ortaya konmak istenmiştir. Bu ilişkiselliğin açığa çıkarılmasında Eisenman'ın yazılı metinleri tez çalışmasına ışık tutmuştur.

Abstract:
The interest in the curvilinear forms and geometries which are encountered in architectural design is the main basis of this thesis. Rather than the mathematical analysis of these forms, created affection and perception by these geometries is raised the curiousity about them.  With this point of view, it is encountered with the folding theory on the research plane and is wanted to make the effect of the theory revealed over the architectural design and form finding process.
Enlightment philosopher and mathemathician Gottfried Wilhelm Leibniz, laid the foundations of the theory of monadologic phylosophy and folding theory. After centuries French philosopher Gilles Deleuze inspired from this theory and developed it along with his own consepts and his difference philosophy. By courtesy of the cross readings that has been done about Leibniz and Deleuze, the nuances of the architectural theory is revealed. During the research, the first period of time that fold has an effective role in all fields of science and art has been seen as the Baroque. Certainly, folds are not invented in Baroque; but the Baroque creates the infinite operation, a continuous series of folds in order to invent infinite. The problem is not how to finish a fold but how to continue it, take it to infinity.  For this reason the radical reforms that has occured in the Baroque period asserted in the context of correlation with folding theory.
Readings and interpretations of the works of Deleuze who developed the folding theory inspire many designers in the creation process. This obvious affection in the field of architecture is observed in the design works of American architect Peter Eisenman. In the scope of this thesis, the Deleuze's reflection on Eisenman's designing approach is wanted to be revealed. Eisenman's texts shed light on this thesis in order to reveal this relationality.