Rinoplasti operasyonlarında preoperatif ağrı eğitiminin postoperatif ağrıya etkisinin incelenmesi
Effect of preoperatife pain education on posoperatife pain levels in rhinoplasty operations
Yazar: AHMET DEVECİ
Danışman: PROF. DR. AYŞE ASLI ŞAHİN YILMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
AMAÇ: Postoperatif dönemdeki ağrı kontrolü, hasta memnuniyeti ve hayat kalitesi açısından önem arz etmektedir. Cerrahi sonrasında ortaya çıkan ağrının kontrolü amacıyla, bilinen farmakolojik tedavilerin yanı sıra birçok non-farmakolojik yöntem de kullanılmaktadır . Non farmakolojik tedavi yöntemlerinden biri olan ağrı eğitiminin, otorinolaringoloji operasyonlarında postoperatif ağrıya olan etkilerini inceleyecek çalışmalara ihtiyaç vardır. Rinoplasti cerrahisi, Kulak Burun Boğaz Hastalıkları uzmanlarının en sık yaptığı operasyonlardan birisi olup, hastalarda estetik kaygının yanısıra ağrı kaygısı açısından da önem taşımaktadır. Rinoplasti cerrahisi sonrası ağrıyı incelemek amacıyla, preoperatif dönemde video yardımlı ağrı eğitimini ve yüz yüze bilgilendirme içeren ağrı eğitimini kıyaslayan bir çalışma bulunmamaktadır. Bu araştırmada rinoplasti operasyonu planlanan hastalarda ameliyat öncesi yüz yüze veya video yardımıyla verilen ağrı eğitiminin, postoperatif dönemdeki ağrı düzeylerine olan etkilerini araştırmak amaçlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Bu prospektif kohort çalışması Nisan 2022 ile Eylül 2023 tarihleri arasında yürütülmüştür. Rinoplasti operasyonu geçirecek ve araştırmaya katılmayı kabul eden 127 kişiden 1 kişi operasyon öncesi ağrı tariflediği için çalışma dışı bırakıldı, 1 kişi ise operasyon sonrası komplikasyondan dolayı çalışma dışı kaldı. Geri kalan 125 hastanın 42 tanesi kontrol grubuna, 41 tanesi yüz yüze ağrı eğitimi alacak gruba (çalışma grubu 1), 42 tanesi ise ağrı eğitimini video ile alacak gruba (çalışma grubu 2) randomize edildi. Çalışma grubu 1 operasyon öncesi yüz yüze ağrı eğitimi alırken çalışma grubu 2 operasyon öncesi ağrı eğitimini video yardımıyla aldı. Kontrol grubu ise rutin bilgilendirme haricinde eğitim almadı. Yaklaşık 15 dakika süren ağrı eğitimi, cerrrahi sonrasında oluşabilecek ağrının sürecini ve hastanın ağrıyı azaltmak amaçlı yapabileceği dikkati dağıtmak, farkındalık, müzik dinlemek ve nefes alma egzersizleri gibi önerileri içermekteydi. Veri olarak hastaların yaş ve cinsiyetleri kaydedildi; ağrı düzeyleri için ise vizüel analog skalası (VAS) kullanıldı. VAS skorları operasyon öncesi (preoperatif), operasyondan hemen sonra (postoperatif 0), operasyondan bir sonraki gün (postoperatif 1) ve operasyondan 7 gün sonra (postoperatif 7) ölçüldü.
BULGULAR: Gruplar arasında yapılan istatiktiksel değerlendirmede yaş (p=0.580) ve cinsiyet (p=0.976) dağılımları açısından anlamlı bir fark bulunmadı. Postoperatif 1. gün'de çalışma grubu 1 ve çalışma grubu 2, kontrol grubu ile kıyaslandığında çalışma gruplarında ağrı düzeylerinde anlamlı bir düşüş gözlendi (sırasıyla p=0.004, p=0.001). Çalışma grubu 1 ve çalışma grubu 2 ağrı skorları arasında anlamlı bir fark yoktu (p=0.784). Çalışma ve kontrol gruplarının postoperatif 0 ve 7. günlerinde ağrı skorları arasında fark yoktu (p > 0.05).
SONUÇ : Bu çalışmada operasyon öncesinde yüz yüze veya video ile verilen ağrı eğitiminin, operasyon sonrası 1. günde ağrı düzeylerini azalttığı gözlenmiştir. Aynı zamanda bu iki yöntemin birbirine üstünlüğünün olmadığı çalışmamızda gösterilmiştir. Rinoplasti operasyonu öncesi yüz yüze veya video yolu ile verilecek ağrı eğitimi, operasyon sonrası erken dönemde ağrı düzeyini azaltmak amacı ile kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler: Ağrı eğitimi, postoperatif ağrı, rinoplasti

Abstract:
OBJECT: Pain control in the postoperative period is important for patient satisfaction and quality of life. For the manegement of the postoperative pain, various non-pharmacological methods are used in addition to known pharmacological treatments. There is a need for studies to investigate the effects of pain education, one of the non-pharmacological treatment methods, on postoperative pain in otorhinolaryngology operations. Rhinoplasty surgery is one of the most frequently performed operations by Ear Nose and Throat Diseases specialists, and aside from aesthetic concerns, the pain concern is important to patients. There has been no study known to us which compared the preoperative video-assisted pain education and face-to-face pain education to in their effect on pain after rhinoplasty surgery. This study aimed to investigate the effects of preoperative pain education given face to face or via video on the pain levels in the postoperative period in patients undergoing rhinoplasty surgery.
MATERİALS AND METHODS: This prospective cohort study was conducted between April 2022 and September 2023. Of the 127 people who would undergo rhinoplasty surgery and agreed to participate in the study, 1 person was excluded from the study because he described pain before the operation, and 1 person was excluded from the study after the operation due to a complication. Of the remaining 125 patients, 42 were randomized to the control group, 41 to the group that would receive face-to-face pain education (study group 1), and 42 to the group that would receive pain education via video (study group 2). While study group 1 received face-to-face pain training before the operation, study group 2 received pre-operative pain training with the help of video. The control group did not receive training other than routine information. Pain education, which lasted approximately 15 minutes, included the process of pain that may occur after surgery and suggestions that the patient can do to reduce pain, such as distraction, awareness, listening to music and breathing exercises. The age and gender of the patients were recorded as data; visual analog scale (VAS) was used for pain levels. VAS scores were measured before the operation (preoperative), immediately after the operation (postoperative 0), the day after the operation (postoperative 1) and 7 days after the operation (postoperative 7).
RESULTS: In the statistical evaluation made between the groups, no significant difference was found in terms of age (p = 0.580) and gender (p = 0.976) distributions. On the first postoperative day, a significant decrease in pain levels was observed in study group 1 and study group 2 when compared to the control group (p = 0.004, p = 0.001, respectively). There was no significant difference between the pain scores of study group 1 and study group 2 (p = 0.784). There was no difference between the pain scores of the study and control groups on postoperative days 0 and 7 (p > 0.05).
CONCLUSION: This study showed that the preoperative pain education provided face to face or via video reduced the pain levels in the first day after the opearation. At the same time, it has been shown that these two methods are not superior to each other. Pain education to be given face to face or via video before the rhinoplasty operation can be used to reduce the pain level in the early post- operative period.

Key Words: Pain education, postoperative pain, rhinoplasty