Nehir tipi hidrolektrik santrallerinin ekohidrolojik etkileri
Ecohydrologic effects of runoff river type hydroelectric power plants
Yazar: İBRAHİM YURTSEVEN
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF SERENGİL
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Nehir tipi hidrolektrik santralinin (HES) kurulum aşamasında orman kesimi, topraklarda kompaktlaşma, hafriyat depolama, yol yapımı gibi olumsuzluklara işletim aşamasında doğal akış özelliklerinin değişmesi, sucul organizmaların göç yollarını tıkaması, enerji nakil hattı geçişi, yaban hayvanlarına vereceği zarar ve ilave yolların yaratacağı zararlar eklenerek ekosistemler üzerinde bir takım olumsuzluklara yol açacağı kaçınılmazdır. Nehir tipi hidroelektrik santralinin kanala verdiği belli miktardaki debinin, su ve su yakını ekosistemler üzerinde ortaya çıkabilecek etkileri, özellikle de balıkların ve bunların besin kaynağını oluşturan makroomurgasızların yaşam alanlarını teşkil eden habitat tiplerindeki (pool, riffle, glides vb.) değişim bu olumsuzluklardan bir tanesini oluşturmaktadır. İşte bu çalışmada, akarsu ekosistemlerinin sürdürülebilirliğinin sağlaması ve nehir tipi hidroelektrik santrallerinin ekohidrolojik etkilerinin ortaya konulabilecği bir değerlendirme yapılmıştır. Bu değerlendirme kapsamında ölçme parametreleri olarak ekohidrolojik arazi etütleri ile GIS tabanlı bir entegrasyon kullanılmıştır.Kurulu nehir tipi hidroelektrik santrallerinin yer aldığı havzalarda havza ölçeğinde ekohidrolojik temelli bir planlamanın henüz var olmaması ve bu planlamaya olan talebin günümüzde hızla artması bu çalışmanın önemini artırmaktadır. Ayrıca araştırmanın sadece tek bir havza bazında yoğunlaşmayıp ülkenin değişik bölgelerindeki nehir tipi hidroelektrik santrali barındıran havzalara da yayılması bu çalışmanın özgün değerini daha da artırmaktadır. Kısacası havza ölçeğinde ekolojik sürdürülebilirliği gözetecek bir ekohidrolojik planlamaya olan ihtiyacın karşılanması, ortaya çıkabilecek sorunları önceden görmek ve bu sorunlara ışık tutacak çözüm yollarının bulunması bu araştırma ile mümkün olabilecektir.

Abstract:
Some problems are emerged when the process of runoff river type hydroelectric power plant (HEPP) established and operated. These problems involve effecting on aquatic ecosystems by given low-flow with HEPP, changing in the fishes and macroinvertebrates habitat types (pool, riffle, glides vb.) and disafforestation etc. These problems involve effecting on aquatic ecosystems by given low-flow with HEPP, changing in the fishes and macroinvertebrates habitat types (pool, riffle, glides vb.). Within the scope of this study include water quantity (instream flow) is required to ensure ecological sustainability of stream determine land surveys and their integrations with GIS and to determine optimum HEPP location. In this study, The ecohydrologic observation within the field was integrated with GIS methods as assess the ecohydrologic problems result from actual HEPP.This is an example of runoff type hydroelectric power plants which is related to natural flow characteristics during energy producing. With the effect of different energy cost, some changes has been occurred in the energy sources policies (privatization, legislation changes). With these developments in recent years in our country, the number of the river type hydroelectric power plant has significantly increased. Bringing innovation to the evaluation report has revealed the necessity because of adopt an approach based on flow measurement in current evaluation reports. The of life of water calculation is very important in river type hydroelectric power plant feasibility reports.