Diyarbakır, Elazığ ve Mardin illeri bağ alanlarında bulunan Cicadellidae türleri, önemlilerinin populasyon değişimleri ve savaşım yöntemlerinin iyileştirilmesi üzerinde araştırmalar
Researches on species of Cicadellidae (Homoptera) family found in the vineyards of Diyarbakir, Elaziğ and Mardin provinces of Turkey, distribution area, population fluctuations of important species and improving of struggle methods
Yazar: İNANÇ ÖZGEN
Danışman: PROF. DR. YUSUF KARSAVURAN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çalışmada, Diyarbakır, Elazığ ve Mardin İlleri bağ yetiştirme alanlarında bulunan Cicadellidae (Homoptera) familyasına bağlı türlerin saptanması, yayılış alanlarının belirlenmesi, önemlilerinin populasyon değişimlerinin izlenmesi ve savaşım yöntemlerinin iyileştirilmesi amaçlanmıştır.Çalışma 2006-2007 yıllarında yürütülmüştür. Arboridia adanae (Dlabola, 1957), Empoasca decipiens (Paoli, 1930), Neoaliturus haematoceps (Mulsant and Rey, 1855), Euscelis obsoletus (Kirschbaum, 1868), E. mundus (Haupt, 1927), E. alsius (Ribaut, 1952), Neoaliturus fenestratus (Herrich-Schaffer, 1834), Psammotettix provincialis (Ribaut, 1925), P. striatus (Linnaeus, 1758), P. pictipennis (Kirschbaum, 1868), Thamnotettix zelleri (Kirschbaum, 1868), T. creticus (Dlabola, 1974), Cicadula placida (Horvath, 1897), Euscelidius schenckii (Kirschbaum, 1868), E. variegatus (Kirschbaum, 1868), Idiocerus notatus (Melichar, 1896), I. ustulatus (Mulsant&Rey), Aphrodes trifasciata, Phlepsius intricatus (Herrich-Schaffer, 1838), P. ornatus (Perris, 1857), Platymetopius. rostratus (Herrich-Schaffer, 1834), P. cruentatus (Haupt, 1927), P. undatus (De Geer, 1773), P. hannelorae (Abdul-Nour, 1987), Zyginia rhamni (Ferrari, 1882), Z. sohrap (Zachvatkin, 1947), Hecalus glaucescus (Fieber, 1866), Megophythalmus scabripennis (Edwards, 1915), Parabolacratus storai (Lindberg, 1957), Goniagnathus brevis (Herrich-Schaffer, 1835), Balclutha punctata (Fabricius, 1775) , Fieberiella flori (Stal, 1864), Grypotes guttulinervus, Selenocephalus griseus (Germar, 1833), Paluda flaveola, Stegelytra sororcula (Dlabola, 1974) olmak üzere toplam 35 tür saptanmıştır.Bu türler arasında A. adanae ve E. decipiens en yoğun ve yaygın türler olarak bulunmuş ve bu türlerin Diyarbakır, Elazığ ve Mardin İllerinde populasyon değişimleri izlenmiştir. Sürvey ve populasyon çalışmalarının yapıldığı alanlarda doğal düşmanların belirlenmesine yönelik yapılan çalışmada toplam 18 doğal düşman türü belirlenmiştir.A. adanae'nin farklı asma çeşitlerinde oluşturduğu zarar derecelerinin belirlenmesine yönelik yapılan çalışmada, bu türün çalışmanın yapıldığı tüm asma çeşitlerinin en çok alt yapraklarına zarar verdiği, en az zararını ise üst yapraklarda oluşturduğu belirlenmiştir. Bu türün en fazla zararını ise Öküzgözü ve Boğazkere üzüm çeşitlerinde meydana getirdiği belirlenmiştir. A. adanae'nin en çok zarar verdiği belirlenen Öküzgözü çeşidinde birey sayısı, zararlanma süresi ve zarar derecelerinin belirlenmesine yönelik kontrollü koşullarda saksı ve petri ortamlarında yapılan çalışmada süre ve birey sayısı arttıkça, yaprak zararlanma oranın da arttığı belirlenmiştir.A. adanae'nin kimyasal mücadelesine alternatif olabilecek iki farklı organik ilaç olan Neem Azal T.S (l'de 10 gr Azadirachtin)'nin 1 l suya 5 ml ve 3 ml ile Neemix 4.5 (l'de 4,5 gr) ilacının ise 1 l suya 1 ml ve 0,5 ml'lik dozlarının laboratuar koşullarında yapılan uygulamalarında, bu zararlıya karşı etkili olduğu ve organik tarım uygulamalarında kullanılabileceği belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Cicadellidae, Vitis vinifera, populasyon değişimi, Arboridia adanae, Empoasca decipiens, doğal düşmanlar, çeşit tercihi, zarar derecesi, alternatif mücadele, organik tarım

Abstract:
This work aims to determine species of Cicadellidae (Homoptera) family found in the vineyards of Diyarbakir, Elazığ and Mardin provinces, to follow population fluctuations of important species and distribution area, improving of struggle methods these species.The work was progressed during the years 2006-2007. In total, 35 species are determined. These are: Arboridia adanae (Dlabola, 1957), Empoasca decipiens (Paoli, 1930), Neoaliturus haematoceps (Mulsant and Rey, 1855), Euscelis obsoletus (Kirschbaum, 1868), E. mundus (Haupt, 1927), E. alsius (Ribaut, 1952), Neoaliturus fenestratus (Herrich-Schaffer, 1834), Psammotettix provincialis (Ribaut, 1925), P. striatus (Linnaeus, 1758), P. pictipennis (Kirschbaum, 1868), Thamnotettix zelleri (Kirschbaum, 1868), T. creticus (Dlabola, 1974), Cicadula placida (Horvath, 1897), Euscelidius schenckii (Kirschbaum, 1868), E. variegatus (Kirschbaum, 1868), Idiocerus notatus (Melichar, 1896), I. ustulatus (Mulsant&Rey), Aphrodes trifasciata, Phlepsius intricatus (Herrich-Schaffer, 1838), P. ornatus (Perris, 1857), Platymetopius. rostratus (Herrich-Schaffer, 1834), P. cruentatus (Haupt, 1927), P. undatus (De Geer, 1773), P. hannelorae (Abdul-Nour, 1987), Zyginia rhamni (Ferrari, 1882), Z. sohrap (Zachvatkin, 1947), Hecalus glaucescus (Fieber, 1866), Megophythalmus scabripennis (Edwards, 1915), Parabolacratus storai (Lindberg, 1957), Goniagnathus brevis (Herrich-Schaffer, 1835), Balclutha punctata (Fabricius, 1775) , Fieberiella flori (Stal, 1864), Grypotes guttulinervus, Selenocephalus griseus (Germar, 1833), Paluda flaveola and Stegelytra sororcula (Dlabola, 1974).Among these species, the A. adanae ve E. decipiens are determined as the broadest and most widespread ones. Population changes of these species were followed in Diyarbakır, Elazığ ve Mardin provinces. The natural enemies of those species are studied at the areas where survey and population works are done and in total 18 natural enemy species are determined.During the work on A. adanae specie, its degree of damage on different kinds of vine is studied. It is determined that this specie especially damages the lower foliage of the vine species that were studied. This species damages Öküzgözü and Boğazkere vines the most. The works on Öküzgözü specie -that is damaged by A. adanae the most- were done for determining number of individuals, duration of the damage and the degree of the damage. The specie was studied at controlled vase and Petri environments. During the word, it is determined that when duration and number of individuals increases, the degree of damage concerning the foliage increases.Based on the practices of 5 ml and 3ml dose Neem Azal T.S (10 gr Azadirachtin in 1) in 1 liter of water and of 1 ml and 0,5 ml dose Neemix 4.5 (4,5 gr in 1) in 1 liter of water, which have been carried out in the laboratory conditions, it has been detected that these two different organic pesticides to be an alternative to the chemical control of A. adanae are effective against this pest and will be used in organic agriculture applications.Keywords: Cicadellidae, Vitis vinifera, population exchange, Arboridia adanae, Empoasca decipiens, natural enemies, specie preference, degree of damage, alternative controlling, organic agriculture.