Ayşe Kilimci insan-eser-üslûp
Ayşe Kilimci human-work-wording
Yazar: ALPAY GEZER
Danışman: PROF. DR. YAKUP ÇELİK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil özellikleri = Language features ; Hikaye = Story ; Kilimci, Ayşe = Kilimci, Ayşe ; Mizah = Humour ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; Üslup = Stylistic ; İnsan = Human

Özet:
Günümüz öykü yazarlarından Ayşe Kilimci'nin hayatı, sanatı, eserleri, dil ve üslûbu hakkında derinlemesine bir araştırmanın yapıldığı bu çalışmada yazarın Türk edebî hayatına yaptığı katkılar değerlendirilmiştir. Ayşe Kilimci'nin hikâyeleri, araştırma - inceleme tarzındaki çalışmaları ve katkıda bulunduğu eserler bu çalışmada temel kaynaklar olarak kullanılmıştır. Yazarın hayatı ile ilgili bilgiler (ailesi, tahsil hayatı, hususî hayatı, yazı hayatı ve kültür çevresi) mülâkat, eser ve belge inceleme yöntemleriyle ortaya çıkarılmıştır. Yazarın basılı olan yüzün üstündeki hikâyesi yapı - tema ve anlatım bakımından incelenmiştir. Yazarın eserleri, kendisi ile ilgili yapılan çalışmalar, yazılan makaleler ve kendisinin katkıda bulunduğu kitaplar incelenerek hikâyeciliğine, dil ve üslûbuna ait özgün hususlara ve şimdiye kadar dikkat edilmeyen yönlerine işaret edilmiştir.
Kendine has üslûbu ve özgün anlatımıyla Türk hikâyeciliğinin beğenilen isimlerinden Ayşe Kilimci, toplumsal sorunları sanatçı duyarlılığıyla dile getiren, toplumda gördüğü aksaklıklara dil ve edebiyat vadisinde çözümler arayan bir yazardır. Çocuk kitapları hariç basılı yedi hikâye kitabı olan Ayşe Kilimci; kadın, çocuk, aşk, ölüm, göç, eğitim, kentleşme, fakirlik, cinsellik, sanat, adaletsizlik, kuşak çatışması, evlilik, konut sorunu, ahlaki, toplumsal ve kültürel yozlaşma gibi tema bakımından zengin eserler ortaya koymuştur. Kurgu yönünden öykülerine baktığımızda merkezde bir veya birden fazla kişinin olduğu öykülerinin yanı sıra bir sembol, durum, mekân veya mektup vasıtasıyla da kurgu oluşturmuştur. Yerel söyleyişlere sıkça yer veren ve yalın bir dil kullanmaya özen gösteren yazar, karakterleri konuşturmada başarılıdır. Hikâyelerinde deyimler, atasözleri, halk deyişleri ve yerinde argo gibi unsurlar eksik olmayan yazarın kullandığı imgeler, canlı ve etkileyicidir. Eserlerinde mizahî ve metaforik bir sesin varlığı söz konusudur. 
Bu tezde Ayşe Kilimci'nin hayatı, sanatı ve eserleri ele alınmakla birlikte hikâyeleri detaylı bir şekilde incelenerek edebiyat tarihindeki yeri belirgin hale getirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Ayşe Kilimci, hikâye, mizah, yerel söyleyiş, tematik zenginlik.

Abstract:
In this study in which an in-depth searching has been made about the life, art, works, language and wording of Ayşe Kilimci, nowadays stroy writer, has been evaulated the contributions of the writer to Turkish literature life. Ayşe Kilimci's stories, studies in the style of research review, and works which she has contributed  have been used as basic source. Knowladge about the writer's life (her family, education life, private life, writing life and her cultural environment) has been uncovered by the methods of interview, searching work and document. Over a hundred published stories of the writer have been searched in the view of structure-theme and narrative. It has been pointed to that the writer's ways that have not been paid attention untill now, her story writing and orginal points about her language and wording by examining the writer's works, studies done, articles written with her, books which she has contributed.
	Ayşe Kilimci, one of the liked names of Turkish short story writing with her unique wording and original narrating, is a writer who voices the social problems in artist sensitivity, searches for  solutions about social hitches in language and literature valley. Ayşe Kilimci who has seven published story books except kid books has put forth rich works in the view of theme as woman, kid, love, death, migration, education, urbanization, poorness, sexuality, art, injustice, generation gap, marriage, house problem, moral, social and cultural degeneration. When we look at her stories in the wiev of fiction, she has also created a fiction by means of a symbol, a status, a place or a letter in addition to her stories in which one or more than one person take part in the centre. The writer who often uses local uttarances and takes care of using a simple language is succesful in making the characters speak. The imegaries used by the writer who uses expressions, proverbs, folk expressions, and slang elements in the right place in her stories, are live and effective. It is a subject that an humorous and metaphoric voice happens in her works. 
	In this thesis Ayşe Kilimci's place in literature history has been rendered evidently by searching her stories in detail as well as handling her life, art and works.
	Key Words: Ayşe Kilimci, story, humor, local uttrarance, thematically richness.