Çeşitli yöntemlerle elde edilen limon meyvesi ve yaprak ekstraktlarının incelenmesi
Investigation of lemon fruit and leaf extracts obtained by various methods
Yazar: HİKMET BURCU GENCER
Danışman: PROF. DR. ŞAH İSMAİL KIRBAŞLAR
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Temel İşlemler ve Termodinamik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering

Özet:
İnsan vücudunda bulunan serbest radikaller(ROS) insan sağlığı açısından olumsuz etkilere sahiptir. Havadan, sudan, beslenme biçiminden ya da stres kaynaklı olarak vücutta oluşabilen serbest radikal gruplar hücre çeperiyle hızlıca reaksiyona girerek önce hücre deformasyonuna ardından da hücre ölümüne yol açar. Antioksidanlar bu serbest radikallerle reaksiyona girerek, serbest radikal grupların tahrip edici etkisini azaltmakta ve yok etmekte etkilidir. Antioksidanların bu şekilde kalp ve damar rahatsızlıklarından, kanser, yaşlanma ve nörolojik rahatsızlıklardan koruduğu ve aynı zamanda immuniteyi güçlendirdiği bilinmektedir. 
Son yıllarda, sentetik olarak elde edilebilen antioksidanlar yerine doğal antioksidan içerikleri üzerine çalışmalar artmıştır. Antioksidanlar narenciye ürünleri, yeşil yapraklı sebzeler, çilek, üzüm, kayısı, zeytin gibi birçok meyve ve sebzede bulunurlar.
Narenciye ürünleri, antioksidanlar açısından önemli bir kaynaktır. Birçok çeşidi bulunan Narenciye ürünleri, yani turunçgillerin en çok bilinenleri; portakal, mandalina, limon ve greyfurttur. Turunçgillerin anavatanı Güneydoğu Asya olarak bilinir. Burunla birlikte bu meyveler bol yağış alan subtropikal iklimlerde yetişmeye de oldukça yatkındır. Ülkemizde de yetiştirilen bu meyveler; Ege, Akdeniz, Doğu Karadeniz ve Marmara bölgelerinde bol miktarda üretilmektedir.
Bu çalışmada Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Narenciye Bahçesinde yetiştirilmiş hastalıksız Mayer limonlarının kullanılması, bu Mayer limonlarının kabuğunun ve yapraklarının incelenmesi, antioksidan içeriği ve antioksidan aktivitesi bakımından değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Bu Tez kapsamında Mayer limonunun kabuklarının ve yapraklarının ekstraktlarının antioksidan içerikleri incelenmiştir. Ultrason Destekli Ekstraksiyon (UDE) ve Mikrodalga Destekli Ekstraksiyon (MDE) yöntemleri kullanılmıştır. Ekstraksiyson işlemi sırasında Yanıt Yüzey Metodolojisi (YYM) kullanılarak; sıcaklık, zaman, genlik, mikrodalga gücü ve çözücü miktarı gibi parametreler optimize edilmiştir. Burada elde edilen ekstraktların toplam fenolik madde, toplam flavonoid miktarları incelenmiş ve DPPH (2,2-difenil-1-pikrilhidrazil) radikal giderme yöntemi kullanılarak antioksidan aktiviteleri belirlenmiştir.
Yapılan denemeler sonucunda limon kabuk ve yaprakları için ayrı ayrı MDE ve UDE ile toplam fenolik madde, toplam flavonoid madde ve antioksidan aktivitesi miktarları tayin edilmiş ve kıyaslamıştır. Limon yapraklarının her iki ekstraksiyon metoduyla da daha yüksek toplam fenolik flavonoid ve antioksidan aktivitesi değerlerine sahip olduğu görülmüştür. UDE yönteminin ise hem yapraklar hem kabuklar için daha verimli olduğu belirlenmiştir

Abstract:
Free radicals (ROS) in the human body have negative effects on human health. Free radical groups that can form in the body due to air, water, nutritional form or stress can react rapidly with the cell wall, leading to cell deformation and then cell death. Antioxidants are effective in reacting with these free radicals, reducing and destroying the destructive effect of free radical groups. Antioxidants are known to protect against cardiovascular disorders, cancer, aging, and neurological disorders as well as to enhance immunity.
In recent years, studies on natural antioxidant contents have increased, instead of synthetically available antioxidants. Antioxidants are found in many fruits and vegetables such as citrus fruits, green leafy vegetables, strawberries, grapes, apricots, olives.
Citrus products are an important source of antioxidants. Citrus products, which are available in many varieties, are the most well-known citrus fruits; orange, tangerine, lemon and grapefruit. The homeland of citrus fruits is known as Southeast Asia. However, these fruits are also very prone to grow in subtropical climates receiving abundant rainfall. These fruits are grown in our country; It is produced abundantly in Aegean, Mediterranean, East Black Sea and Marmara regions.
In this study, it is aimed to use disease-free Mayer lemons grown in Citrus Garden of West Mediterranean Agricultural Research Institute, to investigate the peel and leaves of these Mayer lemons, to evaluate antioxidant content and antioxidant activity.
In this thesis, antioxidant content of extracts of peels and leaves of Mayer lemon were investigated. Ultrasound Assisted Extraction (UAE) and Microwave Assisted Extraction (MAE) methods were used. During the this process, using the Response Surface Methodology (RSM); parameters such as temperature, time, amplitude, microwave power and amount of solvent were optimized. The total phenolic contents and total flavonoid contents of the extracts obtained were examined and antioxidant activities were determined using DPPH (2,2-diphenyl-1-picrilhydrazil) radical scavening method.
As a result of the experiments, total phenolic matter, total flavonoid and antioxidant activity amounts of MAE and UAE were determined and compared for lemon peel and leaves separately. Lemon leaves have higher total phenolic matter, flavonoid and antioxidant activity levels by both extraction methods. UAE method was found to be more efficient for both leaves and peels.