Muhammed Mütevelli eş-Şa`ravi`nin hayatı ve tefsir anlayışı
Muhammed Mutavallı eş-Sa`ravi`s life his understanding of tafsir
Yazar: TUĞRUL TEZCAN
Danışman: PROF. DR. İDRİS ŞENGÜL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Din = Religion
Dizin: Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
ÖZET Muhammed Mütevelli eş -Şa'râvî 1911 yılında Dekahliyye ili, Meyt-i Gamr beldesinin merkez köyü olan Dekâdüs'da dünyaya geldi. Bir çiftçi ailesine mensub olmakla birlikte, ailesinden hep ilme teşvik, âlime saygı görmüştür. Kur'ân'ı köyünde hıfzetti. İlk, orta ve lise öğrenimim Zegazig'deki fakültenin ilgili bölümlerinde tamamladı. Sonra Arap dili fakültesine girerek 1941 yılında lisans diplomasını, 1943 'te de doktora unvanını aldı. İlk önce Ezher'in Tanta Fakültesine daha sonra İskenderiye sonra da Zegazig Fakültesine müderris olarak tayin edildi. 1950 yılında Melik Abdülaziz Üniversitesi Şeriat Fakültesinde müderris olarak çalıştı. 1960 yılında Tanta Fakültesine vekil olarak atandı. 1962'de Ezher'in Ulumi'l Arabiyye bölümüne müfettiş olarak atandı. 1964 senesinde Hasan Me'mun'un kütüphanesine müdür oldu. 1966' da Cezair'de bi'setil-Ezheriyye'nin başkanlığım yürüttü. 1970 yılında Mekke-i Mükerreme'deki Melik Abdülaziz Üniversitesi Şeriat Fakültesine misafir profesör olarak atandı. 1972'de yine aynı üniversitenin Dirâsâtü'1-Ulyâ kısmına başkan oldu. 1976'da Mısır Cumhuriyeti Ezher İşleri ve Vakıflardan sorumlu bakan oldu. 1980 yılında İslâmî Araştırmalar Komisyonuna üye olarak atandı. Yine aynı sene Şûra meclisine üye seçildi. İslâmî Da'vetçi'lik görevini, 1998 yılında vefat edinceye kadar devam ettirdi. Dünyanın çeşitli ülkelerinde konferanslar vererek insanları uyanışa davet etti. Asrın meselelerine yönelik fetvalar verdi. Kutsal gün ve gecelerde televizyon konuşmalarıyla halkın din alanındaki sorunlarına eğildi. Tamamlamaya muvaffak olamadığı, ancak Hûd suresine kadar gelebildiği on ciltlik tefsirini yazdı. Tefsirinde kendine has bir üslup sergileyerek Halef, Selef ve çağdaş müfessirlerden farklı bir çizgiyi yakaladı. Bu çalışmamızla az da olsa tanıtma fırsatım bulduğumuz Şa'râvTnin gelecekte yapılacak tefsir çalışmalarına bir fikir vermesini temenni ediyor, Allah'tan rahmet diliyorum. T.C YÜKSEKÖĞRETİM KURULU DOKÜMANTASYON MERKEZÎ 106Şeyhin Tefsiri haricinde Kur'an'm icazını anlatan Mucizetii'l-Kur'an'ı, yine tefsirinde mevcut olan konuların tek tek ele alınmasıyla oluşturulmuş onlarca müstakil, küçük çaplı kitapları mevcuttur. Sadece fikhî konulara münhasıl kılınmamış, içerisinde değişik disiplinlere dair mevzuları da barındıran, asrın getirdiği veya günlük yaşamdan doğan dini muhtevalı sorulara Şeyhin verdiği cevaplardan oluşan "el-Fetâvâ" adlı eserleri de vardır. Ehl-i sünnet ve'l -cemaat eksenine sahip Şeyh yıllarca kendisine has ılımlı çizgisiyle İslami motifleri müslümanlara sunmaya çalışmıştır. Yakın zamanda vefat etmiş olması sebebiyle ilmi camiada eserleri ve şahsı incelenememiştir. Ancak gelecekte genç akademisyenlerimiz tarafından hem ilmi hem de eğitimci ve ıslahçı yönleri daha ciddi platformlarda ele alınacağını ümit ediyoruz. 107

Abstract:
ABSTRACT Muhammed Mütevelli esh-SHARAWI was bora in Dekâdüs, central village of the town of Meyt-i Gamr of the province of Dekahliyye in 1 91 1. He was to see encouragement to the knowladge and respect to the scholars from his family where as they belong to the Country. He memorized the Qur'an in his village and completed early education in the departments of the primary schools of the Faculty in Zegazig. He, then, registering to the Faculty of Arabic language did bacheler and PHd degree ih there. He firstly entered the Faculty of Tanta of Ezhar, than İskenderiye, and lastly appointed as a Müderris (a great scholar) to Zegazig Faculty. He worked as a Müderris in the department of the religious laq (Şeri'a) af the University of Abdul Aziz in 1950 He was appointed az the representative to the Faculty of Tanta in 1960. In 1962 he was appointer to the departmant of Arabic Sciencies. He becana director of the library of Hasan Me'mun in 1964. In 1966 he fulfilled presidency of bi'seti'l-ezher in Algeria. He was appointed as a visitor professor to the Faculty of Şeri'a of the University of Abdü'l Aziz in Holy Mecca in 1970. He became president of the departmant of dirasatü'l Ulya (higher education) at the sane University in 1972. In 1976 He became responsible minister for the affairs of Ezher and foundations of the Republec of Egypt. In 1980 he was appointed as a member of the board of Islamic studies. And at the same year he was selected as a member of Islamic Assemblay. He has fulfilled of his duty for the call to Islam until death of him in 1988. By giving conferances en different countries of the world he called people to the awekening. Hi gave decisions (Fatava) relacting to the problems of the public in his talks on television in the holy days and months. He wrote a commentary often volumes about thi Qur'an. Yet he was unable to succeed it except till the Surah of Hud. However he hold a special method and a different line from the predecessor, successor and cortemporary commentors of the Qur'an. Apart from his commetary of the Qur'an there is another book whici explains the miracilous style of thi Qur'an: Mucizetu'l - Kur' an. And there are also other small copies of this commentary of the Qur'an separatly published. 104There are other books so-called "el - Fatva":Including the answers of him to the religious questions of people mainly came from daily life and brought about the century. These books are not restrected by only law but also include the themes of varieties of disciplines. As a person with his tolarable behaviour he was on the main road of orthodox Islam. Thus he tried to teach the people the Islamic motifs. His studies have not bee investigated since he has just past away. Yet we expect that his effective opinions on the knowladge, education and reform will be discussed by the young investigators in the serious platforms. 105