Etlik piliç üretiminde zemin düzenlemenin vücut kusurları, davranış ve refah özellikleri ile altlık (gübre) nemine etkileri
The effects of floor design on body defects, behavior, welfare traits and litter (manure) moisture in broiler production
Yazar: HATİCE ÇAVDARCI
Danışman: PROF. DR. MUSA SARICA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı / Hayvan Yetiştirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, farklı düzeylerde altlık ve ızgara taban uygulamalarının etlik piliçlerde refah, davranış ve altlık kalite özelliklerine etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Altlıklı ve ızgaralı sistemler kombine edilerek her iki sistemden kaynaklanan olumsuzlukların en aza indirilmesi ve bu sistemlerin birlikte kullanımı ile avantajlarının ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Deneme; tam altlık, tam ızgara, ½ altlık + ½ ızgara, 1/3 altlık + 2/3 ızgara ve 2/3 altlık + 1/3 ızgara olmak üzere beş muamele grubundan oluşmuştur. Her muamele grubu 5 tekerrürden oluşmuş ve başlangıç ağırlıkları alınmış 120 adet günlük civciv rastgele olarak dağıtılmıştır. Çalışmada, her muamele grubundaki civcivlerin 6, 13, 20, 27, 34 ve 41 günlük yaşlarında günde 3 kez (09.00, 13.00 ve 17.00) olmak üzere yem yeme, su içme, dinlenme ve diğer davranışlar değerlendirilmiştir.
Farklı taban düzenleme uygulamaları (p<0.001), yaş (p<0.001) ve gün içi periyotlar (p<0.001) pasif, aktif ve konfor davranışı gösteren piliçlerin yüzdesini önemli düzeyde etkilemiştir. Tam ızgara sistemindeki piliçlerde daha yüksek düzeyde uyuma, keşif ve tüy bakımı davranışları ile daha düşük gezinme, yem arama, su içme ve toz banyosu davranışları gözlenmiştir. Aktif davranışlar ilerleyen yaşla birlikte önemli düzeyde azalma eğilimindeyken, pasif ve konfor davranışları artmıştır (p<0.001). Farklı taban uygulamaları ve cinsiyetin tonik immobilite (TI) süresine etkisi önemsiz iken, TI uyarılma sayısı önemli bulunmuş, en düşük tam altlıktaki erkeklerde en yüksek ise tam ızgaradaki dişilerde gerçekleşmiştir (p<0.001). Farklı oranlarda ızgara taban ve altlık kullanımı piliçlerin yürüme skorunu etkilemiştir. Altlık nem içerikleri bakımından muameleler arasında önemli farklılıklar bulunmamıştır. 
Bu çalışma, etlik piliçlerde farklı zemin uygulamalarının refah, davranış özellikleri ve vücut kusurlarının görülme düzeyini etkilediğini ortaya koymuştur.

Abstract:
This study was carried out to determine the effects of different levels of littered and slatted floor applications welfare, behavior and litter quality characteristics of broilers. Thus, it is aimed to minimize the negativities arising from both systems by combining the littered and slatted systems and to reveal the advantages by using these systems together. It consisted of five treatment groups: full littered, full slatted, ½ littered + ½ slatted, 1/3 littered + 2/3 slatted, and 2/3 littered +1/3 slatted. Each treatment consisted of 5 replicates and 120 day-old chicks whose starting weights were taken were randomly distributed. In the study, active, passive and comfort behaviors of broilers were determined for three times a day (9.00, 13.00 and 17.00) in each treatment group at 6, 13, 20, 27, 34 and 41 days of age.
Different floor design practices (p<0.001), age (p<0.001) and day-time periods (p<0.001) significantly affected the percentage of chickens showing passive, active and comfort behavior. Higher levels of sleeping, exploratory and feather care behaviors and lower walking, foraging, drinking and dust bathing behaviors were observed in the full-slatted chickens. While the percentage of chicks showing active behaviors tended to decrease significantly with advancing age, passive and comfort behaviors increased (p<0.001). While the effect of different floor treatments and sex on tonic immobility (TI) duration was not significant, the TI arousals number was significantly lowest in full littered males and highest in full slatted females (p<0.001). The use of different levels of slatted and littered floor affected the gait score of the broilers, and the males in the slatted system had the worst score (p<0.001). There were no significant differences between treatments in terms of litter moisture contents.
This study revealed that different floor treatments affect the welfare, behavioral characteristics and incidence of body defects in broilers.