Cumhuriyet devrimlerinde kadın algısının Ülkü Halkevi dergilerine yansımaları
Reflections of women's perception in the Republican revolutions on Ülkü Community Center magazines
Yazar: SEDA MORDENİZ
Danışman: PROF. DR. RIFAT YILDIZ
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History
Dizin: Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Cumhuriyet tarihi = Republic history ; Dergiler = Magazines ; Devrimler = Revolutions ; Halkevleri = Community houses ; Halkevleri dergileri = Community centers magazines ; Kadınlar = Women ; Ülkü dergisi = Ülkü magazine

Özet:
İnsanlar, kadın ve erkek olarak cinsiyetleri verili bir şekilde doğarlar. Cinsiyetlere toplumda üstlendikleri roller açısından bakıldığında oldukça geniş bir çeşitlilik mevcut olduğu görülmektedir. Cinsiyet açısından doğuştan gelen fıtri farkların değişmez olduğu düşüncesi kadınlar açısından olumsuz durum meydana getirmiştir. Kadın ve erkeğin toplumsal cinsiyet rollerinin değişip değişmeyeceği meselesi feminist literatürde sıkça kullanılan toplumsal cinsiyet kavramı ile karşımıza çıkmaktadır. Osmanlı İmparatorluğu'nda II. Meşrutiyet yıllarında kadınlar kamusal alana açıldıkça; cinsiyet sorunlarını tartışmaya, toplum hayatında ikincil konumlarını sorgulamaya ve hakları için mücadele etmeye başlamışlardır.
Osmanlı İmparatorluğu'nda başlayan hak mücadelesinde en önemli gelişmeler Türkiye'de Cumhuriyet döneminde gerçekleşmiştir. Bu dönemde kadınların özel alandan çıkarak kamusal alana dahil edilmesi yönünde adımlar atılmış, Cumhuriyet devrimleriyle birlikte Türkiye'de kadınların; sosyal, ekonomik ve kültürel yaşantısı değişime uğramıştır. Yaratılmak istenen yeni/modern kadın algısı, pek çok alanda özgürlükler sunarken, ev içi alandaki konumlarının daha çok ön plana çıkartılması "annelik" misyonuna yapılan vurgu ile ataerkinin modern versiyonun hayata geçirildiği görülmektedir. Türkiye Cumhuriyeti kurulduğu andan itibaren modernleşme süreci, yeni rejim ve devletin kurumsallaşması için yoğun bir çaba harcanmıştır. Kadınlar yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin modern yüzünü oluşturmuş ve kadınlara Türkiye'nin modernleşmesinde önemli roller biçilmiştir. Tek partili dönemde faaliyet gösteren Halkevleri, ulusal birliğin sağlanması ve devrim ideolojilerinin benimsetilmesi amacıyla kurulmuştur. Halkevlerinin yayın organı olan ve 1933-1951 yılları arasında faaliyet gösteren Ülkü Halkevi dergisinde yazar kadrosu tarafından dönemin; dil, tarih, edebiyat, eğitim, fen, köycülük ve kadınlık konuları işlenmiştir. Dönemin iklimi ve cumhuriyetin modernleşmeci kadrosunun görüşlerinin yer aldığı Ülkü Dergisi bu dönemle ilgili yapılacak çalışmalara ışık tutabilecek önemli bir kaynak niteliği taşımaktadır.
Bu çalışmanın temel amacı, Cumhuriyet devrimlerindeki kadın algısının (1933-1951 arasında) dönemin ideolojisinin gözlendiği yayın organı olarak Ülkü Halkevi dergilerine yansımalarını ortaya koymaktır.

Abstract:
Humans are born with their gender given, male and female. When the genders are examined in terms of the roles they assume in society, it is seen that there is a wide variety of diversity. The issue of whether the gender roles of women and man will change or not comes up with the concept of gender, which is frequently used feminist literatüre. As women opened up to the public sphere in the years of the Constitutional Monarchy; They began to discuss gender issues, question their secondary position in social life, and fight for their rights.
The most important developments in the struggle for rights that started in the Ottoman Empire took place in the Republican period in Turkey. In this period, steps were taken to include women in the public sphere by leaving the private sphere. With the Republican revolutions, women in Turkey; social, economic and cultural life has changed. While the new/modern women perception that is desired to be created offers freedom in many areas; It is seen that the modern version of the patriarchy has been brought to life, with the emphasis on the "motherhood" mission. Since the establishment of the Republic of Turkey, an intense effort has been made for the modernization process, the new reqime and bthe institutionalization of the state. Women formed the modern face of the newly established Republic of Turkey and women were assigned important roles in the modernization of Turkey. People's Houses, operating in the single- party period, were established to ensure national unity and adopt revolutionary ideologies. In the journal Ülkü Community Center which was the publication organ of the Community Centers and operated between 1933-1951, by the writer staff of the period; language, history, literature, education, science peasantry and womanhood are covered. Ülkü Magazine, which includes the climate of the period and views of the modernist staff of there public, is an important source that can shed light on the studies to be made about this period. 
The main pupose of this study is to reveal the reflections of the perception of women in the Republican revolutions (between 1933- 1951) on the journals of Ülkü Community Center as the publication organ in which the ideology of the period observed.