Rasim Özdenören`in roman ve hikâyelerinin değerler eğitimi açısından incelenmesi
Examination of Rasim Özdenören's novels and stories in terms of values education
Yazar: TÜMER DEMİREL
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET YILMAZ
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Toplumsal yapıların sürekliliğini sağlayan en önemli unsurlardan biri değerlerdir. Bu açıdan değerlerin birçok ülkenin eğitim programlarında işlenmesi önem arz etmektedir. Son yıllarda Millî Eğitim Bakanlığının öğretim programlarında değerleri ön plana çıkarması ile değerler eğitiminin önemi daha da artmıştır. Edebî eserler, değerler eğitimi hususunda önemli bir unsur haline gelmiştir. Bu çalışmanın amacı Rasim Özdenören`in roman ve hikâyelerinde değerlerin ne sıklıkta işlendiğini, değerlerin hangi şekillerde ele alındığını tespit etmektir. Bu çalışmada nitel araştırma desenlerinden temel nitel araştırma kullanılmıştır. Rasim Özdenören`in Hastalar ve Işıklar, Çözülme, Çok Sesli Bir Ölüm, Çarpılmışlar, Uyumsuzlar, Denize Açılan Kapı, Kuyu, Ansızın Yola Çıkmak, İmkânsız Öyküler, Hışırtı, Toz, İlk Öyküler ve Kör Pencereler adlı hikâye kitapları ile Gül Yetiştiren Adam adlı romanı bu çalışmada ele alınmıştır. Çalışmanın sonucunda incelenen eserlerde 13 değer tespit edilmiştir. Bu değerler şunlardır: Alçak gönüllülük, cömertlik, çalışkanlık, dostluk, dürüstlük, merhametli olma, misafirperverlik, nezaketli olma, sabırlı olma, saygı, sevgi, sorumluluk, yardımseverlik. Rasim Özdenören`in incelenen eserlerinde en çok sevgi (33), en az alçak gönüllülük (1) değerlerine rastlanılmıştır. Rasim Özdenören`in roman ve hikâyelerinin değerler açısından zengin olduğu görülmektedir. Özdenören`in eserleri değerler eğitimi bağlamında kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler: Rasim Özdenören; Değer; Değerler eğitimi; Türk hikâye ve romanı.

Abstract:
One of the most important elements that maintain the continuity of social structures is values. When viewed from this aspect, it is significant to include values in the education programs of many countries. In recent years, the importance of values education has increased with the Ministry of National Education's emphasis on values in curriculum. Literary works have become an important element in values education. The aim of this study is to determine how often values are discussed in Rasim Özdenören's novels and stories and in what ways values are handled. In this study, basic qualitative research, one of the qualitative research designs, was used. Rasim Özdenören's stories called Hastalar ve Işıklar, Çözülme, Çok Sesli Bir Ölüm, Çarpılmışlar, Uyumsuzlar, Denize Açılan Kapı, Kuyu, Ansızın Yola Çıkmak, İmkânsız Öyküler, Hışırtı, Toz, İlk Öyküler and Kör Pencereler and novel called Gül Yetiştiren Adam was considered in the study. As a result of the study, 13 values were identified in the works examined. These values are: humility, generosity, diligence, friendship, honesty, compassion, hospitality, kindness, patience, respect, love, responsibility, helpfulness. In Rasim Özdenören's works arewhich examined, the most seen value was love (33) and the least seen value was humility (1). It can be seen that Rasim Özdenören's novels and stories are rich in terms of values. Özdenören's works can be used in the context of values education.

Keywords: Rasim Özdenören; Value; Values education; Turkish story and novel.