Aktif tiroid orbitopati hastalarında steroid tedavisi öncesi ve sonrası ile inaktif tiroid orbitopati hastalarında optik koherens tomografi anjiografi bulgularının karşılaştırılması /
Yazar: İZLEM YILDIZ
Danışman: UZMAN ŞENAY AŞIK NACAROĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Beyoğlu Göz Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Göz hastalıkları = Eye diseases ; Kan damarları = Blood vessels ; Makula lutea = Macula lutea ; Optik sinir = Optic nerve ; Sinir lifleri = Nerve fibers ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Tomografi-optik koherens = Tomography-optical coherence

Özet:
Amaç: Aktif tiroid orbitopati hastalarında steroid tedavisi öncesi ve sonrası meydana gelen ile inaktif tiroid orbitopati hastalarında gözlenen peripapiller ve maküler alandaki mikrovasküler ve yapısal değişiklikleri optik koherens tomografi anjiografi (OKTA) ile belirlemek ve kontrol grubu ile karşılaştırmak, makula kalınlığında ve retina sinir lifi tabakasındaki değişiklikleri optik koherens tomografi (OKT) aracılığıyla değerlendirmek

Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışmaya tiroid orbitopati dışında herhangi bir retinal ve optik disk patolojisi olmayan 17 aktif tiroid orbitopati (TO) hastasının 34 gözü, 54 inaktif tiroid orbitopati hastasının 108 gözü ve 30 sağlıklı bireyin 60 gözü dahil edildi. Tüm olguların rutin oftalmolojik muayenesi yapıldı ve Hertel Ekzoftalmometre ile proptozis derecesi belirlendi. Aktif TO olgularının 12 haftalık steroid tedavisi öncesi ve sonrasında, inaktif TO ve kontrol grubunun santral maküler kalınlık (SMK), ganglion hücre tabakası-iç pleksiform tabaka (GCL-IPL) kalınlığı, santral koroid kalınlığı (SKK), retinal sinir lifi tabakası (RNFL) kalınlığı, peripapiller bölgede koroid kalınlığı, süperfisyal kapiller pleksus (SKP), derin kapiller pleksus (DKP) ve koryokapillaris damar yoğunlukları OKTA ile belirlendi. Makule kalınlıkları ve retina sinir lifi tabakası kalınlığı OKT ile ölçüldü.
Bulgular: Aktif ve inaktif olgular ile kontrol grubunun makuler OKTA karşılaştırılmasında SKP'DE inferior ve nazal kadranda istatistiksel olarak anlamlı fark izlendi. (sırasıyla p=0,012, p=0,011) Üç grup arasında DKP'de tüm kadranlarda ve ortalamada istatistiksel anlamlı fark izlenmemiştir. Sadece temporal kadran koryokapillariste üç grup arasında istatistiksel olarak fark saptandı. (p=0,005) Üç grupta çekilen makula OKT'de, üç grup arasında sadece santralde istatistiksel olarak anlamlı fark gözlenmiştir. (p=0,018) Peripapiller OKTA'da ise üç grup arasında SKP ve DKP'de tüm kadranlarda istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Sadece santral koryokapillariste ise istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. (p=0,039) OKTA ölçümü ile RNFL'de ise sadece temporal kadranda istatistiksel olarak anlamlı fark görülmüştür. (p=0,037) Üç grup arasındaki RNFL kalınlığı için OKT aracılığıyla ise tüm kadranlarda istatistiksel olarak anlamlı fark izlenmedi. Aktif grubun 12 haftalık steroid öncesi ve sonrası karşılaştırılmasında ise OKTA'da SMK ve SKK'de istatistiksel olarak anlamlı azalma izlenirken; GCL-IPL'de istatistiksel olarak anlamlı artış izlendi. (sırasıyla p=0,000, p=0,001, p=0,000) SKP ve DKP'de sadece santralde istatistiksel olarak tedavi öncesine göre azalma izlenirken, inferior kadranda artış saptandı. (SKP'de sırasıyla p=0,005, p=0,012; DKP'de sırasıyla p=0,006, p=0,043) Koryokapillaris düzeyinde ise tüm kadranlarda, tedavi öncesi ve sonrası arasında istatistiksel olarak anlamlı fark izlenmedi. Makula kalınlığında OKT ile alınan sonuçlarda sadece temporal kadranda istatistiksel olarak anlamlı artış gözlendi. (p=0,015) Peripapiller OKTA'da RNFL'de superior ve temporalde istatistiksel olarak artış izlenirken, inferiorda anlamlı azalma saptandı. (sırasıyla p=0,000, p=0,000, p=0,006) Peripapiller koroid kalınlığında tüm kadranlarda istatistiksel olarak anlamlı azalma bulundu. (tüm kadranlarda p0,01) SKP'de sadece superior ve inferiorda istatistiksel olarak anlamlı artma gözlenirken (sırasıyla p=0,001, p=0,003); DKP'de sadece temporal ve nazal kadranda istatistiksel olarak anlamlı artma olduğu saptandı. (sırasıyla p=0,000, p=0,006) Koryokapillarisin tüm kadranlarında anlamlı fark izlenmedi. OKT ile ölçülen RNFL'de ise sadece superotemporalde istatistiksel olarak anlamlı azalma görülürken, diğer tüm kadranlarda istatistiksel olarak anlamlı artış olduğu saptandı. (tüm kadranlarda p0,01)

Sonuç: Tiroid Orbitopatide aktivite derecesi ve aktif TO'da steroid tedavisi maküla ve peripapiller bölgede ölçülen yapısal ve mikrovasküler parametreleri etkileyebilir. OKTA sayesinde aktif TO hastalarına erken tanı konularak komplikasyonlar meydana gelmeden tedavi etmek mümkün hale gelebilir.

Anahtar kelimeler: Aktif Tiroid Orbitopati, Damar yoğunluğu, İnaktif Tiroid Orbitopati, Maküla, Optik koherens tomografi anjiografi, Optik koherens tomografi, Optik sinir başı, Retinal sinir lifi tabakası, Tiroid Orbitopati

Abstract:
Purpose: To determine the microvascular and structural changes in the peripapillary and macular areas observed in patients with active thyroid orbitopathy before and after steroid treatment and compare with inactive thyroid orbitopathy and the control group
by optical coherence tomography angiography (OCTA), to evaluate the changes in macular thickness and retinal nerve fiber layer by optical coherence tomography (OCT).
Material and Method: This cross-sectional study included 34 eyes of 17 active thyroid orbitopathy (TO) patients, 108 eyes of 54 inactive thyroid orbitopathy patients, and 60 eyes of 30 healthy individuals without any retinal or optic disc pathology other than thyroid orbitopathy. Routine ophthalmological examination of all cases was performed and the degree of proptosis was determined by Hertel Exophthalmometer. Central macular thickness (CMT), ganglion cell layer-inner plexiform layer (GCL-IPL) thickness, central choroidal thickness (CCT), retinal nerve fiber layer (RNFL) thickness, choroidal thickness in the peripapillary region, foveal avascular zone (FAZ), superficial capillary plexus (SCP), deep capillary plexus (DCP) and choriocapillaris vessel densities were determined by OCTA in before and after 12-week steroid treatment of active TO cases, inactive TO and control groups
Results: In the comparison of macular OCTA between active and inactive cases and the control group, a statistically significant difference was observed in the inferior and nasal quadrants in SCP. (respectively p=0.012, p=0.011) There was no statistically significant difference between the three groups in DKP in all quadrants and mean. There was a statistical difference between the three groups only in the temporal quadrant choriocapillaris. (p=0.005) In macular OCT taken in three groups, a statistically significant difference was observed between the three groups only in the central part. (p=0.018) In peripapillary OCTA, there was no statistically significant difference between the three groups in all quadrants of SKP and DKP. A statistically significant difference was found only in the central choriocapillaris. (p=0.039) Statistically significant difference was observed only in temporal quadrant in RNFL measurement with OCTA measurement. (p=0.037) No statistically significant difference was observed between the three groups for RNFL thickness in all quadrants by OCT. In the comparison of the active group before and after the 12-week steroid, there was a statistically significant decrease in CMT and CCT; a statistically significant increase was observed in GCL-IPL. (p=0.000, p=0.001, p=0.000, respectively) While there was a statistically significant decrease compared to pre-treatment in SCP and DKP only in the central; an increase was detected in the inferior quadrant. (P=0.005, p=0.012, respectively in SCP; p=0.006, p=0.043 respectively in DCP) At the level of choriocapillaris, there was no statistically significant difference between before and after treatment in all quadrants. A statistically significant increase in macular thickness was observed only in the temporal quadrant in the results obtained by OCT. (p=0.015) In peripapillary OCTA, a statistically significant increase was observed in the superior and temporal RNFL, while a significant decrease was found in the inferior. (respectively p=0.000, p=0.000, p=0.006) Statistically significant reduction in peripapillary choroidal thickness was found in all quadrants. (p=0.000 in all quadrants) While statistically significant increases were observed only in the superior and inferior SCPs (p=0.001, p=0.003, respectively); A statistically significant increase was found in DKP only in the temporal and nasal quadrants. (p=0.000, p=0.006, respectively) No significant difference was observed in all quadrants of the choriocapillaris. In RNFL measured by OCT, a statistically significant decrease was observed only in the superotemporal area, while a statistically significant increase was found in all other quadrants. (p=0.000 in all quadrants) )
Conclusion: Activity status in Thyroid Orbitopathy and steroid therapy in active TO may affect the structural and microvascular parameters measured in the macula and peripapillary region. Thanks to OCTA, it may be possible to treat active TO patients without complications by early diagnosis.
Keywords: Active Thyroid Orbitopathy, Inactive Thyroid Orbitopathy, Macula, Optical coherence tomography angiography, Optical coherence tomography, Optic nerve head, Retinal nerve fiber layer, Thyroid Orbitopathy, Vascular density