Kabak türlerinin topraktaki DDT ve türevlerini bünyesine alma mekanizmasının araştırılması
Investigation of DDT  uptake mechanisms from soil  by  cucurbita pepo subspecies
Yazar: ELİF KOÇ
Danışman: PROF. DR. MEHMET İŞLEYEN
Bursa Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
DDT Türkiyede 1985 yılında yasaklanana kadar yaygın olarak kullanılmıştır. Toprağa atılan DDT zamanla biyotik ve abiyotik yollarla DDD ve DDE gibi 2 metabolik ürüne dönüşür ve bunlar kalıcı organik kirleticiler (KOK) olarak bilinirler. Fitoremediyasyon dışındaki bütün teknolojilerin KOK ile kirlenmiş alanların remediyasyonunda kullanılması hem etkisiz hem de çok pahalıdır. Daha önce yapılan çalışmalarda Cucurbita pepo ssp. pepo (Black Beauty) türü kabakların DDE ile kirlenmiş topraklarda yetiştirldiğinde, DDE'yi yapısında etkin biriktirme potansiyeli ve özelliğinin olduğu gözlemlenmiştir. Ancak bu tür kabakların bu işi nasıl yaptığı ile ilgili mekanizma henüz aydınlatılamamıştır.
Bu çalışma, DDE içermeyen topraklarda yetişen Cucurbita pepo ssp. pepo (Black Beauty) kabak türünün bitki öz suynda DDE'yi bağlama potansiyeli olabilecek iz maddeleri araştırır. Ayrıca Black Beauty bitki öz suyundaki iz maddeler daha az DDE biriktiricisi olan Golden, Lebanese, De Nice, Patty Green kabak türleri ile de karşılaştırılmıştır. Bitkiler gerçek alanlara 2 yıl boyunca ekilip, 77 günlük büyüme periyodu sonunda hasat edilerek bitki öz suyu toplanmıştır. Bitki ve topraktaki DDE içeriği GC/µ-ECD ile ölçülmüştür. Bitki öz suyundaki iz maddeler LC/MS Q-TOF ile taranarak EZInfo programı kullanılarak iz maddeler Black Beauty ile karşılaştırıldı.

Abstract:
DDT (2,2-bis(chlorophenyl)-1,1,1- trichloroethane) was widely applied in Turkey until being banned in 1985. In soil, p,p'-DDT can be biotically and abiotically converted to 2,2-bis(chlorophenyl)-1,1–dichloroethane (p,p'-DDD) and 2,2-bis(chlorophenyl)-1,1–dichloroethylene (p,p'-DDE) residues which are classified as persistent organic pollutants (POPs). Except phytoremediation, application of many in situ remediation technologies for POPs contaminated soils are both ineffective and expensive. Previous studies have shown that Cucurbita pepo ssp. pepo (Black Beauty) has a significant and unique potential to accumulate weathered p,p'-DDE from contaminated soil. However, the mechanism of POP uptake by Cucurbita pepo spp pepo remains unknown. 
This research investigates possible markers which might be responsible for p,p'-DDE binding potential  in xylem saps of Cucurbita pepo ssp. pepo (Black Beauty) plants grown in soil not having p,p'-DDE in it. The markers in xylem saps of Black Beauty were compared with  Golden, Lebanese, De Nice, Patty Green of  Cucurbita pepo subspecies known as not good p,p'-DDE accumulator. Field experiments were conducted to collect xylem saps of the plants.  Cucurbita pepo subspecies were planted in the field of two consecutive years. The plants were harvested after 77-day of growth and p,p'-DDE contents were measured in soil and plants with GC/µ-ECD. Possible markers in xylem saps of the plants were scanned with LC/MS q-TOF and compared with Black Beauty using EZInfo.