Sağlık işletmelerinde sürece dayalı faaliyet tabanlı maliyetleme: Aydın'da bir hastane işletmesinde uygulama
Process based activity based costing in hospital operations: Application in a hospital operation in Aydın
Yazar: BURÇAK ÖNDER
Danışman: DOÇ. DR. ÇAĞRI KÖROĞLU
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Aktiviteye dayalı muhasebe = Activity based costing ; Hastane işletmeleri = Hospital organizations ; Hastaneler = Hospitals ; Maliyet muhasebesi = Cost accounting ; Sağlık işletmeleri = Health care organizations ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Sürece dayalı faaliyet tabanlı maliyetleme = Time driven activity based costin

Özet:
İşletmeler, yüksek rekabet ortamında, başarılarını ve karlılıklarını devam ettirebilmek için günümüz dünyasında etkili bir maliyet sistemi kullanmak zorundadırlar. Geleneksel maliyet sistemlerine baktığımızda bugünün maliyet hesaplamalarını etkin bir şekilde karşılayamadıkları görülmektedir. Bu yüzden işletmeler için  yeni ve verimli bir maliyet sistemine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu eksikliklere çözüm olarak da en etkili maliyet sistemi olarak Sürece Dayalı Faaliyet Tabanlı Maliyetleme (SDFTM) geliştirilmiştir. SDFTM, Faaliyet Tabanlı Maliyetleme'nin (FTM) eksik kalan yanlarını tamamlayarak daha doğru ve net sonuçların ortaya çıkmasını sağlamaktadır. FTM'nin dezavantajlı yönlerinden en önemlisi maliyetinin yüksek ve çok fazla zaman alıcı özelliğinin olmasıdır. SDFTM sistemi ise bu tür problemlere ve güncellenme sıkıntılarına çözüm bulunması için ortaya atılmıştır. SDFTM sistemi Geleneksel FTM sistemine göre  daha ucuz ve daha kolay uygulanması sebebiyle tercih edilmektedir. SDFTM sistemi pratik kapasiteleri dikkate alarak, kullanılmayan kapasiteyi açığa çıkarmasıyla FTM sisteminden ayrılmaktadır. FTM sisteminde teorik kapasite, SDFTM sisteminde ise pratik kapasite kullanılmaktadır. Bu şekilde mevcut ve optimal durumlar arasındaki karşılaştırmalar daha önemli hale gelmektedir. Bu tezin amacı; SDFTM sisteminin diğer geleneksel maliyet sistemlerine oranla daha verimli ve etkili olduğu bir hizmet işletmesi olan hastane örneğinde pratik olarak uygulanarak sonucun daha gerçeğe uygun ve güvenilir olması sağlanmıştır.

Abstract:
Enterprises have to use an effective cost system in today's world in order to maintain their success and profitability in a high competitive environment. When we look at traditional cost systems, it can be seen that they are not able to meet today's cost calculations effectively. Therefore, a new and cost-effective cost system is needed for businesses. Process Based Costing has been developed as the most effective cost system as a solution to these deficiencies. Process Based Costing completes the shortcomings of Activity Based Costing and ensures more accurate and clear results. The most important disadvantage of the Activity Based Costing System is that it has high cost and very time consuming features. Process Based Costing system was developed to find solutions to such problems and updating problems. Process Based Costing system is preferred because it is cheaper and easier to apply than Traditional Activity Based Costing system. The Process Based Costing system is separated from the Activity Based Costing system by considering practical capacities, revealing unused capacity. Theoretical capacity is used in Activity Based Costing system and practical capacity is used in Process Based Costing system. In this way, comparisons between current and optimal situations become more important.The purpose of this thesis is; Process Based Costing system is practically applied in the case of a hospital, which is a service enterprise where it is more efficient and effective than other traditional cost systems, and the result is provided to be more realistic and reliable.