Açık ve uzaktan öğrenmede sanal laboratuvarlar: Devre analizi uygulaması
Virtual laboratories in open and distance learning: Circuit analysis application
Yazar: HANİFE ÇİVRİL
Danışman: PROF. DR. ALİ EKREM ÖZKUL
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uzaktan Eğitim Ana Bilim  Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Açıköğretim = Open education ; Açıköğretim sistemi = Open education systems ; Devre analizi = Circuit analysis ; Elektronik ortam = Electronical media ; Elektronik öğrenme = Electronic learning ; Sanal laboratuvar = Virtual laboratory ; Teknolojinin Kabulü Modeli = Technology Acceptance Model ; Uzaktan öğrenme = Distance learning ; Uzaktan öğretim = Distance instruction

Özet:
Bu çalışmada, 21. yüzyıl teknolojilerinin etkisi ile eğitimde meydana gelen değişim eğilimleri göz önünde bulundurularak eğitimin ayrılmaz bir parçası olan laboratuvar uygulamaları için geliştirilen ortamlar incelenmiş ve açık ve uzaktan öğrenmede sanal laboratuvarların (SL) uygulanabilirliği araştırılmıştır. Uygulama gerektiren derslerin uzaktan öğrenme yoluyla verilmesinin, bilgi ve teoriye dayalı derslerden daha zor olduğu düşünülmekte ve çoğu uzaktan eğitim sağlayan kurum uygulama gerektiren disiplinlerden kaçınmaktadır. Dijital çağın laboratuvarlar için sunduğu çözümlerden biri olan SL ortamları, uygulama etkinliklerinin uzaktan gerçekleştirilebilmesi fırsatını sunmaktadır. Bu çalışmada, SL kullanımı, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Elektrik Enerjisi Üretim, İletim ve Dağıtımı Önlisans Programı'ndaki "Devre Analizi Laboratuvarı" dersi kapsamında araştırılmış ve iki ve üç boyutlu SL ortamları, öğrenme yönetim sistemleri aracılığı ile öğrenenlere sunulmuştur. Karma yöntem tasarımlarından keşfedici sıralı tasarım yaklaşımının kullanıldığı bu çalışmada öğrenenlerin SL kullanım niyetleri, Teknoloji Kabul Modeli temel alınarak oluşturulan araştırma modeli çerçevesinde incelenmiş ve ayrıca SL kullanmayan öğrenenlerin kullanmama nedenleri araştırılmıştır. Nitel verilerin analizinde içerik analizi ve nicel verilerin analizinde ise SL kullanmayanlar için betimsel istatistikler ve parametrik olmayan testler ve SL kullananlar için Kısmi En Küçük Kareler yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda; geliştirilen araştırma modelinin, öğrenenlerin SL kullanım niyetlerini anlama ve açıklama konusunda yararlı bir teorik model olduğu görülmüştür. SL'nin kullanılmama nedeni olarak zaman yetersizliği bulunmuş, yaş ve deneyime bağlı olarak anlamlı farklılıklar görülmüştür. Bu çalışmadan çıkan sonuçlar, SL'nin etkili bir şekilde eğitim sürecine entegre edilebilmesi ve öğrenenler tarafından benimsenerek SL kullanımının artırılması ve yaygınlaştırılması açısından kurumlara yol gösterici olacaktır.


Anahtar Sözcükler: Sanal laboratuvar, Açık ve uzaktan öğrenme, Teknoloji kabul modeli, Kısmi en küçük kareler

Abstract:
In this study, considering the effect of 21st century technologies and changing tendencies in education, the environments developed for laboratory applications, which are an integral part of education were examined and applicability of virtual laboratories (VL) to open and distance learning was investigated. It is generally supposed that it is more difficult to provide courses that require applications by distance learning than information and theory based courses, so most distance institutions avoid these courses. VL environments offer the opportunity to perform laboratory activities at a distance. In this study, the use of VL was investigated in the course of "Circuit Analysis Laboratory" at Anadolu University Open Education Faculty Electric Power Generation, Transmission and Distribution Associate Degree Program, and 2D and 3D VL environments were presented to learners through learning management systems. In this study, which used exploratory sequential design approach- one of mixed method design types, the learners' intention to use VL was examined within the framework of the research model based on the Technology Acceptance Model, and the reasons why learners did not use VL were also investigated. For the analysis of qualitative data, content analysis was used, and for the analysis of quantitative data, descriptive statistics and nonparametric tests for those didn't use VL, and Partial Least Square structural equation model for those who used VL were used. As a result of the study; it was seen that the developed research model is a useful theoretical model in terms of understanding and explaining the intentions of learners' virtual laboratory usage. Lack of time was found as a reason for not using VL, and significant differences were observed depending on age and experience of learners. The results of this study will guide institutions to integrate VL effectively into the education process and to increase and disseminate the use of VL by being adopted by learners.


Keywords: Virtual laboratory, Open and distance learning, Technology acceptance model, Partial least square