İnsan ve Çevre Ünitesi'nde Web 2.0 araçlarına dayalı öğretim uygulamalarının ortaokul öğrencilerinin Web 2.0 araçlarına yönelik farkındalıklarına ve fen bilimleri dersine yönelik tutumlarına etkisi
The effect of teaching practices based on Web 2.0 tools in the Human and Environment Unit on middle school students' awareness of Web 2.0 tools and their attitudes toward science lessons
Yazar: İLKSEN CAN
Danışman: PROF. DR. SEMRA BENZER
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada İnsan ve Çevre Ünitesi'nde Web 2.0 araçlarına dayalı olarak yapılan öğretim uygulamalarının ortaokul öğrencilerinin Web 2.0 araçlarına yönelik farkındalıklarına ve fen bilimleri dersine yönelik tutumlarına etkisini araştırmak amaçlanmıştır. Çalışmanın diğer bir amacı ise öğretim sürecine yönelik öğrenci ve veli görüşlerini incelemektir. Yapılan araştırmada, Web 2.0 araçlarına dayalı olarak yapılan öğretim uygulamalarının ortaokul öğrencilerinin Web 2.0 araçlarına yönelik farkındalıklarına ve fen bilimleri dersine yönelik tutumlarına etkisini belirlemek için araştırmada nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılında Ankara ilinde özel bir ortaokulda öğrenim görmekte olan 5. sınıf öğrencelerinden 75 kişi oluşturmaktadır. Araştırmada İnsan ve Çevre Ünitesi'nde Web 2.0 araçlarına dayalı öğretim uygulamalarının ortaokul öğrencilerinin Web 2.0 araçlarına yönelik farkındalıklarının belirlenmesi için "Web 2.0 Araçlarına Yönelik Farkındalık Ölçeği (WEB 2.0 AYFÖ)", fen bilimleri dersine yönelik tutumlarına etkisinin incelenmesi için "Fen Bilimleri Dersine Yönelik Tutum Ölçeği (FTÖ)" kullanılmıştır. İnsan ve Çevre Ünitesi'nde Web 2.0 araçlarına dayalı olarak yapılan öğretim uygulamalarına yönelik ortaokul öğrencilerinin görüşlerinin alınması için "Öğrenci Görüşme Formu (ÖGF)" , ortaokul 5. sınıf öğrenci veli görüşlerinin alınması için  "Veli Görüşme Formu (VGF)"kullanılmıştır.  Nicel verilerin analizi için SPSS paket programı kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin normalliğe uygun olup olmadığını tespit etmek için Kolmogorov- Smirnov ve Shapiro Wilk testleri kullanılmıştır. Normal dağılım gösteren verilerde bağımlı örneklemler t-testi kullanılmıştır. FTÖ ile öğrencilerin cinsiyet, günlük hayatta Web 2.0 araçları kullanma ve farklı derslerde Web 2.0 araçları kullanma durumları ile istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı tespit edilmiştir. WEB 2.0 AYFÖ ile öğrencilerin cinsiyet, günlük hayatta Web 2.0 araçları kullanma ve farklı derslerde Web 2.0 araçları kullanma durumları ile istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı tespit edilmiştir. Nitel veriler için ÖGF ve VGF ile elde edilen verilere içerik analizi yapılmıştır. ÖGF ile elde edilen verilerin analiz edilmesi sonucunda öğrencilerin Web 2.0 araçlarını daha çok sanal eğitim ve eğitici uygulama olarak tanımladıkları, Coggle ile çalışma yaparken diğer Web 2.0 araçlarına göre daha çok zorlandıkları, en çok Canva uygulamasını sevdikleri ve Web 2.0 araçlarının derse karşı ilgiyi arttırdığını düşündükleri tespit edilmiştir. VGF ile elde edilen verilerin analiz edilmesi sonucunda fen bilimleri dersinde Web 2.0 araçları kullanılmasının öğrencileri olumlu yönde etkilediğini belirttikleri tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlardan yola çıkarak Web 2.0 araçlarının fen bilimleri dersinin yanı sıra diğer derslerde ve kademelerde de kullanılabileceği ön görülmektedir.

Abstract:
This study aims to investigate the effect of teaching practices based on Web 2.0 tools in the Human and Environment unit on middle school students' awareness of Web 2.0 tools and their attitudes toward science lessons. Another purpose of the study is to examine the views of students and parents regarding the teaching process. A mixed-methods approach, combining qualitative and quantitative research methods, was used to determine the effects of Web 2.0-based teaching practices on students' awareness of Web 2.0 tools and their attitudes toward science. The study group consisted of 75 fifth-grade students attending a private middle school in Ankara during the 2022-2023 academic year. In this research, the "Web 2.0 Awareness Scale (WEB 2.0 AYFÖ)" was used to measure students' awareness of Web 2.0 tools, and the "Attitude Towards Science Scale (FTÖ)" was used to examine the impact of Web 2.0 tools on students' attitudes towards science lessons. To gather students' opinions about the Web 2.0-based teaching practices in the Human and Environment unit, a "Student Interview Form (ÖGF)" was used, and to collect the views of parents of fifth-grade students, a "Parent Interview Form (VGF)" was employed.
Quantitative data were analyzed using the SPSS software package. The Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-Wilk tests were conducted to determine whether the data followed a normal distribution. For normally distributed data, a paired samples t-test was applied. The FTÖ results showed no statistically significant differences based on gender, usage of Web 2.0 tools in daily life, or use of Web 2.0 tools in other subjects. Similarly, no statistically significant differences were found between the WEB 2.0 AYFÖ results and these variables. Content analysis was performed on the qualitative data obtained from the ÖGF and VGF. The analysis of the ÖGF revealed that students generally defined Web 2.0 tools as virtual educational tools or educational applications, faced the most difficulty when using Coggle compared to other Web 2.0 tools, preferred Canva the most, and believed that Web 2.0 tools increased their interest in lessons. The analysis of the VGF data indicated that parents believed the use of Web 2.0 tools in science lessons had a positive effect on students. Based on the findings of this study, it is suggested that Web 2.0 tools can be effectively used not only in science lessons but also in other subjects and educational levels.