Sağlık sektöründe özerkleştirmenin finansal boyutu ve Türkiye'deki uygulamalar üzerine bir araştırma
A study on the financial dimension of autonomization in health sector and the practices in Turkey
Yazar: HANDAN TANRIVERDİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÇETİN AKAR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management

Özet:
ÖZET Tanrıverdi, H., Sağlık Sektöründe Özerkleştirmenin Finansal Boyutu ve Türkiye'deki Uygulamalar Üzerine Bir Araştırma, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Sağlık Kurumları Yönetimi Programı Bilim Uzmanlığı Tezi, Ankara, 2002. Bu çalışmada, sağlık reformu kapsamında ele alınan hastane özerkliğinin finansal ve performans boyutu incelenmiştir. Çalışma, Türkiye'de ilk olarak özerkleştirilen Türkiye Yüksek İhtisas Hastanesinde gerçekleştirilmiştir. Özerkleştirme öncesi ve özerkleştirme sonrası dönemde hastanenin finansal yapısı ve performans düzeyi finansal bilgi, belge ve istatistiksel veriler çerçevesinde ele alınmıştır, özerkleştirme sonrası dönem, birbirinden farklı göstergeleri içerdiği için iki ayrı dönem halinde değerlendirilmesi uygun görülmüştür. Yapılan çalışma sonucunda, finansal analiz göstergelerinin özerkleştirme öncesi döneme göre geçiş döneminde genellikle olumsuz bir görünümde olduğu, uygulama döneminde ise daha iyi oranlara ulaşıldığı izlenmiştir. Özerkleştirmenin temel kriterlerinden biri olan devlet sübvansiyonlarının azaltılması ilkesinin hastanenin finansal göstergelerine de yansıdığı görülmüştür. Devlet sübvansiyonlarının özerkleştirme öncesi döneme göre özerkleştirme sonrası dönemde giderek azaldığı ve uygulama döneminde en alt düzeye indiği görülmüştür. İstatistiksel veriler açısından ise özerkleştirme sonrası dönemde ortalama yatış süresinin düştüğü, yatak devir hızının önemli oranda arttığı, yatak işgal oranları açısından ise her iki dönemde de farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Özerkleştirme sonrası hekim sayısında izlenen artış, hemşire sayısında izlenememiştir. İdari özerkliğin sağlanması nedeniyle hemşire sayısındaki azalmanın sözleşmeli personel statüsünde eleman alınarak giderildiği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Sağlık reformu, hastane özerkliği, hastane performansı, hastanelerde finansal analiz.

Abstract:
VI ABSTRACT Tanrıverdi H., A study on the financial dimension of autonomization in Health Sector and the practices in Turkey, Hacettepe University Health Sciences Institute Master of Science Thesis in the Programme of Health Institutions Administration, Ankara, 2002. In this study, financial and performance dimensions of hospital autonomy, that is dealt with in the content of reforms, was analyzed. The study was performed in Türkiye Yüksek ihtisas Hospital, which is the first hospital being autonomized. The financial structure and level of performance of the hospital before and after autonomization were analyzed via financial information, documents, and statistical data. The period after autonomization was evaluated in two different periods since it included different indicators. Financial analysis indicators were generally undesirable in transitional period in comparison with the period before autonomization, but they were better in practical period than the ones in the period before autonomization. It was observed that the principle of reducing government subsidies, one of the basic criteria of autonomization, reflected in the financial indicators of the hospital. Government subsidies reduced gradually in the period after autonomizationin comparison with the period before autonomization, and they reduced to the lowest level in the practical period. Average length of stay decreased and bed turnover rate increased considerably in the period after autonomization. There was no difference in bed occupancy rate in these periods. The number of physicians increased after autonomization, but the number of nurses did not. Due to administrative autonomy, the problem of reduced number of nurses was resolved by recruiting personnel by contracts. Key words: Health reforms, hospital autonomization, hospital performance, financial analysis in hospitals.