Emtia piyasalarında fiyat hareketleri ve ekonomik etkileri
Price movements in commodity markets and economic effects
Yazar: MERAL KARADAĞ
Danışman: DR. ERHAN İŞCAN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: ARDL Sınır Testi = Autoregressive Distributed Lag Bounds Test ; Ekonomik etki = Economic effect ; Emtia fiyatları = Commodity prices ; Emtia piyasası = Commodity market ; Fiyat hareketi = Price movement

Özet:
Emtia fiyatları, artan tüketim, tükenen kaynaklar, küreselleşme olgusu ve teknolojik gelişmelerle birlikte son yıllarda önemli bir oynaklık göstermeye başlamıştır. Dünya ekonomisinde yaşanan gelişim ve değişimler üretim, yatırım ve tüketim aracı olarak kullanılan emtiaların genişlik, büyüklük ve süre bakımından fiyatlarının dalgalanmasına ve bu dalgalanmanın diğer piyasalara yansıyarak makroekonomik dinamikler üzerinde değişimler yaratmasına neden olmuştur. Bu durum, son dönemde dünya ekonomisinde görülen en belirgin değişimlerden birisini oluşturmaktadır. Emtia fiyatlarındaki bu dalgalanmalar özellikle gelişmekte olan ülkelerin kırılgan olan ekonomilerini ciddi biçimde etkileyen bir unsur haline dönüşmüştür.
Çalışmada, emtia fiyatlarının makroekonomik etkilerinin analizi için, sanayi girdisi ve yakıt fiyatlarının, sanayi üretim endeksi üzerindeki etkisi incelenmiştir.  Böylece ekonomik büyümenin önemli göstergelerinden birisi olan sanayi üretim endeksinin, emtia fiyat değişimleri karşında nasıl bir tepki verdiği ortaya konarak, karar verici ve politika yapıcılara ışık tutacak sonuçlar elde edilmeye çalışılmıştır. Bu kapsamda, Türkiye için Ocak 2013 - Ocak 2019 yılları arasında aylık veriler kullanılarak ARDL yöntemi ile analiz yapılmıştır.  Elde edilen sonuçlara göre sanayi üretim endeksi sanayi girdisi fiyat endeksi ile aynı yönlü ve yakıt fiyat endeksi ile ters yönlü hareket etmektedir

Abstract:
Commodity prices have started to show significant volatility in recent years because of increasing consumption, depleted resources, the phenomenon of globalization and technological developments. The developments and changes in the world economy have caused the fluctuations in prices of commodities used as production, investment and consumption instruments in terms of width, size and duration, and these fluctuations is reflected in other markets and created changes on macroeconomic dynamics. This situation is one of the most significant changes seen in the world economy in the recent period. These fluctuations in commodity prices have turned into a factor that seriously affects the fragile economies of developing countries in particular.
The effect of industrial input prices and fuel price on industrial production index was examined in this study to analyze the macroeconomic effects of commodity prices. Thus, how industrial industry index, which is one of the important indicators of economic growth, reacts against commodity price changes, has been tried to obtain results that will shed light on decision makers and policy makers. In this context, in January 2013 - January 2019 with the ARDL method using monthly data from the analysis was carried for Turkey. According to the results, the industrial production index moves in the same direction with the industrial input price index and in the opposite direction with the fuel price index.