Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerileri ile demokratik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between Social Study teachers' tendencies and democratic attitudes
Yazar: AHMET CİHAT YILDIZ
Danışman: PROF. DR. ALİ YILMAZ ; DR. YAKUP AYAYDIN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerileri ile
demokratik tutumları arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma nicel desende
yürütülmüş ve veriler anket yoluyla toplanmıştır. Araştırmanın örneklemini 196 öğretmen adayı
oluşturmuştur. Araştırmada veri toplamak için kişisel bilgi formu, eleştirel düşünme eğilimleri
ölçeği ve demokratik tutum ölçeği kullanılmıştır. Katılımcıların demografik verilerine ilişkin
kategorik sorulara verilen yanıtlar üzerinden frekans analizi yapılmıştır. Verilerin dağılımı "n"
veya "%" kullanılarak tablolarda gösterilir. Ardından, Eleştirel Düşünme Becerileri Ölçeğinin
mi yoksa Demokratik Tutum Ölçeğinin demografik verilere göre farklılık gösterip
göstermediğini belirlemek için anlamlılık testleri kullanılmıştır. Analize karar vermeden önce
verilerin normal olup olmadığını belirlemek için Kolmogorov, Smirnov ve Shapiro Wilk testleri
kullanıldı. Verilerin çarpıklık değerleri ve basıklığı -1,5 ile +1,5 arasında değişmektedir.
Normal dağılıma uyan verilerin; analizi için iki grup karşılaştırmalarda Bağımsız örneklem t
testi, ikiden fazla grubun karşılaştırılmasında ise ANOVA kullanılmıştır. Anlamlı çıkan
analizlerde hangi gruplar arasında fark olduğunun belirlenmesi için Levene testi sonuçlarına
göre Horchberg's GT2 ve Games-Howell post-hoc analizi uygulanmıştır. Araştırmanın
analizinde SPSS v23 istatistik programı kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan ölçekler
Cronbach's Alpha kat sayısı ile değerlendirilmiş ve ileri derecede güvenilir olarak bulunmuştur.
Araştırma bulgularına göre demokratik tutum ile eleştirel düşünme becerileri arasındaki ilişki
değerlendirildiğinde; demokratik tutum ile esneklik alt boyutu, sistematiklik alt boyutu, azim
ve sabır alt boyutu ve eleştirel düşünme ölçeği arasında pozitif yönde ileri düzeyde istatistiksel
olarak anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Sonuçlara göre, bireylerin esneklik, sistematiklik, azim
ve sabır düzeyleri ile eleştirel düşünme beceri düzeyleri arttığında, demokratik tutumlarında
ileri düzeyde bir artış görülecektir.

Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Eleştirel Düşünme, Demokratik Tutum

Abstract:
This research aims to examine the relationship between social studies teacher
candidates' critical thinking dispositions and their democratic attitudes. The research was
carried out in a quantitative design and the data were collected through a questionnaire. The
sample of the study consisted of 196 teacher candidates. Personal information form, critical
thinking disposition scale and democratic attitude scale were used to collect data in the research.
Frequency analysis was performed on the answers given to the categorical questions about the
demographic data of the participants. The distribution of data is shown in the tables using "n"
or "%". Then, significance tests were used to determine whether the Critical Thinking
Disposition Scale or the Democratic Attitude Scale differed according to demographic data.
Kolmogorov, Smirnov, and Shapiro Wilk tests were used to determine whether the data were
normal before deciding on the analysis. The skewness and kurtosis values of the data vary
between -1.5 and +1.5. Data with normal distribution; Independent sample t-test was used for
the comparison of two groups for the analysis, and ANOVA was used for the comparison of
more than two groups. Horchberg's GT2 and Games-Howell post-hoc analyzes were applied
according to the results of the Levene test to determine which groups were different in the
analyzes that were significant. SPSS v23 statistical program was used in the analysis of the
research. The scales used in the research were evaluated with the Cronbach's Alpha coefficient
and were found to be highly reliable. According to the research findings, when the relationship
between democratic attitude and critical thinking disposition is evaluated; A positive and
statistically significant relationship was determined between democratic attitude and flexibility
sub-dimension, systematicity sub-dimension, perseverance and patience sub-dimension and
critical thinking scale. According to the results, when the flexibility, systematicity,
perseverance and patience levels of individuals and their critical thinking disposition levels
increase, there will be an advanced increase in their democratic attitudes.

Keywords: Social Studies, Critical Thinking, Democratic Attitude