Terme Ovasında çeltik yetiştirilen alanların tuzluluk ve sodyumluluk durumlarının belirlenmesi
Determination of salinity and sodium conditions  of rice growing areas in Terme Plain
Yazar: KÜBRA TAŞDELEN
Danışman: PROF. DR. YUSUF DEMİR
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma Terme ovasında çeltik tarımı yapılan alanların toprak özelliklerinin belirlenerek bu alanların tuzluluk ve sodyumluluk durumlarının tespitini yapmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma 2018 yılında arazide sulama sonrası dönemde yürütülmüştür. Çalışmada hasat sonrası dönemde, çalışma alanını temsil edecek 60 farklı noktadan, 0-30 cm, 30-60 cm, 60-90 cm ve 90-120 cm olmak üzere 4 farklı derinlikten toplamda 240 adet toprak örneği alınmıştır. Örneklerin fiziksel ve kimyasal analizleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilere ait tanımlayıcı istatistik analizi yapılmış ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) kullanılarak alana ait konumsal dağılım haritaları oluşturulmuştur. Çalışma alanı topraklarının elektriksel iletkenlik (EC) değerleri 0.12 dS/m ile 2.92 dS/m arasında değiştiği gözlenmiştir. Çalışma alanı topraklarının tuzsuz veya hafif tuzlu olduğu belirlenmiştir. Genel olarak çalışma alanı toprakları değerlendirildiğinde tuzluluk sorunu bulunmadığı belirlenmiştir. Çalışma alanı topraklarının ESP değerleri ise %1.15 ile %12 arasında değişim göstermiştir. Çalışma alanında "sodyumlu" toprakların mevcut olduğu görülmüştür. Alanın büyük çoğunluğunda ESP değerinin %6'dan düşük yani sodyum bakımından sorunsuz olduğu belirlenmiştir. Çalışma alanı pH değeri 4.45 ile 8.54 arasında değişim göstermiştir. Çalışma alanı topraklarının KDK değerlerine bakıldığında 15.58 meq/100g ile 68.34 meq/100g arasında değişim gösterdiği görülmüştür. Alanın büyük çoğunluğunda KDK değeri çok yüksek (>40 meq/100g ) olarak belirlenmiştir.

Haziran 2019, 77 sayfa

Anahtar kelimeler: Terme Ovası, toprak tuzluluğu, değişebilir sodyum yüzdesi,             
                               Çeltik, CBS

Abstract:
This study was carried out in order to determine the soil characteristics of paddy cultivation areas in Terme plain and to determine the salinity and sodium status of these areas. The study was conducted in 2018 in the post-irrigation period. In the study, 240 soil samples were collected from 4 different depths of 0-30 cm, 30-60 cm, 60-90 cm and 90-120 cm at 60 different points representing the study area in the post harvest period. Physical and chemical analyzes of the samples were performed. Descriptive statistical analysis of the obtained data was made and spatial distribution maps of the area were created by using Geographical Information Systems (GIS). It was observed that the electrical conductivity (EC) values of the study area soils ranged from 0.12 dS / m to 2.92 dS / m. The soil of the study area was determined to be salty or slightly salty. In general, it was determined that there is no salinity problem in the study area soils. Exhengeable sodium percentage was ranged from 1.15% to 12% in the study area soils.  It was observed that "sodic" soils in the study area. The ESP value was found to be less than 6% in the majority of the area. The pH of the study area ranged from 4.45 to 8.54. Cation exchange capacity was ranged from 15.58 meq / 100g to 68.34 meq / 100g in the study area.  In the vast majority of the area, the KDK value is very high (> 40 meq / 100g).
June 2019, 77 pages
Key Words: Terme Plain, soil salinity, exhengeable sodium percentage, Rice, GIS