Türk otomotiv sanayiinin ekonomik yapısı ve otomobil talep analizi (1980-2000)
The Economic structure of Turkish automotive industry and automobile demand analysis (1980-2000)
Yazar: TAHSİN KARABULUT
Danışman: DOÇ.DR. SERDAR ALTINOK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik yapı = Economic structure ; Otomotiv endüstrisi = Automotive industry ; Talep analizi = Demand analysis

Özet:
Otomotiv sanayii, tüm sanayileşmiş ülkelerde ekonominin lokomotifi olarak kabul edilmektedir. Otomotiv sanayii bugün dünyada ulaşmış bulunduğu teknolojik düzey ile gelişmiş bir sanayi dalı olmasına karşılık, bu sanayiinin halen büyük bir gelişme potansiyeli bulunmaktadır. Otomotiv sanayii demir-çelik,. petro-kimya, lastik gibi temel sanayi dallarında başlıca alıcı ve ihtiyaç duyduğu teknoloji nedeni ile bu sektörlerdeki teknolojik gelişmenin sürükleyicisidir. Sektör ürünleri olan motorlu taşıt araçları, turizm, altyapı ve inşaat ile ulaştırma ve tarım sektörlerinin gerek duyduğu her çeşit motorlu araçları sağlamaktadır. Otomotiv sanayii, gerek yarattığı katma değer ve gerekse istihdam seviyesine yüksek orandaki katkısıyla bulunduğu ülke ekonomilerinde Önemli bir yere sahiptir. Ayrıca, sektörün doğrudan yarattığı istihdam ve katma değere ek olarak, diğer bir çok sektörlerden girdi alması ve otomotiv ürünlerine yönelik reklam ve pazarlama faaliyetleri, finansman kuruluşları, tamir, bakım ve yedek parça satışları, sigortacılık sektörü gibi geniş bir satış ve satış sonrası hizmetleri de düşünüldüğünde dolaylı şekilde ciddi bir istihdam kaynağı olduğu görülmektedir. 1960'lı yıllarda temeli atılan Türk Otomotiv Sanayii pek çok açıdan Türkiye ekonomisi içinde lokomotif sektör durumundadır. Oluşturulan katma değer, doğrudan ve dolaylı olarak istihdama katkısı ve ithalata yönelik döviz tasarruf gücü oranında dış ödemeler dengesi üzerinde sağladığı pozitif katkılar, sektörün içinde yer alan üretici işletmelerin ödedikleri ve sektör ürünlerinin satışlarında elde edilen vergi gelirleri devlet bütçesi içinde önemli bir yer tutmaktadır. Türk Otomotiv Sanayii'nin ekonomik gelişimi ve otomobil talep analizine yönelik olarak hazırlanan bu çalışmanın birinci bölümde, dünyada ve Türkiye'de otomotiv sanayiinin doğuşu ve gelişimi ele alınmış, ikinci bölümde Türk Otomotiv Sanayii'nin ekonomik analizi yapılarak, bu sanayinin özellikle 1980'li yıllardan itibaren önemli bir gelişme gösterdiği tespit edilmiştir. Dünyada olduğu gibi ülkemizde de otomotiv sanayii ürünleri içerisinde yaklaşık yüzde 80 oranında önemli bir paya sahip olan otomobile yönelik talep analizi üçüncü bölümde ele- alınmış ve yapılan projeksiyon otomobil talebinin gelişme trendini devam ettireceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Automotive industry is accepted as the locomotive of economy in all industrialized countries. Although being a developed industry branch with the technological level that the automotive industry reached in the world, this industry is a main purchaser in main industry branches like iron-steel, petrochemistry and rubber, and because of the technology it needed it is the dragger of technological development in these sectors. Motor vehicles which are the sector products, provide all kinds of motor vehicles which the tourism, infrastructure, construction, transportation and agriculture sectors needed. Automotive industry has got an important place in country economies with the value added that it created and with high contribution to employment level. Further more in addition to employment which the sector created directly and value added, it's seen as a serious employment source when it's taking input from many sectors and advertising and marketing activities directed towards automotive products, financing establishments, mending, care, spare part sales, insurance sectors like a wide sales and after sales servicing are thought. Turkish Automotive Industry which was founded in I960' s is a lokomotive sector too in many point of views. Constituted value added, its direct or indirect contribution to employment, the positive contributions to external balance, in proportion to foreign exchange saving power directed towards import, the income taxes got from sales of sector products and the payments of the foundations in the sector have a big place in state budget. In the first part of this study which is prepared on the economical development of Turkish Automotive Industry and automobile demand analyse, the rise and developmnet of automotive industry in the world and in Türkiye was considered. In the second part, by making economical analyse of Turkish Automobile industry, it s seen that this industry has had a great development especially since 1980's. Demand analyse on automobile has got approximetley 80% part in automotive industry products in our country as in the world and this was studied in the third part of the study and in the projection made in this study, it' s seen that automobile demand will make its development trend go on.