Fizikel yorgunluğun kognitif performans üzerine etkisi
The effect of physical fatigue on cognitive performance
Yazar: ŞEVVAL BUSE ALSOY
Danışman: DOÇ. DR. ERKAN GÜNAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Hareket ve Antrenman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyofizik = Biophysics ; Fizyoloji = Physiology ; Spor = Sports
Dizin: Kişisel bilişsel değişkenler = Personel cognitive factors ; Maksimal oksijen tüketimi = Maximal oxygen consumption ; Neurobilişsel işlevler = Neurocognitive functions ; Spor performansı = Athletic performance

Özet:
Literatürdeki birçok çalışma egzersizin kognisyon üzerindeki etkilerini araştırmıştır. Yapılan çalışmaların çoğu yaşlı, rahatsızlığı olan bireyler ile az bir kısmı da sporcular ile gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmanın katılımcı grubu badminton sporcularından oluşmakta olup temel amacı ise akut aerobik egzersiz ile oluşturulan fiziksel yorgunluğun kognitif performans üzerindeki etkilerini incelemektir. Çalışmada iyi düzey antrenmanlı 11 gönüllü (8 erkek, 3 kız, yaş ort. 14, boy uzunluğu ort. 166.09) katıldı. Katılımcıların hem egzersiz koşulu (20 m mekik koşusu) hem de kontrol koşulu (belgesel izleme) olmak üzere iki farklı seansta 2-geri kognitif performansları (müdahaleler öncesinde, hemen sonrasında, 15 dk sonrasında ve 30 dk sonrasında) değerlendirildi. Oturumlar boyunca planlanan zaman aralıklarında katılımcıların algılanan zorluk düzeyleri Borg skalası ile ruh halleri ise BRUMS ölçeği kullanılarak ölçüldü. Çalışma sonucunda hem egzersiz hem de kontrol koşulunda 2-geri kognitif performanslarında istatistiksel olarak anlamlılık bulunmadı. Koşullar arası algılanan zorluk düzeyi, yorgunluk ve canlılık değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir değişim görüldü. Bu durum egzersizin oluşturduğu stres ile birlikte uygulanan zihinsel iş yüküne bağlı olarak algılanan zorluk düzeyi, yorgunluk ve canlılık kademeli bir bozulma göstermesine rağmen kognitif görevlerin 30 dk. boyunca tüm zaman aralıklarında korunabildiğini göstermektedir. Sonuç olarak sporcular fiziksel yorgunluğa karşı sürdürülebilir bir kognitif dayanıklılığa sahip olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Many studies in the literature have investigated the effects of exercise on cognition. Most of the studies were carried out with the elderly, individuals with disease, and a small number of them with athletes. The participant group of this study consists of badminton athletes, and the main purpose is to examine the effects of physical fatigue created by acute aerobic exercise on cognitive performance. Eleven well-trained volunteers (8 boys, 3 girls, mean age 14, mean height 166.09) participated in this study. The 2-back cognitive performances of the participants (before, immediately after the interventions, after 15 minutes, and after 30 minutes) were evaluated in two different sessions, both in the exercise condition (20 m shuttle run) and the control condition (documentary viewing). At the planned time intervals throughout the sessions, the perceived difficulty levels of the participants were measured using the Borg scale and their moods were measured using the BRUMS scale. As a result of the study, there was no statistical significance in 2-back cognitive performances in both exercise and control conditions. A statistically significant change was observed in the perceived difficulty level, fatigue and vigor values between conditions. This shows that although the perceived difficulty level, fatigue and vigor show a gradual deterioration depending on the mental workload applied together with the stress created by the exercise, cognitive tasks can be maintained at all time intervals for 30 minutes. As a result, it is thought that athletes have a sustainable cognitive endurance against physical fatigue.