Marmara Denizi'nde kullanılan fanyalı uzatma ağlarının av verimliliği ve kontrollü hayalet avcılık etkisinin belirlenmesi
Determination of catching efficiency and controlled ghost fishing effects of trammel nets used in Marmara Sea
Yazar: YUSUF ŞEN
Danışman: PROF. DR. UĞUR ÖZEKİNCİ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Su Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Balıkçılık Teknolojisi = Fisheries Technology ; Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Dip balıklarını avlamak amacıyla kullanılan fanyalı uzatma ağlarının av verimini arttırmak amacıyla suda uzun süre bekletilmesi nedeniyle ilk günlerde yakalanan türlerin bozulması, kokması veya atılması söz konusudur. Bu durum, ticari balıkçıların kontrolünde hayalet avcılık yaptırıldığı anlamına gelmektedir ve ekolojik ile ekonomik problemlere sebep olmaktadır.
 
Bu çalışmada Marmara Denizi'nin Kemer Bölgesi'nde marya ağlarının teknik ve operasyonel özellikleri ile marya ağı balıkçılığının mevcut durumu belirlenerek, bu ağların uzun süre suda bekletilmesinin sebep olduğu kontrollü hayalet avcılığın etkileri araştırılmıştır. Marya ağlarının suda bekletilme sürelerinin etkilerini azaltabilmek adına, ağlara yem ilavesi alternatif yönteminin etkileri incelenmiştir.

Bölgedeki ticari balıkçıların marya ağlarını ortalama 5 gün suda beklettiği ve tekne başına ortalama 5150 metre ağ kullanıldığı tespit edilmiştir. Kontrollü hayalet avcılığın etkilerinin belirlendiği denemelerde, 36-42-46 mm göz genişliğindeki ağlar, suda 1-3-5-7 gün bekletilerek, ağlara yakalanan hedef, hedefdışı ve diğer türler değerlendirilmiştir. Yakalanan toplam 1113 bireyden yalnızca %26'sının hedef türlerin sağlam bireylerinden oluştuğu saptanmıştır. Ekonomik ve ekolojik değerlendirmelere göre ağların 1 gün suda bekletilerek 42 mm göz genişliğindeki ağların ticari balıkçılar tarafından tercih edilmesi gerektiği tespit edilmiştir. Yine ağların 1 günden fazla suda bekletilmemesi, eğer bekletilecekse 42 mm veya 46 mm göz genişliğindeki ağların tercih edilmesi gerektiği belirlenmiştir. Alternatif yöntemde 46 mm ağlar ile yakalanan toplam 405 bireyden yalnızca %32'sini hedef türlerin sağlam bireylerinden oluştuğu saptanmıştır. Hedef türlerin sağlam bireyleri açısından yemli ağlarda yemsiz ağlara göre birey sayısı olarak 1,3 kat, ağırlık olarak 1,5 kat daha fazla av verimi elde edilmiştir. Ağları uzun süre suda bekletmek yerine yemli ağlara geçilerek en fazla 3 gün suda bekletilmesi gerektiği ortaya konulmuştur.

Sonuç olarak marya ağı balıkçılığının kapsamlı bir şekilde ele alındığı bu çalışma neticesinde, marya ağı balıkçılığının ekosistem üzerindeki etkilerinin göz ardı edilmeyerek, düzenlemeler yapılması gerekmektedir.

Abstract:
The trammel nets are used with long soaking times to increase the catching efficiency of demersal fish. The long soaking time with these nets causes the deterioration, damage or discard of these species caught in the first days. This means that ghost fishing is carried out under the control of commercial fishermen and also causes ecological and economic problems.

In this study, the technical and operational characteristics of marya nets and the current situation of marya net fishing used in the Kemer Region of the Marmara Sea were determined, and the effects of controlled ghost fishing caused by long soaking times of marya nets were investigated. The effects of the alternative method of adding bait to 46 mm marya nets were evaluated to reduce the soaking times.

It was defined that an average of 5 days of soaking time and 5150 meters of marya nets were used per boat by commercial fishermen in this region. The effects of controlled ghost fishing catch operations were investigated with 36-42-46 mm mesh sizes and 1-3-5-7 days of soaking time on the caught target, non-target and other species. It was determined that only 26% of the total 1113 individuals caught consisted of fresh individuals of the target species. As a result of ecological and economic assessments, 42 mm mesh size marya nets should be preferred by commercial fishermen with 1 day of soaking time. These nets should not take more than 1 day of soaking time, and if they are to be used for more than 1 day of soaking time, 42 mm or 46 mm mesh sizes are required. In the alternative method of catch operations with a 46 mm mesh size was determined that only 32% of the total 405 individuals caught consisted of fresh individuals of the target species. The fresh target species have more catching efficiency 1.3 times in individuals and 1.5 times in weight with baited nets than non-baited nets. It was revealed that marya nets should be used with a maximum of 3 days of soaking time with baited nets instead of long soaking times. 

Marya net fisheries are discussed comprehensively as a result of this study. It is determined that the effects of marya net fisheries on the ecosystem should not be ignored and regulations must be made.