Karbon ayak izi uygulamaları: :imento fabrikası örneği
Carbon footprint applications: Cement factory example
Yazar: MURAT TANER ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. NİHAL BEKTAŞ
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu çalışmada karbon ayak izi uygulamalarında çimento fabrikaları örneğine yer verilmiştir.  Yüksek hacimlerde ham madde, katkı malzemeleri ve enerji gerektiren çimento üretim prosesinde enerji kaynağı olarak yüksek miktarlarda kömür, petrol, fuel oil, biyokütle kullanılır. Çimento üretim sürecinde çevresel ortama birçok kirletici yayılır. Ana kirleticiler, çimento fırınından kaynaklanan atmosferik kirleticilerdir. Literatür araştırmalara göre,  CO2 emisyon kaynaklarının yaklaşık olarak %5'i, toplam sera gazı emisyonlarının %3'i çimento üretim prosesi sebebiyle oluşmaktadır.  Çimento endüstrisinde CO2 azaltma önlemlerinden biri olarak, atıkların alternatif yakıt olarak kullanımı söz konusudur. Atıkların içerdiği ısıl enerjiden faydalanılarak çimento üretimi için gerekli olan yüksek enerjinin sağlandığı kömür sarfiyatından tasarruf edilmektedir.  Çimento fabrikaları Çimento  fabrikarı ilgili bakanlıktan aldıkları "Çevre İzin ve Lisansı" kapsamında tehlikeli atıkları enerji üretimi amacıyla alternatif yakıt olarak yakarak bertaraf etmek konusunda yetkilidir.  Böylece atıkların, depolama alanlarına ve alıcı ortama kontrolsüz olarak yayılmasının önüne geçilmekte,  çevre kirliliğine neden olunması engellenebilmektedir.  Kömüre ikame olarak kullanılan alternatif yakıtlar sayesinde doğal kaynakların ekonomik kullanımına fayda sağlanmaktadır. Üretim prosesi boyunca daha az kömür kullanıldığı için, dolaylı olarak karbon azaltımı faaliyetlerini destekleyici sonuçlar alınmaktadır. Böylece üretici firmalar, sera gazlarının canlı ve cansız varlıklar üzerindeki etkisinin azaltılmasına, küresel ısınmaya karşı sorumluluklarını yerine getirmesi konusunda destek olmaktadır.
Tez kapsamında çimento üretimi sırasında oluşan karbon emisyonları çalışılan tesis özelinde hesaplanmış, alternatif senaryolar ile oluşan karbon miktarının değişimi değerlendirilmiştir.

Abstract:
In this study, Carbon Footprint applications of Cement Factories are researched.
The cement production process requires high volumes of raw materials, additives and energy, which is provided by  high amounts of coal, petroleum, fuel oil and biomass. During the cement production process, many pollutants are emitted into the environment. The main pollutants are atmospheric pollutants from the cement kiln. According to literature studies, approximately 5% of CO2 emission  and 3% of total greenhouse gas emissions are caused by cement production process. As one of the CO2 reduction measures in the cement industry, wastes are used as an alternative fuel.         By utilizing the thermal energy contained in the wastes, coal consumption can be reduced during cement production. Cement plants are authorized to dispose hazardous wastes as alternative fuels for energy production within the scope of environmental licence received from the related ministry. So that environmental pollution can be prevented. Thanks to alternative fuels used as substitutes for coal,  natural resources are saved. Since less coal is used during the production process, carbon reduction is possible in this matter. Cement producers support the reduction of the impact of greenhouse gases on living and non-living assets and fulfill their responsibilities towards global warming.
Within the scope of the thesis, the carbon emissions generated during cement production were calculated based on a specific plant and alternative scenarios were evaluated.