İktisadi ve politik kurumların ekonomik büyüme üzerindeki etkisi: Gelişmiş ülkeler ve yükselen piyasa ekonomileri üzerine ampirik bir çalışma
The effect of economic and political institutions on economic growth: An empirical study on developed countries and emerging market economies
Yazar: AHMET BURAK ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. FETULLAH AKIN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Ekonomik Kalkınma ve Büyüme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Finans kurumları = Financial institutions ; Gelişmekte olan piyasalar = Emerging markets ; Gelişmiş ülkeler = Developed countries ; Siyasi örgütler = Political organisations ; Yeni kurumsal iktisat = New institutional economics ; Yükselen ekonomiler = Emerging economies

Özet:
Neden çok az ülke ekonomik büyümeyi sağlayan kurumları oluşturabilmektedir? Bu soruyu yanıtlamak için birbirleriyle etkileşime giren politik ve iktisadi oyuncular arasında davranış kalıpları oluşturan kurumsal unsurların kökenini, tezahürünü ve dengeleri nasıl oluşturduğunu incelemeye ihtiyaç duyulmaktadır. Kurumlar ülkelerin ekonomik büyümesini güçlü bir şekilde etkileyerek ekonomik değişimin meydana geldiği çerçeveleri belirleyip toplumun her kademesinde kendisini gösterirken, mevcut etkileşimlerin hacmini ve ekonomik değişimin faydalarını ortaya koymaktadır. Ekonomik başarı elde etmenin yolu, iyi iktisadi ve politik kurumların oluşturulmasından geçmektedir. Bu kurumlar ekonomik aktörlerin toplumdaki teşviklerini şekillendirdiği ve teknoloji ile fiziksel ve beşeri sermayeye yapılan yatırımları etkilediği için ekonomik büyümeye destek olmaktadır. Çalışma kapsamında Yeni Kurumsal İktisat yaklaşımının teorik ve metodolojik temellerinin uygulanması suretiyle kurumlar ekonomik performansın belirleyicileri olarak addedilerek Gelişmiş Ülkeler ile Yükselen Piyasa Ekonomileri için iktisadi ve politik kurumların ekonomik büyüme üzerindeki etkilerine dair analizler gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın temel ölçüm hedefi olan iktisadi ve politik kurumların ekonomik büyüme üzerindeki etkisi Gelişmiş Ülkeler ile Yükselen Piyasa Ekonomileri ayrımına gidilerek iki ayrı ülke grubu bazında Panel veri analiziyle Uygulanabilir Genelleştirilmiş EKK (FGLS) tahmincisi kullanılarak incelenmiştir. Tahmin sonuçları değerlendirildiğinde iktisadi kurumların ölçümü amacıyla kullanılan Heritage Vakfı Ekonomik Özgürlük Endeksini oluşturan göstergelerin ve politik kurumların ölçümü amacıyla kullanılan Dünya Yönetişim Endeksini oluşturan göstergelerin Gelişmiş Ülkeler ve Yükselen Piyasa Ekonomileri için ekonomik büyüme ile pozitif ilişki içerisinde ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Why so few countries able to establish economic growth institutions?  In order to answer this question, it is necessary to analyze the institutional elements that create behavioral patterns among the economic agents interacting with each other. Institutions reveal the volume of existing interactions and the benefits of economic change by affecting the economic growth. The way to achieve economic success is through the establishment of good economic and political institutions. Economic and political institutions support economic growth as they shape the incentives of economic actors in society and affect investments in technology and physical and human capital.  Within the scope of the study, economic and political institutions have been accepted as determinants of economic performance by applying the methodological foundations of the New Institutional Economics approach. In this study, the effects of economic and political institutions on economic growth analyzed by using data covering the years 2002-2016. The effect of economic and political institutions on economic growth, that are the main measurement targets of the study, has been considered within the scope of two different group by distinguishing between Developed Countries and Emerging Market Economies. The effect of institutions on the economic growth examined by using the Panel data analysis and the applicable Feasible Generalized Least Squares (FGLS) esimator. In this study, Heritage Foundation Economic Freedom Index used for the measurement of economic institutions and World Governance Index used for the measurement of political institutions. The results of the analyzes indicate that economic and political institutions are statistically significant and positively related with the economic growth both for the Developed Countries and Emerging Market Economies.