Sıcak uygulamanın diz osteoartriti olan hastalarda ağrı, tutukluk, günlük fiziksel faaliyetleri yaparken yaşanan zorluklar ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of heat application on the knee osteoarthritis patients pain, stiffness, daily physical activity difficulties and life qualities
Yazar: NURCAN YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. M. FİLİZ ULUSOY
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Osteoartrit-diz = Osteoarthritis-knee ; Sıcak uygulaması = Hot application

Özet:
Araştırma, yüzeysel lokal sıcak uygulamanın diz osteoartriti olan hastalarda ağrı, tutukluk, günlük fiziksel faaliyetleri yaparken yaşanan zorluklar ve yaşam kalitesi üzerine etkisini değerlendirmek amacı ile deneysel olarak yapılmıştır. Araştırma, Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Polikliniklerine başvuran ve diz osteoartriti tanısı alan hastaların evlerinde yapılmıştır. Araştırmaya 40 diz deney grubunda, 40 diz kontrol grubunda olmak üzere 80 OA'lı diz (46 hasta) alınmıştır. The Western Ontario and McMaster Universities (WOMAC) Osteoartrit İndeksi değerlendirmeleri 40'ar diz üzerinden, SF-36 Ölçeği değerlendirmeleri ise 23'er hasta üzerinden yapılmıştır. Deney grubu hastalarına hekimin önerdiği rutin tedavi planına ek olarak 4 hafta boyunca gün aşırı olmak üzere, toplam 15 defa osteoartritten etkilenen diz / dizlere 20 dakika boyunca dijital nemli ısıtıcı pedle araştırmacı tarafından sıcak uygulama yapılmıştır. Kontrol grubu hastalarına hekimin önerdiği rutin tedavi planı dışında herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Veriler, Veri Toplama Formu, Sıcak Uygulama Yapma Çizelgesi, WOMAC Osteoartrit İndeksi Likert (LK) 3.1 ve SF-36 Ölçeği uygulanarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, Ki-kare, Fisher, Wilcoxon Testi ve Mann-Whitney U Testi kullanılmıştır. Araştırmada, deney ve kontrol grubundaki dizlere ait WOMAC ağrı ve WOMAC günlük faaliyetleri yaparken yaşanan zorluk puanlarındaki değişim karşılaştırıldığında aradaki fark istatistiksel olarak önemli (p<0.05), WOMAC tutukluk puanlarındaki değişim karşılaştırıldığında ise aradaki fark istatistiksel olarak önemsiz bulunmuştur (p>0.05). Deney ve kontrol grubundaki bireylerin fiziksel fonksiyon, ağrı ve genel sağlık algısı alt boyutlarından aldıkları yaşam kalitesi puanlarındaki değişim karşılaştırıldığında aradaki fark istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (p<0.05). Deney ve kontrol grubundaki bireylerin vitalite, sosyal fonksiyon, emosyonel rol güçlüğü ve ruhsal sağlık alt boyutlarından aldıkları yaşam kalitesi puanlarındaki değişim karşılaştırıldığında aradaki fark istatistiksel olarak önemsiz bulunmuştur (p>0.05). Diz OA'lı hastalara sıcak uygulama ve yararları konusunda eğitim verilmesi ve hastaların evlerinde kendi kendilerine sıcak uygulama yapmaları için teşvik edilmesi önerilmiştir.

Abstract:
This research was conducted as an experimental study to determine the effect of heat application on the pain, stiffness, daily physical activity difficulties and life qualities of the knee osteoarthritis patients. Research was done with knee osteoarthritis patients who are followed by Ankara Numune Education and Research Hospital Physical Treatment and Rehabilitation out patient clinic, at their home. 80 knees with osteoarthritis (46 patients), 40 of them were in the experiment group and 40 of them in the control group, were take part in the research. The evaluation of the The Western Ontario and McMaster Universities Osteoarthritis Index (WOMAC) was done according to the result of 40 knees and SF-36 Scale evaluation was done to the results of 23 patients. Of the 46 patients who met the research criteria and accept to take part in this research, 23 were chosen as experiment group and 23 were as control group. In both groups 40 knees with osteoarthritis in each group were studied. Experiment group patients had heat application and routine medical treatment. Researcher has made 15 heat applications with digital moist heating ped for four weeks on to their osteoarthritis knee/knees. Each treatment session was lasted for 20 minutes. Control group patients had only their routine medical treatment. Data were collected with the Data Collection Forms, Heat Application Treatment Chart, WOMAC and SF-36 Scale. Statistical data analysis has been carried out with Chi-square, Fisher Absolute Chi-square Test and Mann Whitney U Test. When WOMAC pain and WOMAC difficulty during daily life activities score alteration belonging to knees were compared, the difference between the two groups were found significant (p<0.05), but when WOMAC stiffness score alteration were compared, the difference between the groups were found insignificant (p>0.05). When the Life Quality Score alteration compared for both experiment and control group patients`s physical functions, pain and general health perception, the difference between two groups was statistically significant. On the other hand both experiment and control group patients`s Life Quality Scores for vitality, social function, emotional role difficulty, mental health sub dimensions were found statistically insignificant (p>0.05). According to the results of the research; to educate the patients who have knee/knees osteoarthritis, about the heat application and its benefits and encourage patients to applicate heat by themselves at their home recommended.