Bilişim çağında yenilikçi iş davranışı öznel iyi oluş ilişkisinde çalışan yaratıcılığının (inovatif yeteneğinin) aracılık etkisi
Intermediation effect of employee creativity (innovative talent) on the relationship of innovative business behavior and subjective well-being in the information age
Yazar: METİN BEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT AK
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilişim Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İstatistik = Statistics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bilişim = Informatics ; Yaratıcılık = Creativity ; Yenilikçi iş davranışı = Innovative work behavior ; Çalışanlar = Workers ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being

Özet:
ÖZET
Günümüzde teknolojinin hızla gelişmesi ile birlikte yeni bilgi kaynaklarının ortaya çıkması sağlanmış ve bu gelişme kişilerin ihtiyaç duyduklarından daha fazla bilgiye ulaşmalarına imkan sunmuştur. Bu durum iş ortamlarında rekabetin artması ile birlikte çalışanların işe bağlılığını ve bunun sonucunda ise memnuniyetini artırmıştır. Çalışanlardaki bu bağlılık ve memnuniyet onların inovatif yeteneklerinin artmasına olanak sağlamıştır.
Organizasyonlar için teknoloji ne kadar önemli ve gerekliyse insan faktörü için de o ölçüde önemli ve gerekli bir hal almıştır. Teknolojinin ilerlemesi ile organizasyonlar teknolojinin sunduğu araçları kullanarak çağın sunduğu imkanları fırsata çevirerek ulusal ve uluslararası bir gelişmenin parçası haline gelmişlerdir. Bu çalışma, bilişim çağında yenilikçi iş davranışı öznel iyi oluş ilişkisinde çalışan yaratıcılığının (inovatif yeteneğinin) aracılık etkisinin ölçümüne yönelik olarak hazırlanmıştır. 
Bu araştırma Çalışma, Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na bağlı bir ildeki sosyal güvenlik il müdürlüğü ve iş kur il müdürlüğünde görev yapan personeller içerisinden 146 kişiyle anket uygulaması yapılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın amacı; bilişim çağında çalışanların inovasyon yeteneği ile öznel iyi oluş ve yenilikçi iş davranışı değişkenleri arasındaki ilişkileri ortaya koymaktır. Diğer taraftan çalışanların inovasyon yeteneğinin öznel iyi oluşa etkisinde, yenilikçi iş davranışının aracılık etkisinin analizi de çalışmanın bir diğer amacını oluşturmaktadır. Söz konusu bu üç değişkenin belirlenen demografik değişkenlere göre farklılık taşıyıp taşımadığı da çalışmanın amaçları arasında yer almaktadır. 
Çalışmanın evren ve örneklemini Çalışma, Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na bağlı bir ildeki sosyal güvenlik il müdürlüğü ve iş kur il müdürlüğünde görev yapan kamu çalışanları oluşturmaktadır. Bu bağlamda ilgili il müdürlüklerinde görev yapan 154 çalışan çalışmanın evrenini oluştururken, bu evrenden seçilen 146 çalışan çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Çalışma için birincil veri toplama yöntemi olarak anket yöntemi benimsenmiş bu bağlamda çalışanlar kartopu örnekleme yöntemi ile tespit edilerek anket formları doldurulmuştur. Çalışmanın sadece Çalışma, Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na bağlı bir ildeki sosyal güvenlik il müdürlüğü ve iş kur il müdürlüğünde gerçekleştirilmesi, çalışmanın kısıtını oluşturmaktadır. Bu bağlamda araştırmanın farklı zamanlarda ve farklı sektör ve illerde uygulanması durumunda farklı sonuçlar elde edilebilir. Çalışmada analiz edilen çalışanaların inovasyon yeteneği, öznel iyi oluş ve yenilikçi iş davranışı değişkenlerinin ilk kez bir arada kullanılması çalışmanın orijinalliğini ortaya koymaktadır. Özellikle bilişim çağında sıklıkla kullanılan inovasyon ve yenilikçi iş davranışı gibi kavramların bu çalışmada kullanılması ve bu kavramlar ile öznel iyi oluş konusunun ilişkilendirilmesi, günümüz işletme ve çalışan hayatında önemli konulara ve sorulara cevap vermesi bakımından büyük önem taşımaktadır. Nitekim yenilik ve yenilikçi iş davranışlarının, çalışanların öznel iyi oluşu bağlamında mutluluğuna yol açıp açmadığı sorusuna, çalışmanın örneklem kitlesi üzerinde cevap aranmakta ve ortaya konulan bulgulara göre olumlu ve anlamlı sonuçların olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla bu analiz ve bulgulardan hareketle çalışmanın önem taşıdığı söylenebilir. Dolayısıyla araştırma sonucu ulaşılan bulgulara göre; çalışanların inovasyon yeteneği ile öznel iyi oluşları arasında anlamlı ve pozitif bir ilişkinin bulunduğu sonucuna varılmıştır. Aynı zamanda çalışanların inovasyon yeteneği ile yenilikçi iş davranışı arasında anlamlı ve pozitif bir ilişkinin bulunduğu belirlenmiştir. Yine çalışma kapsamında çalışanların yenilikçi iş davranışları ile öznel iyi oluşları arasında anlamlı ve pozitif bir ilişkinin varlığı bulgulanmıştır. İlişkisel ağ kapsamında son olarak çalışanların inovasyon yeteneğinin öznel iyi oluşa etkisinde, yenilikçi iş davranışının aracılık etkisinin de yapılan analizler sonucunda doğrulanmıştır. Çalışmada aynı zamanda çalışanların inovasyon yeteneği, öznel iyi oluşları, yenilikçi iş davranışı değişkenleri için cinsiyet, medeni durum, öğrenim durumu gibi demografik değişkenlerde anlamlı farklılıkların olup olmadığı her bir değişken nezdinde tek tek analiz edilmiştir.  Çalışmada Kısmi En Küçük Kareler yöntemi ile yapısal eşitlik modelinin tahmini için (PLS-SEM) Smart PLS 3 istatistik programından yararlanılarak ortaya koyulmuştur. Model çalışmadaki yapıların geçerliliği ve yapılar arasındaki bağları çözümlemek için Kısmi En Küçük Kareler (PLS-Partial Least Squares) yapısal eşitlik modellemesinden yararlanılmıştır. Farklılık analizleri için ise araştırma çerçevesinde kullanılan ölçeklerden bulunan veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 27.00 programından yararlanılarak analizi yapılmıştır.
Çalışanların inovasyon yeteneği değişkeni kapsamında pozisyona göre yöneticiler lehine anlamlı farklılıklar tespit edilirken; öznel iyi oluş değişkeni nezdinde ise cinsiyete göre erkekler lehine ve pozisyona göre yöneticiler lehine anlamlı farklılıklar ortaya konulmuştur. Diğer taraftan yenilikçi iş davranışı değişkeninde ise anlamlı farklılıklar ortaya konulmamaktadır.

Abstract:
ABSTRACT
Today, with the rapid development of technology, new sources of information have emerged and this development has allowed people to access more information than they need. This situation, together with the increase in competition in business environments, increased the commitment of the employees to the job and, as a result, their satisfaction. This commitment and satisfaction of the employees has allowed them to increase their innovative abilities.
Technology is important and necessary both fort he organizations and for the human factor. With the advancement of technology, organizations have become a part of a national and international development by using the tools offered by technology and turning the opportunities offered by the age into opportunities. This study has been prepared to measure the mediating effect of employee creativity (innovative ability) in the relationship between innovative work behavior and subjective well-being in the information age.
This research was carried out by conducting a questionnaire with 146 people among the personnel working in the "Provincial directorate of Social Security and the Provincial Directorate of Employment" in a province affiliated to the Ministry of Labor and Social Security. Purpose of the research; To reveal the relationships between the innovation (innovative) ability of employees in the information age and the variables of subjective well-being and innovative work behavior. On the other hand, the analysis of the mediating effect of innovative work behavior on the subjective well-being of employees' innovation ability is another aim of the study. It is also among the aims of the study whether these three variables differ according to the determined demographic variables.
The universe and sample of the study consists of public employees working in the "Provincial Directorate of Social Security and the Provincial Directorate of Employment" in a province affiliated to the Ministry of Labor and Social Security. In this context, 154 employees working in the relevant provincial directorates constitute the universe of the study, while 146 employees selected from this universe constitute the sample of the study. The survey method was adopted as the primary data collection method for the study, and in this context, the employees were determined by the snowball sampling method and the questionnaires were filled. The limitation of the study is that the study is carried out only in the provincial directorate of social security and the provincial directorate of employment in a province affiliated to the Ministry of Labor and Social Security. In this context, different results can be obtained if the research is applied at different times and in different sectors and provinces. The fact that the innovation (innovative) ability of the employees analyzed in the study, subjective well-being and innovative work behavior variables are used together for the first time reveals the originality of the study. The use of concepts such as innovation and innovative work behavior, which are frequently used in the information age, and associating these concepts with subjective well-being are of great importance in terms of answering important issues and questions in today's business and employee life. As a matter of fact, the question of whether innovation and innovative work behaviors lead to happiness in the context of subjective well-being of the employees is sought on the sample group of the study and it is understood that there are positive and meaningful results according to the findings. Therefore, it can be said that the study is important based on these analyzes and findings. Therefore, according to the findings of the research; It was concluded that there is a significant and positive relationship between the innovation (innovative) ability of the employees and their subjective well-being. At the same time, it has been determined that there is a significant and positive relationship between the innovation ability of the employees and the innovative work behavior. Again, within the scope of the study, it was found that there is a significant and positive relationship between the innovative work behaviors of the employees and their subjective well-being. Finally, within the scope of the relational network, the mediating effect of innovative work behavior on the subjective well-being of employees was confirmed as a result of the analysis. In the study, it was also analyzed whether there were significant differences in demographic variables such as gender, marital status, educational status for the innovation (innovative) ability of the employees, their subjective well-being, and innovative work behavior variables, in terms of each variable. In the study, it was revealed by using the Smart PLS 3 statistical program for the estimation of the structural equation model (PLS-SEM) with the Partial Least Squares method. Partial Least Squares (PLS) structural equation modeling was used to analyze the validity of the structures in the model study and the connections between the structures. For the analysis of differences, the data obtained from the scales used in the research were analyzed using the SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 27.00 program.
While there are significant differences in favor of the managers according to the position within the scope of the innovation (innovative) ability of the employees; In terms of subjective well-being variable, significant differences were revealed in favor of men according to gender and in favor of managers according to position. On the other hand, there are significant differences in the innovative work behavior variable.