Çiftehan , Kemerhisar ve Dertalan (Niğde) sıcak ve mineralli sularının su kimyası ve izotopik yöntemlerle karşılaştırılması, tıbbi ve biyoiklimsel değerlendirilmesi
Comparision of Çiftehan, Kemerhisar and Dertalan (Niğde) thermal-mineral waters by using hydrochemical and isotopic methods, and medical and bioclimatical evaluation of the waters
Yazar: DUYGU TEMEL
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA AFŞİN
Niğde Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Çalışma alanı Niğde İlinde yeralan Çiftehan sıcak ve mineralli (ÇH) Kemerhisarmineralli (KH) ve Dertalan sıcak (DAL) su kaynakları ve çevresini kapsamaktadır.İnceleme alanında Paleozoyik'ten Kuvaterner'e kadar farklı yaşlarda, değişikhidrojeolojik nitelikte kayaçlar yüzeylenmektedir. Çiftehan sıcak ve mineralli suyu IlıcaFayı ile açığa çıkmaktadır. Bu incelemede yapılmış olan hidrokimyasal ve izotopikanaliz verileri ve daha önceki çalışmalarla birlikte değerlendirilmiştir. Orta dolaşımlıDAL Ca-SO4-HCO3, derin dolaşımlı sulardan KH Na-Cl-HCO3 ve ÇH Na-Ca-SO4-Clsu türlerine sahiptirler. İzotop analiz sonuçlarına göre tüm sular meteorik kökenlidir.?13C değerlerine göre sulardaki CO2 gazının kaynağı, metamorfik, manto ve denizelkarbonatların metamorfizmasıdır. Sulardaki SO4 gazının kökeni ise magmatik kayalar,şeyl, volkanik sülfürdür. Kaynak alanlarında çökelmiş olan travertenlerin ince kesit veSEM analizlerine göre, iri taneli kalsit kristalleri içeren travertenlerin durgun suortamında, ince taneli mikritik kalsit içeren travertenlerin ise akıntı kanalında alglerinde katkısıyla çökeldiği belirlenmiştir. İncelenen sıcak ve mineralli sular balneolojik veklimatolojik özellikleri açısından bazı romatizmal, deri , metabolizma ve idrar yollarıhastalıklarının tedavisinde içme kürleri şeklinde kullanılabilirler. Hava kirliliğiparametrelerinde, Kayseri ve Niğde'de son 6 yıl içinde hedef sınır değerlerin aşıldığıdönemler yaşanmıştır. Kayseri'de Niğde'ye göre daha yüksek termik uyarıcılıkbulunmaktadır. Genellikle ortalama bağıl nem yaklaşık %60'dır. Bunaltıcı sıcak günleren düşük seviyede sınırlı dönemdedir. Dondurucu soğuk etkili günler hafif ve ortaderecede Kayseri'de, daha düşük şiddette Niğde'de bulunmaktadır. Aktinik uyarıNiğde'de en yüksek olup bunu Kayseri izlemektedir.Anahtar sözcükler: Sıcak ve mineralli su, Su türü, İzotop, CO2, SEM, Traverten, Balneoklimaterapi,Niğde

Abstract:
The investigated area consists of Çiftehan thermal-mineral, Kemerhisar mineral,Dertalan thermal and its surroundings in Niğde province. The study area from Paleozoicto Quaternary age, comprises different rocks that have different hydrogeologicalcharacteristics. Çiftehan thermal-mineral water in Niğde is mainly related to Ilıca fault.The data of hydrochemical and isotopic analyses of the waters have been correlated andevaulated. The water types of Dertalan, Kemerhisar and Çiftehan waters are Ca-SO4-HCO3, Na-Cl- HCO3 and Na-Ca-SO4-Cl, respectively. Dertalan thermal waters haveintermediate, Kemerhisar mineral and Çiftehan thermal-mineral waters have deepcirculation systems. The results of isotopic analyses showed that the whole springwaters are of meteoric origin ?13C values of the waters probably indicate CO2 gas in thewaters is originating from the metamorfic, mantle and decomposition of marinecarbonates. The source of SO4 gas in the waters are igneous rocks, shales and volcanicsulphur. Travertines having coarse calcite crystalline are formed in stagnant medium,whereas travertines having fine calcite crystalline are formed in curculation channel byusing thin sections and SEM (scanning electron microscope) analyses. Mineral-thermalwaters in the study area can be used for the treatment of some rheumatological andvidermatological disorders, gastrointestinal, metabolic disorders and urinary tractdisarders by drinking cures according to balneologic and climatologic features. InKayseri and Niğde, in the last six years there were periods when the target limit valuesfor sulphur dioxide and particule materials in air for pollution parameters wereexceeded. In Kayseri, a higher thermic stimulation is present in comparison to Niğde.Generally, average relative humidity is about 60% and sultriness is of low level and forlimited periods in Niğde Days freezing cold effects are in mild and moderate level inKayseri and in even lower level in Niğde. Actinic stimulation is the highest in Niğdefollowing by Kayseri.Keywords: Thermal-mineral water, Water type, Isotope, CO2, SEM, Travertines, Balneoclimatherapy,Niğde