Mazı meşesi (Quercus infectoria Oliver) gomalağından doğal pigment eldesi
Obtaining natural pigments from the gall oak (Quercus infectoria Olivier) shellac
Yazar: AHMET GÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. RECEP KARADAĞ ; YRD. DOÇ. BAHATTİN YALÇIN
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Analitik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Kimya = Chemistry ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Tanenler = Tannins

Özet:
Mazı meşesi (Quercus infectoria Olivier) gomalağının içerdiği tanen tarihin değişik dönemlerinde boyama, deri debağlama gibi pek çok alanda kullanılmıştır. Tanenler; antioksidan, antibakteriyel, antimikrobiyel, antimutajenik, antiviral, antifungal antiinflamatuar, antiparaziter ve kalp koruyucu gibi pek çok özellikler içermektedir.Bu çalışmada, mazı meşesi bitkisi gomalağının içerdiği tanen ve türevlerini içeren ekstrak, taze ve fermantasyona uğratılarak ayrı ayrı elde edildi. Bu ekstraklara alüminyum (III) ve demir (II) metalleri ilave edilerek, doğal organik pigmentler elde edildi. Her bir metalin çözeltisinden 10, 20, 30, 40 ve 50 mL alındı ve bitkiden elde edilen ekstrakta ilave edilerek pigmentler oluşturuldu. Pigmentlerin ters fazlı yüksek performanslı sıvı kromatografisi (RP-HPLC-DAD) ile kalitatif analizleri yapıldı. Alüminyum-tanen ve demir-tanen pigmentlerinde, metallerle pigment oluşturan gallik ve ellagik asit standartlarla karşılaştırılarak tayin edildi. Ayrıca hidroliz edilmiş mazı gomalağının ekstratında pigment oluşturan bu boyarmaddelerden başka çok sayıda boyarmaddenin olduğu gözlendi. Taze ve fermante edilmiş ekstraklardan elde edilen pigmentler karşılaştırılarak oluşan değişimler tespit edildi.Elde edilen ekstraktın mürekkep yapımında kullanılması araştırıldı. Fermantasyona uğratılan ekstraktan elde edilen mürekkebin daha kullanılabilir olduğu saptandı.Pigmentlerin CIELAB renk uzayını oluşturan L* (koyuluk-açıklık), a* (kırmızı / yeşil) ve b*(sarı/mavi) değerleri ölçüldü. Ölçülen L*, a* ve b* değerleri kullanılarak pigmentler arasındaki renk farkı (uzaklığı) hesaplandı.Ocak 2010Ahmet GÜNEŞ

Abstract:
The tannins of shellac which gall oak (Quercus Infectoria Olivier) contains are used in many fields in different stages of history, such as skin healing and painting. Tannins; contains many features such as antioxidant, antibacterial, antimicrobial, anti-mutagenic, antiviral, antifungal, anti-inflammatory, anti-parasitic, and heart protector.In this study, the extract that contains the tannins of gall oak plant shellac and its derivatives were obtained separately as fresh and after being exposed to fermentation. The natural organic pigments were obtained by supplementing aluminium (III) and iron (II) metals into these extracts. 10, 20, 30, 40 and 50 ml solutions of each metal were taken and pigments were created by adding to extract obtained from plants. Qualitative analyses were done with reverse-phase high performance liquid chromatography (RP-HPLC-DAD) of pigments. Gallic and ellagic acid constituting pigment with metals in Aluminium tannin and Iron tannin were determined by comparing with their standards. Besides, a wide range of extra dyestuffs aside from these dyestuffs which form pigments in the extract of hydrolyzed gall shellac were observed. The consisted vicissitudes were detected by comparing the pigments which were obtained from fresh and fermented extracts.Obtained extracts were investigated for being used in producing ink. It was identified that the ink obtained from extract undergone fermentation is more usable.L* (darkness-lightness), a* (red / green) and b* (yellow / blue) values forming the colour space CIELAB of pigments were measured. The colour difference (range) among pigments was calculated by using of measured values of L*, a* and b*.January 2010Ahmet GÜNEŞ