Kırklareli ilinden toplanan inek sütlerinin kimyasal bileşiminin ve farklı ülke standartlarına uygunluklarının belirlenmesi
The determination of chemical composition and suitability to different national standards of cow milk obtained from Kırklareli province
Yazar: MECİT ŞEN
Danışman: PROF. DR. MURAT ÇİMEN
Tunceli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Avrupa standartları = European standards ; Ekonomik fayda = Economic benefits ; Fermente gıdalar = Fermented foods ; Türk standartları = Turkish standards ; İnek sütü = Cow milk

Özet:
Bu araştırmanın amacı Kırklareli ilinden elde edilen sütlerin bileşimlerinin farklı ülke standartlarına uygunluklarını araştırmak ve belirtilen parametrelerin yıllık, mevsimsel, aylık değişimlerini göstermektir. Veriler, Aytar Tarım ve Hayvancılık İşletmesinden 2014 yılı sonbahar mevsiminden başlayarak 2015 yılı yaz mevsimi sonuna kadar elde edilmiştir. Süt örnekleri sabah ve akşam olmak üzere günlük olarak toplanmıştır.
Araştırmada ekonomik öneme sahip sütün kimyasal bileşimlerinin aylık ve mevsimlik değişimlerine bakıldığında; toplam yağ en yüksek İlkbahar ve Sonbaharda iken en düşük Yaz mevsiminde görülmüştür. Aylık süt yağı oranları bakımından en yüksek değerler Nisan ayında, en düşük değerler Ağustos ayında bulunmuştur. Protein için mevsimsel olarak  en yüksek değerler Kış ve Sonbahar mevsimlerinde en düşük ortalama değer Yaz mevsiminde bulunmuştur. Aylık protein ortalamaları ise en yüksek Aralık, Ekim ve Kasım aylarında elde edilirken, en düşük ortalama değer Temmuz ayında elde edilmiştir. Yağsız kuru madde (YKM) için en yüksek ortalama değerler Kış ve Sonbahar mevsimlerinde en düşük ise Yaz mevsiminde bulunmuştur. YKM oranları aylık olarak en yüksek Aralık, Ekim ve Kasım aylarında en düşük Haziran, Temmuz ve Mayıs aylarında elde edilmiştir.
Araştırmada yıl boyunca elde edilen süt kimyasal parametrelerinin yıllık, aylık ve mevsimsel olarak farklı ülke standartlarına uygunluğuna bakıldığında; 
Türk Standartları tarafından bildirilen inek sütü referans değerleriyle yapılan karşılaştırmada toplam yağ ve protein; yıllık, mevsimsel ve aylık olarak Türk Standartları ile uyum içindedir. YKM oranları yılık olarak istenilen referans değerlerine benzer ve uygunken mevsimsel olarak sadece Yaz ayı uygun bulunmamıştır. Aylık olarak bakıldığında YKM oranları Mayıs, Haziran ve Temmuz aylarında uygun değilken diğer aylarda uygun bulunmuştur. 
Avrupa Birliği referans değerleriyle karşılaştırmada toplam yağ ve protein; yıllık, mevsimsel ve aylık olarak uygun bulunmuşken yağsız kuru madde (yıllık, mevsimsel ve aylık) olarak uygun bulunmamıştır.
Doğu Afrika Standartlarıyla yapılan karşılaştırmada toplam yağ; yıllık, mevsimsel ve aylık olarak uygun bulunmuşken, yağsız kuru madde ise yıllık olarak değerlendirildiğinde uygun bulunmuştur. YKM oranları mevsimsel olarak bakıldığında Kış ve Sonbahar mevsimleri için uygun iken, Yaz mevsimi için uygun değildir. YKM oranları aylık olarak yapılan karşılaştırılmada Mayıs, Haziran ve Temmuz aylarında uygun bulunmamıştır.
 Rusya Federasyonu, Tayland, Avustralya ve Yeni Zelanda standartlarına göre yapılan karşılaştırmada toplam yağ, protein ve yağsız kuru madde; yıllık, mevsimsel ve aylık olarak söz konusu ülkelerin istenilen referans değerleriyle uyum içindedir.
Türkiye'nin farklı bölge ve illerinden elde edilen sütlerin parametreleri hakkında yeni bilgiler elde etmek için daha ileri düzeyde çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
The goal of this study is to investigate the suitability according to different national standards of milk components from Kırklareli Province and to show annual, seasonal, monthly changes of announced parameters. The data was obtained from Aytar Agricultural and Livestock Enterprise from beginning of autumn of 2014 to end of summer season of 2015. The milk samples collected at morning and evening, and daily.
According to monthly and seasonal variations of the milk chemical parameters having economic importance; total milk fat is the highest in spring and the lowest in summer season. According to Monthly rate of Milk fat is the highest value was found in April and the lowest was found in August. Milk protein, values were found the average to the highest in winter and autumn, the lowest in summer. Average of monthly values for milk protein was found the highest rate in October, November and December months, the lowest rate average was found in July. For Nonfat solid (SNF), it was found the highest rates in autumn and winter season and the lowest in summer. Monthly rates of nonfat solid were found the highest in October, November and December and the lowest rates were found in May, June and July.
In this study, obtained the milk chemical parameters during year as annual, monthly and seasonal that view to suitability different countries standards;
When compare with the standards of cow milk which referenced by Turkish standards, total fat and protein values; annual, monthly and seasonally were favorable with Turkish standards. The average of Non-fat solids (SNF) as annual was similar and appropriate standards which want to be but as seasonal only low-fat was not appropriate.  When viewed as monthly rates of Nonfat solid, in May, June and July were not appropriate but they were suitable for other months.
When compare with EU standards for total fat and protein; as annual, seasonal and monthly both of them were appropriate, whereas SNF (Nonfat Solid) was not appropriate.
According to East African Standards, total fat was appropriate as annual, seasonal and monthly, however Non-fat solid (SNF) rate was not appropriate when as annual evaluate. When viewed as seasonal, the rates of SNF were appropriate for autumn and winter seasons, but values of summer season were not appropriate. The rates of SNF were not appropriate for in May, June and July.
When compare with Russian Federation, Thailand, Australia and New Zealand standards, total fat, protein and nonfat solid levels were appropriate with that countries' reference value as annual, seasonal and monthly.
Further studies are needed to obtain new knowledge about parameters of milk from different regions and provinces of Turkey.