Gaziantep ili Şahinbey ilçesinde öğrenim gören ortaöğretim 9. sınıf öğrencileri özelinde bilgi toplumu ve dijital kültür kavramı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between information society and digital culture concept in the 9th grade students of secondary education studying in Gaziantep province Sahinbey district
Yazar: OZAN KIRTAY
Danışman: PROF. DR. MEHMET CANATAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi toplumu = Information society ; Gaziantep-Şahinbey = Gaziantep-Şahinbey ; Lise öğrencileri = High schools students ; Okuma alışkanlığı = Reading habit ; Sayısal kültür = Digital culture ; Sayısal kütüphaneler = Digital libraries ; Teknoloji = Technology

Özet:
Teknolojinin pek çok olumlu yönünün bulunmasının yanı sıra, olumsuz etkilerinin de olduğu unutulmamalıdır. Günümüzde teknolojinin olumlu taraflarını kullanıp, olumsuz yönlerinden etkilenmeyen, dijital çağda doğru bilgiye nasıl ulaşılması gerektiğini bilen ve teknolojinin eğlence kısmına kendini kaptırmayarak okuma alışkanlığına etki etmemesini sağlayan toplumlar, bilgi toplumu olma yolunda hızla ilerlemektedirler.
Çalışmamızda, bilgi toplumu olma yolunda, bilgiye en hızlı ve doğru bir biçimde ulaşabilmek için teknolojinin öğelerinden nasıl ve ne şekilde faydalanmamız gerektiği araştırılmış, gençlerimizin teknolojiyi doğru ve etkili kullanmalarının öneminin anlatılması hedeflenmiştir. Gençlerimizin okuma alışkanlığını ve kütüphane kullanımını engellememesi için dijital dünyada dikkat etmeleri gerekenler ve dijital kütüphanelerin kullanımının önemi bu çalışmada belirtilmiştir. E-kitap, e-devlet gibi dijital kültürün önemli öğelerinin dünya ülkelerine kıyasla ülkemizdeki durumunun tespiti yapılmıştır. Araştırmamızın son bölümünde ise teknoloji ve okuma alışkanlığı arasındaki ilişki incelenerek ortaöğretim 9. Sınıf öğrencilerine yönelik iki ölçek ve bir anket çalışması gerçekleştirilmiş ve sonuçları analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre teknoloji bağımlılığı ile kitap okuma alışkanlığı arasında negatif yönlü bir ilişkinin olduğu anlaşılmıştır. Cinsiyete göre incelendiğinde ise kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre daha fazla okuma alışkanlığına sahip olduğu, ancak teknoloji kullanımı açısından kız ve erkek öğrenciler arasında anlamlı bir fark olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca araştırmada kız öğrencilerin interneti erkek öğrencilere göre daha fazla eğitsel amaçlı kullandıkları, erkek öğrencilerin ise çevrimiçi oyunlara kız öğrencilere göre daha fazla zaman ayırdıkları anlaşılmıştır.

Anahtar kelimeler: Bilgi, Bilgi Toplumu, Dijital Kültür, Okuma Alışkanlığı, Teknoloji, Lise Öğrencileri, Kütüphane

Abstract:
It should not to be forgotten that there are many positive aspects of technology as well as negative effects. In our age, societies that use the positive aspects of technology and are not affected by its negative aspects, who know how to reach the right information in digital age, and who make sure that technology does not affect the habit of reading by not losing itself to the entertainment part, are moving rapidly towards becoming an information society. 
In our study, in order to become an information society, we investigated how and how to utilize the elements of technology in order to reach information in the fastest and correct way, it is aimed to explain the importance of our young people to use technology. In this study, the importance of the use of digital libraries is stated in order to prevent the reading habits of our youth and the use of libraries in the digital world. Important elements of digital culture, such as e-books, e-government gateway, were determined in our country compared to the countries of the world. In the last part of our study, the relationship between technology and reading habits was examined and two scales and a survey was conducted for 9th grade students in secondary education and their results were analysed. According to the results, it is understood that there is a negative relationship between technology addiction and the habit of reading books. When analyzed by gender, it was found that female students had more reading habits than male students, but there was no significant difference between male and female students in terms of technology use. In addition, it was found in the study that female students use the internet more for educational purposes than male students, on the other hand the male students spend more time on online games than female students.

Key Words: Information, Information Society, Digital Culture, Reading Habits, Technology, High School Students, Library