Bilgece yaşama dair bir arayış: Seneca etiğinde zaman, özgürlük ve ölüm
An attemp regarding to wise life: Time, freedom and death in seneca's ethic
Yazar: DAMLA YILDIZ
Danışman: PROF. DR. ZÜBEYİR OVACIK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Stoacılık, Helenistik dönemin en önemli okullarından biridir. Üç dönem olarak ele alınır; Erken Stoacılık Dönemi, Orta Stoacılık Dönemi ve Geç (Roma) Stoacılık Dönemi. Stoacı filozoflar felsefenin mantık, ahlak ve fizik alanlarıyla ilgilenmişler ve bu alanlarda eserler vermişlerdir. Genel olarak, insan ve doğa üzerinde durmuşlar, özellikle insanların özgürlüğüne ve erdemli bir yaşamın önemine vurgu yapmışlardır.  Erken Stoacılık Dönemi filozofları arasında Zenon, Kleanthes ve Khrysippos sayılabilir. Orta Stoacılık Dönemi filozofları; Panaitios ve Poseidonios'tur. Geç Stoacılık Dönemi filozofları; Seneca, Epiktetos ve Marcus Aurelius şeklinde sıralanabilir. Bu tezde geç dönem Stoacı düşünürler arasında görülen Seneca'nın ahlak felsefesi ele alınmaktadır. Bu bağlamda, Seneca'nın erdemli insan ve bilge anlayışı zaman, özgürlük ve ölüm kavramlarıyla birlikte incelenmektedir. Seneca eserlerinde, özellikle Ahlak Mektupları adlı kitabında, mutluluk, özgürlük, ölüm, intihar, zaman, zevk ve haz, iyi ve kötü, ve erdem gibi konulara odaklanmıştır. Bu kavramlar etrafında bu tezde Seneca'nın insana ne türden bir ahlaki ve ontolojik statü biçtiği, insanın mutluluğu elde edebilmesi için neler yapması gerektiği, gerçek anlamda nasıl özgür olabileceği ve erdemli bir kişiliği nasıl elde edebileceği sorularına cevap aranmıştır. Ulaşılan cevaplar çerçevesinde bu tezde, Seneca'nın ahlak felsefesi bağlamında zaman, özgürlük ve ölüm kavramları ile bilge olabilme arasında sıkı bağlar kurma teşebbüsünde bulunulmakta; Seneca'nın ahlak felsefesinin zaman, özgürlük ve ölüm temaları doğrultusunda insanın bilge olabilme yolculuğuna da vurgu yapılmaktadır.  Anahtar Kelimeler: Stoacılık, Seneca'nın etiği, zaman, özgürlük, ölüm

Abstract:
Stoicism is one of the most important schools of the Hellenistic period. It is considered in three periods; Early Stoicism, Middle Stoicism and Late (Roman) Stoicism. Stoic philosophers were interested in the fields of logic, ethics and physics and produced works in these fields. In general, they focused on human beings and nature, emphasizing especially the freedom of human beings and the importance of a virtuous life.  Zenon, Kleanthes and Chrysippus can be counted among the philosophers of the Early Stoic Period. The philosophers of the Middle Stoic Period are Panaitios and Poseidonios. Late Stoic philosophers include Seneca, Epictetus and Marcus Aurelius. In this thesis, the moral philosophy of Seneca, who is seen among the late Stoic thinkers, is discussed. In this context, Seneca's understanding of the virtuous man and the sage is analyzed together with the concepts of time, freedom and death. In Seneca's works, especially in his Ethical Letters, he focuses on topics such as happiness, freedom, death, suicide, time, pleasure and pleasure, good and evil, and virtue. Around these concepts, this thesis seeks to answer the questions of what kind of moral and ontological status Seneca assigns to human beings, what human beings should do in order to achieve happiness, how they can be truly free and how they can acquire a virtuous personality. Within the framework of the answers obtained, this thesis attempts to establish close links between the concepts of time, freedom and death and becoming wise in the context of Seneca's moral philosophy; it also emphasizes the journey of human beings to become wise in line with the themes of time, freedom and death in Seneca's moral philosophy. Key Words: Stoicism, Seneca's Ethics, Time, Freedom, Death.