Bombus (Bombus terrestris L.) arısında bazı morfolojik özelliklerin kalıtım derecelerinin tahmini
Estimation of heritabilities for some morphological characters in bumblebees, Bombus terrestris L.
Yazar: BÜŞRA SARI
Danışman: PROF. DR. AYHAN GÖSTERİT ; DOÇ. DR. ABDULLAH NURİ ÖZSOY
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Model sosyal böcek türü olan bal arılarında olduğu gibi bombus arılarında da dil uzunluğu, kanat ve arka bacak özellikleri tozlaşma performansını etkileyen morfolojik özelliklerdendir. Bu özelliklerin kalıtım derecelerinin tahmin edilmesi için pedigri kayıtlarının tutulmuş olması gerekmektedir. Sunulan bu çalışmada, üç generasyon pedigri kayıtları bilinen Bombus terrestris arılarında bazı morfolojik (dil uzunluğu, kanat ve arka bacak özellikleri) özellikler ölçülmüş ve bu özelliklerin kalıtım dereceleri tahmin edilmiştir. Çalışmada birinci generasyonda 43, ikinci generasyonda 115 ve üçüncü generasyonda ise 42 adet koloni kullanılmıştır. Her bir koloniden 3 adet işçi arı alınarak toplamda 600 adet işçi arıya ait morfolojik özellikler ölçülmüş ve bu özelliklere ait kalıtım dereceleri tahmin edilmiştir. Çalışmanın sonucunda B. terrestris işçi arılarının tarlacılık performansına etki eden bazı morfolojik özelliklerin kalıtım dereceleri (h2) işçi arı ağırlığı için 0.48  0.045, dil uzunluğu için 0.48  0.045, ön kanat uzunluğu için 0.50  0.045, ön kanat genişliği için 0.48  0.045, arka kanat uzunluğu için 0.49  0.045, arka kanat genişliği için 0.47  0.045, kanat indeksi için 0.42  0.046, arka bacak uzunluğu için 0.46  0.045, femur uzunluğu için 0.30  0.046, tibia uzunluğu için 0.49  0.045, metatarsus uzunluğu için 0.42  0.046, metatarsus genişliği için 0.43  0.046 ve metatarsus indeksi için 0.40  0.046 olarak tahmin edilmiştir.

Abstract:
As with honey bees, which are model social insect species, the tongue length, wing, and hind leg of bumblebees are morphological characteristics that affect pollination performance. It is necessary to know pedigree records to estimate the heritabilities of these characteristics. In this present study, some morphological characteristics (tongue length, wing, and hindleg traits) of Bombus terrestris worker samples, which three generations pedigree records were known, were measured and heritabilities of these characteristics was estimated. In the study, 43, 115, and 42 colonies were used for the first, the second and the third generations. A total of 600 workers bee samples were collected from 200 colonies (three workers from each colony) and 13 morphological characteristics were measured for each worker bee sample. Results showed that the heritabilities of some morphological characteristics affecting the pollination performance of B. terrestris were estimated for worker weight 0.48  0.045, tongue length as 0.48 ± 0.045, forewing length as 0.50 ± 0.045, forewing width as 0.48 ± 0.045, hindwing length as 0.49 ± 0.045, hindwing width as 0.47 ± 0.045, wing index as 0.42 ± 0.046, hind leg length as 0.46 ± 0.045, femur length as 0.30 ± 0.046, tibia length as 0.49 ± 0.045, metatarsus length as 0.42 ± 0.046, metatarsus width as 0.43 ± 0.046, and metatarsus index as 0.40 ± 0.046.