Düşük D vitamini düzeyinin gestasyonel diabetes mellitus gelişimindeki rolü
The role of low vi̇tami̇n D levels  i̇n the development of gestati̇onal di̇abetes melli̇tus
Yazar: HARUN AYSAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞAFAK ŞAHİN
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Fetüs = Fetus ; Gebelik = Pregnancy ; Gebelik komplikasyonları = Pregnancy complications ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency

Özet:
Gestasyonel diabetes mellitus (GDM) ilk defa gebelikte ortaya çıkan veya gebelikte saptanan anne ve bebekte çeşitli sorunlara yol açabilen anormal glukoz intoleransı olarak tanımlanmaktadır. GDM klinik açıdan anne ve bebekte kalıcı komplikasyonlar oluşturabilmektedir. D vitamini düşüklüğünün GDM gelişimindeki rolü olduğu gösterilmektedir. D vitamini 1.25 dihidroksivitamin D (1.25(OH)D) pankreatik beta hücrelerinde D vitamini reseptörüne bağlanarak beta hücresinin fonksiyonlarını ve sekresyon kapasitesini artırıp ayrıca insülin reseptör yapımını uyararak kas ve yağ dokusunda insülin duyarlılığını arttırarak GDM gelişimini etkilediği gösterilmiştir. 
Bu çalışmada gebelikte düşük D Vitamini düzeyinin GDM gelişimindeki etkisini değerlendirmek amacıyla gebelik öncesinde glukoz toleransı ve kronik hastalığı olmayan 24-28 haftalık 57 GDM, kontrol grubu olarakta 52 normal gebe klinik ve laboratuar olarak değerlendirildi. Hasta (GDM) ve kontrol (normal gebe) grubunun Vitamin D, glikozile hemoglobin (HBA1c), kalsiyum (Ca), glukoz, postprandiyal glukoz (PPG) seviyeleri ölçüldü. Yaş, boy, vücut ağırlıkları kaydedildi ve Vücut kitle indexi(VKİ) hesaplandı. Geçirilmiş GDM, iri bebek doğurma öyküsü, 1.derece yakınlarında diabetes mellitus (DM)- geçirilmiş (GDM) öyküsü, hipertansiyon (HT) öyküsü ve vücutta ağrı olup olmadığı sorgulandı. D vitaminini GDM grubunda kontrol grubuna göre karşılaştırıldığında anlamlı olarak düşük saptadık ( p <0.001). Ayrıca GDM grubunda HBA1c, glukoz, PPG, VKİ ve yaş anlamlı olarak yüksekti (p<0.05). Korelasyon analizlerinde D vitamini düzeyleri ile yaş ve VKİ arasında anlamlı pozitif korelasyon mevcuttu (p<0.05). 
Sonuç olarak çalışmamızda GDM gelişiminde düşük D vitamini düzeylerinin rolü olduğu saptanmıştır. Anne ve bebek sağlığı açısından komplikasyonlar göz önüne alındığında gebelik öncesi D vitamininin tarama programına alınıp ölçülmesi ve eksikliği olan kadınlara tedavi verilmesi önem kazanmaktadır. Antenatal vitamin D replasmanı annede GDM ve gebelik sonrası Tip2 DM riskinin azaltılması, bebekte neonatal komplikasyonların, obezite ve diyabet riskinin azaltılması açısından çok önemlidir. 
Anahtar Kelimeler: D vitamini, Gestasyonel Diabetes Mellitus (GDM), 1.25(OH)D, 25(OH)D, HBA1c

Abstract:
Gestational diabetes mellitus (GDM) is defined as abnormal glucose intolerance which can occur during pregnancy for the first time and can lead to various problems for the mother and the baby. GDM can produce permanent complications in mothers and babies clinically.  Low vitamin D level is detected for the development of GDM.  Vitamin D, 1.25-dihydroxy vitamin D (1.25 (OH) D) bind vitamin D receptors in pancreatic beta  cells and increase functions and secretion capacity of beta cells,and also stimulates insulin receptor production and so affect GDM development via  increasing insulin sensitivity in muscle and adipose tissue.  
In this study, 57 patients of gestational diabetes mellitus (GDM) and 52 normal pregnant women who were in 24-28 gestational week and did not have glucose intolerance prior to pregnancy and have no chronical disease , were evaluated clinically  and according to their laboratory values and tha aim is to evaluate GDM development effect of low vitamin D level.  Vitamin D, glycosylated hemoglobin (HbA1c), calcium (Ca), glucose, postprandial glucose (PPG) levels of GDM group amd control group were measured.. Age and body mass index (BMI) was calculated. GDM , heavy weight baby birth, GDM-DM in 1st degree relatives, Hypertension histories and pain exşstence in the body was questioned. Vitamin D level in the GDM group compared to the control group was found significantly lower (p <0.001). Also HBA1c, glucose,PPG levels and age was found significant(p<0.05). In correlation analysis, there was a positive correlation between D vitamin results and age and body mass index (p<0.05).
As a result, the role of low vitamin D levels were detected effective in the development of GDM in our study. In terms of maternal and infant health complications, the pre-pregnancy screening program of vitamin D deficiency and treatment of lacking women is very important.  Antenatal vitamin D replacement is very important because of decreasing GDM , type 2 DM risk after pregnancy, neonatal complications, obesity formation and diabetes risk. 

Key words: Vitamin D, Gestational Diabetes Mellitus(GDM), 1.25(OH)D, 25(OH)D, HBA1c