Bir eğitim ve araştırma hastanesindeki sağlık çalışanlarının sağlıkta şiddet konusundaki düşünce ve deneyimlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the thoughts and experiences of healthcare workers on violence in healthcare at a training and research hospital
Yazar: SELHAN CİĞERİM
Danışman: PROF. DR. HÜLYA PARILDAR ; UZMAN YASEMİN ÖZKAYA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Dünyada ve Türkiye'de sağlık çalışanlarına şiddet düzeyinin
arttığı bu dönemde, sağlık çalışanlarının mesleklerine göre şiddete maruz kalma
durumu, en çok maruz kaldıkları şiddet türü, şiddet karşısında ne yaşadıkları ve şiddete
maruz kaldığında ne yapması gerektiği ile ilgili sorular önem kazanmıştır. Bu nedenle
çalışmamızda, hastanemiz çalışanlarının konu hakkındaki görüş ve tecrübelerini
değerlendirmek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel bu çalışmada, İzmir SBÜ Tepecik
Eğitim ve Araştırma Hastanesinde görev yapmakta olan sağlık çalışanlarının şiddete
maruz kalma durumlarının ve bunları etkileyen faktörlerin (sosyodemografik
özellikler, hizmet yılı, çalışma saatleri, çalışma alanı) sorgulandığı çoktan seçmeli
sorular içeren 50 soruluk bir anket; tam zamanlı olarak çalışan sağlık çalışanlarına
gönüllülük esasıyla uygulanmıştır. Haziran-Kasım 2023 tarihlerinde 329 sağlık
çalışanına ulaşılmıştır. İstatistiksel analizlerde IBM SPSS 25.0 programı
kullanılmıştır. Araştırmada değişkenlere ait ortalama ve standart sapma gibi
betimleyici istatistiklerden yararlanılmıştır. Kategorik değişkenlerin kendi arasındaki
karşılaştırılmasında Ki-kare analizi kullanılmıştır. İstatistiki anlamlılık p<0,05
seviyesinde değerlendirilmiştir.
Bulgular: Yaşları 21-62 aralığında olan, %58,1'i kadın 329 sağlık çalışanı
katılmıştır. Sağlık çalışanlarının son 1 yıl içinde %42,2 oranında şiddete maruz kaldığı
ve %60,8 oranında şiddete tanık olduğu saptanmıştır. Maruz kalınan şiddetin %37,4
oran ile en fazla poliklinikte, tanık olunan şiddetin ise %42,0 oranında en sık acil servis
biriminde gerçekleştiği belirlenmiştir. Şiddetin yeri incelendiğinde %47,5 oranında
muayene odası/tedavi odası ön plana çıkmaktadır. Maruz kalınan şiddet türü en yaygın
olarak %97,8 oranında sözel şiddeti içermektedir. Şiddetin sebebi incelendiğinde
%45,3 oranında beklemeye tahammülsüzlük, %23,7 oranında eğitim düzeylerinin
düşük olması ön plana çıkmaktadır. Çalışanların %80,2'si çalışırken kendilerini
güvende hissetmediğini belirtmiştir. Şiddet olayı sonrası %43,9'unun işi bırakma
viii
düşüncesinin oluştuğu saptanmıştır. Şiddetin sağlık çalışanlarında %26,4 oranında
kızgınlık, %23 oranında tükenmişlik etkisi oluşturduğu belirlenmiştir. Sağlık
çalışanlarının büyük çoğunluğu sağlıkta şiddetin önlenmesi için, toplumsal eğitim
çalışmalarının yapılması ve güvenlik tedbirlerinin artırılması gerektiğini
düşünmektedir.
Sonuç: Bulgularımıza göre, sağlık sektöründe şiddetin yaygın ve önemli bir
sorun olduğu saptanmıştır. Beklemeye tahammülsüzlük ve eğitim düzeylerinin
düşüklüğü şiddetin temel sebepleri olarak öne çıkmaktadır. Şiddete maruz kalanların
en sık kızgınlık ve tükenmişlik yaşadığı saptanmıştır. Çalışma şartlarındaki zorluklar
ve çalışma ortamındaki çevresel unsurlar güvenlik yetersizliği ile birleştiğinde şiddet
olaylarının sıklığı artmaktadır. Bu nedenle şiddeti önlemek amacıyla fiziksel ortam,
çalışma şartları ve güvenliğin iyileştirilmesi, etkili iletişim becerilerine ve şiddeti
önleme/ön görmeye yönelik eğitimler verilmesi, yasal düzenlemelerin caydırıcılığının
artırılması, toplumsal farkındalık ve eğitim çalışmalarının yapılması gerekmektedir.
Şiddeti önleme yaklaşımlarının, etkin şekilde uygulandığında sadece şiddetin etkilerini
azaltmakla kalmayıp, aynı zamanda sağlık hizmetlerinin genel kalitesini de artıracağı
düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Sağlık, şiddet, sağlık çalışanları

Abstract:
Aim: In a period where the level of violence against healthcare workers is
rising both globally and in Turkey, questions about the prevalence of violence based
on their profession, the most common types of violence they face, their experiences in
response to violence, and what they should do when exposed to violence have become
more significant. Therefore, in our study, we aimed to evaluate the opinions and
experiences of our hospital staff on this subject.
Materials and Methods: In this descriptive and cross-sectional study, a 50-
question survey containing multiple-choice questions was conducted to investigate the
exposure of healthcare workers at İzmir SBÜ Tepecik Training and Research Hospital
to violence and the factors influencing it (sociodemographic characteristics, years of
service, working hours, area of work). The survey, based on voluntary participation,
was administered to all full-time healthcare workers. From June to November 2023,
the survey reached 329 healthcare workers. IBM SPSS 25.0 software was used for
statistical analyses. Descriptive statistics such as mean and standard deviation were
utilized for the variables. Chi-square analysis was employed for comparing categorical
variables among themselves. Statistical significance was assessed at p<0.05 level.
Results: The study included 329 healthcare workers, aged between 21 and 62,
with 58.1% being female. It was found that 42.2% of healthcare workers had
experienced violence in the past year, and 60.8% witnessed their colleagues being
subjected to violence. The most common setting for experienced violence was the
outpatient clinic at 37.4%, while the most witnessed violence occurred in the
emergency department at 42.0%. The most frequent location of violence was in
consultation/treatment rooms, accounting for 47.5% of cases. Verbal abuse was the
most common type of violence, comprising 97.8% of incidents. The main reasons for
violence were identified as intolerance to waiting at 45.3% and low education levels
at 23.7%. 80.2% of the workers did not feel safe at their workplace. Post-violence,
x
43.9% of the workers considered quitting their job. The effects of violence on
healthcare workers included anger in 26.4% and burnout in 23%. The majority of
healthcare workers believed that societal educational efforts and enhanced security
measures are necessary to prevent violence in healthcare settings.
Conclusion: According to our findings, violence is identified as a prevalent
and significant issue in the healthcare sector. Intolerance to waiting and lower
education levels emerge as primary causes of violence. It was observed that those
exposed to violence often experience feelings of anger and burnout. Challenges in
working conditions and environmental factors within the workplace, combined with
inadequate security measures, contribute to an increase in the frequency of violent
incidents. Therefore, in order to prevent violence, it is essential to improve the physical
environment, working conditions, and safety measures. Additionally, providing
training on effective communication skills and violence prevention/prediction,
enhancing the deterrence of legal regulations, and conducting societal awareness and
educational programs are necessary. It is believed that the implementation of violence
prevention approaches not only reduces the impacts of violence but also enhances the
overall quality of healthcare services.
Key Words: Health, violence, healthcare workers