Türev ürünlerin finansal krizler üzerindeki yeri, önemi ve etkileri
The place, importance and impacts of the derivative products on the financial crisis
Yazar: ŞEYDA ŞİRİN YILDIZ
Danışman: PROF. DR. NURDAN ASLAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Para Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Finansal kriz = Financial crisis ; Türevler = Derivatives ; Vadeli işlem piyasaları = Futures markets

Özet:
Finansal piyasalar ve bankacılık sektöründe riskin yönetimi için kullanılmakta olan bazı temel risk yönetim araçları bulunmaktadır. Bunların başında da türev ürünler gelmektedir. Türev ürünler, işletmelerce gerçekleştirilen faaliyetlerden kaynaklı, varlık ve yükümlülüklerine ilişkin oluşabilecek ters yönlü fiyat, faiz ve döviz kuru dalgalanmalarıyla oluşabilecek finansal risklere karşı etkili bir yönetim aracı olarak ortaya çıkmıştır. Ancak bazı türev ürünlerinin yanlış kullanımı, finansal bir krize yol açabildiği gibi oluşan krizi de hızlandırabilmektedir. Bu çalışmada türev ürünlerin finansal krizler üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Türev ürünler; sabit kur sistemi söz konusu olduğunda eksik ve hızlı finansal liberalizasyona maruz kalan yapılandırılmamış ve yanlış düzenlenmiş türev piyasaların varlığı durumunda, sabit döviz kuru sisteminde istikrarsızlık yaratmak ve sistemi çökertmeye yönlendirmek suretiyle ekonomiler üzerinde doğrudan bir kriz etkisi yaratabilmektedir. Bu bağlamda türev araçlar, bu tür koşullar altında spekülatörler, saldırganlar ya da hedge fon operatörleri tarafından hükümet politikasının başarısına karşı spekülatif ya da hedging aracı olarak kullanılmaya açıktır. Bunun yanı sıra verimli ve gerekli yönetmelikleri uygulamadan, eksiksiz ve hızlı finansal liberalizasyona uğramış olan gelişmekte olan ülkelerde türev ürünlerin bulunması, finansal piyasa başarısızlıklarını işaret eden krizlerin belirleyicilerindendir.

Abstract:
Financial markets and the banking sector have some basic risk management tools that are used for risk management. At the beginning of these are derivative products. Derivative instruments have emerged as an effective management tool against the financial risks that may arise from fluctuations in interest rates and foreign exchange rates, which may arise from assets and liabilities that arise from operating activities. However, the misuse of some derivative products can lead to a financial crisis and accelerate the crisis. In this study, it is aimed to determine the effect of derivative products on financial crises. Derivatives; in the case of unstructured and misleading derivative markets exposed to incomplete and rapid financial liberalization, the fixed exchange rate system can create a direct crisis effect on the economies by creating instability in the fixed exchange rate system and directing the system to collapse. In this context, derivatives are open to speculators, hedgers or hedge fund operators under such circumstances as speculative or hedging instruments against the success of government policy. In addition, the existence of derivatives in developing countries that have undergone complete and rapid financial liberalization, without implementing efficient and necessary regulations, are the determinants of crises that indicate financial market failures.