Birinci basamak başvurularında pandemi etkisi: Bir aile hekimliği birimi örneği
Pandemic effect on first step aplications: Example of a family unit
Yazar: ERKAN ALTUNKAN
Danışman: UZMAN DUYGU YENGİL TACİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; COVID 19 = COVID 19 ; Doktorlar-birinci basamak = Physicians-primary care ; Pandemiler = Pandemics ; Sağlık hizmetleri = Health services

Özet:
Amaç: COVID-19 pandemisi, hastaların rutin kontrollerinin ve tarama programlarının aksamasına neden olmuştur. Birinci basamak sağlık kuruluşlarına başvuruların bu dönemde azaldığı daha önce yapılan çalışmalarda gösterilmiştir. Çalışmamızda koruyucu ve tedavi edici sağlık hizmetlerinin sunumu noktasında hastaların kolaylıkla erişebildiği Aile hekimliği başvurularına pandeminin etkisi araştırılmak istenmiştir. 
Gereç ve Yöntem: Batıkent 1 nolu Aile Sağlığı Merkezi, 0625047 nolu birime 2237 kişi kayıtlıdır. Birime 11.03.2019-10.03.2020 tarihlerinde 4858 başvuru; 11.03.2020-10.03.2021 tarihleri arasında ise 4804 başvuru yapılmıştır. Aile Hekimliği birimine yapılan tüm başvuru ve işlemler Hızır Aile Hekimliği Yönetim Bilişim Sistemine kaydedilmiştir. Bu iki döneme ait kayıtlarda bulunan tanı, tedavi, çocuk aşılama, yetişkin aşılama, toplum tabanlı kanser taraması, 15-49 kadın izlemi, aile planlaması, tek hekim raporları retrospektif olarak değerlendirildi. Araştırma sırasında toplanan verilerin istatistiksel analizi IBM-SPSS 24.0 programı ile yapıldı. p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Pandemi döneminde misafir hastaların muayene başvuruları anlamlı olarak artmıştır (p<0,001). Başvurularda cinsiyetler arasında ve toplamda anlamlı fark bulunmamıştır. 0-24 yaş grubunun pandemi dönemindeki başvuruları, salgından önceki yıla göre belirgin şekilde azalmıştır (p<0,001). Bebeklik ve çocukluk çağı aşılarında pandemi öncesi ve salgın dönemi arasında anlamlı bir fark yokken, pandemide yapılan İnfluenza ve Pnömokok aşıları salgından önceki döneme göre anlamlı olarak artış göstermiştir (p<0,001). Toplum tabanlı kanser tarama sayıları da pandemi döneminde azalmıştır.
Sonuç: Pandemi döneminde birinci basamakta muayene olan kişilerin yaş ortalaması ve yetişkin aşılaması artmış; bebek çocuk aşılaması değişmemiş, kronik hasta izlemleri ve toplum tabanlı kanser taramaları azalmıştır.
    Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, COVID-19, pandemi, sağlık hizmeti.

Abstract:
Aim: The COVID-19 pandemic has caused patients' routine checks and screening programs to be disrupted. It has been shown in previous studies that applications to primary health care institutions decreased during this period. In our study, it was intended to investigate the impact of the pandemic on family medicine applications that patients can easily access at the point of delivery of preventive and therapeutic health services. 
Material and Methods: 2237 people are registered in The Family Health Center No. 1, 0625047. 4858 applications to the unit on 11.03.2019-10.03.2020; Between 11.03.2020-10.03.2021, 4804 applications were submitted. All applications and procedures made to the Family Medicine unit have been registered in the Velocity Family Medicine Management Information System. Diagnosis, treatment, child vaccination, adult vaccination, community-based cancer screening, 15-49 female follow-up, family planning, single physician reports were retrospectively evaluated in the records of these two periods. Statistical analysis of the data collected during the research was carried out with the IBM-SPSS 24.0 program. p<0.05 was considered statistically significant.
Results: Examination applications of visiting patients increased significantly during the pandemic period (p<0,001). There was no significant difference between the sexes and in total. Applications of the 0-24 age group during the pandemic period decreased significantly compared to the year before the outbreak (p<0,001). While there was no significant difference between pre-pandemic and epidemic period in instalment and childhood vaccines, influenza and pneumococcal vaccines made in the pandemic increased significantly compared to the period before the outbreak (p<0,001). The number of community-based cancer screenings also decreased during the pandemic period.
Conclusion: The average age and adult vaccination of people examined in primary care during the pandemic period increased; infant vaccination remained unchanged, chronic patient follow-up and community-based cancer screening decreased.
    Keywords: Family medicine, COVID-19, pandemic, health care.