Trombospondin motifli disintegrin benzeri matriks metalloproteinaz genlerinin behçet hastalığı patogenezindeki rollerinin araştırılması
Investigation of the roles of A disintegrin-like metalloproteinase with thrombospondin TYPE-1 motif in the pathogenesis of behcet disease
Yazar: ABDULLAH ZÜBEYİR DAĞLI
Danışman: DOÇ. DR. MEHTAP BOZKURT
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Behçet sendromu = Behcet syndrome ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Ekstrasellüler matriks = Extracellular matrix ; Genler = Genes ; Matriks metalloproteinazlar = Matrix metalloproteinases ; Trombospondin-1 = Thrombospondin-1

Özet:
Behçet hastalığı (BH), tekrarlayan oral ve genital ülserler, oküler, mukokutanöz, artriküler, nörolojik, vasküler ve gastrointestinal tutulumla seyreden geniş bir klinik spektrumla karakterize multisistemik inflamatuar bir vaskülittir. Tedaviye rağmen önemli organ tutulumları, hastalarda şiddetli morbidite ve mortaliteye neden olmaktadır. BH'nin patogenezinde genetik, çevresel ve immünolojik faktörler rol oynamakta, immünolojik faktörler üzerine yoğun çalışmalar yapılmasına rağmen hastalığın patogenezi tam olarak bilinmemektedir. Günümüzde BH'nin kesin bir tedavisi olmamakla beraber hastalık progresyonunu ve terapötik yanıtı tam olarak tahmin edebilen spesifik biyobelirteçler de mevcut değildir. Bu durum hastalığın patogenezinden sorumlu hücresel ve moleküler mekanizmaların daha iyi anlaşılmasının önemini vurgulamaktadır. BH'nin patogenezinde rol alan hücresel ve moleküler mekanizmaların daha iyi anlaşılması hastalığın tedavisinde yeni stratejilerin geliştirilmesine olanak sağlayacaktır.
ADAMTS'ler (A Disintegrin and Metalloproteinase with Thrombospondin motifs) agrekan, brevikan ve versikan gibi hyalektikan proteoglikanlarına karşı proteolitik aktivite gösteren geniş bir proteoglikanaz enzim ailesidir. Ekstraselüler matriksi (ECM) degrede ederek artiküler kıkırdak kaybına ve endotelyal doku hasarına sebep olan osteoartrit (OA) ve romatoid artrit (RA) gibi artritlerde, trombozda anevrizmada ve aterosklerozda ADAMTS proteazlarının görev aldığı gösterilmiştir. İmmün yanıtta ve inflamasyonda önemli mediyatörler olan TNF-α, IL-1β ve IL-6 gibi pro-inflamatuar sitokinler diğer inflamatuar artrit ve vaskülitlerde olduğu gibi BH'nin patogenezinde de önemli rol oynarlar ve hastalığın progresyonu aberant sitokin ekspresyonu ile ilişkilidir. ADAMTS proteazlarının ekspresyon düzeylerinin TNF-α, IL-1β ve IL-6 gibi pro-inflmatuar sitokinler tarafından upregüle edildiği bilinmektedir. BH'de immünolojik faktörler üzerine yoğun çalışmalar yapılmasına rağmen, inflamatuar proses ile ilişkili olan ADAMTS proteazlarının bugüne kadar hastalığın patogenezinde rollerinin olup olmadığı bilinmemektedir. Bu nedenle, bu çalışmada ADAMTS genlerinin ekspresyon düzeylerinin BH'de prognostik biyobelirteç ve terapötik hedef olarak kullanılıp kullanılamayacağının belirlenmesi amacı oldukça önemlidir. 
Amacımız; ekstraselüler matriksin (ECM) yeniden modellenmesinde rolü olan ADAMTS proteazlarının (ADAMTS-1, -4, -5, -8, -9 ve -15) kronik immüno-inflamatuar bir hastalık olan Behçet Hastalığı (BH) patogenezindeki rollerini araştırmaktır.
Bu amaç doğrultusunda, 30 aktif dönem Behçet hastasından ve 30 sağlıklı kontrolden alınan total kandan periferik kan mononüklear hücreleri (PBMC) izole ettik. PBMC'lerde ADAMTS (ADAMTS-1, -4, -5, -8, -9 ve -15) genlerinin mRNA ifadelerini real-time PCR (qPCR) yöntemini kullanarak ölçtük.
	ADAMTS'lerin BH patogenezindeki potansiyel rollerinin ilk kez ortaya çıkartılması; ADAMTS'lerin potansiyel prognostik biyobelirteç olarak kullanılmalarını ve tedaviyi yönlendirici katkı sağlamalarını mümkün kılabilecektir. 

Anahtar Sözcükler, BH, ADAMTS, ECM, PBMC, biyobelirteç

Abstract:
Behçet Disease (BD) is a multisystemic inflammatory vasculitis characterized by a wide clinical spectrum including recurrent oral and genital ulcers, ocular, mucocutaneous, articular, neurologic, vascular and gastrointestinal involvement. Significant organs involvements cause severe morbidity and mortality in patients in spite of treatment. Genetic, environment and immünological factors play roles in the pathogenesis of BD. Although intensive studies have been done on the immünological factors, the pathogenesis of BD is still completely unknown. At present there is no definitive cure for BD and there are no specific markers that can accurately predict disease progression and therapeutic response. This indicates the importance of more understanding of cellular and molecular mechanisms regulating the disease. A better understanding of cellular and molecular mechanisms playing roles in the pathogenesis of BD will allow the development of new therapeutic strategies to fight with the disease. 
ADAMTS (A disintegrin-like and metalloproteinase domain with thrombospondin-1 repeats) is a large family of proteoglycanase enzymes that show proteolytic activity towards hyalectan proteoglycans, such as aggrecan, brevican, neurocan, and versican. It has been known that the expression levels of ADAMTS proteases which cause articular cartilage loss and damage of endothelial tissue by degrading extracellular matrix (ECM) in arthritis, such as osteoarthritis (OA) and rheumatoid arthritis (RA), thrombosis, vascular aneurysm and atherosclerosis are upregulated by pro-inflamatory cytokines, such as TNF-α, IL-1β ve IL-6 which are important mediators play important roles in the pathogenesis of BD as well as other inflammatory arthritis and vasculitis and the disease progression is associated with aberrant cytokine expression. Although intensive studies have been done on immünlogical factors in BD, whether ADAMTS proteases associated with inflammatory process play roles in the pathogenesis of BD remains unknown so far. Therefore, in this study the aim of the determination of whether the expression levels of ADAMTS genes can be used as a prognostic biomarker and therapeutic target in BD is quite important.
Our aim is to investigate the roles of ADAMTS proteases (ADAMTS-1, -4, -5, -8, 9 ve -15) in the pathogenesis of Behçet Disease (BD), which is a chronic immune-inflammatory multisystem disease. 
	For this purpose, periferal blood mononuclear cells (PBMCs) were isolated from total blood obtained from 30 BD patients in active period and 30 healthy controls. The mRNA expression of ADAMTS (ADAMTS-1, -4, -5, -8, -9 and -15) genes in PBMC was measured through real-time PCR (qPCR).
	Revealing the potential roles of ADAMTS in the pathogenesis of BD for the first time; It would enable the use of ADAMTS as a potential prognostic biomarker and contributing to guiding. 

Keywords, BD, ADAMTS, ECM, PBMC, biomarker