Yükselen yapay zekâ devriminin istihdam ve gelir üzerine etkisi
The rising artificial intelligence revoluation its impact on employment and income
Yazar: AYŞE TEKİN BALCI
Danışman: DOÇ. DR. ONUR DEMİREL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Günümüz iktisadi hayatında hemen her alanda geleneksel sektörler yerini dijitalleşmeye bırakmaktadır. Bugünün dünyasının yükselen gücünü, yapay zekâ teknolojileri çalışmalarının oluşturduğu görülmektedir. Genç neslin yapay zekâya uyum sağlayan iş sahalarına ilgi duyması ve ülkelerin ekonomik büyüme yolunda hedeflerinden biri olan verimlilik artışının sağlanması noktasında yapay zekâ ile uyumlu ekonomik süreçlerin oluşturulması da önem taşımaktadır. Bu çalışmada, yapay zekânın, finans, eğitim, sağlık, seyahat, ulaşım, haberleşme, eğlence ve insan kaynakları sektörlerine olan etkileri ve bu sektörlerdeki istihdam dönüşümlerinden bahsedilmiştir. Üretimde yapay zekâ teknolojilerinin kullanılmasıyla ekonomik verimlilik artarken; istihdam üzerindeki daralma ve eşitsizliğin büyümesi konularına değinilmiştir. Çalışmada, yapay zekânın istihdam ve gelir üzerindeki etkisini ölçmek amacıyla, ilgili teknolojileri en çok kullanan 10 ülke (Singapur, İngiltere, Almanya, ABD, Finlandiya, İsveç, Kanada, Fransa, Danimarka, Japonya) için 2002-2021 dönemi panel verisi ve Vektör Hata Düzeltme Modeli, Eşbütünleşme, Granger ve Toda-Yamamoto nedensellik testleri gerçekleştirilmiştir. Analiz sonucunda yapay zekâ teknolojilerini temsil eden patent başvuruları, Ar-Ge harcamaları, yüksek teknolojili ürün ihracatı ile istihdam ve gelir arasında uzun dönemli pozitif ilişki tespit edilmiş olup Toda-Yamamoto nedensellik test sonuçlarına göre yapay zekâ teknolojilerini temsil eden vekil değişkenler ile istihdam ve gelir arasında çok yönlü nedensellik ilişkisinin olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, mesleklerin otomatikleşmesi ve insan çalışanların yerini yapay zekâ teknolojilerinin alması halinde, muhtemel işsizlik riskinin, otomasyona kaptırılması en kolay işlerden insan zekâsı gerektiren işlere doğru ilerlediği görülmektedir. Dijitalleşme bazı mesleklerin yerini alırken; yeni istihdam sahaları da ortaya çıkmaktadır. İstihdamda yaşanan bu daralmalardan etkilenmemek için aktif olarak iş gücünde çalışanların ve iş gücüne yeni katılacak olanların makineler tarafından ikame edilemeyecek becerilere sahip olması önem arz etmektedir. Diğer taraftan yerel ve uluslararası ekonomide rekabet gücüne sahip olabilmek için çağın teknolojilerine ayak uydurmak gerekmektedir. Otomasyona geçişin artarak hız kazandığı günümüz koşullarında, pek çok iş sahasının ortadan kalkması veya yeni iş sahalarının ortaya çıkması ihtimali göz önünde bulundurulduğu zaman, bu çalışma hem aktif iş gücünde çalışanlar için hem de iş gücüne yeni katılacaklar için önem arz etmektedir.

Abstract:
In today's economic life, traditional sectors are being replaced by digitalization in almost every field. It is seen that the rising power of today's world is created by artificial intelligence technologies. It is also important to create economic processes compatible with artificial intelligence in order to attract the young generation's interest in business fields that are compatible with artificial intelligence and to increase productivity, which is one of the goals of countries on the path to economic growth. In this study, the effects of artificial intelligence on finance, education, health, travel, transportation, communications, entertainment and human resources sectors and employment transformations in these sectors are mentioned. While economic efficiency increases with the use of artificial intelligence technologies in production; The issues of contraction in employment and growth in inequality were touched upon. In order to measure the impact of artificial intelligence on employment and income, the study used panel data for the period 2002-2021 for the 10 countries that use relevant technologies the most (Singapore, England, Germany, USA, Finland, Sweden, Canada, France, Denmark, Japan) and Vector. Error Correction Model, Cointegration, Granger and Toda-Yamamoto causality tests were performed. As a result of the analysis, a long-term positive relationship was determined between patent applications, R&D expenditures, high-tech product exports and employment and productivity representing artificial intelligence technologies, and according to the Toda-Yamamoto causality test results, there was a relationship between proxy variables representing artificial intelligence technologies and employment and income. It was concluded that there was a multi-directional causality relationship. As a result, if professions become automated and human workers are replaced by artificial intelligence technologies, the risk of possible unemployment appears to move from jobs that are easiest to automate to jobs that require human intelligence. While digitalization replaces some professions; New employment areas are also emerging. In order not to be affected by these contractions in employment, it is important that those who are actively working in the workforce and those who will join the workforce have skills that cannot be replaced by machines. On the other hand, in order to have competitive power in the local and international economy, it is necessary to keep up with the technologies of the age. In today's conditions, where the transition to automation is gaining momentum, this study is important for both those working in the active workforce and those who will newly join the workforce, considering the possibility that many job fields will disappear or new job areas will emerge.