Hasta hakları /
Yazar: GÜLŞEN VURAL TAKAK
Danışman: DOÇ.DR. LALE TAŞKIN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1993
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Doktorlar = Physicians ; Hasta hakları = Patient rights ; Hastalar = Patients ; Hemşireler = Nurses

Özet:
Hekim ve hemşirelerin temel eğitimlerinde bireylerin duygusal ihtiyaçlarını tanıyacak ve çözüm bulacak programlara ağırlık verilmesi ve bu programların mezuniyetten sonra hizmet içi eğitimlerle desteklenmesi, 7. Hastaların, hastaneye başvurdukları zaman hakları ve bu haklarını nasıl elde edebilecekleri, kimden isteyebilecekleri konusunda bilgilendirilmeleri, 8. Hasta haklarının uygulanamamasına ilişkin hekim ve hemşire görüşleri içinde "hastaların eğitim düzeyi düşük olduğu için" hasta haklarının uygulanamadığını belirten hekim ve hemşire oranı yüksektir. Bu sonuç bize hekim ve hemşirelerin hastaaya bilgi verirken, grubun eğitin düzeyini göz ardı ettiklerini düşündürmektedir. Bu nedenle sağlık eğitimi ilkelerinin hekim ve hemşirelere eğitimle kazandırılması, 9. Toplumumuzda geleneksel bir davranış olan çekinme ve haklarını arama güçlüğünü gidermek için, kitle iletişim araçları ve temel eğitimle atılgan, kendi hakkını arayabilen ve başkalarını hakkına saygı duymayı bilen bireyler yetiştirilmesi gerekmektedir. Hasta haklarının savunulmasında hemşirelere önemli görevler düştüğü için, hemşirelere de eğitimleri sırasında bu tür davranışların kazandırılması, C- ÖZET Araştırma, hasta haklarına ilişkin uygulamaları ve hasta görüşlerini, hekim ve hemşirelerin çalıştıkları kurumda hasta haklarının uygulanma derecesine ve uygulanamama nedenlerine ilişkin görüşlerini saptamak amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Örneklemi 100 hasta, 47 hemşire, 34 hekim oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak, hekim ve hemşirelerin hasta haklarıyla ilgili uygulamalarını saptamak amacıyla bir gözlem formu kullanılmıştır. Hastalara taburcu oldukları gün, hastaneden ayrılmadan önce, hasta haklarıyla ilgili uygulamaları saptamak amacıyla çoktan seçmeli bir anket formu uygulanmıştır. Araştırmanın hastalar üzerinde uygulanan bölümü sona erdikten sonra, dahiliye servislerde çalışan hekim ve hemşirelere hasta haklarıyla ilgili, çoktan seçmeli bir anket uygulanmıştır. Toplanan veriler yüzdeliklerle ifade edilmiştir. Araştırma sonucuna göre, hasta hakları önemli oranda uygulanmamaktadır. Hasta haklarının uygulanmadığı durumlarda hastalar haklarını sağlık ekibi üyelerinden "çekindikleri, sağlık ekibi üyelerinin vermesini bekledikleri için isteyememişlerdir. Sağlık ekibi üyelerinden hakkını isteyerek elde eden ya da istemeden hakları korunan hastalar rahatladıklarını belirtmişlerdir.60 Hekim ve hemşireler, çalıştıkları kurumda hasta haklarının çoğunlukla uygulandığını ifade etmişlerdir. Hekim ve hemşireler hasta haklarının uygulanamama nedenlerini, "sağlık ekibi üyelerinin işyükü fazlalığı, eğitim düzeyi düşük olan hastaların verilen bilgileri anlamada güçlük çekmeleri, sağlık ekibi üyelerinin hastalara empati yapamaması, sağlık ekibi üyelerinin hasta haklarını önemsememesi, alternatif tedavi olmaması, hasta odalarının uygun olmaması gibi nedenlere bağlamışlardır. Araştırmada bu sonuçlara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This descriptive study was relived to determine doctors and nurses degree of patient rights practices and their reasonsF/of not practicing when nursing and medicine practicing perform patient rights. The sample of the study consisted of 100 patients, 47 nurses and 34 doctors for data collection, and observation form was used to observe nurses and doctors practices in relation to patient rights. And a questionnaire was implemented to the patients before discharge of the hospital. At the end of this procedure nurses and doctors who works in the medical wards were given a questionnaire consisting questions about the patient rights. The data was evaluated with percentages. According to the results of this study; 1. Patient rights were not practiced by doctors and nurses, 2. Patients couldn't demand their rights from the doctors and nurses when their rights weren't protected. Patient reasons of not demanding their rights were; "Hesitation, expectation from doctors and nurses that they would protect their rights". Patients indicated that they felt comfortable when their rights were protected with or without demanding their rights. Most of the nurses and doctors indicated that, patient rights are protected in their hospital. Nurses and doctors reasons of not considering patient rights are; 1. Excessive workload of medical team 2. Difficulty in communication due to the low level of education 3. Doctors and nurses ignorance of patient rights 4. Inadequacy alternative treatment 5. Inappropriate physical conditions. According to the results of this study appropriate recommendation were made.