Psoriasisli hastalarda kişilik özellikleri ve aleksitiminin algılanan yaşam stresi ile ilişkisi
Personal quali̇ti̇es of pati̇ences wi̇th psori̇asi̇s and the relati̇on between alexi̇thymi̇n and percei̇ved li̇fe stress
Yazar: AYŞE KALKAN
Danışman: YRD. DOÇ. KENAN EREN
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aleksitimi = Alexithymia ; Algı = Perception ; Hastalar = Patients ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Psoriyazis = Psoriasis ; Stres = Stress ; Yaşam = Life

Özet:
Sağlıklı ve normal bir cilt, kişinin fiziksel ve ruhsal iyiliği açısından büyük bir öneme sahiptir. Dokunsal uyaranlara yanıt veren cilt aynı zamanda duygusal uyaranlara da yanıt vererek toplumsallaşma üzerinde etkili olan bir iletişim organıdır. İnsan hayatında bu kadar büyük bir öneme sahip olduğundan ciltte meydana gelen herhangi bir rahatsızlık pek çok psikosomatik problemlere neden olmaktadır. Stresten en çok etkilenen cilt hastalıklarından biri olan psoriasis remisyon ve relapslarla seyreden, sık görülen, kronik inflamatuvar bir deri hastalığıdır. Çalısmamızda bir grup psoriasisli hastalar ile sağlıklı yetişkinlerin kisilik özellikleri, aleksitimik özellikleri ve bu faktörlerin algılanan yasam stresi ile ilişkisinin araştırılması planlandı. Araştırmanın psoriasis ve kontrol grubuna 40 katılımcı alınmıştır. Araştırmanın veri toplama araçları; Sosyodemografik Bilgi Formu, Mizaç ve Karakter Envanteri (Türkçe TCI), Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ), Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAS-20) ve Hastalık Algısı Ölçeğidir (HAÖ). Araştırma sonuçlarına göre; psoriasis ve kontrol grubunda kişilik özellikleri, aleksitimi özellikleri ve stres düzeyleri arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Kişilik özellikleri açısından farklılaşan psoriasis hastalarının aleksitimik özellikler gösterdiği ve stres düzeylerinin yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca kişilik özellikleri, aleksitimi ve sosyodemografik özellikler ile stres düzeyi arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Psoriasis hstalarının hastalık algıları kişilik özelikleri, aleksiimik özellikleri ve algılanan stres durumu ile ilişkili bulunmuştur.


Anahtar Kelimeler: Psoriasis, Kişilik Özellikleri, Aleksitimi, Stres, Hastalık Algısı

Abstract:
A healthy and normal skin is very important for one's physical and mental wellness. The skin which gives response to tactile stimulants, also reacts to emotional stimulants and so becomes an important communication organ on socialization. As it has such an important place on people's lives, any kind of discomfort on skin causes many psychosomatic problems. One of the skin illnesses which are mostly affected by stress is psoriasis, which continues with remissions and relapses and a chronic inflammatory skin illness. In our study, it has been planned to make a research about the personal qualities and alexithymic features of a group of people with psoriasis and healthy adults and the relations between these factors and perceived life stress. 40 participants have been accepted to psoriasis and control group of the research. Data collecting instruments are sociodemographic information form, Temparemant and Character Inventory (TCI), Perceived Stress Scale(PSS), Toronto Alexithymia Scale (TAS-20), and Illness Perception Quastionare (IPQ).  According to the results of the research, there are meaningful differences between personal qualities, alexithymic features and stress levels of psoriasis and control groups. The patiences with psoriasis vary in terms of personal qualities, alexithymic and sociodemographic features and stress level. The disease perceptions of psoriasis patients have been found out in correlation with their personal qualities, alexithymic features and perceived stress condition.


Keywords: Psoriasis, Personal Qualities, Alexithymia, Stress, Illness Perception