Beden eğitimi öğretmenlerinin iş stresi ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between work stress and burnout levels of physical educaion teachers
Yazar: MÜLAYİM AZAD ÇALIŞ
Danışman: PROF. DR. ERDOĞAN TOZOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi = Physical education and training ; Spor = Sports ; Spor eğitimi = Sport education ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Tükenmişlik-mesleki = Burnout-professional ; Öğretmenler = Teachers ; İş stresi = Job stress

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı beden eğitimi öğretmenlerinin iş stresi ve tükenmişlik düzeylerini bazı demografik değişkenler (yaş, cinsiyet, mesleki tecrübe, eğitim düzeyi, medeni durum, meslek mensuplarının sporla olan birtakım ilişkileri) açısından incelemektir.
Yöntem: Araştırma Kırklareli ili sınırları içerisinde bulunan 2022-2023 Eğitim ve Öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı okullarda görev yapan 39 kadın 101 erkek; toplamda 140 beden eğitimi öğretmeni üzerinde yürütülmüştür. Kişisel bilgi formu ile birlikte İş stresi ölçeği; Aktaş (1996) tarafından hazırlanan ve 10 ifadeden oluşan ölçek kullanılmıştır. Tükenmişlik ölçeği; Christina Maslach (1981) tarafından hazırlanan Ergin (1992) tarafından Türkçe'ye uyarlanan ve 3 boyut 22 ifadeden oluşan ölçek kullanılmıştır. Verilerin analizi için SPSS 24.0 paket programı kullanılmıştır. İş stres düzeyleri ve tükenmişlik ölçeği alt boyutları ile iki farklı bağımsız değişken arasındaki ilişkiyi belirlemek için yapılan Independent-Samples t testi, üç ve üzeri bağımsız değişken ile iş stres düzeyleri ve tükenmişlik ölçeği alt boyutları arasındaki ilişkiyi belirlemek için yapılan One-Way Anova testi kullanılmıştır.sonuçları ve iş stersi düzeyi ile tükenmişlik ölçeği alt boyutları arasındaki ilişkiyi belirlemek için  korelasyon analizi yapılmıştır. Değişkenler arasındaki fark p<0,05 anlamlılık düzeyi dikkate alınarak yorumlanmıştır.
Bulgular: Elde edilen bulgulara göre genç öğretmenlerde (30 yaş altı) tükenmişlik düzeyi daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Erkek bireylere oranla kadın bireylerin tükenmişlik düzeyi daha yüksek olduğu görülmüştür. Cinsiyet değişkeni yönünden iş stresi düzeyleri arasında anlamlı farklılık olmadığı bulgulanmıştır.
Sonuç: Araştırmada katılımcıların tükenmişlik ölçeğine verdikleri cevapların ortalaması "Bazen" şeklinde sonuçlanmıştır. Burada   "gizli bir tükenmişlik" duygusu tespit edilmiştir. tükenmişliğin alt boyutları açısından bakıldığında Duygusal Tükenme ve duyarsızlaşma ortalaması daha yüksek olarak ölçülmüştür.

Abstract:
Purpose: The aim of the study is to examine the work stress and burnout levels of physical education teachers in terms of some demographic variables (age, gender, professional experience, education level, marital status, some relationships of professional members with sports).
Method: The research consisted of 39 women and 101 men working in schools affiliated to the Ministry of National Education in the 2022-2023 academic year within the borders of Kırklareli province; The study was conducted on 140 physical education teachers in total. Work stress scale with personal information form; A scale consisting of 10 statements prepared by Aktaş (1996) was used. Burnout scale; The scale, which was prepared by Christina Maslach (1981) and adapted into Turkish by Ergin (1992) and consisting of 3 dimensions and 22 statements, was used. SPSS 24.0 package program was used for data analysis. Independent-Samples t-test was used to determine the relationship between work stress levels and burnout scale sub-dimensions and two different independent variables, and the One-Way Anova test to determine the relationship between three or more independent variables and work stress levels and burnout scale sub-dimensions. Correlation analysis was conducted to determine the relationship between the results of the study and the job stress level and the sub-dimensions of the burnout scale. The difference between the variables was interpreted considering the significance level of p<0.05.
Findings: According to the findings, it was determined that the burnout level was higher in young teachers (under 30 years old). It has been observed that female individuals have a higher burnout level than male individuals. It was found that there was no significant difference between job stress levels in terms of gender variable.
Conclusions: In the study, the average of the answers given by the participants to the burnout scale resulted as "Sometimes". A sense of "hidden burnout" has been identified here. In terms of sub-dimensions of burnout, the average of Emotional Exhaustion and depersonalization was measured to be higher.