611 Numaralı Ayniyat Defterinin transkripsiyon ve değerlendirmesi
The transcription and evalution of Ayniyat Register Numbered 611
Yazar: SÜMEYYE DEMİRBAŞ NOZOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. NİMET AYŞE AKSOY
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Ayniyat defterleri, Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinden olan 19. Yüzyıl'da yazılmış olan önemli arşiv kaynaklarından birisidir. Bu kaynaklar sayesinde Osmanlı Devleti'nin 19. Yüzyıl'da devletin işleyişi, bürokrasisi, sosyal durumu, kentleri, kurumları gibi pek çok konu hakkında bilgiler elde edilebilmektedir. Yapılan resmi yazışmaların bu defterlere aynen geçirilip saklanması günümüzde yapılan ve yapılacak olan araştırmalar için önemli bilgi kaynağı haline gelmelerine vesile olmuştur. 
Osmanlı Devleti, Sırp coğrafyasında uzun süreli bir hakimiyet kurmuş, bu süreçte bölgedeki halkın yerel yönetimlerine belirli bir özerklik tanımıştır. Ancak bu özerklik, Sırp isyanları ile birlikte devam eden çalkantılı bir dönemin başlangıcını oluşturmuştur. 19. yüzyılın başlarından itibaren Sırp toprakları hem yerel halk hem de Osmanlı yönetimi açısından zorlu bir döneme tanıklık etmiştir. Özellikle 19. yüzyılın başlarında, Sırp topraklarında yaşanan isyanlar ve direniş hareketleri, bölgedeki siyasi ve toplumsal yapıyı önemli ölçüde etkilemiştir. Bu süreçte, Osmanlı idaresinin ve halkın sosyal, siyasi ve kültürel durumu ciddi bir değişim göstermiştir.
Bu çalışma, 19. yüzyılın ilk yarısına ait olan 611 Numaralı Ayniyat Defteri'nin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi üzerine odaklanmaktadır. Defterde yer alan belgelerin transkripsiyonu aracılığıyla, dönemin siyasi, sosyal ve kültürel yapısına ışık tutulması amaçlanmaktadır. Özellikle Osmanlı Devleti'nin Sırp topraklarındaki idari düzenlemeleri, halkın günlük yaşamına dair detaylar ve bölgedeki askeri hareketlilik, bu çalışma kapsamında ele alınacak temel unsurlardır. Bu araştırma, dönemin Sırp isyanları sonrasında Osmanlı Devleti'nin bölgedeki politikalarının ve uygulamalarının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacaktır. Bu çalışma ayrıca Sırp topraklarındaki sosyo-kültürel dönüşüm süreçlerine dair yeni bulgular sunmayı hedeflemektedir. 611 Numaralı Ayniyat Defteri'nin ayrıntılı incelemesi, Osmanlı-Sırp ilişkilerinin tarihsel bağlamda derinlemesine analiz edilmesine imkân tanıyacak ve Osmanlı arşiv belgelerinin bu alandaki akademik çalışmalara olan katkısını ortaya koyacaktır.

Anahtar Kelimeler; Osmanlı, Ayniyat Defterleri, Sırp, Siyasi, Sosyal, İsyan, Miloş

Abstract:
Ayniyat registers are one of the important archive sources written in the 19th century, one of the last periods of the Ottoman Empire. Thanks to these sources, it provides information about many issues such as the functioning of the state, bureaucracy, social situation, cities and institutions of the Ottoman Empire in the 19th century. The fact that the official correspondences were kept verbatim in these notebooks may have played a role in them becoming an important source of information for current and future research.
The Ottoman Empire established a long-term dominance in the Serbian geography, and ind this process granted a certain autonomy to the local governments of the people in the region. However, this autonomy marked the beginning of a turbulent period that continued with the Serbian rebellions. Since yhe beginning of the 19th century, Serbian lands have witnessed a difficult period for both the local people and the Ottoman administration. Especially at the end of the first quarter and the beginning of the second quarter of the 19th century, the rebellions and resistance movements in Serbian lands significantly affected the political and social structure in the region. During this process the social, political and cultural situation of the Ottoman administration and the people showed a serious change. 
This study focuses on the transcription and evaluation of  the Registry Book No: 611, which belongs to the first half of the 19th century. It is aimed to shed light on the political, social and cultural structure of the period through the transcription of the documents in the notebook. In particular, the administrative regulations of the Ottoman Empire in Serbian lands, details of the daily life of the people and military mobility in the region are the basic elements that will be discussed within the scope of this study. This research aims to contribute to a better understandinf of yhe policies and practices of the Ottoman Empire in the region after the Serbian rebellions of the period, and also to provide new findings about the socio-cultural transformation processes in Serbian lands. Detailed examination of Ayniyat Register No:611 will allow in-depth analysis of Ottoman-Serbian relations in a historical context and will reveal the contribution of Ottoman archive documents to academic studies in this field. 

Keywords: Ottoman, Ayniyat Books, Serbian, Political, Social, Rebellion, Miloş