Genç erişkin erkeklerin testis kanseri ve kendi kendine testis muayenesi hakkında bilgi, tutum ve davranışları
Knowledge, attitudes and behaviors of young adult men about testicular cancer and testicular self-examination
Yazar: ERTUĞRUL ÖZYILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. DUYGU AYHAN BAŞER
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Testis kanseri 15-35 yaş arası erkeklerde en sık görülen neoplazidir. Testis tümörleri genellikle testislerin muayenesi sırasında fark edilmektedir. Doktorlar özellikle testis kanseri için risk altındaki bireylere kendi kendine testis muayenesi (KKTM) yapmalarını önermektedir. Bu çalışmada genç erişkin erkeklerin testis kanseri ve KKTM hakkında bilgi, tutum ve davranış düzeylerinin saptanması amaçlanmıştır. Çalışma tanımlayıcı nitelikte olup, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Polikliniklerine başvuran 18-35 yaş arası erkek katılımcılarla yüz yüze veri toplama yöntemiyle 13 Aralık 2022-29 Nisan 2024 tarihleri arasında tamamlanmıştır. Anket formu sosyodemografik verileri (6), sağlıkla ilgili verileri (5), testis kanserine dair verileri (7 bilgi; 12 KKTM) değerlendirecek sorulardan ve Testis Kanseri ve Kendi Kendine Testis Muayenesine Yönelik Sağlık İnançları Ölçeği'nden (37 soru) oluşmaktadır. Çalışmaya toplam 320 genç erkek birey katılmıştır. Katılımcıların ortalama yaşı 26,44,8 (min=18; maks=35) iken, %72,2'si üniversite ve üzeri eğitim düzeyine sahip ve %35,3'ü öğrencilerden oluşmaktaydı. Katılımcıların %65,6'sı testis kanserini duyduklarını, %39,1'i testis kanseri ile ilgili hiç bilgisi olmadığını belirtmişlerdir. Katılımcıların testis kanseri hakkında %35,3'ü düşük, %34,4'ü orta, %30,3'ü yüksek seviyede bilgi düzeyine sahiptir. Katılımcıların %32,8'i KKTM'yi duyduğunu ve %60,3'ü KKTM hakkında hiç bilgisi olmadığını belirtmiştir. Küçük yaşta olanlar, bekarlar, üniversite ve üstü eğitim düzeyine sahip olanlar, sağlık çalışanları, ailesinde kanser olanlar ve testis kanserini daha önce duyanların bilgi skoru düzeyleri anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Testis kanserini daha önce duyanların ölçek "duyarlılık", "ciddiyet" ve "engeller" algı puanları anlamlı olarak daha düşük; "yarar ve sağlık motivasyonu" ve "öz etkililik" algı puanları anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. KKTM'yi duyanların ölçek "duyarlılık", "engeller" ve "sağlık motivasyonu" algı puanları anlamlı olarak daha düşük;  "yarar ve sağlık motivasyonu" ve "öz etkililik" algı puanları anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. KKTM yapmayı bilenlerin "duyarlılık" ve "engeller" algı puanları anlamlı olarak daha düşük; "yarar ve sağlık motivasyonu" ve "öz etkililik" algı puanları anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak; genç erişkin erkeklerin testis kanserine dair bilgi ve farkındalık düzeylerinin düşük olduğu, nadiren düzenli olarak KKTM yaptıkları görülmektedir. Aile hekimleri olarak bireylerin testis kanseri ve KKTM hakkında bilgilendirilmesi, KKTM'nin düzenli yapılmasının teşvik edilmesi çok önemlidir.

Anahtar Kelimeler: Testis kanseri, kendi kendine testis muayenesi, bilgi, tutum, inançlar

Abstract:
Testicular cancer is the most common neoplasm in men aged 15-35 years. Testicular tumors are usually detected during an examination of the testicles. Doctors especially recommend testicular self-examination (TSE) for individuals at risk for testicular cancer. This study aimed to determine the level of knowledge, attitudes, and behaviors of young adult men about testicular cancer and TSE. The study is descriptive in design and was completed between 13 December 2022 and 29 April 2024 with male participants aged 18-35 years who applied to the outpatient clinics of Hacettepe University Faculty of Medicine, Department of Family Medicine. The questionnaire form consisted of questions to assess sociodemographic data (6), health-related data (5), data on testicular cancer (7 information; 12 TSE), and the Health Beliefs Scale about Testicular Cancer and Testicular Self-Examination (37 questions). A total of 320 young male individuals participated in the study. The mean age of the participants was 26,44,8 years (min=18; max=35), 72,2% had university or higher education level and 35,3% were students. While 65,6% of the participants stated that they had heard of testicular cancer, 39,1% stated that they had no knowledge about testicular cancer. Of the participants, 35,3% had low, 34,4% had medium and 30,3% had high levels of knowledge about testicular cancer. 32,8% of the participants stated that they had heard of TSE and 60,3% stated that they had no knowledge about TSE. The knowledge score levels of those who were younger, single, had university or higher education, health care workers, had cancer in their family and had heard of testicular cancer before were found to be significantly higher. Those who had heard of testicular cancer before had significantly lower perception scores for "susceptibility", "seriousness" and "barriers" and significantly higher perception scores for "benefit and health motivation" and "self-efficacy". Those who had heard of TSE had significantly lower perception scores for "sensitivity", "barriers" and "health motivation" and significantly higher perception scores for "benefit and health motivation" and "self-efficacy". Those who knew how to do TSE had significantly lower perception scores for "sensitivity" and "barriers" and significantly higher perception scores for "benefit and health motivation" and "self-efficacy". In conclusion, it is observed that young adult men have low levels of knowledge and awareness about testicular cancer and rarely perform regular TSE. As family physicians, it is very important to inform individuals about testicular cancer and TSE, and to encourage regular TSE.

Keywords: Testicular cancer, testicular self-examination, knowledge, attitude, beliefs