Biyokimyasal yöntemle kömürdeki yanabilir kükürdün giderilmesi
Removal of combustible sulphur in coal by biochemical method
Yazar: MELTEM ÇUBUK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. METİN GÜRÜ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering
Dizin: Biyokimya = Biochemistry ; Kömür = Coal ; Kükürt = Sulfur

Özet:
BİYOKİMYASAL YÖNTEMLE KÖMÜRDEKİ YANABİLİR KÜKÜRDÜN GİDERİLMESİ (Yüksek Lisans Tezi) Meltem ÇUBUK GAZI ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ 1999 ÖZET Son yıllarda dünyada yaşanan petrol krizleri, uzun yıllar enerji talebini karşılayabilecek miktarda rezervi bulunan kömürle yapılan çalışmaların önemini artırmaktadır. Yüksek linyit rezervine sahip ülkemizde ise linyitlerin yüksek kükürt içerikli oluşu kullanımını sınırlamaktadır. Özellikle termik santrallerde tüketilen linyitler, yanma sonucu oluşan S02 ve S03 emisyonları ile hava kirliliğini teşkil etmekte ve yaşamı olumsuz yönde etkilemektedir. Hava kirliliği son yüzyılın en önemli sorunlarından biri olup, gerekli tedbirler alınmadığı takdirde insanlığın geleceğini tehdit eder hale gelecektir. Bu amaçla endüstriyel şartlara uygunluk açısından Çayırhan Termik Santrali işletme koşullarındaki kömür örnekleri üzerinde yanabilir kükürdün giderilmesi çalışmaları yapılmıştır. Toplam kükürt içeriği, 105 °C'da kurutulmuş kömürde % 3,24 olan ve yaklaşık 0,106 mm tane boyutundaki kömür örneklerinin % 20'lik süspansiyon çözeltilerinde çalışılmıştır. Kömürde yanabilir kükürt giderimiçalışmalarında oda sıcaklığına yakın sıcaklıklarda etkili olan Thiobacillus ferrooxidans ve Thiobacillus thiooxidans bakterileri birlikte kullanılmış ve bakteri besin maddesi olarak pancar melası denenmiştir. Çalışma iki aşamalı olarak yürütülmüştür. İlk aşamasında bu bakteriler çoğaltılmış, daha sonraki aşamada ise bu bakterilerle kömürdeki yanabilir kükürdün giderilmesinde maksimum verimi sağlayan optimum koşulların belirlenmesine çalışılmıştır. Yanabilir kükürt miktarındaki en çok azalma sterilize edilmemiş kömürde, % 5 Thiobacillus ferrooxidans, % 5 Thiobacillus thiooxidans aşılamalarında, pH değeri 3, 0,2 g melas/g kömür, çalkalama hızı 70 rpm ve sıcaklık 40 °C olan deney şartlarında 7 gün süreyle elde edilmiş ve % 78,2'lik bir verimle kükürt giderilebilmiştir. Bilim Kodu : Anahtar Kelimeler : Kükürt giderimi, Kömür, Thiobacillus ferrooxidans, Thiobacillus thiooxidans. Sayfa Adedi : 96 Tez Yöneticisi : Yrd. Doç. Dr. Metin GÜRÜ

Abstract:
REMOVAL OF COMBUSTIBLE SULPHUR IN COAL BY BIOCHEMICAL METHOD (M. Sc. Thesis) Meltem Çubuk GAZI UNIVERSITY INSTITUTE OF SCIENCE AND TECHNOLOGY 1999 ABSTRACT Petroleum crisis during the last years have increased the significance of researches on cool that can supply the energy requirement for long period with existing reservoirs through the world. Although there are high lignite reservoirs in our country, high sulphur content limits the efficient use of them. Particularly, lignite consumption in thermal power plants leads to air pollution due to combustion products S02 and S03. Air pollution is one of the most vital problem of this century. If necessary precautions are not taken, it will threaten the future of human being. In this respect, for the consistency of industrial specifications, combustible sulphur removal researches have been performed with coal samples used in Çayırhan Thermal Power Plant. Experiments have been carried out with 20 % solution of coal samples that have approximate gram size of 0,106 mm, dried at 105 °C and have total sulphur content of 3,24 %. Thiobacillus ferrooxidans and Thiobacillus thiooxidans bacteria that are efficient in the removal of combustible sulphur incoal at approximate room temperatures were used together and sugar beet molasses was tested as bacterial food. The study was performed in two stages. In the first stage, these bacteria were generated. Then with the generated bacteria, it was tried to determine the optimum conditions giving the maximum efficiency for the removal of combustible sulphur in coal. The maximum efficiency for the removal of combustible sulphur was obtained as 78,2 % under the following optimum conditions; addition 5 % Thiobacillus ferrooxidans, 5 % Thiobacillus thiooxidans to coal solution, 0,2 g melas/g coal change, pH value of 3 at shaking rate of 70 rpm and at 40 °C at the end of 7 days. Science code : Key words : Desulphurization, Coal, Thiobacillus ferrooxidans Thiobacillus thiooxidans Page number : 96 Adsıver : Yrd. Doç. Dr. Metin GÜRÜ