Organik ve konvansiyonel yöntemlerle üretilen çayların (Camellia sinensis) fabrika atıklarında besin madde içeriği ve in vitro sindirilebilirlik değerlerinin belirlenmesi
Determination of nutrient content in factory wastes of tea (Camellia sinensis) produced by organic and conventional methods and digestibility values by in vitro gas production method
Yazar: NADİR ÖZYILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BUĞRA GENÇ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Camellia sinensis = Camellia sinensis ; Gıda maddeleri = Food materials ; Organik atıklar = Organic wastes ; Ruminantlar = Ruminants ; Sindirilebilirlik = Digestibility ; Çay = Tea ; Çay işletmeleri = Tea enterprises ; Çay yaprağı = Tea leaf ; İn vitro = In vitro

Özet:
Amaç: Bu araştırmada organik ve konvansiyonel yöntemlerle üretilen çayların (Camellia sinensis) fabrika atıklarında besin madde içeriği ve in vitro sindirilebilirlik değerlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Konvansiyonel ve organik yöntemle üretilen taze çay bitkileri ve çay fabrika atıkları, çay üretim sezonları olan Mayıs (1. sezon), Temmuz (2. sezon) ve Ağustos (3. sezon) aylarında ve her aybaşı ve sonunda olmak üzere farklı dönemlerde Karadeniz Bölgesi çay fabrikalarından temin edilmiştir. Araştırmada çay fabrika atıklarının besin madde içerikleri ve 3, 6, 12, 24, 48, 72 ve 96. saatlerde in vitro gaz üretim tekniği ile sindirilebilir organik madde ve metabolik enerji değerleri saptanmıştır. 
Bulgular: Atıkların besin madde değerleri sezon ve dönemlere göre değişmekle birlikte kuru madde (KM) %92 - 95, ham kül (HK) %3.56 – 4.59, nötral deterjan fiber (NDF) %51.10 – 57.23, asit deterjan fiber (ADF) %40.93 – 49.27, ham protein (HP) %7.21 – 14.07, ham yağ (HY) %0.28 – 1.07, sindirilebilir organik madde (SOM) %25.47 – 44.79 ve metabolik enerji (ME) 4.65 – 8.79 MJ/kgKM olarak bulundu. SOM ve ME değerleri en yüksek 3. sezonda olurken bu değeri sırasıyla 2. sezon ve 1. sezonun takip ettiği (p<0,05) görüldü. Gaz üretim, SOM ve ME bakımından konvansiyonel ve organik yöntemle üretilen atıklar arasında istatistik  bakımdan  önem olmadığı (p>0,05) görüldü. 
Sonuç: Elde edilen veriler ışığı altında 3. sezonda hasat edilen çayların fabrika atıklarının SOM ve ME yönünden daha iyi değerde olduğu, ruminantlar gibi yemden yararlanma gücü yüksek olan hayvanlarda tanen ve polifenol içeriklerinin belirlenmesi sonrasında rasyonlara uygun düzeylerde katılabileceği kanısına varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Çay fabrika atığı, in vitro sindirilebilirlik, besin madde konvansiyonel, organik, ruminant.

Abstract:
Aim: The purpose of this study is determining the In Vitro true digestibility values and nutritional cobtent for factory waste of tea (Camelia Sinensis) produced by organic and conventional methods.
Materials and Methods: Fresh tea plants produced by  coneventional and organic  methods and the tea factory wastes  are collected from Karadeniz region tea factories on the season for  tea production which are  May (1. season), July (2. season) and August (3. season) and on the start and end  of each month. 
İn this study on the nutrient composition in factory waste  and 3,6,12,24,48,72  and 96 hours  digestible organic material and metabolic energy values achieved with  in-vitro gas production technique.
Results:  The nutrient values of wasted varied with seasons and periods but values found are: dry matter (DM) 92-95%, ash values 3.56-4.59%, neutral detergant fiber (NDF) 51.10- 57.23 %, acid detergant fiber (ADF) 40.93 – 49.27%,  digestible organic material (DOM) 25.47 – 44.79 % and metabolic energy (ME) 4.65 – 8.79 MJ/kgKM. DOM and ME values were found highest at the 3. season followed by 2. season and 1. season (p<0.05). There is no statistical  significant difference between   waste produced by organic and conventional methods for gas production DOM and ME    (p>0.05).
Conclusion: Under the light of the data found the waste of tea collected  in the 3. season have higher SOM and ME values, and could be used for animals that have high utilization  for fodder like ruminants in rations at suitable leves  after determining the tanen and polyphenol levels.

Keywords: Tea factory waste, In vitro digestibilty, nutrients, conventional, organic, ruminant.