Vergi incelemelerinde transfer fiyatlandırması yönünden yapılan eleştirilerin araştırılması
Evaluating of transfer pricing matters on tax audits
Yazar: EMRE AKIN
Danışman: PROF. DR. MİRAÇ SEMA ÜLKER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hukuk = Law ; Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Transfer fiyatlandırma = Transfer pricing ; Türk vergi sistemi = Turkish tax system ; Vergi denetimi = Tax audit ; Vergi incelemeleri = Tax examinations ; Vergiden kaçınma = Tax avoidance ; Vergiler = Taxes ; Örtülü kazanç dağıtımı = Camouflage of earning distribution

Özet:
Son zamanlarda küresel işletmelerin ve ekonominin yayılmasıyla birlikte, transfer fiyatlandırması uygulamasının vergilendirmedeki önemi artmıştır. Transfer fiyatlandırması, çok uluslu işletmeler tarafından vergiden kaçınma aracı olarak kullanılarak devlet hazinelerinin vergi gelirlerinde kayba neden olmaktadır. Uluslararası düzeyde, transfer fiyatlandırması alanı en çok önlem alınmak istenen ve çalışma yapılan vergi konusundan biri olmuştur. Ülkemizde de, transfer fiyatlandırması vergi mevzuatı ile vergi incelemesi yönünden kapsamlı bir uygulama alanına sahiptir. Transfer fiyatlandırması konusu daha önce literatürde mevzuatı ve uygulanması açısından irdelenmiş olup vergi incelemelerinde nasıl eleştiri konusu yapıldığı araştırılmamıştır. Çalışmada ise, transfer fiyatlandırmasının vergi idaresi tarafından nasıl yorumlandığı, muhasebe sisteminin nasıl kullanıldığı, denetim yapılanmasının nasıl kurgulandığı, mükelleflere risk analizinin nasıl uygulandığı gibi sorular araştırılmıştır. Bu araştırmalar, gerçek vergi incelemesi vakaları irdelenerek gerçekleştirilmiştir. Vergi inceleme raporlarından vergi mahremiyeti ve gizlilik kurallarına riayet ederek sadece transfer fiyatlandırması hakkındaki tespit ve değerlendirmelere tezde yer verilmiştir. Böylece, transfer fiyatlandırması ilk kez gerçek denetim vakaları üzerinden muhasebe, denetim, idari yapılanma ve hukuki değerlendirme açılarından araştırılmış olmaktadır. Araştırma sonucunda tespit edilen konulara öneriler getirilmiştir. Transfer fiyatlandırması incelemelerinin teknik boyutuna göre sınıflandırılarak yapılması gerekmektedir.

Abstract:
The importance of transfer pricing in taxation has increased due to the spread of global businesses and the economy recently. Transfer pricing is used as a tax avoidance tool by multinational enterprises, causing a loss in tax revenues of the states' treasuries. At the international level, the field of transfer pricing has been one of the most comprehensive and worked tax issues. In Turkey, transfer pricing has a comprehensive implementation area in terms of tax legislation and tax audit. The subject of transfer pricing has been examined in the literature in terms of its legislation and implementation, but it has not been researched how it has been criticized in tax audits. In this thesis, questions such as how transfer pricing is interpreted by the tax administration, how the accounting system is used, how the audit authority is structured, how risk analysis is applied to taxpayers are evaluated. These studies were carried out by examining real tax audit cases. From the tax audit reports, only the determinations and evaluations about transfer pricing are included in the thesis by complying with the privacy and confidentiality rules. Thus, transfer pricing is investigated for the first time in terms of accounting, auditing, administrative structure and legal interpretation through real audit cases. The issues identified as a result of the research were concluded with recommendations. Transfer pricing audits should be classified according to their technical dimension.