Mentorluğun eğitimde kullanılması ve okul yöneticisi yetiştirmede yeni bir model önerisi
The use of mentoring in education and a new model proposal to train school administrators
Yazar: RAMAZAN YİRCİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM KOCABAŞ
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Eko. Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Mentoring programı = Mentoring program ; Mentorluk = Mentoring ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yönetici yetiştirme = Manager training ; Yöneticiler = Managers

Özet:
Mentor terimi Türkçe'ye danışman, rehber, usta, akıl hocası olarak çevrilebilmektedir. `Mentorluk' kavramı ise deneyimli bir iş görenin kendisinden daha az deneyime sahip meslektaşına kişisel ve mesleki gelişimini sağlaması için yardım etme sürecini işaret etmektedir. Mentorluk süreci iş dünyasında özellikle de büyük şirketlerde çok sık kullanılan bir süreçtir. Hewlett-Packard, Dow Jones, S.C. Johnson, Merrill Lynch, Douglas Aircraft, Federal Express, General Motors, IBM, Apple Computer, Procter &Gamble gibi şirketler buna örnek gösterilebilir. Mentorluk süreci hem yönetici adaylarının yetiştirilmesinde hem de yeni iş görenlerin meslek hayatlarındaki ilk yıllarında kullanılabilmektedir.Mentorluğun eğitim alanında kullanılması ise yeni göreve başlayan öğretmenler ve okul müdürlerine mesleki ve kişisel yardım sağlanması noktasında yoğunlaşmaktadır. Süreç Amerika, İngiltere, Singapur ve pek çok Avrupa ülkesinde başarıyla uygulanmaktadır. Yapılan araştırmalarda mentorluk yoluyla yetişen müdürler ve öğretmenler süreçten çok yararlandıklarını ifade etmişlerdir.Ülkemizdeki okul yöneticisi yetiştirilmesinde uygulanmakta olan yöntemlerde bazı eksiklikler hissedilmektedir. Okul müdürü adaylarının almış oldukları hizmet içi eğitimler daha çok teorik bilgi içermekte ve uygulamadan uzak kalmaktadır. Mentorluk süreci sayesinde yeni okul müdürleri mesleklerinin en sıkıntılı dönemlerinde kendilerinden daha deneyimli örnek bir müdürden destek alırlar. Bu destek meslektaş yardımlaşması şeklinde, okul ortamında ve uygulamalı olarak gerçekleşir. Böylece bu zorluklarla dolu zaman dilimi kolay atlatılır ve hizmet öncesi ve hizmetiçi eğitimlerle öğrenilemeyen bazı mesleki sırlar öğrenilmiş olur.Ülkemizde okul müdürlerinin yetiştirilmesinde mentorluk modeli kullanılabilir. M.E.B Personel Daire Başkanlığı bünyesinde `Eğitim Kurumları Yönetici Yetiştirme Kurulu' oluşturulabilir. Bu kurul yeni müdürler için bir mentorluk programı oluşturur. İl ve ilçelerde `Mentor Müdürler Kurulları' aracılığıyla yeni müdürler için mentor müdürler belirlenir. Böylece yeni müdürlere mesleğin ilk yıllarında daha etkili danışmanlık ve rehberlik hizmeti verilebilir. Mentorluk modelinin uygulanmasıyla günümüz okullarının ihtiyacı olan başarılı, etkili okul müdürleri yetiştirilebilir.Anahtar Kelimeler: Mentor, Mentorluk, Yeni Okul Müdürleri için Mentorluk Modeli

Abstract:
The term `mentor? can be translated into Turkish as `danışman, rehber, usta, akıl hocası?. The term `mentoring? means a process in which an experienced colleague helps an inexperienced colleague for both professional and personal development. Mentoring process is frequently used in business world, especially in large companies such as Hewlett-Packard, Dow Jones, S.C. Johnson, Merrill Lynch, Douglas Aircraft, Federal Express, General Motors, IBM, Apple Computer, Procter &Gamble. The process may be used to train both manager candidates and new employees who are in the first years of their professional life.The use of mentoring in educational area generally focuses on supplying professional and personal assistance for new teachers and school principals. The process is carried out successfully in the United States, England, Singapore and many European countries. According to the researches the school principals and teachers who were trained through mentoring process pointed out that they have got great benefits from mentoring process.It is felt that there is some insufficient points in the methods used to train school principals. Pre-service and in-service education activities which school principal candidates have to take are full of theoretical knowledge and they hardly ever contain practice. Through the process of mentoring new school principals receive support from a good model and experienced principal in the most troubled period of their professional life. This assistance is in the form of peer support and practice. It takes place in a real school environment. By this way the most problematic period of time in the profession is easily circumvented and some professional secrets which cannot be learned through pre-service and in-service training can be learned.In our country, mentoring model can be employed to train new school principals. A council called `Training Board of Directors for Educational Institutions? can be established in Personnel Department of Ministry of National Education. This council creates a mentoring program to train new school principals. By means of 'Mentor Board of Directors' in provincials and districts mentor principals are identified for new principals. Thus, more effective counseling and vocational guidance services may be provided for new school principals. As a result, implementation of mentoring model the effective, successful principals who are sought by today?s schools can be trained.Key Words: Mentor, Mentoring, A Mentoring Model For School Principals