Koroner arter bypass greft cerrahisi uygulanan hastalarda erken mobilizasyon sonrası ortostatik hipotansiyon ve ortostatik intolerans görülme sıklığının belirlenmesi
Determination of the incidence of orthostatic hypotension and orthostatic intolerance after early mobilization in patients underwent coronary artery bypass graft surgery
Yazar: BELMA AY
Danışman: PROF. DR. HÜLYA BULUT
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Hareketlilik = Mobility ; Hemşirelik = Nursing ; Hipotansiyon = Hypotension ; Koroner arter bypass = Coronary artery bypass ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Koroner hastalık = Coronary disease ; Ortostatizm = Orthostatism ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Bu araştırma, koroner arter bypass greft cerrahisi uygulanan hastalarda erken dönem mobilizasyon sonrası gelişen ortostatik hipotansiyon ve ortostatik intolerans sıklığının belirlenmesi amacı ile tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Özel Ankara Güven Hastanesi ve Gazi Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi kalp damar cerrahisi yoğun bakım ünitelerinde ameliyat sonrası yatmakta olan 108 hasta oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen anket formu kullanılmıştır. Araştırmada hastaların ameliyat sonrası erken dönemde mobilizasyon aşamalarındaki hemodinamik verileri ile ameliyat öncesi hemodinamik verileri karşılaştırılarak ortostatik hipotansiyon gelişme sıklığı belirlenmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Independent sample t-testi, Ki-kare testi, Mann-Whitney U testi ve Paired Samples t testi kullanılmıştır. Hastaların %72,2' sini erkek hastalar oluşturmuş ve beden kitle indeksleri kilolu (28,14  ±  4,70) olarak saptanmıştır. Hastalar ameliyat sonrası 19,23 ± 3,08 saat sonra mobilize olmuşlardır. Ameliyattan bir saat önceki veriler ile mobilizasyon aşamaları verileri karşılaştırılması sonucunda mobilizasyonun tüm aşamalarında sistolik kan basıncında ve diyastolik kan basıncında anlamlı düşmeler izlenirken kalp hızında anlamlı artış izlenmiştir (p<0,001). Hastalar mobilize olurken sıklıkla mobilizasyon sürecinin 2. aşamasında intolerans belirtileri (%26,9) tanımlamışlardır. İstatistiksel olarak ortostatik hipotansiyon gelişen ve gelişmeyen hastalarda ortostatik intolerans görülme sıklığının benzer olduğu saptanmıştır (p=0,269). Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda, sağlık personelinin erken mobilizasyon sonrası gelişen ortostatik hipotansiyon ve ortostatik intolerans farkındalığının arttırılması, hastaların yazılı bir protokole göre mobilize edilmesi önerilmektedir.

Abstract:
This research was conducted as a descriptive research for the purpose of identifying the orthostatic hypotension and orthostatic intolerance frequency which develop after the early period mobilization in the patients who have been applied coronary artery graft surgery. The research population consisted of 108 patients who stay after the surgery in cardiovascular intensive care units of Private Ankara Güven Hospital and Gazi University Health Research and Application Center. In data collection, it was used a questionnaire form developed by the researcher. It was identified the orthostatic hypotension development frequency by comparing the hemodynamic data during the mobilization processes of the patients in the early period after the surgery and their hemodynamic data before the surgery. In data evaluation, it was used descriptive statistics, independent sample t-test, Chi-squaretest, Mann-Whitney U test and Paired Samples t test. It was identified that 72.2% of the patients consist of male patients and that their body mass indexes as overweight (28.14 ±  4.70). After the surgery, the patients has mobilized after 19.23 ± 3.08 hours.  As a result of the comparison between the data one hour before the surgery and the mobilization stages, it was observed a significant increase in heart rate while it was observed significant decreases in systolic blood pressure and the diastolic blood pressure in all stages of the mobilization (p<0.001). The patients have frequently determined intolerance symptoms (%26.9) in the 2nd stage of the mobilization process while they have been mobilizing. Statistically, it was identified that the orthostatic intolerance prevalence are similar both in the patients who developed orthostatic hypotension and the patient who did not develop orthostatic hypotension (p= 0,269). In accordance with the results obtained from the research, it is suggested that the healthcare personnel should raise awareness towards orthostatic hypotension and orthostatic intolerance which develop after early mobilization and the patients should mobilize with regard to a written protocol.