Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi dahili yoğun bakım hastalarında potansiyel ilaç-ilaç etkileşimlerinin araştırılması
Investigation of potential drug-drug interactions in Gaziantep University Sahinbey Research and Practice Hospital internal medicine intensive care patients
Yazar: EMİNE BULUT
Danışman: PROF. DR. BELGİN ALAŞEHİRLİ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET SARACALOĞLU
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı / Tıbbi Farmakoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Yoğun bakım hastalarında polifarmasi ve ilaç etkileşimleri genellikle gözden kaçan bir risktir. Bu çalışmanın amacı; yoğun bakım hastalarında potansiyel ilaç-ilaç etkileşimlerini saptamaktır. Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi dahili yoğun bakım ünitesinde 1 Ocak 2021-1 Ocak 2022 tarihleri arasında tedavi görmüş olan 18-65 yaş arasındaki COVID-19 tanılı 245 hasta dosyası retrospektif olarak incelenmiştir. Hastaların tedavisinde kullanılan ilaçlar arasındaki ilaç-ilaç etkileşimleri Lexicomp© ve Medscape© ilaç veritabanları ile değerlendirilmiştir. Çalışmamızda 158 erkek (51.39±10.49 yaş), 87 kadın (50.29±12.93 yaş) hastanın 238'inde (%97.1) en az bir ilaç etkileşimi belirlenmiştir. Etkileşim saptanan (n=238) ve saptanmayan (n=7) gruplar arasında yaş ve cinsiyet bakımından anlamlı bir fark bulunmamaktadır (p>0.05). Lexicomp© ve Medscape© veritabanlarına göre sırasıyla 3312 ve 4983 toplam etkileşim belirlenmiş olup hastaların yoğun bakımda kalma süreleri (12.03±13.09) ile korelasyon saptanmıştır (p<0.001 r=0.283, r=0.237). Medscape© ve Lexicomp© veritabanına göre sırasıyla toplam 122 ve 98 ilaç çiftinde potansiyel ilaç-ilaç etkileşimi saptanmıştır. Medscape© veritabanında 20 ilaç çiftinde "minör", 83 ilaç çiftinde "yakından takip", 16 ilaç çiftinde "ciddi" ve 3 ilaç çiftinde "kontrendike"; Lexicomp© veritabanında 8 ilaç çiftinde B (müdahaleye ihtiyaç yok), 58 ilaç çiftinde C (tedavi takip edilmeli) ve 32 ilaç çiftinde D (tedavi değişikliği düşünülmeli) etkileşim belirlenmiştir. İlaç veritabanlarındaki uyumun değerlendirmesinde yakın takip-C kategorisi arasındaki uyum "önemli derece uyum (0.61-0.8)" olarak saptanmıştır (Cohen'in kappa katsayısı=0.74). Dahili yoğun bakım ünitesinde yatan hastalarda saptanan potansiyel ilaç-ilaç etkileşimi sıklığının oldukça fazla olduğu belirlendiğinden hekimlerin bu konudaki farkındalığının artırılması hasta güvenliği açısından yararlı olacaktır.

Abstract:
Polypharmacy and drug interactions are generally an ignored risk in intensive care patients. The purpose of this study is to detect potential drug-drug interactions in intensive care patients. The files of 245 patients diagnosed with COVID-19, aged 18-65, of the internal intensive care unit of Gaziantep University Sahinbey Research and Practice Hospital between January 1, 2021 and January 1, 2022 were retrospectively examined. Drug-drug interactions between drugs used in the treatment of patients were evaluated with Lexicomp© and Medscape© drug databases. In our study, at least one drug interaction was detected in 238 (97.1%) of 158 male (51.39±10.49 years) and 87 female (50.29±12.93 years) patients. There is no significant difference in terms of age and gender between the groups with detected interaction (n=238) and without (n=7) (p>0.05). According to Lexicomp© and Medscape©, a total of 3312 and 4983 interactions were determined, respectively, and a correlation was found with patient length of stay in intensive care (12.03±13.09) (p<0.001, r=0.283, r=0.237). According to the Medscape© and Lexicomp© databases, potential drug-drug interactions were detected totally 122 and 98 drug pairs, respectively. In the Medscape© database, it was "minor" in 20 drug pairs, "monitor closely" in 83 drug pairs, "serious" in 16 drug pairs, and "contraindicated" in 3 drug pairs; in the Lexicomp© database, B (no action needed) in 8 drug pairs, C (monitor therapy) in 58 drug pairs, and D (consider therapy modification) in 32 drug pairs interactions were determined. In the evaluation of agreement in drug databases, the agreement between monitör closely-C category was detected as "substantial agreement (0.61-0.8) (Cohen's kappa coefficient = 0.74). The frequency of potential drug-drug interactions detected in patients hospitalized in the internal intensive care unit was found to be considerably high. It is thought that increasing physicians' awareness on this issue will benefit patient safety.