Lider üye etkileşiminin iş yeri mutluluğu ile ilişkisinde psikolojik sözleşme algısının düzenleyici rolünün incelenmesi
The examination of the moderating role of perceived psychological contract on the relationship between leader member exchange and happiness at work
Yazar: HAKKI ANIL YALVAÇ
Danışman: DOÇ. DR. SEÇİL BÜLBÜL
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Çalışma Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Lider-üye etkileşimi = Leader-member exchange ; Mutluluk = Happiness ; Psikolojik sözleşme = Psychological contract ; Örgütsel mutluluk = Organizational happiness

Özet:
Küreselleşmeye ve insan kaynağındaki dönüşüme bağlı olarak örgütlerin benimsedikleri geleneksel liderlik tarzları etkisini giderek kaybetmeye başlamıştır. Örgütsel davranış alanında yaşanan gelişmeler ve hem çalışanların hem de yöneticilerin resmi olmayan, yakın ilişki kurma arzusu lider üye etkileşimi kavramının doğmasına zemin hazırlamıştır. Bu yaklaşıma göre liderler, bazı astlarıyla düşük, bazı astlarıyla yüksek nitelikli ilişki kurmaktadır. Bu yüzden çalışmada; lider üye etkileşiminin çalışanların iş yeri mutluluğu ile ilişkisi ile psikolojik sözleşme algısının bu ilişkideki düzenleyici rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Literatür incelemesi sonucu elde edilen bulgular ışığında; lider üye etkileşiminin çalışanların iş yeri mutluluğu üzerinde pozitif etkisi olabileceği ve psikolojik sözleşme algısının bu ilişkide düzenleyici bir etkiye sahip olabileceği varsayılmıştır. Çalışmada çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren iş yerlerinde çalışan 267 kişinin doldurduğu anket formundan elde edilen veriler kullanılmıştır. Araştırma kapsamında katılımcılara demografik bilgilerini girecekleri kişisel bilgi formu ile lider üye etkileşimi, iş yeri mutluluğu ve psikolojik sözleşme ölçekleriyle yapılandırılmış anket formu iletilmiştir. Elde edilen veriler ışığında korelasyon, regresyon ve düzenleyici etki analizleri yapılmıştır. Analiz sonuçların göre, lider üye etkileşiminin çalışanların iş yeri mutluluğu ve psikolojik sözleşme algısı ile pozitif ve anlamlı ilişkisinin olduğu ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca psikolojik sözleşme algısının çalışanların iş yeri mutluluğu üzerinde anlamlı ve pozitif etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Öte yandan Hayes'in düzenleyici ilişki modeline göre yapılan Process makro analizi sonuçlarına göre, lider üye etkileşiminin çalışanların iş yeri mutluluğu ile ilişkisinde psikolojik sözleşme algısının düzenleyici rolünün olduğu belirlenmiştir. Ortaya çıkan sonuçlara göre, araştırmanın dört hipotezinin de desteklendiği görülmüştür. Çalışma sonucunda elde edilen bulguların, teorik ve pratik açıdan uygulanabilirliği değerlendirilmiştir.

Abstract:
Depending on globalization and the transformation in human resources, traditional leadership styles adopted by organizations have begun to lose their influence. The developments in the field of organizational behavior and the desire of both employees and managers to establish an informal and close relationship have paved the way for the emergence of the concept of leader member exchange. According to this approach, leaders establish low-quality relationships with some of their subordinates and high-quality relationships with others. Therefore, in the study; the aim of this study is to examine the relationship between leader member exchange and happiness at work and the moderating role of the psychological contract in this relationship. In the light of the findings obtained as a result of the literature review; it is assumed that leader-member exchange may have a positive effect on happiness at work and that the psychological contract may have a moderating effect on this relationship. In the study, the data obtained from the questionnaire form filled by 267 people working in workplaces operating in various sectors were used. Within the scope of the research, the participants were sent a personal information form to enter their demographic information and a questionnaire structured with leader member exchange, happiness at work and psychological contract scales. In the light of the data obtained, correlation, regression and moderating effect analyzes were performed. According to the results of the analysis applied, it has been revealed that the leader member exchange has a positive and meaningful relationship with the happiness at work of the employees and the psychological contract perception. In addition, it has been determined that psychological contract perception has a meaningful and positive effect on happiness at work. On the other hand, according to the results of the Process macro analysis made according to Hayes' moderator relationship model, it was determined that the psychological contract perception has a moderator role in the relationship between leader member interaction and workplace happiness of employees. According to the results, it was revealed that all four hypotheses of the research were supported. The theoretical and practical applicability of the findings obtained as a result of the study was evaluated.