Tefsirde bağlam (Siyak) ve el-Muharrerü'l-Veciz örneği
The context (Syaq) in tafseer"al-Muharrar al-Wajeez " for example
Yazar: YASIR ADEL ZAYNAL ALBAYATI
Danışman: PROF. DR. AHMET NEDİM SERİNSU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Din = Religion
Dizin: Bağlam = Context ; El-Muharrerü'l-Veciz = Al-Muharrar al-Wajeez ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
Siyak kelimesi "Sâka" fiil kökünden türemiş bir kelimedir. Araplar bu kelimeyi peş peşe tek bir düzen halinde birbirini takip eden şeyler için kullanmışlardır. İstılahi olarak ise "ifadenin söz ve makama işaret etmek üzere peşpeşe dizilmesi" demektir.
Siyak âlimlere özellikle de müfessirlere göre anlamın belirlenmesinde çok önemli bir yere sahiptir. Kur'ân'da siyak ise tefsir ilminin temel taşıdır. Pek çok müfessir görüşlerinde belirleyici tercih olarak siyakı öncelemişlerdir. İbn Atiyye de bunların başında gelir. Siyakla hiç ilgilenmeyen müfessirler varken İbn Atiyye'nin bu konuyu tercihlerinin temeline yerleştirmesi son derece dikkat çekicidir. el-Muharraru'l-Vecîz fî Tefsîri'l-Kitâbi'l-Azîz adlı eserinde siyakın önemini siyaka uymayan bazı görüşleri reddederek göstermiştir.
Bu çalışmada siyakın önemini gösterme ve müfessirlerin siyakla istidlali sadedinde bu önemli tefsir bir örnek olarak incelenmiş, İbn Atiyye'nin siyakı delil olarak kullandığı konular ele alınmıştır. Elde edilen sonuçları şu başlıklarda özetlemek mümkündür:
Kur'ân-ı Kerimdeki bir kelimenin anlamı hakkındaki rivayetlerin tercih edilmesinde veya zayıf kabul edilmesinde siyak sibakın büyük bir rolü vardır. 
Kur'ân-ı Kerimdeki ayetler hakkındaki rivayetlerin tercihinde veya zayıf kabul edilmesinde siyak sibakın büyük bir rolü vardır. 
Ayetlerin sebebi nüzulünün veya muhatabının belirlenmesinde siyak sibakın büyük bir rolü vardır. 
Ayetlerdeki gramerle ilgili bazı bilgilerin belirlenmesinde siyak sibakın büyük bir rolü vardır. 
Zamirin kime ayıt olduğunun belirlenmesinde siyak sibakın büyük bir rolü vardır.
Ayetlerdeki kıraat ilmiyle ilgili bazı bilgilerin tercih edilmesinde veya zayıf kabul edilmesinde siyak sibakın büyük bir rolü vardır. 
Müfessirlerin görüşlerini delillendirme ve istidrak sadedinde siyak sibakın büyük bir rolü vardır.
Ayetlerdeki nasih ve mensuhun belirlenmesinde siyak sibakın büyük bir rolü vardır. 
Ayetler hakkındaki rivayetlerin âmm ifadenin tahsisinde siyak sibakın büyük bir rolü vardır. 
Ayetlerin mekki veya medenî olup olmadığının belirlenmesinde siyak sibakın büyük bir rolü vardır.

Abstract:
Al-Syaq: It is an infinitive to the word "Saqa" which means "Context", this word was used by Arabs to indicate sequence and steadiness on the same order and coherence.
In the scholar's terminology, it's the purpose which the words come successfully indicated by article and position.
For scholars especially for the Quran interpreters, the context is regarded as an important base to specify the meaning, as the Quranic context is an essential part in specifying the meaning, according to the knowledgeable people especially the interpreters of the Holy Quran.
Many Interpreters depend on the Quran context as one of the preference rules. One of the most famous of them -If not The Most- who followed this way was Ibin Atya, It's according to him one of the essential probability rules, he used it to strengthen and weaken a lot of sayings in his famous interpreter book "AL-Wajeez fee Tafseer Al-Kitab Al-Aziz".
In this study, we based on this great book of Ibin Atya as a model to show the importance of the context, and the ways of the interpreters in inferencing it, so we present the most important positions/cases which Ibin Atya Takes the context as an inference for it.
Finally, we end up with these results which we can summarize as follows:
1.	The context has great effects on strengthening or weakening what have been said about the meaning of the word in the Holly Quran.
2.	The context has great effects on strengthening or weakening what have been said about the meaning of a verse or verses in the Holy Quran.
3.	The context has great effects in explaining the reason of descending for a specific verse in the Holy Quran and specify who is addressed.
4.	The context has great effects on strengthening or weakening the expression of a specific word or verse.
5.	The context has great effects in specifying the reference of a pronoun. 
6.	The context has great effects on strengthening or weakening one way more than the others in the way of reading a verse in the holy Quran.
7.	The context has great effects on arguing, adding or correcting interpreter's sayings.
8.	The context has great effects on knowing the abrogation and abrogated in verses.
9.	The context has great effects on clarifying the specifications in general expressions in a verse of the holy Quran.
10.	The context has great effects in knowing which verses of the holy Quran were descended in Mecca and which of them were descended in Medina.