İvesi koyunlarında eksogen hormon kullanarak kızgınlık denetimi ve döl verimini artırma olanakları /
Yazar: DİLEK ARSOY BAŞARAN
Danışman: PROF. DR. YÜCEL AŞKIN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1995
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Fertilite = Fertility ; Hormonlar = Hormones ; Koyunlar = Sheep ; Progestagen = Progestagen ; Senkronizasyon = Synchronization ; Zootekni = Zootechnics ; Östrus = Estrus

Özet:
Normal aşım mevsiminde (Eylül) Orta Anadolu koşullarında yetiştirilen İvesi koyunlarında (2.5-4.5 yaşlı,n=401)kızgmlığın denetlenebilmesi olanağı ve farklı gonadotropin dozlarının döl verimi üzerindeki etkileri incelenerek, kuzu üretimine katkıları araştırılmıştır. Uygulama gruplarına (n=205) kızgınlık denetimi amacıyla 60mg MAP(Upjohn)vagina içi,döl veriminin artırılması amacıyla 200-400-600 I.U.PMSG(İntervet)kas içi olarak uygulanmıştır.PMSG uygulamasından 24,48 ve 60 saat sonra yapılan kızgınlık kontrollerini takiben 48. ve 60. saatlerde iki kez elden aşım yaptırılmıştır.Tüm gruplarda kızgınlık gösterme oranlan,24. saatte % 63.41,48.saatte % 94.15 ve 60.saatte % 97.56 olup gruplar arasında 24. saatte gözlenen farklılık (P<0.05), 60. saatte ortadan kalkmıştır.Hormon uygulaması yapılan gruplarda kuzulama,9 gün içerisinde % 92.08 oranında,kontrol grubunda ise 30 gün içerisinde % 97.45 oranında tamamlanmıştır.Fertilite ve çoğuz doğum oranı sırasıyla uygulama gruplarında % 98.54 ve % 50,kontrol grubunda ise % 97.45 ve %23.04 olarak bulunmuştur(P<0.05).Kuzu verimi ise uygulama gruplarında (200-400-600 I.U.PMSG)sırasıyla % 146.25, % 155.38, % I61.40,kontrol grubunda % 123.04 olarak tespit edilmiştir (P<0.05). Ana yaşlan arasında çoğuz doğum bakımından (200 LU. PMSG dozunda 2.5 yaşlı koyunlar hariç) bir fark bulunmadığı gözlenmiştir. Uygulama gruplarında doğum canlı ağırlıkları kontrol grubuna göre önemli düzeyde düşük bulunmuş (P< 0.05) ancak fark sütten kesim çağında kapanmıştır. Yaşama gücü,sütten kesime kadar uygulama gruplarında % 97.74, kontrol grubunda % 97.45 olmuştur. İvesi koyunlarında progestagen+düşük dozda PMSG uygulaması kızgınlıkları etkin biçimde toplulaştırmış ve kuzu verimini önemli ölçüde artırmıştır.ANAHTAR KELİMRLER:Progestagen,PMSG,İvesi koyunu.

Abstract:
This study was carried out in 401 Awasi ewes(2. 5-4.5 years old) to increase fertility and synchronize oestrous by using progestagen pessaries (60 mg MAP ; Upjohn) and varying dose levels of PMSG (200-400-600 I.U. Intervet) during breeding season under Central Anatolian conditions. The oestrous rates in all of the treated groups(n=205) were 63.41%,94.15% and 97.5% after 24,48,60 hours of PMSG, respectively. Hand mating was performed 48. and 60. hours after PMSG application,injection.Lambing was cotnplated with in 9 days at the ratio of 92.08% in treatment groups and within 30 days at the ratio of 97.45% in control group.The fertility and multiple birth rates were found 98.54%,50.00% in treatment groups and 97.45%,23.04% in control groups, respectively.Multiple birth differences were significant between treated and control groups (P<0.05).Prolificacy in treated groups (200-400-600 I.U. PMSG) were 146.25%, 155.38% 161.40% respectively, in control group, was 123.04% (P<0.05). The multiple birth was not affected significantly by the age of ewes.Birth weight differences between treatment groups and control group were significant (P<0.05) where as differences between weaning weights of groups were non significant. Progestagen low dose of PMSG treatment syncronized oestrous effectively and increased prolificacy.KEY WORDS: Progestagen, PMSG, Awassi ewes