Sklerodermada serum ve balgam caveolin-1, transforming growth faktör beta ve endotelin-1 düzeyleri ile akciğer fibrozisi arasındaki ilişki
Serum and sputum caveolin-1, transforming growth faktör beta and endothelin-1 levels in scleroderma
Yazar: NESLİHAN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ŞULE YAVUZ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Romatoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2010
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Endotelinler = Endothelins ; Fibroz = Fibrosis ; Kaveolin = Caveolin ; Skleroderma-sistemik = Scleroderma-systemic ; Transforme edici büyüme faktörü-beta = Transforming growth factor-beta

Özet:
Skleroderma, endotelyal hasar ve diffüz interstisyel fibrozis ile karakterize bir bağ dokusu hastalığı olup, hastalığın seyri sırasında görülen akciğer fibrozisi mortalite ve morbitenin en önemli nedenlerinin başında gelmektedir. Sklerodermanın patogenezi tam olarak bilinmemekle birlikte, interstisyel fibrozis ve vaskülopatiden sorumlu tutulan maddeler arasında; Caveolin-1 (Cav-1), TGF-ß ve Endotelin-1 (ET-1)'in yer aldığı düşünülmektedir.Çalışmamızın amacı, sklerodermalı hastalarda interstisyel akciğer tutulumunu ve prognozu gösterebilecek noninvaziv bir belirteç saptamaktır. Bu amaçla, serum ile uyarılmış balgam örneklerinde Cav-1, TGF-ß ve ET-1 düzeyleri ölçülerek sonuçların klinik bulgularla ilişkisi araştırılmıştır. Çalışmaya, 55 skleroderma hastası ve kontrol grubu olarak; 25 astım bronşiale hastası ile 16 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. Tüm skleroderma hastalarının 6 ayda bir klinik ve laboratuar parametreleri değerlendirilmiş, eş zamanlı olarak solunum fonksiyon testleri ve akciğer tomografisi görüntülemeleri yapılmıştır. Beraberinde venöz kan ve uyarılmış balgam örnekleri alınmıştır. Kontrol gruplarının ise bir defaya mahsus olmak üzere venöz kan ve balgam örnekleri toplanmıştır.Çalışmanın sonunda, skleroderma ile astım hastalarının serum örneklerinde ve skleroderma hastalarının balgam örneklerinde Caveolin-1 düzeyi düşük saptanmıştır. Skleroderma hastalarının 0, 6 ve 12. aylarda alınan serum örneklerinde, Cav-1 düzeyinin zamanla anlamlı derecede düştüğü, eş zamanlı olarak çekilen Thorax CT'lerinde fibrozis indexinin arttığı tespit edilmiştir. Aynı zamanda, FVC değeri düştükçe, balgam Cav-1 düzeyinin doğru orantılı olarak düştüğü, balgam TGF ß düzeyinin ise arttığı gözlenmiştir.Serum TGF-ß değerlerine bakıldığında, gruplar arasında arasında fark tespit edilmemiştir. Balgam TGF ß ölçümlerinde ise, SSc hastaları ile sağlıklı kontroller arasında fark gözlenmemiş, astım hastalarının sonuçları ise her iki gruba göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur.Serum ET-1 ölçümlerinde, SSc hastalarının değerleri, astım ve sağlıklı kontrollere göre anlamlı derecede yüksek saptanmıştır. Balgam örneklerinde ise gruplar arasında ET-1 ölçümleri açısından herhangi bir fark tespit edilmemiştir.Sonuç olarak,yapmış olduğumuz çalışmada SSc hastalarının serum ve balgam örneklerinde Cav-1 düzeyi düşük bulunmuştur. Akciğer bulguları ile beraber değerlendirildiğinde, balgam Cav-1 düzeyinin FVC değeri ile doğru orantılı, Thorax CT'deki fibrozis skoru ile ise ters orantılı olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar antimitotik ve antifibrotik özelliği olduğu bilinen Cav-1'in fibrozis ile karakterize bir hastalık olan sklerodermanın patogenezinde rol oynadığını ve hastalığın prognozunun ve tedavisinin takibinde kullanılabilecek bir belirteç olabileceğini düşündürmektedir.

Abstract:
Scleroderma is a connective tissue disease that is characterized by diffuse endothelial damage and interstitial fibrosis. Pulmonary involvement is the leading cause of morbidity and mortality in scleroderma patients. Despite the pathogenesis of scleroderma is unknown, some studies implied the role of Caveolin-1 (Cav-1), TGF- ß and Endothelin-1 (ET-1) in interstitial fibrosis and vasculopathy.The aim of our study was evaluate a non-invasive marker to determine interstitial lung involvement and prognosis of the scleroderma patients. For this purpose, Cav-1, TGF-ß and ET-1 levels were measured in serum and induced sputum samples and any association with clinical findings was sought. Fifty-five scleroderma patients and 25 asthma patients and 16 healthy volunteers were included for the study. All scleroderma patients were evaluated every 6 months for clinical and laboratory parameters, in addition pulmonary function tests and chest tomography imaging have done. Venous blood and sputum samples were collected for all patients and controls.At the end of the study, Cav-1 levels were lower in serum samples of scleroderma and asthma patients and in sputum samples of scleroderma patients compare to control groups. Scleroderma patients at 0, 6 and 12 months, Cav-1 levels decreased significantly in serum samples and fibrosis score increased at chest tomography over time. The FVC measurements were correlated positively to sputum Cav-1 and negatively to sputum TGF ß levels.No difference was found among the in serum TGF-ß levels. On the other hand, sputum TGF-ß beta measurements were significantly higher in the asthma patients compare to scleroderma patients and healthy controls.Serum ET-1 measurements were significantly higher in the scleroderma patients compare to control groups. There was no difference among the groups in sputum ET-1 levels.As a result of the study, we noted significantly decreased serum and sputum Cav-1 levels in scleroderma patients. While a positive correlation was noted between sputum Cav-1 level and FVC measurements, there was an inverse relation with fibrosis score. These results suggest that Cav-1 plays a role in the pathogenesis of the scleroderma and may be a used as a marker of prognosis and follow-up.