Neonatal ishalli buzağılarda sıvı replasmanı öncesi ve sonrası vena kava kaudalis çapının değerlendirilmesi
Evaluation of vena cava caudalis diameter before and after fluid replacement i̇n calves with neonatal diarrhea
Yazar: ALPER ERTÜRK
Danışman: PROF. DR. MUTLU SEVİNÇ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / Veteriner Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Buzağılar = Calves ; Dehidratasyon = Dehydration ; Diyare = Diarrhea ; Hayvan hastalıkları = Animal diseases ; Sığırlar = Cattles ; Vena cava caudalis = Vena cava caudalis ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Bu araştırmanın amacı, dehidrasyonlu buzağılarda ultrasonografi ile tedavi öncesi ve tedavi
süresince kaudal vena kava çapı ve kaval indeksi değerlendirmek, dehidrasyon derecesinin tespitinde
daha objektif kriterler elde etmek ve CVC çapı ve KI klinik ve laboratuvar parametreleri ile
korelasyonunu araştırmaktır.
Çalışmanın hayvan materyalini farklı ırk ve cinsiyette, neonatal dönem akut ishal şikayeti ile
getirilen 2-15 günlük buzağılar oluşturdu. Buzağılar klinik muayene bulgularına göre dehidrasyon
dereceleri skorlanarak orta derece dehidrasyonlu 12 adet (Grup I) ve şiddetli derece dehidrasyonlu 12
adet (Grup II) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Tüm buzağılara sıvı tedavisi ve destek tedavi uygulamaları
yapıldı. Buzağıların klinik, monitörizasyon, laboratuvar ve ultrasonografik muayeneleri tedavi öncesi,
sıvı tedavisinden hemen sonra, tedaviden sonraki 8., 24., ve 48. saatlerde yapıldı.
Çalışmaya alınan buzağılarda tedavi öncesi sulu bir ishal, dehidrasyon, kapillar dolum zamanı
(KDZ)'da uzama, hipotermi ve emme refleksi olmadığı tespit edildi. Neonatal ishalli buzağıların 14
adetinin septisemik ve 10 adetinin de nonseptisemik ishalli olduğu belirlendi. Çalışmaya dahil edilen
buzağılarda lökositoz, hemokonsantrasyon, hipotansiyon, metabolik asidoz, hiperkalemi ve
hiperlaktatemi tespit edildi. Tüm buzağılarda tedavi öncesi CVCmax ve CVCmin değerlerinde azalma ile
KI'de artış tespit edildi. Tedavi sonrası ise klinik, monitörizasyon ve hematolojik bulgularında düzelme
tespit edildi. Tüm buzağılarda tedavi sonrası CVCmax ve CVCmin değerlerinde önemli artış ve KI
değerlerinde ise önemli azalma tespit edildi. Yapılan korelasyon analizinde CVCmax, CVCmin ve KI ile
dehidrasyon derecesi, KDZ, postür, emme refleksi, WBC, RBC, HCT, Hb, pH, sO2, K+, BE, HCO3 -,
SKB, DKB ve OAB arasında pozitif ve negatif yönlü korelasyonlar belirlendi. Yapılan tüm
müdahalelere rağmen hipovolemik ve septisemik olan buzağıların 4'ü öldü.
Sonuç olarak neonatal ishalli buzağılarda ultrasonografik CVC çap ölçümleri ve KI
belirlenmesi, hastanın hidrasyon durumu hakkında ve tedaviye verdiği yanıtın değerlendirilmesinde
hızlı, noninvaziv ve pratik bilgi verebilir. Kaudal vena kava çapı ve KI bazı klinik, monitörizasyon ve
hematolojik bulgular ile korele sonuçlar vermesi nedeniyle rutin pratikte daha sık kullanılabilir.
 Anahtar Sözcükler: Buzağı; Dehidrasyon; Neonatal İshal; Kaudal Vena Kava; Kaval İndeks.

Abstract:
The aim of this study were to evaluate the caudal vena cava diameter and caval index before
and during treatment with ultrasonography in dehydrated calves, to obtain more objective criteria for
the determination of the degree of dehydration, and to investigate the correlation of CVC diameter and
KI with clinical and laboratory parameters.
The study's animal material consisted of calves of various breeds and genders, aged 2-15 days,
which were brought in with the complaint of acute diarrhea in the neonatal period. The calves were
divided into two groups as moderate dehydration (Group I) and severe dehydration (Group II) by scoring
the degree of dehydration according to clinical examination findings. Fluid therapy and supportive
treatment were performed to all calves. Clinical, monitoring, laboratory and ultrasonographic
examinations of the calves were performed before the treatment, immediately after the fluid treatment,
and at the 8th, 24th, and 48th hours after the treatment.
It was determined that the calves included in the study had watery diarrhea, dehydration,
capillary refill time prolongation, hypothermia and an absence of the sucking reflex before the
treatment. It was determined that 14 of the neonatal calves with diarrhea were septicemic and 10 of
them had nonsepticemic diarrhea. Leukocytosis, hemoconcentration, hypotension, metabolic acidosis,
hyperkalemia and hyperlactatemia were detected in the calves included in the study. A decrease in
CVCmax and CVCmin values and an increase in KI were detected in all calves before treatment. After the
treatment, improvement of clinical, hematological and monitoring findings was detected. A significant
increase in CVCmax and CVCmin values and a significant decrease in KI values were detected in all calves
after treatment. In the correlation analysis, positive and negative correlations were determined between
CVCmax, CVCmin and KI and degrees of dehydration, capillary refill time, posture, sucking reflex, WBC,
RBC, HCT, Hb, pH, sO2, K+, BE, HCO3-
, SBP, DBP and MAP. Despite all the interventions, four of
the calves that were hypovolemic and septicemic died.
In conclusion, ultrasonographic CVC diameter measurements and determination of KI in
neonatal diarrheal calves can provide fast, noninvasive and practical information about the patient's
hydration status and an evaluation of the response to treatment. Caudal vena cava diameter and KI can
be used more frequently in routine practice as they correlate with some clinical, monitoring and
hematological findings.
 Key Words: Calf; Dehydration; Neonatal Diarrhea; Caudal Vena Cava; Caval Index.