Öğretmenlerin sınıf yönetimi anlayışı ile öğrencilerin okul bağlılığı, okul direnci ve akademik başarısı arasındaki ilişkilerin analizi
Analysis of the relationships between teachers' classroom management styles and students' school engagement, school resistance and academic achievement
Yazar: METİN KIRBAÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİM ÖZTÜRK
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Okul bağlılığı = School attachment ; Okul hayatı = School life ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Sınıf yönetimi = Classroom management ; Türk eğitim sistemi = Turkish education system ; Öğrenci direnci = Student resistance

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin sınıf yönetimi anlayışları ile ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin okul bağlılığı, okul direnci ve akademik başarıları arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırmanın evrenini 2017-2018 eğitim-öğretim yılında, Malatya ili merkez ilçeleri olan Battalgazi ve Yeşilyurt ilçelerinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı ortaokulların 8. sınıflarında öğrenim görmekte olan 9037 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi evrende yer alan okullardan tabakalı seçkisiz örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Araştırmanın örnekleminde merkez ilçe ve cinsiyet tabaka olarak kullanılmıştır. Araştırma kapsamında eksik ve hatalı doldurulmuş veriler ayıklandıktan sonra geriye kalan 985 kişi araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Bu kapsamda bağlı bulunduğu merkez ilçe Milli Eğitim Müdürlüğü açısından Battalgazi'de 578, Yeşilyurt'ta 407; cinsiyet açısından ise 458 kız, 527 erkek öğrenciye ulaşılmıştır. Araştırma örnekleminde bulunan 985 kişiden 773'ü 2018 LGS'ye girmesinden dolayı analizler 773 kişi üzerinden yapılmıştır.
	Araştırma nicel yöntemli bir çalışma olup, ilişkisel model ile desenlenmiştir. Araştırmada, öğretmenlerin sınıf yönetimi anlayışları (otoriter-demokratik), öğrencilerin okul bağlılığı, okul direnci ve akademik başarısı ile ilgili alan yazın göz önünde bulundurularak, doğrudan ve dolaylı etkileri öngören bir model öne sürülmüştür. Bu modelin test edilmesi için yapısal eşitlik modellemesi (YEM) çerçevesinde gözlenen değişkenlerle yol analizi çalışması yapılmıştır. Araştırmanın değişkenlerine ilişkin veriler tümü araştırmacı tarafından geliştirilmiş ve standardize edilmiş ölçekler ve kişisel bilgi formu aracılığıyla toplanmıştır. Öğretmenlerin sınıf yönetimi anlayışına ilişkin veriler araştırmacı tarafından geliştirilen "Sınıf Yönetimi Anlayışı Ölçeği" ile, öğrencilerin okul bağlılığına ilişkin veriler araştırmacı tarafından geliştirilen "Okul Bağlılığı Ölçeği" ile, öğrencilerin okul direncini ilişkin veriler araştırmacı tarafından geliştirilen "Okul Direnci Ölçeği" ile, öğrencilerin akademik başarısına ilişkin veriler 2017-2018 eğitim-öğretim yılında yapılan LGS'den alınan puanlar ile, katılımcılara ilişkin kişisel bilgiler "Kişisel Bilgi Formu" ile toplanmıştır. Araştırma verilerinin analizi kısmında, basit korelasyon testi, regresyon analizi, betimsel istatistikler, yol analizi yapılmıştır. 
	Araştırma sonucunda, araştırmaya ait 12 hipotezin 5'inin reddedildiği, 7'sinin ise kabul edildiği görülmektedir. Araştırmanın öne çıkan bulgularına bakıldığında, öğretmenlerin otoriter sınıf yönetimi anlayışlarının, öğrencilerin okul direncine yönelik algılarını olumlu; okul bağlılığına yönelik algılarını olumsuz yönde etkilediği görülmektedir. Ayrıca öğretmenlerin otoriter sınıf yönetimi anlayışları ile öğrencilerin akademik başarısı arasındaki ilişkide, okul bağlılığının tam aracılık etkisi olduğu belirtilmiştir. Öğretmenlerin demokratik sınıf yönetimi anlayışlarının, öğrencilerin okul direncin yönelik algılarını olumsuz; okul bağlılığına yönelik algılarını olumlu yönde etkilediği görülmektedir. Ayrıca öğretmenlerin demokratik sınıf yönetimi anlayışları ile öğrencilerin akademik başarısı arasındaki ilişkide, okul bağlılığının tam aracılık etkisi olduğu ifade edilmiştir. Son olarak, öğrencilerin okul bağlılığına yönelik algıları, akademik başarılarını olumlu yönde etkilediği sonucuna varılmıştır. Bu kapsamda öğrencilerin akademik başarılarını arttırabilmek amacıyla, öğretmenler sınıf içerisinde demokratik bir sınıf yönetimi anlayışı sergilemeli ve öğrencilerin okula duydukları bağlılık algılarını yükseltebilmek için çeşitli uygulamalar yapılmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Sınıf Yönetimi Anlayışı, Okul Bağlılığı, Okul Direnci, Akademik Başarı, Yapısal Eşitlik Modellemesi

Abstract:
The aim of this study is to investigate the relationship between teachers' classroom management styles and school engagement, school resistance and academic achievement of 8th grade students. The population of the study consists of 9037 students studying in the 8th grades of the secondary schools affiliated to the Ministry of National Education in Battalgazi and Yeşilyurt districts in the central districts of Malatya province in the 2017-2018 academic year. The sample of the study was determined by using stratified random sampling method from schools in the universe. In the sample of the research, central district and gender were used as strata. After extracting incomplete and incorrectly filled data within the scope of the research, the remaining 985 people formed the sample of the research. In this context, in terms of the central district of the National Education Directorate, 578 students in Battalgazi, 407 students in Yesilyurt; in terms of gender, 458 female and 527 male students were reached. As 773 out of 985 people in the research sample entered the 2018 LGS, analyzes were conducted on 773 people.
The study is a quantitative method and is designed with a correlational model. In the study, a model that predicts direct and indirect effects has been proposed by taking into account the literature on teachers' classroom management styles (authoritarian-democratic), students' engagement, school resistance and academic achievement. In order to test this model, a path analysis study was performed with the variables observed within the framework of structural equation modeling (SEM). Data on the variables of the study were collected by means of standardized scales and personal information form, all of which were developed by the researcher. The data on teachers' styles of classroom management were collected using the "Classroom Management Styles Scale" developed by the researcher; data on students' school engagement were collected using the "School Engagement Scale" and school resistance were collected using the "School Resistance Scale" developed by the researcher; data on students' academic achievement were collected with the scores obtained from LGS in 2017-2018 academic year; data on personal information about the participants was collected with "Personal Information Form". In the analysis of the research data, simple correlation test, regression analysis, descriptive statistics and path analysis were performed.
As a result of the research, it was seen that 5 of the 12 hypotheses were rejected and 7 of them were accepted. When the findings of the study are considered, it is seen that teachers' authoritarian classroom management style positively affects students' perceptions about school resistance; negatively affects students' perceptions about school engagement. In addition, it has been stated that school engagement has a full mediating effect on the relationship between teachers' authoritarian classroom management style and students' academic achievement. It is seen that teachers' democratic classroom management style negatively affects students' perceptions of school resistance; positively affects students' perceptions about school engagement. In addition, it has been stated that school engagement has a full mediating effect in the relationship between teachers' democratic classroom management style and students' academic achievement. Finally, it was concluded that students' perceptions of school engagement affects their academic achievement positively. In this context, in order to increase the academic achievement of the students, teachers should demonstrate a democratic classroom management style in the classroom and implement various practices in order to increase students' perception of engagement to the school.
Keywords: Classroom Management Styles, School Engagement, School Resistance, Academic Achievement, Structural Equation Modeling