Stratejik halkla ilişkiler rol ve modeller bağlamında devlet ve vakıf üniversitelerinin iletişim uygulamaları
In the context of role and models in strategic public relations at the communication applications of state and private universities
Yazar: ÖZNUR ARSLAN
Danışman: PROF. DR. SEDA MENGÜ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations
Dizin: Halkla ilişkiler = Public relations ; Modeller = Models ; Rol = Role ; Vakıf üniversiteleri = Foundation universities ; Üniversiteler = Universities ; İletişim = Communication

Özet:
Günümüzde bir yandan geleneksel halkla ilişkiler teknikleri kullanılmaya devam ederken diğer yandan da teknolojinin ve internetin devreye girmesiyle birlikte değişim olabildiğince hızlı olmuş ve halkla ilişkilere bakış farklılaşmıştır. Bu bağlamda halkla ilişkiler; amaç ve işlevlerinden modellerine, uygulayıcı rollerinden iletişim çalışmalarına kadar birçok yönden revizyona uğramıştır. Bu ise uygulayıcılar tarafından stratejik bir amaç çerçevesinde profesyonel çalışmaların ortaya çıkmasını tetiklemiştir.  

     Halkla ilişkiler rol ve modeller bağlamında devlet ve vakıf üniversitelerinin iletişim uygulamaları, İstanbul'dan 2020 Dünya Sıralamasına giren devlet ve vakıf üniversiteleri üzerinden sorgulanmıştır. Buradaki amaç sıralamada yer alan devlet ve vakıf üniversitesinin stratejik halkla ilişkiler çerçevesinde nasıl çalışmalar yaptığını ortaya koymak ve devlet ve vakıf üniversiteleri arasındaki rol, model ve iletişim uygulamaları arasındaki farkları yahut benzerlikleri gözler önüne sermektir. 

     Bu çerçevede İngiliz sıralama kuruluşu Times Higher Education tarafından 2020 Dünya Sıralamasına giren İstanbul'daki bir takım devlet ve vakıf üniversitelerinin (Boğaziçi, İstanbul Teknik, Marmara, İstanbul, Yıldız Teknik, Sabancı, Bahçeşehir, İstanbul Medipol ile Yeditepe Üniversiteleri) üst düzey halkla ilişkiler uygulayıcılarıyla yarı yapılandırılmış görüşme ile hangi rol ve modellere göre hangi iletişim uygulamalarını gerçekleştirdiklerini, halkla ilişkilerin kurum içi hiyerarşide nerede yer aldığı gibi konular ele alınarak üniversitelerde farklılıklar olup olmadığı ortaya konmuştur.

     Nitel araştırma yöntemlerinden derinlemesine görüşme yöntemi ile analiz edilen çalışmada, devlet ve vakıf üniversitelerinde baskın olarak Basın Ajansı ve Tanıtım Modelinin kullanıldığı, uygulayıcı roller bakımından ise baskın olarak yönetici rolünün kullanıldığı tespit edilmiştir. Devlet üniversitelerinin hem bütçe konusunda özerk olmadıklarından hem de kamu tasarruf tedbirlerinden dolayı oldukça kısıtlı bir bütçeye sahip olduklarından dolayı çoğu halkla ilişkiler çalışmalarına sınırlı yaklaştıkları görülmektedir. Vakıf üniversiteleri ise her ne kadar bütçe konusunda devlet üniversitesine nazaran özerk olsalar da bütçesini genel olarak tanıtım ve reklam amaçlı kullandığı için stratejik halkla ilişkiler çalışmalarına sınırlı bütçe ayırdıkları bilgisine ulaşılmıştır. Son olarak departmanda stratejik halkla ilişkilere ilişkin çalışmalar sınırlı bir düzeyde ele alındığı için devlet ve vakıf üniversitelerinin; stratejik halkla ilişkilerden çok (kurumsal sosyal sorumluluk, konu-sorun yönetimi, sponsorluk gibi); geleneksel halkla ilişkiler (medya ilişkileri, etkinlik yönetimi gibi) çerçevesinde hareket ettikleri söylenebilir.

Abstract:
Today, while traditional public relations techniques continue to be used, on the other hand, with the intervene of technology and internet, change has been as fast as possible and the view on public relations has changed. In this context, public relations have been revised in many ways from its objectives and functions to its models, to practitioner roles to communication studies. This triggered the emergence of professional work within the framework of a strategic purpose by practitioners.

     In the context of public relations roles and models, the communication practices of state and foundation universities have been questioned from public and foundation universities which ranked 2020 from Istanbul. The aim here is to reveal how the public and foundation universities in the ranking are working within the framework of strategic public relations and to show the differences or similarities between the role, model and communication practices among state and foundation universities.

     In this framework, a number of public and foundation universities in Istanbul (Boğaziçi, İstanbul Teknik, Marmara, İstanbul, Yıldız Teknik, Sabancı, Bahçeşehir, Istanbul Medipol and Yeditepe Universities), which ranked 2020 by Times Higher Education, the British ranking agency, were selected as the area of this research. The semi-structured interview with top public relations practitioners of these universities reveals whether there are differences in universities by addressing which communication practices they perform according to which roles and models, where public relations take place in the internal hierarchy. 

     In the study, which was analyzed through in-depth interview method, which is one of the qualitative research methods, it was determined that the Press Agency and Publicity Model were used predominantly in public and foundation universities, and the role of administrators was dominant in terms of implementing roles. It is seen that public universities are limited to public relations activities, since they are not autonomous in terms of budget and have a very limited budget due to public savings measures. Even though foundation universities are autonomous in terms of budget compared to public universities, it has been learned that they allocate limited budgets to strategic public relations studies since they use their budget for publicity and advertisement purposes. Finally, since the studies on strategic public relations in the department are handled at a limited level, state and foundation universities; rather than strategic public relations (such as corporate social responsibility, issue management, sponsorship); it can be said that they act within the framework of traditional public relations (media relations, event management, etc.).