Bir kamu politikası analizi olarak Türkiye'de güvenlik soruşturması uygulaması
Security investigation practice in Turkey as a public policy analysis
Yazar: SEMA ULUCA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜRKE UĞUR BAŞARANEL
Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi / Güvenlik Bilimleri Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Güvenlik soruşturması uygulaması kamu hizmetine girişte ve kamu hizmetini yürütecek personelin belirlenmesinde kullanılan bir araçtır. Bir dönem yasal dayanaktan yoksun oluşuyla, çoğu dönemlerde ise insan hakları ihlallerine zemin hazırlaması sebebiyle eleştirilen bu uygulamanın Anayasa Mahkemesi'nin kararıyla kamu hizmetine girişte genel şart olması iptal edilmiştir. İptalin akabinde yoğun tartışmalar neticesinde 17 Nisan 2021 tarihinde 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanun'u ile tekrar uygulamaya konulmuştur. Bu çalışmada uygulamanın geçmiş dönemlerdeki yasal dayanakları ve 7315 sayılı Kanun'un yürürlüğe konulmasına kadar geçen sürede yapılan yorumlar incelenmiştir. Kamu politikası kavramı ise çalışmanın ikinci konusunu teşkil etmektedir. Kavramın anlaşılır olması için tarihsel süreci açıklanmış olup, kamu politikası oluşturulması süreci ve süreçte yer alan aktörler izah edilmiştir. Bu çalışmanın amacı güvenlik soruşturması uygulamasında kamu politikasının izlerinin aranması ve 7315 sayılı Kanun oluşturulurken kamu politikası aktörlerinin politika oluşturma sürecinde aldığı rollerin tespit edilmesidir. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılarak oluşturulmuştur. Güvenlik soruşturmasına ilişkin mevzuat, yargı kararları ve mevzuat oluşturulmasında kullanılan belgeler, aktörlerin resmi yollarla yaptıkları açıklamalar; ayrıca kamu politikasına ilişkin alanyazında yer alan kitap ve makaleler analiz edilen dokümanlardır. Çalışmanın sonucunda güvenlik soruşturmasının resmi aktörlerin öncülüğünde, yukarıdan aşağıya şekillenen bir yöntemle oluşturulan bir kamu politikası olduğu ve aktörlerin görüşlerinin çoğunlukla politika çıktısına yansıtıldığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The security investigation application can be defined as a tool that used in being taken into the public service and determining the personals that will carry out the public service. This executive process as a general requirement for choosing public service servants, which was criticized for a period of lack of legal basis and for often laying the groundwork for the protection of human rights, was canceled by the decision of the Constitutional Court. After the cancellation and after intensive debates, it was again put into practice with the Security Investigation and Archive Research Law No. 7315 on April 17, 2021. In this study, the legal basis of this practice in the past and the comments made until the enactment of the Law No. 7315 were examined. The concept of public policy constitutes the second part of this study. In order to understand the concept, the historical process has been explained and the public policy creating process and the actors involved in the process have been defined. The purpose of this study is to search the traces of public policy in the application of security investigation and to determine the roles of public policy actors in the policy-making process while creating Law No. 7315. The study was formed using document analysis, one of the qualitative research methods. The analyzed documents are the legislation on security investigation, judicial decisions and documents used in making legislation, statements made by actors through official means; as well as books and articles in the literature on public policy. As a result of the study, it has been determined that the security investigation is a public policy formed by a top-down method under the leadership of official actors, and the views of the actors are mostly reflected in the policy output. It is thought that the result of this study which includes the harmonization of the concept of practice and public policy, can be the source of an analysis study to measure the success of the security investigation application.