8. sınıf öğrencileri için okuduğunu anlama becerisine ilişkin başarı testi geliştirme ve testin LGS'yi yordama düzeyi
Developing achievement test as to reading comprehesion skills of 8th graders and the prediction level of the test comparing with high school placement test (HSPT)
Yazar: ÖZGE SARAÇOĞLU YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. OSMAN UYANIK
Selçuk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Başarı testleri = Success tests ; Lise giriş sınavları = Highschools entrance exam ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Testler = Tests ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching

Özet:
Okuma, tarihsel süreç içinde önemi giderek artan bir kavramdır. Özellikle içine bulunduğumuz
çağda okuduğunu hızlı biçimde kavramının yanında ekran okuma da hayatımıza girmiştir. Gelecekte
başarılı nesiller yetiştirebilmek için bugünün öğrencilerini okuduğunu hızlı biçimde anlayan, okuduğu
metindeki bilgiler ile mevcut bilgilerini birleştirerek yorumlayan ve ekran okuma hızı yüksek bireyler
olarak eğitmek zorunludur.
Bu araştırmanın amacı, okuduğunu anlama konusunda "Liselere Geçiş Sınavı"nı (LGS)
yordayabilecek nitelikte bir başarı testi geliştirmektir. Son yıllarda gerek ulusal gerek uluslararası
sınavlarda öğrencilerin okuduğunu doğru anlama becerisinin arz ettiği önem çeşitli araştırmalarla
ortaya konmuştur. Buna ilave olarak söz konusu becerinin yalnızca ana dil dersi ile sınırlanamayacağı,
diğer derslere de doğrudan etkisi olduğu belirtilmektedir. Bu doğrultuda LGS'de okuduğunu anlama
konusuna daha fazla önem verilmektedir. Diğer taraftan, LGS'de üst düzey okuma kazanımlarının
ölçülmediği hususu çeşitli çalışmalarda ortaya konmuştur. Uluslararası sınavlarda öğrencilerin
nispeten daha az başarılı olmasının altında yatan sebeplerden birisinin, ulusal sınavlarda ve ders içi
etkinliklerde üst düzey okuma kazanımlarına yeterli ağırlığının verilmemesinin olabileceği
düşünülmektedir.
Alanyazındaki bu çalışmaya benzer çalışmalar incelendiğinde, Türkçe dışında kalan derslerde
çeşitli ünite ve konulara yönelik başarı testleri geliştirildiği görülmektedir. Buna mukabil, ana dil
öğretiminde başarı testi geliştirme çalışmaları görece az sayıda bulunmaktadır. Buna ilave olarak,
okuduğunu anlama konusuna ilişkin herhangi bir başarı testi geliştirme çalışmasına
rastlanmadığından, bu husustaki boşluğun doldurulması maksadıyla bu çalışma gerçekleştirilmiştir.
Bu bilgiler ışığında okuduğunu anlama konusu üzerine, yeni nesil sorular ile sözel mantık
sorularını da içerecek biçimde, 2019 LGS Türkçe testini yordayabilecek 50 soruluk bir başarı testi
geliştirilmiştir. Anılan test 8. Sınıf öğrencilerine ön test olarak uygulanmış, ön test sonucunda zorluk
ve ayırt edicilik endeksleri baz alınarak başarı testi 20 soruya düşürülmüştür. Geliştirilen başarı
testinin 0,5718 ayırt edicilik indeksine sahip olduğu hesaplanmış, KR-20 değerinin 0.87117 olarak
bulunması nedeniyle başarı testinin ayırt edicilik ve güvenilirliğinin yüksek olduğu tespit edilmiştir.
Bu çalışmada 8.Sınıf öğrencilerine uygulanan başarı testi sonuçları ile LGS sonuçları
kıyaslandığında, başarı testinin istatistiksel olarak LGS'yi yordadığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin
ulusal ve uluslararası testlerde okuma ve okuduğunu anlama yeteneklerine daha fazla odaklanacağı
olgusuna bağlı olarak eğitim yaşamlarının başlangıcından itibaren okuduğunu anlama becerilerini
geliştirmek için daha fazla okuma pratiklerine yönlendirilmesi gerekir. Sonuç olarak bu çalışmada,
gelecekte okuduğunu anlama konusuna yönelik daha fazla başarı testi geliştirilmesi, söz konusu başarı
testi geliştirme çalışmalarında yeni nesil ve sözel mantık sorularına yer verilmesi tavsiye edilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Başarı testi, yordama, okuduğunu anlama becerisi, korelasyon.

Abstract:
Reading is a term which has an increasing weigh gradually in historical period. Screen reading
is another term that enters into our lives besides rapid comprehension in the era we live. It is
imperative to educate today's students as individuals with rapid comprehension skills, interpreting the
knowledge in a text combined with the knowledge in mind while reading and screen-reading fast, to
raise succesful generations in the future.
The aim of this paper is to prepare an achievement test on comprehension skills which has the
qualification to predict Turkish High School Placement Test (HSPT). There has been several studies
in recent years indicating the impetus of comprehension skills of students in national and international
exams. Additionally, it has been professed that this skill can not merely be applied to lessons on
mother tongue skills, it also has a driect effect on other lessons. In this regard, comprehension skills
are highly emphasized and evaluated in HSPTs. On the other hand, it is professed that high
achievement levels are not mesaured in HSPTs in several studies. It is considered that this may be one
of the reasons why Turkish students are relatively unsuccesful in international exams that high reading
achievements are nor concentrated so much in-lesson activities and in nation-wide exams.
It's obvious that there are studies based on developing achievement tests on various units and
subjects in lessons other than Turkish when similar studies are examined in literature. However,
studies on developing achievement test in mother language teaching are relatively few. Additionally
because there is no study focused on developing achievement test on comprehension skills, this study
is conducted in purpose of filling the gap about it.
In the consideration of this perception, an achievement test, consisted of 50 questions involving
new type and verbal reasoning questions, has been designed to predict HSPT 2019 Turkish Reading
Test. This test was applied to 8th grade students as a pilot test and then was decreased to 20 questions
in accordance with difficulty and discrimination items analysis. It's calculated that the achievement
test has a significant discrimination item index (0,5718) and its discrimination and reliability level is
high due to KR-20 score estimated as 0,87117.
It has been indicated that the achievement test successfully predicted HSPT when achievement
test results and HSPT results of the students compared to each other. Due to the fact that national and
international tests will focus more and more on reading and comprehension skills, students should be
guided for more reading practices to develop their comprehension skills from the start of education
process. As a conclusion, I highly recommend for the future to develop more achievement tests on
comprehension skills and these studies to concenstrate in new type and verbal reasoning questions.
Key Words: Achievement test, prediction, comprehension skill, corelation.