5-6 yaş grubu çocuklarda ebeveyn tutumlarının akran ilişkilerine etkisi
The effect of parental attitudes on peer relationships in children aged 5-6 years
Yazar: ÖZGE ERDOĞDU
Danışman: DOÇ. DR. ŞENAY ÇETİNKAYA
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Akran = Peer ; Akran ilişkileri = Peer relationships ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuk sağlığı = Child health ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu araştırma okul öncesi kurumlarında öğrenim gören 5-6 yaş grubundaki çocuklarda ebeveyn tutumlarının akran ilişkilerine etkisini incelemek amacıyla yapıldı. Araştırma verileri Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Lefkoşa, Girne, Gazimağusa ilçelerinde yer alan ve gönüllü katılım gösteren 8 okul öncesi eğitim kurumunda Şubat-Mayıs 2019 tarihleri arasında uygulandı. Tanımlayıcı ve kesitsel türde yapılan araştırmaya 263 aile ve 25 öğretmen katıldı. Çocuğun anne ya da babası "Ebeveyn Tutum Ölçeği"'ni ve "Tanıtıcı Bilgi Formu"'nu, öğretmenler ise her bir çocuk için ayrı olacak şekilde "Selçuk Akran İlişkilerini Değerlendirme Ölçeği"'ni doldurdu. İstatistiksel analizler SPSS (IBM SPSS Statistics 24) adlı paket program kullanılarak yapıldı. Araştırmaya katılım gösteren çocuklardan %47.5'i erkek, %52.5'i kız; %16.3'ü 5, %83.7'si 6 yaşındadır. 
İncelenen araştırma sonuçlarında; ebeveynin yaş, eğitim ve eşi ile olan birliktelik durumunun çocuğa karşı davranışlarında farklılık oluşturduğu saptandı. Çocukların davranış özellikleri değerlendirilmesinde Devlet ve Özel okul öncesi eğitim kurumlarında farklılıklar gözlendi. 
 Ebeveyn tutumlarından aşırı koruyucu tutum ve otoriter tutumun çocuğun akran ilişkilerine olumsuz etkileri olduğu sonucuna ulaşıldı. Ebeveyn tutumları arasında yer alan aşırı koruyucu tutum ile çocuğun problem çözme yeteneği arasında zıt yönde bir ilişki bulundu (p<0.05). Ebeveynin otoriter tutumunun ise çocuğun akran kabulünü olumsuz etkilediği tespit edildi (p<0.05). Fakat demokratik ve izin verici ebeveyn tutumları çocuğun davranışlarında belirgin bir farklılık oluşturmadı.  

Anahtar Kelimeler: Erken çocukluk, Ebeveyn tutumları, Akran ilişkileri, Hemşirelik, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effects of parental attitudes on peer relationships for children aged 5-6 years. The research data were applied between February-May 2019 in 8 preschool education institutions in the Turkish Republic of Northern Cyprus Nicosia, Kyrenia, Famagusta districts and volunteering. 263 families and 25 teachers participated in the descriptive and cross-sectional study. The parents completed the 'Parent Attitude Scale' and the 'Introductory Information Form'. The teachers completed the 'Selcuk Peer Relationship Evaluation Scale' separately for each child.The statistical analysis was performed using the IBM SPSS Statistics 24 software. 47.5% of the children participating in the study were boys and 52.5% were girls. 16.3% were 5 years old and 83.7% were 6 years old. 
In the research results examined; It was found that the parent's age, education and relationship with his wife made a difference in his behaviors towards the child. Differences were observed in public and private preschool institutions in the assessment of children's behavioral characteristics.

It was concluded that parental attitudes and overprotective attitudes and authoritarian attitudes had negative effects on the peer relationships of the child. An over-protective relationship between parental attitudes and the child's problem-solving ability was found to be in the opposite direction (p<0.05). The authoritarian attitude of the parents negatively affected the peer acceptance of the child (p <0.05). The study found that democratic and permissive parental attitudes did not make a significant difference in the child's behaviour.


Key Words: Early childhood, Parental attitudes, Peer relationships, Nursing.