Doris Lessing'in the Grass Is Singing'inde ve Anita Brookner'ın Latecomers'ında mekân ve kişilik bağlantısı
The relation of space and Personality in the Grass Is Singing by Doris Lessing and Latecomers by Anita Brookner
Yazar: MÜNEVVER ÇAKIR CESUR
Danışman: PROF. DR. SEMA E. EGE
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / İngiliz Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature ; İngiliz Dili ve Edebiyatı = English Linguistics and Literature
Dizin: Brookner, Anita = Brookner, Anita ; Kadın yazarlar = Female writers ; Kişilik = Personality ; Lessing, Doris = Lessing, Doris ; Mekan = Space ; İnsan-mekan ilişkisi = Human-space relationship

Özet:
Bu tez; Lessing ve Brookner'ın otobiyografik öğeler içeren eserlerinde mekânın nasıl kullanıldığını, mekânların karakterler üzerindeki etkisini ve mekân değişiminin karakterlerde yarattığı kimlik bunalımını incelemektedir.Lessing ve Brookner'ın eserlerinde içinde yetiştikleri mekânlara ait öğeleri ne şekilde kullandıklarını gösterebilmek adına öncelikle otobiyografik öğeler ele alınmıştır. İlk eserde yazarın mekân olarak vahşi doğayı ve Güney Rodezya'yı kullandığı görülmüştür. Bundan dolayı, tarihsel dönemi ve eserde geçen mekânları anlamak açısından Rodezya'daki beyaz ve yerli toplumun sosyo-kültürel çatışması incelenmiştir. İkinci eser mekân değiştirme sonucu karakterlerin yaşadığı kimlik karmaşasını ele almaktadır. Her iki eser de kimlik ve aidiyet sorunu ile mekânın yakından ilişkili olduğunu kanıtlamaktadır. Her iki eser ile ilgili saptamalar öncelikle eserin kendisi, yazarın biyografisi, ve yazarların röportajları olmak üzere birincil kaynaklar temel alınarak yapılmıştır. Eserler detaylı okunarak mekân ve kimlik arasındaki bağlantı birinci ve ikinci bölümlerde ayrı ayrı tartışılmıştır. Üçüncü bölümde, her iki eser için kıyaslamalı bir inceleme yöntemi kullanılmıştır.Her iki yazarın da farklı mekânlar kullansalar da karakterlerin ruhsal dünyalarını mekân aracılığı ile yansıttığı sonucuna varılmıştır. Mekân, kişinin psikolojisine ve bulunduğu konuma göre bireyin zihninde farklı algılamalara sebep olur. Bu bağlamda; Lessing'in eserinde mekânın karakterleri yönlendirdiği, Brookner'ın eserinde ise hissedilen duygulara göre farklı mekân algılarının var olduğu görülmüştür. Bundan dolayı, insan ve mekân arasındaki ilişki ve bağlılığın romanda karakterden olay örgüsüne dek pek çok öğeyi etkilemekte olduğu ve olay örgüsünü yönlendirdiği sonucuna varılmıştır.Anahtar Sözcükler: Doris Lessing The Grass is Singing, Anita Brookner Latecomers, Mekân, Kimlik Bunalımı, Aidiyet, Mekân ve Kişilik

Abstract:
This thesis investigates how space is used in Lessing and Brookner?s autobiographical works, the effects of space on characters and the identity crisis originated from changing space.Autobiographical details are discussed in order to show how Lessing and Brookner use elements belonging to places in which they have grown up. In the first work, it is seen that the writer uses wild nature and Rhodesia as a space. For this reason, cultural conflict between the white society and the natives in Southern Rhodesia is analysed to understand historical period and the landscapes in the work. Second work mainly deals with characters? identity crisis originated from changing space. Both of the works proves that the problem of identity and sense of belonging is related to the space. Conclusions about both of the novels are drawn after consultation of primary sources such as the novels themselves, biographies and the interviews of writers. After reading the novels in detail, the relation of space and identity is argued in the first and second chapters seperately. In the third chapter, a comparative analysis method is used for both of the novels.It is concluded that although both of the writers use different spaces, psychological situations of characters are reflected via space. Space causes different perceptions in individuals? minds according to their psychologies and positions. In this sense; while space shapes the characters in Lessing?s works; different senses of space exist according to feelings of character?s in Brookner?s work. It is come to the end that the relation between the man and the space and their interdependency affect various elements from characters to the plot in the novel and it directs the plot.Key Words: Doris Lessing The Grass is Singing, Anita Brookner Latecomers, The Space, Identity Crisis, Sense of Belonging, The Space and the Personality