Bağımsız dış denetim ve Azerbaycan'da denetim sistemi
Independent external audit and Azerbaijan's audit system
Yazar: ELÇİN HALİLOV
Danışman: Y.DOÇ.DR. ORHAN ÇELİK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bağımsız Dış Denetim ve Azerbaycan'da Denetim SistemiElçin HalilovHer toplumda ve örgütte alınacak kararlar doğrudan doğruya karar işlemisırasında elde bulunan geçerli bilgilere dayandırılır. Karar alıcılar kendilerinesunulan bilgileri doğrudan kaynağına inerek inceleme olanağına sahip değildir. Kararalıcılar başkaları tarafından hazırlanmış bilgileri veri kabul ederek bunlarındoğruluğuna güvenmek zorundadır. Başkaları tarafından hazırlanan bilgilerin isekasıtlı olarak veya olmayarak her zaman hata ve yanlışları kapsama olasılığıyüksektir. Bu yüzden başkaları tarafından hazırlanan bilgilerin güvenilirliğini vedoğruluğunu sağlamak amacıyla denetim faaliyetleri yürütülmektedir. Denetimfonksiyonunun çeşitli sınıflandırmaları ve türleri mevcuttur. Amacı yönünden,denetimin statüsüne göre, denetçinin niteliğine göre yapılan sınıflandırmalar bunlarabirer örnektir. Tezin konusunu oluşturan bağımsız dış denetim denetimin amacıyönünden yapılan sınıflandırmaya girmektedir.Tez iki bölümden oluşmaktadır.Birinci bölümde genel olarak denetim kavramı, genel kabul görmüşdenetim standartları, denetim türlerine kısaca değinildikten sonra asıl konu olanbağımsız dış denetim konusu işlenmiştir. Bu bölümde bağımsız denetimin özellikleri,sorumlulukları, amaçları, yararları ve sınırları anlatılmaya çalışılmıştır. Daha sonradenetim süreci ve bağımsız dış denetim süreci gösterilmiştir. Sonraki sayfalardabağımsız denetimin tarihsel süreç içerisinde gelmiş olduğu nokta, değişik ülkelerdeki1bağımsız denetimin oluşması ve son olarak ta, Avrupa Birliği 8. Yönergesinindenetim alanındaki önemi vurgulanmaya çalışılmıştır.İkinci bölümde Azerbaycan Cumhuriyeti'ndeki genel olarak denetimsistemi, SSCB zamanı ve sonrası dönemde ülkede mevcut olan ekonomik durum vebunun sonucunda oluşturulan denetim sistemi ve denetimin tarihsel süreç içerisindegeçirmiş olduğu evreler gösterilmiştir. Bunun sonrasında Azerbaycan'daki denetimsisteminin nasıl çalıştığı, hangi organlardan oluştuğu, çeşitli kurumlarınorganizasyon yapıları ve genel olarak denetim sisteminin sınırlarının hangi yasalarlaçizildiği belirtilmiştir.Gelişmekte olan ülke ekonomisine sahip olması ve özellikle finanssektörünün çok yetersiz olması nedeniyle denetim sisteminin pek parlak olmadığıAzerbaycan'da denetim sisteminin gelişmesi için yapılması amaçlanan hedefler vehazırlanan öneriler sonraki bölümlerde yer almaktadır.2

Abstract:
Independent External Audit and Azerbaijan?s Audit SystemElçin HalilovIn each society and organization decisions should be made based on validinformation available during the period of decision-making process. Decision-makers do not have opportunity to conduct detailed analysis, including their sources,on information submitted to them. Decision-makers have to consider the informationdeveloped by others as reliable valid data. Information developed by others alwayshas high risk of containing intentionally or unintentionally created errors andmistakes. Therefore, audit activities are carried out in order to ensure reliability andaccuracy of information prepared by others. There are many classifications andtypes of audit function. Classifications based on objectives, audit status, auditorcharacteristics can be good examples. Independent External Audit, which is thetopic of this paper, is included in ?objective-based classification?.Paper consists of two sections.First section provides brief information on audit concept, recognized auditstandards and in more detail independent external audit, main topic of this paper. Inthis section, information on properties, responsibilities, objectives, benefits andboundaries of independent audit are presented. Also, audit process and independentexternal audit process are presented. In subsequent pages, the progress historicallyachieved by independent audit, establishment of independent audit in differentcountries and finally the importance of EU Directive no. 8 in audit is presented.1Second section provides information on general condition of audit system in theRepublic of Azerbaijan, economic situation in the country during Soviet and post-Soviet period, the resultant audit system and the historical development phases ofaudit. Also, this section shows how audit system operates in Azerbaijan, bodiesincluded in this system, organization structures of various bodies and laws, which aresetting boundaries of the audit system.Developed objectives and recommendations aiming to improve audit sector inAzerbaijan, a country with developing economy and especially lacking financialsystem, are given in the following sections.2