Bellek, sahneleme ve hakikat: Sanatın yeniden maddeleştirilmesi olarak performatif eylem
Memory, enactment and truth: Performative act as rematerialization of art
Yazar: ŞAFAK TUBA ÇATALBAŞ MİHARBİ
Danışman: PROF. DR. RIFAT ŞAHİNER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2023
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts

Özet:
"Bellek, Sahneleme ve Hakikat: Sanatın Yeniden Maddeleştirilmesi Olarak Performatif Eylem" adlı bu tez çerçevesinde selfie çekme eylemi sanat pratiğinin bir otoportresi olarak yeniden kavramsallaştırılırken, tez metninin bölümlerinin düzenlenmesi sürecinde Vsevolod Meyerhold'un oyuncu eğitimine fiziksel ve incelikli bir yaklaşım olan biyomekanik yönteminden esinlenilmiştir. Yöntemin uygulama alanı, yazma eylemi gibi zihinsel faaliyetleri de kapsayacak şekilde genişletilerek, otkaz, posil ve stoika ilkeleri metni filizlendiren düşünce sürecini yapılandırmak için temel öğeler olarak yeniden işlevselleştirilmiştir. 
Radikal yaklaşımlarıyla sanatın sürece dayalı bir pratik olarak kavranmasına önemli katkıları olan sanatçıların—Tino Sehgal, Andrea Fraser, Yves Klein, Lygia Clark ve Douglas Davis'in—çalışmaları üzerinden tartışılan performans ve dokümantasyonu, ancak ikiliklerin ötesinde kavranabilen dinamik bir çerçeve olarak sunularak, bu anlayışın canlı sanat alanındaki potansiyellerine işaret edilmektedir. Sanat tarihsel referanslarla birlikte bu tezi ortaya çıkaran sanatsal araştırma bağlamında sunulan tüm eserler, ikilik olarak tanımlanan ayrımların, söylemsel olanın bedenselleştirilme olanaklarını genişletmek amacıyla yoğunlaştırılmış bir dikkatle incelendiği performatif eylemler olarak ele alınmaktadır.
Özne ile öznenin bağlamı arasındaki ilişkileri çok boyutlu olarak düşünmenin gerekliliğine işaret eden bu tezde, sanatın yeniden maddeleştirilmesi olarak performatif eyleme vurgu yapılırken, canlılık ve ölüm, doğal ve toplumsal, zihin ve beden, spiritüellik ve medya ekseninde performans ve dokümantasyonu ele alınmış ve bu ikililerin dahil olduğu çerçeveler dinamik olarak tanımlanmıştır. Belleğin performatifliğini açığa çıkaran bir mecra olarak re-make pratiklerinin kullanıldığı süreç boyunca sanat pratiğiyle ilişki Rosi Braidotti'nin önerdiği göçebe anımsama bakışıyla kurulurken, bedenleşmiş özneye dair içe gömülü bir bakış açısı olarak radikal içkinlik kavramıyla birlikte, Stacy Alaimo'nun ekolojik bedenin bir uzantısı olarak önerdiği beden-ötesilik kavramı performatif eylemlerle araştırılmıştır.

Abstract:
Within the framework of this thesis titled "Memory, Enactment and Truth: Performative Act as Rematerialization of Art", the performative act of taking selfies is reconceptualized as a self-portrait of art practice. The layout of the thesis as well as the writing process was inspired by Meyerhold's biomechanical method, a physical and subtle approach to actor training. The scope of application of this method was expanded to include mental activities, so that the principles of otkaz, posil and stoika can be used as basic elements that structure the thought process that germinates the text.
Radical approaches of artists examined in this thesis—such as Tino Sehgal, Andrea Fraser, Yves Klein, Lygia Clark and Douglas Davis who contributed to art's gaining acceptance as a process-based practice—are taken as a basis of discussion for presenting performance and its documentation as a dynamic framework to be conceived beyond binary oppositions. This dynamism reveals further potentials of live art. All the works presented in the context of the artistic research that led to this thesis, together with art historical references, are treated as performative acts in which conventionally conflicting distinctions are examined with an intensified attention in order to expand the possibilities of the embodiment of the discursive.
By pointing out to the significance of the multifaceted relationship between the subject and its context, this thesis lays emphasis on performative act as rematerialization of art. Performance and its documentation are discussed along the axes of life vs. death, nature vs. culture, mind vs. body, spirituality vs. media, and the definitions of the frameworks that contain these binaries are dynamical. During this process where re-make practices are utilized to reveal the performativity of memory, the relationship to art is established by remembering in the nomadic mode as suggested by Rosi Braidotti. Together with the concept of radical immanence as a point of view embedded within the embodied subject, the concept of trans-corporeality as suggested by Stacy Alaimo as an extension of ecological body is researched through performative acts.