Yükseköğretimde öğretimsel liderlik: Bölüm başkanlarına yönelik nitel bir çalışma
Instructional leadership in higher education: A qualitative study on the heads of departments
Yazar: AYŞENUR KARAASLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. UĞUR AKIN
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Denetimi ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bölüm başkanı = Department head ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Liderlik = Leadership ; Yükseköğretim = Higher education ; Öğretimsel liderlik = Instructional leadership ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu araştırmanın amacı, üniversitelerde görev yapan bölüm başkanlarının görüşlerine dayalı olarak yükseköğretim kurumlarındaki öğretimsel liderlik uygulamalarını incelemektir. Araştırmada yükseköğretimde öğretimsel liderlikle ilgili detaylı bilgilere ulaşmak amacıyla nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Katılımcılarla yüz yüze görüşme metodu kullanılarak veriler toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi'ndeki 26 bölüm başkanından oluşmaktadır. Katılımcılar 6 ayrı fakülteden seçilmiştir ve her fakülteden seçilen katılımcı sayılarının birbirine yakın olmasına dikkat edilmiştir. Katılımcıların öğretimsel liderlikle ilgili görüşlerini almak amacıyla; yöneticilik görevleri, öğretim elemanlarının mesleki gelişimleri için yapılan çalışmalar, öğretim programının etkili uygulanması için yapılan çalışmalar, öğrenci başarısını arttırmak için yapılan çalışmalar, öğrencilerin çok yönlü gelişmeleri için yapılan çalışmalar,  iyi bir öğretim liderinin nasıl olması gerektiği hakkında sorular sorulmuştur. Araştırmaya göre bölüm başkanlarının görevleri yönetim işleri, eğitim-öğretim işleri ve akademik işlerdir. Bölüm başkanları en fazla yönetim işlerine zaman ayırmaktadır. Eğitim-öğretime ise orta düzeyde (%30 - %70)  zaman ayırdıkları saptanmıştır. Bölüm başkanları öğretim elemanlarının mesleki gelişimi için sosyal ve psikolojik destek çalışmalarına daha fazla önem vermektedir. Öğretim programının etkili biçimde uygulanabilmesi için rehberlik ve denetim etkinliklerinin önemli olduğu vurgulanmaktadır. Öğrenci başarısının artırılması için ders esnasında yapılandırmacı yaklaşımın benimsenmesi gibi eğitim-öğretimin etkililiğini arttırmaya yönelik etkinliklere önem verildiği tespit edilmiştir. Öğrencilerin çok yönlü gelişmelerini sağlamak için genellikle sosyal, kültürel ve sportif gelişim etkinliklerinin yapıldığı belirtilmiştir. Buna ilaveten bölüm başkanlarının iyi bir öğretimsel lider olabilmesi için alanında başarılı olması, kendini sürekli yenilemesi ve etkili iletişim becerisine sahip olması gibi olumlu liderlik özelliklerini sergilemeleri gerektiği tespit edilmiştir. Bölüm başkanlarının yöneticilik görevlerinin yanında öğretici, araştırmacı, denetçi ve rehber gibi birçok görevi olduğundan dolayı, araştırma sonucunda bir öneri olarak, bölüm başkanlarının diğer işlerini de rahat yapabilecekleri bir ortam hazırlanması gerektiği söylenebilir. 
Anahtar kelimeler: Eğitim yönetimi, liderlik, öğretimsel liderlik, yükseköğretimde öğretimsel liderlik

Abstract:
This study aims to determine the instructional leadership practices in higher education by evaluating the behaviours and the studies of the managers working in higher education. In this study, the qualitative research method was used in order to get detailed info about instructional leadership in higher education. Data were gathered from the participants by using face-to-face interview method.  The work group of this research consists of 26 heads of departments in Tokat Gaziosmanpaşa University. The participants were selected from 6 different faculties and it was given importance that the numbers of the participants are almost the same from each faculty. Questions about the administrative duties; as well as the questions about the studies for the professional development, the studies for the effective implementation of the curriculum, the studies for the student achievements, the studies for multiple development of students and the question about how to be a good instructional leader were asked to the participants in order to reveal their instructional leadership practices. According to the research, the duties of the heads of departments are administrative affairs, education and academic affairs. The heads of departments have spent most of their time in administration. It has been determined that they devote a moderate amount of time (30% - 70%) to the education. For the professional development of the instructors, the heads of departments give more importance to social and psychological support studies. It is emphasized that guidance and supervision activities are important for the effective implementation of the departmental curriculum. In order to increase student success, it has been determined that they give importance to the activities for increasing the effectiveness of education such as the constructivist approach during the course. In order to provide students sophisticated development, it is stated that social, cultural and sports development activities are usually carried out. In addition, it has been determined that heads of departments should have positive leadership skills such as being successful in their field, renewing themselves constantly and having effective communication skills in order to be a good instructional leader. Since the heads of departments have many tasks such as instructors, researchers, supervisors and guides as well as managerial tasks, there should be an environment in which the heads of departments can easily do other tasks. 
Key words: Educational administration, leadership, instructional leadership, instructional leadership in higher education