Mimarlık ve sinema ortak alanında zamansallık ve gelecek mekanları
Spaces of future and temporality in the common field of architecture and cinema
Yazar: ŞAFAK ŞİLAN ÜLKER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. F.EMEL ARDAMAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Mimarlık alanı dışındaki disiplinlerle, zamansallığa dair ortak bir dil oluşturabilmek maksadıyla yola çıkılan bu çalışmada, düşünme süreci ve bedensel deneyimlerimizle ona aktardığımız yapma edimlerini birbirine bağlayan mekân kavramının ve zamansallığın irdelenmesi amaçlanmıştır. İçerdikleri ortaklıklar ve benzerliklerden dolayı inceleme alanı olarak sinema sanatı seçilmiştir.20. yüzyılla birlikte üretim biçimlerinin değişimi tüketim kavramında da anlamsal bir dönüşüme neden olmuştur. Tüketim kavramındaki değişimlerle ilerleyen 21.yüzyıl gösteri toplumundaki metropol yaşamı, ulaşım ve iletişim sistemlerindeki değişime paralel yeni bir zaman mekân ilişkisi ortaya koymuştur. Yaşadığımız dönemi aynı anda farklı olasılıkların bir aradalığı olarak değerlendirirsek, bu hız çağı içerisinde, mekân ve zaman birbirinin formunu bozmuştur. Değişen bu ilişki içinde birbirine dönüşen deneyimler ortaya çıkmıştır. Ortaya çıkan muğlâk mekânsallık deneyimleri mekânın farklı katmanlarında yer-olmayanı, üst üste binen heterotopik mekânları oluşturmuştur.Bu bağlamda, çalışmada zamansallık kavramının tarihsel döngüsünden kesitler eşliğinde mekanın zamanla bağlantılı ilişkisi açıklanmaya çalışılarak, zamanın nasıl anlam değiştirdiği incelenmiştir. Bunu takiben; dünün, bugünün ve olası geleceğin mekânları, ütopya, distopya ve heterotopya kavramlarının tarihsel tanımlarından yararlanılarak açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise, genel olarak sinema sanatında mekân üretimine yol açan kavramlar incelenerek, bu kavramların ve zamansallığın sinemadaki temsili, mekan okumaları üzerinden değerlendirilmiştir.

Abstract:
In this work which intends to create a common language with regards to temporality in various disciplines apart from architecture, I aim to analyze the concept of space and temporality that combine the acts of thinking and sensual experiences. As a consequence of the common background and the similarities, the art of cinema is specified as the space of investigation.From the beginning of the 20th century, developments in the manufacturing tools led a transformation in concept of consumption. The life in metropolis which proceeds with the changes in the concept of consumption, presented a new time and space relation parallel to the developments in the areas of transportation and communication systems. If we interpret the era that we currently live in, as the combination of different possibilities occurring at the same time, we will see that time and space have been deforming each other in this age of speed. Hence, the obscure spatial experiences that come out in this age has created the non-spaces in the various layers of space and the heterotypic spaces clashing with each other.In this work, the concept of space in relation to time will be described within sections from different moments in history and secondly, how the meaning of time changes will be examined. Following this, the space of yesterday, today and possible future will be described within concepts of utopia, distopia and heterotopia in history and finally the concept of heterotopia, which replaced all the other conceptions, will be scrutinized. In the last chapter of the work, the concepts that lead to the creation of space in the art of cinema will be analyzed and the representation of these concepts together with temporality will be evaluated over the discourse on space.