Çevrimiçi öğrenme ortamlarında mizah kullanımının derse bağlılığa etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of humor usage on engagement in online learning environments
Yazar: FATİH ERDOĞDU
Danışman: DOÇ. DR. ÜNAL ÇAKIROĞLU
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bağlılık = Commitment ; Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Ders başarısı = Course success ; Elektronik öğrenme = Electronic learning ; Mizah = Humour ; Okul bağlılığı = School attachment ; Çevrimiçi öğrenme = Online learning ; Öğrenci bağlılığı = Student engagement ; Öğrenme ortamı = Learning environment ; İnternet = Internet

Özet:
Bu araştırmanın amacı çevrimiçi öğrenme ortamlarında mizah kullanımının davranışsal, duygusal ve bilişsel bağlılık üzerindeki etkisini ortaya koymaktır. Bu kapsamda çevrimiçi öğrenme bileşenlerinden ders içerikleri, tartışmalar, ödevler ve kısa sınavlara belirli amaçlar doğrultusunda mizah unsurları eklenmiş ve eşzamansız çevrimiçi öğrenme ortamlarında öğrencilere sunulmuştur.
Karma yöntem araştırması şeklinde yürütülen bu araştırma programlama dersine yönelik 14 hafta boyunca tamamen çevrimiçi olarak yürütülmek şartıyla 74 üniversite öğrencisine uygulanmıştır. Deney ve kontrol grubu olarak ikiye ayrılan katılımcılardan her iki gruptan da 10'ar öğrenci ile mülakatlar yapılmıştır. Pilot çalışma sürecinde ders içerikleri bileşenine yönelik mizahlaştırma süreci tamamlanmış ve değerlendirme formu ile mizah unsurlarının orta düzeyde mizahi oldukları ve dikkat çekme, hatırlama, geribildirim ve mizah molaları noktasında işlevsellik durumların yüksek olduğu belirlenmiş ve asıl uygulamaya geçilmiştir. Asıl uygulamada ise derse bağlılık göstergeleri Moodle Öğrenme Yönetim Sistemi aracılığıyla log kayıtları şeklinde elde edilmiştir. 
Araştırma sonucunda mizah unsurlarının dikkat çekme, hatırlama, geribildirim ve mizah molası amacıyla içeriklere entegre edilebileceği ve bu durumun derse bağlılığa olumlu etkilerinin olduğu sonucuna varılmıştır. Çeşitli mizah unsurlarının davranışsal bağlılığa ilişkin ders içerikleri, tartışmalar ve ödevler açısından deney grubu lehine anlamlı farklılık oluşturduğu ve davranışsal bağlılığı geliştirdiği görülmüştür. Fakat kısa sınav bileşenine ilişkin davranışsal bağlılığa katkı sunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca duygusal bağlılık açısından ise tüm bileşenlerde mizah kullanımının anlamlı farklılık ortaya koyduğu ve duygusal bağlılığı geliştirdiği görülmüştür. Bilişsel bağlılık noktasında mizah kullanımının ders içeriklerinde, tartışmalarda ve ödevlerde olumlu etkisi görülmüştür ve kısa sınavlarda ise ders içeriklerine entegre edilen mizah unsurlarının olumlu etkisi vardır.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the effect of humor usage on behavioral, emotional, and cognitive engagement in online learning environments. For this purpose, humorous elements were integrated into the online learning components of course materials, discussions, assignments, and quizzes based on the specific aims and they were offered to the students in asynchronous online learning environments. 
This mixed-method study was conducted in 14 weeks with the participation of 74 university students in a fully online programming course. The participants were divided into two as experimental and control groups. The interviews were conducted with 10 students from each group. The humor process for course materials were completed within the pilot study. It was identified through the evaluation form that the integrated elements were humorous at a moderate level and they are highly functional in terms of attention getting, recalling, feedback, and humor breaks. Based on these findings, the actual study was conducted. In the actual study, engagement indicators were obtained as log data via Moodle learning management system. 
The findings of the study indicated that humor elements might be integrated into the materials for attention getting, recalling, feedback, and humor breaks and it was concluded that this would positively influence engagement. It was observed that diverse humor elements created a significant difference in favor of experimental group and improved behavioral engagement for course materials, discussions, and assignments. However, it was concluded that the humor elements did not contributed to the behavioral engagement for quizzes. It was additionally observed for emotional engagement that usage of humor in all elements created significant difference and improved emotinoal engagement. As for cognitive engagement, the positive influence of humor usage in course materials, discussions, and assignments was observed and the positive influence of humor elements integrated to course components was similarly observed in quizzes.