Pemfigus ve büllöz pemfigoid hastalarında trikogram bulguları
Trichogram findings in pemphigus and bullous pemphigoid 
patients
Yazar: İLTERİŞ OĞUZ TOPAL
Danışman: DOÇ. DR. ADEM KÖŞLÜ
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Kıl = Hair ; Pemfigus = Pemphigus ; Teşhis testleri = Diagnostic tests

Özet:
Çalışma grubumuza (klinik, histopatoloji ve immunfloresan bulgularıyla)
pemfigus ve büllöz pemfigoid tanısı almış ve tedavisi başlanmamış toplam 34 hasta
(23 pemfigus, 11 pemfigoid) alındı. Her hastada AGA ( androgenetik alopesi ) eşlik
edebileceği için saçlı deri tutulumu yok ise sadece oksipital bölgeden, saçlı deri
tutulumu var ise oksipital bölgeye ek olarak tutulan alandan trikogram tekniği ile
örnekler alındı. Pemfigus grubunda saçlı deride lezyonu olan 13 hasta (%56,5)
mevcuttu. Bu hastaların lezyonlu bölgelerinden alınan trikogramlar değerlendirildiğinde
10 hastada (%76,9) normal trikogram, 2 hastada (%15,4) telojen trikogram, 1 hastada
(%7,7) distrofik trikogram olduğu görüldü. Bu hastaların oksipital bölge
trikogramlarında 7 hastada (%53,8) normal trikogram, 5 hastada (%38,5) telojen
trikogram (üçünde %20 yi aşan distrofik kıl artışı), 1 hastada (%7,7) distrofik trikogram
vardı. 11 büllöz pemfigoid hastasında (altı kadın, beş erkek, yaş ort: 72) saçlı deri
tutulumu yoktu. Bu hastaların altısında (%54,5) telojen trikogram (beşinde %20'yi aşan
distrofik kıl artışı), dördünde (%36,4) distrofik trikogram, birinde (%9) normal
trikogram bulguları vardı.
Sonuç olarak pemfiguslu hastaların tutulan bölgelerinde genellikle normal
trikogram bulguları olduğu, bazı hastalarda (%46) ise hem %90 ların üzerinde normal
anajen kıllara rastlandığı, hem de kılların loose anajen sendromuna benzer şekilde
kolayca geldiği, tutulmayan bölgelerde hastaların yaklaşık yarısında telojen trikogram
bulguları olduğu, büllöz pemfigoidde saçlı deri tutulumunun oldukça nadir olduğu,
hastaların yaklaşık yarısında telojen trikogram örneği görüldüğü saptandı. Sadece saçlı
deri tutulumu olan pemfigus hastalarında trikogram kılların kolay gelmesi ve yüksek
oranda anajen kıllar içermesi nedeniyle tanı koydurucu olabilir. Saçlı deri tutulumu
yoksa trikogram, doktoru yönlendirecek ve tanı koymasını sağlayacak bulgular içermez.

Abstract:
A total of 34 patients who were diagnosed with pemphigus and bullous pemphigoid (23 pemphigus, 11 pemphigoid) and who haven't been given any treatment yet, were enrolled in our study (with their clinical, histopathological and immunofluorescence findings). Because androgenetic alopecia (AGA) may accompany in each patient, plucked hair samples were taken from only the occipital area in case of no scalp involvement, and in addition to the occipital area, from the involved area in patients with scalp involvement with the trichogram technique. 

Scalp involvement was observed in 13 patients with pemphigus (56.52%). The trichograms which were plucked from the involved areas revealed normal trichogram in ten patients (76.9%), telogen trichograms in two patients (15.4%), and dystrophic trichogram in one patient (7.7%). The occipital area trichograms of these patients revealed normal trichogram in seven patients (53.8%), telogen trichograms five patients (38.5%), and dystrophic trichogram in one patient (7.7%). None of the 11 bullous pemphiod patients (6 female, 5 male, mean age:72) had scalp lesions. Six of these patients (54.5%) had telogen trichograms (54.4%) (5 of these patients had dsytrophic hair growth that exceeded 20%), 4 had dystrophic trichograms  (36.4%), and 1 had normal trichogram (9%).

In conclusion, generally normal trichogram findings were detected in the involved areas of pemhigus patients; in some patients (46%), both anagen hair more than 90% was found and the hairs come out easily similar to loose anagen syndrome; in approximately half of the patients telogen trichogram findings were found in the uninvolved areas; scalp involvement was very rare in bullous pemphigoid; and telogen trichogram samples were detected in approximately half of the patients. Trichogram  may be diagnostic  in pemphigus patients who have only scalp involvement, due to the hairs come out easily and high percentage of anagen hairs. If there is no scalp involvement, trichogram doesn't include findings that would provide  diagnosis and a guidance to the physician.