Primer kalça osteoartritli hastaların kalça ve omurga mineral dansitelerinin değerlendirilmesi
The Evaluation of lumbar spine and femoral bone mineral density in patient with primary hip osteoarthritis
Yazar: SERPİL SAVAŞ
Danışman: PROF.DR. PEYMAN YALÇIN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 1996
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Kalça = Hip ; Kemik dansitesi = Bone density ; Osteoartrit-kalça = Osteoarthritis-hip ; Osteoporoz = Osteoporosis

Özet:
7. ÖZET Bu çalışma primer kalça osteoartriti ile kalça kemik mineral dansitesi değerleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve kalça osteoartritli hastaların kalça osteoartriti olmayan kişilere göre daha fazla kemik mineral dansitesine sahip olup olmadıklarını araştırmak amacı ile yapıldı. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı polikliniğine kalça ağrısı ile başvuran hastalar ile Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi Anabilim Dalı kliniğinde total kalça protezi operasyonu amacıyla yatan toplam 3 1 postmenapozal kadın hasta çalışmaya alındı. Kalça ağnsı ile başvuran hastalara kalça osteoartriti tanısı Amerikan Romatizma Birliği (ACR) kriterlerine göre konuldu. Kalça osteoartriti dışındaki çeşitli nedenlerle polikliniğimize başvuran 30 postmenapozal kadın hasta kontrol grubu olarak çalışmaya alındı. Öyküde sekonder kalça osteoartritine neden olabilecek anamnez verenler örneğin, travma tanımlayanlar, inflamatuvar eklem hastalığı olanlar, avasküler nekroz ve doğumsal deformiteleri olanlar, endokrinolojik hastalığı olanlar, kemik metabolizmasını etkileyen hastalığı olan veya bu tip ilaç kullananlar, hormon replasman tedavisi görmüş olanlar çalışma dışı bırakıldılar. Doğal menapoz yaşı bilinemeyeceğinden histerektomili hastalar da çalışmaya alınmadılar. Hasta ve kontrollerin yaş ve cinsleri kaydedilip, boylan ayakkabısız olarak ayakta dururken, kiloları ise hafif giyisilerle aynı baskül tarafından ölçüldü. Obezitenin bir ölçütü olarak her hasta için vücut kitle indeksi (VKI) kg/m2 cinsinden hesaplandı. Menarş ve menapoz yaşlan, çocuk sayılan sorgulandı. Gruplann günlük fiziksel aktiviteleri derecelendirildi. 50Hasta ve kontrol grubun pelvik grafileri tüp mesafesi 100 cm. iken aynı cihaz ve teknisyen tarafından standart bir teknikle çekildi. Osteoartritli grupta hasta kalça, kontrol grupta sağ veya sol kalça ile her iki grupta omurganın anteroposterior ve lateral kemik mineral dansitesi ölçümleri Norland Dual Foton X-ray Absorpsiyometri (DEXA) cihazı ile aynı hemşire tarafından çekildi. Kalça osteoartritini radyolojik olarak değerlendirirken osteofitlerin ve eklem aralığındaki daralmanın derecesinin tayininde standart bir osteoartrit atlasından yararlanıldı. Çalışmamızda antropometrik özellikler açısından kalça osteoartriti olan hastalarla kontrol grubu arasında farklılık saptanmadı. Kalça osteoartritli hastaların kalça ve omurga kemik mineral dansitesi değerleri kalça osteoartriti olmayan kontrollerle karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı. Bununla birlikte değerler tek tek incelendiğinde kalça osteoartritli hastaların omurga ve kalça bölgelerinde kemik mineral dansitesi değerlerinin kontrollere göre daha yüksek olduğu gözlendi. Kalça osteoartriti olan hastaların ve kontrol grubun L3 vertebralannın ön-arka kemik mineral yoğunluğu değeri, lateral kemik mineral yoğunluğu değerinden yüksek olarak bulundu. Kalça osteoartritinin radyolojik derecesi ile femur boynu kemik mineral yoğunluğu değerleri arasında Grade 1, 2 ve 3' te pozitif ilişki saptandı. Grade 4' te bu ilişki gözlenmedi. Kalça osteoartriti derecesi arttıkça, omurga kemik mineral dansitesi değerleri anmıyordu. Sonuç olarak bulgularımız osteoartritli hastaların normal kişilere göre daha fazla kemik mineral dansitesine sahip olduğu, dolayısıyla osteoartritin osteoporoza karşı koruyucu olduğu görüşünü kısmen de olsa desteklemektedir. 51

Abstract: