Okul öncesi eğitime devam eden 4 yaş çocukların akran ilişkilerindeki davranışları ile ebeveyn tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between 4 years old preschoolers' behavior in peer relationship and parental attitudes
Yazar: ESRA GAMZE UĞUR EKŞİ
Danışman: PROF. DR. REMZİYE CEYLAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran = Peer ; Akran ilişkileri = Peer relationships ; Ana-baba = Parents ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children

Özet:
Çocuklar doğdukları andan itibaren içerisinde bulundukları aile çevresinin çocuğun gelişiminde önemli bir etkisi bulunmaktadır. Ebeveynler farklı tutumları ile çocukların hayatlarında yer edinirler. Ebeveynler tarafından sergilenen her bir tutum, çocuğun hayatında farklı izler bırakır. Bu izler çocuğun davranışlarını, mizacını, benliğini, yeteneklerini ve gelişimsel olarak pek çok yönünü etkiler. Mevcut çalışmada okul öncesi eğitime devam eden 4 yaş çocuklarının akran ilişkilerindeki davranışları ile ebeveyn tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu İstanbul'da okul öncesi eğitime devam eden 4 yaşında 380 çocuk ve bu çocukların ebeveynleri oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Katılımcı Bilgi Formu, Ladd ve Profilet Çocuk Davranış Ölçeği ve Ebeveyn Tutum Ölçeği(ETÖ) kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda çocuklarda gözlemlenen en baskın davranışın %83 oranı ile Prososyal Davranış, ebeveyn tutumlarında gözlemlenen en baskın tutumun %91 oranı ile Otoriter Tutum olduğu söylenebilir. Akran ilişkilerindeki davranışlar ile ebeveyn tutumları arasındaki ilişki incelendiğinde; prososyal davranış ile otoriter tutum arasında anlamlı ve pozitif yönlü, kaygılı korkulu davranış ile otoriter tutum arasında anlamlı ve negatif yönlü, hiperaktivitelik ile otoriter tutum arasında anlamlı ve negatif yönlü, saldırganlık ile otoriter tutum arasında anlamlı ve negatif yönlü ilişki olduğu belirlenmiştir. Çocuğun cinsiyetinin akran ilişkilerinde asosyallik ve kaygılı korkulu davranış dışındaki tüm alt boyutları anlamlı düzeyde etkilediği, ebeveyn tutumlarının hiçbir alt boyunda ise anlamlı düzeyde etkilemediği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca kardeş sayısının akran ilişkilerini ve ebeveyn tutumlarını anlamlı düzeyde etkilemediği saptanmıştır. Anne baba öğrenim durumu değişkeninin de akran ilişkilerindeki davranışları etkilemediği sonucuna ulaşılırken, ebeveyn tutumlarında anne öğrenim durumunun otoriter tutum dışında diğer tutumları anlamlı düzeyde etkilediği, baba öğrenim durumunun ise demokratik ve aşırı izin verici tutum dışında diğer tutumları anlamlı düzeyde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The family environment that the child has been in since birth, the parents or the people responsible for the care of the child in that environment have an undeniable effect on the child's development. Each parent participates in their child's life adventure by adopting different attitudes. Each type of attitude adopted leaves different traces in the child's life. These traces affect the child's abilities, self, temperament, behaviors and many other aspects in the developmental process. The aim of this study was to examine the relationship between the behaviors of 4-year-old children in pre-school education and their parental attitudes. The study group of the research consists of 380 4-year-old children attending pre-school education in Istanbul and their parents. Relational survey method, one of the quantitative research models, was used in the study. Participant Information Form, Ladd and Profilet Child Behavior Scale and Parental Attitude Scale (ETS) were used as data collection tools in the study. The data obtained in the research were analyzed using the SPSS 25.0 program. As a result of the analyzes made, it can be said that the most dominant behavior observed in children is Prosocial Behavior with a rate of 83%, and the most dominant attitude observed in parental attitudes is Authoritarian Attitude with a rate of 91%. When the relationship between behaviors in peer relationships and parental attitudes is examined; It was determined that there was a significant and positive relationship between prosocial behavior and authoritarian attitude, a significant and negative relationship between anxious fearful behavior and authoritarian attitude, a significant and negative relationship between hyperactivity and authoritarian attitude, and a significant and negative relationship between aggression and authoritarian attitude. It was concluded that the gender of the child significantly affected all sub-dimensions except asociality and anxious-fearful behavior in peer relations, while parental attitudes did not significantly affect any sub-dimension. It was determined that the number of siblings did not significantly affect peer relations and parental attitudes. While it was concluded that the parent education status variable did not affect the behaviors in peer relations, it was concluded that the mother's education status significantly affected the attitudes other than the authoritarian attitude in parental attitudes, and the father's education status significantly affected the attitudes other than the democratic and overly permissive attitude.