İnflamatuvar bağırsak hastası bireylerde kronotipin ilgili biyokimyasal bulgular, beslenme ve gastrointestinal semptomlar üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi
The effect of chronotype on the related biochemical findings, nutrition and gastrointestinal symptoms in individuals with inflammatory bowel disease
Yazar: AYBİKE GİZEM KAYACAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALPER TOKAY
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Beslenme = Nutrition ; Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Kronotip = Chronotype ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışma inflamatuvar bağırsak hastalığı (İBH) olan bireylerde kronotipin ilgili biyokimyasal bulgular, beslenme ve gastrointestinal semptomlar üzerindeki etkisinin değerlendirilmesini incelemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Bu çalışma Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nin gastroenteroloji servisinde yatan İBH tanısı konmuş 39 katılımcı ile yapılmıştır. Çalışmada verilerin toplanmasında genel bilgi formu, besin tüketim sıklığı, Gastrointestinal Semptom Değerlendirme Ölçeği ve Sabahçıl-Akşamcıl Ölçeği (SAÖ) kullanılmıştır. Hastaların biyokimyasal bulguları hastane sisteminden elde edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin 28'i ülseratif kolit, 11'i Crohn hastalığı tanısı almıştır. Katılımcıların 23'ü erkek 16'sı kadın, yaş ortalamaları 36,69'dur. SAÖ toplam değeri ile yaş arasında pozitif korelasyon olduğu saptanmıştır (p<0,05). Kadın bireylerde kronotip ile günlük çoklu doymamış yağ asidi ve B6 vitamini alımı arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). Erkek bireylerde kronotip ile günlük tüketilen karbonhidrat yüzdesi, çoklu doymamış ve doymuş yağ asidi alımı arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). Kronotip ile serum glukoz, hematokrit, magnezyum ve demir seviyeleri arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05).
Sonuç: Çalışmamızda inflamatuvar bağırsak hastası bireylerde kronotipin ilgili biyokimyasal bulgular ve beslenme üzerinde etkisi olduğu görülmüştür. Çalışma sonuçlarının genelleştirebilmek için, çalışma daha büyük örneklemde ve kontrol grubu dâhil edilerek yapılmalıdır. İnflamatuvar bağırsak hastası bireylerde beslenme ve klinik durum değerlendirilirken kronotip de bir etken olarak göz önüne alınmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Beslenme; Biyokimyasal bulgular; Gastrointestinal semptomlar;
İnflamatuvar bağırsak hastalığı; Kronotip

Abstract:
Aim: This study was carried out to evaluate the effect of chronotype on biochemical findings, nutrition and gastrointestinal symptoms in patients with inflammatory bowel disease (IBH).
Material and Method: This study was carried out with 39 participants diagnosed with IBH in gastroenterology department of Ondokuz Mayıs University Health Application and Research Center of Samsun Ondokuz Mayis University. General information form, Food Frequency Questionnaire, Gastrointestinal Symptom Rating Scale and Morningness-Eveningness Questionnaire (MEQ) were used to collect the data in the study. The biochemical findings of the patients were obtained from the hospital system.
Results: Out of subjects who participated in the study, 22 were diagnosed with ulcerative colitis and 11 were diagnosed with Chron's disease. 23 of the participants were male and 16 were female. The mean age of the participants was 36.69. There was a positive correlation between MEQ total value and age (p<0.05). A significant relationship was found between chronotype and daily intake of polyunsaturated fatty acid and vitamin B6 in female subjects (p<0.05). A significant relationship was found between chronotype and daily intake of carbohydrates, polyunsaturated and saturated fatty acid intake in male subjects (p<0.05). significant relationship was found between chronotype and serum glucose, hematocrit, magnesium and iron levels (p<0.05).
Conlusion: In our study, it was seen that chronotype has an effect on biochemical findings and nutrition in individuals with inflammatory bowel disease. In order to generalize the results of the study, the study should be done in larger sample and by including a control group. While evaluating nutrition and clinical status in individuals with inflammatory bowel disease, chronotype should be considered as a factor.


Keywords: Nutrition; Biochemical Findings; Gastrointestinal Symptoms; Inflammatory
bowel disease; Chronotype