Sürdürülebilir mühendislik proje yönetimi için gerekli stratejik karar destek sistemi (PRO-SUR)
A strategic decision support system (PRO-SUR) for the development of sustainable project management
Yazar: ŞİLAN HUN
Danışman: PROF. DR. SERPİL EROL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Bu tez çalışmasında projelerin tüm yaşam döngüleri boyunca çok boyutlu sürdürülebilirliğinin  (ekonomik, sosyal ve çevresel) sağlanabilmesi için PRO-SUR karar destek sistemi geliştirilmiştir. Literatürde karar vericilerin proje sürdürülebilirliği konusunda referans alabilecekleri bir model yoktur. Bu tez çalışmasında geliştirilen PRO-SUR karar destek sistemi ile literatüre önemli bir katkı sağlamaktadır. PRO-SUR tüm operasyonel karar verme süreçlerinde  uygulanmak üzere geliştirilmiştir. Tezde PRO-SUR'de kullanılan hedef  programlama  tedarikçi seçimi, sipariş atama ve alternatif tasarımların seçimi için modellenmiştir. İki aşamadan oluşan PRO-SUR'un ilk aşamasında tüm paydaşların katılımı ile sürdürülebilirlik göstergeleri belirlenmiş, proje ve teknoloji yaşam döngüleri de göz önüne alınarak göstergeler önceliklendirilmiştir. İkinci aşamada ise, birinci aşamada seçilmiş sürdürülebilirlik göstergeleri tedarikçi seçimi, sipariş atama ve alternatif tasarım seçiminde kısıt olarak kullanılmıştır. Böylece sürdürülebilirlik operasyonel seviyede verilen kararlarda maliyet, kalite ve teslim zamanı gibi önemli bir performans kısıtı olarak kullanılmıştır. Sürdürülebilirlik değerlendirmelerindeki belirsizliği azaltmak için bulanık modeller kullanılmıştır. Birleşik Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci ve Hedef Programlama ile de model çözümü gerçekleştirilmiştir. Modelin uygulaması mühendislik tasarım aşamasında olan Stockholm metrosu araç tasarım ve üretim projesinin ısıtma, soğutma ve havalandırma sistemini tedarik edebilen alt yüklenicilerin seçimi ve sipariş atamasında gerçekleştirilmiştir. Uygulama sonucunda dört tedarikçi firma arasından iki tedarikçi sürdürülebilirlik göstergeleri ışığında 2014-2016 yılları arasında sipariş ataması için seçilmiştir.

Abstract:
In this thesis, PRO-SUR decision support system is developed to ensure the multi-dimensional sustainability (economic, social and environmental) of projects taking account the complete project life cycle phases. Literature review showed that there is no project sustainability reference model that can guide the decision makers. Therefore, PRO-SUR decision support system is a concrete contribution to the literature. PRO-SUR consists of two phases, at the first phase the sustainability indicators are prioritized and selected based on project and technology life cycle. At the second phase, the selected sustainability indicators are used as a constraint to select suppliers, allocate orders and select alternative designs. Therefore, sustainability is handled as a major performans constraint such as cost, quality and on time delivery. In order to reduce the fuzzy nature of sustainability assessments, fuzzy models are used and Integrated  Fuzzy Analytic Hierarchy Process and Goal Programming are used as the most convenient solution tool.  PRO-SUR is applied to Stockholm metro vehicle design and manufacturing project's heating, ventilating and air conditioning system supplier selection and order allocation problem. Two suppliers out of four are selected based on sustainability goals between 2014-2016.