Banka kredi hacmi ile iktisadi büyüme arasındaki ilişki: Türkiye örneği
The relation between bank credits and economic growth: Turkish example
Yazar: KORHAN TURGUT
Danışman: DOÇ. DR. PELİN ÖGE GÜNEY
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics
Dizin: Banka kredileri = Bank credits ; Büyüme = Growth ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Kamu bankaları = Public banks ; Kredi hacmi = Credit capacity ; Krediler = Credits ; Mevduat bankaları = Deposit banks ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Özel bankalar = Private banks

Özet:
Ekonomik büyüme tüm ülkelerde önemli olmakla birlikte; özellikle gelişmekte olan ülkelerde ön plana çıkan temel ekonomik amaçlardan birisidir. Genelde gelişmiş ülkelerin belirli bir büyüme hızını koruması amaçlanırken; gelişmekte olan ülkelerin bu oranın üzerinde bir büyüme sergilemesi arzu edilmektedir. Ekonomik büyümenin birçok unsuru olmakla birlikte; bu çalışmada ekonomik büyümenin kredi hacmi ile olan ilişkisi analiz edilmektedir. Genellikle banka kredilerinin ülkelerin ekonomik büyüme süreçlerinde önemli bir role sahip olduğu düşünülmektedir. Bu görüş literatürde arz öncülü hipotez olarak bilinmektedir. Buna göre bankacılık sistemi aracılığıyla tasarrufların fon ihtiyacı olan girişimcilere yönlendirilmesi, yatırım stokunda artışa neden olacaktır. Yine literatürde yer verilen ve talep takipli hipotez olarak bilinen görüşe göre ise ekonomik büyümenin banka kredi hacminde artışa neden olacağı ileri sürülmektedir.
Bu çalışmada, Türkiye için 2003(I)-2017(III) dönemi için üçer aylık veriler ile gecikmesi dağıtılmış otoregresif sınır testine dayalı eşbütünleşme metodu kullanılarak öncelikle mevduat bankaları toplam kredi hacmi ile ekonomik büyüme ilişkisi incelenmiştir. Ayrıca mevduat bankaları, kamu ve özel sermayeli bankalar olarak ayrılarak bu bankaların kredi hacimleri ile ekonomik büyüme ilişkisi de ele alınmıştır. Dolayısıyla çalışmanın temel amacı, banka kredi hacmi ve iktisadi büyüme arasındaki ilişki tespit edildikten sonra bu ilişkinin banka türleri açısından incelenmesi şeklindedir. Bu amaç doğrultusunda önce finansal sistem, bankacılık sektörü, bankacılığın gelişimi, kredi kavramı, banka kredilerinin makroekonomik etkileri, banka kredileri ve ekonomik büyüme ilişkisi ele alınmıştır. Ampirik çalışmanın sonucunda uzun dönemde mevduat bankaları toplam kredi hacmindeki artışın GSYH üzerinde negatif etkide bulunduğu, ancak kısa dönemde söz konusu etkinin pozitif olduğu görülmüştür. Bu sonuç kamu bankaları için benzer şekilde iken özel bankalarda uzun ve kısa dönem açısından aksi şekilde gerçekleşmiştir.

Abstract:
While economic growth is important in all countries; in particular, it is one of the main economic objectives of developing countries. In general, developed countries are expected to maintain a certain growth rate; on the other hand, it is desirable for developing countries to display growth above this rate. Although there are many elements of economic growth; in our study, the relationship between economic growth and bank credit volume is analyzed. Generally, it is argued that bank credits have an important role in the economic growth of countries. In the literature, this view is known as supply leading hypothesis. Accordingly, transferring savings to entrepreneurs through the banking system will result in an increase in investment stock. Another view, which is also known in the literature as the demand following hypothesis, suggest that economic growth will lead to an increase in bank loan volume.
In this study, in order to examine the relationship between total credit volume and economic growth for Turkey we use quarterly data from 2003:I to 2017:III and we applied the bound testing approach developed ARDL framework by Pesaran and Shin (1999) and Pesaran et al. (2001) to test the cointegration. Next, we estimated the level relations and short-run dynamics. In addition, deposit banks are divided into public and private banks and the relationship between credit volumes of these banks and economic growth is also analyzed. Therefore, the main purpose of the study is to examine this relationship in terms of bank types after the relationship between bank credit volume and economic growth is determined. For this purpose, firstly the financial system, banking sector, development of banking, bank credits, macroeconomic effects of bank credits are discussed and then the relationship between bank credits and economic growth is examined. According to our empirical study, it is observed that the increase in total credit volume of deposit banks in the long term had a negative effect on GDP, but this effect is positive in the short term. While this result is similar for public banks, we observed that these effects have opposite signs for private banks.