Tarihsel süreç içinde sağlık bahçeleri
Healiing gardens through history
Yazar: AYÇA SEREZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. Y. ÇAĞATAY SEÇKİN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Bahçe, sadece açık alan demek değildir. Doğanın bir parçası olan bahçe; insanların dinlenmek, eğlenmek, kendilerini iyi hissetmek, aktif veya pasif aktivitelerde bulunmak, inanma ihtiyacını gidermek ve inanç ritüellerini rahatça yerine getirmek için, seçtikleri güvenli alanlar olarak tanımlanabilir. Ayrıca tarih boyunca insanların doğayı sağlık bulma yönünde çeşitli amaçlarla kullandığı bilinmektedir. Bu bahsi geçen alanlara tarihte kesin tanımlama getirilmemiş olsa bile iyileştirme etkilerinden dolayı, bu bahçelere sağlık bahçesi denebilir. Bugünün modern dünyasında, sağlık bahçeleri sürekli gelişen ve popülerliği giderek artan, günlük hayatta sürekli karşılan bir kavram olarak ortaya çıkmaktadır. Sağlık bahçeleri sahip oldukları renkli dünya ve sembolik anlatımlarıyla birlikte duyuları uyarıp harekete geçirme gücüne sahiptirler. Yapılan bu araştırmada tarihsel süreç içerisinde sağlık bahçelerinin değişimi ve gelişimi incelenmiş, kültürel farklılıklara göre sağlık bahçesi olarak kullanılan geleneksel bahçe modelleri ortaya koyulmuştur. Sağlık bahçelerinden beklenilen faydaların elde edilebilmesi için bazı ilkelere göre tasarlanmaları gereklidir. Bu kapsam içerisinde bu çalışmada literatür araştırmasına dayalı olarak sağlık bahçesi tasarım ilkeleri çıkarılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen ilkeler ise kısaca şu şekilde özetlenebilir;* Zengin, çeşitli ve komplike bir duyusal uyarılma için bahçe elemanları dengeli bir şekilde tasarlanmalıdır.* İlgi çekici, düzenli ve dengeli bir bir mekânsal organizasyon yapılması için estetik tasarım ilkeleri kullanılmalıdır.* Bir açık alanın çevresinin de değerlenmesini sağlaması için o açık alanı tanımlayan bahçe elemanları, estetik ve sıralı bir şekildedüzenlenmelidir.* Çevrilmiş alanlar daima merak duygusu uyandırıp insanları cezbederler. Bu bağlamda bahçe elemanlarının dengeli ve düzenli kullanımı ile merak duygusu uyandırılmalıdır.* Sınırlandırılmış bahçelerde, duyular için manevi birer cennet yaratmak için estetik tasarım ilkeleri ve bahçe elemanları kullanılmalıdır.* İlgi çekici, zevkli ve rahatlatıcı duyusal bahçeler oluşturmak için duygusal ve sembolik özellikler içeren bahçe elemanlarının çeşitliliği sağlanmalıdır.* Estetik tasarım ilkeleri doğrultusunda bahçe elemanlarının ışık, renk, doku ve formları arasında uyumlu bir ilişki sağlanmalıdır.

Abstract:
A garden is not just an open space. It is possible to define gardens that are the part of the nature as the secure areas that people choose for recreation, entertainment, to feel good about themselves, active or passive activities, to eliminate the need for belief and faith to fulfill the rituals in comfort. In addition, it is known that throughout his history human being has used the nature for different aims to keep his fitness. This is not the exact definition of areas which on the date mentioned due to the effects of healing, can be called healing gardens. Healing gardens which is met as a concept in daily life, always evervolves and is gaining popularity in today?s moderns world. Healing gardens with their colorful telling the world and the symbolic power of the senseshave a stimulating action. In this study, development and change of healing gardens were explained in the historical process, traditional garden models according to cultural differences which were used as a healing garden has been explained. Healing gardens should design to according to certain design principles in order to achieve the expected benefits. In addition to the aim, healing garden design principles based on literature research were explained. This study has to come to the conclusion that the following design principles can be summarized;* A pleasurable stimulation of the senses through a balanced design of garden elements that produce interest through a rich, diverse, complexity.* A spatial organization that provides interest, order and balance through the use of aesthetic design principles.* An open area, that is defined through the aesthetic and ordered arrangement of garden elements, that allows an evaluation of the environment.* An element of enclosure that produces interest, through the ordered and balanced arrangement of garden elements, that creates a sense of msytery.* A garden enclousure that creates a spritual haven for the senses through the use of aesthetic design principles and garden elements.* A diversity of garden elements that contain affective and symbolic properties that become enhanced through sensual garden design to create interest, pleasure and relaxion.* A harmonius relationship among lihgt, colour, texture and form that enchances the garden elements through the principles of aesthetic design.