Bipolar bozukluk tip 1 hastalarında toplum temelli ruh sağlığı modelinin bozukluğun klinik özellikleri ve seyri üzerindeki etkisi
The effect of the community-based mental health model on the clinical findings and prognosis of the patients with bipolar disorder TYPE 1
Yazar: TUĞÇE İREM ÇOBANOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ERKIRAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Ruh sağlığı = Mental health ; Ruh sağlığı hizmetleri = Mental health services ; Toplum ruh sağlığı hizmetleri = Community mental health services ; Toplum ruh sağlığı merkezleri = Community mental health centers ; Toplum ruh sağlığı merkezleri = Community mental health centers

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmada, DSM 5 'e göre bipolar bozukluk (BPB) Tip 1 tanısı alan hastalarda toplum ruh sağlığı merkezlerinde (TRSM) uygulanan toplum temelli psikiyatrik tedavi protokolünün, bozukluğun klinik seyri üzerinde olumlu etkisi olup olmadığının, hastaların yatış sayısı, acil başvuru sıklığı, tedavi uyumu, işlevsellik, yaşam kalitesi ve içgörü düzeyleri, intihar riski gibi klinik parametreler üzerindeki etkilerinin kontrol grubu ile karşılaştırılarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
YÖNTEM: Çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne (BRSHEAH) bağlı TRSM'lerde en az 1 yıl süre ile ayda en az 1 kez olmak üzere düzenli takip edilen ve araştırma kriterlerini karşılayan BPB Tip 1 tanısı almış remisyon dönemindeki 47 hasta ile kontrol grubu olarak daha önce TRSM'ye başvurmamış, BRSHEAH'ye bağlı ayaktan tedavi ünitelerinde takip edilen ve tedavi görmekte olan remisyon dönemindeki BPB Tip 1 tanılı 44 hasta dahil edilmiştir. Tüm hastalara Sosyodemografik Veri Formu, Klinik Veri Formu, Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMDÖ), Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HDDÖ), Bipolar Bozuklukta İşlevsellik Ölçeği (BBİÖ), İçgörü Değerlendirme Ölçeği (İDÖ), Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu Türkçe Versiyonu (WHOQOL-BREF-TR), Türkçe Modifiye Morisky Ölçeği, Klinik Global İzlem Ölçeği (CGI), ve İntihar Olasılığı Ölçeği (İOÖ) uygulanmıştır. Hastaların tedavi takipleri için TRSM'yi tercih etmelerinin nedenleri regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. 
BULGULAR: TRSM grubundaki BPB hastalarının işlevsellik ve yaşam kaliteleri poliklinik grubuna göre düşük; PANSS, HDDÖ puanları yüksek saptanmıştır. TRSM grubunda eşik altı depresif belirtiler poliklinik grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. TRSM grubunda baskın epizod depresyon, poliklinik grubunda mani olarak bulunmuştur. TRSM grubunda intihar girişimi öyküsü ve intihar girişim sayısı daha yüksek saptanmıştır. TRSM grubunda TRSM öncesi ve sonrasındaki acil başvuru sıklığı ve yatış sıklığı düşmüştür. TRSM grubunun ailelerinde psikiyatrik hastalık öyküsü daha sık bulunmuş; bu gruptaki hastalar daha genç, hastalık başlangıç yaşları da daha küçük saptanmıştır. TRSM grubunda hastalığın başlamasından itibaren geçen sürenin kısa olması TRSM tercihinde yordayıcı bir faktör olarak bulunmuştur.
SONUÇ: TRSM'de takip edilen BPB tanılı hastaların poliklinik grubuna göre daha ağır psikopatoloji, daha kötü işlevsellik ve yaşam kalitesine sahip olmakla birlikte, TRSM'deki takipleri süresince daha az yatarak tedavi ve acil tedavi başvurusu ihtiyacı duydukları tespit edilmiştir. TRSM'lerin hastalık prognozuna, işlevselliğe ve yaşam kalitesi üzerine olumlu katkılarının tam olarak değerlendirilebilmesi için prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
INTRODUCTION: The aim of this study is to investigate the effects of the community-based psychiatric treatment protocol performed in the community mental health centers (CMHC) on patients with bipolar disorder type 1 according to DSM 5 as to whether have a positive effect on the clinical progress of the disorder, frequency of hospital stays and applying to emergency department, compliance with medication and the clinical parameters such as functionality, quality of life, the level of insight and the risk of suicide by comparing with a control group. 
METHOD: Totally 47 patients with the diagnosis of BPB type 1 and in the remission period and meeting the study criteria who are clinically followed up at least for one year and more than one time monthly by CMHC within the Health Science University, Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Research and Training Hospital (HSUBRTH), and as a control group 44 patients with the diagnosis of BPB Type 1 in the remission period who haven't ever applied to CMHC and clinically followed by HSUBRTH outpatient clinics were included in the study. Sociodemographical Data Form, Clinical Data Form, Positive and Negative Symptom Scale (PANSS), Young Mani Rating Scale (YMRS), Hamilton Depression Rating Scale (HDRS), Bipolar Disorder Functioning Questionnaire (BDFQ), The Schedule for The Assessment of Insight (SAI), World Health Organisation Quality of Life-Brief Form Turkish Version (WHOQOL-BREF-TR), Turkish Modified Morisky Scale, Clinical Global Impression (CGI), Suicide Probability Scale (SPS) were performed to all patients. The reasons why these patients had preferred CMHC were evaluated by the regression analysis. 
RESULTS: The functionality and the quality of life scores of the BPB patients in the CMHC group were lower than the polyclinic group; but the PANSS and HDRS scores were higher. In the CMHC group, subthreshold depressive signs were detected as significantly higher. The dominant episode was detected as depression in CMHC group and as mania in the polyclinic group. In the CMHC group, the history and the frequency of suicide attempt was detected as higher. In the CMHC group, the frequency of hospital stays and the psychiatric emergency unit applications have detected to be diminished after CMHC follow-up in comparison with prior to CMHC follow-up. In the families of the CMHC group patients, frequency of the psychiatric diseases has detected higher; and in this group the patients were detected as younger and the time of the disease onset were detected as earlier. The shorter time interval after the disease onset in the CMHC group was detected as a predictor variable.
CONCLUSION: While the BPB patients in the CMHC group were detected to have a more serious psychopathology, worse functionality and quality of life; in the follow-up period by the CMHC, they had less hospital stay and emergency unit application requirement. In order to investigate the favourable effects of CMHC on the prognosis of the disease, functionality ant the quality of life, new prospective studies are needed.