Otomobil endüstrisinde toz metalurjisi yöntemiyle üretilen parça kullanımı ve performansının araştırılması
Investigation of utilising and performances of the parts producted by powder metallurgy methods in automotive industry
Yazar: ENGİN ALEV
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NİHAT YILMAZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Teknik Eğitim = Technical Education
Dizin: Aşınma = Wear ; Mekanik özellikler = Mechanical properties ; Otomotiv endüstrisi = Automotive industry ; Sinterleme = Sintering ; Toz metalurjisi = Powder metallurgy

Özet:
Bu tez çalışmasında, otomobil endüstrisinde toz metal parça kullanımını arttırmak, doğru parça seçimi yapmak ve parçalar üzerinde iyileştirme sağlamak amacıyla tez çalışması yürütülmüştür. Toz Metaurjisi (T/M) yöntemi ile ağırlıklı olarak otomobil parçaları üretilen Mo, C, Cu, Ni, MnS gibi elementlerden değişik oranlar katılarak oluşturulmuş dört farklı toz alaşım çeşidi ele alınmıştır. T/M üretim işletmelerinde 507, 505, 53, 45 olarak isimlendirilen alaşım çeşitleri için standartlarda belirtilen deney numuneleri 50 tonluk presler yardımı ile ilk (ham) şekillendirilmeleri yapıldı ve ardından sinterleme işlemine geçildi. Sinterleme işlemi 507, 505, 45 isimli tozlar için 400 oC'de ön ısıtmalı max. 1120 oC sıcaklığında içerisinde metan gazı ortamı bulunan fırınlarda sinterleme işlemi yapılmıştır ve sinterleme süresi yaklaşık olarak 1 saat 45 dk dır. 53 isimli toz ise 750 oC ön ısıtmalı, max. 1120 oC sıcaklığında içerisinde farklı olarak amonyak gazı ortamı sağlanmış şartlar altında sinterlenmiştir ve sinterleme süresi yaklaşık olarak 1 saat 30 dk dır. Ardından basma, çekme, üç nokta eğme ve aşınma gibi mekanik deneylere ilave olarak mikro yapı incelemeleri, sertlik ölçümleri ile Arşimet prensibine göre yoğunluk ölçümleri yapıldı. Deneyler neticesinde kırılan parçaların yüzeyleri SEM görüntüleri ile incelenmiştir.Sonuç olarak numunelerdeki alaşım ve üretim parametrelerine bağlı olarak deneylerdeki sonuçlar değişkenlik göstermiştir. Her deney kendi içerisinde ve sonrasında deneylerin tümü genel olarak değerlendirilmiştir. Sonuçlar genelinde karbon gibi malzemenin sertliğine büyük katkısı olan elementlerin alaşım içerisine katılması ile sertlik, aşınma gibi deney sonuçlarından iyi değerler elde edilmiştir.

Abstract:
In this thesis pactice, thesis practice was conducted with purpose of increasing to use powder metal component, making a choice of correct component and providing improvement on components. With particle metallurgy (T/M) method mostly four different particle compound types which were formed by adding different rates of chemical elements such as Mo, C, Cu, Ni, MnS from which automobile components are prodced were handled. In T/M production firms for compound types called 507, 505, 53, 45 first forming of experiment samples which are stated at standards were done with the help of fifty toner pressing machines and then continued with sintering process. For 507, 505, 45 particles sintering process was done in furnaces in which there is marsh gas at 400 degree Celsius preheating maximum 1120 degree Celsius and sintering period is approximately one hour forty five minutes. The participle 53 was sintered under the circumstances of 750 degree Celsius preheating at maximum 1120 degree Celsius in which there is ammoniac gas provided and sintering period is approximately one hour thirty minutes. After that, in addition to mechanic experiments such as compression, towing, bending three point and abrasion micro structure examinations, hydrotimetrie and density measurements according to Archimedean principles were done. In consequence of the experiments surfaces of broken components were examined with SEM images.After all, compounds in samples and experiment results according as production parameters varied. Each experiment in itself and then all the experiments were evaluated on the whole. Throughout the results by adding chemical elements which contributes hardness of materials such as carbon into the compound, good dignities were held from experiment results such as hardness and abrasion.