Elektronik ticaretin satınalma yönetiminde verimlilik aracı olarak kullanılması ve Bağ-Kur örneği
Using electronic commerce in purchasing management as productivity means: Bağ-Kur as a model
Yazar: SEDAT DEMİREL
Danışman: PROF. DR. DAVUT AYDIN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
11 DOKTORA TEZ ÖZU ELEKTRONİK TİCARETİN SATINALMA YÖNETİMİNDE VERİMLİLİK ARACI OLARAK KULLANILMASI ve BAĞ-KUR ÖRNEĞİ Sedat DEMİREL İşletme Anabilim Dalı (Muhasebe) Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mayıs 2004 Danışman: Prof.Dr. Davut AYDIN Bilgi ve iletişim teknolojilerine dayanan yeniliklerin başında, içinde bulunduğumuz yüzyılın sonlarında ortaya çıkan Internet ve Internet yoluyla yapılan elektronik ticaret gelmektedir. Sosyal ve ekonomik alanlarda var olan geleneksel yapılar elektronik ticaretin ortaya çıkışıyla yıkılmakta, yeni bir ticari faaliyet ve bununla beraber gelen fırsatlar ortaya çıkmaktadır. Bilgisayar çağı olarak görülen 21. yüzyıla damgasını vuracak olan Elektronik ticaret, yönetimde bilgi teknolojileri ve sistemleri üzerinde yeni bir etki yaratmıştır. Bu durum yeni teknolojilerin gelişmesine ve yönetimde var olan teknolojilerin kombinasyonuna yol açmıştır. Böylece elektronik ticaret, iş uygulamalarını ve yönetimin rolünü köklü bir şekilde değiştirmiştir. Elektronik ticaret sadece iş hayatı çevresini kökten değiştirmesinden değil, son birkaç yıldır iş uygulamalarındaki sürekli değişimin yaşandığı Yönetim Bilgi Sisteminin bir parçası olması bakımından önemli bir çalışma alanıdır. Elektronik ticaret, bilgi sistemlerinin verimliliği geliştirme ve rekabet avantajı yaratmada nasıl kullanılabileceğine en son bir örnektir. Elektronik ticaret aynı zamanda tüm bilgi sistemlerinin çalışabileceği bir konu olması bakımından da önemlidir. Elektronik ticaret iş dünyasını kökten değiştirmede başarısız olsa bile, onun araç ve teknikleri gelecek kuşağın Yönetim Bilgi Sistemleri içinde yer alacaktır. Tüketici pazarlarında internet üzerinden ticaret büyük ölçüde her kişinin internet sahipliğine bağlıdır. Bu yüzden internet ortamında tüketicilere yönelik pazar belli bir potansiyelin üzerine çıkamamıştır. İşletmeler arası pazar, yapısı gereği internet ortamında gelişmeye daha uygundur. Çünkü işletmeler arası pazarda, işlem sayısı az ancak işlem miktarları büyüktür. Satınalma karar süreci tüketiciler pazarına göre farklıdır. İşbirliği, paylaşma ve iletişim gerektirir. Bu özellikleri nedeniyle internette işletmeler arası elektronik ticaret önemli bir sıçrama göstermektedir. Ülkemizde bu alanda yazılı bilgilerin sınırlı olduğu görülmektedir. Bu amaçla çalışmamızda, işletmeler arası elektronik ticaretin satınalma yönetiminde verimlilik aracı olarak nasıl kullanıldığı, internetin işletme verimliliği ve performansına sağladığı katkılar incelenmiştir. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde öncelikle, elektronik ticaret ile genel bilgilerin yanında işletmeler arası elektronik ticaretin yapısı, unsurları ve bu alanda yaşanan sorunlar üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, işletmeler arası elektronik ticaretin bilgi sistemi uygulamaları ilişkisi ile bu alanda geliştirilen yeni iş ortam ve uygulamalarının satınalma verimliliği üzerindeki etkileri incelenmiştir. Çalışmamızın son bölümünde ise elektronik ticaretin satınalma yönetiminde verimlilik aracı olarak kullanılmasına yönelik olarak Bağ-Kur Eczane Otomasyon Sistemi (BEOS) uygulamasına yer verilmiştir.

Abstract:
Ill ABSTRACT Of the innovations based on information and communication technologies, are Internet and electronic commerce via Internet arising at the end of the existing century. Traditional structures in social and economic fields have collapsed after invention of electronic commerce and a new commercial activity, so new oppurtunities, have arised. Electronic commerce, which is mainly applied in business administration field currently, covers the operations about all the commercial activities in organizational and individual level and mechanisms of protection of consumer, competition, finance, accounting and payment systems, taxing, intellectual property rights, security, legali arrangements, concluding the disagrements appear to be the most important subjects in this field. Electronic commerce, which will influence deeply the 21st century accepted as computer age has a new impact on information technologies and systems in management. This situation has led to improvement of new technologies and combination of existing technologies in management. In this way, electronic commerce, has radically changed business applications and role of management. Electronic commerce is an important working field not only for changing business life environment radically, but also for beeing a part of Management Information System in which continious changes in business applications are observed. Electronic commerce is the last example to how it can be used in improvement of productivity of information systems and in creating a competition advantage. Although electronic commerce fails in changing the business life completely, its devices and techniques will take place in Management Information Systems. In consumer markets commerce via internet depends mainly on the fact that everyone posseses an internet. For this reason, the market for the consumer in the internet environment could not rise over a certain potential. Interenterprise market is more available to develop in the internet environment due to its structure. Because in interenterprise market number of operations is small but quantity of operatiaons is large. Purchase decision process is different compared to consumers of these proporties, interenterprise electronic commerce in the internet exhibits a significant progress. We see that published information at this field is limited in our country. In our study, for this purpose, we investigated how interenterprise electronic commerce can be used in purchase management as productivity means, the contribution of internet to productivity and performance of the enterprise. Our study is composed of three parts. In the first part, other than general information about electronic commerce, structure and elements of interenterprise electronic commerce and information systems applications and effects of new business environment and applications developed at this field on purchase productivity have been investigated. In the last part of our study Bağ-Kur Pharmacy Automation System (BEOS) application was discussed aiming at usage of electronic commerce as productivity means in purchase management.