Kolesteatom olgularının görüntüleme bulguları ile güncel sınıflama yöntemlerine göre sınıflandırılması ve ADC değerleriyle korelasyonu
Classification of cholestetoma cases based on current classification methods using imaging findings and correlation with adc values
Yazar: SEREN AY
Danışman: DOÇ. DR. İCLAL ERDEM TOSLAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Difüzyon manyetik rezonans görüntüleme = Diffusion magnetic resonance imaging ; Kolestatoma = Cholesteatoma ; Kulak hastalıkları = Ear diseases ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Temporal kemik = Temporal bone

Özet:
AMAÇ: Kolesteatom, temporal kemikte yerleşimli, iyi sınırlı nonneoplastik  bir lezyondur. Manyetik rezonans görüntüleme (MRG) , özellikle de konvansiyel sekanslara ek olarak kullanılan difüzyon ağırlıklı görüntüleme (DAG) sekansları, radyologlar için orta kulak kolesteatomu ve nonkolesteatom lezyonları ayırt etmek için referans yöntem haline gelmiştir. Yapılan çalışmalarda kolestetaomu diğer patolojilerden ayırmak amacıyla DAG'lerden oluşturulan ADC haritalarından yapılan ölçümler ile belli bir referans aralığı kullanılabileceği gösterilmiştir. EAONO/JOS tarafından 2017 yılında orta kulak kolesteatomuun tanımlanması , sınıflandırılması ve evrelenmesi hakkında ortak bir konsensus yayınlanmıştır. Literatürde, EAONO/JOS kriterlerine göre farklı sınıflardaki kolesteatomların ADC ölçümlerinin karşılaştırıldığı  çalışma yoktur. Çalışmamızda kolesteatom olgularını EAONO/JOS kriterlerine göre radyolojik olarak sınıflayıp, sınıflar arasında ADC değerleri arasında fark olup olmadığını araştırmayı, varsa eşik değer hesaplamayı amaçladık.
GEREÇ VE YÖNTEM : Çalışmaya kolesteatom tanısı patoloji ile verifiye edilmiş ve preoperatif radyolojik görüntülemelerine PACS sisteminden ulaşılabilen 46 olgu retrospeektif olarak taranarak dahil edildi. Olgular görüntüleme bulgularına göre EAONO/JOS'a göre sınıflandırıldı. DAG üzerinden volüm ve ADC ölçümleri yapıldı. Sınıflar arasında ADC ve volüm farklılıkları karşılaştırıldı.
BULGULAR: EAONA/JOS sınıflamasına (EJS) göre olguların %4,3'ü (n=2) 1.sınıf, %50,0'si (n=23) 2.sınıf, %43,5'i (n=20) 3.sınıf ve %2,2'si (n=1) 4.sınıfta yer almaktaydı. Kolesteatomun kaynaklandığı bölgeye göre sınıflandırıldığında; olguların %23,9'unda (n=11) pars flaccida, %2,2'sinde (n=1) pars tensa ve %73,9'unda (n=34)  kombine tutulum olduğu belirlendi. Tüm olgular değerlendirildiğinde ADC ölçümleri 468,2 x10 -6 ile 903 x 10 -6mm2/s  arasında değişmekte olup, ortalama 668,16±121,95 x 10 -6mm2/s ; volüm ölçümleri 0,02 ile 6,8 cm3  arasında değişmekte olup, ortalama 0,54±1,03 cm3 olarak saptanmıştır.  EJS'e göre sınıf 1 ve 4'te olgu sayılarının istatistiksel olarak yeterli olmamasından dolayı 1 .ve 2. sınıf birleştirilerek grup 1 , 3. ve 4.sınıf birleştirilerek grup 2 oluşturulmuş , hesaplama yapılmıştır. Grup 1'de ortalama  ADC 658,49±121,27 x 10 -6mm2/s , volüm 0,38±0,44 cm3, grup 2'de ADC 679,67±124,74 mm2/s, volüm  0,74±1,44 cm3 bulunmuş olup  EJS'e göre ADC ve volüm ölçümleri istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemektedir (p>0,05). Spearman korelasyon analizine göre EJS ile ADC ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0,05). EJS ile volüm ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0,05) . 
SONUÇ: Çalışmamıza dâhil olan 46 olgu değerlendirildiğinde ADC ölçümleri 468,2 x 10-6 ile 903 x 10-6 mm2/s  arasında değişmekte olup, ortalama 668,16±121,95 x 10-6 mm2/s  olarak bulunmuştur. Bu değer aralığı literatürde yer alan çalışmalar ile uyumluluk göstermektedir. Kolesteatom tanısı almış olgularımızın EJS'na göre gruplayarak ADC değerlerine baktığımızda gruplar arası istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır. Ancak EJS ve ADC değerlerinin ilişkisini araştıran literatürdeki ilk çalışma olması bakımından önemlidir. EJS'e göre gruplar arasında lezyon volümleri ile de anlamlı farklılık saptanmamıştır. Literatürde EJS ile ilgili çalışmalar az sayıda olmakla birlikte evreleme sürecinde daha detaylı intraoperatif bilgilerin ışığında yapılan prospektif ve daha geniş populasyonlu çalışmaların literatüre katkı sağlayacağını düşünüyoruz.
Anahtar kelimeler :  kolesteatom , EAONO/JOS , ADC

Abstract:
OBJECTIVE: Cholesteatoma is a well-demarcated non-neoplastic lesion in the temporal bone. Magnetic resonance imaging (MRI), especially diffusion-weighted imaging (DWİ) sequences used as auxiliary tool to conventional sequences, has become the reference method for radiologists to distinguish middle ear cholesteatoma and  non-cholesteatomatous soft tissue. Past studies have shown that a certain reference range can be used with measurements made from ADC maps created from DWIs in order to distinguish cholestetaoma from other disorders. A joint consensus on the definition, classification and staging of middle ear cholesteatoma was published by EAONO/JOS in 2017. In the literature, there are no studies comparing the ADC measurements of cholesteatomas in different classes according to the EAONO/JOS criteria. In this study, we aimed to classify cholesteatoma cases radiologically according to current classification criteria, to investigate whether there is a difference between ADC values between these classes, and to calculate the cut-off values, if there is any significant difference among different classes.
MATERIAL AND METHODS: 46 patients with a diagnosis of histopathologically confirmed cholesteatoma and whose preoperative radiological imaging could be accessed via the PACS system were retrospectively included in the study . The cases were classified according to the imaging findings based on EAONO/JOS. Volume and ADC measurements were made on DWI imaging. ADC and volume differences between classes were compared.
RESULTS: According to the EAONA/JOS classification (EJS), 4.3% (n=2) of the cases were 1st grade, 50.0% (n=23) 2nd grade, 43.5% (n=20) were in 3rd grade and 2.2% (n=1) were in 4th grade. When the cholesteatoma was classified according to its origin, it was determined that 23.9% (n=11) of the cases had Pars flaccida, 2.2% (n=1) Pars tensa and 73.9% (n=34) combined involvement.
When all cases were evaluated, ADC measurements ranged from 468.2 x10-6  to 903 x10-6 mm2/s with a mean of 668.16±121.95 x 10-6 mm2/s; volume measurements ranged from 0.02 to 6.8 cm3, with an average of 0.54±1.03 cm3. According to EJS, since the number of cases in classes 1 and 4 was not sufficient for statistical analysis, calculations were made by combining 1st and 2nd grades aas well as 3rd and 4th grades. In group 1, mean ADC was 658.49±121.27 mm2/s, mean volume was 0.38±0.44 cm3, in group 2 mean ADC was 679.67±124.74 mm2/s, mean volume was 0.74±1 ,44 cm3. ADC and Volume measurements according to EJS were not statistically significant (p>0.05). According to Spearmen correlation analysis, no statistically significant relationship was found between EJS and ADC measurements (p>0.05). There was no statistically significant relationship between EJS and volume measurements(p>0.05).
CONCLUSION: When the 46 cases included in our study were evaluated, ADC measurements ranged from 468.2 x10-6  to 903 x 10 -6mm 2/s, and the mean was found to be 668.16±121.95 x 10 -6mm 2/s. This range of values is consistent with the previous studies in the literature. As for the ADC values of our cases diagnosed with cholesteatoma by grouping them according to EJS, no statistically significant relationship was found between the groups. However, it is of clinical importance as this is the first study in the literature investigating the relationship between EJS and ADC values. According to EJS, no significant difference was found between the groups in terms of lesion volumes. Although there are few studies on EJS in the literature, we think that prospective and larger population studies conducted in the light of more detailed intraoperative information during the staging process will contribute to the literature.
Keywords :  cholesteatoma , EAONO/JOS , ADC