Antalya ilinde nar üretiminin ekonomik analizi
Economic analysis of pomegranate production in Antalya
Yazar: ASAF ÖZALP
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM YILMAZ
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ekonomi = Economics ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Tarım ekonomisi = Agricultural economy

Özet:
Antalya ili uygun iklim koşulları ile geniş ve verimli toprakları nedeniyleTürkiye'de temel bir sebze ve meyve üretim merkezidir. Tüketim talebi ve gıdasanayisinde hammadde olarak kullanımı giderek artan nar, Antalya tarımsal ürünyelpazesinde de önemli bir yere sahiptir. 2008 yılı verilerine göre Türkiye'de toplam narüretimi 127.760 ton iken, bu üretimin 52.953 tonu ( % 41,5) Antalya'da gerçekleşmiştir.Bu çalışmanın öncelikli amacı, Antalya'da nar üretimi yapan tarım işletmelerininsosyo-ekonomik özelliklerinin incelenmesi ve bu işletmelerde nar üretim faaliyetininekonomik yapısı ve sorunlarının ortaya konulmasıdır. Ayrıca, çalışma kapsamında narındünyada ve Türkiye'de üretimi, dış ticareti ile uygulanan politikalar dadeğerlendirilmiştir.Çalışmada kullanılan veriler 2009 üretim dönemine ait olup anket yöntemi ile 75tarımsal işletmeden elde edilmiştir.İncelenen işletmelerde nar yetiştiriciliği yapılan alan ortalama 24,53 dekar olaraktespit edilmiştir. İşletmelerde üreticilerin yaş ortalaması 49.19, nar üretiminde deneyimsüreleri ise 8 yıl olarak belirlenmiştir. İşletmelerin tesis dönemi masrafları ortalama2.541,51 TL/da olarak hesaplanmıştır. Üretim döneminde gerçekleşen değişen masraflar586,93 TL/da iken, sabit masraflar 1.305,81 TL/da olarak hesaplanmıştır. İncelenenişletmelerin nar üretiminden elde ettikleri gayrı safi üretim değeri 2.211,33 TL/da olarakbulunmuştur.iiSonuç olarak, işletmelerde birim (kg) nar üretim maliyeti 0,54 TL olarakhesaplanmıştır. Buna karşılık ortalama nar satış fiyatı ise 0.91TL/kg'dır. Buna göreAntalya örnekleminde incelenen işletmelerde kilogram nar başına kar marjı 0,37 TL'dir.

Abstract:
Antalya is a central vegetable and fruit production centre of Turkey with respectto its appropriate climatic conditions and wide and productive lands. Pomegranate, ofwhich the consumption demand and use in the food industry as an input is continuouslyrising, also has an important place in the agricultural product range of Antalya. Due to2008 data, while the total pomegranate production in Turkey is 127,760 tonnes, 52,953tonnes (41.5 %) of this production took place in Antalya.The preferential purpose of this study is to investigate socio-economicalcharacteristics of the agricultural enterprises that produce pomegranate and to presentthe economical structure and problems of pomegranate production activities. Inaddition, production of pomegranate in Turkey and in the globe, foreign trade ofpomegranate and policies implied were also interpreted.Data used in the study belong to 2009 production period and were retrieved from75 agricultural holdings via questionnaire implementation.The average pomegranate production area was found as 24.53*10-1hectares in theinvestigated enterprises. The average age of the producers was detected as 49.19 andaverage year of pomegranate production experience was 8 years. The averageivestablishment costs were calculated as 25.415,10 TL/ha. While variable costsactualising in the production period were 5.869,30 TL/ha, fixed costs were calculated as13.058,10 TL/ha. The gross value of production of the investigated enterprises frompomegranate production activities were found as 22.113,30 TL/ha.Finally, the pomegranate production cost per unit (kg) was found as 0,54 TL inthe surveyed enterprises. In opposition, pomegranate sales price was 0,91 TL/kg.Accordingly, profit margin per kilogram of pomegranate in the investigated enterprisesin Antalya sample was 0,37 TL.