Samsun–Kuşkayası ve Bafra-Pamuklu orman fidanlıklarında bazı geniş yapraklı orman ağacı fidanlarında morfolojik kalite özellikleri
Morphological quality characteristics of some broadleaved forest tree sapilers in Samsun–Kuşkayasi and Bafra-Pamuklu nursery
Yazar: BÜŞRA ÖNER UMAYSIZ
Danışman: PROF. DR. SEZGİN AYAN
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Dişbudak = Common ash ; Doğu kayını = Oriental beech ; Fidanlar = Saplings ; Kestane = Chestnut ; Samsun = Samsun

Özet:
Bu tez çalışmasında; Samsun Orman Fidanlık Müdürlüğüne bağlı Samsun-Kuşkayası orman fidanlığı ile Bafra-Pamuklu fidanlıklarında yetiştirilen Adi dişbudak (Fraxinus excelsior L.) (3+0 yaşlı), Anadolu kestanesi (Castanea sativa Mill.) (4+0 yaşlı) ve Doğu kayını (Fagus orientalis Lipsky) (4+0 yaşlı) fidanları morfolojik kalite özelliklerine göre TS 5624/Mart 1988 Yapraklı Orman Ağacı Fidanları Kalite Sınıflamasına ve Aphalo ve Rikala (2003)'nın Gürbüzlük İndisi (Gİ) kalite sınıflamalarına göre değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, morfolojik karakterlerden; fidan boyu (FB), kök boğaz çapı (KBÇ), fidan dal sayısı (FDS), dal kalınlığı (DK), son sürgün uzunluğu (SSU), tomurcuk sayısı (TS), gövde kuru ağırlığı (GKA), kök kuru ağırlığı (KKA) ve fidan kuru ağırlığı (FKA) incelenmiştir. Elde edilen veriler ışığında; katlılık indisi (Kİ), gürbüzlük indisi (Gİ) kuru kök yüzdesi (%KKök) ve Dickson kalite indisi (DKİ) hesaplanmıştır. Çalışma sonucunda; üç ayrı türde Gİ bakımından 1. sınıf fidan oranı oldukça düşük bulunmuştur. Bu durumun temel sebebi olarak boy gelişimine paralel bir kök boğazı çapı gelişiminin olmaması ve dengeli bir fidan yetiştirilememesidir. Doğu kayını, Adi dişbudak ve Anadolu kestanesi fidanları için fidanlık şartlarında yürütülen uygulamaların kök gelişimini uygun olduğu ancak, kambiyal gelişimi destekleyici fidanlık kültürel uygulamaların gerekli olduğu kanaati oluşmuştur.

Abstract:
In this thesis study; Common ash (Fraxinus excelsior L.) (3+0), Anatolian chestnut (Castanea sativa Mill.) (4+0) and Eastern beech (Fagus orientalis Lipsky) (4+0) grown in state forest nurseries in Samsun-Kuşkayası and Bafra-Pamuklu Samsun Forest Nursery Directorate, it is aimed to evaluate the seedlings morphological quality characteristics according to TS 5624 / March 1988 Broadleaved Forest Tree Seedlings Quality Classification, and Aphalo and Rikala (2003) Sturdiness quotient (SI) quality classifications. In the study, morphological characters; sapling height (SH), root collar diameter (RCD), seedling branch number (SBN), branch thickness (BT), the length of last shoot (LSL), bud number (BN), stem dry weight (SDW), root dry weight (RDW) and seedling dry weight (SDW) were investigated. In the light of the data obtained; layering index, sturdiness quotient, dry root percentage and Dickson quality index were calculated. In the results of study; The rate of first class seedlings in terms of SI in three different species was found to be quite low. The main reason for this situation is the lack of root collar diameter development parallel to the height growth and the inability to grow a balanced sapling. It has been concluded that the applications carried out in nursery conditions for Eastern beech, Common ash and Anatolian chestnut seedlings are suitable for root development, but nursery cultural practices that support cambial development are necessary.