Suriyeli sığınmacı haberlerinin eleştirel söylem çözümlemesi: Hürriyet ve Birgün örneği
Critical discourse analysis of the news on Syrian asylum seekers: The case of Hürriyet and Birgün
Yazar: FİLİZ YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YILDIRAY KESGİN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yeni Medya ve Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
İlk olarak 'Arap Baharı' protestolarıyla Suriye'de başlayan olaylar, akabinde birçok ülkenin ve silahlı örgütlerin katılımıyla şiddeti gittikçe artan bir iç savaşın ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu gelişmeler, Suriye'de yaşayan milyonlarca insanı güvenlik ve can tehlikesi ile ülkelerini terk etmeye zorlamıştır. 2011'de başlayan ilk çatışmaların ardından büyük kitleler halinde ülkelerini terk edip Türkiye'ye ulaşan Suriyelilerin sayısı bugün resmi makamlardan elde edilen bilgilere göre 4 milyona yaklaşmıştır. "Suriyeli sığınmacılar", Türkiye'de kamuoyunun önem verdiği bir konu olmuş ve basın-yayın organlarında farklı bakış açıları ile ele alınmıştır. Suriyeli sığınmacılar ile ilgili medyada kullanılan fotoğraflar, atılan manşetler, kullanılan dil ve yapılan tasvirler siyasi ve toplumsal bakış açılarının farklı birer yansıması olarak görülmüştür. Bu bağlamda haberlerin arasında ideolojik farklılıklar oluşmuştur. Bu çalışma, Suriyeli sığınmacıların Türkiye yazılı basınındaki temsiline odaklanmaktadır. Medyadaki söylemlerin ötekileştirme ve nefret dili üretmede ne kadar etkili olduğu kanıtlanmaya çalışılmıştır. Birgün ve Hürriyet gazeteleri örneklem olarak seçilmiş; 2014 yılında Suriyeli sığınmacıları konu edinerek yayınlanan haberler incelenmiştir. İçerik analizi ve Teun van Dijk'ın çerçevesini oluşturduğu eleştirel söylem analizi yöntemleri kullanılmıştır. Hürriyet ve Birgün gazetelerinde Suriyeli sığınmacıların toplumsal sorunların merkezine konumlandırıldığı, "biz" ve "öteki" söylemleri üzerinden temsil edildikleri görülmüştür.

Abstract:
The events that began in Syria with the "Arab Spring" protests have led to an increasingly violent civil war in which many countries and armed organizations are involved. These developments have compelled millions of Syrians to flee their country, fearing for their security and lives. According to official data, the number of Syrians who fled their country in large numbers after the first conflicts began in 2011 and arrived in Türkiye has reached nearly 4 million. "Syrian asylum-seekers" have been an issue of public importance in Türkiye, with various perspectives expressed in the media. Photographs, headlines, language, and descriptions of Syrian asylum seekers in the media have been interpreted as various reflections of political and social perspectives. In this context, ideological differences between news reports have emerged. This research examines how Syrian asylum seekers are portrayed in Turkish printed media. The present study tries to show how effective media discourses are in alienating and producing hate speech. Birgün and Hürriyet newspapers were selected as the sample, and the news on Syrian asylum seekers published in 2014 was analyzed. The methods of content analysis and Teun van Dijk's framework of critical discourse analysis were used. Syrian asylum seekers were observed to be positioned at the center of social problems and were represented  in Hürriyet and Birgün newspapers through discourses of "us" and "the other."