İnsanlarda diyet ile alınan bor miktarının bazı biyokimyasal parametreler üzerine olan etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of dietary boron content on some biochemical parameters in humans
Yazar: RÜYA KURU
Danışman: PROF. DR. AYŞEN YARAT
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Eczacılık Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Biyokimya = Biochemistry ; Bor = Boron ; Bor mineralleri = Boron minerals ; Diyet = Diet

Özet:
Amaç: Bor, doğada yaygın olarak bulunan, organizmaya girişi başlıca gıda ve içme suyu aracılığı ile olan ve gün geçtikçe biyolojik önemi artan bir elementtir. Bu çalışmanın amacı, diyet ile alınan bor miktarının insanlarda bazı biyokimyasal parametreler üzerine olan etkilerini incelemekti.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 13 sağlıklı kişiye bir ay boyunca rutin diyetlerinden 10 mg daha fazla bor içerecek şekilde hazırlanan diyetler uygulandı. Bir aylık diyet uygulamasının öncesinde ve sonrasında kan, idrar ve tükürük örnekleri alınarak bazı biyokimyasal parametreler tayin edildi. Ayrıca, kişilerin vücut yağ analizi yapıldı ve beden kitle indeksi hesaplandı.
Bulgular: Çalışmamıza katılan kişilerin bir aylık diyet uygulaması sonrasında, serum, idrar ve tükürük örneklerinde bor düzeyleri artarken, beden kitle indeksi, vücut ağırlığı, vücut yağ ağırlığı, kan lökosit sayısı, eoznofil oranı ve ortalama eritrosit hemoglobin değeri, açlık kan şekeri, serum üre, total kolesterol, düşük ve çok düşük yoğunluklu lipoproteinler, trigliserit, alkalen fosfataz, tiroid stimülan hormon ve insülin düzeyleri anlamlı derecede azaldı. Serum kreatinin seviyesi, idrar dansitesi, tükürük tamponlama kapasitesi ise anlamlı derecede arttı. Anlamlı farklılıkların klinik önemleri tartışıldı.
Sonuç: Diyetle bor alımının arttırılmasının biyokimyasal parametreler üzerinde herhangi bir olumsuz etkisinin olmadığı, obezite ve beraberinde görülen komplikasyonların önlenmesinde umut verici uygulama olabileceği sonucuna varıldı.

Anahtar Sözcükler: Diyet; Bor; Gıda ve Beslenme, Biyolojik Sıvılar; Biyokimyasal Parametreler

Abstract:
Aim: Boron is an element commonly found in nature, the main source for organisms is through food and drinking water, and the biologic importance increases with time. The aim of this study was to examine the effect of dietary boron intake on some biochemical parameters in humans.
Materials and Methods: In our study, 13 healthy subjects were treated with diets prepared to contain 10 mg more boron than their routine diet for one month. Blood, urine and saliva samples were collected before and after one month of dietary administration and some biochemical parameters were determined. Also, the body fat analysis of the subjects was performed, and the body mass index was calculated.
Results: Boron levels increased in serum, urine and saliva samples after one month of dietary treatment, while body mass index, body weight and body fat weight, blood leukocyte count, eosinophil ratio and mean erythrocyte hemoglobin value, fasting blood sugar, serum urea, total cholesterol, low and very low-density lipoproteins, triglycerides, alkaline phosphatase, thyroid stimulating hormone and insulin levels significantly reduced. Serum creatinine level, urine density, saliva buffering capacity increased significantly. The clinical significance of statistically significant differences was discussed.
Conclusion: Increasing the boron intake by diet has no negative effect on biochemical parameters, and can be a promising application for preventing obesity and accompanying complications.

Key Words: Diet; Boron; Food and Nutrition; Biological Fluids; Biochemical Parameters