Eğitim yönetiminin ontolojik ve epistemolojik temellerinin üretilen ve tüketilen kavramlar üzerinden incelenmesi
Exploring the ontological and epistemological foundations of educational administration through produced and consumed concepts
Yazar: OYA USLU ÇETİN
Danışman: PROF. DR. MURAT ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı eğitim yönetimi (EY) alanının ontolojik ve epistemolojik temellerini alanda üretilen ve tüketilen kavramlar üzerinden incelemektir. Bu amaç doğrultusunda alanda kullanılan kavramların EY alanının ontolojik ve epistemolojik yönü ile olan etkileşimi irdelenmiş ve kavram üretiminin ve tüketiminin nedenleri ve sonuçlarına dair çıkarımlar yapılmıştır. Bu bağlamda, nitel olarak desenlenen bu araştırmada iki ayrı çalışma grubu yer almış ve veriler belge tarama ve görüşme yöntemleriyle toplanmıştır. Bu doğrultuda, öncelikle Türkiye'de 1987-2020 yılları arasında EY alanında tamamlanmış doktora tezleri ile EY alanındaki bilimsel eserlerin yayımlandığı sekiz hakemli dergide 1968-2020 yılları arasında EY alanında yayımlanmış olan bilimsel makaleler incelenmiştir. Veriler içerik analizi ile değerlendirilmiştir. İkinci aşamada ise Ankara ilinde eğitim yönetimi alanında görev yapan 29 öğretim elemanı ile görüşme gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın her iki çalışma grubu da amaçlı örnekleme tekniklerinden ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Görüşmelerde araştırmacının literatür araştırmaları sonucunda oluşturduğu yarı yapılandırılmış görüşme formu, verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda alanda belirgin bir kavram üretiminin olmadığı, kullanımdaki kavramların başka disiplinlerden alınmış olduğu ve EY alanına özgü bir kavram haritasının olmadığı tespit edilmiştir. Buna karşın alanda kavram tüketiminin yoğun bir şekilde gerçekleştiği ve bunun bireysel, akademik kurgu ve çevresel faktörlerden kaynaklandığı ortaya çıkmıştır. Ayrıca evrensel olarak baskın olan paradigmalar ve ideoloji ile birlikte bilim dünyasında baskın olan kesimin alanda kavram üretimini ve tüketimini etkilediği görülmüştür.

Anahtar sözcükler: eğitim yönetimi, epistemoloji, ontoloji, üretilen kavramlar, tüketilen kavramlar.

Abstract:
This study aims to explore the ontological and epistemological foundations of the field of educational administration (EA) through the produced and consumed concepts in the field. For this purpose, the interaction of the produced and consumed concepts with the ontological and epistemological aspects of EA was examined thoroughly and the reasons and results of concept usage were interpreted. In this sense, this qualitative study consists of two working groups and the data was gathered through documentary analysis and interviews. Initially, doctoral thesis completed between 1987-2020 and eight journals publishing articles in the field of EA between 1968-2020 in Turkey were scanned. Content analysis was used for data analysis. Afterwards, 29 faculty members working in the field of EA in Ankara were interviewed. Both working groups were chosen through criterion sampling. The data from the faculty was collected with the use of a semi-structured interview form developed by the researcher and the data was analyzed through content analysis. The findings of the first step proved that a number of concepts are used in the field of EA and most of them come from different disciplines. It was also found that there is not a concept map peculiar to EA. The second phase of the study revealed that there is not any concept production in the field of EA in Turkey although there is huge amount of consumption which results from personal, academic and external factors. The findings also indicate the influence of dominant paradigms, ideology and epistemic groups prevalent around the world. 

Keywords: educational administration, epistemology, ontology, produced concepts, consumed concepts.