Bebeklerde ve okul öncesi çocuklarda salya akıntısı ölçeği: Türkçe'ye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması
The drooling scale in ınfants and pre-school children: A study of adaptation to Turkish, validity and reliability
Yazar: İLHAN ÇAMURSOY
Danışman: PROF. DR. İLKNUR MAVİŞ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ DİDEM ÇEVİK
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat) ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-baba = Parents ; Anketler = Questionnaires ; Bebekler = Infant ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Tükürük = Saliva ; Tükürük bezleri = Salivary glands ; Tükürük salgılama = Salivation

Özet:
Karen.van Hulst ve arkadaşları tarafından geliştirilen "Bebekler ve Okul Öncesi Çocuklarda Salya Akıntısı Ölçeği'nin (The Drooling Infant and Preschooler scale (DRIPS) Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmaktır. 2008 yılında geliştirilen ölçek, çocukların psikomotor gelişimi ve salya kontrolünün gelişimi hakkında ebeveynler ve çocuk bakıcıları için salya akıntısı hakkında bilgi edinmeyi sağlamaktadır. Ölçek ebeveyn/bakıcılardan sorular aracılığıyla veri toplanması biçiminde kullanılmaktadır. Toplamda üç bölümden oluşan ölçeğin birinci bölümünde; demografik ve sağlık özellikleriyle ilgili maddeler (1-7. Maddeler) yer almaktadır. İkinci bölümünde ise salya akma sıklığı ve ciddiyeti ile ilgili sorular (8–16. Maddeler) bulunmaktadır. Üçüncü ve son bölümünde ise; diş çıkarma ve burun akıntısına sebep olan soğuk algınlığı (madde 17-20) sırasında salya akması ile ilgili iki taraflı sorular yer almaktadır.
Çalışmada 163 kız (%52,4), 148 erkek (%47,6) olmak üzere toplam 311 çocuğun ebeveynleri ölçeği doldurmuştur.  Çocukların yaş ortalaması 26,94 aydır, en küçük çocuk 0,33 aylık en büyük çocuk ise 48 aylıktır.
Ölçeğin uzman görüş tutarlılığı %92 [230/(230+20)] olarak belirlenmiştir. Yapılan yapı geçerlik çalışmaları kapsamında açımlayıcı faktör analizi (AFA) sonucunda orijinal formuna benzer şekilde 4 faktörün 1'in üzerinde öz değere sahip olduğu ve toplam açıklanan varyansın %75,7 olduğu bulunmuştur. Çalışmada elde edilen faktör ve madde örüntüleri ölçeğin orijinal formu ile tamamen uyum içindedir. Bu çalışmada da orijinal çalışmada olduğu gibi Aktiviteler, Uyku, Beslenme Dışı Emme ve Beslenme olarak dört faktörlü yapı desteklenmektedir. Orijinal formda yer alan faktör yapısı ve maddelerin faktörlere dağılımlarında herhangi bir yer değişikliği yaşanmamıştır. Her bir faktör altında yer alan maddeler yorumlanabilir ve kabul edilebilir yüklere sahiptir. 
Elde edilen 4 faktörlü yapı varyansın toplam %73,983'ünü açıklamıştır ve bu varyans değerine birinci faktörün katkısı %36,696; ikinci faktörün katkısı %18,095; üçüncü faktörün katkısı %11,563 ve dördüncü faktörün katkısı %7,630 olarak elde edilmiştir. 
Ölçeğin yapısına ilişkin Cronbach alfa ile ulaşılan iç tutarlık katsayısı a =  .887 olarak belirlenmiştir.
Çalışmanın sonucunda Bebekler ve Okul Öncesi Çocuklarda Salya Akıntısı Ölçeği'nin, güvenilir ve dilsel, psikometrik, aynılık olarak geçerli bir ölçek olduğu anlaşılmıştır. 
Anahtar Sözcükler:   Salya akışı, Tipik gelişim, Drooling şiddeti, Drooling frekansı, Yüzdelik eğriler, Ebeveyn anketi

Abstract:
The aim of the present study is to make Turkish adaptation, validity and reliability of  "The Drooling Infant and Preschooler scale (DRIPS)" developed by Karen.van Hulst et al. Developed in 2008, the scale provides information about drooling on the psychomotor development of children and the development of saliva control for parents and babysitters. The scale is used in the form of data collection through questions from parents, caregivers and babysitters. In the first part of the scale, which consists of three parts in total questions related to demographic and health characteristics (questions 1-7) are included. In the second part, there are questions about the frequency and severity of drooling (questions 8-16). In the third and last part, bilateral questions about drooling during teething and the common cold causing a runny nose (questions 17-20).
In the study, the parents of a total of 311 children, 163 F (52.4%) and 148 M (47.6%), completed the scale. The average age of the children is 26.94 months, the youngest child is 0.33 months old and the oldest is 48 months old.
The expert opinion consistency of the scale was determined as 92% [230/ (230+20)]. As a result of the exploratory factor analysis (EFA) within the scope of the structure validity studies, it was found that 4 factors had an eigenvalue above 1, similar to the original form, and the total explained variance was 75.7%. The factor and question patterns obtained in the study are in complete harmony with the original form of the scale. In this study, as in the original study, the four-factor structure: Activities, Sleep, Non-Nutrition Suction and Nutrition have been supported. There was no place change in the factor structure and the distribution of the items to the factors in the original form. The items under each factor have interpretable and acceptable loads ( > 0.32; Worthington ve Whittaker, 2006). 
The 4-factor structure obtained explained 73,983% of the total variance, and the contribution of the first factor to this variance value was 36,696%; the contribution of the second factor was 18,095%; the contribution of the third factor was 11,563% and the contribution of the fourth factor as 7,630%.
The internal consistency coefficient reached by Cronbach's alpha regarding the structure of the scale was determined as a = .887.
As a result of the study, it was understood that the Drooling Scale in Infants and Preschoolers is a reliable and a valid scale in terms of linguistically, psychometrically, and sameness.
Keywords: Sialorrhea, Typically development, Drooling severity, Drooling frequency, Percentile curves, Parent questionnaire