Yaşlılık döneminde problem çözme yeteneği ve esnekliğin evlilik uyumuna etkisi
Impact of problem solving ability and resiliance on the  harmony of marrige in old age term
Yazar: ALP ÇAĞLAN MAÇKAN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE SEZEN SERPEN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Esneklik = Flexibility ; Evlilik = Marriage ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Problem çözme = Problem solving ; Yaşlanma = Aging ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Bu araştırma,  Ankara Büyükşehir Belediyesi Yaşlılara Hizmet Merkezine üye olan yaşlıların problem çözme yeteneklerinin ve esnekliklerinin evlilik uyumlarına etkisini doğrudan belirlenmesi üzerine bir çalışmadır.

	Araştırma örnekleminin belirlenmesinde 7 ilçede yaklaşık 32.000 yaşlıya hizmet vermekte olan Ankara Büyükşehir Belediyesi Yaşlılara Hizmet Merkezi'ne üye olan ve hali hazırda evli olan, son 10 yılda üyelik kaydı yaptıran yaşlı bireyler ve çiftler üzerinde yürütülmüştür. Örnek hacmi 210 olarak belirlenmiştir.

	Araştırmanın ilk bölümünde katılımcıların cinsiyet, yaş, çocuk sayısı, eğitim durumu gibi değişkenlerin yer aldığı sosyo-demografik veriler araştırılmış, ikinci bölümde ise araştırma kapsamına alınan bireylerin problem çözme yeteneklerinin belirlenmesi amacıyla, Lange ve ark. (1991) tarafından geliştirilen "Karşılıklı Problem Çözme Envanteri"nin Türkçe'ye uyarlaması yapılarak kullanılmıştır. Bireylerin esnekliklerini değerlendirmek üzere Connor ve Davidson (2003) tarafından geliştirilen "Connor-Davidson Esneklik Ölçeği" kullanılarak uyarlama çalışması yapılmış, eşlerin uyum düzeylerini ölçmek amacıyla Spainer (1976) tarafından geliştirilen, Fışıloğlu ve Demir (2000) tarafından Türkçe'ye uyarlaması yapılmış olan toplam 32 maddeden oluşan "Çift Uyum Ölçeği" kullanılmıştır.

	Araştırmaya katılan yaşlıların yaş ortalaması 66.89±5.72 olup ortalama evlilik süresi 46.51±7.19 yıldır. Çoğunluğu ilkokul mezunu olan yaşlı çiftlerin ortalama 3.84±1.44 çocuğunun bulunduğu görülmüştür.
 
	Yordayıcı değişkenler ile evlilik uyumu arasındaki ikili ve kısmi korelasyonlar incelendiğinde, problem çözme yeteneği ile evlilik uyumu arasında pozitif ve orta düzeyde bir ilişki olduğu (r=.51); esnekliğin ise evlilik uyumu ile arasında ikili bir korelasyon bulunmadığı (r=-.06) görülmüş, regresyon katsayılarının anlamlılığına ilişkin t-testi sonuçları incelendiğinde ise; hem problem çözme yeteneğinin (t=9.51, p<0.001) hem de esnekliğin (t=3.935, p<0.001) evlilik uyumu üzerinde önemli (anlamlı) birer yordayıcı olduğu belirlenmiştir. 


Araştırma kapsamında esneklik ve problem çözme yeteneğinin birlikte evlilik uyum ölçeği puanları ile orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki ortaya koydukları,  evlilik uyum ölçeği toplam puanları bakımından ise cinsiyet değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı saptanmış, ayrıca problem çözme yeteneği toplam puanlarının cinsiyet değişkenine göre istatistiksel açıdan p<0.001 düzeyinde anlamlı olduğu, erkeklerin puanlarının kadınlardan daha yüksek olarak gözlenmiştir.

Sonuç olarak problem çözme beceresi ve esneklik algısının evlilik uyumu üzerinde etkisinin olduğu görülmüş ve bu doğrultuda yürütülecek psiko sosyal çalışmaların çiftlerin evlilik uyumlarını artıracağı düşünülmektedir.

Abstract:
The main purpose of this study is to identify the impact of problem solving ability and resiliance on the hormony of marriage in old age term.

The sample determination of this study were eldely people who are members of Ankara Büyükşehir Municipality  Elderly Service Center at last 10 years and married elderly couples. The sample volume defined as 210.

In the first part of the study, variables such as gender, age, education and number of child is investigated and then for the second part of the study to define problem solving ability, the Turkish adaption of "Problem – solving İnventory" which  is improved by Lange and friends, has been used.For the identification of individuals resiliance level, "Connor-Davidson Resiliance Scale" has been used and for the harmony level of couples, dyadic adjustmen scale which is composed of 32 items and adapted by Fışıloğlu and Demir(2000) has been used.

The avarage age of the elderlies is 66.89±5.72 and avarage duration of marriage is 46.51±7.19 the avarage number of children is 3.84±1.44.     

When the bilatural and partial correlation between variables and marital adjustmen is examined, it is seen that between problem-solving ability and marital harmony has a moderate positive correlation (r=.51);,  there is no binary correlatin between resiliance and  harmony of marriage (r=-.06). And acording to the T- Test results both problem-solving skills (t=9.51, p<0.001) and resiliance (t=3.935, p<0.001) has a significant predictor of marital adjustment.

Scope of the research, resiliance and ability to solve problem solving together with scores of marital adjustment founded a moderate and signifcant relation;  acording  to gender variable,in terms of maritial adjustment scale scores has no statistically significants difference and also acording to gender variable, total scores of problem solving ability is staticticcaly significant(), it is observed that scores of men higher than women.

As a result, problem solving ability and the perception of resialance has an impact on the harmony of marriage and with this view psyco-social Works on hormony of couples be able to improve the level of harmony.