Derin çürüklü süt dişlerinin iki aşamalı indirekt pulpa tedavisinde ozon uygulaması etkinliğinin in vivo olarak değerlendirilmesi
Effectiveness of the ozone application in two-visit indirect pulp therapy of primary molars with deep carious lesion: In vivo evaluation
Yazar: MERVE MEŞE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MERVE AKÇAY ; PROF. DR. RÜŞTÜ ÖZANT ÖNÇAĞ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental pulpa = Dental pulp ; Diş çürükleri = Dental caries ; Dişler = Teeth ; Klorheksidin = Chlorhexidine ; Ozon = Ozone ; Süt dişleri = Tooth deciduous ; Tedavi = Treatment ; İn vivo = In vivo

Özet:
Bu çalışmada, süt dişlerinde gerçekleştirilen iki aşamalı indirekt pulpa tedavisinde, ozon uygulamasının etkinliğinin klinik ve mikrobiyolojik olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
İn vivo şartlarda yürütülen bu çalışmada, derin dentin çürüğü teşhisi konulan ve pulpa perforasyon riski bulunan, 105 adet alt ikinci süt azı dişi iki aşamalı indirekt pulpa tedavisi uygulanmak üzere rastgele üç çalışma grubuna ayrılmıştır. Tedavi prosedürü kontrol grubunda herhangi bir dezenfektan uygulanmadan, pozitif kontrol grubunda kaviteye 60 sn %2'lik klorheksidin diglukonat uygulanarak, deney grubunda ise 60 sn ozon gazı uygulanarak gerçekleştirilmiştir.
Mikrobiyolojik analiz için, ilk aşamada kavitede bırakılan demineralize dokudan, daha sonra kaviteye dezenfektan uygulanmasının hemen ardından, dört aylık bekleme süresinin sonundaki ikinci aşamada kavite tekrar açıldığında ve tüm çürük doku temizlendikten sonra olmak üzere dört farklı zaman aralığında standart dentin örnekleri alınmıştır. Dentin örneklerinde Streptococcus mutans (S. mutans) ve laktobasil türlerine ait koloni sayımı ve toplam koloni sayımı yapılmıştır. Ayrıca mikrobiyolojik örneklerin alındığı farklı zaman aralıklarında, dokunun klinik özelliklerinin değerlendirilmesi için dentinin nem, kıvam ve renk özellikleri kaydedilmiştir. İstatistiksel analizde, mikrobiyolojik analizler için Kruskal-Wallis ve Mann-Whitney U testleri, klinik verilerin karşılaştırılmasında ise ki-kare ve Friedman testleri uygulanmıştır.
Çalışmamızdaki tüm gruplardaki dişlerde, 4 aylık bekleme süresinin ardından ikinci aşamada kavite tekrar açıldığında, bırakılan çürüğün daha kuru ve daha sert kıvamda olduğu tespit edilmiştir. Dentin renginin ise kontrol grubunda değişmediği, ancak deney ve pozitif kontrol grubunda koyulaştığı gözlenmiştir.
Mikrobiyolojik değerlendirmeler sonucunda, tüm gruplarda toplam mikroorganizma sayısında kademeli bir azalmanın olduğu tespit edilmiştir. İlk aşama ile ikinci aşama arasında geçen 4 aylık bekleme süresinin ardından bakteri sayısında görülen azalmanın pozitif kontrol grubunda (klorheksidin diglukonat) deney grubuna (ozon) göre, deney grubunda ise kontrol grubuna göre istatistiksel olarak daha anlamlı sonuçlar sergilediği görülmüştür. 
Kaviteye ozon ya da klorheksidin diglukonat uygulanmasının hemen sonrasında antimikrobiyal etkinliğin arttığı, ancak klorheksidin diglukonatın etkinliğinin ozon gazından anlamlı derecede daha fazla olduğu görülmüştür (p=0,000). Dezenfeksiyon uygulamalarının anlık antimikrobiyal etkinliği bakteri bazında karşılaştırıldığında, genel bulgularla uyumlu şekilde, klorheksidin diglukonatın hem S. mutans hem de laktobasil türleri üzerindeki etkinliğinin ozon uygulamasından anlamlı derecede daha fazla olduğu tespit edilmiştir (p=0,002 ve p=0,004). Ayrıca S. mutans ve laktobasilin kullanılan dezenfektanlara karşı duyarlılıkları incelendiğinde, her iki bakteri türünün de uygulanan ajanlardan aynı oranda etkilendiği gözlenmiştir (p=1,000).
Bütün veriler birlikte değerlendirildiğinde, derin çürüklü süt dişlerinin tedavisinde, iki aşamalı indirekt pulpa tedavisinin tüm çalışma gruplarında genel olarak başarılı sonuçlar sergilediği görülmüştür. Ancak, hem yüksek antimikrobiyal etkinlik göstermesi, hem de ucuz ve kolay temin edilebilir olması gibi nedenlerle iki aşamalı indirekt pulpa tedavisinde klorheksidin diglukonatın tercih edilmesinin daha uygun olacağı gözlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the clinical and microbiological effectiveness of the ozone application in two-visit indirect pulp therapy of primary molars.
This study was conducted in vivo conditions with 105 lower primary second molars which had deep caries lesions with the risk of pulpal exposure. The teeth were randomly divided into three study groups. Two-visit indirect pulp therapy was performed without any disinfectant in the control group, with 60 s 2% chlorhexidine digluconate application in the positive control group and 60 s ozone application in the experimental group. Standart dentin samples were taken in four different stages for the microbiological analysis: In the first visit after incomplete caries removal, immediately after the application of disinfectants, at the end of the four months period when the cavity was reopened and after all caries was removed. The dentin samples were microbiologically investigated for the total number of colony forming units, Streptococcus mutans (S. mutans) and lactobacilli. In addition, to evaluate the clinical characteristics of the tissue, dentin humidity, consistency and color properties were recorded. The statistical analysis of the data was obtained by Kruskal-Wallis and Mann-Whitney U test for the microbiological analysis, Friedman and chi-square test for the clinical analysis. 
Clinical results showed that, the dentin became signficantly harder and lower humidity was observed in all groups at the end of the four months. There was no difference for control group in terms of color change, while dentin color was became darker for positive control and experimental groups.
As a result of the microbiological evaluation, it was found that there was a gradual decrease in the total number of microorganisms in all groups. After 4 months from the first stage, when the cavities were reopened, it was determined that positive control group exhibited a significantly greater reduction compared to experimental group and the bacterial reduction in experimental group was much more compared to control group either. 
While ozone or chlorhexidine digluconate application were showed an immediate antibacterial efficacy, chlorhexidine digluconate application exhibited a greater significant reduction compared to the ozone application (p=0,000). When examined immediate antimicrobial effects of disinfection procedures by bacteria, it was found that chlorhexidine digluconate was more effective on both S. mutans and lactobacilli compared to ozone application, consistent with general findings (p=0,002 and p=0,004). When the sensitivity of the S. mutans and lactobacilli to the both disinfectants examined separately, both bacteria species were affected by the same percentage of the administered agents (p=1.000).
With the evaluation of the whole data, two-visit indirect therapy of primary teeth with deep caries yielded successful results for all study groups. On the other hand, having both higher antimicrobial effects and easy to obtain, chlorhexidine digluconate would be more convenient to be preferred in the two-visit indirect pulp threapy.