Ergenlerde beden algısı ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide benlik saygısı ve öz şefkatin aracı rolü
The mediating role of self- esteem and self compassion in the relati̇onshi̇p between body image and psychological symptoms in adolescents
Yazar: MÜNEVVER SUEDA YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ALTUNKAYA ERDOĞMUŞ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Mevcut çalışmada ergenlerde beden algısı ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide benlik saygısı ve öz şefkatin aracılık rollerinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemi 14-18 yaş aralığında bulunan 259 (%58) kız ve 186 (%42) erkek olmak üzere 447 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırmada amaca uygun olarak katılımcılara Bilgilendirilmiş Onam Formu, Demografik Bilgi Formu, Beden Algısı Ölçeği (BAÖ), Kısa Semptom Envanteri (KSE), Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ) ve Öz Şefkat Kısa Formu (ÖŞÖ-KF) uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22 ve aracılık etkisinin incelenmesi için SPSS PROCESS makrosunda uygun istatistiksel yöntemler ile analiz edilmiştir. İki grup ortalamalarının karşılaştırılmasında Independent Sample T Test, ikiden fazla grup ortalamasının karşılaştırılmasında ise One Way ANOVA testi uygulanmıştır. Pearson korelasyon analizi sonucuna göre beden algısı ile öz şefkat arasında pozitif yönde, istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Psikolojik belirtiler ile öz şefkat arasında ise negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Beden algısı ile psikolojik belirtiler arasında ise negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Benlik saygısı ile öz şefkat arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Benlik saygısı ve psikolojik belirtiler arasında ise negatif yönde anlamlı bir ilişki mevcuttur. Benlik saygısı ve beden algısı arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir.
Aracılık analizinde elde edilen sonuçlarına göre, benlik saygısı, beden algısı ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide kısmi aracılık etkisine sahiptir. Öz şefkat aracı değişkeni de tek başına ele alındığında benzer şekilde beden algısı ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide kısmi aracılık etkisi göstermektedir. Son olarak benlik saygısı ve öz şefkatin birlikte, beden algısı ile psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide tam aracılık rolü gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar psikolojik bozukluklar açısından risk altında olan ergen grupta psikolojik belirtilerin ortaya çıkması ve yaşanan belirtilere yönelik önleme, tespit etme ve destek sağlama açısından önem taşımaktadır. Yapılan çalışma ergenlerde beden algısı, psikolojik belirtiler, benlik saygısı ve öz şefkat arasındaki ilişkiler bağlamında fikir vermektedir.

Abstract:
The present study aimed to investigate the mediating roles of self-esteem and self-compassion in the relationship between image and psychological symptoms in adolescents. The sample of the study consisted of 447 participants, 259 (58%) girls and 186 (42%) boys, aged between 14-18 years. In accordance with the purpose of the research, Informed Consent, Demographic Information Form, Brief Symptom Inventory, Rosenberg Self-Esteem, Body Perception Scale Scale were applied to the participants. Independent Sample T-Test was used to compare the means of two groups, while One Way ANOVA test was employed for comparing means among more than two groups. According to Pearson correlation analysis, a significant positive relationship was found between body image perception and self-compassion. A significant negative relationship was found between self-compassion and psychological symptoms. Additionally, a significant negative relationship was determined between body image perception and psychological symptoms. A significant positive relationship was found between self-esteem and self-compassion. Furthermore, a significant negative relationship was found between self-esteem and psychological symptoms. A positive significant relationship was also identified between self-esteem and body image.
According to the results obtained from the mediation analysis using Structural Equation Modeling, self-esteem partially mediated the relationship between body image perception and psychological symptoms. On the other hand, the mediating variable of self-compassion exhibited partially mediating effect between body image perception and psychological symptoms. Finally, it was concluded that self-esteem and self-compassion sequentially mediated the relationship between body image perception and psychological symptoms. These findings are crucial for understanding the emergence of psychological symptoms among adolescents at risk of psychological disorders and for implementing preventive measures, detection, and support  ort he experienced symptoms. The study provides insights into the relationships between body image perception, psychological symptoms, self-esteem, and self-compassion among adolescents.