Türkiye'de tıp kütüphanelerinde elektronik süreli yayın hizmetleri yönetimi
Management of electronic periodicals services at medical libraries in turkey
Yazar: HURİYE ÇOLAKLAR
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÜSTÜN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Dergiler = Magazines ; Elektronik dergiler = Electronic magazines ; Elektronik kütüphane = Electronic library ; Kütüphane yönetimi = Library management ; Kütüphaneler = Libraries ; Sayısal kütüphaneler = Digital libraries ; Süreli yayınlar = Periodicals ; Tıp = Medicine ; Yayıncılık = Publishing ; Yönetim = Management

Özet:
Bilim ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler kütüphaneleri ve onların kaynaklarını etkilemiştir. Süreli yayınlar, güncel ve bilimsel bilginin hızlı bir şekilde elde edilmesinde en önemli kaynaklardır. Türkiye'de özellikle üniversitelerde uygulanan akademik ilerleme ve kadro atamalarındaki değişiklikler bilimsel dergilerin ve elektronik dergilerin kullanımını artırmıştır. Bu çalışmada, tıp kütüphanelerinde verilmekte olan bilgi hizmetlerinde, kullanıcı tarafından aranan bilginin büyük bir kısmının bu kaynaklardan elde edildiği göz önüne alındığında, ?elektronik süreli yayın hizmetleri yönetiminin? önemli ölçüde bilimsel araştırmayı etkileyeceği bir gerçektir. Çalışmada, süreli yayınların ve elektronik süreli yayınların tanımı, türleri, tarihçesi, önemi ve bu yayınların yönetimi (seçimi, sağlanması, kataloglanması, lisans anlaşmaları, politikaları, örgütlenmesi, standartları ve işbirliği) konuları ile akademik tıp kütüphanelerinde kullanılan elektronik süreli yayınlar ve veri tabanları yer almaktadır. Türkiye'de tıp fakültesi bulunan üniversitelerin kütüphanelerine anket çalışması uygulanmıştır. Bu anket çalışması ile kütüphanelerde teknolojik alt yapı, basılı ve elektronik dergi sayısı, elektronik süreli yayın türleri, elektronik dergilerin seçimi, sağlanması, kullanımı, bütçe, lisans anlaşmaları, konu uzmanı personel sayısı, kullanıcı eğitimi, bilgi hizmetleri ve işbirliği konularında toplanan veriler değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda, Türkiye'de tıp fakültesi kütüphanelerinde elektronik süreli yayın hizmetleri yönetiminde sorunların yaşandığı ve bu hizmetlerde işbirliğinin ?elektronik dergi hizmetleri? alanında yeterli olmadığı görülmektedir. Bu kütüphanelerde hem elektronik hem de önemli ölçüde basılı yayın hizmetleri bir arada yürütülmek durumundadır.

Abstract:
Developments in science and communications technologies have had an effect on libraries and their resources. Periodicals are the most important of the resources that provide an opportunity to quickly obtain updated and scientific information. The changes taking place in Turkey, particularly in terms of academic advancement and staff appointments, have caused an increase in the use of scientific journals and electronic magazines. This study sets out to show that, based on the fact that users find a large portion of the information they need from such periodicals, the ?management of electronic periodicals services? will inevitably have an influence on scientific research. The study encompasses a definition of periodical and electronic publications, the types of such publications, their history, importance and management (selection, procurement, cataloging, license agreements, policies, organization, standards and cooperation) as well as the extent of the electronic periodicals and databases available at academic medical libraries. A questionnaire was conducted at university medical school libraries in Turkey. The questionnaire attempted to evaluate the data collected on each library?s technical infrastructure, the number of printed and electronic periodicals, the types of electronic periodicals, their selection, procurement, use, budgeting, as well as information on license agreements, the number of staff specialized in electronic periodicals, user training, information services and cooperative efforts in the field. The results of the study reveal that there are problems in the management of electronic periodicals at medical school libraries in Turkey and that cooperative efforts related to the services provided in the area of ?electronic periodicals services? are inadequate. Libraries are still in a position of dealing with a great deal of printed publications in addition to their electronic resources.