Sakroiliit tanısında mr görüntülemede yaş gruplarına göre kontrast madde kullanımının gerekliliği
Age related contrast need for diagnosis of activesacroiliitis
Yazar: NAZIM ÇETİNKAYA
Danışman: PROF. DR. ALPARSLAN ÜNSAL
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Kontrast maddeler = Contrast media ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Sakroiliyak eklem = Sacroiliac joint ; Spondiloartrit = Spondylarthritis

Özet:
Seronegatif spondiloartropatiler öncelikle sakroiliak eklemleri ve omurgayı tutan heterojen bir hastalık grubudur. Prototipi Ankilozan Spondilit'tir. Ankilozan Spondilitin en erken ve en karakteristik bulguları sakroiliak eklemde izlenir. Sakroiliitin tanısında, klinik bulgular, laboratuvar verileri ve fizik muayene sınırlı kalmaktadır. Bu nedenle tanıda görüntüleme yöntemleri önem arzetmektedir. Radyografi ilk tercih edilen görüntüleme yöntemi olmakla birlikte, Manyetik Rezonans görüntülemenin erken ve aktif sakroiliitin saptanmasında etkin bir görüntüleme yöntemi olduğu bildirilmiştir.
Bu çalışmada klinik olarak sakroiliit tanısı veya kuşkusu bulunan hastaların sakroiliak MR tetkiklerinde, kontrast öncesi ve sonrası serilerde, aktif ve kronik sakroiliit bulgularını saptayarak aktif sakroiliit tanısında kontrast madde gereksiniminin araştırılması amaçlandı.
Kasım 2016 ile Ocak 2017 tarihleri arasında, Ankilozan Spondilit tanısı veya kuşkusu ile kurumumuzda sakroiliak MR görüntülemesi gerçekleştirilmiş 76'sı kadın, 42'si erkek 118 olgu retrospektif olarak değerlendirildi. Olgular yaşa göre 18-25 yaş, 26-45 yaş ve 46 yaş ve üzeri olmak üzere 3 gruba ayrıldı. İki radyolog birbirlerinden ve hastanın klinik ve demografik bilgilerinden habersiz olarak ilk oturumda kontrast öncesi sekansları, farklı günlerdeki ikinci oturumda ise kontrast öncesi ve sonrası elde olunan tüm sekansları değerlendirdi. Görüntüleme bulguları ASAS kriterleri yönünden incelendi, kontrast öncesi ve kontrast sonrası tanı farklılıkları araştırıldı. 
Birinci değerlendiricinin sonuçlarına göre, her üç yaş grubunda da aktif sakroiliit tanısı için osteiti tanımlamada kontrast sonrası seriler ek katkı sağlamadı. İkinci değerlendiricinin sonuçlarında ise yalnızca 46 yaş ve üstü grupta osteiti tanımlamada kontrast sonrası seriler istatistiksel olarak anlamlı katkıda bulundu. 
Sonuç olarak, eldeki veriler ışığında özellikle genç ve orta yaş hasta yaş gruplarında aktif sakroiliit tanısında, kontrastlı serilerin STIR sekansına üstün olmadığı söylenebilir.

Anahtar Sözcükler: Spondiloartropati, Sakroiliit, Sakroiliak eklem MR, STIR

Abstract:
Sero-negative spondylo-arthropathies are a heterogeneous group of diseases primarily involving sacroiliac joints and the vertebrae. The prototype is Ankylosing Spondylitis. The earliest and most characteristic findings of ankylosing spondylitis are observed in the sacroiliac joint. For the diagnosis of sacroiliitis, clinical findings, laboratory data and physical examination have limited role. For this reason, imaging methods are important. Radiographyis the first line imaging modality,howevermagnetic resonance imaging is accepted as the most efficient imaging modality to diagnose the early and active sacroiliitis.	
In this study, the aim was to investigate the need for contrast agent in the diagnosis of active sacroiliitis by detecting active and chronic sacroiliitis findings before and after contrast material in sacroiliac MR examinations of clinically diagnosed or suspected sacroiliitis patients.
118 patients (76 female, 42 male) who had undergone sacroiliac MR imaging between November 2016 and January 2017 with either diagnosis or clinical suspicion of Ankylosing Spondylitis, were evaluated retrospectively. The cases were divided into 3 groups according to age (18-25 years, 26-45 years and over 46 years old).Two radiologists assessed pre-contrast sequences in the first session and all sequences obtained before and after contrast in the second session on different days, unaware of each other and the patient's clinical and demographic information. Imaging findings were examined in terms of ASAS criteria, precontrast and postcontrast differences were investigated.
According to the results of the first radiologist, the post-contrast series did not provide an additional contribution to define osteitis for active sacroiliitis in all three age groups. In the results of the second radiologist, post-contrast series were statistically significant in defining osteitis only in 46 years old and over group.
In conclusion, the results of this study revealed  that the contrast-enhanced series do not have a significant superiority compared to STIR sequence to diagnose active sacroiliitis, especially in young and middle-aged patient age groups.

Key words:Spondyloarthropathy, Sacroiliitis, Sacroiliac MR, STIR