Akademik gelişim süreci ve akademisyenlerin iş tatmini üzerine karşılaştırmalı bir çalışma: Almanya ve Türkiye örneği
A comparative study on job satisfaction and academic development process of academics: Example of Germany and Turkey
Yazar: BİLGE GÜLER
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA TAŞLIYAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Akademik kariyer = Academic career ; Akademik personel = Academic personnel ; Akademisyenler = Academicians ; Almanya = Germany ; Türkiye = Turkey ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Eğitim, araştırma, yönetim ve toplum hizmeti görevi bulunan
akademisyenler, bilimin öncüsü konumundaki üniversitelerin temel yapı taşı ve en
önemli insan kaynağıdır. Akademisyenlerin yapmış oldukları bu görevleri daha iyi
yerine getirebilmeleri için işlerinden tatmin olmaları gerekmektedir. Günümüzde
giderek zorlaştırılan akademik kariyer yapma koşullarının iş tatmini üzerinde
büyük etkisi vardır. Bu bağlamda akademik kariyer amacıyla yapılması gereken
tüm aşamaları kapsayan ve sonrasında akademisyenlerin kariyerleri boyunca
devam eden akademik gelişim sürecinde yaşadıkları olaylar onların performansını,
etkinliğini, verimliliğini ve işinden duyduğu tatmini etkileyecektir. Bu bakımdan
akademisyenlerin gelişimleri sürecinde gereken tüm desteğin verilmesi ve
memnuniyetlerinin sağlanması eğitim kalitesi başta olmak üzere hem birey, hem
örgüt hem de toplumu olumlu yönde etkileyecektir.
Bu çalışmanın amacı; Türkiye ve Almanya'da akademik sürecin farklı
işleyişinin ve akademisyenlerin gelişimleri sürecinde yaşadıkları olayların iş
tatmini ile ilişkisi ve bunun akademik yaşama yansımasının incelenmesidir. Bu
amaç kapsamında Almanya ve Türkiye'de görev yapan akademisyenlerin,
akademik gelişim süreçleri karşılaştırmalı olarak incelenerek akademisyenlerin
işlerinden duyduğu tatmin ile gelişim sürecinde yaşadıkları arasında anlamlı bir
ilişkinin olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Bunun yanı sıra Türkiye'deki
akademik kariyer süreci ile ilgili olarak gerçkleştirilen analizlrde, bu sürecin
tamamını Türkiye'de tamamlayanlar ile yüksek lisans ve doktora eğitimi için
II
yurtdışına gidenler olmak üzere iki farklı grupta incelenmiştir. Böylece Türkiye'de
akademisyen olup da gelişim sürecini yurtdışında geçirenlerin iş tatminlerinin ve
beklentilerinin bu sürecin tamamını Türkiye'de tamamlayanlara oranla anlamlı
bir farklılık olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla Almanya
Schamalkalden Üniversitesi ve Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi'nde
görev yapan toplam 115 öğretim üyesi (Prof. Dr., Doç. Dr., ve Yrd. Doç. Dr.)
akademisyenlere anket uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda; akademisyenlerin
gelişimleri sürecindeki kural, prosedür, çalışma ortamı, verilen destek vb. gibi
faktörlerden memnuniyetsizliğin iş tatmini ile negatif yönlü bir ilişkisi olduğu
görülmüştür. Akademisyenlerin kariyerleri boyunca devam eden bu süreçte
yaşadıkları iş ortamlarından kaynaklanan olumsuzlukların da akademik
yaşamları üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The academicians who have mission of education, research, administration,
and community service are the basic building block and the most important
human resources of universities as pioneer of science. The academicians need to be
satisfied from their jobs to accomplish these duties. At the present time academic
career conditions which increasingly more difficult have a big influence on job
satisfaction. In this context everything should be done at the stage of the academic
career will impress their performance, effectiveness, efficiency and satisfaction
with their jobs. In this regard especially quality of education, provisioned of
necessary all support and satisfaction in development process of academicians is
will affect individuals, organizations and society positively.
The purpose of this study is to analyse how related is the different
functioning of the academic process in Germany and Turkey and The experiences
academics gain in development process to job satisfaction and reflection of this
relation on academic life. Within this purpose, academic development process of
the academics in Turkey and Germany is analysed in comparison and also
analysed whether any significant relation between their job satisfaction and the
events they had during the academic process or not. As well as the process in
Turkey analysed in two groups as the academics who complete all the process in
Turkey and academics who studied abroad for Master or Doctorate. However job
satisfaction and expectations researched to find whether any significant difference
between those two groups. To this end 115 faculty Members were given a
questionnaire in Schmalkalden University and Kahramanmaras Sutcu Imam
University. As a result of research, factors such as rules, procedures, work
environment, support (etc.) during the development process have a direct effect on
job satisfaction. Through continuing academic career it is also noted that other
related factors also an influence in academic life.