Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirlik düzeyi ve sözcük sıklığı
Readability level and word frequency of texts in Turkish language teaching textbooks for foreigners
Yazar: HANİFE SARITAŞ
Danışman: DOÇ. DR. NİGAR İPEK EĞİLMEZ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirlik düzeyini ve sözcük sıklığını belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda doküman incelemesi yönteminden yararlanılmıştır. Araştırma, İzmir Yabancılar İçin Türkçe ve Yeni İstanbul Uluslararası Öğrenciler İçin Türkçe ders kitaplarının A1, A2, B1, B2 ve C1 seviyesi ile sınırlı tutulmuştur. Her bir ders kitabındaki okuma metinlerinin okunabilirlik düzeyleri aşamalı bir şekilde ele alınmış ve metinlerin sözcük sıklık listeleri çıkartılmıştır. Metinlerin okunabilirlik düzeylerinin belirlenmesinde, Ateşman'ın (1997) ve Çetinkaya-Uzun'un (2010) geliştirdiği okunabilirlik formülleri kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda genel olarak metinlerin seviyelerinin artmasıyla birlikte okuma güçlüklerinin arttığı görülmüştür. Metinlerin sözcük sıklıklarının belirlenmesinde ise Ceval Kaya tarafından geliştirilen Cibakaya 2.1a adlı program kullanılmıştır. Kitaplardaki metinlerde en sık tekrar ilk 100 sözcük Göz'ün (2003), Yazılı Türkçenin Kelime Sıklığı Sözlüğü'yle karşılaştırıldığında en sık tekrar eden 20 sözcüğün sıklık listesiyle benzer sözcükler olduğu, 100 sözcüğün geneli itibariyle bazı anlamlı farklılıkların meydana gelmesinin nedeninin ise Göz'ün (2003) listesinin 1990 ve 2000 yılları arasındaki yazılı materyalleri içerdiği için güncel olarak kullanılan sözcüklerin değişmiş olabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to determine the readability level and word frequency of the texts in the textbooks used in teaching Turkish to foreigners. For this purpose, document analysis method was utilised. The study was limited to the A1, A2, B1, B2 and C1 levels of İzmir Turkish for Foreigners and Yeni İstanbul Turkish for International Students textbooks. The readability levels of the reading texts in each textbook were analysed in stages and word frequency lists of the texts were prepared. Readability formulae developed by Ateşman (1997) and Çetinkaya-Uzun (2010) were used to determine the readability levels of the texts. As a result of the study, it was observed that reading difficulties increased with the increase in the level of the texts. In determining the word frequency of the texts, Cibakaya 2.1a programme developed by Ceval Kaya was used. When the first 100 most frequently repeated words in the texts in the books were compared with Göz's (2003) Word Frequency Dictionary of Written Turkish, it was concluded that the 20 most frequently repeated words were similar to the frequency list, and that the reason for some significant differences in the 100 words in general was that Göz's (2003) list included written materials between 1990 and 2000, so the words currently used may have changed.