Hemşirelerde COVID-19 ilişkili travma sonrası stres bozukluğu, esneklik, travma sonrası büyümenin yaşam kalitesi ve işten ayrılma niyetiyle ilişkisi
COVID-19 associated post-traumatic stress disorder in nurses, flexibility, life quality of post-traumatic growth and association with the intention to quit work
Yazar: HALİME ÖZBAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZÜLFİYE BIKMAZ
Kırklareli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Merhamet yorgunluğu = Compassion fatigue ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Tükenmişlik = Burnout ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İş doyumu = Job satisfaction ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Bu çalışma; Türkiye'de yataklı tedavi kurumlarında hizmet veren hemşirelerin COVID-19 süreciyle ilişkili travma sonrası stres bozukluğu düzeyi, psikolojik sağlamlık, travma sonrası büyümenin profesyonel yaşam kalitesi ve işten ayrılma niyetiyle ilişkisinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı-kesitsel tipte yapılmıştır. Araştırmanın evreni Türkiye'de hizmet veren özel ve kamu yataklı tedavi kurumlarında aktif olarak çalışan hemşireler oluşturmuştur. Çalışma Ekim 2020- Mayıs 2021 tarihleri arasında yürütülmüş olup çalışmaya kabul kriterlerine uygun olan ve çalışmaya katılmaya gönüllü 324 kişi araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Veri analizinde; tanımlayıcı analizler, normallik analizleri, değişkenler arası farkın anlamlılık analizleri, korelasyon, güvenirlik analizi ve regresyon analizi yapılmıştır. Çalışmada kullanılan Olayların Etkisi Ölçeği, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, Travma Sonrası Büyüme Envanteri, Çalışanlar için Yaşam Kalitesi Ölçeği ve İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği toplam ölçek puanları, alt boyut ve alt ölçekler arasında negatif ve pozitif yönlü, çeşitli düzeylerde anlamlı ilişki belirlenmiştir (p<0,05). Hemşirelerin sosyo-demografik, iş ve COVID-19 ilişkili özelliklerinin araştırmada kullanılan ölçek puanları açısından anlamlı fark oluşturduğu bulunmuştur (p<0,05). Çalışmada işten ayrılma niyetinin sonuç değişkeni olduğu model önerisinde bulunulmuş ve değişkenler arasındaki yordayıcılık ilişkisi belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, hemşirelere yönelik psikolojik sağlamlık düzeyinin geliştirilmesine yönelik psikolojik destek sağlanması, çalışma koşullarının ailesel, mesleki ve iş ortamına yönelik riskler göz önüne alarak düzenlenmesi gerektiği ve bu doğrultuda uygun yönetsel ve örgütsel çözümlerin kullanılması önerilmektedir.

Abstract:
This study was done in a descriptive-sectional type to examine the level of post-traumatic stress disorder associated with the COVID-19 process of nurses serving in bed treatment institutions in Turkey, psychological integrity, professional quality of life and the relationship of post-traumatic growth with the intention to quit work. The research universe was created by nurses who are actively engaged in private and public treatment facilities serving in Turkey. The study was conducted between October 2020 and May 2021, and 324 people who met the acceptance criteria for the study and volunteered to participate in the study were examples of the research. In data analysis, descriptive analysis, normality analysis, meaningful analysis of the difference between variables, correlation, reliability analysis and regression analysis were performed. The total scale scores Impact of Events, Brief Resilience, Post-Traumatic Growth Inventory, Professional Quality of Life Scale and Intention to Quit used in the study were determined to have a negative and positive relation between the lower dimensions and the lower scales, and a meaningful relationship at various levels (p<0.05). The socio-demographic, business and COVID-19 related features of nurses have been found to make a significant difference in scale scores used in the study (p<0.05). In the study, the model proposed that the intent of leaving work is the result variable and the relationship between variables is determined.  As a result of the study, it is recommended to provide psychological support for the development of the level of psychological health for nurses, to regulate the working conditions with regard to risks for family, professional and business environment, and to use appropriate managerial and organizational solutions accordingly.