Akdere-Yeşilovacık (Silifke, Mersin) bölgesinin yeraltı suyupotansiyelinin coğrafi bilgi sistemi ve analitik hiyerarşi prosesiyöntemleriyle belirlenmesi
Determination of the groundwater potential of Akdere-Yeşilovacik(Silifke, Mersin) region by geographical information system andanalytical hierarchy process methods
Yazar: ALİ DALÇIK
Danışman: PROF. DR. CÜNEYT GÜLER
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Akiferler = Aquifers ; Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Mersin-Silifke = Mersin-Silifke ; Yer altı suları = Ground waters

Özet:
Yapılan bu Yüksek Lisans tez çalışmasında, Mersin'in Silifke ilçesi sınırları içerisinde yer alan
Akdere ve Yeşilovacık yerleşimleri civarının yeraltı suyu potansiyeli haritası, Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) teknolojisi ve Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yöntemi birlikte kullanılarak oluşturulmuştur. Bu çalışma kapsamında kullanılan CBS veri katmanları (litoloji, faylara uzaklık, karstik şekillere uzaklık, toprak tipi, toprak derinliği, arazi kullanımı, eğim, drenaj ağına uzaklık ve yükseklik), topografik, jeolojik, toprak ve arazi kullanımı haritalarının yanı sıra, Google Earth Engine'den elde edilen uzaktan algılama (UA) görüntüleri kullanılarak hazırlanmıştır. Bu çalışma kapsamında kullanılan tüm veriler, ArcGIS 9 CBS yazılımı kullanılarak sayısallaştırılmış olup daha sonra, her bir veri katmanı ayrı ayrı raster formatına dönüştürülerek, her biri kendi içerisinde sınıflandırılmıştır. Farklı veri katmanları için hazırlanan 9 farklı tematik haritaya, AHP yöntemi kullanılarak yapılan ikili karşılaştırmalar sonucunda belirlenen ağırlık değerleri atanmış ve her bir kriterin ağırlık değerleri CBS ortamında bindirme (overlay) analizi yöntemiyle birleştirilerek bölgenin yeraltı suyu potansiyeli ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışma alanının %4,93'ünün "Çok Yüksek", %9,72'sinin "Yüksek", %20,84'ünün "Orta", %33,47'sinin "Düşük" ve %31,04'ünün ise "Çok Düşük" yeraltı suyu potansiyeline sahip olduğu belirlenmiştir. Oluşturulan yeraltı suyu potansiyeli haritası incelendiğinde, özellikle çalışma alanının güneyinde yer alan Akdere ve Yeşilovacık arasında uzanan ovalık alanlarda yeraltı suyu potansiyelinin yüksek, buna karşın bölgenin kuzey kesimlerindeki engebeli ve dağlık alanlarda ise düşük olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this Master's thesis study, the groundwater potential map of the vicinity of Akdere and
Yeşilovacık settlements within the borders of Silifke district of Mersin was created by using Geographic Information System (GIS) technology and Analytical Hierarchy Process (AHP) method. The GIS data layers (lithology, distance to faults, distance to karstic features, soil type, soil depth, land use, slope, distance to drainage network and elevation) used in this study were prepared using topographic, geological, soil and land use maps, as well as remote sensing (RS) images obtained from Google Earth Engine. All data used in this study were digitized using ArcGIS 9 GIS software, and then data layers were converted to raster format separately, and reclassified within themselves. The weights determined as a result of pairwise comparisons using the AHP method were assigned to 9 different thematic maps prepared for different data layers, and the weights of each criterion were combined with the overlay analysis method in the GIS environment to reveal the groundwater potential of the region. It was determined that 4.93% of the study area has "Very High", 9.72% "High", 20.84% "Moderate", 33.47% "Low" and 31.04% "Very Low" groundwater potential. When the groundwater potential map created is examined, it has been determined that the groundwater potential is high in the plain areas stretching between Akdere and Yeşilovacık, especially in the south of the study area, whereas it is low in the rugged and mountainous areas in the northern parts of the region.