Almanya'da yaşayan Türklerde Türkçe ana dili bağlılığı
Turkish momestic loyalty of Turks living in Germany
Yazar: NEBİHA ÇAYIRLI
Danışman: DOÇ. DR. SALİM PİLAV
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Almanya = Germany ; Anadil = Mother tonque ; Bağlılık = Commitment ; Dil seçimi = Language choice ; Dış Türkler = Turkish diaspora ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education

Özet:
İki dilli bireylerde anadil tercihi ve dil sürdürümü, içinde yaşadıkları toplumda
uygulanan göçmen politikaları ve eğitim programlarına göre değişiklik gösterdiği
bilinmektedir. 1960'lı yılların başında Almanya'da misafir işçi konumunda olan
Türkler bugün üçüncü kuşak olarak hala Türk kimliklerini ve dile olan bağlılıklarını
sürdürmektedir. Almanya'da yaşayan Türklerin ana dili bağlılıklarına dair verilerin
toplanıldığı araştırmada karma yöntem kullanılmış olup araştırmaya Stuttgart
şehrinde yaşayan iki dilli 250 Türk katılmıştır. Yapılan bu saha çalışmasında İnan
tarafından geliştirilen Dil Biyografisi Anketi, Türkçe Dil Bağlılığı Ölçeği
kullanılarak veriler toplanmıştır. Araştırmada elde edilen nicel verilerin analizinde
SPSS programı kullanılmıştır. Anket ile toplanan verilerin incelenmesinde betimsel
istatistik veri analizi kullanılmıştır. Betimsel istatistik verileri yaş, cinsiyet ve
yerleşim yeri değişkenlerine göre incelenmiştir. Buna ek olarak anket verileri
üzerinden kişiye, ortama ve işleve göre dil seçimlerinde dil sürdürüm gücü
hesaplanmıştır. Türkçe Dil Bağlılığı Ölçeği aracılığı ile toplanan verilerin
incelenmesinde ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve bağımsız örneklemler t
testinden yararlanılmıştır. Ölçek puanları yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim
durumu, çalışma durumu ve yerleşim yeri değişkenlerine göre incelenmiştir. Tarama
modeli esas alınarak yapılan çalışma sonucunda katılımcıların %70,6 oranında
Türkçeyi anadili olarak tercih ettikleri söylenebilir. Dili kullanım sıklıklarına
bakıldığında aile ve akrabalarla daha çok Türkçe tercih edilirken arkadaş çevresinde
özellikle 30 yaş altı gençlerin Almanca ve Türkçeyi birlikte kullandıkları tespit
edilmiştir. Almanca dil kullanım yeterlilikleri Türkçeye nazaran yüksek olsa da
Almanya'da yaşayan Türklerin anadili olarak Türkçeyi tercih ettikleri fakat iki
dilliliğin önemini kabul ederek günlük yaşamlarında bilinçli bir şekilde Türkçenin
yanısıra Almancayı da kullandıkları görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Dil Bağlılığı, İki Dillilik, Dil Sürdürümü, Almanya'daki Türkler

Abstract:
It is known that the mother tongue preference and language maintenance of bilingual
individuals vary according to the immigration policies and education programs
applied in the society they live in. Turks, who were guest workers in Germany at the
beginning of the 1960s, still maintain their Turkish identity and their loyalty to the
language as the third generation. In this study, which was conducted with 250
bilingual Turks living in Stuttgart, Germany, a mixed method was used in the
research in which data on the mother tongue attachment of Turks living in Germany
were collected. The collection of places started on 02.01.2020 and on 15.02. It
expired in 2020. In this field study, data were collected using the Language
Biography Questionnaire Turkish Language Attachment Scale developed by İnan
(İNAN, 2018). SPSS program was used in the analysis of the quantitative data
obtained in the study. Descriptive statistical data analysis was carried out in the
analysis of the data collected by the questionnaire. Descriptive statistics data were
analyzed according to age, gender and place of residence. In addition, language
maintenance power was calculated based on the survey data in language selections
according to the person, environment and function. One-way analysis of variance
(ANOVA) and independent samples t-test were used to analyze the data collected
through the Turkish Language Attachment Scale. Scale scores were analyzed
according to age, gender, marital status, educational status, employment status and
place of residence. As a result of the study based on the scanning model, it can be
said that 70.6% of the participants preferred Turkish as their mother tongue. When
we look at the frequency of language use, it has been determined that while Turkish
is preferred more with family and relatives, especially young people under the age of
30 use German and Turkish together in the circle of friends. Although German
language use proficiency is higher than Turkish, it is seen that Turks living in
Germany prefer Turkish as their mother tongue, but accepting the importance of
bilingualism, they consciously use Turkish as well as German in their daily lives.

Key Words: Language Attachment, Bilingualism, Language Continuity, Turks in Germany