Hemşirelerin hemodiyaliz bilgi ve beceri düzeylerinin ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of the hemodialysis knowledge and skill levels of nurses and the affecting factors
Yazar: ZAINAB ALI HUSSEIN AL-JAAFARI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖZDE ÖZARAS
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Beceri = Skill ; Bilgi = Knowledge ; Hemodiyaliz =   ; Hemşireler = Nurses

Özet:
Giriş: Böbrek yetmezliği dünya çapında yaklaşık 200.000 kişiyi etkileyen hayatı tehdit eden bir hastalık olarak kabul edilmekle beraber, hemodiyaliz, böbrek yetmezliği için en yaygın kullanılan tedavilerden biridir.
Amaç: Bu çalışmada hemodiyaliz ünitesinde çalışan hemşirelerin hemodiyaliz konusundaki bilgi ve becerileri ile sosyodemografik veriler arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu çalışmada tanımlayıcı kesitsel tasarım kullanılmış olup, ve çalışma 1 Kasım 2021-31 Nisan 2022 tarihleri arasında AL-Najaf AL-Ashraf'ta bulunan Al-Sadder Tıp Kenti Hemodiyaliz ünitesinde gerçekleştirilmiştir. Hastane araştırma örneklemindeki toplam hemşire sayısı 182'dir. %95 ve %50 güven aralıklarına göre örneklem büyüklüğü 110 olarak belirlenmiştir. Dahil edilme kriterlerini karşılayan ve bu çalışmaya katılmayı kabul eden toplam 110 hemşire çalışmaya dahi edilmiştir. Veriler, "Tanımlayıcı Bilgi Formu", "Hemodiyaliz Bilgi Testi ve Hemodiyaliz Beceri Testi" kullanılarak toplanmıştır..
Bulgular: Çalışmanın sonuçlarına göre, hemşirelerin bilgi puan ortalamaları 12,48 ± 1,81 olup iyi düzeyde; beceri puan ortalamasının ise 14,76 ± 2,25 olup orta düzeydedir. "32-40" yaş grubunda olan hemşirelerin "Hemodiyaliz Bilgi Testi" (H=3,988; p<0,05) ve "Hemodiyaliz Beceri Testi" (H=1,845; p<0,05) puanlarının diğer yaş gruplarına göre anlamlı olarak yüksek olduğu saptanmıştır.  "Hemodiyaliz Bilgi Testi" puanları evlilerde bekarlara göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (u=1200, p<0.05). Hemodiyaliz konusunda eğitim kurslarına katılan hemşirelerin "Hemodiyaliz Bilgi Testi" puan ortalamaları, eğitim kurslarına katılmayan hemşirelere göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (u=1198; p<0,05). "Hemodiyaliz Bilgi Testi" ile hastane deneyim yılı arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki bulunmuştur (r=0,072; p<0,05).
Sonuç: Bu çalışmada "Hemodiyaliz Bilgi ve Beceri Testi"nin yaş, medeni durum ve daha önce eğitime katılma faktörleri arasında anlamlı bir ilişki ortaya koyduğu belirlenmiştir. Hemodiyaliz becerilarına ilişkin bilgi ve beceri puan ortalamalarının belirlenmesi için daha detaylı ve daha geniş örneklemli çalışmaların yapılması önerilmektedir.

Abstract:
Introduction: Kidney failure is considered a life-threatening disease that affects approximately 200,000 people worldwide. Hemodialysis is one of the most widely used treatments for kidney failure.
Objective: In this study, it was aimed to examine the relationship between the knowledge and skills of nurses working in the hemodialysis unit about hemodialysis and socio-demographic data.
Method: In this study, a descriptive cross-sectional design was used, and the study was carried out in the Al-Sadder medical city Hemodialysis unit in AL-Najaf AL-Ashraf between 1 November 2021 and 31 April 2022. The total number of nurses in the hospital research sample is 182. The sample size was determined as 110 according to the 95% and 50% confidence intervals. A total of 110 nurses who met the inclusion criteria and agreed to participate in this study were included. The data were collected using the "Descriptive Information Form", "Hemodialysis Information Test, and Hemodialysis Performance Test".
Results: According to the results of the study, nurses' knowledge point average was 12.48 ± 1.81 and at a good level; skill point average is 14.76 ± 2.25 and it is moderate. "Hemodialysis Knowledge Test" (H=3.988; p<0.05) and the "Hemodialysis Application Test" (H=1.845; p<0.05) scores of the nurses, whose age group was "32-40", were determined significantly higher than the other age groups. "Hemodialysis Knowledge Test" scores were found to be significantly higher in married people compared to singles (u=1200, p<0.05).  The "Hemodialysis Knowledge Test" score averages of the nurses who participated in the training courses on hemodialysis were found to be significantly higher than the nurses who did not attend the training courses (u=1198; p<0.05). A significant and positive relationship was found  between  the "Hemodialysis Knowledge Test" and the years of hospital experience (r=0.072; p<0.05).
Conclusion: In this study, it was determined that the "Hemodialysis Knowledge and Practice Test" revealed a significant relationship between the factors of age, marital status, and previous participation in education. It is recommended that more detailed and larger sample studies should be carried out to determine the knowledge and application score averages about hemodialysis applications.