Yetişkin erkek bireylerde kuşaklararası travma geçişi: Adli psikotravmatolojik bir değerlendirme
Intergenerational transmission of trauma in adult male individuals: A forensic psychotramatological evaluation
Yazar: HAKAN KARAMAN
Danışman: PROF. DR. ERDİNÇ ÖZTÜRK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa /  Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile işlevleri = Family functions ; Dissosiyatif bozukluklar = Dissociative disorders ; Dissosiyatif yaşantılar = Dissociative experiences ; Karanlık üçlü = Dark triple ; Kuşaklararası aktarım = Intergenerational transmission ; Narsisizm = Narcissism ; Psikolojik travma = Psychological trauma ; Psikopati = Psychopathy ; Yetişkinler = Adults ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas

Özet:
Doktora tez çalışmamızın temel amacı iki nesil yetişkin erkeklerde kuşaklararası travma geçişi ekseninde çocukluk çağı travmaları ile dissosiyasyon, karanlık üçlü kişilik özellikleri, travma ile başa çıkabilme algısı ve aile işlevselliği arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Bu çalışmada, İstanbul'da ikamet eden 100 baba ve 100 yetişkin oğluna Sosyodemografik Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği (CTQ), Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği (DES), Karanlık Üçlü Kişilik Özellikleri Ölçeği (KÜÖ), Travma ile Başa Çıkabilme Algısı Ölçeği (TBÇA) ve Aile Değerlendirme Ölçeği (ADÖ) yüzyüze uygulanmıştır. Frekans dağılımı, bağımlı örneklemler t testi, pearson korelasyon, spearman korelasyon, açıklanan varyans (determinasyon katsayısı), basit doğrusal regresyon ve çoklu doğrusal regresyon teknikleri bu araştırmada kullanılan istatistik yöntemleridir. Babaların tamamının (%100) en az 1 çocukluk çağı travması bulunurken oğulların %94'ünün en az 1 çocukluk çağı travması bulunmaktadır. Hem babalarda hem oğullarda en sık karşılaşılan çocukluk çağı travmaları duygusal ihmal ve duygusal istismardır. Babaların %93'ü oğulların %88'i duygusal ihmal bildirmişken, babaların %92'si oğulların ise %85'i duygusal istismar bildirmiştir. Babaların %12'sinin oğulların ise %24'ünün DES ortalama puanı 25 ve üzerindedir. Hem babaların hem oğulların CTQ puanları ile diğer ölçeklerden aldıkları puanlar arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Çalışmamızda her iki kuşağın da çocukluk çağı travmalarının dissosiyatif yaşantılar, karanlık üçlü kişilik özellikleri, travma ile başa çıkabilme algısı ve aile işlevselliği üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Babalarda ve oğullarda CTQ ile DES arasında ve CTQ ile KÜÖ arasında pozitif yönde, düşük düzeyde ve istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Babalarda CTQ ile TBÇA arasında negatif yönde ve düşük düzeyde anlamlı bir ilişki bulunurken oğullarda CTQ ile TBÇA arasında pozitif yönde ve düşük düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Babalarda CTQ ile ADÖ pozitif yönde ve düşük düzeyde anlamlı bir ilişki bulunurken oğullarda CTQ ile ADÖ arasında pozitif yönde ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Bu çalışmada kullanılan ölçeklerden alınan puanların iki nesil arasında pozitif yönde anlamlı ilişkileri olduğu belirlenmiştir. Babaların CTQ toplam puanı ile oğulların CTQ toplam puanı arasında pozitif yönde, orta düzeyde ve istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Babaların DES ortalama puanı ile oğulların DES ortalama puanı arasında pozitif yönde, hafif düzeyde ve istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Babaların KÜÖ ortalama puanı ile oğulların KÜÖ ortalama puanı arasında pozitif yönde, hafif düzeyde ve istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Babaların TBÇA ortalama puanı ile oğulların TBÇA ortalama puanı arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır. Babaların ADÖ ortalama puanı ile oğulların ADÖ ortalama puanı arasında pozitif yönde, orta düzeyde ve istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Ölçeklerden alınan puanların istatistiksel açıdan kuşaklararası farklılaşma gösterdiği belirlenmiştir. Buna göre babaların CTQ ortalama puanı (40.31) oğullara göre (35.75) anlamlı derecede daha yüksektir. Babaların DES ortalama puanı (13.00) oğullara göre (17.12) anlamlı derecede daha düşüktür. Babaların KÜÖ ortalama puanı (70.21) oğullara göre (76.07) anlamlı derecede daha düşüktür. Babaların ADÖ ortalama puanı (1.97) oğullara göre (2.07) anlamlı derecede daha düşüktür. Sonuç olarak çocukluk çağı travmalarının kuşaklararası eksende dissosiyatif yaşantılar, karanlık üçlü kişilik özellikleri, travma ile başa çıkabilme algısı ve aile işlevselliği üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Doktora tez araştırmamız, iki nesil yetişkin erkek bireylerde kuşaklararası travma geçişinin adli psikotravmatolojik ve dissoanalitik açıdan ele alındığı özgün nitelikli ve öncü bir bilimsel çalışmadır. Kuşaklararası travma geçişinin kısa ve uzun dönemli negatif ruhsal etkilerinin dissoanalitik bir yaklaşımla nötralize edilmesi sağlıklı bir yeni nesilin varlanış göstermesi adına öncül bir öneme sahiptir.

Abstract:
The main purpose of our doctoral thesis is to evaluate the relationship between childhood traumas and dissociation, dark triad personality traits, perception of coping with trauma and family functionality in the axis of intergenerational transmission of trauma in two-generation adult men. In this study, 100 fathers and 100 adult sons residing in Istanbul; Sociodemographic Information Form, Childhood Trauma Questionnaire (CTQ), Dissociative Experiences Scale (DES), Short Dark Triad Scale (SD3), Perceived Ability to Cope with Trauma Scale (PACT) and Family Assessment Device (FAD) were applied face-to-face. Frequency distribution, paired samples t-test, pearson correlation, spearman correlation, explained variance (coefficient of determination), simple linear regression and multiple linear regression techniques are the statistical methods used in this research. All fathers (100%) have at least 1 childhood trauma, while 94% of sons have at least 1 childhood trauma. The most common childhood traumas in both fathers and sons are emotional neglect and emotional abuse. While 93% of fathers and 88% of sons reported emotional neglect, 92% of fathers and 85% of sons reported emotional abuse. The mean DES score of 12% of fathers and 24% of sons is 25 and above. It was determined that there were statistically significant relationships between the CTQ scores of both fathers and sons and the scores they got from other scales. In our study, it was determined that childhood traumas of both generations were effective on dissociative experiences, dark triad personality traits, perception of coping with trauma and family functionality. There is a positive, low and statistically significant relationship between CTQ and DES, and between CTQ and SD3 in fathers and sons. There is a negative and low level significant relationship between CTQ and PACT in fathers, while there is a positive and low level significant relationship between CTQ and PACT in sons. There is a positive and low level significant relationship between CTQ and FAD in fathers, while there is a positive and moderately significant relationship between CTQ and FAD in sons. It was determined that the scores obtained from the scales used in this study had a positive and significant relationship between the two generations. There is a positive, moderate and statistically significant relationship between fathers' total CTQ score and sons' CTQ total score. There is a positive, mild and statistically significant relationship between fathers' mean DES score and sons' mean DES score. There is a positive, mild and statistically significant relationship between the fathers' mean SD3 score and the sons' mean SD3 score. There is no statistically significant relationship between fathers' mean PACT score and sons' mean PACT score. There is a positive, moderate and statistically significant relationship between fathers' mean FAD score and sons' mean FAD score. It was determined that the scores obtained from the scales showed statistically intergenerational differentiation. Accordingly, fathers' mean CTQ score (40.31) was significantly higher than that of sons (35.75). The mean DES score of fathers (13.00) was significantly lower than that of sons (17.12). The fathers' mean SD3 score (70.21) was significantly lower than that of the sons (76.07). Fathers' mean FAD score (1.97) was significantly lower than that of sons (2.07). As a result, it has been determined that childhood traumas have an impact on dissociative experiences, dark triad personality traits, perception of coping with trauma and family functionality on the intergenerational axis. Our doctoral thesis research is an original and pioneering scientific study in which intergenerational transmission of trauma in two generations of adult male individuals is discussed in terms of forensic psychotraumatology and dissoanalytic. Neutralizing the short and long-term negative psychological effects of intergenerational transmission of trauma with a dissoanalytic approach is of great importance for the emergence of a healthy new generation.