Muğla yöresi köpeklerinde leishmania türlerinin moleküler ve serolojik olarak belirlenmesi
Molecular and serologic detection of leishmania species in dogs in Muğla province
Yazar: ALİ DİNÇ TOPÇUOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SERKAN BAKIRCI
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Parazitoloji = Parasitology
Dizin: Köpekler = Dogs ; Leishmania = Leishmania ; Moleküler yapı = Molecular structure ; Muğla = Muğla ; Prevalans = Prevalence ; Seroloji = Serology

Özet:
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından 1980 yıllarının başından beri önemi vurgulanan leishmaniasis, malaria ve lenfatik filariasis'den sonra üçüncü vektör kaynaklı en önemli hastalık olarak değerlendirilmektedir. Hastalığın dünyanın pek çok yerinde visseral leishmaniasis (VL), kutanöz leishmaniasis (KL), diffuz deri leishmaniasis (DCL) ve mukokutanöz leishmaniasis (MCL) gibi değişik formları görülmektedir. Türkiye'de ise KL ve VL formları en sıklıkla görülen formlar olarak bilinmektedir. Türkiye'de KL'ye yol açan tür daha çok L. tropica iken VL'ye yol açan tür ise L. infantum olarak bildirilmektedir. Ancak son yıllarda yapılan çalışmalarda KL vakalarında VL öyküsü olmaksızın L. infantum türünün izole edildiği, yine VL vakalarında KL öyküsü olmaksızın L. tropica türünün tespit edildiği ifade edilmektedir.  
 Bu çalışmada da Muğla yöresinde, Veteriner kliniklerine getirilen 69 dişi ve 62 erkek köpekten kan alınarak Leishmania spp. varlığının moleküler ve serolojik yöntemle araştırılması amaçlanmıştır. Köpeklerden EDTA içeren antikoagulanlı tüplere alınan kanlardan moleküler testlerde kullanılmak üzere DNA izolasyonu yapılmış ve izole edilen DNA örneklerinde PZR yöntemi ile Leishmania spp. tespiti yapılmıştır. Aynı zamanda alınan kanlardan serum çıkartılarak, serolojik olarak IFAT testi ile değerlendirilmiştir. Çalışma sonunda 131 köpekten alınan serum örneklerine uygulanan IFAT ile 49 köpekte (%37.4) anti-Leishmania antikor titresinin 1:64 ve üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Moleküler değerlendirmede ise dokuz köpekte (%6.87) PZR yöntemiyle Leishmania spp. bulunmuştur. Çalışma bölgesindeki 18 farklı yerleşim alanında toplam 131 köpeğin değerlendirilmesinde KVL'in seroprevalansı %37.4 olarak belirlenirken, moleküler prevalans %6.87 tespit edilmiştir.

Abstract:
Leishmaniasis, which has been emphasized by the World Health Organization (WHO) since the beginning of 1980, is considered the third most important disease after malaria and lymphatic filariasis. Disease of the world in many parts of visceral leishmaniasis (VL), cutaneous leishmaniasis (CL), diffuse cutaneous leishmaniasis (DCL) and mucocutaneous leishmaniasis (MCL) of different forms, such as, although seen (WHO), in Turkey cutaneous leishmaniasis (KLA) way L.tropica; the species causing visceral leishmaniasis (VL) is known as L .infantum. However, in recent studies, it has been reported that L. infantum species was isolated in patients with CL without a history of VL, and L.tropica was detected in patients with VL without a history of CL.
 In this study, blood was collected from 69 female and 62 male dogs brought to veterinary clinics in Muğla region and serum was extracted from the blood samples and serologically evaluated by IFAT test. DNA was isolated from the blood taken from anticoagulant tubes containing EDTA from the dogs and DNA samples were isolated by Leishmania spp. determination was made. As a result of IFAT application in serum samples from 131 dogs, anti-Leishmania antibody titer was found to be 1: 64 and higher in 49 dogs (37.4%). PCR was found to be positive in dokuz dogs (6.87%). Seroprevalence of KL was 37.4% and molecular prevalence was 6.87% in 131 dogs in 18 different settlements in the study area.