CD36 ve lipid peroksidasyonuna diyetle alınan tekli doymamış yağ asitleri, doymuş yağ asitleri ve fruktozun etkisi
The effect of dietary monounsaturated fatty acids, saturatedfatty acids and fructose on CD36 and lipid peroxidation
Yazar: HACER YALÇİMİN ÖCAL
Danışman: DOÇ. DR. REYHAN NERGİZ ÜNAL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Enzime bağlı immünosorbent testi = Enzyme-linked immunosorbent assay ; Fruktoz = Fructose ; Lipid peroksidasyonu = Lipid peroxidation ; Yağ asitleri = Fatty acids ; Yağ asitleri-doymamış = Fatty acids-unsaturated ; Yağlar-doymamış = Fats-unsaturated

Özet:
Artmış rafine şeker tüketimi, yüksek miktarlarda doymuş yağ asitleri alımı ve yağ içeriği yüksek diyetlerle beslenme sonucu vücutta oksidan stresin etkilendiği güncel çalışmalarda bildirilmektedir. Pro-oksidanlar ve antioksidanlar arasındaki dengenin bozulması oksidatif hasar, lipit peroksidasyonu böylece kronik hastalıklara yol açmaktadır. Bu çalışmanın amacı, farelerin plazma ve dokularında tekli doymamış yağ asitleri (MUFA), doymuş yağ asitleri (SFA) ve fruktozdan zengin diyetlerin lipid peroksidasyonu ve CD36 üzerine etkilerini araştırmaktır. Örneklerin alındığı çalışmada C57BI/6 cins sekiz haftalık erkek fareler 2 hafta süren standardizasyon sonrasında kontrol grubu ile MUFA, SFA veya fruktozdan zengin beslenen gruplar olarak 4 gruba ayrılmıştır. Fareler 15 haftalık diyet müdahalesinin ardından sakrifiye edilmiş, kan ve dokuları alınmıştır. Bu çalışmanın sonuçlarına göre, kontrol grubuna kıyasla SFA'dan zengin beslenen grupta plazma ve dokularda lipid peroksidasyonu belirteci TBARS (Tiyobarbitürik asit) seviyelerinin daha yüksek olduğu (p>0,05), MUFA ile beslenen grupta ise daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0,05). Fruktozdan zengin beslenen grupta ise plazma ve dokularda TBARS seviyelerinde farklılık olmadığı (p>0,05) saptanmıştır. Ayrıca yapılan ELISA analiz sonuçlarına göre kontrol grubuna kıyasla SFA ve fruktozdan yüksek beslenme ile kalp ve plazmada CD36 seviyelerinin daha yüksek olduğu, MUFA grubunda ise daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0,05). Kalp dokusunda yapılan Western Blot analiz sonuçlarına göre fruktoz grubunda CD36 reseptör seviyesi daha yüksekken MUFA grubunda daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Sonuçlar kronik hastalıkların korunması ve tedavisinde ulusal ve uluslararası rehberlere göre fruktoz ve SFA tüketiminin azaltılması ile MUFA tüketiminin artırılarak dengelenmesinin faydalı etkileri olabileceğini desteklemektedir. 

Anahtar kelimeler: Lipid peroksidasyonu, CD36, tekli doymamış yağ asitleri, doymuş               yağ asitleri, fruktoz

Abstract:
Recent studies reported that increased consumption of refined sugar, intake of high amounts of saturated fatty acids and high fatty diets affect oxidant stress in the body.  Disruption of the balance between pro-oxidants and antioxidants oxidative damage, lipid peroxidation therefore leads to chronic diseases. The aim of this study was to investigate the effects of high monounsaturated fatty acids (MUFA), saturated fatty acids (SFA) and fructose diets on lipid peroxidation and CD36 in plasma and tissues of mice. In the study in which samples were taken, C57BI/6 type eight weeks old male rats were divided into 4 groups as MUFA, SFA or fructose fed groups after 2 weeks of standardization. Mice were sacrificed after 15 weeks of dietary intervention and blood and tissues were drawn. According to the results of this study, lipid peroxidation marker TBARS (Thiobarbituric Acid Reactive Substances) levels were higher (p> 0.05) in plasma and tissues in the SFA group compared to the control group, but lower in MUFA group (p <0.05). In the fructose group, there was no difference in TBARS levels in plasma and tissues (p> 0.05). In addition, according to the results of the ELISA analysis, it was found that CD36 levels were higher in the heart and plasma in the SFA and fructose groups were compared to the control group but lower in MUFA-fed group (p <0.05). According to Western Blot analysis in heart tissue, whereas CD36 receptor levels were higher in fructose group, lower in MUFA group (p <0.05). These results support that balance by decreasing fructose and SFA consumption and by increasing MUFA consumption may have beneficial effects according to national and international guidelines for the prevention and treatment of chronic diseases.

Keywords: Lipid peroxidation, CD36, mono unsaturated fatty acids, saturated fatty acids, fructose