Ortaokul fen bilimleri dersinde Jigsaw I ve kavram haritası destekli jigsaw I tekniği kullanmanın başarı, tutum ve kalıcılık üzerine etkisi
The effects of using jigsaw I and jigsaw I technique supported by concept map on success, attitude and persistency in secondary school science lesson
Yazar: EMEL KILIÇ UYAR
Danışman: PROF. DR. SÖNMEZ GİRGİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ayrıl-birleş tekniği = Jigsaw technique ; Başarı = Success ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Kavram haritaları = Concept maps ; Kavram kalıcılığı = Concept permanence ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu araştırmanın iki temel amacı vardır. Bunlardan birincisi, ortaokul yedinci sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersi, "İnsan ve Çevre" ünitesi konularını kavramalarına, bilgilerinin kalıcılığına ve çevreye yönelik tutum ve davranışlarına, jigsaw I ve kavram haritası destekli jigsaw I tekniğinin etkilerinin ve jigsaw tekniği hakkında öğrenci görüşlerinin araştırılmasıdır. İkincisi ise, yine yedinci sınıf öğrencilerinin çevreye yönelik tutum ve davranışlarına cinsiyet değişkeninin etkilerinin araştırılmasıdır. Araştırmanın çalışma grubunu, Ankara Yenimahalle' deki MEB' e bağlı bir ortaokuldaki yedinci sınıflardan üç farklı şubedeki (iki deney ve bir kontrol grubundaki öğrenciler) toplam 60 öğrenci oluşturmuştur. Ön test-son test kontrol gruplu deneysel desenin kullanıldığı bu araştırma, fen bilimleri dersi öğretim programına göre, 2014-2015 Eğitim-Öğretim Yılı II. döneminde yedinci sınıflarda eş zamanlı olarak araştırmacı tarafından gerçekleştirilmiştir. Fen bilimleri dersi; deney grubu I öğrencilerine jigsaw I tekniği, deney grubu II öğrencilerine kavram haritası destekli jigsaw I tekniği ve kontrol grubundaki öğrencilere ise fen bilimleri öğretim programının önerdiği 5E öğrenme döngüsü modeli ile işlenmiştir. Araştırma, "İnsan ve Çevre" ünitesinde, dört haftada toplam 16 ders saatlik uygulamada gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri üç ölçme aracı ile toplanmıştır. Bunlar İnsan ve Çevre Başarı Testi (İÇBT), Çevreye Yönelik Tutum ve Davranış Testi  (ÇYTDT) ve Jigsaw Görüş Ölçeği (JGÖ) dir. İÇBT, ÇYTDT ve JGÖ literatürden alınmıştır. Ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen modeline göre, İÇBT ve ÇYTDT ön test-son test, ve İÇBT son testin uygulanmasından iki ay sonra kalıcılık testi olarak uygulanmıştır. Uygulama sonunda deney gruplarına Jigsaw Görüş Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizleri SPSS programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada deney II grubunda uygulanan kavram haritası destekli jigsaw I tekniğinin, deney I grubunda uygulanan jigsaw I tekniği ve kontrol grubunda uygulanan 5E öğrenme döngüsü modeline göre, öğrencilerin akademik başarılarını ve çevreye yönelik tutum ve davranışlarını geliştirmede etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Aynı zamanda kavram haritası destekli jigsaw I tekniği; jigsaw I tekniği ve 5E öğrenme döngüsü modeline kıyasla öğrencilerin bilgilerinde kalıcılık sağlamıştır. Öğrencilerin jigsaw tekniği hakkında görüşlerini belirlemek için uygulanan jigsaw görüş ölçeği sonuçlarında deney I ve deney II grubu öğrencileri jigsaw tekniği hakkında olumlu yönde görüş belirtmişlerdir. Cinsiyetin ise öğrencilerin çevreye yönelik tutum ve davranışlarına etkisinin olmadığı görülmüştür. Araştırmadan elde edilen sonuçlar ışığında, araştırmanın yapılacak olan yeni çalışmalara rehberlik edeceği, fen öğretiminde öğretmen, öğrenci ve program geliştirmecilere yol gösterici olarak kaynak olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
This study has two main aims. Firstly it has been researched the effects of jigsaw I and jigsaw I technique supported by concept map on 7th grade students' comprehension of 'humans and environment' unit on success, persistency of knowledge and attitude towards environment. In addition, it has been gotten students' opinions on Jigsaw technique. Secondly, also, it has been researched the effect of gender differences attitude and behaviors towards environment. The sample of this study consists of 7th grade students located at Yenimahalle district in Ankara (in total 60 students from three different classes). (2 experiment and 1 control group students) at a secondary school in Yenimahalle, Ankara where is directed by Ministry of Education. According to Science and Technology curriculum, this study is applied by the researcher to 7th grade classes simultaneously during 2014-2015 school year – 2nd term and experimental design with pretest-posttest control group is used in this study.  Science and Technology lesson is taught to experiment group 1 students with Jigsaw I Technique, experiment group 2 students with Jigsaw I Technique supported by concept map technique, and control group students with 5E learning cycle method which is applied in Science and Technology curriculum. This study on Humans and Environment unit is carried out in total 16 periods, with a four week practice. Survey data is collected by three assessment tools. These are Humans and Environment Achievement Test (HEAT), Attitude and Behavior Test Towards Environment (ABTTE) and Jigsaw Visibility Meter (JVM). HEAT, ABTTE and JVM are quoted from literature. According to experimental design group with protest-posttest control group; HEAT and ABTTE as pretest-posttest, and HEAT applied as persistency test two months after the posttest is applied. At the end of application, Jigsaw visibility meter is applied to experiment groups. Data obtained from this study are analyzed with SPSS statistic package. In this study compared to jigsaw I technique applied to experiment group 1 and 5E learning cycle method applied to control group it's concluded that Jigsaw technique supported by concept map which is applied to experiment group 2 is effective in developing students' academic success and attitudes towards environment. At the same time in comparison with jigsaw I technique and 5E learning cycle method, Jigsaw technique supported by concept map showed persistency in children's knowledge. Experiment group 1 and experiment group 2 students expressed positive opinions on jigsaw technique at jigsaw visibility meter results applied to see their opinions on jigsaw technique. It's seen that gender has no effect on children's attitude and behaviors towards environment. In the light of results obtained from this study, It' s considered that this study will lead to new studies, be a guiding resource to teachers - students and program developers in Science teaching.