İzotonik içeceklerin sporcularda dayanıklılık performansı ve toparlanma seviyeleri üzerine etkileri
The effect of isotonic drinks on endurance performance and recovery levels of athletes
Yazar: YASEMİN ARI
Danışman: PROF. DR. FİLİZ FATMA ÇOLAKOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Sağlık Eğitimi = Health Education ; Spor = Sports
Dizin: Fiziksel dayanıklılık = Physical endurance ; Koşu = Running ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Toparlanma = Recovery ; İzotonik solüsyonlar = Isotonic solutions

Özet:
Bu çalışma; sporcularda tek doz akut olarak alınan izotonik içeceğin dayanıklılık performansı ve toparlanma seviyeleri üzerine etkilerini araştırmak için yapıldı. Bu çalışmada aynı sporculara izotonik içecek ve placebo olmak üzere 2 ölçüm uygulandı. Değerlendirmeyi takiben her iki ölçüm programına devam eden 18-21 yaş arası 12 sporcu çalışmaya dahil edildi. Çalışma çift kör planlandı. Teste koşu bandında % 0 eğimde, 8 km/s koşu hızında başlandı ve üç dakika sonra hız 10 km/s'e çıkarıldı. 10 km/s hızdan sonra her üç dakikada bir hız 1 km/s arttırılarak sporcu testi kendisi bırakana kadar sürdürdü. Sporcular teste başlamadan ve her hız artımından önce 1 dk. dinlendirilerek kulak memelerinden kan alındı. Test sırasında laktat değerleri ve kalp atım sayıları kaydedildi. Sporcu testi bıraktıktan sonra oturarak her 5 dakikada bir kulak memesinden kan alındı ve laktat seviyeleri 2 mmol/l düzeyine gelene kadar toparlanma süreleri takip edildi. Grubun ölçümler arası farklılıklar 'Wilcoxon İşaret' testi kullanılarak incelendi. Çalışma sonunda; izotonik ölçümlerin koşu hızlarına karşılık gelen kalp atım sayısı, laktat ve borg skala değerlerinde, 25 dk toparlanma süresine karşılık gelen laktat seviyelerinde, 40 dk toparlanma süresine denk gelen kalp atım sayısında, anaerobik eşiğe (4 mmol/l) ve tükenme seviyelerine karşılık gelen koşu hızı değerlerinde placebo ölçümüne göre istatistiksel açıdan anlamlı farklılık elde edildi (p<0,05). Sonuç olarak tek doz akut olarak alınan izotonik içeceğin sporcularda kan laktat seviyelerini geciktirdiği, toparlanma ve tükenme sürelerinde pozitif etkili olduğu, dayanıklılık performans düzeyleri placebo ölçümüne göre daha yüksek olduğu tespit edildi. Bu tür izotonik içeceklerin uzun süreli dayanıklılık performansı gerektiren sporlar için yararlı olabileceği söylenebilir.

Abstract:
This study has been carried out in order to examine the effect of isotonic drink taken as single dose acute by athletes on endurance performance and recovery level. 2 measurements have been applied to the same athletes in this study. 12 athletes aged 18-21 who are continued both measurement programs have been integrated into the study following the evaluation. The study has been planned double blind. The test was started at 0% incline on the treadmill at a running speed of 8 km / h and after three minutes the speed was increased to 10 km / h. After the speed of 10 km/h, the running has continued by increasing the speed 1 km/h in every 3 minutes until the experimental subject stopped running. Before athletes begin to measure and 1 minute before each speed increase and blood was taken from the earlobes. Heart rate counts and lactate values were recorded during the measurement. After the experimental subject had stopped the measurement, blood has been taken from the earlobes once in every five minutes sitting. Recovery time of the athletes has been followed until their lactate level reach the level of 2 mmol/l. The differences of the group in view of the values between measurements (placebo-isotonic) has been examined by using "Wilcoxon Mark" test. At the end of the study, when the differences between measurements have been examined, there has been a significant difference statistically in isotonic measurements in comparison with placebo measurements in the values of heart rate, lactate and borg scale corresponding to running speed, in lactate levels corresponding to 25 min. recovery time, heart rate corresponding to 40 min recovery time and running speed values corresponding to anaerobic threshold and exhaustion level (p<0,05). As a conclusion, it has been found out that isotonic drink taken as single dose acute retards the blood and lactate levels, it has effect on recovery and exhaustion time. It has been pointed out that endurance performance is higher than the placebo measurement. It can be said that these kinds of isotonic drinks may be useful for the sports requiring long standing endurance performance.