Bilirubinin sislenme noktası ekstraksiyonu sonrası fiber optik spektrofotometrik tayini
Determination of bilirubin by fiber optic spectrophotometry after cloud point extraction
Yazar: DERYA GİRAY
Danışman: PROF. DR. HAYATİ FİLİK
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Analitik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Bilirubin = Bilirubin

Özet:
Bilirubin hemoglobin metabolizmasının bir ürünü olarak kanda bulunur. Serumda anormal bilirubin konsantrasyonları genellikle yeni doğan sarılığından enfeksiyöz hepatite kadar çeşitli karaciğer bozukluklarının varlığını gösterir. Bu yüzden bilirubin ölçümünün doğru olarak yapılması çok önemlidir. Kullanılan bilirubin ölçüm metotlarının pek çoğu bir hızlandırıcı varlığında diazolandırılmış bilirubinin kolorimetrik ölçümüne dayanır. Bilirubin ışığa duyarlıdır ve biyolojik materyalin transferi ciddi bir problemdir.Örneklerde bulunan düşük konsantrasyondaki birçok analiti direkt olarak tayin etmek mümkün değildir. Bu yüzden az miktardaki örnekleri tayin etmek için analiz yöntemleri ayırma ve önderiştirme teknikleri ile birlikte uygulanmalıdır. Ayırma ve önderiştirme temeline dayanan sislenme noktası ekstraksiyonu (CPE), kullanılan yüzey aktif maddeler sebebiyle analitik kimyada önemli ve pratik bir uygulama haline gelmektedir. Sislenme noktası olgusu sulu çözeltide noniyonik yüzey aktif maddelerin kritik misel konsantrasyonlarının üzerinde, uygun maddelerin eklenmesi veya sıcaklığın değiştirilmesi üzerine bulanıklık meydana gelmesi olayıdır. Yüzey aktif maddece zengin fazın santrifüj ile ayrılmasıyla hidrofobik türler sulu çözeltiden uzaklaştırılır.Geliştirilen bu yöntemde bilirubin asidik ortamda NaIO4 kullanarak yükseltgendi ve sulu fazdan uygun yüzey aktif maddelerle ekstrakte edildi. Oluşan yüzey aktif maddece zengin faz fiber optik spektrofotometrik olarak 693 nm'de ölçüldü. Deneyler, ışık kaynağı olarak tungsten halojen lamba ve absorbans ölçümü için ?Charge-coupled devices? (CCD) esaslı bir dedektör kullanan minyatürize bir fiber optik spektrometre kullanılarak yapıldı. Uygun reaksiyon ve ekstraksiyon koşulları ( asit konsantrasyonu, cevap süresi, yüzey aktif konsantrasyonu gibi ) saptandı. Uygun koşullarda bilirubin için çizilen kalibrasyon grafiği lineer çalışma aralığı 5.0x10-7-5.0x10-6 mol L-1 (0.29-2.92 mg L-1) arasında ve belirtme limiti 1x10-8 mol L-1 (5.8 µg L-1) `dir. Bağıl standart sapma (RSD) değeri % 2 `den küçüktür. Sistemin önderiştirme faktörü 20 `dir.

Abstract:
Bilirubin is present in the blood as a product of hemoglobin metabolism. Abnormal serum bilirubin concentrations usually indicate the presence of a variety of liver dysfunctions, ranging from neonatal jaundice to infectious hepatitis. So the accurate determination of bilirubin is clinically important. The most widely used bilirubin methods are based on colorimetric measurement after diazotization of bilirubin in the presence of an accelerator. Bilirubin is light sensitive and transfer of the biological material is a serious problem.The low concentration of many analytes in samples makes direct measurment difficult. Therefore, the application of determination technique coupled with a separation/ preconcentration technique is necessary for trace analysis. Seperation and preconcentration based on cloud point extraction (CPE) are becoming important and practical applications of the using surfactants in analytical chemistry. Cloud point phenomenon occurs when aqueous solutions of non-ionic surfactants above the critical micelle concentration become turbid upon modification of temperature or introduction of a suitable additive. A surfactant-rich phase can then be separated by centrifugation, removing the hydrophobic species from the aqueous solution.This method was developed bilirubin was oxidation using NaIO4 in acidic media and aqueous phases were extracted with suitable surface active agents. Rich phase which is consisting of surface-active substance was measured at 693.4 nm as fiber optic spectrophotometrically . Experiments was carried out using a miniature fiber optic based spectrometer which has a small tungsten halogen lamp as a light source and a Charge-coupled devices (CCD) based detector for absorbance measurements. Appropriate reaction and extraction conditions (acid concentration, response time, as the concentration of surfactant) were determined. Under appropriate conditions, linear range of the calibration graph is drawn for bilirubin between 5.0x10-7-5.0x10-6 mol L-1 (0.29-2.92 mg L-1) and limit of dedection is 1x10-8 mol L-1 (5.8 µg L-1) Relative standard deviation (RSD) value is lower than 2 % . Preconcentration factor of the system is 20.