Gölcük (Kocaeli) güney köyleri alanlarının coğrafi bilgi sistemi (CBS) yöntemi ile heyelan duyarlılık analizi
Landslide susceptibility analysis of Golcuk (Kocaeli) south villages areas by using geographic information system (GIS) method
Yazar: MUSA ZENGİNCE
Danışman: DOÇ. DR. AHMET KARAKAŞ
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Doğal afetler ülkemizde gün geçtikçe daha fazla insanı etkiler hale gelmiştir. Potansiyel afet alanlarında veya yakın çevresinde yaşayan nüfusun artması bunda etkili olmuştur. Planlama ve yapılaşma sürecinde gerekli bilimsel çalışmaların yapılmaması, doğal olayların afete dönüşmesine zemin hazırlamaktadır. Heyelanlar doğal afetler arasında en yaygın olarak gelişen tür olup can ve mal kayıplarına sebep olmaktadır. Heyelan duyarlılık analizlerinin yapılarak; potansiyel heyelan alanlarının belirlenmesi; yeni yerleşim alanlarının doğru yerlerde seçilmesini, yapılacak mühendislik çalışmalarının doğru planlanmasını velhasıl oluşabilecek zararların en aza indirilmesini sağlayacaktır. Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tekniklerine dayalı heyelan duyarlılık analizleri gün geçtikçe yaygın hale gelmektedir. Çağımızda çok fazla veri üretilebilmesi bu verilerin hızlıca paylaşılabilmesi, verileri dönüştürebilen ve birçok analizi aynı anda gerçekleştirebilen yazılımların bulunması, bu işlemleri kolayca yapabilen donanıma sahip bilgisayarların çoğalması bunda etkili olmaktadır. 
Bu çalışmada Kocaeli ili Gölcük ilçesi güneyinde yer alan Hamidiye, Mamuriye, Siretiye, Eski Ferhadiye, Nüzhetiye, Ümmiye, Hasaney ve Nimetiye köyleri için Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ile heyelan oluşumunu etkileyen faktörlerin, arazi gözlemleri indeks ve parametre haritalarının çakıştırılması veya birleştirilmesi esasına dayanan kalitatif yaklaşımla analizleri yapılmıştır. Hazırlanan üç farklı senaryo analizi ile elde edilen sonuçlar envanter haritası ile çakıştırılıp, doğrulaması sağlanmıştır. Bu bağlamda doğruluğu en yüksek olarak değerlendirilen senaryo iki verilerine göre; inceleme alanının %61'si yüksek duyarlı, %2,4'ü çok yüksek duyarlı, %33,7'si orta duyarlı, %2,9'u az duyarlı, %0,04'sının ise duyarsız alanlardan oluştuğu tespit edilmiştir. Mevcut heyelan alanlarının, üretilen heyelan duyarlılık haritası ile ilişkisine bakıldığında, %70,2'sinin yüksek ve çok yüksek duyarlı alanda olduğu belirlenmiştir. Mamuriye Köyü, Hasaney Köyü, Nüzhetiye Köyü, Yeni Ferhadiye Köyü yerleşik alanı içerisinde yüksek duyarlı alanların bulunduğu ortaya çıkmıştır.

Abstract:
Natural disasters in our country affect more and more people day by day. The increase in population living in or near potentially disaster areas has been influential in this. The fact that necessary scientific studies are not carried out in the process of planning and reconstruction, lead to the way for a natural phenomenon to turn into a disaster. Landslides are the most widespread natural disasters and cause loss of life and property. Performing landslide susceptibility analyses will provide the determination of potential landslide areas; the selection of new residential areas in the right places, the right planning of the engineering works to be done and minimizing the loss of damages that may occur. Landslide susceptibility analyses based on Geographic Information Systems (GIS) techniques are becoming increasingly common. To be able to generate a lot of data in our era, sharing these data quickly and the multiplication of the software that can convert the data and perform many analyzes at the same time and the increase of the computers with the hardware that can easily perform these operations are effective in carrying out landslide susceptibility analyses.
In this study, geographic information system (GIS) is used to evaluate factors contributing landslide occurrences based on the qualitative approach analysis of union or overlying of field observations index and parameters for Hamidiye, Mamuriye, Siretiye, Eski Ferhadiye, Nüzhetiye, Ümmiye, Hasaney and Nimetiye villages located in the south of Gölcük district of Kocaeli province. The results obtained with the three different scenario analyzes prepared were in line with the inventory map and validated. In this context, the scenario with the highest accuracy is evaluated according to scenario two data; 61% of the study area was found to be highly susceptible, 2.4% very susceptible, 33.7% moderate susceptible, 2.9% less susceptible and 0.04% not susceptible areas. When the current landslide areas are compared with the generated landslide susceptibility map, it is determined that 70.2% of the landslides is located in high and very susceptible areas. As a result, Mamuriye, Hasaney, Nüzhetiye and Yeni Ferhadiye villages are situated in high susceptible areas.