TDE öğretmenlerinin alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerine yönelik yeterlik algıları ve bu teknikleri uygulama düzeylerinin eğitim durumlarındaki karşılığının incelenmesi
Investigation of TLL teachers' perceptions of competence towards alternative assessment and evaluation techniques and their level of application of these techniques in educational situations
Yazar: BÜŞRA HARMANDAR
Danışman: DOÇ. DR. FATİH VEYİS
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Alternatif ölçme ve değerlendirme teknikleri = Alternative assessment and evaluation tecniques ; Türk dili ve edebiyatı = Turkish language and literature ; Ölçme ve değerlendirme =

Özet:
Amaç: Bu araştırmada Türk dili ve edebiyatı öğretmenlerinin alternatif ölçme ve değerlendirme 
tekniklerine yönelik yeterlik algılarının belirlenmesi ve bu teknikleri uygulama düzeylerinin 
eğitim durumlarındaki karşılığının incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu araştırma bir karma yöntem çalışmasıdır. Araştırmanın nicel aşaması, 101 Türk 
dili ve edebiyatı öğretmeni ile yürütülmüştür. Araştırma grubu amaçlı örnekleme ile 
belirlenmiştir. Bu örneklem 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Erzurum ilinde görev yapmakta 
olan öğretmenlerden oluşmaktadır. Araştırmanın nitel aşamasında, Erzurum ilinde yer alan bir 
orta öğretim kurumunda ölçme ve değerlendirme aşamalarında uygulanmakta olan sınav 
dokümanları incelenmiştir. Araştırmanın nicel verileri için normallik testleri, bağımlı örneklem 
t testi, ANOVA testleri yapılırken nitel veriler için doküman inceleme yönteminden 
faydalanılmıştır. 
Bulgular: Öğretmenlerin yeterlik algılarının cinsiyet ve mezun oldukları fakülte değişkenleri 
açısından farklılaşmadığı; mesleki kıdem, katıldıkları hizmet içi eğitim sayısı ve görev 
yaptıkları okul türü değişkenlerine göre ise anlamlı farklılaştığı görülmüştür. Sınav 
dokümanlarının incelemeleri doğrultusunda; hazırlanan sınav sorularında alternatif ölçme ve
değerlendirme tekniklerine yer verilmediği fakat değerlendirme yapılırken puanlamada kriter 
olması amacıyla hazırlanan dereceli puanlama anahtarı kullanıldığı belirlenmiştir. Okumayazma becerilerini ölçmek için hazırlanan yazılı sınavına ek olarak dinleme ve konuşma 
sınavları yapıldığı görülmüştür. 
Sonuçlar: Türk dili ve edebiyatı öğretmenlerinin alternatif ölçme ve değerlendirme 
tekniklerine yönelik yeterlik algılarının yüksek olduğu; hazırladıkları sınavlarda bu teknikleri 
kullanım düzeylerinin ise düşük olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: karma yöntem, ölçme ve değerlendirme, alternatif ölçme ve değerlendirme, ölçek

Abstract:
Purpose: In this study, it was aimed to determine Turkish language and literature teachers' 
perceptions of competence towards alternative assessment and evaluation techniques and to 
examine the implementation levels of these techniques in educational situations.
Method: This research is a mixed method study. The quantitative phase of the research was 
conducted with 101 teachers of Turkish language and literature. The research group was 
determined through purposive sampling. This sample consists of teachers working in Erzurum 
province in the 2023-2024 academic year. In the qualitative phase of the research, the 
examination documents used in the measurement and evaluation phases in a secondary 
education institution in Erzurum province were examined. While normality tests, dependent 
samples t-test, ANOVA tests were performed for the quantitative data of the study, document 
analysis method was used for the qualitative data.
Findings: It was found that teachers' perceptions of efficacy did not differ according to their 
gender and the faculty from which they graduated, but they did differ significantly according 
to the variables of professional seniority, the number of in-service training sessions attended, 
and the type of school in which they worked. In accordance with the examination documents, 
it was found that alternative measurement and evaluation techniques were not included in the 
prepared examination questions, but a rubric was used as a criterion for scoring during the 
evaluation. In addition to the prepared written test to measure reading and writing skills, 
listening and speaking tests were also administered.
Conclusions: It was found that Turkish language and literature teachers' perceptions of their 
competence in alternative assessment and evaluation techniques were high, while their use of 
these techniques in the exams they prepared was low.

Keywords: mixed method, measurement and evaluation, alternative measurement and evaluation, scale