Aşağıgökdere (Eğirdir-Isparta) orman işletme şefliğindeki kızılçam ormanlarının konumsal yapısındaki son kırk yılda meydana gelen değişimlerin belirlenmesi
Determination of the changes occurred in the last forty years in the spatial structure of brutian pine forests located in Aşağigökdere forest district in Eğirdir-Isparta
Yazar: ÖZDEMİR ŞENTÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM ÖZDEMİR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Kızılçam = Red pine ; Orman alanları = Forest areas ; Yaban hayatı = Wildlife ; Çeşitlilik = Diversity

Özet:
Yoğun işletilen kızılçam ormanlarında, geniş alanlarda yapılan gençleştirme çalışmaları, orman yapısını olumsuz etkilemektedir. Büyük alanlarda ortaya çıkan aynı yaşlı ve maktalı orman yapısı, yapısal çeşitliliği azalmaktadır. Bu güne kadar uygulanan işletmecilik faaliyetlerinin, orman yapısını nasıl etkilediği konusu, kızılçam ormanlarının sürdürülebilir işletilmesi açısından önemlidir. Dolayısıyla, bu çalışmanın amacı, kızılçam meşcerelerinin ağırlıkta olduğu bir orman işletmesinde uygulanan işletmecilik faaliyetlerinin, orman yapısı üzerindeki etkilerini tespit etmektir. Çalışmada, Aşağıgökdere Orman İşletme Şefliğinin 1966, 1978, 1994 ve 2006 yıllarına ait meşcere haritaları kullanılmıştır. Meşcere haritaları, konumsal arazi ölçevleri kullanılarak sayısallaştırılmış ve analitik karşılaştırılmaya uygun duruma getirilmiştir. Karşılaştırmalar sonucunda, son dört plan dönemi boyunca, işletmede yama zenginliğinin %76 arttığı ve ortalama yama büyüklüğünün %57 azaldığı tespit edilmiştir. SHÇİ'ye dayalı yapılan değerlendirmeye göre, yapısal çeşitliliğin 4544,855 ha alanda azaldığı, 5291,595 ha alanda arttığı belirlenmiştir. ZDKYİ'ne dayalı yapılan hesaplamalara göre ise, 3682,412 ha alanda azalma, 6154,286 ha alanda artma tespit edilmiştir. Sonuç olarak, yapılan işletmecilik faaliyetlerinin ormanın büyük bölümünde yapısal çeşitliliğini arttırdığı belirlenmiştir. Ancak bu artış, değişik yaş sınıflarındaki kızılçam meşcerelerinin yan yana gelmesiyle meydana geldiğinden, yaban hayatı için fazla bir anlamı yoktur. Öte yandan, yapısal çeşitliliğin azaldığı alanlarda, makiliklerin ve bozuk kızılçam meşcerelerinin ağaçlandırılmalarla saf kızılçam meşcerelerine dönüştürülmesinden dolayı, yaban hayatı olumsuz etkilenmektedir. Araştırmada, tıraşlama alanları ve ağaçlandırma çalışmalarının makiliklerin saf kızılçam meşcerelerine dönüştürülmesinin orman yapısını olumsuz etkilediği sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Konumsal Orman Yapısı, CBS, Arazi Ölçevleri, Yaban Hayatı

Abstract:
The regeneration treatments having been carried out over large areas negatively affect the forest structure of brutian pine forests intensively managed for 40 years. The structural diversity decreases gradually due to this even-aged forest stands in wide areas. This situation has been particularly observed in brutian pine forests. Therefore, understanding the effects of management activities on forest structure is an important issue for sustainable management of brutian pine forests. Consequently, the aim of this study is to determine the influences of management activities on the forest structure of a forest management unit dominated with brutian pine stands. In the study, four stand maps of Aşağıgökdere forest management unit were used, which belong to 1966, 1978, 1994 and 2006 years. For an appropriate comparison, the stand maps were quantified using the landscape metrics which are patch richness, mean patch size, Shannon Diversity Index (SHDI) and Contrast Weighted Edge Density Index (CWEDI). The result of comparison, the patch richness has increased %76 and the mean patch size has decreased %57 during the four planning period. According to the evaluation based on SHDI, while the forest structural diversity was decreased in the area of 4544.855 ha, the forest structural diversity was increased in the area of 5291.595 ha. According to the CWEDI, while the forest structural diversity was decreased in the area of 3682.412 ha, the forest structural diversity was increased in the area of 6154.286 ha. As a result, the forest structural diversity has been increased in large part of landscape because of management activities. Besides, in the areas classified as the area where structural diversity decreases, wildlife have been influencing negatively from the conversion of maquis vegetations into pure brutian stands by means of plantations. In conclusion, the regeneration activities over large areas and wood oriented plantations influence the forest structure negatively in the brutian forests in Turkey.Key Words: Spatial Forest Structure , GIS, Landscape Metrics, Wildlife