Hanehalkı enerji yoksulluğu problemi ve  ölçülmesi: Türkiye üzerine bir inceleme
Household energy poverty problem and measuring: An investigation on Turkiye
Yazar: SHAHLAR ISAZADE
Danışman: PROF. DR. MERAL ALTAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Enerji yoksulluğu hanelerin enerji kaynaklarına uygun maliyetlerle erişim sağlayamama veya enerji hizmetlerine sürekli erişimin olmaması durumunu ifade etmektedir. Enerji yoksulluğu hanelerin ısıtma, aydınlatma, soğutma ve elektrik gibi insanlarının hayatını asgari düzeyde sürdürebilmeleri için gerekli olan temel enerji hizmetlerine kesintiler halinde sahip olmasına neden olmaktadır. Enerji yoksulluğu hayatın farklı alanlarında negativ etkilerini göstermektedir. Enerji yoksulluğunun yaygın olduğu ülkelerde, kaynakların verimli şekilde kullanılamaması bu ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hasılasının olması gerekenden daha az olmasına neden olmaktadır. Enerji yoksulluğu insanların sosyal hayatını da negatif şekilde etkilemektedir. Modern enerji kaynaklarına erişimi olmayan hanelerde kadınlar ve çoçuklar yakacak odun toplamak için belirli zaman harcıyorlar ve dolayısıyla bu durum okul ve iş hayatından  kopmalarına neden olmaktadır. Çalışmanın amacı %10 göstergesini kullanarak Türkiye'de enerji yoksulluğu oranlarını hesaplamak ve bu oranların azaltılması için önerilerde bulunmaktır.
Bu çalışmada enerji yoksulluğu problemi ve onun ölçülmesi Türkiye örneği üzerinden irdelenmektedir. Çalışmada Türkiye İstatistik Kurumundan (TÜİK) alınan ve 2003 – 2019 yıllarını kapsayan enerji yoksulluğunu ölçmeye  yardımcı olacak veriler kullanılmıştır. Yapılan  analizlerde 2003 ve 2019 yılları arasında Türkiye'de  enerji yoksulluğu oranlarının ciddi oranda düştüğü gözlemlenmiştir. Enerji yoksulluğu oranlarının azaltılması amacıyla devlet tarafından düşük gelirli hanelere maddi yardımların yapılması, enerji fiyatlarını düşürmek ve ülkenin enerjide ithalata bağımlılığının azaltılması için sahip olduğu yenilenebilir enerji kaynaklarını aktif şekilde kullanılması gerektiği savunulmaktadır.

Abstract:
Energy poverty refers to the inability of households to access energy resources at affordable costs or not to have continuous access to energy services. Energy poverty causes households to have intermittent access to basic energy services such as heating, lighting, cooling and electricity, which are necessary for people to sustain their lives at a minimum level. Energy poverty has negative impacts in different areas of life. In countries where energy poverty is widespread, the inefficient use of resources leads to a lower Gross Domestic Product than it should be. Energy poverty also negatively affects people's social life. In households without access to modern energy sources, women and children spend a significant amount of time collecting firewood, which leads to disengagement from school and work. The aim of the study is to calculate the energy poverty rates in Turkiye using the 10% indicator and to make recommendations for reducing these rates.
This study examines the problem of energy poverty and its measurement through the case of Turkiye. The study uses data from the Turkish Statistical Institute (TurkStat) to help measure energy poverty between 2003 and 2019. The analysis shows that between 2003 and 2019, energy poverty rates in Turkey decreased significantly. In order to reduce energy poverty rates, it is argued that the state should provide financial aid to low-income households, actively use its renewable energy resources to reduce energy prices and reduce the country's dependence on energy imports.