Toplumsal cinsiyet ile ilgili bazı özelliklerin kadın sağlığı üzerine etkisi: Somali örneği
The effect of some gender-related characteristics on women's health: The case of Somalia
Yazar: NAJAH AHMED OGLEH
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİGEN ÇAVUŞOĞLU
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Kadın sağlığı = Women's health ; Kadınlar = Women ; Somali = Somalia ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Bu araştırma toplumsal cinsiyet ile ilgili bazı özelliklerin Somali'deki kadın sağlığı üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Bu araştırma, tanımlayıcı bir araştırmadır. çalışmaya katılmayı kabul eden ve formu eksiksiz dolduran toplam 250 kişi ile araştırma tamamlanmıştır. Araştırmanın verileri Google Forms kullanılarak toplanmıştır. Bu form iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde katılımcıların sosyo-demografik özelliklerini belirlemeye yönelik sorular bulunurken, ikinci bölümde toplumsal cinsiyet özelliklerine yönelik sorular yer almaktadır. Veriler değerlendirilirken tanımlayıcı istatistikler ile ki-kare testi kullanılmıştır. Araştırmaya başlamadan önce etik kurul izni alınmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 25.61±5.19 (min-max=18-51) olup %53.6'sının erkektir. Katılımcıların eğitim düzeyleri incelendiğinde, kadınların %88.8'inin ve erkeklerin %90.3'ünün üniversite mezunu olduğu bulunmaktadır. Kadınların %54.3'ünün ve erkeklerin %56'sının gelir durumu gider oranına eşit olup  kadınların %52.6'sının ve erkeklerin ise %58.2'si çalışmaktadır. Kadınlar gebelikten korunmaya yönelik bir yöntem kullanmalıdır" önermesine katılımcıların %40.8'inin katıldığı bulunmuştur. Bu ifade ile cinsiyet ve gelir durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). "Evdeki işlerin sorumluluğu kadınlara aittir" önermesine katılımcıların %37.6'sının katıldığı bulunmuştur. Bu ifade cinsiyet ile karşılaştırıldığında aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu ve erkeklerin daha yüksek oranda katıldığını ifade ettiği görülmüştür (p<0.05). Sonuç olarak, katılımcılar kadınların cinsiyet rolüne yönelik çok çeşitli tutumlar gösterdiği bulunmuştur. Cinsiyet, tutumları üzerinde etki gösterdiği bulunmuştur. bu çalışmada kadın sağlığını etkileyebilecek toplumsal cinsiyet rollerine yönelik tutumları içeren ifadeler, katılımcıların cinsiyetleri ile karşılaştırılmış ve birçok ifadede istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, çalışmada katılımcıların kadınların cinsiyet rolüne yönelik çok çeşitli tutumlar gösterdiği saptanmıştır. Katılımcıların %12.8'inin kadın sünnetinin gerekli olduğunu belirttikleri, bu ifadede kadınların %7.8'i gerekli görürken erkeklerin %17.2'sinin gerekli olduğunu belirttikleri bulunmuştur. Gereklilik sebepleri arasında en yüksek oranda kültür ve din etken olarak gösterilmiştir. Cinsiyet rolleri için eşitlikçi tutumlar elde etmek ve kadınların sağlığı, sağlık eğitimi ve farkındalığını artırmak için öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
This research is a descriptive study that aims to determine the effects of some gender-related features on women's health in Somalia. The research included 250 male and female individuals from the city of Hargeisa, Somalia. The data was collected using Google Forms. This form consists of two parts to determine the socio-demographic and gender role related characteristics of the participants. SPSS 25 was used. While evaluating the data, descriptive statistics and chi-square test were used. Ethics committee approval was obtained. The mean age of the participants was 25.61±5.19 (min-max=18-51). 53.6% of the participants were male. It was found that 88.8% of the women and 90.3% of the men are university graduates. Also, the income status of 54.3% of women and 56% of men was equal to the expense ratio. It was found that 40.8% of the participants agreed with the statement "Women should use a method of contraception". In this statement, it was determined that there was a statistically significant difference between the participant's genders (p<0.05). It was also found that 37.6% of the participants agreed with the statement "Women are responsible for household chores", and a statistically significant difference was discovered, and it was stated that men agreed with the statement at a higher rate than women (p<0.05). As a result, it was determined that participants have shown a wide variety of attitudes towards the gender role of women. It was found that 12.8% of the participants stated that female circumcision is necessary, while 7.8% of the women considered it necessary, 17.2% of the men stated that it was necessary. Among the reasons for necessity, culture and religion were shown as factors at the highest rate. Suggestions have been developed to gain egalitarian attitudes toward gender roles and to improve women's health.