Leishmaniasis'in farklı evrelerindeki köpeklerde fibroblast büyüme faktörü-23 ve alfa-klotho konsantrasyonları ile ilişkili parametrelerin değerlendirilmesi
Evaluation of fibroblast growth factor-23 and alpha-klotho concentrations and related parameters in dogs with different stages of leishmaniasis
Yazar: GAMZE GÜLTEKİN
Danışman: PROF. DR. PINAR ALKIM ULUTAŞ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Fibroblast büyüme faktörü = Fibroblast growth factor ; Klotho = Klotho ; Kronik böbrek hastalığı - mineral ve kemik bozukluğu = Chronic kidney disease-mineral and bone disorder ; Köpekler = Dogs ; Leishmania = Leishmania ; Leishmaniasis = Leishmaniasis ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada sağlıklı ve Leishmaniasis'in farklı evrelerindeki köpeklerde Fibroblast Büyüme Faktörü-23 (FGF-23) ve α-Klotho konsantrasyonlarının belirlenmesi, böbrek fonksiyonu temelinde yapılan hastalığın evrelendirmesinde parametrelerin değişimlerinin ve kalsiyum-fosfor metabolizmasında önemi olan diğer metabolitlerle ilişkisinin ortaya konması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada 22 sağlıklı, 52 Leishmaniasis'li olmak üzere her iki cinsiyetten, farklı yaş ve orta büyüklükteki ırklardan toplam 74 köpek kullanıldı. Leishmaniasis'li köpekler klinik ve laboratuvar bulgular temelinde Leishvet önerilerine göre Evre I (n=16), Evre II (n=14), Evre III (n=9) ve Evre IV (n=13) olarak gruplandırıldı. Tek örnekleme ile rutin hemato-biyokimyasal parametreler yanında plazma FGF-23 ve serum α-Klotho, üre, kreatinin, fosfor, kalsiyum, parathormon, vitamin D konsantrasyonları ve idrar protein/kreatinin oranı ölçüldü. Sağlıklı köpeklerin verileri, genel ve evrelere göre Leishmaniasis'li köpeklerle karşılaştırıldı. 
Bulgular: Leishmaniasis'li köpeklerde FGF-23 (p<0.05), α-Klotho ve parathormon değerleri yüksek (p<0.001), D vitamini ve kalsiyum konsantrasyonları ise düşük (p<0.001) bulundu. FGF-23 konsantrasyonu Evre IV'de diğer tüm evrelerden yüksekti. α-Klotho düzeyindeki farklılıklar ise evreler arasında anlamlı değildi. FGF-23 düzeyi ile üre, kreatinin konsantrasyonları zayıf ve idrar protein/kreatinin oranı arasında orta düzeyde pozitif korelasyon belirlenirken, α-Klotho ile diğer parametreler arasında korelasyon belirlenemedi.
Sonuç: Leishmaniasis'li köpeklerde FGF-23 ve α-Klotho düzeylerindeki artış ilk defa gösterildi. FGF-23 düzeyindeki artışların hastalığın ilerleyen evrelerinde daha belirgin olduğu ve üre, kreatinin konsantrasyonlarındaki artışla uyumlu olduğu görüldü. Elde edilen bulguların Leishmaniasis'de görülen böbrek hastalığının patofizyolojisinin açıklanmasına yönelik ileride gerçekleştirilecek tanısal ve tedaviye yönelik çalışmalara kaynak oluşturabileceği düşünüldü.

Abstract:
Objective: In the present study, it was aimed to determine the levels of Fibroblast Growth Factor-23 (FGF-23) and α-Klotho in healthy dogs and dogs with different stages of Leishmaniasis, to reveal the changes in the staging of the disease based on kidney function and the relationship with other metabolites that are important in calcium-phosphorus metabolism.
Material and Methods: In the study, 74 dogs of both sexes, different ages, and medium-sized breeds, 22 healthy, 52 with Leishmaniasis, were used. Dogs with Leishmaniasis were grouped as Stage I (n=16), Stage II (n=14), Stage III (n=9) and Stage IV (n=13) according to Leishvet's recommendations based on clinical and laboratory findings. In addition to routine hemato-biochemical parameters, plasma FGF-23 and serum α-Klotho, urea, creatinine, phosphorus, calcium, parathormone, vitamin D levels and urine protein/creatinine ratio were measured. The data of healthy dogs were compared to dogs with Leishmaniasis and according to stages. 
Results: Dogs with leishmaniasis had high FGF-23 (p<0.05), α-Klotho and parathormone levels (p<0.001), while vitamin D and calcium concentrations were low (p<0.001). FGF-23 concentration was higher in Stage IV than in all other stages. Differences in α-Klotho levels were not significant between stages. While a moderate positive correlation was determined between FGF-23 level and urea and creatinine concentrations and between urine protein/creatinine ratio, no correlation could be determined between α-Klotho and other parameters.
Conclusion: As a result, the increase in FGF-23 and α-Klotho levels was shown for the first time in dogs with Leishmaniasis. It was observed that the increases in FGF-23 levels were more pronounced in the later stages of the disease and were consistent with the increase in urea and creatinine concentrations. It was thought that findings could be a source for future diagnostic and therapeutic studies to explain the pathophysiology of kidney disease in Leishmaniasis.