Türkiye sermaye piyasasında tasarruf araçlarının vergilendirilmesi ve analizi
The taxation of savings instruments in Turkey's capital market an analysis of taxation
Yazar: NİYAZİ TELÇEKEN
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRÜ KIZILOT
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ekonomi = Economics ; Hukuk = Law

Özet:
Gelişmiş ekonomilerin tümünde sermaye piyasaları ekonomiye büyükkatkılarda bulunmaktadır. Sermaye piyasası araçları sayesinde tasarrufsahiplerinin birikimleri ekonomide kaynak ihtiyacı olan alanlara aktarılmakta,tasarruf sahipleri de sahip oldukları tasarruf araçları sayesinde gelir eldeetmektedirler.Sermaye piyasalarında tasarruf araçlarından elde edilen gelirlerinvergilendirilmesi, vergilendirmede en hassas konulardan biridir. Bir yandan,temel vergileme ilkelerine göre vergilemesi gereken bir gelir unsurubulunurken, diğer yandan vergilendirme sonucunda sermayenin yurtdışınakayma riski bulunmaktadır. Bu nedenle tasarruf araçlarından elde edilengelirler, hem vergilendirilmeli, hem de üzerindeki vergi yükü sermayeninyurtdışına kaçışını cazip kılmayacak kadar düşük olmalıdır.Bu çalışmada, mevcut vergileme mevzuatı kapsamında Türkiyesermaye piyasasında tasarruf araçlarının vergilendirilmesi açıklanmış,uygulamadaki sorunlara değinilerek çözüm önerileri getirilmiştir.Türkiye'de tasarruf araçlarından elde edilen gelirler GVK kapsamındavergilendirilmektedir. GVK'da tasarruf araçlarının faiz ve kar payı gibi gelirlerimenkul sermaye iradı olarak, tasarruf araçlarının elden çıkarılmasındansağlanan sermaye kazançları ise değer artış kazancı olarakvergilendirilmektedir.Türkiye de 01.01.2006 tarihinden itibaren tasarruf araçlarınınvergilendirilmesinde tevkifat uygulamasına geçilmiştir. Bu sistemle tasarrufaraçlarının vergilendirilmesinde basitlik ve sadelik amaçlanmasına rağmen,213tasarruf araçlarının ve gelirlerin tümünün kapsama alınmaması nedeniyle, birkısım araçlar ve bir kısım gelirler için eski hükümlere göre vergilendirilmeyapılması, vergilemeyi daha da karmaşık bir biçime sokmaktadır.

Abstract:
In all developed economies, capital markets make great contributionsto economy. Accumulations of savings holders are transferred to economicareas in need of resource via capital market instruments and savings holdersobtain income thanks to savings instruments they own.The taxation of income derived from savings instruments in capitalmarket is one of the most sensitive subjects in taxation. On one hand there isan income should be taxed as to basic taxation principles, on the other handthere is a risk for capital being transferred to the abroad due to taxation. Onthis account, income derived from savings instruments both should be taxedand the tax burden should be low enough to prevent them being transferredabroad.In this work taxation of instruments in Turkey?s capital market isexplained within the meaning of present taxation legislation, implementationproblems are mentioned and some resolutions are offered.In Turkey, income derived from saving instruments is taxed in thescope of the Income Tax Law (ITL). In ITL, incomes such as interests anddividends of saving instruments are taxed as ?Income from movable property?and the capital gain derived from the exchange of saving instruments is taxedas ?appreciation gain?.Withholding tax implementation has started in Turkey as of 01.01.2006in the taxation of saving instruments. Although simplicity in taxation ofsavings instruments is aimed, certain instruments and incomes are taxed215according to previous rules because of being uncovered and this case turnsout taxation more complex.