Karık sulama yönteminde polyacrylamid (PAM) ve sıkıştırılmış karık uygulamalarının farklı akış koşullarında sediment taşınımı ve su uygulama randımanı üzerine etkilerinin araştırılması
A research to determine the effect polyacrylamid and firming furrow applications under different flow conditions of the furrow irrigation on sediment transportation and water application efficiency
Yazar: RAMAZAN MERAL
Danışman: PROF. DR. MEHMET APAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Fasılalı akış = Intermittent flow ; Karık sulama yöntemi = Furrow irrigation method ; Poliakrilamid = Polyacrylamide ; Çökelti taşınımı = Sediment transportation

Özet:
KARIK SULAMA YÖNTEMİNDE POLYACRYLAMW (PAM) VE SIKIŞTIRILMIŞ KARIK UYGULAMALARININ FARKLI AKIŞ KOŞULLARINDA SEDIMENT TAŞINIMI VE SU UYGULAMA RANDIMANI ÜZERİNE ETKİLERİNİN ARAŞTDULMASI ÖZET Karık sulama yönteminde, farklı karık ve akış tiplerinin karıklarda oluşan sediment taşınımına ve su uygulama randımanına etkisinin belirlenmesi amaçlanan bu çalışma Amasya ili sınırlan içerisinde iki farklı alanda yapılmıştır. Çalışmada normal, sıkıştırılmış ve Polyacrylamid (PAM) uygulanmış karık tipleri ile sabit debili, değişken debili ve fasılalı akış tipleri uygulanmıştır. Değişken debili uygulamalarda su karık sonuna ulaştıktan sonra debi yarıya düşürülmüştür. Fasılalı sulama uygulamalarında ilerleme aşamasında döngü süresi 30 dakika, döngü oranı 1/2 alınmıştır. İlerleme sonrası ise döngü süresi 10 dakika, döngü oranı 1/2 alınarak sulamalara devam edilmiştir. Sıkıştırılmış karık uygulamaları için karık yüzeyi 95 kg ağırlıkta sıkıştırma tekerleği ile sıkıştırılmıştır. PAM uygulamaları sadece birinci sulamalarda karıklarda suyun ilerleme aşamasında sulama suyuna katılarak uygulanmıştır. Çalışma sonucunda; sediment taşınımı yönünden birinci sulamalarda, PAM uygulanmış karıklarda değişken debili uygulamaların en uygun uygulama olduğu, ikinci olarak yine PAM uygulanmış karıklarda fasılalı sulama uygulaması olduğu belirlenmiştir. Diğer tüm karık tiplerindeki değişken debili uygulamalar ise üçüncü sırada yer almıştır. İkinci sulamalarda genel olarak değişken debili uygulamalar ilk sırada yer almış, bu uygulamaları PAM uygulanan karıklarda fasılalı ve sabit debili sulama uygulamaları takip etmiştir. Su uygulama randımanı yönünden birinci sulamalarda, sıkıştırılmış karıklarda değişken debili uygulamalar en iyi grubu oluşturmuştur. İkinci olarak da diğer karık tiplerinde değişken debili uygulamalar ise ikinci sırada yer almıştır. Birinci sulamalarda fasılalı sulama uygulamaları SULUOVA 2 deneme alanı dışında tüm karık tiplerinde sabit debili uygulamalara göre avantajlı bulunmuştur. İkinci ve üçüncü sulamalarda genel olarak değişken debi uygulamasının yapıldığı sulamalarda daha yüksek su uygulama randımanı sağlanmıştır.II Sonuç olarak; PAM uygulaması ile birlikte değişken debili ve fasılalı sulama uygulamaları hem sediment taşımını hem de su uygulama randımanı açısından önerilebilecek uygulamalar olarak belirlenmiştir. Ayrıca, sıkıştırılmış karıklarda değişken debili sulama uygulaması da, özellikle su uygulama randımanı yönünden önerilebilecek bir uygulama olarak değerlendirilmiştir. Anahtar kelimeler: Karık sulama, polyacrylamid (PAM), Sıkıştırılmış karık, Değişken debili sulama, Fasılalı sulama

Abstract:
Ill A RESEARCH TO DETERMINE THE EFFECT POLYACRYLAMH) AND FIRMING FURROW APPLICATIONS UNDER DD7FERENT FLOW CONDITIONS OF THE FURROW IRRIGATION ON SEDIMENT TRANSPORTATION AND WATER APPLICATION EFFICIENCY ABSTRACT This study that was aimed effect of different furrow types and flow types applications on sediment transportation and water application efficiency was applied at two different area in Amasya. Using furrow types are normal furrows, firming furrows, furrows with polyacrylamid (PAM) application; flow types are continuous, cutback and surge flow were applied Furrow flow rate decreased to 50% after advanced period in cutback flow applications. Cycle period was 30 minute and cycle rate was 1/2 during advanced period in surge flow applications. After then cycle period was taken 10 minute and cycle rate was 1/2. Furrow surfaces were firmed with firming wheel that was 95 kg weight for firming furrow applications. PAM was applied only first irrigation and added in irrigation water during advanced period. The best application for the sediment transport were cutback and surge flow application in furrows with PAM application and cutback flow application in the other furrows types, respectively at the first irrigation. PAM application's effect continued at second irrigation. Cutback flow application in firming furrow was better than the other application for water application efficiency at the first irrigation. Surge flow application was affected at the first irrigation apart from SULUOVA 2 research area. Cutback flow application in all furrow types generally was better than the other application at second and third irrigations. Consequently, a combination of PAM application with cutback and surge flow can be recommended as a method to decrease sediment transport, to increase water application efficiency. In addition, cutback flow application in firming furrow can be recommended to increase water application efficiency. Keywords: Furrow irrigation, polyacrylamid (PAM), firming furrow, packing furrow, cutback furrow irrigation, Surge irrigation.