Sağlık okuryazarlığının sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile ilişkisi
The relationship between health literacy and healthy lifestyle behaviours
Yazar: AYŞE SEZER
Danışman: YRD. DOÇ. HASİBE KADIOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Okuma = Reading ; Sağlık = Health ; Sağlıklı insanlar = Healthy people ; Yaşam tarzı = Life style ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Araştırmanın amacı yetişkin bireyler için sağlık okuryazarlığı ölçeği geliştirmek ve sağlık okuryazarlığı ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasında ilişkiyi incelemektir. Ölçek geliştirme aşamasında metodolojik, sağlık okuryazarlığı ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkiyi incelemek için ilişkisel tanımlayıcı araştırma türü kullanıldı. Araştırmanın evrenini çalışmanın yapıldığı tarihler arasında aile sağlığı merkezine başvuran 18-65 yaş arası bireyler oluşturdu, evrenden örneklem seçimine gidilmeksizin tüm bireylere ulaşmak hedeflendi. Çalışmaya 18-65 yaş arası, 303' ü kadın (%79.5), 78'i (%20.5) erkek olan toplam 381 birey katıldı. Araştırmanın verileri, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II, demografik anket formu ve araştırmacı tarafından geliştirilip güvenilirlik geçerliliği test edilen Yetişkin Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (YSOÖ) ile toplandı. Güvenilirlik-geçerlilik çalışması sonucunda YSOÖ cronbach alpha katsayısı .77 , test tekrar test güvenilirlik katsayısı .87 olarak bulundu. Genel kapsam geçerliliği indeksi %90,71 olan ölçek 23 maddeden oluştu. Faktör analizi sonucunda toplam varyansın % 60.68'ini açıklayan 8 faktörlü bir yapı ortaya çıktı. Ancak 8 faktörlü yapının uygun bulunmaması nedeniyle ölçeğin bütün olarak kullanımına karar verildi. Katılımcıların eğitim düzeyi arttıkça sağlık okuryazarlık puanın da arttığı saptandı. YSOÖ ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II ve ölçeğin tüm alt boyutları arasında pozitif yönde anlamlı zayıf bir ilişki bulundu. Tüm bu sonuçlar YSOÖ' nin güvenilir ve geçerli olduğunu, sağlık okuryazarlığı ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasında ilişki olduğunu göstermiştir.

Abstract:
The aim of the study is to develop health literacy scale for adults and to examine the relationship between health literacy and healthy lifestyle behaviors. Methodological type is used in the scale development phase and relational descriptive research type is used to examine the relationship between health literacy and healthy lifestyle behaviors. Individuals between the ages 18-65 who visited the family health center during the days of the study constituted the population of the research. All individuals in the population are aimed to be reached without sample selection. Totally 381 people, between the ages of 18-65 years participated to the study. 303 of the participants are women (79.5%), and 78 of them are male (20.5%). The data of study are collected with Healthy Lifestyle Behaviors Scale II, demographic questionnaire and The Adult Health Literacy Scale developed by the researcher. The validity and reliability of Adult Health Reliability Scale is also tested by the researcher. As a result of reliability and validity analysis, cronbach alpha coefficient of adult health literacy scale is found as .77 and test-retest reliability coefficient is found as .87. The content validity index of the scale that consists of 23 items is 90.71%. After factor analysis an eight-factor structure that explains 60.68% of the total variance is found. But, 8-factor structure was found inappropriate for the study and the usage of whole scale is determined. A positive relationship is found between the education level of the participants and health literacy scores. Positively significant but weak relationship is found between adult health literacy scale and healthy lifestyle behaviors scale II and all sub dimensions of the scale. The results of the study indicated that the health literacy scale is reliable and valid, and there is a relationship between health literacy and healthy lifestyle behaviors.