Hitit öncesi ve sonrası Halep
Aleppo before Hititçe and after Aleppo
Yazar: FERHAT KOÇAK
Danışman: PROF. DR. HASAN ALİ ŞAHİN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Eski Çağ = Old Age ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Hitit Dönemi = Hittite Period ; Suriye-Halep = Syria-Aleppo ; Yamhad = Yamhad

Özet:
Halep konumu itibari ile oldukça hareketli bir tarihe sahiptir. Bu kentte, kısa aralıklara farklı devletler ve hanedanlıklar sahip olmuştur. Halep altı bin yıllık tarihi boyunca terk edilmemiştir.  Ancak arkeolojik veriler modern şehrin altında olduğu için bu verilere ulaşılamamıştır.
Coğrafi olarak Anadolu'nun bir parçası konumundaki Halep, aynı zamanda sosyo-kulturel olarak bu coğrafyanın bir parçası durumundadır. Mısır, Anadolu, Suriye ve Akdeniz'in buluştuğu kavsak bir noktada yer alan Halep, tarihin her döneminde önemini korumayı başarabilmiştir. 
M.Ö. XX. yüzyılda Yamhad krallığı bu gölgede kurulmuştur. Yamhad Krallığı Bölgenin Stratejik artılarından yararlanarak döneminin en güçlü devletlerinden biri olmuştur. Bu dönemde ittifaklar kurarak hem siyasi hemde ticari istikrar sağlanmıştır.
Daha sonraki dönemdede şehir önemini korumuş Hitit kralı Muršili  Suriye seferine çıkarak Halep şehrini ele geçirmiştir.  Hitit hakimiyetinin ardından bir süre sonra Mittanilerin eline geçen Halep 1430'lara doğru tekrar Hititlerin egemenliğine girmiştir. Hitit devletinin imparatorluk döneminde en önemli eyalet merkezlerinden birini oluşturmuştur. İmparatorluğun dağılmasından sonra da Halep Krallığı adıyla Geç Hitit devleti varlığını devam ettirmiştir. M.Ö. 9. yüzyılın ortalarında Asur İmparatorluğu topraklarına dahil olan şehir yavaş yavaş önemini kaybetmeye başladır. M.Ö 650 senesinde Asurluların istilasına maruz kalmış, bunu 612'de yaşanan Keldani ve 533 yılındaki Pers istilaları takip etmiştir. Tarihin her döneminde çekişmelerin ve savaşların içinde olan Halep günümüzdede Kuzey Suriyedeki savaşların odak noktasındadır.
Anahtar Kelimeler: Kuzey Suriye, Armi/Armanum, Halep, Yamhad, Hitit, Uydu Krallık

Abstract:
Aleppo has a very active history. In this city, different states and dynasties had short intervals. Aleppo has not been abandoned during its six thousand-year history. However, since the archaeological data are below the modern city, these data could not be reached.
Aleppo, which is geographically a part of Anatolia, is also socio-culturally a part of this geography. Located at a crossroads where Egypt, Anatolia, Syria and the Mediterranean meet, Aleppo has managed to maintain its importance in every period of history.
XX. century B.C., the kingdom of Yamhad was established in this shade. The Kingdom of Yamhad has been one of the most powerful states of its time, taking advantage of the strategic advantages of the region. During this period, both political and commercial stability were established by establishing alliances.
Later on, the city preserved its importance and the Hittite king Muršili  took the Syrian campaign and captured the city of Aleppo. After the Hittite rule, Aleppo, which passed into the hands of Mittanites after a while, came under the reign of the Hittites towards the 1430s. It was one of the most important provincial centers of the Hittite Empire. After the collapse of the empire, the Late Hittite state continued to exist under the name of the Kingdom of Aleppo. B.C. The city, which was included in the territory of the Assyrian Empire in the middle of the 9th century, gradually began to lose its importance. In 650 BC, it was subjected to the invasion of the Assyrians, followed by the Chaldean invasion in 612 and the Persian invasions in 533. Aleppo, which has been in conflict and wars in every period of history, is today the focal point of wars in Northern Syria.
Keywords: Northern Syria, Armi / Armanum, Aleppo, Yamhad, Hittite, Satellite Kingdom