Aracı kurumlarda kurumsal yönetim ilkelerinin kurum içi hile ve yolsuzluklarla mücadeledeki rolü ve Türkiye'deki uygulamanın değerlendirilmesi
The role of corporate governance principles against internal fraud and corruption in intermediary institutions and an evaluation of application in Turkey
Yazar: TENZİLE ÇAKICI
Danışman: PROF. DR. NEJAT BOZKURT
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmanın konusu; Türkiye'deki Aracı Kurumlarda Kurumsal Yönetim İlkeleri'nin uygulanışı ve hile ve yolsuzlukların engellenmesi (önleme ve ortaya çıkarma) sürecinde ilgili kurumsal yönetim unsurlarının (yönetim kurulu, iç denetim, denetim komitesi gibi) etkileşimini kapsamaktadır. Çalışmanın amacı ise; aracı kurumlardaki kurumsal yönetim unsurlarının sağlıklı bir etkileşim yoluyla hile ve yolsuzluk riskini azaltıp azaltamayacağını incelemektir.
Çalışmada öncelikle konuyla ilgili bazı temel kavramlara değinilmiş, daha sonra da aracı kurumlarda hile ve yolsuzlukla mücadelede kurumsal yönetim ilkelerinin etkileşimi incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ilgili kurumsal yönetim unsurlarının hile ve yolsuzlukların engellenmesi sürecindeki rolleri ve Türkiye'deki aracı kurumların kurumsal yönetim ilkeleri açısından tabii oldukları düzenlemeler ve uygulamalar üzerinde durulmuştur. Çalışmanın son bölümünde ise ağırlıklı olarak üçüncü bölümde yer alan ampirik bulguların Türkiye örneğinde ne kadar geçerli olduğu aracı kurumlara yönelik bir anketle sınanmıştır.
Elde edilen bulgular aracı kurumlarda hile ve yolsuzluk riskinin azaltılmasında etkin bir kurumsal yapının önemli olduğunu göstermektedir. Etkin bir kurumsal yapının oluşturulabilmesi için söz konusu unsurlar arasında sağlıklı bir etkileşimin kurulması gerekmektedir. Diğer taraftan kurumsal yapının etkinliği önemli ölçüde bu yapıyı oluşturan unsurların (yönetim kurulu, iç denetim, denetim komitesi gibi) etkinliğine bağlıdır. Türkiye'deki aracı kurumlara uygulanan anket sonucu elde edilen bulgular literatür sonuçlarıyla büyük ölçüde uyumludur ve kurumsal yönetim unsurlarına ait bazı özelliklerin hile ve yolsuzluk riskini azalttığını ortaya koymaktadır. Buna göre; yönetim kurulu, iç denetim, denetim komitesi gibi ilişkili kurumsal yönetim unsurlarının bağımsızlık dereceleri artırılmalıdır. Yönetimin dürüstlüğüyle desteklenmek şartıyla, hile ve yolsuzluklara karşı alınan tavrın iletişim kanalları ve oluşturulan yazılı dokümanlar yoluyla işletme bütününe aktarılması ve güçlü bir iç kontrol yapısının oluşturulması da aracı kurumlarda hile ve yolsuzluk riskini azaltan önlemler arasındadır.



Anahtar Kelimeler: Kurumsal Yönetim, Hile, Aracı Kurum

Abstract:
This study deals with the implementation of corporate governance principles of intermediary firms in Turkey and the interactions between the features of corporate governance (such as board of directors, internal audit and auditing committees) in deterrence the incidents of fraud and corruptions. While doing this, the study aims to analyze whether a healthy interaction between corporate governance features of intermediary firms can decrease the risk of fraud and corruptions.
The study firstly deals with some basic concepts related to the topic and then, interactions between of corporate governance principles of the fight against fraud and corruption in the intermediary firms are investigated. In the third chapters of the study, the roles of related features of corporate governance in deterrence fraud and corruptions and corporate governance regulations of intermediary firms in Turkey are discussed. The last section is devoted to the testing of the validity of the empirical data provided in the third chapter for the Turkish case with a survey conducted in intermediary firms.
The results reveal the importance of an effective corporate governance structure in decreasing the risks for the fraud and corruptions incidents in intermediary firms. In order establish an effective corporate governance structure, there needs to be a healthy and functioning interaction between the related features of the given structure. The effectiveness of the corporate structure to a great extent depends on the effectiveness of the features (such as board of directors, internal audit and auditing committees), which form that structure. The data obtained from the surveys conducted over the intermediary firms in Turkey are parallel with the data in literature to a great extent and they support the fact that certain features of corporate governance decrease the risks of fraud and corruptions. Accordingly, the autonomy of the interacting governance features like the board of directors, auditing committee and internal auditing needs to be increased. The sharing of the firm's attitude towards fraud and corruptions with the entire firms through communication channels, written documents and a strong internal control structure are other means of decreasing the risks of fraud and corruption, given that they are supported by the honesty of the management.



Key words: Corporate Governance, Fraud, Intermediary Firm