COVID 19 pandemisinde tıbbi sosyal hizmet uzmanlarının rolü
The role of medical social workers in the COVID 19 pandemic
Yazar: ŞENAY BİTLİS
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULHAKİM BEKİ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services

Özet:
COVİD 19 PANDEMİSİNDE TIBBİ SOSYAL HİZMET UZMANLARININ ROLÜ	
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 1947 yılında sağlığı "yalnızca hastalık veya sakatlığın olmayışı değil, bedenen, ruhen ve sosyal yönden tam bir iyilik hali" olarak tanımlamıştır. Sağlığa bu bütüncül bakış açısı tıbbi sosyal hizmet uzmanlarını ortak amaçları hastalığı önleme, teşhis, tedavi ve rehabilitasyon olan multidisipliner sağlık ekibinin vazgeçilmez bir parçası haline getirmiştir. 
Çin'in Hubei Eyaletine bağlı Wuhan şehrinde 2019 da başlayan Covid 19    pandemisi hızla dünyanın birçok ülkesine yayılmıştır. Bu durum tüm sağlık çalışanları ile birlikte tıbbi sosyal hizmet uzmanlarını da artan tıbbi ve sosyal ihtiyaçların krize dönüştüğü yeni bir sürece sokmuştur. Pandeminin oluşturduğu bu olumsuz durum yine de içinde değişim ve güçlenme potansiyeli barındırmaktadır. 
Bu araştırmanın konusu, temel amacı hasta ve yakınlarının yaşamlarını etkileyen sosyal ve duygusal sorunları çözüme kavuşturmak olan tıbbi sosyal hizmet uzmanlarının toplumsal ve ekonomik yaşamın günlük pratiklerinin değişime uğradığı Covid 19 pandemisi sürecinde mesleki müdahale süreçlerine ilişkin değerlendirmelerinden yola çıkarak uygulama alanlarında karşılaştıkları güçlüklerin ve süreçteki rollerinin belirlenmesi ve bu bulgular ışığında uygulamaya yönelik önerilerde bulunmaktır.
Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Bu doğrultuda literatür taraması yapılarak oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla tamamı İstanbul'da bulunan ve kartopu örneklem yöntemiyle belirlenen on yedi tıbbi sosyal hizmet uzmanı ile yüz yüze ortalama birer saatlik derinlemesine görüşmeler yapılmış ve betimsel analiz yöntemiyle teze aktarılmıştır.	
Çalışma kapsamında sosyal hizmet ve tıbbi sosyal hizmet tanımları yapılarak, tıbbi sosyal hizmet uzmanlarının çalışma alanları, tıbbi sosyal hizmet uzmanlarının rolleri ve tıbbi sosyal hizmet uygulamalarına ışık tutan mevzuata değinilmiştir. 
Son bölümde nitel verilerden elde edilen bulgular, "Demografik Bilgilerin Yorumlanması", "Covid 19 Pandemisinin Öncesi ve Sırasında Yapılan Hazırlık ve Eğitim Çalışmaları", "Covid 19 Pandemisinin Öncesi ve Sırasında Rutin Çalışmalarda Görülen Değişiklikler", "Covid 19 Pandemisi Sürecinde Tıbbi Sosyal Hizmet İhtiyacının Tebiti ve Karşılanmasında Karşılaşılan Güçlükler", "Covid 19 Pandemisinin Tıbbi Sosyal Hizmet Biriminin Tanınırlığı Üzerine Etkileri", "Covid 19 Pandemisine Özel Yapılabileceklere Dair Tıbbi Sosyal Hizmet Uzmanlarının Düşünceleri", "Tıbbi Sosyal Hizmet Uzmanlarının Süreçte Yaşadıkları Bireysel Sorunlar"  başlıkları altında yedi tema olarak gruplandırılmıştır. Sonuç olarak bu araştırmada, Sağlık Bakanlığı'nda görev yapan tıbbi sosyal hizmet uzmanı sayısının yıllar içinde artmasına rağmen hala yetersiz olduğu, çalışma alanlarının fiziksel koşullarının pandemi döneminin öncesinde de sağlıklı bir tıbbi sosyal hizmet müdahalesi yürütmeye uygun özellikler taşımadığı ve bu şartların pandemi süreciyle birlikte daha da kötüleştiği görülmüştür. Pandemi öncesi hizmet içi eğitim kapsamında tıbbi sosyal hizmet uzmanlarına kişisel koruyucu ekipman eğitimi verilmediği görülmektedir. Fiziki olanakların yetersizliği ve Covid 19 enfeksiyonunun bulaşıcılığından korunmak için kullanılan kişisel koruyucu ekipman ve fiziksel mesafeden dolayı planlı değişim basamaklarının bağlantı kurma ve ön değerlendirme aşamalarının sağlıklı yapılamadığı ortaya konmuştur. Covid 19 pandemisinin tıbbi sosyal hizmet ihtiyacının tespit edilmesinde ve karşılanmasında problemler oluşturduğu anlaşılmaktadır. Tıbbi sosyal hizmet biriminin bilinirliğinin düşük olduğu görülmektedir. Tıbbi sosyal hizmet uzmanlarının pandemi sürecinde yaşadıkları sorunların diğer sağlık çalışanları gibi iş yükünün artışı ve toplumsal yaşamda karşılaşılan dışlayıcı tutum ve davranışlar olduğu görülmüştür. Pandemi sürecinden bağımsız olarak tıbbi sosyal hizmet uzmanlarının ekonomik zorluklar yaşadıkları görülmüştür. Covid 19 pandemi sürecinde, alanda karşılaşılan güçlükleri ve tıbbi sosyal hizmet uzmanlarının üstlendikleri rollerin değerlendirilmesine ilişkin çıktıların neler olduğunu incelemek ve ortaya koymak amacıyla yürütülen bu çalışmada elde edilen sonuçlar ışığında öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
In 1947, the World Health Organization (WHO) defined health as "not only the absence of illness or disability, but also a state of complete well-being physically, spiritually and socially". This holistic view of health has made medical social workers an indispensable part of a multidisciplinary medical team whose common goals are disease prevention, diagnosis, treatment and rehabilitation.	
The Covid-19 pandemic, which began in 2019 in the city of Wuhan, Hubei Province, China, has rapidly spread to many countries around the world. It has introduced all health workers, as well as medical social workers, into a new process in which increasing medical and social needs have turned into a crisis. This negative situation caused by the pandemic still has the potential for change and strengthening.
The subject of this research is to determine the difficulties faced by medical social workers, whose main purpose is to solve the social and emotional problems affecting the lives of patients and their relatives, and their roles in the process, based on their evaluations of the professional intervention processes during the Covid 19 pandemic, in which the daily practices of social and economic life have changed and to make recommendations for practice in the light of these findings.
Qualitative research method was used in the research. In this direction, through the semi-structured interview form created by literature review, face-to-face in-depth interviews of one hour were conducted with seventeen medical social workers, all of whom were in Istanbul and determined by snowball sampling method, and were transferred to the thesis with descriptive analysis method.
Within the scope of the study, social work and medical social work definitions were made and the working areas of medical social workers, the roles of medical social workers and the legislation that shed light on medical social work practices were mentioned.
In the last section, the findings obtained from the qualitative data, "Interpretation of Demographic Information", "Preparation and Training Studies Before and During the Covid 19 Pandemic", "Changes in Routine Studies Before and During the Covid 19 Pandemic", "Difficulties Encountered in Identifying and Meeting the Need for Medical Social Services during the Covid 19 Pandemic Process", "The Effects of the Covid 19 Pandemic on the Recognition of the Medical Social Work Unit", "Thoughts of Medical Social Workers on What Can Be Done Specific to the Covid 19 Pandemic", "Individual Problems Experienced by Medical Social Workers in the Process" are grouped into seven themes. As a result, in this research, although the number of medical social workers working in the Ministry of Health has increased over the years, it is still insufficient, it was observed that the physical conditions of the working areas were not suitable for carrying out a healthy medical social work intervention even before the pandemic period, and these conditions worsened with the pandemic process. It is observed that personal protective equipment training is not given to medical social workers within the scope of pre-pandemic in-service training. It has been revealed that due to the inadequacy of physical facilities and the personal protective equipment and physical distance used to protect against the contagiousness of the Covid 19 infection, the connection and pre-assessment stages of the planned change steps cannot be done properly. It is understood that the Covid 19 pandemic creates problems in identifying and meeting the need for medical social services. It is seen that the awareness of the medical social service unit is low. It has been observed that the problems experienced by medical social workers during the pandemic process are the increase in workload and exclusionary attitudes and behaviors encountered in social life, like other health workers. It has been observed that medical social workers experience economic difficulties regardless of the pandemic process. Suggestions have been developed in the light of the results obtained in this study, which was carried out in order to examine and reveal the difficulties encountered in the field and the outputs of the evaluation of the roles of medical social workers during the Covid 19 pandemic process.