Hekim dışı sağlık personelinde kas iskelet sistemi hastalıkları sıklığı ve hızlı maruziyet değerlendirme ölçeği ile risklerin değerlendirilmesi
The frequency of musculoskeletal diseases in non-physician healthcare personnel and the development of the quick exposure check (QEC) for risk assessment
Yazar: MEHTAP SAKA DEMİR
Danışman: PROF. DR. GAMZE ÇAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Sağlık personelleri, birçok mesleğe oranla önemli bir halk sağlığı sorunu olan işle ilgili kas-iskelet sistemi hastalıkları açısından yüksek risk altındadır. Çalışmamızda Of Devlet Hastanesinde çalışan hekim dışı sağlık personellerinin bu hastalıklarla ilgili yakınmalarının,  en fazla risk altında olan vücut bölgelerinin maruziyetinin ve etkili risk faktörlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. 
Kesitsel tipteki çalışmamızda Of Devlet Hastanesinde çalışarak araştırmaya katılan 118 hekim dışı sağlık personellerinin verileri; araştırmacı tarafından gözlem altında anket ve Nordic anketi yanında gözlem ve çalışan bildirimlerinin alındığı Hızlı Maruziyet Değerlendirme Ölçeği'yle Eylül 2015-Mayıs 2016 tarihinde toplanmıştır.
Çalışmamızda son 12 ayda en fazla bel bölgesinde (%64.4) olmak üzere kas-iskelet sistemi yakınma sıklığı %84.7 olup, %64.4'ü bunu meslekleriyle ilişkilendirmiştir. Bel ağrısı olanlarla hasta kaldırma/taşıma bel (p=0.023); iki omuz ağrısı olanlarla yük kaldırma/taşıma omuz (p=0.048), sol el-/bilek ağrısı olanlarla tedavi yapma, hasta ve yük taşıma/kaldırma el-/bileği Hızlı Maruziyet Değerlendirme skorları arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p=0.049, p=0.008, p=0.012). Bel ve omuz/kol için hasta kaldırma/taşıma işi; el-/el bileği için ayakta uzun süre aynı pozisyonda yapılan işler; boyun için tedavi ve ayakta uzun süre aynı pozisyonda yapılan işler en riskli işler olarak belirlenmiştir. 
Hekim dışı sağlık personellerinin çalışma koşulları ve işleri gereği işle ilgili kas-iskelet sistemi hastalıkları açısından yüksek maruziyete uğradıkları belirlenmiştir. Ergonomik düzenlemelerin yanında bu konudaki mesleki risk algısını ve davranış değişikliğini sağlayacak hizmet içi eğitimlerin düzenlenmesi faydalı olacaktır. 
Anahtar Sözcükler: Ergonomi, Hekim Dışı Sağlık Personeli, Hızlı Maruziyet Değerlendirme, İşle İlgili Kas İskelet Sistemi Hastalıkları, Nordic Kas İskelet Anketi

Abstract:
When compared to other occupations, health care professionals are at a higher risk for work-related musculoskeletal diseases with a major public health problem. This study aimed to present the current work-related musculoskeletal complaints of non-physician health personnel working in Of State Hospital, exposure of the most at high-risk body parts for diseases, and the risk factors affecting them.
In our cross-sectional study, 118 non-physician health personnel working in Of State Hospital participated in the study. The data was collected between September 2015 and May 2016 by the researcher using the Questionnaire, the Standardized Nordic Questionnaire and Quick Exposure Check (both objective observation and employee self-assessment). 
Over the last 12 months musculoskeletal complaints were 84.7% (mostly in the waist region at 64.4%) and 64% of the participants associated these complaints with their profession. There was a significant relationship between waist pain and The Quick Exposure Check load lifting/carrying (p=0.023); between pain in both shoulders and patient lifting/carrying (p=0.048), between left hand/wrist pain and treatment work and patient and load lifting/carrying (p=0.049, p=0.008, p=0.012). Patient lifting/carrying work was determined to be the riskiest for waist and shoulder/arm; standing jobs for a long time in the same position was determined to be the riskiest for hand/wrist; standing jobs for a long time in the same position and treatment works were determined to be the riskiest for the neck.
It has been determined that non-physician health personnel are exposed to high levels of musculoskeletal system problems due to their working conditions and jobs. In addition to ergonomic arrangements, it would be beneficial to organize in-service training that will ensure the perception of occupational risk and behavior change. 
Keywords: Ergonomics, Non-physician personnel, Quick Exposure Check (QEC), The Nordic Musculoskeletal Questionnaire, Work-Related Muscleskeletal Disorders