Afet konutlarında esneklik ve değişebilirlik kavramları
Flexibility and variability concepts in the post disaster dwellings
Yazar: ÖZGÜR YAKIN
Danışman: PROF. DR. PELİN YILDIZ
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2018
Konu: Mimarlık = Architecture ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Afet konutları = Disaster housing ; Afetler = Disasters ; Değişkenlik = Variability ; Esneklik = Flexibility ; Konut = Dwelling house ; Modüler tasarım = Modular design ; Uyum = Adjustment

Özet:
Bu çalışmanın amacı afet konutlarında, kullanıcı yaşam alışkanlıkları çeşitliliğini göz önünde
bulundurarak, afet konutlarında kullanıcı odaklı esneklik, değişebilirlik kavramlarının irdelenmesi
ve bu kavramların mekanın tasarımı aşamasında, sürecin bir parçası olarak ele alınmasını
sağlayacak, kullanılabilir bir sistem önerisi getiren kaynak oluşturmaktır. Bu kapsamda afet
konutlarında, sadece üretim sürecini ele alan bir tasarım yaklaşımının yerine, hızlı ve ekonomik
üretimin önemini göz ardı etmeden, kullanım döneminde konutların kullanıcılarının farklılık
gösteren yaşam biçim ve alışkanlıklarına hizmet edebilme becerisini göstermesini sağlayacak
bir model oluşturulması hedeflenmektedir. Bu bağlamda kullanıcının konutu kendisiyle
özdeşleştirebilmesi ve "evi" haline getirebilmesi adına, yaşadığı mekanı kendi yaşam biçimine
uygun hale getirebilmesine olanak sağlayan ve kullanıcının müdahalesine olanak veren bir
sistem geliştirilmeye amaçlanmıştır.
Birinci bölümde, afet ve afetle ilgili terminoloji oluşturulmuş, Türkiye'de yaşanabilecek afetlerin
sonucunda karşılaşılabilecek durumlar ve sonrasında oluşan yeniden yapılanma ve barınma
ihtiyacı ele alınmıştır. İnşa edilmiş afet konutlarının Türkiye ve yurt dışındaki elde edilme
süreçleri incelenip mevcut durum ortaya konulmuştur.
İkinci bölümde, afet konutlarının iç mekan tasarımında esneklik ve değişebilirlik kavramlarının
önemi irdelenmiştir. Günümüzde inşaat sektöründe uygulanan kullanıcının yaşadığı mekanda
yapabileceği değişikliklere zemin hazırlayan projeler incelenip tasarım yaklaşımları ele
alınmıştır.
Üçüncü bölümde, afet konutlarında iç mekan bölücü elemanlarına ilişkin yaklaşımlara
değinilmiş; kullanıcıların afet konutlarında oluşturabilecekleri esneklik ve değişebilirlik
özelliklerini hangi yöntemlerle sağlayabilecekleri ile ilgili saptamalar yapılmıştır.
Dördüncü bölümde, Türkiye'de ve yurt dışında üretilen afet konutlarının esneklik ve değişebilirlik
kavramları göz önüne alındığında kullanıcı ihtiyaçlarına uygunluğunun analizi yapılmıştır. Bu
kapsamda Türkiye ve yurt dışından örneklerin ortak noktaları ve farkları ortaya konulmuştur.
Beşinci bölüm, yapılan analizlerin değerlendirilmesi sonucu afet konutlarının esnekliği ve
değişebilirliğinin sağlanması için kavramsal bir tasarım sistemi önerisi getirilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to bring forward a conceptial proposal which will be a part of the
process of creating a space for functional and user-centered designs with concepts of flexibility
and variability in disaster dwellings by considering the diversity of user's life habits. In this
context, the aim is to create a model for post disaster houses that will serve for different types of
living habits not only deals with production process but also consider the importance of rapid
and economic production. Within this context it has been tried to develop a system allowing the
users to intervene and shape the space according to their own life styles by adapting and
converting it to "their home".
In the first chapter, the terminology is explored, the possibilities and needs for shelter and
reconsuction of disaster dwellings that may arise in Turkey have been discussed. The post
disaster houses which was designed and built in Turkey and oustside of Turkey are classified.
In the second chapter, the importance of flexibility and variability concepts in design is
examined. The current projects that are flexible for user changes applied in building sector are
examined and design approaches are discussed.
In the third chapter, the organization and seperation concepts of the interior space and its
elements are explored and the way that the users can develop about the flexibility and variability
for the post disaster houses are described.
In the fourth chapter, the analysis for suitability, for the user needs, has been made by
considering the flexibility and variability concepts of post disaster dwellings produced in Turkey
and other countries. With this scope, examples of post disaster dwellings from Turkey and
outside of Turkey are examined according to their similarities and differences.
In the fifth chapter, a conceptual proposal for post disaster dwellings has been developed due to
the assessment of analysis done in the earlier chapters.