Mobil iletişim bayi konumlarının belirlenmesinde çok ölçütlü karar verme yöntemlerinin kullanılması
Determining mobile communication dealer location by using multi-criteria methods
Yazar: DEVRAN GÜDÜCÜ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ FUAT GÜNERİ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Analitik ağ süreci = Analytical network process ; Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Hareketli iletişim = Mobile communication ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Mobil İletişimin insan hayatında vazgeçilmez bir yer edinmesi, hem dünyadaki hem de ülkemizdeki GSM operatörleri arasındaki rekabeti oldukça arttırmıştır. Mobil İletişimin artık bir ihtiyaç haline geldiği günümüz koşullarında, operatörler teknolojiye hızla ayak uydurmanın yanı sıra, pek çok zaman teknolojiyi kendileri yaratma aşamasına gelmişlerdir. Mobil İletişim sektöründe, önümüzdeki yıllarda da rekabetin artan bir ivmeyle çoğalacağı öngörülmektedir.Rekabetin günden güne arttığı mobil iletişim sektöründe, operatörlerin bayi konumlarının belirlenmesi kritik bir önem taşımaktadır. Bayilerin, müşterilere dokunulan, müşterilerle temasa geçilen en önemli noktalar olması sebebiyle, konumlarının belirlenmesi de büyük bir önem taşımaktadır. Doğru lokasyonda konumlandırılan bayiler, rekabette ilgili operatörü hızla hedeflerine ulaştıracaktır. Aynı zamanda bayinin yerinin doğru seçilmesi, yanlış seçimden meydana gelmesi muhtemel, taşınma maliyeti gibi tüm ağır maliyetleri de elimine edecektir.Bayi konumlarının belirlenmesi; içinde pek çok kriteri barındıran, çok ölçütlü bir karar vermeyi gerektirir.Bu çalışmada mobil bayi konumlarının belirlenmesi problemi, hem literatürde hem de yer seçimi problemlerinde kendini kanıtlamış iki yöntem olan Analitik Hiyerarşi Süreci ve Analitik Ağ Süreci yöntemleri ile çözümlenmeye çalışılmıştır. Analitik Hiyerarşi Süreci uzman yorumları ve sayısal modellemeyi bir arada kullanarak, kriterler arasındaki hiyerarşik sıralamayı göz önünde bulunduran ve kriterlerin kıyaslanması sonucu çözüm geliştiren bir yöntemdir. Analitik Ağ Süreci ise aşamaları Analitik Hiyerarşi Sürecini kapsayan, kriterler arasındaki ilişkiyi yatay bir biçimde ele alarak, tüm kritlerlerin birbiri üzerindeki etkilerini incelemeye izin veren, Analitik Hiyeraşi sürecinin daha gelişmiş halidir.Çalışmada bayi yeri seçimi problemi çözümlenirken, Analitik Hiyerarşi Sürecinde Microsoft Excel, Analitik Ağ Sürecinde ise Super Decisions Programından yararlanılmıştır. Çalışmanın sonucu uzmanlar ile paylaşılmış ve planlanılan yer seçimlerinde, Analitik Ağ Sürecinin gerçeğe daha yakın bir sonuç verdiği gözlemlenmiştir.

Abstract:
Growing the effect of mobile communication increases the rival business among GSM operators both in Turkey and in the world. Since communication is requirement in today?s world, GSM operators embark to create their own technology besides following it. It is foreseen that rival business will grow with an ascending acceleration in the following years.In the mobile communication sector where the rival business increases day by day, determining the dealer location is very important because dealers are contact points between GSM operators and their customers. Selection of correct location for these dealers not only helps their operators to reach their target quickly but also eliminate the unnecessary costs like moving cost.Determining dealer location involves many criteria and multiple criteria decision making is needed. In this study, the problem of determining GSM operator dealer location is solved by using Analytical Hierarchy Process and Analytical Network Process which are well-known methods both in literature and location selection problems. Analytical Hierarchy Process solves the problem by realizing the hierarchic arrangement among all criteria and comparing all criteria by using both numerical analysis and authority comments. Furthermore Analytical Network Process discusses the relations among criteria and analyses the effects of all criteria. Analytical Network Process contains Analytical Hierarchy Process but it is advanced version of Analytical Hierarchy Process.In this study, while the analysis of determining dealer location, Microsoft Excel is used for the Analytical Hierarchy Process and Super Decisions is used for Analytical Network Process. The result of the study has been discussed with the experts and Analytical Network Process? result is closer to real life compared to Analytical Hierarchy Process.