Hashimoto tiroiditinde d vitamini düzeyi ile osteoprotegerin ve rankl ilişkisi
The relati̇onshi̇p between vi̇tami̇n d and  osteoprotegerin and rankl in hashimoto thyroiditis
Yazar: SELVER IŞIK
Danışman: PROF. DR. DENİZ SUNA ERDİNÇLER
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Geriatri = Geriatrics
Dizin: Geriatri = Geriatrics ; Hashimoto hastalığı = Hashimoto disease ; Osteoprotegerin = Osteoprotegerin ; Tiroid bezi = Thyroid gland ; Tiroid fonksiyon testleri = Thyroid function tests ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Tiroidit = Thyroiditis ; Vitamin D = Vitamin D

Özet:
Amaç:  60 yaş üstü Hashimoto tiroiditi olan ve olmayan  hastaların, D vitamini, OPG ve RANKL düzeyleri karşılaştırılarak Hashimoto tiroiditi ile vitamin D ve osteoklastojenik belirteçlerin ilişkisi araştırılmıştır.

Yöntem: Çalışmaya Mayıs- Ekim 2013 tarihleri arasında, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Endokrinoloji ve Metabolizma ile Geriatri Bilim Dalları'na başvuran 49 Hashimoto tiroiditli ve 34 Hashimoto tiroiditi olmayan, toplam 83 kadın hasta dahil edildi. Hastaların 25- hidroksi D vitamini kemilüminesans yöntemi, OPG ve RANKL ise ELİSA yöntemi ile çalışıldı. Tiroid ultrason bulguları, TSH , serbest T4, kalsiyum, fosfor, PTH, albumin, Anti- TPO, Anti- TG değerleri hastaların dosyalarındaki son verilere göre kaydedildi.

Bulgular: Hashimoto Tiroiditi olanlarda 25-OH D vitamini düzeyi 19,5±15 ng/ml , OPG düzeyi 3,8±3,4 ng/ml ve RANKL düzeyi ise 378±391pg/ml bulundu. Kontrol grubunda bu düzeyler sırasıyla 23,8±19 ng/ml, 3,7±3,5 ng/ml ve 483±411 pg/ml saptandı. Grupların 25-OH D vitamini, OPG ve RANKL düzeyleri arasında anlamlılık bulunmadı. Hashimoto tiroiditli grupta, D vitamini ile OPG ve RANKL arasında  güçlü ilişki bulundu (sırasıyla r= 0,963, p<0,001, r= 0,945, p<0,001). OPG ile RANKL arasında  anlamlı bir ilişki saptandı (r= 0,953, p<0,001). Hashimoto tiroiditlilerin 42'sinde otoantikor pozitifliği bulunurken 7'sinde otoantikorlar negatifti. Antikor pozitifliği olan grupta, 25-OH D vitamini, OPG ve RANKL düzeyleri negatif gruba göre anlamlı olarak düşük bulundu (p=0,04, p=0,049, p=0,036).

Sonuç: Hashimoto tiroiditli grup ile kontrol grubu arasında 25-OH D vitamini, OPG ve RANKL düzeyi açısından anlamlı farklılık saptanmamıştır. Hashimoto tiroiditli  otoantikor pozitifliği olan grupta D vitamini , OPG ve RANKL anlamlı olarak düşük saptanmıştır. Bu zıt yönlü ilişki,  otoantikorların osteoklastojenez üzerine olan etkisinin olabileceğini düşündürmektedir.

Abstract:
Purpose: Patients over 60 years with and without Hashimoto thyroiditis were investigated for the comparison of vitamin D, OPG and RANKL levels; thus the relationship between Hashimoto thyroiditis, vitamin D and osteoclastogenic markers have been investigated.
Method: 83 female patients, 49 with and 34 without Hashimoto tiroiditis enrolled to the study who had admitted to Endocrinology and Geriatrics departments of Cerrahpaşa Medical Faculty between May-October 2013. 25-OH vitamin D levels of patients were investigated by chemiluminescence method, OPG and RANKL levels were measured by ELISA. Thyroid ultrasound findings, TSH, fT4, calcium, phosphorus, PTH, albumin, Anti-TPO and Anti-TG levels were recorded from patient files according to recent data.
Findings: In Hashimoto group 25-OH vitamin D level was 19,5±15 ng/ml, OPG level was 3,8±3,4 ng/ml and RANKL was 378±391 pg/ml. In control group these values were 23,8±19 ng/ml, 3,7±3,5 ng/ml ve 483±411 pg/ml respectively. There was no statistical significance in levels of 25-OH vitamin D, OPG and RANKL in both groups. In Hashimoto group significant correlation was found between vitamin D and OPG and RANKL (r=0,963, p<0,001, r=0,945, p<0,001 respectively). Significant relationship was found between OPG and RANKL (r=0,953, p<0,001). 42 of patients in Hashimoto group showed autoantibody positivity whereas 7 of them were negative. 25-OH vitamin D, OPG and RANKL levels found lower in antibody positive group then negative group and this was statistically significant (p=0,04, p=0,049, p=0,036).
Results: Between Hashimoto tiroiditis group and control group, there were no difference in 25-OH vitamin D, OPG and RANKL levels. Autoantibody positive Hashimoto thyroiditis group had lower 25-OH vitamin D, OPG and RANKL levels and this was statistically significant. This inverse correlation suggests that autoantibodies may have an effect on osteoclastogenesis.