Rönesans'dan Barok'a dini ve tarihsel konulu eserlerdeki natürmort nesneleri
Naturemorte objects in religious and historical artworks from renaissance to Baroque era
Yazar: MELİHAT TÜZÜN
Danışman: PROF. KEMAL İSKENDER
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2004
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Barok sanat = Baroque art ; Dini değerler = Religious values ; Dini eserler = Religious objects ; Natürmort = Still life ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Rönesans Dönemi = Renaissance Period ; Tarih = History ; Tarihi eserler = Historic buildings

Özet:
IV ÖZET Rönesans'la birlikte düşünsel, askeri,siyasal ve coğrafi alanlarda birçok değişimler olmuştur. Perspektifin bulunması, doğanın ve antik eserlerin sanatçılar tarafından incelenmeye başlanması, o dönemin sanat eserlerinin de bu yönde değişimine neden olmuş ve zaman içinde birebir gerçekçi bir betimlemeye yönelinmiştir. Rönesans resimlerinin çoğu ve en önemlileri Tevrat ve İncil'deki hikayelerden esinlenerek yapılan eserlerdir. Dini ve tarihsel konulu resimleri incelediğimizde kullanılmış olan nesneleri şu şekilde sımflandırabiliriz: ikonografik anlamlı nesneler; konunun gerektirdiği nesneler; süs ve dekorasyon unsuru olarak kullanılan nesneler; rastlantısal veya keyfi olarak resme eklenen nesneler. İkonografik anlamlı nesneleri de kendi içinde; konvansiyonel simgeler, dini resimlerde görülen simgesel nesneler, aziz ve azizelerin işareti olarak kabul edilen nesneler, armalar ve amblemler olarak sımflandırabiliriz. Maniyerist dönemde; kuzey bölgelerinde, özellikle de Hollanda'da Protestanlık'm yayılması ile, dini konulu resimlerin yapılması ve kiliselere asılması yasaklanmış ve kiliselerde bulunan resimler de yağmalanmıştır. Pazar ekonomisinin etkisiyle kuzeyde yapılan resimlerde nesneler artık konunun önüne geçerek, ön planda ve daha çok dikkat çeker şekilde resmedilmeye başlanmıştır. Güneyde yapılan resimlerde ise; nesneler genellikle konunun gerektirdiği biçimde resmedilmekte veya aziz ve azizelerin işaretleri olarak görülmektedir. Çalışmamızın kapsamına giren bu dönemin dini ve tarihsel konulu resimleri, sanatçıdan sanatçıya, ülkeden ülkeye ve resmin konusuna bağlı olarak farklılıklar içerirler. Kuzey bölgelerde yapılan resimlerde kullanılan nesneler; çok fazla, daha ayrıntılı ve dokusal özelliklerine dikkat edilerek betimlenmişlerdir. Söz konusu dönemde yapılmış olan dini ve tarihi konulu resimleri incelediğimizde; kullanılan nesnelerin genel konuyu ve kompozisyonu tamamlayarak, resme sembolik bir anlam kattıkları ve ikonografik olarak çözümlenmelerine yardımcı olacak nitelikte olduklarım görmekteyiz. Barok dönemde ise; birçok değişim ve farklılık gözlenmektedir. Yeni ve farklı plastik çözümlemelere gidilmektedir. Yapılan dini ve tarihsel konulu resimlerde yine nesnelere rastlamaktayız. Ancak Rönesans'taki kadar sembolik bir dilin kullanılmamakta olduğu gözlenmektedir. Dönemin başında nesnelerin bir araya getirilmesi ile oluşturulan natürmort, bir resim türü olarak karşımıza çıkmaktadır. 17.yy. başlarında yapılan bazı natürmortların (özellikle Kuzey), 15. ve 16. YY. 'da yapılan Meryem resimlerinin, arka planında gördüğümüz nesnelerden ve onların sembolik anlamlarından etkilenerek yapıldığı görülür.V Yapılan araştırmalar ve incelemeler sonucunda, Rönesans döneminde tarihsel konulu resimlerde, konuyu ve kompozisyonu tamamlamak durumunda olan nesnelerin, Barok dönemde ortaya çıkan natürmort türünün kaynaklarından biri olduğunu gördük. ANAHTAR KELİMELER : Nesne, İşaret, Simge, Dini ve Tarihsel, Natürmort.

Abstract:
VI SUMMARY We know that in Renaissance epoch various alterations occurred in intellectual, military, political and geographical point of view. The invention of perspective, the way of artist's approach to nature, antiquity, and study them carefully affected the art works and led them to portray everything in a very realistic way. Most of the Renaissance painters were inspired by the stories written in the Old and the New Testament. When we study the paintings comprising religious and historical subjects, it would be wise to classify the objects as follows: Objects having iconographic meanings; objects of necessity to the subject; objects with decorative components ; coincidental or arbitrary objects/ Objects having iconographic meanings could also be classified as conventional symbols; symbolic objects that could be found in religious paintings; objects accepted as the symbols of saints; armorial bearings and emblems. Our research embraces the religious and historical themes in paintings of this period. They vary to artist to artistX country to country and in accordance with the subject of the painting. The objects they used in Northern Europe paintings were excessive \ extremely detailed and artists were very keen on their actual textural qualities. When we study the pictures of this period comprising religious and historical theme, we realise that the objects were complementing the general theme and the composition. They added a symbolic meaning to the painting and aided iconographical analyse. In Northern, Mannerist period Protestantism influenced especially Holland. With this influence, they prohibited painting pictures having religious themes and hanging these pictures on church walls. They also looted the existing ones. With the effect of marketing economy, the objects became more important than the theme in the Northern paintings. They became more and more conspicuous. In the Southern countries, on the contrary they used the objects İn accordance with the theme and as the symbols of saints. As for the Baroque era: many alterations and variations can be observed. Artist preferred a new and different plastic analysis. We can still come across paintings with religious and historical themes. On the other hand the expression is not as symbolic as Renaissance. At the beginning of this period, we observe still life as a new type of painting. In the Northern countries: the 15 and 16th. Century's paintings influenced the artists at the beginning of 17th. Century. The objects in the backgrounds of Virgin Mary paintings and their symbolic meanings influenced them.VII Because of careful studies and researches on the subject, we reached a conclusion that the objects used in Renaissance paintings to compliment the theme and the compositions are one of the sources of still life paintings in Baroque era. KEYWORDS : Object, Sign, Symbol, Religious and Historical, Naturemorte.