Tanzimat'tan I.Dünya Savaşı'na İskenderun
Alexandretta from Tanzimat to The World War I.
Yazar: NAİM ÜRKMEZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SELAHATTİN TOZLU
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Tarih = History
Dizin: Bayındırlık = Public works ; Ermeni olayları = Armenian events ; Hatay-İskenderun = Hatay-İskenderun ; Konsolosluklar = Consualfes ; Nüfus = Population ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Sosyal yapı = Social structure ; Telgraf = Telegraph ; Ticaret = Trade ; İdari yapı = Administrative structure

Özet:
Bu çalışmada, Tanzimat'tan I. Dünya Savaşı'na kadar olan yaklaşık 75 yıllık dönemde, İskenderun'un idari, ticari, demografik, sosyal yapısı ele alınmıştır.Sekiz bölümden oluşan çalışmanın giriş kısmında, Osmanlılar öncesi ve Osmanlılar dönemi olmak üzere iki kısımda İskenderun'un tarihçesi ve bölgenin coğrafi hususiyetleri anlatılmıştır. Birinci bölümde İskenderun'un idari yapısı, kaymakamları ve belediye teşkilatı hakkında bilgi verilmiştir.İkinci bölümde, bayındırlık alanında yapılan faaliyetler ortaya konmuştur. Üçüncü bölümde, İskenderun'un nüfus yapısı bu yapıyı etkileyen hareketler, göçler ve salgın hastalıklar üzerinde durulmuştur.Dördüncü bölümde, kara yolu inşası, demir yolu projeleri ve haberleşme alanında yaşanan gelişmeler anlatılmıştır. Beşinci bölümde, İskenderun'daki Müslüman, gayrimüslim ve yabancı okulları, okullardaki öğrenci sayısı ve öğretmenler hakkında bilgi verilmiştir.Altıncı bölümde, İskenderun'da bulunan konsolosluklar ve konsolos vekilleri, bunların yaptığı faaliyetlerden bahsedilmiştir.Yedinci bölümde, İskenderun'da yaşayan Ermeniler ve Ermeni olayları anlatılmıştır. Sekizinci bölümde, Halep şehrinin limanı olan İskenderun'daki ticari faaliyetler, meyan kökü ticareti, petrol işletme çabaları hakkında malumat verilmiştir.Netice itibariyle, Osmanlı Devleti'nin son 75 yılında İskenderun'un küçük bir köyden nasıl büyük bir kazaya dönüştüğü ortaya konmuştur. İskenderun'un Anadolu'nun güneyi için jeopolitik ve stratejik açıdan oldukça önemli olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, Alexandretta's administrative, commercial, demographic, and social structures during the approximately 75-year period from the Tanzimat to World War I are discussed.In the eight-chapter introduction to the study, Alexandretta?s history and geographical features during the period prior to the Ottomans and the Ottoman period are described in two parts. In the first chapter, information is provided about Alexandretta?s administrative structure, governors, and municipal organization.In the second chapter, activities in the field of public works are revealed. In the third chapter, Alexandretta?s population structure affecting the movement of this structure, migration, and epidemics are emphasized.In the fourth chapter, road construction, railway projects, and developments in the field of communications are described. In the fifth chapter, Alexandretta Muslim, non-Muslim, and foreign schools were informed about the number of students and teachers.In the sixth chapter, the activities of consulates and consular representatives in Alexandretta are mentioned.In the seventh chapter, Armenians living in Alexandretta and events concerning Armenians are described. In the eighth chapter, the port city of Aleppo is given knowledge about commercial activities, licorice trade, and the efforts of the oil business in Alexandretta.As a result, the last 75 years of the Ottoman Empire has revealed how Alexandretta went from a small village to a major accident. The geopolitical and strategic point of viewwas found to be very important for Anatolia south of Alexandretta.