Bitlis ilinde görev yapan özel eğitim okul öğretmenlerinin doğal afet okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi
Determination of natural disaster literacy levels of special education school teachers working in Bitlis
Yazar: YILMAZ ÜSTÜNDAĞ
Danışman: PROF. DR. FATİH HAZAR
Bitlis Eren Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Acil Durum ve Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Afet okuryazarlığı = Disaster literacy ; Afetler = Disasters ; Bitlis = Bitlis ; Doğal afet okuryazarlığı = Natural disaster literacy ; Doğal afetler = Natural disasters ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitim kurumları = Special education institutions ; Özel okullar = Special schools ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma, Bitlis ilinde görev yapan özel eğitim okul öğretmenlerinin doğal afet
okuryazarlık düzeylerini belirlemek amacıyla yapıldı.
Araştırma tanımlayıcı olarak, Ekim 2021 ve Aralık 2021 tarihleri arasında, Bitlis İli
merkezi ve ilçelerinde bulunan özel eğitim okullarında çalışmakta olan 138 öğretmen ile
yürütülmüştür. Veriler, Demografik Bilgiler, Doğal Afet Okuryazarlığı Davranış Ölçeği, Doğal
Afet Okuryazarlığı Duyuşsal Eğilimler Ölçeği ve Doğal Afet Okuryazarlığı Başarı Testi
kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, varyans analizi, t-testi,
Oneway Anova Dunnett HSD testi kullanılmıştır. Verilerin anlamlılık düzeyi p<0.05 alınmıştır.
Öğretmenlerin %44.2'si kadın %55.8'i erkektir. Doğal afet okuryazarlığı davranış ölçeği
puan ortalaması 2.95±0.43, Duyuşsal Eğilimler Ölçeği puan ortalaması 3.37±0.334, Başarı Testi
puan ortalaması 83.74±12.78'dir. Öğretmenlerin doğal afet okuryazarlığı davranış düzeyi ile
kurum afet planını bilme (p=0.0001), afetlere yönelik faaliyetlere katılma (p=0.004) ve acil
toplanma yerini bilme (p=0.0001) durumu arasında, başarı durumu ile afetlere yönelik faaliyetlere
katılmak isteme (p=0.021) ve acil toplanma yerini bilme (p=0.015) durumu arasında istatistiksel
olarak anlamlı fark bulundu.
Bu çalışmada Bitlis ilinde görev yapan özel eğitim okul öğretmenlerinin doğal afet bilgi
düzeyleri çok yüksek iken davranış ve duyuşsal eğilimlerinin bilgi düzeylerine göre düşük olduğu ve öğretmenlerin bilgisini eyleme dökemediği sonucuna varılmıştır. Öğretmenlerin afet ile ilgili
bilgilerini eyleme dönüştürmelerini sağlayacak uygulamaya dayalı eğitimler verilmelidir.

Anahtar kelimeler: Bitlis, Özel Eğitim, Doğal Afet, Doğal Afet Okuryazarlığı

Abstract:
The aim of this research was to determine the natural disaster literacy levels of special
education school teachers working in the province of Bitlis.
Analytically cross-sectional, this research was carried out with 138 teachers working in
special education schools in the center and districts of Bitlis between October 2021 and December
2021. Data were collected using Demographic Information, Natural Disaster Literacy Behavior
Scale, Natural Disaster Literacy Affective Tendency Scale, and Natural Disaster Literacy
Achievement Test. Descriptive statistics, analysis of variance, t-test, One Way Anova Dunnett
HSD test were used in the analysis of the data. The significance level of the data was taken as
p<0.05.
44.2% of the teachers are female and 55.8% are male. The mean score of the natural disaster
literacy behavior scale was 2.95±0.43, the mean score of the Affective Tendency Scale was
3.37±0.334, the mean of the Achievement Test score was 83.74±12.78. Statistically significant
differences were found between the natural disaster literacy behavior level of the teachers and their
knowledge of the institution's disaster plan (p=0.0001), participating in disaster-related activities
(p=0.004) and knowing the emergency meeting place (p=0.0001) and between the success of the
teachers and their willingness to participate in disaster-related activities (p=0.021) and knowing
the emergency meeting place (p=0.015).
In this study, it was concluded that while the natural disaster knowledge level of the special
education school teachers working in Bitlis is very high, their behavioral and affective tendencies
are lower than their knowledge levels, and the teachers cannot put their knowledge into action.
Practice-based training should be provided to enable teachers to transform their knowledge about
disasters into action.

Keywords: Bitlis, Special Education, Natural Disaster, Natural Disaster Literacy