Veri zarflama analizi ile 28 OECD ülkelerinin çevre performanslarının karşılaştırılması
Data envelopment analysis and comparison on environmental performances of 28 OECD countries
Yazar: IRMAK TEMİZ
Danışman: DOÇ. DR. EZGİ AKTAR DEMİRTAŞ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Çevre kalitesi = Environmental quality

Özet:
Bir canlının var olduğu ortam ya da koşullar çevreyi oluştururken canlıların sağlıklı bir yaşam sürdürebilmesi sağlıklı bir çevrenin varlığı ile mümkün olmaktadır. Ancak toplumsal gelişim süreci ile birlikte hızlı nüfus artışı, sanayileşme, doğal kaynakların plansız ve yanlış kullanımı, üretim ve tüketimden kaynaklı atıkların doğrudan doğaya bırakılması çevre kirliliğini tetiklemekte ve tüm canlıların yaşam unsurlarının olumsuz yönde etkilemektedir. İnsanların daha sağlıklı ve güvenli bir çevrede yaşayabilmeleri çevrenin korunması ile mümkündür. Çevre ulusal düzeyde olduğu kadar uluslararası düzeyde de önemli bir yere sahip olup tüm dünyayı ilgilendiren ortak bir konudur. Bu nedenle, ülkelerin çevre performanslarının sürekli olarak ölçümü ve değerlendirmesi yapılmalıdır. 

Bu çalışmada enerji tüketim miktarı ve işgücü sayısı, CO2 emisyonu, yanabilir ve yenilenebilir atıklar, yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretimi, gayri safi yurt içi hasıla, nitrojen oksit emisyonu, sülfür oksit emisyonu ve çevre vergisi bakımından, OECD ülkeleri ve Türkiye'nin çevre performansı VZA yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. OECD ülkelerinin zaman içindeki performansını değerlendirmek için pencere analizi ve zaman boyutundaki değişimin nedenlerini belirlemek için ise Malmquist TFV yöntemi kullanılmıştır. VZA ve Malmquist TFV analizleri için DEAP 2.1 ve pencere analizi ile süper etkinliği ölçmek için ise EMS 1.3 paket programları kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlarla ülkelerin çevre performans etkinlikleri ölçülmüş, birbirlerine göre konumları belirlenmiş ve ülkelerin etkin olabilmeleri için öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Veri Zarflama Analizi, Malmquist TFV Endeksi, Pencere Analizi, Etkinlik, Çevre Performansı

Abstract:
While the environment means where the creatures exist or the circumstances, a healthy life can only be possible with the presence of a healthy environment. However, along with the social development process, rapid population growth, industrialization, unplanned and misuse of natural resources, leaving the wastes from production and consumption directly to nature trigger environmental pollution and affect the living elements of all living creatures negatively. It can only be possible to see healthier people with a proper environmental protection. Even the environmental protection culture is extremely important on the national scale, it is crucial on the international base too. It is a topic which effects whole world. After all these reasons, this is obvious, the environmental performances of countries need to be measured and checked continuously. 

In this study, the energy consumption and labor force, CO2 emission, combustible and renewable waste, electricity production from renewable resources, gross domestic product, the nitrogen oxide emission, sulfur oxide emission, the environmental performance of OECD countries and Turkey were evaluated in terms of environmental tax by using the DEA method. Window analysis was applied to assess OECD countries' performance over time, and also Malmquist TFP method was followed to determine the reasons for the change in time dimension. DEAP 2.1 for VZA and Malmquist TFP analyses, and EMS 1.3 package programs were used for window analysis and super activity measurement. After the results were obtained, the countries' environmental performance activities were measured, each country was compared with another in the big picture and suggestions were made so that the countries could be active in this platform. 


Keywords: Data Envelopment Analysis, Malmquist TFP Index, Window Analysis, Efficiency, Environmental Performance