Lise düzeyinde elektrikle ilgili kavramların öğretimi üzerine akran öğretimi (Peer instruction) yönteminin etkisi
The effect of peer instruction method on teaching electricity concepts at high school level
Yazar: ÖZGÜR YEŞİLOĞLU
Danışman: PROF. DR. ÖNDER ŞİMŞEK
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fizik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran aracılı öğretim yöntemi = Peer tutoring teaching technique ; Elektrik eğitimi = Electricity education ; Eğitim = Education ; Eğitim yöntemleri = Education methods ; Fizik öğretimi = Physics teaching ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu araştırmanın amacı, akran öğretimi yönteminin elektrik konusundaki kavramların öğrenilmesine, lise elektrik konusuna yönelik olan öğrenci tutumuna, öğrencilerin bilimsel süreç becerilerine ve tartışma becerilerine etkisinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada nitel ve nicel araştırma yaklaşımları birlikte (karma yaklaşım) kullanılmıştır.  Araştırmanın örneklemi, Erzurum Anadolu İmam Hatip Lisesi'nde 10. sınıfta iki farklı şubede öğrenim gören toplam 61 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada rastgele olarak şubelerden biri deney diğeri ise kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Elektrik konusu deney grubunda akran öğretimi yöntemi ile kontrol grubunda ise geleneksel yöntemle işlenmiştir. Elektrik Kavram Başarı Testi, Bilimsel Süreç Beceri Testi, Elektriğe Yönelik Tutum Testi Tartışmacı Testi her iki gruba da ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Deney grubu ile kontrol grubu arasında elektrik konusu ile ilgili kavramsal anlayış, bilimsel süreç becerileri, elektrik konusuna yönelik tutum ve tartışma istekliliği açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olup olmadığına bakılmıştır. Ayrıca deney grubundaki öğrencilerin akran öğretim yöntemi ile ilgili yazılı görüşleri alınmıştır. Uygulamanın sona ermesinden bir hafta sonra her iki sınıftan bir grup alınıp elektrik konusu ile ilgili kavramsal bilgilerini detaylı olarak ölçmek maksatlı bir mülakat yapılmıştır.
Çalışmadan elde edilen veriler SPSS programı yardımı ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçları, akran öğretimi yöntemi ile öğretim yapılan deney grubunun EKBT puan ortalamasının, geleneksel yöntemle öğretim yapılan kontrol grubunun puan ortalamasından daha yüksek olduğu ve puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı düzeyde olduğu bulunmuştur. Mülakat verilerinin analizinden ise uygulama sonrasında her iki grupta kavram yanılgıları tespit edilmiş, deney grubundaki kavram yanılgılarının oranının kontrol grubundakilere göre daha düşük olduğu görülmüştür. 
Bilimsel süreç becerilerine akran öğretimi yönteminin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir katkısının olmadığı görülmüştür. Bununla birlikte öğrencilerin fizik dersine (elektrik konusu örneği üzerinden) yönelik tutumları olumlu yönde değişse de bu değişiklik istatistiksel olarak anlamlı olmadığı bulunmuştur. Ayrıca, öğrencilerin tartışma istekliliklerinde bir değişim olduğu ancak bu değişimin gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılık göstermediği görülmüştür. Her ne kadar tutum açısından deney ve kontrol grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamış olsa da, mülakat verilerine göre deney grubu öğrencilerinin akran öğretimi yöntemine yönelik olumlu tutum ve görüşe sahip oldukları belirlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the impacts of peer instruction method on high school students' learning concepts of electricity, attitudes towards the electrical issues, their students' scienctific process skills and discussion skills. For this purpose, qualitative and quantitative research approaches were used together in this research (Mixed method design).The research sample was chosen from Erzurum Anatolian Religious Vocational High School and consisted of total 61 students from two different classes of the 10th grade. In the study, these two classes were randomly assigned one as the experimental group and the the other one as the control group. Electricity subject was taught by peer education method in the experimental group and in the control group the same subject was taught by traditional method. Electricity Concepts Achievement Test, Scientific Process Skills Test, Attitude Towards Electricity Test and Argumentative Test were applied to both groups as pre-test and post-test. The experimental group and the control group were examined to determine whether there was a difference between them in terms of conceptual understanding of the electricity subject, scientific process skills, attitudes towards electricity subject and willingness to debate it. In addition, students in the experimental group were asked to hand in written comments about peer instruction method. One week after the end of application, two groups were selected from each class and an interview was conducted with these groups in order to measure their conceptual information about the electricity subject in detail. 
The data obtained from this study were analyzed with the help of SPSS. According to the analysis results, the mean of the experimental group with Peer instruction method was higher than the mean score of the control group with traditional teaching methods and the difference between means of two groups were found to be statistically significant. After the application, misconceptions were determined in both groups according to the interview results and the proportion of misconceptions in the experimental group was found to be lower than in the control group. 
It was determined that peer instruction method is not a significant contribution to the scientific process skills. Although students were observed to have positive attitudes towards physics lesson (for the case of electricity subject), there was no statistically significant difference between the comparison groups. In addition, a change was observed in the students' willingness to debate, however this change did not show any statistically significant differences between the groups. Although there was no statistically significant differences in terms of attitudes between the experimental and control groups, according to the interview data, the experimental group students were determined to have positive attitudes and opinions towards the peer teaching method.