Kronik Hepatit B tedavisinde uzun dönem (iki yıl ve üzeri), entekavir veya lamivudin kullanımın virolojik, biyokimyasal, serolojik ve histolojik sonuçları
Virological,serological,biochemical and histological outcomes over two years of treatment with entecavir or lamivudine in patiens with chronic Hepatitis B
Yazar: NESLİHAN MANDACI ŞANLI
Danışman: PROF. DR. MEVLÜT BAŞKOL
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Gastroenteroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Entekavir = Entecavir ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit B = Hepatitis B ; Lamivudine = Lamivudine ; Tedavi = Treatment

Özet:
Amaç: Kronik hepatit B virus enfeksiyonu dünya çapında yaklaşık 350-400 milyon insanı etkileyen ciddi bir hastalıktır. Bu çalışmada, kronik hepatit B hastalarında, uzun dönem (iki yıl ve üzeri)  lamivudin ve entekavir tedavisinin etkinliğini değerlendirdik.
Hastalar ve yöntem: Çalışmaya 2000-2011 yılları arasında en az iki yıldır entecavir (0.5 mg/gün) veya lamivudin (100 mg/gün) tedavisi almakta olan HBeAg negatif veya pozitif 75 hasta (25 hasta iki yıldır, 31 hasta üç yıldır ve 19 hasta dört yıldır tedavi almaktaydı.) alındı. Hastaların klinik, serolojik, biyokimyasal, virolojik ve histolojik verileri kaydedildi ve oral antiviral tedavinin iki yıl ve üzeri kullanımı sonrasında elde edilen verilerle karşılaştırıldı. 
Bulgular: Tedavilerinin 24. , 36. veya 48. ayında entekavir veya lamivudin kullanan hastaların tamamında, istatistiksel olarak anlamlı derecede ALT değerinde normalleşme, HBV DNA değerinde negatifleşme ve histolojik aktivite indeks skorunda iyileşme (Knodell nekroinflamatuar skorunda ? 2 puan iyileşme olması), tespit edilirken fibrozis skorunda anlamlı bir iyileşme (Knodell fibrozis skorunda kötüleşme olmaması) tespit edilmedi. İki ilaç arasında ALT normalleşmesi ve histolojik aktivite indeks skoru  iyileşmesi açısından anlamlı fark bulunmadı. Tedavilerinin 24. ayında entekavir tedavisi alan hasta grubu, lamivudin tedavisi alan hasta grubuyla karşılaştırıldığında, HBV DNA negatifleşmesi, entekavir tedavisi alan grupta daha yüksek oranda tespit edildi (p<0.0001). Diğer taraftan tedavilerinin 36. ve 48. ayında olan hasta gruplarında iki ilaç arasında anlamlı bir fark bulunmadı (p>0.05).  
Sonuç: Bu çalışma uzun dönem (iki yıl ve üzeri) entekavir veya lamivudin tedavisinin yüksek oranda virolojik, biyokimyasal ve histolojik aktivite indeksinde iyileşmeye yol açtığını ortaya koyarken, fibrozis skorunda belirgin iyileşme olmadığını gösterdi.

Anahtar Kelime: Kronik hepatit B, entekavir, lamivudin

Abstract:
Aim: Hepatitis B virus (HBV) infection is a serious health problem in the world and about 350-400 million people are infected with HBV in the worldwide. In this study, We evaluated the long term (two years or more) efficacy of entecavir and lamivudine treatment in chronic hepatitis B patients.
Patients and Methods: In this study, 75 patients with hepatitis B e antigen positive or negative chronic hepatitis B (25 patients were treated for two years, 31 patients  were treated for three years and 19 patients were treated for four years) who are treated with entecavir (0.5 mg/ daily) or lamivudin (100 mg/daily),  for at least two years between 2000 and 2011, were studied. Clinical, serological, biochemical, virological and histological data were recorded and oral antiviral therapy were compared with the data obtained after the use of two years or more. 
Results: The patient groups were compared to pre-treatment values with 24. , 36. and 48. months of therapy values. There was a significant elevation of HBV DNA negativity, ALT normalization,  improvement on histological activity index score ( ? 2 point decrease in the Knodell necroinflammatory score) and no significant improvement on fibrosis scores (no worsening of the Knodell fibrosis score). But there was no significantly difference between the two drugs in terms of ALT normalization and improvement on histological activity index score. Group of patients who were treated with entecavir for 24 months, were compared with receiving lamivudine therapy for 24 months, HBV DNA negativity was detected a higher rate of entecavir-treated group (p<0.0001). On the other hand, there was no significant difference between the two drugs for 36 and 48 months of therapy (p>0.05).  
Conclusion: This study revealed that long term (two years or more) entecavir and lamivudine treatment provides high rates of virological, biochemical and histological activity index score improvoment on chronic hepatitis B patients. On the other hand, it showed no significant improvement on fibrosis score.

Key words: Chronic hepatitis B, lamivudine, entecavir