Örgüt iklimi ile örgütsel sessizlik ve örgütsel mutluluk arasındaki ilişki
The relationship between organizational climate, organizational silence and organizational happiness
Yazar: PINAR ÇAKIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR YAVUZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetçiliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ilkokullarda ve ortaokullarda görev yapmakta olan öğretmenlerin kendi okullarına ilişkin örgüt iklimi, örgütsel sessizlik ve örgütsel mutluluk algılarını tespit etmek, öğretmenlerin algıları arasında cinsiyet, medeni durum, toplam hizmet süresi, okul türü, okulun bulunduğu ilçe ve hizmet alanı değişkenlerine göre anlamlı bir fark olup olmadığını ortaya koymak, öğretmenlerin algıları arasında anlamlı farklılıklar varsa bu farklılıkların kaynaklarının ve etkilerinin neler olduğunu belirlemek ve öğretmenlerin örgüt iklimi, örgütsel sessizlik ve örgütsel mutluluk algıları arasındaki ilişkileri ortaya çıkarmaktır. 
Araştırma ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırmanın evreni İzmir ili ilçelerinde bulunan 1131 ilkokul ve ortaokulda görev yapmakta olan 19404 öğretmenden, örneklemi ise tabakalı örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenen 497 öğretmenden oluşmaktadır. Veriler 2022-2023 eğitim öğretim yılında, Çağlayan (2014) tarafından geliştirilen Okul İklimi Ölçeği, Kahveci ve Demirtaş (2013) tarafından geliştirilen Örgütsel Sessizlik Ölçeği ve araştırmacı tarafından geliştirilen Örgütsel Mutluluk Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistiklerden sayı, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri; gruplar arasındaki farkın önemi için parametrik testlerden ikili karşılaştırmalarda t Testi, üç ve daha fazla grup arası karşılaştırmalarda gruplar homojense parametrik testlerden tek yönlü varyans analizi (ANOVA), gruplar homojen değilse non-parametrik testlerden Kruskal Wallis-H testi; değişkenler arasındaki ilişki için korelasyon; değişkenlerin yordayıcılığı için basit ve çoklu regresyon testleri kullanılmıştır. 
Araştırmada öğretmenlerin örgüt iklimi ve örgütsel mutluluk algılarının yüksek, örgütsel sessizlik algılarının ise orta düzeyde olduğu; örgüt iklimi, örgütsel sessizlik ve örgütsel mutluluk algılarının cinsiyet, toplam hizmet süresi ve okul türü değişkenlerine göre farklılaşmazken, örgüt iklimi ve örgütsel mutluluk algılarının görev yaptıkları ilçe ve hizmet alanı değişkenlerine göre farklılaştığı; evli öğretmenlerin bekar öğretmenlere göre okullarındaki örgüt iklimini daha olumlu algıladıkları; örgüt iklimi ile örgütsel mutluluk arasında pozitif yönlü yüksek düzeyde, örgüt iklimi ile örgütsel sessizlik arasında negatif yönlü orta düzeyde, örgütsel sessizlik ile örgütsel mutluluk arasında negatif yönlü orta düzeyde anlamlı ilişki bulunduğu ve örgüt ikliminin örgütsel mutluluğu %66, örgütsel sessizliği ise %32 oranında açıkladığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Örgüt iklimi, örgütsel sessizlik ve örgütsel mutluluk değişkenlerinin birbirleri ile önemli oranda ilişkili olması nedeniyle okul yöneticilerinin, öğretmenlerin örgütsel sessizliklerini azaltan, örgütsel mutluluklarını artıran bir okul iklimi oluşturmak için gerekli önlemleri almaları ve öğretmenlerin mutluluğunu kurum kültürünün bir parçası haline getirmeleri önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Örgüt iklimi, örgütsel mutluluk, örgütsel sessizlik, öğretmen.

Abstract:
The purpose of this study is to identify the perceptions of teachers working in primary and secondary schools regarding organizational climate, organizational silence, and organizational happiness in their schools. It aims to determine whether there are significant differences in teachers' perceptions based on gender, marital status, total length of service, type of school, district of the school, and service area. If significant differences exist, the study seeks to identify the sources and effects of these differences, and to uncover the relationships between teachers' perceptions of organizational climate, organizational silence and organizational happiness.
The research is designed in a correlational survey model. The population of the study comprises 19.404 teachers working in 1.131 pirimary and secondary schools in the districts of İzmir, with a sample of 497 teachers determined through stratified sampling. Data were collected during the 2022-2023 academic year using the School Climate Scale developed by Çağlayan (2014), the Organizational Silence Scale developed by Kahveci and Demirtaş (2013), and the Organizational Happiness Scale developed by the researcher. The data analysis utilized descriptive statistics including count, percentage, arithmetic mean, and standard deviation values; t-tests for binary comparisons and one-way ANOVA for comparisons among three or more homogeneous groups or Kruskal Wallis-H test for non-homogeneous groups to determine the significance of differences between groups; correlation for the relationship between variables; and simple and multiple regression tests for the predictability of variables.
The study found that teachers' perceptions of organizational climate and organizational happiness are high, while perceptions of organizational silence are moderate. Perceptions of organizational climate, organizational silence, and organizational happiness do not vary by gender, total service duration, or type of school but differ based on the district of the school and service area. Married teachers perceive the organizational climate in their schools more positively than single teachers. There is a positive high-level relationship between organizational climate and organizational happiness, a negative moderate level relationship between organizational climate and organizational silence, and a negative moderate level relationship between organizational silence and organizational happiness. Organizational climate explains 66% of organizational happiness and 32% of organizational silence. Given the significant relationships among organizational climate, organizational silence, and organizational happiness, it is recommended that school administrators take necessary measures to create a school climate that reduces organizational silence and enhances organizational happiness among teachers, making teacher happiness a part of the institutional culture.

Keywords: Organizational climate, organizational happiness, organizational silence, teacher