Akülerin çevreye zararları ve geri kazanılması
Environmental effects and recycling of used lead-acid batteries
Yazar: BEKİR TOMBUL
Danışman: PROF.DR. MUSTAFA ÖZTÜRK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
ÖZETGün geçtikçe artan araç sayısıyla birlikte akülerin üretimi de artmaktadır. Akülerin kullanımısonunda oluşan atıkların çevreye minimum zarar verecek şekilde uzaklaştırılması ve gerikazanımı mutlak sağlanmalıdır. Atık akülerin içinde mevcut olan ve çevreyi tehdit edenmaddelerin başında kurşun ve sülfürik asit gelmektedir.Ülkemizde hatırı sayılır bir sektör olan atık akülerin geri kazanımı mevcut durumda illegalyöntemlerle yürütülmekte olup insan sağlığını ve çevreyi tehdit edecek boyutlardadır.Bu çalışmada akülerin çevreye zararları üzerinde durulmuş ve atık akülerin dünyadaki mevcutyönetimleri gözden geçirilerek ülkemizde çevreye ve insan sağlığına zarar vermeden nasıl birtoplama, taşıma ve geri kazanım sistemlerinin uygulanması gerektiği hakkında bilgilerverilmiştir.Ülkemizde şuan atık akülerin geri kazanımı % 95 gibi yüksek oranlarda gözükmesine rağmenbu geri kazanım faaliyeti daha çok akünün ticari olarak değerli olan kurşun, kurşun bileşiklerive plastik malzemeleri üzerinde yoğunlaşmıştır. Buna karşın akü asidi olarak kullanılan veçevreye oldukça zararlı olan sülfürik asit kontrolsüz bir şekilde çevreye bırakılmaktadır. Budurum toprak, hava ve su kirliliğine sebep olmaktadır. Uygun bir atık akü yönetim sistemininoluşturulmasıyla bu kirliliğinde ortadan kalkacağı düşünülmektedir.Ayrıca bu çalışma kapsamında kurşun metalinin kullanım alanları ve önemi ile ilgili bilgilerverilmiş, dünyadaki üretim ve tüketim durumları incelenmiştir.Anahtar kelimeler: Atık Akülerin Geri Kazanımı, Atık Akülerin Çevreye Zararları, GeriKazanım, Atık Akü Yönetimi, Kurşunix

Abstract:
ABSTRACTBattery production and consumption is increasing from day to day as the number of vehiclesgrows. That?s why the subject of recycling of used batteries is becoming more and moreimportant as well as environmental and economic factors are concerned. These batteriesinclude lead and sulphuric acid both of which can be quiet hazardous if not properly handled.In Turkey, recycling industry is quiet developed but as illegal methods are employed, there isa possible danger for both human health and environment.In this study, environmental effects of battery recycling are emphasized. By examining theworld-wide used recycling methods, better collection, transport and recycling methods aresuggested from the point of view of human health and environment.Present rate of battery recycling in Turkey is about 95% but recycling industry only focuseson lead, lead compounds and plastic material all of which have trading value. Howeversulphuric acid which is a quiet hazardous waste is disposed of in an uncontrolled manner.This situation causes soil, air and water pollution. It is highly probable that if batteryrecycling is managed properly, this pollution can be prevented.In the study, application areas and importance of lead is also mentioned and world-wideproduction and consumption rates are examined.Keywords: Recycling of used lead-acid batteries, environmental effects of used lead-acidbatteries, recycling, management of used lead-acid batteries, leadx