Besin alerjisi ve besin dışı alerjisi olan 0-6 yaş çocukların ebeveynlerinde sağlıklı yaşam tarzının incelenmesi
Investigation of healthy lifestyle in parents of 0-6 year old children with food allergy and non-food allergy
Yazar: CANSU ÇAKICI
Danışman: PROF. DR. AYŞE DEMET KARAMAN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
BESİN ALERJİSİ VE BESİN DIŞI ALERJİSİ OLAN 0-6 YAŞ ÇOCUKLARIN EBEVEYNLERİNDE SAĞLIKLI YAŞAM TARZININ İNCELENMESİ 

 

Çakıcı C. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Programı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2023. 

Amaç: Bu araştırmanın amacı besin alerjisi ve besin dışı alerjisi olan 0-6 yaş çocukların ebeveynlerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını incelemektir. 

Gereç ve Yöntem: Araştırma analitik-kesitsel olarak, Aydın Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesine Ekim 2022- Mart 2023 tarihleri arasında başvuran besin ve besin dışı alerjili 0-6 yaşında, 153 çocuğun ebeveynleri ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu" ve "Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II" kullanılmıştır. Veriler non-parametrik testlerden Mann Whitney-U, ki-kare testi; parametrik testlerden Student-t testi kullanılarak analiz edilmiştir. p<0,05 düzeyindeki değerler istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. 

Bulgular: Araştırmaya katılan ebeveynlerin %80,4'ü anne, %54,9'u ev hanımı, %49,7'si üniversite mezunudur. Çocuğunda besin alerjisi olan ebeveynlerin yaş ortalaması 30,71±4,79; besin dışı alerjisi olanların 34,58±5,56'dır. Çocukların %64,1'i erkek, %56,9'u okula gitmemektedir. Besin alerjili çocuklarda en çok (%68,4) yumurta alerjisi, besin dışı alerjilerde (%64,9) ot polenine karşı alerji olduğu saptanmıştır. Besin alerjili çocuğu olan ebeveynlerin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeğinin toplam puan ortalaması 135,38±19,45 iken besin dışı alerjili çocuğu olan ebeveynlerin 139,09±24,11 bulunmuştur. Besin alerjisi ve besin dışı alerjisi olan çocukların ebeveynleri arasında Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği toplam puanları arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır (t= -1,048, p> 0,05). Ölçeğin sağlık sorumluluğu, fiziksel aktivite, beslenme, manevi gelişim, kişiler arası ilişkiler ve stres yönetimi alt ölçekleri açısından anlamlı bir fark bulunmamışken, besin dışı alerjili çocuğu olan ebeveynlerin fiziksel aktivite alt ölçek puan ortalaması besin alerjili çocuğu olanlara göre daha yüksek bulunmuştur (t= -1,986, p< 0,05). 

Sonuç: Besin alerjili ve besin dışı alerjili çocuğu olan ebeveynlerin sağlıklı yaşam biçimleri davranışlarının tamamı ele alındığında bir farklılık saptanmamışken besin dışı alerjili çocuğu olan ebeveynlerin sadece "Fiziksel Aktivite" alt ölçeğine yönelik yaşam biçimleri daha iyi olduğu sonucuna varılmıştır. Hassas gruplardaki bireylerin sağlıklı yaşam tarzını geliştirebilmek adına sağlık çalışanlarının bu konuya önem vermeleri önerilebilir. 

Anahtar Kelimeler: Besin alerjisi, Çocuk, Ebeveynler, Sağlıklı yaşam tarzı, Diyetetik

Abstract:
INVESTIGATION OF HEALTHY LIFESTYLE IN PARENTS OF 0-6 YEAR OLD CHILDREN WITH FOOD ALLERGY AND NON-FOOD ALLERGY 

 

Çakıcı C. Aydın Adnan Menderes University, Health Sciences Institute, Nutrition and Dietetics Program, Master Thesis, Aydın, 2023.   

Objective: This study aimed to examine the difference between healthy lifestyle behaviors of parents of 0-6-year-old children with food allergies and non-food allergies. 

Material and Methods: This analytical cross-sectional study was conducted with the parents of 153 children aged 0-6 years with food and non-food allergies admitted to Aydın Obstetrics, Gynecology and Child Diseases Hospital between September 2022 and September 2023. "Personal Information Form" and "Health-Promoting Lifestyle Profile II" were used to collect the data. The data were analysed using Mann Whitney-U, chi-square test from non-parametric tests and Student-t test from parametric tests. values at p<0.05 level were considered statistically significant. 

Results: Among the parents, 80.4% were mothers, 54.9% were housewives, and 49.7% were university graduates. The mean age of the parents whose children had food allergy was 30.71±4.79; the parents whose children had non-food allergy was 34.58±5.56. 64.1% of the children were male and 56.9% did not attend school. The most common allergy in children with food allergy was egg allergy (68.4%) and allergy to grass pollen (64.9%) in non-food allergies. The mean total score of the Health-Promoting Lifestyle Profile II was 135.38±19.45 for parents of food allergic children and 139.09±24.11 for parents of non-food allergic children. There was no significant difference between the total scores of the Health-Promoting Lifestyle Profile II between the parents of children with food allergy and non-food allergy (t= -1.048, p= 0.297). While no significant difference was found in terms of health responsibility, nutrition, spiritual growth, interpersonal relations and stress management subscales of the scale, the physical activity subscale mean score of parents of children with non-food allergies was higher than those with food allergies (t= -1.986, p= 0.049). 

Conclusion: While there was no difference in the healthy lifestyle behaviors of parents with food allergic and non-food allergic children, it was concluded that parents with non-food allergic children had better lifestyles only for the "Physical Activity" subscale. It may be recommended that healthcare professionals should give importance to this issue in order to improve the healthy lifestyle of individuals in vulnerable groups. 

Keywords: Food allergy, Child, Parents, Healthy lifestyle, Dietetics