Bodur elma yetiştiriciliğinde farklı ürün yükü ve prohexadione-calcium (Pro-Ca) uygulamalarının vegetatif büyüme, verim ve meyve kalitesine etkileri
The effects of different crop loads and prohexadione-calcium (Pro-Ca) applications on vegetative growth, yield and fruit quality in dwarf apple production
Yazar: SEMANUR KIRCA
Danışman: PROF. DR. TARIK YARILGAÇ
Ordu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, M9 anacı üzerine aşılı 5 yaşlı Fuji, Granny Smith ve Early Red One elma çeşitlerine (Malus × domestica) ait ağaçlara püskürtülen proheksadion kalsiyum (Pro-Ca) ve farklı ürün yükü uygulamalarının vejetatif büyüme, verim ve meyve kalitesi üzerine olan etkilerini belirlemek amacı ile 2015 ve 2016 yıllarında yürütülmüştür. Bu amaçla, denemenin ilk yılında her bir çeşitte farklı ürün yüküne (30, 50, 70 ve 90 adet meyve) sahip ağaçlara sürgünler 5-10 cm uzunluğuna ulaştığında 125 ppm, bu uygulamadan 15 gün sonra ise 75 ppm Pro-Ca uygulanmıştır. Aynı zamanda ticari hasat tarihinde derimi yapılan meyveler 6 ay süre ile 0 °C ve %90-95 oransal nem içeriğinde muhafaza edilmiş ve 45 günlük aralıklarda kalite ölçümleri yapılmıştır. Çalışmada, Pro-Ca uygulamaları her 3 çeşitte de yıllık sürgün boyu, boğum arası uzunluğu ve budama artığı miktarında önemli azalışa neden olmuştur. Ağaç başına ve birim alana verim, ürün yükü miktarına bağlı olarak artış göstermiş ve en yüksek verim değerleri kontrol ve 90 adet meyve ürün yüküne sahip ağaçlardan elde edilmiştir. Ürün yükü azaldıkça meyve iriliği ve meyve eti sertliği artış göstermiş ve Pro-Ca uygulamaları orta seviyede ürün yükü (30 ve 50 adet meyve) uygulamalarında meyve iriliğini olumlu yönde etkilemiştir. Aksine Pro-Ca uygulaması Early Red One çeşidinde suda çözünebilir kuru madde (SÇKM) miktarını, Fuji çeşidinde hem SÇKM hem de titre edilebilir asitlik (TEA) miktarlarını olumsuz yönde etkilemiştir. Orta düzeyde ürün yüküne (50 ve 70 adet meyve) sahip ağaçlara püskürtülen Pro-Ca'nın incelenen özellikler üzerine daha belirgin bir etkisi gözlemlenmiştir. Çalışmada ilk yıl yapılan uygulamaların takip eden yılın verim, kalite ve vejetatif gelişme üzerine etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Muhafazaya alınan meyvelerde, meyve kalite kriterleri üzerine yapılan uygulamaların herhangi bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Pro-Ca'nın vejetatif gelişmenin kontrolünde etkili olduğu, bununla birlikte optimum ürün yüküne sahip ağaçlara düzenli olarak uygulandığında verim ve meyve kalitesi üzerine olumlu etkilerinin olabileceği ortaya çıkarılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Elma, Malus × domestica, meyve sertliği, prohexadion calcium, ürün yükü, vejetatif büyüme.

Abstract:
This study was carried out in 2015 and 2016 to determine the effects of prohexadion calcium sprayed and different crop load applications at trees of 5-year-old Fuji, Granny Smith and Early Red One apple varieties (Malus x domestica) grafted on M9 rootstock on vegetative growth, yield and fruit quality. For this purpose, in the first year of the experiment, when the shoots reached 5-10 cm in length, 125 ppm Pro-Ca and 75 ppm Pro-Ca 15 days after this application was applied to trees with different crop loads (30, 50, 70 and 90 fruit) in each variety. At the same time, the fruits harvested at the commercial harvest date were stored at 0 °C and 90-95% relative humidity for 6 months and quality measurements were made at 45-day intervals. In the study, Pro-Ca applications caused a significant decrease in annual shoot length, internode length and pruning residue in all 3 cultivars. Yield per tree and per unit area increased depending on the amount of crop load and the highest yield values were obtained from trees with control and 90 fruit crops. As the crop load decreased, fruit size and flesh firmness increased and Pro-Ca applications positively affected the fruit size in medium crop load (30 and 50 fruit) applications. On the contrary, Pro-Ca application negatively affected the amount of water soluble dry matter (TSSM) in Early Red One variety and both soluble solids (TSSM) and titratable acidity (TA) amounts in Fuji variety. A more pronounced effect of Pro-Ca sprayed on trees with medium crop load on the examined properties was observed. In the study, it was determined that the applications made in the first year have no effect on the yield, quality and vegetative development of the following year. It has been determined that the applications made on fruit quality criteria for stored fruits have no effect. As a result, it has been revealed that Pro-Ca is effective in controlling vegetative growth, however, when applied regularly to trees with optimum crop load, it can have positive effects on yield and fruit quality. 

Keywords: Apple, crop load, fruit firmness, Malus × domestica, prohexadion calcium, vegetative growth.