Hz. Ebû Bekir döneminde İslâm tarihi kaynaklarına yansıyan yazışmalar
The correspondence reflected in the sources of Islamic history during the era caliphate of Hazrat Abu Bakr
Yazar: ZUHAL ÖZKANLI
Danışman: DOÇ. DR. CAFER ACAR
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Tarih = History

Özet:
İslâm tarihinin ilk halifesi Hz. Ebû Bekir, Hz. Peygamber dönemi ve sonrası için en önemli şahsiyettir. Müslüman olmasıyla birlikte canını ve malını Allah yolunda harcamaktan imtina etmemiştir. Hz. Peygamber vefat edene kadar onun yanından hiç ayrılmayarak en büyük destekçisi ve dostu olmuştur. Hz. Peygamber'in vefatından sonra meydana gelen zorlu süreç onun samimiyeti ve cesaretinin yanı sıra, iyi bir yönetici olmasından dolayı başarıyla atlatılmıştır. Özellikle Hz. Peygamber'in vefatını hemen akabinde meydana gelen şaşkınlık hali ve iktidar boşluğunu dirayetli bir şekilde çözüme kavuşturmuştur. Hz. Peygamber'in vefatına yakın meydana gelen ve vefatı sonrası neredeyse bütün Arap yarımadasını kaplayan irtidat olaylarını bertaraf ederek Müslümanların birliğini ve huzurunu temin etmiştir. Onun ileri görüşlülüğü sayesinde İslâm'ın geniş coğrafyalara yayılmasının yolunu açan fetih hareketlerini başlatmıştır. Şüphesiz onun bu başarısında izlediği yol ve yöntemlerin önemli payı vardır. Hayatının her aşamasında Hz. Peygamber'i kendisine örnek aldığı gibi, hilâfeti boyunca meselelerin çözümünde en büyük dayanağı onun öğretileri olmuştur. Çalışmamıza konu olan yazışmalar, onun Hz. Peygamber'i örnek alarak muhataplarıyla gerçekleştirdiği etkili ve başarılı iletişim yöntemlerinden biridir.  Hz. Ebû Bekir'in Hilâfeti döneminde siyasi, askeri ve diplomatik amaçlı yazışmalar yapılmıştır. Çoğunluğu kendisi tarafından gerçekleştirilen bu yazışmaların bir kısmı da dönemin en ünlü komutanı Hâlid b. Velîd tarafından yazılmıştır. Onun kabilelere, komutanlara ve görevlilere yazdığı mektuplarla o günün şartlarında muazzam bir denetim mekanizması oluşturduğu görülmektedir. Bu çalışmayla, Hz. Ebû Bekir'in kişiliğinin devlet yönetimindeki başarısının anlaşılmasına ve dönemin daha iyi değerlendirilmesine katkı sağlayacağını düşünmekteyiz.

Anahtar Kelimeler: İslâm Tarihi, Hz. Ebû Bekir, Yazışma, Mektup

Abstract:
The first caliph of Islamic history, Hz. Abu Bakr, is one of the most significant 
figures during the life of Prophet Muhammad and after. Upon embracing Islam, he did not 
spared neither his life nor wealth in the cause of Allah. As a best friend and a pillar of 
strength, he remained unwaveringly by the side of Prophet Muhammad, until His passing. 
The challenging period that ensued after the death of Prophet Muhammad was successfully
endured, not only due to his sincerity and courage but also because of his effective 
leadership. Particularly, turmoil immediately following the Prophet's demise and the power 
vacuum were adeptly resolved through his steadfastness. In addition to his sincerity and 
courage, Hz. Abu Bakr's success can be attributed to his effective governance skill. The 
tumultuous events that unfolded in the aftermath of Prophet Muhammad's death, nearly 
engulfing the entire Arabian Peninsula in apostasy, were averted by him, ensuring the unity 
and tranquility of the Muslim community. Thanks to his longsightedness, conquest 
movements that paved the way for the expansion of Islam into vast territories, launched. 
Undoubtedly, the methods and strategies he employed played a crucial role in his success. 
Throughout his life, and especially during his caliphate, he treaded Prophet's footsteps and 
his teachings were his primary guide in resolving issues. The correspondence addressed in 
this study represents one of the effective and successful communication methods employed 
by him, inspired by the example of Prophet Muhammad. Under Hz. Abu Bakr's caliphate, 
various political, military, and diplomatic correspondences were conducted, with a 
significant portion authored by the caliph himself, while some were written by the renowned 
commander of the time, Khâlid ibn Walid. His letters to tribes, commanders, and officials 
served as a formidable mechanism for control under the conditions of that era. This study 
aims to contribute to a better understanding of the successes accomplished under Hz. Abu 
Bakr's leadership and a more comprehensive evaluation of the historical period.

Keywords: Islamic History, Hz. Abu Bakr, Correspondence, Letter