Antik Karya bölgesindeki kent dışı kutsal alanlar
Extra-urban sanctuaries in the ancient Caria region
Yazar: SİBEL KONAK
Danışman: DOÇ. DR. N. TURGUT SANER
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Karya bölgesi coğrafi olarak, Güneybatı Anadolu'da Büyük Menderes (ant. Maiandros) Irmağı 'yla, Dalaman (ant. İndos) Çayı arasında kalan kıyı hattı ile gerisindeki dağlık kesimi içine almaktadır. Bu çalışmada, Karya bölgesindeki yerel Karya ve/veya Yunan kültlerine adanmış kent dışı kutsal alanlar bir araya getirilmiştir. Bu kutsal alanlardaki mimari özellikler genel hatlarıyla tanımlanmış ve topografya ile mimari düzenlemeler arasındaki ilişkiye yönelik kapsayıcı bir bakış elde edilmiştir. Girişin ardından, Karya Bölgesi ve Tarihi adlı ikinci bölümde, bölgenin kültürel yapısına ve tarihine değinme düzeyinde yer verilmiştir. Kutsal Alanın Tanımı adlı üçüncü bölümde, Yunan kültüründeki kutsal alan kavramı ele alınmış, kutsal alan türleri konumlarına göre sıralanmış ve kutsal alanlarda yer alan başlıca yapılara yer verilmiştir. Karya Bölgesindeki Kent Dışı Kutsal Alanlar adlı ana bölümde, Karya'daki kent dışı kutsal alanlar, "Topografya ve Mimari Yerleşim", "Yapılar" ve "Tarihlendirme" alt başlıkları altında mümkün olduğunca ayrıntılı incelenmiştir. Karya'nm doğal coğrafi çerçevesi içinde bulunan Kos ve Rodos adalarındaki iki büyük kutsal alan olan Kos Asklepios ve Lindos Athena kutsal alanlarına da bu bölümde değinilmiştir. Çalışmanın değerlendirme ve sonuç kısmında, incelenen kutsal alanlardaki ortak özellikler vurgulanmış, topografyanın mimari yerleşime etkileri, yapılarda kullanılan ortak mimari düzenler, yapıların, kentlerin uzağında, doğal bir ortamda kurulan kutsal alanlara getirdiği etki ve sınırlamalara ilişkin görüşlere ulaşılmıştır.

Abstract:
Geographically, the Caria region covers the coastal strip in between the Büyük Menderes (anc. Maiandros) River and Dalaman (anc. Indos) Stream and the hilly area behind, in the Southwest Anatolia. This study brings together the extra-urban sanctuaries that are dedicated to local Carian and/or Greek cults in the Caria region. The architectural attributes of these sacred fields are described in general, which leads to a scope comprising the relation between topography and architectural arrangements. Following the introduction, the cultural structure and the history of the region are briefly given in the second part, which is called The Caria Region and Its History. In the third part, which is called Defining the Sanctuary, the concept of sanctuary in the Greek culture is considered, the types of sanctuaries are listed according to their locations and main buildings located in the sanctuaries are introduced. In the main part which is called Extra-Urban Sanctuaries in the Caria Region, the extra-urban sanctuaries in Caria are examined as detailed as possible in the sections "Topography and Architectural Settlement", "Buildings" and "Dating". The two big sanctuaries Kos Asklepios in Kos and Lindos Athena in Rhodes, which happen to be the two islands located in the natural geographical frame of Caria, are also mentioned in this part. In the evaluation and conclusion part of the study, the mutual attributes of the sanctuaries that are observed are highlighted, together with the influence of topography on the architectural settlement, the mutual architectural styles that are used in the buildings, and the influence and limitation of the buildings to the sanctuaries located in natural surroundings far from urbanization.