Cenâbî Dîvânı Sözlüğü (Bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük)
Dictionary of Cenâbî's Divan (Contextual index and functional dictionary)
Yazar: ŞERMİN BAKA TELLİ
Danışman: PROF. DR. GENCAY ZAVOTÇU
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Cenabi Ahmed Paşa = Cenabi Ahmed Pasha ; Dil bilim = Linguistics ; Divan edebiyatı = Divan literature ; Divan şiiri = Court poem ; Divanlar = Divans ; Söz varlığı = Vocabulary ; Sözlük = Dictionary ; Türk edebiyatının bağlamlı dizinler ve işlevsel sözlüğü = Concordance and functional glossary of Turkish literature ; Şiir = Poem

Özet:
Doktora tezimiz olan "Cenâbî Dîvânı Sözlüğü (Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlük), TEBDİZ projesi kapsamında hazırlanmış bir çalışmadır. Tarih ve Edebiyat Metinleri Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlüğü (TEBDİZ), Türk dili ile yazılmış eserlerdeki sözcüklerin, hangi sözcüklerle nasıl bir araya geldiğini, hangi anlam ya da bağlamlarda kullanıldığını irdeleyen ve edebî metinlerin anlam dünyasını tüm incelikleriyle keşfetmeyi amaçlayan bir projedir. Bu çalışmada Cenâbî Dîvânı'nın anlam dünyasını ayrıntılarıyla ortaya koymak, eserin söz varlığını tespit etmek ve Türkçenin tarihsel sözlüğüne katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük çalışmasının amacına uygun, sözcüklerin sözlük anlamının yanı sıra öncesi ve sonrasıyla bağlantılı olarak metin içerisinde kazandığı anlam ya da anlamların verilmesine azami dikkat sarf edilmiştir. Sarf edilen bu dikkatle de metin esaslı bir bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük hazırlanmıştır. Bu çalışma aynı zamanda, fikir ve sanat hayatının zirveye ulaştığı dönemde çaşnigirbaşı, imrahorbaşı, Anadolubeylerbeyliği gibi çeşitli devlet görevlerinde bulunan ve şair kimliğiyle de kültüre katkılar sağlayan Cenâbî'nin bilgili, deneyimli ve yetkin bir şair olduğu fikrinin zihinlerde uyanmasına vesile olmuştur.

Anahtar Kelimeler: TEBDİZ, Cenâbî, Bağlamlı Dizin İşlevsel Sözlük

Abstract:
We wrote this PhD dissertation (The Dîvân of Cenâbî Dictionary – An Alphabetical-Functional Dictionary with Concordance) for the TEBDIZ (Tarih ve Edebiyat Metinleri Bağlamlı Dizin ve İşlevsel Sözlüğü [Eng: The Alphabetical-Functional Dictionary of Historical & Literary Texts]). TEBDIZ is a dictionary project that sets out to analyze individual and groups of words, the possible meanings they can carry, and what contexts within which they can be used, as they appear in literary and historical texts written/published in Turkish. This dissertation focuses doing exactly that for Cenâbî Dîvânı, in turn making a contribution to TEBDIZ.  Likewise, we made sure to devise a functional dictionary that also featured pre/post- contextual meanings for every word entry in addition to their standard lexicographical More importantly, we wanted it reveal just how intellectual and seasoned a poet (not to mention çaşnigirbaşı, imrahorbaşı, and Anadolubeylerbeyliği) Cenâbî actually was, and what he had contributed to culture during his artistic peak.ones. 

Keywords: TEBDİZ, Cenâbî, A Functional Dictionary With Concordance