Osteoporoz tanısı almış yaşlı kadınlarda ağrı ve kırılganlığın incelenmesi
Examination of pain and frailty in older osteoporotic women
Yazar: GAMZE ÜNVER
Danışman: DOÇ. DR. SEVGİSUN KAPUCU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Geriatri = Geriatrics ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Geriatri = Geriatrics ; Hemşirelik = Nursing ; Kadınlar = Women ; Kırıklar-kemik = Fractures-bone ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Ünver,G. Osteoporoz tanısı almış yaşlı kadınlarda ağrı ve kırılganlığın incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İç Hastalıkları Hemşireliği Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2015. Araştırma osteoporozlu yaşlı kadınlarda ağrı ve kırılganlığın incelenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Erişkin Hastanesi Geriatri Ünitesi ve Ankara Üniversitesi İbni Sina Hastanesi Geriatri Kliniği'nde tedavi ve bakım hizmeti alan 105 hasta oluşturmuştur. Çalışmanın verileri araştırmacı tarafından literatür incelenerek geliştirilen tanıtıcı bilgiler formu, Geriatrik Ağrı Ölçeği ve Edmonton Kırılganlık Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, tanımlayıcı istatistikler, Mann-Whitney U Testi, Kruskal-Wallis H Test ve korelasyon analizi kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda araştırma kapsamına alınan osteoporozlu yaşlı kadınların %6,7'sinin hafif ağrı, %67,3'unun orta ağrı ve %26'sının şiddetli ağrı yaşadığı belirlenmiştir. Edmonton Kırılganlık ölçeği ortalama puanlarına göre %1'inin kırılgan olmadığı, %8,7'sinin görünürde savunmasız, %16,3'ünün orta kırılgan ve %44,1'inin şiddetli kırılgan olduğu saptanmıştır. Hastaların demografik özelliklerine göre (yaş, medeni, eğitim, sosyal güvence ve gelir durumları, beden kitle indeksi ve birlikte yaşanan kişi) ağrı yaşama ve kırılganlık puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Ağrı nedeniyle son yedi gün içerisinde üzgün ve depresif olduğunu ifade eden osteoporozlu yaşlı kadınların daha kırılgan oldukları saptanmıştır (p<0,05). Ayrıca kilo kaybı, depresif semptomlar ve üriner inkontinansın kırılganlık ile ilişkili olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Ayrıca Geriatrik Ağrı Ölçeği ile Edmonton Kırılganlık Ölçeği puan ortalamaları arasında zayıf derecede pozitif anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (r=0,271,p=0,000). Araştırma sonuçlarına göre hemşirelerin özellikle ağrı yakınması olan osteoporozlu yaşlı kadınları kırılganlık açısından değerlendirmeleri, kırılgan yaşlı özelliklerini, görülebilecek semptomları ve risk faktörlerini bilmeleri önerilmektedir.

Abstract:
Ünver,G. Examination of pain and frailty in older osteoporotic women. Hacettepe University Institute of Health Sciences Master Thesis in Medical Nursing, Ankara, 2015. The research as a descriptive study is carried out to be examination of pain and frailty in older osteoporotic women. Sampling of the research was constitued 105 elderly osteoporotic women who applied to Hacettepe University Medical Faculty Adult Hospital Geriatrics Unit and Ankara University Medical Faculty Geriatri Clinic. Data of the study was collected with using data collection form, which was developed by reviewing the related literature, Geriatric Pain Scale and Edmonton Frailty Scale. Data was analyzed by using correlation, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis H Test, as well as descriptive statistics. 6.7% of elderly women with osteoporosis had mild pain, 67.3% moderate pain and 26% severe pain. According to the Edmonton Fraility scale mean score 1% of older women is not frail, 8.7% seemingly defenseless , 16.3% middle fraile, 44.1% severe frail. The deference between Geriatric Pain Scale and Edmonton Frailty Scale mean scores according to the age, sex, education status and additional illness was found insignificant (p>0.05). In the last seven days sad and depressed elderly women due to pain found to be more and also fraile(p<0,05),weight loss, depressive symptoms, and urinary incontinence associated with the fraility(p<0,05). Positive significant relationship was found between Geriatric Pain Scale mean score and Edmonton Frailty Scale mean score(r=0,271,p=0,000). It is recommended that nurses has to know the frailty symptoms and risk factors especially older women with osteoporosis who had a complaint of pain.