Ortaöğretim kurumlarına yerleştirmede kullanılan merkezi sınav puanlarının geçerlik çalışması
The validity study of central exam scores used for placement in secondary education institutions
Yazar: MUSTAFA KÖROĞLU
Danışman: PROF. DR. NURİ DOĞAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Geçerlik = Validity ; Kanonik korelasyon = Canonical correlation ; Karma yöntemler = Mixed methods ; Lise giriş sınavları = Highschools entrance exam ; Ortaöğretim kurumları = Secondary education institutions ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Yordama geçerliği = Predictive validty

Özet:
Bu araştırmanın amacı; seçme yerleştirme amaçlı yapılan ve yüzbinlerce öğrenci hakkında hayati kararlar veren, sınavla öğrenci alan ortaöğretim kurumlarına ilişkin merkezi sınav (OKMS) puanlarının ölçüt geçerliğine ve sonuçsal geçerliğine ilişkin kanıtların toplanmasıdır. Karma yöntemle modellenen araştırmanın nicel boyutunda, eğitim sisteminin geri bildirimi ve bütünlüğüne katkı sunmak ve eğitim müfredat sisteminin sarmal yapısının görülmesi amacıyla aynı öğrencilerin 8. ve 9. sınıf akademik başarı puanları ile OKMS alt testleri ham puanlarından elde edilen veri setleri arasındaki ilişkileri açıklamak için merkezi sınavın uygunluk (uyum) ve yordama geçerlik düzeyleri belirlenmiştir. Nitel boyutta ise bu sınavın hedeflenen amaçlarla ve diğer sosyal değerlerle ne kadar tutarlı olduğunun belirlenmesi ve ölçme sonuçlarının ters etkileri konularında bilgi toplayabilmek adına sonuçsal geçerlik ve ölçüt geçerliği bağlamında farklı paydaşlardan (öğrenci, öğretmen, veli) görüşler alınmıştır. Araştırmanın ölçüt geçerliğine ilişkin nicel sonuçlarına göre 8. ve 9. sınıf yılsonu akademik başarı puanları OKMS alt test puanlarını yeterli düzeyde açıklamaktadır. Bununla birlikte uygulamaya konulan yenilikler, araştırmaya konu olan paydaşlar tarafından kısmen olumlu olarak nitelendirilmesine rağmen, günümüze kadar sıklıkla değişikliğe uğrayan sistemlerin genelinde olduğu gibi uygulanan son sistemin de bazı temel problemleri ortadan kaldırmadığı göze çarpmaktadır.

Abstract:
The purpose of this research is to collect evidence regarding the criterion validity and consequential validity of the central exam scores of secondary education institutions (OKMS) that are used for the purpose of selection, placement and making vital decisions about hundreds of thousands of students. In the quantitative dimension of the research modeled with the mixed method, in order to contribute to the feedback and the integrity of the education system and to see the spiral structure of the education curriculum system, the compliance and the validity levels of the central exam were determined to explain the relationship between the 8th and 9th grade academic achievement scores of the same students and the the data sets obtained from the raw scores of OKMS subtests. In the qualitative dimension, opinions of different participants (students, teachers, parents) were taken in the context of the consequential validity and criterion validity in order to determine how consistent this exam is with the targeted purposes and other social values and to gather information about the adverse effects of the measurement results. According to the quantitative results regarding the criterion validity of the study, the end-of-year academic success scores of the 8th and 9th grades adequately explain the OKMS subtest scores. However, although the innovations put into practice are considered partially positive by the participants subject to the research, it is striking that the last system applied, as in the general systems that have undergone frequent changes until today, did not eliminate some basic problems.