İlkokul öğretmenlerinin öğrenciler arası rekabete ilişkin görüşleri
Opinions of primary school teachers regarding the competition among students
Yazar: MERVE KURUMANOĞLU YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. NACİYE AKSOY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Rekabet = Competition ; Öğrenciler = Students ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers

Özet:
1970'li yıllardan sonra hız kazanan küreselleşme diğer alanlarda olduğu gibi eğitim alanını da derinden etkilemiş, süreç içerisinde eğitimin amaçları, işleyişi, öğrenci ve öğretmen rolleri toplumsal olandan ekonomi ve piyasalar yönünde değişmiş, "bilgi" kavramı yeniden şekillenmiştir. Daha çok sınav odaklı ve rekabete dayalı olarak şekillenen eğitim sistemleri öğrencileri birbiri ile kıyasıya yarıştırır bir duruma getirmiştir. Rekabetçi ve seviye belirleyici bu dönüşüm öğrencilerde kişilik değişimlerine de yol açmıştır. Daha narsisist özellikler gösteren yeni neslin diğerlerini dinleme anlama, acılarına ortak olma, dayanışma ve paylaşma duygusu azalırken; kibir, üstünlük kurma, bencillik, ayrıcalıklı olma eğilim ve istekleri artış göstermektedir. Kısacası sadece "kazanmaya" odaklanmak sosyal yapıyı ve insanlar arası ilişkileri olumsuz yönde etkilemiştir (Yılmaz, 2014). Basına yansıyan haberler de göstermektedir ki öğrencilerin yüksek not alma, sınavlardan başarılı olma, atanabilme, nitelikli bir okula girebilme hedefleri onları içinden çıkamadıkları ruhsal bunalımlara sokmakta, intihara kadar sürüklemektedir. Bu bağlam ve gelişmeler doğrultusunda bu çalışmanın amacı öğrenciler arası rekabete ilişkin ilkokul öğretmenlerinin görüşlerini cinsiyetlerine, hizmet sürelerine (kıdem), görev yaptıkları okul türlerine (devlet-özel), mezuniyet durumlarına ve okuttukları sınıf düzeyine göre belirlemektir. Araştırma; nicel araştırma yaklaşımına göre tasarlanmış olup, basit tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Ankara'nın Yenimahalle ilçesinde bulunan özel ve devlet ilkokullarında görev yapan ilkokul öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise evrenden oransız küme örnekleme yoluyla seçilen 325 sınıf öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından literatüre dayalı olarak geliştirilen, uzman görüşüne göre yeniden düzenlenen ve pilot uygulaması 130 ilkokul öğretmeni ile yapılan veri toplama aracı ile elde edilmiştir. Geçerlik güvenirliği yapılan veri toplama aracında rekabete yönelik olumlu ve olumsuz maddelere yer verilmiş ve öğretmenlerin bu maddelere katılma durumları sorgulanmıştır. Araştırma verilerinin sonuçlarına göre araştırmaya katılan ilkokul öğretmenleri öğrenciler arası rekabete ilişkin maddelerin büyük kısmına orta düzeyde katılım göstermişlerdir. Ancak öğretmenlerin çoğu rekabetin öğrencilerde yaratacağı olumsuz psiko-sosyal etkilere (olumsuz benlik algısı, stres, kaygı, olumsuz sosyal ilişkiler) yüksek katılım göstermiştir. Araştırmaya katılan öğretmenlerin öğrenciler arası rekabete ilişkin görüşleri "okul türü" değişkeni yönünden istatistiksel olarak anlamlılık göstermiştir. Özel okulda görev yapan öğretmenler devlet okulunda görev yapan meslektaşlarına göre öğrenciler arasındaki rekabeti daha az desteklemektedir. Özel okulda çalışan öğretmenler devlet okulunda çalışan öğretmenlere göre, özellikle rekabetin olumsuz etkileri boyutunda öğrencilerin "paylaşma, eşitlik ve adalet, sosyal dayanışma, güven, öğrenmenin niteliği, dayanışma, arkadaşlık ilişkileri" gibi değerler yönünden daha fazla olumsuz etkilendikleri görüşündedirler. Araştırmaya katılan öğretmenlerin öğrenciler arası rekabete ilişkin görüşleri cinsiyet, kıdem, mezuniyet durumu (lisans- lisansüstü), ve okuttukları sınıf düzeyi değişkenleri açısından anlamlı farklılık göstermemiştir.

Abstract:
The globalization that accelerated after the 1970s deeply affected the field of education as it was in other fields; in the process, the aims, functioning, student and teacher roles of education have changed in the direction of economy and markets and the concept of "knowledge" has been reshaped. Educational systems, which are mostly shaped based on exams and competition, have put students in a position to race against each other. This transformation, which is competitive and level-setting, has also led and is still leading, to personality changes in the students. While listening and understanding, sharing the sorrow of others and feelings of solidarity and sharing decreases in the new generation that reflects more narcissistic features; arrogance, establishing hegemony, selfishness and the tendency and desire to be privileged is increasing. In short, focusing solely on "winning" affected social and inter-personal relationships in the negative direction (Yılmaz, 2014). The reports reflected in the pres also show that the students' goals of getting high marks, being successful in exams, to be appointed and being able to enter a qualified school are putting them into a mental depression that they cannot move over and may drag them even to suicide. The aim of this study within this context and developments is to determine the opinions of primary school teachers about the competition among the students, based on gender, service time,  the type of school (public-private), graduation status (undergraduate- graduate), class level. The research was designed according to the quantitative research approach and was carried out in a survey metod. The population of the research consists of primary school teachers working in private and public primary schools located in the Yenimahalle district of Ankara. The sample of the study consisted of 325 primary school teachers who were selected by disproportionate cluster sampling. The data of the study was obtained by a data collection tool, which was developed by the researcher based on the literature and a pilot application with 130 primary school teacher that has been conducted and rearranged according to the expert opinion. Positive and negative items aiming the competition were included in the validity measurement data collection tool and whether the teachers agree with these items was questioned. According to the results of the research data, a moderate level of participation was observed in the majority of the opinions of the primary school teachers participating in the research on the competition among students. However, most of the teachers showed high participation in the negative psycho-social effects of competition (negative self-perception, stress, anxiety, negative social relations). The opinions of the teachers participating in the research about the competition among the students support the competition among the students less than the colleagues who work in a school in terms of "school type" variable. Teachers working in private schools argue that students are more adversely affected in terms of values such as "sharing, equality and justice, social solidarity, trust, quality of learning, solidarity, friendship relations, especially in terms of negative effects of competition. There was no significant difference in terms of teacher's gender, service duration, graduation status (undergraduate-graduate) and the grade level they teach.