İnmeli bireylerde görev odaklı eğitimin denge, yürüme, fonksiyonel mobilite, günlük yaşam aktiviteleri ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of task-oriented training on balance, walking, functional mobility, activities of daily living and quality of life in individuals with stroke
Yazar: BENNU DENİZ EZGİN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ÖZKESKİN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Amaç: İnmeli bireylerde görev odaklı eğitimin denge, yürüme, fonksiyonel mobilite, günlük yaşam aktiviteleri ve yaşam kalitesi üzerindeki etkilerinin araştırılmasıdır.
Yöntem: Randomize kontrollü çalışmamız 20.01.2023-23.06.2023 tarihleri arasında, dahil edilme ve dışlanma kriterlerine uygun inmeli bireylerin gönüllü olarak katılımıyla tamamlandı. Katılımcılar randomize bir şekilde görev odaklı eğitim (GOE) grubu (n=16) ve kontrol grubuna (KG) (n=15) ayrıldı. Kontrol grubuna sadece konvansiyonel rehabilitasyon uygulanırken GOE grubuna ise konvansiyonel rehabilitasyona ek 30 dakikalık görev odaklı eğitim programı uygulandı. Egzersizler haftada 5 gün, 6 hafta boyunca toplam 30 seans uygulandı. Kontrol ve GOE grupları müdahale öncesi ve 6 haftalık müdahale sonrası değerlendirildi. Değerlendirmede Berg Denge Ölçeği (BDÖ), Fonksiyonel Ambulasyon Sınıflaması (FAS), 10 Metre Yürüme Testi (10MYT), 5 Tekrarlı Otur-Kalk Testi (5OKT), Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği (FBÖ), Zamanlı Kalk ve Yürü Testi (ZKYT), İnmeye Özgü Yaşam Kalitesi Ölçeği (İÖYKÖ) kullanıldı. Araştırmanın verilerinin analizinde SPSS 25.0 paket programı kullanıldı. İstatiksel analizler sırasında sayı, yüzdelik, ortanca, ortalama ± standart sapma hesaplamaları, Mann-Whitney U testi, Pearson ki-kare testi ve Wilcoxon işaretli sıralar testi bulunmaktadır. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak belirlendi.
Bulgular: Görev odaklı eğitim grubunda yaş ortalaması 60,910,8 yıl iken (12 erkek, 3 kadın) kontrol grubunda ise 60,011,1 yıl olarak (9 erkek, 6 kadın) belirlendi. Gruplardaki olguların demografik verileri, fiziksel ve klinik özellikleri (sigara kullanımı hariç) benzerdi. BDÖ skorları incelendiğinde gruplarda başlangıçla karşılaştırıldığında anlamlı iyileşme varken (p<0,001) grupların arasında anlamlılık gözlenmedi (p>0,05). Müdahale öncesine göre müdahale sonrası gruplarda 10MYT değerleri anlamlıyken (p<0,001) gruplar karşılaştırıldığında anlamlı fark gözlenmedi (p>0,05). FAS skoru müdahale öncesine göre müdahale sonrası gruplarda istatistiksel olarak anlamlılık gösterirken (p<0,05) müdahale sonrası gruplar karşılaştırıldığında anlamlılık gözlenmedi (p>0,05). ZKYT değerleri çalışma öncesine göre çalışma sonrası gruplarda anlamlı iyileşirken (p<0,001) çalışma sonrası gruplar arasında istatistiksel anlamlılık gözlenmedi (p=0.174). 5OKT değerleri müdahale öncesine göre müdahale sonrası gruplarda istatistiksel anlamlı iyileşme (p<0,001) görülürken gruplar karşılaştırıldığında istatistiksel anlamlılık gözlenmedi (p>0,05). FBÖ ölçeğinin motor ve toplam skorları müdahale öncesine göre müdahale sonrası gruplarda anlamlılık (p<0,001) görülürken gruplar arası istatistiksel anlamlılık gözlenmedi (p>0,05). FBÖ-Kognitif skorlarında ise hem her bir grup müdahale öncesi-sonrası hem gruplar arası istatistiksel anlamlılık gözlenmedi (p>0,05). İÖYKÖ skorları müdahale öncesine göre müdahale sonrası gruplarda istatistiksel olarak anlamlıyken (p<0,001) gruplar arasında anlamlılık gözlenmedi (p>0,05).
Sonuç: İnmeli bireylerde GOE; denge, yürüme, fonksiyonel mobilite, günlük yaşam aktiviteleri ve yaşam kalitesi üzerinde konvansiyonel rehabilitasyona göre herhangi bir üstünlüğü yoktu. Her iki tedavi yöntemi de tedavi programı sonunda tüm değerlendirme parametrelerinde iyileşme sağladı.

Abstract:
Aim: The aim is to explore the effects of task-oriented training application on balance, walking, functional mobility, daily living activities and quality of life in individuals with stroke.
Method: Our randomized controlled study was completed between January 20, 2023 and June 23, 2023 with the voluntary participation of stroke individuals who met the inclusion and exclusion criteria. Participants were randomly assigned to two groups: the Task-Oriented training group (TOTG) (n=16) and the control group (CG) (n=15). While only conventional rehabilitation was applied to the control group, a 30-minute task-oriented training program was applied to the TOTG in addition to conventional rehabilitation. Exercises were applied 5 days a week, for 6 weeks, for a total of 30 sessions. Control and TOTG were evaluated before and after 6 weeks of treatment. Evaluation methods included the Berg Balance Scale (BBS), 10-Meter Walk Test (10MWT), Functional Ambulation Classification (FAC), Time Up and Go Test (TUGT), 5 Repetition Sit-Stand Test (5XSST), Functional Independence Scale (FIM), Stroke-Specific Quality of Life Scale (SSQLS). Statistical analysis was conducted using SPSS version 25.0, including descriptive statistics, Mann-Whitney U test, Pearson chi-square analysis and Wilcoxon signed-rank test. Statistical significance was considered at p<0.05.
Results: While the average age in the TOT was 60.910.8 years (12 men, 3 women), it was 60.011.1 years in the CG (9 men, 6 women). Demographic, physical and clinical characteristics (except smoking) of the cases in the groups were similar. During the treatments, 1 participant dropped out and the final evaluations were conducted with TOT (n=15) and CG (n=15). After the treatment and in the comparison of pre- and post-treatment results, the TOT and CG showed a significant improvement in BBS scores (p <0,001). Nonetheless, no significant difference was observed comparing the groups in terms of BBS scores (p=0.325). While 10MWT scores were significant in both groups after treatment in comparison with the before treatment (p<0.001), no significant difference was observed between the groups (p=0.174). After the treatment and in the comparison of pre-post results the TOT and CG demonstrated a significant improvement in FAC scores (p=0,005). Nonetheless, no significant difference was observed between the two groups in terms of FAC (p= 0.775). While TUGT scores improved significantly in both groups post treatment compared to pre treatment (p<0.001), no significant difference was observed between the groups after treatment (p=0.174). While there was a statistically significant improvement in 5XSST scores in both groups post treatment compared to pre treatment (p<0.001), no significant difference was observed between the groups (p = 0.436). While the motor and total scores of the FIM scale were significant in both groups post treatment compared to pre treatment (p<0.001), no significant difference was observed comparing the groups (respectively, p = 0.683, 0.902). No statistical difference was observed in FIM-Cognitive scores both within and between groups (respectively, p=0.148, 0.461). While the SSQLS scores were significant in both groups post treatment compared to pre treatment (p<0.001), no statistical difference was observed comparing the groups (p=0.116).
Conclusion: Task-Oriented Training is as effective as conventional rehabilitation on balance, walking, functional mobility, daily living activities, quality of life in individuals with stroke. Both treatment methods provided improvement in every evaluation parameter at the final stage of the treatment program.