COVID-19 enfeksiyonunda koagulasyon parameterleri ile mortalite arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between coagulation parameters and mortality in COVID-19 infection
Yazar: FATİH İKİZ
Danışman: PROF. DR. AHMET AK
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Koagülasyon = Coagulation ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Mortalite = Mortality ; Prognoz = Prognosis

Özet:
Amaç: Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Kliniği'nde 11.03.2020 – 20.04.2021
tarihleri arasında Covid-19 tanısı almış 18 yaş üstü hastalar dahil edilerek yapılan bu çalışmada,
koagulasyon parametreleri (d-Dimer, PT, aPTT, INR, Fibrinojen ve Trombosit) ile mortalite
arasındaki ilişkinin araştırılmasını amaçladık.
Yöntem: Bu çalışmada 11.03.2020–20.04.2021 tarihleri arasında Covid-19 tanısı almış 18
yaş ve üstü hastalarda yaş, cinsiyet gibi epidemiyolojik verileri, öz geçmiş özellikleri, acil servis kabulündeki vital parametreleri, klinik bulguları, koagulasyon parametleri olarak; d-Dimer, PT, aPTT, INR, Fibrinojen ve Trombosit değerlerine bakıldı. BT bulgusu ve PCR birlikte pozitif olan hastalarçalışmaya alındı.
İstatistiksel Analiz: Çalışmada istatistiksel analizler SPSS ile yapılmıştır. Tanımlayıcı
istatistikler analiz edildi ve sayısal parametreler ortalama±SS, kategorik değişkenler ise frekans
şeklinde ifade edildi. Sayısal değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu için Kolmogorov-Smirnov
testi, histogram analizleri ve Q-Q plot grafikleri kullanıldı. Sayısal parametrelerin homojenite
özelliklerinin analizi için Levene's testi kullanıldı. Parametrik şartların sağlandığı durumlarda iki bağımsız grup karşılaştırması için bağımsız örneklem t-testi, çoklu gruplar için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) testi kullanıldı. Parametrik varsayımların karşılanmadığı diğer durumlarda ise iki bağımsız grubun karşılaştırması için Mann-Witney U testi, bağımsız çoklu grupların karşılaştırılması için Kruskal-Wallis-H testi uygulandı. Anlamlı bulunan sonuçların yorumu için post-hoc analizi olarak Tukey HSD kullanıldı ve gruplar arası ilişkiler analiz edildi. Mortalite üzerinde prognostik faktorlerin tespiti için Binary Lojistik Regresyon modellemesi kuruldu. Prognoz üzerinde etkili olan anlamlı parametreler ROC analizine tabi tutuldu.
Bulgular ve Sonuç: Çalışmamızda CURB-65 ile yatış durumu, sağ kalım, YBÜ ve Servis
yatış süreleri arasında anlamlı ilişki bulundu. D-dimer, Fibrinojen, INR ve PT değerlerinin yaşlı
grupta daha yüksek olduğu ortaya kondu. YBÜ ve Servis yatış süreleri ile d-Dimer arasında anlamlı
ilişki olduğu gösterildi. D-dimer, Fibrinojen yüksekliğinin mortaliteyi artırmak suretiyle anlamlı
prognoz ilişkisi olduğu, Platelet ve aPTT değerlerinin de aynı şekilde prognoz üzerine etkili olduğu ve exitus grubunda daha düşük olduğu gösterilmiştir. Diğer taraftan ROC analizinde sırasıyla senstivite ve spesifite verileri ortaya konmuş; bu değerler d-Dimer için %80,3/80,0, Fibrinojen için %70,5/72,2, aPTT için %58,2/59,4 ve Platelet için %59,7/59,2 olarak not edilmiştir. Prognoz üzerinde etkili bazı koagulasyon parametrelerinin (d-Dimer, Fibrinojen, aPTT ve Platelet) regresyon modelinde genel sınıflama başarısı %88,6 ve mortalite prediksiyon başarısı %37,7 iken; bu parametreler hastaların demografik, klinik ve vital parametreleriyle (yaş, solunum sayısı, SpO2, GKS) birlikte regresyon modeline tabi tutulduğunda ise genel sınıflama başarası %94 ve mortalite prediksyon başarısı %77 olmak üzere daha yüksek olduğu görülmüştür. Sonuç olarak d-Dimer, Fibrinojen, aPTT ve Platelet parametrelerinin mortalite ile doğrudan ilişkili olduğu görülmüş ve bu koagulasyon parametreleri ile hastaların klinik, vital ve demografik verileri birlikte kullanıldığında mortalite prediksiyon başarısınındaha da arttığı gösterilmiştir.

Abstract:
Aim: In Emergency Department of Selcuk University Hospital, mortality, prognosis and
relationship between Covid-19 Infection and coagulation markers were investigated on patients over
the age of 18 who were diagnosed with Covid-19.

Methods: In this study patients over the age of 18 who were diagnosed with Covid-19
between 11.03.2020–20.04.2021 were included and coagulation markers were analyzed
retrospectively. Patients with both PCR positive and those who had positive CT findings were
included into our study. A total of 498 patients were included in the study
Statistical Analysis: Stastical analyses were performed with SPSS. Descriptive statistics
were analyzed and numerical parameters were expressed as mean±SD, and categorical variables as
frequency. Normal distrubiton assumptions were checked using Kolmogorov-Smirnov test, histogram
analyzes and Q-Q plot graphs. Levene's test was used for the analysis of homogeneity of numerical
parameters. In cases where parametric assumptions were met; independent sample t-test was used for
comparison of two independent groups, and one-way analysis of variance (ANOVA) test was used for
multiple groups. In other cases where parametric assumptions were not met; the Mann-Witney U test
was used to compare two independent groups and Kruskal-Wallis-H test was used to compare
multiple independent groups. Tukey HSD was used as a post-hoc analysis for the interpretation of the
results that were found to be significant and intergroup relations were analyzed. Binary Logistic
Regression modeling was established to detect prognostic factors on mortality. Also ROC analyses
were performed for the parametres affecting prognosis.

Results and Conclusion: In our study, a significant relationship was found between CURB-
65 and hospitalization status, survival, ICU and Service hospitalization durations. It was revealed that d-Dimer, Fibrinogen, INR and PT levels were higher in the elderly group. It was shown that there is a significant relationship between d-Dimer levels and ICU/Service length of stay. It has been shown that d-Dimer and Fibrinogen elevation has a significant prognosis relationship by increasing mortality, Platelet and aPTT values are also effective on prognosis and are lower in the exitus group. On the other hand sensitivity and specificity data were revealed, respectively, in the ROC analysis; these values are 80.3/80.0% for d-Dimer, 70.5/72.2% for Fibrinogen, 58.2/59.4% for aPTT and 59.7/59,2% for Platelet. In the regression model of some coagulation parameters (d-Dimer, Fibrinogen, aPTT and Platelet) that significantly affect the prognosis, the overall classification success was 88.6% and the mortality preftion success was 37.7%; when these parameters were subjected to the regression model together with the demographic, clinical and vital parameters (age, respiratory rate, SpO2, GCS) of the patients, it was observed that the overall classification success was 94% and the mortality prediction success was 77%. As a result it was observed that d-Dimer, Fibrinogen, aPTT and Platelet parameters were directly related with mortality and when these coagulation parameters were used together with the clinical, vital and demographic data, it was shown that the mortality prediction success significantly increased.