Burdur Gölü'nün çekilen kıyı alanlarının halofit bitkileri
Halophyte plants of the retreating coastal areas of Lake Burdur
Yazar: DİLEK UYSAL
Danışman: DOÇ. DR. NESLİHAN BALPINAR ; PROF. DR. İSKENDER GÜLLE
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Botanik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany
Dizin: Burdur Gölü = Burdur Lake ; Halofitler = Halophytes ; Kıyı alanları = Coastal areas ; Tuzlulaşma = Salinization

Özet:
Bu araştırma, ülkemizin önemli göllerinden biri olan Burdur Gölü'nün son yıllarda belirgin şekilde gözlemlenebilen çekilen kıyı alanlarında yapılmıştır. Çalışma, çorak ve tuzcul olan bu alanlarda yayılış gösteren halofit bitkileri tepit etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma alanı bitki coğrafyası bakımından Akdeniz bölgesinde yer almakta olup, Davis'in Grid sistemine göre C3 karesindedir. Burdur Gölü'nün çekilen kıyı alanlarını içine alan 9 istasyon, her bir istasyonda da 4 farklı kuşak belirlenmiştir. Bu tuzcul kuşaklarda, 2022-2023 yılları arasında, vejetasyon dönemlerinde arazi çalışmaları yapılmış ve alanda yayılış gösteren halofit bitki taksonları tespit edilmiştir.
Arazi çalışmalarında toplanan bitki örneklerinin değerlendirilmesi sonucunda toplam 19 familyaya ait 40 cins ve bu cinslere bağlı 49 tür ve tür altı bitki taksonu tespit edilmiştir. Tespit edilen bu taksonlardan 29'u halofit bitkiler grubunda yer almaktadır. Geriye kalan 20 takson ise istasyonlarda halofitlere eşlik eden ve baskın tür olarak göze çarpan bitkilerdir. Yine bu taksonların 5'i (2 takson halofit, 3 takson diğer) endemik olma özelliği göstermektedir. Araştırma alanında tespit edilen familyalardan en çok takson sayısına sahip olanları sırasıyla; Amaranthaceae, Poaceae ve Fabaceae'dir.
Tez çalışmasının sonunda Burdur Gölü'nün çekilen kıyısal alanlarındaki tuzlanma artışına ve çoraklaşmaya dikkat çekilmeye çalışılmıştır. Bu bölgelerde, olumsuz şartlara karşı dayanıklılık gösteren halofit taksonlar tespit edilmiştir. Bu araştırma ile ülkemizde halofit bitkilerin tanınmasına ve bu bitkilerden yararlanma yöntemlerinin belirlenmesine, aynı zamanda ülkemizin kıyı alanlarının tuzcul bitki çeşitliliğinin belirlenmesine katkı sağlamak amaçlanmaktadır.

Abstract:
This research was conducted in one of the important lakes of our country, Lake Burdur and its receding coastal areas which can be dramatically observed in recent years. The study was carried out to identify halophyte plants that spread in these barren and saline areas. The research area is located in the Mediterranean region in terms of plant geography and involved in the C3 square according to Davis' Grid System. Total of 9 stations covering the receding coastal areas of Burdur Lake and 4 different zones were determined at each station. In these saline belts, field studies were carried out during the vegetation periods between 2022 and 2023, and halophyte plant taxa distributed in the area were detected.
As a result of the evaluation of plant samples collected during field studies, 40 genera belonging to 19 families and 49 species and subspecific plant taxa belonging to these genera were identified. A number of 29 of these detected taxa are in the halophyte plants group. The remaining 20 taxa are plants that accompany the halophytes at the stations and stand out as the dominant species. Again, 5 of these taxa (2 taxa are halophytes, 3 taxa are other) are endemic. Among the families identified in the research area, the ones with the highest number of taxa are; Amaranthaceae, Poaceae and Fabaceae.
At the end of the thesis study, the point was trying to draw attention to the increase in salinization and barrenness in the receding coastal areas of Lake Burdur. In these regions, halophyte taxa that are resistant to adverse conditions have been identified. This research aims to contribute to the recognition of halophyte plants in our country and the determination of the methods of utilizing these plants, as well as to the determination of the saline plant diversity of the coastal areas of our country.