Barış eğitimi programının dokuzuncu sınıf öğrencilerinin şiddete yönelik tutumları, sosyal problem çözme becerileri ve sınıf iklimi üzerindeki etkisi
The impact of the peace education program on the ninth graders' attitudes towards violence, social problem solving skills and classroom climate
Yazar: ALİ SERDAR SAĞKAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEKAVET TOPÇU KABASAKAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Barış = Peace ; Barış eğitimi = Peace education ; Eğitim programları = Education programs ; Okul iklimi = School climate ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Sosyal sorunlar = Social problems ; Sınıf atmosferi = Classroom climate ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Şiddet = Violence

Özet:
İki aşamada yürütülen bu çalışmanın birinci aşamasında deneysel işlemin etkisini incelemek için öntest sontest izleme kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında ise barış eğitimi çalışmalarının uygulama etkileri incelenmiştir. Araştırmanın deney, kontrol ve plasebo gruplarında 24er kız, 24er erkek olmak üzere toplam 48er öğrenci yer almıştır. Bu araştırmanın bağımsız değişkeni, Barış Eğitimi Programıdır. Eğitim programı, her biri 40 dakika süren toplam 16 oturumdan oluşmaktadır. Bu araştırmanın bağımlı değişkenleri şiddet eğilimi, sosyal sorun çözme becerisi ve sınıf iklimidir. Araştırmada kullanılan nicel ölçüm araçları, Şiddet Eğilimi Ölçeği, Gözden Geçirilmiş Sosyal Sorun Çözme Envanteri ve Sınıf İklimi Envanteridir. Araştırmada nitel ölçüm araçları olarak, Barışyapıcılık Kayıt Formu ve barışyapıcı öğrencilere, anlaşmazlığın taraflarına ve öğretmenlere yönelik yarı yapılandırılmış Görüşme Formları kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde Tekrarlanmış Ölçümler İçin Tek Yönlü Çok Değişkenli Kovaryans Analizi ile Tek Yönlü Tek Değişkenli Kovaryans Analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Nitel verilerin analizinde İçerik Analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, barış eğitimi programının dokuzuncu sınıf öğrencilerinin şiddet eğilimlerini azalttığını, sosyal sorun çözme becerilerini ise arttırdığını göstermiştir. Ayrıca, deney okulunda yer alan öğrencilere ait sınıf iklimi puan ortalamalarının, kontrol ve plasebo okullarına göre, anlamlı düzeyde arttığı görülmüştür. Bir dönem boyunca sürdürülen barışyapıcılık uygulamalarında ele alınan toplam 36 anlaşmazlık durumunun %94ünün anlaşmayla sonuçlandığı belirlenmiştir. Barışyapıcı öğrenciler, taraflar ve öğretmenlerle yapılan görüşmeler, barışyapıcılık uygulamalarının öğrenci öğrenci anlaşmazlıklarının yapıcı barışçıl çözümünde önemli bir katkı sağladığını göstermiştir. Tüm bu sonuçlar çerçevesinde, barış eğitimi programının lise düzeyinde öğrencilerin şiddet eğilimlerinin azalmasında, sosyal sorun çözme becerilerinin artmasında ve sınıf ikliminin gelişmesinde etkili olduğu söylenebilir.


Anahtar Kelimeler: Barış, barış eğitimi, şiddet eğilimi, sosyal sorun çözme becerisi,sınıf iklimi.

Abstract:
In the first phase of this two phase study, in order to examine the effects of experimental treatment, pretest posttest follow up test control group quasi experimental design was used. In the second phase of the research, peace education studies implementation effects were examined. Experimental, control, and placebo groups each included 24 girls, 24 boys, and 48 students in total. The independent variable of the research was Peace Education Program. Training program included 16 sessions whose each of them lasts 40 minutes. The dependent variables of the research were violence tendencies, social problem solving skills, and classroom climate. Quantitative measurement instruments used in the research were Violence Tendency Scale, The Social Problem Solving Inventory Revised, and Connected Classroom Climate Inventory. As qualitative measurement instruments, Peacemaking Record Form and semi structured Interview Forms for peacemakers, conflicting students, and teachers were used. In the analysis of quantitative data, Repeated Measures One Way Multivariate Analysis of Covariance and One Way Univariate Analysis of Covariance techniques were used. In the analysis of qualitative data, Content Analysis technique was used. Research results indicated that peace education program decreased violence tendencies of the ninth grade students and increased their social problem solving skills. In addition, classroom climate mean scores of students studying in experimental school increased significantly compared to control and placebo school. A total of 36 conflict cases sorted out in peacemaking implementations maintained through one semester were resolved through agreement with 94%. Interviews with peacemakers, conflicting students, and teachers showed that peacemaking implementations provided a significant contribution to constructive peaceful resolution of student to student conflicts. In light of these findings, it can be said that peace education program is effective on decreasing students violence tendencies, increasing social problem solving skills, and improving classroom climate in high school level.



Key Words: Peace, peace education, violence tendency, social problem solving
skill, classroom climate.