Mandibulada gömülü yirmi yaş dişi pozisyonlarının angulus kırığına etkisi; Sonlu elemanlar analizi
Effect of mandibular third molar teeth angulation on mandibular angle fracture ;A finite element analyses
Yazar: NEZİHA KEÇECİOĞLU SEYREK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ONUR EVREN KAHRAMAN
Fırat Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2018
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Azı dişleri = Molar ; Dental stres analizi = Dental stress analysis ; Diş-gömülü = Tooth-impacted ; Kırıklar-kemik = Fractures-bone ; Mandibula = Mandible ; Sonlu elemanlar stres analizi = Finite elements stress analysis ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Mandibula yüz iskeletinde bulunan diğer kemiklere kıyasla en büyük ve en güçlüsüdür. Buna rağmen yüz yaralanmalarında en çok kırılan kemiktir. Mandibulada kırığın yeri çeşitli faktörlere bağlıdır. Bunlar; çarpma noktasının bölgesi, çiğneme kaslarının hareketi, kırılma anındaki kondil pozisyonu, diş okluzyonu, kemik dokusunun kalitesi ve darbenin yönü olarak sıralanabilir.
Gömülü alt üçüncü molar dişlerin alt çenenin angulus kırıklarıyla ilişkisi birçok   epidemiyolojik çalışmanın konusu olmuştur. Mandibulada yirmi yaş dişi varlığının, özellikle gömülü veya kısmen gömülü olduğu durumlarda mandibular angulus bölgesinde kırılma riskini iki-dört kat artırdığı öne sürülmüştür. Fakat gömülü dişin kemik içerisindeki pozisyonunun angulus kırığına etkisi bilinmemektedir. Bu çalışmanın amacı farklı pozisyonlardaki gömülü yirmi yaş dişinin angulus kırılganlığı üzerindeki etkisini değerlendirmektir.Yirmi yaş dişleri mandibula içerisinde meziyoanguler, vertikal, horizontal ve distoanguler pozisyonda gömülü kalmaktadırlar. Ayrıca komşu diş ile ramus ön kenarı arası mesafedeki değişim ile farklı pozisyonları mevcuttur.Çalışmamızda bu farklı tiplerdeki gömülü dişler ayrı ayrı bilgisayar üzerinde modellenmiştir ve gömülü yirmi yaş dişinin kemik içerisindeki pozisyonun mandibulanın farklı noktalarına gelen travma karşısında angulus bölgesinde oluşturduğu stres değerleri belirlenmiştir. Araştırma, üç boyutlu sonlu elemanlar stres analizi yöntemi ile statik lineer analiz yapılarak gerçekleştirilmiştir.
Çalışmamızın sonucunda modellenen gruplarda angulus bölgesinde en çok stres oluşturan kuvvet ipsilateral angulustan uygulanan kuvvet olarak bulunmuştur. Simfizden uygulanan kuvvette bütün gömülü diş tiplerinin bukkal çevresinde lingual alana göre daha fazla stres birikimi görülmüştür. Kontrol modeli ile diğer modeller karşılaştırıldığında angulus lingual alanda ölçülen stres değerlerinde farklılık gözlenmemiştir. İpsilateral kuvvette sınıf II ve sınıf III modelde lingual alanda stres fazla iken sınıf I modelde dişin bukkal çevresinde stres birikimi fazla bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Gömülü yirmi yaĢ diĢi, travma, sonlu eleman analizi,
mandibular angulus

Abstract:
The mandibular bone is the largest and strongest bone in comparison to the other bones in the face skeleton. However, it is the bone broken mostly in face injuries. The location of the fracture in mandibula depends on various factors. These can be listed as follows: the location of trauma vector, the movements of masticatory muscles, the condyle position at the moment of fracture, occlusion, the quality of bone, and the direction of traumatic force.
The relationship of the impacted lower third molar teeth to mandibular angle fractures has been subjected for many epidemiological studies. It is argued that the risk of fracture in mandibular angle is two to four times more when there are particularly an impacted or partially impacted third molar teeth. However, the effect of the position of the impacted tooth inside a bone on angle fraction is not clear yet. This study seeks to reveal the effect of third molar teeth that are impacted in various positions on the angle fragilty. Third molar teeth are impacted in mandibula bone in the following positions: mesioangular, vertical, horizontal, and distoangular positions. There are additional classification positions made from the change in the distance of adjacent tooth and anterior border of ramus. In this study, impacted teeth in various positions mentioned above were modelled on computer separately. The stress values created by impacted third molar teeth inside the bone depending on their positions on the angle were determined in the face of trauma on different points of mandibula. This is a three-dimensional finite element analysis study conducted with static linear analysis.
The study showed that the force that created the highest stress in the angle among the modelled groups is the force by ipsilateral angle. With a force by symphysis, there is more stress accumulation near buccal compared to lingual area for all the types of impacted teeth. The comparison of control model with other models showed that there is not a difference in stress values measured in angle lingual area. With ipsilateral force, there are more stress in lingual area for class II and class III models whereas stress accumulation is more near buccal area for class I model.

Key Words: impacted third molar teeth, trauma, finite element analysis,
mandibular angle