Nurmurat Sarıhanov'un Şükür Bagşı povesti üzerine dil ve üslup incelemesi
Analysis of literary language and style in the powest Shukur Bagshy by Nurmurat Saryhanow
Yazar: BETÜL AMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SONER SAĞLAM
Pamukkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Dil özellikleri = Language features ; Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; Sarıhanov, Nurmurat = Sarıhanov, Nurmurat ; Türk lehçeleri = Turkish dialects ; Türkmence = Turkoman language ; Üslup = Stylistic ; Şükür Bagşı = Şükür Bagşı

Özet:
Bu çalışmada, Türkmen yazar Nurmurat Sarıhanov'un Şükür Bagşı povestinin dil ve üslup incelemesi yapılmıştır. Çalışmamız, Türkmenler, Türkmen Türkçesi ve Nurmurat Sarıhanov, Dil ve Üslup İncelemesi, Metinler ve Sözlük olmak üzere dört temel bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm, Türkmenler ve Türkmenistan, Türkmen Türkçesi, 20. Yüzyıl Türkmen Edebiyatına Genel Bir Bakış, Nurmurat Sarıhanov'un Hayatı ile Nurmurat Sarıhanov'un Eserleri adlı alt başlıklardan oluşmaktadır. İkinci bölüm Dil ve Üslup İncelemesi bölümüdür. Bu bölümde eserin fonolojik, morfolojik ve sentaktik özellikleri incelenip, muhteva ve üslup unsurları ortaya konulmuştur. Üçüncü bölüm Metinler bölümüdür. Bu bölümü, eserin transkripsiyonu ve Türkiye Türkçesine aktarılmış hȃli oluşturmaktadır. Dördüncü bölüm ve son bölüm ise, Sözlük bölümüdür; povestte geçen her kelime metin içerisindeki karşıladığı anlam ile verilmiştir. Değerlendirme ve Sonuç kısmında; genel bir değerlendirme ile dikkat çeken hususlar belirtilerek çalışma özetlenmiş, Kaynaklar bölümüyle de tamamlanmıştır.
Çalışmamıza konu olan Şükür Bagşı povesti Türkmenistan sahasında gerçek bir olayın temelinde kaleme alınmıştır. Eser, Türkmen halkının geleneklerine, kültürüne ve sanata verdiği değeri eşsiz bir şekilde anlatmaktadır. Türkmenistan'ın önemli yazarlarından biri olan ve Türkmen edebiyatında düzyazı türünü geliştiren, edebiyat tarihini zenginleştiren usta hikȃyeci Nurmurat Sarıhanov, kısa ömrüne rağmen vermiş olduğu pek çok eserle Türkmen halkına kendini sevdirmeyi başarmıştır.  Ancak cephede genç yaşta hayatını kaybeden yazar, Türkmen dili ve edebiyatı için bir büyük bir kayıp olmuştur.

Anahtar Kelimeler: Türkmen Türkçesi, Nurmurat Sarıhanov, Şükür Bagşı, povest, dil ve üslup incelemesi.

Abstract:
In this study an analysis was conducted regarding the literary language and style in the powest Shukur Bagshy by the Turkmen author Nurmyrat Saryhanow. The study consisted of four main parts namely Turkmens, Turkmen Turkism and Nurmurat Sarihanov, Language and Style Review, Texts and Dictionary. The first part includes the subtitles "Turkmens and Turkmenistan", "Turkmen Turkish", "A general look at the 20th Century Turkmen Literature", "the life of Nurmyrat Saryhanow and his literary identity" and "the works of Nurmyrat Saryhanow" The second part is the language and style examination section. In this part, phonological, morphological, lexicological and syntactic properties of the work were investigated and content and style qualities were presented. In the third part is the Texts section. In the texts section, there is the transcription of the work as well as its transfer into Turkish of Turkey. The fourth section and the last section are dictionary section; the equivalent of each word in the powest was given according to its meaning within the text.  In the evaluation and conclusion part, the most remarkable aspects were summarised with a general evaluation and ended with References.
The subject matter of our study the Powest Shukur Bagshy was based on a real event in Turkmenistan area. The work uniquely describes how the Turkmen value their traditions, cultures and art.  The story master Nurmyrat Saryhanow, one of the most notable literary characters in Turkmen literature, who developed the prose style in Turkmen literature and enriched the literature history was successful enough to gain a great fame among the Turkmen with his lots of works of art despite his short life. However, the author losing his life at a very early age at the battlefront was a big loss for Turkmen language and literature.

Key Words: Turkmen Turkish, Nurmyrat Saryhanow, Shukur Bagshy, Powest, Analysis of the literary language and style