Bağımsızlık sonrası Kazakistan'da din değiştiren kazaklar
Converted kazakhs after independence in Kazakhstan
Yazar: KASKYRBEK KALIYEV
Danışman: PROF. DR. HALİL AYDINALP
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bağımsızlık = Independence ; Din değiştirme = Change of faith ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Hristiyanlık = Christianity ; Kazakistan = Kazakhstan ; Kazaklar = Kazakhs ; Misyonerlik = Missionary ; Rus işgali = Russian occupation

Özet:
Kazak toplumu, Rus işgali döneminde Ruslaştırma ve Hıristiyanlaştırma, Sovyetler döneminde ise dinsizleştirme, bağımsızlıktan sonra da dini canlanma süreçlerini tecrübe etmiştir. Bağımsızlıktan sonra İslami canlanmayla birlikte Hıristiyan misyonerlik çalışmaları da artış göstermektedir. Günümüzde misyonerlik faaliyetleri neticesinde din değiştiren Kazaklar toplumda daha fazla görülmeye başlanmıştır. Bu araştırma bağımsızlıktan önce Rus işgali neticesinde din değiştiren Kazakları tarihsel arka plana giriş olarak ve bağımsızlıktan sonra ortaya çıkan misyonerlik çalışmalar sonucunda din değiştiren Kazakları sosyolojik açıdan ele almaktadır.
Din değiştirme konusunda yaptığımız bu araştırmada veri toplama sürecinde farklı teknikler kullanılmıştır. Öncelikle, bağımsızlıktan önce Rus İmparatorluğunun yaptığı Hıristiyanlaştırma faaliyetlerini ve tarihsel arka planı anlamak için Çarlık Rusya ve Türkiye'de Osmanlı dönemindeki kaynakları kulanılmaktadır. Günümüzde güncel ve karmaşık olan din değiştirme olaylarını araştırmak için dolaylı gözlem yöntemi, nitel araştırma yöntemlerinden belge tarama ve mülakat teknikleri kullanılmıştır. Yer yer kişisel gözlemlere de yer verilmiştir. Araştırmamızda 25 denekle mülakat yapılıp, onlarla ilgili kişisel bilgilere yer verilmiştir. Deneklerin din değiştirmeden önceki çocukluk ve ergenlik dönemleri ve dinle ilgili ilişkileri incelenmiştir. Din değiştirme süreci ve hangi sebeplerle din değiştirdikleri ele alınmıştır. Son olarak, din değiştirdikten sonraki değişimleri araştırılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Kazakistan, Din değiştirme, Rus İşgali, Ruslaştırma, Hıristiyanlaştırma, Misyonerlik, Din Sosyolojisi.

Abstract:
Kazakh society went through such policies as Russification and Christianization during the Russian occupation period, atheism during the Soviets period, and religious revival after its independence. After the independence, missionary work of the Christian religion along with Islam increased. As a result of the missionary activities that are increasing today, Kazakhs who have changed their religion have started to appear in the society. This research explores the Kazakhs who have changed their religion as a result of the Russian occupation before independence and the Kazakhs who changed their religion as a result of the intensive missionary work that emerged after independence from a sociological perspective.
Different techniques were used in the data collection process. First, archival studies have been done in Russia, Kazakhstan and Turkey to understand the subject of Christianization and historical background made by the Russian Empire before independence. Then, the qualitative research method of sociology was used to investigate the current and complex events of religious change. There are three (complementary) techniques that we have used in qualitative research. They are: Interview, document examination and observation. In our research, 25 individuals were interviewed and personal information about them was provided. Also, their childhood and adolescence periods before conversion to religion and their relationship with religion were examined. The process of changing religion and the reasons they changed religion were examined. Finally, their change after conversion has been investigated. 
Key words: Kazakhstan, Conversion, Russian Occupation, Russification, Christianization, Missionary, Sociology of religion.