Pulmoner hipertansiyonu olan ve olmayan akut kalp yetmezlikli olguların tedavi izleminde pulmoner arter sistolik basıncı ile vena cava inferior kollapsibilite indeksinin korelasyonunun değerlendirilmesi
Evaluation of correlation between pulmonary arterial systolic pressure and inferior vena cava collapsibility index response to treatment follow-up of acute heart failure patients with or without pulmonary hypertension
Yazar: SELİN BULUT
Danışman: UZMAN VERMİ DEĞERLİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Bozyaka Eğt. ve Arş. Hast. / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Hipertansiyon = Hypertension ; Hipertansiyon-pulmoner = Hypertension-pulmonary ; Kalp yetmezliği = Heart failure ; Korelasyon = Correlation ; Pulmoner arter = Pulmonary artery ; Sistol = Systole ; Tedavi = Treatment ; Vena cava inferior = Vena cava inferior

Özet:
Amaç: Akut kalp yetersizliği acil servis başvurularının %5'ini ve hastaneye yatış yapılan hastaların yaklaşık olarak %10'unu oluşturmaktadır. Akut kalp yetersizliğinde konjesyonun varlığı kötü prognoz ile ilişkili olduğundan tedavideki ana hedef konjesyonun azaltılmasına yönelik olmalıdır. Ancak konjesyon seviyesini değerlendirmek için geçerli bir algoritma tanımlanmamıştır. Ultrasonografik olarak ölçülen VCİ-CI ve VCİ çapları, volüm durumunu ve sağ atriyal basıncı değerlendirmede güvenilir olduğundan, akut kalp yetersizlikli hastaların tanı ve tedavi sürecinde kullanılmaktadır. VCİ-CI ile CVP arasındaki korelasyon iyi bir şekilde tanımlansa da, santral ven kollapsibilitesi ile pulmoner arter basıncı arasındaki ilişkiyi araştıran yeterli çalışmamaya rastlanmamıştır. Biz de çalışmamızda akut kalp yetersizlikli hastalarda pulmoner arter sistolik basıncı ile vena cava inferior kollapsibilite indeksinin başvuru anında ve tedavi sonrası ölçülen değeri arasında bir korelasyon olup olmadığını değerlendirmek istedik.
Materyal-Metod: 23/07/2018 – 15/11/2018 tarihleri arasında acil serviste akut kalp yetersizliği ön tanısı ile tedavisi başlanan 51 hasta çalışmaya alındı. Bu hastalara ilk 30 dakika içerisinde araştırmacı tarafından yatakbaşı ultrason ile arter sistolik basıncı (PASB), vena cava inferior maksimum çapı (VCİmax), vena cava inferior minimum çapı (VCİmin) ve sol ventrikül global ejeksiyon fraksiyonu (LVEF)'u ölçüldü. Tedavi sonrası VCİmax, VCİmin parametrelerinin ölçümü tekrarlandı ve hastaların solunum sıkıntıları 5 soruluk anket ile değerlendirildi. Tedavi öncesi ve sonrası ölçülen VCİ-CI ile PASB arasındaki ilişki istatistiksel olarak analiz edildi.
Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 73,51 ± 9,61, %49,02'si erkek, %50,98'si kadın idi. 29 hastanın EF'si düşük (%56,86), 22 hastanın EF'si normal (%43,14), 45 hastada PH var iken (%88,23) , 6 hastada ise PH yoktu (%11,77). Tedavi sonrası 34 hasta semptomlarının gerilediği (%66,66), 17 hasta ise semptomlarının gerilemediği ifade etti (%33,34).  PH'u olan, semptomu gerileyen hastalarda (n=30) VCİ-CI başvuru (Ort.+SS: 0,32 ± 0,14; m[Q1-Q3]: 0,30 [0,24 – 0,37]) ile VCİ-CI tedavi sonrası (Ort.+SS: 0,44 ± 0,15; m[Q1-Q3]: 0,44 [0,31 – 0,53]) ortancaları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edildi (p=0,001). Ancak PH'u olan, semptomu gerilemeyen hastalarda (n=15) VCİ-CI başvuru (Ort.+SS: 0,31 ± 0,18; m[Q1-Q3]: 0,31 [0,22 – 0,38]) ile VCİ-CI tedavi sonrası (Ort.+SS: 0,36 ± 0,19; m[Q1-Q3]: 0,35 [0,13 – 0,55]) ortancaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0,495). Araştırmaya dahil edilen hastaların (n=51) hepsi ele alındığında; PASB ile VCİ-CI başvuru değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı, doğrusal ve ters yönlü bir ilişki olduğu belirlenirken (r= -0,322 ve p=0,021), semptomu gerileyen ve gerilemeyen hastalarda (sırasıyla n=34 ve n=17); PASB ile VCİ-CI tedavi sonrası değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ve doğrusal bir ilişki bulunamadı (sırasıyla p=0,236 ve p=0,880).
Sonuç: Tedavi öncesi ölçülen VCİ-CI ile PASB arasında negatif, orta dereceli ve ters bir korelasyon tespit edilmiştir ancak semptomları gerileyen ve gerilemeyen her iki hasta grubunda da tedavi sonrası ölçülen VCİ-CI ile PASB arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Ek olarak, PH'un eşlik ettiği tüm AKY'li hastalarda semptomları gerileyen grubun tedavi sonrası ölçülen VCİ-CI'lerinde istatistiksel olarak anlamlı bir artış izlenmiştir, ancak semptomları gerilemeyen hasta grubunda bu artış izlenmemiştir. Özetle, PH'un eşlik ettiği AKY'li hastalarda tedaviye olan yanıtı değerlendirmede VCİ-CI kullanılabilir bir parametredir.

Abstract:
Evaluation of Correlation Between Pulmonary Arterial Systolic Pressure and Inferior Vena Cava Collapsibility Index Response to Treatment Follow-up of Acute Heart Failure Patients with or without Pulmonary Hypertension 
Introduction: Acute heart failure (AHF) patients account for 5% of emergency department admissions and approximately 10% of hospitalized patients. The presence of congestion in AHF is associated with poor prognosis, so the main target in treatment should be reducing congestion. However, no valid algorithm has been defined to assess the level of congestion. The ultrasound-measured inferor vena cava collapsibility index (IVC-CI) and IVC diameters can be used in the diagnosis and assessment of the response to treatment follow-up of patients with AHF, as they are reliable in assessing volume status and right atrial pressure. Although the correlation between IVC-CI and central venous pressure (CVP) has been well defined, there are not enough studies investigating the relationship between central arterial collapse and pulmonary artery pressure. In our study, we aimed to evaluate whether there is a correlation between pulmonary artery systolic pressure (PASP) and IVC-CI at the time of admission and the value measured after treatment in patients with AHF.
Material and Method: A total of 51 patients who were treated for acute heart failure in the emergency department between 23/07/2018 and 15/11/2018 were included in the study. These patients were measured by bedside ultrasound with pulmonary arterial systolic pressure (PASP), inferior vena cava maximum diameter (IVCmax), vena cava inferior minimum diameter (IVCmin) and left ventricular global ejection fraction (LVEF) within the first 30 minutes of the admission. IVCmax and IVCmin measurements were repeated after the treatment, and the respiratory problems of the patients were evaluated with a 5-question questionnaire. The relationship between PASP and before and after treatment of IVC-CI measured was statistically analyzed.
Results: The mean age of the patients was 73,51 ± 9,61. 49,02% of the patients were male and 50,98% were female. 7 patients were in the heart failure with reduced ejection fraction (HFrEF) group, 22 patients were in the heart failure with preserved ejection fraction (HFpEF) group. 45 patient had pulmonary hypertension (PH) and 6 patients had no PH. After treatment, 34 patients' sypmtoms improved and 17 patients did not improved. In patients with PH and improved symptoms (n=30), a statistically significant difference was found between the median of the measured IVC-CI at the time of admission (mean.+SD: 0,32 ± 0,14; m[Q1-Q3]: 0,30 [0,24 – 0,37]) and after treatment (mean.+SD: 0,44 ± 0,15; m[Q1-Q3]: 0,44 [0,31 – 0,53]) (p = 0.001). In patients with PH and not improved sypmtoms (n=15), there was no statistically significant difference between the median of the measured IVC-CI at the time of admission (mean.+SD: 0,31 ± 0,18; m[Q1-Q3]: 0,31 [0,22 – 0,38]) and after treatment (mean.+SD: 0,36 ± 0,19; m[Q1-Q3]: 0,35 [0,13 – 0,55]) (p = 0.495). In all patients included the study (n=51), there was a statistically significant, linear and inverse relationship between measured PASP and IVC-CI at the time of admission (r = -0,322 and p = 0,021). However, there was no statistically significant and linear relationship between measured PASP and IVC-CI after treatment (p = 0,273).
Conclusion: There is a negative, moderate and inverse correlation between measured PASP and the pre-treatment IVC-CI, but no significant correlation was found between measured PASP and after-treatment IVC-CI in both patient groups whose symptoms improved and did not improved. In addition, a statistically significant increase in measured after-treatment IVC-CI of patients whose symptoms have improved was observed in all AHF patients with PH, but this increase was not observed in patients with no symptom improved. In summary, IVC-CI is a useful parameter in evaluating the response to treatment in patients with PH associated with AHF.

Keywords: pulmonary artery systolic pressure, inferior vena cava collapsibility index, acute heart failure, correlation