Turistik desinasyonlarda sosyal taşıma kapasitesinin değerlendirilmesi:hasankeyf örneği
Assessment of social carrying capacity in tourist desti̇nasyons:hasankeyf example
Yazar: ŞEHADET BIÇAKÇI
Danışman: DOÇ. DR. FERİDUN DUMAN
Batman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Turistik destinasyonlarda taşıma kapasitesi genellikle ziyaret edilecek bölgedeki turist sayısına
dayanmaktadır. Taşıma kapasitesi, bir turistik merkezin veya destinasyonun aynı anda kaç turistin ziyaret
edilebileceğini belirlemektedir. Dolayısıyla taşıma kapasitesi turistik merkezde veya destinasyonda
bulunan otellerin, restoranların, ulaşım araçlarının ve diğer tesislerin turistlerin ihtiyaçlarını karşılaması
için gerekli olan altyapı ve kaynaklara sahip olma kapasitesidir. Turistik destinasyonlardaki taşıma
kapasitesi, birkaç faktöre bağlamak mümkündür. Bu faktörler arasında destinasyonun büyüklüğü, halkın
veya turistlerin çevre üzerindeki etkisi, turistik merkezin çektiği turist sayısı, mevcut ulaşım olanakları,
konaklama tesislerinin kapasitesi, kalitesi ve sayısı gibi faktörler bulunmaktadır. Taşıma kapasitesi turistik
çekim merkezi için sorun olabilmektedir çünkü bazı bölgeler popüler turistik noktalar haline geldikten
sonra yoğunluk artabilir ve taşıma kapasitesini aşabilirler. Bu durumda, altyapının, ulaşım sistemlerinin
veya turistik tesislerin artırılması veya yönetimiyle ilgili sorunlar ortaya çıkabilmektedir. Bu nedenle,
turistik destinasyonlar, sürdürülebilir turizm ilkelerine uygun olarak taşıma kapasitelerini etkin bir şekilde
yönetmeli ve aşırı turizm baskısından kaçınmalıdır.
Bu çalışmada, taşıma kapasitesi üzerinde durularak taşıma kapasiteleri açıklanmış ve popüler bir
turistik merkez haline gelen Hasankeyf'in taşıma kapasitesi ile ilgili analizler yapılmıştır ve taşıma
kapasitesinin ne kadar önemli olduğu vurgulanmak istenmiştir. Özellikle sit alanı olarak koruma altına
alınan alanlarda ziyaretçilerin yarattığı etkilere yönelik yerel halka etkisini ve taşıma kapasitesinin
belirlenmesi, kaynaklara zarar verilmemesi yönünden önemli bir araçtır. Turistik gezi sırasında oluşan yerel
halk ve turist arası ilişkinin sosyal ve kültürel anlamda etkisi ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Araştırmanın
amacı, taşıma kapasitesinin aşılıp aşılmadığı konusunu Hasankeyf açısından ele alınmaktır. Araştırmada,
yerel halk üzerinde anket tekniği kullanılmıştır. Yerel halk üzerinde gerçekleştirilen araştırmanın evrenini
Hasankeyf'te yaşayan yerel halkın toplam merkez nüfusu oluşturmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Hasankeyf, Sürdürülebilirlik, Sosyal Taşıma Kapasitesi, Turistik Destinasyon,
Turizm

Abstract:
Carrying capacity in tourist destinations is generally based on the number of tourists in the region
to be visited. Carrying capacity determines how many tourists can visit a tourist center or destination at the
same time. Therefore, carrying capacity is the capacity of hotels, restaurants, transportation vehicles and
other facilities in the tourist center or destination to have the infrastructure and resources necessary to meet
the needs of tourists. It is possible to attribute the carrying capacity in tourist destinations to several factors.
These factors include factors such as the size of the destination, the impact of the public or tourists on the
environment, the number of tourists attracted by the tourist center, available transportation facilities,
capacity, quality and number of accommodation facilities. Carrying capacity can be a problem for a tourist
attraction because after some areas become popular tourist spots, density may increase and exceed the
carrying capacity. In this case, problems may arise regarding the increase or management of infrastructure,
transportation systems or tourist facilities. Therefore, tourist destinations should effectively manage their
carrying capacity in accordance with sustainable tourism principles and avoid excessive tourism pressure.
In this study, carrying capacities were explained by focusing on the carrying capacity, and analyzes
were made regarding the carrying capacity of Hasankeyf, which has become a popular tourist center, and
it was aimed to emphasize how important the carrying capacity is. Determining the impact on the local
population and the carrying capacity of the impacts created by visitors, especially in areas protected as
protected areas, is an important tool in preventing damage to resources. An attempt has been made to reveal
the social and cultural impact of the relationship between local people and tourists that occurs during a
touristic trip. The aim of the research is to examine the issue of whether the carrying capacity has been
exceeded from Hasankeyf's perspective. In the research, survey technique was used on local people. The
population of the research conducted on local people consists of the total central population of local people
living in Hasankeyf.
Keywords: Hasankeyf, Sustainability, Social Carrying Capacity, Touristic Destination, Tourism