Bitkisel kökenli duman solüsyonlarının bazı yeşil alan bitkilerinin çimlenme ve fide gelişimine etkileri
The effects of plant-derived smoke solutions on the germination and seedling growth of turf grass
Yazar: AHMET ÖZBEK
Danışman: PROF. DR. UĞUR BAŞARAN
Yozgat Bozok Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma buğday samanından elde edilen duman solüsyonlarının yeşil alanlarda kullanılan bazı çim bitkilerinin (Lolium perenne L., Festuca arundinacea Schreb. ve Poa pratensis L.) çimlenme ve fide gelişimi üzerine etkilerini araştırmak amacıyla yürütülmüştür. Çimlenme özellikleri petri ortamında, fide özellikleri ise saksı ortamında belirlenmiştir. Stok duman solüsyonu için 5 kg saman yakılarak oluşan duman vakum yardımıyla 5000 ml saf su içinde tutulmuştur. Petri denemesinde tohumlar önce % 0, 0.1, 0.5, 1, 5, 10 ve 20 oranlarında ki duman çözeltilerinde 18 saat süreyle bekletilmiş ve sonra ekim yapılmıştır. Petri ortamında, her tür için farklı zamanlarda olmak üzere çimlenme oranı, çimlenme hızı, sürgün boyu ve kök boyu belirlenmiştir. Saksı ortamında ise % 0, 0.5, 1, 5, 10 ve 20 konsantrasyonundaki solüsyonlar ekimi takiben ilk sulama suyu olarak kullanılmıştır. Saksı ortamında da sürgün boyu, kök boyu, sürgün ve kök kuru ağırlıkları belirlenmiştir. 
Petri ve saksı denemelerinden elde edilen sonuçlar türlerin duman solüsyonuna farklı düzeylerde tepki gösterdiğini ortaya koymuştur. Bununla birlikte duman solüsyonu uygulamalarının genel olarak petri ortamında olumsuz etki gösterdiği, saksı ortamında ise konsantrasyona bağlı olarak önemli iyileşmeler sağladığı belirlenmiştir. Ancak her iki ortamda da yüksek dozlar toksik etki göstermiştir.  
Sonuç olarak buğday samanından elde edilen duman solüsyonunun incelenen çim bitkilerinin çimlenme ve fide gelişimini olumlu etkilediği tespit edilmiştir. Bununla birlikte, duman solüsyonu uygulamalarında konsantrasyonun kritik önemde ve türe özel olduğu ve ayrıca olumlu etki için tohum yerine toprağa uygulamanın tercih edilmesi gerektiği belirlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out to investigate the effects of the smoke solutions obtained from wheat straw on the germination and seedling development of turf grass (Lolium perenne L., Festuca arundinacea Schreb. And Poa pratensis L.). The germination characteristics were determined in petri media while seedling properties were  in pot media. stock smoke solution was produced by burning 5 kg of straw and, the smoke was kept in 5000 ml of pure water with the help of vacuum. In the Petri experiment, firstly the seeds were incubated in smoke solutions of 0, 0.1, 0.5, 1, 5, 10 and 20% concentrations for 18 hours and then sown. In the petri media, germination rate, germination speed, shoot length and root length were determined at different times for each species. In the pot environment,  the concentration of 0, 0.5, 1, 5, 10 and 20% of stock solution were used as the first irrigation water after sowing. In the pot media, the length of shoot, root length, shoot and root dry weights were determined.

The results obtained from the petri and  pot experiments showed that the species reacted to the smoke solution at different levels. In addition, it has been determined that smoke solution applications have in general negative effects on petri media while its provided significant improvements, depending on concentration, in pot media. However, high doses showed toxic effects in both media.

As a result, it was determined that the smoke solutions derived from wheat straw improve the germination and seedling development of the turf grass examined. However, it has been determined that in smoke solution applications, the concentration is critical and species specific, and that soil application should be preferred instead of seed for positive effect.