İbn Sina'nın ruh ile ilgili kasidesi ve yorumları
Ibn Sina's Qaside on the soul and its commentaries
Yazar: FATİH AYDIN
Danışman: PROF. DR. BEKİR KARLIĞA
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlahiyat Ana Bilim Dalı / İslam Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy

Özet:
İbn Sînâ'nın sembolik eserleri arasında yer alan Ruh Kasidesi, filozofun ruhdüşüncesini yansıtması açısından önem arz etmektedir. Filozofun teorik eserlerindekiruh düşüncesi de sisteminin önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Çalışmada İbnSînâ'nın söz konusu kasidedeki ruh düşüncesiyle teorik eserlerindeki ruh düşüncelerikarşılaştırılmaktadır. Buna göre; saflığı ve sadeliği temsil eden ve güvercin olaraknitelendirilen insan ruhunun yücelerden aşağıya inip bedenle buluşması, başlangıçtabedene alışamayıp, geldiği âleme özlem duyması sonraları ise ülfet ettiği bedendenayrılmasının kendisi için hayli zor olması, son olarak da geldiği âleme tekrar dönmesikasidenin temel vurgusudur.Filozof, eserlerinde genellikle ruhun bedenle birlikte olduğunu ispataçalışmaktadır. Buna mukabil kasidedeki ruh anlayışı bedenden önce ruhun varlığıolduğu izlenimini uyandırmaktadır. Bu noktada filozofun sudûr nazariyesi ve akıllarteorisi konuya açıklık getirmektedir. Ona göre, ruhun ulvî âlemden süflî âleme inmesi,akıllar âleminin bir parçası olan ruhun, bedenle birleşmesine işaret etmektedir. Nefsinbeden çölüne düşmesi filozofun nazarında nefsin bedene göre konumunu açıklarniteliktedir. İnsan, Faal Akıl'la ittisal kurduğu nispette bedenî bağlardan kendisinikurtarır ve asıl gayesi olan ulvî âleme ulaşmak için çabalar.Çalışmanın son bölümünde ruh kasidesinin tahkiki yapılmıştır. Tahkikçalışmasında ulaşılan ve en eski yazma olduğu düşünülen Millet Kütüphanesi AliEmirî koleksiyonu 4342 numarada kayıtlı yazma esas alınmıştır. Seçilen on nüshadakifarklılıklar tahkik çalışmasında belirtilmiştir.Çalışmanın neticesinde Ruh Kasidesi'nin İbn Sînâ'ya ait olduğu ve filozofunkasidesi ile teorik düşünceler arasında herhangi bir tenakuzun olmadığı kanaatineulaşılmıştır.

Abstract:
The qasida of soul is one of the symbolic works of Ibn Sina. It is important as it reflects theauthor?s thoughts on soul. The understanding of spirit by the philosopher as it is described in histheoretical works constitutes another important part of his philosophical system. This thesis comparesthe understanding of spirit as it is reflected in the Qasida with the one conceptualized in his theoreticalWorks. In the Qasida the human soul is symbolized by the pigeon which is the symbol of purity. Itdescends from the superior worlds to the inferior and unites with the body.The philosopher in his theoretical works tries to prove that the soul cohabitates with thebody. In contrast, his qasida implies that the soul precedes the body in its existence. This is where thetheory of derivation (südur) and intellects help to clarify the problematique. According to him, thedescend of the soul from the superior to the inferior worlds points to the unification of the soul, whichis a part of the world of intellects, with the body.The last section of this thesis analyzes the qasida of the soul. The analysis takes themanuscript registered in Millet Kütüphanesi, Ali Emiri Collection 4342 as the referential manuscriptsince the one is considered to be the oldest manuscript available. The differences between the tendifferent copies are also indicated in the same section.In conclusion, this thesis defends the view that The Qasida of the Soul is indeed a work of bn Sina andthere are no contradictions between the ideas presented in the Qasida and his other theoreticalapproaches concerning the soul