Kapalı otoparklarda çalışanlarda egzoz gazı maruziyetine bağlı ağır metal ve total antioksidan kapasitesi seviyelerinin ölçülmesi
The measurement of blood heavy metal and total anti-oxidant capacity due to being exposed to exhaust gas in people working in parking garage
Yazar: FEYZULLAH SACİD ÖZTOPRAK
Danışman: PROF. DR. ALİ CEYLAN
Dicle Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Ağır mineraller = Heavy minerals ; Egzoz gazları = Exhaust gases ; Fosil yakıtlar = Fossil fuels ; Mesleki maruziyet = Occupational exposure ; Otopark = Car park ; Otopark sektörü = Otopark sector ; Personel = Personnel ; Çevresel zehirlere maruz kalış = Environmental exposure

Özet:
Amaç: Araştırmamızda kapalı otopark çalışanlarının kan kurşun, kadmiyum, cıva, krom ve nikel düzeylerinin ve serum TAK seviyelerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma tanımlayıcı-kesitsel tiptedir ve Diyarbakırda'ki kapalı otoparkta çalışan 76 gönüllüyü kapsamaktadır.
Bulgular: Ağır metal sonuçları ABD Zehirli Maddeler ve Hastalık Kayıtları Ajansı (ATSDR) üst sınırlarına, TAK sonuçlarıysa Rel Assay Diagnostics Kit referans sınırlarına göre değerlendirildi. İstatiksel analizlerde düşüncemizi destekleyecek şekilde TAK seviyeleri ile kurşun, krom, nikel düzeyleri arasında negatif yönde tam bir ilişki görüldü. Sigara kullananlar ile kadmiyum düzeyleri arasındaki ilişki anlamlı bulundu. Aylık gelir düzeyi düşük olan çalışanlar ile kurşun, krom, nikel düzeyleri ve TAK seviyeleri arasındaki ilişki anlamlıydı. Katılımcıların çalışma yılı ile kan nikel, krom ve cıva düzeyleri arasındaki ilişki de anlamlı bulundu.
Bu çalışmada kapalı otopark çalışanlarının sosyoekonomik, çalışma ortamı ve koşulları gibi açılardan dezavantajlı olduğunu, ölçümü yapılan ağır metallerin ortalama değerlerinin referans değerlere göre yüksek çıktığını ve TAK seviyelerinin de referans değerlere göre alt değerlerde çıktığını gördük. 
Literatür taramalarında çalışmamızla birebir örtüşen hiçbir araştırmaya rastlamadığımızdan araştırmamızı, kısmen örtüşen Türkiye'de yapılmış iki çalışmayla, mesleksel olarak ağır metallere maruz kalan gruplar üzerindeki çalışmalarla ve sağlıklı populasyonlarda yapılan çalışmalarla karşılaştırdık. Ölçtüğümüz ağır metal düzeylerinin karşılaştırdığımız araştırmaların birçoğundan yüksek çıktığını, ölçtüğümüz TAK seviyelerinin de karşılaştırdığımız araştırmaların çoğundan düşük çıktığını gördük.
Sonuç: Kapalı otopark çalışanlarında ağır metal maruziyeti önemli bir sağlık sorunudur. Bu soruna yönelik çok merkezli, beslenme ve alışkanlıkların detaylı sorgulandığı, diğer sağlık göstergelerinin araştırıldığı, kapsamlı, peryodik biyomonitorizasyon çalışmalarına gerek vardır. Böyle çalışmalar ağır metallere maruz kalan kişilerin sağlık sorunlarının çözümünde faydalı olacaktır.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to evaluate the blood levels and serum TAC levels of lead, cadmium, mercury, chromium and nickel heavy metals, due to the the fact that the closed parking lot workers are exposed to the exhaust gas.  
Material and Method: This study is descriptive-cross-sectional and covers 76 volunteers working in closed parking lots in Diyarbakır.
Results: Heavy metal results were evaluated according to the upper limits of the Agency for Toxic Substances and Disease Registry (ATSDR) and TAK results were evaluated according to the reference limits of the Rel Assay Diagnostics Kit. A negative correlation was found between the TAC levels and lead, chromium and nickel levels to support our thesis in statistical analyzes. The relationship between smokers and cadmium levels was found to be significant. The relationship between the employees with low monthly income and lead, chromium, nickel levels and TAC levels was significant. The relationship between blood nickel, chromium and mercury levels and the working year of the emplotees was also found significant.
In this study, we found that the employees of the indoor car park were disadvantaged in terms of socioeconomic, working environment and conditions, and the average values of the heavy metals measured were higher than the reference values and the serum TAC levels were lower than the reference values.
We have not found any research that is consistent with our study in the literature search. Therefore, we compared our study with the two researches conducted in Turkey and partially overlapping with our study which consisted of the groups exposed to heavy metals occupationally and healthy populations. In this study, we found that the levels of blood heavy metal we measured were higher than most of the studies we encountered, and the serum TAC levels we measured were lower than most of the studies we compared. 
Conclusion: Heavy metal exposure is a major health problem in closed parking lots. We can say that there is a need for comprehensive, periodic biomonitoring studies, which are multicentre oriented towards closed parking lot workers, where their nutrition and habits are investigated in detail and other health indicators are investigated. Such studies will be useful in solving the health problems of people exposed to heavy metals.