Granüle yüksek fırın cürufu kullanımının çimentolu yonga levhaların bazı teknolojik özelliklerine etkisi
The effect of granulated blast-furnace slag on some technological properties of cement-bonded particleboard
Yazar: SÜLEYMAN AHISKALIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. HÜSNÜ YEL
Artvin Çoruh Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Granüle cüruf = Granulated slag

Özet:
GRANÜLE YÜKSEK FIRIN CÜRUFU KULLANIMININ ÇİMENTOLU YONGA LEVHALARIN BAZI TEKNOLOJİK ÖZELLİKLERİNE ETKİSİ
Bu çalışmada, demir-çelik fabrikalarında atık olarak ortaya çıkan granüle yüksek fırın cürufunun (GYFC) çimentolu yonga levha üretiminde Portland çimentosuna ikame olarak değerlendirilme olanakları araştırılmıştır. Bu amaçla, Portland çimentosuna ikame olarak farklı oranlarda (%10, %20, %30, %40, %50 ve %60) granüle yüksek fırın cürufu kullanılarak 1200 g/cm³ hedef yoğunluğa sahip, 1/2-1/3 odun-çimento oranlı ve 450x450x10 mm boyutunda tek tabakalı çimentolu yonga levhalar üretilmiştir. Üretilen levhalar üzerinde rutubet (TS EN 322), yoğunluk (TS EN 323), su alma miktarı (ASTM D1037), kalınlık artım oranı (TS EN 317), eğilme direnci (TS EN 310), eğilmede elastikiyet modülü (TS EN 310), vida tutma direnci (TS EN 320) ve yüzeye dik çekme direnci (TS EN 319) gibi fiziksel ve mekanik testler yapılmış ve elde edilen sonuçlar ilgili standartta verilen limit değerlerle karşılaştırmıştır. Test sonuçları değerlendirildiğinde, GYFC ikamesinin artışına bağlı olarak levhaların rutubet değerlerinde azalma gözlemlenmiş, yoğunluk değerinin ise %20 GYFC ikamesine kadar arttığı bu oranın üzerinde ise azaldığı görülmüştür. 2 ve 24 saatteki su alma miktarları en az kontrol levhalarında, en yüksek ise %60 GYFC ikameli levhalarda bulunmuştur. Ayrıca 1/2 odun-çimento (OÇ) oranlı levhaların su alma değerleri, 1/3 odun-çimento (OÇ) oranlı levhalardan daha fazla olmuştur. Levhaların kalınlık yönünde artım değerlerinin de, GYFC kullanım oranı artışına bağlı olarak arttığı, özellikle 1/2 OÇ oranlı levhalarda bu artışın daha fazla olduğu gözlemlenmiştir. 1/3 OÇ oranlı levhalarda % 40'a kadar GYFC kullanımının levhaların eğilme direnci değerini artırdığı, 1/2 OÇ oranlı levhalarda ise GYFC miktarı artışına bağlı olarak eğilme direnç değerinin düştüğü görülmüştür. 1/3 OÇ oranlı levhalarda %20'ye kadar çimentoya GYFC ikamesinin levhaların eğilmede elastikiyet modülü değeri üzerine istatiksel olarak bir etkisinin olmadığı, ancak 1/2 OÇ oranlı levhalarda GYFC kullanımına bağlı olarak eğilmede elastikiyet modülü değerinin düştüğü görülmüştür. GYFC kullanımının levhaların vida tutma direncinde de azalmaya sebep olduğu, özellikle %30 üzerinde kullanımda ciddi düşüşlere sebep olduğu tespit edilmiştir. 1/3 OÇ oranlı levhaların yüzeye dik çekme direnç değeri üzerine %30'a kadar GYFC kullanımının istatiksel olarak bir etkisinin olmadığı ancak 1/2 OÇ oranlı levhalarda GYFC miktarının artışına bağlı olarak yüzeye dik çekme direncinin düştüğü görülmüştür.

Anahtar Kelimeler : Granüle yüksek fırın cürufu, odun çimento oranı, çimentolu  yonga levha, fiziksel özellikler, mekanik özellikler

Abstract:
THE EFFECT OF GRANULATED BLAST-FURNACE SLAG ON SOME TECHNOLOGICAL PROPERTIES OF CEMENT-BONDED PARTICLEBOARD
In this study, the possibilities of using ground granulated blast furnace slag (GGBFS), which is produced as waste in iron and steel factories, as a substitute for Portland cement in the production of cement-bonded particleboard were investigated. For this purpose, single-layer cement-bonded particleboards with 1/2-1/3 wood-cement ratio, 1200 g/cm³ target density, and 450x450x10 mm dimensions were produced by using GGBFS at different ratios (10%, 20%, 30%, 40%, 50% and 60%) as a substitute for Portland cement. Physical and mechanical tests such as humidity (TS EN 322), density (TS EN 323), water absorption (ASTM D1037), thickness swelling (TS EN 317), modulus of rupture (TS EN 310), modulus of elasticity (TS EN 310), screw holding resistance (TS EN 320) and internal bonding strength (TS EN 319) were performed on the produced boards, and the obtained results were compared with the relevant standard. The test results demonstrated that the moisture content values of the boards decreased with the increase of GGBFS substitution, while the density values increased up to 20% GGBFS substitution and decreased above this rate. The water uptake values for 2 and 24 hours were the lowest in the control boards, and the highest in the boards with 60% GGBFSsubstitution. The water absorption values of the boards with 1/2 wood-cement (WC) ratio were higher than the boards with 1/3 wood-cement (WC) ratio. The thickness swelling values of the boards also increased with the increase of GGBFS, especially in the 1/2 WC-ratio boards. The use of GGBFS up to 40% in the 1/3 WC-ratioboardsled to an increase in the bending strength values of the boards, while the bending strength values of the boards with 1/2 WC-ratio decreased with the increase of GGBFS. The substitution of GGBFS to cement up to 20% in 1/3 WC-ratio boards did not have a statistical effect on the flexural modulus of elasticity of the boards, but the flexural modulus of elasticity decreased with the use of GGBFS in 1/2 WC-ratio boards.  The use of GGBFS, especially in the use of more than 30%, also caused a decrease in the screw-holding resistance of the boards. The use of GGBFSup to 30% did not have statistically a significant effect on the internal bond strength values of the 1/3 WC-ratio boards, but the internal bond strength values of the 1/2 WC- ratio boards decreased with the increase of GGBFS.

Keywords: Granulated blast furnace slag, wood-cement ratio, cement-bonded particleboard, physical properties, mechanical properties