Temporomandibüler eklem rahatsızlığı ile yönlendirilen hastalarda, bruksizm belirtilerinin yaygınlığı ve bu konuda diş hekimlerinin farkındalığının değerlendirilmesi
Temporomandibüler eklem rahatsızlığı ile yönlendirilen hastalarda, bruksizm belirtilerinin yaygınlığı ve bu konuda diş hekimlerinin farkındalığının değerlendirilmesi
Yazar: PELİN FATMA KARAGÖZ MOTRO
Danışman: PROF. DR. KORAY ORAL
Yeditepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diş Hekimliği Bölümü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Bruksizm = Bruxism ; Diş aşınması = Tooth abrasion ; Diş hekimleri = Dentists ; Farkındalık = Awareness ; Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint ; Temporomandibular eklem hastalıkları = Temporomandibular joint disorders

Özet:
Amaç: Oral Diagnoz ve Radyoloji bölümünde ilk muayenesi yapılan ve
Temporomandibüler Eklem Rahatsızlığı sorunu düşünülerek yönlendirilen hastalarda
bruksizm belirtilerinin yaygınlığı ve bu konuda diş hekimlerinin farkındalığını
araştırmaktır.
Gereç veYöntem: Araştırmamıza Yeditepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Oral
Diagnoz ve Radyoloji Kliniği'nde uygulanan genel sistemik ve dental muayeneden
sonra, Protetik Diş Tedavisi Bölümü'ne çene eklem rahatsızlığı sorunu olduğu
düşünülerek tedavisi için yönlendirilen 201 hasta dahil edildi.
Klinik muayene yapılmadan önce hastaya anamnez formu ve bruksizm tanısı ile ilgili
sorular içeren anket yöneltildi. Dişlerdeki aşınmalar AT1, AT2 ve AT3 olarak not
edildi. Hasta istirahat halindeyken, ağız içi muayenede dilin lateral bölgeleri incelendi.
Dil kenarında, diş izinin olup olmadığı ve yanak mukozasında, dişlerin oklüzal
yüzeyleri hizasında dalgalanmalar şeklinde beyaz çizgilenmeler olup olmadığı
kaydedildi. İlk muayenedeki hekimler tarafından elde edilen ön tanı bulguları,
araştırmacı tarafından yapılan detaylı muayene ile konulan klinik ve anket bulguları ile
karşılaştırıldı.
Bulgular: 1.hekim ile 2. hekim arasında diş aşınma teşhisi açısından anlamlı farklılık
vardır. 1. hekim AT3 tipi aşınmayı daha çok tespit ederken, AT2'yi daha az ve AT1'i
en az tespit etmiştir. Hasta şikayeti (diş sıkma ve/veya diş gıcırdatma) açısından 1.
hekim ile 2. hekim arasında anlamlı farklılık vardır. Yaş ile birlikte diş aşınma miktarı
artmıştır. Dilde ve yanakta izlerin görülme oranı anlamlı farklılık göstermemiştir. Anket
sorularına verilen cevaplar açısından, diş sıktığını ve gıcırdattığını bildirme oranı yaş ile birlikte azalsa da anlamlı farklılık bulunmamıştır.
Gece diş sıkma ve/veya gıcırdatanlarda dilde iz görülme oranı, sıkmayan ve/veya
gıcırdatmayanlara göre anlamlı oranda fazladır. Gündüz diş sıkanlarda, sıkmayanlara
göre; gündüz diş gıcırdatanlarda, gıcırdatmayanlara göre dilde iz görülme oranı arasında
anlamlı farklılık yoktur.
Sonuçlar: Çalışmamızda diş hekimlerinin ancak ileri düzeyde diş aşınmalarını tespit
ettikleri belirlenmiştir. Bu nedenle hekim farkındalığının arttırılması hastalarda
bruksizmin erken teşhisi ve gerekli önlemlerin zamanında alınabilmesi için önemlidir.
Detaylı olarak soru yöneltildiğinde diş sıkma ve/veya gıcırdatma farkındalığı
artmıştır.Hastalara verilecek anketler ile bruksizm sorularının detaylandırılması hasta
farkındalığını arttırabilir ve teşhisi kuvvetlendirebilir.

Abstract:
Purpose: The aim of this study was to clinically to determine prevelance of bruxism
signs and dentist's awareness after the first examination and referral of the patients with
the thought of temporomandibular disorders by the Oral Diagnosis and Radiology
Department.
Material and Method: 201 patients were included in our study who were referred to
the Prosthodontics department for treatment with temporomandibular disorder diagnosis
after general examination of oral diagnosis and radiology department.
Before the secondary clinical examination by the researcher, bruxism questionnaire was
requested to be filled besides the anamnesis form. Dental atrision was noted as AT1,
AT2 and AT3. Lateral sides of the tongue was examined, tongue indendations were
recorded and cheek was examined, cheeck indendations were recorded. First and second
examination results were compared.
Result: There were significant difference between the 1. and the 2. examination results.
AT3 type attrion was detected the most by the first examiner and this type was followed
by AT2 and AT1.
Patients reported parafunctions differed between 2 examiners significantly.
Dental attrition was increased with age. Parafunction reports, tongue and cheek
indendations were not siginificantly different with age.
Tongue indendations were significantly higher in patients who have nocturnal
clenching and/or grinding than the patients who have not. There was no siginificant
difference between patients who have diurnal bruxism and the patients who have not.
Conclusion: In our study it was determined that the dentists diagnosed only severely
atrized teeth. Therefore increase in awareness of dentists is important for early diagnosis
and management of bruxism.
Awareness of patients about clenching and grinding habits increase with detailed
questioning. Therefore with detailed questionnaires patient awareness may increase and
diagnosis of bruxism can be easier.