Madenlerde meydana gelen iş kazalarının mevsimselliğinin ve kaza zamanın incelenmesi
Investigation of seasonality and timing of mine incidents
Yazar: SEVDA TURAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET MUSTAFA KAHRAMAN
Gümüşhane Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining
Dizin: Kazalar = Accidents ; Madencilik = Mining ; Madencilik sektörü = Mining sector ; Madenler = Mines ; Mevsimsel etki = Seasonal effect

Özet:
Son dönemde iş kazaların fazlaca yaşanması, ölümlü ve yaralanmalı kaza sayısında artış görülmesi iş sağlığı ve güvenliği konusunu daha çok gündeme getirmiştir. Madencilik her safhasında iş sağlığı ve güvenliği riski barındıran bir sektör olup iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin risk grupları listesine göre de beşinci grupta yer almaktadır. Bu risklerin önlenememesi büyük kayıpların yaşandığı iş kazalarına sebebiyet vermektedir. Bu nedenle geçmiş acı tecrübeler de göz önünde bulundurularak risklerin doğru belirlenmesi ve ortadan kaldırılması amacıyla ciddi çalışmaların yapılması zorunludur.
Literatürde maden kazalarının yıllara göre karşılaştırması veya ülkelere göre ne tür iş kazaların gerçekleştiği hakkında çalışmalar bulunmaktadır. Fakat madenlerde yaşanan iş kazalarının yılın hangi döneminde yoğunlaştığını ve bu kazalarda hava şartlarının etkisini irdeleyen bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışma ile bu boşluğun doldurulması hedeflenmiştir. Çalışmada iki farklı ülkeden seçilen metal ve kömür maden ocaklarında oluşan iş kazalarının sıcaklık, nem, basınç gibi mevsimsel ve bölgesel değişkenlerle olan ilişkileri incelenmiştir. Ayrıca, kazaların yıl ve vardiya bazında hangi zaman diliminde yoğunlaştığı belirlenmiş ve ilgili kazaların sebepleri üzerinde durulmuştur. Kaza sayılarının azaltılabilmesi için ne gibi önlemler alınması gerektiği konusunda önerilerde bulunulmuştur. Çalışma sonucunda A ve C madenlerinde sıcaklıkla kaza sayıları arasında doğru orantı olarak artış görülürken B ve D madenlerinde sıcaklıkla kaza sayılarında ters orantı görülmüştür. Madenlerdeki kaza sayılarıyla basınç arasında bir ilişki rastlanmamıştır. Nem oranına bakılınca B, C ve D madenlerindeki kaza sayılarıyla doğru orantı göstererek birbirlerini etkiledikleri incelenmiştir.

Abstract:
The fact that occupational accidents are experienced in the last period and the increase in the number of fatal and injured accidents have brought the issue of occupational health and safety to the agenda more. Mining is a sector that has occupational health and safety risks at every stage and it is in the fifth group according to the list of risk groups related to occupational health and safety in Turkey. Failure to prevent these risks leads to work-related accidents in which big losses are experienced. Therefore, taking into account the past disasters, it is imperative to determine the risks correctly and carry out serious studies. 
There are studies in the literature about the comparison of mine accidents by years or what kind of work accidents occur by country. However, there is no study examining the occupational accidents in mines during which period of the year and the effects of weather conditions in these accidents. This study is aimed to fill this gap. In this study, the relationship between occupational accidents occurring in metal and coal mines selected from two different countries with seasonal and regional variables such as temperature, humidity and pressure were investigated. In addition, the time and year of shifts were determined and the causes of the related accidents were emphasized. Recommendations were made on what measures should be taken to reduce the number of accidents. As a result of this study, it is seen that A and C mines increase in direct proportion between temperature and accident numbers, while B and D mines are inversely related to temperature and accident numbers. No relationship was found between the number of accidents in the mines and the pressure. The moisture content of B, C and D mines showed that they affected each other by showing the correct proportion with the number of accidents.