Portakal kabuğu uçucu yağının alabalık yemi raf ömrü üzerine etkileri
Effect of orange peel essential oil on trout feed shelf life
Yazar: AYŞENUR KANAT
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN SABRİ KESBİÇ
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Balık yemleri = Fish feeds ; Portakal = Orange ; Raf ömrü = Shelf life ; Uçucu yağlar = Essential oils ; Yağ oksitlenmesi = Fat oxidation

Özet:
Portakal işleme endüstrisi atıkları, benimsenen teknolojiye bağlı olarak yaklaşık meyvenin %50 ila %70'ini oluşturmaktadır. Elde edilen ürün atık olarak nitelendirilmesine karşın pek çok değerli bileşiği içermekte ve firmalar için büyük ekonomik kayıplar da doğurmaktadır. Pazar doygunluğu nedeniyle firmalar atık yönetimi zorluklarıyla karşı karşıya kalmaktadır. Bu atıkların imhası kendine özgü özellikleri, ekonomik ve çevresel faktörlerden ötürü bazı yasal sınırlamaların da varlığıyla önemli bir sorun haline gelmektedir. Su ürünleri yetiştiriciliğinin en önemli faaliyet alanlarının başında ise balık yetiştiriciliği gelmektedir. Balık yetiştiriciliğinde toplam maliyetin %60–70'ini yem ve yemlemeye bağlı giderlerin oluşturduğu bilinmektedir. Bu nedenle yem kalitesi ve yem maliyetleri önemli bir konudur. Balık yemi üretiminde ise kullanılan balık yağı ve balık unu yemin hızlıca bozulmasına sebep olmaktadır. Bu bozulmanın ve diğer kalite kayıplarının önüne geçmek için de balık yemlerine sentetik katkılar katılmaktadır. Ancak son yıllarda gelen yasal sınırlandırmalar ve artan tüketici bilinci doğal katkılara olan ilgiyi artırmıştır. Bu çalışmanın amacı da portakal suyu endüstrisi atığı portakal kabuğundan izole edilen, doğal bir katkı olan uçucu yağın kalitatif içeriğini belirlemek ve bu yağla katkılanmış balık yemlerinin depolama sürecinde meydana gelen değişimleri tespit etmektir. Bu kapsamda çalışma için kullanılacak olan portakal kabukları temin edilip hidrodistilasyon yöntemi ile çalışan clevenger düzeneği kullanılarak portakal kabuklarından uçucu yağ elde edilmiştir. Yağ içeriği gaz kromotografisi/kütle spektrometresi kullanılarak tespit edilmiş, elde edilen kromotogram W9N11 kütüphanesi ile kontrol edilerek yağın kalitatif içeriği belirlenmiştir. Yapılan analiz neticesinde elde edilen yağın uçucu içeriği belirlenmiş ve içeriğin majör bileşeninin D-limonen olduğu tespit edilmiştir. Daha sonra içeriği belirlenen uçucu yağ literatürde alabalık için uygunluğu belirtilen yem rasyonuna ‰0; 0,5; 1; 3 oranlarında ilave edilerek deneysel yem grupları oluşturulmuştur. Yemler 60 gün boyunca standart depolama şartlarında, yem çuvalları içerisinde saklanmış ve depolama süresince periyodik örnekler alınıp örnekler üzerinde besinsel, mikrobiyolojik, yapısal ve oksidasyonu belirler analizler gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonunda portakal kabuğu uçucu yağının balık yemlerinde üreyen toplam mezofilik aerobik bakteri, maya ve küfler üzerine koruyucu anlamlı bir etkisinin bulunmadığı (p>0,05), saklama süresinde besin madde değerlerinin zamana bağlı değişim gösterdiği ancak bu değişimin yemlerin içerdiği portakal kabuğu yağı miktarı ile anlamlı ilişki içerisinde olmadığı (p>0,05), yemlere katkılanan portakal kabuğu uçucu yağının yem taneciklerinin yapısal özellikleri üzerinde bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikle portakal kabuğu uçucu yağının yemlerde gerçekleşen yağ oksidasyonunu anlamlı ölçüde engellediği (p<0,05) gözlenmiştir. Bu sebeple balık yemleri içerisine en az ‰1 oranında portakal kabuğu uçucu yağı ilavesinin 60 günlük depolama süresi sonunda diğer gruplara nazaran yağ oksidasyonu sonucu oluşan peroksit miktarını hala kabul edilebilir değerlerde olmasını sağladığı gözlemlenmiştir.

Abstract:
The waste of the orange industry accounts for about 50% to 70% of the fruit, depending on the technology adopted. Although this product obtained is characterized as waste, it contains many valuable compounds and causes great economic losses for companies. In addition to being an economic loss, companies face waste management challenges due to market saturation. The disposal of orange industry waste is becoming an important problem due to its unique characteristics, economic and environmental factors, as well as some legal restrictions. One of the most important areas of aquaculture activity is fish farming. It is known that feed and feeding expenses account for 60 to 70% of the total cost of fish farming. Therefore, feed quality and feed costs are an important issues. The fish oil and fish meal used in the production of fish feed cause the fish feed to deteriorate rapidly. In order to prevent this deterioration and other quality losses, synthetic additives are added to fish feeds. However, in recent years, legal restrictions and increased consumer awareness have increased interest in natural contributions. The aim of this study is to determine the qualitative content of essential oil, which is a natural additive isolated from orange peel, a waste product of the orange juice industry, and to determine the changes occurring in the storage process of fish feeds added with this oil. In this context, orange peels to be used for the study were obtained and essential oil was obtained from orange peels using the Clevenger apparatus working with the hydrodistillation method. The fat content was determined using gas chromatography/mass spectrometry. The resulting chromatogram was checked with the W9N11 library and the qualitative content of the fat was determined. As a result of the analysis, the volatile content of the oil obtained was determined, and it was determined that the major component of the content was D-limonene. Then, the essential oil, the content of which was determined, was added to the feed ration, the suitability of which was indicated in the literature for trout, in the proportions of ‰ 0; 0,5; 1; 3 and experimental feed groups were created. The feeds were stored under standard storage conditions for 60 days in feed sacks and periodic samples were taken during storage and nutritional, microbiological, structural, and oxidation-determining analyses were performed on the samples. At the end of the study, it was determined that orange peel essential oil had not protective effect on the total mesophilic aerobic bacteria, yeast, and molds growing in fish feeds (p>0,05). Nutrient values changed over time during storage, but this change was not significantly related to the amount of orange peel oil contained in feeds (p>0,05). Orange peel essential oil added to feeds had not effect on the structural properties of feed grains. However, it has been observed that orange peel essential oil significantly inhibits the oxidation of oil in feed (p<0,05). For this reason, it has been observed that the addition of orange peel essential oil at least ‰1 to fish feeds still allows the amount of peroxide formed as a result of oil oxidation to be at acceptable values compared to other groups at the end of the 60-day storage period.