Farklı yüzey işlemlerinin mine ve dentinin mineral içeriğine ve bağlantısına olan etkisi
The effect of different surface treatments on mineral content and bond strength of enamel and dentin
Yazar: ERHAN DİLBER
Danışman: PROF. DR. A. NİLGÜN ÖZTÜRK
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental bonding = Dental bonding ; Dental mine = Dental enamel ; Dental mine erirliği = Dental enamel solubility ; Dişler = Teeth ; Mikroskopi = Microscopy ; Mikroskopi-elektron taramalı = Microscopy-electron scanning ; Mineral içeriği = Mineral content ; Spektroskopi = Spectroscopy ; Yüzey özellikleri = Surface properties

Özet:
Bu çalışmanın amacı farklı yüzey işlemleri (asit, kumlama, lazer, lazer+asit, kumlama+asit ve kumlama+lazer) uygulanan mine ve dentinin IPS Empress Esthetic porselen örnekler ile olan makaslama bağlanma dayanımına ve ICP-AES ve SEM-EDX kullanarak mineral içeriğine olan etkisini incelemektir.Çalışmamızda, 210 adet diş makaslama bağlanma dayanımı testi için, 35 adet diş ICP-AES analizi için, 12 adet diş SEM-EDX analizi ve 12 adet diş AFM görüntüsü için olmak üzere toplam 269 üst santral kesici diş kullanıldı. Makaslama bağlanma testi için, şeffaf akrilik kalıba yerleştirilen mine ve dentin örnekleri, uygulanan yüzey işlemlerine göre 7 gruba ayrıldı: Kontrol, asit (%37'lik fosforik asit), kumlama (50 µm Al2O3), Er;YAG lazer (120 mJ, 10 Hz), lazer+asit; kumlama+asit, kumlama+lazer. Yüzey işlemleri sonrası IPS Empress Esthetic porselen diskler dişlere Variolink Veneer ışıkla sertleşen rezin simanla simante edildi. Daha sonra termal siklus uygulaması (10 000 devir, 5-55?C) gerçekleştirilen örnekler makaslama testine maruz bırakıldı ve kırık tipleri (adeziv, koheziv, karma) incelendi. Yüzey işlemleri uygulanan 1 mm kalınlığındaki mine ve dentin kesitlerinin mineral içerikleri ICP-AES analizi ile incelendi. SEM-EDX analizinde, şeffaf akrilik kalıba yerleştirilen mine ve dentin örneklerinin sol yarısı kontrol grubu, sağ yarısı da yapılacak yüzey işlemleri için ortadan ikiye ayrıldı ve analiz gerçekleştirildi. Son aşamada ise yüzey işlemleri uygulanan mine ve dentin örneklerinin SEM ve AFM görüntüleri incelendi.Makaslama bağlanma dayanım değerleri tek yönlü varyans analizi ve Tamhane T2 testleri ile, ICP-AES element analiz değerleri tek yönlü varyans analizi ve Tukey HSD testleri ile değerlendirilmiştir (p=0,05). SEM-EDX element analiz verileri ise Wilcoxon testi ile değerlendirilmiştir.Farklı yüzey işlemleri uygulanan mine ve dentin örnekleri arasında, porselenle olan bağlanma dayanımı değerlerinde önemli fark bulunmuştur (p<0.05). Lazer grubunun dentin-porselen bağlanma dayanımı değerleri kontrol ve kumlama grubundan; asit grubunun dentin-porselen bağlanma dayanımı değerleri de kontrol, kumlama ve kumlama+lazer gruplarından istatiksel olarak önemli oranda yüksek bulunmuştur (p<0.05). ICP-AES analizi sonucunda tüm gruplar arasında, Ca/P oranlarında istatistiksel olarak önemli fark olmadığı görülmüştür (p>0.05). SEM-EDX sonucunda Ca/P oranlarında ve çeşitli elementlerde istatistiksel olarak önemli fark bulunmuştur (p<0.05).AFM ve SEM görüntülerinde, farklı yüzey işlemleri uygulanan mine ve dentinin yüzey topografisinde değişimler olduğu gözlenmektedir. Lazer işlemi, mine yüzeyinde yıkıma sebep olup interprizmatik ve intraprizmatik alanları tıkarken; dentin yüzeyindeki peritübüler alanı demineralize etmemiştir.

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the effect of different surface treatments (acid, air abrasion, laser, laser+acid and air abrasion+laser) on mineral content and shear bond strength of enamel and dentin.In our study, 269 maxillary central teeth were used including 210 teeth for shear bond strength, 35 teeth for ICP-AES analysis, 12 teeth for SEM-EDX analysis and 12 teeth for AFM imaging. Enamel and dentin specimens embedded to clear acrylic resin were divided into 7 groups: Control, acid etching (37% phosphoric acid), air abrasion (50 µm Al2O3), Er:YAG laser etching (120 mJ, 10 Hz), laser+acid etching, air abrasion+acid etching, air abrasion+laser. After the surface treatments, IPS Empress Esthetic porcelain discs were cemented by using Variolink Veneer light-cured resin cement. After specimens had subjected to thermal cycling (10 000 cycles, 5-55?C), shear bond strength test was applied and fracture types (adhesive, cohesive, mixed) were observed. Mineral content of surface treated 1 mm thickness enamel and dentin sections were investigated by ICP-AES. For SEM-EDX analysis, enamel and dentin specimens embedded to clear acrylic resin are separated so that left side was control and right side was surface treatment. The final stage, surface treated enamel and dentin specimens were observed with SEM and AFM.Shear bond strength values were analyzed by one-way analysis of variance and Tamhane?s T2 tests; ICP-AES elemental analysis values were analyzed by one-way analysis of variance and Tukey HSD tests and SEM-EDX elemental analysis were evaluated by Wilcoxon sign rank test.There were statistically significant differences in bond strength of porcelain bonded enamel and dentin specimens among own groups (p<0.05). Porcelain-dentin bond strength values of laser group were statistically higher than control and air abrasion group; Porcelain-dentin bond strength values of acid group were statistically higher than control, air abrasion and air abrasion+laser group (p<0.05).ICP-AES analysis showed that there were no statistically significant differences among all groups for Ca/P ratio (p>0.05). SEM-EDX analysis showed that there were statistically significant differences for Ca/P ratio changes and various elements (p<0.05).AFM and SEM images showed changes in enamel and dentin surface topography after surface treatments. Laser etching led to destruction of the enamel substrate, which block the intra and interprismatic spaces and laser etching produced no demineralization of peritubular dentin.