Alzheimer hastalığında paraoksanaz düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of paraoxanase levels in alzheimer's disease
Yazar: ÖZKAN AKHAN
Danışman: DR. FİGEN VARLIBAŞ
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Demans = Dementia ; Paraoksonaz = Paraoxonase

Özet:
Günümüz dünyasında ülkelerin gelişmişlik düzeyinin artmasına parelel olarak ortalama yaşam süresi hızla yükselmekte bu da yaşlı nüfüsü artırmaktadır. İlerleyen yaşla beraber demans prevelans ve insidansı yükselmektedir. Alzheimer Hastalığı demansa en sık neden olan hastalıktır. Hastalığın giderek daha da artan toplum sağlığı problemi olması kaçınılmazdır. AH'nın risk faktörlerinde, etyolojisinde ve nöropatolojisinde hala bilinmezlik korunmaktadır. AH'nın nöropatolojisinde sorumlu tutulan süreçlerden biri oksidatif stres değişiklikleridir.  Dünya literatüründe AH'da antioksidan etkileri bulunan PON1 enziminin aktivitesinde değişiklikler ile ilgili çalışmalar mevcuttur. Biz bu çalışmada seçilmiş AH'da antioksidan bir enzim olan PON1 aktivitesini ve hastalığın patolojisini açıklamakta bir umut olup olmayacağını araştırmayı planladık. Bu amaçla seçilmiş AH'larında ve sağlıklı kontrollerde serum PON1 aktivitesini ve PON1 ile ilişkili lipid parametrelerini karşılaştırdık.  
        Hasta grubu bireysel başvuru ya da aile bireyleri tarafından unutkanlık şikâyetiyle polikliniğimize getirilen, DSM-IV (Diagnostic and Statitical Manual of Mental Disorders), NINCDS-ADRDA (National Institute of Neurologic Communicative Disorders and StrokeAD and Related Disorders Association) kriterlerine göre muhtemel Alzheimer Hastalığı tanısı alarak demans polikliniğinde izlenen hastalar arasından kardiyovasküler-renal-hepatik problemi olmayanlar seçildi. Kontrol grubu ise yaygın ağrı, başağrısı şikâyetleri nedeniyle hastanemizde çeşitli polikliniklere başvuran ve ayrıntılı sistemik muayene, hematolojik ve biyokimyasal incelemeler sonrası a ğrıyı açıklayacak sistemik bir hastalık bulunamamış sonrasında nöroloji polikliniğine yönlendirilmiş kişilerden seçildi. AH grubumuzda kullandığımız çalışmaya almama kriterlerine uygun olarak bu kriterlerden birini dahi taşıyanlar kontrol grubuna dahil edilmedi. Nörolojik muayene ve gerekli görülene MRG sonrası normal yaşlı kabul ettiğimiz gönüllülerden; AH grubumuzun yaş ve eğitim süresine uygun( en az ilkokul beş yıl, en fazla lise onbir yıl) kişiler kontrol grubumuzu oluşturdu.  
        Seçilmiş Alzheimer Hastaları 16 kadın (%53,30), 14 erkek (%46,70) hastadan oluşmuş olup hastaların yaş ortalaması 74,23±4,66 idi.    
       Çalışmamızda AH grubu, kontrol grubu PON1 enzim aktivitesi karşılaştırıldığında AH grubunda PON1 enzim aktivitesi anlamlı olarak düşük bulundu. Ayrıca enzim PON1 enzim aktivitesinin HDL ve APO A-I düzeylerine bağımlı olup olmadığını anlamak için PON1 enzim aktivitesini HDL ve APO A-I değerlerine oranladığımızda PON1/APO A-I ve  PON/HDL oranlarının hasta grubu ile kontrol grubu karşılaştırıldığında hasta grubunda anlamlı düşük bulundu. Bu sonuçta bize PON1 aktivitesinin APO A-I ve HDL konsantrasyonundan bağımsız olduğunu gösterdi. Çalışmamızda PON1 düzeyi ve PON1/APO A-I,  PON/HDL,   ile MMT skoru arasında anlamlı ilişki izlenmedi. AH ve sağlıklı kontrol gruplarının total kolesterol, trigliserid, LDL, VLDL, APO-1 ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmedi.  
                Sonuç olarak bu çalışma göstermiştir ki AH'da serum PON1 aktivitesi, PON1/HDL ve PON/APO A1 oranları literatür ile uyumlu olarak azalmış olarak belirlendi. Genetik, çevresel, patolojik, farmakolojik ve yaşam şeklinden etkilenen serum PON1 aktivitesinde   farklılıklar olabilir. Yaşlılık ve AH'ı nöropatogenezindeki oksidatif hasara karşı antioksidan savunma mekanizmalarındaki yetersizlik hastalığın gelişiminde rol oynar. Yanlızca PON1 aktivitesindeki düşüş hastalığın nöropatolojisindeki heterojenite nedeniyle tanı koymada yeterli değildir. Ancak risk altındaki kişileri tesbit etmede yardımcı bir biyobelirteç olarak ve PON1 aktivitesi genetik, farmakolojik ve yaşam şekli ile modifiye edilerek hastalığın önlenmesi ve gelişiminin yavaşlatılmasında yararlı olabilir.

Abstract:
Level of development of countries increase and so does the life expectancy and the old age population. With the increased age, dementia prevalence and incidence increase correspondingly. Alzheimer illness is the one that causes dementia most. It is inevitable that the illness would be a problem for the community health gradually. There are still some unknown points about Alzheimer illness like risk factors, etiology and neuropathology of the disease. One of the accountable processes for Alzheimer illness neuropathology is oxidative stress changes. There are some studies about the changes in the activities of PON 1 enzyme, which has antioxidant effect on Alzheimer illness. We have planned to research the activity of PON1, which is an antioxidant enzyme for Alzheimer illness, and if there is, hope to explain the pathology of the illness with it in this study. With that purpose, we compared the lipid parameters related with PON1 and the PON1 activity in chosen patients who suffer from Alzheimer illness.
Patient group has been chosen from the patients who applied to our policlinic individually or taken by their family members presenting with dysmnesia and who are prospective Alzheimer sufferers according to DSM-IV AND NINCDS-ADRDA criteria and who don't suffer from cardiovascular-renal-hepatic diseases. Control group, on the other hand, has been chosen from the patients who applied to various policlinics at our hospital presenting widespread pain, headache and who could not been diagnosed with a systemic disease that could cause these pains as a result of examinations, blood tests and biochemical analysis. Patients who are diagnosed with the criteria that do not fit with the Alzheimer group have not been chosen for control group either. Because of neurological examination and MRI from the volunteers of normal aged people who is in accordance with Alzheimer group patients educational background have been accepted to the control group.
Chosen Alzheimer illness sufferers were comprised of 16 women (53, 30%) and 14 men (46, 70%) and the age average was 74, 23±4,66.
When we compared the PON1 enzyme activity of control group and Alzheimer illness group in our study, PON1 enzyme activity of Alzheimer group was significantly low. To find out that if enzyme activity of PON1 related to the level of HDL and APO A-I, we compared PON1 enzyme activity to HDL and APO A-I the rates of PON1/APO A-I and PON/HDL of Alzheimer group were significantly lower than the control group. No relation has been monitored between the scores of PON1 level and PON1/APO A-I, PON/HDL and MMT. No significant differences have been monitored between the rates of total cholesterol, triglyceride, LDL, VLDL, APO1 averages.
As a result, this study has indicated that serum PON1 activity, PON1/HDL and PON/APO A1 rates of Alzheimer sufferers decrease in accordance with the literature. There may be some differences in serum PON1 activity due to the genetics, environmental, pathological, and pharmacological and lifestyle factors. Deficiency of antioxidant defense mechanisms against the oxidative injury of Alzheimer neuropathogenesis has an important role in the development of the illness. The decrease in PON1 activity is not enough to diagnose because of the heterogeneity in the neuropathology. However, PON1 activity could be useful as a biomarker to identify the risk group, prevent, and slow down the disease by modifying the genetics, pharmacological and lifestyle factors.