Ankilozan spondilitli hastalarda prokalsitonin düzeyleri
Serum procalcitonin levels in patients with ankylosing spondylitis
Yazar: ESİN OKTAY
Danışman: UZMAN MUSTAFA ÖZMEN
Sağlık Bakanlığı / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Romatoloji = Rheumatology

Özet:
İnflamatuvar romatizmal hastalıklarda, hastalığın kendisinden ve kullanılan 
immünsüpresif ilaçlardan kaynaklanan bir enfeksiyona yatkınlık vardır. Genellikle 
ortak klinik ve laboratuvar özellikler nedeniyle enfeksiyon ile hastalık alevlenmesi 
arasında ayırıcı tanı yapmak zorlaşmaktadır. Oysa tedavi yaklaşımları tamamen farklı 
olduğu için hızlı ve doğru ayırıcı tanı yapmak oldukça önemlidir. Ayrıca yeni 
monoartrit gelişen inflamatuvar romatizma hastasında bunun septik artrit olmadığını 
söylemek her zaman kolay olmamaktadır.           
           Sağlıklı bireylerde dolaşımdaki prokalsitonin düzeyleri oldukça düşüktür (<0.1 
ng/mL).  Serum  prokalsitonin  düzeyi  bakteriyel,  parazitik  ve  fungal  enfeksiyon 
göstergesi  olarak  ve  pnömoni,  menenjit,  pankreatit  ve  postoperatif  ateşin  takip  ve 
tedavisinde  önemli  bir  belirleyici  olarak  kullanılmaktadır.  Serum  prokalsitonin 
düzeyleri  viral,  lokal  bakteriyel  ve  mikobakteriyel  enfeksiyonlarda  veya  neoplastik 
hastalıklarda yükselmez veya çok hafif yükselebilir. Prokalsitonin, diğer sık kullanılan 
inflamatuar göstergelere göre, sepsis varlığıyla  ilişkisi en güçlü ve yararlı belirteçtir. 
           Bugüne kadar yapılan çeşitli çalışmalarda prokalsitoninin, erişkin still hastalığı 
dışında romatoid artrit, sistemik lupus eritematoz, dev hücreli arterit, ANCA-ilişkili 
vaskülit gibi sistemik inflamatuvar hastalıklarda hastalık aktivasyonuna bağlı olarak 
artmadığı görülmüştür.  
             Bu çalışmada AS'li hastalarda serum prokalsitonin düzeylerini ölçmek ve 
hastalık aktivitesi ile olası ilişkisini araştırmak amaçlanmıştır.  
Çalışmaya; İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Romatoloji 
Polikliniğinde takip ve tedavi edilen, 30'u anti-TNF tedavi, 31'i konvansiyonel tedavi 
alan toplam 61 AS hastası ve 24 sağlıklı gönüllü kontrol alınmıştır. Hastaların genel 
fizik muayenesi yapılarak, hastalık aktivasyonunu ölçmeye yönelik BASDAI, BASFI 
formları doldurtulmuş ve BASMI ölçümleri yapılmıştır. AS takibinde rutin olarak 
kullanılan inflamatuar belirteçlere  ek olarak, her hastadan prokalsitonin için 2 cc kan 
alınarak serumu ayrılmış ve -80°C 'de saklanmıştır. Olguların toplanmasından sonra 
hastanemiz biyokimya laboratuvarında prokalsitonin düzeyleri Mini Vidas cihazında 
(Biomerieux Diagnostik) BRAHMS PCT kiti kullanılarak immunoassay sandviç 
yöntemiyle çalışılmıştır. 
 Hastalığın tedavi biçiminden ve remisyonda olup olmamasından bağımsız 
olarak tüm hastaların ve kontrol grubunun prokalsitonin değerleri normal, hatta 
ölçülemez değerlerde bulunmuştur (<0.05 ng/mL). 
 Literatürde  AS  hastalarında  yapılmış  benzer  bir  çalışmaya  rastlamadığımız 
için  prokalsitonin  sonuçları  açısından  karşılaştırma  yapılamamış  diğer  romatizmal 
hastalıklarla  yapılmış  çalışmalarda  hastalığa  bağlı  olarak  değişen  sonuçlar 
bildirilmiştir. 
Sonuç olarak aktiviteden ve kullanılan ilaçtan bağımsız olarak AS hastalarında 
prokalsitonin düzeyi yükselmemektedir. Özellikle bakteriyel veya fungal enfeksiyon 
düşünülen AS hastasında yüksek prokalsitonin düzeyi tanı açısından yardımcı 
olabilir. Bunun için ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
There is a susceptibility to infection caused by  the disease itself and are used 
drugs in inflammatory rheumatic disease. Usually differential diagnosis between 
infection and the exacerbation of the disease is difficult because of the common 
clinical and labratory features. On the other hand , the treatment is completely  
different and to make rapid and accurate differential diagnosis is important. İn 
addition, in inflammatory rheumatic patients developing new monoarthritis, it is not  
easy  to tell if septic. 
İn healthy individuals, circulating levels of procalcitonin is very low. Serum 
procalcitonin  is used as an important determinant in bacterial, parasitic and fungal 
infections and is also used in the treatment and follow up of postoporative fever, 
pneumonia, meningitis, pancreatitis. Serum procalcitonin levels may rise only slightly 
or not in viral, mycobacterial, local bacterial or neoplastic diseases.  Comparing to 
other inflammatory markers, the relationship between procalcitonin and sepsis is the 
most powerful and useful. Recently in various studies have been shown that 
procalcitonin was not increased in rheumatoid arthritis, systemic lupus, giant cell 
arteritis, systemic inflammatory disease such as ANCA-associated vasculitis except 
in adult stil disease depending on the disease activity. 
The aim of this study to measure the levels of serum procalcitonin in patients 
with AS and to investigate the possible relation with disease activity. 
The study was done in 61 AS patients (30 treating with anti-TNF agent and 30 
conventionally) being treated and followed in our hospital rheumatology outpatient 
clinic and 24 healthy volunteers. After general physical examination BASDAI, BASFI 
and BASMI scores of patients were determined for making a decision about the 
disease activity. İn addition to inflammatory markers being used routinly in follow up, 
2 cc blood for each patient was picked and  their serum separeted and stored at - 
80ºC . After the collection of serums, procalcitonin levels were studied in our hospital 
biochemistry labratory, using Mini Vidal device and Bhrams PCT kit the method of 
sandwich immunassay. 
İn all patients and control group, procalcitonin  levels were found in normal 
ranges and procalcitonin levels were no related to treatment form or disease activity. 
A similar study in patients with AS were not encountered in the literature for 
comparison of  our study, that's why study results in other rheumatic disease have 
been reported. 
İn conclusion, procalcitonin levels in patients with AS, regardless of theraphy 
and disease activity don't increase. High level of procalcitonin can help in diagnosis 
in AS patients especially with suspected bacterial or fungal infection. 
For this, further studies are needed.