Halk sağlığı hemşiresinden memnuniyet ölçeği (HSHMÖ)' nin Türkçe geçerlik ve güvenirliği
Turkish validity and reliability of satisfaction survey with public health nurse
Yazar: FERDANUR MANAY AKDAĞLI
Danışman: PROF. DR. SEMRA ERDOĞAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Halk sağlığı = Public health ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Toplum sağlık merkezleri = Community health centers ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırma, birinci basamak sağlık hizmetlerine başvuran bireylerin kurumdan aldıkları hemşirelik hizmetinden memnuniyeti ölçen bir aracın Türkçe literatüre kazandırılması amacıyla, tanımlayıcı ve metodolojik tipte planlandı. 
Araştırmanın örneklemini, İstanbul ili Kâğıthane ilçesinde bulunan dört Aile Sağlığı Merkezi (ASM)'e başvuran, 18-65 yaş arasında 226 birey oluşturdu. Araştırmanın verileri Görüşme Formu ve Lucie J. Agosta tarafından geliştirilen (2005) ve Türkçeye uyarlanan HSHMÖ ile toplandı.
 Çalışma ölçeğin Türkçe formunun iç tutarlığını, geçerliğini ve güvenirliğini tanımladı. Ölçeğin Türkçe uyarlaması için çeviri-geri çeviri işlemi yapıldı. Kapsam geçerliği için uzman görüşü alındı. Eş zamanlı ölçek geçerliği ve yapı geçerliği için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanıldı. Ölçeğin güvenirliği madde toplam puan korelasyonu, iç tutarlılık (Cronbach alpha) ve test-tekrar test analizleri ile değerlendirildi.
Katılımcıların yaş ortalaması 38,5 (±12,59), çoğu kadın (%76,5) ve %58,9'u lise ve üzerinde eğitimli idi. Bireylerin yaklaşık yarısının (%48,7) en az bir kronik hastalığı vardı ve son bir yılda kuruma 1-5 kez başvuranlardan  (%62,8) oluşuyordu. Ölçeğin Kapsam Geçerlik İndeksi r=0.95; Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı = 0,98;  28 maddenin madde-toplam puan korelasyonları r=0.52 ve 0.88 arasında; iki haftalık test-retest korelasyonu r=0.71 bulundu. Açımlayıcı faktör analizinde üç faktör ile açıklanan toplam varyans % 74.224 bulundu ve ölçek faktör yüklerinin tümü 0,44 ve üzerinde idi. Doğrulayıcı Faktör Analizi ile 2: 93,1 p>0.05;  RMSEA= 0,091,  SRMR= 0,053; GFI= 0,97; AGFI= 0,91; CFI= 0,92 bulundu ve iyi uyum modeli sergiledi. Sonuç olarak, bu araştırma ölçeğin orijinal yapısını doğruladı ve Türkçe formunun  geçerli ve güvenilir bir araç olarak, Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran kişilerin kurumdan memnuniyetlerini ölçmek için kullanılabileceğini gösterdi.
Ölçeğin ASM'lere başvuran geniş örneklemler üzerinde ve birinci basamak sağlık hizmeti veren farklı kurumlarda ve gruplarda kullanılması önerilir. 

Anahtar Kelimeler: Memnuniyet, Hemşirelik, Halk Sağlığı Hemşireliği, Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri, Aile Sağlığı Elemanı

Abstract:
This study was designed in a descriptive and a methodological way to create a tool which scales the nursing services' satisfaction of the individuals who consult to the primary healthcare and for the services they have been getting from the institutions in order to be used in the literature.
The sample of this study was formed with 226 participants ranging in age from 18 – 65 and who consulted the four Family Health Center located in Istanbul province, Kağıthane borough. The data of this study was collected from the Satisfaction Survey with Public Health Nurse (HSHMÖ) which was adapted to Turkish and was originally developed by Lucie J. Agosta (2005) and the Interview Form. 
The study defined the reliability, the validity and the internal consistency of the survey's Turkish form. For the survey's adaptation to Turkish, the translation-back translation method was executed. It was advised to the expertise opinion for the content validity. Exploratory Factor Analysis (EFA), and Confirmatory Factor Analysis (CFA) were utilized for the simultaneous survey validity and the construct validity. The reliability of the survey was evaluated with item-total correlation, internal consistency (Cronbach's Alpha Coefficient) and test-retest analysis.
The average age of 226 participants was 38.5 (±12.59). A great majority of the participants were female (76.5%) and 58.9% of them were in the high school education level or over. Approximately half of the participants (48.7%) had, at least, one disease and this composed the ones who consulted to the institutions between 1-5 times (62.8%). It was found out that the Content Validity Index was r=0.95; the Cronbach's Alpha reliability coefficient was = 0.98, the item-total correlation of 28 item was between r=0.52 and 0.88 and the biweekly test-retest correlation was r=0.71 of the survey. The total variance, defined with three factors in exploratory factor analysis, was 74.224% and the total survey factor load was 0.44 and over. The results of Confirmatory Factor Analysis were as follows: 2: 93.1 p>0.05; RMSEA= 0.091, SRMR= 0.053; GFI= 0.97; AGFI= 0.91; CFI= 0.92. According to the results, it showed a good fit modeling. In conclusion, this study verified the survey's original form and it showed that as a valid and a reliable tool, Turkish form of this survey could be used to scale the satisfaction of the individuals consulting to Family Health Center.
The survey is advised to be used in a wider number of participants who consult to Family Health Center (ASM) and in the institutions and with the different groups which give primary health care service.

Keywords: Satisfaction, Nursing, Public Health Nursing, Primary Healthcare, Family Health Staff