Kronik anaerobik antrenmanların temel hematolojik parametreler üzerine etkisi ve eritropoetin (EPO C/A) polimorfizminin rolü
The effect of chronic anaerobic training on basic hematological parameters and the role of erythropoietin (EPO C/A) polymorphism
Yazar: YELİZ YOL
Danışman: DOÇ. DR. FARUK TURGAY
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı / Spor Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology ; Spor = Sports
Dizin: Anaerobik = Anaerobic ; Antrenman = Training ; Egzersiz = Exercise ; Eritropoietin = Erythropoietin ; HIF = HIF ; HIF-1a = HIF-1a ; HIF-2a = HIF-2a ; Kan parametreleri = Blood parameters ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic

Özet:
Kronik anaerobik antrenmanlar (KANT)'ın temel hematolojik parametreler üzerine etkisi ve eritropoetin (EPO C/A) polimorfizminin rolü.
Amaç: Anaerobik antrenmanlar esnasında sıkça yapılan tekrarlı hipoksik hareketler bazı temel hemotalojik parametrelerin yanı sıra hipoksi ile indüklenen faktör (HIF) ve EPO düzeylerini de etkileyebilir ve bu etkilerde EPO'da gözlenen EPO rs1617640, (EPO-C/A) gibi bir polimorfizm (EPOP)'inde rolü olabilir. Ancak ne aerobik ne de anaerobik antrenmanların temel hematolojik parametrelerin [serum demir, ferritin, transferrin ve total demir bağlama kapasitesi (TDBK) ] yanı sıra, serum EPO, hipoksi ile indüklenen faktör 1 ve 2 α (HIF1α, HIF-2α) ve oksidatif stres (OS) göstergeleri üzerindeki muhtemel etkisinde sıkça gözlenen EPOP'un rolü bilinmiyor. Bu yüzden bu çalışmanın amacı; KANT'ın yukarıda belirtilen parametreler üzerine etkisi ve bu muhtemel etkilerde EPOP'nu rolünün araştırılmasıdır.
Metot ve Yöntem: Sporcu grubu (SG, n=35) ve kontrol grubu (KG, n=38) YOYO aralıklı toparlanma (YOYO IR-1) testine katıldı. Yukarıda belirtilen temel hematolojik parametreler ve serum EPO, HIF-1α, HIF-2α ve interlökin 6 (IL-6) düzeyleri (ELISA yöntemiyle), ayrıca serum C reaktif protein (CRP), alanin ve aspartat aminotransferaz (ALT-AST) enzim aktiviteleri ve oksidatif stres indeksi (OSİ= oksidan/antioksidan statüsü oranı (TOS/TAS oranı) tokluk kanlarından belirlendi. EPOP, periferik kandan izole edilen DNA örneklerinden belirlendi.
Bulgular: Polimorfizm gözönüne alınmadığında; SG'nin HIF2 değeri KG'ninkinden anlamlı olarak daha büyük (p=0,049), buna karşın onun RBC (p=0.033), HCT (p=0.018) ve HGB değerleri (%25, p>0.05), KG'ninkilerden daha düşüktü. Gruplar arasında HIF2, EPO, TOS ve OSİ düzeyleri açısından anlamlı farklılık bulunmadı (p>0,05). Sporcu CA heterozigot grubun MCV değeri (p=0.044) CC homozigot grubuna göre anlamlı derecede yüksekti.
Polimorfizm gözönüne alındığında; Sporcu genotip gruplarında, CC grubunun RBC, HCT, ferritin (%20) ve TAS değerleri kontrol grubununkilerden anlamlı olarak daha küçük, buna karşı aynı grubun HIF-2, TOS ve OSI (%50) değerleri kontrol grubunkilerden daha büyüktü. Sporcu AA homozigot grubunun serum EPO değerleri anlamlı olmasa da hem sporcu hem de kontrol genotip gruplarından yaklaşık % 28.4 daha büyüktü. 
Sonuçlar: Bu bulgular kronik anerobik antrenmanların RBC, HGB ve HCT değerlerini azalttığı, buna karşın serum HIF2 değerlerini arttırdığını gösterir. Ancak polimorfizm hesaba katıldığında: A) CC homozigot grubunun ferritin  konsantrasyonları  hem AA homozigot hem de CA heterozigot grubuna göre genetik olarak daha yüksek olma eğiliminde olmasına rağmen, onun hematolojik parametreleri antrenmanlardan kötü etkilendi; B) CC grubunun hematolojik parametrelerinin anaerobik antrenmandan kötü etkilenmesinde, bu grubun diğerlerine göre daha yüksek OS düzeylerine sahip olmasının rolü olabilir; C) AA homozigot grubunun diğer genotip gruplara göre daha büyük bir EPO düzeyine sahip olduğu ve anaerobik antrenmanlardan daha fazla yarar görme eğiliminin olduğu söylenebilir. Bu bulgular literatürde bir ilktir. 
Anahtar kelimeler: Anaerobik egzersiz; EPO polimorfizmi; eritropoetin; HIF1α; HIF2α

Abstract:
The effect of chronic anaerobic training (CANT) on basic hematological parameters and the role of erythropoietin (EPO C/A) polymorphism. 

Objective: Frequent repetitive hypoxic movements during anaerobic training may affect hypoxia-induced factor (HIF) and EPO levels, as well as some basic haematological parameters, and may have a role in a polymorphism (EPOP) such as EPO rs1617640 (EPO C/A) observed in EPO. However, neither aerobic nor anaerobic training has basic hematological parameters [serum iron, ferritin, transferrin and total iron binding capacity (TIBC)], as well as serum EPO, hypoxia-induced factor 1 and 2 α (HIF1α, HIF-2α) and oxidative stress. The role of the frequently observed EPOP in its possible effect on (OS) indicators is unknown. Therefore, the aim of this study is; The effect of CANT on the above-mentioned parameters and the investigation of the role of EPOP in these possible effects.

Methods and Methods: Athlete group (SG, n=35) and control group (KG, n=38) participated in the YOYO intermittent recovery (YOYO IR-1) test. Basic hematological parameters mentioned above and serum EPO, HIF-1α, HIF-2α and interleukin 6 (IL-6) levels (by ELISA method), as well as serum C-reactive protein (CRP), alanine and aspartate aminotransferase (ALT and AST) enzyme activities and oxidative stress index (OSI = oxidant/antioxidant status ratio (TOS/TAS ratio) were determined from fed blood. EPOP was determined from DNA samples isolated from peripheral blood.

Results: When polymorphism is not taken into account; The HIF2α value of SG was significantly greater than that of KG (p=0.049), whereas its RBC (p=0.033), HCT (p=0.018) and HGB (%25, p>0.05) values were lower than those of KG. There was no significant difference between the groups in terms of HIF2α, EPO, TOS and OSI levels (p>0.05). The MCV value of the athlete CA heterozygous group (p=0.044) was significantly higher than the CC homozygous group. Considering the polymorphism; In the athlete genotype groups, the RBC, HCT, ferritin (20%) and TAS values of the CC group were significantly lower than those of the control group, whereas the HIF-2α, TOS and OSI (50%) values of the same group were higher than those of the control group. Although the serum EPO values of the athlete AA homozygous group were not significant, they were approximately 28.4% greater than those of both the athlete and control genotype groups.

Conclusions: These findings indicate that chronic anaerobic training decreases RBC, HGB, and HCT values, while increasing serum HIF2α values. However, taking into account the polymorphism: A) Although the ferritin concentrations of the CC homozygous group tended to be genetically higher than both the AA homozygous and CA heterozygous groups, its hematological parameters were adversely affected by the training; B) The fact that this group had higher OS levels compared to the others may have played a role in the adverse effects of anaerobic training on hematological parameters of the CC group; C) It can be said that the AA homozygous group has a higher EPO level than the other genotype groups and tends to benefit more from anaerobic training. These findings are a first in the literature.