Taşkömür havzasındaki artık ve aktif tasman oluşumlarının yapılar ve altyapı tesisleri üzerindeki deformasyon etkilerinin belirlenmesi ve araştırılması
Investigation and determination of deformation effects of active and residual subsidence on structures and infrastructures
Yazar: ERAY CAN
Danışman: PROF. DR. ŞENOL KUŞCU ; YRD. DOÇ. HAKAN AKÇIN
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Deformasyon = Deformation ; Tasman = Subsidence ; Yer değiştirme = Displacement ; Zonguldak kömür havzası = Zonguldak coal basin ; Zonguldak-Kozlu = Zonguldak-Kozlu

Özet:
Yeraltı maden üretimi yapılan bir bölgede üretim sonucu zemin içinde büyük boşluklar oluşmaktadır. Bu boşlukların üzerinde bulunan zemin katmanları, yeterli mukavemeti gösteremedikleri taktirde birbirinden ayrılarak üretim boşluğuna doğru çökmekte, bunun sonucunda da zemin içinde ve yeryüzünde yatay ve düşey yönde zemin hareketlerinin meydana gelmesine sebep olmaktadır. Oluşan bu hareketler madencilik tasmanı olarak adlandırılmaktadır. Bu hareket zemin içindeki ve yeryüzündeki doğal ve kültürel yapıda teknik, ekonomik, sosyal ve çevresel içerikli sorunlara neden olmaktadır. Zonguldak Taşkömür Havzası gibi tasman oluşumu ile ilgili yeterli bilgi birikimlerinin bulunmadığı bölgelerde yeraltı ve yerüstü ortamlarında jeodezik, geoteknik ve jeofiziksel yöntem ve donanımlarda tasman gözlemlerinin yapılması çok önemli olmaktadır. Yapılan bu doktora tez çalışmasının ilk bölümünde madencilik kaynaklı oluşan tasman ve meydana getirdiği sorunlar ile ilgili genel bilgilere yer verilmiştir. Tezin ikinci bölümünde ise madencilik tasmanının oluşum mekanizması ve tasman parametreleri hakkında literatür bilgilerine yer verilmiştir. Yine bu bölümde tasman ölçme gözlemleri hakkında bilgiler verilmiştir. Tezin üçüncü bölümünde Zonguldak Taşkömür havzasında bulunan eski ve yeni üretim bölgelerindeki artık ve aktif tasman oluşumlarını belirlemeye yönelik yapılan jeodezik ağ tesisi çalışmaları ile bu jeodezik ağda yapılan 3 periyot GPS, hassas geometrik nivelman ve batimetrik ölçüm çalışmaları hakkında bilgilere yer verilmiştir. Tezin dördüncü bölümünde 3 periyot olarak yapılan yersel ölçümler sonucu elde edilen verilerin, analizleri yapılmıştır. Doktora tezinin beşinci bölümünde ise yapılan ölçüm ve analizler sonucu ulaşılan sonuçlara ve önerilere yer verilmiştir

Abstract:
Large gaps tend to form in a basin where underground mine production is under way. Ground layers just above these gaps collapse towards production lines by separating from each other when they do not exhibit sufficient resistance, thus causing lateral and vertical movements on the earth?s surface as well as deep into the ground. These movements are called mining subsidence, leading to technical, economic, social and environmental problems in natural and cultural structures both on the surface and in the ground. Subsidence observations be conducted using geodetic, geotechnical and geophysical methods and equipment on surfaces where there exists very little information on subsidence formation as in the case of Zonguldak Hard Coal Basin. Subsidence observations are required to determine and identify the systematic of subsidence formation as well as its characteristic. In the first chapter of this doctorate thesis general perspective on mining induced subsidence and problems of its creation is given to serve the purpose underlined above. The second chapter details the literature background on the mechanism of mining subsidence formation. The third chapter presents the establishment of a geodetic network and three periods of each GPS, precise leveling and bathymetric observations in network which was set up to determine residual and active subsidence formations in both former and new production regions in Zonguldak Hard Coal Basin. In the fourth chapter the analyses are given for the data collected from three periods of terrestrial observation. The fifth chapter summarizes the results from the analyses and the suggestions