Türk Anayasa Hukukunda basın özgürlüğü
Freedom of the press in the Turkish Constitutional Law
Yazar: FERHAT YILDIZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OZAN ERGÜL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Anayasa Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa = Constitution ; Anayasa Mahkemesi = Constitutional Court ; Anayasa hukuku = Constitutional law ; Basın = Press ; Basın hukuku = Press law ; Basın suçları = Press crimes ; Basın özgürlüğü = Press freedom ; Türk Anayasa hukuku = Turkish Constitutional law ; Türk Anayasası = Turkish Constitution ; Özgürlük = Freedom

Özet:
Düşünen insanla başlayan ifade özgürlüğü, özgürce düşünmeyi, düşündüğünü ifade etmeyi ve düşündüğünü aktarmayı kapsamaktadır. Yazının bulunmasıyla gittikçe önem kazanan bu özgürlük, matbaanın icadıyla da ?düşündüğünü yayma? yönünde ciddi bir ilerleme göstermiştir. İfade özgürlüğünün bu gelişimiyle birlikte, bu özgürlüğün bugün en belirgin görünümü olan basın özgürlüğü ise, insanların örgütlü olarak bilgi alma ve bilgiyi yayma ihtiyaçlarının bir ürünü olarak ortaya çıkmıştır. Kısa sürede büyüyen bu güç, iktidarları rahatsız etmiş ve sınırlandırma gereği duyulmuştur.Ülkemizde de gerçek anlamda Osmanlı Devletinin son döneminde ortaya çıkan basın, dünyada gösterdiği evrimi ülkemizde de göstermiş ve sınırlamalara maruz kalmıştır. Bu özgürlüğün hukukumuz açısından bir önemi de, 1876'dan bugüne bütün anayasalarımızda düzenlenmiş olmasıdır. Günümüzde de Anayasamızın 28 ve devamı maddelerinde düzenleme alanı bulan basın özgürlüğü konusu, son dönemde meydana gelen ?basılmamış eserlerin toplatılması? olayıyla birlikte tartışmaların baş aktörü olmaya devam etmiştir.Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 10'uncu maddesiyle, basın özgürlüğüne doğrudan değinmemişse de, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, uygulamalarında basın özgürlüğünü de bu madde içerisinde değerlendirmiş ve içtihatlarına konu etmiştir. Anayasamızın 148'inci maddesinde 2010 yılında 5982 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle birlikte, Anayasamızda ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde ortak olarak yer alan temel hak ve özgürlükler ile ilgili Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu açılmıştır. Bu anlamda ülkemiz açısından doğrudan uygulama alanı bulan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları bir kat daha önem kazanmıştır. Bireysel başvuru yolunun benimsenmesiyle birlikte ise Anayasa Mahkemesinin temel hak ve özgürlüklere ve dolayısıyla basın özgürlüğüne bakış açısı da büyük önemi haizdir.Sonuç olarak ?Türk Anayasa Hukukunda Basın Özgürlüğü? konusunun, kavramsal, tarihsel yönleriyle, içeriği ve sınırlarıyla birlikte, ülkemizdeki mevzuat ve ulusal ve uluslararası mahkeme kararları ışığında ele alınması bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır.

Abstract:
Freedom of expression brought by thinking man means the free thought, and being able to express and communicate one?s ideas. Gaining gradual and more importance with the invention of writing, this type of freedom has made remarkable advances towards ?disseminating what is thought? after the invention of printing press. Along with the improvements in the freedom of expression, freedom of the press being the most distinct appearance of the freedom of expression has come forward as a product of needs of the people to obtain information and disseminate the same in an organized manner. This power has expanded in a short time and disturbed those ruling and a necessity has arisen to limit this power for the ruling.The press appearing in the latest period of the Ottoman State in real sense in our country has shown the evolution as it did across the world and exposed to restrictions. Another significant point of this type of freedom for our legal system is that it has been regulated in all the constitutions since 1876. Today, the issue of freedom of the press as provided and regulated in the Article 28 and the contd. of the Constitution is the leading actor in the discussions based on the incidence of ?withdrawing the unprinted works? seen lately.Although the Article 10 of the European Convention on Human Rights does not directly refer to freedom of the press, the European Court of Human Rights has considered and assessed the freedom of the press under this article and included in its case laws. The amendments to the Article 148 of the Turkish Constitution made through the Law numbered 5982 in 2010 enable the individual application at the Constitutional Court regarding the fundamental rights and freedoms provided in the Constitution and the European Convention on Human Rights. In this sense, the European Convention on Human Rights and the judgments of the European Court of Human Rights having a direct implementation field in our country have gained still more significance. With the adoption of the individual application, the point of view of the Constitutional Court for the fundamental rights and freedoms and thus freedom of the press contains great importance.In conclusion, the subject of this study is deal with ?Freedom of the Press in the Turkish Constitutional Law? with its conceptual and historical perspectives, content, and restrictions in the light of the legislation in Turkey and judgments of local and international courts.