Moeksipril hidroklorür - hidroklorotiazid içeren ticari farmasotik preparatın kemometrik yöntemlerle kantitatif analizi
Quantitative analysis of moexipril hydrochloride - hydrochlorotiazide containing pharmaceutical preparation by chemometric methods
Yazar: OZAN HALİSÇELİK
Danışman: PROF. DR. ERDAL DİNÇ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Kimya = Chemistry ; İstatistik = Statistics
Dizin: Antihipertansif ajanlar = Antihypertensive agents ; Antihipertansif ajanlar = Antihypertensive agents ; Hidroklorotiyazit = Hydrochlorothiazide ; Kemometrik yöntem = Chemometric method ; Tabletler = Tablets ; İkili sistemler = Binary systems ; İlaç değerlendirme = Drug evaluation ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Bu tezin ilk amacı MOEX ve HCT içeren yapay karışımların ve ticari farmasötik tablet numunelerinin aynı anda kantitatif analizi için yeni kemometrik sürekli dalgacık dönüşümü ve çok değişkenli kalibrasyon yöntemleri geliştirmektir.Çalışmanın ikinci amacı tez kapsamında yeni geliştirilen sinyal işleme ve çok değişkenli kalibrasyon yöntemleriyle; türev spektrofotometrisi ve YBSK ile elde edilen sonuçların karşılaştırılmasıdır.Bu bağlamda, birkaç ayrı dalgacık türüne MOEX ve HCT'den en iyi geri kazanım tayinini elde etmek amacıyla optimal sürekli dalgacık transfer yaklaşım testi uygulanmıştır. Bunun sonucu olarak; doubechies5 sürekli dalgacık türü skala faktörü a=512 analiz metodu ile belirlenen sinyaller olarak bulunmuştur.Kalibrasyon grafikleri db5-SDD genlikleri ve konsantrasyon (MOEX ve HCT için 1.0 ? 18.0 µg/mL konsantrasyon aralığında) arasındaki matematiksel ilişkiye doğrusal regresyon analizi uygulanarak elde edildi.Kemometrik çok değişkenli kalibrasyonun uygulanmasında, Temel bileşen regresyon ve En küçük kareler metotları absorbans data matrisi (1441 × 36) ve kalibrasyon seti (36 × 2) kullanılarak oluşturulmuştur.Geliştirilen db5-SDD, Temel Bileşen Regresyon(PCR) ve En küçük Kareler metotların(PLS) doğruluğu aşağıdaki parametreler kullanılarak gösterilmiştir. Bunlar, geri kazanım çalışması, güniçi ve günler arası çalışması ve standart ilavesi çalışmasıdır.Örneğin, yüzde olarak geri kazanım ve bağıl standart sapma db5-SDD, PCR ve PLS metotlarının uygulanmasıyla MOEX için % 100.1 ile % 0.15, HCT için % 101.2 ile % 2.51 olarak elde edilmiştir; PCR metodunda MOEX için geri kazanım % 101.2, standart sapması % 2.22 ve HCT için geri kazanım % 99.1 ve standart sapması %2.81 olarak bulunmuş; PLS metodunda MOEX için geri kazanım % 100.1, standart sapması % 2.36 ve HCT için geri kazanım % 99.0 ve standart sapması % 1.82 olarak bulunmuştur.Buna ilave olarak MOEX ? HCT karışımları için gün içi, günler arası analizleri ve standart ilavesi tekniğini içeren uygulamalardan memnun edici sonuçlar alınmıştır.Kemometrik çok değişkenli kalibrasyon ve SDD sinyal işleme metotlarından elde edilen deneysel sonuçların karşılaştırılması için iki yeni metot olan birinci dereceden türev spektrofotometrik ve YBSK metotlarının aralıkları 1.0 ila 18.0 µg/mL olacak şekilde geliştirilmiştir. Yukarıda bahsedilen PCR, PLS ve db5-SDD metolarının uygulamaları kullanılarak her iki Türev spektrofotometrik ve YBSK metotları doğrulanmıştır.Geliştirilen SDD, PCR ve PLS, Türev ve YBSK metotlarının tümü, MOEX ve HCT'nin ticari tabletlerde eş zamanlı olarak tayinleri için başarıyla uygulanmıştır ve tüm metotlardan elde edilen sonuçlarda, iyi bir kabul edilebilirlik mevcuttur.

Abstract:
First main aim of this thesis is to develop new chemometric continuous wavelets transform and multivariate calibration methods for the simultaneous quantitative analysis of synthetic samples and commercial pharmaceutical tablet samples containing MOEX and HCT compounds. Second aim is to compare the results provided from the developed chemometric signal processing and multivariate calibration methods with those obtained by newly developed derivative spectrophotometric and HPLC methods.In this context, several wavelet families were tested to find the optimal continuous wavelet transfer approach giving the best recovery determination results for both MOEX and HCT. As a results; doubechies5 continuous wavelet family the scaling factor a=512 was found to be appropriate for the quantitative resolution of two-component mixtures.Calibration graphs were obtained by applying the linear regression analysis to the relationship between db5-CWT amplitudes and concentration for MOEX and HCT the linear concentration range of 1.0 ? 18.0 µg/mL.In the application of the chemometric multivariate calibration, Principal component regression and partial least-square were constructed by using the calibration set (36 × 2) dimensional and absorbance data matrix (1441 × 36).The validity of the developed db5-CWT, principal component regression and partial least-square methods were performed by using the following sequences, recovery studies, intra-day and inter-day analyses and standard addition technique.For example, percent mean recoveries with relative standard deviations obtained by applications of db5-CWT, PCR and PLS methods were found as 100.1% with 0.15% for MOEX and 101.2% with 2.51% for HCT; for PCR methods were found as 101.2% with 2.22% for MOEX and 99.1% with 2.81% for HCT; for PLS methods were found as 100.1% with 2.36% for MOEX and 99.0% with 1.82% for HCT.In addition to that the applications of intra-day and inter-day analysis and Standard addition technique indicate that the above methods gave us the satisfactory results for the MOEX ? HCT mixtures.In order to compare the experimental results obtained from chemometric multivariate calibration and CWT signal processing methods, two new analytical methods first derivative spectrophotometric and HPLC in the concentration ranges 1.0 and 18.0 µg/mL were improved respectively. Both derivative and HPLC methods were validated by using the above mentioned procedures similar to PCR, PLS and db5-CWT applications.All of the developed CWT, PCR and PLS, derivation and HPLC methods were successfully applied to the simultaneous determination of MOEX and HCT in commercial tablets and a good agreement was observed for the results obtained by all the proposed methods.