Sürdürülebilir kurumsal sosyal sorumluluk uygulamaları (Bankalar üzerine bir değerlendirme)
Sustainable corporate social responsibility applications (An assessment on banks)
Yazar: ESRA GÜNEL ÖZATA
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMET ALİ TİLTAY
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Ahlaki sorumluluk = Moral responsibility ; Bankalar = Banks ; Kurumsal sorumluluk = Institutional responsibility ; Kurumsal sosyal sorumluluk = Corporate social responsibility ; Sosyal sorumluluk = Social responsibility

Özet:
Küresel gelişmeler ve artan teknolojik ilerlemeler, toplumun ihtiyaç ve beklentilerinde farklılıklara yol açmaktadır. Günümüz işletmeleri, salt ürün veya hizmet sunmakla kalmayıp, toplumun ihtiyaçlarına da kayıtsız kalamayacaklarını benimsemiş durumdadır. Toplumun beklentilerine duyarsız kalan bir işletmenin, ticari ömrünün uzun olması beklenen bir durum değildir.

Türkiye'de sosyal sorumluluk alanındaki gelişim Avrupa ülkelerine oranla daha düşük bir oranda seyir etmektedir. Avrupa ülkelerindeki kurumsal sosyal sorumluluk endüstrisi ülke ekonomisine yılda 20 milyar dolar gelir sağlamaktadır. Fakat Türk şirketleri bu pazarın %1 'inden daha düşük bir gelir oranına sahiptir (KSSD, 2019). Ancak son yıllarda Kurumsal sosyal sorumluluk (KSS), Türk kültürünün temelinde yer alan hayırseverliğin etkisi ile birlikte gelişmekte olan ve işletmeler tarafından önem verilen bir performans alanı haline gelmiştir. Bu bağlamda, Türk işletmelerinin kurumsal sosyal sorumluluk pazarında gelişim göstermeye devam ederek, dünya pazarında daha etkin rol almaları mümkündür. Türkiye'de bankaların kurumsal sosyal sorumluluğa yönelik çalışmaları ve katkıları olduğu görülmektedir. Araştırmada, Türkiye'deki bankaların kurumsal sosyal sorumluluk çalışmalarının Birleşmiş Milletler sürdürülebilir kalkınma hedefleri ve kurumsal sosyal girişimler çerçevesinde analiz edilmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda araştırmada kurumsal sosyal sorumluluk kavramına ilişkin açıklamalar ve yaklaşımlara yer verilerek kurumsal sosyal sorumluluğun tarihsel gelişimi ele alınmıştır. Kurumsal sosyal sorumluluk alanına ilişkin küresel ölçekte geliştirilmiş olan standartlar, ilkeler, anlaşmalar ve modeller içerikleri ile birlikte açıklanmıştır. Araştırmanın analiz kısmında kullanılan Birleşmiş Milletlere ait küresel kalkınma hedefleri ve kurumsal sosyal girişim ilkeleri bankaların sosyal sorumluluk çalışmaları ile örneklendirilerek sunulmuştur. Araştırma kapsamında Türkiye Bankalar Birliği ve Türkiye Katılım Bankaları Birliği tarafından, 2019 yılı ilk üç aylık dönem içerisinde ilan edilen; kamusal sermayeli mevduat bankaları, Türkiye'de kurulmuş yabancı sermayeli bankalar, özel sermayeli mevduat bankaları, yabancı sermayeli kalkınma ve yatırım bankaları, özel sermayeli kalkınma ve yatırım bankaları ve katılım bankaları olmak üzere, 53 bankanın internet sitelerinde bulunan 467 KSS raporu, içerik analizi ile incelenmiştir. İkincil veri olarak elde edilen sosyal sorumluluk çalışmaları, banka adı, banka türü, çalışma başlığı, proje adı, proje faaliyet alanı, iştirakler, proje uygulama yılı, proje içeriği, projeye erişim linki başlıkları altında kategorilere ayrılmıştır. Veri toplama aşamasında, yalnızca bankaların internet adreslerinde bulunan veriler kaydedilmiştir. Elde edilen KSS verileri, "Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri" ve "Kurumsal Sosyal Sorumluluk Girişimleri" (Kotler ve Lee, 2015) çerçevesinde bütüncül bir yaklaşımla, değerlendirilmiştir.

Araştırma sonucunda bankaların ekonomi, sanat, turizm, aile, kültür, spor, sosyal yardım, engelsiz yaşam gibi birçok beşeri alanda çalışmaları olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Türkiye'deki bankaların KSS çalışmalarının, kurumsal sosyal sorumluluk ilkeleri çerçevesinde ele alındığında en çok hayırseverlik kapsamına girdiği saptanmıştır. Bu çalışmalar Birleşmiş Milletler sürdürülebilir kalkınma hedefleri çerçevesinde ele alındığında ise en çok eğitim alanında faaliyette bulunulduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bankaların KSS çalışmaları analiz edilirken dikkat çeken bir başka husus, bankaların sürdürülebilir çalışmalara önem verdiklerinin görülmesidir. Araştırmada ayrıca, Türkiye' de sosyal sorumluluk alanında, bireysel katılım düşük düzeyde olduğu ve bireylerin gönüllü faaliyetlerde yeterince yer almadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen sonuçlar, literatürde bankaların sosyal sorumluluk çalışmalarına ilişkin yer alan araştırmalar ile kıyaslanarak yorumlanmıştır. Elde edilen bulgular bağlamında, KSS alanına ilişkin yapılacak araştırmalara ve uygulamacılara yönelik önerilere yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Sosyal sorumluluk, hayırseverlik, banka, web

Abstract:
Global developments and increasing technological advances lead to differences in society's needs and expectations. Today's businesses have adopted that they can not only offer products or services but also be indifferent to the needs of society. It is not the case that a business that remains insensitive to the expectations of society is expected to have a long commercial life.

The development of social responsibility in Turkey is at a lower rate than in European countries. The corporate social responsibility industry in European countries provides 20 billion dollars a year in revenue to the country's economy. But Turkish companies have a lower income ratio than 1% of this market (KSSD, 2019). Corporate social responsibility (CSR) is an area of importance in our country due to its influence in philanthropy, which is the basis of Turkish culture. It is observed that the banks, which are the first enterprises that come to mind when it is mentioned, are working towards social responsibility. The aim of this study is to analyze the Corporate Social Responsibility activities of banks within the framework of the United Nations Sustainable Development Goals and corporate social initiatives. In this context, explanations and approaches related to the concept of Corporate Social Responsibility have been given and the historical development of Corporate Social Responsibility has been discussed. The standards, principles, agreements and models developed on a global scale in the field of corporate social responsibility are explained together with their contents. The UN global development goals and corporate social enterprise principles used in the analysis section of the research are exemplified by the social responsibility studies of the banks and presented in detail. The scope of the research announced by the Banks Association of Turkey and participation Banks Association of Turkey, declared in the first quarter of 2019; public-owned deposit banks established in Turkey, foreign-owned banks, private-owned deposit banks, foreign-owned development and investment banks, privately-owned development and investment banks and participation banks, including the bank's CSR 53, 467 the study of the secondary data is obtained as found on internet sites, was made into a chart.

CSR activities in the statements, bank name, bank type, work title, project name, project areas of activity, ınvestments, year of project ımplementation, project content, project, access link is divided into categories under the headings in detail. During the data collection phase, only data from banks' internet addresses was recorded. CSR data were analyzed and interpreted in graphs with a holistic approach within the framework of the UN sustainability goals and corporate social responsibility initiatives. As a result of the research, it was concluded that banks work in many humanities such as economy, art, tourism, family, culture, sports, social assistance, life without disabilities. The CSR activities of the banks in Turkey are considered to be the most philanthropic in the framework of corporate social responsibility principles. When these studies are taken into consideration within the framework of the United Nations sustainable development goals, it is concluded that most work is done in the field of Education. Another point that draws attention when analyzing the CSR studies of the banks is that it is seen that the banks attach importance to sustainable studies. The study also concluded that individual participation in the field of social responsibility in Turkey is low and individuals are not adequately involved in voluntary activities. The results obtained within the scope of the research were compared with the research on social responsibility studies of banks in the literature and interpreted. Following the findings, evaluations were given to assist with the scientific studies and research related to CSR field.

Keywords: Social responsibility, philanthropy, bank, web