Almancanın yabancı dil olarak öğretilmesinde çocuk ve gençlik yazınının yeri ve öneminin okuma dersleri bağlamında irdelenmesi
Der stellenwert von Kinder-und Jugendliteratur im sprachunterricht Deutsch und deren bearbeitung im Leseunterricht
Yazar: İLKER ÇÖLTÜ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SİLVİA ZİNZADE AKINCI
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Alman Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Alman Dili ve Edebiyatı = German Linguistics and Literature
Dizin: Almanca = German ; Dış Türkler = Turkish diaspora ; Gençlik edebiyatı = Youth literature ; Kanon edebiyatı = Canon literature ; Kültürlerarası eğitim = Intercultural education ; Okuma becerileri = Reading skills ; Okuma eğitimi = Reading training ; Türkler = Turks ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature

Özet:
Bu çalışmada Almancanın yabancı dil olarak öğretilmesinde ÇGY'nin Alman dili eğitimindeki yeri ve öneminin okuma dersindeki kullanımı sınanıp belirlenecektir. Çünkü ÇGY derslerde ve müfredatta çok sıkça ele alınmayan bir yazın türüdür ve öğrencilerin gerek dilsel, gerek anlamsal bağlamda güncel yaşantılarına yakın olan bu alanın özellikle yabancı dil eğitiminde ihmal edildiği savunulmaktadır.Çalışmamız ÇGY'nin yanı sıra Kanon yazınının da okuma ve yazma yöntemleri bağlamında değişik bakış açıları ile konulaştırılıp aktarıldığı yedi bölümlük bir çalışmadan ibarettir.Çalışmanın amacı, ÇGY'nin dil derslerinde yalın dil kullanımı sayesinde yabancı dilde okumayı sevdirme de önemli olduğunu göstermektir. ÇGY'de ele aldığımız metin aynı zamanda Almanya'da yaşayan Türkleri de konu edindiğinden kültürlerarasılığı ve onu belirleyen ön yargı, stereotip, arkadaşlık gibi kavramları da yansıtmaktadır.ÇGY'nin gerek kolay okunduğu, gerekse okuru okumaya motive ettiği ve yabancı dil edinimini hızlandırdığı hakkındaki savımızı desteklemek amacıyla bu türün karşısına dili ağır ve metin bağlamı karmaşık olan Kanon yazınından sekiz ayrı metin benzer yöntem ve uygulamalarla okuma dersinde irdelenmiştir. Bu çalışmada, özellikle eğitim kurumlarında fazla ele alınmayan okuma günlüklerinin uygulanması gerek ÇGY metninde, gerekse Kanon yazını metinlerinde gerçekleştirilmiştir. Okuma günlüklerinin metni okuma-anlama ve yazmadaki olumlu katkısı gözler önüne serilmiştir. Nitel çalışmada öğrencilerin uygulamaları Türk diline çevrilmiş ve anlamsal eşdeğerlilik sağlanmaya çalışılmıştır.Çalışmanın sonunda ise ölçme değerlendirme yöntemi çerçevesinde ÇGY' nin yabancı dil edinimine katkısında doğru kaynak olduğu Kanon yazını çalışmaları ile de karşılaştırılarak, eldeki veriler doğrultusunda değerlendirilmiştir. Uygulanan anketlerle nicel sonuçlar elde edilmiştir.

Abstract:
Die vorliegende Arbeit behandelt die Didaktisierungsmöglichkeit von deutschsprachiger Kinder- und Jugendliteratur mit dem Ziel, den Stellenwert derselben im türkischen Lesefähigkeitsunterricht aufzuzeigen. Im Curriculum und in den Vorlesungen für Fremdsprachenerziehung wurde deutschsprachige Kinder- und Jugendliteratur bisher vernachlässigt, obwohl sie dem Sprachniveau und dem alltäglichen Leben der Studenten entspricht.Die Arbeit besteht aus sieben Kapiteln, in denen die Vermittlung von Kinder- und Jugendliteratur sowie auch Kanonliteratur durch verschiedene Lese- und Schreibmethoden und aus verschiedenen Blickwinkeln thematisiert wird.Wir haben uns bemüht zu zeigen, dass die Vermittlung und der Gebrauch der Kinder- und Jugendliteratur im Sprachunterricht durch leichtes Sprachniveau und einfachen Textinhalt die Leseförderung unterstützt und sie beschleunigt. Die Texte, die wir in der Kinder- und Jugendliteratur behandeln, thematisieren zugleich die Türken, die in Deutschland leben. Das führt dazu, dass sie die Interkulturalität und damit auch Begriffe wie Vorurteil, das Eigene und das Fremde, Feindschaft und Freundschaft reflektieren.Um unsere Behauptung zu unterstützen, dass Kinder- und Jugendliteratur einen Beitrag zur Motivation zum Lesen und einer schnelleren Beherrschung der Fremdsprache leistet, haben wir als Gegenüberstellung acht verschiedene komplex stilisierte Texte der Kanonliteratur zur Hand genommen und diese mit den gleichen Unterrichtsmethoden bearbeitet wie Texte aus der Kinder- und Jugendliteratur. Das Lesetagebuch, das wir zu dem Text aus der Kinder und Jugendbuchlitaratur und zu den Texten aus der Kanonlitaratur verwendet haben wird in den Instıtuten selten zur Hand genommen. Somit haben wir den positiven Beitrag der Lesetagebücher zum Leseverständnis und der Schreibfähigkeiten der Texte dargestellt.Die Arbeiten der Studenten wurden vom Deutschen ins Türkische übersetzt und kritisch beurteilt. Unserer Überzeugung folgend, dass Kinderliteratur die angemessenere Quelle zur Fremdsprachlehrförderung ist, haben wir die Leistungsmessung und Bewertung sowohl der Kinder- und Jugendliteratur als auch der Kanonliteratur zum Vergleich mit Zahlen dargestellt.