Bilişim teknolojileri kullanımının işletmelerin küreselleşmelerine etkileri: Zambiya ve Türk bankacılık sektörünün karşılaştırılmalı durum çalışması
The impact of the use of information technologies on the globalization of businesses:  A comparative study of Zambia and Turkish banking sector
Yazar: CHIMUKA MONDE MULALA
Danışman: PROF. DR. ADNAN KALKAN
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilişim Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bankacılık = Banking ; Bilim ve Teknoloji = Science and Technology
Dizin: Bankacılık = Banking ; Bilişim teknolojisi = Information technology ; Küreselleşme = Globalization ; Zambiya = Zambia

Özet:
Küreselleşme, tarihteki en zorlu gelişmedir. Küreselleşme, bilişim teknolojisindeki olağanüstü büyüme ve kapalı ekonomilerin ve toplumların açılmasıyla kolaylaştırılan ticaret ve sermaye akışları yoluyla dünya ekonomilerinin artan entegrasyonudur. Küreselleşme, ulusal ekonominin küresel pazarlara açılmasını içermektedir. Küreselleşme hemen hemen tüm sektörleri etkiler ve bankacılık sektörü de bir istisna değildir. Bankacılık sektörünün küreselleşmesine katkıda bulunan diğer faktörler, yeni iş modellerinin ortaya çıkması, bankacılık için küresel zorlukların ortaya çıkması ve yeni rakiplerin ortaya çıkmasıdır. Küreselleşme, hem Zambiya'da hem de Türkiye'de bankacılık sektöründe devrim yaratmıştır. Zambiya ve Türk bankalarının küreselleşmesi, bilgi teknolojilerinin gelişmesiyle kolaylaşmıştır.
Bu çalışmada, 1992'den 2021'e kadar Zambiya ve Türk bankacılık sektörünün küreselleşmesine Bilişim Teknolojilerinin (BT) etkisi araştırılmıştır. Analizi gerçekleştirmek için bilişim teknolojilerine yapılan yatırımlar, yabancı banka aktifleri, yabancı alacaklar ve yerleşik olmayan bankalardan alınan krediler değişken olarak kullanılmıştır. Çalışmada,  en küçük kareler (OLS) yöntemi benimsenmiştir.
Elde edilen bulgulara göre, aşağıdaki öneriler önerilmektedir. Öncelikle Zambiya bankacılık sektörü özellikle yurt dışında daha fazla banka şubesi açmalıdır. Ayrıca elektronik hizmetlerini daha erişilebilir hale getirmenin yollarını bulmalı ve özellikle kırsal alanlarda daha fazla ATM kurmalıdır. Hem bankacılık sektörü hem de ilgili düzenleyici kurumlar, her türlü müşteriye daha ucuz ve daha iyi hizmet verme yolları için yenilik yapmaya çalışmalıdır.
Hükümet, bankacılık sektörü düzenleyici otoriteleri, Zambiya Merkez Bankası ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası aracılığıyla bankaları finansal yeniliklere teşvik etmeli, ancak aynı zamanda ödeme sistemlerinin bütünlüğünü sağlamak için bu tür gelişmeleri yakından düzenlemelidir. Finansal yenilik, ekonomik büyümenin itici gücüdür.
Her iki bankacılık sektörü de, yerleşik olmayan bankalara daha fazla borç vermeyi ve yabancı banka aktiflerini ve yabancı alacaklarını artıran faaliyetleri artırmayı ve böylece bankacılık sektörünü geliştirmeyi düşünmelidir.
Ayrıca bankaların, sistem hatalarını ve aksaklıkları önlemek için ödeme sistemlerinin iyi durumda olmasını sağlamaları tavsiye edilmektedir.

Abstract:
Globalization is the most challenging development in history. It is an increase in the integration of the world economy through the flow of trade and capital, facilitated by the tremendous growth of information technology and the opening of closed economies and societies. Globalization affects almost all industries and the banking industry is no exception. Other factors contributing to the globalization of the banking industry are the emergence of new business models, the emergence of global challenges for banking, and the emergence of new competitors. Globalization has revolutionized the banking industry in both Zambia and Turkey. The globalization of Zambian and Turkish banks has been facilitated by the development of information technology.
In this study, the impact of Information Technology (IT) on Zambian and Turkish banking sector globalization from 1992 to 2021 has been investigated. Information Technology investments, foreign bank assets, foreign claims and loans from non-resident banks have been as variables to carry out the analysis. In this study, the ordinary least squares (OLS) method has been adopted.
According to the findings, the following recommendations are suggested. First of all, the Zambian banking sector should open more bank branches, especially abroad. It should also find ways to make its electronic services more accessible and install more ATMs, especially in rural areas. Both the banking industry and relevant regulatory agencies should seek to innovate for cheaper and better ways to serve customers of all kinds.
The government, through banking sector regulators, the Central Bank of Zambia and the Central Bank of the Republic of Turkey, should encourage banks to financial innovation, but should also closely regulate such developments to ensure the integrity of payment systems. Financial innovation is the driver of economic growth.
Both banking sectors should consider lending more to non-resident banks and increasing activities that increase foreign bank assets and foreign receivables, thereby developing the banking sector.
It is also recommended that banks ensure that their payment systems are in good condition to avoid system errors and disruptions