Probleme ve işbirliğine dayalı çevrimiçi öğrenmenin öğrenci başarısı, motivasyonu ve memnuniyetine etkisi
Effect of problem-  and collaborative- based online learning on students' achievements, motivation and satisfaction
Yazar: BETÜL ÖZAYDIN ÖZKARA
Danışman: DOÇ. DR. HASAN ÇAKIR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Elektronik öğrenme = Electronic learning ; Motivasyon = Motivation ; Probleme dayalı öğrenme = Problem based learning ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenci memnuniyeti = Student satisfaction ; İşbirlikli öğrenme = Cooperative learning

Özet:
Bu çalışmanın amacı çevrimiçi ortamda probleme ve işbirliğine dayalı öğrenme yöntemi ile çevrimiçi ortamda problem temelli bireysel öğrenme yöntemi uygulanan öğrencilerin akademik başarılarını, motivasyonlarını, memnuniyetlerini karşılaştırmak, öğrencilerin öğrenme ortamına katılımları ve yöntem kullanımları hakkındaki düşüncelerini etkileyen faktörleri ortaya çıkarmaktır. Çalışma, araştırma topluluğu çerçevesindeki ilkeler dikkate alınarak karma yöntem ile gerçekleştirilmiştir. Nicel kısımda ön test - son test eşleştirilmiş kontrol gruplu seçkisiz desen kullanılırken nitel boyutta gömülü kuram (grounded theory) kapsamında, açık kodlama, eksenel kodlama ve seçici kodlama yapılmıştır. Nicel verileri toplamak için "Güdülenme ve Öğrenme Stratejileri Ölçeği", "E-Öğrenme Sürecine İlişkin Memnuniyet Ölçeği" ve araştırmacı tarafından geliştirilen başarı testi kullanılmıştır. Nitel veriler ise dört farklı zamanda gerçekleştirilmiş olan yarı yapılandırılmış görüşmeler ve yansı raporları ile toplanmıştır. Çalışma, Grafik Animasyon kursu kapsamında gerçekleştirilmiştir. Sekiz hafta süren kurs 2014 - 2015 Bahar Yarıyılında Akdeniz Bölgesinde bulunan bir devlet üniversitesindeki meslek yüksekokulunda ders veren öğretim elemanlarının yaptığı duyurular sonucunda kursa katılan ve kursu tamamlayan 30 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Öğrenciler okudukları bölümler, cinsiyetleri, öğrenme stilleri, genel not ortalamaları, başarı testi puanları ve motivasyon ölçeğinden aldıkları puanlar açısından homojen olacak şekilde deney grubuna ve kontrol grubuna yansız olarak atanmışlardır. Deney grubuna atanan 15 öğrenci, probleme ve işbirliğine dayalı çalışırken kontrol grubunda bulunan 15 öğrenci problem temelli bireysel çalışma gerçekleştirmiştir. Çalışma sonunda; başarı ve memnuniyet açısından gruplar arasında anlamlı farklılık olmadığı ortaya çıkmıştır. Motivasyonun ise deney grubunda daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Çevrimiçi öğrenme ortamında derse katılımı; kişisel yaklaşımlar, oluşan değişiklikler ve ortama bağlı özellikler olmak üzere üç ana faktörün etkilediği görülmüştür. Kişisel yaklaşımlar; katılımcıların çevrimiçi ortam hakkındaki genel düşüncelerini içermekte olup, bu ortamı nasıl nitelendirdikleri, bu ortam için nelerin gerekli olduğu, neden bu ortamda çalışmayı seçtikleri ve etkileşim düzeylerini içermektedir. Oluşan değişiklikler; öğrencilerdeki motivasyon ve memnuniyet etkenleri ile düşünce değişimlerini, ortama bağlı özellikler ise çevrimiçi ortamın beğenilen ve istenmeyen özelliklerini ifade etmektedir. Katılımcıların belirlenen yöntemle çalışma durumunu da yine kişisel yaklaşımlar, oluşan değişiklikler ve ortama bağlı özellikler olmak üzere üç ana faktörün etkilediği görülmüştür. Kişisel yaklaşımlar; kullanılan öğrenme yöntemi hakkındaki olumlu ve olumsuz nitelendirme, memnuniyet durumu ve yöntem tercihinden oluşmaktadır. Oluşan değişiklikleri; motivasyon ve memnuniyet etkenleri ile düşünce değişimi ve ortama bağlı özellikleri ise kullanılan yöntemin avantaj ve dezavantajları oluşturmaktadır. Çalışma sonunda ulaşılan veriler, çevrimiçi öğrenme sürecinde araştırma topluluğu ilkelerinin önemli olduğunu göstermektedir. Bu nedenle çevrimiçi ortamda ders tasarımı yapan öğretim elemanlarının bu ilkeleri dikkate alması önerilebilir. Çevrimiçi ortamda motivasyon ve memnuniyeti olumlu yönde etkileyen işbirliğine dayalı öğrenme yönteminin kullanımı teşvik edilebilir. İşbirliğine dayalı öğrenme yönteminin uygulanması sürecinde öğretim elemanın, öğrencilere sorumluluklarını hatırlatması sağlanarak, eşit katkı yapmaları sağlanabilir.


Anahtar Kelimeler : Çevrimiçi Öğrenme, Probleme ve İşbirliğine Dayalı Öğrenme,Araştırma Topluluğu

Abstract:
Satisfaction of students who studied in online problem- and collaborative-based learning method and online problem-based individual learning method 2) to determine the factors that improve the attendance to learning enviroments  and 3) to determine the factors that affect the use of the method. This study has been carried out by taking the principles of community of inquiry into consideration by using mixed method. In quantitative part of the study, pre-test post-test paired control group variable has been used. In qualitative data analysis, open coding, axial coding and selective coding have been used within the context of grounded theory.  "Motivated Strategies for Learning Questionnaire (MSLQ)", "E - learning Satisfaction Scale" and success test crated by the researcher have been uesd to collect quantitative data. Qualitative data have been collected by semi-structured interviews carried out in 4 different periods and reflective reports.  The research has been carried out in context of Graphic Animation Course. The course lasted for 8 weeks, announced by instructors lectures in two-year vocational college of a public university in Mediterrenean Region in 2014-2015 Spring semester and 30 students accomplished the course program. Students were randomized to experimental group or control group and arranged to be homogenous based on their department, gender, learning styles, general grade-point average, achievement and their motivation scale score.  Fifteen student, who were assigned to experimantal group, studied on problem- and collaborative-based learning and 15 students assigned to control group, studied problem-based individual learning.  At the end of the study; it was determined that there was no difference between the groups in achievement and satisfaction but the motivation was higher in experimental group. In online learning environment, it was observed that attendance to the lesson was effected by 3 main factors like personal attitudes, consisted changes and features related to environment. Personal attitudes consisted of general ideas of participants about online environment that includes how they describe this environment, what is needed for this environment, why they choose to study in this environment and their level of interaction. Consisted changes were about students' motivation and satisfaction determinants and thought changes, features related to the environment stated the admirable and undesirable features of online environment. Participants' identified study state was also effected by 3 main factors: personal attitudes, consisted changes and features related to the environment. Personal attitudes consisted of method choice, pleasure state and positive and negative definition about using learning methods. Consisted changes form motivation and satisfaction determinants and thought change; features up the environment form the advantages and disadvantages of the using method. The data that have been figured out at the end of the study indicated that community of inquiry principles is important in online learning process. Thus, instructors makes lesson design in online environment can be supported in giving attention to these principles. In online collaborative learning method which affects the motivation and satisfaction positively can be encouraged. In the process of practicing collaborative learning method the instructor can be provided to remind the students their responsibilities so that both sides will contribute equally.


Key Words :Online Learning, Problem- and Collaborative-Based Learning,Community of Inquiry