Yıldız Teknik Üniversitesi öğrencilerinin müzik beğenileri üzerine bir nicel sosyolojik araştırma
A quantitative sociological research on the musical tastes of Yıldız Technical University students
Yazar: YASİN TÜZÜNOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ONUR GÜNEŞ AYAS
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İnsan ve Toplum Bilimleri Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Müzik = Music ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Müzik = Music ; Müzik dinleme = Music listening ; Müzik kültürü = Music culture ; Müzik sosyolojisi = Music sociology ; Müzik tercihi = Music preference ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu tez çalışması, müzik beğenileri, kültürel beğeniler ve kişilerin ekonomik, sosyal ve kültürel sermayeleri arasındaki ilişkiyi nicel araştırma yöntemlerinden faydalanarak incelemeyi hedeflemektedir. Yıldız Teknik Üniversitesi öğrencilerine üç seçim hakkı vererek beğendikleri ve beğenmedikleri müzikleri seçmeleri istenmiştir. Literatürde daha önce kullanılan gruplamalara benzer şekilde, katılımcıların haberi olmadan beğeni kümeleri oluşturulmuş, üç seçim hakkından ikisini aynı kümedeki müzikler için kullanan kişiler, ilgili kümeye eğilimli katılımcılar olarak kodlanmıştır. Bu sayede, müzik beğenisindeki her bir eğilim kümesinin kendine yakın tarzlar dışında hangi müzik tarzlarına tolerans gösterdiği veya hangisini beğenmediğini ölçmek mümkün hale gelmektedir. Elde edilen sonuçlar incelendiğinde, bu çalışma, Bourdieu kaynaklı dışlayıcı elitler ve Peterson kaynaklı hepçil elitler tezleri arasındaki tartışmada, hepçil elitler tezine daha yakın sonuçlara ulaşmaktadır. Özellikle, literatürde "yüksek kültür kategorisi" altında tanımlanan müziklere eğilimli beğeni kümesi incelendiğinde, dışlayıcı bir tavır ile sadece bu kategorideki müzikleri beğenen katılımcıların sayısı çok düşük oranda gerçekleşmektedir. Bununla birlikte, yüksek kültür kategorisine eğilimli olan katılımcıların her türe aynı oranda tolerans göstermediği, en yüksek oranda rock müziği beğendikleri görülmektedir. Kadın katılımcılar, genel olarak, pop müziğe erkeklerden daha fazla beğeni gösterirken, geleneksel müzikler kategorisinde ise tam tersi bir durum ortaya çıkmaktadır. Gelir düzeyinin müzik beğenisi ile istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki içinde olduğu herhangi bir duruma rastlanmamıştır. Buna karşılık, yabancı dil bilgisi, eğitim düzeyi, kitap ve dergi okuma alışkanlığı ve çeşitli kategorilerdeki televizyon-sinema zevkleriyle belli müzik türlerine eğilim gösterme arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler ve uyumlu sonuçlar gözlemlenmiştir.

Abstract:
This study aims to question the relationship between musical tastes, cultural tastes and economic, social and cultural capital of individuals, utilizing quantitative research methods. Having been given three choices, Yıldız Technical University students were asked to pick the music genres they liked and disliked. Without the knowledge of the participants, taste clusters were created similar to the groupings used before in the literature. Those who used two of the three choices for music genres in the same cluster were coded as inclined participants in the related cluster. By doing so, it becomes possible to measure which music genres each inclination cluster likes or dislikes, other than the genres resembling itself. When the results are examined, this study arrives closer to the omnivorous elites in the discussion between the two theses, namely Bourdieu-based exclusionary elites and Peterson-based omnivorous elites. Particularly, when the inclination cluster defined under the "high culture" category in the literature is examined, the number of participants who only like the music genres in this category with an exclusionary manner is very low. In addition, it is seen that the participants who tend to the high culture category do not tolerate all genres at the same rate, and they like rock music at the highest rate. While female participants show more appreciation for pop music than male participants do, the opposite situation occurs in the traditional music cluster. No case was found in which income level was statistically significantly related to music taste. On the other hand, statistically significant relationships and compatible results were observed between foreign language level, education level, book and magazine reading habit, TV or movie taste and inclination towards certain genres of music.