Bilimsel akıl yürütme temelli eğitim etkinliklerinin 4 ve 5 yaş çocuklarının bakış açısı alma becerilerine etkisi
The effect of scientific reasoning based educational activities on the perspective taking skills of 4 and 5 years old children
Yazar: ZEYNEP MERVE ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİSA BAŞARA BAYDİLEK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma bilimsel akıl yürütme temelli eğitim etkinliklerinin 4-5 yaş çocukların bakış açısı alma becerilerine etkisinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nicel araştırma desenlerinden ön test – son test kontrol gruplu yarı deneysel desen tercih edilmiştir. Ayrıca plasebo grubu da araştırmaya dâhil edilmiştir. Çalışma grubu belirlenirken tesadüfi örnekleme tercih edilmiştir. Araştırmada Çocuklar için Bakış Açısı Alma Testi (ÇBT) ile araştırmacı tarafından hazırlanan bilimsel akıl yürütme derecelendirme envanteri kullanılmış, çocukların demografik bilgileri alınmıştır. Verilerin analizinde Wilcoxon İşaretli Sıralar testi, Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda göre 4 yaş deney grubundaki ve 5 yaş deney grubundaki çocukların Çocuklar için Bakış Açısı Alma Testi'nin öntest ve sontest puanları arasında algısal bakış açısı (perspektif) alma, duygusal bakış açısı alma, bilişsel bakış açısı alma ve test toplam puanlarında, her iki yaş grubunda da, istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu gözlemlenmiştir (p<0,05). Ayrıca her iki yaş grubunun deney ve plasebo gruplarındaki ikili ölçümde ve deney ve kontrol gruplarındaki ikili ölçümde deney grupları lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu gözlemlenmiştir (p<0,05). 4 yaş deney grubundaki ve 5 yaş deney grubundaki çocukların sontest ve kalıcılık testi puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı gözlemlenmiştir (p>0,05). Bilimsel akıl yürütme derecelendirme envanteri ile elde edilen bilgiler sonucunda ise, bilgi teknolojilerindeki gelişimin çocukların bilimsel akıl yürütme becerilerine katkı sağladığı, uzun süreli bellek kullanımını aktifleştirdiği, odaklanma becerilerini desteklediği, akademik benlik saygısını desteklediği, çocuğun yaratıcılığını geliştirdiği, bilimsel süreç becerilerine katkı sağladığı söylenebilir. Alternatif bakış açılarının geliştirilmesinin bilimsel akıl yürütme temelli eğitim etkinlikleriyle mümkün olabileceği bu çalışmanın sonucunda bulunmuştur.

Abstract:
This research was carried out to examine the effects of scientific reasoning based educational activities on the perspective taking skills of 4 and 5 year old children. In the research, quasi-experimental design with pretest-posttest control groups was preferred among the quantitative research designs. In addition, the placebo group was also included in the research. Random sampling was preferred while determining the study group. In the study, the perspective taking test (ÇBT) for children and the scientific reasoning rating inventory prepared by the researcher were used, and the demographic information of the children was taken. Wilcoxon Signed Ranks test and Mann Whitney U test were used in the analysis of the data. According to the results of the research, the pretest and posttest scores of the 4-year-old experimental group and the 5-year-old experimental group children's Perspective Taking Test were found to be in the perceptual perspective taking, emotional perspective taking, cognitive perspective taking and test total scores on both sides statistically significant difference was observed in the both age group (p<0.05). In addition, it was observed that there was a statistically significant difference in favor of the experimental groups in the dual measurement of both age groups in the experimental and placebo groups and in the dual measurement in the experimental and control groups (p<0.05). It was observed that there was no statistically significant difference between the posttest and retention test scores of the children in the 4-year-old experimental group and 5-year-old experimental group (p>0.05). As a result of the information obtained with the scientific reasoning rating inventory, it can be said that the development of information technologies contributes to children's scientific reasoning skills, activates the use of long-term memory, supports their focusing skills, supports academic self-esteem, improves the creativity of the child and contributes to scientific process skills. As a result of this study, it has been found that the development of alternative perspectives can be possible with scientific reasoning based educational activities.