Sentetik bazı bitki büyüme düzenleyicilerinin subakut ve subkronik uygulamalarının sıçanlarda karaciğer harabiyeti, antioksidan savunma sistemi ve lipid peroksidasyonu üzerine etkilerinin araştırılması
Investigation of subacute and subchronic effects of some synthetic plant growth regulators on liver damage, antioxidant defense system and lipid peroxidation in rats
Yazar: NECATİ ÖZOK
Danışman: PROF. DR. İSMAİL ÇELİK
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Biyoloji = Biology
Dizin: 4-klorofenoksiasetik asit = 4-chlorophenoxyacetic acid ; Antioksidan enzimler = Antioxidant enzymes ; Enzimler = Enzymes ; Malondialdehit = Malondialdehyde ; Serum = Serum ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Bu çalışmada sentetik bazı bitki büyüme düzenleyicilerinden ß-naftoksiasetik asit (ß-NOA) ve 4-klorofenoksiasetik asit (4-CPA) lerin 10 ve 20 ppm dozlarda subakut ve subkronik uygulamalarına maruz bırakılan sıçanların karaciğer harabiyeti, antioksidan savunma sistemi ve lipid peroksidasyonu üzerine etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. 84 adet Wistar albino cinsi sıçan, kontrol gurupları, ß-NOA ile 4-CPA 10 ve 20 ppm dozlarının subakut ve subkronik periyotları için 12 deneme grubuna ayrıldılar. Karaciğer harabiyeti biyobelirteçleri olarak serum aspartat aminotransferaz (AST), alanin aminotransferaz (ALT) ve laktat dehidrogenaz (LDH) enzim seviyeleri ile biyokimyasal parametrelerden total protein (TPRO), total albümin (TALB), total kolesterol (TKOL) ve total bilirubin (TBİL) düzeyleri araştırıldı. Diğer yandan, oksidatif stres etkilerinin göstergesi olarak eritrosit, karaciğer, beyin, böbrek ve kalp gibi çeşitli dokularda antioksidan savunma sistemleri unsurlarından süperoksid dismutaz (SOD), glutatyon redüktaz (GR), katalaz (CAT), glutatyon peroksidaz (GSH-Px), glutatyon-S-transferaz (GST) ve glukoz-6-fosfat dehidrogenaz (G6PD) enzim aktiviteleri ile redükte glutatyon (GSH) seviyeleri ve malondialdehit (MDA) içerikleri tespit edilerek değerlendirildi.Elde edilen sonuçlara göre; 10 ve 20 ppm'lik ß-NOA ve 4-CPA dozlarının subakut ve subkronik uygulamaları sonunda karaciğer harabiyeti göstergesi serum biyobelirteçlerinden AST, ALT ve LDH enzim seviyeleri ile biyokimyasal parametrelerden serum TPRO, TALB, TKOL ve TBİL düzeylerinde kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı değişimler belirlendi. Diğer yandan, ß-NOA ve 4-CPA'nın her iki dozlarının hem subakut hem de subkronik periyotlarda kontrol gruplarına göre tüm dokularda MDA miktarı artarken, SOD, GSH-Px, CAT, GST, GR ve G6PD enzim aktiviteleri ile GSH seviyesinde dalgalanmalara neden olduğu gözlendi.Bu sonuçlara göre, ß-NOA ve 4-CPA 10 ve 20 ppm'lik dozlarının subakut ve subkronik uygulamaları karaciğer harabiyeti serum markerleri ile oksidatif stres biyobelirteçlerini tetikleyebilecekleri sonucuna varıldı.Anahtar kelimeler: ß-Naftoksiasetik asit, 4-Klorofenoksiasetik asit, serum enzimleri, biyokimyasal parametreler, antioksidan savunma sistemi, malondialdehit, sıçan.

Abstract:
The present study was aimed to investigate the effects of subacute and subchronic treatment of some synthetic plant growth regulators; ß-Naphthoxyacetic acid (ß-NOA) and 4-Chlorophenoxyacetic acid (4-CPA) at 10 and 20 ppm dosages on liver damage, antioxidant defense system and lipid peroxidation in rats. The 84 Wistar albino rats were divided into 12 groups as control, ß-NOA and 4-CPA at 10 and 20 ppm dosages application groups. Aspartate aminotransferase (AST), alanine aminotransferase (ALT) and lactate dehydrogenase (LDH) serum enzyme levels, and biochemical parameters; total protein (TPRO), total albumin (TALB), total cholesterol (TCHOL) and total bilirubin (TBIL) levels were selected as biomarkers for liver damage. Superoxide dismutase (SOD), glutathione reductase (GR), catalase (CAT), glutathione peroxidase (GSH-Px), glutathione-S-transferase (GST) and glucose-6-phosphate dehydrogenase (G6PD) enzyme activities and the levels of glutathione (GSH) and the content of malondialdehyde (MDA) were determined in erythrocyte, liver, brain, kidney and heart tissues as the indicators of oxidative stress.At the end of experiments, the statistically significant changes were observed in the levels of TPRO, TALB, TCHOL, TBIL, AST, ALT and LDH as liver damage serum biomarkers in rats exposed to subacute and subchronic dosages at 10 and 20 ppm when they were compared with controls. On the other hand, the MDA levels increased in all the tissues of rats exposed to subacute and subchronic application of ß-NOA and 4-CPA dosages whereas fluctuated levels in SOD, GR, CAT, GSH-Px, GST and G6PD enzyme activities and GSH levels were observed compared with controls.According to the results, it could be concluded that the subacute and subchronic period treatments of ß-NOA and 4-CPA at 10 and 20 ppm dosages may induce liver damage and oxidative stress in rats.Key words: ß-Naphthoxyacetic acid, 4-Chlorophenoxyacetic acid, serum enzymes, biochemical parameters, antioxidant defense system, malondialdehyde, rat.