Saçaklızâde Muhammed Maraşî ve kelâmi görüşleri
Sagaklizadde Muhammad Maras and the word
Yazar: AXIDING WUSIMAN
Danışman: PROF. DR. ABDULHAMİT SİNANOĞLU
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: 18. yüzyıl = 18. century ; Hadis = Hadith ; Kelam = Islamic theology ; Peygamberlik = Prophethood ; Saçaklızade Mehmed Efendi = Saçaklızade Mehmed Efendi ; İslamiyet = Islam

Özet:
XVIII. Yüzyıl Osmanlı döneminde ilmi şahsiyetiyle öne çıkmış olan Muhammed ibn Ebû Bekir el- Mar'aşi'nin kelâma dair görüşlerinin müstakil olarak ortaya konmadığı görünmüştür. Bu çalışmamızda Osmanlı İmparatorluğu'nun duraklamaya yüz tuttuğu, akli ilimlerin ikinci plana atıldığı bir dönemde eserleri ve yeni fikirleri ile çağının düşünce sistemine etkilerde bulunan, Kelâm, Fıkıh, Tefsir ve Hadis başta olmak üzere Edebiyat, Tarih, Şiir ve Coğrafya vb. birçok ilim dalında çok iyi yetişen ve zamanının önemli âlimlerinden olan Saçaklızâde Muhammed Maraşî'nin kelâmi düşüncelerini ortaya çıkarmayı hedefledik. Bu çalışma giriş kısmıyla birlikte beş bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, tezimizin önemi, metodu ve konuyla ilgili önceki çalışmalar hakkında bilgi verdik. İkinci bölümde ise, Saçaklızâde'nin hayatı, eserleri ve ilmi kişiliğinden bahsedilmektedir. Üçüncü bölümde Allah'ın varlığının ve birliğinin delilleri, sübutî ve selbi sıfatları ve fiiller ile ilgili görüşleri işlenmiştir. Dördüncü bölümde, nübüvvetle ilgili görüşleri; Beşinci bölümde ise Saçaklızâde'nin âhiret görüşleri bağlamında haşr ve ceza, mâdûmun iadesi, cennet ve cehennem, şefaat, ölülerin diriltilmesi, sırat ve mizan gibi konular mukayeseli bir şekilde ele alınmıştır. Sonuç olarak Müellifin, yaşadığı dönemin ilmi medreselerinde bulunan eğitim programlarındaki yanlışlıklara dikkat verdiği ve ortaya çıkan problemleri çözmek amacıyla gereken konularda eserler yazarak içinde bulunduğu durumu tenkit ettiği ve önerilerde bulunduğu görülmektedir. Bu bağlamda ele aldığı eserlerine ve görüşlerine bakılırsa Saçaklızâde'nin yaşadığı çağına göre, oldukça muhafazakâr karaktere sahip olduğu ortaya çıkmaktadır. Müellifin itikad ve felsefenin bir araya geldiği konularda Gazâlî'den etkilenerek felsefe ve felsefî ilimleri tamamen karşısına alan bir düşünce yapısına sahip olduğu, temel dini hususlarda geleneksel çizgide yürüdüğü, görüşlerinde ise, selefî görüşe yakın olduğu tespit edilmektedir. 

Anahtar kelimeler: Kelâm. Saçaklızâde. Eş'arî. Mu'tezile. Felsefeciler. Zât ve sıfat. Nübüvvet. Ahiret.

Abstract:
It was seen that the views of Muhammad ibn Abu Bakr al-Marashi, who had come to the fore with his scientific personality in the Ottoman period in the XVIII century, views on kalam has not been revealed independently. In this study, We aimed to expose the thoughts on kalam of Saçaklızâde Muhammad Marashî, who is one of the most important scholars of his time, very well grown in the branches of literature, history, poetry and geography especially kalam, fiqh, Tafsir and Hadith, that in a period of the Ottoman Empire facing discontinuation, intellectual discourse thrown to second plan, his works and new ideas had influenced the system of thought in his age. This study consists of five chapters with introduction. In the introductory section, we gave information about the importance, method and previous studies of our thesis. In the second part, the life, works and scientific personality of Saçaklızâde are mentioned. In the third part, the proofs of the existence and oneness of Allah, the adjectives of adjectives and selbi and their opinions about the acts are discussed. In the fourth chapter, his views on prophethood; In the fifth chapter, issues such as haşr and punishment, return of the matter, heaven and hell, intercession, resurrection of the dead, secrets and trial balance are discussed in a comparative manner within the context of Saçaklızâde's hereafter. As a result, it is seen that the author paid attention to the mistakes in the educational programs in the madrasas of his time and wrote on the subjects needed to solve the problems and criticized the situation and made suggestions. According to his works and views in this context, it appears that he has quite conservative character in the age of his life. It is determined that the author has a thought structure which is influenced by al-Ghazali in the subjects where itikad and philosophy come together and completely confronts philosophy and philosophical sciences, in basic religious issues followed the traditional line, also his opinions is close to the Salafist view.

Key words: Kalam. Saçaklızâde. Ashari. Mu'tazila. Philosophers. dhat wa sifat, the essence and the attributes. Prophethood. Afterlife.