Oteller bazında su tüketiminin cbs yardımıyla belirlenmesi ; İstanbul örneği
Determining water consumption with help of  gis in base of hotels ; İstanbul case
Yazar: CEM DENİZ ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. DURSUN ZAFER ŞEKER
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Geomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Geomatik Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Şehir turizmi = City tourism

Özet:
Hızla büyüyen, gelişen ve değişen Dünya'mızda doğal kaynaklara olan talep gün geçtikçe artmaktadır. Küresel ısınmanın da etkisi ile bu kaynakların üzerindeki şiddet artmakta, gün geçtikçe talepleri karşılamamaya başlamaktadır. En önemli doğal kaynaklardan olan su, dünyayı etkileyen bu problemlerden en çok etkilenenlerden bir tanesidir. Dünyadaki toplam suyun yaklaşık %97'sini tuzlu sular oluşturmaktadır.  Kalan kısım tatlı su olup, bu miktarın çok büyük bölümü donmuş olarak bulunan buzullardır. İnsanların ulaşabildiği %0,5'lik kısmın en büyük bölümünü ise yer altı suları oluşturmaktadır. Bu miktar az gibi gözükmektedir ancak günümüze kadar tüm canlılara yetmiş ve belli bir süre daha yetecektir. Fakat şuan Dünya'nın birçok yerinde su kıtlığı başlamıştır. Bu yüzden bu suların kullanılmasında daha dikkatli olunmalı ve önlemler alınmalıdır. Su tüketimi çok hızlı bir şekilde artarken bunun tersine çevre kirliliği ve endüstrileşmeden ötürü temiz su kaynakları hızlı bir şekilde azalmaktadır. Dünya nüfusunun %20'sine yakının günümüzde temiz su kaynaklarına ulaşamadığı söylenmektedir. Ayrıca, su kaynaklarının dünya üzerindeki dağılımı da eşit değildir. Su kaynağı varlığı açısından Avusturalya kıtası, Amerika kıtası, Asya'nın kuzeyi ve Orta Afrika önemli miktarlara sahip iken, Ortadoğu, Güneydoğu Asya ve Kuzey Afrika'da ciddi su sıkıntıları yaşanmaktadır.Tarım ve sanayi sektörünün dışında turizm/hizmet sektöründe su tüketiminde önemli paya sahiptir. 1950'li yıllarda oluşan toplumsal, kültürel, sosyal ve ekonomik değişimler ve yeni alışkanlıklar ve ihtiyaçlar uluslararası düzeyde gelişen geniş bir turizm hareketinin ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Turizmin ekonomik değerinin fark edilmesi ile birlikte 21. yüzyılın küresel anlamda ekonomiye en çok katkı sağlayan ve gelişen sektörlerinden biri haline gelmiştir. Şuan ulaştığı ekonomik güç ile sürdürülebilen bir sektör olmuştur. Turizm'in ana temellerinden biri konaklamadır. Konaklama tesisleri hizmet sektöründeki önemli su tüketicilerinden biridir. Bu işletmelerin çevreye bıraktıkları etikler çok çeşitli ve karmaşıktık olmaktadır. Soğutma ve ısıtma sistemleri, aydınlatma çalışmaları, besinlerin hazırlanması, hijyen gereksinimleri, su ile yapılan aktiviteler, park, bahçe gibi geniş yeşilliklerin sulanması gibi ihtiyaçlar göz önüne alındığında dünyadaki bütün otelleri kullanan kişilerin günlük olarak tükettikleri kaynaklar son derece fazladır. Konaklama tesislerinde su olmadan hizmet üretmek ve sunmak imkansıza yakındır. Turistler yüksek miktarda su tüketirler ve çoğunlukla su kullanımında sınırlamaların olduğu bölgeleri tercih etmezler. Otellerde kullanılan suların en büyük kısmı odalardaki kişisel kullanımlar için harcanmakta olup, çamaşırhane, çevre düzenlemesi ve mutfak kullanımı da diğer büyük bölümü kapsamaktadır. Odalarda kullanılan kısım toplam tüketimin yaklaşık %30'unu oluşturmaktadır. Ayrıca odalardaki bu kullanımın %56'ya yakını banyoda, %25'i tuvaletlerde, %9'u lavaboda ve %10'luk bir kesimi ise temizlemede kullanılmaktadır. Otel ve tatil köyleri inşatları her geçen gün daha da artmaktadır. Bu sektörde eğilim hep daha büyük, daha geniş ve daha kapsamlı otellerin yapılması yönündedir.  Dünya'daki otel odası sayısı 1990 ve 1998 yılları arasında %25 den daha fazla artmış ve yaklaşık 15 milyona ulaşmıştır.Bu artışlar çevre üzerinde olumsuz etkilere neden olmaktadır. Turizm merkezlerinin başında gelen İstanbul'da da su tüketimi her geçen yıl artmaktadır. Bu çalışmada Dünya'da ki ve Türkiye'de ki konumu ve önemi ile bir ticaret, tarih, kültür ve turizm başkenti olan İstanbul ele alınmıştır. İstanbul'un 39 ilçesi, bu ilçelerdeki genel su tüketimleri altlık olarak değerlendirilerek bu ilçelerde bulunan turizme hizmet eden otellerin 2010-2014 yılları arasındaki su tüketimleri incelenmiş ve bu doğrultuda çeşitli tematik haritalar üretilmiştir. İstanbul'da ki su tüketimi fazla olan 5, 4 ve 3 yıldızlı oteller seçilerek onlar üzerinden varsayımlar ve geleceğe yönelik öngörüler oluşturulmuştur. Bu tematik haritalar Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) yardımı ile oluşturulmuştur. Bu çalışmasında sözel veriler ve geometrik veriler kullanılmıştır. Sözel veriler sırasıyla İstanbul'da ki tüm ilçelerin 2010 ve 2014 yılları arasındaki m3 cinsinden tükettikleri su miktarları, bu ilçelerde bulunan 115 adet otelin 2010 ve 2014 yılları arasındaki m3 cinsinden su tüketim miktarları, bu otellerin oda sayıları ile birlikte ekstra havuz, sauna, hamam gibi sundukları çeşitli hizmetlerin varlığı, otellerde ki müşterilerin 2010 ve 2014 yılları arasında m3cinsinden harcadıkları kişisel su tüketim miktarları ve 39 ilçelerin nüfus verilerini kapsamaktadır. Geometrik veriler ise İstanbul'un il sınırı, ilçelerin sınırları ve otellerin konum bilgisini içeren CBS'nin temelini oluşturan vektör veriler olan nokta, çizgi ve alan verilerinden oluşmaktadır. Oteller, en fazla su tüketen tesislerin başında yer almaktadır. Hızla değişen teknoloji ve modernleşme ile birlikte otellerde değişmektedir. Çeşitli yenilik uygulamaları ile sektördeki paylarını artırmaya çalışmaktadırlar. Bunun içinde çeşitli ve farklı uygulamalar ile müşterilerinin dikkatlerini çekmektedirler. Çevre dostu uygulamalar bu anlamda önemli değişikliklerdir. Ayrıca bu uygulamalarla birlikte yapılan küçük revizyonlarla su tasarrufu konusunda da önemli katkılar sağlamaktadırlar. Birçok tasarruf önlemi alınarak otellerdeki su tüketimlerinde önemli değişiklikler elde edilebilinir. Turistik Otelciler, İşletmeciler ve Yatırımcılar birliği TUROB'un sağladığı Greening Hotels (Yeşillenen Otel) belgesini alabilmek için otellerin birçok alanda kontrolleri ve değerlendirmeleri yapılmaktadır. Su yönetimide bu alanların başında yer almaktadır. Özellikle ülkemizin su zengini bir ülke olmadığı göz önüne alınırsa bu konu oldukça önem arz etmektedir. Bu nedenle yeşil otel konseptleri artırılmalı, farklı özendirici programlarla desteklenmelidir. Otellerde kullanılan suların arıtılarak yeniden kullanımına özen gösterilmeli ve bu durumda yasalarla teşvik edilerek zorunlu hale getirilmelidir.

Abstract:
The demand for  natural resources has been increasing daily and the effects of global warming have made it more difficult for societies to meet the demands for some specific resources. The most important natural sources, water, is the most affected resource among the others by these rapid natural affects. Approximately 97% of Earth is water. The remaining part is mostly frozen fresh water. Under water portion is constituting 0.5% part, and the remaining part is consisting of very small lakes, rivers and waterfalls of the surface water. Even the remaining part of usable water seems too less, it has been more than enough for human-beings and animals on the earth. However, lately water scarcity has started. That's why this one should be more careful in the use of water and important preventions should be taken. Water consumption has increased very quickly while clean water sources has been decreasing rapidly due to environmental pollution and industrialization of. Close to 20% of the world's population today is not able to reach to clean water sources. In addition, the distribution of water resources is not even in the world. Water supply in terms of the presence of the Australian continent, America, Asia, North and Central Africa has significant quantities, while the Middle East, Southeast Asia and North Africa have been experiencing serious water shortages. The healthiest way to measure the quantity of usable water resources is to measure the amount of renewable fresh water in the region. According to the amount of water countries can be divided into three groups. Countries gets less than 500 m3 per capita per year, is classified as absolute scarcity country. Countries having with between 500 - 1,000 m3 amounts is classified as scarcity country. Between 1,000 – 1,700 m3 belongs to water stress group and who has above 1,700 m3 water per capita per year is in no stress category, our country is rich in water as it may seem, in fact the situation is just the opposite. Turkey is classified as water-stress country with average 1,519 m3 water per person. Apart from tourism, agriculture and industry sector/service sector has a significant share in the consumption of water. In the 1950s, consisting of civic, cultural, social and economic changes and new habits and needs at the international level to the emergence of a large thriving tourism movement. Along with the noticed economic value of tourism, tourism became one of the emerging sectors of 21. Tourism, as it reached to its's economic power became very important like industrialization and international trade. In developing countries, tourism is increasing foreign exchange earning, new job possibilities and working with the development because it is used in the name of the most important tools that you can win the economic sense of power is one of them. Tourism is one of the main base. Accommodation facilities is one of the major water consumer service sector. This left the environment ethics of enterprises are very varied and complex. Cooling and heating systems, lighting studies, preparation of food, hygiene requirements, with water activities, park, Garden, extensive greenery like watering needs, given that hotels all over the world as people who use the resources they consume daily is extremely much. Accommodation at its facilities to produce and deliver without water service is close to impossible. Tourists consume high amounts of water and in water use restrictions are mostly regions do not prefer. The largest portion of water used in hotels rooms are spent for personal use, laundry, landscaping and use of the kitchen is a large part of the other. They include used part total consumption is about 30%. In addition, nearly 56% of this use in the rooms bathroom, 25% in toilets, 9% in sink, 10% while cleaning.Hotels and resorts under construction is increasing every day. The trend in this industry always bigger, wider, and more needs to be done is in the direction of comprehensive hotel. The number of the hotel room in 1990 in the world increased more than 25% between 1998 and reached nearly 15 million. Regional South Asia has the fastest growth. The United States and Europe has the biggest affect, 38% and 34%, including the largest share. As important and distinctive hotel construction in the Caribbean in recent years is also the most among the world. These increases have adverse effects on the environment. For example, the most popular hotels in Israel and Jordan River when the other tourist attractions in the vicinity of water consumption was influenced in a negative way and the dead sea drying comes to the point. The water level has dropped about 40 meters over the past 50 years. In 2050, it is estimated that dead sea will be destroyed. From the beginning of tourism destinations in İstanbul water consumption is increasing with each passing year. In this study, on Earth, and the location and importance in a trade with Turkey, which was the capital of the history, culture and tourism, İstanbul. Istanbul's 39 County, General water consumption bases this districts are evaluated as found in this county who serve the tourism hotels are presented in water consumption between the years 2010-2014 and in this respect it is produced in various thematic maps. Istanbul water consumption with 5, 4 and 3-star hotels are selected through assumptions and projections for the future. This thematic maps have been created with the help of Geographic Information System (GIS). In this thesis, Istanbul as having a geographical importance, and being the historical, cultural and touristic capital, is chosen to be investigated for water consumption during 2010-2014 and in this respect various thematic maps are produced with the help of Geographic Information System (GIS). All 39 counties in Istanbul were involved in this research and verbal data were collected to measure the total water consumption by 115 (5 4 and 3 star) hotels. Verbal data collected from hotels is consisting of the number of rooms, swimming pools,  saunas, Turkish hamams, personal water consumption of customers stayed in the hotels. On the other hand, geometric data is including the location data of the hotels containing the vector data which is consisted of point, line and area data. Many experiments have been conducted using the water consumption data along with GIS system to analyze the potential water recourses, where the water is distributed and where the water is wasted. Since hotels are the lead in the most water consumption, they are trying to bring in technological advances to decrease the water consumption.  Various innovations to increase their share in the industry with applications. In this diverse and attract the attention of customers with different applications. Eco-friendly practices are significant changes in this sense. In addition, these applications also save water with small revision made major contributions. For example, if a problematic toilet reservoir daily average 185 liters of water on costly duplication. Hotel baths dripping shower heads, faucets, and toilets were a certain amount of water to fix the reservoir and savings can be achieved. In addition, decreasing the water flow rate of showerhead serious amounts of savings. Based on many savings measures at major changes in water consumption can be achieved. For instance Touristic hotels and investors Association ( TUROB) is providing a certificate in name Greening Hotels, to hotels which are willing to follow the standards to better control the water consumption and integrate smart ways to decrease the extreme usage of water in unnecessary situations.Since Turkey is facing water scarcity, more control mechanism should be placed to decrease the water consumption and water recycling methods should be introduced, and hotels which are not following the these standards should be penalized and made mandatory by laws.