Çalışan bağlılığına etki eden faktörlerin yapısal eşitlik modeli ile incelenmesi ve Türkiye otomobil bayilerinde bir uygulama
Investigation of factors affecting employee engagement by structural equation modeling and an application in Turkish automobile dealers
Yazar: GÜLAY OKÇU
Danışman: PROF. DR. ERGÜN EROĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Sayısal Yöntemler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: İstatistik = Statistics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bağlılık = Commitment ; Otomobil firmaları = Automobile firms ; Otomotiv endüstrisi = Automotive industry ; Otomotiv sektörü = Automotive sector ; Yapısal Eşitlik Modeli = Structural Equation Model ; Çalışanlar = Workers ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; İşe bağlılık = Job involvement

Özet:
Günümüzde kurumların rekabetçi olmaları, başarılı iş sonuçlarına ulaşmaları ve en önemlisi de bu başarıyı sürdürebilir kılmaları için nitelikli insan kaynağı her geçen gün daha fazla önem kazanmaktadır. Kurumlar, çalışanlarıyla kendi aralarındaki ilişkinin ne durumda olduğunu anlamak için çalışanlarının memnuniyet ve bağlılık durumunu ortaya koyan araştırma çalışmaları yürütmektedirler. Bu araştırma sonuçları; çalışanların kurum hakkında ve kurumda çalışmaya ilişkin düşüncelerini öğrenmesini sağlaması nedeniyle kurumlar açısından değerlidir. Aynı zamanda kurumların, nitelikli işgücünü elde tutmaları ve kuruma çekebilmeleri için; yaptıkları iyi uygulamalardan emin olmaları, sürekliliğini sağlamaları, iyileştirilmesi gereken alanlara öncelik vermeleri açısından bu araştırmalar, kurumlar için iyi bir fırsat olarak değerlendirilebilir. 
Bu çalışmada çalışan memnuniyeti ve bağlılığına etki eden faktörler, Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) kullanılarak test edilmiştir. Literatürden faydalanarak çalışan memnuniyeti ve bağlılığına etki eden faktörlerin bir modeli oluşturulmuştur. Elde edilen modelin birden çok bağımsız ve birden çok bağımlı değişken içerdiğini ve aralarında çoklu ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Böyle bir modeli çözümleyebilecek metot olarak literatürde YEM önerilmiştir. Veri toplama aracı olarak anket kullanılmıştır. Anket çalışması, Türkiye'de faaliyet gösteren çok uluslu bir Otomotiv distribütörünün satış ve servis bayi çalışanlarına uygulanmıştır. Elde edilen verilerin, SPSS istatistik paket programı ile gerekli geçerlilik, güvenilirlik katsayıları tespit edilmiş olup, sonuçlarının başarılı olduğu görülmüştür. Elde edilen korelasyon matrisi AMOS programına veri olarak girilmiştir. AMOS çıktıları uyum değerleri bakımından, standart değerlerle karşılaştırılarak modelin uyum değerlerini sağladığı görülmüştür. Elde edilen sonuçlar, çalışan memnuniyeti ve bağlılığına etki eden faktörlerin kurumsal performansı arttırmak amacıyla değerlendirilmiştir. Otomotiv distribütörlerine ve Bayi yöneticilerine çalışan memnuniyet ve bağlılığını arttırmak için öncelikli olarak iyileştirilmesi gereken alanların belirlenmesi anlamında öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In the present day importance of qualified human resource is increasing gradually for organizations to become competitive, to obtain successful business outcomes and above all to make this success sustainable. Corporations carry out research works that brings out the employee satisfaction and engagement status to understand the relationship between the corporation and the employees. These research results, which enable the corporations to learn employees' opinion about the corporation and working in the corporation, are therefore very valuable for the corporations. Simultaneously, in order to attract and retain qualified manpower, it can also be taken as an opportunity for organizations to assure best practices that they apply, ensure these applications continuity and giving priority to improvement needed areas. 
In this dissertation, factors affecting employee satisfaction and engagement were tested using Structural Equation Model (SEM). The factors affecting employee satisfaction and engagement, has created a model benefiting from the literature. The resulting models that multiple independent and dependent variables and have been found to contain more than the multiple relationships between them. In the literature, the methods can analyze such a model has been proposed as SEM. The questionnaire was used as data collection tool. The survey has been applied to Dealer sales and service employees of an multinational Automotive Distributor who is operating in Turkey. Essential validity of research results, reliability coefficients have been determined with SPSS, it showed that the results were successful. The obtained correlation matrix is entered into AMOS program as data. AMOS output model fit values compared with standard values has been found to adapt the values of the model. The obtained results, the factors that effecting employee satisfaction and engagement are evaluated in order to improve organizational performance. In terms of identifying areas that need improvement as a priority to improve employee satisfaction and engagement, proposals were presented to Dealer managers and distributors.