Tokat Ali Paşa Külliyesi ve koruma sorunları
Tokat Ali Pasha Complex and conservation problems
Yazar: GAMZE KAHRAMAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMİN BAŞAR
Konya Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Tokat 6000 yıllık tarihinde birçok medeniyete ev sahipliği yapmış bünyesinde farklı kültürlere ait tarihi eserler bulunduran bir şehirdir. Yeşilırmak'ın verimli topraklarında kurulan şehir yıllarca ticaret yollarının üzerinde yer almıştır. Osmanlı Devleti için Şehzadeler şehri Amasya'ya ve Sivas'a olan yakınlığından dolayı farklı bir öneme sahiptir. Bu sebepten Tokat'taki Osmanlı dönemi eserlerinin ihtişamları incelemeye değerdir. Osmanlı dönemine ait en önemli iki eserden biri de Tokat Ali Paşa Külliyesidir. Günümüz ulaşan özgün külliye birimleri; "Cami", "Türbe" ve "Çifte Hamam"dır. Yıllar içinde çevresindeki bayındırlık hizmetleri ve yanlış müdahalelerden kaynaklı olarak yapı topluluğunda sorunlar meydana gelmiştir. Geçirdiği onarımlar tekil yapı odaklı olduğu için külliye birimleri arasındaki uyum kaybolmaya başlamıştır. Bu tez çalışmasına konu olan Ali Paşa Külliyesi günümüze kadar yaklaşık 550 yıl ayakta kalmayı başarmış ama külliyenin yaşadığı sorunlar hakkında yeterli düzeyde çalışma yapılmamıştır. Yapılan araştırmalar külliye algısından uzak yapıların bireysel olarak incelendiği ve yüzeysel olarak genel bilgilerinin verildiği çalışmalardır. Tüm bu verilerin doğrultusunda tez çalışmasında ilk olarak yapı topluluğunun yeniden külliye olarak incelenmesi gerçekleştirilmiştir. Külliyenin yaşadığı onarım sorunları ve yanlış müdahaleler tekil olarak değil külliye algısı çerçevesinde analiz edilmiştir. Çıkan sonuçlar karşılaştırılarak sorunlar tablo halinde derlenmiştir. Analiz edilen sorunları üzerine gerekli çözümler sunularak yapılabilecek müdahale önerileri geliştirilmiştir.

Abstract:
Tokat is a city that has hosted many civilizations in its 6000-year history and contains historical artifacts from many different cultures. Founded on the fertile lands of Yeşilırmak, the city has been on the trade routes for years. For the Ottoman Empire, the city of Princes has a different importance due to its proximity to Amasya and Sivas. Complex: It consists of the "Mosque", "Tomb" and "Double Bath". Over the years, problems have occurred in the building community due to the surrounding public works and wrong interventions. Since the repairs were focused on individual buildings, the harmony between the complex units began to disappear. Ali Pasha Social Complex, which is the subject of this thesis study, has managed to survive for approximately 550 years until today, but sufficient studies have not been done on the problems experienced by the complex. The studies carried out are studies in which buildings far from the perception of a social complex are examined individually and general information is given superficially.  In line with all these data, the first part of the thesis study was to re-examine the building community as a social complex. The repair problems and wrong interventions experienced by the social complex were analyzed not individually but within the framework of the perception of the social complex. By comparing the results, the problems were compiled in a table. Necessary solutions were presented to the analyzed problems and possible intervention suggestions were developed.