Öz eleştirel ruminasyon, yaşantısal kaçınma, duygu düzenleme güçlüğü ve psikolojik belirtiler arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigation of the relationships between self-critical rumination, experiential avoidance, emotion regulation difficulties and psychological symptoms
Yazar: ESRA ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ ŞARLAK
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Çalışmada öz eleştirel ruminasyon, yaşantısal kaçınma, duygu düzenleme güçlüğü ve
psikolojik belirtiler arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın verileri;
Demografik Bilgi Formu, Öz Eleştirel Ruminasyon, Duygu Düzenleme Güçlüğü, Çok
Boyutlu Yaşantısal Kaçınma ve Kısa Semptom Envanteri kullanılarak toplanmıştır.
Araştırmaya, yaşları 18-25 arasında değişen, 285 kadın ve 225 erkek toplam 510
gönüllü katılımcı katılmıştır. Katılımcıların öz eleştirel ruminasyon, duygu düzenleme
güçlüğü ve psikolojik belirtiler ile cinsiyet, yaş grubu, öğrenim görülen bölüm ve
ekonomik düzey arasında anlamlı farklar belirlenmiştir. Katılımcıların yaşantısal
kaçınma düzeyi ile cinsiyet, öğrenim görülen bölüm ve ekonomik düzeyarasında
anlamlı farklar ortaya konulmuşken yaşantısal kaçınma ile yaş grubu arasında anlamlı
bir sonuca varılmamıştır. Ek olarak, katılımcıların öz eleştirel ruminasyon ile depresyon,
anksiyete ve olumsuz benlik arasındaki ilişkide, yaşantısal kaçınmanın kısmi aracı; öz
eleştirel ruminasyon ile somatizasyon ve hostilite arasındaki ilişkide ise yaşantısal
kaçınmanın tam aracı rolü olduğu belirlenmiştir. Son olarak katılımcılarda öz eleştirel
ruminasyon ile depresyon, anksiyete, olumsuz benlik, somatizasyon ve hostilite
arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğünün kısmi aracı rolü olduğu ortaya konulmuştur.

Abstract:
The aim of the study was to examine the relationship between self-critical rumination,
experiential avoidance, emotion regulation difficulties, and psychological symptoms.
Data for the study were collected using the Demographic Information Form, Self-
Critical Rumination, Emotion Regulation Difficulty, Multidimensional Experiential
Avoidance, and Short Symptom Inventory. A total of 510 voluntary participants,
including 285 females and 225 males, with ages ranging from 18 to 25, took part in the
research. Significant differences were found among participants in terms of self-critical
rumination, emotion regulation difficulties, and psychological symptoms concerning
gender, age group, field of study, and economic level.Regarding participants' levels of
experiential avoidance, significant differences were found between gender, field of
study, and economic level, but no significant difference was found between experiential
avoidance and age group. Additionally, when examining the relationship between self-
critical rumination and depression, anxiety, and negative self-concept, experiential
avoidance was found to play a partial mediating role. In the relationship between self-
critical rumination and somatization and hostility, experiential avoidance was found to
play a full mediating role. Finally, in the relationship between self-critical rumination
and depression, anxiety, negative self-concept, somatization, and hostility among
participants, emotion regulation difficulties were found to play a partial mediating role.