Ortaokul 6.sınıf öğrencilerinin sıfatları bulma durumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Assessment of various factors affecting how to find adjectives in 6th graders
Yazar: FEVZİ CAN YILDIZ
Danışman: PROF. DR. YUSUF TEPELİ
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil bilgisi-sıfat = Grammar-adjective ; Dilbilgisi = Grammar ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Ortaokullar = Secondary schools ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education

Özet:
Bu çalışma ortaokul altıncı sınıf öğrencilerinin sıfatları ve çeşitlerini bulma durumlarının incelenmesi ve farklı değişkenler açısından sıfatları ve çeşitlerini bulma durumlarında anlamlı farklılık olup olmadığının ortaya konulması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bunun yanında Türkçe öğretmenlerinin ve ortaokul altıncı sınıf öğrencilerinin sıfatların öğretimiyle ilgili görüşleri de belirlenmeye çalışılmıştır.
 Araştırmada karma yönteminin nicel verileri desteklemek için nitel veya nicel yöntemlerden birinin ötekine göre daha fazla ön planda olduğu gömülü deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, nicel boyutta 2018-2019 eğitim öğretim yılında Şanlıurfa ilinde bulunan 4 ortaokulda öğrenim gören 160 altıncı sınıf öğrencisi; nitel boyutta ise açık uçlu soruya cevap veren ise 160 altıncı sınıf öğrencisi ile çalışmada belirlenen ölçütlere uyan ve çalışmaya gönüllü olarak katılmak isteyen 20 Türkçe öğretmeninden oluşmaktadır. Çalışmanın nicel verileri araştırmacı tarafından geliştirilen bir ölçme aracıyla; nitel verileri ise yarı yapılandırılmış görüşmelerle elde edilmiştir. Nicel verilerin çözümlenmesinde SPSS 22.0 paket program ve Mann Whitney U Testi ve Kruskal Wallis Testleri kullanılmıştır. Nitel verilerin analizi ise içerik analiz tekniği ile ve görüşler üst ve alt temalar altında kategorileştirilerek analiz edilmiştir.
Araştırmanın sonucunda öğrencilerin ölçme aracındaki sıfatları ve çeşitlerini doğru bulma oranı % 70,6; yanlış bulma oranı %28,2; boş bırakma oranın ise %1,1 olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin sıfatların nitelediği belirttiği unsurları doğru bulma oranlarını %68,2; yanlış bulma oranlarının %31,0 ve boş bırakma oranlarının ise %0,7 olduğu görülmüştür. Ortaokul altıncı sınıf öğrencilerinin sıfatların nitelediği/belirttiği unsurlara/cümleye/metne kattığı anlamı %13,62 oranında tam doğru buldukları, %39,78 oranında kısmen doğru buldukları, %37,78 oranında yanlış buldukları ve boş bırakma oranlarının ise %8,81 olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sıfatları ve çeşitlerini bulma durumlarının okul başarısı ve Türkçe dersi akademik başarı puanı açısından anlamlı farklılıklar gösterdiği, cinsiyete göre ise herhangi bir farklılık göstermediği saptanmıştır. Öğrencilerin sıfatların nitelediği/belirttiği unsurları (isim/zamir) bulma durumlarının Türkçe dersi akademik başarı puanına göre anlamlı farklılık gösterdiği cinsiyet ve okul başarısı açısından anlamlı farklılık göstermediği saptanmıştır. Altıncı sınıf öğrencilerinin sıfatların nitelediği/belirttiği unsurlara/cümleye/metne kattığı anlamı bulma durumlarının cinsiyet ve Türkçe dersi akademik başarı puanı açısından anlamlı farklılık gösterdiği okul başarı açısından ise anlamlı farklılık göstermediği görülmüştür. Öğrencilerin sıfatların nitelediği/belirttiği unsurları (isim/zamir) bulurken en fazla yaptıkları hatalar isme zamir deme hatası, isme sıfat deme hatası ve tamlama biçimindeki isimlerde yanlış işaretleme hatası olarak tespit edilmiştir. Öğrencilerin sıfatların nitelediği/belirttiği unsurlara/ cümleye/ metne kattığı anlamı bulurken en fazla yaptıkları hataların ise sıfatın anlamı yerine çeşidini tekrar söyleme, sıfat yerine ismi açıklama hataları olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin çoğunluğunun sıfatları ve çeşitlerini öğretirken, görsel ve materyal destekli öğretim yolunu izledikleri görülmüştür. Katılımcı öğretmenler sıfatların kattığı anlamı buldururken ise cümle ve metin içerisinde isim unsuru üzerinden buldurma yolunu izlediklerini ifade etmişlerdir. Öğrencilerin çoğunluğunun ise sıfatları ve çeşitlerini bulurken soru sorma yolunu başvurdukları sonucuna ulaşılmıştır.



Anahtar Sözcükler: Türkçe Eğitimi, sıfat öğretimi, sıfat çeşitleri, öğretmen, öğrenci

Abstract:
The aim of this study is to investigate the situation how sixth graders find the adjectives as well as to reveal significant differences in finding the adjectives and their variations affected by various factors. In addition, the opinions of Turkish language teachers and the sixth graders about teaching methodology of the adjectives were determined. 
Grounded theory where both qualitative and quantitative data can be used together, employed in this research in order to support the quantitative data in mixed methodology. The study population for qualitative analyzing included 160 sixth graders in Sanliurfa between 2018 and 2019 as well as the study population for quantitative analyzing included 160 sixth graders who filled out an open-ended questionnaire and 20 volunteer Turkish language teachers, who were fit into the inclusion criterion for the study.  The quantitative data was obtained from a measurement tool developed by the investigator and the qualitative data was obtained from semi-structured interviews. Mann Whitney U and Kruskal Wallis tests were performed for statistical analyzing of the quantitative data with SPSS 22.0 software program. The content analyzing technique was performed for qualitative data with categorized opinions.  
70.6% of sixth graders accurately found the adjectives and their variations. However, 28.2% were wrong and 1.1% did not reply.  68.2% of sixth graders accurately found the exact qualified word by the adjective. However, 31% were wrong and 0.7% did not reply. 13.62% of sixth graders accurately understanding the additional meaning of the noun/sentence/text qualified by the adjectives. However, 39.78% of them were half-right, 37.78% were wrong, and 8.81% of them did not reply. Finding the adjectives and their variations accurately is significantly associated with Turkish language lesson and overall school academic success but gender. Finding the qualified noun or pronoun accurately is significantly associated with Turkish language lesson academic success but genders and overall school success. Accurate comprehension of the additional meaning of the noun/sentence/text qualified by the adjectives is significantly associated with gender and Turkish language lesson academic success but overall school success. The most common errors in finding the qualified noun or pronoun were mistakenly defining noun as pronoun, mistakenly defining noun as adjective and mislabeling the possessive constructions. The most common errors in comprehension of the additional meaning of the qualified noun/sentence/text were mistakenly understanding the variations of adjectives instead of their actual meaning or mistakenly explaining the noun instead of the adjectives.  Most teachers used visually and material-based supported teaching methodology while they were teaching the adjectives and their variations. The teachers additionally mentioned that finding the qualified noun in a sentence or text as a method for what they used while they were teaching the comprehension of additional meaning of the sentence or text with adjectives. However, the most students used a method such as asking questions in order to find the adjectives and their variations.  

Key Words: Turkish Language Education, Adjective, Variations, Teacher, Student