Yeni geliştirilen bazı ileri pamuk hatlarının tarımsal ve teknolojik özelliklerinin incelenmesi
Investigation of agricultural and technological characteristics of newly developed some advanced cotton lines
Yazar: MELEK BÜŞRA KARA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR AKIŞCAN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, TÜBİTAK tarafından desteklenen 214O086'nolu proje kapsamında geliştirilen, Verticillium solgunluğu hastalığına toleranslı, 35 ileri pamuk hattının tarımsal ve teknolojik özelliklerinin incelemek amacıyla Amik Ovası koşullarında yürütülmüştür. Çalışmaya ilişkin deneme, 2019 yılında Augmented deneme deseni uyarınca, 35 ileri hat tekerrürsüz ve 3 kontrol çeşit (BA-440, Lima ve May 455) 6 blokta tekrar edecek şekilde kurulmuştur. Çalışma sonucunda, kontrol olarak kullanılan çeşitler arasındaki farklılıkların yüz tohum ağırlığı, kütlü verimi, çırçır randımanı ve lif verimi özellikleri yönünden istatiksel olarak P<0.01; odun dalı sayısı yönünden P<0.05 düzeyinde önemli; incelenen diğer özellikler yönünden ise önemsiz olduğu saptanmıştır. Materyal olarak kullanılan tüm genotipler değerlendirildiğinde, incelenen özelliklerin tamamında genotipler arasında istatistiksel olarak önemli düzeyde farklılık olduğu tespit edilmiştir. LSD testi (%5) sonucunda, kütlü verimi yününden genotiplerin istatistiksel olarak birbirinden farklı 22; lif inceliği yününden 20; koza kütlü ağırlığı ve çırçır randımanı yününden 19; 100 tohum ağırlığı ve lif eğrilebilme yeteneği yününden 17; lif uzunluğu ve lif sarılığı yününden 15; koza sayısı yününden 14; bitki boyu, lif kopma dayanıklılığı ve kısa lif oranı yününden 13; meyve dalı sayısı yününden 11; lif parlaklığı yönünden 10; odun dalı sayısı yününden ise 7 grup oluşturduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bu sonuçlar, materyal olarak kullanılan ileri hatlar arasında incelenen özellikler yönünden geniş bir varyasyon olduğunu ortaya koymaktadır. Bu geniş varyasyon, ileride yapılması planlanan çeşit tescil çalışmaları için istenilen özellikler açısından uygun pamuk hatlarının seçilmesine olanak sağlayabilir.

Abstract:
This study was carried out under the Amik Plain conditions in order to examine the agricultural and technological characteristics of 35 advanced cotton lines tolerant to Verticillium wilt disease developed with the project (214O086) supported by TÜBİTAK. Experimental study was carried out in 2019, with 3 control varieties (BA-440, Lima and May 455) with 6 replications and 35 advanced lines without replication according to the Augmented Trial Design. As a result of the study, it was determined that varieties used as controls was significantly different in terms of 100 seed weight, seedcotton yield, ginning turnout and fiber yield (P<0.01), for number of monopodial branch (P<0.05). When all the genotypes used as material were evaluated, it was determined that there was a statistically significant difference between the genotypes in all of the examined characteristics. As a result of the LSD test (5%), statistically, it was determined that genotypes were formed 22 different groups in terms of seedcotton yield; 20 different groups for fiber fineness; 19 different groups for ginning turnout, and seedcotton weight per boll; 17 different groups for 100 seed weight and spinning consistency index; 15 different groups for fiber length and fiber yellowness; 14 different groups for the number of boll; 13 different groups for plant height, fiber strength and short fiber ratio; 11 different groups for number of sympodial branch property; 10 different groups for fiber reflectance; 7 different groups for number of monopodial branch. These results show that there is a wide variation among the advanced cotton lines. This wide variation may enable the selection of suitable cotton lines in terms of desired characteristics for the variety registration studies planned in the future.