Evli çiftlerde anne-baba kabul ve red algısının evlilikte yetkinlik beklentisine etkisi
The effect of adult parental acceptance-rejection on marital self-efficacy scale in married couples
Yazar: NİHAL TAK VELİOĞLU
Danışman: PROF. DR. AYŞİN SATAN
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Aile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı / Aile Danışmanlığı ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Çalışmanın amacı evli çiftlerde anne baba kabul ve red algısının evlilikte yetkinlik beklentisine etkisini araştırmaktır. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu İstanbul ilinde yaşayan, evli, ilk çocuğu 6-12 yaş aralığında olan 210(%87.5)'u kadın, 30(%12.5)'u erkek toplamda 240 evli bireyler oluşturmaktadır. Elde edilen örneklem uygun örnekleme yöntemiyle oluşmuştur. Araştırmada veri toplama araçları olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Ebeveyn Kabul-Red Ölçeği (EKRÖ) - Yetişkin Kısa Formu",  "Evlilikte Yetkinlik Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde Shapiro Wilk testi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi, Dunn testi, Spearman Korelasyon analizi ve Lineer Regresyon analizleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda anne-baba kabul red algısının evlilikte yetkinliği istatistiksel açıdan anlamlı olarak yordadığı görülmektedir. Evli çiflerin anne-baba kabul red algısının, katılımcıların bazı demografik özelliklerine (cinsiyet, algılanan sosyo-ekonomik düzey, eğitim durumları, evlilik kararlarını alma şekli, ilk çocuğunun yaşı) göre farklılaştığı saptanırken, buna karşın bazı demografik özelliklerine  (evlilik süresi, kaçıncı evlilik olduğu durumu, katılımcıların evlendikleri yaş, beraber yaşadığı aile büyüğü olup olmaması) göre ise farklılaşmadığı saptanmıştır. Evli çiftlerin evlilikte yetkinlik beklentisinin de katılımcıların bazı demografik özelliklerine (cinsiyet, algılanılan sosyo-ekonomik düzey, katılımcıların evlendikleri yaş, kaçıncı evlilik olduğu durumu, evlilik kararlarını alma şekli) göre farklılaştığı saptanırken bazı demografik özelliklerine ( evlilik süresi, eğitim durumu, ilk çocuğun yaşı, beraber yaşanılan aile büyüğü olup olmaması ) göre de farklılaşmadığı görülmüştür. Elde edilen araştırma bulguları çerçevesinde sonuçlar tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Evlilik, Ebeveyn Kabul-Red Kuramı, Evlilikte Yetkinlik.

Abstract:
The aim in this study is to investigate the effect of perceived parental acceptance-rejection on expectancy on marital self-efficacy by married people. The relational screening model has been used as one of the quantitative research methods. The population consists of 240 persons living in İstanbul, 210 of them are women and 30 are men, all of them married and with their first-born offspring at ages 6 to 12. The obtained sample was formed by the simple random sampling method. In the research are "Personal Information Form", "Adult Parental Acceptance - Rejection (EKRÖ)", "Marital Self-efficacy Scale" were used and in the analysis of the data, Shapiro Wilk test, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis test, Dunn test, Spearman Correlation analysis and Linear Regression analysis were used. As a result of the research, it has been seen that the Adult Parental Acceptance - Rejection predicts competence in marriage statistically significantly. It has been found that while some demographic characteristics of the participants (gender, perceived socio-economic level, educational status, the way leading to deciding to get married, age of first child) affect perceived parental acceptance-rejection by married people, other demographic characteristics (duration of marriage, status of marriage, age at which marriage has taken place, being living with any parents) don't. Accordingly, it has been observed that some demographic characteristics (gender, perceived socio-economic level, status of marriage, age at which marriage has taken place, the way leading to deciding to get married) have significant effect on expectancy of competence in marriage by married people, other demographic characteristics (duration of marriage, educational status, age of first child, being living with any parents) don't.

Key words: Marriage, Adult Parental Acceptance-Rejection, Marital Self-efficacy Scale, predicting competence in marriage.