Mevcut betonarme binaların performanslarının belirlenmesinde hızlı değerlendirme yöntemlerinin kullanılabilirliği
Usability of rapid assessment methods for performance determination of existing reinforced concrete buildings
Yazar: ÖMER EBREN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OĞUZ AKIN DÜZGÜN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Mekanik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Türkiye, büyük depremler üretebilme potansiyeline sahip bir coğrafya üzerindedir. Böyle bir coğrafyada yaşıyor olmamıza rağmen ülkemizde halen deprem bilinci oluşmamıştır. Bunun en bariz örneği ise orta büyüklükte depremlerde dahi can kayıplarının oluşmasıdır. Yakın zamanda yaşanılan depremler sonucu hasar gören veya yıkılan yapıların üzerinde yapılan incelemelerde uygun olmayan hatalı imalatlar belirgin olarak göze çarpmaktadır. Böyle bir durumda atılması gereken önemli iki adım;  büyük bir problem olan mevcut yapı stoğunun değerlendirilmesi ve yeni tasarlanan yapılarında ciddi olarak denetlenmesidir. 1999 Gölcük depreminden sonra başlatılan çalışmalar sonucunda 2007 yılında yayınlanan deprem yönetmeliğine yeni bir kavram olarak mevcut yapıların değerlendirmesine esas olacak kurallar girmiştir. Yönetmeliğin bu bölümünde doğrusal elastik yöntem ve doğrusal elastik olmayan yöntem revize edilerek mevcut binaların durumu irdelenmektedir. Ancak her an yıkıcı bir deprem olma riskinin yüksek olması ve mevcut yapı stoğunun çok fazla olması nedeniyle deprem yönetmeliğine göre bu çalışmaların yapılması çok fazla iş gücü ve uzun yıllar gerektirmekte; ayrıca önemli boyutta maddi harcamalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu sebeplerden dolayı yapı stoklarının ekonomik ve hızlı bir şekilde değerlendirilmesi gerekliliği ortaya çıkmıştır. Bu amaçla yapılan çalışmalar sonucunda birçok hızlı değerlendirme yöntemi geliştirilmiştir. Çalışmada mevcut özellikleri belirlenen yapılar incelenerek deprem yönetmeliğinin doğrusal elastik hesap yöntemiyle elde edilen veriler ile hızlı değerlendirme yöntemleri olan riskli bina tespit yöntemi, P25 Hızlı Değerlendirme Yöntemi ve Japon Sismik İndeks Yöntemi ile elde edilen verilerinin karşılaştırılmaları yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Deprem yönetmeliği, P25 hızlı değerlendirme yöntemi, Japon sismik indeks yöntemi

Abstract:
Turkey is on a land with potential of producing large scale earthquakes. Although we live in such a region, earthquake awareness has not raised yet among population. The most obvious example of this is the damages and losses -including loss of lifes- even in medium scale earthquakes. The investigations and studies done on the structures damaged by recent earthquakes show the main problem as poor quality of construction. 
At this point, there are two important steps to be taken; evaluation of existing buildings and serious control of newly designed structures. As a result of studies after 1999 Gölcük earthquake, new rules for assessment of existing buildings were entered to the "Earthquake Regulations", issued in 2007. The related section of the Eartquake Regulations describes use of linear elastic method and nonlinear analysis method for reviewing the status of existing buildings. However, making such analyses of all existing buildings per the Earthquake Regulations require a lot of labor and long time, not to mention significant monetary expenses. Also taking into account the high possibility of a large scale earthquake anytime soon, it is obvious to have a rapid and cost effective assessment method for analyzing the existing buildings. For this reason, few rapid assesment methods have been developed lately. This study compares output data, calculated by linear elastic method described in Earthquake Regulations, with output data calculated by 1-Risky building detection method, 2- P25 Rapid Assessment Method and 3-Japanese seismic index method.

Keywords: Turkish Earthquke Code, P25 Rapid Assessment Method, Japanese Seismic İndex Method.