Türkiye'de yenilenebilir enerjinin durumu, ekonomiye ve çevreye etkilerinin değerlendirilmesi
Assessment of renewable energy in Turkey, its effects on economy and environment
Yazar: BUHARİ DEMİRBAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE TOPAL
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Enerji = Energy ; İşletme = Business Administration
Dizin: Ekonomik etki = Economic effect ; Enerji = Energy ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Çevre kirliliği = Environmental pollution ; Çevresel etki = Environmental impact

Özet:
Günümüzde artan nüfus, küreselleşme ve sanayileşmenin bir sonucu olarak enerji ihtiyaçları gün geçtikçe artmaktadır. Dolayısıyla fosil yakıtlardan enerji üretimi doğal çevrede büyük tahribata ve zarara neden olmaktadır. Bu sebeple, yenilenebilir enerji kaynakları büyük önem taşımaktadır ve yenilenebilir enerji kaynaklarına yatırımlar artmaktadır. Aynı zamanda enerji, sosyal refahın ve ekonomik gelişmişlik düzeyinin önemli göstergelerinden birisidir. Ülkelerin ekonomide rekabet avantajı için temiz, kolay ve ucuz elde edilebilen enerji kaynaklarından yararlanmaları kaçınılmaz olmaktadır. Bu nedenle enerji, ekonomik büyümenin hız kazanması ile birlikte tüketimde de artışa neden olmuştur.
Bu çalışmada amaç, Türkiye'de kullanılan yenilenebilir enerjinin ekonomiye ve çevreye olan etkisinin araştırılmasıdır. Bu amaç doğrultusunda, 1990-2019 yılları arasında Türkiye'de tüketilen enerji miktarlarının hem ekonomiye hem de çevre kirliliği olarak ele alınan sera gazı emisyonuna etkisi Zaman Serisi Modeli ile analiz edilmiştir. Çalışmada enerji tüketiminin etkisini ölçmek için değişkenler arasında Dickey-Fuller (ADF) ve Phillips-Perron (PP) birim kök testleri ile durağan seriler elde edilmiştir. Daha sonra Granger Nedensellik analizi için uygulanan Johansen Eş Bütünleşme testi uygulanarak uzun dönemli ilişki tespit edilmiştir. Analiz Granger Nedensellik analizi ile tamamlanmıştır. Nedensellik sonucuna göre ise, enerji tüketiminden ekonomik büyümeye çift yönlü, sera gazı emisyonuna ise tek yönlü bir nedensellik ilişkisi bulunmuştur.

Abstract:
The need to energy is increasing day by day as a result of growth in population, globalization and industrialization. Therefore, energy production from fossil fuels causes great destruction and damage to the natural environment. For this reason, renewable energy sources are of great importance and investments in renewable energy sources are increasing. In addition, energy is one of the important indicators of social welfare and economic development level. It is inevitable for countries to benefit from clean, easy and cheap energy sources for competitive advantage in the economy. Fort his reason, energy has caused an increase in consumption along with the acceleration of economic growth.
The aim of this study is to investigate the effect of renewable energy used in Turkey on the economy and the environment. For this purpose, the effect of the amount of energy consumed in Turkey between the years 1990-2019 on both the economy and greenhouse gas emissions, which is considered as environmental pollution, has been analyzed with the Time Series Model. In order to measure the effect of energy consumption in the study, stationary series were obtained with Dickey-Fuller (ADF) and Phillips-Perron (PP) unit root tests among the variables. Afterwards, the long-term relationship was determined by applying the Johansen Co-Integration test applied for Granger Causality analysis. The analysis is completed with Granger Causality analysis. According to the causality result, a bidirectional causality relationship was found from energy consumption to economic growth, and a unidirectional causality relationship to greenhouse gas emissions.