Sosyal Güvenlik Kurumunda kendi nam ve hesabına bağımsız çalışan (4 - 1
B statüsündeki) sigortalıların emeklilik durumlarının incelenmesi / Analysis of retirement status of self employed people (in 4 / B status) in the Institution of Social Securitiy
Yazar: ZELİHA DOST
Danışman: DOÇ. DR. NİZAMETTİN BAYYURT
Fatih Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Sigortacılık = Insurance ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bağ-Kur = Bağ-Kur ; Emeklilik = Pension ; Sosyal güvenlik = Social security ; Sosyal güvenlik kurumları = Social security institutions ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Sosyal Güvenliğin anayasal bir hak olması, sosyal devlet anlayışının getirdiği yükümlülükler sebebiyle sosyal güvenlik kurumlarında geçmişten günümüze pek çok reform çalışmaları yapılmıştır. Yapılan bu çalışmalar neticesinde sigortalıların emeklilik durumları da kanunlar çerçevesinde değişken bir durum içine girmiştir. Hazırlanan bu çalışmada öncelikli hedef Bağ-Kur sigortalılarının emeklilik durumlarının yapılan reformlar sonucu nasıl etkilendiği ve yaşlılık aylığına hak kazanma sürecinin uzamasına rağmen daha düşük yaşlılık aylığı bağlanmasının nedenleri üzerinedir. 
Bağkur belli bir prim karşılığında esnaf ve sanatkarların, kendi nam ve hesabına bağımsız çalışan kesimin sosyal güvenliklerini sağlamak üzere 02.09.1971 tarihinde 1479 sayılı kanunla kurulmuş ve 01.10.1972 tarihinden itibaren hizmet vermeye başlamıştır. Ancak; Bağ-Kur'un kuruluşunun diğer sigorta kurumlarıyla kıyaslandığında daha yeni olmasına rağmen, esnaf ve zanaatkarların varlığının Selçuklular dönemindeki ahilik teşkilatına kadar uzandığı bilinmektedir. Bu denli köklü bir geçmişe sahip olması kurumsal açıdan sağlam bir yapısı olduğu anlamını da taşımamaktadır. Bu tez konusunun seçilmesindeki temel amaç, kuruluşundan itibaren finansal açıdan zor dönemlerden geçmiş ve hala açıklarını kapatamamış olan kurumun, her bakımdan üçüncü sınıf muamelesi görmesi sebebiyle sosyal haklarını diğer sosyal güvenlik kurumlarına nazaran çok geç elde etmiş olması ve Bağ-Kur'luların adaletli bir sisteme kavuşturulması düşüncesidir. Bu bağlamda; emeklilik şartlarından hizmet süresi ve prim ödeme gün sayısını tamamladığı halde yaş şartına takılıp, ticari faaliyetinden dolayı prim ödeme zorunluluğu olan 4/b sigortalıların prim ödedikleri her yıl için bağlanacak emekli aylılarındaki düşüşün nedenleri incelenmiş ve çözüm önerileri getirilmeye çalışılmıştır. 
Ne yazık ki sigortalılarda, fazla prim ödedikçe maaşının da artacağı gibi yanlış bir kanı oluşmaktadır. Yaşlılık aylıklarında düşüşler kademeli olarak gerçekleştiğinden sigortalılar tarafından tam olarak hissedilememekle birlikte gelecekte ciddi boyutlara varmaması için bu olumsuzluğun şimdiden giderilme çabasına gidilmesi gerekmektedir. Tezin uygulama bölümünde yapılan analiz çalışması ile yapılacak reformlara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
There has been many reforms in the institutions of social security from the past to present. Because Social Security is a constitutional right and the concept of Social State has its liabilities. As a result, in the framework of legislations the retirement rights of insured people have been in a variant state. The main objective in this work is to investigate how the retirement of insured people in "Bağ-Kur" institution are effected by the reforms and to state the causes of the decrease in old age pension monthly payements while the age of eligibility to receive old age pension increases.
"Bağkur" is formed with the aim of providing social security to craft and related trade workers, and self employed people on the date of 02.09.1971 with  the legislation number 1479 and has been in service since the date of 01.10.1972. However; despite "Bağkur " institution being relatively new compared to other institutions of social security, the craft and related trade workers have roots to Turkish-Islamic guild dating back to Seljuq Empire. This strong roots do not however mean its institutional structure is stable. The main objective on choosing this topic is that "Bağkur" institution has undergone many financial difficulties and still managing to recover the losses, and in all aspects being treated as third class and has secured the social rights later than other institutions of social security and the  will of providing a fair system to members of "Bağkur" institution. In this context, despite fullfilling the working years and number of premium pay days of the retirement conditions, due to the age condition, insured people in 4/b status are obligated to continue premium pay for their bussiness operations. The decrease in the retirement pay for each year of premium pay they make is investigated, and possible solutions have been recommended.
Unfortunately, there is a misconception among insured people that the more premium pay contributed, the more retiyement pay will be received. Because the decrease in old age pensions is gradual, its affects on the insured people are not yet obvious. Before this negativity has sereve affects on people in the future, work needs to be done today to eliminate its affects. It is intended that the analysis in the application part of the thesis will make contributions to new reforms.