Granülomatöz mastitin steroidle tedavisinde radyolojik yanıtın nüks üzerine etkisi
Effect of radiological response on recurrence treating granulomatous mastitis with steroids
Yazar: FATİH FERATOĞLU
Danışman: DOÇ. KENAN ÇETİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kartal Dr. Lütfi Kırdar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı / Cerrahi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery

Özet:
Giriş: İdiopatik Granülamatöz Mastit tedavisinde steroidler ile tam klinik yanıt (TKY) elde edilebilmesine rağmen nüks oranları yüksektir. Ayrıca ortak kabul gören bir tedavi dozu, uygulama şekli ve tedaviyi sonlandırma kriteri yoktur. Steroidler ile tam klinik yanıt elde edilmesini takiben tedavi sonlandırılmaktadır. Literatürde steroid tedavisinin sonlandırılmasında hastanın radyolojik yanıt durumunun değerlendirilmesine yönelik bir öneri veya tartışma henüz yoktur.
Amaç: İGM'nin steroid ile tedavisinde nükse etki eden faktörleri araştırmak ve tedaviyi sonlandırma kararı sadece klinik yanıta göre mi verilmeli, yoksa radyolojik yanıt da göz önünde bulundurulmalı mıdır sorusuna cevap aramaktır.
Gereç Ve Yöntem: Bu retrospektif kohort çalışması steroidler ile tedavi edilerek tam klinik yanıt alınmış, tedavisi sonlandırıldığı esnada görüntülemesi olan (USG±MRI) ve en az 30 ay takip edilmiş İGM'li hastalar ile gerçekleştirildi. Hastaların demografik özellikleri, hastalığın memedeki ortaya çıkış şekli, yaygınlığı ve tedavi geçmişi ile radyolojik yanıt arasındaki ilişki incelenirken tüm bu parametrelerin nüks üzerindeki etkileri araştırıldı.
Bulgular: Steroid tedavi uygulamaları (topikal; n: 35, sistemik; n:26, kombine; n:28) ile TKY alınan ve uygun kriterleri sağlayan 89 hasta çalışmaya alındı. Tedavi sonlandırıldığı esnada 38 (%42,7) hastada kısmi radyolojik yanıt (KRY), 51 (%57,3) hastada tam radyolojik yanıt (TRY) mevcuttu. Ortalama 42 ± 10.3ay takip süresinde 22 (%27,4) hastada nüks saptandı. Nüks saptanan grubun yaş ortalaması saptanmayandan daha yüksekti (35,8 ± 6,8'e karşın 32,4 ± 6, p= 0,03) ve nükslerin büyük kısmının grup KRY'de olduğu görüldü [Grup KRY; n: 19 (%86,4) 'a karşın Grup TRY; n:3 (%13,6), (p<0.001)]. TRY grubunda nüks oranımız %5,9, KRY'ta %50 olarak saptandı. Ayrıca nüks ile ilişkili saptanmayan, apse varlığı ve hastalığın memedeki yaygınlığı kısmi radyolojik yanıtla ilişkili bulundu (sırası ile; p=0,02 ve p= 0,03).
Sonuç: İGM'nin steroid ile tedavisinde tedaviyi sonlandırılma kararı verirken klinik yanıtın yanında radyolojik yanıt da değerlendirilmelidir. TRY elde edilmemiş ise tedaviyi TRY elde edene kadar uzatmak ya da steroid tedavisi sonrası kalan sadeceradyolojik olarak saptanabilen bakiye hastalığı meme bütünlüğünü bozmayan bir cerrahi ile uzaklaştırmak nüks oranını düşürebilir.
Anahtar Kelimeler: granüloamtöz mastit, steroid, nüks, manyetik rezonans, radyolojik yanıt

Abstract:
Introduction: IGM is a rare, chronic, frequently recurring, benign breast disease affecting women of reproductive age. Even though complete clinical response can be achieved by steroid therapies recurrence rates are high. There is no consensus on dosage, duration, application form or termination criteria for steroid therapy. Complete clinical response is accepted as termination criteria for steroid therapy. To our knowledge there is no suggestion in the literature as to evaluate radiological response to terminate steroid therapy.
Aim: Aim of this study is to investigate factors affecting recurrence in treatment of IGM with steroids and finding the answer to the question ''should decision of terminating the treatment be based on clinical response solely or should radiological response be taken into account too''
Methods: This retrospective cohort study is conducted with patients treated with steroid therapies, obtained complete clinical response, has imaging studies(USG±MRI) at the time of termination of therapy and with a follow up of at least 30 months. Patients demographical data, presentation and extent of disease, previous therapies and their relation with radiological response and all these parameters relation with recurrence has been investigated.
Results: Complete clinical response is obtained with steroid treatment protocols (topical, oral or combined steroid therapy) in 89 patients in the cohort. When the treatment was terminated 38 (%42,7) patients had partial radiological response (RPP), 51 (%57,3) patiens had complete radiological response (CRR). During mean follow-up of 42 ± 10.3 months, 22 (%27,4) patients had recurrence. Mean age of patients who had recurrence was higher than patients did not (35,8 ± 6,8 vs 32,4 ± 6, p= 0,03) and majority of the recurrences were seen in group PRR [Group PRR; n: 19 (%86,4) vs Group CRR; n:3 (%13,6), (p<0.001)]. Recurrence rate was %5,9 in group CRR and %50 in group PRR. Furthermore presence of abscesses and extent of disease in the breast was not associated with recurrence but was found to be related with partial radiological response (p=0,02 and p= 0,03 respectively).