Havacılıkta kullanılan akıllı teknolojilerin performans değerlendirmesi ve gelecek önerileri
Performance evaluation of intelligent technologies in aviation and proposals for future
Yazar: MUSTAFA ŞEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM DALCALI
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı / Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Teknolojileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Akıllı sistemler = Intelligent systems

Özet:
Savunma Havacılığı konusunda Wright kardeşler tarafından 1903 yılında gerçekleşen ilk
uçuştan bu yana uçakların hızları, kullandıkları iletişim araçları, yön bulma sistemleri, uçak arıza
sistem ve göstergeleri, pilotların kullandığı kıyafetler vb. konularda hızlı bir gelişme yaşanmıştır.
İçerisinde bulunulan 21'inci yüzyılda ise bu gelişmelerin artık dakikalara kadar indirgenebilmiş
olduğu görülmektedir. Yaşanan bu gelişmelerde ise akıllı teknolojilerin önemli bir rolü vardır.
GPS, kablosuz ağlar ve kızılötesi görüş gibi sistemler savunma havacılığında kullanılan en temel
akıllı teknolojilerden bazılarıdır. Bu sistemler ile birlikte yapay zekâ konusu da bu alanda büyük
bir öneme sahiptir. Yapay zekânın savunma havacılığında kullanımı ise sistemlerin matematiksel
olarak modellenerek MATLAB, PHYTON ve C++ gibi çeşitli yazılım programları vasıtasıyla
hayata geçirilmesi ile mümkün olmaktadır. Savunma havacılığı alanında ilk askeri savaş uçağı,
1912 yılında Osmanlı-İtalya arasında gerçekleşen Trablusgarp savaşında keşif amaçlı
kullanılmıştır. Günümüzde askeri uçaklar keşif, önleme, himaye, bombalama, nakliye ve arama kurtarma
gibi çeşitli görevlerde kullanılmaktadır. Tüm bu görevlerde yukarıda belirtilen ve tez
içerisinde bahsedilecek olan diğer akıllı teknolojileri ve bu teknolojilerin gelişimi için ise yapay
zekâyı kullanılmaktadır.
Bu tez ile Türkiye'nin bulunduğu coğrafi koşullar değerlendirilerek dün, bugün ve
gelecekte yapay zekânın ve akıllı teknolojilerin savunma havacılığındaki rolünü çeşitli
enstrümanlarla ortaya koymak hedeflenmiştir.

Abstract:
Since the first flight in 1903 by the Wright brothers on Defense Aviation, there has been a
rapid development in the speeds of the aircraft, the communication tools they use, navigation
systems, aircraft failure systems and indicators, and the clothing used by the pilots. In the 21st
century, these developments can now be reduced to minutes. Intelligent technologies play an
important role in these developments. Systems such as GPS, wireless Networks and infrared
vision are some of the most basic intelligent technologies used in defense aviation. Along with
these systems, the subject of artificial intelligence has a great importance in this field. The use of artificial intelligence in defense aviation is possible by modeling the systems mathematically and implementing them through various software programs such as MATLAB, PHYTON and C ++.
The first military fighter jet in the field of defense aviation was used for exploration in the
Tripoli war between 1912 and Ottoman Empire. Today, military aircraft are used in various
missions such as reconnaissance, prevention, patronage, bombing, transport and search and
rescue. In all these tasks, other intelligent technologies. Technologies mentioned above and
mentioned in the thesis are used and artificial intelligence is used for the development of this
technology.
With this thesis, it is aimed to revealthe role of artificial intelligence and intelligent
technologies in defense aviation yesterday, today and in the future by evaluating the
geographical conditions of our country.