Diz artroplastisi hastalarına yönelik geliştirilen ilk mobilizasyon protokolünün etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of the first mobilization protocol developed for knee arthroplasty patients
Yazar: AYŞE GÜL ATAY DOYĞACI
Danışman: PROF. DR. SEVİL GÜLER
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırmanın amacı, diz artroplastisi hastalarına yönelik geliştirilen İlk Mobilizasyon Protokolü'nün etkinliğini değerlendirmektir. Araştırmanın tasarımı tek merkezli, paralel grup ve tek kör randomize çalışma olarak yapılmıştır. Araştırma, Gazi Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi'nin Ortopedi ve Travmatoloji Kliniği'nde 08.01.2023-31.10.2023 tarihleri arasında 78 hasta (kontrol:39, müdahale:39) ile yürütülmüştür. Kontrol grubundaki hastalara klinikteki mevcut ilk mobilizasyon yöntemi, müdahale grubundaki hastalara ise İlk Mobilizasyon Protokolü uygulanmıştır. Araştırmanın verileri Hasta Bilgi Formu, Durumluk–Sürekli Kaygı Envanteri, Tampa Kinezyofobi Ölçeği, İlk Mobilizasyona Bağlı Semptomları Değerlendirme Formu ile toplanmıştır. Verilerin analizinde χ2, t testi, tekrarlı ölçümlerde varyans analizi ve Cochran's Q testi kullanılmıştır. Müdahale grubundaki hastaların kontrol grubundakilere göre ilk ayağa kalkmak için kendilerini hazır hissetme derecelerinin daha yüksek olduğu, ilk ve son mobilizasyonlarını daha kısa sürede tamamladıkları, kaygı, stres, düşme korkusu ve yürüyememe/hareket edememe korkusunun daha düşük olduğu ve gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptanmıştır (p<0,05). Araştırmanın sonucunda, diz artroplasti ameliyatı olan hastalara uygulanan İlk Mobilizasyon Protokolü'nün kendini hazır hissetme, mobilizasyon süresi, kaygı, stres, düşme korkusu ve yürüyememe/hareket edememe korkusu üzerinde etkili olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The aim of the study was to evaluate the effectiveness of the First Mobilization Protocol developed for knee arthroplasty patients. The study design was a single-center, parallel-group, single-blind randomized trial. The study sample consisted of 78 patients (control: 39, intervention: 39). The study was conducted in the Orthopedics and Traumatology Clinic of Gazi University Health Research and Application Center between 08.01.2023-31.10.2023. The Initial Mobilization Protocol consists of readiness for mobilization, in-bed movement, sitting in bed, sitting on the edge of the bed, standing up and initial mobilization stages. Patients in the control group were mobilized according to the initial mobilization method in the clinic. Data were collected using the Patient Information Form, State-Trait Anxiety Inventory, Tampa Kinesiophobia Scale, and Initial Mobilization Related Symptoms Assessment Form. χ2, t test, repeated measures analysis of variance and Cochran's Q test were used to analyze the data. It was found that the degree of feeling ready for the first standing was higher in the intervention group patients compared to the control group, they completed the first and last mobilization in a shorter time, anxiety, stress, fear of falling and fear of not being able to walk/move were lower and there was a statistically significant difference between the groups (p<0,05). As a result of the study, it was found that the Initial Mobilization Protocol applied to patients with knee arthroplasty surgery was effective on feeling ready, mobilization time, anxiety, stress, fear of falling and fear of not being able to walk/move.