Sanal gerçeklik ortamında uzamsal öğrenme ve hafıza görevlerinin gürültülü ortamlarda çalışan yetişkinlerde araştırılması
Investigation on spatial learning and memory task of adults working in noisy environment in virtual reality
Yazar: MERT HÜVİYETLİ
Danışman: PROF. DR. SONGÜL AKSOY
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Bellek = Memory ; Endüstriyel gürültü = Industrial noise ; Gürültü = Noise ; Sanal gerçeklik = Virtual reality ; Yetişkinler = Adults ; Öğrenme = Learning ; İşitme kaybı-gürültüye bağlı = Hearing loss-noise induced

Özet:
Bu çalışmanın amacı, günlük çalışma ortamında maruz kalınan gürültünün neden olabileceği fonksiyonel bozuklukların uzamsal öğrenme ve hafıza becerilerine olası etkilerini araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda çalışmaya 18-40 yaş aralığında gürültülü ortamda çalışıp işitme kaybı olmayan, gürültülü ortamda çalışıp gürültüye bağlı işitme kaybı olan, işitme kaybı gürültüye bağlı olmayan ve gürültü maruziyeti ve işitme kaybı olmayan bireylerden oluşan toplam 4 grup dahil edilmiştir. Her grupta 15'er birey bulunmaktadır. Bireylerin uzamsal öğrenme ve hafıza becerilerini değerlendirmek için sanal gerçeklik gözlüğü tabanlı sanal Morris su labirenti testi kullanılmıştır. Toplam 4 bloktan oluşan test düzeneğinde, grupların hedefe ulaşma süreleri (latans) ve katettikleri mesafe değerlendirilmiş olup, gruplar arasında fark gözlenmemiştir (latans blok1 p=0,636; blok2 p=0,171 blok3 p=0,435; blok4 p=0,729, katedilen mesafe blok1 p=0,970; blok2 p=0,897; blok3 p=0,116; blok4 p=0,577). Ayrıca, uzamsal hafıza becerisinin değerlendirildiği aşamada havuzun doğru çeyrekliğinde harcanan zaman açısından gruplar arasında fark gözlenmemiştir (p=0,730). Bu sonuçlar, günlük çalışma ortamında gürültüye maruz kalan bireylerin uzamsal öğrenme ve hafıza becerileri değerlendirilirken yalnızca davranışsal testlerin kullanılması yerine görüntüleme yöntemleriyle sonuçların desteklenmesinin faydalı olabileceğini göstermektedir. Ayrıca günlük çalışma ortamında gürültüye maruz kalan bireylerin uygun müdahale/koruma programlarının geliştirilmesi ve erken dönemde uygulanması ile sağlıklı yaşlanma süreci için önemli olan işitsel ve vestibüler sistem kontrollerinin düzenli yapılması gerekmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the possible effects of functional impairments on spatial learning and memory abilities, which may be caused by exposure to noise in the daily working environment. For this purpose, a total of 4 groups consisting of individuals between the ages of 18-40 working in a noisy environment without hearing loss, working in a noisy environment with noise-induced hearing loss, whose hearing loss is not due to noise, and who do not work in noisy environment and without hearing loss, were included in the study. There are 15 individuals in each group. The virtual Morris water maze test based on virtual reality was used to evaluate the spatial learning and memory abilities of individuals. In the test setup consisting of a total of 4 blocks, the groups' time to reach the goal (latency) and path length were evaluated, and there was no significant difference amongst groups (latency block1 p=0.636; block2 p=0.171 block3 p=0.435; block4 p=0.729, path score block1 p=0.970, block2 p=0.897, block3 p=0.116, block4 p=0.577). In addition, there was no significant difference amongst the groups in terms of time spent in the correct quarter of the pool at the stage when spatial memory ability was evaluated (p=0.730). In conclusion, when evaluating spatial learning and memory abilities of individuals exposed to noise in the daily working environment, it may be beneficial to support the results with imaging methods instead of using only behavioural tests. In addition, since it is very important for successful aging to ensure that individuals exposed to noise in the daily working environment are directed to appropriate intervention/protection programs, auditory system and vestibular system controls should be done regularly.