Z kuşağının bir sanat olarak edebiyata bakışı
Generation Z perspective on literature as an art
Yazar: EMEL TURGUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA AYYILDIZ
Gümüşhane Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Edebiyat = Literature ; Kuşaklar = Generations ; Sanat = Art ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Z kuşağı = Generation Z

Özet:
Hızla dijitalleşen dünyada teknolojik gelişmeler hayatın her alanında geniş bir yer kaplamaktadır. Yoğun ve akıl almaz teknolojik gelişmelerin baş döndürücü hızla ilerlediği 2000'li yılı sonrasında insan hayatında, tarih boyunca görülmemiş hızda ve değerde büyük değişiklikler yaşanmıştır. Bu değişimin hızla sürdüğü dijital çağa doğan bireyler için Z kuşağı adlandırılması yapılmaktadır. Aynı dönem aralıklarında doğan, doğdukları süreç içerisinde yaşanan ekonomik, toplumsal, siyasal olaylardan etkilenerek ortak bir kaderi paylaşan insan gruplarına kuşak adı verilmektedir. Z kuşağı da dijital dünyanın ilk yerli kuşağı olarak son yıllarda dikkatleri üzerine çekmektedir. Bu çalışmada; sabırsız, yaşamın her sahasında hızı önemseyen ve sürekli çevirim içi olma özellikleriyle tanınan Z kuşağının insanlık tarihinin en eski sanatı olan edebiyat karşısındaki tutumlarının ölçülmesi amaçlanmıştır. Edebiyat insanın var olduğu andan itibaren en yakın yol arkadaşı, insanın ve toplumların dönüşümünün vazgeçilmez şahidi konumundadır. Bu bağlamda yeni jenerasyonun edebiyat sanatına olan tutumlarını ortaya koymak önem teşkil etmektedir.
Araştırmanın örneklemi İstanbul ili Ümraniye İlçesinde bulunan seçkisiz yöntemle seçilmiş ortaöğretim kurumlarının 11. ve 12. Sınıfında öğrenim gören 477 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen Z Kuşağının Edebiyata Bakışına Yönelik Tutum Ölçeği ( ZKEBYTÖ) kullanılmıştır.
 Araştırma sonucunda Z Kuşağının edebiyata yönelik tutumlarında, cinsiyetlerinin, okudukları okul türünün, sosyal medyanın etkisinde edebiyata yönelik tutumları karşısında anlamlı farklılıkları vardır. Sosyal medya ve yazma eğilimlerinin cinsiyet değişkenine göre analizinde ise anlamlı farklılıklar ortaya çıkmamıştır.

Anahtar Kelimeler: Edebiyat, Sanat, Sosyal medya, Tutum, Z Kuşağı

Abstract:
Technological developments occupy a large place in a rapidly digitizing world.
Great changes have occured in human life at an unprecented speed .The Z generation is named for individuals born in the digital age.The groups of people who were born in the same period and shared a common destiny by being influenced by the economic,social and political events experienced during the period they were born are called generations.
In this study,it is aimed to measure the attitudes of the Z generation, who are impatient, care about speed in all areas of life towards literature, the oldest art of human history.Literature has been the closest companion of man and the indispensable witness of the transformation of man and society since the beginning of his existence.
In this context, it is important to reveal the attitudes of the new generation towards the art of literature.
The sample of the research consists 477 students from 11th and 12th grades of secondary education institutions selected by random method in Ümraniye District of Istanbul.The perspective of the Z Generation on Literature which was developed by the researcher as a data collection tool, the Attitude Scale for Generation Z's Perspective on Literature (ZKEBYTÖ) which was used.
As a result of the research, there are significant differences in the attitudes of Generation Z towards literature,their gender ,the type of school they attend.In the analysis of social media and writing tendencies according to gender,no significant differences were found.

Keywords : Art , Literature , Attitude , Social media, Generation Z