İmmün yetmezliği olan hastalarda akut invaziv fungal rinosinüzit gelişiminde ve klinik seyrinde etkili prognostik faktörlerin incelenmesi /
Yazar: VELİ ÇETİNASLAN
Danışman: PROF. DR. YAŞAR ÜNLÜ
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Nötropeni = Neutropenia ; Prognoz = Prognosis ; Rhizopus = Rhizopus ; Sağkalım = Survival ; Sinüzit = Sinusitis ; İmmün yetmezlik = Immun deficiency

Özet:
Amaç: Akut invaziv fungal rinosinüzit (AIFR) nadir görülen ölümcül bir hastalıktır. Hastalığın gelişmesinde; immün yetmezliğe neden olan hematolojik maligniteler ve kontrolsüz diyabet rol oynar. Bu çalışmada, AIFR gelişiminde rol oynayan risk faktörleri ve klinik seyri etkileyen prognostik faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışma prospektif olarak, Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Gevher Nesibe Hastanesi Kulak Burun Boğaz Kliniği'nde yapılmıştır. 2017 ve 2019 yılları arasında AIFR tanısı konulan 22 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Tüm hastaların demografik özellikleri, semptomları, fizik muayene bulguları, radyolojik tutulumları (bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans görüntüleme), patoloji ve kültür sonuçları ile sağ kalım ilişkisi değerlendirildi. Ayrıca hemogram, kan glukoz düzeyi ve c-reaktif protein (CRP) düzeyi çalışıldı. Özellikle nötropeni süresi, düzeyi ve düzelme süresi ile sağ kalım arasındaki ilişki değerlendirildi.
Bulgular: Hastalığın erkeklerde daha fazla (1,2:1) ve görülme yaşının ortalama 47,9 (5-82) olduğu görüldü. İzole orta konka tutulumunun iyi prognostik faktör olduğu bulundu (p<0,037). Cerrahi müdahalenin sağ kalımı artırdığı görüldü (p<0,05). Ayrıca mutlak nötrofil sayısındaki artış ile iyileşme arasında pozitif korelasyon olduğu görüldü. Sfenoid sinüs (p<0,08) ve ostiomeatal kompleks tutulumunun (p<0,042) kötü prognostik faktör olduğu görüldü. CRP düzeyinin eksitus olan grupta, sağ kalan gruba göre daha yüksek olduğu saptandı. Hastalıksız sağ kalım oranı 6 aylık takipte %59 olarak bulundu. Sağ kalan grupta iyileşme süresi ortalama 34,46±18,16 gün olarak belirlendi.
Sonuç: AIFR erken tanı ve tedavisi hayati önem taşmaktadır. Bu çalışmada izole orta konka tutulumunun ve cerrahi müdahalenin prognozu olumlu etkilediği, ağır nötropeni düzeyinin,  sfenoid sinüs tutulumunun ve yüksek CRP düzeyinin prognozu olumsuz eetkilediği görülmüştür. Tanı sonrası mutlak nötrofil sayısındaki artış ile sağ kalım arasında yakın ilişki olduğu saptanmıştır. AIFR'de altta yatan predispozan hastalık kontrol altına alınmalı ve hastalar yakın takip edilmelidir.
Anahtar kelimeler: Akut invaziv fungal rinosinüzit, nötropeni, sağ kalım, rhizopus.

Abstract:
Background: Acute invasive fungal rhinosinusitis (AIFR) is a rare and fatal disease. In the development of the disease; hematologic malignancies that cause immunodeficiency and uncontrolled diabetes play an important role. The aim of this study was to investigate the risk factors that play a role in the development of AIFR and prognostic factors affecting clinical course.
Methods: The study was conducted prospectively the Department of Ear Nose Throat at Erciyes University Medical Faculty Gevher Nesibe Hospital. 22 patients diagnosed with AIFR between 2017 and 2019 were included in the study. Demographic characteristics, symptoms, physical examination findings, radiological involvement (computed tomography and magnetic resonance imaging), pathology and culture results and survival relationship of all patients were evaluated. In addition, hemogram, blood glucose and c-reactive protein (CRP) levels were studied. In particular, the relationship between neutropenia duration, level, recovery time and survival was evaluated.
Results: It was found that the disease was more common in males (1,2: 1) and the mean age was 47,9 (5-82). Isolated middle turbinate involvement was found to be a good prognostic factor (p<0,037). Surgical intervention improves survival (p<0,05). There was also a positive correlation between the increase in absolute neutrophil count and improvement. Sphenoid sinus (p<0,08) and ostiomeatal complex involvement (p <0,042) were found to be poor prognostic factors. CRP levels were found to be higher in the deceased group than the surviving group. Disease free survival was found to be 59% at 6-month follow up. The mean duration of recovery in the surviving group was 34.46 ± 18.16 days.
Conclusion: Early diagnosis and treatment of AIFR is vital. In this study, it was observed that isolated middle turbinate involvement and surgical intervention had a positive effect on prognosis, but severe neutropenia level, sphenoid sinus involvement and high CRP level had a negative effect on prognosis. Increasing neutrophil levels are crucial for survival. The underlying predisposing disease should be controlled in AIFR and patients should be closely monitored.
Keywords: Acute invasive fungal rhinosinusitis, neutropenia, survival, rhizopus.