Akut üst gastrointestinal sistem kanaması ile acil servise başvuran hastalarda sağlık maliyeti giderlerini öngörmede aıms65 ve glasgow-blatchford skorlarının gücünün kıyaslanması
Comparison of aims65 and glasgow-blatchford scores to predict health cost expenses in patients presenting to the emergency department with acute upper gastrointestinal bleeding
Yazar: HAYRULLAH YÖNAK
Danışman: DOÇ. DR. SERKAN EMRE EROĞLU ; UZMAN SERDAR ÖZDEMİR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Gastrointestinal hemoraji = Gastrointestinal hemorrhage ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Sağlık harcamaları = Health expenditures ; Sağlık hizmetleri maliyeti = Health care costs ; Ölçekler = Scales

Özet:
Akut Üst Gastrointestinal Sistem Kanaması ile Acil Servise Başvuran Hastalarda Sağlık Maliyeti Giderlerini Öngörmede AIMS65 ve Glasgow-Blatchford Skorlarının Gücünün Kıyaslanması
Amaç: Üst gastrointestinal sistem kanaması hastane başvurularında önemli ve maliyeti arttıran bir sağlık sorunudur. Bu çalışma ile; üst gastrointestinal kanaması ile acil servise başvuran hastalarda hastane sağlık maliyetlerini tahmin etmede AIMS65 (Albumin, INR, Mental durum değişikliği, Sistolik kan basıncı, yaş) ve Glasgow-Blatchford skorlarının kullanımını ve üstünlüğünü araştırmak amaçlandı.
Materyal ve Metot: Çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniğinde 01.06.2018-31.05.2019 tarihleri arasında acil servise başvuran 18 yaş üzerindeki üst gastrointestinal sistem kanaması olan hastalar dahil edilmiştir. Hastaların demografik verileri (yaş, cinsiyet, komorbiditeleri, sigara, alkol kullanımları), vital bulguları (kardiyak tepe atımı, kan basıncı, periferik oksijen saturasyonu), Glaskow Koma Skoru (GKS), var ise kullandığı antikoalügan ilaçları, eritrosit replase edildiyse bunların süreleri, endoskopiye alınma süreleri, hastaların sonlanımları, AIMS65 ve Glasgow-Blatchford skorları (GBS) hesaplanarak kaydedildi. AIMS65 ve GBS risk skoru arasında Pearson Ki kare testi yapıldı ve istatistiki anlamına bakıldı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 151 hastanın %72,2'si (n=109) erkek ve %27,8'i (n=42) kadın idi. Hastaların yaşları 20 ile 99 yaş arasında değişmekte olup   ortancası 64,0 (IQR=45-75) olarak tespit edildi. Hastaların en sık başvurduğu ay, Mart ayı idi (n= 21, %13,9). Hastaların %92,7'si (n=140) servisten taburcu olmuş, %1,3'ü (n=2) acil servisten taburcu edilmiş, %0,7'si (n=1) yoğun bakıma yatırılmış ve %4,6'sı (n=7) ölmüştü.
AIMS65 ve GBS'u acil servis kliniği, acil servis dışı klinik ve toplam maliyet giderleri için incelendi. Her iki grupta da acil servis kliniği, acil servis dışı klinik maliyeti ve toplam klinik maliyetleri açısından istatistiksel anlamlılık ve zayıf korelasyon bulundu (AIMS65 için p değerleri: pacil=0,001 racil=0,26. pacildışı<0,001 racildışı=0,30.  ptoplam<0,001 rtoplam=0,32.  GBS için p değerleri: pacil<0,001 racil=0,39. pacildışı=0,001 racildışı=0,27. ptoplam<0,001 rtoplam=0,35).
            AIMS65 skoruna göre hastaların %31,8'i (n=48) düşük risk (skor 0-1) ve %68,2'si (n=103) yüksek risk (skor 2-5) olarak ikiye gruplandırıldı. AIMS65 risk skorlama grubuna göre acil servis kliniği, acil servis dışı klinik ve toplam klinik maliyeti yüksek risk olanlarda düşük riskli gruba göre daha fazlaydı (sırasıyla p=0,007, p=0,007 ve p=0,003). 
            GBS'na göre hastaların %35,1'i (n=53) düşük skorlu (skor 0-10), %34,4'ü (n=52) orta skorlu (skor 11-13) ve %30,5'i (n=46) yüksek skorlu (skor 14-23) olarak gruplandırıldı. Alt gruplara Bonferroni düzeltmesi yapıldıktan sonra acil servis kliniği maliyetleri için düşük risk grubundaki hastalar, orta ve yüksek risk grubundaki hastaların maliyetinden daha düşük çıktı (sırasıyla p=0,002 ve p<0,001). Acil servis dışı klinik maliyetlerinde ise düşük riskli gruptaki hastalar yüksek risk grubundaki hastaların maliyetlerinde daha düşük saptandı (p=0,017). Toplam klinik maliyetleri açısından ise düşük ve yüksek risk gruplarındaki hastalarda anlamlı istatistiksel fark saptandı (p=0,002). isk olanlarda düşük riskli gruba göre istatistiksel anla    
            Sonuç: Çalışmamız, üst gastrointestinal sistem kanaması olan hastaların acil servis kliniği, acil servis dışı klinik ve toplam klinik maliyetlerini öngörmede ve hastanın aldığı risk puanına göre olabilecek maliyeti öngörmede AIMS65 risk skorunun faydalı olduğunu göstermiştir. GBS ise acil servis kliniği, acil servis dışı klinik ve toplam klinik maliyetlerini öngörmede faydalı iken hastanın aldığı skora göre maliyet belirlemede faydasının olduğu gösterilememiştir.

Abstract:
Comparison of AIMS65 and Glasgow-Blatchford Scores to Predict Health Cost Expenses in Patients Presenting to the Emergency Department with Acute Upper Gastrointestinal Bleeding
Purpose: Upper gastrointestinal system bleeding is an important and costly health problem in hospital admissions. The aim of this study was to investigate the use and superiority of AIMS65 (Albumin, INR, Alterated mental status, Systolic blood pressure, Age) and Glasgow-Blatchford scores in predicting hospital health costs in patients admitted to the emergency department with upper gastrointestinal bleeding
Material and Method: Patients with upper gastrointestinal bleeding over the age of 18 who applied to the emergency department between 01.06.2018-31.05.2019 in the Emergency Medicine Clinic of Umraniye Training and Research Hospital of Health Sciences University were included in the study. Demographic data of the patients (age, sex, comorbidities, smoking, alcohol use), vital signs (cardiac peak beat, blood pressure, peripheral oxygen saturation), Glaskow Coma Score (GCS), if available anticoalugative drugs, their duration of erythrocyte replacement, Endoscopy times, outcome of patients, AIMS65 and Glasgow-Blatchford scores (GBS) were calculated. Pearson chi-square test was performed between AIMS65 and GBS risk score and its statistical significance was examined.
Findings: Of the 151 patients included in the study, 72.2% (n = 109) were male and 27.8% (n = 42) were female. The ages of the patients ranged from 20 to 99 years with a median of 64.0 (IQR = 45-75). The most frequently observed month was March (n = 21, 13.9%). 92.7% (n = 140) of the patients were discharged from the service, 1.3% (n = 2) were discharged from the emergency department, 0.7% (n = 1) were admitted to the intensive care unit and 4,6% (n = 7) died.
AIMS65 and GBS were examined for emergency clinic, non-emergency clinic and total clinical cost expenses. In both groups, statistical significance and weak correlation were found in terms of emergency clinic, non-emergency clinic cost and total clinical costs (p values for AIMS65: pER=0,001 rER=0,26. pexceptER<0,001 rexceptER=0,30.  ptotal<0,001 rtotal=0,32.  GBS için p değerleri: pER<0,001 rER=0,39. PexceptER=0,001 rexceptER=0,27. Ptotal<0,001 rtotal=0,35).   
According to AIMS65 score, 31.8% (n = 48) of the patients were grouped as low risk (score 0-1) and 68.2% (n = 103) were classified as high risk (score 2-5). According to the AIMS65 risk scoring group, the emergency department, non-emergency clinic and total clinical costs with the high risk group were higher than low risk group (p = 0.007, p = 0.007 and p = 0.003, respectively). 
According to GBS, 35.1% (n = 53) of the patients had low score (score 0-10), 34.4% (n = 52) had moderate score (score 11-13) and 30.5% i (n = 46) was grouped as high score (score 14-23). After Bonferroni correction to the subgroups, the patients in the low-risk group were lower than the costs of the patients in the intermediate and high-risk groups for the cost of the emergency department (p = 0.002 and p <0.001, respectively). In non-emergency clinical costs, patients in the low-risk group were lower than the patients in the high-risk group (p = 0.017). In terms of total clinical costs, a statistically significant difference was found in low and high risk groups (p = 0.002). 
            Conclusion: Our study showed that AIMS65 risk score is useful in predicting the cost of emergency department, non-emergency clinic and total clinical costs of patients with upper gastrointestinal bleeding and predicting the cost according to the patient's risk score. GBS is useful in predicting the cost of emergency department, non-emergency clinic and total clinical costs, but it has not been shown to be useful in determining the cost according to the patient's score.