Zayıf fonolojik farkındalık becerileri geliştirmeye yönelik web tabanlı fonolojik farkındalık eğitim programının (FONFAR) geliştirilmesi
Developing a web based phonological awareness education program (FONFAR) to improve low phonological awareness skills
Yazar: GÜLEFŞAN ÖZGE KALAYCI
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM DİKEN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: ADDIE öğretim tasarımı modeli = ADDIE instructional design model ; Eğitim programları = Education programs ; Fonolojik farkındalık = Phonological awareness ; Ses bilgisel farkındalık = Phonological awareness ; Tasarım tabanlı araştırma = Design based research ; Web tabanlı eğitim = Web based education ; Web tabanlı uygulamalar = Web based applications ; Özel eğitim = Special education

Özet:
Araştırmanın amacı, zayıf fonolojik farkındalık becerilerini desteklemeye yönelik çocuklar ve öğretmenler için web tabanlı fonolojik farkındalık eğitim programını (FONFAR) geliştirmektir. Bu amacı gerçekleştirmek üzere Analiz (Analysis), Tasarım (Design), Geliştirme (Develop), Uygulama (Implement) ve Değerlendirme (Evaluation) olarak açılımı yapılan ADDIE modeli temel alınarak web tabanlı fonolojik farkındalık eğitim programı hazırlanmıştır. Araştırmada tasarım tabanlı araştırma yaklaşımı olan Tip 1 Tasarım ve Geliştirme Araştırma yöntemi (DDR) kullanılmıştır. Araştırmanın analiz aşamasında toplam altı öğretmen ile odak grup görüşmesi gerçekleştirilmiştir. İhtiyaç analizinin bir diğer adımında araştırmacı tarafından geliştirilen Fonolojik Farkındalık Bilgi Testi çevrimiçi bir şekilde okul öncesi, özel eğitim ve sınıf öğretmenlerinden oluşan toplam 246 katılımcıya uygulanmıştır. Tasarım ve geliştirme aşamalarında beş öğretmen bilgilendirme modülü hazırlanmıştır. Fonolojik farkındalık becerilerinin tüm aşamalarını ve  görevlerini kapsayan öğretim etkinliklerinin yer aldığı toplam 208 etkinlikten oluşan dört öğrenci modülü hazırlanmıştır. Uygulama aşamasında; üç öğretmen (bir okul öncesi, bir özel eğitim ve bir sınıf öğretmeni) ile FONFAR öğretmen modülleri ve okul öncesi dönemde üç öğrenci ile FONFAR öğrenci modülleri pilot uygulaması gerçekleştirilmiştir. Pilot uygulamadan elde edilen bulgular, FONFAR'ın öğretmen ve öğrencilerin fonolojik farkındalık becerilerine ilişkin performanslarında olumlu etkisi olduğunu göstermektedir. Elde edilen sosyal geçerlik bulguları, FONFAR'ın sosyal geçerliğinin yüksek olduğunu göstermektedir.

Abstract:
The research goal is to develop a web based phonological awareness education program (FONFAR) to improve low phonological awareness skills for the children and teachers. In order to reach this goal, ADDIE which means Analysis, Design, Develop, Implement and Evaluation has been selected as the baseline to develop a web based phonological awareness education program. In this research, Type 1 Design and Development Research Method (DDR), one of the desing based research methods, has been used. In the analysis part, a focus group discussion has been performed with six teachers. On another step of needs analysis, A Phonological Awareness Knowledge Test has been developed by the researcher. This test has been has been implemented on 246 participants consist of  preschool teachers, special education teachers and primary scholl teachers. In desing and develop process, five teacher informing modules has been prepared. Furthermore, four student modules (include 208 teaching activites) which cover entire steps and duties of phonological awareness skills has been created. In implementation process, there teachers (one of each, preschool teacher, special education teacher and primary school teacher) have completed FONFAR's teacher modules pilot scheme, whereas three pre-schooler students have fulfilled FONFAR's student modules pilot scheme. The results which has been obtained by pilot scheme shows that FONFAR modules have positive impact on teachers' and tudent's phonological awareness knowledge and skills. These social validity findings display that FONFAR's social validity is high.