İleriye ve geriye yönelik zaman algısına ait elde edilen olaya ilişkin beyin potansiyellerinin kognitif süreçlerle ilişkilendirilmesi
Relationship between erp components and cognitive process of retospective and prospective time perception
Yazar: CANSIN ÖZGÖR
Danışman: PROF. DR. ÜMMİHAN İŞOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Nöroloji = Neurology ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Duygu = Emotion ; Uyarılmış potansiyeller = Evoked potentials ; Zaman = Time ; Zaman algısı = Time perception

Özet:
Zaman algısı, kişinin bir olayın geçen süresine ilişkin sahip olduğu bireysel yargısını ifade eder. Gerçek süre ile algılanan süre arasında oluşan farklılık gerek dış gerek iç faktörlerden dolayı oluşabilmektedir. Zaman algısı çalışmalarında temel olarak iki paradigma kullanılmaktadır: ileriye yönelik zaman algısı ve geriye yönelik zaman algısı. İki paradigma arasındaki temel fark katılımcının, verilen görevde zamanın önemli olduğuna dair bilgisinin olup olmamasıdır. İleriye yönelik zaman algısında katılımcı zamanın önemli olduğunu bilirken, geriye yönelik zaman algısında katılımcı görev bittiğinde zaman ile ilgili soru sorulacağı bilgisine sahip değildir. Bu çalışmada bilişsel yük ile emosyonun geriye yönelik ve ileriye yönelik zaman algısı paradigmaları üzerindeki etkisine bakılmış ve elde edilen OİP bileşenleri incelenmiştir. Çalışmaya 20 sağlıklı birey katılmış (10 kadın, 10 erkek), 17 birey (9 kadın, 8 erkek) analizlere dahil edilmiştir. Her biri iki setten oluşan deneylerde uyaran olarak IMDB'den seçilen filmlerden kesilmiş ve pilot çalışma ile standardize edilmiş 3 farklı emosyonel kategoriden oluşan (olumlu, olumsuz, nötr) 4 ve 8 saniyelik videolar kullanılmıştır. EEG verileri Brain Products Analyzer paket programı ve MATLAB yazılımı ile, elde dilen nicel veriler ise SPSS paket programı ile analiz edilmiştir. Analizler sonucunda OİP bileşenlerinde, uyaranların emosyonel kategorilerinin değerlendirilmesi sırasında 200 ve 300. milisaniyeler arsında bir negativite olduğu görülmüştür. Bu durum literatürdeki bilgiler ışığında uyaranların beklenen emosyonel etkiyi yaptığını göstermektedir. Ayrıca, uyaranların süresinin tahmin edilmesi sırasında ise 100 ile 500. milisaniyeler bir pozitivite olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar literatürle karşılaştırıldığında süre tahmininin özellikle hafıza süreçlerini içeren karmaşık bir yapı olduğuna dair bilgi vermektedir.

Abstract:
Time perception, is personal judgement of individuals on elapsed time of an incident. Difference between the perceived time and the actual time is casued by either internal or external factors, or by both of them. Mainly two paradigms used in time perception sudies: retrospective and prospective time perception paradigms. The main difference between two paradims is knowledge of participants about the importance of time for the given task. Participant know that time is importnat for the execution of task in prospective time perception paradigm whereas he does not have this information in the retrospective time perception paradigm. In this study, effects of cognitive load and emotion on retrospective and prospective time perception of participants and obtained ERP's during the task are examined. 20 healthy participants (10 women, 10 men) are recruited to study voluntarily. However, only 17 of them (9 women, 8 men) are included to analyze. 180 emotional videos which are consisted of three category (positive, negative, neutral) and 4 and 8 seconds videos were used for the study. These videos are selected from movies in IMDB, and standardization of them made by a pilot study before the actual one. ERP results showed that a negativity between 200. and 300. ms occurs during the emotional categorization of videos. These results indicate that vidoes create expected effect when compared to literature. It is also found a positivity between 100. and 500. ms occurs during the time estimation task. This gives an information about underlying complex memory processes of time estimation.