Masal anlatıcılığı eğitimi alan bireylerin eğitim sonrası psikolojik iyi oluş, öz şefkat ve öz yeterliklerinin incelenmesi
Investigation of post-training psychological well-being, self-compassion and self-efficacy of individuals receiving storytelling training
Yazar: ZAHİDE CEBECİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELAMİ VAROL ÜLKER
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Demografik özellikler = Demographic characteristics ; Hikaye anlatma = Story telling ; Masallar = Tales ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Öz duyarlılık = Self compassion ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu çalışma, masalların peşinden giden masal anlatıcılığı yolunu seçmiş bireyler üzerine yapılmıştır. Masal anlatıcılığı eğitimine katılan bireylerin eğitim süreçlerinde yoğun bir şekilde masallarla bağ kurmaları, masal kahramanları ile yolculuğu paylaşmaları söz konusudur. Analitik psikoloji bağlamında ele aldığımız masalların insanlar üzerindeki etkisi, Jung (2009, 2013, 2015), Campbell (2017), Franz (1970), Bettelheim (2019), Fromm (2019), Benjamin (2019) tarafından teorik düzlemde tartışılmıştır. Teorik çerçeve ışığında, bu çalışmada masal anlatıcılığı eğitimi almış bireylerin eğitim öncesi ve sonrasında pozitif psikoloji bağlamında psikolojik iyi oluş, öz şefkat, öz yeterlilikleri incelenmiştir.
Bu çalışmaya konu olan masal eğitimine katılıp araştırmaya dahil olmayı kabul eden 20 gönüllü, 23-56 yaş arasındadır. Bireylerin daha önce masal anlatıcılığı eğitimi almış olması, yaş, eğitim düzeyi, meslek, gelir düzeyi, ilişki durumu değişkenleri öz yeterlik, öz şefkat ve psikolojik iyi oluş düzeyini etkileyebileceğinden bu faktörler dikkate alınarak örneklemin demografik özellikleri tespit edilmiştir. 
Örneklemin genel öz yeterlik düzeyi, Schwarzer ve Jerusalem (1995) tarafından geliştirilen ve Aypay (2010) Türkçeye uyarlanan "Genel Öz- Yeterlik Ölçeği" kullanılarak belirlenmiştir. Öz şefkat düzeyi, Neff Öz Şefkat Ölçeği (2003)'nin Deniz vd (2008) tarafından uyarlanmış Türkçe sürümü aracılığıyla tespit edilmiştir. Örneklemin psikolojik iyi oluş düzeyi ise Ryff Psikolojik İyi Oluş Ölçeği (1989)'nin Akın (2012) tarafından geliştirilen Türkçe versiyonun Çakmakçı (2020) tarafından revize edilmiş halidir.
Araştırma deseni olarak ilktest-sontest desen tercih edilmiştir. Bu bağlamda örneklemin genel öz yeterlik düzeyi, öz şefkat düzeyi ve psikolojik iyi oluş düzeyi eğitimden önce ve eğitim sona erdiğinde birer kez ölçülmüştür. Katılımcıların ön test ve son testte ölçeklerden aldığı puanlar kıyaslanmıştır. Bu kıyaslama tüm örneklemde hiçbir demografik faktöre göre ayrım yapılmaksızın yapıldığı gibi; yaş, eğitim düzeyi, kişisel gelir, ilişki durumu ve mesleğe göre ön test ve son test puanlarının farklılaşıp farklılaşmadığı sorgulanmıştır. Veriler, "bağımlı gruplar t-testi" ve "karma desen varyans analizi" yöntemleriyle analiz edilmiştir. İstatistiki anlamlılıklar %99, %95 ve %91 eşik düzeyleri dikkate alınarak irdelenmiştir. 
Anlamlılık düzeyi %91 iken kişisel geliri yeterli katılımcıların psikolojik iyi oluş düzeyinin eğitim sonrasında, eğitim öncesine kıyasla yükseldiği tespit edilmiştir. Bunun aksine kişisel geliri yetersiz olanların eğitim sonrasında psikolojik iyi oluş düzeyinin eğitim öncesine kıyasla düştüğü görülmüştür.
Öğretmenlerin ön test ve son test psikolojik iyi oluş puanları kıyaslandığında, psikolojik iyi oluş düzeylerinde bir değişim gözlenmemiştir. Aynı durum diğer meslek mensupları için de geçerlidir. Fakat öğretmen olmayanların PİOÖ son test toplam puan ortalaması, öğretmen olanlara kıyasla daha yüksek olduğu görülmüştür. 

ANAHTAR KELİMELER: Masal Anlatıcılığı Eğitimi, Genel Öz Yeterlik, Öz Şefkat, Psikolojik İyi Oluş, Demografik Faktörler

Abstract:
This study focused on individuals who have chosen the path of storytelling,
following the tales from the past to the present. It is in question that individuals who
participate in storytelling training intensely connect with fairy tales during their education
process and share the journey with fairy tale heroes.
The effect of fairy tales on people, which we have discussed in the context of
analytical psychology, has been discussed at least in theoretical framawork by Jung
(2009, 2013, 2015), Campbell (2017), Franz (1970), Bettelheim (2019), Fromm (2019),
Benjamin (2019), In the light of the theoretical framework, in this study, pre and post
levels of the self-compassion, self-efficacy and psychological resilience of individuals
who received storytelling training were examined in the context of positive psychology.
20 volunteers, agreed to participate in this study, were the people, who had tale
education which was the subject of this study. They were 23-56 years old. Since
individuals' storytelling education, age, education level, occupation, income level,
relationship status variables may affect self-efficacy, self-understanding and
psychological well-being, the demographic characteristics of the sample were determined
by considering these factors.
The general self-efficacy level of the sample was determined using the "General SelfEfficacy Scale" developed by Schwarzer and Jerusalem (1995) and adapted into Turkish
by Aypay (2010). The level of self-compassion was determined through the Turkish
version of the Neff Self-Compassion Scale (2003), adapted by Deniz et al (2008). The
psychological well-being level of the sample is the Turkish version of the Ryff
Psychological Well-Being Scale (1989) developed by Akın (2012) and revised by
Çakmakçı (2020).
The pre-experimental design was preferred as the research design. In this context,
the general self-efficacy level, self-compassion level and psychological well-being level
of the sample were measured once before and after the training. This comparison was
made in the whole sample without any demographic factors, and it was questioned
whether the pre-test and post-test scores differed according to age, education level,
personal income, relationship status and occupation. The data were analysed by
"dependent groups t-test" and "mixed pattern analysis of variance" methods. Statistical
significance was examined considering the threshold levels of 99%, 95% and 91%. In
addition, the opinions of the participants about the effect of storytelling on them were asked and their answers to the open-ended question were analysed using the qualitative
method.
While the significance level was 91%, it was determined that the psychological
well-being level of the participants with sufficient personal income increased after the
training compared to the pre-training. On the contrary, it was observed that the level of
psychological well-being of those with insufficient personal income decreased after the
training compared to the pre-training period.
According to the pre-test and post-test scores of the teachers, there was no change
in their psychological well-being. The same was true for other professionals. However, it
was observed that the PWB post-test total score average of the non-teachers was higher
than the teachers. According to the qualitative analysis, the participants believed that
storytelling was beneficial in terms of discovering oneself and other people, developing
insight and self-compassion about oneself, and developing compassion for others.

Keywords: Storytelling Training, General Self-Efficacy, Self-Compassion, Psychological Well-Being, Demographics