Yetişkin bireylerde aile işlevleri düzeyi ve algılanan sağlık durumu
Level of family functions and perceived health status in adult individuals
Yazar: NEŞE AYAZ LALE
Danışman: PROF. DR. BELGİN AKIN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile = Family ; Aile işlevleri = Family functions ; Aile sağlığı = Family health ; Algı = Perception ; Sağlık = Health ; Sağlık durumu göstergeleri = Health status indicators ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Yetişkin bireylerin  aile işlevleri düzeylerini, algıladıkları sağlık durumlarına göre incelemek amacıyla yapılan  bu çalışma tanımlayıcı niteliktedir. Konya ili kent merkezinde bulunan bir aile sağlığı merkezine başvuran, 18-65 yaş aralığında gelişigüzel örnekleme ile seçilmiş 166 birey araştırmanın çalışma grubunu oluşturmuştur. Veriler araştırmacı ve anketörler tarafından literatüre dayanılarak hazırlanan ''Kişisel Bilgi Formu'' ve ''Aile Değerlendirme Ölçeği'' kullanılarak aile sağlığı merkezine başvuran bireylerden yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Etik izinler alınmıştır. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, Mann Whitney U testi ile Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. 
Araştırmaya katılan bireylerin %64,5'i 25-64 yaş aralığındaki yetişkin bireylerden oluşmaktadır. Katılımcıların %50,6'sının kadın, %36,7'sinin üniversite ve üzeri eğitimli, %58,4'ünün evli, %77,7'sinin ekonomik durumlarının orta/kötü düzeyde algıladıkları saptanmıştır. Ayrıca %56.0'ının sağlıklı olmayı iyilik modeline göre tanımladığı, %69,9'unun genel sağlık durumu değerlendirmesinin çok iyi/iyi olduğu bulunmuştur. 
Çalışmamızda Aile Değerlendirme Ölçeği'nde en düşük puanın ''genel fonksiyonlar'' boyutunda (1,50±0,39), en yüksek puanın ''gereken ilgiyi gösterme'' (2,37±0,35) boyutunda olduğu bulunmuştur. Aile Değerlendirme Ölçeği puanları ile bireylerin yetişkin yaş grubunda, kadın ve evli bireyler olması, bireylerin sağlık sorunlarında öncelikle aile sağlığı merkezi dışındaki sağlık kuruluşlarını tercih etmeleri puanları arasındaki farklılık anlamlı bulunmuş ve bu bireylerde gereken ilgiyi gösterme ile davranış kontrolü boyutunun sağlıksız olduğu görülmüştür. Üniversite ve üzeri eğitimli olanlarda, genel sağlık durumunu çok iyi/iyi olarak değerlendirenlerde gereken ilgiyi gösterme boyutunun sağlıksız olduğu saptanmıştır. Aile Değerlendirme Ölçeği puanları ile sağlıklı olmanın anlamı puanları arasındaki farklılık anlamlı bulunmamıştır (p>0,05).
Sonuç olarak; bireylerin sahip oldukları bazı sosyo-demografik, aile ve algıladıkları sağlık durumu özellikleri aile işlevlerini yerine getirebilmelerini etkilemektedir. 

Anahtar Sözcükler: Aile işlevleri; Aile sağlığı; Sağlık algısı

Abstract:
The present study was conducted to examine the family function levels in adults regarding their perceived health status. The study sample comprised 166 randomly selected individuals between the ages of 18 and 65 years who were admitted to a family health centre in the Konya city centre. Data were collected via face-to-face interviews with the participants using 'Personal Information Form' and 'Family Evaluation Scale' prepared by the researchers and interviewers based on the literature. The necessary ethical permissions were obtained for the study. Number, percentage, mean, standard deviation, Mann–Whitney U test and Kruskal–Wallis tests were used for data analysis.
Of the total participants, 64.5% consisted of adults in the age range of 25–64 years, 50.6% were female, 36.7% were university or higher education graduates, 58.4% were married and 77.7% perceived their economic status as moderate/bad. Additionally, 56.0% defined the state of being healthy according to the model of well-being, 69.9% considered their general health status as being very good/good.
The study findings determined that the lowest score in the family evaluation scale was obtained in the 'general functions' dimension (1.50 ± 0.39), while the highest score was obtained in the 'attentiveness' dimension (2.37 ± 0.35). A significant difference was found between the family evaluation scale scores and the state of being in the adult age group, being a woman and married and preferring health institutions over family health centres when facing health problems. The attentiveness and behaviour control dimensions of these individuals were also found to be unhealthy. The attentiveness dimension was found to be unhealthy in university or gigher education graduates and in participants who considered their general health status as being very good/good. No significant difference was noted between the family evaluation scale scores and the scores for, meaning of being healthy (p>0,05).
Conclusively, certain socio-demographic, family and perceived health status characteristics of individuals were found to affect their ability to perform family functions. 

Key Words: Family functions; Family health; Health perception