Doğu Akdeniz koşullarında yerfıstığı verimini tahmin etmede cropgro V4.7.5. bitki büyüme modelinin performansının ve duyarlılığının belirlenmesi
Determining the performance and sensitivity of the cropgro V4.7.5 plant growth model in eastern Mediterranean conditions
Yazar: KADİR CAN ÖZ
Danışman: PROF. DR. SEMİH METİN SEZEN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, Doğu Akdeniz koşullarında damla sulama sistemiyle sulanan yerfıstığında NC-7 çeşidinde farklı sulama programlarının verim ve su kullanımı üzerine etkilerini belirlemek ve yerfıstığı verimini tahmin etmede CROPGRO V4.7.5 modelinin performansının ve duyarlılığının belirlenmesi amacıyla 2014 ve 2015 yıllarında yürütülmüştür. Çalışmada ana konuları sulama aralıkları (SA), alt konuları ise sulama düzeyleri (I) oluşturmuştur. Sulama programında 3 farklı sulama aralığı, yığışımlı buharlaşma değerlerinden (SA1: ΣEo = 25 ± 2.5 mm; SA2: ΣEo = 50 ± 5 mm; SA3: ΣEo = 75 ± 5 mm olduğunda sulama) oluşurken, 4 farklı sulama düzeyi (I1= 0.50; I2=0.75; I3=1.00; I4=1.25) oluşturulmuştur. Elde edilen sonuçlara göre; sulama aralığı ile sulama düzeyi interaksiyonu toplam yerfıstığı dane verimini istatistiksel olarak %1 hata seviyesinde önemli ölçüde etkilediği belirlenmiştir. Her iki deneme yılında da en yüksek verim SA2-125, en düşük verim ise SA3-50 konusundan alınmıştır. Sulama aralığı ve sulama düzeyi; yerfıstığında verimi, kuru madde miktarını, yaprak alanını, hasat indeksini, su kullanım randımanı (WUE) ve sulama suyu kullanım randımanı (IWUE) değerlerini önemli derecede etkilemiştir. Sonuçta; SA2-125 sulama programı yörede yüksek yerfıstığı ürünü almak için önerilebilir. CROPGRO-yerfıstığı modeli simulasyon sonuçlarında elde edilmiş yerfıstığı verimi ve bitki büyüme parametrelerinin tahmini değerlerinin ölçülen değerlere yakın olduğunu göstermiştir. Simüle edilen ve gözlemlenen yerfıstığı verim değerleri arasında determinasyon katsayısı (R2) değerleri sulama aralığına bağlı olarak 2014'de 0.52-0.88, 2015 yılında 0.50-0.96 arasında değişmiştir. Bu nedenle, CROPGRO-yerfıstığı modeli farklı sulama yönetimi koşulları altında yerfıstığının verimini doğru olarak tahmin etmek için kullanılabilir.

Abstract:
This research was carried out to determine the performance and sensitivity of the CROPGRO V4.7.5 model in determining the effects of different irrigation programs on yield and water use in peanut (NC-7) irrigated with drip irrigation system in Eastern Mediterranean conditions in 2014 and 2015. In the irrigation program, 3 different irrigation intervals (SA) are formed from accumulated evaporation values (SA1: ΣEo = 25 ± 2.5 mm; SA2: ΣEo = 50 ± 5 mm; SA3: ΣEo = 75 ± 5 mm), 4 different irrigation levels (I1 = 0.50; I2 = 0.75; I3 = 1.00; I4 = 1.25). According to the results obtained; irrigation interval and irrigation level interaction was found to significantly affect total peanut grain yield at 1% error level statistically. In both experimental years, the highest yield was taken from SA2-125 and the lowest yield was taken from SA3-50. The total amount of irrigation water applied to the subjects varied between 406-1059 mm and plant water consumption values between 516-1034 mm by years. Irrigation interval and irrigation level; The yield of peanuts significantly affected dry matter amount, leaf area, harvest index, water use efficiency (WUE) and irrigation water use efficiency (IWUE) values. After all; SA2-125 irrigation program can be recommended for high yields in the region. The output of CROPGRO-Peanut model showed that the simulated values of growth parameters, phenology and seed yield of peanut were close to the corresponding measured values. Determination coefficient (R2) values between simulated and observed peanut yield values changed between 0.52-0.88 in 2014 and 0.50-0.96 in 2015 depending on the irrigation interval. Thus, the model could be used to predict the seed yield of peanut accurately under different irrigation management conditions.