Kadın yöneticilerin ve kadın yöneticilerle çalışan öğretmenlerin deneyimleri
Experiences of famale administrators and teachers working with famale administrators
Yazar: AYSEL CANSU ÖZKORUM
Danışman: DOÇ. AYŞE NEGİŞ IŞIK
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada kadın yöneticilerin ve kadın yöneticilerle çalışan öğretmenlerin deneyimleri incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Örnekleminin belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmış, ölçüt olarak 1- Okul yöneticisinin kadın olması, 2- Okul yöneticisinin en az bir yıldır o okulda görev yapıyor olması, 3- Okul yöneticisinin araştırmaya katılmaya gönüllü olması dikkate alınmıştır. Ayrıca bu okullarda çalışan farklı cinsiyetlerdeki öğretmenler araştırmaya dâhil edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak verilere ulaşmak amacıyla görüşme tekniğinden yararlanılmıştır.  Bu araştırmanın çalışma grubunu 6 kadın yönetici 9 öğretmen olmak üzere 15 kişi oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda, kadın yöneticilerin yöneticiliği seçme nedenlerine ve çalıştıkları okuldaki deneyimlerine ilişkin farklı bulgular elde edilmiştir. Kadın yöneticilerin yöneticiliği tercih etme nedenlerine bakıldığında ev ve okullarının birbirinden farklı ilçede olması gibi ulaşım problemi, meslek hayatları boyunca yöneticiliği en az bir kez tecrübe etme istekleri veya hâlihazırda kötü yöneticiyle çalışmaları sebep gösterilmiştir. Kadın yöneticiler yönetici olurken çoğunlukla ailelerinden destek alırken ev ve iş yoğunluğunun problem yarattığına vurgu yapmışlardır. Kadın yöneticiler cinsiyetlerinin yönetimlerini etkilemediklerini belirtip erkeklere göre daha detaycı ve hassas olduklarını bu sebeple yine de kendilerinin kadın bir yöneticiyle çalışmak istemediklerini belirtmişlerdir. Bu duruma sebep olarak kadınların mükemmeliyetçi olmaları ve detaylara çok önem vermelerini göstermişlerdir. Kadın yöneticilerin çoğu ev ve iş yaşamında rol çatışması yaşamadığını belirtmişlerdir. Kadın okul yöneticileri daha önce birlikte çalışmış oldukları müdürlerin adalet, anlayış, iyi iletişim gibi davranışlarını rol model aldıklarını ifade etmişlerdir. Kadın yöneticiyle çalışan farklı cinsiyetteki öğretmenler ise çoğunlukla aynı sebeplerle kadın müdürlerle çalışmanın zorluklarından bahsetmiştir. Kadınları duygusal, ayrıntıya takılan, işleri zorlaştıran olarak ifade etmişlerdir buna sebep olarak kadın olarak varoluş özellikleri ya da ev sorumluluklarının onların üzerinde olmasını göstermişlerdir. Öğretmenler yöneticilerden bekledikleri özellikleri adalet, iyi iletişim, işinde uzman olması, zaman zaman inisiyatif kullanması ya da anlayış olarak sıralamışlardır. Öğretmenler kadın yöneticilerin ev sorumluluklarının işlerini etkilediğini ifade edip ev ve iş yükünün kadında olmasının yine kadınlar için dezavantaj olduğunu belirtmişlerdir.
Anahtar Kelimeler: Kadın, kadın okul yöneticisi, eğitim yönetimi, cam tavan

Abstract:
Women's presence in working life is affected by many factors. Women are at a disadvantage compared to men in terms of existence in business life, promotion or workload. In this research, the experiences of female administrators and teachers working with female administrators were examined. Qualitative research design was used in the research. Criterion sampling method, one of the purposeful sampling methods, was used to determine the sample. In determining the sample, the following criteria were taken into account: 1- The school principal being a woman, 2- The school principal having been working at that school for at least one year, 3- The school principal volunteering to participate in the research. Additionally, teachers of different genders working in these schools were included in the research. In the research, interview technique was used as a data collection tool to access primary data. In the research, 15 people, including 6 female principals and 9 teachers, were interviewed face to face. When we look at the reasons why female principals prefer management, transportation problems such as their homes and schools being in different districts, their desire to experience management at least once during their careers, or the fact that they currently work with a bad manager are cited as reasons. While female managers mostly received support from their families when becoming managers, they emphasized that home and workload created problems. Female managers stated that their gender did not affect their management and that they were more detail-oriented and sensitive than men, so they still did not want to work with a female manager. The reason is that women are perfectionists and pay great attention to details. Most of the female managers stated that they did not experience role conflict in their home and work lives, and the managers gave examples of justice, understanding and good communication as the characteristics they took as role models. Teachers of different genders working with female principals mostly talked about the difficulties of working with female principals for the same reasons. They described women as emotional, detail-oriented, and making things difficult, citing their existential characteristics or the fact that they have home responsibilities as the reason for this. Teachers listed the characteristics they expect from their principals as fairness, good communication, being an expert in their job, taking initiative from time to time, or understanding. Teachers stated that the home responsibilities of female administrators affect their work and that it is a disadvantage for women to have the house and workload.

Keywords: Woman, female school principal, education administration, glass ceiling