Farklı tarımsal artıkların pleurotus eryngii mantar üretiminde 
kullanım olanakları
The possibility of using different agricultural wastes in 
pleurotus eryngii mushroom cultivation
Yazar: SİNEM KÜBRA ŞANLI
Danışman: PROF. DR. AYSUN PEKŞEN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmanın amacı fazla miktarda açığa çıkan gül işleme artığı (GA) ve sarımsak
artığının (SA) Pleurotus eryngii (DC. ex Fr.) Quel. yetiştiriciliğinde yetiştirme
ortamı olarak kullanılabilme olanakları ile bu yetiştirme ortamlarının P. eryngii
mantarının verim, biyolojik etkinliği (BE) ve kalitesi üzerine etkisini belirlemektir.
Denemede P. eryngii 3065 çeşidi kullanılmıştır. Çalışmada kavak talaşına (KT) %5,
10, 15, 20 ve 25 oranlarında GA ve SA ilave edilerek hazırlanan ortamlar kendi
arasında olacak şekilde 100KT ortamı (kontrol) ile karşılaştırılmıştır. KT, GA ve SA
materyallerinin ve bu materyallerden hazırlanan ortamların sterilizasyon sonrası,
misel gelişim sonrası, birinci hasat ve hasat sonrası dönemlerinden alınan örneklerde
pH, nem, kül, OM, C, N, C:N, lignin ve mineral madde miktarları tespit edilmiştir.
Çalışma sonucunda kontrol ve GA ilave edilerek hazırlanan yetiştirme ortamlarının
verimleri arasında (152.60-217.80 g torba-1) istatistiksel olarak fark bulunmamıştır.
95KT+5GA ortamının BE ve üretim oranı, diğer ortamların BE ve üretim oranı
değerlerinden istatistiksel olarak önemli düzeyde düşük bulunmuştur. Sarımsak
artıklarından hazırlanan ortamlarda ise en yüksek verim, BE ve üretim oranı (314.60
g torba-1, %84.94 ve 0.74) 75KT+25SA ortamından elde edilmiş, bunun arasında
istatistiksel fark bulunmayan 80KT+20SA ortamı (251.20 g torba-1, %84.78 ve 0.71)
izlemiştir. Gül işleme ve sarımsak artıklarının P. eryngii yetiştiriciliğinde
kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Pleurotus eryngii; mantar; sarımsak artıkları; gül işleme
artıkları; verim; biyolojik etkinlik.

Abstract:
The objective of this study was to determine the possible use of rose processing
waste and garlic waste existed in a large amount in Pleurotus eryngii (DC. ex Fr.)
Quel. cultivation as substrate and also determine the effects of those substrates on
yield, biological efficiency (BE) and quality of Pleurotus eryngii. mushroom.
P.eryngii 3065 strain was used in the study. In this study, substrates prepared by
supplemented poplar sawdust (PS) with the of rose processing waste (RW) and garlic
waste (GW) in the rate of 5, 10, 15, 20 and 25% were compared with the 100PS
(control) substrate separately. pH, moisture content, ash, organic matter, carbon (C),
nitrogen (N), C:N ratios, lignin and mineral nutrient contents of PS, RW and GW
materials and substrates prepared by those materials were determined in the samples
that were taken after sterilization, after mycelium growth period, at first harvest and
after harvesting time. In the results of the study, no statistically significant difference
was found between the yields of substrates supplemented with RW (152.60-215.00 g
bag-1) and control (217.80 g bag-1). BE and production rate of 95KT+5GA substrate
was significantly lower than that of other substrates. The highest yield, BE and
production rate were obtained from 75PS+25GW substrate (314.60 g torba-1, 84.94%
and 0.74%), this was followed by 80PS+20GW substrate (251.20 g torba-1, 84.78%
and 0.71%) which was not statistically different with 75PS+25GW. It was
concluded that rose processing waste and garlic waste can be used in P. eryngii
cultivation.
Key Words: Pleurotus eryngii; mushroom; garlic wastes; rose processing waste;
yield; biological efficiency.