Kardiyovasküler risk gruplarında semptomların değerlendirilmesi
Evaluation of symptoms in cardiovascular disease risk groups
Yazar: DENİZ ALMAK
Danışman: PROF. DR. KURTULUŞ ÖNGEL
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
ÖZET
KARDİYOVASKÜLER RİSK GRUPLARINDA SEMPTOMLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

Deniz Almak

İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği
Anabilim Dalı Uzmanlık Tezi, İzmir, Türkiye, 2024

Amaç: Bu çalışmanın amacı; kardiyovasküler risk gruplarında akut koroner sendrom ve
inme yönünden öne çıkan semptomların belirlenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, 40 yaşın üzerindeki bireylerde kesitsel, tanımlayıcı bir anket
araştırmasıdır ve araştırmanın evreni Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi aile hekimliği
polikliniğine başvuran 317 gönüllüyü kapsamaktadır. SPSS 17.0 ile yapılan istatistiksel
analizlerde sürekli değişkenler ortalama ve standart sapma ile, kategorik değişkenler ise sayı
ve yüzde dağılımları ile tanımlanmıştır. Kategorik verilerin analizinde gruplar arasındaki
farklılıkları belirlemek için Ki-kare testi uygulanmış, istatistiksel olarak anlamlı farklılıkların
yönelimi için ise Somers Delta (d) testi kullanılmıştır. Anketin güvenilirliğini ölçmek için
Cronbach'ın alfa katsayısı hesaplanmış (0.755) ve kardiyovasküler risk faktörleri ile ilgili
belirtilerin yüklerini belirlemek amacıyla faktör analizi yapılmıştır.
Çalışmada veri toplamak için, sosyodemografik veri formunun yanı sıra, hastaların
kardiyovasküler risklerinin sınıflandırılmasını sağlayan veri formu (Framingham puanı ve
PCRAE puanı hesaplama sistemlerini kullanan) ve Hastalık Yönetim Platformu'na dayanan
anketlerin hazırlandığı semptom ve risk değerlendirme veri formu kullanıldı.
Bulgular: Çalışmaya gönüllülük esası ile toplam 317 kişi katılmıştır. Katılımcıların
%55,5'ini (n:176) kadınlar oluşturmaktadır. Çalışma örnekleminin yaş ortalaması
61,69±12,75'tir. Framingham risk skoru ile geçmeyen nefes darlığı ve aşırı terleme gibi akut
koroner sendrom semptomları istatistiksel anlamlılık açısından incelendiğinde anlamlı
bulunmuştur. .Framingham risk skoru ile inme semptomları olan anlama bozukluğu ve
klaudikasyo arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır.
PCRAE risk skoru ile akut koroner sendrom semptomu olan geçmeyen nefes darlığı ile
istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. PCRAE risk skoru ile inme semptomları
arasındaki istatistiksel ilişki incelendiğinde; ilk defa olan şiddetli başağrısı , bulantı kusma,
bayılma ve bacak güçsüzlüğü arasında da istatistiksel anlamlı ilişki saptanmıştır.
AKS semptomları için faktör analizi uygulandığında; İlk faktörde en yüksek yükler bulantı
kusma, baş dönmesi ve halsizlik semptomlarındadır. İkinci faktör, retrosternal ağrı için
yüksek pozitif yük ve bilinç kaybı için negatif yük, aşırı terleme için pozitif
yük göstermektedir.
İnme semptomları için faktör analizi uygulandığında ; ilk faktörde yer alan anlama
bozukluğu ve konuşma bozukluğu semptomlarında yüksek yükler gözlenmiştir. İkinci faktör
bacak gücsüzlüğü ve klaudikasyo üzerinde yüksek yüklerle karakterizedir
Sonuç: Genel bakış olarak hem Framingham hem de PCRAE risk puanları, birçok akut
koroner sendrom ve inme semptomları ile önemli korelasyonlar göstermektedir. Genellikle,
bu risk puanları arttıkça, belirli semptomların sıklığı da artmaktadır. Yaygın akut koroner
sendrom semptomu olarak geçmeyen nefes darlığı hem Framingham hem de PCRAE risk
puanlarıyla önemli ölçüde ilişkilidir, bu da kardiyovasküler risk arttıkça izlenmesi gereken
önemli bir semptom olduğunu göstermektedir. Aşırı Terleme ve kladikasyo, sadece
Framingham risk puanı ile anlamlı bir şekilde ilişkilidir ve PCRAE puanı ile ilişkili değildir.
Bayılma ve bacak güçsüzlüğü semptomları, sadece PCRAE risk puanıyla anlamlıdır.
Anahtar Kelimeler: Nefes Darlığı, Framingham , PCRAE, Aşırı Terleme

Abstract:
ABSTRACT
EVALUATION OF SYMPTOMS IN CARDIOVASCULAR RİSK GROUPS

Deniz ALMAK

Izmir Katip Celebi University, Faculty of Medical Sciences,
Family Medicine Medical Specialization Thesis, Izmir, Türkiye, 2024

Aim: The aim of this study is to identify the prominent symptoms of acute coronary
syndrome and stroke in cardiovascular risk groups.
Methods: This study is a cross-sectional, descriptive survey conducted on individuals over
the age of 40, encompassing 317 volunteers who applied to the family medicine outpatient
clinic at Atatürk Training and Research Hospital. In the statistical analyses performed using
SPSS 17.0, continuous variables were described using mean and standard deviation, while
categorical variables were characterized by frequency and percentage distributions. The Chi-
square test was applied to determine the differences between groups for categorical data, and
the Somers Delta (d) test was used to assess the direction of statistically significant
differences. To measure the reliability of the survey, Cronbach's alpha coefficient was
calculated (0.755), and factor analysis was conducted to identify the loadings of symptoms
related to cardiovascular risk factors.
In the study, in addition to the sociodemographic data form for data collection, a data form
that allows for the classification of patients' cardiovascular risks (using Framingham score
and PCRAE score calculation systems) and a symptom and risk assessment data form based
on the Disease Management Platform were prepared.
Results: A total of 317 individuals participated in the study on a voluntary basis. Women
constituted 55.5% of the participants (n: 176). The mean age of the study sample was
61.69±12.75 years. When acute coronary syndrome symptoms such as dyspnea and
excessive sweating, which did not correlate with the Framingham risk score, were examined
for statistical significance, they were found to be significant. Additionally, a statistically
significant relationship was identified between stroke symptoms, specifically comprehension
impairment and claudication, and the Framingham risk score.
A statistically significant relationship has been identified between the PCRAE risk score and
persistent dyspnea in patients exhibiting symptoms of acute coronary syndrome. When
examining the statistical relationship between the PCRAE risk score and stroke symptoms,
significant correlations were found with first-time occurrences of severe headache, nausea
and vomiting, syncope, and leg weakness.

Upon conducting a factor analysis for acute coronary syndrome symptoms, the first factor
revealed the highest loadings for nausea and vomiting, dizziness, and fatigue symptoms. The
second factor demonstrated a high positive load for retrosternal pain and a negative load for
loss of consciousness, alongside a positive loading for hyperhidrosis.

In the case of stroke symptoms, factor analysis indicated high loadings for comprehension
disorders and speech disorders within the first factor. The second factor was characterized by
high loadings associated with leg weakness and claudication.
Conclusion: As an overview, both the Framingham and PCRAE risk scores demonstrate
significant correlations with various symptoms of acute coronary syndrome and stroke.
Generally, as these risk scores increase, the frequency of certain symptoms also rises.
Dyspnea, which is commonly associated with acute coronary syndrome, is significantly
related to both the Framingham and PCRAE risk scores, indicating that it is an important
symptom that should be monitored as cardiovascular risk increases. Hyperhidrosis and
claudication are significantly associated only with the Framingham risk score and are not
correlated with the PCRAE score. Symptoms such as syncope and leg weakness are
significant only in relation to the PCRAE risk score.
Keywords: Dyspnea, Framingham, PCRAE, Hyperhidrosis