Broyler rasyonlarında prebiyotik ve organik asit kullanımının performans ve bazı kan parametreleri üzerine etkilerinin belirlenmesi
Determination of the effects of prebioti̇c and organic acid use on feed consumption, performance and some blood parameters in broiler rations
Yazar: MUSTAFA COŞAR
Danışman: PROF. DR. MEHMET AKİF KARSLI
Kırıkkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni, Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Kan parametreleri = Blood parameters ; Kanatlı yemleri = Poultry feeds ; Kümes hayvanları yemleri = Poultry feed ; Organik asitler = Organic acids ; Prebiyotikler = Prebiotics ; Rasyonlar = Rations ; Tavuklar = Chickens ; İç organlar = Viscera

Özet:
Bu çalışmada broyler rasyonlarında prebiyotik, organik asit ve prebiyotik- organik asit kombinasyonu kullanımının performans ve bazı kan parametreleri üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. 
Çalışmada günlük 160 adet (Ross PM3) erkek broyler civciv kullanılmıştır. Her bir grup 40 hayvandan oluşacak şekilde, 1 kontrol grubu ve 3 deneme grubu olmak üzere 4 ana gruba ayrılmıştır. Her bir ana grup da 4 alt grup olacak şekilde dizayn edilmiştir. Her bir alt gruba da 10'ar adet civciv konulmuştur. Araştırma grupları, I- Kontrol grubu, II- Prebiyotik (100 mg/kg) grubu, III- Organik asit (3,0 g/kg) grubu, IV- Prebiyotik (100 mg/kg)- organik asit (3,0 g/kg) grubu olacak şekilde dizayn edilmiştir. 
Deneme çalışması 42 gün sürmüştür. Deneme boyunca haftalık olarak grupların canlı ağırlık, canlı ağırlık artışları, yem tüketimleri ve yemden yararlanma oranları hesaplanmıştır. Her bölümdeki hayvanlara grup yemlemesi uygulanmıştır. Hayvanların günlük tüketebilecekleri miktardaki yem ve su hayvanlara ad-libitum olarak verilmiştir. Çalışmanın 42. gününde gruplardaki tüm hayvanlar teker teker tartılmış ve her alt gruptan 8'er hayvan olmak üzere toplam 32 broyler rastgele seçilmiştir. Seçilen bu hayvanların kesim öncesi canlı ağırlıkları belirlenmiştir. Sonra da bu hayvanlardan kan numuneleri alınmıştır. Daha sonra da bu hayvanlar kesilmiştir. 
Kan serumlarında LDL kolesterol, total kolesterol, glikoz, trigliserit, HDL kolesterol,  total protein ve albumin seviyeleri bulunmuştur. Kesilen hayvanların sıcak ve soğuk karkas ağırlıkları, karaciğer, kalp, dalak, taşlık- bezli mide ve Bursa fabricius ağırlıkları tespit edilmiştir. Ayrıca bağırsak uzunlukları da belirlenmiştir. 
Araştırmamızda, deneme gruplarında canlı ağırlıklar ile canlı ağırlık artışlarının kontrol grubuna göre yüksek olduğu, prebiyotik grubunda ortalama yem tüketiminin fazla olduğu ve çalışmanın sonunda en düşük ortalama yemden yararlanma oranının rakamsal olarak 1,52 ile prebiyotik- organik asit grubunda olduğu görülmektedir. 
Bazı kan parametrelerinin ortalama değerleri; LDL kolesterolde organik asit grubu ile prebiyotik grubu arasında, total kolesterolde prebiyotik grubu ile diğer gruplar arasında, trigliseritte kontrol grubu ile prebiyotik grubu arasında, total proteinde kontrol grubu ile prebiyotik grubu arasında, albüminde kontrol grubu ile prebiyotik grubu arasında ve HDL kolesterolde prebiyotik- organik asit grubu ile kontrol grubu ve prebiyotik grubu arasında önemli farklılıklar bulunmaktadır (P<0,05). Glikoz değerinde ise kontrol grubu ile deneme grupları arasında önemli bir fark bulunmamaktadır (P>0,05). 
Karaciğer, kalp, dalak ve Bursa fabricius'un ortalama ağırlıklarında kontrol grubu ile deneme grupları arasında önemli bir fark bulunmamaktadır (P>0,05). Taşlık ve bezsel mide ortalama ağırlıklarında prebiyotik grubu ile kontrol grubu arasında, bağırsakların ortalama uzunluklarında ise prebiyotik- organik asit grubu ile kontrol grubu arasında önemli farklılıklar bulunmaktadır (P<0,05). 
Bu veriler doğrultusunda broyler rasyonlarında prebiyotik, organik asit ve prebiyotik- organik asit kombinasyonlarının kullanımının performans ve bazı kan parametreleri üzerine olumlu katkı sağladığı görülmektedir. HDL kolesterol değerinin deneme gruplarında yüksek olması sağlığa olumlu katkı sağladığını göstermektedir. 
Sonuç olarak, prebiyotik, organik asit ve prebiyotik- organik asit kombinasyonlarının kanatlı hayvanlarda yem katkı maddesi olarak kullanılmasının yanında, antibiyotiklere alternatif olarak da kullanılabileceği düşüncesi hasıl olmaktadır. Ancak bu konuda daha fazla deneme çalışmasının yapılması da gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Broyler, İç organ ağırlıkları, Kan parametreleri, Organik asit,  Prebiyotik,  Performans.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the effects of using prebiotic, organic acid and prebiotic-organic acid combination on performance and some blood parameters in broiler rations.
160 daily (Ross PM3) male broiler chicks were used in the study. Each group consisted of 40 animals, divided into 4 main groups as 1 control group and 3 experimental groups. Each main group was designed as 4 subgroups. 10 chicks were placed in each subgroup. Research groups, I- Control group, II- Prebiotic (100 mg/kg) group, III- Organic acid (3.0 g/kg) group, IV- Prebiotic (100 mg/kg)- organic acid (3.0 g) /kg) group is designed to be.
The trial run lasted 42 days. During the experiment, the live weight, live weight gains, feed consumption and feed conversion ratios of the groups were calculated on a weekly basis. Group feeding was applied to the animals in each section. The amount of feed and water that the animals can consume daily was given to the animals ad-libitum. On the 42nd day of the study, all animals in the groups were weighed individually and a total of 32 broilers, 8 from each subgroup, were randomly selected. The live weights of these selected animals were determined before slaughter. Then blood samples were taken from these animals. These animals were later slaughtered.
LDL cholesterol, total cholesterol, glucose, triglyceride, HDL cholesterol, total protein and albumin levels were found in blood serums. Hot and cold carcass weights, liver, heart, spleen, gizzard-covered stomach and Bursa fabricius weights of slaughtered animals were determined. Intestine lengths were also determined.
In our study, it is seen that the live weights and live weight gains in the experimental groups were higher than the control group, the average feed consumption was higher in the prebiotic group, and the lowest average feed conversion ratio at the end of the study was in the prebiotic-organic acid group with a figure of 1,52.
Average values of some blood parameters; Between the organic acid group and the prebiotic group in LDL cholesterol, between the prebiotic group and other groups in total cholesterol, between the control group and the prebiotic group in triglyceride, between the control group and the prebiotic group in total protein, between the control group and the prebiotic group in albumin and between the prebiotic-organic acid group and the control group and the prebiotic group in HDL cholesterol there are significant differences (P<0.05). There was no significant difference in glucose value between the control group and experimental groups (P>0.05).
There was no significant difference between the control and experimental groups in the mean weights of liver, heart, spleen and Bursa fabricius (P>0.05). There were significant differences between the prebiotic group and the control group in the mean weights of stony and glandular stomachs, and between the prebiotic-organic acid group and the control group in the mean length of the intestines (P<0.05).
In line with these data, it is seen that the use of prebiotic, organic acid and prebiotic-organic acid combinations in broiler rations contributes positively to performance and some blood parameters. The high HDL cholesterol value in the experimental groups shows that it contributes positively to health.
As a result, it is thought that prebiotic, organic acid and prebiotic-organic acid combinations could be used as an alternative to antibiotics as well as being used as feed additives in poultry. However, more trials are needed in this regard.
Keywords: Broiler, Visceral weights, Blood parameters, Organic acid, Prebiotic, Performance.