Tip II diabetes mellituslu bireylerde benlik saygısı ve öz etkililik düzeyleri
The self esteem and self efficacy levels of the patients with type II diabetes mellitus
Yazar: GAMZE UCAKAN
Danışman: ÖĞR. GÖR. HANDAN ZİNCİR
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Hemşirelik = Nursing ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Çalışma, Tip II Diyabetes Mellitus (DM) tanısı ile izlenen bireylerin öz etkililik ve benlik saygısı düzeylerinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel olarak yapılmıştır.Araştırmanın evrenini 2008-2009 tarihleri arasında muayene olan Tip II DM'lu bireyler oluşturmaktadır. 1 Ekim 2009-1 Aralık 2009 tarihleri arasında Nevşehir İ. Şevki Atasagun Devlet Hastanesi Dahiliye Polikliniklerine başvuran 200 Tip II DM'lu birey örneklem kapsamına alınmıştır. Çalışmanın yapılabilmesi için kurum izni, Etik kurul onayı ve bireylerden yazılı ve sözlü onam alınmıştır. Veriler, bireylerin tanıtıcı özellikleri, hastalık ve tedaviye ilişkin bilgilerini içeren anket formu, Tip II DM'li Hastalar İçin Öz Etkililik Skalası ve Coopersmith Benlik Saygısı Envanteri ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler bilgisayar ortamına aktarılarak SPSS ve sigmastat paket programları kullanılmıştır. Veriler istatistiki olarak yüzdelik, ortalama, ortanca Kruskal Wallıs Varyans Analizi ve Mann-Whitney U testleri kullanılarak değerlendirilmiştir.Çalışmaya katılan bireylerin % 28.5'i erkek, % 14'ü 50 yaş altı ve % 26.5'i eşi ve çocuklarıyla yaşamaktadır. Çalışmada bireylerin özel beslenme ve kilo, kan şekeri, genel beslenme ve tıbbi tedavi kontrolü, benlik saygısı düzeylerinin yüksek, ancak fiziksel egzersiz düzeylerinin zayıf olduğu belirlenmiştir. Erkeklerin benlik saygısı düzeylerinin yüksek olduğu, 50 yaş altında olanlar, eşi ve çocuklarıyla birlikte yaşayanların öz etkililik düzeylerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Çalışmada, öz etkililik ölçeği dört alt boyutları birbirleri içerisinde anlamlı bir ilişki olduğu (p<0.01) ancak benlik saygısı ile aralarında anlamlı bir ilişki olmadığı (p>0.01) belirlenmiştir.Bu bulgular sonucunda; DM'lu bireylerin öz etkililik ve benlik saygısı düzeylerinin iyi olduğu saptanmıştır. DM' lu bireylerin tedavisinde öz etkililiği ve benlik saygısını etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi önerilmektedir.Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, Öz Etkililik, Benlik Saygısı, Diabetes Mellitus.

Abstract:
The study was carried on descriptively and cross sectionally to determine the self esteem and self efficacy levels of the individuals with Type II Diabetes Mellitus (DM). The individuals with Type II Diabetes Mellitus (DM), checked for the disease in a year from 2008 to 2009 form the population of the research. With Type II Diabetes Mellitus, 200 individuals who referred to the Internal Diseases Policlinics of Nevsehir İ. Şevki Atasagun State Hospital from October 1st 2009 to December 1st 2009 were taken in the sample. We got the institute permission, ethics committee approval and the individuals? written and oral approval to carry out the study. The data were obtained using a questionnaire consisting of the information about the patient?s representative characteristics, diseases and treatment, Self Efficacy Scale for the patients with Type II DM and Coopersmith Self Esteem Inventory. The data gained in the study were computerized and SPSS and Sigmastat Programme were utilized. The data were evaluated by using statistical mean, average and median Kruskal Wallis Varyans Analyses and Mann-Whitney U Tests. Of 28.5% the participants are male, 14% of them are younger than 50 and 26.5% of them live with their spouses and children. It?s determined in the study that the levels of the individuals? special diet, weight, blood sugar, overall diet and self esteem and medical treatment control are high however; their physical exercise levels are low. In the study it?s revealed that males? self esteem level is high whereas the self efficacy level of the individuals younger than 50 and of those living with their spouse and children is high (p<0.05).It?s determined in the study that there is a meaningful relationship among the four subgroups of the self efficacy scale (p<0.01) however; there isn?t a significant relationship between self esteem and the four subgroups of the self efficacy (p>0.01). As a result, it?s confirmed that the self esteem and the self efficacy levels of the individuals with DM is fine and it?s advised to consider the factors effecting self efficacy and self esteem in the treatment of the individuals with DM.Key Words: Nursing, self efficacy, self esteem, diabetes mellitus.