Uzun süreli cep telefonu kullanımının testis histopatolojisi üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
The evaluation of the effects of long-term mobile phone use on the testicular histopathology
Yazar: SERKAN ÇELİK
Danışman: PROF. DR. ŞABAN DORAN
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Üroloji = Urology
Dizin: Cep telefonu = Mobile phone ; Elektromanyetik alanlar = Electromagnetic fields ; Histopatoloji = Histopathology ; Sıçanlar = Rats ; Testis = Testis

Özet:
Amaç: Bu çalışmada cep telefonunun yaydığı düşük yoğunluklu elektromanyetik dalgaların sıçan testisleri üzerinde histopatolojik ve ultrastrüktürel anlamda değişikliklere yol açıp açmadığını araştırmayı amaçladık.Yöntem ve Gereçler: Deneylerde Wistar Kyoto cinsi (200-300 g) erkek sıçan kullanıldı. Sıçanlar kontrol ve elektromanyetik alana maruz bırakılan grup olmak üzere iki gruba ayrıldı. Kontrol grubunda yer alan 15 adet sıçanın bulunduğu kafeslere SAR değeri 1,58 olan 2 adet, deney grubunda yer alan 30 sıçanın bulunduğu kafeslere SAR değeri 1,58 olan 4 adet cep telefonu yerleştirildi. Kontrol grubundaki sıçanların kafesindeki cep telefonları kapalı halde tutuldu. Çalışma grubundaki sıçanların kafeslerine yerleştirilen cep telefonları ise haftanın yedi günü aktif halde tutuldu. Üçüncü ayın sonunda sıçanlar isofloran anestezisi altında sakrifiye edilerek testisleri alındı. Hem kontrol hem de deney grubunda çıkarılan testis ağırlıkları hassas terazi ile tartıldı. Her sıçanın testisinin bir yarısı histopatolojik inceleme için diğer yarısı ise elektron mikroskopik incelemesi için ayrıldı. Histopatolojik inceleme amacıyla oluşturulan her bir kesitte 50 adet seminifer tübül Johnsen skorlama sistemine göre randomize skorlandı. Yine her kesitte 10 adet seminifer tübül çapı randomize olarak ölçüldü. Seminifer tübül çapları ve testis ağırlıkları parametrik olmayan Mann Whitney U testi ile karşılaştırıldı. Johnsen skorlarının kontrol ve çalışma gruplarında benzer şekilde dağılıp-dağılmadığını test etmede Ki kare testi kullanıldı.Bulgular: Elektromanyetik alana maruz bırakılan ve bırakılmayan gruplarda testis ağırlıkları, seminifer tübül çapları ve Johnsen skorlarının histopatolojik incelemesinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı. Ancak yapılan elektron mikroskopi incelemede çalışma grubundaki testislerdeki membrana propria kalınlığında ve kollajen lif miktarında artış, kapiller damarlarda genişleme gözlendi. Sertoli hücrelerinin sitoplazması içerisinde yaygın vakuolizasyon, elektron dens yapılarda artış ve iri lipit damlacıklarının varlığı dikkat çekici bulgulardandı.Sonuç: Uzun süreli elektromanyetik alana maruz bırakılan sıçanların histopatolojik incelemesinde testis ağırlıkları, seminifer tübül çapları ve Johnsen skorlarında anlamlı bir değişiklik görülmemiş olup, yapılan ultrastrüktürel incelemede testislerdeki membrana propria kalınlığında ve kollajen lif miktarında artış, kapiller damarlarda genişleme ve Sertoli hücre sitoplazmasında yaygın vakuolizasyon saptanmıştır. Ultrastrüktürel incelemede meydana gelen değişikliklerin kliniğe yansıyacak etkilerinin anlaşılabilmesi için daha uzun süreli çalışmalara ihtiyaç vardır.Anahtar Sözcükler: Cep telefonu, sıçan testisi, elektromanyetik alan

Abstract:
Purpose: In this study, we aimed to investigate whether the low-density electromagnetic waves emitted by a mobile phone cause any histopathological and ultrastructural changes on rat testis.Method and Materials: Male Wistar rats(Kyoto 200-300 g) were used in this study. The rats were classified into two groups, the control group and the group which is exposed to electromagnetic field. Two mobile phones which had 1,58 SAR value were placed into the cages in which there were 15 rats from the control group and four mobile phones which had 1,58 SAR value were placed into the cages in which there were 30 rats of the study group. The mobile phones which were placed into the cages of the rats of the study group were active seven days of the week. The rats were sacrificed under isoflorane anesthesia and their testes were taken out at the end of the third month. The testes were weighed with delicate scales. One half of each rat?s testes was reserved for histopathological examination and the other half of each rat?s testes was reserved for electron microscopy examination. Each cross-section reserved for histopathological examination 50 seminiferous tubules was scored randomly according to Johnsen scoring system. Ten seminiferous tubular diameters were measured randomly in each cross-section. The seminiferous tubular diameters and the weights of testes were compared with non-parametric Mann Whitney U test. A chi-square test was used to determine whether the Johnsen tissue scores are dispersed similarly in the control and the study groups or not.Findings: No statistically significant difference was found in the histopathological examination of testicular weights, seminiferous tubular diameters and Johnsen tissue scores of the groups which were exposed to electromagnetic field and which were not exposed to electromagnetic field. During the electron microscopy examination, however, increases in the thickness of membrane propria and the amount of collagen fiber and an expansion in capillary vessels were observed in the experimental group. Some other remarkable findings were the extensive vacuolization in the cytoplasms of Sertoli cells, the increase in the electron dense structures and the existence of large lipid droplets.Result: While no statistically significant difference was found about the histopathological examination of testicular weights, seminiferous tubular diameters and Johnsen tissue scores of the rats which were exposed to long-term electromagnetic field, increases in the thickness of membrane propria and the amount of collagen fiber and an expansion in capillary vessels, extensive vacuolization in the cytoplasms of Sertoli cells were determined during the ultrastructural examination. Longer studies are needed to determine the effects of the changes observed in the ultrastructural examination in order to be clinically significant.Key Words: Mobile cellular phone, rat testes, electromagnetic field