Lise öğrencilerinde psikolojik sağlamlık, umut ve sosyal ilginin yaşam doyumu üzerindeki rolünün incelenmesi
Investigation of the role of resilience, hope, and social interest on life satisfaction in high school students
Yazar: MUHAMMET KARAKIŞ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET BUĞRA ÖZHAN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı lise öğrencilerinde psikolojik sağlamlık, umut ve sosyal ilginin yaşam doyumunu anlamlı biçimde yordayıp yordamadığını incelemektir. Bu amaçtan hareketle araştırmada ayrıca lise öğrencilerinin yaşam doyumları ile umut, sosyal ilgi, psikolojik sağlamlık düzeylerinin; cinsiyet, yaş, sınıf düzeyi, okul türü, sosyoekonomik düzey algısı ve akademik başarı algısına göre anlamlı biçimde farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek de araştırmanın alt amaçlarını oluşturmaktadır.

Yöntem: Bu araştırma nicel araştırma yaklaşımlarından yordayıcı korelasyonel araştırma modeline uygun olarak kurgulanmış bir araştırmadır. Araştırmanın örneklemi 2022-2023 yılında Bingöl ili merkez ilçede eğitim gören öğrencilerden oluşmaktadır. Araştırmada Kişisel Bilgi Formu, Yaşam Doyumu Ölçeği, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, Sürekli Umut Ölçeği ve Ergenler İçin Sosyal İlgi Ölçeği ölçme araçlarını içeren bir ölçek bataryası kullanılmıştır.

Bulgular: Araştırma sonucunda psikolojik sağlamlık, umut, sosyal ilgi ve yaşam doyumu değişkenleri arasında anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Ayrıca psikolojik sağlamlık, umut ve sosyal ilginin öğrencilerin yaşam doyumlarını anlamlı bir şekilde yordadığı bulunmuştur. 

Sonuçlar: Araştırma bulguları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, çalışma grubunda yer alan lise öğrencilerinde sosyal ilgi ve umudun cinsiyete göre anlamlı bir biçimde farklılaşmadığı, yaşam doyumu ve psikolojik sağlamlığın ise cinsiyete göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı görülmüştür. Yaş düzeyine göre ise sosyal ilgi ve psikolojik sağlamlık bağlamında anlamlı bir farklılaşmanın bulunmadığı, buna karşılık umudun ve yaşam doyumunun ise yaş düzeyine göre anlamlı olarak farklılaştığı bulunmuştur. Okul türüne göre bakıldığında psikolojik sağlamlık ile yaşam doyumunda anlamlı bir farklılaşmanın olmadığı, sosyal ilgi ve umudun ise okul türüne göre anlamlı olarak farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Sosyoekonomik düzey algısı bağlamında ise psikolojik sağlamlığın anlamlı olarak farklılaşmadığı, yaşam doyumu, umut ve sosyal ilginin ise anlamlı olarak farklılaştığı bulunmuştur. Dahası, sınıf düzeyleri açısından öğrencilerin yaşam doyumu, umut, psikolojik sağlamlık ve sosyal ilgi düzeylerinde anlamlı bir farklılaşmanın olmadığı görülmüştür. Son olarak, psikolojik sağlamlık, umut, sosyal ilgi ve yaşam doyumu değişkenleri arasında anlamlı bir ilişkinin olduğu ve psikolojik sağlamlık, umut ve sosyal ilginin yaşam doyumunu anlamlı bir şekilde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Aim: This study aimed to examine whether resilience, hope, and social interest significantly predicted life satisfaction in high school students. Reflecting on this objective, the sub-objectives of the study included determining whether the life satisfaction, hope, social interest, and resilience levels of high school students differed significantly according to their gender, age, grade, school type, perceived socio-economic level, and perceived academic success.

Methods: A predictive correlational design, which is one of the quantitative research approaches, was employed. The sample of the study consisted of students from the central county of Bingöl province in the 2022-2023 academic year. A scale battery that included a Personal Information Form, the Life Satisfaction Scale, the Brief Resilience Scale, the State Hope Scale, and the Social Interest Scale for Adolescents was used in the study.

Results: There was a significant relationship between the variables of resilience, hope, social interest, and life satisfaction. In addition, it was found that resilience, hope, and social interest significantly predicted students' life satisfaction. 

Conclusions: A holistic assessment of the research findings showed that social interest and hope did not differ significantly by gender in the high school students included in the study group, while life satisfaction and resilience differed significantly according to this variable. It was found that age did not yield a significant difference in social interest and resilience, whereas it caused hope and life satisfaction to differ significantly. When the results were examined according to school type, it was concluded that there was no significant difference in resilience and life satisfaction, while social interest and hope differed significantly by this variable. Perceived socioeconomic level did not yield a significant difference in resilience, while it caused a significant difference in life satisfaction, hope, and social interest. Moreover, it was seen that there was no significant difference in students' life satisfaction, hope, resilience, and social interest levels in terms of class levels. Finally, it was concluded that there was a significant relationship between the variables of resilience, hope, social interest, and life satisfaction and that resilience, hope, and social interest significantly predicted life satisfaction.