Birinci basamağa başvuran 11-17 yaş arası adölesanların fazla kilolu ve obez olmalarına etkili olan faktörlerin araştırılması
Investigation of the factors affecting the overweight and obesity of 11-17 year old adolescents admitted to primary care
Yazar: HİLAL BATTAL
Danışman: DOÇ. DR. KENAN TOPAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Davranış = Behavior ; Ergenler = Adolescents ; Obezite = Obesity

Özet:
Amaç: Bu çalışmamızda bölgemizde çocukluk çağı obezitesinin önlenmesinde birinci basamağın rolünün önemli olduğunu düşünerek aile hekimliği birimimizde kayıtlı  11-17 yaş grubu fazla ağırlıklı ve obez adölesanlarda beslenme durumları üzerine etkili olan biyolojik, ruhsal ve sosyal faktörlerin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem: Bu araştırma 1 Ağustos 2020- 30 Eylül 2020 tarihleri arasında Adana İli Yüreğir İlçesine bağlı Köprülü Kışla Aile Sağlığı Merkezi birimlerine kayıtlı poliklinik muayenesine gelen 11-17 yaş arası 249 adölesanile yüz yüze yapılandırılmış anket formları uygulanarak yürütüldü.Çalışmanın tanımlayıcı analizleri için SPSS 16.0 (Statistical Package for the Social Sciences) programında veri tabanı oluşturuldu. Verilerin analizi için iki örneklemli t testi, One way-Anova, Mann-Withney U, Kruskal Wallis, Ki-kare testleri ve Spearman's korelasyon analizi kullanıldı. P<0,05 olan değerler anlamlı kabul edildi.
Bulgular:Katılımcıların yaş ortalaması 14,2±2,1 yıl idi. Katılımcıların ağırlık ortalaması 54,3 kg±13,4 (en az 24 kg,  en fazla 99 kg), Beden Kitle İndeksi (BKİ) ortalaması 20,8±3,7kg/m² (en az 12.2kg/m², en fazla 32kg/m²) idi.Katılımcıların düzenli egzersiz yapma oranları düşüktü.Erkeklerin boy ortalaması, bel çevresi ortalaması, ağırlık ortalaması kızlara göre anlamlı oranda yüksekti. Erkeklerin BKİ ortalaması kızların BKİ ortalamasına göre fark saptanmadı. Geniş ailede yaşayan çocukların ağırlıkları ve BKİ'leri çekirdek ailede yaşayan çocuklara göre anlamlı şekilde düşüktü.Anne ve/veya babanın obez olanların çocuklarının BKİ'leri ve persentile göre rölatif ağırlıkları (RA) yüksekti.Sezaryen ile doğum yapan annelerin çocuklarının, vaginal yol ile doğum yapan annelerin çocuklarına göre persentile göre RA'ları yüksekti. Fazla ağırlıkta olan ve obez çocuklarda bilgisayar, tablet ve akıllı telefon kullanma oranları yüksekti.Kahvaltı ve öğlen yemeği düzeni ile çocuk ağırlık, çocuk BKİ ve persentile göre RA arasında negatif yönde korelasyon vardı.
Sonuç: Birinci basamağa başvuran 11-17 yaş grubu çocuklar ve adölesanların fazla kilolu ve obez olma durumlarının erişkin yaşamlarında duygusal, davranışsal sorunlar yaşamalarına ve bazı kronik hastalıklara erken yaşlarda yakalanmalarına sebep olabilir.Birinci basamakta adölesanların ve ebeveynlerinin beslenme durumları üzerine etkili olan biyolojik, ruhsal ve sosyal faktörleri belirleyip, yaşamlarını sağlıklı sürdürmeleri için bu faktörlerin düzeltilmesinisağlamak önemlidir.

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to investigate the biological, psychological and social factors that affect the nutritional status of overweight and obese adolescents aged 11-17 years registered in our family medicine unit, considering that the role of primary care is important in the prevention of childhood obesity in our region.
Materials and Methods:This research was carried out by applying face-to-face structured questionnaires to 249 adolescents aged 11-17 who came to the polyclinic examination between August 1, 2020 and September 30, 2020 registered in the Köprülü Kışla Family Health Center units of Adana Province Yüreğir District. A database was created in the SPSS 16.0 (Statistical Package for the Social Sciences) program for the descriptive analyzes of the study.Two-sample t-test, One way-Anova, Mann-Withney U, Kruskal Wallis, Chi-square tests and Spearman's correlation analysis were used for data analysis. P values <0.05 were considered significant.
Results:The mean age of the participants was 14.2±2.1 years.The average weight of the participants was 54.3 kg±13.4 (min 24 kg, max 99 kg), mean Body Mass Index (BMI) 20.8±3.7kg/m² (min 12.2kg/m², max 32 kg/m²).The rate of regular exercise of the participants was low.The average height, waist circumference and weight average of the boys were significantly higher than the girls.There was no difference in the mean BMI of boys compared to the mean BMI of girls.The weights and BMI's of children living in extended families were significantly lower than children living in nuclear families. The children of obese mothers and/or fathers had higher BMI and relative weights according to the percentile. The children of mothers who gave birth by cesarean section compared to children of mothers who gave birth by normal vaginal route adolescentshad higher relative weights according to the percentile.The rates of using computers, tablets and smartphones were high in overweight and obese children.There was a negative correlation between breakfast and lunch order and child weight, child BMI and relative weight according to percentile.
Conclusion:Being overweight and obese in 11-17 age group children and adolescents who apply to primary care may cause emotional and behavioral problems in adult life and some chronic diseases at an early age.In primary care, it is important to determine the biological, psychological and social factors that affect the nutritional status of adolescents and their parents and to ensure that these factors are corrected so that they can lead a healthy life.