Ön üretimli beton bileşenlerin yeniden kullanımı
Reuse of pre-produced concrete components
Yazar: AYŞENUR PAŞAOĞLU CAMCI
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER ŞÜKRÜ DENİZ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Günümüzde yenilenebilen kaynakların azalması ve enerji tüketiminin artması sera gazlarında artışa neden olmaktadır. Dünya nüfusundaki artışa bağlı olarak her alanda tüketim artmakta ve bunun sonucunda uygun tedbirlerin alınmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle ürünlerin döngüsel ekonomiye geri kazandırılması önem arz etmektedir. Dünyadaki atık stoğunun büyük bir kısmına sahip olan inşaat sektörü atık yönetimi ve geri kazanımı açısından daha çok çalışma yapılması gerekilen bir alandır.  Mevcut yapıların malzeme ve bileşenlerinin sökülerek ve/veya ayrıştırılarak maksimum düzeyde geri kazanımı ve yeniden kullanılabilirliğinin sağlanması gerekmektedir. Geri kazanılan malzemeler ve yeniden kullanılabilen bileşenler ile atık oluşumunun azaltılması hedeflenmektedir.

Bu tez çalışmasında inşaat sektöründe en fazla kullanılan malzeme olan beton malzeme seçilerek döngüsel ekonomiye yeniden katılımının sağlanması amaçlanmaktadır. Çalışma 6 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm giriş kısmını içermekte olup öncelikle problem belirlenerek araştırma soruları oluşturulmuştur. Daha sonra çalışmanın amacı ve yöntemi belirlenmiştir. İkinci bölümde döngüsellik, döngüsel ekonomi ve döngüsel yapı kavramları açıklanmıştır. Ayrıca çalışmada ele alınacak beton bileşenler sınıflandırılmış ve tanımlanmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde mevcut literatür taramıştır. Literatür taraması yapılırken anahtar sözcükler seçilerek tarama grupları oluşturulmuştur. Bu tarama grupları veri tabanlarında taranarak bilimsel yayınlara ait bilgiler toplanmıştır. Bu bilgiler bir veri tablosuna aktarılarak analiz edilmiş ve elde edilen sonuçlar karşılaştırılarak yorumlanmıştır. Bu tarama verilerine göre beton bileşenlerin yeniden kullanılabilirliğinin giderek daha önemli hale geldiği görülmektedir. Son yıllarda yapılan çalışmaların arttığı görülmekle beraber sektördeki uygulamalar hakkında bilgiler verilmiştir. Beton bileşenlerin yeniden kullanımında incelenen makalelerin sonuçları derlenmiş ve çıkan sonuçların neticesinde karşılaşılan avantaj ve dezavantajlar ile muhtemel yenilikçi uygulamalar değerlendirilmiştir. 
Çalışmanın dördüncü bölümünde beton bilşenlerin yeniden kullanım süreci hakkında bilgi verilmiştir. Beton bileşenlerin yaşam döngüsü değerlendirmesi yapılarak bileşenlerin taşınması depolanması ve mevcut bağlantı yöntemleri hakkında bilgiler verilmiştir. Beton bileşenler için yeniden kullanıma uygun bağlantı yöntemleri irdelenerek inceleme kriterleri belirlenmiştir. İnceleme kriterleri literatür analizinden elde edilen bilgiler ışığında döngüselliğe uygun tasarım ilkelerinden ve stratejilerinden yararlanarak oluşturulmuştur. Bu bağlantı yöntemlerinin olumlu ve olumsuz özellikleri belirlenerek sonuç çizelgeleri oluşturulmuştur. Çalışmanın 5. Ve 6. Bölümünde ise elde edilen bulgular ve sonuçlar yorumlanarak beton bileşenlerin yeniden kullanılabiliği ile ilgili bir çalışma ortaya koyulmuştur.

Abstract:
In today's world, the decrease in renewable resources and the increase in energy consumption contribute to a rise in greenhouse gas emissions. The growing global population leads to increased consumption in all areas, necessitating the implementation of appropriate measures. Therefore, recycling products into a circular economy becomes crucial. The construction sector, which holds a significant portion of the world's waste stock, requires more efforts in waste management and recycling. The disassembly and/or separation of materials and components from existing structures are essential for maximizing recycling and reusability. The goal is to reduce waste formation by using recycled materials and reusable components.

This thesis focuses on concrete, the most widely used material in the construction sector, aiming to reintegrate it into the circular economy. The study consists of six chapters. The first chapter serves as an introduction, identifying the problem, formulating research questions, and determining the purpose and methodology of the study. The second chapter explains the concepts of circularity, circular economy, and circular construction. Additionally, it classifies and defines concrete components to be addressed in the study. The third chapter reviews the existing literature, creating search groups with selected keywords to scan databases for information from scientific publications. The gathered data is then organized in a table, analyzed, and the results are compared and interpreted. According to the literature review, the reusability of concrete components is becoming increasingly important.

The fourth chapter provides information about the process of reusing concrete components. It evaluates the life cycle of concrete components, including transportation, storage, and existing connection methods. Suitable connection methods for concrete components are examined, and evaluation criteria are established based on principles and strategies of circular design obtained from literature analysis. Positive and negative features of these connection methods are identified, and result charts are created.

In the fifth and sixth chapters, the findings and results are interpreted, presenting a study on the reusability of concrete components.