Örnek saklama koşullarının serum oksidatif stres biyobelirteç düzeyleri üzerine etkisi
Effect of sample storage conditions on serum oxidative stress biomarker levels
Yazar: MAHSA BAYRAMI
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN CANER KARAHAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Oksidanlar = Oxidants ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Serbest radikaller = Free radicals ; Serum = Serum

Özet:
Oksidan-antioksidan dengenin oksidan yöne değişmesi olarak bilinen oksidatif stres bir çok hastalığın patofizyolojisinde rol oynamaktadır. Buna bağlı olarak bilimsel araştırmalarda kan örneklerinde oksidatif stres parametrelerinin ölçümü oldukça sık yapılmaktadır. 
Bu tez çalışmasında, kan örneği (serum) saklanma koşullarının ve süresinin yaygın olarak kullanılan oksidatif stres parametreleri olan TOS, TAS ve IMA ölçümleri üzerine etkisinin araştırması amaçlandı. Bu parametrelerin tayini için kullanılan serum örnekleri Klinik Biyokimya Laboratuvarına gelen ve serum indeksleri (hemoliz, ikter ve lipemi) normal olarak rapor edilen örneklerden seçildi. IMA ölçümleri Bar-Or yöntemiyle, TOS ve TAS kolorimetrik ticari kitler kullanılarak ve albümin tayinleri ise otoanalizörde yapıldı. 
Çalışmamızın verilerine göre; hem 4 °C'de 15 gün boyunca hem de -20 °C ve -80 °C'de 2 ay saklanan serum örneklerinde yapılan IMA ölçümleri başlangıç değerlerinden farklı bulunmamıştır. 4 °C'de 15 gün boyunca saklanan serumlarda ölçülen TOS ve TAS değerlerinin 5. günden sonra başlangıç gününden anlamlı derecede farklı olduğu görülmüştür. 4 °C'de saklanan örneklerin TOS ve TAS düzeyleri arasında güçlü bir negatif korelasyon olduğu belirlenmiştir. -20 °C ve -80 °C'de 2 ay saklanan örneklerdeki TOS ve TAS düzeyleri ise başlangıç ölçümlerinden farklı değildi. Ayrıca dondurularak saklanan serum örneklerinde (-20 °C ve -80 °C'de) ölçülen TOS, TAS ve IMA seviyeleri arasında hem saklama sıcaklığı hem de saklama süresi yönünden bir fark tespit edilmemiştir. 
Sonuç olarak; serum örneklerinin 4 °C'de IMA ölçümü için 15 gün, TOS ve TAS tayini için ise en fazla 4 gün saklanabildiği görülmektedir. Daha uzun süre gerektiren saklanmalar için serum örneklerinin -20 °C veya -80 °C'de dondurulmasının uygun olacağı kanatine varılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Antioksidan, Oksidatif Stres, Oksidan, Reaktif Oksijen Türleri, Serum

Abstract:
Oxidative stress, known as oxidant-antioxidant balance oxidative disruption, plays a role in the pathophysiology of many diseases. Accordingly, the measurement of oxidative stress parameters in blood samples is frequently performed in scientific researches. 
In this thesis study, it was aimed to investigate the effect of blood storage (serum) storage conditions and the commonly used oxidative stress parameters on TOS, TAS and IMA measurements. Serum samples used for the identification of these parameters were selected from the samples that came to the Clinical Biochemistry Laboratory and whose serum indices (hemolysis, icterus and lipemia) were reported as normal. IMA measurements were performed using the Bar-Or method, TOS and TAS colorimetric commercial kits, and albumin determinations were performed on the autoanalizer. 
According to the data of our study; IMA measurements on serum samples stored at 4 °C for 15 days and at -20 °C and -80 °C for 2 months were not different from the baseline values. TOS and TAS values measured in sera stored at 4 °C for 15 days were significantly different from baseline after 5th day. It was determined that there was a strong negative correlation between the TOS and TAS levels of the samples stored at 4 °C. The TOS and TAS levels in the samples stored at -20 °C and -80 °C for 2 months were not different from the baseline measurements. There was also no difference between TOS, TAS and IMA levels measured in freeze-dried serum samples (at -20 °C and -80 °C), both in terms of storage temperature and storage time. 
As a result; serum samples can be stored for 15 days for IMA measurement at 4 °C and for up to 4 days for TOS and TAS determinations. For long-term storage, it has been shown that freezing serum samples at -20 °C or -80 °C is appropriate.

Key Words: Antioxidants, Oxidant, Oxidative Stress, Reactive Oxygen Spices, Serum