2008-2013 yılları arasında çocuk enfeksiyon hastalıkları bilim dalı'nda izlenen tüberküloz vakalarının retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective study of tuberculosis patients followed by pediatric infectious  diseases department from 2008 to 2013
Yazar: İBRAHİM KAMER
Danışman: PROF. DR. AYPER SOMER
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Mycobacterium tuberculosis = Mycobacterium tuberculosis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Tüberküloz = Tuberculosis ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı 2008-2013 yılları arasında merkezimizdeki pediatrik 
tüberküloz ve latent tüberküloz olgularının; klinik, radyolojik, mikrobiyolojik, laboratuvar 
sonuçlarını içeren demografik özelliklerini ve tedavi karakteristiklerini değerlendirmek olarak 
belirlenmiştir.
Gereç ve yöntem: Çalışmaya alınan 236 çocuğun yaş ortalaması 94,39±58,73 ay olan 
olguların klinik özellikleri ve laboratuvar sonuçları retrospektif olarak incelendi. Tüberküloz 
hastalığı veya latent tüberküloz tanısı TDT, IGRA, PA akciğer grafisi, toraks BT, ARB ve 
kültür duyarlılık testleri kullanılarak konuldu.
Bulgular: Yetmiş altı (33 kız/43 erkek) TB olgusunun 34'ü (%44,7) akciğer TB'u, 
26'sı (%33,8) akciğer dışı TB ve 16'sı (%21,5) hem akciğer hemde akciğer dışı TB tanısı aldı. 
Akciğer grafisi ve toraks BT görüntülemelerinde en sık görülen imajlar sırasıyla %30 ve %64 
olarak lenfadenopatiydi. En yaygın akciğer dışı tutulum 12 (%15,8) olgu ile lenf nodu 
TB'ydu. Temas öyküsü vakalarının 24'ünde (%31,6) tespit edildi. Mikrobiyolojik örnek 
alınabilen %54 olgunun %21'inde ARB ve %34'ünde kültür pozitifliği saptandı. İlaç dirençi 
ise olguların 6'sında (%7,9) mevcuttu. Takibi tamamlanan TB olgularının tedavisi başarı ile 
tamamlandı ancak izleminde %11,8'inde sekel gelişti.
Yüz altmış (63 kız/ 97 erkek) latent TB tanısı alan olgunun %20'sinde aile taraması 
pozitif saptandı. TDT pozitifliği %91,9 saptanırken IGRA testi %19,4 idi. Belirsiz IGRA 
sonuçları %0,6 saptandı.
Sonuç: TB olgularından temas öyküsü sıklığı LT olgularından daha fazlaydı. Ev teması 
ve yapılan taramalar TB'un kontrolu için çok önemlidir. Mikrobiyolojik tanı oranı dünya ile 
benzer şekilde düşük saptandı ve ilaç direnci açısından çocukluk TB'u hakkında sınırlı veri 
elde edilebildi. Bu konu ile ilgili daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: Tüberküloz, çocuk, Latent Tüberküloz, IGRA

Abstract:
Aim: The aim of this study is to analyze the demographical attributes such as clinical 
findings; radiology, microbiology, and laboratory test results along with treatment 
characteristics of pediatric tuberculosis patients followed by our clinic from 2008 to 2013.
Material and Methods: Clinical features and laboratory test results of 236 children 
included in our study with mean age of 94.39±58.73 months were analyzed retrospectively. 
Tuberculosis or latent tuberculosis diagnosis was made via Mantoux tuberculin skin test, 
interferon-gamma release assay (IGRA), posterior-anterior chest X-ray, thorax CT, sputum 
cultures for acid-fast bacilli and culture sensitivity tests.
Indications: 34 (44,7%) pulmonary TB, 26 (33,8%) extra pulmonary TB and 16 
(21,5%) both pulmonary and extra pulmonary TB diagnosis were made of  76 (33 female / 43 
male) TB cases. Chest X-ray and thorax BT analyses showed 30% and 64% 
lymphadenopathies respectively. Most prevalent extra pulmonary involvement was lymph 
node TB with 12 cases (15,8%). History of contact with a TB patient was detected in 24 
(31,6%) cases. 21% acid-fast bacilli and 34% culture sensitivity was detected in patients 
whom microbiological specimens were collected (54% of total cases). Drug resistance was 
detected in 6 (7,9%) of cases. Treatment of TB patients with completed follow-up was 
successful, however, 11,8% developed sequellae.
Positive family screening results were obtained in 20% of 160 (63 female / 97 male) 
patient diagnosed as latent TB. 91,9% were positive on Mantoux tuberculin skin test and 
19,4% on IGRA test. Indeterminate IGRA results were obtained in 0,6%.
Conclusion: History of contact with a TB patient was more prevalent in active TB 
patients compared to latent TB patients. History of contact with a TB patient and medical 
screenings are with utmost importance in TB control. Microbiological diagnosis rate was 
found to be low which was similar with global rates and the drug resistance data of childhood 
TB was limited. Further research should be conducted in patients.
Key words: Tuberculosis, Child, Latent tuberculosis, IGRA