Soliter pulmoner nodüllerin benign malign ayrımında F18 FDG PET ile erken geç görüntülemenin rolü
The role of dual time point F18 FDG PET imaging to differantiate malign benign solitary pulmonary nodules
Yazar: PINAR TARI
Danışman: PROF. DR. GÜNER ERBAY
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Soliter pulmoner nodül, sınırları kendisini çevreleyen akciğer parankiminden net olarak ayrılabilen, tek, yuvarlak veya oval, çapı 3-4 cm veya daha küçük, birlikte lenfadenopati, atelektazi, pnömoni , göğüs duvarı patolojisi içermeyen lezyon olarak tanımlanmaktadır Etyolojisinde benign ve malign pek çok hastalık yer almakta olup sadece %20-25'i semptomatiktir. Klinik olarak saptanan soliter pulmoner nodüllerin %40-50'si malign , %50-60'ı ise benign lezyonlardan oluşmaktadır. Radyografi ile nodül saptandığında ilk yapılacak işlem malignite olasılığının dışlanmasıdır. Bu amaçla F18-FDG-PET yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak soliter pulmoner nodül tanısı amacıyla FDG-PET çalışması değerlendirilirken yanlış pozitif ve yanlış negatif bulgular dikkate alınmalıdır. Bu nedenle yapılan bazı yayınlarda FDG enjeksiyonu sonrası erken ve geç görüntüleme ile benign durumlar ile malign tümörlerin ayrımının yapılabileceği bildirilmektedir.Bu çalışmanın amacı, konvansiyonel metodlarla soliter pulmoner nodül tanısı konulan hastalarda lezyonun malignite potansiyelinin değerlendirilmesine F18-FDG-PET/CT ile erken ve geç görüntülemenin katkısının araştırılmasıdır.MATERYAL- METOD: Çalışmaya farklı merkezlerde konvansiyonel toraks tomografisi ile soliter pulmoner nodül saptanan ve malignite açısından şüpheli olarak değerlendirilen ve PET tetkikinde FDG tutulumu izlenen 4'ü kadın, 16'sı erkek toplam 20 hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 62±8.3 (52-80) idi. Hastalara 340-495 MBq (9,17-13.4 mCi) F-18 FDG dozu intravenöz olarak uygulandı. Enjeksiyon sonrası ortalama 65.7(40-80)dakika sonra tüm hastalara verteksten uyluk orta kesimine kadar 5-7 yatak pozisyonunda 4-5dk/yatak olacak şekilde tüm vücut görüntüleme yapıldı. Çekim sonrasında görüntüler değerlendirilerek enjeksiyon sonrası ortalama 137(90-168)dakika sonra tüm vücut görüntülerinde akciğerde F-18 FDG tutulumu saptanan bölgeyi içerecek şekilde geç statik görüntüler alındı. Her hasta için hem tüm vücut görüntülemede hem de geç statik toraks görüntülerinde izlenen lezyondan ilgi alanı belirlenerek standardize edilmiş maksimum uptake değeri (SUV) olarak hesaplandı. Hem tüm vücut görüntülerinde hem de geç statik görüntülerden ayrı ayrı hesaplanan SUVmax değerleri ile iki görüntü arasındaki SUVmax değerlerindeki artış % olarak kaydedildi ve histopatolojik doğrulama yapıldı.BULGULAR: 20 hastada toplam 20 lezyon değerlendirildi. Bu lezyonların 16(%80)'sı histopatolojik olarak malign, 4(%20)'ü malignite açısından negatif olarak rapor edildi. Malignite saptanan grupta tüm lezyonlarda SUVmax değeri, malignite için eşik değer olarak kabul edilen 2,5'un üstünde olup, bu hastalarda tüm vücut görüntülerden elde edilen ortalama SUVmax (SUVmax1) 10,82±4,38 olarak, geç statik görüntülerden elde edilen ortalama SUVmax (SUVmax2) 14,46±6,14 olarak hesaplandı. Aynı şekilde malignite açısından negatif kabul edilen grup için de ortalama SUVmax1 5,30±4.34 ortalama SUVmax2 8,05±7,48 olarak bulundu. SUVmax1 ile SUVmax2 arasındaki artış yüzde olarak değerlendirildiğinde malign lezyonlar için ortalama artış % 36±0.225 malignite saptanmayan lezyonlar için %44.75±25,47 olarak bulundu.SUVmax için eşik değer 2,5 alındığında tüm vücut görüntüleme için duyarlılık %100, özgüllük %50; geç statik görüntüler için duyarlılık %100, özgüllük %25 ve olarak hesaplandı. SUVmax1 ile SUVmax2 arasındaki artışın %10 ve üstünde olması malignite kriteri olarak kabul edildiğinde duyarlılığının %87,5 olduğu görüldü.SONUÇ: Yüksek derecede FDG tutulumu izlenen lezyonlar büyük olasılıkla malign özelliktedir, ancak yanlış pozitif bulgular akılda tutulmalıdır. Bu lezyonların ayrımı için daha geç görüntüleme yapmanın yaralı olabileceği düşünülmüştür. Ancak geç görüntüleme her hasta için gerekli olan bir metod olmayıp özellikle ılımlı FDG tutulumu olan lezyonların malign- benign karakterde olduğunun ayrımında yararlıdır. Bu nedenle seçilmiş hasta grubunda uygulanması önerilmektedir.

Abstract:
A solitary pulmonary nodule is a round or oval opacity smaller than 3-4 cm in diameter that is completely surrounded by pulmonary parancyhma and is not associated with lymphadenopathy, atelectasis or pneumonia. Many malignant and benign processes occur in solitary pulmonary nodules? etiology and only 20-25% of them are symptomatic. F18-FDG PET has reached widespread application in the assessment of pulmonary nodules. 40-50% of these clinically detected nodules are malign lesions where as 50-60% are benign. When a nodule is detected by radiograms malignity must be excluded. F18-FDG PET is mostly used for excluding malignancy but false positive and false negative results must be considered in the diagnosis. Therefore, the usefulness of dual time PET imaging after F18 injection to distinguish benign processes from malignant lesions is reported in some studies.This recent study compares the diagnostic accuracy of standard F18-FDG PET scaning with those of dual time point PET scaning.MATERIAL- METHOD: 20 patients (16 men, 4 women, mean age 62±8.3 (52-80)) with 20 known or suspected malignant pulmonary nodules underwent PET of the thorax at 2 time points : scan 1 at 65.7(40-80)min and scan 2 at 137(90-168)min after the intravenous injection of 340-495 MBq (9,17-13.4 mCi) F-18 FDG. Regions of interest were overlaid onto each fully corrected image in the areas of the radiographically known lung densities. The standardized uptake values(SUV) were calculated for both time points.RESULTS: 20 lesions were evaluated in this 20 patients. 16/20 (80%) of this lesions were malignant where as 4/20 (20%) were negative for malignancy according to the histopathologic examination. The SUVmax values in malignity positive group were more than accepted threshold value(>2.5). The mean SUVmax value for whole body images (SUVmax 1) was calculated 10.82±4.38 and 14.46±6.14 for delayed static images (SUVmax 2).Additionally, SUVmax 1 was calculated 5.3±4.34 and SUVmax 2 was 8.05±7.48 in malignity negative group. The percentage between SUVmax 1 and SUVmax 2 values increased %36±0.225 for malignant lesions and %44.75±25.47 for non-malignant lesions.For standard whole body PET scanning with a threshold SUV of 2.5, the sensitivity was 100% and spesifity was 50%. For static delayed images sensitivity and spesifity was %100 and 25% respectively.The sensitivity was calculated 87.5% when the difference between SUVmax 1 and SUVmax 2 was more than 10%.CONCLUSION: The lesions with increased FDG uptake are mostly malignant but false positive results must be considered. In these cases, delayed images can be useful to differentiate malign lesions from benign ones. On the other hand, dual time imaging is not always necessary and it is more helpful to distinguish the lesions with mild FDG uptake. Thus, this method may be suggested only in selected patients.