Türk Edebiyatında deliliğin sosyolojik dinamikleri
Sociological dynamics of madness in Turkish Literature
Yazar: MERVE SULTAN AKÇAKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OYA ERYİĞİT GÜNLER
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Delilik = Madness ; Edebiyat = Literature ; Edebiyat sosyolojisi = Literature sociology ; Roman = Novel ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Bu tez, delilik olgusunun sosyolojik dinamiklerini konu edinmektedir. Çalışmanın amacı, Türk edebiyatında inşa edilen deli karakteri ile toplumsal atmosfer arasındaki ilişkiyi açığa çıkarmaktır. Delilik fenomeninin Edebiyat Sosyolojisi bağlamında ilk kez incelenmiş olması, araştırmanın özgün yanı olarak ifade edilebilir. Çalışma, nitel araştırma yöntemiyle kurgulanmış olup, veriler içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. 1923-1960 yılları arasında yazılmış olan altı roman ve bir tiyatro eserinden, MAXQDA (2020) programı aracılığıyla, toplamda 1650 sayfalık bir dokümandan, 350 kod elde edilmiştir. Çalışma temelde dört bölüm altında yapılandırılmıştır. Birinci bölümde, delilik olgusunun tarihsel süreç içerisinde kavramsal ve imgesel anlamda geçirmiş olduğu değişimler ele alınmıştır. İkinci bölümde, sosyal teorinin imkânları dâhilinde delilik olgusu sosyolojik olarak tartışılmıştır. Üçüncü bölümde ise araştırmanın konusu, amacı, kapsamı, sınırlılıkları, problemleri ve yöntemi belirtilmiştir. Araştırmanın son bölümünde, seçilen eserlerden elde edilen kodlar, edebiyat sosyolojisi bağlamında analiz edilmiştir. Burada mevcut 350 kod, genel olarak 3 ana başlık altında, özel olarak da 14 alt başlıkta kategorize 
edilmiştir. Sonuç olarak araştırmanın verileri analiz edildikten sonra, Türk edebiyatında inşa edilen delilik söyleminin, toplumsal hayatın eleştirilmesi için bir enstrüman olarak kullanıldığı görülmüştür. Delilerin genel normatif çerçeve ile uyum sağlama zorunluluğunun olmaması onların sözlerinden ve eylemlerinden sorumlu tutulmamasına neden olmaktadır. Yazarlar deliler için hoş görülebilecek bu durumu kullanarak kendi bireysel eleştirilerini inşa ettikleri deli tipi üzerinden dile getirmişlerdir.
Anahtar Kelimeler: Delilik, Edebiyat ve Delilik, Edebiyat Sosyolojisi

Abstract:
The subject of the thesis is the sociological dynamics of madness as a phenomenon. The purpose of the study is to uncover the relationship between the mad character constructed in the Turkish literature and the social atmosphere. It can be said that the originality of the thesis is that it is the first attempt to investigate the phenomenon of madness from the perspective of sociology of literature in Turkey. The study is designed as a qualitative research and the data are analyzed through content analysis. From six novels and one theater play written between 1923 and 1960, which makes 1650 pages in total, 350 codes are obtained using MAXQDA (2020). The study is then organized under four chapters. In the first chapter, the conceptual and imaginary transformation of the concept of madness is evaluated from a historical perspective. The second chapter, the phenomenon of madness is discussed from a sociological point of view, using the means of social theory. The third chapter is comprised of the purpose, scope, limitations, problematics and method of the research. In the final section, codes obtained from the selected literary works are analyzed in the context of sociology of literature. 350 different codes are organized under 3 major and 14 sub-sections. Upon an analysis of the data, it is argued that the concept of madness constructed in these works is used as an instrument fort the critique of the social life. The 
fact that the mad people cannot be obliged to conform the general normative framework of the society means that they also cannot be sanctioned because of their words and deeds. As a consequence, the authors are argued to express their personal criticisms of society via the mad typology they constructed.
Key words: Madness, Literature and Madness, Sociology of Literature.