Yanıkta prognoz ve mortalite ile ilişkili risk faktörleri
The risc factors for mortality and prognosis of burn patients
Yazar: DENİZ YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. M. ARİF YEĞİN
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Epidemiyolojik faktörler = Epidemiologic factors ; Mortalite = Mortality ; Prognoz = Prognosis ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yanıklar = Burns

Özet:
Ağır yanık tüm yaş gruplarında yüksek mortalite ve morbiditeye yol açan,
sosyoekonomik maliyeti yüksek major bir travmadır. Bu çalışma ile Antalya ve
çevre illerden yanık ünitemize başvurup tedavi gören yanık hastalarının demografik
özellikleri ve bu hastalarda mortaliteyi etkileyen prognostik faktörlerin belirlenmesi
amaçlanmıştır.
1 Ocak 2005  31 Mart 2010 tarihleri arasında ünitemizde takip edilen
%61,9'unu ağır yanıkların oluşturduğu 126 yanık hastasının verileri retrospektif
olarak incelenmiştir. Çoğunluğunun erkek olduğu hastalarımızda (% 84,1) en çok
termal yaralanmalar (% 64,3) termal yanıklar içerisinde en sık alev yanıkları
görülmüştür. Erkeklerde en çok elektrik yanıkları, kadınlarda en çok haşlanma
yanıkları; çocuklarda en sık haşlanma yanığı, ergenlik döneminde elektrik yanığı,
yaşlılarda ise en sık alev yanığı görülmüştür. İnhalasyon hasarı % 15,8 oranındadır.
Suicid ve ek travma insidansı % 5,6?dır. Hastalarımızda gördüğümüz
komplikasyonlar sıklık sırasına göre sepsis (% 37,3), septik şok (% 23,8), pnömoni
(% 21,4), ABY (% 18,3), ALI/ARDS (% 11,1), VAP (% 10,3), kalp yetmezliği
(%3,1) ve DİC. (% 2,4)?tir. Mortalite oranımız % 30,4; yoğun bakımda kalış süresi
median 6 (1,142) gün; 69 hastamıza uyguladığımız mekanik ventilasyon süresi
median 1 (0,31) gündür. 15 hasta septik şok, 10 hasta septik şok sonucu gelişen
çoklu organ yetersizliği, 7 hasta yanık şoku, 4 hasta kalp yetmezliği, 1 hasta kanama
diatezi ve 1 hasta multiple travma nedeniyle kaybedilmiştir.
Yanık oranı artışı, inhalasyon hasarı varlığı, pnömoni, ABY, sepsis ve septik
şok mortaliteyi, mekanik ventilasyon süresi ve yoğun bakımda kalış süresini
istatistiksel olarak anlamlı arttıran kötü prognostik faktörlerdir (p<0,01; p<0,005).
Prognostik faktörlerin bilinmesi hasta yakınlarını doğru bilgilendirmemizi, gereksiz
tedavilerden kaçınmamızı, etkili tedavi stratejileri ile bu faktörleri önleyip olumsuz
etkilerinin azaltılmasını sağlar.

Abstract:
Severe burn is a frequent cause of traumatic injury in all ages of the
population, resulting high morbidity and mortality and considerable high economic
costs. The aim of this retrospective study was to analyze risk factors for outcome in
addition to the demographic and epidemiological features of 126 burn patients who
were admitted to the burn unit of Akdeniz University Anesthesiology and
Reanimation Department during January 2005 and March 2010.
The population was commonly consist of male patients (n:89). The most
common types of burns were mainly thermal injuries (61,9%) and respectively
electrical injuries in men and teenagers, scald burns in women and children and
flame burns in olders. The mean TBSA burned area was 35%. The mean age was 30
years. The rate of inhalation injury was 15,8%. The insidance of suicidal attempts
and concommitant trauma was 5,6%. The most common complications were sepsis
(37,3%), septik shock (23,8%), pnomonia (21,4%), ARF (18,3%), ALI/ARDS
(11,1%), VAP (10,3%), kardiac failure (3,1%) and DİC. (2,4%). The average
hospitalization period and mechanical ventilation time were median 6 (1,142) day
and 1 (0,31) day respectively. The mortality rate was 30,4%. Septic shock and
susequent multiorgan failure were the most common cause of death in patients with
severe burns.
The increase of burn TBSA area, inhalation injury, sepsis, septic shock,
pnomonia and ARF were found to be the significant prognostic factors that increase
the mortality, the mean hospitalization time and mechanical ventilation time
(p<0,01; p<0,005). The knowledge of these prognostic factors will allow us to give
right information to patients family, to avoid unnecessary treatment and to prevent
the formation of poor outcomes by effective theuropatic strategies.