Futbolcularda yorgunluğun alt ekstremite biyomekaniği ve propriyosepsiyonuna etkisi
The effects of fatigue on lower extremity biomechanics and proprioception in football players
Yazar: CİHAN BAYKAL
Danışman: PROF. DR. ÖMER ŞENEL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Spor = Sports
Dizin: Alt ekstremite = Lower extremity ; Biyomekanik = Biomechanics ; Futbol = Football ; Propriyosepsiyon = Proprioception ; Propriyosepsiyon = Proprioception ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Bu çalışmada, yorgunluğun futbolcuların oyun sırasında sıklıkla sergiledikleri vücut hareketlerinin kinematiğine ve propriyosepsiyona etkisini araştırmak amacıyla; 15 erkek amatör futbolcunun (21 ± 2,47 yaş, 71 ± 8,30 kg vücut ağırlığı, 179,2 ± 5,62 cm boy), sıçrama ve yere inme, ani yön değiştirme, şut çekme ve sürat koşusu eylemlerinin, bir futbola özgü yorgunluk protokolü (SAFT90) öncesinde ve sonrasında optik hareket yakalama sistemi kullanılarak 3B hareket analizleri yapılmıştır. Diz ve ayak bileği eklemi konum duyusunu (propriyosepsiyon) değerlendirmek üzere pasif konumlandırmalı test pozisyonu ve aktif konumlandırmalı cevaplama yöntemi kullanılmıştır. Hareket analizlerinden elde edilen kinematik veri ve eklem pozisyonu üretme hata puanlarının, yorgunluk öncesinde ve sonrasındaki değişiminin istatiksel anlamlılığını (p<0,05) test etmek için verisetine Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi uygulanmıştır. Hareket desenlerindeki değişimin, kas kuvvet ve dayanıklılık düzeyleriyle ilişkisini incelemek için katılımcıların alt ekstremite izokinetik kas kuvvet ve dayanıklılıkları bir izokinetik dinamometre kullanılarak ölçülmüştür. Elde edilen bulguların ilişkisi Spearman Korelasyon Analizi ile test edilmiştir. Yorgunlukla birlikte; hareketlerin belirli safhalarında, literatürde alt ekstremite yaralanmaları ile ilişkilendirilmiş, daha fazla diz abdüksiyonu (diz valgus açısı) ve ekstansiyonu ile yere iniş, daha fazla diz ekstansiyonuyla koşma ve ani yön değiştirme ile yere inişte daha yüksek kalça fleksiyonu, diz fleksiyonu, ayak bileği dorsifleksiyonu, eversiyonu ve iç rotasyonu açısal hızları saptanmıştır. Bu kinematik değişimlerin bazılarıyla ayak bileği dorsifleksör/plantar fleksör (ayak bileği eversiyonu), diz fleksör/ekstansör (yere inişte diz ekstansiyonunun artması), kalça fleksör/ekstansör (koşuda diz ekstansiyonunun artması) ve kalça abdüktör (diz valgus açısı) kas kuvvet ve dayanıklılığının ilişkisi bulunmuştur. Propriyosepsiyon değerlendirmelerinde yorgunluk sırasında diz eklem pozisyonu üretme hatasının istatistiksel olarak anlamlı artış gösterdiği bulunmuştur. Bu çalışmanın sonuçları, futbolcularda yorgunluğun alt ekstremite biyomekaniği ve propriyosepsiyonuna olumsuz yönde etkisi olduğunu göstermektedir.

Abstract:
In this study, in order to investigate the effects of fatigue on the kinematics of the body movements that football players frequently exhibit during the game and proprioception; jump and landing, sudden change of direction, shooting motion analyzes of 15 male amateur football players (21 ± 2.47 years, 71 ± 8.30 kg body weight, 179.2 ± 5.62 cm height) were performed using optical motion capture system before and after a football-specific fatigue protocol (SAFT90). Passive positioning test position and active positioning response method were used to evaluate knee and ankle joint position sense (proprioception). In order to test the statistical significance (p<0.05) of the changes in the kinematic data obtained from motion analysis and joint position generation error scores before and after fatigue, Wilcoxon Signed Ranks Test was applied to the dataset. Isokinetic muscle strength and endurance of the lower extremities of the participants were measured using an isokinetic dynamometer in order to examine the relationship between changes in movement patterns and muscle strength and endurance levels. The relationship between the findings was tested with Spearman Correlation Analysis. With fatigue; associated with lower extremity injuries in certain stages of movements in the literature, landing with higher knee abduction (knee valgus angle), and extension angle, running and changing direction with higher knee extension angle, landing with higher hip flexion, knee flexion, ankle dorsiflexion, eversion, and internal rotation angular velocities were determined. Some of these kinematic changes include ankle dorsiflexor/plantar flexor (ankle eversion), knee flexor/extensor (increased knee extension at landing), hip flexor/extensor (increased knee extension in run), and hip abductor (knee valgus angle) muscle strength and endurance relationship was found. In proprioception evaluations, it was found that the error of generating knee joint position during fatigue showed a statistically significant increase. The results of this study show that fatigue has a negative effect on lower extremity biomechanics and proprioception.