Ortaokul 8. sınıf Türkçe derslerinde hoşgörü değerinin kazandırılması
Gaining the value of tolerance in secondary school 8th grade Turkish courses
Yazar: MUHAMMET ONUR EROL
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ZEKİ GÜVEN
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Hoşgörü = Tolerance ; Mesnevi = Mathnawi ; Mevlana Celaleddin-i Rumi = Mevlana Celaleddin-i Rumi ; Okuma eğitimi = Reading training ; Türkçe dersi = Turkish lesson

Özet:
Hoşgörü denildiğinde akla ilk gelenlerden biri hiç şüphesiz Mevlâna Celâleddin-i Rûmî'dir. Tasavvufçu, ilahiyatçı ve sufi bir mistik şair olarak bilinir. Türk edebiyatında önemli bir yere sahip olan Mevlâna; Mesnevi, Divan-ı Kebir, Mecalis'i Seb'a, Mektubat ve Fih-i Ma-fih eserlerini kaleme almıştır. Özellikle Mesnevi adlı eseri didaktik olması sebebiyle okuyucularına öğütler vermektedir. Bu eserde değer aktarımı açısından oldukça önemlidir. Değerlerin aktarımında eserlerin kullanılması olumlu sonuçlara ulaşılmasını sağlamaktadır. Bu çalışmada amaç, Mesnevi'nin öğrencilerin hoşgörü eğilimlerini olumlu etkileyip etkilemediğini ortaya koymaktır. Bu amaçla 8. sınıf öğrencilerinden yirmişer kişiden oluşan deney ve kontrol grupları belirlenmiş, her ikisine Taş (2018) tarafından oluşturulan hoşgörü tutum ölçeği ön test olarak uygulanmıştır. Ardından deney grubuna Mesnevi'den hoşgörüyle ilgili 8 adet hikâye haftada bir olmak üzere okunmuş, haftalık olarak bu hikâyeler üzerine öğrenciler konuşturularak düşünceleri alınmıştır. Kontrol grubunda süreç içerisinde herhangi bir uygulama yapılmamıştır. 8 haftanın sonunda her iki gruba da hoşgörü tutum ölçeği yeniden uygulanmış, deney grubu öğrencilerinin hoşgörü puanlarında pozitif yönlü anlamlı bir farklılık olduğu belirlenmiştir. Kontrol grubunda anlamlı bir fark bulunamamıştır. Bu durum Mevlâna'nın Mesnevisinde yer alan hoşgörüyle ilgili hikâyelerin hoşgörü değerinin öğrencilere ortaokullarda kazandırılması noktasında katkı sağlayacağını akıllara getirmektedir. Sadece Mesnevi eseri değil Türk edebiyatında değerler eğitimi adına kullanılabilecek fazlasıyla eser mevcuttur. Ayrıca farklı disiplinlerde de benzer eserlerin etkinliği düzenlenip sonuçları araştırmak faydalı olacaktır.

Abstract:
When it comes to tolerance, one of the first people who comes to mind is undoubtedly Mevlana Celaleddin Rumi. He is known as a Sufi, theologian and a sufi mystic poet. Mevlana, who has an important place in Turkish literature, has written Mesnevi, Divan-ı Kebir, Mecalis to Seb, Mektuhat and Fih-ı Ma-fih works. In particular, his work called Mesnevi gives advice to his readers because it is didactic. It is very important in terms of value transfer in this work. The use of works in the transmission of values ensures that positive results are achieved. The aim of this study is to determine whether Masnavi has a positive effect on students' tolerance tendencies. 8 For this purpose. experimental and control groups consisting of twenty out of the class students were determined, and the tolerance attitude scale created by Taş (2018) was applied to both of them as a preliminary test. Then, 8 stories about tolerance from Mesnevi were read to the experimental group once a week, and the students were made to talk about these stories weekly and their thoughts were taken. No application was made in the control group during the process. at the end of 8 weeks, the tolerance attitude scale was re-applied to both groups, and it was determined that there was a positive significant difference in the tolerance scores of the experimental group students. No significant difference was found in the control group. This situation brings to mind that the stories about tolerance contained in Mevlana's Masnavi will contribute to the acquisition of the value of tolerance to students in secondary schools. There are many works that can be used for values education in Turkish literature, not only the Masnavi work. In addition, it would be useful to organize the activities of similar works in different disciplines and investigate the results.