Türkiye'nin Konya il bölgesinde klinik olarak sağlıklı koyun ve sığırların şap hastalığı yönünden epidemiyolojisinin NSP ELISA ve LPBE ile araştırılması
Invastigate the epidemiology of the fmd of clinical healthy sheep and bovine with NSP ELİSA and LPBE in Konya region, Turkey
Yazar: ÖMER BARIŞ İNCE
Danışman: PROF. DR. FERİDUN ÖZTÜRK
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Viroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Enzime bağlı immünosorbent testi = Enzyme-linked immunosorbent assay ; Epidemiyoloji = Epidemiology ; Konya = Konya ; Risk faktörleri = Risk factors ; Şap hastalığı = Foot and mouth disease

Özet:
Şap virusunun sahip olduğu özellikler gerek teşhisi ve gerekse uygun aşıların üretiminde önemli etmendir. Şap hastalığının kontrolü, ülkenin hastalık kontrol politikaları ve epidemiyolojik durumuna bağlıdır. Hastalığın endemik olduğu ülkelerde uygun serotipte inaktif aşılarla koruyucu aşılamalar yapılmakta ve hastalığın prevalansının düşürülmesine yönelik önlemler alınmaktadır. Son yıllarda şap hastalığının dünyada hızlı bir yayılım göstermesi ve çok sıkı tedbirler alan ülkelerde bile görülmesi, hastalığın epidemiyolojisinin önemini bir kez daha ortaya çıkarmıştır.Bu çalışmada, Konya ilinin güneydoğusunu çevreleyen bölgede klinik olarak sağlıklı koyun ve sığırların aşısız, tek aşılı, çoklu aşılı, 0-1 ve 1-3 yaş ve erkek, dişi cinsiyet gruplarına göre aşılamayı takiben üçüncü aydan itibaren toplam 100 koyun, 90 sığır kan serumu örneği toplanmıştır.Çalışmada, seçilen bölgenin hastalıkla ilgili durumunu ortaya koymak, aktif virus sirkülasyonunu araştırmak ve Şap Hastalığının yapısal olmayan proteinlerine (NSP) karşı oluşan antikorları tespit ederek bölgedeki taşıyıcılık oranını ve hastalık riskinin değerlendirilmesi ve hayvanların bağışıklık oranı hakkında bilgi amaçlanmıştır.Bu amaçla prevalans ve hastalık risk değerlendirilmesi NSP ELISA ile, hayvanların bağışıklık durumunun aşı, yaş ve cinsiyet gruplarına göre nasıl değişiklik gösterdiği LPBE yöntemi ile değerlendirilmiştir.Sonuç olarak; ,Hayvancılık işletmesi bazında %6.6 ve bireysel olarak sığırlarda %13.3 koyunlarda ise %1 oranında seroprevalans tespit edilmiştir. Konya genelinde seroprevalans %13.3 olarak bulunmuştur. Sığırlarda genel bağışıklık oranı O serotipi için %58.8; A serotipi için %61.1; koyunlarda ise O serotipi için %51, A serotipi için %55 bulunmuştur. Sığırlarda aşı, yaş ve cinsiyet durumlarına göre farklılık önemli (p<0.001) olarak saptanmıştır. Koyunlarda ise aşı ve yaş gruplarına göre önemli (p<0.001) bulunmuştur.Kontrolsüz hayvan hareketleri nedeniyle A ve O serotipi şap viruslarının zaman zaman salgınlara sebep olduğu ortaya çıkmıştır. Bölgede uygulanan aşının yeterli düzeyde bağışıklık sağladığı ve özellikle düzenli aşılanmış hayvanlarda %60'ın üzerinde ve genel olarak ise yeterli düzeyde sürü bağışıklığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular Şap Hastalığı Epidemiyolojisi ile ilgili yapılabilecek başka çalışmalara bilgi sağlayacaktır.

Abstract:
Characteristics of Foot and Mouth Disease Virus (FMDV) are a significant factor both for the diagnosis and for the production of suitable vaccines. Control of Foot and Mouth Disease depends on the disease control policies and epidemiological status of the country. In countries where the disease is endemic, protective vaccinations are performed with inactive vaccines of suitable serotype and measures are taken in order to reduce the prevalence of the disease. Rapid spreading of Food and Mouth Disease and its occurrence even in countries which take strict measures in recent years has once more brought forward the importance of the epidemiology of the disease.In this study, a total of 100 sheep and 90 bovine blood samples were collected from clinically healthy sheep and bovine in the surrounding region of the southeast of Konya province that were classified as non-vaccinated, single-vaccinated, multiple vaccinated, aged 0-1 and 1-3 and male and female starting from the third month following the vaccination.In the study aimed to show the disease-related status of the selected region, to investigate the active virus circulation and determine the antibodies formed against the nonstructural proteins (NSP) of Foot and Mouth Disease and evaluation the carrier rate in the region and the risk of infection and given information on the immune ratio of the animals.For this purpose, immune systems of the animals were assessed by prevalence and disease risk assessment with NSP ELISA and LPBE method was used to assess how they change to demonstrated by groups? vaccine, age and gender.As a result, prevalence was observed to be 6.6% for breeding enterprises, 13.3% in bovine animals and 1% in ovine animals individually. Prevalence was found 13.3% throughout Konya. Generic immune ratio in bovine animals was found 58.8% for serotype O and 61.1% for serotype A; and in sheep, 51% for serotype O and 55% for serotype A. Difference was detected to be significant (p<0.001) in bovine by groups? vaccine, age and gender. It was significant in sheep varying by groups vaccine-age (p<0.001).It was demonstrated that, due to uncontrolled animal movements, FMD viruses of serotypes A and O caused outbreaks from time to time. It was determined that the vaccine administered in the region provided sufficient immunity and, herd immunity was observed to be above 60% in regularly vaccinated animals in particular and on a sufficient level in general. Finding obtained shall provide information for other studies that may be conducted on the Epidemiology of Foot and Mouth Disease.