Kadının çalışmasına yönelik tutumlar: Azerbaycan – Türkiye karşılaştırılması
The comparison with Azerbaijan by Turkey, doctoral thesis,
Yazar: SHANAY QULİYEVA
Danışman: PROF. DR. ZEHRA DÖKMEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Sosyal Psikoloji Ana Bilim Dalı / Sosyal Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Quliyeva, Shanay. Kadının Çalışmasına Yönelik Tutumlar: Azerbaycan – Türkiye Karşılaştırılması, Doktora Tezi, Danışman: Prof. Dr. Zehra Y. Dökmen, 154 s.

ÖZET
          Azerbaycan(AZ) ve Türkiye(TR) Türkleri, uyruk, cinsiyet, cinsiyet rolü, sosyoekonomik düzey değişkenleri dikkate alınarak kadının çalışmasına yönelik tutum ve ev işi yapma sıklığı bakımından karşılaştırılmıştır.
            Toplam 600 katılımcıdan (300 AZ 300 TR; 300 kadın 300 erkek) veri toplamak amacıyla Kadının Çalışmasına Karşı Tutum Ölçeği, Ev İşi Ölçeği, Bem Cinsiyet Rolü Envanteri, Sosyoekonomik Düzey Ölçeği ve Kişisel Bilgi Anketi kullanılmıştır.
           Öncelikle Azerbaycan Türklerinden toplam 200 (100 kadın 100 erkek) katılımcıyla yapılan araştırmada, ölçeklerin Azerbaycan Türkçesine uyarlaması yapılmış, geçerlilik ve güvenirliklerine bakılmıştır.
      Araştırmada kadının çalışmasına karşı tutumlar ve ev işleri yapma sıklığı üzerinde uyruk, cinsiyet ve cinsiyet rolünün etkilerini ve uyruk, cinsiyet ve sosyoekonomik düzeyin etkilerini belirlemek için olmak üzere toplam iki MANOVA yapılmıştır.
Türkiye Türklerinin Azerbaycan Türklerine göre ve kadınların erkeklere göre kadının çalışmasına yönelik daha olumlu tutumlara sahip oldukları görülmektedir. Uyruk ve cinsiyet ortak etkisi de, Kadının Çalışmasına Yönelik Tutum Ölçeği için anlamlı bulunmuştur.
       Türkiye Türklerinin Azeri Türklerine göre, kadınların erkeklere göre daha fazla ev işi yaptıkları görülmektedir. Uyruk, cinsiyet rolünün ortak etkisi EVİÖ için anlamlı bulunmuştur.
     SED temel etkisinin KÇTYÖ için anlamlı olduğu bulunmuştur. Uyruk, cinsiyet ve sosyoekonomik düzey ortak etkisi ise hem KÇTYÖ hem de EVİÖ için anlamlıdır.
Türkiye ve Azerbaycan Türkü olmak ile kız çocukları için üniversite eğitiminin gerekli görülmesi, kızların meslek sahibi olmalarını isteme, bütçe yetersizse erkek çocukların okumasına öncelik verilmesi, işverenin cinsiyet ayrımı yapması ve gelininin çalışmasını isteme durumu arasında anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur.
Azerbaycan ve Türkiye Türkleri için ayrı olmak üzere KÇTYÖ ve EVİÖ için dört regresyon analizi yapılmış  ve anlamlı yordayıcı değişkenler belirlenmiştir.

Abstract:
Quliyeva, Shanay. The Attitudes toward Women Working: The Comparison with Azerbaijan by Turkey, Doctoral Thesis, Advisor: Prof. Dr. Zehra Y. Dökmen, 154 p.

ABSTRACT
          Azeri Turks and Turkish Turks were compared in terms of the attitude towards woman's working and frequency of domestic labor by taking nationality, gender, gender role and socioeconomic status variables into consideration.
            Attitude towards Woman's Working Scale (KÇKTÖ),  Domestic Labor Scale (EVİÖ), Bem Gender Role Inventory, Socioeconomic Status Scale (SED) and Personal Information Survey were applied in order to collect data from 600 participants (300 Azeri and 300 Turks; 300 female and 300 male).  
In order to develop Azeri forms of these scales, the adaptation of them into Azeri Turkish was made in a study which was carried out by total 200 (100 female and 100 male) Azerbaijani Turks. The validity and reliability of them were tested. 
Total two MANOVA tests were used in order to determine the effects of nationality, gender, gender roles and socioeconomic status variables on the attitude towards woman's working and frequency of domestic labor. 
Turkish Turks and female participants have more positive attitudes towards woman's working than the attitudes of Azeri Turks and male participants. The common effect of nationality and gender role is meaningful for Attitude towards Woman's Working Scale. 
Turkish Turks and females in both countries perform more domestic labor than Azeri Turks and males in both countries.  The common effect of nationality and gender role is meaningful for Domestic Labor Scale. 
 The main effect of socioeconomic status is meaningful for Attitude towards Woman's Working Scale. The common effect of nationality, gender and socioeconomic status is meaningful for both Attitude towards Woman's Working Scale and Domestic Labor Scale.
It was found that there was a meaningful difference between being Turkish Turk and Azeri Turk and thinking university education necessary for female children, willing for girls' acquisition of profession ,  prioritizing education of boys in case of insufficient budget, gender segregation imposed by employer and willing for daughter-in-law's working,
Four regression analyses were applied on Attitude towards Woman's Working Scale and Domestic Labor Scale for Azeri Turks and Turkish Turks separately and meaningful predictor variables were determined.