Tip 2 diyabetik bireylerde diyet magnezyum alımı ve serum magnezyum düzeyi ile metabolik kontrol parametreleri arasındaki ilişkinin araştırılması
Examination of the relationship between dietary magnesium intake, serum magnesium level and metabolic control parametres among Type 2 diabetic adults
Yazar: HATİCE ÖZÇALIŞKAN
Danışman: DOÇ. DR. FATMA GÜLHAN SAMUR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Diyet = Diet ; Magnezyum = Magnesium ; Metabolizma = Metabolism

Özet:
Özçalışkan H. Tip 2 Diyabetik Bireylerde Diyet Magnezyum Alımı ve Serum Magnezyum Düzeyi ile Metabolik Kontrol Parametreleri Arasındaki İlişkinin Araştırılması. Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Diyetetik Programı, Bilim Uzmanlığı Tezi, Ankara, 2015. Tip 2 Diabetus Mellitus'un (DM) tedavisinde ve kronik komplikasyonlarının önlenmesinde metabolik kontrolün sağlanması odak noktasıdır. Glikoz metabolizmasında görevli magnezyumun, tip 2 DM'de potansiyel koruyucu ve tedavi edici ajan olarak etkisi önemlidir. Bu çalışma, tip 2 diyabetli yetişkinlerde, diyet magnezyum alımı ve serum magnezyum (Mg) düzeyi ile bazı metabolik kontrol parametreleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi amacıyla planlanmış; Erciyes Üniversitesi Endokrinoloji Birimi'ne başvuran, 25-65 yaş arası, 119 tip 2 diyabetik birey(93 kadın, 26 erkek) üzerinde yapılmıştır. Klinikte, fizik muayeneleri ve kronik komplikasyon değerlendirmeleri yapılan bireyler, iki gruba ayrılmıştır (grup 1: kronik komplikasyon yok, grup 2: ≥1 kronik komplikasyon var). Hastaların antropometrik ölçümleri alınmış, beslenme durumları değerlendirilmiş, biyokimyasal bulguları elde edilmiştir. Grup 2'nin serum Mg düzeyi (0.82±0.09 mmol/dl) grup 1'e (0.85±0.13mmol/dl)  göre daha düşük bulunmuştur (p>0.05). Tüm örneklemde, serum Mg düzeyi ile diyet magnezyum alımı arasında pozitif yönlü (r=0.357, p=0.000); tokluk kan şekeri ve HbA1c düzeyi arasında negatif yönlü önemli bir ilişki saptanmıştır (sırasıyla; p<0.05, p<0.001). Serum Mg düzeyi ile lipit profili arasındaki ilişki önemli bulunmazken (p>0.05), kan basıncı ile negatif yönlü önemli bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Serum Mg düzeyi ile vücut yağ kütlesi ve vücut yağ yüzdesi arasında negatif yönlü önemli bir ilişki saptanmıştır (p<0.05). Diyet magnezyum alımı ile metabolik kontrol bileşenleri ve antropometrik ölçümler arasında önemli bir ilişkiye rastlanmamıştır. Bu çalışmanın sonuçlarına göre serum Mg düzeyi ile Tip 2 diyabetin metabolik kontrolü arasında önemli bir ilişki bulunmaktadır. Hipomagnezemi, metabolik kontrolü zayıf bireylerde gözlemlenmiş; diyabetin kronik komplikasyonlarıyla ilişkilendirilmiştir. Diyet magnezyum alımı ile serum magnezyum düzeyi arasındaki ilişkiyi destekleyecek daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Özçalışkan H. Examination of The Relationship Between Dietary Magnesium Intake, Serum Magnesium Level and Metabolic Control Parametres Among Type 2 Diabetic Adults. Hacettepe University, Health Sciences Institute, M.Sc. Thesis in Dietetics, Ankara, 2015. To optimize the metabolic control is focus in order to manage and prevent the chronic complications of Type 2 DM. Magnesium is responsible for glucose metabolism as a consequence the mineral is potential preventive and therapeutic agent of type 2 DM. This study was conducted to evaluate the relationship between dietary magnesium intake, serum magnesium level and metabolic control parametres among 119 type 2 diabetic individuals (aged between 25-65 years, 93 female, 26 male) who applied to Erciyes University Endocrinology Department.Physical examination of patients and assesment of chronic complications was conducted. The sample was seperated into two groups (group 1: no diabetic complication, group 2: at least one chronic complication). All subjects underwent anthropometrical, biochemical and nutritional assesment. Serum magnesium level were lower in group 2 than group 1 (respectively; 0.82±0.09, 0.85±0.13mmol/dl; p>0.05). There was a significant positive correlation between serum magnesium level and dietary magnesium intake (r=0.357, p=0.000) whereas a significant negative correlation between serum magnesium level and postprandial glucose level and HbA1c (respectively;  p<0.05, p<0.001).There was no correlation between serum magnesium level and lipid profile (p>0.05), a significant negative correlation was found between serum magnesium level and blood pressure (p<0.05). Also there was a significant negative correlation was found between serum magnesium level and body fat mass and body fat percentage (p<0.05). Dietary magnesium intake was not significantly associated with metabolic parameters and anthropometric measurements. The results suggest that serum magnesium is associated with metabolic control of type 2 DM. Hypomagnesemia was observed in individuals with poor metabolic control; has been associated with the chronic complications of diabetes. Future comprehensive studies should determine the relationship between serum magnesium and dietary magnesium.