Karpal tünel sendromlu hastalarda canalis carpi'nin manyetik rezonans görüntüleri üzerinden, stereolojik olarak karşılaştırmalı incelenmesi
Stereological and comparative evaluation of the carpal tunnel in the patients with carpal tunnel syndrome using the magnetic resonance images
Yazar: GÜRSEL AK GÜVEN
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMİRZEOĞLU ; PROF. DR. BÜNYAMİN ŞAHİN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Cavalieri prensibi = Cavalieri principle ; Karpal kemikler = Carpal bones ; Karpal tünel sendromu = Carpal tunnel syndrome ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Stereoloji = Stereology

Özet:
Amaç: Karpal tünel sendromu (KTS), el bileğinde nervus medianus'un karpal tüneli geçişi sırasında kompresyona uğraması sonucu ortaya çıkan tuzak nöropatisidir. Bu çalışmada KTS'li ve sağlıklı bireylerde canalis carpi hacmi, kanal içeriklerinin hacim ve hacim oranlarının Cavalieri prensibi ile elde edilmesi ve değerlendirilmesi amaçlandı. 
Materyal ve Metot: Çalışmaya 25-70 yaş arasında olan klinik ve elektrofizyolojik olarak KTS tanısı almış 30 kadın hasta ile gönüllü 16 sağlıklı kadın dahil edildi. Hasta grupta 50 el bileği, kontrol grubunda ise 30 el bileği değerlendirildi. KTS şiddeti klinik ve elektrofizyolojik olarak; KTS yok, hafif KTS, orta KTS ve ağır KTS olarak derecelendirildi. T1 ağırlıklı aksiyal el bilek manyetik rezonans görüntüleri Cavalieri prensibi ile incelendi. Elde edilen morfolojik bulguların klinik sınıflama ile ilişkisi araştırıldı.
Bulgular: KTS'li bireylerde canalis carpi hacim (Vcc) ortalamasının (4,26±0,57cm³) sağlıklı bireylere (4,66±0,73cm³) göre daha düşük olduğu, nervus medianus hacim (Vnm) ortalamasının (0,41±0,07cm³) ise büyük olduğu görüldü (p<0,05). KTS'li ve sağlıklı bireylerde tendon hacim (Vt) ortalamaları arasında fark saptanmadı (p=0,646). KTS'lilerde nervus medianus (Vnm/Vcc) ve tendon hacim oranlarının (Vt/Vcc) daha büyük olduğu görüldü (p<0,05). Canalis carpi boşluk oranının ise sağlıklı bireylerde büyük olduğu saptandı (p<0,05). Belirtilen dört KTS şiddeti arasında; canalis carpi ve nervus medianus hacim ortalamaları ile nervus medianus, tendon ve canalis carpi boşluk hacim oranlarında anlamlı farklılıklar saptandı (p<0,05).  
Sonuç: Elde edilen hacim ve hacim oranlarının KTS'nin doğru teşhis edilmesi, KTS şiddetinin belirlenmesi, tedavisinin erken planlanması ve KTS'ye yatkınlığı olan kişilerin belirlenmesi için yararlı olacağı düşünülmektedir. Kullanılan yöntem rutini bozmadan uygulanabilmektedir ve maliyetli olan KTS tedavi masraflarının azaltılmasında da  önemli olabileceği söylenebilir.
Anahtar Kelimeler: Cavalieri prensibi; hacim; karpal tünel sendromu; manyetik rezonans görüntüleme; nervus medianus; stereoloji

Abstract:
Aim: Carpal tunnel syndrome (CTS) is entrapment neuropathy, which occurs as a result of the compression of the median nerve in the course of carpal tunnel of the wrist. The aim of this study is to obtain and evaluate the volume of the carpal tunnel, and the volume and volume fraction of the carpal tunnel contents using the Cavalieri principle on subjects with CTS and healthy group.
Material and Method: The study included 30 female patient diagnosed with CTS clinically and electrophysiologically and 16 healthy female volunteers ranging from 25 to 70 year sold. In patient group 50 and in control group 30 wrists were examined. Additionally, CTS severity was ranked clinically and electrophysiologically as non-CTS, mild CTS, moderate CTS and severe CTS. T1-weighted axial MR images of the wrists were examined by the Cavalieri principle. The relation between the morphological data obtained and the clinical classification was analysed.
Results: The average volume of the carpal tunnel in the patient group (4,26±0,57cm³) was found to be lower than that of control group (4,66±0,73cm³), while the average volume of the median nerve in the patient group (0,41±0,07cm³)  was found higher than in the control group (p < 0.05). No difference was determined in average volume of the tendons between patient and control groups (p = 0.646). The volume fraction of median nevre and tendons in patient group were higher than the control group (p <0.05). Space fraction of the carpal tunnel in the control group was determined as higher (p < 0.05). Meaningful differences were determined in average volume of the carpal tunnel and median nerve, and space volume fractions of median nerve, tendons and carpal tunnel among four specified CTS severities (p<0.05).
Conclusion: The obtained volume and volume fractions are considered as useful in diagnosing CTS truly, determining the severity of CTS, early planning of treatment and specifying the subjects prone to the CTS. The method used can be applied without breaking the routine and may be said to be important in reduction of the expenses of CTS treatment which is quite costly.
Keywords: Carpal tunnel syndrome; Cavalieri principle; magnetic resonance imaging; median nerve; stereology; volume