Acil servise iskemik inme nedeni ile başvuran intravenöz trombolitik tedavisi alan hastaların mortalitesinin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of the mortality of patients receiving intravenous thrombolytic therapy WHO were admitted to the emergency department DUE to ischemic stroke
Yazar: EMİN SANCAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDURRAHMAN YILMAZ
Uşak Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Onaylanmış uygulanabilir en iyi tedavi seçeneği rekombinant doku plazminojen aktivatörü (rtPA) ile intravenöz trombolitik (İVT) tedavidir. Bu tedavi ile iskemik inme geçiren hastalarda en kısa süre içerinde müdahale edilerek meydana gelen nörolojik defisiti mümkün olduğunca ortadan kaldırmak ve kişinin gündelik fonksiyonlarındaki bozulmayı en aza indirgemek hedeflenmiştir. Bu tedavinin her hastaya uygulanamasının nedeni de tedavinin başlangıç süresinin sınırlandırılmış olması ve bazı kontraendikasyonlarının bulunmasıdır. Bu sınırlama ciddi bir dezavantaj olarak karşımıza çıkmaktadır. Ayrıca ölüme kadar da uzanan ciddi komplikasyon skalası da mevcuttur. Bu çalışmanın amacı, özellikle acil servislere sık başvuran inme hastalarında verilen intravenöz trombolitik tedavi sonrası kaydedilen verilerin  hastanemizde uygulanan tedaviden hangi hasta grubunun ne kadar fayda gördüğünü belirlemek, mortaliteyi etkileyen parametleri belirlemek ve  literatüre katkı sunmaktır.
Gereç ve Yöntem: 
Mevcut çalışmamızda Ocak 2018 ile Ağustos 2022 tarihleri arasında Uşak Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi acil servisine inme semptomları ile başvuran, iskemik inme olduğu kanıtlanmış, ilk 4,5 saat içerisinde trombolitik tedavisi başlanmış olan ve yatırılarak takibi yapılan hastaların acil servis başvuruları, sistemde ve dosyada kayıtlı yatış ve poliklinik takipleri retrospektif olarak incelenmiştir.
Bulgular: 
Kriterlere uyan 184 hastanın verisine ulaşılmıştır. Çalışma grubunu oluşturan 184 hastanın 42'sinde (%22.8) takipte ex olduğu saptandı. Mortalite sıklığı açısından kadın ve erkek cinsiyet arasında herhangi bir fark saptanmazken; 65 yaş ve üzerindekilerde bu sıklığın daha yüksek olduğu görüldü (p<0,05). Aynı zamanda 112 acil sağlık hizmetleri ile acil servise başvuran hastalarda ayaktan başvuranlara göre mortalite sıklığının daha yüksek olduğu belirlendi (p<0,05). NIHSS skoruna ciddi inme geçirenlerin(21 puan ve üzeri) mortalite sıklığının daha yüksek olduğu tespit eildi (p<0,05). Araştırmamızda hastane yatış süresinin de mortalite ile ilşkili olduğu tespit edildi (p<0,05). 14 günden uzun süre yatan hastaların daha mortal seyrettiği gösterildi. Tek değişkenli analizden elde edilen sonuçlarda mortalite durumuyla ilişkili olduğu düşünülen yaş, geliş durumu, hastanede yatış günü ve NIHSS skoru ile yapılan çoklu lojistik regresyon analizinde mortalite görülmesi açısından NIHSS skorunun 21 ve üzerinde olanların 20 ve altında skor olmasına göre 18.49 (6.55-52.20) OR (%95 GA) kat daha riskli olarak saptandı.
Sonuç: 
Çalışmamızda yaşın, başvuru şeklinin, başvuru anındaki NIHSS skorunun, yatış süresinin ve komorbit durumlardan DM ve AF hastalığının mortaliteyi etkilediği belirlendi.

Abstract:
The best approved viable treatment option is intravenous thrombolytic (IVT) therapy with recombinant tissue plasminogen activator (rtPA). With this treatment, it is aimed to eliminate the neurological deficit that occurs in patients who have had an ischemic stroke by intervening within the shortest possible time and to minimize the deterioration in a person's daily functions as much as possible. The reason why this treatment can be applied to every patient is that the initial period of treatment is limited and there are some contraindications. This limitation comes across as a serious disadvantage. There is also a serious complication scale that extends to death. The aim of this study is to determine which group of patients benefited from the treatment applied in our hospital, to determine the parameters affecting mortality and to contribute to the literature, especially the data recorded after intravenous thrombolytic treatment given to stroke patients who are frequently admitted to emergency departments.

Materials and Methods: 

January August 2018 to August 2022, the emergency department admissions, hospitalization registered in the system and file and outpatient follow-ups of patients admitted to the emergency department of Uşak University Education and Research Hospital with stroke symptoms, proven to be ischemic stroke, thrombolytic treatment started within the first 4.5 hours and were followed up by admission were retrospectively examined in our current study. the patient's emergency department admissions, hospitalization and outpatient follow-ups were retrospectively examined. Dec.2018 to August 2022, the patients were admitted to the emergency department of Uşak University Education and Research Hospital with stroke symptoms, proved to be ischemic stroke, and were admitted to the emergency department within the first 4.5 hours.

Results:

The data of 184 patients who met the criteria were obtained. It was found that 42 (22.8%) of the 184 patients in the study group had ex during follow-up. While there was no difference between male and female gender in terms of mortality rate; This frequency was found to be higher in those aged 65 and over (p<0.05). At the same time, it was determined that the mortality rate was higher in patients who applied to the emergency department with 112 emergency health services compared to the outpatients (p<0.05). It was determined that the mortality frequency of those who had a serious stroke (21 points and above) in the NIHSS score was higher (p<0.05). In our study, it was determined that the length of hospital stay was also associated with mortality (p<0.05). It has been shown that patients hospitalized for more than 14 days are more mortal. In the results obtained from the univariate analysis, age, admission status, hospitalization day, and multiple logistic regression analysis with NIHSS score, which are thought to be associated with mortality status, in terms of mortality, compared to those with a NIHSS score of 21 and above and a score of 20 or below, with an OR of 18.49 (6.55-52.20). (95% CI) was found to be times more risky.

Conclusions: 
In our study, it was determined that age, presentation type, NIHSS score at the time of admission, length of stay, and DM and AF, which are comorbid conditions, affect mortality.