Naproksen kullanılarak florimetrik yöntemle atık sularda kurşun tayini
Determination of lead in waste water by fluorimetric method using naproxen
Yazar: FATMA NUR BEYAZKAYA
Danışman: PROF. DR. SELMUŞ BENİZ GÜNDÜZ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Antiinflamatuar ajanlar-nonsteroid = Anti inflammatory agents-nonsteroidal ; Atık su = Waste water ; Ağır metaller = Heavy metals ; Kurşun = Lead ; Naproksen = Naproxen

Özet:
Endüstriyel faaliyetler sonrasında açığa çıkan atıklar ve atık suların çoğu ağır metal içermektedir. Ağır metaller, biyolojik olarak bozundurulamazlar ve canlı organizmasında birikmeye meyillidirler. Ağır metallerin bir kısmı yaşamsal faaliyetler için belirli konsantrasyonlarda gerekli olmalarına rağmen, yüksek konsantrasyonlarda çeşitli toksik özellikler gösterirler. Bu nedenle atık sularda ağır metallerin tayini ve uzaklaştırılması için ucuz, uygulanabilir ve güvenilir bir yöntem geliştirilmesi, insan sağlığı ve ekolojik dengenin korunması açısından büyük öneme sahiptir. Atık sularda, özellikle de endüstriyel atık sularda bulunabilen ağır ve toksik metallerin tayini amacıyla atık ilaçların kullanımının araştırılmasının, hem atıkların değerlendirilmesi hem de atık sularda kurşun gibi toksik ağır metallerin tayini için bir yöntem geliştirilmesinin ekonomik bir yöntem olacağı düşünülmektedir. Bu amaçla atık ilaç (kullanım süresi dolmuş) olarak, metal iyonlarıyla kompleks oluşturmaya elverişli molekül yapısına sahip olması sebebiyle non-streoidal antienflamatuar bir ilaç olan naproksen kullanılmıştır. NSAİD'lerden biri olan Naproksen'in (NPR) metal bağlama özellikleri spektroflorimetrik yöntem kullanılarak araştırıldı. Pb (II) iyonunun NPR ile etkileşimi ve optimal deneysel koşullar bir florimetrik çalışma ile belirlendi. NPR-Pb(II) kompleksinin uyarılma ve emisyon dalga boyları sırasıyla pH 3.0 ve su ortamında ex= 295 nm ve em= 359 nm olarak belirlendi. Çözeltiler kompleks oluşumu için 15 dakika bekletildikten sonra alınan emisyon spektrumlarından floresan yoğunluk değerleri ölçülmüştür. Belirtilen deneysel koşullar altında, kalibrasyon grafiği ([Pb2+] - F grafiği) çizildi ve optimal koşullar altında NPR-Pb (II) kompleksi için doğrusal çalışma aralığı belirlendi. Tespit sınırı (LOD) ve alt tayin sınırı (LOQ) hesaplandı. NPR'in Pb (II) iyonları ile kompleksine dayanan florimetrik yöntem, endüstriyel atık suya uygulandı.

Abstract:
Most of the wastes and wastewater generated after industrial activities contain heavy metals. Heavy metals are not biodegradable and tend to accumulate in living organisms. Although some of the heavy metals are necessary at certain concentrations for vital activities, they show various toxic properties at high concentrations. Therefore, the development of an inexpensive, applicable and reliable method for the determination and removal of heavy metals in wastewater is of great importance in terms of protecting human health and ecological balance. It is thought that it will be an economical method to investigate the use of waste drugs for the determination of heavy and toxic metals that can be found in wastewater, especially in industrial wastewater, and to develop a method for both the evaluation of wastes and the determination of toxic heavy metals such as lead in wastewater. For this purpose, naproxen, a non-steroidal anti-inflammatory drug, was used as a waste drug (expired), due to its molecular structure suitable for forming complexes with metal ions. The metal binding properties of Naproxen (NPR), one of the NSAIDs, were investigated using the spectrofluorimetric method. The interaction of Pb (II) ion with NPR and optimal experimental conditions were determined by a fluorimetric study. The excitation and emission wavelengths of the NPR-Pb(II) complex were determined as ex= 295 nm and em= 359 nm in pH 3.0 and water media, respectively. Fluorescence intensity values were measured from emission spectra taken after the solutions were left for 15 minutes for complex formation. Under the specified experimental conditions, the calibration graph ([Pb2+] - F graph) was plotted and under optimal conditions the linear study range for the NPR-Pb (II) complex was determined. Limit of detection (LOD) and limit of quantification (LOQ) were calculated. The fluorimetric method based on the complex of NPR with Pb (II) ions was applied to industrial waste water.