Erkek atletlerde anjiyotensin dönüştürücü enzim gen polimorfizmi ile sol ventrikül kitlesi ve sistolik fonksiyonları arasındaki ilişki
The relation between angiotensin converting enzyme (ACE) gene polymorphism and left ventricular mass and systolic functions in male athletes
Yazar: HALİL TANRIVERDİ
Danışman: Y.DOÇ.DR. DURSUN DURSUNOĞLU
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2003
Konu: Kardiyoloji = Cardiology

Özet:
ERKEK ATLETLERDE ANJİYOTENSİN DÖNÜŞTÜRÜCÜ ENZİM GEN POLİMORFİZMİ İLE SOL VENTRİKÜL KİTLESİ VE SİSTOLİK FONKSİYONLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ Amaç: Atlet kalbinin önemli bir özelliği adaptif sol ventrikül hipertrofısidir. Bununla beraber aynı derecede efor yapan atletlerin sol ventrikül kitleleri arasında büyük farklılıklar gözlenir. Bu durum anjiyotensin dönüştürücü enzim (ADE) gen polimorfizmi ile ilişkili olabilir. ADE, kardiyak büyümeye neden olan anjiyotensin II'nin oluşumunda kilit enzimdir. Sıklık sırasına göre ADE genotipleri ID (%46), DD (%36) ve II (%18) olmak üzere üç türdür ve en yüksek ADE düzeyi DD genotipinde saptanmıştır. Atlet kalbinin gelişimine ADE gen polimorfizminin etkisi ise tam olarak bilinmemektedir. Çalışmamızda, erkek atletlerde anjiyotensin dönüştürücü enzim gen polimorfizmi ile sol ventrikül kitlesi ve sistolik fonksiyonları arasındaki ilişki araştırılmıştır. Gereç ve yöntem: Uzun mesafe koşucusu 40 sağlıklı erkek atletlerde, polymerase chain reaction (PCR) metoduyla ADE geninin 16. intronundaki I ve D alelleri araştırıldı. Olgular fizik muayenenin yanısıra tam bir ekokardiyografik incelemeye alındılar. M-mod teknikle sol ventrikül kitlesi (SVK) ve bunun beden yüzeyine bölünmesiyle SVK indeksi (SVKİ) hesaplandı; interventriküler septum (IVS) ile sol ventrikül arka duvar (SVAD) diyastolik kalınlıkları ve sol ventrikül diyastol sonu (SVDS) ile sistol sonu (SVSS) çaplan ölçüldü. İki boyutlu EKO ile Simpson metodu kullanılarak sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu (EF) ve fraksiyonel kısalma (FK) hesaplandı. Olgular ADE gen polimorfizmi tiplerine göre DD (n=13), Di (n=16) ve II (n=l 1) olmak üzere üç gruba ayrıldı ve ortalama yaşlan sırasıyla 22,62±1,12, 23,69±2,46 ve 23,50±1,40 olup anlamlı fark oluşturmadı. Olguların ADE gen polimorfizmi tiplerine göre diğer temel nitelikleri ( kalp hızı, sistolik ve diyastolik kan basınçlan, bel çevresi, beden kitle indeksi) de anlamlı olarak farklı değildi. Bulgular: En yüksekten en düşüğe doğru, sırasıyla DD, Di ve II ADE genotiplerinde, IVS diyastolik kalınlığı (mm) (12,00±2,10, 10,78±1,79 ve 9,05±1,71); SVAD diyastolik kalınlığı (mm) (10,69±2,12, 9,66±1,69 ve 8,64±0,90); SVK (g) (302,46±101,25, 231,89*53,89 ve 184,97±44,37) ve SVKİ (g/m2) (157,30±50,00, 125,28±27,13 ve 107,53± 18,20) değerleri ile anlamlı olarak fark oluşturdu. Sol ventrikül boyutlarımın diğer ölçümlerinde ise üç grup arasında anlamlı fark bulunmadı. Kalp debisi (KD) ve KD indeksi 54(KDİ), her üç ADE genotip grupları arasında anlamlı fark oluşturmazken; en düşükten en 69,23±2,59) ve FK (%) (36,38±3,98, 37,41±1,81 ve 39,67±2,60) değerleri ile anlamlı olarak farklı saptandı (p<0,05). Her üç ADE genotip gruplarında sol ventrikül diyastolik fonksiyon parametreleri ile sol ventrikül global fonksiyonunu yansıtan miyokardiyal performans indeksi ise anlamlı fark göstermedi. SVK ve SVKİ ile EF arasında anlamlı negatif korelasyon saptanırken (sırasıyla r = -0,329, p=0,038 ve r = -0,315, p=0,048); gerek SVK ve gerekse SVKÎ, FK ile anlamlı korelasyon göstermedi (p>0,05). Sonuç: ADE DD genotipine sahip sağlıklı erkek atletlerde SVK ve SVKİ artmakta, İVS ve SVAD kalınlıkları artmasa bile ADE Di ve II genotipleri gruplarına göre anlamlı olarak daha fazla olmaktadır. Hem SVK ve hem de SVKİ, EF ile anlamlı negatif korelasyon gösterirken, FK ile korele değildir. Sol ventrikül sistolik fonksiyonları ise en düşükten en yükseğe doğru, sırasıyla DD, Di ve II gruplarında, anlamlı fark oluşturmaktadır. Erkek atletlerde ADE gen polimorfizminin DD genotipinin, sol ventrikül hipertrofisi gelişmesi üzerine Di ve özellikle II genotiplerinden daha güçlü etkisinin olduğu söylenebilir. Anahtar kelimeler: Anjiy ötensin dönüştürücü enzim gen polimorfizmi, atlet sporcu, sol ventrikül kitlesi, sistolik fonksiyonlar 55

Abstract:
I) SUMMARY THE RELATION BETWEEN ANGIOTENSIN CONVERTING ENZYME (ACE) GF.NE POLYMORPHISM AND LEFT VENTRICULAR MASS AND SYSTOLIC^ FUNCTIONS IN MALE ATHLETES Background: An important characteristic of an athlete's heart is adaptive left ventricular hypertrophy. In addition there is a big difference between left ventricular masses among athletes of same physical activity. This may be explained by ACE gene polymorphism. ACE is a key anzyme in A II production which causes cardiac hypertrophy. There are three genotypes of ACE which include ID, DD, fl frequency of % 46, %36" %18 respectively.And the highest plasma level of ACE was found in DD genotype. The effect of ACE gene polymorphism on cardiac growth is not known. In our study we aimed to investigate the relation between ACE gene polymorphism and left ventricle mass (LVM) and systolic functions in male athletes. Methods: We searched I and D allels on ACE gene's 16th introne by PCR method in 40 heaalthy long distance runners. We performed physical examination and echocardiographic evaluation on these cases. We calculated LVM and LVM index by M- Mode echo, we also measured diastolic interventricular septum thickness (IVS), posterior wall thickness (LVPW) and left ventricle end diastolic, end systolic diameters. We calculated ejection fraction (EF) and fractional shortening (FS) by 2D echo with simpson method. We divided cases into DD (n=13), DI (n=16), II (n=ll) according to ACE gene polymorphism types and the mean ages were 22,62±1,12, 23,69±2,46 and 23,50±1,40, respectiveley which didn't show any statisticall significance. There was also no statisticall significance among other physical findings ( heart rate, systolic and diastolic blood pressure, waist circumference, body mass index) in ACE gene polymorphism types. Results: In DD, DI, II ACE genotype groups IVS diastolic thickness (12,00±2,10, 10,78±1,79 and 9,05±1,71); LVPW diastolic thickness (mm) (10,69±2,12, 9,66±1,69 ve 8,64±0,90); LVM (g) (302,46±101,25, 231,89±53,89 and 184,97±44,37) and LVM Index (g/m2) (157,30±50,00, 125,28±27,13 and 107,53±18,20) values were found to be significantly different statistically. Other measurements of left ventricle diameters didn't show 56 l£W»^^ BJE'Wany statisticall difference among the groups, While cardiac output, cardiac index values were -aet^igflMeafrtly-digef^ and 69,23±2,59)~an(H?S-(%)- (36,38±3,98, 37,41±1,81 and 39,67±2,60) values were found to be significantly different statistically (p<0,05). In all three groups LV diastolic function parameters and myocardial performance index were similiar. There was significant negative correlation between LVM, LVMI and EF (r = -0,329, p=0,038 and r = -0,315, p=0,048, respectively). howewer there was no correlation between LVM, LVM index, and FS (p>0,05). Conclusion: While there was significant negative correlation between both LVM, LVM index and EF, FS didn't show correlation. LV systolic function showed significant difference in DD, DI, II genotypes in incresing order. In male athletes ACE gene DD genotype may have more effect on LV hypertrophy than DI and especially II genotypes. Key words: Angiotensin converting enzyme gene polymorphism, athlet, left ventricle mass, systolic functions. 57