Zorunlu göç eden bireylerin bağımlılık profili ile travma sonrası stres bozukluğunun ilişkisi
The relationship between the addiction profile of forced migration individuals and post traumatic stress disorder
Yazar: PINAR ŞENADIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KADİR ÇAKIR
Çukurova Üniversitesi / Bağımlılık ve Adli Bilimler Enstitüsü / Bağımlılık Ana Bilim Dalı / Bağımlılık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Davranışsal bağımlılık = Behavioral addiction ; Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Psikolojik travma = Psychological trauma ; Psikososyal bozukluklar = Psychosocial disorders ; Psikotik bozukluklar = Psychotic disorders ; Savaş mağduru = Victim of war ; Savaş sonrası = Post-war ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic ; Zorunlu göç = Forced emigration

Özet:
Tarih başlarından itibaren savaş, kitlesel ölümlere sebebiyet veren insanlık
üzerinde yıkıcı etkileri çok uzun yıllar sürebilen travmatik olayların başında
gelmektedir. Zorunlu göç yaşayan bireyler, cinsel istismar, seks işçiliği, ölüme şahit
olma, zorlu yaşam koşulları, ayrılık, aile bütünlüğünün parçalanması gibi travmatik
olaylar yaşamaktadır.
Çalışma kapsamında zorunlu göç eden Suriyeli bireylerde, alkol-madde kullanım
bozukluğuna Travma Sonrası Stres Bozukluğunun etkisi cinsiyet, ekonomik durum,
eğitim durumu ve travmatik yaşam deneyimleri özelinde araştırılmıştır. Çalışmanın
örneklemini Yeşilay Danışmalık Merkezinde (YEDAM) ve Adana Alkol ve Madde
Bağımlılığı Araştırma, Tedavi ve Eğitim Merkezinde (AMATEM) tedavi gören alkol-
madde bağımlılığı tanısı alan 339 kişi oluşturmaktadır. Araştırma amacına hizmet
etmesi için katılımcılara Aydınlatılmış Onam Formu, Demografik Bilgi Formu ve TSSB
bulgularının ölçülmesine yönelik Harvard Travma Ölçeği uygulanmıştır.
Zorunlu göç eden bağımlı bireylerde Travma Sonrası Stres Bozukluğu ile DSM
IV'e göre Travma Sonrası Stres Bozukluğu gösterme düzeyi arasında pozitif yönlü
korelasyon bulunmaktadır. Travma Sonrası Stres Bozukluğu, tek yönlü Anova ile
ekonomik durum faktörüne göre incelendiğinde düşük ve orta gelirli kişilerin puanında
benzerlik bulunmaktadır.
Travma Sonrası Stres Bozukluğunun (TSSB) bağımlılığa etkisi ile ilişkili
alanyazın taraması yapıldığında bu etkinin incelendiği sınırlı sayıda araştırma
bulunmuştur. Bu durum göz önünde bulundurularak yapılan çalışma ile alana katkı
sağlamak amaçlanmaktadır.

Anahtar Sözcükler: Bağımlılık, Depresyon, Mülteci, Travma Sonrası Stres Bozukluğunun
(TSSB), Zorunlu Göç

Abstract:
Since the beginning of history, war is one of the leading traumatic events that can
cause mass deaths and have devastating effects on humanity that can last for many
years. Individuals who experience forced migration experience traumatic events such as
sexual abuse, survival sex, witnessing a death, difficult living conditions, separation,
breaking up of family integrity.
Within the scope of the study, the effect of Post Traumatic Stress Disorder on
alcohol-substance use disorder was investigated in terms of gender, economic status,
educational status and traumatic life experiences in forced immigrants. The sample of
the study consists of 339 people diagnosed with alcohol-substance addiction who are
treated at the Green Crescent Counseling Center (YEDAM) and Adana Alcohol and
Substance Addiction Research, Treatment and Training Center (AMATEM). In order
to serve the purpose of the research, the Informed Consent Form, Demographic
Information Form and the Harvard Trauma Scale to measure PTSD findings were
applied to the participants.
According to results, there is a positive correlation between Post Traumatic
Stress Disorder and the level of showing Post Traumatic Stress Disorder according to
DSM IV in dependent individuals who are forced to migrate. When Post Traumatic
Stress Disorder is analyzed with one-way Anova according to economic status factor,
there is a similarity in the scores of low and middle income people.
When the literature on the effect of Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD) on
addiction was reviewed, a limited number of studies were found examining this effect.
Considering this situation, it is aimed to contribute to the field with the study.

Keywords: Addiction, Depression, Refugee, Post Traumatic Stress Disorder
(PTSD), Forced Migration