Çorum ili buğday tarlalarında yayılış Xanthium spinosum, L., Xanthium strumarium, L. subsp. strumarium,Phragmites australis (Cav.) Trin Ex Steud istilacı türlerinin biyolojik ve ekolojik özelliklerinin belirlenmesi /
Yazar: ŞEYMA NUR ÇANKAYA KILIÇ
Danışman: PROF. DR. DUDU DUYGU KILIÇ
Amasya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Ekosistemin işleyişini etkileyen önemli faktörlerden biri de istilacı türlerdir. İstilacı türler besin döngüsü, kaynaklardan yararlanma gibi konularda bulundukları ekosistemin süreçlerini olumsuz etkiler. Tarımda verimin azalmasıyla birlikte ekonomik zararlara neden olmaktadır. Çorum ilinde buğday tarımsal üretimin başında gelmektedir. 
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'nin Çorum ilinde yayılış gösteren Xanthium spinosum, Xanthium strumarium subsp. strumarium, Phragmites australis istilacı türlerinin ekolojik isteklerini ve dağılım alanlarını, yayılma şeklini, çimlenme potansiyellerini, Grime stratejilerini, çözünmez haldeki fosforu Siderofor üreten ve azot bağlayıcı bakteriler üzerine etkileri belirlemektir. Ayrıca istilacı türlerin ekosistem üzerine verdikleri zararları, ülkemiz ve Çorum ili ekosistemleri için taşıdığı muhtemel riskleri araştırmaktır. 
Yapılan araştırmalar organik madde haricinde, toprak parametreleri tarım yapılmayan alanlarda yüksek bulunmuştur. İstila gücü tüm tarla içi lokalitelerde daha yüksek bulunmuştur. Çimlenme oranlarına bakıldığında P. australis ve X. strumarium subsp. strumarium türünde tarla dışı alanda yayılış gösteren türlerden alınan örneklerde çimlenme yüzdesi yüksek bulunmuştur. 3 tür için de toprak üstü biyomasın buğday tarlası dışında yetişen lokalitelerde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bütün türlerde SLA değeri tarla içi alanlarda daha düşük bulunmuştur. Populasyon yoğunluğu tarla dışı alanlarda daha yüksek bulunmuştur. Yapılan çalışmada istilacı türlerin topraktaki faydalı bakterilerin yoğunluğunu azaltabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
One of the important factors affecting the functioning of the ecosystem is invasive species. Invasive species negatively affect the processes of the ecosystem in which they are located in issues such as nutrient cycling, resource utilization. With the decrease of productivity in agriculture, it causes economic damages. Wheat is the leading agricultural production in Çorum province.

The aim of this study was to investigate the distribution of Xanthium spinosum, Xanthium strumarium subsp. in Corum province of Turkey. to determine the ecological requirements and distribution areas of the invasive species strumarium, Phragmites australis, distribution mode, germination potentials, Grime strategies, insoluble phosphorus, effects on siderophore-producing and nitrogen-binding bacteria. In addition, it is to investigate the damages caused by invasive species on the ecosystem and the possible risks they carry for the ecosystems of our country and Corum province.

The researches carried out found that the soil parameters were high in areas where there was no agriculture, except for organic matter. The invasion force was found to be higher in all intra-field localities. When looking at the germination rates, P. australis, and X. strumarium subsp. in the strumarium species, the germination percentage was found to be high in the samples taken from the species that spread in the out-of-field area. it has been found that the above-ground biomass for all 3 species is higher in localities growing outside the wheat field. The SLA value was found to be lower in all species in intra-field areas. The population density was found to be higher in non-field areas. In the study, it was concluded that invasive species can reduce the density of beneficial bacteria in the soil.