El-Fethu'l-Kutsî fi Tefsiri Âyeti-l Kürsî adlı el yazması eserin tahkiki
Investigation of the hand writing work named al-Fethu'l-Kutsî fi Commentary Yeti-l Kürsi
Yazar: BUTHAINA AHMED ALI SALEH
Danışman: PROF. DR. BURHAN BALTACI
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Ahmad-i Rumi = Ahmad-i Rumi ; Ayetü'l-Kürsi = Ayetü'l-Kürsi ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Tahkik = Critical ; Tefsir = Commentary

Özet:
Âyete-l Kürsî, âlimlerin ve araştırmacıların ilgi odağı haline gelen ve onun sırlarını açıklamak için kalemlerini yarıştırdıkları bir alan olmuştur. Bugün dünya kütüphanelerine dağılan birçok kitap ve el yazması eserde nasıl çaba ve gayret harcamış oldukları görülmektedir. Bunlar arasında tahkiki tamamlanmış ve hala tahkik ve araştırması devam eden eserler yer almaktadır. İşte bu eserler arasında; Ahmed b. Muhammed b. er-Rûmî el-Hamavi'nin kaleme aldığı el-Fethu'l-Kutsî fi Tefsiri Âyeti-l Kürsî adlı bu eser de yer almaktadır. Bu el yazması eseri çalışma ve tahkik etme şerefine nail oldum. Bu çalışmanın bir kısmı araştırmaya ve bir kısmı da metin tahkikine ayrılmıştır. Araştırma bölümü, yazarın biyografisini, eserdeki izlediği yöntem ve metodolojisini, eserin analizini, nüshalarını, kaynaklarını ve bilimsel değer ve kıymetini içermiştir. Mevcud nüsha sayısı da Üç nüshadır. ana nüsha olarak en net, açık, kâmil ve tam olanını seçtim o da (A) adındadır. Gerekli inceleme ve araştırmaların ardından bazı sonuçlara ulaştım. Bunların en önemlileri şunlardır: Bu eser birden fazla kez yazılmıştır. Daha sonra yazılan nüshalar, önce yazılanlara göre daha kapsamlı ve daha geniştir. Gösterdiğimiz tüm çabalara rağmen eserin yazarı hakkında hala yeterli bilgi bulunmamakta ve tanınmamaktadır. Fakat çalışmalarımız sonunda onun yaşadığı dönemi tespit etmeyi başardık.  Buna göre yazar hicri onuncu asırda yaşamıştır. Buna göre onun Anadoluda yaşayan Türk asıllı olma ihtimali yüksektir. Hama ve Halep illerine nispet edilmesine gelince, o bölgelerde yaşamış olma ihtimalinden olabilir. Yazarın üslubu incelendiğinde onun derin ilmi ve çok çeşitli bilimsel alanlara vukufyeti dikkat çekmektedir. Yazar Hanefi ve Ehl-i sünnet ve'l-cemâat mezheplerine mensup olup taassuptan uzak, mutedil, doğru gördüğü hakikatlerin arkasından giden bir kişiliğe sahiptir. Yazarın eserde kullandığı dil, avam halkın anlayamayacağı, sadece ilim talebelerinin ve uzmanların anlayabileceği bir seviyededir. Fıkıh ve Fıkıh usulünde güçlü ve sağlam bir bilgiye sahip olup dilbilgisi kuramlarına vakıf, Kelam ilminde tecrübeli, doğru anlamlı bir tasavvuf yönü olan yapıya sahiptir. İşte bu bahsi geçenler, esere bilimsel yüksek bir değer yüklemektedir.

Anahtar Kelimeler:Tefsir, Âyetü-l Kürsî, Tahkik, İnceleyin, Ahmed ibn Rûmî, El-Fethu'l-Kutsî

Abstract:
Abstract: Ayat al-Kursi has been an area of interest for scholars and researchers as well as they have competed with their pens to reveal its secrets. Many books and manuscripts scattered around the world libraries today show how they have exerted effort and sweat. These include works whose verifications have been completed and which are still being investigated and researched. Among these works; the book, "Al-Fathu'l-Kudsi fi Tafsir-e Ayat-al Kursi" written by Ahmed b. Mohammed b. er-Rumi al-Hamawi, is also included. I have the honor of studying and investigating this manuscript. A part of this work is devoted to research and some part to textual investigation. The research section included the biography of the author, the method and methodology he followed in the work, the analysis of the work, copies, sources, and its scientific value and significance of the work.The number of available copies is also three. I have chosen the clearest, the most precise and complete one as the main copy, which is in the name of A. I obtained some conclusions as a result of my necessary investigations and research.The most important of these are: This work has been written more than once. The later copies are more comprehensive and larger than those written before. In spite of all our efforts, there is still not enough information about the author of the work and there is no recognition. However, our studies finally managed to identify the period in which he lived.  According to this, the author lived in the tenth century of Hijri. According to this, he is likely to be of Rumi and Turkish descent. As for his defection to the provinces of Hama and Aleppo, he may have been likely to have lived in those regions. When the author's style is examined, his deep knowledge and expertise in a wide range of scientific fields draw attention. The author belongs to the Hanafi and Maturidi sects and has a personality that is far from bigotry, is moderate and follows the truths he sees as true. The language the author uses in the work is at a level that the common people cannot understand, and that only science students, scholars and experts can understand. Having a strong and sound knowledge of fiqh and fiqh method, along with knowledge of grammatical theories, experienced in the science of Kalam, he has a structure that has a correct meaning towards Sufism. These aforementioned things attribute a high scientific value to the work.

Keywords: Tafsir, Ayatu-l Kursi,İnvestigation, Study, Ahmad ibn Rumi, Al-Fathu'l-Kutsi