Obsesif kompulsif bozuklukta semptom boyutlarında öfke, kaygı, tiksinme, suçluluk duygularının ve bu duygulara yönelik olumsuz değerlendirmelerin rolünün incelenmesi
Investigation of role of anger, anxiety, disgust, guilt emotions and negative evaluations about emotions in symptom dimensions of obsessive compulsive disorder
Yazar: ESENGÜL EKİCİ
Danışman: DOÇ. DR. KADİR ÖZDEL ; UZMAN YASİR ŞAFAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Duygu = Emotion ; Duygusal şema = Emotional schemes ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Olumsuz duygulanım = Negative mood ; Suçluluk duygusu = Guilt ; Tiksinme = Disgust ; Öfke = Anger

Özet:
AMAÇ; Bu çalışmada OKB'de semptom boyutlarında duyguların rolü ve duyguya yönelik olumsuz değerlendirmeler açısından farklılıkları tespit etmek amaçlanmıştır.
YÖNTEM; Çalışmaya Dışkapı Eğitim Araştırma Hastanesi Psikiyatri Kliniği ayaktan polikliniklerine başvuran 110 OKB tanılı hasta, 104 sağlıklı kontrol dâhil edilmiştir. Hastaların değerlendirilmesinde Sosyodemografik veri formu, Boyutsal Obsesyon Kompülsiyon Ölçeği (BOKÖ), Obsesif İnançlar Ölçeği (OİO), Yale Brown Obsesyon Kompülsiyon Ölçeği (YBOKÖ), Beck Anksiyete  Ölçeği (BAÖ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Durumluk Sürekli Öfke-Öfke İfade Tarzı Ölçeği (DSÖ), Durumluk Sürekli Kaygı Ölçeği (DSKÖ), Suçluluk Ölçeği(SÖ), Tiksinme Ölçeği (TÖ), Leahy Duygusal Şema Ölçeği II (LDŞÖ II) kullanılmıştır.
BULGULAR; Çalışmaya katılan OKB klinik örneklemi ve kontrol grupları, yaş, cinsiyet, eğitim durumu ve medeni durum açısından benzerdi. OKB grubunda kontrol grubuna göre, belirti şiddet, duygular ve duygularla ilgili değerlendirmelerin olduğu ölçek toplam puanları yüksek olarak saptandı. OKB şiddeti, semptom boyutları ile duygu ve LDŞÖ II arasında yapılan ikili korelasyon analizlerinde BOKÖ bulaş ile sürekli suçluluk arasında orta derecede pozitif yönlü korelasyon, BOKÖ zarardan sorumlu olma kaygısı ile OİÖ sorumluluk arasında orta derecede pozitif yönlü korelasyon, BOKÖ kabul edilemez düşünceler ile OİÖ sorumluluk, OİÖ önem verme, LDŞÖ II, DSKÖ sürekli kaygı arasında orta derecede pozitif yönlü korelasyon, BOKÖ toplam ile OİÖ sorumluluk, OİÖ mükemmeliyetçilik, OİÖ önem verme, LDŞÖ II, DSKÖ sürekli kaygı, SÖ sürekli suçluluk, SÖ durumluk suçluluk arasında orta derecede pozitif yönlü korelasyon, YBOKÖ toplam ile LDŞÖ II, DSKÖ sürekli kaygı, SÖ sürekli suçluluk, SÖ durumluk suçluluk arasında orta derecede pozitif yönlü korelasyon saptanmıştır. Yapılan çoklu regresyon analizlerinde YBOKÖ toplamı, BOKÖ toplamı, BOKÖ bulaş, BOKÖ zarardan sorumlu olma kaygısıyı, BOKÖ kabul edilemez düşünceleri, BOKÖ simetriyi yordamak için uygulanan 2 farklı çoklu regresyon analizi modeline göre, ilk modelde LDŞÖ II ve obsesif inançlar; ikinci modelde duygu ölçeklerinin yordayıcılığı araştırıldı. YBOKÖ toplam için ilk modelde LDŞÖ II, ikinci modelde DSKÖ sürekli kaygı ve SÖ durumluk suçluluk; BOKÖ toplam için ilk modelde OİÖ sorumluluk, ikinci modelde DSKÖ sürekli kaygı; BOKÖ bulaş için ilk modelde OİÖ Mükemmeliyetçilik, ikinci modelde SÖ sürekli suçluluk; BOKÖ zarardan sorumlu olma kaygısı için ilk modelde OİÖ Sorumluluk; BOKÖ kabul edilemez düşünceler için OİÖ Sorumluluk ve LDŞÖ II, ikinci modelde DSKÖ sürekli kaygı ve SÖ durumluk suçluluk; BOKÖ simetri için ilk modelde OİÖ Mükemmeliyetçilik tarafından yordandığı saptanmıştır.
TARTIŞMA ve SONUÇ; Çalışmamızın sonucunda OKB belirti şiddeti ve bazı semptom boyutlarının; bazı duygular ve duyguya yönelik olumsuz değerlendirmelerle ilişkili olduğu,  OKB belirti şiddeti ile BOKÖ kabul edilemez düşünceler boyutu için olumsuz duygusal şemaların anlamlı yordayıcı olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçların OKB'nin bilişsel davranışçı terapisinde boyutlara özgü, birçok duyguya ve duygusal şemalara odaklanılması gerektiğine dikkat çekmektedir. Bu durum terapi uygulamaları ile tedavi yanıtları için yeni araştırmalara yön verebilir, OKB tedavisinde daha etkili terapi uygulamalarının geliştirilmesine olanak sağlayabilir.
Anahtar kelimeler;obsesyon, kompülsiyon, obsesif kompülsif bozukluk, semptom boyutları, duygular, duygusal şemalar

Abstract:
OBJECTIVE: In this study, it was aimed to determine the differences in symptom dimensions in terms of the role of emotions and negative evaluations about emotion.
METHOD: 110 OCD patients admitted to the outpatient clinics of Dışkapı Training and Research Hospital Psychiatry Clinic and 104 healthy controls were included in the study. In the evaluation of patients, Sociodemographic data form, Dimensional Obsession Compulsion Scale (BOCS), Obsessive Beliefs Scale (OBQ), Yale Brown Obsession Compulsion Scale (YBOCS), Beck Anxiety Scale (BAI), Beck Depression Scale (BDI), State Trait Anger-Anger Expression Style Scale (STAXI), State Trait Anxiety Scale (STAI), Guilt Scale (GI), Disgust Scale (DS), Leahy Emotional Schema Scale II (LESS II).
RESULT: The OCD clinical sample and control groups included in the study were similar in terms of age, gender, educational status, and marital status. In the OCD group, the scale total scores with symptom severity, emotions, and emotional evaluations were higher than the control group. In the zero order correlation analysis between OCD severity, symptom dimensions, emotions and LESS II, a moderately positive correlation was found between DOCS contamination and trait guilt; DOCS anxiety about responsible for harm and OBQ responsibility; DOCS unacceptable thoughts and OBQ responsibility, OBQ importance of thoughts, LESS II, STAI trait anxiety; DOCS total and OBQ responsibility, OBQ importance of thoughts, OBQ perfectionism, LESS II, STAI trait anxiety, GI trait guilt, GI state guilt; YDOCS and LESS II, STAI trait anxiety, GI trait guilt, GI state guilt. In multiple regression analysis, for predictions of YDOCS total, DOCS total, DOCS contamination, DOCS anxiety about responsible for harm, DOCS unacceptable thoughts, DOCS symmetry, 2 different multiple regression analysis models were applied, the prediction of LESS II and obsessive beliefs in the first model; the prediction of emotional scales was investigated in the second model. It was determined that YDOCS was predicted by LESS II in the first model, STAI trait anxiety and GI state guilt in the second model; DOCS was predicted by OBQ responsibility in the first model, STAI trait anxiety in the second model; DOCS contamination was predicted by OBQ perfectionism in the first model, STAI trait anxiety in the second model; DOCS anxiety about responsible for harm was predicted by OBQ responsibility in the first model; DOCS unacceptable thoughts was predicted by OBQ responsibility and LESS II in the first model, STAI trait anxiety and state guilt in the second model; DOCS symmetry was predicted by OBQ perfectionism.
DISCUSSION AND CONCLUSION: As a result of our study, OCD symptom severity and some symptom dimensions were more related to some emotions and negative evaluations about emotions and it was determined that OCD symptom severity and DOCS unacceptable thoughts dimension was predicted by emotional schemas. In cognitive behavioral therapy of OCD, these results may benefit from focusing on many emotions and emotional schemas specific to dimensions. The therapy responses received by these therapy interventions can direct new researches and enable the development of more effective therapy interventions in the treatment of OCD.
Keywords; obsession, compulsion, obsessive compulsive disorder, symptom dimensions, emotions, emotional schema