Evli ve boşanmış ebeveynlerin çocuklarında barrat dütüsellik ölçeği puanlarının sosyodemografik verilerle birlikte değerlendirilmesi
Analysing the barrat impulsiveness scale points with the sociademographic data on teenagers whose parents are still marri̇ed or divorced
Yazar: HASAN GEDİKLİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SONER ÇAKMAK
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Boşanma = Divorce ; Boşanmış aileler = Divorced families ; Dürtüsel davranış = Impulsive behavior ; Ergenler = Adolescents ; Evli çiftler = Married couples ; Sosyodemografik değişkenler = Sociodemographic variables ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Ergenliğin bir karar çatışması, kimlik bulma çabası, riskli ve tehlikeli davranışların kazanıldığı, aileden uzaklaşma isteğinin arttığı dönem olarak değerlendirildiğinde, bu dönemin sağlıklı bir şekilde atlatılmasında ebeveynlerin birlikteliğinin etkisi tartışılmaktadır.
	Amaç: Bu çalışmanın amacı, gelişim dönemi açısından kritik bir öneme sahip olan ergenlik dönemindeki dürtü denetim sorunlarının evli ve boşanmış çiftlerin ergen yaştaki çocuklarında karşılaştırmalı olarak incelenmesidir.
	Örneklem: Çalışma 12 – 17 yaş aralığındaki ailesi boşanmış 50 kız 50 erkek ve ailesi boşanmamış 50 kız 50 erkek ergenin katılımıyla toplam 200 ergenle birlikte çalışılarak gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma kesitsel bir çalışmadır ve örneklem grubu rastgele seçilmiştir.
	Metod: Dürtü kontrol seviyeleri Barrat Dürtüsellik Ölçeği (BDÖ) ile değerlendirmiştir. Ebeveynlerin eğitim durumu, ergenin cinsiyeti, yaşı, kardeş sayısı, ergenin hangi ebeveynde kaldığı, boşanma üzerinden geçen sürenin dürtü kontrol düzeyine etkisi incelenmiştir.
	Bulgular: BDÖ toplam puanı evli ailelerin çocuklarında 61,4±12,8 iken boşanmış ailelerin çocuklarında puan ortalaması benzerdir (61,6±13,0) (p=0,743). BDÖ toplam puanı ve tüm alt ölçek puanları gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark göstermemiştir. Annenin ve babanın eğitim düzeyi ve çocuğun cinsiyetine göre fark saptanmazken, yaş grubu, ayrılık süresi ve kardeş sayısına göre dürtü denetim düzeyleri farklılık göstermektedir. 
	Sonuç: Ebeveyn ayrılığının-boşanmasının ergenlerin dürtü denetim puan seviyelerini belirleyen bağımsız bir faktör olmadığı saptanmıştır. Dürtü denetiminin farklı etkenler ile birlikte incelenmesinde yarar vardır.

Abstract:
When puberty is considered as a phase in which a decision conflict, trying to find out an identity, risky and dangerous behaviors or desire to move away from family arises, it is discussed that whether the relationship of parents has some effects to overcome this situation.
	Aim: The aim of this study is to analyze comparing the impulse control disorder which has a key role in puberty, divorced or married couples and teens. Impulse control levels has evaluated by Barrat impulsiveness scale. The educational status of the parents, the gender, the age of the teens, the number of the sister or brother in the family, the residence in which she/he stays, the time that passed over the divorced date have also analyzed to detect their effects on impulse control disorder.
	Samples: This study has applied to 50 boys and girls, between 12-17, whose parents are divorced, to 50 boys and girls whose parents are stil married, and total number is 200.
	Methods: According to the study, BIS total number of the teens whose parents are divorced is 61,4±12,8 while the number is (61,6±13,0) (p=0,743), similar to those of divorced parents, about teens whose parents are married. BIS total number and all the subscale numbers has not much difference statistically. Although some diversities have been found on age group, the number of sister or brothes, duration of seperation, There has been no difference in gender of the teens and the educational status of the parents.
	Result: The divorce of the parents is not an independent factor that defines the impulse control disorder of the teens. It will be useful to analyze the impulse control disorder with other factors.