Maternal diyet ile anne sütünün total antioksidan kapasitesi ve bioaktif protein bileşenleri arasındaki ilişki
The relationship between maternal diet and total antioxidant capacity and bioactive protein components of breast milk
Yazar: KÜBRA TEL ADIGÜZEL
Danışman: PROF. DR. FATMA GÜLHAN SAMUR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Diyet = Diet ; Kolostrum = Colostrum ; Proteinler = Proteins

Özet:
Maternal diyet ile, anne sütünün total antioksidan kapasitesi (TAK) ve bioaktif protein bileşenleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılan bu çalışmaya, Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniği'nde takipli 32 gebe katılmıştır. Bireylerin genel özellikleri, besin tüketim sıklıkları, fiziksel aktiviteleri ve bebeklerin genel özelliklerini değerlendirmeye yönelik anket formu uygulanmış ve annelerin boy uzunluğu ve vücut ağırlığı ,bebeklerin boy uzunluğu, vücut ağırlığı ve baş çevresi ölçümleri alınmıştır. Gebelik ve laktasyon dönemine ait diyetlerin TAK düzeyi hesaplanmıştır. Gebeliğin 3.trimesterinde maternal kan, kord kanı, laktasyon dönemi 1.ay maternal kan, kolostrum ve 1.ay olgun süt örnekleri alınarak, TAK ve total oksidan statü (TOS) değerleri EREL yöntemi ile leptin, ghrelin, adiponektin, laktoferrin ve lizozim düzeyleri ise ELİSA yöntemi ile ölçülmüştür. Diyetin TAK düzeyi gebelik döneminde 25,9  6,9 mmol/gün, laktasyon döneminde 27,5   6,4 mmol/gün olarak hesaplanmıştır. Maternal kan (gebelik ve laktasyon dönemi), kord kanı, kolostrum ve 1.ay olgun süt TAK düzeyleri sırasıyla 1,2   0,3 mmol/l, 1,3  0,2 mmol/L, 1,1  0,4 mmol/L, 1,8  0,2 mmol/L ve 2,0  0,1 mmol/L iken, TOS düzeyleri sırasıyla 9,5  2,5 mmol/L ve 10,4  2,8, 17,3  14,1 mmol/L, 60,0  16,9 mmol/L, 31,8  11,4 mmol/L olarak ölçülmüştür. Yapılan çoklu regresyon analizinde diğer belirteçlerden bağımsız olarak gebelik maternal diyet TAK düzeyi ile gebelik serum (=0,711, p˂0,001) ve kolostrum (=0,544, p˂0,001) TAK düzeyi arasında pozitif yönde ilişkinin olduğu bulunmuştur. Diğer belirteçlerden bağımsız olarak laktasyon dönemi maternal diyet TAK düzeyi ile laktasyon serum (=0,410, p=0,013) ve olgun süt (=0,438, p=0,012) TAK düzeyi arasında pozitif yönde ilişkinin olduğu bulunmuştur. Maternal diyetin enerjiden gelen protein yüzdesi ile kolostrum leptin ve laktoferrin düzeyleri arasında (sırasıyla r = 0,377, r = 0,496) diyet protein (%) ve yağ (%) ile kolostrum ghrelin düzeyi arasında (sırasıyla r =0,570, r =0,366) pozitif yönde, kolostrum lizozim düzeyi ile çoklu doymamış yağ asiti alımı arasında negatif yönde ilişki bulunmuştur (r = -0,357). Olgun süt laktoferrin düzeyi ile laktasyon dönemi maternal diyetin protein, kalsiyum ve çinko miktarı arasında pozitif yönde (sırasıyla r = 0,365, r = 0,407, r = 0,459), lizozim düzeyi ile hayvansal protein miktarı arasında pozitif yönde (r = 0,432) ilişki saptanmıştır. Olgun süt ghrelin düzeyi ile laktasyon dönemi maternal diyetin enerji ve sükroz düzeyi ile negatif yönde (sırasıyla r = -0,373, r = -0,350), enerjinin karbonhidrattan ve yağdan gelen yüzdesi ile pozitif yönde (sırasıyla r = 0,412, r = 0,505) ilişki saptanmıştır. Yapılan çoklu regresyon analizinde diğer belirteçlerden bağımsız olarak laktasyon diyet TAK düzeyi ile laktasyon dönemi serum ve olgun süt leptin düzeyi arasında pozitif ilişki (sırasıyla =0,587; p ˂0,001 ve =0,544; p ˂0,001) saptanmıştır.
Sonuç olarak maternal diyet ile anne sütünün TAK düzeyi ve leptin, ghrelin, adiponektin, laktoferrin ve lizozim düzeyleri arasında ilişki bulunmuştur. Bu ilişkinin ortaya konulabilmesi için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
Thirtytwo pregnant women, who admitted to Health Sciences University, Gülhane Education and Research Hospital, Obstetrics and Gynecology Department, participated in this study which aimed to determine the relationship between maternal diet and total antioxidant capacity (TAC) and bioactive protein components of breast milk. A questionnaire was applied to evaluate the general characteristics of the participants, food consumption frequency, physical activities and general characteristics of infants and height and weight of mothers and height, weight and head circumference of infants were taken. TAC of the gestational and lactation period diet was calculated. Gestational period maternal blood, cord blood, lactation period maternal blood, colostrum and mature milk samples were taken and TAC and total oxidant status (TOS) values were analysed by EREL method and leptin, ghrelin, adiponectin, lactoferrin and lysozyme levels were measured by ELISA method. Dietary TAC in gestation and lactation was 25.9  6.9 mmol/day and 27.5   6.4 mmol/day, respectively. TAC of maternal blood (gestational and lactation), cord blood, colostrum and 1st month mature milk was 1.2   0.3 mmol/L, 1.3  0.2 mmol/L, 1.1  0.4 mmol/L, 1.8  0.2 mmol/L, and 2.0  0.1 mmol/L respectively, whereas TOC was 9.5  2.5 mmol/L, 10.4  2.8 mmol/L, 17.3  14.1 mmol/L, 60.0  16.9 mmol/L, and 31.8  11.4 mmol/L. In the multiple regression analysis, positive correlation existed between maternal diet TAC and gestational serum (=0.711, p˂0.001) and colostrum TAC (=0.544, p˂0.001), independent of other parameters. In addition, positive correlation existed between lactation period maternal diet TAC and lactation serum (=0.410, p=0.013) and mature milk TAK (=0.438, p=0.012) in multiple regression analysis. A positive correlation was determined between the colostrum leptin and lactoferrin levels and the percentage of energy from gestational period maternal dietary protein (r = 0.377, r = 0.496, respectively). There was a positive correlation between the colostrum ghrelin level and the percentage of energy from gestational period maternal dietary protein and fat (r = 0.570, r = 0.366, respectively). Colostrum lysozyme level and the amount of polyunsaturated fatty acid was negatively correlated (r = -0.357). There was positive correlation between mature milk lactoferrin level and protein, calcium and zinc amount of lactation period maternal diet (r = 0.365, r = 0.407, r = 0.459, respectively) and there was positive correlation between lysozyme level and animal-based protein amount (r = 0.432). There was negative correllation between mature milk ghrelin level and energy and sucrose amount of lactation period maternal diet (r = -0.373, r = -0.350, respectively). There was positive correllation between mature milk ghrelin level and energy from carbohydrate and fat of lactational period maternal diet (r = 0.412, r = 0.505, respectively). In the multiple regression analysis, positive correlation existed between lactation diet TAC and lactation period serum and mature milk leptin (=0.587; p ˂0.001 and =0.544; p ˂0.001, respectively), independent of other parameters. In conclusion, there is a relationship between maternal diet and TAC levels of mother's milk and leptin, ghrelin, adiponectin, lactoferrin and lysozyme levels. Further research is needed to establish this relation.