Nurettin Topçu'nun ideal insan anlayışı
Nurettin Topçu's ideal human understanding
Yazar: ESRA UĞUR
Danışman: PROF. DR. AHMET KAMİL CİHAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
İnsan, akledebilen, kendi kendini yönetebilen, geliştirebilen, hedefleri olan ve hedeflerini gerçekleştirebilmek için harekete geçen varlıktır. İnsan, bu özellikleri sayesinde kendisini bulunduğu konumun üzerine çıkarabilir. Filozoflara ve sûfîlere göre insanın nihai hedefi, kendisinde bulunan yeti ve özelliklerini kullanarak bulunduğu konumun üzerine çıkarmaktır. Sûfîler, bu hedef doğrultusunda ilerleyenlerin gelebileceği en son mertebeye 'kâmil insan', filozoflar ise 'yetkin insan' veya 'ideal insan' adını vermektedir. Onlara göre kişi, kâmil insan mertebesine kendisini bilerek ulaşabilir. Çünkü kendisini bilen insan, yaratıcısını da bilir ve O'nun emirleri çerçevesinde yaşamaya gayret eder. Nefsinin istek ve arzularına, geçici olana yüz çevirir. Böylelikle insan, asıl mutluluğa erişmiş olur. İslam filozoflarına ve sûfîlere göre yetkin/kâmil insana en iyi örnek Hz. Muhammed (sav)'dir. Cumhuriyet Dönemi'nin fikir insanlarından olan Nurettin Topçu'ya göre yetkin/kâmil insan, hareketlerini Allah'ın buyruklarına göre düzenleyen ve iradesini Allah'ın iradesi ile birleştiren insandır. Ona göre yetkin/kâmil insan olmanın yolu isyan ahlakı ile hareket etmekten geçmektedir. Çünkü isyan ahlakı, nefse ve eşyaya yüz çevirerek Allah'ın emir ve yasakları çerçevesinde yaşamayı emreder. Nurettin Topçu, isyan ahlakı ile hayat süren insanın, ulaşıldığında başka hiçbir şeyin arzulanmadığı asıl mutluluğa ulaşabileceğini dile getirmiştir. Nurettin Topçu, tıpkı diğer İslam filozofları ve sûfîler gibi yetkin/kâmil insan olarak örnek gösterilebilecek en iyi kişinin Hz. Muhammed (sav) olduğunu belirtmektedir.

Abstract:
Human is a creature capable of reasoning, self-governance, self-improvement and goal- setting, who takes action to achieve those goals. Through these qualities, human can elevate oneself above their current position or descend below it.
According to philosophers and Sûfîs, the ultimate goal of human is to elevate oneself above their current state using the inherent abilities and characteristics. Sûfîs refer to the highest level one can attain on this path as 'ideal human'. They believe that an individual can reach the level of perfect human by being aware of oneself. Because a self- aware person also knows their creator and strives to live according to His commandments. Thus achieving true happiness. According to Islamic philosophers and Sûfîs, the best example of a competent/perfect human is Prophet Muhammad (pbuh). Nurettin Topçu, a prominent figure in the Republic Era, defines a competent/perfect human as one who regulates their actions according to God's commandments and unites their will with the will of God. According to him, the path to becoming a competent/perfect human involves acting with a morality of rebellion. Because the morality of rebellion commands living within the framework of God's commands and prohibitions by turning away from the desires of the self and worldly possessions. Nurettin Topçu has expressed that a person living with the morality of rebellion can reach the ultimate happiness where nothing else is desired. He like other Islamic philosophers and Sûfîs, emphasizes that Prophet Muhammad (pbuh) is the best example of a competent/perfect human.