Afyonkarahisar gastronomi envanteri oluşturularak gastronomi rotalarının belirlenmesi
Determining the gastronomy routes by creating Afyonkarahisar gastronomy inventory
Yazar: HÜLYA MUTLU
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA SANDIKCI
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Turizm = Tourism
Dizin: Afyonkarahisar = Afyonkarahisar ; Destinasyon = Destination ; Gastrostomi = Gastrostomy ; Mutfak turizmi = Culinary tourism ; Yemek kültürü = Food culture

Özet:
Gastronomi, destinasyonların pazarlanmasında önemli bir araç haline gelmekle birlikte Dünya Turizm Örgütü verilerine göre turistlerin %80'i tatil tercihlerinde gastronomi zenginliklerini ön planda tutmaktadır. Bir destinasyonun gastronomi zenginliklerini ortaya çıkartmanın başlangıç noktası ise bölgenin gastronomi envanterinin ve rotalarının belirlenmesidir. Bu kapsamda bu araştırmanın amacı Afyonkarahisar'ın gastronomi envanterinin oluşturulması ve gastronomi rotalarının belirlenmesidir. Gastronomi envanteri ve rotası oluşturmak için Afyonkarahisar'ın tüm ilçe, belde ve köyleri evren olarak belirlenmiştir. Gerek zaman kısıtı gerekse tüm ilçelerin ve köylerin oluşturacağı maddi külfet sebebiyle amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme ile Afyonkarahisar'ın gastronomi açısından değer taşıyan ve farklı yerel lezzetleri bulunan 9 belde ve 40 köy araştırmanın örneklemi olarak belirlenmiştir. Bu belde ve köylerde yaşayan 51 katılımcıdan yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile 10.07.2021-05.09.2021 tarihleri arasında yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerin transkripsiyonu yapılarak elde edilen veriler ve MAXQDA 2020 Programı ile içerik analizine tabi tutularak gastronomi envanteri tespit edilmiştir. Gastronomi rotaları ise coğrafi bilgi sistemlerinde kullanılan ArcGIS programında harita oluşturularak ortaya konulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre; Afyonkarahisar mutfak kültürüne ait 87 yeni gastronomi ürünü tespit edilmiştir. Afyonkarahisar'da mutfak kültürünün etnik köken, yaşanılan bölge, tarımsal üretim ve hayvancılık faaliyetlerinden etkilendiği ve çeşitlilik gösterdiği tespit edilmiştir. Bölgelere göre geleneksel yemeklerin, gıda saklama yöntemlerinin, tören yemeklerinin, pişirme araç gereçlerinin, ekmek pişirme yöntemlerinin, kışlık hazırlıkların ve geleneksel yemeklerin farklılaştığı tespit edilmiştir. Elde edilen veriler ışığında lokum, haşhaş, et ve et ürünleri, kaymak ve sebze/meyve üretim tesislerini içine alan gastronomi tesisleri rotaları; koyun yoğurdu, koyun peyniri, keçi peyniri, haşhaş ve kiraz gibi gastronomi ürünlerine ilişkin rotalar tespit edilmiştir.

Abstract:
Gastronomy has become an important tool for destination marketing. According to the World Tourism Organization 80% of tourists prioritize gastronomic offerings  in their holiday decision makings. The starting point to exploration   of gastronomic offereings of a destination is to determine  the gastronomic inventory and routes of the region. Hence, the aim of this research is to create the gastronomy inventory of Afyonkarahisar and to determine the gastronomy routes. In order to create  gastronomy inventory and routes; all districts, towns and villages in Afyonkarahisar province were considered as the universe in this research. Due to the time and financial constraints, rather than conducting research in all places, 9 towns and 40 villages,which offers different local tastes and are highly important for gastronomy were chosen according to critarian technic from purposeful sampling. Between the 10 July 2021 and 5 September 2021, semi-structured interviews were conducted with 51 participants. Interview data were transciribed and anayzed through MAXQDA 2020 software program. While gastronomy inventory were explored through descriptive anlaysis. gastronomy routes were created by drawing maps on ArcGIS program that has been in use in gesographic information systems. According to the results 87 new gastronomic product were explored in Afyonkarahisar cousine. It is noted that Afyonkarahisar's cuisine varies and is affected by ethnicity, residential area, agricultural production, and livestock activities. It has been determined that traditional dishes, food storage methods, ceremonial dishes, cooking tools, bread baking methods, winter preparations and traditional dishes differ according to the regions  In the light of the data obtained, the routes of production facilities including Turkish delight, poppy, meat and meat products, cream and vegetable/fruit production facilities, sheep yogurt, sheep cheese, goat cheese, poppy, cherry and agricultural production routes were determined.