Ankara Üniversitesinin dört fakültesinde 2. ve 3. sınıf öğrencilerinin yaşam kalitesi ve ilişkili faktörler
Quality of life among the 2nd and 3rd grade students of four faculty of Ankara University and related factors
Yazar: HALİL BİLGE KAAN KİLİMCİ
Danışman: PROF. DR. TUĞRUL ERBAYDAR
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales ; Öğrenci sağlık hizmetleri = Student health services ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Amaç: Bu araştırma, Ankara Üniversitesi öğrencilerinin yaşam kalitesini değerlendirmek ve yaşam kalitesiyle ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla yapılmış, kesitsel bir araştırmadır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, Nisan- Kasım 2015 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini, Ankara Üniversitesinin Radyo, Televizyon ve Sinema (RTS), Tıp, Eczacılık ve İlahiyat fakültelerinde öğrenim gören 1,912, 2. ve 3. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Karşılaştırmalı bir değerlendirme yapabilmek için her bölüm ayrı bir evren olarak değerlendirilip, her bölümde ayrı ayrı temsil edici örneklemler hesaplanmıştır. Buna göre alınması gereken minimum örnek hacmi 579 olarak hesaplanmış ve 654 öğrenciye ulaşılmıştır. 
Veriler, 67 sorudan oluşan bir anket formu aracılığıyla, yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Yaşam kalitesinin değerlendirilmesinde Dünya Sağlık Örgütü tarafından geliştirilmiş WHOQOL-BREF ölçeğinin 27 soruluk Türkçe versiyonu kullanılmıştır.
Verilerin analizinde SPSS (Statistical Package for Social Sciences) sürüm 11.5 paket programı kullanılmıştır. Öğrencilere ait tanımlayıcı özellikleri incelemek amacıyla yüzdelik dağılım ve ortalama kullanılmıştır. İstatiksel analizlerde Ki-kare, Mann Whitney U, Kruskal Wallis ve Spearman korelasyon testleri kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmaya Tıp (227), Eczacılık (152), İlahiyat (160) ve RTS (115) bölümlerinde öğrenim gören toplam 654 öğrenci katılmıştır. Tıp (%90.3) ve Eczacılık (%89,5) bölümü öğrencilerinin büyük bir kısmı 22 yaş altındayken İlahiyat (%56,9) ve RST (%50,4) bölümü öğrencilerinin yaklaşık yarısı 22 yaş üstündedir (p<0,001). Araştırmaya katılan öğrenciler cinsiyet açısından incelendiğinde dört bölümde de kadın öğrenciler daha fazladır. Kadın öğrenci oranı ilahiyat bölümünde en yüksek iken (%77,5), RTS bölümde en düşüktür (%52,2) (p<0,001). 
Öğrencilerin yaşam kaliteleri değerlendirildiğinde, genel olarak Tıp öğrencileri en yüksek yaşam kalitesi puanlarına sahipken Eczacılık öğrencileri en düşük puanlara sahipti. Öğrencilerin bölümlerine göre Bedensel, Ruhsal ve Çevre Alan puanları arasında istatistiki anlamlılık düzeyinde bir fark varken (p<0,001)  Sosyal Alan puanları arasında fark yoktu (p=0,313). 
WHOQOL-BREF ölçeği ile değerlendirilen yaşam kalitesinin farklı alanlarına; genel sağlık algısının olumlu olması, kişisel aylık gelirin yeterli olması, devlet yurdunda kalmamak, ulaşımda zorluk/yorgunluk yaşamamak, herhangi bir gruba katılım (sosyal sanatsal, siyasal, öğrenci kulübü, sivil tolum kuruluşu), anne ve babanın üniversite mezunu olması, ailenin ekonomik durumunun iyi olması, anne/babayla sık görüşme, alkol kullanımı, düzenli beslenme, sigara kullanmama, kronik hastalığın olmaması, psikolojik durumlarının iyi olması, son bir yıl içinde şiddete maruz kalmamış olmak, sağlık hizmetlerine ve temel gıdalara erişimde zorluk yaşanmaması, olumlu etki etmektedir.
Sonuç: Öğrencilerin yaşam kalitesiyle ilişkili faktörler değerlendirildiğinde, gençlerin yaşam koşullarının geliştirilmesine ve sağlığı geliştirici yaşam biçiminin kazandırılmasına yönelik müdahale programlarının gerekliliği ortaya çıkmıştır. Bu kapsamda, gelecekteki çalışmaların daha geniş öğrenci gruplarında ve farklı değişkenleri göz önünde bulundurarak yapılması önerilmektedir.
Anahtar Sözcükler: Üniversite öğrencileri, öğrenci sağlığı, yaşam kalitesi, WHOQOL-BREF

Abstract:
Quality of Life among the 2nd and 3rd Grade Students 
of four Faculty of Ankara University and Related Factors
Objective: The aim of this cross-sectional study is to evaluate the quality of life among university students and to determine the the related factors of their quality of life.
Material and Method: The research was conducted between April and November 2015. The universe of the study was comprised of 1, 912 second and third grade students who are in Medicine, Pharmacy, Theology and Radio, Television and Cinema (RTC) faculties. Considered as a separate universe all sections to make a comparative evaluation, separately representative samples in each section is calculated. According to this, minimum sample volume required to be calculated by 579 and reached 654 students.
The data of the study were collected by a questionnaire of 67 questions by interviewing with students face to face. Quality of life was assessed by World Health Organization's Turkish version of WHOQOL-BREF scale. The data were processed by SPSS (Statistical Package for Social Sciences) version 11.5 and to examine the defining characteristics of the students, frequency distribution and the average is used. Chi-square, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis and Spearman correlation tests were used for statistical analysis.
Results: The total of 654 students who are in Medical (227), Pharmacy (152), Theology (160) and RTC (115) schools, are participated to the study. The large part of Medicine (90.3%) and Pharmacy (89.5%) students are under 22 years old and about half of the Theology (56.9%) and RTC (50.4%) students are above 22 years old (p<0,001). When analyzed in terms of the students who participated in the study of gender in all four sections are more female students. Female students' proporton in the Theology department was highest (77.5%), and lowest in the RTC (52.2%) (p <0.001).
When the students' quality of life assesed, generally medical students had the highest scores on quality of life while the lowest score of Pharmacy students. According to the section of the students, there was a statistical significance of a difference (p <0.001) between physical, psychological and environmental domain scores, there was no difference between the social domain scores (p = 0.313).
Having positive health status perception, high monthly income, not to stay in state homeland, no difficulties in transportation, to participate in any group (social, artistic, political, student clubs, non-governmental organizations), parents have graduated from university, better family economic status, often meeting with parents, alcohol consumption, regular diet, not smoking, absence of chronic disease, to have a good psychological condition, not having exposed to violence in last year, no difficulty in gaining access to health services and basic food were found to be positive for different domains of quality of life.
Conclusion: When evaluating factors related students' quality of life, improvement of their living conditions and health promotion has emerged the necessity of intervention programs to gain life. In this context, further studies may be planned larger groups of students and are advisable considering different variables.
Keywords: University students, student health, quality of life, WHOQOL-BREF