Molla Musa Celâli ve hadis çalışmaları
Molla Musa Celâli and hadith studies
Yazar: ABDULKADİR CEYHAN
Danışman: DOÇ. DR. SEDAT YILDIRIM
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
ÖZET
YÜKSEK LİSANS TEZİ
MOLLA MUSA CELÂLİ ( 1938-2021) VE HADİS ÇALIŞMALARI
Abdulkadir Ceyhan
Tez Danışmanı: Doç. Dr. Sedat YILDIRIM
2024 sayfa: (XVII+215)
Jüri: Prof. Dr. Mehmet Salih GECİT
Jüri: Doç. Dr. Sedat YILDIRIM
Jüri: Doç. Dr. Mehmet Seyid GECİT
Doğu Anadolu'nun yetiştirdiği önemli âlimlerden biri olan Molla Musa Celâli, bölgede medreseler kurarak ve sayısız eser kaleme alarak İslami ilimlerin yaygınlaşmasına büyük katkı sağlamıştır. Özellikle Kürt ve Türk halkına hitap eden çalışmalarıyla bu coğrafyada İslam bilincini canlı tutmuştur. 
Muhtelif alanlarda birçok eser telif eden el-Celâli, içinde yaşamış olduğu toplum üzerinde derin izler bırakmış ve bırakmayada devam etmektedir. Nitekim o, şeriatın zahirine sıkı sıkıya bağlı kalmış ve eserlerini bu minvalde kaleme almıştır. İşte bizde buradan yola çıkarak el-Celâli'nin hadis alanında kaleme aldığı ve çalışmamızın konusunu teşkil eden "Mecmuâtu'l-Ulum", "Mecmuâtu'l-Mekâsid" ve "Hadis İnkârcılarına Reddiyeler" adlı kitaplarının içeriğini sizlere anlatacağız. Çalışmamızda, el-Celâli'nin veciz üslûbunun ve özverili gayretinin mahsülü olan bu eserler titizlikle çözümlenerek tahlil edilmiştir. Giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşan araştırmamızda müellifimiz hakkında bilgi verilmiş, eserleri etraflıca izah edilmiş, eserin içeriği diğer hadis kaynaklarından yararlanılarak desteklenmiştir. Bu çalışma yapılarak Molla Musa Celâli'nin hadis anlayışı, hadis problemlerine karşı etkili sunumu gözler önüne serilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Hadis, el-Celâli, Mecmuâtu'l-Ulum, Mecmuâtu'l-Mekâsid, Hadis İnkârcılarına Cevaplar.

Abstract:
ABSTRACT
MASTER'S THESIS
MOLLA MUSA CELALI (1938-2021) AND HADITH STUDIES
Abdulkadir Ceyhan
Thesis Advisor: Assoc. Prof. Dr. Sedat YILDIRIM
2024 pages: (XVII+215)
Jury: Prof. Dr. Mehmet Salih GECİT
Jury: Assoc. Prof. Dr. Sedat YILDIRIM
Jury: Assoc. Prof. Dr. Mehmet Seyid GECİT
Molla Musa Celali, one of the important scholars raised in Eastern Anatolia, made a great contribution to the spread of Islamic sciences by establishing madrasahs in the region and writing numerous works. He kept Islamic awareness alive in this geography with his works that especially appealed to the Kurdish and Turkish people.
el-Celali, who wrote many works in various fields, left deep marks on the society in which he lived and continues to do so. As a matter of fact, he strictly adhered to the outward form of the sharia and wrote his works in this vein. Starting from this point, we will tell you the content of the books "Mecmuâtu'l-Ulum", "Mecmuâtu'l-Mekâsid" and "Refutations to Hadith Deniers" that al-Jalali wrote in the field of hadith and which constitute the subject of our study. In our study, these works, which are the product of al-Jalali's concise style and devoted effort, have been meticulously analyzed and analyzed. In our research, which consists of an introduction, three sections and a conclusion, information about our author has been provided, his works have been explained in detail and the content of the work has been supported by using other hadith sources. By conducting this study, Molla Musa Jalali's understanding of hadith and his effective presentation against hadith problems have been revealed.
 Key Words: Hadith, al-Jalali, Majmuat al-Ulum, Majmuat al-Maqasid, Answers to Hadith Deniers.