Yeni spiro siklotrifosfazenlerin N-fenol amino asit türevleeinin sentezi ve karakterizasyonu
Synthesis and characterization of N-phenolyl amino acid derivatives of novel spiro cyclotriphosphazenes
Yazar: MAHMUT YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. KENAN KORAN
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Anorganik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Anorganik kimya = Inorganic chemistry

Özet:
Bu tez çalışmasında, literatürde yer almayan merkezde bifenil sübsitütüe siklotrifosfazen halkasının yer aldığı, yan gruplarda amino asit yapıları taşıyan sinamik asit türevlerini içeren yeni spiro siklotrifosfazen yapılarının sentezi ve yapısal karakterizasyonlarının spektroskopik yöntemler ile açıklanması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda ilk olarak, 4-hidroksibenzaldehit (HBA) ve 4-hidroksi-3-metoksibenzaldehit (HMBA) bileşikleri sırasıyla piridin içerisinde malonik asit varlığında piperidinin katalitik miktarda kullanılması sonucu meydana gelen reaksiyonlardan 4-hidroksisinamik asit (HCA), 4-hidroksi-3-metoksisinamik asit (HMCA) ve 4-hidroksi-3-nitrosinamik asit (HNtCA) bileşikleri sentezlendi. İkinci adımda, sentezlenen bu sinamik asitler (HCA, HMCA, HNtCA) alanin ve fenilalanin amino asitleri ile ayrı ayrı sırasıyla DCC metodolojisine göre etkileştirilerek altı adet N-fenolil amino asit türevi elde edildi (HCA-Ala-OCH3, HCA-Phe-OCH3, HMCA-Ala-OCH3, HMCA-Phe-OCH3, HNtCA-Ala-OCH3, HNtCA-Phe-OCH3). 
Elde edilen bu N-fenolil amino asit bileşikleri dispirofosfazen bileşiği (CRG) ile aseton içerisinde potasyum karbonat (K2CO3) varlığında etkileştirilmesi sonucu yeni siklotrifosfazen bileşikleri (CRG-CA-Ala-OCH3, CRG-CA-Phe-OCH3, CRG-MCA-Ala-OCH3, CRG-MCA-Phe-OCH3, CRG-NtCA-Ala-OCH3, CRG-NtCA-Phe-OCH3) ilk kez bu çalışma kapsamında sentezlendi. Sentezlenen sinamik asit ve amino asit türevlerinin yapısal karakterizasyonları 1H ve 13C-APT NMR spektroskopisi yöntemleriyle aydınlatıldı. Fosfazen bileşiklerinde ise bu yöntemlere ek olarak 31P ve HETCOR (2D) NMR spektroskopik yöntemleri kullanılarak yapıları başarılı bir şekilde karakterize edildi.

Abstract:
In this thesis, it is aimed to synthesize new spiro cyclotriphosphazene structures containing cinnamic acid derivatives with biphenyl substituted cyclotriphosphazene ring in the center and carrying amino acid structures in the side groups and to explain their structural characterizations by spectroscopic methods. For this purpose, firstly, 4-hydroxybenzaldehyde (HBA) and 4-hydroxy-3-methoxybenzaldehyde (HMBA) compounds were synthesized as 4-hydroxycinnamic acid (HCA) and 4-hydroxy-3-methoxycinnamic acid (HMCA), respectively, from the reactions of piperidine in the presence of malonic acid in pyridine. In the second step, these synthesized cinnamic acids (HCA, HMCA) were interacted with alanine and phenylalanine amino acids separately according to DCC methodology to obtain six N-phenolyl amino acid derivatives (HCA-Ala-OCH3, HCA-Phe-OCH3, HMCA-Ala-OCH3, HMCA-Phe-OCH3, HNtCA-Ala-OCH3, HNtCA-Phe-OCH3). 
New cyclotriphosphazene compounds (CRG-CA-Ala-OCH3, CRG-CA-Phe-OCH3, CRG-MCA-Ala-OCH3, CRG-MCA-Phe-OCH3, CRG-NtCA-Ala-OCH3, CRG-NtCA-Phe-OCH3)) were synthesized for the first time in this study by the interaction of these N-phenolyl amino acid compounds with dispirophosphazene compound (CRG) in acetone in the presence of potassium carbonate (K2CO3). Structural characterizations of the synthesized cinnamic acid and amino acid derivatives were elucidated by 1H and 13C-APT NMR spectroscopy methods. In addition to these methods, the structures of phosphazene compounds were successfully characterized using 31P and HETCOR (2D) NMR spectroscopic methods.