Yetişkin bireylerde sağlık okuryazarlığının yeme davranışı ve sağlık algısı ile ilişkisinin incelenmesi
An investigation of the relationship between health literacy and eating behavior and health perception in adult individuals
Yazar: EBRU GÜL
Danışman: PROF. DR. BEHİCE ERCİ
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algı = Perception ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Sağlık = Health ; Sağlık araştırmaları = Health surveys ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Amaç: Bu araştırma, yetişkin bireylerin sağlık okuryazarlığının yeme davranışı ve sağlık algısı ile ilişkisini belirlemek amacıyla ilişkisel tanımlayıcı olarak yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Araştırma, Malatya İl Merkezi'ne bağlı 10 Aile Sağlığı Merkezinde Ocak 2017 – Ocak 2018 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Malatya İl Merkezi'ne bağlı 10 Aile Sağlığı Merkezi'nin hizmet verdiği bölgelerdeki 30-60 yaş grubunda olan bireyler oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini, yapılan güç analizine göre 382 birey oluşturmuş olup araştırma 412 bireyle tamamlanmıştır. Verilerin toplanmasında Tanıtıcı Anket Formu, Yetişkin Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği, Hollanda Yeme Davranışı Anketi ve Sağlık Algısı Ölçeği kullanılmıştır. Veriler; haftanın 5 iş günü mesai saatleri içerisinde Aile Sağlığı Merkezlerine gelen bireylere, yüz yüze görüşme tekniğiyle toplanmıştır. Verilerin analizinde sayı, yüzde, linear regresyon tekniği kullanılmıştır.
Bulgular: Sağlık okuryazarlığı ile yeme davranışı ve sağlık okuryazarlığı ile sağlık algısı arasında istatistiksel açıdan pozitif doğrusal bir etki olduğu saptanmıştır. Ayrıca yaş ve eğitim düzeyinin sağlık okuryazarlığı üzerinde etkili olduğu bulunmuştur. Kilodan memnun olma durumu ve günlük öğün atlama durumunun yeme davranışı üzerinde etkili olduğu bulunmuştur. Eğitim düzeyi ve gelir durumunun sağlık algısı üzerinde etkili olduğu saptanmıştır.
Sonuç: Bu sonuçlar doğrultusunda bireylerin sağlık okuryazarlığı yükseltilerek yeme davranışları ve sağlık algıları geliştirilebilir.

Abstract:
Aim: This research was conducted as a relational descriptor to determine the health literacy of adult individuals in relation to eating behavior and health perception.
Material and Method: The survey was conducted between January 2017 and January 2018 at 10 Family Health Centers affiliated to the Malatya Provincial Center. The population of the research was formed by individual at the of 30-60 in the regions served by 10 Family Health Centers affiliated to the Malatya Provincial Center. According to the power analysis the sample of the study consisted of 382 individuals and was completed with 412 individuals. Participant's Identification Questionnaire, Adult Health Literacy Scale, Dutch Eating Behavior Questionnaire and Health Perception Questionnaire were used to collect the data. The data was collected with people who came to the Family Health Centers within 5 working days of the week with face to face interview technique. Number, percentage, linear regression technique is used ın the analysis of the data.
Results: There was a statistically positive linear effect between health literacy and eating behavior and health literacy and health perception. It has been also found that age and education level have an effect on health literacy. It has been found that the state of being satisfied with weight and the condition of skipping daily meals affected the eating behavior. It has been determined that education level and income level have an effect on health perception.
Conclusion: According to these results, health behaviors and health perceptions can be improved by increasing the health literacy of the individuals.