Argümantasyon tabanlı etkinliklerin öğretmen adaylarının istatistiksel okuryazarlık seviyelerine etkisi
The effect of the argumentation-based activities on pre-service teachers' statistical literacy
Yazar: MERVE KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. AYTEN PINAR BAL
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Matematik Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu araştırmanın amacı, argümantasyon tabanlı etkinliklerin matematik öğretmen adaylarının istatistik okuryazarlıklarına etkisini incelemektir. Araştırma, 2023-2024 yılında Adana ilinde bulunan bir devlet üniversitesinde öğrenim gören 31 ilköğretim matematik öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Karma desenin benimsendiği araştırma için altı hafta boyunca uygulama yapılmıştır. Uygulama sürecinde, öğretmen adaylarına istatistik konularına yönelik etkinlikler hazırlanarak argümantasyon tabanlı öğretim yöntemi kullanılmıştır. 
Araştırmanın nicel verileri toplanırken istatistik okuryazarlığı ön testi ve son testi kullanılmıştır. Nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme formu, argümantasyon tabanlı etkinlik kâğıtları ve ders içi gözlem notları ile toplanmıştır. Elde edilen nicel verilerin analizinde ilişkili gruplar t testi ve korelasyonel analiz kullanılmıştır. Öğretmen adayları ile yapılan görüşmelerde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Ders içi gözlemler, istatistik okuryazarlığının veri temsili, veri analizi ve çıkarım bileşenlerine göre yapılmıştır.
Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda, argümantasyon tabanlı etkinliklerle yürütülen istatistik ve olasılık öğretimi derslerinin öğretmen adaylarının istatistiksel okuryazarlıklarını arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmen adayları, istatistik ve olasılık öğretimi dersinde argümantasyon tabanlı etkinliklerin kullanılmasına yönelik olumlu görüş belirtmiştir. Bu görüşler şu şekildedir; farklı bakış açıları geliştirmesi, kavramsal anlamayı sağlaması, eleştirel bakış açısı kazandırması, iletişimi güçlendirmesi, dersi eğlenceli hale getirmesi. Argümantasyon tabanlı istatistik öğretimi boyunca yapılan gözlemlere bakıldığında öğretmen adaylarının 3 ve 4. düzey istatistik okuryazarlığına sahip oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca, öğretmen adaylarının argümantasyon tabanlı öğretim yöntemini mesleki yaşamlarında kullanmama yönünde eğilim gösterdikleri sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This learning objective is to extend the proliferation-based teaching method to the statistical literacy of pre-service mathematics teachers. The research was conducted with 31 primary school mathematics teacher candidates studying at a state university in Adana in 2023-2024. For the research in which a mixed design was adopted, the application was carried out for six weeks. During the implementation process, activities on statistics were prepared for prospective teachers and the argumentation method was used.
Statistical literacy pre-test and post-test were used while collecting the quantitative data of the study. Qualitative data were collected with a semi-structured interview form, argumentation-based activity sheets and in-class observation notes. Related groups T-test and correlational analysis were used to analyze the obtained quantitative data. Content analysis method was used in the interviews with teacher candidates. In-class observations were made according to the data representation, data analysis and inference components of statistical literacy.

As a result of the research, it was observed that statistics and probability courses conducted with argumentation-based activities increased the statistical literacy of teacher candidates. Pre-service teachers expressed positive opinions about the use of argumentation-based activities in the statistics course. These opinions are as follows; Developing different perspectives, providing conceptual understanding, providing critical perspective, strengthening communication, and making the lesson fun. Considering the observations made during the argumentation-based statistics teaching, it was determined that the teacher candidates had level 3 and 4 statistical literacy. Additionally, it was concluded that teacher candidates tend not to use the argumentation-based teaching method in their professional lives.