İnsan ve bilgisayar etkileşimi çerçevesinde EBYS'lerin kullanılabilirliği ve kullanıcıların teknolojik hazır oluşu üzerine bir analiz çalışması
A study on the usability of ERMS's and the technological readness of users according to perspective human and computer interactions
Yazar: FURKAN AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHATTİN YALÇINKAYA
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Arşiv = Archive ; Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management ; Bilim ve Teknoloji = Science and Technology
Dizin: Bilgi teknolojisi = Information technology ; Bilgi ve belge yönetimi = Information and records management ; Elektronik belge yönetimi = Electronic records management ; Hazırbulunuşluk = Readiness ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; İnsan-bilgisayar etkileşimi = Human-computer interaction ; İnsan-çevre etkileşimi = Human-environment interaction

Özet:
Teknolojinin gelişmesiyle birlikte kullanılan ürün çeşitliliği artmış ve yaygınlaşmıştır. Bu teknolojik ürünlerin insan hayatına girmesi insan bilgisayar etkileşimi (İBE) kavramını (Yabancı literatürde Human–computer interaction (HCI) denilmektedir.) ortaya çıkarmıştır. İnsan bilgisayar etkileşimi çerçevesinde teknolojik ürünlerin bireyler tarafından kullanılabilir olmaları konusunda araştırmalar ve çalışmalar yapılmıştır. Bu araştırmalar sonucunda teknolojik ürünlerin kullanılabilirlikleri ve bireylerin teknolojik hazır oluşluk faktörlerinin incelenerek İBE'nin önemine dikkat çekilmiştir. 
Türkiye'de EBYS'lerin kullanılabilirliği ve kullanıcıların teknolojik hazır oluşlukları ile ilgili güncel gelişmeleri araştırmak ve bir durum analizi yapmak adına bu çalışma yapılmıştır. Bu kapsamda tez çalışmasında İBE çerçevesinde dünyada ve Türkiye'de son zamanlarda yaygın olarak kullanılmakta olan Elektronik Belge Yönetim Sisteminin (EBYS) kullanılabilirliği ve kullanıcıların teknolojik hazır oluşlukları araştırılmıştır.
Bu anlamda Ankara Üniversitesi, Bağcılar Belediyesi, Basın İlan Kurumu, Kırşehir İl Sağlık Müdürlüğü ve Üsküdar Belediyesi olmak üzere farklı EBYS yazılımları olan beş kurumun EBYS'leri kullanılabilirlikleri ve personellerin teknolojik hazır oluşlukları incelenmiştir. Tezde beş kurum katılımcılarına EBYS'nin kullanılabilirliği ve personellerin teknolojik hazır oluşluğu süreçleriyle ilgili soruların yönetildiği bir anket çalışması ile bahsi geçen ölçeklerin başarısı veya başarısızlık sebepleri ölçülmeye çalışılmıştır. Araştırmada EBYS'nin kullanılabilirlikleri açısından iyimserlik, yenilikçilik, rahatsızlık, güvensizlik faktörleri, personellerin teknolojik hazır oluşlukları açısından ise etkin kullanılabilirlik, öğrenilebilirlik, yardımcı olma, anlaşılabilirlik, güvenlik, bireyselleştirebilme, fonksiyonellik, memnuniyet ve kullanım kolaylığı faktörlerinin nasıl değerlendirildiği incelenmiştir. 
Bu çalışma ile hem bireylerin EBYS uygulamalarına teknolojik hazır oluşlukları incelenmiş hem de sistemlerin daha kullanılabilir ve verimli olması için öneriler getirilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: İnsan Bilgisayar Etkileşimi, Elektronik Belge Yönetim Sistemi,  Teknolojik Hazır Oluş, Kullanılabilirlik.

Abstract:
With the development of technology, the variety of products used has increased and become widespread. The introduction of these technological products into human life has revealed the concept of human computer interaction (HCI). Within the framework of human-computer interaction, researches and studies have been carried out to make technological products available to individuals. As a result of these studies, the importance of IBI was pointed out by examining the usability of technological products and the technological readiness factors of individuals.
The aim of this study is to investigate latest developements related to availability of Electronic Record Management System (ERMS) in Turkey and technological readines of users and to make a situation analysis.  In this context, within the framework of HCI the availability of Electronic Record Management System (ERMS) as well as the technological readiness of users has been investigated.
The ERMS usability and the technological preparedness of the personnel of five institutions with different ERMS software, including Ankara University, Bağcılar Municipality, Press Advertisement Agency, Kırşehir Provincial Health Directorate and Üsküdar Municipality, were examined. In the study, a questionnaire was administered to the participants of the five institutions about the usability of the ERMS and the technological preparedness processes of the staff. The reasons for success were tried to be measured with the survey. 
 In the research, the factors such as optimism, innovativeness, discomfort, insecurity factors were evaluated in terms of usability of ERMS and effective usability, learnability, helping, understandability, safety, individualization, design, satisfaction and ease of use were evaluated in terms of the technological preparedness of the personnel. 
With this study both the technological readiness of individuals to ERMS applications were evaluated and suggestions were made to make the systems more usable and efficient.

Keywords: Human Computer Interaction, Electronic Records Management System, Technological Readiness, Usability.