Bilgisayarlı tomografi görüntüleri üzerinden cavalieri yöntemiyle hesaplanan dalak hacminin temel hemogram ve biyokimyasal kan parametreleri ile ilişkisi üzerine bir çalışma
A study on the relationship between the basic hemogram and biochemical blood parameters of spleen volume estimated by the cavalieri method from computed tomography images
Yazar: NECATİ EMRE ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. ZÜLAL ÖNER
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Cavalieri prensibi = Cavalieri principle ; Dalak = Spleen ; Hacim analizi = Volumetric analysis ; Kan parametreleri = Blood parameters ; Kan sayımı = Blood cell count ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Bu çalışmada sağlıklı bireylerde dalak boyutunu analiz etmenin yanı sıra dalak boyutu ile kan dolaşımındaki temel hemogram ve biyokimyasal parametreler arasındaki olası ilişkiyi değerlendirmek amaçlanmıştır. 
Çalışmamızda Karabük Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Anabilim dalına ait PACS arşivinden 25-55 yaş aralığındaki sağlıklı 200 bireyin (100 Erkek, 100 Kadın) abdomen Bilgisayarlı Tomografi (BT) görüntüleri kullanıldı. Aynı güne ait bu kişilerin temel hemogram ve biyokimya tahlil sonuçları kaydedildi. ImageJ programı vasıtasıyla Cavalieri Prensibi kullanılarak bireylerin dalak hacimleri hesaplandı. Ayrıca bireylerin dalak yükseklikleri de ölçüldü. Hematolojik test sonuçları dalağın boyutuyla karşılaştırıldı. İstatistiksel anlamlılık için p değeri ≤0,05 ayarlandı. Sonuçları analiz etmek için Anderson Darling, two sample t testi, Mann Whitney U ve Spearman korelasyonu kullanıldı. Dalağın ortalama hacmi erkeklerde 311,40 ±130,4 cm3 iken kadınlarda 241,95 ±89,5 cm3 olarak ölçüldü. Dalak yüksekliği ise erkeklerde 10,98 cm iken kadınlarda 9,47 cm olarak ölçüldü. Dalak hacminin ve yüksekliğinin erkeklerde daha büyük olduğu tespit edildi (p≤ 0,05). Dolaşımda bulunan monosit yüzdesi (MON%), hematokrit düzeyi (HCT), ortalama eritrosit hemoglobin konsantrasyonu (MCHC) ve eritrosit düzeyi (RBC) ile dalak hacminin doğrusal ve anlamlı bir ilişkisi olduğu gözlemlendi. Dalak hacminin yaş, lenfosit yüzdesi (LYM%) ve trombosit düzeyi (PLT) ile negatif yönde doğrusal ve anlamlı bir ilişkisi olduğu bulundu. Tüm bu ilişkilerden lenfosit yüzdesi ile ilgili olan hariç tüm ilişkilerin dalak yüksekliği ile de aynı yönde varlığı gözlemlendi (p<0,05). 
Bu çalışma sonucunda dalak boyutunun cinsiyet ve yaşla beraber kan dolaşımında bulunan MON%, HCT, MCHC, RBC, LYM% ve PLT parametreleri ile ilişkili olduğu ortaya konulmuştur.

Abstract:
In this study, besides analyzing the spleen size in healthy individuals, it was aimed to evaluate the possible relationship between spleen size and basic hemogram and biochemical parameters in blood circulation.
In this study, Abdominal Computed Tomography (CT) images of 200 healthy individuals (100 Male, 100 Female) aged between 25-55 years from the PACS archive belonging to the Radiology Department of Karabük University Faculty of Medicine Education and Research Hospital were used. Basic hemogram and biochemistry analysis results of these people belonging to the same day were recorded. Spleen volumes of individuals were estimated using the Cavalieri Principle by means of ImageJ program. In addition, the splenic heights of the individuals were also measured. Hematological test results were compared with the size of the spleen. For statistical significance, the p value ≤0,05 was set. Anderson Darling, two sample t test, Mann Whitney U and Spearman's correlation were used to analyze the results. The mean volume of the spleen was measured as 311,40 ± 130,4 cm3 in males and 241,95 ± 89,5 cm3 in females. Spleen height was measured as 10,98 cm in males and 9,47 cm in females. Spleen volume and height were found to be greater in males than the females. A linear and significant relationship was observed between the percentage of circulating monocytes (MON%), hematocrit level (HCT), mean erythrocyte hemoglobin concentration (MCHC) and erythrocyte level (RBC) and spleen volume. Spleen volume was found to have a negative linear and significant relationship with age, lymphocyte percentage (LYM%) and platelet level (PLT). Except for the percentage of lymphocytes, all relationships were in the same direction with the height of the spleen (p <0.05).
As a result of this study, it was revealed that the size of the spleen is associated with the MON%, HCT, MCHC, RBC, LYM% and PLT parameters in the bloodstream together with gender and age.