Platon ve Aristoteles'in ahlak felsefelerinin devlet teorilerine yansıması
The reflection of the moral philosophy of Plato and Aristotle in the theories of the state
Yazar: VEHİP BİRLİK
Danışman: PROF. DR. BAYRAM ALİ ÇETİNKAYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Platon ve Aristoteles'in, toplumdaki tüm bireylerin kendi alanında yetkinleşmesi, kendi işini yapması, birbirlerinin uzmanlık alanlarının sınırlarına bağlı kalması ve erdemli olması durumunda o toplumda refah ve huzurun artacağı yönündeki argüman bu tezin merkezinde durmaktadır. Buna eşlik eden ve tez boyunca savunulan bir diğer iddia bizzat yönetici erkin de kendi alanında yetkinleşmiş olması, diğer uzmanlık alanlarına gereken saygıyı göstermesi ve toplumdan beklediği erdemli davranış biçimlerini kendisinin sergilemesi gerektiğidir. Dolayısıyla burada söz konusu olan ve birbirine koşut olarak ilerleyen üç boyut söz konusudur: bireysel ahlak, toplumsal ahlak ve devlet ahlakı. Bu üç boyutun Platon ve Aristoteles düşüncelerinde bütünüyle açıldığına şahit oluyoruz. Bu türden bir tanıklık bizi ahlak ve siyaset felsefelerini karşılaştırmalı olarak incelemeye yönlendirdi. Bu incelemenin arka planında iki peşin kabul bulunmaktadır. Öncelikle söz konusu felsefelerin tarihsel şartlara karşılık olarak inşa edildiğinin farkındayız. Bu farkındalıktan ötürü tez boyunca tarihsel bir takım referanslar bizim açımızdan kaçınılmaz oldu. Diğer taraftan varsaydık ki, bu iki filozofun karşılıklı bir ilişki içinde ifade ettiği ahlak ve devlet felsefeleri şayet modern toplumlarda da etkileri olmaya devam etseydi ahlakın yukarıda zikrettiğimiz üç şubesinde (bireysel, toplumsal ve siyasi ahlak) söz konusu yozlaşma bu düzeyde olmayabilirdi. Bu iki peşin kabul doğrultusunda Platon ve Aristoteles'in ahlak ve devlet felsefelerinde şu konulara özellikle eğildik. Devlet ve ahlakın amacı, işlevleri, devletin doğası ve yasaları ve insanın mahiyeti ve erdemleri. Bunu yaparken sistem felsefesinin bu iki büyük isminin ayrıldığı ve birleştiği hususları gözden kaçırmamaya özen gösterdik.

Abstract:
The great philosophers Plato and Aristotle expressed the idea that if everyone in the society becomes competent in their own tasks and if individuals perform their integral duties with personal responsibilitiy and without interference in the business of others, such a society will in turn develop into wealthy, productive and peaceful society. These considerations are essential in the preparation of this thesis as it has been observed throughout history that a social society living according to these principals tends to move in the direction of a state which is valued highly with regard to welfare and morality. The core concepts in Plato and Aristotle's ideas can be evaluated through the following fundemental aspects: a good society can be formed only when a person, naturally a social creature, perform their own tasks diligently, when individuals endeavour towards values of virtue and when individuals do not interfere in the affairs of others. The extent to which a wealthy, moral and peaceful state can be actualised, and can continue to exist and even progress, relies heavily on the virtues of the individuals within said society. Emphasising the validity of concepts of morality and the state proposed by Plato and Aristotle. This perspectives and approach enables the revelation of the source of social problems and hence, in turn can lead one on a path towards solutions to such issues. Meanwhile it is important to also note the differences in the ideat that form the basis of the political and moral philosophies of Plato and Aristotle respectively, and undergo a comparative evaluation. These differences take into account the purpose of the state and morality, its functions, the nature of man and state, the laws of the state and aspects. How these concepts occupy a important place in the philosophies of philosophers are the topic of this thesis. İt is essential to determine the significance of the role of the moral philosophies of philosophers in the functioning of a state, and exactly what their direct reflections on the state are. Therefore, in this research, it is essential to investigate and examine in detail the reflections of state theory, having emerged in Plato's work and morality, and Later defined and formed in Aristotle's works, with regards to the state; and the differences between philosophers, their effects, similarities, and approach the issues.