Türkiye Cumhuriyeti devlet üniversitelerindeki TÖMER'lerde yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan yöntem ve tekniklerin analizi
Analysis of methods and techniques used in teaching Turkish as a foreign language at TÖMERs in state universities of the Republic of Turkey
Yazar: ENGİN GÜMÜŞ
Danışman: DOÇ. DR. HASAN HÜSEYİN MUTLU
Ordu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: TÖMER = Turkish and Foreign Languages Research and Application Center ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Öğretim teknikleri = Teaching techniques ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Araştırmanın amacı, Türkiye Cumhuriyeti devlet üniversitelerinin bünyelerindeki TÖMER'lerde yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan yöntem ve tekniklerin analizini yapmaktır. Nitel yaklaşıma göre hazırlanan bu çalışmada durum çalışması deseni kullanılmıştır. Creswell'e (2013) göre durum çalışması; bir durumun ya da durumların gözlemler, mülakatlar, görsel-işitsel materyaller, dokümanlar ve raporlar ile ayrıntılı bilgi toplanarak durum betimlemesinin yapıldığı nitel bir çalışmadır. Bu çalışmada TÖMER'lerde görev yapan öğreticilerin yabancı dil olarak Türkçe öğretim sürecindeki sorunlardan biri olarak kabul edilen yöntemle ilgili düşüncelerini belirlemek amacıyla Türkiye Cumhuriyeti devlet üniversitelerindeki TÖMER'lerde görevli olup ulaşılabilen 39 öğreticiden 26'sına elektronik ortamda, 13'üne basılı olarak görüşme formu uygulanmıştır. Görüşme formları analiz edildiğinde katılımcıların 14'ünün yöntem ile ilgili sorulara yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında kullanılan yöntem adları ile cevap verdiği, diğer 25 katılımcının Türkçenin öğretiminde kullanılan soru-cevap, dikte gibi kavramları kullanarak cevap verdiği görülmüştür. Literatürdeki yöntem adları ile cevap veren kullanıcılara ait veriler değerlendirildiğinde yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde etkili olduğu düşünülen yöntemlerle ilgili veriler analiz edildiğinde okuma becerisinin öğretiminde 7 katılımcı "iletişimsel yöntem" cevabını verdiği görülmüştür. Yazma becerisinin öğretimi için 4 katılımcı "görev temelli yöntem" cevabını vermiştir. Dinleme becerisinin öğretimi için 11 katılımcı "işitsel-görsel yöntem cevabını vermiştir. Konuşma becerisinin öğretimi için 6 katılımcı "işitsel-dilsel yöntem" cevabını vermiştir. Veriler genel anlamda analiz edildiğinde öğreticilerin yöntem bilgilerini geliştirmeye yönelik çalışmaların yapılmasının faydalı olabileceği görülmüştür.
 
Anahtar Kelimeler: Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi, yöntem kullanımı, TÖMER.

Abstract:
The aim of the research is to analyze the methods and techniques used in teaching Turkish as a foreign language in TÖMERs within the state universities of the Republic of Turkey. In this study, which was prepared according to the qualitative approach, the case study design was used. According to Creswell (2013), case study; It is a qualitative study in which a situation or situations are described by collecting detailed information with observations, interviews, audio-visual materials, documents and reports. In this study, in order to determine the opinions of the teachers working in TÖMERs about the method accepted as one of the problems in the process of teaching Turkish as a foreign language, 26 out of 39 teachers working at TÖMERs in the Republic of Turkey state universities were applied to 26 electronically and 13 printed interview forms. When the interview forms were analyzed, it was found that 14 of the participants answered the questions about the method with the method names used in the field of teaching Turkish as a foreign language, while the other 25 participants answered using concepts such as question-answer and dictation used in teaching Turkish. When the data of the users who answered with the method names in the literature were evaluated, when the data on the methods that were thought to be effective in teaching Turkish as a foreign language were analyzed, it was seen that 7 participants gave the answer "communicative method" in the teaching of reading skills. For the teaching of writing skill, 4 participants answered "task-based method". For the teaching of listening skill, 11 participants gave the answer of "audio-visual method. For the teaching of speaking skill, 6 participants answered "audio-linguistic method". When the data were analyzed in general, it was seen that it would be beneficial to carry out studies to improve the method knowledge of the instructors.

Keywords: Teaching Turkish as a foreign language, use of method, TÖMER.