Yer bilimi dersinde bilim tarihi temelli dijital hikâye uygulamalarının etkililiğinin incelenmesi: Fen bilgisi öğretmen adayları örneği
Examining the effectiveness of history of science-based digital story applications in earth science course: The case of science teacher candidates
Yazar: GÖZDE ÇOKYAŞAR ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. FATMA ÖNEN ÖZTÜRK
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günümüz yüzyılında teknoloji kullanımı artık vazgeçilmez bir duruma gelmiştir. Hayatın her alanında olduğu gibi eğitim alanında da teknolojinin getirilerinden faydalanılmaktadır. Bu araştırma ile yer bilimi dersinde bilim tarihi temelli dijital hikâye uygulamalarının etkililiğinin farklı açılardan incelenmesi ve fen bilgisi öğretmen adaylarının uygulama sürecine yönelik deneyimlerin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma yöntem gömülü desen kullanılmıştır. Araştırma 2021-2022 öğretim yılı bahar döneminde bir devlet üniversitesinde yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu 2. Sınıf 32 fen bilgisi öğretmen adayı oluşturmaktadır. Yapılan çalışmada fen bilgisi öğretmen adayları tarafından yer bilimi dersinde bilim tarihi temelli dijital hikâyeler oluşturulmuştur. Bilim tarihi temelli dijital hikâye uygulamalarının öğrencilerin bilim tarihine yönelik tutum, jeolojiye yönelik tutum, dijital okuryazarlık düzeyi ve kavram öğrenme düzeyleri üzerine etkileri incelenmiştir. Ayrıca öğretmen adaylarının bu sürece yönelik deneyimleri incelenmiştir. Araştırma verileri; Bilim Tarihine Yönelik Tutum Ölçeği, Jeoloji Tutum Ölçeği, Dijital Okuryazarlık Ölçeği, Yer Bilimi Kavram Testi, Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu ve Bilim Tarihi Temelli Dijital Hikâyeler ile elde edilmiştir. 
Araştırmanın sonuçlarına göre, bilim tarihi temelli dijital hikâye uygulaması öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık becerilerini artırmıştır. Ön test son test verileri karşılaştırıldığında son testte anlamlı fark görülmüştür. Bilim tarihine yönelik tutumlarına yönelik bir etkisi olmadığı görülmüştür. Jeolojiye yönelik tutumlarında son testte puan artışı görülmüş fakat anlamlı bir farklılık gözlemlenmemiştir. Yer bilimi kavram öğrenimine olumlu etkisi olduğu görülmüştür. Öğretmen adaylarının dijital hikâye oluşturma sürecinde teknik becerilerinin geliştiği görülmüştür. Sürece yönelik görüşmeler sonucunda öğretmen adaylarının süreçte edindiği deneyimler sonucunda eğlenceli, teknik açıdan bazen zorlandıklarını, zaman alıcı olduğunu, öğretmeni geliştirici bir süreç olduğunu ifade etmişlerdir. Aynı zamanda dijital hikâye uygulamalarını kalıcı öğretim sağladığını, ilgi çekici olduğunu ve ilerde derslerinde dijital hikâyeleri kullanmayı düşündüklerini belirtmişlerdir. Dijital hikâye uygulamaları kavram öğrenme, soyut konuların somutlaştırılması, dikkat çekme, kalıcı öğrenmenin sağlanması için kullanılabilir.

Abstract:
In today's century, the use of technology has become indispensable. As in all areas of life, the benefits of technology are utilized in the field of education. This study aims to examine the effectiveness of history of science-based digital story applications in earth science course from different perspectives and to determine the experiences of pre-service science teachers about the application process. For this purpose, a mixed-method embedded design in which quantitative and qualitative research methods were used together was used in the study. The research was conducted in a state university in the spring semester of the 2021-2022 academic year. The study group of the research consisted of 32 2nd grade pre-service science teachers. In the study, pre-service science teachers created digital stories based on the history of science in the earth science course. The effects of history of science-based digital story applications on students' attitudes towards history of science, attitudes towards geology, digital literacy level and concept learning levels were examined. In addition, the experiences of pre-service teachers regarding this process were examined. The research data were obtained with the Attitudes Towards History of Science Scale, Geology Attitude Scale, Digital Literacy Scale, Earth Science Concept Test, Semi-structured Interview Form and History of Science Based Digital Stories. 
According to the results of the study, the history of science-based digital story application increased pre-service teachers' digital literacy skills. When the pre-test and post-test data were compared, a significant difference was observed in the post-test. It was seen that there was no effect on their attitudes towards the history of science. There was an increase in their attitudes towards geology in the post-test, but no significant difference was observed. It was observed to have a positive effect on geoscience concept learning. It was observed that pre-service teachers improved their technical skills in the process of creating digital stories. As a result of the interviews about the process, as a result of the experiences of the pre-service teachers in the process, they stated that it was a fun, sometimes technically difficult, time-consuming and teacher-developing process. At the same time, they stated that digital story applications provided permanent teaching, were interesting and that they thought of using digital stories in their lessons in the future. Digital story applications can be used for concept learning, concretizing abstract subjects, attracting attention, and providing permanent learning.