Lise öğretmenlerinin koçluk davranışlarını benimseme ve uygulama durumlarına ilişkin görüşleri
Secondary school teachers' opinions about their adoption and implementation of coaching behaviours
Yazar: ÖZGÜN ÖZMEN
Danışman: PROF. DR. İNAYET AYDIN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Teftişi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Benimseme = Adoption ; Eğitim koçluğu = Educational coaching ; Koçluk = Coaching ; Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Öğretmen davranışı = Teacher behavior ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada, Ankara ili kamu liselerinde görev yapan öğretmenlerin koçluk davranışlarını benimseme ve uygulama durumlarına ilişkin görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma genel tarama modelinde olup, nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Örneklem seçiminde tabakalı örnekleme tekniğinden yararlanılmıştır. Bu araştırmanın örneklemi Ankara Büyükşehir Belediye Sınırları içerisinde yer alan dokuz ilçeden toplam 362 öğretmenden oluşmaktadır. 
Araştırmanın nicel verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen ''Lise Öğretmenlerinin Koçluk Davranışlarına İlişkin Görüşleri'' ölçeği ile toplanmıştır. Araştırmada nicel verilerin analizinde SPSS Paket Programı kullanılmıştır. Araştırmanın birinci amacına ilişkin analizler aritmetik ortalama, standart sapma ve frekans hesaplamalarıyla yapılmıştır. Araştırmanın ikinci alt amacına ilişkin olarak katılımcıların görüşlerinin cinsiyet, koçluk eğitimi, konferansı ya da seminerine katılma, koçluk davranışı göstermenin önemli görülme durumu ve eğitim durumu değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı t-testi ile analiz edilmiştir. Katılımcıların görüşlerinin yaş ve kıdem değişkenine göre farklılaşıp farklılaşmadığı Kruskall-Wallis analizi, branş değişkenine göre farklılaşıp farklılaşmadığı ANOVA ile analiz edilmiştir. Manidarlık düzeyi 05 alınmıştır. Araştırmanın üçüncü alt amacına ilişkin olarak katılımcıların görüşleri için frekans ve yüzde hesaplamaları yapılmıştır. 
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, ölçeğin alt boyutlarını benimseme düzeylerine bakıldığında,  kadın katılımcıların ve koçluk davranışı göstermenin önemli olduğunu düşünenlerin ölçeğin tüm alt boyutlarını benimseme düzeyleri daha yüksektir. 54 yaş üstü katılımcıların ise diğer yaş aralığındakilere göre farkındalık yaratma boyutunu benimseme düzeyi daha düşüktür. Bununla birlikte, meslek lisesi öğretmenleri sosyal bilimler, fen bilimleri ve yabancı dil branşındaki öğretmenlere göre öz değerlerine göre seçimler yapmalarını sağlama boyutunu benimseme düzeyinde daha olumlu düşüncelere sahiptirler. 
 Ölçeğin alt boyutlarını uygulama düzeylerine bakıldığında, kadın öğretmenlerin etkin dinleme boyutunu uygulama düzeyi daha fazladır. Koçluk eğitimi, konferansı ya da seminerine katılan katılımcılar farkındalık yaratma boyutunu uygulama düzeyinde anlamlı bir farklılık göstermektedir. Koçluk eğitimi, konferansı ya da seminerine katılanların ve koçluk davranışı göstermenin önemli olduğunu düşünenlerin öz değerlerine uygun seçimler yapmalarını sağlama boyutunu uygulama düzeyi daha yüksektir. Bununla birlikte meslek lisesi öğretmenlerinin sosyal bilimler, fen bilimleri ve yabancı dil branşındakilere göre, diğer branştaki öğretmenlerin (resim, müzik, beden eğt.vb.), sosyal bilimler, fen bilimleri ve yabancı dil branşındakilere göre, Türkçe-edebiyat ve matematik branşındaki öğretmenlerin ise fen bilimlerindeki öğretmenlere göre öz değerlerine uygun seçimler yapmalarını sağlama boyutunu uygulama düzeyinde anlamlı şekilde farklılık görülmüştür. Katılımcıların %97'si öğretmenlerin koçluk davranışı göstermelerinin önemli olduğunu belirtmişlerdir. Araştırmanın sonuçları değerlendirilerek, öğretmenlerin koçluk eğitimi alması ile ilgili olarak ve ileride yürütülecek araştırmalara yönelik öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
This study aimed to investigate the opinions of state secondary school teachers in Ankara on their adoption and implementation of coaching behaviours. This research was designed as a quantitative study and conducted by using a general descriptive survey model. Stratified sampling method was utilised in the process of sampling. The sample of the study consisted of 362 teachers who worked in the nine central districts within the boundaries of the Ankara Metropolitan Municipality.
Quantitative data of the study was obtained by using the "The Scale of Secondary School Teachers' Opinions on Coaching Behaviour" which was developed by the researcher. The quantitative data collected was analysed by using SPSS Programme.  The analysis regarding the first aim of the study was performed by calculating arithmetical mean, standard deviation and frequency. As for the second sub-aim of the study, t-test was used to analyse if the opinions of teachers vary by gender, educational status, participation in coaching trainings, conferences or seminars; or the importance attributed to displaying coaching behaviours. Kruskall-Wallis H test was employed to determine whether the opinions of the participants differentiate by the variables of age or seniority. The possible differentiation in the opinions due to the branches teachers work in was analysed by using ANOVA. Statistical significance level was set at .05. For the third sub-aim of the study, frequency and percentage calculations were performed on the opinions of the participants.
With regard to the adoption of the sub-dimensions of the scale, findings of the study indicated that female participant and the participants who believed displaying coaching behaviours is important have a high level of adoption of all the sub-dimensions. Participants aged over 54 have a lower level of adoption of the sub-dimension "building awareness", compared to the ones in other age groups. On the other hand, teachers working in vocational high schools have a more positive opinion of the sub-dimension "ensuring making choices based on self-esteem", compared to the teachers who work in the branches of social sciences, natural sciences or foreign languages.
As for the implementation of the the sub-dimensions of the scale, it was revealed that the female teachers have a higher level of implementing the sub-dimension "effective listening". The participants who had taken part in coaching trainings, conferences or seminars show significant differences in levels of implementing the sub-dimension "building awareness".  The participants who had taken part in coaching trainings, conferences or seminars and the ones who believed displaying coaching behaviours is important have higher levels of implementing the sub-dimension "ensuring making choices based on self-esteem". Teachers working in vocational high schools - compared to the teachers who work in the branches of social sciences, natural sciences or foreign languages -; teachers working in other branches (art, music, physical education etc.) - compared to the teachers who work in the branches of social sciences, natural sciences or foreign languages-; and the teachers working in Turkish Language-Literature and Mathematics branches - compared to the teachers who work in the branches of natural sciences - have significantly higher levels of implementing the sub-dimension "ensuring making choices based on self-esteem". 97% of the participants stated that it is important for teachers to display coaching behaviours. Based on the results of the study, recommendations with regard to teachers' receiving coaching training and suggestions for further studies were provided.