Psikotik bozukluk hastalarında güncel intihar düşüncelerinin, yaşam olayları, problem çözme becerileri ve kognitif fonksiyonlarla ilişkisi
The relation of current suicidal ideation with life events, problem solving skills and cognitive functions in psychotic disorder patients
Yazar: HANİFE SEVİNÇ İNAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. VESİLE ALTINYAZAR
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Psikotik bozukluklar = Psychotic disorders ; Psikotik bozukluklar = Psychotic disorders ; Psikotik bozukluklar = Psychotic disorders ; Wisconsin Kart Eşleme Testi = Wisconsin Card Sorting Test ; Yaşam olayları = Life events ; İntihar = Suicide ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: Endişe verici yaşam olayları intihar için önemli risk etkenlerinden biridir.Buna karşın endişe verici yaşam olaylarıyla karşılaşmada her birey aynı düzeyde etkilenmeyebilir. Psikotik bozukluk hastalarında yaşam olaylarıyla baş etmede, problem çözme becerileri ve kognitif fonksiyonların intihar düşüncesi üzerine olan etkileri yerince araştırılmamıştır. Bu çalışmanın amacı psikotik bozukluk hastalarında güncel intihar düşüncelerinin, geçmişteki intihar girişimleri, mevcut psikopatolojileri, problem çözme becerileri, yaşam olayları ve kognitif fonksiyonlar ile ilişkisini araştırmaktır.Yöntem: Çalışmaya, Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Psikiyatri Anabilim Dalı polikliniğinde psikotik bozukluk tanısıyla tedavi gören ve DSM-IV tanı sınıflandırmasına göre şizofreni, şizoaffektif bozukluk, sanrısal bozukluk tanısı olan klinik olarak remisyonda veya stabil durumdaki 101 hasta ve 101 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Hastalara ve sağlıklı kontrollere sosyodemografik veri formu, SCID-I, Beck Depresyon Ölçeği, Beck Umutsuzluk Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği, İntihar Düşüncesi Ölçeği, Barratt İmpulsivite Ölçeği-11, Endişe Veren Yaşantılar Listesi,Sorun Çözme Ölçeği kullanılmış ve Wisconsin Kart Eşleme Testi uygulanmıştır. Ayrıca hastalara PANSS ve Calgary Depresyon Ölçeği uygulanmıştır.Bulgular: Psikoz grubunda yer alan hastaların %52.5?inde (n=53) halen aktif intihar düşüncesi (AİD) olduğu saptanmıştır. AİD olan hastaların geçmişte intihar girişiminde bulunma öyküsü, AİD olmayan hastalardan istatistiksel olarak daha fazlaydı.AİD olan ve olmayan hastalar arasında, ailede intihar girişimi öyküsü, ailede psikotik bozukluk öyküsü, ortalama hastalık süresi, PANSS pozitif, PANSS genel psikopatoloji, PANSS toplam puanları bakımından fark saptanmadı. AİD olan hastaların PANSS negatif puanları AİD olmayan hastaların PANSS negatif puanlarından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşüktü. AİD olan hastalarda major depresyon tanısı (%58.5, n=31), AİD olmayan hastalardan (%18.8, n=9) istatistiksel anlamlı olarak daha yüksek saptandı. 41Endişe verici yaşam olayları AİD olan hastalarda, AİD olmayan hastalardan ve sağlıklı kontrollerden istatistiksel anlamlı düzeyde daha fazla saptandı. Psikotik hastalarda eşlik eden bir veya daha fazla yaşam olayı varlığının AİD bulunma riskini yaklaşık olarak 1.4 kat arttırdığı bulundu (risk oranı: 1.391). Sorun çözme becerileri yönünden değerlendirildiğinde AİD olan ve olmayan hasta grupları arasında fark saptanmamakla birlikte sağlıklı kontrollerle karşılaştırıldığında hastaların sorun çözme becerileri sağlıklı kontrollerden daha düşüktü. Sorun çözme becerileri ölçeğinin alt ölçeklerine göre değerlendirildiğinde; hastalar ve kontroller arasında olumlu sorun yönelimi ve akılcı sorun çözme tarzı arasında fark olmamakla beraber, hastaların olumsuz sorun çözme yönelimi daha düşük, dürtüsel/dikkatsiz sorun çözme ve kaçınan sorun çözme puanları daha yüksek saptandı. Hastalarının sorun çözme becerileri ile PANNS değerleri arasında anlamlı ilişki saptanmadı.Wiscon Kart Eşleşme Testinde saptanan Perseveratif Hata yüzdeleri karşılaştırıldığında AİD olan ve olmayan gruplar arasında fark saptanmadı. AİD olan ve AİD olmayan hastaların WKET Perseveratif Hata yüzdeleri, kontrol grubundan istatistiksel anlamlı olarak daha yüksekti.Sonuçlar: Psikoz hastalarında aktif intihar düşüncelerin varlığı; yaş, cinsiyet, hastalık süresi, ailedeki intihar girişimi ve ruhsal hastalık öyküsü, PANSS pozitif, genel psikopatoloji ve toplam puanları, sorun çözme becerileri ve WKET ile ölçülen perseveratif hata yüzdeleri ile ilişkili bulunmamıştır. Hastalardaki major depresyon varlığı, PANSS negatif semptom puanları, yaşam olayları ve geçmişteki intihar girişimleri aktif intihar düşüncelerinin varlığı ile ilişkili olarak saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Şizofreni, Psikoz, İntihar, Wisconsin Kart Eşleme Testi, Yaşam Olayları, Sorun Çözme

Abstract:
Aim: Life events are among the major risk factors for suicide. However, individuals may not be affected at the same level to worrying life events. In patients with a psychotic disorder, the effects of coping with life events, problem solving skills and cognitive functions on suicidal ideation were not adequately investigated. The aim of this study is to study the relation of current suicidal ideation, past suicide attempts, and current psychopathologies of psychotic disorder patients on their problem-solving skills, life events and cognitive functions. Method: 101 healthy controls and 101 patients at the Adnan Menderes University, Faculty of Medicine Research and Training Hospital, Department of Psychiatry polyclinic in stable conditions or clinically in remission treated as outpatients for psychotic disorder diagnosed according to DSM-IV diagnostic classification for schizophrenia,schizoaffective disorder, delusional disorder were enrolled in the current study. Both patients and healthy controls were applied demographic data form, the SCID-I, Beck Depression Inventory, the Beck Hopelessness Scale, Beck Depression Inventory, the Suicidal Ideation Questionnaire, Barratt Impulsivity Scale-11, Worrying Experiences List, Problem Solving Scale and the Wisconsin Card Sorting Test. Moreover, PANSS and Calgary Depression Scale were administered to the patients.Findings : 52.5% (n = 53) of the patients with psychosis were determined to have a currently active suicidal ideation (ASI), respectively. Past suicides attempt histories were significantly higher in the ASI group compared to the patients without ASI. There was no statistically significant difference between patients with and without ASI, with regard to the suicide attempt history of a family member, psychotic disorder history in the family, average illness duration, PANSS positive, PANSS general psychopathology and PANSS total scores. PANSS negative scores of ASI patients were significantly lower than the non ASI group. Major depression diagnosis in ASI in patients was with (58.5%, n = 31) significantly higher than the patients without ASI (18.8%, n = 9). Life events were determined to be in ASI patients statistically more significant than non ASI -patients and healthy controls. In psychotic patients one or more life events increased ASI prevalence 43approximately 1.4 times (risk ratio: 1.391). On comparing the problem-solving skills ofASI patients and non ASI patients, there were no differences between both groups; yet compared with the healthy controls, these were lower in the ASI group. On evaluating problem-solving skills according to sub-scales; although there were no differences between patients and controls in positive problem orientation and rational problem-solving style, the negative problem-solving orientation of the patients were lower and impulsive / careless problem-solving and avoiding problem-solving scores were significantly higher. There was no statistically meaningful relation between patients problem-solving skills and PANSS values. On comparing the preservative error percentages determined with Wisconsin Card Sorting Test, there was no statistically significant difference between patients with and without ASI. WCST preservative error percentages of ASI and non ASI patients were significantly higher than the control group. Results: There was no relation between the presence of active suicidal thoughts (ideation) in patients with psychosis and the variables of age, gender, disease duration, suicide attempt and mental illness history in the family, PANSS positive, general psychopathology, total scores, problem solving skills and preservative error percentages measured with WCST. However, a relation between the presence of major depression in patients and PANSS negative symptom scores, life events, past suicide attempts, and the presence of active suicidal ideation.Key words: Schizophrenia, Psychosis, Suicide, Wisconsin Card Sorting Test, Life Events, Problem Solving