Psikotik bozukluk, bipolar bozukluk, unipolar depresyon hastalarında tek karbon metabolizmasının incelenmesi ve klinik verilerle karşılaştırılması''
Investigation of one-carbon metabolism in patients with the diagnosis of schizophrenia, bipolar disorder and major depression and comparison with clinical data
Yazar: MUSTAFA LEVENT
Danışman: PROF. DR. CENGİZ BAŞOĞLU ; PROF. DR. SERVET EBRİNÇ ; DOÇ. DR. MEHMET ALPAY ATEŞ
GATA / Haydarpaşa Eğitim Hastanesi  / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Tek karbon metabolizması nöropsikiyatrinin biyokimyasal temelinde merkezi bir roldedir. Folat ve vitamin B12, tek karbon metabolizmasının bağımsız ve esansiyel komponentleridirler. Homosisteini metiyonine dönüştüren metiyonin sentaz enzimi için kofaktör olan vitamin B12'nin eksikliği, aynı enzimin diğer kofaktörü rolünde olan folat için fonksiyonel bir eksiklik oluşturur. Diğer taraftan düşük folat konsantrasyonları sonucunda monoamin nörotransmitter sentezinde, SAM sentezinde ve nöronal membranlardaki fosfolipidlerin metilasyonunda azalma meydana gelmektedir. Psikotik Bozukluklar ve Duygudurum Bozukluklarının mekanizması araştırılırken tek karbon metabolizması da incelenmiştir. Bu hastalıklarda serum folat ve B12 düzeylerinin azaldığı, homosistein düzeylerinin yükseldiği ve eritrosit içi folik asit seviyelerinin etkilendiği tespit edilmiştir. Dolayısı ile tek karbon metabolizmasındaki değişikliklerin bu hastalıklara yol açabilecek mekanizmalardan birisi olabileceği düşünülmektedir. Çalışmamıza DSM-IV tanı kriterlerine göre 18-45 yaş aralığında 40 unipolar Depresyon, 40 Bipolar Bozukluk, 40 Psikotik Bozukluk ve 40 Kontrol Grubu katılmışlardır. Hasta ve kontrol grubunda folat, vitamin B12, homosistein, metilmalonik asit, eritrosit içi folat düzeyleri ölçümleri yapıldı ve MTHFR gen mutasyonlarından en sık görülen C677T mutasyonu belirlendi. Yapmış olduğumuz çalışmada bipolar ve psikoz hasta gruplarında total homosistein düzeyleri ortalamaları kontrol grubuna göre yüksek, Bipolar hasta grubunda MMA değerleri kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek, Depresyon hasta grubunda ise MMA değerleri ortalaması kontrol grubuna göre yüksek bulunmuştur. Psikoz hasta grubunda serum folat düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Sonuç olarak, folik asit kullanımı veya metabolizmasındaki sorunların bipolar ve şizofrenik bozukluklardaki rolleri tam olarak aydınlatılamasa da büyük etkilerinin olduğu bilinmektedir. Özellikle aile öyküsü olan bireylerde tarayıcı test panellerinin geliştirilmesinde, biyokimyasal açıdan folik asit metabolizmasının incelenmesi, moleküler açıdan da bu metabolizmadaki gen varyasyonlarının saptanması önem taşımaktadır. Denek sayılarının fazla olduğu bir pilot çalışma ile bu hastalıklarla folik asit metabolizması arasındaki ilişkileri araştıran çalışmaların büyük önem taşıyacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
One-carbon metabolism has a unique role in neuropsychiatry on biochemical basis.  Folate and vitamin B12 are independent and also essential components of one carbon metabolism. Vitamin B12 is a cofactor of methionine synthase enzyme which  converts homocysteine to methionine, and its deficiency causes a functional lack of folate which affects methionine synthesis., On the other hand,  low serum levels of folate causes reduction in syntehsis of monoamine neurotransmitters, S-Adenosyl methionine (SAM) and methylation of phospholipids on neuronal membranes. One carbon metabolism has also been examined during studies of psychotic and bipolar disorders. Decrease in levels of serum folate and vitamin B12, increase in levels of homocysteine and affected ertythrocyte levels of folate were found in these disorders. According o these findings, changes in one carbon metabolism may have a role in etiology of these diseases. In our study, 40 patients with diagnosis of major depression, 40 patients with pscychotic disorder and 40 patients with bipolar disorder diagnosed according to DSM-IV criteria and 40 healthy subjects were included. Serum folate, serum vitamin B12, plasma homocysteine, urine methylmalonic acid (MMA), serum folate and intra-ertythrocyte folate levels were analyzed and C677T mutation - most identified among MTHFR gen mutations- was defined. In our study, we observed increased serum homosistein levels in psychotic and bipolar disorder group in comparison to control group, MMA levels were significiantly high in bipolar group compared to control group. Mean serum levels of MMA were higher in depression group . There was no significant difference in serum folat levels between all three patient groups and control group. In conclusion, although the problems in folate intake and metabolism of bipolar disorders  and schizophrenia have not been enlighted, it may be important especially for improvement of screening tests in patients who have familial history, in studying gene variations of the metabolism and in investigating folic asid metabolism. Future studies with larger samples may be promising to find out the relationship with these chronic psychiatric disorders and folic acid metabolism.