Lityum'un uzun dönem spinal kord hasarı sonrası etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of lithium after long-term spinal cord damage
Yazar: ZEYNEP BALÇIKANLI
Danışman: PROF. DR. ERTUĞRUL KILIÇ
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı / Sinirbilim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Fonksiyonel iyileşme = Recovery of function ; Lityum = Lithium ; Rejenerasyon = Regeneration ; Spinal kord = Spinal cord ; Spinal kord hastalıkları = Spinal cord diseases

Özet:
Omurilik hasarı, sinir ağlarında meydana gelen nörolojik hasara ve fonksiyonel
kayıpların oluşmasına neden olmaktadır. Hasara yönelik tedavi yöntemleri hasarın
neden olduğu dejeneratif etkileri azaltmada yetersizdir. Omurilik hasarı sonrası
rejenerasyon ve nöroproteksiyon hedefli etkili çalışmalar günümüzde yeterli
derecede değildir. Bu nedenle etkili ve yeni terapötik odaklı çalışmaların yapılması
gerekmektedir. Bipolar bozukluk için terapötik etki gösteren lityumun
nörodejeneratif rahatsızlıkların tedavisinde protektif etki gösterdiği bilinmesine
rağmen lityumun omurilik hasarı sonrası uzun dönemdeki iyileşmeye yönelik etkisi
tam olarak bilinmemektedir. Bu bilinmezlikten yola çıkılarak bu tezde omurilik yarı
kesi hasar modeli oluşturulan farelerde hasar sonrası farklı dozlarda uygulanan
lityumun doza bağlı fonksiyonel geri kazanım açısından etkisi incelenmiştir.
Terapötik lityum konsantrasyonunun hasar sonrası doku atrofisine, nöronal
sağkalıma, glial hücreler üzerindeki etkisine ve aksonal plastisiteye yönelik etkileri
incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre foksiyonel gezi kazanım açısından 0.2
mmol/kg lityum uygulanmasının, hasardan 28 gün sonra sağ taraflı hemiplejik
farelerin az olan lokomotor aktivitelerinde iyileşme sağladığı gözlenmiştir.
Elektromiyografi yöntemi sonuçlarında, hasar sonrası uygulanan lityumun
hemiplejik taraftaki gastrokinemius kası üzerinde uyarım sonrası sinyal iletimine ve
kontraksiyona yönelik terapötik etki gösterdiği gözlenmiştir. Ayrıca lityum hasar
alanındaki lezyon hacmini azaltıcı etki göstermiştir. 0.2 mmol/kg dozundaki lityum
omuriliğin rostral segmentindeki atrofiyi azaltmış ve nöronlar üzerinde protektif etki
göstermiştir. Lityum uygulaması glial hücre sayısını azaltıcı etki göstermekle
birlikte, hasar sonrası dejenere olan aksonal yolakların rejenerasyonunu destekleyici
etki göstermiştir. Sonuçlara göre, lityum tedavisinin omurilik hasarının dejeneratif
etkilerine karşılık yeni ve etkili terapötik bir katkı sağlaması beklenilmektedir.

Abstract:
Spinal cord injury causes neurological damage and functional loss in neural
networks. Damage-oriented treatment methods are insufficient to reduce the
degenerative effects. Effective studies targeting regeneration and neuroprotection
after spinal cord injury are not sufficient today. Therefore, it is necessary to carry out
effective and new therapeutic-oriented studies. Although it is known that lithium, is
used for treatment of disorder, and has a protective effect in the treatment of
neurodegenerative disorders, the effect of lithium on long-term recovery after spinal
cord injury is not fully known. Based on this uncertainty, in this thesis, the effect of
lithium administered at different doses in mice with a spinal cord half-incision injury
model in terms of dose-dependent functional recovery was investigated. The effects
of therapeutic lithium concentration on tissue atrophy, neuronal survival, effect on
glial cells, and axonal plasticity after injury were investigated. It was observed that
0.2 mmol/kg lithium administration after injury improved the locomotor activities,
which were less in right-sided hemiplegic mice 28 days after injury, in terms of
functional excursion gain. According to the electromyography, lithium
administration after injury, has a therapeutic effect on post-stimulation signal
transmission and contraction on the gastrocnemius muscle on the hemiplegic side. As
a result of the studies, lithium shows the effect of reducing the lesion volume in the
damaged area. Lithium at a dose of 0.2 mmol/kg showed a reducing effect on
atrophy due to damage in the rostral segment of the spinal cord and showed a
protective effect on neurons. Lithium administration showed a decreasing effect on
the number of glial cells, but it also showed a supportive effect on the regeneration of
degenerated axonal pathways after damage. According to the results, it is expected
that lithium treatment in the chronic period will provide a new and effective
therapeutic contribution to the degenerative effects of spinal cord injury.