Terminal dönem hastaların ailelerinin manevi bakım beklentileri ve dini başa çıkma yöntemleri
Spiritual care expectations and religious coping methods of families of terminal back patients
Yazar: ZUHAL ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL ÖZEN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Maneviyat = Spirituality ; Palyatif bakım = Palliative care ; Terminal bakım = Terminal care

Özet:
Amaç: Maneviyat,  holistik bakımın ayrılmaz parçası olmakla birlikte evrensel bir olgudur. Din; inançlar, değerler ve kültürel etkileşimi oluşturan bir yapıdır. Maneviyat ve din kavramları birbirleri ile yakın ilişki içindedir. Yaşam bütünlüğünün bozulması, ölüm algısının oluşmasıyla maneviyata yönelme başlar. Araştırmada yoğun bakımda yatan terminal dönem hastaların yakınlarının manevi bakım beklentileri ve dini başa çıkma yöntemlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu çalışma, bir üniversite hastanesinin Anestezi Yoğun Bakım Ünitesinde tedavi gören terminal dönem hastaların yakınlarından oluşan 147 kişiyle tamamlanmıştır. Verilerin toplanmasında Tanıtıcı Bilgi Formu, Maneviyat ve Manevi Bakım Derecelendirme Ölçeği, Dini Başa Çıkma Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS  (Statistical Package for Social Sciences) versiyon 22 paket programında analiz edilmiştir.
Bulgular: Hasta yakınlarının yaş ortalaması 38.84±11.19 yıl olup % 78.2'si evlidir. Hasta yakınlarının %63.3'ü herhangi bir işte çalışmaktadır. Çalışanların ise %23,2'sinin memur olduğu saptanmıştır. Hasta yakınlarının Maneviyat ve Manevi Bakım Dereceleme Ölçeğinden toplam 57.16±6.41 puan aldıkları ve araştırmaya katılan aile üyelerinin Pozitif Dini Başa Çıkma alt ölçeği ile Negatif Dini Başa Çıkma alt ölçeği puanları arasında düşük düzeyde pozitif yönde korelasyon olduğu saptanmıştır  (r=0.226, p=0.006). Maneviyat ve Manevi Bakım Dereceleme Ölçeği dinsellik alt boyut puan ortalamasının 15.84±2.60 olduğu saptanmıştır. 
Sonuç: Ölüm ani ve beklenmedik olduğundan hasta ve ailesine manevi desteğin sağlanması psikolojik ve sosyal gereksinimlerin karşılanması gerekmektedir. Bakım verme sürecindeki zorluklar kadar hastanın bu sıkıntılı günlerine tanık olmak da hasta yakınlarını olumsuz etkilemektedir ve dini başa çıkmalarını zorlaştırmaktadır. Çalışmada elde edilen sonuçlar doğrultusunda yoğun bakımda tedavi gören terminal dönemde olan hastaların yakınlarını manevi açıdan desteklemeleri konusunda hemşirelere önemli rol düşmektedir.
Anahtar Kelimeler: Dini Başa Çıkma; Maneviyat; Palyatif Bakım; Terminal Dönem

Abstract:
Objective: Spirituality is an integral part of holistic care, but it is a universal phenomenon. Religion is a structure that forms beliefs, values, and cultural interaction. The concepts of spirituality and religion are closely interrelated. With the deterioration of the integrity of life, the formation of the perception of death, the orientation to spirituality begins. The aim of the study is to determine the spiritual care expectations and religious coping methods of relatives of terminal patients hospitalized in intensive care.
 Materials and methods: This descriptive type of study was completed with 147 people consisting of relatives of terminal patients undergoing treatment in the Anesthesia Intensive Care Unit of a university hospital. An Introductory Information Form, a Spirituality and Spiritual Care Rating Scale, and a Religious Coping Scale were used to collect the data. The data obtained were analyzed in IBM SPSS (Statistical Package for Social Sciences) version 22 package program.
Findings: The average age of the relatives of the patients was 38.84±11.19 years and 78.2% were married. 63.3% of the patient's relatives work in any job. It was determined that 23.2% of the employees were civil servants. It was found that the relatives of the patients received a total of 57.16±6.41 points from the Spirituality and Spiritual Care Rating Scale, and there was a low level of positive correlation between the scores of the Positive Religious Coping subscale and the Negative Religious Coping subscale of the family members participating in the study  (r=0.226, p=0.006). In other words, witnessing these troubled days of the patient and the difficulties in the care process negatively affect the patient's relatives it makes it difficult for them to cope religiously. The mean score of the Spirituality and Spiritual Care Rating Scale sub-dimension of religiosity was found to be 15.84±2.60. The highest score that can be obtained from the religiosity sub-dimension of the scale is 20. According to this value, as the expectations of spiritual care increase, the perception of spirituality and spiritual care related to the sub-dimension of religiosity also increases.
Result: Since the death is sudden and unexpected, it is necessary to provide moral support to the patient and his family, to meet psychological and social requirements. According to the results obtained in the study, nurses play an important role in supporting the relatives of patients who are in the terminal period of intensive care treatment from a spiritual point of view.
Keywords: Palliative Care; Religious Coping; Spirituality; Terminal Period