Fotoğraf sanatında, sürrealizm ve kurgusal yapı
In the art of photography, surrealism and fictional form
Yazar: HALE AĞILKAYA ÇEÇEN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞEGÜL TÜRK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Uygulamalı Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Fotoğraf = Photograph ; Fotoğraf sanatı = Photography art ; Kurgu = Fiction ; Sanat akımları = Art trends ; Sürrealizm = Surrealism

Özet:
Fotoğraf evrensel bir dil yetisidir. Hayatımızı anlatma, ölümsüz kılma ve var olan dünyaya yeni anlamlar katma amacıyla kullanılan anlatım dilidir. Resim sanatı ile başlayan yakın alakası, resim sanatının anlamsal ifadesiyle farklılıkları, arayış öyküsündeki akımlara ortaklık etmiş olması fotoğraf sanatıyla yeni ifade yolları bulmuştur. Her yeni arayış, bakış açıları ifade tarzları ve dönem içerisindeki etkileri doğrultusunda sanat akımlarının oluşmasına neden olmuştur. Farklı bir gerçeklik görüntüsünün peşinden koşan fotoğraf sanatı, hayallerdeki gerçeklik görüntüsünü farklı teknik ve çeşitli düzenlemelerle elde etmeye çalışmıştır. Tez kapsamında kurgusal fotoğraf alanının ne ifade ettiği, sürrealizm ile olan ilişkisi, sürrealizmin fotoğraf sanatı bağlamında kurgusal düzene duyduğu ihtiyacı ortaya çıkarılmıştır. Araştırmanın evrenini fotoğraf sanatında kurgusal yapı ve anlam yaratma açısından sürrealist yaklaşım içerisinde sanatsal ürünler ortaya koyan sanatçılar oluşturmaktadır. Fotoğraf sanatında kurgusal yapı ve anlam yaratma açısından sürrealizm akımından etkilenen dört sanatçı ve bu sanatçıların bazı fotoğrafları ise araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmada, sürrealizm akımının sanat tarihi içerisinde genel bir ifade çerçevesinde incelenmesi ile birlikte fotoğraf sanatının sürrealizm fotoğrafçılığında kurgusal düzenlemenin anlam yaratma açısından farklılığı üzerinde durulmuştur. Ayrıca fotoğrafın sanatsal anlamda kendisini ifade etmek için başvurduğu kurgusal düzenin,sürreal ifade de nasıl anlam bulduğu ve bu alanda fotoğraflar sunan fotoğraf sanatçılarının fotoğrafları ele alınarak, kurgusal düzenleme yapılarak sürreal anlam ifadesinin en net biçimde oluşturan verilere ulaşılıp, elde edilen kaynaklardan bir bütün oluşturulmuştur.Genel olarak bu araştırmanın bulgularıyla, gerçekliğin bire bir kopya edilişi, farklı teknikler ve müdahaleler yoluyla duygusal ifadenin fotoğraf sanatına girişi, soyutlamanın yapılıyor olabilmesi, fotoğraf sanatında sınırların aşılması ve resim sanatı ile girişmiş olduğu rekabet doğrultusunda var olan dünyanın gerçekliğinden ve yerleşik düzenin sıradanlığından kendisini kurtarmak istenmiştir. Farklı bir gerçeklik görüntüsünün peşinden koşan fotoğraf sanatı, hayallerdeki gerçeklik görüntüsünü farklı teknik ve çeşitli düzenlemelerle elde etmeye çalışmıştır. Kurgusal düzenin oluşturulduğu ve fotoğraf sanatçısının müdahaledeki etkisi, tiyatral etkinin gerçeküstü bir görüntü elde edilmesi için kullanıldığında fotoğraf sanatçısının birkaç misyonu üstlenmiş olması incelenmiştir. Sürrealizmin fotoğraf alanında, kurgusal düzen bağlamında iç içe geçen iki kavram olmasına karşın, iki kavram önce ayrı birer kavram olarak incelenmiş olup ortak amaçları doğrultusunda bir bütün oluşturulmuştur. Son olarak gerçekleştirilen bu araştırmanın sonuçlarının ileride oluşturulacak çalışmalara kaynak teşkil edilebileceği söylenebilir. Tez başlıklarının, konudaki çıkış noktalarının, tez konusu belirleme aşamasında olan araştırmacılara fikir vereceği, kaynak bölümündeki bilgilerinde konuyla alakalı bilgi edinmek isteyen araştırmacılara yol gösterici olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Photographing is a universal language ability. It is a kind of language that is used in order to tell about our lifes, immortalize our moments and injects new meanings to our existing worlds.  By having started of close relevance with art of painting, its differences in semantic expressions of painting art, and the association with the movement of its seeking close history, photographing art has become a new way to express emotions for humanity. These new seekings have resulted in to rise of new flow of arts under the effect of those terms when realized. While pursuing an alternate true image, photographing art has tried to obtain this true image in terms of different techniques and formations. In the scope of this thesis, it is unveiled the expression of fictional zone of photographing, the relation with surrealism of this zone, the need of fictional zone of photographing art. The cosmos of this research is composed of artists who creates artistic products in the aspect of fictional structure of photographing and its surrealistic approach. The four artists, who are affected by the movement of surrealism of photographing art and its fictional structure, and their some of photographes are sampled in this thesis as well. In this research, the movement of surrealism is analysed in the frame of art history, and dwelled on the meaning differences of photographing art over fictional concept of surrealistic photographing. The photographs of these photographers, which are created to express emotions in its frictional order and its gaining surrealistic worth, are analysed to obtain the closest meaning of surrealism and to reach its database. By using these databases, there is a total composured. In general, it is desired to demonstrate that the reality is able to be copied totally, by the entrance of different techniques and touches, emotional expressions has entered the photographing world, and abstraction is even possible that the limits are passed over and by its competition with drawing art, photographing art has desired to save itself from the ordinary and stabilized things. Having pursued a difference fact, photographing art has tried to obtain the real view in minds with different techniques and regulations. The photograph artists carry several missions when they desire to obtain a supernatural view that are affected and composed of frictional order of interventions and theatretical effects of it. Surrealism and photographing, in the aspect of frictional order, are two mixed concepts, and these concepts are analysed seperately at the beginning, and then analysed according to their mutual purposes. Finally, it is easy to say that the results of this research could be a source for the studies that will be composed in the near future. The headers of thesis, the points of origin the themes are all useful guide for those who are in the stage of research about this topic, and the references part is quite informative for those who have involvements about these topics.