Fiziksel etkinlik ve dikkat eğitimi uygulamalarının zihinsel engelli öğrencilerin motor beceri, görsel bellek, algı ve dikkat düzeylerine etkisi
The effect of physical activity and attention training practices on the motor skills, visual memory, perception and attention levels of students with intellectual disability
Yazar: SEVDA KORKUSUZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF TOP
Uşak Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabiilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Algı = Perception ; Dikkat = Attention ; Eğitim = Education ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Görsel bellek = Visual memory ; Motor beceriler = Motor skills ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Bu çalışmada, 14 haftalık fiziksel etkinlik ve dikkat eğitimi uygulamalarının hafif düzeyde zihinsel engelli öğrencilerin motor beceri, görsel bellek, algı ve dikkat düzeylerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemini 7-14 yaş arası (12 kız-10 erkek) toplam 22 hafif düzeyde zihinsel engelli öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmaya katılan bireyler deney (5 kız, 6 erkek) ve kontrol gruplarına (7 kız, 4 erkek) ayrılmıştır. Deney grubunda yer alan bireylere 40 dk. dikkat eğitimi ve 60 dk. fiziksel etkinlik uygulaması yaptırılmıştır (100 dk./2 gün/ 14 hafta). Veri toplama araçları olarak Bruininks-Oseretsky Motor Yeterlilik (BOT-2) alt testleri (ince motor beceri hassaslığı (İMBH), ince motor beceri bütünleşmesi (İMBB), el hüneri (EH) ve el-kol koordinasyonu (EKK), Benton Görsel Bellek (F formu) ve d2 dikkat testleri kullanılmıştır. Ölçümler çalışmanın başında,  uygulamaların 7. haftasında ve çalışmanın sonunda olmak üzere üç kez yapılmıştır. Grup ve ölçüm (2x3) değerlendirmelerinde Repeated Measures Anova Testi kullanılmıştır. Küresellik varsayımının sağlanmadığı durumlarda (p<0.05) ve epsilon değerinin ε > .75 büyük olması durumunda Huynh-Feldt düzeltmesi, ε < .75 küçük olması durumunda ise Greenhouse-Geisser düzeltmesine bakılarak sonuçlar yorumlanmıştır. İkinci seviye testi olarak Bonferroni testi kullanılmıştır. İMBH (p < .001),  İMBB (p < .001) , EH (p < .001), EKK (p < .001), TN (p< .05),  E2 (p< .05),  E (p< .001), TN-E (p< .001), CP (p< .001) ve BGBA (p< .001) parametrelerinde grup ve zaman etkileşimi incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı fark bulunurken, FR ve E1 parametrelerinde istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p> 0.05). Çalışmanın sonucunda, 14 haftalık fiziksel etkinlik uygulamaları ile dikkat becerilerini geliştirmeye yönelik etkinlik programının hafif düzeyde zihinsel engelli öğrencilerin kaba ve ince motor becerileri, görsel bellek, algı ve dikkat düzeyleri üzerinde olumlu etki yarattığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Algı, Dikkat, Görsel Bellek, Motor Beceri, Zihinsel Engelli

Abstract:
the Effect of Physical Activity and Attention Training Practices on The Motor Skills, Visual Memory, Perception and Attention Levels of Students with Intellectual Disability
In this study, it was aimed to see the effects of a 14-week physical activity and attention training practice on the motor skills, visual retention, perception and attention levels of students with mild intellectual disability. The sample of the study comprises of 22 students (12 girls, 10 boys) who are between the ages of 7-14 and have mild intellectual disability. The individuals participating in the study were divided into two groups: experimental group (5 girls, 6 boys) and control group (7 girls, 4 boys). The participants in the experimental group were given 40 minutes of attention training and 60 min. of physical activity practices (100 min/2 days/14 weeks). As for the data collection tools, Bruininks-Oseretsky Motor Competence (BOT-2) subtest fine motor precision (FMP), fine motor integration (FMI), manual dexterity (MD), and upper-limb coordination (ULC), Benton Visual Retention (F Form) and d2 Attention tests were used. Measurements were taken three times: before the study, on the 7th week of the practices and at the end of study. During the evaluation of the group and measurements (2x3), Repeated Measures Anova tests were utilized. Where the assumption of globality was not provided (p< 0.05) and the epsilon value was ε> 75; Huynh-Feldt correction was applied. Where the epsilon value was ε< 75; Greenhouse- Geisser correction was used. As the second level test, Bonferroni test was employed. When the group and time interaction was analyzed in the parameters of FMP (p < .001), FMI (p < .001), MD (p < .001), ULC (p < .001), TN (p<0.05), E2 (p<0.05), E (p<0.01), TN-E (p<0.01), and CP (p<0.01), statistical difference was observed. In the parameters of FR and E1, there was not statistical difference (p> 0.05). At the end of study, it was concluded that the 14-week physical activity practices and activity programs intended for developing attention skills had a positive impact on the gross and fine motor skills, visual retention, perception and attention levels of students with mild intellectual disability.

Keywords: Attention, Intellectual Disability, Motor Skills, Visual Retention and Perception