Türkiye'de mahkum emeğinin görünümü ve sosyal sigorta sistemine daha etkin katılımı için bir model önerisi
A model proposal for the outlook of prison labor in turkey and its more effective participation in the social insurance system
Yazar: MESUT KAYA
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN MUALLA YÜCEOL
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Mahkümiyet = Conviction ; Sosyal güvenlik = Social security ; Sosyal güvenlik hakkı = Social security right ; Sosyal güvenlik sistemleri = Social security systems ; Sosyal sigortalar = Social insurances ; Sosyal sigortalar sistemi = Social insurances system ; Tutuklular = Prisoners ; İş gücü = Manpower ; İş gücüne katılım = Labor force participation ; İşyurtları = Work-dorms

Özet:
Mahkum emeği ucuz, örgütsüz ve özgür olmama özellikleri nedeniyle birçok dünya ülkesinde üretim süreçlerinde tercih edilmektedir. Tarihsel süreçte ıslah etme amacı güdülerek mahkum emeği kullanımına başlanmış ve daha sonraları mahkum emeği endüstriyel çalışmalara dahil edilmiştir. Ceza politikalarındaki değişimler ve neoliberal politikaların da etkili olmasıyla 1970'li yıllardan sonra mahkum emeği kullanımında büyük bir artış görülmüştür. Cezaevleri giderlerinin hükümetler tarafından yük olarak görülmesi cezaevlerinde mahkum emeğiyle üretim süreçlerini beraberinde getirmiştir. Ayrıca hükümetler özel şirketlere mahkum emeğini sunarak büyük gelirler elde etmektedir. Mahkumlara çalışmaları karşılığında tüm dünyada, çalışılan ülkenin asgari ücretinin çok altında ücretler ödenmekte ve sosyal güvenlik sisteminden kısmen ya da tamamen dışlanmaktadır. 
Çalışmada dünya mahkum nüfusunun durumu verilerek mahkum emeği kullanımının boyutları irdelenmektedir. Çalışmanın amacı Türkiye'de İşyurtları Kurumu bünyesinde çalışan mahkumların sosyal güvenlik sistemine daha etkin katılımının sağlanması ve bunun sonucunda bireyleri yeniden suç işlemekten uzaklaştırmaktır. Türkiye Sosyal Güvenlik Sistemine kısa vadeli sigorta kolları bakımından iş kazası ve meslek hastalığı ile analık sigortası yoluyla dahil edilen mahkumların, hastalık sigortası, genel sağlık sigortası ve uzun vadeli sigorta kolları bakımından sisteme dahil edilmesi amacıyla bir model önerisi çalışmada verilmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Mahkum Emeği, İşyurtları Kurumu, Sosyal Güvenlik Sistemi.

Abstract:
Prison labor is preferred in production processes in many countries of the world due to its cheap, unorganized and unfree features. In the historical process, the use of prison labor was started with the aim of improvement and later on, prisoner labor was included in industrial studies. With the changes in penal policies and the effect of neoliberal policies, there has been a great increase in the use of prison labor after the 1970s. The fact that prison expenses are seen as a burden by governments has brought production processes with prisoner labor in prisons. In addition, governments generate large revenues by offering prisoner labor to private companies. Prisoners are paid well below the minimum wage of the country in which they work and are partially or completely excluded from the social security system.
In the study, the situation of the world prison population is given and the dimensions of the use of prison labor are examined. The aim of the study is to ensure more effective participation of prisoners working in the Workshops Institution in the social security system and, as a result, to prevent individuals from committing crimes again. In terms of short-term insurance branches of the Turkish Social Security System, a model proposal is given in the study in order to include the prisoners who are included in the system through work accident and occupational disease and maternity insurance, in terms of sickness insurance, general health insurance and long-term insurance branches.

Keywords: Prison Labor, Workshops Institution, Social Security System.