Türkiye Türkçesinde kullanılan batı kaynaklı (Almanca, İngilizce) kelimeler üzerinde ses bilimsel ve anlam bilimsel bir inceleme
An phonological and semantical analysis of the Eest origin (German, English) words used in Turkey Turkish
Yazar: BERRİN AKÇALI
Danışman: PROF. DR. HATİCE TÖREN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Almanca = German ; Anlam bilim = Semantics ; Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; Ses bilim = Phonology ; Türkiye Türkçesi = Turkey Turkish ; Türkçe = Turkish ; Yabancı kelimeler = Foreign words ; İngilizce = English

Özet:
Türkçe Sözlük ve Misalli Büyük Türkçe Sözlük'te bulunan, Türkiye Türkçesinde kullanılan Almancadan ve İngilizceden dilimize geçmiş kelimeler üzerinde ses bilimsel ve anlam bilimsel bir incelemenin yapıldığı bu çalışma ile madde başında yer alan Türkçeye Almancadan ve İngilizceden geçmiş kelimeler tek tek taranarak ve kaynak dildeki anlam ve biçimleri o dillerle ilgili birtakım sözlüklerden verilerek detaylıca incelenmiştir. Bu alıntı kelimelerde görülen anlam, ses olayları araştırılmış, böylelikle Türkçeye girerken ve girdikten sonra geçirdiği değişiklikleri tespit etmek ve kelimelerin Türkçeye hangi dilden geçtiği konusunda bilgi vermek amaçlanmıştır. Tezdeki asıl zorluk, çalışmamızda yer alan kelimelerin ses ve anlam açısından pek ele alınmamış olmasıydı. Bu durumda konularla ilgili örnekleri doğru bir biçimde vermek çok daha güç oldu. Bazı kaynaklarda ise birtakım görüş farklılıklarından kaynaklanan karmaşıklıklar vardı. Bundan dolayı 17.-20. yüzyıla ait bazı sözlüklere dayanarak Türkçeye Almancadan ve İngilizceden geçmiş kelimelerin ses ve anlam açısından aynı mı kaldığı, yoksa ne gibi değişikliklere uğradığı nedenleri de bulunmaya çalışılarak yazılmıştır. Ayrıca hangi kelimelerin Almancadan, İngilizceden ya da başka dillerden alıntılandığı tespit edilmeye çalışılmıştır.

 
Anahtar Kelimeler: Dil ilişkileri, Almanca kelimeler, İngilizce kelimeler, ses bilim, anlam bilim

Abstract:
In this dissertation, words in "Türkçe Sözlük" and "Misalli Büyük Türkçe Sözlük", that are used in Turkey Turkish, which have been adapted to our language from German and English, are analyzed phonologically and semantically. Aforementioned words have been scanned one by one and the words in the source languages have been presented in their meanings and styles by working upon some original dictionaries on those languages.  Meaning and sound events of these adapted words have been researched, and hence it has been aimed to clear from which languages these words have entered Turkish; and the changes that occured during and after their entrance to Turkish language.  The main difficulty was that there was no preliminary work based on the phonetics and meanings of the words included in this dissertation. Hence it was quite difficult to give examples correctly. Also, there were some complexities on some of the sources, because of contradictory opinions. Therefore, based on some of the dictionaries of 17th to 20th centuries, these problems have been solved in the dissertation, together with their causes: Have the words that are adapted to Turkish from German and English stayed the same in terms of phonetics and meaning, or if they have changed, what kind of changes we observe. Finally, we have tried to retain which words have been transferred from German, English or other languages into Turkish.


Keywords: Language relations, German words, English words, phonetics, semantics