Çevrimiçi öğrenme topluluklarının öğretmenlerin mesleki gelişimine etkisine yönelik öğretmen görüşleri
The teahcers' view about the effects of online learning communities on professional development
Yazar: GÜRKAN SARIDAŞ
Danışman: DOÇ. DR. LEVENT DENİZ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Elektronik ortam = Electronical media ; Mesleki gelişme = Professional development ; Profesyonel öğrenme toplulukları = Professional learning communities ; Çevrimiçi öğrenme = Online learning ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers ; İşbirlikçi mesleki gelişim = Cooperative professional development

Özet:
Mesleki gelişim, öğretmenlerin kendilerini yenilemesi ve öğrenen bireyler olması açısından önemli bir süreçtir. Mesleki gelişim sürecinin amacı öğretmenlerin bilgi, beceri, değer ve tutumlarını geliştirmektir. Mesleki gelişim süreci, okul temelli mesleki gelişim veya okul dışı mesleki gelişim olarak çeşitlenmektedir. Okul dışı mesleki gelişim çalışmaları çeşitli kurum veya kuruluşlar tarafından ortaya konulan eğitimler aracılığıyla gerçekleştirildiği gibi aynı zamanda öğretmenler, kendi oluşturdukları topluluklar aracılığı ile bu sürece katkıda bulunmaya çalışmaktadırlar. İnformal bir şekilde ortaya çıkan bu öğrenme toplulukları çeşitli ortamlarda oluşturulabilir.
Gelişen ve değişen teknoloji ile birlikte öğretmenler tarafından oluşturulan bu topluluklar web ortamına da taşınmış ve çevrimiçi öğrenme toplulukları oluşturulmuştur. Bu toplulukları oluşturan öğretmenlerin içerik ve topluluk üyeleri ile girdikleri etkileşim sonucu işbirlikli öğrenme ortaya çıkmaktadır. 
Bu çalışmanın amacı; çevrimiçi ortamlarda öğretmenler tarafından oluşturulan öğrenme toplulukların öğretmenlerin mesleki gelişimine etkisinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda öğretmenlerin bu topluluklardaki çevrimiçi hareketliliğinin nasıl olduğunun, özel alan veya genel mesleki yeterliklerin öğretmen görüşleri doğrultusunda hangi boyutuna daha çok etki ettiğinin, mesleki gelişimlerine nasıl bir katkı sağladığının, karşılaşılan zorlukların ve kolaylaştırıcı etkilerinin neler olduğunun, öğretmenlerin ihtiyaçlarının çevreden/okuldan karşılama noktasında karşılaştıkları zorlukların neler olduğunun, üstün, güçlü, zayıf ve geliştirilmesi gereken noktaların neler olduğunun, çevrimiçi topluluklara katılım sağlamayan öğretmenlere yönelik görüşlerinin neler olduğunun ve geleneksel öğrenme topluluklarının karşılaştırılması sonucu görüşlerinin neler olduğu belirlenmiştir.
Bu amaç doğrultusunda Denizli ili Merkezefendi ilçesinde görev yapan ve çevrimiçi ortamlarda hareketlilik gösteren 287 öğretmene kartopu örnekleme yöntemi ile ulaşılmış, yarı yapılandırılmış görüşme tekniğiyle görüşülmüş ve görüşme sonuçları betimsel analiz yaklaşımıyla incelenmiştir.
Araştırma kapsamında öğretmenlerin en çok Facebook gruplarını kullandığı, bu gruplarda günün büyük bir çoğunluğu aktif olduğu, yer aldıkları topluluk içinde paylaşılan içeriğe hemen ulaşma, inceleme ve içeriğe katkıda bulunma eğiliminde olduğu bulgusu elde edilmiştir. Öğretmenler, çevrimiçi öğrenme topluluklarından kendi özel alanları ile ilgili en çok öğretim yöntem ve teknikleri noktasında, genel mesleki anlamda ise güncel konuları takip etme noktasında faydalanmaktadır. Görüşme yapılan öğretmenler bu toplulukların mesleki gelişimlerine katkı sağladığını ve bu katkının ise çeşitli bilgi ve becerileri eğitim ortamına aktarma noktasında olduğunu dile getirmişlerdir. Topluluk içinde yayılan bilginin doğruluğu öğretmenlerin karşılaştığı zorlukların başında gelirken, bilgiye hızlı ulaşım bu toplulukların en büyük kolaylaştırıcı etkisidir. Görüşme yapılan öğretmenler, yeni bilgiye olan ihtiyaçlarını karşılamak için bu topluluklarda yer almış ve diğer öğretmenlerin de katılmaları yönünde bir beklentiye sahiptir. Diğer mesleki gelişim ortamlarına göre çevrimiçi ortamları tercih etmelerinin nedeni ise maddi imkansızlıklar olarak ortaya konulmuştur. Çevrimiçi ortamların üstün yönünü hızlı erişim olarak belirlerken, toplulukların daha yenilikçi olması yönünde geliştirilmelerini dile getirmişlerdir. Bu topluluklarda ulaşılabilirlik güçlü yönleri arasında çıkarken, güvenirlik zayıf yönleri arasında çıkmıştır. Topluluklarda yer almayan öğretmenler için fırsatları kaçırdıklarını düşünürken, bu öğretmenlere katılmaları yönünde önerilerde bulunmuşlardır. Geleneksel öğrenme toplulukları ile karşılaştırdıklarında ise çevrimiçi öğrenme topluluklarını bilgi ve uygulamalara ulaşma noktasında daha hızlı bulmuşlardır. 
Araştırma bulgularına dayanarak informal bir şekilde öğretmenler tarafından oluşturulan çevrimiçi öğrenme topluluklarının olumlu yönde mesleki gelişime katkısı olduğu ortaya çıkmış ve öğretmenlerin kendi bilgi, beceri, deneyim, tutum gibi davranışlarını geliştirmede bu topluluklardan faydalandıkları gözlenmiştir. Bu fayda sağlama durumu ise en çok hızla değişen öğretim yöntem ve teknikleri ve öğrenci merkezli uygulamalarda gözlenmiştir.


Anahtar kelimeler: Mesleki gelişim, çevrimiçi öğrenme toplulukları, çevrimiçi öğrenme, çevrimiçi öğrenme ortamları

Abstract:
Professional development has been an important process in terms of teachers being learning individuals and renewing themselves. The purpose of the professional development process is to improve the knowledge, skills, values and attitudes of the teachers. The process is being divided into two categories; school-based professional development and non-school professional development. As well as these non-school professional development studies have been conducted by the trainings held by various institutions and organizations; the teachers have tried to contribute to the process with their own self - created communities, as well. These informal learning communities have been created in a variety of contexts. 
With the help of developments and changes in the field of technology, these communities created by the teachers have been moved to the web environment and 'online learning communities' have been created. Cooperative learning has emerged as a result of the interaction between the community - building teachers and the community members.
The purpose of this study, is examining the effects of the self - created online learning communities, to the professional development of the teachers who created them. In accordance with this purpose; the contribution made to the professional development, the challenges and facilitating effects, the difficulties in supplying the needs of teachers from the environment or schools, the teachers' online mobilities in these communities, the private sphere and the general professional qualifications which influence the teachers' perspectives, the point of being strong, weak and sides which need to be improved, the opinions about the teachers who do not participate in online learning communities were investigated and determined. 
For this purpose, 287 teachers who had been working in Denizli province and who had mobility in online environment were reached by the usage of snowball sampling method; semi – structured interview technique was applied and interview results were analyzed by using descriptive analysis approach. 
In the scope of the research; it was found that, teachers mostly used the Facebook groups; a large majority were active in these groups all along the day and they tended to get immediate access to the content shared within the community which they attend, to examine and contribute to it. Teachers benefited from most of the teaching methods and techniques related to their specific areas; and in general vocational sense, they used it in the point of following current issues. Interviewed teachers stated that these communities contributed to their professional development and that this contribution helped to transfer various knowledge and skills to the educational environment. The accuracy of the information disseminated in the communities, was at the forefront of the difficulties faced by teachers; on the other hand, the easy and rapid access to the information was the greatest facilitating effect of these communities. Interviewed teachers got involved to these communities to supply their needs to the new information and they expect for other teachers to participate, as well. Compared to the other professional development communities, the reasons for these teachers to choose online communities are financial difficulties. They expressed the desire to make communities more innovative while they have identified the superior side of online environments as rapid accession. Accessibility in these communities was among the strengths, while reliability was among the weaknesses. While they thought for the teachers who were not in these communities missed a lot, they made suggestions to them for participating. Compared with the traditional learning communities, it has been found that online learning communities were faster at reaching information and practice. 
On the basis of research findings, it has been found that online learning communities created by teachers in informal forms have been contributing positively to the professional development and it has been observed that teachers benefit from these communities on the point of developing their own knowledge, skills, experience and attitudes. This situation has been observed especially in student-centered practices and in the teaching methods and techniques, which have been rapidly changing.


Keywords: Vocational development, online learning communities, online learning,online learning environments