Gündelik hayat içerisinde siyasalın izini sürmek: İslami gençlerin kendilik arayışı ve imkânları üzerine bir inceleme
Tracing the political in everyday life: an investigation on the self quest and possibilities of Islamic youth
Yazar: ORHAN HAYAL
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL KOMSUOĞLU ÇITIPITIOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Duygulanımsal atmosfer = Affective atmosphere ; Gençler = Youngs ; Gençlik = Youth ; Günlük yaşam = Daily life ; Kendilik = Self ; Orta sınıf = Middle class ; Rezonans makinesi = Resonance machine ; İslamcılık = Islamism

Özet:
Bu tez, farklı ekonomik, toplumsal ve kültürel kökenlerden dindar ailelerin mensupları olan yeni orta sınıf İslami gençlerin özneleşme ve tanınma stratejilerini gündelik yaşamlarındaki boş zaman değerlendirme ve tüketim alışkanlıkları, "bulunuş" olarak metropolde-olma ve bedensel olarak metropolde-olma, ikamet etme ve yerleşme örüntüleri, cinsiyetler arası ilişkileri, aidiyet ve kolektifleşme biçimleri gibi performatif pratikleri üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla söz konusu genç kadın ve erkeklerin İstanbul özelinde modern kent uzamındaki bulunuşları, kafeler, sosyal yardım dernekleri ve ilgi odaklı gruplaşmalarda katılımcı gözlem ve derinlemesine mülakat yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Araştırmaya göre gençler, geçirgen olmayan çizgilerle çerçevelenmiş katı bölümlülüklerden oluşan temsili yapılardan akan ya da kaçan kaçış çizgilerini giderek daha fazla takip etmektedir. Onları çerçeveleyen molar kimliklere karşı, kendilerini gündelik yaşam ve çağdaş kapitalizmin olanaklarının sağladığı duygulanımsal olarak yüklü moleküler oluşlara bırakmaktadırlar. Dolayısıyla artık temsili yapıların makro-politikasından gündelik yaşamın duygulanımsal olarak yüklü mikro-politikasına bir dönüşüm vardır. Gündelik yaşamdaki her pratik, kendiliği oluşturan performatif bir mikropolitik pratiktir.

Ancak gençlerin onları tabi kılan ulusal ve dini kimliklerinden kaçan kendilik kaygıları, arzu yatırımları ve moleküler oluşları, kimliklerin katı bölümlüklerinin tamamen ortadan kalkmasını içeren mutlak yersizyurtsuzlaşmaya yol açmaz. Devlet-Neoliberal-İslam rezonans makinesi, onları yeniden-yerliyurtlulaştırma ve molar çizgilerde çerçevelemek için eşikte beklemektedir. Aslında tabi kılma/özneleştirme moleküler düzeyde işlenir. İslami gençliği molar çizgilerden kaçıran moleküler arzu akışlarının hali hazırda Devlet-Neoliberal-İslam rezonans makinesinin karmaşık öbekleşmesiyle dolayımlanmış olduğu dikkat alınmalıdır. Bunu İstanbul'un genel manzarası üzerinde duygulanımsal atmosfer mühendisliği yürüten yıkım-yapım makinesinin operasyonlarında ya da daha mikro ölçekte manzaralaştırılan sokak ve yeni küçük burjuva işletmelerinde görmek mümkündür. Devlet-Neoliberal-İslam makinesinin kentin genel manzarası üzerindeki operasyonel müdahalesi ve bu müdahaleyle yankılanan belediyeler ve yeni küçük burjuva işletmelerinin mikro-soylulaştırması, İslami yüzlerin yankılanıp yansımalarını bulacakları şekilde kenti manzaralaştırmaktadır. Kesintisiz, önalıcı, aşağıdan yukarıya ve yukarıdan aşağıya bu manzaralaştırma, İslami genç kadın ve erkekleri kişi-öncesi düzeyde duygulanımsal kapasitelerini düzenleyerek ve yönlendirerek yönetmeyi amaçlamaktadır. Bu, arzunun neden kendisinin bastırılmasını arzulayabildiğinin ve toplumsal oluşumu oluşturan kimliklerin katı bölümlülüklerinin neden ortadan kalkmadığının ve farklı görünümlerde yeniden üretildiğinin cevabıdır. Bu, siyasal olanın tüketilemez olduğunu ve gündelik yaşamdaki karşılaşmaların siyasal ayrımlara yol açtığını gösterir. Eski ayrımların yerini yenileri, hiç öngörülmedik tarzlarda almaktadır.

Abstract:
This thesis aims to study subjectification and recognition strategies of new middle class Islamic youth, who are members of religious families from different economic, social and cultural origins, based on performative practices such as leisure time and consumption habits, being-in-the-metropolis as "state of mind" and being-in-the-metropolis as bodily, dwelling and settlement patterns, gender relations, forms of belonging and collectivization. For this purpose, beings of these young men and women in the modern urban space is studied by using participant observation and in-depth interview methods in cafes, social assistance associations and interest-oriented groupings. According to the research, young people increasingly follow lines of flights flowed or fleeded from representational structures consisting rigid segmentarities enframed by non-permeable lines. Against the molar identities that enframe them, they leave themselves to affectively-charged molecular beings provided by possibilities of everyday life and contemporary capitalism. Hence there is now a transformation from the macro-politics of representative structures to the affectively-charged micro-politics of everyday life. Here, every practice in everyday life is a performative micropolitical practice that constitutes the self.

However, cares of self, investment of desire and molecular beings of young people, which fleeded from national and religious identities that subordinate them, do not lead absolute deterritorialization consisting completely disappear of rigid segmentarities of identities. State-Neoliberal-Islam resonance machine wait at the threshold for reterritorialization and enframing them within the molar lines. In fact, subjection/subjectivation is operated at the molecular level. It must be considered that molecular flows of desire which flees Islamic youth from molar lines, are already mediated by complex assemblage of State-Neoliberal-Islam resonance machine. It is possible to see this in the operations of destruction-building machine that carries out affective atmospheric engineering on the general landscape of Istanbul or in the street and new petty bourgeois enterprises that are landscaped on a more micro scale. The operational intervention of the State-Neoliberal-Islam resonance machine on the general landscape of the city, and the micro-gentrification of local municipalities and new petit bourgeois enterprises resonating with this intervention, make city landscape in such a way that Islamic faces resonate and find their reflections. This continuous, pre-emptive, bottom-up and top-down landscapification aim to govern young Islamic men ve women at the pre-personal level by organizing and guiding their affective capacities. This is the answer why desire its own suppression and why rigid segmentarities of identities consisting social formation are not disappear and are reproduced in different appearances. This shows the fact that the political is not exhaustible and encounters at the everyday life leads to political distinctions. Old distinctions are replaced by new one in unpredictable ways.