Lise öğrencilerinin yaşadıkları gelişimsel ve travmatik sorunlar: Velilerin, öğretmenlerin ve öğrencilerin gözünden
Developmental and traumatic problems that high school students experience: From the viewpoint of the parents, teachers, and students
Yazar: MEHMET KAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TAŞKIN YILDIRIM
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ebeveynler = Parents ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Gelişim = Development ; Gelişim psikolojisi = Development psychology ; Lise öğrencileri = High schools students ; Travma = Trauma ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students ; Öğrenci sorunları = Problems of the students ; Öğrenciler = Students ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu çalışma, lise öğrencilerinin yaşadıkları gelişimsel ve travmatik sorunları; veli,
öğretmen ve öğrenci görüşleri ışığında ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmadan elde
edilen verilerin ve ortaya konulan önerilerin başta alan çalışanları olmak üzere,
eğitim fakültelerine ya da öğretmen yetiştiren programlara ve ailelere katkı sağlayacağı
düşünülmektedir.
Araştırmada karma yöntem desenlerinden olan keşfedici sıralı desen
kullanılmıştır. Önce nitel veriler toplanıp çözümlenmiş, sonrasında ise nicel uygulamalar
yapılmıştır. Araştırmanın nitel kısmında bütüncül çoklu durum deseni, nicel kısmında ise genel
tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Malatya ili Yeşilyurt ilçesi
oluşturmaktadır. Evreni temsil edecek örneklem alma yoluna gidilmiştir. Buna göre nitel
veri toplamak için amaçlı örnekleme yöntemlerinden olan maksimum çeşitlilik
örneklemesi ile öğrenci, öğretmen ve velilerden oluşan 64 kişiden veri toplanmıştır. Nicel
verileri toplamak için ise seçkisiz küme örnekleme yöntemi ile 414 öğrenci, 94 öğretmen
ve 97 veli örnekleme dâhil edilmiştir.
İlk aşamada nitel veri toplamak için araştırmacı tarafından oluşturulan ve
öğrencilerin yaşamakta olduğu gelişimsel ve travmatik olayları tespit etme amacıyla
hazırlanmış yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmıştır. Buradan elde edilen
verilerle bir ölçme aracı geliştirilmiş ve böylece nitel aşama amacına ulaşmış ve
tamamlanmıştır. Nicel verileri toplamak için geliştirilen ölçme aracı ile ikinci aşamaya
geçilmiştir. Nitel analiz sonrası 61 maddelik 'gelişimsel sorunlar anketi' ile 17 maddelik
'travmatik sorunlar anketi' oluşturulmuş ve nicel verilerin toplanmasında kullanılmıştır.
Nitel verilerin analizinde Nvivo 10.0 paket program kullanılarak içerik analizi yapılmış;
nicel verilerin analizinde ise SPSS 20.0 paket programı kullanılarak ortalama, standart
sapma, yüzde ve frekans değerlerinin hesaplanması için betimsel analizler yapılmıştır.
Araştırmada lise öğrencilerinin yaşadıkları gelişimsel ve travmatik sorunların veli
– öğretmen – öğrencilerin bakış açılarına göre neler olduğu ile bu görüşler arasındaki
benzerlik ve farklılıkların neler olduğu incelenmiş, elde edilen bulgular doğrultusunda
tartışılmıştır.
Lise öğrencilerinin en sık yaşadıkları gelişimsel sorun/krizlerin veli – öğretmen
ve öğrencilerin bakış açılarına göre 'sınav kaygısı ve akademik başarı/sızlık' olduğu
görülürken; en sık yaşadıkları travmatik sorun/krizlerin veli – öğretmen ve öğrencilerin
bakış açılarına göre 'ölüm ile taşınma / okul değişikliği' olarak ifade ettikleri
görülmüştür. Araştırmadan elde edilen sonuçlara dayalı olarak çeşitli önerilerde
bulunulmuştur.

Abstract:
This study aims to put forward developmental and traumatic problems of high
school students in the light of parent, teacher and student's views. It is thougt that datas
and proposals deducted from this study will contribute to families, education faculties
and other teacher training programmes.
In this study, mixed method research-explarotary model was used. Firstly,
qualitative datas were collected and analyzed, then quantitative implementations were
done. Integrated multi-state design was used for qualitative study, survey model was used
for quantitative part of the study. Universe of the study is city of Malatya, sample of the
study is Yesilyurt district. Sampling was done in order to represent the universe. Data
was collected from 64 people consisted of students, parents and teachers with purposive
sampling method in order to collect qualitative datas. 414 students, 94 teachers and 97
parents were included in the study and random sampling was used for collecting
quantitative datas.
In the first process, semi-structured interview forms are prepared by researcher to
detect developmental and traumatic problems experienced by students. A measurement
tool was developed with datas collected from the first process and then qualitative process
was completed. Then researcher passed to the second process with a measurement tool
that was developed for quantitative data. After qualitative analysis 'developmental
problems questionnaire' consisted of 61 items and 'traumatic problems questionnaire'
consisted of 17 items were developed and used for collecting quantitative data. Nvivo
10.0 package programme was used to make content analyses, SPSS 20.0 package
programme was used to make descriptive analyses for calculating means, standart
deviation, percentage and frequency values.
In the study, developmental and traumatic problems of high school students were
investigated according to point of view of teachers – students, differences and similarities
between them were studied in the light of results.
While according to parents – teachers and students' point of view the most
experienced developmental problem/crisis is 'test anxiety and academical failure', the
most experienced traumatic problem/crisis is 'death and moving /change of school'.
Some proposals were made based on the results.