Modern sanatta nesne ve mekan ilişkisi
Object and space relations in modern art
Yazar: TAYFUN SIRMA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET TATAR
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Mekan = Space ; Mekan tasarımı = Space design ; Modern sanat = Modern art ; Modern sanat akımları = Modern art movements ; Nesne = Object ; Resim sanatı = Painting art ; Sanat = Art

Özet:
Mekân kavramı geçmişten günümüze özellikle mimari disiplinin temel kavramlarından biri olmanın yanında, fizik, felsefe, sosyoloji ve sanat tarihi içerisinde sürekli olarak üzerine düşünülüp tartışılan bir kavram niteliğini taşımaktadır. Özellikle sanat alanında estetik bir sorunsallık taşıyan mekân kavramı tarih boyunca sanatsal disiplinlerde önemi giderek artan bir konu olmakla kalmamış aynı zamanda sanatçının eser üretiminde yeni bir anlatım dili olmuştur. Sanat tarihi içerisinde mekân kavramı kimi zaman odak noktası olmuş, kimi zaman ise döneminin referansları dışında kullanılmıştır. 21.yüzyılda ise Land art (Arazi Sanatı) Kavramsal Sanat, Enstalasyon (Yerleştirme) gibi sanat anlayışlarıyla birlikte sanat nesnesine dönüşmüştür.
Bu çalışmada mekân kavramı ve mekânın sanat nesnesiyle ilişkisi ortaya koyan sanat eserlerinin, bu eserler üzerine ortaya konan görüşler ve tartışmalar ışığında ele alınarak yorumlanması amaçlanmaktadır. Özellikle plastik sanatlarda 1960'lı yıllarda ortaya çıkan ve eş zamanlı olarak gerçekleşen farklı sanat hareketleri üzerinden günümüze dek süren eser-mekân ilişkisi sanat nesnesinin mekânla oluşturduğu bütünlük ve Mekân'ın sanat yapıtı üzerindeki etkisi üzerine yoğunlaşılacaktır.Yapıt mekân ilişkisi 20. yy ile birlikte sorgulanmaya başlanmış, sanat eserinin izleyicisiyle bütünleşmesini sağlamıştır. Bu çerçeveden bakıldığında geleneksel izleyici anlayışı, günümüzde yerini sorgulayan, deneyimleyen, mekân ve sanat nesnesinin bir parçası haline gelen izleyici profilini ortaya çıkarmıştır.
Çalışmanın ilk bölümünde, genel tanımlar ve örneklerle sanat nesnesi, mekân kavramı bununla birlikte geçmişten günümüze nesnenin mekânla ilişkisi incelenmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde, modern sanat disiplinlerinde sanat yapıtının mekânla ilişkisi konusu, sanatçıların ürettiği eserler üzerinden örnekler verilerek açıklanmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde ise mekânı bir sanat nesnesi haline dönüştüren, bu duruma izleyiciyi de dâhil eden Land Art, Kavramsal sanat ve Enstalasyon gibi modern sanat disiplinleri ele alınmıştır.
Anahtar sözcükler: Nesne, Mekân, Sanat Nesnesi, Modern Sanat

Abstract:
In addition to being one of the basic concepts of the architectural discipline, the concept of space has been a concept that is constantly considered and discussed in physics, philosophy, sociology and art history. The concept of space, which has an aesthetic problematic especially in the field of art, has not only become an important issue in the artistic disciplines throughout history, but has also been a new language of expression in the production of the work of the artist.
In art history, the concept of space has sometimes been the focal point and the way it has been dealt with has been used out of the ordinary. Land art (Land Art) Conceptual art has gained new meanings with the understanding of art like installation.
Of course, the question of the concept of space as a fundamental question is not possible with this thesis, as well as in terms of the general framework of the concept of space and space in relation to the object of art itself in the light of art works, views and discussions are intended to be discussed in the light of examples.
In the plastic arts, especially in the 1960s, the art movements that took place simultaneously and the work-space relationship will continue until today. The effect of the art object on space and the space created by the object will be questioned.
The relationship of artwork with the 20th century started to be questioned and the artwork was integrated with the audience. From this perspective, the traditional view of the viewer has revealed the audience profile, which today is a part of the object and the object of questioning and experiencing its place.
In the first part of the thesis, with the general definitions and examples, the object of art, the concept of space, the relationship between the object and the place from the past to the present has been tried to be examined. In the second part, the relation of artwork with space in modern art disciplines is tried to be explained by giving examples on the works produced by the artists. In the third chapter, Land art (land art), which transforms the space into an object of art, including the viewer, is dealt with modern art disciplines such as Conceptual art and installation.
Key words: Object, Space, Art Object, Modern Art.