Dezavantajlı öğrencilerin eğitim sürecinde maruz kaldıkları sorunlar ve çözüm stratejilerine yönelik bir sistematik derleme
A systematic compilation of the problems and solution strategies that disadvantaged students exposed to during the educational process
Yazar: EBRU ARTAR
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM BELKIS
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı / Kadın Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Eğitim, kişiye kaliteli yaşam koşulları sunan, özgür bireyler yetiştirmeyi ve topluma ve çevresine faydalı bireyler yetiştirmeyi hedefleyen sistemler bütünüdür. Bireylere çocukluktan itibaren davranış, deneyim, öğrenme ve öğretme yoluyla eğitim verilir. Eğitimin gerçekleştiği en önemli yerler okullardır. Okullar, çocukların sosyal ilişkiler kurmayı öğrendiği, meslek edinmek için gerekli donanıma eriştiği ve olumlu davranışlar edindiği mekanlardır. Bu mekanlarda birincil hedef farklılıklara saygı göstererek her çocuğa ulaşmak ve bu olumlu kazanımları edinmesini sağlamaktır.
Dezavantajlı gruplar ve ya azınlıklar toplumun her yerinde olduğu gibi eğitim sürecinde de çeşitli olumsuz deneyimler yaşama riskiyle karşılaşırlar. Bu olumsuz deneyimler çoğu zaman ayrımcılık, zorbalık, dışlanma, akademik başarıda düşüş, okulu terk etme, sözlü ve fiziksel saldırı, taciz ve tecavüz, aşırı alkol, sigara veya zararlı madde kullanımı, depresyon ve intihar riski olarak karşımıza çıkar. Çocukluktan itibaren başlayan ve gelişim süreci boyunca devam eden bu deneyimler bireylerin hayatında ve kişiliklerinde kalıcı izler bırakabilir. Bunların özellikle okul ortamında yaşanması, korunmaya ve gözetilmeye muhtaç çocukların başına gelmesi; eğitimcilerin göz önünde bulundurması gereken en önemli noktalardan biridir. Eğitimcilerin hedefi sorumluluğu altındaki çocukları korumak ve onlara eğitim sisteminin içerdiği kazanımları edindirmektir. Okul yöneticileri, öğretmenler ve okul psikolojik danışmanları mesleki eğitim süresi boyunca bu doğrultuda dersler görür ve pedagojik eğitimler alırlar.  
Bu sebeple araştırmada, dezavantajlı gruplardan olan LGBTİ+ bireylerin eğitim hayatı boyunca karşılaştıkları problemler incelenmiş ve bunlara yönelik çözüm mekanizmaları araştırılmıştır. Sistematik derleme yoluyla yapılan çalışmada PRİSMA akış şeması kullanılmış, ulaşılan bilgiler belirlenen dâhil etme ve hariç tutma kriterlerine göre elenerek, belirlenen başlıklara göre kategorize edilmiştir. Bu doğrultuda 21 ülkeden ulaşılan 171 makaleye yer verilerek tartışılmıştır. Böylece çalışmada LGBTİ+ öğrencilerin eğitim hayatında yaşadığı problemlere ve çözüm mekanizmalarına yönelik başlıklar ülkeler ve okul düzeyine göre değerlendirilmiştir.
Araştırmanın sonunda LGBTİ+ öğrencilerin ilkokul, ortaokul, lise ve üniversite düzeyinde yaşadığı problemler kaydedilmiş; bu problemlere yönelik üretilen çözüm mekanizmaları, okul yöneticilerinin, öğretmenlerin ve okul psikolojik danışmanlarının rolü ve akran desteğinin etkisi ile yaşanan problemlerin azaltılabileceği görülmüştür.


Anahtar Kelimeler: LGBTİ+ Öğrenciler, Cinsel Kimlik Deneyimleri, Cinsel Azınlıklar, Okul Psikolojik Danışmanı.

Abstract:
Education is a comprehensive system that aims to culture free individuals, provide them with quality living conditions and nurture individuals who contribute to society and their environment. From childhool, individuals are educated through behavior, experience, learning and teaching. Schools are the most significant places where education takes place. Schools are environments where children learn to establish social relationships, gain the necessary skills for their future professions, and develop positive behaviors. The primary goal in these environments is to reach every child by respecting their differences and enabling them to acquire these positive gains. 
Disadvantaged groups and minorities, like in any other aspect of society, face various negative experiences during the educational process. These negative experiences often include discrimination, bullying, exclusion, academic decline, dropping out of school, verbal and physical attacks, harassment and assault, excessive alcohol, cigarette, or substance use, depression, and the risk of suicide. These experiences, starting from childhood and continuing throughout the development process, can leave lasting marks on individuals' lives and personalities. It is essential for educators to consider the occurrence of these experiences, particularly within the school environment, and the need to protect and support vulnerable children. The goal of educators is to protect the children under their responsibility and help them acquire the gains offered by the education system. School principals, teachers and school counselors receive training and pedagogical education in this regard throughout their professional development.
Therefore, in the resarch, the problems encountered by LGBTI+ individuals, who belong to disadvantaged groups, throughout their educational lives have been examined, and mechanisms for solutions have been investigated. In the study conducted through a systematic review, the PRISMA flowchart was utilized, and the obtained information was filtered according to the specified inclusion and exclusion criteria, and categorized under predetermined headings. In this context, 171 articles obtained from 21 countries were analyzed and discussed. Thus, the research evaluated the topics related to the problems and solution mechanisms experienced by LGBTI+ students in their educational lives based on countries and school levels.
At the end of the research, the problems faced by LGBTI+ students at the elementary, middle school, high school, and university levels were recorded. The study also identified solution mechanisms for these problems, highlighting the role of school administration, teachers, school counselors, and the impact of peer support in reducing these issues.

Keywords: LGBTI+ Students, Sexual Identity Experiences, Sexual Minorities, School Counselor