Algılanan süpervizör tarzları ile süpervizyon doyumu arasındaki ilişkide psikolojik danışma öz-yeterliğinin aracı rolü
The mediator role of counseling self-efficacy in the relationship between perceived supervisory styles and satisfaction with supervision
Yazar: FATİH AYDIN
Danışman: PROF. DR. HATİCE ODACI
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Eğitim = Education ; Psikoloji eğitimi = Psychology education ; Psikolojik danışma = Psychological counseling ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Süpervizyon = Supervision ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Ruh sağlığı uzmanlarının gelişiminde süpervizyon eğitiminin önemi sıklıkla vurgulanmaktadır. Süpervizyon öğrencilerinin elde edecekleri doyum süpervizyon sürecinin etkililiği için kritik bir gösterge niteliği taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Lisans Programında öğrenim gören ve Bireyle Psikolojik Danışma Uygulamaları Dersini almakta olan öğrencilerin algıladıkları süpervizör tarzları ile süpervizyon doyumları arasındaki ilişkide psikolojik danışma öz-yeterliğinin aracı rolünü incelemektir.
Çalışmanın araştırma grubunu beş farklı üniversitede öğrenim gören toplam 647 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Süpervizyon Doyumu Ölçeği; Süpervizör Tarzları Envanteri ve Psikolojik Danışma Öz-Yeterliği Ölçeği kullanılmıştır. Ayrıca bu çalışma kapsamında Süpervizyon Doyumu Ölçeğinin Türkçeye uyarlaması yapılmış ve lisans öğrencileri üzerinde geçerlik ve güvenirliği sınanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliğinin sınanmasında Doğrulayıcı Faktör Analizi kullanılmış ve iç tutarlık güvenirliğinin test edilmesi için Cronbach's Alpha katsayısı hesaplanmıştır. Ölçeğin geçerli ve güvenilir olduğuna karar verilmiştir. Aracılık modellerinin testinde ise Pearson Korelasyon Analizi ve Yapısal Eşitlik Modeli Analizinden yararlanılmıştır. Verilerin analiz edilmesinde IBM SPSS 23, IBM AMOS GRAPHICS 22 ve STATA programlarından faydalanılmıştır.
Yapısal eşitlik modellemesi analizleri sonucunda, modellerde yer alan tüm yolların anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Psikolojik danışma öz-yeterliğinin kısmi aracı olarak kabul edildiği modellerin, tam aracılık modellerine göre verilerle daha uyumlu sonuçlar gösterdiği bulgulanmıştır. Bu bağlamda, algılanan süpervizör tarzlarının süpervizyon doyumu üzerinde hem doğrudan hem de dolaylı etkisinin bulunduğu (psikolojik danışma öz-yeterliği üzerinden) anlaşılmıştır. Elde edilen bulgular, alan yazındaki teorik açıklamalar ve ampirik bulgular ışığında tartışılmıştır. Araştırma sonuçları dikkate alınarak, araştırmacılara, uygulayıcılara ve yöneticilere önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The importance of supervision training in the growth of mental health professionals is often underlined. Supervisees' satisfaction with supervision is a critical indicator of the effectiveness of the supervision process. This study aims to examine the mediating role of counseling self-efficacy in the relationship between perceived supervisory styles and supervisory satisfaction of undergraduates studying in the Psychological Counseling and Guidance Undergraduate Program and taking the Individual Counseling Practices Course.
The sample of the study consisted of a total of 647 undergraduate students studying at five different universities. Personal Information Form, Supervisory Satisfaction Questionaire; Supervisory Styles Inventory, and Counselor Activity Self-Efficacy Scales were administered for data collection. In addition, within the scope of the study, the Supervisory Satisfaction Questionnaire was adapted into Turkish and its validity and reliability were tested on undergraduates. Confirmatory Factor Analysis was utilized to test the construct validity of the scale and Cronbach's Alpha coefficient was calculated to test the internal consistency reliability. It was decided that the scale was a valid and reliable tool. Pearson Correlation Analysis and Structural Equation Modeling Analysis were used to test the mediation models. IBM SPSS 23, IBM AMOS GRAPHICS 22, and STATA programs were utilized to analyze the data.
As a result of the structural equation modeling analysis, it was determined that all the paths in the models were significant. It has been found that models in which counseling self-efficacy is considered as a partial mediator had a better fit to the data than full mediation models. In this context, it has been concluded that perceived supervisory styles have both a direct effect and indirect effect (via counseling self-efficacy) on supervisees' satisfaction with supervision. The findings were discussed in light of the theoretical explanations and empirical findings in the literature. Considering the results of the research, suggestions were made to researchers, practitioners, and policymakers.