İnflamatuvar bağırsak hastalığı olan çocuklarınvitamin ve mineral düzeylerinin değerlendirilmesi
Children with inflammatory bowel diseaseassessment of vitamin and mineral levels
Yazar: EDA POLAT
Danışman: DOÇ. DR. ULAŞ EMRE AKBULUT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: İnflamatuvar bağırsak hastalığı (İBH) gastrointestinal sistem bulgularının dışında çocuklarda vitamin ve mineral eksikliklerine neden olur. Bu eksikliklere bağlı klinik ve laboratuvar bulgularının sıklığını ve düzeyini sağlıklı popülasyonla karşılaştırarak araştırmayı amaçladık. 
Gereç ve Yöntem: Temmuz 2019- Nisan 2024 tarihleri arasında İBH tanısı alan hastalar retrospektif olarak tarandı. Tanı anında antropometrik ölçümleri, demografik bilgileri, klinik ve vitamin ve mineral düzeylerini de içeren laboratuvar tetkikleri olan hastalar kaydedildi. Hasta grubundaki her hasta için aynı cinsiyet ve yaşta sağlıklı üçer hasta ile kontrol grubu oluşturuldu. Hasta grubunda İBH'nin 2 ana tipi olan Ülseratif Kolit (ÜK) ve Crohn Hastalığı (CH) için iki farklı grup oluşuturuldu. Hem İBH tipleri arasında hem de İBH grubu ile sağlıklı kontrol grubu arasında hemogram değerleri ve vitamin-mineral düzeyleri karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışmamıza 33 ÜK 22 CH olmak üzere toplamda 55 İBH hastası dahil edildi. Hasta grubu içerisinde ÜK hastalarında demir bağlama kapasitesi; Crohn hastalarında ferritin anlamlı olarak daha yüksek bulundu. Hasta grubu ile sağlıklı grup arasında vitamin ve mineral düzeylerinde belirgin farklılığın olduğu görüldü. Hemogram paramtereleri içerisinde bakılan tüm değerlerde sağlıklı ve hasta grubu arasında anlamlı farklılık saptandı. Vitamin B12, D vitamini, folat, ferritin, demir, demir bağlama kapasitesi ve kalsiyum düzeyleri kontrol grubuna göre daha düşük bulundu. Paris sınıflaması yapılmış olan hasta grubunda tutulum yerlerine göre vitamin ve mineral düzeylerinde farklılık saptanmadı. 
Sonuçlar: İnflamatuvar bağırsak hastalığı olanlarda tanı anında alınan tetkiklerde vitamin ve mineral düzeylerinin sağlıklı çocuklara göre düşük olduğu saptanmıştır. Ülkemizde de belli vitamin ve mierallerin düşüklüğü sık görülse de yetersizliğin belirgin olduğu düzeylerde İBH'den şüphelenilmesi gereklidir.  
Anahtar Kelimeler: İnflamatuvar bağırsak hastalığı, çocukluk çağı, mikrobesin, anemi, vitamin B12 eksikliği

Abstract:
Aim: In additon to gastrointestinal system symptoms,  inflammatory bowel diseases (IBD) causes mineral and vitamin defiencies in children. It is aimed to investigate the frequency and level of clinical and laboratory findings related to these deficiencies by comparing with healthy populations.
Materials and Methods : We retrospectively scanned patients diagnosed with IBD between July 2019 and April 2024. Patients with anthropometric measurements, demographic information, clinical and laboratory tests including vitamin and mineral levels at the time of diagnosis were recorded. For each patient in the patient group, a control group was created with three healthy patients of the same gender and age. Two different groups were created in the patient group for Ulcerative Colitis (UC) and Crohn's Disease (CD), which are the 2 main types of IBD. Hemogram values and vitamin-mineral levels were compared both between IBD types and between the IBD group and the healthy control group.
Findings: A total of 55 IBD patients, 33 UC and 22 CD, were included in our study. Within the patient group, iron binding capacity in UC patients; ferritin in Chron's patients was found to be significantly higher. It was observed that there was a significant difference in vitamin and mineral levels between the patient group and the healthy group. A significant difference was detected between the healthy and patient groups in all values examined within the hemogram parameters. Vitamin B12, vitamin D, folate, ferritin, iron, iron binding capacity and calcium levels were found to be lower in patients group compared to the control group. The patient group in which Paris classification is used, no difference was detected in vitamin and mineral levels according to the location of involvement.
Results: In the tests taken at the time of diagnosis, vitamin and mineral levels in patients with inflammatory bowel disease were found to be lower compared to healthy children. Although low levels of certain vitamins and minerals are common in our country, IBD should be suspected at levels where the deficiency is evident.
Key words: Inflammatory Bowel Disease, childhood, mikronutrient, anemia, vitamin B12 deficiency