Kentsel dönüşüm kapsamında dıştan ısı yalıtım uygulamalarının irdelenmesi
Examination of external thermal insulation applications within the scope of urban renewal
Yazar: BURCU AKELÇİ
Danışman: PROF. DR. NİHAL ARIOĞLU
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Çevre Kontrolü ve Yapı Teknoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Isı yalıtımı = Heat insulation ; Yapı malzemeleri = Building materials

Özet:
Bu çalışmada, kentsel dönüşüm ve ısı yalıtım kavramları kapsamında, dış duvarlara dıştan uygulanan ısı yalıtımı ve uygulama hataları incelenmiş, uygulama yönergesi önerisi sunulmuştur. Çalışmanın başında kentsel dönüşüm kavramı açıklanarak, belirli zaman aralıklarında Dünyadaki ve Türkiye'deki kentsel dönüşümün tarihsel gelişimi incelenmiştir. Ülkemizdeki tarihsel gelişim süreci, söz konusu zaman aralıklarına denk gelen yasal mevzuatın aktarılmasıyla zenginleştirilmiştir. Dünya'da uygulanmakta olan canlandırma, soylulaştırma, yeniden geliştirme, koruma gibi kentsel dönüşüm yöntemleri irdelenmiştir. Bu yöntemlerin yanı sıra ülkemizde, atıl bölgelerdeki tekil yapıların yıkılarak, yerine aynı arazi üzerine çok katlı yeni yapıların yapılması gibi bazı dönüşüm yaklaşımları bulunmaktadır. Bu yaklaşımlara karşıt görüş olarak söz konusu konutlarda; estetik, statik ve fiziksel güçlendirme çalışmaları ile iyileştirmeye gidilebileceği savunulmuştur. Fiziksel iyileştirmelerin başında gelen ısı yalıtım kavramı avantajlarıyla sunulmuştur. Isı yalıtımına dair güncel yasal mevzuat incelenmiştir. Isı yalıtım malzemelerinin özellikleri açısından birbirinden ayrıştığı değerlendirme kriterleri aktarılmış, ısı yalıtım malzemelerinin kendisi tanıtılmıştır. Dış duvarlara uygulanan ısı yalıtım türlerinden olan dıştan ısı yalıtımı, diğer bir deyişle mantolama uygulamaları irdelenmiştir. Mantolama sistemlerinin sadece yalıtım levhalarından oluşmadığı bilgisine dayanarak, bu sistemlerde temel malzemelere ek olarak kullanılan malzemeler, katmanlara ayrılarak tanıtılmıştır. Dıştan ısı yalıtımlı kompozit sistemlerden beklenen temel gereksinimler incelenmiş ve bu sistemler ile bileşenlerine dair test metotları aktarılmıştır. Yapılan bu testler sonucundan ideal bir yalıtım malzemesinin sahip olması gereken ortalama değerler ve özellikler belirtilmiştir. Sektörde bulunan farklı mantolama sistemlerine dair beş farklı örnek incelenmiş ve elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Mantolama uygulamalarında görülen hatalar, konuyla ilgili güncel fotoğraflar üzerinden aktarılmıştır. Yapılan hataların nedenleri ve yol açabilecekleri sonuçlar maddeler halinde sunulmuş ve doğru uygulanış şekline dair kısa bilgiler verilmiştir. Mantolama uygulamalarında yapılan hatalar göz önünde bulundurularak, bu işlemin yapımına dair adımları belirlemek amacıyla, mantolama uygulama yönergesi önerisi hazırlanmıştır. Bu yönergede, günümüzde sıklıkla rastlanan dıştan ısı yalıtım uygulamalarına dair aşamalar sırasıyla verilmiştir. Yönerge önerisine sadık kalarak mantolama, uygulama öncesinde ve sürecinde olmak üzere ikiye ayrılarak aşamalandırılmıştır. Uygulama öncesinde malzeme seçimi, dikkat edilmesi gereken konular ve yüzey hazırlığı anlatılmış, devamında ise uygulama esnasında uyulması gereken kurallar sıralanmıştır. Uygulama aşamalarına dair yönlendirici bu bilgiler, gerek şema, gerekse fotoğraf gibi görsellerle desteklenerek kalıcı olması sağlanmıştır. Çalışmanın sonunda ise yapılan araştırmaların ardından elde edilen sonuç ve öneriler sıralanmıştır.

Abstract:
Thermal insulation activities which applied externally to exterior walls and application failures were examined in this study in contexts of urban renewal and thermal insulation. Also an application instruction proposal has been presented.
Concept of urban renewal, historical development of urban transformation at certain time periods were examined in Turkey and also in the world. The historical development of urban transformation of Turkey has been enriched by legislations. Some leading regulations and codes has been studied in this chapter. Urban transformation methods as regeneration, gentrification, redevelopment and conservation, are being practiced in the world have been described. Also some urban transformation methods in Turkey has been examined. Besides these methods, there are some transformation strategies in Turkey, such as demolishing the buildings to construct of new ones in unplanned urban areas. In contrast to this strategies, it is defended that making some rehabilitation studies on aesthetic, structural and physical aspects, can cause an improvement on these buildings. Thermal insulation has been examined as one of the most important member of physical rehabilitition. Current termal insulation legislation has been studied and guiding charts have been prepared on two different regulations. Evaluation criterias such as; thermal conductivity, vapor diffusion resistance and rate of water absorption etc. have been studied to understand differences between thermal insulation materials. Also, thermal insulation materials itself have been have been examined. Then sheathing (external thermal insulation) that one of the types of thermal insulation, has been examined in detail. External thermal insulation system has different layers. One of these layers is thermal insulation boards. Thermal insulation boards are main object of an insulation system. Also there are some additional materials which provides combine all system together. After explaning an external wall thermal insulation layers, essential requirements has been studied for ETICS (External Thermal Insulation Composite Systems). In addition, ETICS varification methods has been studied. In context of essential requirements, some important behaviours or specifications have been detected, proper values and properties for any ETICS or its components has been given. Different ETICS examples have been examined. Some incorrect applications have been listed on existing building's construction images. Following the conclusions about the failures about external thermal insulation application on buildings, a chart has been prepared about the correct way to do external thermal insulation application on buildings. The chart aims to lead the future applications and to be a guide on subject. Then, ETICS application stages were evaluated, respectively. The points to be considered before the application and surface preparation have been described. Then, the rules must be followed during the practice have been listed. The results that obtained after the research and related recommendations have been studied.