Bireysel yatırımcıların risk tercihlerini etkileyen davranışçı finans modelleri:Sosyo ekonomik ve demografik faktörler üzerine bir analiz
Behavioral finance models effects individual investors risk preference : An analysis socio economic and demogfaphic factors
Yazar: YUSUF DAYIOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATİH BURAK GÜMÜŞ
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bireysel yatırımcılar = Individual investors ; Davranışsal finans = Behavioral finance ; Demografi = Demography ; Demografik değişkenler = Demographic variables ; Risk = Risk ; Risk tercihleri = Risk pereference ; Sosyoekonomik faktörler = Socio-economic factors ; Yatırım kararları = Investment decisions ; Yatırımcı davranışı = Investors behavior ; Yatırımcılar = Investors

Özet:
Yatırım kararlarının alınmasında birçok değişken bulunmaktadır. Yatırıcımlar her ne kadar rasyonel karar almaya çalışsa da alınan yatırım kararları her zaman rasyonel olamamaktadır. Yatırım kararlarının her zaman rasyonel alındığını öne süren Modern Finans Teorisine yöneltilen en büyük eleştiri bazı psikolojik süreçlerin yatırım kararı rasyonelitesini etkileyeceği, bu nedenle alınan her yatırım kararının psikolojik bazı nedenlerle rasyonel olmayacağı yönünde idi. Yatırım kararlarında psikolojik süreçlerin etkisini ortaya atan ve irdeleyen teori Davranışçı Finans Ekolü'dür.
Bizim çalışmamızın ana amacını sosyo-ekonomik ve demografik faktörlerin bireysel yatırımcıların risk tercihlerini nasıl etkilediğini, bir yatırım firmasında gerçekleşen yatırım kararları üzerinden davranışçı finans modelleri ışığında uygulamalı şekilde ortaya koymaktır. Bireysel yatırımcılar kazançlarını artırmak amacıyla pek çok alternatifin yanında portföy yatırımı yaparlar. Çoğu zaman bu yatırımlar farklı risk seviyelerine sahiptir ve yatırımcılar farklı seviyelerdeki bu riskleri değerleyerek portföy yatırımlarında bulunurlar. Portföy seçimi ve çeşitlendirmesi gibi riskli yatırım kararları sürecinde bireysel yatırımcılar pek çok faktörün tesiri altında karar verirler. Bunlar arasında gelir seviyesi, yaş, cinsiyet, eğitim durumu, medeni durum ve sahip olunan mesleğin nitelik ve nicelik seviyesi gibi kişisel, iktisadi ve ictimai etkenler yer almaktadır. Bu çalışma yeni adıyla Borsa İstanbul'da (BIST) işlem yapan kişisel yatırımcıların riziko arzuları üzerinde baskıya sebep olabilecek yukarıda sayılan demografik, sosyal ve ekonomik faktörleri incelemek üzere kurgulanmıştır. Bu çerçevede yapılan analizlerde, bireysel yatırımcıların portföy yatırımları sürecinde sahip oldukları risk algısı üzerinde yukarıda sayılan faktörlerin medeni hal durumu dışında tümü anlamlı etkiye sahip olduğu bulgulanmıştır.

Abstract:
In the period of taking investment decisions, there are many variables. Although investors try to take rational decisions, these decisions might not be always rational. The biggest critique of Modern Finance Theory, which asserts investment decisions are always made rational, is the probability of some psychological processes that affecting rationality of investment decisions. Therefore each investment decision is not rational because of some psychological reasons. Theory that investigates the impact of psychological processes underlying investment decisions is the Behavioral Finance Theory.
     The main aim of this work is to reveal how social, economic and individual factors influence risk preferences of individual investors. This research will be conducted practically on the investment decisions of an investment company in the light of behavioral finance models. Individual investors make portfolio investments apart from other alternatives in order to increase their gains.  Freguently, these investments have different risk levels and investors make portfolio investments by evaluating those risks. In the process of taking risky investment decisions like portfolio choice and diversification, individual investors decide under the influence of many different factors.  Those are social and economic factors such as income level, age, gender, education level, marital status and quality and quantity level of the profession. This research is constructed to investigate demographic, social and economic factors which might be effective on the risk tendencies of individual investors transacting in Borsa İstanbul (BIST) with its current name. The analyses within this framework demonstrated that risk perceptions of individual investors in the process of portfolio investments have been affected from the factors mentioned above, with the exception of marital status.