Yeni olanaklar bağlamında tipo baskı tekniğinin günümüz Batı grafik tasarımındaki yeri
The place of letterpress printing technique in modern Western graphic design in the context of new possibilities
Yazar: İNCİLAY YAMAN
Danışman: PROF. FUAT AKDENİZLİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Baskı = Print ; Baskı teknikleri = Printing techniques ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Matbaa = Printing office ; Tipo baskı = Letterpress ; Tipografi = Typography ; Yüksek baskı = High printing

Özet:
Güncel olarak kullanılan tüm baskı tekniklerinin temeli ilkel çağlara dayanmaktadır. Milattan önceki yüzyıllardan günümüze kadar ulaşan baskı teknikleri; insanın iletişim ihtiyacı ve bilginin kalıcılığının sağlanması amacını taşımaktadır. Birçok baskı yöntemi olması yanı sıra yüksek baskı en ilkel olanıdır ve diğer baskı tekniklerinin temelini oluşturur. Farklı uygarlıkların ve kültürlerin çeşitli uygulamaları yanı sıra Johannes Gutenberg'in tipo baskı tekniği tipografi, baskı ile grafik tasarımı derinden etkilemiş ve yüzyıllardır en çok bilinen yüksek baskı tekniği olmuştur. Gutenberg'in tekniği süre içinde ortaya çıkan ihtiyaçlar nedeniyle ve dönemin teknolojik gelişmeleriyle ilişkili biçimde evirilerek bugüne ulaşmıştır. Tipo baskı güncel haline ulaşana kadar çeşitli baskı tekniklerinin ve teknolojilerinin ortaya çıkışında da önemli rol oynamıştır. Geleneksel olanın zamana ayak uydurması için güncel ekleri bünyesine kabul etmesi düşüncesi de, bu ananevi tekniğin günümüze kadar süre gelmesinin açıklanmasında etkili olmuştur. Tipo baskının dijitalleşen dünyada sayısal olanaklar yanı sıra halen tercih edilerek var olmayı devam ettirebilmesi ancak insanın geçmiş değerlere olan bağlılığı ve konvansiyonel olanı sürdürerek modernle birleştirilme arzusuyla ilişkilidir.

Tüm bunlar tez kapsamında; konvansiyonel yüksek baskı tekniği teorik                         ve uygulama açısından ele alınmaktadır. Bulunduğumuz döneme kadar ki gelişimi irdelenerek uygulayıcısına sağladığı avantajlar ve dezavantajlar tartışılmaktadır. Baskı tekniğinin dijital etkiler ile güncel olanaklar doğrultusunda batı grafik tasarımındaki yeni uygulamaları, yaklaşımları ve baskıcılarıyla incelenmiştir. Bu tez; yüksek baskı yöntemini merak eden ya da konu hakkında araştırma yapmak isteyen öğrenciler, tasarımcılar, baskıcılar, sanatçılar ve akademisyenler için konun detaylıca irdelendiği geniş kapsamlı bir kaynak oluşturma amacı taşımaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Yüksek baskı, Tipo baskı, Gutenberg, Matbaa, Baskı teknikleri, Grafik tasarım, Tipografi.

Abstract:
The basis of all printing techniques that are currently used dates back to primitive times. Printing techniques that have survived from the centuries before Christ to the present day aim to ensure human communication needs and the permanence of information. While there are many printing methods, relief printing is the most primitive one and forms the basis of other printing techniques. In addition to the various practices of different civilizations and cultures, Johannes Gutenberg's letterpress technique, typography, has influenced printing and graphic design deeply and has been the most well-known relief print technique for centuries. Gutenberg's technique has evolved due to the needs that emerged over time and in relation to the technological developments of the period. Letterpress has also played an important role in the creation of various printing techniques and technologies until it reached its current form. The idea of accepting the conventional current additions in order to keep up with the times has also been effective in explaning the survival and continuation of this traditional technique until today. The fact that letterpress printing can still be preferred and continue to exist in the digitalized world as well as digital possibilities is only related to the human bond to past values and the desire to maintain the conventional and combine it with the modern.

Within the scope of this thesis; conventional relief printing technique is discussed in terms of theory and practice. Its development until the current period is examined and the advantages and disadvantages it provides to its practitioner are discussed. New applications of printing technique in western graphic design in accordance with digital effects and current possibilities, approaches and printers are examined. This thesis aims to create a detailed and broad resource for students, designers, printmakers, artists and academicians who are interested in about the high-printing method or who want to do research on the subject.

Key Words: Relief Print, Letterpress, Gutenberg, Printing, Printing Techniques, Graphic Design, Typography.