Östrojen ve testosteron hormon uygulamasının hızlı üst çene genişletmesi sırasında rat midpalatal suturundaki kemik oluşumu üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of estrogen and testosterone hormone administration on bone formation in the midpalatal suture of the rats during rapid maxillary expansion
Yazar: MUHAMMET BİRLİK
Danışman: PROF. DR. HASAN BABACAN
Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Alveolar kenar artırılması = Alveolar ridge augmentation ; Kemik rejenerasyonu = Bone regeneration ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Sütürler = Sutures ; Sıçanlar = Rats ; Testosteron = Testosterone ; Östrojenler = Estrogens

Özet:
Hızlı üst çene genişletmesi iskeletsel transversal yön anomalilerinden biri olan üst çene darlığının tedavisinde kullanılan yöntemlerden birisidir. Bu uygulama ile sutura palatina media ve posterior dentisyon genişliğinde artış ve midpalatal suturda aktif kemik organizasyonu gerçekleşir.
Ortodontik tedavi esnasında uygulanan hızlı üst çene genişletmesi sonrasında sutur bölgesinde oluşan yeni kemiğin kalsifikasyonu için beklenen 6 aylık pekiştirme periodu tedavi süresinin uzamasına, hastaların tedaviden sıkılmasına ve ayrıca elde edilen genişlemenin sabit kalmayıp nüks etmesine neden olmaktadır. Bu yüzden midpalatal suturdaki kemik formasyonunun hızlandırılması ve relapsın azaltılması amacıyla pek çok araştırma yapılmıştır.
Çalışmamızın amacı östrojen ve testosteron hormonlarının ekspansiyon ve retansiyon periyotlarında rat midpalatal suturundaki kemik formasyonu üzerine etkisini radyolojik, histolojik ve immünohistokimyasal olarak araştırmaktır.
Çalışmamızda 32 adet erkek ve 32 adet dişi Wistar ratı kullanılmıştır. Her grupta 8 rat olacak şekilde dişi ratlar kontrol, sham, ooferektomi (DO) ve ooferektomi+östrojen (DOÖ), erkek ratlar da kontrol, sham, orşiektomi (EO) ve orşiektomi+testosteron (EOT) 
olarak kendi içlerinde 4 gruba ayrılmıştır. Dişi ratlara ooferektomi ve erkek ratlara orşiektomi işlemleri yapıldıktan sonra hormon seviyesinin düşmesi ve hormon eksikliğinin etkilerini görebilmek için 4 hafta beklenmiştir. 
Tüm deney gruplarındaki sıçanlarda cerrahi işlemlerden 4 hafta sonra 0,35 mm? lik paslanmaz çelik telden bükülmüş zemberek üst kesici dişlere bağlanarak üst çenede ekspansiyona başlandı. 7 Günlük aktif ekspansiyondan sonra apareyler pasif hale getirilerek 5 gün retansiyonda tutuldu. Bu şekilde ekspansiyona başlandığı gün DOÖ ve EOT gruplarındaki sıçanlara hormon uygulamasına başlandı. DOÖ grubuna 17beta östradiol 0,1 mg/kg/gün dozunda gastrik lavaj yoluyla her gün uygulanmıştır. EOT grubuna testosteron 4 mg/kg dozunda 5 günde bir kez im olarak uygulanmaya başlandı. Dişi kontrol, sham ve DO, erkek kontrol, sham ve EO gruplarına sadece serum fizyolojik verildi. 
Elde edilen ekspansiyon miktarı, dişler arası mesafenin dijital kumpas ile ölçülmesi ile belirlendi. Bilgisayarlı tomografi ile ekspansiyon sonrası (T0) ve retansiyon sonrası (T1) midpalatal suturda yeni oluşan kemik yoğunluğu ölçüldü. 
Tüm deneysel işlemler sonrası elde edilen histolojik, immünohistokimyasal ve radyolojik bulgulara göre dişilerde östrojen ve erkeklerde testosteron hormonu, kemik yapımını stimüle ederek ekspansiyon bölgesinde daha hızlı kemik oluşumunu sağlamıştır. Ekspansiyon miktarını karşılaştırdığımızda, kemik yoğunluğu ve direncin azalmasından dolayı en fazla ekspansiyon DO ve EO gruplarında tespit edilmiştir. 
Çalışmamızdan elde edilen sonuçlara göre ekspansiyon ve retansiyon periyodu sırasında dişilere östrojen ve erkeklere testosteron hormon uygulaması ile midpalatal suturda kemik oluşum hızı ve yoğunluğunun arttığı gösterilmiştir.

Abstract:
Rapid maxillary expansion is one of the methods used in the treatment of the narrow maxilla. With this application sutura palatina media and posterior dentition is widened, and active bone organization occurs in midpalatal suture.
Waiting 6 months for retention after rapid maxillary expansion which is applied during orthodontic treatment which extends treatment duration, get bored bout treatment by patients and width  increase that is achieved through maxillary expansion is lost. Therefore, many studies have been performed in order to accelerate bone formation in midpalatal suture and reduce relapse. 
The aim of our study was to evaluate the effects of estrogen and testosterone hormones on bone formation in midpalatal suture of rats by means of computed tomography and histological and immunohistochemical examinations.
In our study 32 male and 32 female Wistar rats were used. Female rats were divided into four groups; control, sham, ovariectomy (DO) and ovariectomy+E2 (DOÖ). Male rats were divided into four groups; control, sham, orchiectomy (EO) and orchiectomy+T (EOT). After castration procedure, we waited 4 weeks to drop in hormone levels and see the effects of hormone deficiency.
Orthopedic expansion force applied to maxillary incisors by attaching spring made of 0.35 mm. stainless steel wire 4 weeks after surgical procedures. Testosterone was administered to male experimental rats, and estrogen was administered to female experimental rats. Only a saline solution was given subcutaneously to the male and female control, sham, and castration groups during expansion and retention periods, which lasted 7 and 5 days, respectively. The DOÖ group was given 17ß-Estradiol at a dose of 0.1 mg/kg daily by means of a stomach tube throughout the expansion and retention periods. The EOT group was administered Testosterone at a dose of 4 mg/kg im, with injections given every five days.
The expansion amount was measured with a digital caliper. The density of the new bone in midpalatal suture was measured using computed tomography after expansion (T0) and retention (T1). 
The histological, immunohistochemical and radiologic findings showed that estrogen in female rats and testosterone in male rats stimulated bone formation in the expansion area. When we compared the amount of expansion, the most expansion was achieved in DO and EO groups due to decreased bone density and bone resistance.
Our findings showed that, administration of estrogen to female rats and testosterone to male rats increased bone formation rate and density in midpalatal suture.