Geçmişte otizm spektrum bozukluğu tanısı alan olgularda tedavi ve özel eğitim ardından ortaya çıkan tanı kaybının ve olguların karakteristik özelliklerinin değerlendirilmesi
Evaluating the characteristics of patients with a history of autism spectrum disorders WHO did not meet diagnostic criteria after receiving treatment and special education
Yazar: ZEYNEP AYASLAN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN BURAK BAYKARA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Tedavi = Treatment ; Teşhis = Diagnosis ; Özel eğitim = Special education

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Dokuz Eylül Üniversitesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Polikliniğinde Otizm Spektrum Bozukluğu tanısı ile takip edilen bir grup olguda tanı kaybının ve mevcut klinik durumlarının değerlendirilmesi ve tanı kaybı saptanan olguların sosyodemografik ve klinik özelliklerinin Yüksek İşlevli Otizm tanısı ile halen izlenmekte olan olgular ile karşılaştırılmasıdır. Yöntem: Bu çalışma Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi (DEÜTF) Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Polikliniğinde klinisyenler tarafından DSM-IV (2013 öncesi) veya DSM-5 tanı kriterlerine göre Otizm Spektrum Bozukluğu tanısı konmuş 4-18 yaş arası olgulardan izlemde tanı kaybı düşünülen olgular ile halen Yüksek İşlevli Otizm tanısını karşılayan toplam 60 olgudan oluşmaktadır. Çalışma için gerekli verilere hastaların tıbbi kayıtlarının geriye dönük incelenmesi ve yapılan klinik görüşmede alınan bilgiler ile ulaşılmıştır. Eşlik eden patolojilerin değerlendirilmesi için Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi – Şimdi ve Yaşam Boyu Versiyonu (ÇDŞG – ŞY) görüşmesi yapılmıştır. Semptom şiddeti ve klinik özelliklerin değerlendirilmesi için Çocukluk Otizmi Derecelendirme Ölçeği (ÇODÖ), Güçler ve Güçlükler Anketi (GGA), Sorun Davranış Kontrol Listesi (SDKL) ve Sosyal İletişim Ölçeği (SİÖ) uygulanmıştır. Bilişsel düzey değerlendirmesi için tıbbi kayıtlarda mevcut ise standart zeka ve gelişim test sonuçları kaydedilmiştir. Bulgular: Tanı kaybı grubu, Yüksek İşlevli Otizm grubuna göre anlamlı olarak daha erken yaşta tanı almış ve özel eğitime başlamıştır (p=0.001). Okul öncesi eğitim süresi de tanı kaybı grubunda anlamlı olarak daha fazladır (p=0,023). Hem tanı anında hem de mevcut durumda ÇODÖ ile değerlendirilen semptom şiddeti tanı kaybı grubunda anlamlı olarak daha azdır (p<0.001, p<0.001). Erken verbalizasyon becerileri ve WÇZÖ-R puan ortalamalarında iki grup arasında anlamlı fark bulunamamıştır. Tanı kaybı grubunun %80'inde en az bir psikiyatrik tanı mevcuttur. SİÖ toplam puan ve SDKL toplam puanları YİO grubunda anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur(p<0.001, p=0.001). GGA Akran sorunları alt ölçek puanı ve toplam güçlük puanı YİO grubunda anlamlı olarak daha yüksektir (p=0.001, p=0.014). SİO toplam puanı ile tanı kaybına kadar geçen süre arasında pozitif yönlü orta düzeyde korelasyon olduğu saptanmıştır (p=0.004, r=0.507). Sonuç: Çalışmamızda otizm tanısı almış bir grup olguda özel eğitim ardından ortaya çıkan tanı kaybı tanımlanmaktadır. Tanı kaybı olsa dahi eşik altı semptomlar ve OSB dışı psikiyatrik tanılar yüksek oranda devam etmektedir. Erken tanı ve özel eğitim başlangıcı ile tanı anında daha az şiddetli OSB semptomları, olumlu gidişi etkileyen önemli etkenlerdendir.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to evluate optimal outcome and current clinical characteristics in a group of cases with Autism Spectrum Disorder followed up in Dokuz Eylul University Hospital Child and Adolescent Psychiatry Department Outpatient Clinic and to compare sociodemographic and clinical features with the cases still being followed up with the diagnosis of High Functioning Autism (HFA). Method: This study consists of 60 cases aged 4-18 years who were diagnosed with Autism Spectrum Disorder according to DSM-IV (before 2013) or DSM-5 criteria by clinicians in Dokuz Eylul University Faculty of Medinice Hospital Child and Adolescent Psychiatry Department Outpatient Clinic and during follow-up considered optimal outcome and cases who still meet the diagnosis of High Functioning Autism. The necessary data were collected through retrospective examination of the medical records and during clinical interviews. Comorbid psychopathologies were assessed with the Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children-Present and Lifetime version (K-SADS-PL) semi-structured interview. Childhood Autism Rating Scale (CARS), Strenghts and Difficulties Questionnaire (SDQ), Aberrant Behaviour Checklist (ABC) and Social Communication Questionnaire (SCQ) were applied to evaluate the severity of the symptoms and clinical features. Intelligence and developmental test results were recorded if available in the medical records for cognitive assessment. Results: The optimal outcome (OO) group was diagnosed and started special education at a significantly earlier age than the HFA group (p=0.001). The duration of pre-school education was also significantly higher in the optimal outcome group (p=0,023). Symptom severity assessed by CARS at both the time of diagnosis and the current situation was significantly lower in the optimal outcome group (p<0.001, p<0.001). There was no significant difference between the two groups in terms of early verbalization skills and WISC-R scores. At least one psychiatric diagnosis was present in 80% of the optimal outcome group. Total SCQ and ABC scores were significantly higher in the HFA group (p<0.001, p=0.001). SDQ Peer Problems subscale and total difficulty score were significantly higher in the HFA group (p=0.001, p=0.014). A moderate positive correlation was found between total SCQ score and the time to optimal outcome (p=0.004, r=0.507). Conclusion: In out study we defined a group of children who lost their diagnosis of autism after special education. Even if the diagnosis is lost, subthreshold psychiatric symptoms and non-ASD diagnosis continued at a high rate. Early diagnosis and initiation of special education and less severe ASD symptoms at the time of diagnosis were found to be important factors contributing to optimal outcome.