Mesleki dil öğretiminde kapsam ve içerik belirlemeye yönelik bir model
A model for determining scope and content in vocational language teaching
Yazar: NURULLAH ALKOL
Danışman: PROF. DR. KEMALETTİN DENİZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Dil öğretimi = Language teaching ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Mesleki dil = Occupational language ; Sağlık iletişimi = Health communication ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Bu araştırmanın amacı, mesleki dil öğretiminde kapsam ve içerik belirlemeye yönelik bir model ortaya koymaktır. Nitel araştırma olarak tasarlanan bu çalışmanın modeli, durum çalışmasıdır. Çalışmanın amacı doğrultusunda yedi aşamadan oluşan süreç odaklı bir model geliştirilmiştir. Söz konusu aşamalar, mesleki dil öğretiminde kapsam ve içeriğin nasıl belirleneceği, belirlenen içeriğe yönelik verilerin nasıl toplanıp analiz edileceğiyle ilgili bilgiler içermektedir. Model geliştirildikten sonra bu modelin nasıl kullanılıp uygulanacağı örnek bir çalışma üzerinden somutlaştırılmıştır. Bu kapsamda, modelin ilke ve yöntemleri çerçevesinde yabancı hemşirelere yönelik mesleki dil öğretiminin kapsam ve içeriği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Buna göre 1. Türkiye'de çalışacak yabancı hemşirelerin mesleki iletişim kapsamında kullanacakları/karşılaşacakları dil ögeleri (söz varlığı, kurum kültürü, üslup, dil dışı gösterge, yazım kuralları) ve bu ögelerin içeriği 2. Türkiye'de çalışacak yabancı hemşirelerin mesleki iletişim kapsamında kullanacakları/karşılaşacakları iletişim kanal ve araçların türünün tespiti hedeflenmiştir. Araştırmada mesleki dil ögeleri, "sağlık hizmetlerine ait görev ve eylemlerde kullanılan mesleki dil ögeleri" ve "fiziksel bağlama ait görev ve eylemlerde kullanılan mesleki dil ögeleri" olmak üzere iki başlık altında ele alınmıştır. İletişim kanal/araçları ise "kişiler arası iletişimde kullanılan kanal/araçlar", "sağlık hizmetlerine ait iletişim aktivitelerinde kullanılan kanal/araçlar" ve "fiziksel bağlama ait iletişim aktivitelerinde kullanılan kanal/araçlar" olmak üzere üç başlık altında ele alınmıştır. Ele alınan bu unsurlara ait verilere, İstanbul ilinde faaliyet gösteren iki özel hastanede çalışan 40 hemşireye uygulanan anket ve 128 farklı mesleki doküman aracılığıyla ulaşılmıştır. Ulaşılan verilerin analizinde betimsel analiz yönetimi kullanılmıştır. Betimsel analiz kapsamında araştırma bulguları; sıklıklarına, bilinme önceliklerine, yaygınlıklarına ve temalarına göre incelenip tasnif edilmiştir. Araştırmanın bulguları doğrultusunda kamu kurumlarına, yükseköğretim kurumlarına ve meslek birliklerine yönelik öneriler getirilmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to present a model for determining scope and content in vocational language teaching. The model of this study, which is designed as a qualitative research, is a case study. In line with the aim of the study, a process-oriented model consisting of seven stages has been developed. These stages contain information on how to determine the scope and content in vocational language teaching, and how to collect and analyze data for the determined content. After the model has been developed, how this model will be used and applied has been embodied through a sample study. In this context, the scope and content of vocational language teaching for foreign nurses has been tried to be revealed within the framework of the principles and methods of the model. Accordingly ıt is aimed to determine 1. The language items (vocabulary, corporate culture, style, non-linguistic sign, spelling rules) that foreign nurses who will work in Turkey will use/encounter within the scope of vocational communication and the content of these items 2. What foreign nurses who will work in Turkey will use within the scope of vocational communication the type of communication channels and tools they will encounter. In the research, the vocational language elements are discussed under two headings: "vocational language elements used in duties and actions of health services" and " vocational language elements used in tasks and actions of the physical context". Communication channel/tools are discussed under three headings as "channel/tools used in interpersonal communication", "channel/tools used in communication activities of health services" and "channel/tools used in communication activities related to physical context". The data of these elements were obtained through a questionnaire applied to 40 nurses working in two private hospitals operating in Istanbul and 128 different vocational documents. Descriptive analysis method was used in the analysis of the obtained data. Research findings within the scope of descriptive analysis; were examined and classified according to their frequency, priority of being known, prevalence and themes. In line with the findings of the research, suggestions were made for public institutions, higher education institutions and vocational associations.