Bipolar bozukluğu olan hasta yakınlarında bakım yükü, depresyon ve ilişkili faktörler
Care burden, depression and related factors of caregivers with bipolar disorder
Yazar: HALİS YILMAZ
Danışman: PROF. DR. FATMA DEMİRKIRAN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Depresyon = Depression ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing

Özet:
Araştırma, bipolar bozukluğu olan hasta yakınlarında bakım yükü, depresyon ve ilişkili
faktörlerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Kesitsel tipte planlanan çalışma, Pamukkale
Üniversitesi Sağlık Araştırma Uygulama Merkezi Habip Kızıltaş Psikiyatri Hastanesi'nde
yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini psikiyatri servislerinde yatan bipolar tanılı 71
hastanın yakını oluşturmuştur. Araştırma verileri, Kişisel Bilgi Formu, Zarit Bakıcı Yükü
Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği ve Ruhsal Hastalığa Yönelik İnanışlar Ölçeği uygulanarak
toplanmıştır. Verilerin analizinde, tanımlayıcı istatistikler, mann whitney u testi, kruskalwallis testi ve pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Bakım verenlerin yaş ortalaması
47,55±9,03'tür. Çalışmaya katılan bakım verenlerin cinsiyetlerinin, gelir durumlarının,
yaşadıkları yerlerin, sigara ve alkol kullanım durumlarının, bakım verenlerin depresyon ve
bakım yükü düzeyleri üzerine bir etkisi olmadığı saptanmıştır. Çalışmaya katılan bakım
verenlerin bekar olması, eğitim durumunun düşük olması, herhangi bir işte çalışmaması,
sosyal güvencesinin olmaması, geniş ailede yaşaması, hastasına bakım vermede yardımcı
bir bireye ihtiyacının olması, fiziksel hastalığının olması, sahip olduğu çocuk sayısının
artması, bakım verenlerin depresyon düzeylerini arttırdığı saptanmıştır. Ayrıca, bakım
verenlerin hastalarında özkıyım girişiminin olması, hastalık süresinin uzaması ve yatış
sayısının artması da bakım verenlerin depresyon düzeylerini arttırdığı saptanmıştır.
Çalışmaya katılan bakım verenlerin sosyal güvencesinin olmaması, hastasına yakınlık
durumunun eş, çocuk veya kardeş olması, hastası ile farklı evde yaşaması bakım verenlerin
bakım yükü düzeylerini arttırdığı saptanmıştır. Çalışmaya katılan bakım verenlerin yaşının
artması, eğitim durumunun düşük olması, herhangi bir işte çalışmaması, hastası ile farklı
evde yaşaması, fiziksel hastalığının olması, aile bireyleri arasında hasta dışında psikiyatrik
bozukluğa sahip bir bireyin olması durumları bakım verenlerin depresyon ve bakım yükü
düzeyleri üzerine bir etkisi olmadığı saptanmıştır. Sonuç olarak bakım verenlerde birçok 
değişkene bağlı olarak kişilerin depresyon, bakım yükü düzeyleri artmaktadır. Bu nedenle
bipolar bozukluğu olan hastaların bakım veren yakınları psikoeğitim programlarına dahil
edilerek, depresyon ve bakım yükü düzeyleri azaltılmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Bakım Yükü, Bipolar Bozukluk, Depresyon, Psikiyatri Hemşireliği

Abstract:
The study was carried out to determine care burden, depression and related factors in
caregivers of bipolar patients. The study planned as cross-sectional was conducted at the
Psychological Research Center of Pamukkale University, Habip Kızıltaş Psychiatric
Hospital. The present study, whose data were collected through Personal Information
Form, Zarit Caregiver Burden Scale, Beck Depression Inventory and Beliefs Towards
Mental Illness Scale, consisted of 71 bipolar patients hospitalized in psychiatric service.
Descriptive statistics, Mann Whitney U test, Kruskal-Wallis test and Pearson Correlation
analysis were used to analyze the data. The mean age of caregivers was 47.55±9.03. It was
revealed that gender, socio-economic status, residence, smoking and alcohol use of the
participating caregivers did not have an effect on their depression and care burden levels.
Being single, low educational level, lack of employment, lack of social security, living in a
extended family, need for another individual to look after the patient, presence of physical
illness, increase in the number of children for the caregivers increased their depression
level. In addition, suicidal attempts, prolongation of disease and increase in the number of
hospitalization of the patients increased depression level of the caregivers. The results also
indicated that lack of social security, their closeness to the patient as spouses, offsprings or
siblings, and living in separate households increased the care burden of the caregivers. It
was demonstrated that increase in age of caregivers, low educationalstatus, lack of
employment, living in separate households, presence of physical disease, having an
individual with psychiatric disorder other than the patient among the family members
adversely affected caregivers' did not have an effect on their depression and care burden
levels. As a result, depression and care burden levels increased depending on many
variables in caregivers. Thus, care burden and depression levels of caregivers of bipolar
patients should be reduced by exposing them to psychoeducation programs.
Keywords: Care Burden, Bipolar Disorder, Depression, Psychiatric Nursing