Akuatik ekosisteme boşaltılan arıtılmış atık sulardapolisiklik aromatik hidrokarbonların (PAHS) profilininbelirlenmesi ve fotokatalistik yöntem ile arıtım sisteminidestekleyerek PAHS deşarjının azaltılması
Determi̇nati̇on of polycyclic aromatic hydrocarbons(PAHS) profile in effluent flowing into the aquaticenvironment and using photocatalytic method in orderto reinforce treatment systems and decreasing in PAHSrelease into ecosystem
Yazar: NAVID KARGAR
Danışman: PROF. DR. HASAN BAHA BÜYÜKIŞIK
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science ; Su Ürünleri = Aquatic Products ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Sanayi devrimiyle beraber yerkürenin muazzam ekolojik dengesi çeşitli yönlerde olumsuz
etkilenmiştir. Fosil yakıtların doğal yataklarından çıkarılması ve kullanılması bu doğal dengeyi
olumsuz etkileyen en önemli faktör olarak bilinmektedir. Fosil yakıt kullanımı tüm aşamalarda
örneğin çıkarma işlemleri sırasında, saflaştırılma ve türevlendirme esnasında, ortaya çıkan
kazalardan dolayı veya en son yakıt olarak kullanıldıklarında doğrudan veya dolaylı olarak kalıcı
organik kirleticilerin açığa çıkmasına sebep olmaktadır. Modern hayatın önemli sorunu olan
organik kirleticiler, çeşitli bilim dallarında araştırılmakta olup çevreye dağılım ve taşınmalarının
engellenmesi ve bertaraf edilmeleri konusunda çözümler üretilmektedir. Polisiklik aromatik
hidrokarbonlar (PAH'lar) kalıcı organik kimyasalların önemli ve geniş grubunu
oluşturmaktadırlar. Bu gruba ait maddelerin hem asıl formları ve hem türevleri çevre ve
canlıların sağlığını tehdit eden kirleticiler olarak bilinmektedirler. Canlıların vücudunda birikim
yapıp akut ve kronik hasarlara yol açmakta olan PAH'ların sucul ortamı da etkilediği
bilinmektedir. Lipofilik özellikleri sayesinde organik maddelere yapışıp besin zincirine dahil
olmaları veya sedimentlere geçiş yapmaları, PAH'ların sucul ortamdan arındırılmalarını
zorlaştırmaktadır. Dolayısıyla bu tezin amacı olan, akuatik ortama önemli giriş yollarından olan
atık su deşarj noktalarında ekosisteme verilmeden arıtımın sağlanması büyük önem arz
etmektedir. Bu doğrultuda ileri oksidasyon yöntemleri suda çözülmüş olan PAH'ların arıtımı
için kullanılmış ve işlem sonucu ortaya çıkan yan ürünler tespit edilmiştir. 16 EPA- PAH
karışımı içeren suni atık su örnekleri, UV-C, UV-C / TiO2, UV-C / H2O2, Xe / H2O2 ve Xe / TiO2
arıtım koşullarına, ışık şiddeti ve zaman değişkenleriyle tasarlanan testlere tabi tutulmuştur. UV-
C / H2O2 ve Xe / H2O2 nötr ortamda diğer uygulamalara kıyasen yüksek arıtım performansı
göstermiştir. Arıtma prosesinin sonucu olarak ortaya çıkan ara ürünlerde GC-MS cihazıyla
belirlenmiştir.

Abstract:
After the industrial revolution, ecological balance of the earth has been adversely affected
in several ways. Fossil fuels are known to be the most important factor which affecting this
natural balance. Use of fossil fuels in all stages like as extraction, purification and
derivatization, and when used as the final fuel, leads to release of persistent organic pollutants.
Organic pollutants, which are important problems of modern life, are being investigated in
various disciplines and solutions are provided to prevent their distribution and transport to the
environment. Polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) are an important group of persistent
organic chemicals. Both main and derivatives forms of substances in this group are known as
pollutants that threaten the environment health. It is known that PAHs, accumulate in living
organisms and cause acute and chronic damage. Due to their lipophilic properties, adherence to
organic substances and inclusion in the food chain or transition to sediments it is difficult to
purify the PAHs from the aquatic environment. Therefore, treat of wastewater before discharge
to the aquatic environment has great importance. In this respect, advanced oxidation methods
have been used for the treatment of PAHs dissolved in water. Artificial wastewater samples
containing 16 EPA-PAH mixture were subjected to UV-C, UV-C / TiO2, UV-C / H2O2, Xe /
H2O2 and Xe / TiO2 treatment conditions, when tests designed with variable light intensity and
time long. UV-C / H2O2 and Xe / H2O2 showed high purification performance in neutral
environment compared to other applications. The intermediate products resulting from the
purification process were determined by GC-MS.