Üniversite öğrencilerinde değer odaklı yaşam, sebat ve umut düzeyinin sıkıntıya dayanma becerileri üzerindeki yordayıcı rolünün incelenmesi
Investigation of the predictive role of valued living, grit and hope level on the skills of distress tolerance in university students
Yazar: AYŞE TEKYAMAN
Danışman: PROF. DR. ŞAHİN KESİCİ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Sebat = Grit ; Umut = Hope ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bireyler için üniversite, yaşamlarının en çok dönüşüm yaratacak aşamalarından birisidir. Dolayısıyla bu süre içinde öğrenciler yoğun bir akademik tempodan mesleki kariyer kararlarına ve insan ilişkilerine dek pek çok meseleyle karşılaşmaktadır. Olumsuz psikolojik durumların deneyimlenmesi ve bu yaşantılara dayanabilme kapasitesi olarak tanımlanan dayanma becerisi, söz konusu güçlüklerin aşılmasında önemli bir unsur olabilmektedir. Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin değer odaklı yaşam, sebat ve umut düzeylerinin, sıkıntıya dayanma becerilerini yordayıp yordamadığını incelemektir. İlişkisel taramada modelinde olan bu araştırmada 432 üniversite öğrencisine ulaşılmıştır. Ancak dolgu maddelerine doğru yanıt vermeyen 24, aykırı değer olduğu tespit edilen 1 katılımcı analizden çıkartılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 299'u kadın, 108'i erkek toplamda 407 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma verileri "Kişisel Bilgi Formu", "Değer Odaklı Yaşam Ölçeği", "Azim (Sebat) Ölçeği Kısa Formu", "Sürekli Umut Ölçeği" ve "Sıkıntıya Dayanma Ölçeği" araçları ile toplanmıştır. Araştırma verileri hem çevrimiçi platformda (Google Forms) hem de yüz yüze olarak toplanmıştır. Üniversite öğrencilerinin, sebat, umut ve değer odaklı yaşam düzeylerinin sıkıntıya dayanma üzerindeki etkisinin test edilmesi amacıyla çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Çoklu regresyon analizi, sebat düzeyi ile sıkıntıya dayanma arasında pozitif bir yordama ilişkisi olduğunu ortaya çıkarmıştır, β = 0.22, p < .001, %95 GA[.17, .53], pr2 = .03, sr2 = .03. Benzer şekilde, umut puanları, sıkıntıya dayanma üzerinde pozitif yordayıcı etkiye sahiptir, β = 0.16, p < .001, %95 GA[.045, .280], pr2 = .02, sr2 = .02. Değer odaklı yaşam ile sıkıntıya dayanma düzeyi arasındaki ilişkinin ise anlamlı seviyede olmadığı görülmektedir, β = -.08, p < .001, %95 GA[-.072, .006], pr2 = .007, sr2 = .006. Öğrencilerin sebat düzeyi, sıkıntıya dayanma üzerindeki varyansın %5'ini açıklarken, umut düzeyi %2'lik bir değişimi açıklamaktadır. Her üç yordayıcı birlikte ele alındığında, değişkenlerin sıkıntıya dayanma üzerindeki varyansın toplam %10'unu açıkladığı görülmektedir, F(3, 406), p < .001, düzeltilmiş R2 = .10. Araştırma sonuçları alan yazın ışığında tartışılmıştır. Araştırma sonuçlarına ilişkin ruh sağlığı uzmanlarına ve araştırmacılara yönelik önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
For individuals, university is one of the most transformative stages of their lives. Therefore, during this period, students face many issues ranging from an intense academic pace to professional career decisions and human relations. The ability to tolerate, which is defined as the experience of negative psychological situations and the capacity to tolerate these experiences, can be an important factor in overcoming these difficulties. The aim of this study is to examine whether university students' valued living, grit and hope levels predict their ability to tolerance distress. In this relational survey model research, 432 university students were reached. However, 24 participants who did not respond correctly to the filler items and 1 participant who was found to be an outlier were excluded from the analysis. The study group of the research consists of 407 university students, 299 of whom are female and 108 of whom are male. The research data were collected with "Personal Information Form", "Valued Living Scale", "Grit Scale Short Form", "Hope Scale" and "Distress Tolerance Scale". The research data were collected both online (Google Forms) and face-to-face. Multiple regression analysis was conducted to test the effect of grit, hope and valued living levels of university students on distress tolerance. Multiple regression analysis revealed a positive predictive relationship between grit level and distress tolerance, β = 0.22, p < .001, 95% CI[.17, .53], pr2 = .03, sr2 = .03. Similarly, hope scores have a positive predictive effect on distress tolerance, β = 0.16, p < .001, 95% CI[.045, .280], pr2 = .02, sr2 = .02. The relationship between valued living and the level of distress tolerance is not significant, β = -.08, p < .001, 95% CI[-.072, .006], pr2 = .007, sr2 = .006. While the students' level of grit explains 5% of the variance in distress tolerance, the level of hope explains 2% of the variance. When all three predictors are considered together, it is seen that the variables explain a total of 10% of the variance on distress tolerance, F(3, 406), p < .001, adjusted R2 = .10. Suggestions for mental health professionals and researchers regarding the results of the research are included.