Müstakîmzâde'nin Tuhfetü'l-Merâm isimli eserinin tahkîk ve tahlîli
The examination and the analysis of Mustaqeemzade's Tuhfetu'l - Meram
Yazar: UĞUR İNCEBİLİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. M. SALİM GÜVEN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Din = Religion
Dizin: Muhammed Emin-i Tokadi = Muhammed Emin-i Tokadi ; Müstakim-zade Süleyman Sadeddin = Müstakim-zade Süleyman Sadeddin ; Tasavvuf = Mystic ; Tuhfetü'l-Meram = Tuhfetü'l-Meram ; İslam dini = Islam religion

Özet:
Nakşbendiyye-Müceddiyye silsilesi meşâyıhından Mehmed Emin Tokādî (v. 1158/1745) hazretlerinin baş halifelerinden Müstakîmzâde Süleyman Sa'dedîn Efendi'nin (1131-1202/1719-1788) Tuhfetü'l-merâm isimli risalesi, kendisi ile Tokādî hazretleri arasında geçen bir musahabenin metnidir. Bu eserin içerisindeki sorduğu ve cevabını aldığı hemen her mesele ile ilgili, neredeyse, Müstakîmzâde müstakil bir risale yazmış veya diğer risaleleri içerisinde o konuyu şerh etmiştir. O yüzden bu çalışmada Müstakîmzâde'nin okuyabildiğimiz diğer eserlerinden istifade ederek Tuhfetü'l-merâm isimli eseri, yine Müstakîmzâde'nin görüşleri çerçevesinde şerh edilmiştir. Müstakîmzâde'nin birçok risalesi tarafımızdan bulunabilen tüm nüshalarına istinat edilerek tahkîk edilmiş ve bunlardan iki tanesi daha numune olsun diye, mezkûr eser ile birlikte tezin metinler kısmına ilave edilmiştir.
Ayrıca Müstakîmzâde ile ilgili daha önce yapılmış olan çalışmalarda, onun kendi eserlerine istinat edilerek vermiş olduğu bir silsilesine rastlanılmadığı için, eserleri taranırken, tarafımızdan tahkîk edilen bir eserinde, bizzat kendisinin vermiş olduğu Nakşbendiyye ve Halvetiyye silsileleri de ilk kez bu çalışmada verilmiştir. Bununla birlikte Tokādî hazretlerinin de daha önce yapılan çalışmalarda verilmeyen Halvetiyye silsilesi ortaya çıkmıştır. Son olarak da eserlerinden hareketle Müstakîmzâde'nin tarîkaten Müceddidî ve meşreben Ekberî bir sûfî olduğu, metinlerinden verilen misallerle ortaya konmuştur.

Abstract:
Tuhfetu'l-merâm, the epistle written by Mustaqeemzade Suleiman Sadeddin Effendi (1131-1202/1719-1788), who was one of the top caliph of Mehmed Emin Tokādî (d. 1158/1745) of the Naqshibandiyya-Mujaddidiyya silsilah (chain), is a text of conversation between himself and Tokādî. For almost each of the matters he asked and being answered in this work, he has written seperate epistles and expounded those matters in them. Therefore, in this work, we benefitted from other works of Mustaqeemzade that we could read and the Tuhfetu'l-merâm is expounded in accordance with the views of Mustaqeemzade. Many epistles of Mustaqeemzade was verified based on all the copies that we could find and two those were added to the texts of the thesis as samples with the above mentioned work.
Besides, in none of the privious works about Mustaqeemzade, his silsilah (chain) being based on his own work is not encountered wich is why during our research, in one his work which was verified by us, the silsilah of Naqshibandiyya anda Khalwatiyya which were personally given by him are also presented in this work for the first time. However, the Khalwatiyya silsila of the Hazrat Tokādî which was not encountered in the previous works is found. And finally with referance to his work it is revealed that Mustaqeemzade is a Mujaddidi sufi tariqwise and Akbari sufi mashrabwise (temperament).