Derin çekme işleminde değişken baskı kuvvetinin en AW 1070A H22 alüminyum sacının şekil alma kabiliyetine etkisi
The effect of variable blank holder  force on formability of  en AW 1070A H22 aluminium sheet in deep drawing process
Yazar: CÜNEYT KARACA
Danışman: DOÇ. DR. KEMAL YILDIZLI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Derin çekme işlemi 2 boyutlu sac metallerin bir zımba vasıtasıyla kalıp içerisine
çekilerek 3 boyutlu hale getirilmesi işlemidir. Bu işlem otomotiv sanayi, gıda sanayi,
medikal sanayi gibi birçok alandaki ürünlerin üretiminde sıklıkla kullanılmaktadır.
Üreticilerin İşlem sonunda çıkan ürünlerdeki beklentileri minimum malzeme tüketimi
olması, kullanılabilir yüksekliğin maksimum olması ve sac kalınlığının homojen
olmasıdır. Bu durumu elde etmek için sac geometrisi, kalıp geometrisi, sacın mekanik
özellikleri, sürtünme katsayısı, baskı plakası kuvveti gibi parametreler
değiştirilmektedir.
Bu tez çalışmasında medikal sterilizasyon kaplarının derin çekme işlemi ile
üretiminde kullanılan EN AW 1070A H22 sacının pot basınç değerinin farklı basınç
modelleri ile değiştirilerek şekil alma kabiliyetine etkisi incelenmiştir. Bu kapsamda
mevcut hidrolik pres tezgahının pot basınç valfi oransal valf ile değiştirilerek revize
edilmiştir. Yapılan revizyon sonrası derin çekme işleminde kullanılan pot çemberine
6 farklı basınç modeli uygulayarak üretilen ürünün kalitesine olan etkisi incelenmiştir.
Farklı pot basınç modelleri altında üretilen ürünlerin kalınlık ve kullanılabilir
yükseklik değerleri karşılaştırılmıştır. Çalışma sonucunda yüksek basınçtan düşük
basınca doğru azalarak ilerleyen basınç modeli ile derin çekme işlemi yapıldığında
diğer 5 farklı basınç modelinden daha homojen et kalınlığına sahip ve kullanılabilir
yüksekliği ortalamanın üstünde olan ürünler elde edilmiştir. Ayrıca ilkel sac ebadının
değiştirilmesinin yanı sıra farklı pot basınç modelleri kullanılarak istenilen
kullanılabilir yüksekliğinde artırılabileceği görülmüştür.

Abstract:
Deep drawing process is the process of drawing sheet metals into a die by means of a
punch and making them cylindircal or prismatic. This process is frequently used in the
manufacturing of products in many fields such as automotive industry, food industry,
medical industry. The expectations of the manufacturer in the products are minimum
material consumption, maximum usable height and homogeneous sheet thickness. In
order to achieve this situation, parameters such as sheet geometry, die geometry,
mechanical properties of sheet metal, friction coefficient, blank holder force are
changed.
In this thesis, the effect of different blank holder force models on deep drawing
process of EN AW 1070A H22 sheet used in the production of medical sterilization
containers was investigated. In this context, the blank holder cylinder valve of the
existing hydraulic press was replaced by a proportional valve and revised. After the
revision, 6 different pressure models were applied to the blank holder and its effect on
the quality of the product was examined. The thickness and the usable height values
of the products under different blank holder force models were compared. As a result
of the study, when the deep drawing process is carried out with the blank holder force
model which decreases from high pressure to low pressure, products with more
homogenous wall thickness and higher usable height are obtained than the other 5
different blank holder force models. In addition, the desired usable height can be
increased by using different blank holder force models.