Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesinde çalışan yardımcı sağlık personelinin sağlık okuryazarlığı
Selçuk University Medical Faculty assistant health personnel health literacy
Yazar: FATMA ÇALIK
Danışman: DOÇ. DR. KEMAL MACİT HİSAR
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Sağlık = Health ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Sağlık personeli = Health personnel ; Selçuk Üniversitesi = Selçuk University ; Yardımcı sağlık personeli = Allied health personnel

Özet:
Karmaşık yapıya sahip günümüz modern sağlık sisteminin temel amacı giderek sayısı artan hizmet sunulan bireyin sağlığını korumak, geliştirmek ve bozulan sağlığını iyileştirmektir. Sağlık hizmetlerinde altın standart hizmetin eşit, zamanında ve verimli sunulmasıdır. Çağımız modern sağlık sistemi hizmet sunucularının önemli bir ögesi olan yardımcı sağlık personelinin sağlık okuryazarlığı düzeyinin üst seviyelerde olması hizmet sunum kalite ve verimliliği üzerinde önemli role sahiptir. Sağlık personelinin sağlık okuryazarlığı dinleyip anlamayı, çok yönlü değerlendirmeyi, karmaşık okumayı, anlık ve yerinde karar verebilmeyi ve bu karaları sağlık hizmeti sunulan birey üzerinde anlık uygulabilmeyi kapsayan karmaşık bir bilinçlilik halidir.
Bu araştırmanın temel amacı; Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde çalışan yardımcı sağlık personelinin sağlık okuryazarlığı düzeyini belirlemektir. Çalışma; araştırma evrenini oluşturan Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde çalışan yardımcı sağlık personelini temsilen örnekleme dâhil edilen 14 klinik anabilim dalından rasgele örneklem yöntemi kullanılarak 391 çalışanın katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Yardımcı sağlık personelinin sağlık okuryazarlığı düzeylerinin belirlenmesinde kesitsel tipte saha araştırması planlanmış olup veri toplama formu olarak Avrupa Birliği (HLS-EU) anketi kullanılmıştır. Verilein istatistiksel analizinde SPSS programının 15.0 versiyonu kullanılarak önceden planlanan istatistiksel yöntemler uygulanmıştır. Verilerin analizinde One-Way ANOVA, T Testi ve Chi-Square testleri kullanılmıştır. Sosyo-Demografik verilerin dağılım frekansları hesaplanmış olup, çalışma gruplarını tanımlamada mutlak sayılar, kategorik değerlendirmede ise yüzdeler kullanıldı. 
Yaş ortalaması 27,8±6,2 yıl olarak tespit edilen deneklerin % 66'sının kadınlardan oluşmaktadır. % 69,8'i hemşire(kadın-erkek) olan deneklerin % 43.7'si üniversite mezunu olarak bulundu. Çalışmaya katılan deneklerin sağlık okuryazarlığı düzeyinin; hizmet sunumunda karşılaşabilecekleri sorunlarla başa çıkma kategorisinde % 72,2, sağlık hizmeti sunumu kategorisinde % 75, hastalıklardan korunma kategorisinde % 60, sağlığın iyileştirilmesi kategorisinde % 70, kendi sağlıklarını gözetme kategorisinde ise % 37,4 oranında olduğu tespit edildi. 
 Genel olarak sağlık okuryazarlık düzeyinin % 70'lerin üzerinde bulunduğu çalışma populasyonunda bu kabiliyetin yaştan bağımsız olduğu fakat eğitim, mesleğe ilgi, sosyo ekonomik düzey ve sosyal çevre gibi birçok etken ile doğrudan ilişkili olduğu gösterilmiştir. Yardımcı sağlık persdonelinde sağlık okuryazarlığı düzeyini artıracak eğitim, motivasyon ve hizmet içi uygulamalar gibi her türlü olumlu faaaliyetin toplum sağlığını koruma, geliştirme ve rehabilete etmede önemli katkı sağlayacağı değerlendirilmiştir.  Yardımcı sağlık personelinin sağlık okuryazarlık düzeyi ile verilen sağlık hizmeti kalite ve verimliliği arasında önemli bir bağın olduğu değerlendirilmiştir.

Abstract:
The main purpose of today's modern health system with complex structure increasing the number of services offered to protect the health of the individual, improve and is to improve the deteriorating health. The gold standard in health care is equal to is timely and efficient submission. Modern health system service of our time literacy of ancillary health personnel, an important element of level of service is important on the quality and efficiency of service delivery has a role. Health staff's ability to listen and understand health literacy evaluation, complex reading, instant and on-site decision making and decisions covering the instant application on the individual it is a complex state of consciousness. The main purpose of this research is; Selçuk University Faculty of Medicine to determine the health literacy level of ancillary health personnel. Work; research assistant at Selcuk University Faculty of Medicine out of 14 clinical departments included in the sample to represent health personnel.The study was conducted with the participation of 391 employees using random sampling method. In determining the health literacy levels of auxiliary health personnel cross-sectional field survey is planned and data collection form Union (HLS-EU) questionnaire was used. SPSS in statistical analysis of data pre-planned statistical methods using version 15.0 It was applied. One-Way ANOVA, T Test and Chi-Square tests were used. Distribution frequencies of socio-demographic data were calculated.Absolute numbers in defining the working groups and categorical evaluation percentages were used.

       The mean age was 27.8 ± 6.2 years. women. 69.8% of the subjects were nurses(woman-man), 43.7% were university students. as a graduate. Health literacy of the subjects who participated in the study The level; coping with problems in service delivery category, 72.2%, health services 60% in protection category, 70% in health promotion category, and 37.4% in health care category. In general, health literacy level is over 70% In the study population, this ability is independent of age, but education, profession interest, socio-economic level and social environment. has been shown to be.

         The level of health literacy in ancillary health staff training, motivation and in-service practices. important contribution of activity to protection, development and rehabilitation of public health It was evaluated. Health literacy of ancillary health personnel level of health service quality and efficiency. It was evaluated.