Obsesif kompulsif bozukluk tanısı alan hastalarda hastalık şiddetinin psikotik semptomlar, şizotipal kişilik özellikleri, dissosiyasyon, ve çocukluk çağı travmaları ile ilişkisi
The relationship of disease severity with psychotic symptoms, schizotypal personality traits, dissociation and childhood traumas in patients diagnosed with obsessive compulsive disorder
Yazar: HÜSEYİN KÖSE
Danışman: DOÇ. DR. HASAN BELLİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Dissosiyatif yaşantılar = Dissociative experiences ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Psikiyatrik hastalar = Psychiatric patients ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas

Özet:
AMAÇ: Bu araştırmada, OKB şiddetinin, dissosiyasyon, şizotipal kişilik özellikleri ve pozitif psikotik semptomlar ile ilişkisini incelemek, bu ilişkinin çocukluk çağı travmalarından nasıl etkilendiğini saptamak ve bu faktörlerin OKB tanısı ile ilişkisini anlamak amaçlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırmamıza, Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Psikiyatri Polikliniğine başvuran, poliklinikte hekim tarafından DSM-5 tanı kriterlerine göz önünde bulundurularak Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) tanısı konan ve son 6 ay boyunca etkin bir psikiyatrik tedavi almamış 80 hasta ile henüz psikiyatrik tanısı olmayan 110 kontrol grubu olmak üzere toplam 190 kişi dahil edilmiştir. Her katılımcıyla klinik görüşme yapılmış olup, OKB grubuna; Sosyodemografik Veri Formu,  Yale Brown Obsesyon ve Kompulsiyon Ölçeği (Y-BOKÖ), Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği (ÇÇTÖ), Dissosiyasyon Ölçeği (DIS-Q), PANSS-Pozitif Belirtiler Alt Ölçeği, Şizotipal Kişilik Ölçeği uygulanmıştır. Kontrol grubundaki sağlıklı gönüllülere ise Sosyodemografik Veri Formu,  Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği (ÇÇTÖ), Dissosiyasyon Ölçeği (DIS-Q), Şizotipal Kişilik Ölçeği uygulanmıştır.
BULGULAR: Çalışmamızda çocukluk çağı travmaları (duygusal istismar, fiziksel ihmal ve duygusal ihmal alt grupları dahil) OKB tanılı hastalarda, sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur (p<0,001). Dissosiyatif yaşantıların şiddeti OKB hastalarında sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur (p<0,001). OKB tanılı gruptaki hastalık şiddeti ile şizotipal kişilik özellikleri, dissosiyasyon düzeyi ve PANSS+ skorları arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Ayrıca regresyon analizinde OKB hastalarına ilişkin ÇÇT-toplam ve DISQ skorlarının YBOKÖ total değişkeni üzerine etkileri istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,001).
SONUÇ: Araştırmamızda elde ettiğimiz verilerde, OKB tanılı hasta grubu ile sağlıklı kontrol grubu arasında çocukluk çağı travmaları, dissosiyasyon, şizotipal kişilik özellikleri açısından anlamlı fark bulunmuştur, bu durum OKB'nin ortaya çıkmasında tüm bu faktörlerin etkisinin olabileceğini düşündürmüştür. Ayrıca OKB hastalarının semptom şiddeti ile şizotipal kişilik özellikleri, dissosiyatif yaşantıların düzeyi ve pozitif psikotik belirti seviyesi arasında anlamlı ilişki bulunmuş olup bu bulgular aynı zamanda bir çok çalışmada tedavi direnci ile de ilişkilendirilmiştir. Çocukluk çağı travmalarının hem doğrudan hem de dissosiyasyon şiddetini artırarak hastalık şiddetini etkilemesi, OKB hastalarında tedavi planlamasında uygun vakalarda travmaya yönelik tedavilerin de akılda bulundurulması gerekliliğinin bir kez daha altını çizmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Obsesif kompulsif bozukluk, travma, dissosiyasyon, şizotipal, psikoz.

Abstract:
OBJECTIVE: This study aims to examine the relationship of OCD severity with dissociation, schizotypal personality traits and positive psychotic symptoms, to determine how this relationship is affected by childhood traumas, and to understand the relationship of these factors with the diagnosis of OCD.
METHODS: A total of 190 people, including 80 patients who applied to the Psychiatry Outpatient Clinic of Bağcılar Training and Research Hospital, had not received effective psychiatric treatment for the last 6 months and were diagnosed with OCD according to the DSM-5 diagnostic criteria, and 110 people who did not have a psychiatric diagnosis yet, were included in our study. A clinical interview was made with each participant and to the OCD group; Sociodemographic Data Form, Yale Brown Obsession and Compulsion Scale (Y-BOCS), Childhood Trauma Questioinnaire (CTQ-28), Dissociation Questionnare (DIS-Q), PANSS-Positive Symptoms Sub-Scale, Schizotypal Personality Questionnare were applied. Sociodemographic Data Form, Childhood Trauma Questioinnaire (CTQ-28), Dissociation Scale (DIS-Q), Schizotypal Personality Questionnare were applied to healthy volunteers in the control group.
RESULTS: In our study, childhood traumas (including emotional abuse, physical neglect and emotional neglect subgroups) were found to be significantly higher in OCD patients than in the healthy control group (p<0.001). The severity of dissociative experiences was found to be significantly higher in OCD patients than in the healthy control group (p<0.001). A significant correlation was found between disease severity and schizotypal personality traits, dissociation level and PANSS+ scores in the OCD group. In addition, in the regression analysis, the effects of CT-total and DISQ scores of OCD patients on the YBOCS total variable were found to be statistically significant (p<0.001).
CONCLUSION: In the data we obtained in our study, a significant difference was found between the patient group diagnosed with OCD and the healthy control group in terms of childhood traumas, dissociation, and schizotypal personality traits, suggesting that all these factors may have an effect on the emergence of OCD. A significant relationship was found between symptom severity of OCD patients and schizotypal personality traits, level of dissociative experiences and positive psychotic symptom level, and these findings were also associated with treatment resistance in many studies. The fact that childhood traumas affect the severity of the disease, both directly and by increasing the severity of dissociation, once again underlined the necessity of keeping trauma-oriented treatments in mind in appropriate cases in the treatment planning of OCD patients.

Keywords: Schizotypal, Obsessive compulsive disorder, trauma, dissociation,