Ebelerin afetlere hazıroluşluk düzeyleri ile afet ve acil durumlarda emzirmenin desteklenmesine ilişkin bilgi tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of midwives level of preparedness fordisasters and their knowledge and attitudes towardssupporting breastfeeding in disasters and emergencies
Yazar: AYŞENUR MENEKŞE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHİDE DEMİRELÖZ AKYÜZ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı / Ebelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ebelik = Midwifery

Özet:
Amaç: Bu çalışma, ebelerin afetlere hazıroluşluk düzeyleri ile afet ve acil durumlarda emzirmenin desteklenmesine ilişkin bilgi tutumlarının değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı - kesitsel türdeki bu araştırmanın evrenini Ardahan İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı birinci, ikinci ve üçüncü basamakta çalışan tüm ebeler (N=140) oluştururken, örneklemi olasılıklı örnekleme yöntemi ile belirlenmiş ve gönüllü olarak araştırmaya katılmayı kabul eden 110 ebe oluşturmuştur. Araştırma, tüm etik izinler alınarak gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları; 34 soruluk "Ebelerin Afet ve Acil Durumlarda Emzirmenin Desteklenmesine İlişkin Bilgi Tutumlarının Değerlendirmesi Anket Formu, HASPAHA (Hastane Öncesi Acil Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Personelin Afetlere Hazırlık Algılarını Belirlemeye Yönelik Ölçek) ölçeği formlarıdır. İstatistiksel analizler Statistical Package for Social Sciences (SPSS 22.0) programı kullanılarak hesaplanacaktır. Veriler; sayı, yüzde, ortalama, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson Korelasyon Analizi Testi kullanılarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya katılan  ebelerin yaş ortalamasının  29,86 ±5,37 olduğu, %51.8'nin 5 yıl üzeri çalışma deneyimine sahip olduğu, %86,4'ünün eğitim durumunun lisans mezunu olduğu bulunmuştur. Ebelerin %93,6'sının  afet ve acil durumlarda emzirmenin sürdürülmesinin sağlık hizmetleri içerisinde  önemli bir yere sahip olduğunu bilincinde oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Hastane Öncesi Acil Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Personelin Afetlere Hazırlık Algılarını Belirlemeye Yönelik Ölçek (HASPAHA) puan ortalaması 103,61±14,98 bulunmuştur. Ölçeğin en düşük alt boyut puan ortalaması 12,17±2,10 ile istek alt boyutu, en yüksek alt boyut puan ortalaması ise 28,47±7,46 ile müdahale becerisi olarak saptanmıştır. Ebelerin yaş grubu ve öğrenim durumları ile HASPAHA önem alt boyutu toplam puan  ortalamları arasındaki farkın anlamlı olduğu görülmüştür (p<0,05). Ebelerin çalışma durumları ile HASPAHA müdahale becerisi alt boyutu toplam puan  ortalamaları arasında, istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<0,05). Ebelerin afetlere ilişkin genel eğitim  alma, emzirme eğitimi alma ve emzirmenin sürdürülmesi hakkında bilgi sahibi olma durumları ile HASPAHA toplam puan  ortalamaları arasında, istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<0,05). Ebelerin daha önce afete maruz kalma durumları ile müdahale becerileri toplam puan ortalamaları arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<0,05).
Sonuç: Çalışma sonuçları, ebelerin afet ve acil durumlarda emzirme eğitimi almasının afetlere hazıroluşlukta anlamlı bir farklılık oluşturduğunu göstermektedir.

Abstract:
Aim:This study was conducted to evaluate midwives' level of preparedness for disasters and their knowledge and attitudes towards breastfeeding support in disasters and emergencies.

Materials and Method: The population of this descriptive cross-sectional study consisted of all midwives (N=140) working in the primary, secondary and tertiary care units of Ardahan Provincial Health Directorate, while the sample consisted of 110 midwives who were determined by probability sampling method and voluntarily accepted to participate in the study. The study was conducted after obtaining all ethical permissions. Data collection tools were the 34-question "Assessment of Midwives' Knowledge and Attitudes Towards Supporting Breastfeeding in Disasters and Emergencies Questionnaire Form and HASPAHA (Scale for Determining the Disaster Preparedness Perceptions of Personnel Working in Prehospital Emergency Health Services) scale forms. Statistical analyses will be calculated using the Statistical Package for Social Sciences (SPSS 22.0) program. Data were evaluated using number, percentage, mean, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson Correlation Analysis Test.

Results: It was found that the mean age of the midwives participating in the study was 29.86 ± 5.37 years, 51.8% had more than 5 years of working experience, and 86.4% had a bachelor's degree. It was concluded that 93.6% of midwives were aware of the fact that maintaining breastfeeding in disasters and emergencies has an important place in health services. The mean score of the Scale for Determining the Disaster Preparedness Perceptions of the Personnel Working in Prehospital Emergency Health Services (HASPAHA) was 103.61±14.98. The lowest sub-dimension mean score of the scale was found to be the request sub-dimension with 12.17±2.10 and the highest sub-dimension mean score was found to be the intervention skill with 28.47±7.46. The difference between the midwives' age group and educational status and HASPAHA importance subscale total mean scores was found to be significant (p<0.05). A statistically significant difference was found between the working status of the midwives and the HASPAHA intervention skill sub-dimension total mean scores (p<0.05). A statistically significant difference was found between the midwives' general education about disasters, breastfeeding education and having information about the maintenance of breastfeeding and their HASPAHA total mean scores (p<0.05). A statistically significant difference was also found between the midwives' previous exposure to disasters and their total mean scores of intervention skills (p<0.05).

Conclusion: Study results show that midwives receiving breastfeeding training in disasters and emergencies creates a significant difference in disaster preparedness.