Kireçli topraklarda farklı fosforlu gübre kaynaklarının alımı alımı ve toprakta dikey fosfor taşınması üzerine etkisi
The effects of different phosphorus sources on p uptake and vertical phosphorus movement in calcareous soils
Yazar: ŞEYHMUS DÜNDAR
Danışman: DOÇ. DR. EMİN BÜLENT ERENOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Kısıtlı hammadde kaynaklarına bağlı olan fosforlu gübrelerin etkinliğini artırılması hem kaynakların etkin biçimde kullanılması hem de oluşturabilecekleri olası çevresel risklerin azaltılması için oldukça önemlidir. Bu amaçla, farklı formlarda (sıvı ve granül) MAP gübresi fosforu ve humik ve fulvik asit (HA+FA) karışımından oluşan toprak iyileştirici uygulamalarının model bitki olarak seçilen ekmeklik buğdayın gelişimi ve fosfor alımı ve fosforun topraktaki düşey hareketliliği üzerine olan etkileri araştırılmıştır. Daha önce yürütülen çalışmalarda fosfor alımı ve bitkisel gelişim üzerinde olumlu bir etkisinin olduğu tespit edilen HA+FA uygulamasının bu yönde bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Mevcut çalışmada, HA+FA uygulamasının etkinliğiyle toprağın organik madde düzeyi arasında var olduğu şeklinde bir kanaat yürütülen ilişkinin ortaya konması için ilave temel çalışmalara gereksinim duyulmaktadır. Biyo kütle veriminde etkili olmamış olsa da, toprak iyileştirici uygulamasının, granül formda uygulanan fosforun dahi topraktaki düşey hareketliliğini artırıcı etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Genel olarak, sıvı formda uygulanan fosforun granül formda uygulanana göre hem fosfor hareketliliğini artırdığı hem de model bitki buğdayın fosforla beslenme durumunu iyileştirdiği gözlenmiştir. 
Bu tez çalışmasında elde edilen sonuçlar, daha önce elde edilen sınırlı sayıdaki sonuçları da destekleyici biçimde, sıvı formda fosforlu gübre uygulamasının fosforun etkinliğini artırarak bitkisel verimde artışa neden olabileceğini göstermektedir.

Abstract:
Increasing the efficiency of phosphorus containing fertilizers dependent to limited raw material sources is very important for effective use of sources as well as minimizing possible environmental risk. Because of this reason, effects of  MAP fertilizer phosphorus in different forms (liquid and granule) and soil amendment containing humic and fulvic acid (HA+FA) mixture applications on growth and phosphorus uptake of  bread wheat selected as model plant and vertical movement of phosphorus in soil were investigated. Opposite of previous researches, in present MSc thesis no effect of HA+FA application on neither phosphorus uptake nor plant development was found and this opposite effect might be attributed to low soil organic level. However to prove this hypothesis, more detailed basic research activities are needed. Although application of soil amendment had no effect on biomass yield, its increasing effect even for phosphorus applied as granule on vertical movement was determined. In general, phosphorus applied in liquid form so far that applied in granular form increased phosphorus movement in so soil as well as enhanced the phosphorus nutritional status of model plant bread wheat.
Obtained results in this MSc thesis in supportive manner to formerly obtained limited results, show that application of phosphorus containing liquid fertilizer may increase the efficiency of phosphorus and so that enhance plant yield, as well.