Y ve Z kuşağı spor tüketicilerinin spor pazarlaması açısından değerlendirilmesi
Comparison of gen Y and gen Z sports consumers from the perspective of sports marketing
Yazar: MURAT ÜSTÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZAFER DOĞRU
Hitit Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Spor = Sports ; Spor pazarlaması = Sports marketing ; Tüketiciler = Consumers ; Y kuşağı = Generation Y ; Z kuşağı = Generation Z

Özet:
Bu çalışmada Y ve Z kuşağında yer alan spor tüketicilerinin spor pazarlaması bileşenleri
açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Araştırmanın yapılabilmesi için gerekli "Etik Kurulu İzni Hitit Üniversitesi Girişimsel Olmayan
Araştırmalar Etik Kurulu"ndan alınmıştır. Araştırmaya gönüllü olarak katılan spor
tüketicilerine bilgilendirilmiş gönüllü olur formu imzalatılmıştır. Elde edilen verilerin
istatistiksel analizi için SPSS 22.0 For Windows Paket Programından yararlanılarak normallik
ve homojenlik testi için Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk uygulanmıştır. Fark testleri için
ikili karşılaştırmada Mann-Whitney U, çoklu grup karşılaştırmalarında Kruskal-Wallis H testi
ve betimsel istatistikleri içinde yüzde ve frekanslar kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan form,
katılımcılara ait demografik özellikleri içinde bulunduran "Spor Tüketici Profili" ve Doğru
(2003) tarafından geliştirilen "Spor Pazarlaması Bileşenleri (SPBÖ)" ölçeğinden oluşmaktadır.
Araştırmaya katılan spor tüketicilerinin demografik özelliklerini tespit etmek amacıyla,
araştırmacı tarafından hazırlanan veri toplama formu 22 sorudan oluşmaktadır. Araştırmanın
evreni, 2022 yılında Gym Club Olympia (Samsun) spor hizmeti sunan merkezde egzersiz ve
spor programlarına katılan spor tüketicilerinden oluşmaktadır. Örneklem, 2022 yılında Gym
Club Olympia (Samsun) spor hizmeti sunan merkezde egzersiz ve spor programlarına katılan
spor tüketicilerinden gönüllü olarak katılan 262 (189 erkek ve 73 kadın) kişiden oluşmaktadır.
Sonuç olarak, spor pazarlaması bileşenleri ortalamaları değerlendirildiğinde ortalamalar fark
etmez ve çok önemli aralığındadır. Spor pazarlaması bileşenlerinden elde edilen bulguların
spor yöneticileri açısından fayda sağlayacağı ve ortaya çıkan bulguların spor pazarlama
stratejileri uygulayan spor merkezleri için önemli olacağı düşünülmektedir. Bu çalışmanın
bulguları bir bütün olarak ele alınmalıdır. İçlerinden bir değişken üzerine yoğunlaşmanın uygun olmayacağı düşünülmektedir. Günümüzü Y kuşağından Z kuşağına geçiş dönemi olarak
ele almakta mümkündür, Y kuşağı spor tüketicileri yerini önümüzdeki süreçte Z kuşağına
bırakacağı düşünüldüğünde fitness hizmeti sunan işletmelerin toplumsal yapıdaki bu kuşak
geçişini dikkate almaları ve pazar bölümlendirmelerini, spor pazarlaması bileşenlerini sürece
uygun şekilde tasarlamaları ve stratejilerini oluşturmalarının gerektiği düşünülmektedir. Bu
bağlamda spor ürünü ve hizmeti sunan işletmelerin Y ve Z kuşağı tüketici davranışlarını
dikkate alarak spor sektöründe yerlerini almaları ve konumlandırmaları gerektiği söylenebilir.

Abstract:
In this study, it is aimed to evaluate sports consumers of Y and Z generation in terms of sports
marketing components (mix).
The necessary "Ethics Committee Permission" was obtained from Hitit University NonInterventional Research Ethics Committee prior to the study. A written consent was signed by
the sports consumers who voluntarily participated in the research. For the statistical analysis
SPSS 22.0 for Windows was used and Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-Wilk tests were
applied to test normality and homogeneity. Mann-Whitney U was used between groups
comparisons, Kruskal-Wallis H test was used for among groups comparisons. Percentages and
frequencies were also given as the descriptive statistics. The form used in the research consists
of "Sports Consumer Profile", which includes the demographic characteristics of the
participants, and "Sports Marketing Components (mix)" scale developed by Doğru (2003). In
order to determine the demographic characteristics of sports consumers participating in the
research, the data collection form prepared by researchers consists of 22 questions. The
population consists of sports consumers who participate in exercise and sports programs in
the center that provides sports services in Gym Club Olympia (Samsun) in 2022. The sample
consists of 262 (189 men and 73 women) who voluntarily participated in exercise and sports
programs in the center that provides sports services in Gym Club Olympia (Samsun) in 2022.
As a result, when the averages of sports marketing components (mix) are examined, the
averages are in the "neither important nor unimportant" and "very important" range. It is
thought that the findings obtained from sports marketing components (mix) will be beneficial
for sports managers and the findings will be important for sports centers that implement sports marketing strategies. The findings of this study should be considered as a whole. It is
thought that it would not be appropriate to concentrate on a specific/unique variable. It is
possible to consider today as the transition period from Y generation to the Z generation.
Considering that Y generation sports consumers will be replaced by Z generation in the near
future, it is thought that the businesses providing fitness services should consider this
generation transition in the social structure and design their market segmentation, sports
marketing components (mix) in accordance with the process and create their strategies.