Sporcularda zihinsel dayanıklılık ve öz şefkat
Mental toughness and self compassion in athletes
Yazar: AYŞE BAYRAKTAROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. REMZİ FERUDUN DORAK
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sporda Psiko-Sosyal Alanlar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Zihinsel dayanıklılık = Mental toughness ; Öz duyarlılık = Self compassion ; Şefkat = Compassion

Özet:
Bu çalışmanın amacı; sporcularda zihinsel dayanıklılık ve öz şefkat arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırmaya Ankara, Antalya, Bursa, Eskişehir, Denizli, Nevşehir, Kayseri, İstanbul ve Samsun illerinin spor kulübü ve federasyonlarında bulunan voleybol, hentbol, yüzme ve okçuluk branşlarından, 167'si (%59,2) kadın 115'i (40,8) erkek olmak üzere toplam 282 sporcu katılmıştır (ortalama yaş=19,46). Çevrimiçi yürütülen bu araştırmada, Sheard ve arkadaşları (2009) tarafından geliştirilen, Türkçe uyarlaması Altıntaş ve Bayar (2017) tarafından yapılan "Zihinsel Dayanıklılık Envanteri" ve Neff (2003) tarafından geliştirilen, Türkçeye uyarlaması Deniz, Kesici ve Sümer (2008) tarafından yapılmış olan "Öz Anlayış Ölçeği" veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Araştırmada değişkenlerin arasındaki ilişkiyi incelemek için yapılan Pearson korelasyon analizi sonuçları, öz şefkat ve zihinsel dayanıklılık kontrol, güven ve devamlılık alt boyutları arasında orta düzeyde, pozitif istatiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0,01). Cinsiyet, spor türü ve spor branşına göre farklılıkları belirlemek için Bağımsız Örneklem t testi ve Tek Yönlü ANOVA kullanılmıştır. Cinsiyet değişkenine göre; öz şefkat ve zihinsel dayanıklılığın farklılık gösterdiği görülmüştür (p<0,05). Erkek sporcuların öz şefkat ve zihinsel dayanıklılık puanlarının kadın sporculardan yüksek olduğu gözlenmiştir. Spor türü değişkenine göre; takım sporcularının zihinsel dayanıklılık alt boyutlarından güven ve devamlılık puanlarının bireysel sporculardan yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Son olarak, spor branşı değişkenine göre; zihinsel dayanıklılık güven ve devamlılık boyutlarının hentbol, voleybol ve okçuluk sporlarında farklılık gösterdiği gözlenmiştir (p<0,05). Sonuç olarak; zihinsel dayanıklılık ve öz şefkatin ilişkili olduğu görülmüştür. Bu ilişkinin daha net bir şekilde açıklanabilmesi için farklı örneklemler ve farklı araştırma desenlerinde çalışmalar yürütülmesinin faydalı olabileceği öne sürülmüştür.

Abstract:
The purpose of this research is; determine the relationship between mental toughness and self compassion of athletes. Participants of this study are volleyball and handball player, swimmer and archer from sport clubs and federations from Ankara, Antalya, Bursa, Eskişehir, Denizli, Nevşehir, Kayseri, İstanbul and Samsun province. The sample consisted of 282 athletes, 167 (%59,2) female and 115 (40,8) male of it (the mean age of sample=19,46). In this online study, "Mental Toughness Inventory" developed by Sheard et al. (2009) and determined the validity and reliability of the Turkish version by Altıntaş and Bayar (2017) and "Self Compassion Scale" developed by Neff (2003), Turkish version of this scale adapted by Deniz, Kesici and Sümer (2008) were used as data collection tools. The Pearson correlation analysis showed that there was positive and moderately relationship between mental toughness and self compassion (p<0,01). Independent Sample t test and One Way ANOVA were used to determine the differences according to gender, sport type and sports branch. According to the gender variable; we found significant difference between self compassion and mental toughness scores (p<0,05). Male athletes scores of self compassion and mental toughness were higher than female athletes scores. According to the sport type variable; confidence and commitment which are sub-dimensions of mental toughness of team athletes were found to be higher than individual athletes (p<0,05). Finally, according to the sport branch variable; we found significant difference in confidence and commitment in handball, volleyball and archery sports (p<0,05).
However, as a result, we examined a positive relationship between mental toughness and self-compassion. Future research may conduct studies with different samples and different research designs in order to explain this relationship more clearly.