İşletmelerde departmanlar arası iletişimde muhasebenin rolü (Bir araştırma)
Role of Accounting in interdepartmental communication in enterprises (A survey)
Yazar: MEHMET ALİ AKTAŞ
Danışman: PROF. DR. NAİM ATA ATABEY
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Muhasebe = Accounting ; Muhasebe bilgi sistemleri = Accounting information systems ; Muhasebeci = Accountant ; İletişim = Communication ; İç iletişim = Internal communication ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Muhasebe, bilginin toplanması, analiz edilmesi, düzenli ve sürekli kullanımının sağlanması amacıyla anlamlı hale getirilerek ilgi duyanlara, bir başka anlatımla muhasebe bilgi kullanıcılarına iletilmesi, iletişim ise; bilginin üretilmesi, aktarılması ve anlaşılması sürecidir.Muhasebe iletişiminde bilgi üretimi ve aktarılması muhasebe departmanı/muhasebeci tarafından yerine getirilmektedir. Muhasebe bilgilerine salt işletme içi veya yalnızca işletme dışı taraflar ilgi duymazlar Bu nedenledir ki; muhasebe tarafından üretilen ve anlamlı hale getirilen bilgiler gerek işletme içi ve gerekse işletme dışı muhasebe bilgi kullanıcılarına sunulmaktadır. Bu bir süreçtir ve bu süreç dahilinde muhasebe vazgeçilmezdir.Muhasebe iletişim sürecinde yer alan mesajlar yazılı veya sözlü olabilmektedir. Ancak muhasebe iletişimi yoğunluklu olarak yazılı olarak gerçekleşmektedir. Bu ise muhasebe disiplinin karakteristik özelliğinden kaynaklanmaktadır.Muhasebe bilgilerini üretecek ve iletecek birim muhasebe departmanı, kişi muhasebecidir. O halde muhasebe departmanlarının/muhasebecilerin muhasebe bilgilerinin aktarılmasıyla ilgili gerekli donanıma sahip olması gerekliliği bulunmaktadır.Muhasebe disiplininde iletişimin iki boyutu vardır. Bunlar; gözleme ve haber üretimine ilişkin boyut olarak ortaya çıkmaktadır. Burada sözü edilen gözlem boyutu, haber iletişimine yönelik olup; işletmelerin ekonomik işlemlerine yönelik bilgilerinin toplanmasını, yorumlanmasını ve aktarılacak bilginin seçimini kapsamaktadır. Diğer taraftan; mesajın/haberin bilgi kulacısına kodlanarak iletilmesi boyutu olarak ortaya çıkmaktadır.Muhasebe bilgilerini iletecek kişi veya departmanın muhasebe tarafından üretilen ve anlamlı hale getirilen bilgilerin, bilgi kullanıcılarına iletilmesi ile üstlendikleri önemli görev de dikkate alındığında, iletişim becerilerinin kaçınılmazlığı ortaya çıkmaktadır.O halde işletmelerde muhasebe bilgisini uygun bir şekilde taraflara aktarmak durumunda olan muhasebecinin/muhasebe departmanının muhasebe iletişim becerine üst düzeyde sahip olmaları gerekliliği bulunmaktadır.İşletmenin iyi, hatta çok iyi muhasebe kayıtlarına sahip olması yeterli değildir. Bununla birlikte muhasebe kayıtlarının içeriği, bilgi kullanıcılarına uygun ve arzu edilen şekilde iletilmedikçe bir anlam ifade etmez.İşletme içerisinde yer alan, masraf veya kar merkezi olarak nitelendirilen tüm departmanlar hiçbir istisna olmaksızın muhasebe bilgisine ihtiyaç duyarlar. Çünkü işletme organizasyonunda yer alan tüm kişi veya departmanlar işletmede ekonomik sonuçlar doğuracak olaylarla ilgili tasarruflarda bulunmaktadır.İşletme dahilinde ekonomik sonuç oluşturan olaylarda taraf olan kişi ve/veya departmanların; söz konusu ekonomik olayları çeşitli işlemlere tabi tutarak anlamlı hale getiren ve kullanıcılara arz eden muhasebe departmanına/muhasebeciye ihtiyaç duyması kaçınılmazdır.Muhasebe iletişiminde; bilgilerin toplanması, işlenerek anlamlı hale getirilmesi, kullanıcılara aktarılacak bilginin seçilmesi ve iletilmesi bir süreç dahilinde gerçekleşmektedir. Dolayısıyla muhasebe iletişiminde iletilecek bilginin seçimi ve gerekliliği ile birlikte zamanında iletilmesi önemlidir.Nihai olarak ifade etmek gerekir ki; muhasebe bilgisinin iletilmesinde muhasebe iletişim becerileri (sözlü, yazılı veya elektronik) olmazsa olmazdır, dolayısıyla muhasebe meslek mensuplarının, muhasebe departmanı çalışanlarının iletişim becerine sahip olması gereklidir.

Abstract:
Accountancy is collecting and analyzing of data, and then delivering of them to interested peoples, in other words, to accounting information users by making them meaningful for continual use, as for communication, it is a process of producing, delivering and understanding of information.Producing and delivering of information is performed by accounting department/accountant in the communication of accountancy. Not only may the internal or external parties in the enterprises show interest to accountancy information, but therefore, these said meaningful data produced by accountancy is also delivered to either internal or external parties out of the enterprises. This is a process and the accountancy is the indispensable in this said process.Messages in the communication of accountancy may be both in written and verbal forms. Therefore, the communication of accountancy has been performing in written forms. This situation stems from the characteristics of the accountancy discipline.An accountancy department is the unit while an accountant is the person for producing and delivering of the accountancy data. In that case, accountancy departments/accountants should possess necessary equipment in relation to delivering of accountancy data.There are two dimensions of the communication in the accountancy discipline. They come into the picture as observing, and producing of information. The observing dimension said herein is for news communication and covers collecting of information about economic transactions of the enterprises, interpreting of them and selecting of the information to be delivered. On the other hand, it comes up that message/news to be delivered to its user by encoding.In consideration of the important duty of person or department to deliver accountancy data, which were produced and made meaningful by accountancy department, the necessity of communication abilities comes into the picture.In that case, accountant/accountancy department in enterprises, in the position of delivering the accountancy data to the parties properly, should possess top class communication ability.For an enterprise, it is not well enough possessing well, furthermore the best accountancy records. This will not be significant for the information users unless content of accountancy records to be delivered in proper and desired manner.All departments defined as expense or profit centers in an enterprise will need accountancy data without any exception. Because, all persons and departments in an establishment are dealing with some events may cause economical results.It is unavoidable that parties of persons and/or departments of the events may cause economical results in an establishment will need to an accounting department or to an accountant for delivering these said economical events to its users but making them meaningful by applying various applications.Collecting of information, making them meaningful by processing, and selecting of data to be delivered to users are performed within a time period. Consequently, the selecting of data and necessity of them is important in the communication of accountancy as well as delivering of them in time.To put as finally; accountancy communication abilities (both in verbal and written, or in electronically) is a must for delivering of accountancy data. Consequently, members of the accountancy profession, and staff in an accountancy department should possess communication abilities.