Tip1 ve tip2 diyabetus mellitus hastalarında; Ekzokrinpankreas yetmezliği sıklığının araştırılması ve çeşitli klinikve laboratuvar parametreleriyle ilişkisinin incelenmesi
Type1 and type2 diabetus mellitus patients; Exocrineinvestigation of the frequency of pancreas failure and various clinic and investigation of the relationship with laboratory parameters
Yazar: BURCU KARABULUT
Danışman: DOÇ. MEHMET ASIL
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
özet:Diyabetus Mellitus hastalarında pankreas enzim yetersizliği (PEY), sık
rastlanan bir klinik durumdur. Tez çalışmamızın amacı Necmettin Erbakan Üniversitesi
Meram Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Endokrinoloji ve Metabolizma
Hastalıkları Bilim Dalı polikliniği ve servisinde Tip 1 DM ve Tip 2 DM tanıları olan
hastalarda pankreas enzim yetersizliği sıklığını saptamak ve bu hastaların, klinik ve
laboratuvar tetkiklerini retrospektif olarak inceleyip arasındaki ilişkileri değerlendirmektir.
Y : Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim
Dalı, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı Polikliniği ve servisinde Tip 1 veya
Tip 2 DM tanıları ile takip edilen 165 hastadan fekal numune alındı. Alınan fekal numuneler FE-
1 biyokimya çalışma kitleri temin edilene kadar -80 derecede muhafaza edildi. Alınan fekal
numunelerde PEY varlığı açısından enzim-bağlı-immün assay (ELISA) kitleri kullanılarak fekal
elastaz 1 (FE1) düzeyi ölçüldü. Fekal elastaz düzeyleri μg/g olanlar normal ekzokrin
fonksiyonlu, 100-200 μg/g olanlar hafif-orta ekzokrin pankreas yetmezliği (PEY), <100 μg/g
olanlar ise şiddetli PEY olarak sınıflandırıldı. Hastalar tip 2 DM insülin kullanan hastalar, tip
2 DM sadece OAD kullanan hastalar ve tip 1 DM hastaları olmak üzere 3 ana gruba ayrıldı
ve araştırmamızda bu 3 grup arasında klinik ve laboratuvar tetkikleri retrospektif olarak
incelenip aralarındaki ilişki değerlendirildi. Hastalara PEY tanısı ve semptomlarına yönelik
anket yapıldı.
Bulgular: DM tanılı 165 hastanın 44'ü Tip 1 DM, 121'i Tip 2 DM idi. Tip 2 DM
tanılı hastaların 58'i tedavide insülin, 63'ü oral antidiyabetik (OAD) kullanıyordu. 165
hastanın 80'inde (%48,50) PEY saptanırken,85 inde (%51,51) PEY saptanmadı. Tip 1 DM
hastalarında PEY oranı %59,1, 121 tip 2 DM hastasında PEY oranı %44,6 olarak saptandı.
Şiddetli PEY saptadığımız gruptaki hastalar daha uzun tanı süresine sahipti ve insülin
kullanan hastalardı. PEY şiddeti arttıkça semptom şiddetinin arttığı yapılan anketle ortaya
kondu.
Sonuç: PEY, diyabetik hastalarda sık rastalanan bir durumdur. Diyabet tanısı alan
hastalar PEY açısından değerlendirilmeli, PEY semptomları sorgulanmalı gereğinde ileri
tetkik yapılmalıdır.

Abstract:
Introduction: Pancreatic enzyme deficiency (PEI) is a common clinical condition in
patients with Diabetes Mellitus. The aim of our thesis study is to determine the frequency of
pancreatic enzyme insufficiency in patients with Type 1 or Type 2 DM in Necmettin Erbakan
University Meram Faculty of Medicine, Department of Internal Medicine, Endocrinology and
Metabolism Diseases Department and service, and to retrospectively examine the clinical and
laboratory tests of these patients and evaluate the difference to evaluate relationships.
Methods: Fecal samples were obtained from 165 patients with Type 1 or Type 2 DM
who were followed up in Necmettin Erbakan University Meram Faculty of Medicine,
Department of Internal Diseases, Endocrinology and Metabolic Diseases Outpatient Clinic
and service. The fecal samples taken were kept at -80 degrees until FE-1 biochemistry study
kits were obtained. Fecal elastase 1 (FE1) level was measured using enzyme-linked-immune
assay (ELISA) kits for the presence of PEI in fecal samples. Fecal elastase levels of 200 μg/g
were classified as normal exocrine function, 100-200 μg/g as mild to moderate exocrine
pancreatic insufficiency (PEI), and <100 μg/g as severe PEY. The patients were divided into
3 main groups as type 2 DM using insulin, type 2 DM only using OAD, and type 1 DM. In
our study, the clinical and laboratory tests between these 3 groups were retrospectively
analyzed and the relationship between them was evaluated. A questionnaire was administered
to the patients regarding the diagnosis and symptoms of PEY. According to the results of the
questionnaire, they were evaluated as patients with mild, moderate and severe PEI symptoms
and who were not considered to have PEI.
In conclusion: Of 165 patients with DM, 44 had Type 1 DM and 121 had Type 2 DM. Of
the patients diagnosed with Type 2 DM, 58 were on insulin and 63 were on oral antidiabetics
(OAD). Of 165 patients, 80 (48.50%) had PEY and 85 (51.51%) did not have PEI. The rate of
PEI was 59.1% in type 1 DM patients and 44.6% in 121 type 2 DM patients. Patients in the group
with severe PEI had a longer diagnostic period and were insulin users. The questionnaire revealed
that symptom severity increased as the severity of PEI increased.
Results: PEI is a common condition in diabetic patients. Patients diagnosed with
diabetes should be evaluated in terms of PEI, PEI symptoms should be questioned, and
further examination should be performed when necessary.