Türkiye-Azerbaycan arasında eğitim kültür ilişkileri (1969-2001)
Turkiye-Azerbaijan education and culture relations (1969-2001)
Yazar: GÜNEL HÜSEYNOVA
Danışman: PROF. DR. KEMAL YAKUT
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Eğitim = Education ; Kültür = Culture ; Kültürel ilişkiler = Cultural relations ; Türk-Azerbaycan ilişkileri = Turkish-Azerbaijan relations ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ilişkiler = International relations

Özet:
Azerbaycan`ın Bolşevik Rusya tarafından "Sovyetleştirilmesi"nden (1920) sonra, Türkiye-Azerbaycan arasındaki ilişkiler çok kısa sürede kopma noktasına gelmiştir. 1970`li yıllardan itibaren Azerbaycan ile Türkiye arasında asgari düzeyde kültürel ilişkiler, 80`li yılların sonlarından itibaren ise eğitim ilişkileri yeniden gelişmeye başlamıştır. XX. yüzyılda Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin özellikle eğitim ve kültürel alanlarını kapsayan kısmı son derece az araştırılmıştır. Eğitim ve kültürel alanlarında ilişkilerin öğrenilmesi hem bilim çevreleri, hem kamuoyu için önemli olduğuna göre, bu araştırmanın temel amacını oluşturmaktadır. Azerbaycan`ın Türkiye ile eğitim-kültür alanlarında ilişkilerinin sürekli olarak geliştirilmesinin biçim ve yönleri, bu ilişkilerin geliştirilmesi için yeni önerilerin ortaya konması için bırakılmış hataların belirlenmesi açısından bu çalışma önemli sayılmaktadır. XX. yüzyılda Azerbaycan`ın Türkiye ile eğitim-kültür alanında ilişkilerinin tarihinin tarafsız ve gerçekçi bir yaklaşımla öğrenilmesi, ayrıca iki ülke arasında kültürel ve eğitim ilişkilerinin bir bütün olarak ilk kez bu düzeyde öğrenilmesi, tezin önemini artıran temel unsurlardır. Tez çalışmasında iki ülke arasında imzalanan resmi belgeler, arşiv belgeleri, konuya dair yazılmış bilimsel çalışmalar, süreli yayınlar incelenmiştir. Çalışmada tarih biliminin genel metodolojik ilkeleri-tarihilik, gerçekçilik, tarafsızlık ve olaylara karşılaştırmalı ve eleştirel yaklaşım gibi bilimsel ilkelere uyulmuştur. 1969-2001 yıllarını kapsayan dönemde genel olarak iki ülkenin eğitim ve kültürel alanlardaki ilişkileri yükselen hatla gelişmiştir. İlişkilerin gelişiminde liderler kadar, ülkelerin iç durumu, bölgesel ve küresel gelişmeler de etkili olmuştur.

Abstract:
After the "Sovietization" of Azerbaijan by the Bolsheviks (1920), the relations between the two states came to a breaking point in a very long time. Since the 1970s, cultural relations have been tried to be developed at a minimum level, and since the late 80s, relations in the field of education have been tried to be developed. In the XX century, the part of Turkiye-Azerbaijan relations, especially in the cultural and educational fields, have been studied very little. Since learning the relations in the fields of culture and education is important for both the scientific community and the public, this constitutes the main purpose of this research. Thera forms and aspects of the continuous development of relations between Azerbaijan and Turkiye in the fields of culture and education are considered important in terms of identifying the mistakes left in order to put forward new proposals for the development of these relations. Learning the history of Azerbaijan`s relations with Turkey in the field of education and culture in the XX century with an impartial and realistic approach, as well as learning the cultural and educational relations between the two countries as a whole for the first time at this level are the main elements that increase the importance of the thesis.In the thesis study, official documents signed between the two countries, other archival documents, scientific studies written on the subject, and periodicals were examined. In the thesis study, scientific principles such as general methodological principles of historical science- historicity, realism, objectivity, comparative and critical approach to facts and events were followed.In the period covering the years 1969-2001, the relations between the two countries in the fields of education and culture developed with a rising line. In the development of relations, as well as the leaders, the internal situation of the countries and regional and global developments have also been effective.