Uluslararası hukuk ve Çin'in Doğu Türkistan siyaseti
International law and China's East Turkistan policy
Yazar: BÜŞRA GÜNER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK ELVAN ÇOKİŞLER
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Azınlık hakları = Minority rights ; Sincan Uygur Özerk Bölgesi = Xinjiang Uyghur Autonomous Region ; Uluslararası ilişkiler = International relations

Özet:
Doğu Türkistan, Çin'in, özerkliğini kabul ettiği beş bölgesinden birisidir. 1955 yılından itibaren Çin Komünist Partisi hükûmeti tarafından Doğu Türkistan bölgesinin tamamı için "Sincan Uygur Özerk Bölgesi" tanımlaması yapılmış, bölgenin özerkliği kabul edilmiş ve bu isimle anılmaya başlanmıştır. Bölgenin siyasi ve kültürel anlamda gerçek sahibi olan Uygur Türkleri ise Çin tarafından azınlık olarak tanımlanmıştır. Uluslararası barışın ve güven ortamının sağlanması ve devamlılığı açısından azınlıklar oldukça önemlidir. Bu kapsamda birçok kurum, kuruluş ve örgüt tarafından azınlıkların korunması ve azınlıklara birtakım haklar sağlanması konusu gündeme taşınmış, bu bağlamda çalışmalar yürütülmüştür.  Azınlık oldukları resmi olarak kabul gören Uygur Türkleri de doğal olarak bunlardan yararlanma hakkına sahiptir. Çalışmanın temel hipotezi Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin uluslararası hukukun özerk devletlere tanıdığı birtakım haklardan, Uygur Türklerinin de hem uluslararası hukuk hem de uluslararası belgeler ile güvence altına alınan insan haklarından ve insan haklarının bir boyutunu oluşturan azınlık haklarından mahrum bırakıldığı ve Doğu Türkistan'da hak ihlallerinin gerçekleştiğidir. Bölgede gerçekleşen bu hak ihlallerinin temelinde Çin Hükümeti'nin bölgeye ve bölge halkına yönelik yürüttüğü faaliyetler yatmaktadır. Bu çalışma kapsamında öncelikle Çin'in Uygur Türklerine yönelik uyguladığı nüfus, göç, eğitim, ekonomi gibi sosyal ve siyasal politikaları incelenecektir. Ardından yukarıda verilen iki hipotez birincil ve ikincil kaynak kullanımına dayalı betimsel veri analizi yöntemi ile test edilmeye ve tespit edilen hak ihlalleri ortaya koyulmaya çalışılacaktır.

Abstract:
East Turkestan is one of the five regions where China accepts its autonomy. Since 1955, the "Xinjiang Uyghur Autonomous Region" has been defined for the entire East Turkestan region by the Government of the Chinese Communist Party. The autonomy of the region was accepted and it started to be called by this name. Uyghur Turks, who are the real owners of the region in terms of politics and culture, have been defined as a minority by China. Minorities are very important for the establishment and continuity of international peace and trust. For this reason, the protection of minorities and the provision of certain rights have been brought to the agenda by many institutions, organizations and organizations, and studies have been carried out. Uyghur Turks, who are officially recognized as a minority, naturally have the right to benefit from them. The main hypothesis of the study is that Uyghur Turks are deprived of certain rights granted to autonomous states by international law, human rights guaranteed by both international law and international documents, and minority rights within the scope of human rights, and rights violations occur in East Turkestan. The basis of these violations of rights in the region is the activities of the Chinese Government towards the region and the people of the region. Within the scope of this study, first of all, China's social and political policies towards Uyghur Turks such as population, immigration, education and economy will be examined. Then, the two claims given above will be tried to be verified with the descriptive data analysis method based on the use of primary and secondary sources, and the violations of rights that continue today will be tried to be revealed in their most up-to-date form.