Antenatal dönemdeki kadınlara uygulanan bilinçli farkındalık temelli eğitim programının doğum korkusuna etkisi
The effect of mindfulness-based education program applied to women in the antenatal period on fear of childbirth
Yazar: TUĞBA KAVAS
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM KARABULUTLU
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışmada bilinçli farkındalık temelli eğitim programının gebe kadınların doğum korkusu üzerindeki etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Randomize kontrollü deneysel tipte olan araştırmaya müdahale grubu (n=32), kontrol grubu (n=32) olmak üzere toplamda 64 primipar kadın araştırmaya alınmıştır. Araştırma 31/05/2023-31/03/2024 tarihleri arasında Kars il merkezinde iki farklı aile hekimliğinde yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Bilinçli Farkındalık Ölçeği (BFÖ)" ve "Wijma Doğum Beklentisi/Deneyimi Ölçeği A versiyonu (W-DEQ)A" kullanılmıştır. Müdahale grubuna bilinçli farkındalık temelli eğitim, kontrol grubuna ise rutin uygulamalar yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde müdahale ve kontrol gruplarının her ikisinin ön test ve son test puan ortalamalarındaki grup, zaman ve grup*zaman etkileşimine göre karşılaştırılması için "Tekrarlı Ölçümlerde Çok Yönlü Varyans Analizi" uygulanmıştır. Ayrıca müdahale ve kontrol gruplarında ölçeklerin puan ortalamaları arasındaki farkı grupların puan ortalamalarını kendi içinde karşılaştırmak için "Bağımlı Gruplarda T testi" kullanılmıştır. Son olarak müdahale ve kontrol gruplarının ölçek puanlarının karşılaştırılmasında "Bağımsız Gruplarda T Testi" kullanılmıştır. "Bilinçli Farkındalık" ölçeğinde müdahale grubunun ön test ve son test puan ortalamaları arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık elde edilmiştir (t=-10,218; p=0,000). Ortaya çıkan sonuçlara göre müdahale grubunun son test puan ortalaması (66,90±6,488) ön test puan ortalamasından (43,77±11,461) anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. "Wijma Doğum Beklentisi/Deneyimi" ölçeğinde müdahale grubunun ön test ve son test puan ortalamaları arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık elde edilmiştir (t=12,707; p=0,000). Ortaya çıkan sonuçlara göre müdahale grubunun son test puan ortalaması (22,13±9,723) ön test puan ortalamasından (62,63±15,617) anlamlı düzeyde daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Primipar gebelere uygulanan sekiz haftalık bilinçli farkındalık temelli eğitim programı sonunda gebelerin Wijma Doğum Beklentisi/Deneyimi Ölçeği A versiyonu (W-DEQ)A puanlarında azalma saptanmıştır. Farkındalık temelli müdahale programlarının doğum öncesi eğitime entegre edilmesi, gebelere farkındalık temelli eğitim programlarıyla doğuma hazırlanmanın faydalarının anlatılması önerilir.
Anahtar Kelimeler: Doğum korkusu, bilinçli farkındalık, gebelik

Abstract:
This study aimed to determine the effect of a mindfulness-based training program on pregnant women's fear of childbirth. A total of 64 primiparous women, including the intervention group (n=32) and the control group (n=32), were included in the randomized controlled experimental type study. The study was conducted from 31/05/2023 to 31/03/2024 in two different family physicians in Kars city center. "Personal Information Form," 'Mindful Attention Awareness Scale (MAAS),' and 'Wijma Birth Expectancy/Expectation Scale A version (W-DEQ)A' were used as data collection tools. The intervention group received mindfulness-based training, and the control group received routine practices. In data evaluation, "Multivariate Analysis of Variance in Repeated Measures" was applied to compare the pre-test and post-test mean scores of both intervention and control groups according to group, time, and group*time interaction. Moreover, "T-test for Dependent Groups" was used to compare the difference between the mean scores of the scales in the intervention and control groups within the groups. Finally, the "Independent Groups T Test" was used to compare the scale scores of the intervention and control groups. A statistically significant difference was obtained between the pre-test and post-test mean scores of the intervention group in the "Mindfulness" scale (t=-10,218; p=0,000). The results revealed that the post-test mean score of the intervention group (66.90±6.488) was significantly higher than the pre-test mean score (43.77±11.461). A statistically significant difference was found between the pre-test and post-test mean scores of the intervention group in the "Wijma Birth Anticipation/Experience" scale (t=12,707; p=0,000). According to the results, the posttest mean score of the intervention group (22.13±9.723) was found to be significantly lower than the pretest mean score (62.63±15.617). At the end of the eight-week mindfulness-based training program applied to primiparous pregnant women, a decrease was found in the Wijma Birth Expectancy/Expectation Scale version A (W-DEQ)A scores of pregnant women. It is recommended that mindfulness-based intervention programs should be integrated into prenatal education, and the benefits of preparing for birth with mindfulness-based education programs should be explained to pregnant women.
Keywords: Fear of childbirth, mindfulness, pregnancy