Sürdürülebilir kalkınma kapsamında yenilenebilir enerji ve karbondioksit emisyonu ilişkisi: Türkiye analizi
The relationship between renewable energy and carbon dioxide emissions in the context of sustainable development: Analysis of Turkey
Yazar: YEŞİM ÇAKAR
Danışman: PROF. DR. ZAHİDE AYYILDIZ ONARAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Teorisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Sürdürülebilir enerji = Sustainable energy ; Sürdürülebilir kalkınma = Sustainable development ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Yeşil enerji = Green energy

Özet:
Başta karbondioksit emisyonları olmak üzere, sera gazı emisyonlarının şiddetlendirdiği küresel iklim değişikliği çevre, kalkınma ve uzun vadeli sürdürülebilirlik açısından büyük riskler barındırmaktadır. Fosil yakıt kaynaklı enerji tüketimi karbondioksit emisyonlarının en önemli nedenidir ve enerji sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması için vazgeçilmez bir faktördür. Son yıllarda enerji kullanımı kaynaklı karbondioksit emisyonları çok hızlı bir şekilde artmaktadır. Çünkü çoğunlukla gelişmekte olan ekonomiler, kalkınma için ihtiyaçları olan enerjiyi fosil yakıt kaynakları ile karşılamaktadır. Dünyadaki diğer ülkeler gibi Türkiye'de de enerji talebi, nüfus artışı, hızlı kentleşme ve gelişen yeni sanayiler nedeniyle hızla artmaktadır.  Enerjinin kullanılabilirliğini sürdürmek ve çevreyi gelecek nesiller için yaşanabilir kılmak için yeni alternatiflerin bulunması gerekmektedir.  Bu çalışmada, 1965-2021 dönemi için ekonomik büyüme, yenilenebilir enerji tüketimi, yenilenemez enerji tüketimi ve kentleşmenin, CO2 emisyonları üzerindeki etkilerini incelemek için ARDL Eş Bütünleşme yöntemi kullanılmıştır. Ampirik bulgulara göre, bütün değişkenler uzun dönemde eşbütünleşiktir ve Türkiye'de yenilenemez enerji tüketiminin, kentleşmenin ve ekonomik büyümenin CO2 emisyonlarını artırdığı, yenilenebilir enerji tüketiminin ise CO2 emisyonlarını azaltarak çevresel sürdürülebilirliği sağlamaya yardımcı olduğu sonucu ortaya konulmaktadır. Bu çalışma, Türkiye'de emisyon azaltımı ve çevresel sürdürülebilirliği sağlamak için düşük karbon ekonomisi, yenilenebilir enerji kullanımının teşvik edilmesi ve sürdürülebilir kalkınmaya yönelik politika önerileri sunmaktadır.

Abstract:
Global climate change exacerbated by greenhouse gas emissions, particularly carbon dioxide emissions, poses major risks to the environment, development and long-term sustainability. Fossil fuel-based energy consumption is the most important cause of carbon dioxide emissions and energy is an indispensable factor for sustainable development. In recent years, carbon dioxide emissions from energy use have been increasing very rapidly. This is because mostly developing economies meet the energy they need for development with fossil fuel resources. In Turkey, as in other countries around the world, energy demand is increasing rapidly due to population growth, rapid urbanization and new industries.  New alternatives need to be found to maintain the availability of energy and keep the environment livable for future generations.  In this study, ARDL Co-integration method is used to examine the effects of economic growth, renewable energy consumption, non-renewable energy consumption and urbanization on CO2 emissions for the period 1965-2021. According to the empirical findings, the variables are cointegrated in the long run and it is concluded that non-renewable energy consumption, urbanization and economic growth increase CO2 emissions in Turkey, while renewable energy consumption helps to achieve environmental sustainability by reducing CO2 emissions. This study provides policy recommendations for low carbon economy, promotion of renewable energy use and sustainable development to achieve emission reduction and environmental sustainability in Turkey.