Öğretmenlerin eğitim teknolojileri standartlarına yönelik öz yeterlikleri ve teknostres düzeylerinin belirlenmesi
Determination of teachers' self-efficiency for educational technology standards and technostress levels
Yazar: KÜBRA BATI
Danışman: DOÇ. DR. HASAN HÜSEYİN KILINÇ
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma ortaokul öğretmenlerinin eğitim teknolojileri standartlarına yönelik öz yeterlik düzeyleri ve sahip oldukları teknostres düzeylerini belirlemeyi ve incelemeyi amaçlamıştır. Araştırma 2022-2023 eğitim öğretim yılında Nevşehir merkez ilçesi ortaokullarında görev yapan 11 farklı branş öğretmeni ile yürütülmüştür. Araştırmaya 223 öğretmen katılmıştır. 
Araştırma tarama modelinde kolay ulaşılabilir durum örneklemesini içeren nicel bir araştırmadır. Öğretmenlerin eğitim teknolojileri standartlarına yönelik öz yeterlik düzeylerini belirlemek amacıyla Şimşek ve Yazar (2016) tarafından geliştirilen 5 faktör ve 40 maddeden oluşan Eğitim Teknolojileri Standartlarına Yönelik Öz yeterlik ölçeği, öğretmenlerin sahip olduğu teknostres düzeylerini belirlemek için Çoklar, Efilti ve Şahin (2017) tarafından geliştirilen 5 faktör ve 28 maddeden oluşan Öğretmenlerin Teknostres Düzeylerini Belirleme Ölçeği kullanılmıştır. Öğretmenlerin eğitim teknolojileri standartlarına yönelik öz yeterlik düzeyleri ve sahip oldukları teknostres düzeyleri cinsiyetleri, eğitim durumları, branşları ve kıdem yıllarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark gösterip göstermediği incelenmiştir. Elde edilen nicel veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; alt boyutları "Öğrencilerin Öğrenmelerini Kolaylaştırma ve Yaratıcılığı Teşvik Etme", "Dijital Çağa Uygun Öğrenme Ortamları ve Değerlendirme Etkinlikleri Tasarımlama ve Geliştirme", "Dijital Çağın Çalışma ve Öğrenme Anlayışına Öncülük Etme" ve "Mesleki Gelişim ve Liderlik Etkinliklerine Katılma", "Dijital Vatandaşlıkta Model Olma" olan eğitim teknolojisi standartlarına yönelik öz yeterlik ölçeğine "Katılıyorum" ve "Tamamen Katılıyorum" şeklinde cevap verdikleri ve öğretmenlerin eğitim teknolojisi standartlarına yönelik öz yeterliklerinin yüksek düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Cinsiyet değişkenine göre incelendiğinde kadın ve erkek öğretmenler arasında eğitim teknolojisi standartlarına yönelik öz yeterlikleri bakımından anlamlı bir fark bulunmadığı ve yüksek düzeyde öz yeterlikleri olduğu tespit edilmiştir. "Dijital Vatandaşlıkta Model Olma" alt boyutunda kadın öğretmenler lehine anlamlı fark olduğu görülmüştür. Eğitim durumu değişkenine göre incelendiğinde her iki grup öğretmeninde yüksek düzeyde özyeterliğe sahip olmakla birlikte yüksek lisans öğretmenleri lehine anlamlı bir fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Branş değişkenine göre incelendiğinde öz yeterliklerinin yüksek düzeyde ve bilişim teknolojileri ve yazılım dersi öğretmenleri lehine anlamlı bir farklılık bulunduğu tespit edilmiştir. Kıdem yılı değişkenine göre incelendiğinde öğretmenlerin yükse düzeyde öz yeterlikleri olmakla birlikte 20 yıl ve altı kıdem yılı olan öğretmenler lehine anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür.
Alt boyutları "Öğrenme – Öğretme Süreci Odaklı Teknostres", "Teknik Konu Odaklı Teknostres", "Sosyal Odaklı Teknostres", "Mesleğe Yönelik Teknostres", "Kişisel Kaynaklı Teknostres" olan öğretmenlerin teknostres düzeylerini belirleme ölçeğine "Kısmen Katılıyorum" şeklinde cevap verdikleri ve orta düzey teknostrese sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Cinsiyet, eğitim durumu, branş ve kıdem yılı değişkenlerine göre incelendiğinde anlamlı bir fark bulunmadığı tespit edilmiştir. Teknik konu odaklı teknostres düzeylerinde branşı bilişim teknolojileri ve yazılım olan öğretmenlerin lehine sonuca ulaşılmıştır. 0-5 yıl kıdeme sahip öğretmenlerin öğrenme – öğretme süreci odaklı teknostres düzeylerinin daha fazla olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Bu bağlamda öğretmenlerin teknostres düzeylerini düşürmek ve sınıf ortamına eğitim teknolojilerini daha fazla dahil edebilmek için çalışmaların yapılması gerektiği ifade edilmiştir. Bu kapsamda birtakım öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This study aimed to determine and investigate secondary school teachers' self-efficacy levels in relation to educational technology standards and their technostress levels. The research was contucted with 11 different branch teachers working in the central district of Nevşehir during the 2022-2023 school year. 223 teachers participated in the research.
It is  quantitative research that includes an easily accessible case sample in the survey model. The Self-Efficacy Scale for Educational Technologies Standards consisting of 5 factors and 40 items was developed by Şimşek and Yazar (2016) to determine teachers2 self-efficaty levels towards educational technology standards, 5 factors and 40 items developed by Çoklar, Efilti, and Sahin (2017) to determine teachers' technostress levels. Teachers' Technostress Level Determination Scale consisting of 28 items was used. It was investigated whether teachers' self-efficacy levels for educational technology standards and their technostress levels showed a statistically significant difference depending on their gender, educational status, branches, years of seniority. The quantitative data obtained were analysed using the SPSS program.
According to the results obtained from the research; sub-dimensions "Facilitating Students' Learning and Encouraging Creativity", "Designing and Developing Learning Environments and Assessment Activities Suitable for the Digital Age", "Pioneering the Working and Learning Understanding of the Digital Age" and "Participating in Professional Development and Leadership Activities", "Model in Digital Citizenship" It was concluded that the self-efficacy scale for educational technology standards, which is "Being", was answered as "Agree" and "Completely Agree" and teachers' self-efficacy for educational technology standards was at a high level. When examined by gender variable, it was found that there was no significant difference between female and male teachers in terms of their self-efficacy for educational technology standards and they had high self-efficacy. It was observed that there was a significant difference in favour of female teachers in the sub-dimension of "Being a Model in Digital Citizenship". When examined according to the educational status variable, it was concluded that although both groups of teachers had high self-efficacy, there was a significant difference in favor of postgraduate teachers. When examined by the branch variable, it was determined that there was a high level of self-efficacy and a significant difference in favor of information technologies and software course teachers. When examined by the variable of seniority, it was seen that there was a significant difference in favor of teachers with 20 years of seniority or less, although teachers exhibited high level of self-efficacy.
Teachers, whose sub-dimensions were "Learning-Teaching Process-Oriented Technostress", "Technostress with a Technical Subject Orientation", "Social-Oriented Technostress", "Technostress for Profession", "Personal Technostress", answered "Partially Agree" the scale to determine technostress levels as and it was moderate. It was concluded that they have high level of technostress. It was concluded that they have a high level of technostress. When examined by the variables of gender, education level, branch and seniority, it was found that there was no significant difference. In technology-oriented technostress levels, a result was obtaied in favuor of teachers whose branches are information technologies and software. It has been concluded that teachers with 0 to 5 years of experience have higher levels of technostress focused on the learning-teaching process. 
In this context, it was stated that studies should be carried out in order to reduce the technostress levels of teachers and to include educational technologies more in the classroom environment. In this context, some suggestions have been presented.