Değişen Karadeniz jeopolitiğinde Ukrayna ve Gürcistan'ın yeri ve Türkiye'nin güvenliğine etkileri
The place of Ukraine and Georgia in the geopolitical shift of the Black Sea and its effects to Turkey's security
Yazar: AHMET AŞIK
Danışman: DOÇ. DR. FUAT AKSU
Harp Akademileri Komutanlığı / Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Avrupa Birliği = European Union ; Gürcistan = Georgia ; Güvenlik = Security ; Jeopolitik = Geopolitic ; Karadeniz bölgesi = Black Sea region ; Rusya = Russia ; Soğuk savaş = Cold war ; Türkiye = Türkiye ; Ukrayna = Ukraine ; Uluslararası ilişkiler = International relations

Özet:
Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle birlikte bloklar arası mücadele alanı; bölgesel krizlerin olduğu, yeni devletlerin kurulduğu, sınır uyuşmazlıklarının ortaya çıktığı ve mikro milliyetçiliklerin çatıştığı bir sahaya dönüşmüştür. İstikrarsızlık kaynağı olan Balkanlar, Kafkaslar, Orta Asya ve Ortadoğu'ya komşu olan Karadeniz Bölgesi, hem bölge ülkelerinin yeni düzen arayışlarından, hem de bölge üzerindeki güç mücadelelerinden dolayı istikrarsız bir ortama sürüklenmiştir.11 Eylül terör saldırıları ve sonrasında yaşananlar ise, tüm dünyayı olduğu gibi zaten hassas durumda olan Karadeniz Bölgesi jeopolitik dengesini de derinden etkilemiştir. Batı'nın Karadeniz Bölgesi'ne yönelik yaptığı hamlelere Rusya'nın karşılık vermesiyle, bölge devletleri üzerinden yürütülen bir mücadele dönemi başlamış, Rusya'nın güneybatı kanadını oluşturan Gürcistan ile batı kanadını oluşturan Ukrayna bu rekabetin temel nesnesi haline gelmişlerdir. Bu iki ülkede, siyasi, sosyal, ekonomik ve askerî alt yapı hazırlanmadan, ülkelerin iç ve dış dinamikleri doğru değerlendirmeden yaratılmaya çalışan değişim kısa sürede etkisini yitirmiştir. Ukrayna ve Gürcistan'ın tam bağımsız olarak uluslararası sitemde yerini alabilmeleri için öncelikle yapılması gereken, bu ülkelerin ekonomik ve askerî alanda, Rusya'ya olan bağımlılıklarından kurtulmalarının sağlanmasıdır.Karadeniz Bölgesi'nde yaşanan bu gelişmeler, Karadeniz'in mevcut statüsünün korunmasından yana olan ve bölgede istikrarlı bir güvenlik ortamının girişimcisi ve savunucusu olan Türkiye'nin güvenliğini de yakından ilgilendirmektedir. Bölgedeki kurumsal yapının gelişmesine öncülük eden Türkiye'nin tüm gayretlerine rağmen Karadeniz Bölgesi'ndeki güvenlik sorunu aşılamamıştır. Karadeniz Bölgesi'nde kalıcı bir istikrar ve barış ortamının sağlanması; sorunların, öncelikle bölge ülkeleri nezdinde, yapısı güçlendirilmiş bölge örgütleri aracılığıyla çözümlenmesini gerektirmektedir. Bölgenin istikrarı Türkiye ile Rusya arasında geliştirilecek ilişkilerin, tüm bölge ülkelerini kapsayacak şekilde, bu iki ülke merkezinde oluşturulmasından geçmektedir. Bunun için de, öncelikli olarak işbirliğinin önünde engel oluşturan ihtilaflı konuların çözüme kavuşturulması gerekmektedir.

Abstract:
The arena of struggles between the blocks has become a field, where regional crises occurred, new states were established, boundary disputes arose and the conflict with micro-nationalisms developed after the end of the Cold War. As a result of the instability The Balkans, the Caucasus, Central Asia and the Middle East adjacent to the Black Sea were dragged into an unstable environment due to the search for new orders of the region and the countries as well as power struggles over the region.The September 11 attacks and the following events have deeply affected the geopolitical balance in the Black Sea region, which was already a sensitive case as it was with the entire world. Russian Federation's response to the attacks made by the West to the West Black Sea region started a struggle period carried out over states of the region and Georgia forming the southwestern flank of Russia and Ukraine forming the western flank have become the basic object of this competition. The change created without preparing the political, social, economic and military infrastructure and without evaluating the countries internal and external dynamics correctly lost its effect in a short time. For Ukraine and Georgia to take their place in the international system independently, they need to be released from the dependencies on Russia in the economic and military fields.These developments in the Black Sea region concern the security of Turkey closely, which sides with the protection of the current status of the Black Sea and is the entrepreneur and advocate of a stable environment. Despite all the efforts of Turkey, leading the development of institutional structure in the region, the security problem in the Black Sea region could not be overcome. It is necessary to provide a long-lasting stability and peace in the Black Sea region and solve problems before the countries in the region through regional organizations whose structure is strengthened. The provision of the stability in the region requires that the relations to be developed between Turkey and Russia will be established at the center of these two countries to cover all the countries in the region. For this purpose, it is important to primarily resolve all the issues in dispute preventing the respective cooperation.