Kanser tedavisi sonrası çocukların aşılanma durumunun ve aşı antikor yanıtlarının retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of vaccination status and vaccine antibody response of children after cancer treatment
Yazar: NURETTİN SOLAK
Danışman: PROF. DR. MEDA KONDOLOT
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Kanser tedavisi sonucu gelişen ve geri dönüşümlü olan immünsupresyon süreci çeşitli faktörlerin etkisinde öngörülemeyen süreler boyunca devam edebilir. Bu nedenle kanser tedavisi sonrası aşılara en iyi yanıtın alınabileceği zamanı belirlemek zordur. Aşıları tam olanlarda da pekiştirme gerekip gerekmediği konusunda fikir birliği yoktur. Bu çalışmanın amacı kanser tedavisi sonrası çocukların aşılanma durumunun, aşı antikor yanıtlarının ve seronegatiflik için risk faktörlerinin belirlenmesidir.
Hastalar ve Yöntem: Retrospektif olarak planlanan bu çalışmaya Ocak 2012 – Ocak 2022 arasında 18 yaş altı kanser tedavisi almış ve tedavi sonrası aşılama için Sosyal Pediatri Polikliniği'ne yönlendirilmiş 240 hasta dahil edildi. Relaps olanlar, kemik iliği nakli yapılan hastalar ve aşılaması başka merkezlerde yapılan hastalar çalışmaya alınmadı. Hastalar lösemi, lenfoma ve solid tümör grubu olmak üzere üç gruba ayrıldı. Hastaların cinsiyet, tanı yaşı, tedavi şekli, aşılanma durumu, dosya kayıtlarında bulunan antikor yanıtları ve takvim dışı aşılarla aşılanma durumu gibi demografik ve tıbbi verileri dosya kayıtlarından elde edildi.
Bulgular: Tedavi öncesi hastaların %95.8'inin aşılarının tam olduğu, tedavi sonrası ise %68.8'inin yaşına göre eksik aşılı olduğu saptanmıştır. Lösemi grubunda yeniden aşılamaya başlama zamanı ortalama 6,6±1,6 ay olup lenfoma ve solid tümör grubundan daha erkendi (sırasıyla; p=0.021, p=0.016). Tedavi sonrası hastaların %10'unun mevsimsel influenza, %11.2'sinin meningokok ACWY, %3.3'ünün meningokok B ve %2'sinin HPV aşıları ile aşılandığı tespit edildi. Suçiçeği aşılı olup tedavi sonrası seronegatif olanların tanı yaşı ortalaması seropozitif olanlardan düşüktü (p=0.006) ve tanı yaşının küçülüyor olması seronegatiflik için anlamlı bulundu (p=0.022). Tedavi öncesi üç doz hepatit B aşılı hastalar tedavi sonrası değerlendirildiğinde lösemi grubunda seropozitiflik oranının lenfoma ve solid tümör grubundan yüksek (sırasıyla p=0.038, p=0.048); solid tümör grubunda ise lenfoma grubundan yüksek olduğu saptandı (p=0.042).
Sonuç: Öncesinde tam olsa da hastalığın tanı ve tedavi sürecinde aşılarında aksamalar olduğu için kanser tedavisi sonrası çocukların aşılama açısından değerlendirilmesi, varsa eksik olanların tamamlanması ve gerektiğinde pekiştirme dozu uygulanması önemlidir. Hastaların takvim dışı aşılarla aşılanma konusunda daha etkili bilgilendirilmesi ve teşvik edilmesi gerekmektedir. Kanser tedavisi sonrası aşılama protokolleri oluşturulabilmesi için iyi planlanmış prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: Kanser, Çocuk, Kemoterapi, Radyoterapi, Aşı, Antikor

Abstract:
Retrospective Evaluation Of Vaccination Status And Vaccine Antibody Response Of Children After Cancer Treatment
Introduction and Aim: The immunosuppression process, which develops as a result of cancer treatment and is reversible, can continue for unpredictable periods under the influence of various factors. Therefore, it is difficult to determine when the best response to vaccines can be obtained after cancer treatment. There is no consensus on whether booster is required in those who are fully vaccinated. The aim of this study is to determine the vaccination status of the children after cancer treatment, their vaccine antibody responses and risk factors for seronegativity.
Patients and Methods: 240 patients under the age of 18 who received cancer treatment between January 2012 and January 2022 and were referred to the Social Pediatrics Outpatient Clinic for post-treatment vaccination were included in this retrospective study. Patients with relapse, bone marrow transplant patients, and patients who were vaccinated in other centers were excluded from the study. The patients were divided into three groups as leukemia, lymphoma and solid tumor. Demographic and medical data of the patients, such as gender, age at diagnosis, type of treatment, vaccination status, antibody responses in file records, and vaccination status with off-schedule vaccines were obtained from file records.
Results: It was determined that 95.8% of the patients were fully vaccinated before the treatment, and 68.8% of them were incompletely vaccinated for their age after the treatment. The mean time to start revaccination in the leukemia group was 6.6±1.6 months, which was earlier than the lymphoma and solid tumor groups (p=0.021, p=0.016, respectively). After the treatment, it was determined that 10% of the patients were vaccinated with seasonal influenza, 11.2% with meningococcal ACWY, 3.3% with meningococcal B and 2% with HPV vaccines. The mean age at diagnosis of varicella vaccinated patients who were seronegative after treatment was lower than those who were seropositive (p=0.006) and the decreasing age at diagnosis was found to be significant on seronegativity (p=0.022). When patients vaccinated with three doses of hepatitis B before treatment were evaluated after treatment, the rate of seropositivity in the leukemia group was higher than in the lymphoma and solid tumor groups (p=0.038, p=0.048, respectively), and it was found to be higher in the solid tumor group than the lymphoma group (p=0.042).
Conclusion: It is important to evaluate children after cancer treatment in terms of vaccination, to complete the missing ones, if necessary, and to apply a booster dose when necessary, since there are disruptions in the diagnosis and treatment process of the disease, although it was complete before. Patients need to be more effectively informed and encouraged to be vaccinated with off-schedule vaccines. Well-planned prospective studies are needed to establish vaccination protocols after cancer treatment.
Keywords: Cancer, Child, Chemotherapy, Radiotherapy, Vaccine, Antibody