Türkiye'nin covıd-19 pandemisi ile mücadelesinde karantina yönetimi ve kolluğun rolü
The role of quarantine management and law enforcement in Turkey's fight against the covid-19 pandemic
Yazar: SULTANGÜL ÖZSOY
Danışman: DOÇ. DR. TEKİN AVANER
Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi / Güvenlik Bilimleri Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Günümüzde insanlık, adına "COVID-19" denilen yeni bir koronavirüs türü ile tanışmıştır. İlk defa Çin'in Hubei Eyaleti'nin Wuhan Şehri'nde deniz mahsulleri satan bir pazarda ortaya çıkan ve türünün yedinci örneği olan COVID-19 (SARS-CoV-2), zamanla dünyada büyük bir yayılım göstermiştir. Bu salgın gün geçtikçe küresel bir krize dönüşmüştür. İlerleyen süreçlerde Dünya Sağlık Örgütü tarafından gerekli koşulları sağladığı için de bir pandemi olarak ilan edilmiştir. Dünyadaki tüm ülkeler gibi Türkiye de COVID-19 ile mücadele için bir dizi tedbire başvurmuş, krizin üstesinden gelebilmek için farklı kamu politikaları üretmiştir. Bu kriz yönetiminde uygulamaya konulan her politikanın da yasal bir dayanağı mevcuttur. Başta en üst norm olarak 1982 Anayasası olmak üzere Umumi Hıfzıssıhha Kanunu, Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkında Kanun, Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu, Cumhurbaşkanlığı ve İçişleri Bakanlığı Genelgeleri bunlardan bazılarıdır.  Diğer taraftan Türkiye siyasi, idari, sosyal, kültürel, ekonomik olmak üzere birçok alanda tüm kapasitelerini kullanarak çözümler bulmaya çalışmıştır. Bu çözümlerden birisi de hiç şüphesiz karantina uygulamasını hayata geçirmek olmuştur. Bulaşıcı bir hastalığın önlenmesi ve kontrol altına alınması açısından tarihte de uygulanan karantina, en eski ve en etkili yöntemlerden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Osmanlı Devleti döneminde adından usul-ı tahaffuz olarak bahsedilen karantina, modern sistemler kuruluncaya kadar deniz ve kara yolu ile farklı ülkelerden gelen kişilerin hastalık belirtilerinin görülebileceği makul bir süre limanlarda bekletilmesi şeklinde uygulanmaktaydı. Bugünün COVID-19 pandemisinde de hastalık etkenini taşıyan kişilerin evlerinde karantinada kaldıkları süre zarfında dışarıya çıkmaları ve diğer bireylerle temasta bulunmaları kesinlikle yasaklanmıştır. Yayınlanan genelgeler ile zorunlu tutulan karantina uygulaması pandeminin başlarında 14 gün, sonrasında 10 gün, son olarak da virüsün yayılım hızının azalması ve aşı uygulamalarındaki gelişmeler ile 7 gün süreyle sınırlandırılmıştır. Bu karantina sürecine sağlık çalışanları çok büyük destek vermiştir. Kişileri evlerinde ziyaret ederek uymaları gereken kuralları anlatmış, gerekli ilaçları vermiş, düzenli aralıklarla telefonla mevcut durumlarını sorgulamışlardır. Karantina yönetim sürecine çok büyük destek veren bir diğer yapı da kolluk kuvvetleri olmuştur. Başta 1982 Anayasası olmak üzere Umumi Hıfzıssıhha Kanunu, Kabahatler Kanunu, Türk Ceza Kanunu gibi yasal dayanaklar çerçevesinde pandemi sürecinde faaliyetlerini gerçekleştirmişlerdir. Kolluk, kamu düzenini meydana getiren unsurlardan biri olan genel sağlığın korunması için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür. Bu hususta COVID-19 kapsamında bireylere aşı yapılmasının teşvik edilmesi, bulaşıcı hastalığın görüldüğü yerlere giriş-çıkış yasağı getirilmesi, hastalık etkeninin olduğu yerlerin boşaltılması, vatandaşların dış dünyadan izole edilerek denetim altına alınması, sosyal medya hesaplarında gerekli uyarıların paylaşılması kolluğun genel sağlığı tesis etmedeki rollerini göstermektedir. Bu dönemde dinamik denetim modelini benimseyen ve faaliyetlerini 7/24 esasına göre yürüten kolluk kuvvetleri, denetimlerini mülki idare amirlerinin koordinasyonunda sürdürmektedir. Kamu kurum ve kuruluşlarının tümü, yerel yönetimler, meslek odaları sürece destek vermektedir. Kolluk kuvvetleri vatandaşları kurallara uyma noktasında sorumlu davranmaya davet etmekte; kurallara aykırılıkta ısrar edenlere ise gerekli cezai işlemleri uygulamaktadır. Bu işlemleri uygularken de gerektiğinde sert güç kullanabilmektedir. Bu çalışmada; "Türkiye'nin COVID-19 pandemisi ile mücadele sürecini nasıl yönettiği, ne gibi tedbirlere başvurduğu, karantina yönetimi özelinde krizi nasıl karşıladığı, krize nasıl yanıt verdiği ve kolluğun bu süreçteki rolünün neler olduğu" araştırma sorularına cevap aramaya çalışılmış ve bazı saptamalarda bulunulmuştur. Bu doğrultuda birinci bölümde kavramsal çerçeveye yer verilmiş; karantina, pandemi, COVID-19, risk ve kriz yönetimi, kamu sağlığı ve kolluk kavramları irdelenmiştir. İkinci bölümde Türkiye özelinde, kriz yönetimi bağlamında COVID-19'a yönelik alınan tedbirlere yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise kolluğun karantina sürecine yönelik katkıları incelenerek çalışma tamamlanmıştır. Bu kapsamda nitel bir araştırma yöntemi benimsenmiş ve doküman analizi yapılmıştır. COVID-19 pandemi sürecinin devam ediyor olmasından dolayı radikal sonuçlar, keskin genellemeler ve geniş çaplı çıkarımlardan kaçınılmıştır.

Abstract:
Today, humanity has been introduced to a new type of coronavirus called "COVID-19". COVID-19 (SARS-CoV-2), which first appeared in a seafood market in Wuhan City, Hubei Province, China is the seventh of its kind and it has spread widely in the world over time. This epidemic gradually turned into a global crisis. In the period that followed, the World Health Organization declared it as a pandemic as it provided the necessary conditions. Like all countries in the world, Turkey has applied a number of measures to combat COVID-19 and has produced different public policies to overcome the crisis. Every policy implemented during this crisis management also has a legal basis. The legal basis for such is of course the Constitution of 1982, which is the highest norm as well as the Public Hygiene Law, Health Services Fundamental Law, and the circulars of the Presidency and Ministry of Interior.  On the other hand, Turkey has tried to find solutions by using all of her capacity in many areas including political, administrative, social, cultural and economic. One of these solutions has undoubtedly been to implement a quarantine. Quarantine has also been implemented throughout history as a method to prevent and control an infectious disease and is one of the oldest and most effective methods. Quarantine was called "usul-ı tahaffuz" during Ottoman times and its implementation was by keeping people coming from different countries by sea and land in ports, for a reasonable period of time for the symptoms to appear. This went on until modern systems were developed. In today's COVID-19 pandemic, people carrying the disease agent are strictly prohibited from going out and contacting other individuals, during their quarantine period at home. The mandatory quarantine imposed by the published circulars was limited to 14 days at the beginning of the pandemic. Later on it went down to 10 days and finally down to 7 days, with the decrease in the rate of spreading for the virus, as well as the developments in vaccines. Healthcare professionals supported this quarantine process wholeheartedly. They visited people in their homes, explained the rules they needed to follow, gave them the necessary medication and checked on their condition by phone, at regular intervals. Another structure that greatly supported the quarantine management process was law enforcement. They carried out their activities during the pandemic process in accordance with the framework of legal bases, such as the Constitution of 1982, the Public Sanitation Law, Law of Misdemeanors and the Turkish Penal Code. Law enforcement is obliged to take the necessary measures for the protection of general health, which is one of the elements that make up the public order. In this regard, encouraging individuals to be vaccinated within the scope of COVID-19, imposing an entry-exit ban for places where infectious diseases are seen, evacuating places where there is a disease factor, isolating and controlling citizens from the outside world, and sharing necessary warnings on social media accounts display the roles for law enforcement in establishing general health. During this period, the law enforcement agencies, which adopted a dynamic auditing model and carried out their activities on a 24/7 basis, continue their audits under the coordination of the civil administration supervisors. All public institutions and organizations, local governments, professional chambers support the process. Law enforcement authorities invite citizens to act responsibly in compliance with the rules and they implement the necessary criminal procedures to those who insist on violating such rules. They can also use force, if necessary, while carrying out these procedures. In this study; finding answers to the research questions such as "How Turkey manages the fight against the COVID-19 pandemic, what kind of measures she implements, how she observed the crisis specifically for quarantine management, how she responded to the crisis and what is the role of law enforcement in this process" were sought and some determinations were made. Accordingly, the conceptual framework is included in the first chapter and quarantine, pandemic, COVID-19, risk and crisis management, public health and law enforcement concepts are examined. The second chapter is about the measures taken for COVID-19 in the context of crisis management in Turkey. In the third chapter concluded the study by examining the contributions of law enforcement to the quarantine process. In this context, a qualitative research method was adopted and document analysis were carried out. Due to the ongoing COVID-19 pandemic radical results, sharp generalizations and broad inferences have been avoided.