Otizm özellikleri gösteren ve göstermeyen dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı çocuk ve ergenlerin duygu düzenleme, yaşam kalitesi ve klinik özellikler bakımından karşılaştırılması
Comparison of emotion regulation, quality of life, and clinical characteristics of children and adolescents diagnosed as attention deficit hyperactivity disorder with and without autism traits
Yazar: BUKET KILIÇ
Danışman: PROF. DR. SADRİYE EBRU ÇENGEL KÜLTÜR
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Bu çalışmada Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanısı konan çocuk ve ergenlerden otizm özellikleri gösterenlerin bu özelliği göstermeyenlere göre; duygu düzenleme becerileri, klinik özellikleri, yaşam kaliteleri ve işlevsellik düzeyi bakımından farklı bir grubu temsil edebileceğinin gösterilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada nörolojik ve/veya işlevselliği bozabilecek seviyede ciddi bir kronik hastalığı olmayan, Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), anlıksal yetersizlik, şizofreni açılımı kapsamında bozukluklar, iki uçlu duygudurum bozukluğu tanılarından herhangi birini karşılamayan, 8-16 yaş aralığındaki DEHB tanılı katılımcılardan otizm özellikleri gösteren grupta 50 katılımcı ve otizm özellikleri göstermeyen grupta ise 64 katılımcı bulunmaktadır. Psikopatolojileri saptamak amacıyla Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli (ÇDŞG-ŞY-T) kullanılarak yarı yapılandırılmış klinik görüşme yapılmıştır. Otizm özelliklerini belirlemek amacıyla ebeveynlerin doldurduğu Sosyal Cevaplılık Ölçeği (SCÖ) kullanılmıştır. Sosyoekonomik-sosyokültürel düzey, Hollingshead-Redlich ölçeği ile sınıflanmıştır. Katılımcılar duygu düzenleme becerisi, klinik özellikler, yaşam kalitesi ve işlevsellik düzeyi bakımından çocukların doldurduğu Çocuklar İçin Anksiyete Duyarlılık İndeksi (CADİ), Duygusal Reaktivite İndeksi (DRİ), Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ)- Çocuk / Ergen Formu ve ebeveynlerin doldurduğu Güçler ve Güçlükler Anketi (GGA), Duygusal Reaktivite İndeksi- Aile Formu (DRİ-A), Weiss İşlevsellikte Bozulma Ölçeği (WİBÖ)-Ebeveyn Formu, Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ)-Ebeveyn Formu, Aile Değerlendirme Ölçeği (ADÖ) ile değerlendirilmiştir. Çalışmada DEHB tanılı çocuklardan otizm özellikleri gösterenlerin, göstermeyenlere göre anlamlı düzeyde daha yüksek irritabilite düzeyi ve daha fazla ayrılık anksiyetesi eş tanısı olduğu, psikososyal yaşam kalitesinin ve sosyal işlevselliğinin anlamlı düzeyde daha fazla bozulduğu, güncel olarak bildirilen dil-konuşma becerilerinin anlamlı düzeyde daha zayıf olduğu bulunmuştur.

Abstract:
In this study, the investigator aimed to show that children and adolescents diagnosed with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) with autism traits may represent a different group of ADHD cases in terms of emotion regulation skills, clinical features, quality of life, and functionality level compared to children and adolescents with ADHD who do not show this trait. Exclusion criteria were to have a neurological disease or severe chronic disease that may impair functionality or have at least one of the diagnoses of Autism Spectrum Disorder (ASD), intellectual disability, schizophrenia spectrum disorders, and bipolar mood disorder. The ADHD group with autism traits consisted of 50 participants, and the ADHD group without autism traits had 64 participants. The investigator used the Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Aged Children- Present and Lifetime version (K-SADS-PL) to screen psychopathology, parent-reported Social Responsiveness Scale (SRS) to differentiate autism traits, and the Hollingshead Redlich scale to classify the socioeconomic-sociocultural level of the family. The investigator evaluated all subjects with child-reported Childhood Anxiety Sensitivity Index (CASI), Affective Reactivity Index (ARI), Pediatric Quality of Life Inventory (PedsQL), parent-reported Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ), Affective Reactivity Index-Parent Report (ARI-P), Pediatric Quality of Life Inventory (PedsQL)-Proxy Report, Family Assessment Device (FAD), Weiss Functional Impairment Rating Scale–Parent Report (WFIRS-P) to evaluate emotion regulation skills, clinical features, quality of life, and functionality level. The main findings of the study are that the ADHD group with autism traits, compared to the group without autism traits, had a significantly higher level of irritability and the comorbidity of separation anxiety and a significantly worse level of the parent-reported current language-speech skills, and significantly lower level of psychosocial quality of life and social functionality.