Tip 2 diyabetlilerde beslenme bilgisi ile komplikasyon gelişimi ve metabolik kontrol ilişkisi
The relationship between nutrition knowledge and development of complications and metabolic control in TYPE  2 diabetic patients
Yazar: DENİZ KORKUT
Danışman: PROF. DR. GÜL ERGÖR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; Komplikasyonlar = Complications ; Metabolizma = Metabolism

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı tip 2 diyabet hastalarının beslenme bilgisi ile diyabetin komplikasyonları arasındaki ilişkiyi belirlemek ve beslenme bilgisi ile metabolik kontrol ilişkisini incelemektir.
Yöntem: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi diyet ve endokrinoloji polikliniğine başvuran 8-20 yıllık 280 tip 2 diyabetli çalışmaya alınmıştır. Beslenme bilgilerini değerlendirmek için araştırıcı tarafından hazırlanan soru anketi uygulanmıştır. Katılımcıların komplikasyon durumu hastane kayıtları ve hasta beyanına göre belirlenmiştir.
Bulgular: Katılımcıların %63.2'si kadın, %36.8'i erkektir. Ortalama diyabet süresi 13.2±4.0 yıldır. Katılımcılarda en sık görülen komplikasyonlar %56.1 ile retinopati ve %42.9 ile nöropatidir. Eğitim durumu arttıkça beslenme bilgisi anlamlı olarak artmaktadır. Diyetisyenden beslenme eğitimi alanların almayanlara göre beslenme bilgisi anlamlı olarak fazladır. Katılımcıların %85.0'ında en az bir komplikasyon görülmüştür. Beslenme bilgisi yeterli ve yetersiz olan diyabetliler arasında komplikasyon varlığı açısından anlamlı fark yoktur. Beslenme bilgisi yetersiz olan kadınlarda diyabetik ayak ve koroner arter hastalığı sıklığının anlamlı olarak fazla olduğu gözlenmiştir. Erkeklerin beslenme bilgisinin herhangi bir komplikasyon ile anlamlı ilişkisi saptanmamıştır. Katılımcıların HbA1c ortalaması %8.8±2.32'dir, %71.5'inin HbA1c'si yüksektir. Beslenme bilgisi yeterli ve yetersiz olanlar arasında HbA1c yüksekliği açısından anlamlı fark yoktur.
Sonuç: Diyabetlilerde komplikasyon oranlarının yüksek olduğu ve metabolik kontrolün kötü olduğu gözlenmiştir. Diyabetli her hastaya diyabette beslenmeye ilişkin düzenli olarak eğitim verilmelidir. Eğitimin etkinliğini artıracak, hastanın tedaviye ve diyete uyumunu artıracak yaklaşımlar uygulanmalıdır.
Anahtar Sözcükler: Tip 2 diyabet, beslenme bilgisi, diyabet komplikasyonları, HbA1c

Abstract:
Objective: The aims of this study are determining the relationship between nutrition knowledge of patients with type 2 diabetes and diabetes complications, and examining the relationship between nutrition knowledge and metabolic control.
Method: 280 type 2 diabetic patients with 8-20 years of diabetes duration who applied to Izmir Katip Celebi University Atatürk Training and Research Hospital diet and endocrinology outpatient clinic were recruited. The questionnaire prepared by the investigator to assess the nutrition knowledge was fulfilled. The complications of the participants was determined based on hospital records and patients' declarations. 
Results: 63.2% of participants were female and 36.8% were male. The average duration of diabetes was 13.2±4.0 years. The most common complications in participants were retinopathy with 56.1% and neuropathy with 42.9%. The higher education level increased nutrition knowledge significantly. Participants that have received nutrition education from dietitian compared to those who haven't received had significantly higher nutrition knowledge. At least one complication was seen in the 85.0% of the participants. There was no significant difference in the presence of complications between diabetic patients with adequate and inadequate nutrition knowledge. In women with inadequate nutrition knowledge, the prevalence of diabetic foot and coronary artery disease was significantly higher. No significant relationship was determined between nutrition knowledge of men and any complication. The average HbA1c of the participants was %8.8±2.32, HbA1c value of 71.5% was high. There was no significant difference in high HbA1c between participants with adequate and inadequate nutrition knowledge. 
Conclusion: It was observed that complication rates were high and metabolic control was poor in diabetic patients. All patients with diabetes should receive training about nutrition in diabetes periodically. Approaches to improve the effectiveness of education, patient's adherence to treatment and diet should be applied.
Key Words: Type 2 diabetes, nutrition knowledge, complications of diabetes, HbA1c