Kahramanmaraş Ahır dağı meralarında toprak üstü ve toprak altı biyokütlesinin belirlenmesi üzerine araştırmalar
Investigation of above and below ground biomass of rangeland vegetation in Ahir mountain, Kahramanmaras
Yazar: DİLAN ERDEM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MAHMUT REİS
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Yeşil aksama sahip bitki topluluğunun birim alandaki toplam kütlesi anlamına gelen biyokütle, meraların otlatma kapasitelerinin ve verimlerinin tespit edilmesi amacıyla kullanılan en önemli mera özelliklerinden biridir. Meraların en iyi şekilde yönetimini sağlamak ve onlardan maksimum faydayı temin etmek için, botanik kompozisyonunun, besin üretim miktarının ve bunun alansal ve zamansal dağılımının belirlenmesi gereklidir. Bu araştırmanının amacı meraların vejetatif dönemlerini kapsayan zaman aralığında ortalama toprak altı ve toprak üstü biyokütle miktarının mevsimsel değişiminin tespit edilmesidir. Bu amaçla 15 örnekleme noktası alan 50*50*100 cm boyutunda tel kafeslerle bir yıl boyunca koruma altına alınmıştır. Toprak üstü biyokütle biçilmiş ve laboratuvarda 67.5 °C' de fırın kurusu hale getirilmiştir. Bitki örnekleri buğdaygil, baklagil ve diğer bitki türleri olmak üzere üç gruba ayrılarak familya bazında hektardaki biyokütle miktarları belirlenmiştir. 35 cm derinliğinde 6.4 cm çapında çelik silindir kullanılarak her bir örneklem noktasından 4 adet olmak üzere ilkbahar ve yaz dönemlerine ait 60'ar adet kök örneklemesi yapılmıştır. Elde edilen verilere göre araştırma alanı yaz dönemi ortalama toprak üstü biyokütle değeri 1,48706 ton/ha olup, bu değer 1,47702 ton/ha buğdaygil familyasından, 0,0036 ton/ha baklagil familyasından ve geriye kalan 0,00648 ton/ha diğer bitkilerden oluşmaktadır. Benzer şekilde, araştırma alanı ilkbahar dönemi ortalama toprak üstü biyokütle değeri 0,07066 ton/ha olup, bu değer 0,04267 ton/ha buğdaygil familyasından, 0,00602 ton/ha baklagil familyasından ve geriye kalan 0,002197 ton/ha diğer bitkilerden oluşmaktadır. Araştırma alanında yaz dönemi elde edilen ortalama toprak altı biyokütle değeri 26.98 ton/ha olup, bu değerin 3.47 ton/ha'ı kalın kök sınıfında geriye kalan 23.51 ton/ha ince kök sınıfına girmektedir. Benzer şekilde, ilkbahar dönemi elde edilen ortalama toprak altı biyokütle değeri 16.15 ton/ha olup, bu değerin 4.58 ton/ha'ı kalın kök sınıfında geriye kalan 11.57 ton/ha ince kök sınıfına girmektedir. 
Anahtar kelimeler: Biyokütle, Mera, Mevsimsel değişim,

Abstract:
Biomass, total mass per unit area of plant community, is one of the most important rangeland properties used to determine grazing capacity and yield of rangelands. Botanical composition, forage production amount and spatio-temporal distribution of these two factors have to be determined to ensure ideal management and maximum benefit from rangelands. The aim of this study is to determine 13 seasonal changes in average above and below ground biomass values of the rangelands in growth period. Wire nets, 50*50 cm2 and 1m high, were established to take plants under preservation in 15 sample fields one year round. Then, plants were mowed and dried at 67.5 °C in laboratory. Plant samples were divided into 3 groups (poaceae, fabaceae and others) to determine biomass amounts per decare based on plant family. Total 60 root samples, 4 samples for each plot, were also taken by using steel roller with 35 cm high and 6.4 cm diameter. According to results, average total above ground biomass in summer period was 1,48706 t/ha including 1,47702 t/ha poaceae, 0,0036 t/ha fabaceae and 0,00648 others, whereas it was 0,07066 ton/ha including 0,04267 t/ha poaceae, 0,00602 fabaceae and 0,002197 others in spring period. Average total belowground biomass in summer period was 26.98 t/ha including 3.47 t/ha coarse root and remaining 23.51 t/ha fine root, while it was 16.15 t/ha including 4.58 coarse root and 11.57 fine root in spring period in the study area. 
Keywords: Biomass, Rangeland, Seasonal change