Kronik obstruktif akciğer hastalığında hastalık şiddetinin ve torakal etkilenimin metabolik ve fonksiyonel belirteçleri
Metabolic and functional predictors of severity of disease and thoracal influence in chronic obstructive pulmonary disease
Yazar: MUSTAFA ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. AYNUR DEMİREL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kardiyopulmoner Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Kardiopulmoner Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı
(KOAH) multisistemik bir hastalık olmakla birlikte torakal bölge ilişkili kas ve iskelet
yapısında, metabolik değerlerde ve fonksiyonel kapasitede değişimler
görülebilmektedir. Bu çalışmanın amacı, KOAH tanılı hastalarda hastalık şiddetine
göre hastaların metabolik faktörleri, fonksiyonel kapasiteleri, torakal bölge etkilenimi
ile ilgili kas iskelet sistemi, ağrı şiddeti ve KOAH ilişkili yaşam kalitesi ve depresyon
durumlarını incelemekti. Çalışmaya KOAH tanısı almış, onkolojik veya osteoporotik
tedavi almayan, omurga cerrahisi geçirmemiş yaşları 58,1±7,3 yıl olan 16 kadın ve 46
erkek olmak üzere 62 birey dahil edildi. KOAH semptomları KOAH Değerlendirme
Testi ile (CAT), Modifiye Medical Research Council (mMRC) dispne skalası ile
yapıldı ve hastaların alevlenme hikayeleri sorgulandı. Solunum fonksiyon testi
spirometre ile, fonksiyonel kapasite 6 dakika yürüme testi (6 DYT) ve zamanlı kalk
yürü testi ile, ağrı şiddeti Görsel Analog Skalası ile, nöropatik ağrı seviyesi Leeds
Nöropatik Ağrı Skalası ile, yaşam kalitesi ve psikolojik durum değerlendirmesi
sırasıyla St. George Solunum Anketi ve Beck depresyon ölçeği ile gerçekleştirildi.
Torakal bölge etkilenimini incelemek için göğüs duvarı mobilitesi, kas kısalık testleri,
solunum hareketinin manuel değerlendirmesi, Corbin Postür Analizi uygulandı.
Metabolik belirteçleri incelemek için son altı aya ait yapılmış hematolojik
parametreler kaydedildi. Hastalar Birleşik KOAH Evrelemesine göre A, B ve E;
Global iniative for chronic Obstructive Lung Disease (GOLD) hava akımı
sınıflamasına göre ise, hafif ve orta şiddet olarak gruplandı. Hastalık şiddetinin artması
ile hematolojik parametrelerden yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL), alanin
aminotransferaz (ALT), aspartat aminotransferaz (AST), C-reaktif protein (CRP)
düzeylerinin arttığı, torakal etkilenim olarak aksiller ve torakal sirtometri farkının
azaldığı, istirahette ve aktivite sırasındaki torakal ağrının arttığı, yaşam kalitesinin
düştüğü ve depresyon durumunun arttığı bulundu (p<0,05). Lojistik Regresyon analizi
ile GOLD hava akımı sınıflamasına göre hafif şiddet grubundan orta şiddet grubuna
geçişi, CAT evrelemesindeki bir birim artışın yaklaşık 9 kat artırdığı, yaştaki bir birim
artışının ise geçişi 1,2 kat artırdığı saptandı. Serum trigliserid seviyesindeki artış ve 6
DYT mesafesindeki azalmayla bu geçişin arttığı saptandı (R
2=
0,42). Hastalık şiddeti
ile olumsuz etkilendiğini bulduğumuz torakal bölge ilişkili durumların, fonksiyonel
egzersiz kapasitesindeki azalmaların ve metabolik durum değişikliklerinin
değerlendirme aşamasında dikkat edilmesi gereken parametreler olduğunu
vurguluyoruz.
Anahtar Kelimeler: Akciğer Hastalığı, Kronik Obstüktif; Kardiyometabolik Risk
faktörleri; Egzersiz kapasitesi; Toraks

Abstract:
Along with chronic obstructive pulmonary disease (COPD) is
a multisystemic disease, changes can be seen in the thoracic region-related
musculoskeletal structure, metabolic values and functional capacity. The aim of this
study was to determine the metabolic factors, functional capacity, musculoskeletal
system related to the thoracic region involvement, pain severity and COPD-related
quality of life and depression status in patients diagnosed with chronic obstructive
pulmonary disease (COPD).Sixteen females and forty-six males aged 58.1±7.3 years
who were diagnosed with COPD, did not receive any oncological or osteoporotic
treatment, and did not undergo spinal surgery were included to the study. COPD
symptoms assessed with the COPD Assessment Test (CAT), with the Modified
Medical Research Council (mMRC) dyspnea scale, and exacerbation histories of the
patients were asked. Pulmonary function test by spirometry, functional capacity by 6-
minute walk test (6 MWT) and timed up-go test, pain intensity using visual analog
scale, neuropathic pain level using Leeds Neuropathic Pain Scale, quality of life and
psychological status evaluation with St. George Respiratory Questionnaire and Beck
Depression Scale were performed. Chest circumference measurement, muscle
flexibility tests, manual assessment of respiratory movement, Corbin Posture Analysis
were applied to examine thoracic region involvement. Hematological parameters of
the last 6 months were recorded to examine metabolic markers. The patients were
grouped according to GOLD ABE Assestment Tool as A, B or E and Global iniative
for chronic Obstructive Lung Disease (GOLD) airflow limitation severity as mild and
moderate. It was found that with the increase in the severity of the disease, the
hematological parameters such as high-density lipoprotein (HDL), alanine
aminotransferase (ALT), aspartate aminotransferase (AST), C-reactive protein (CRP)
levels increased, the difference in axillary and thoracic sirtometry decreased and the
thoracic pain at rest and during activity increased, the quality of life decreased, and the
state of depression increased. (p<0.05). With Logistic Regression analysis, it was
determined that the transition from mild severity group to moderate severity group
according to GOLD airflow classification increased approximately 9 times with a unit
increase in CAT staging, and a unit increase in age increased the transition 1.2 times.
It was determined that this transition increased with the increase in serum triglyceride
level and the decrease in the 6 MWT distance (R
2=0,42). We emphasize that thoracic
region-related conditions, decreases in functional exercise capacity and changes in
metabolic status, which we found to be adversely affected by disease severity, are
parameters that should be considered during the evaluation phase.
Keywords: Pulmonary Disease, Chronic Obstuctive; Cardiometabolic Risk Factors;
Exercise Test; Thorax