Preterm doğum öyküsü olan (35. gestasyonel hafta ve altı) çocuk ve ergenlerin yürütücü işlevlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of children and adolescent executive functionals with preterm birth history(35. gestational week and below)
Yazar: KEMAL CAN KARADİŞ
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE AKSU
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Doğum = Delivery ; Doğum-prematür = Labor-premature ; Doğum-prematür = Labor-premature ; Ergenler = Adolescents ; Prematüre bebekler =   ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, psikiyatrik tanısı olmayan preterm doğum öyküsü olan (35.gestasyonel hafta ve altı) çocuk ve ergenlerin term doğum öyküsü olan kontrollerine kıyasla yürütücü işlev becerilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Hipotez: Preterm doğmuş çocukların sosyal, duygusal, davranışsal ve akademik anlamda yaşadıkları sorunlara sıkça rastlanmakta olup bu durumla ilişkili olarak bu çocuk ve ergenlerin term doğmuş kontrollerine kıyasla daha düşük yürütücü işlev test performansı göstereceğini düşünmekteyiz. 

Yöntem: Çalışmanın olgu grubu Adnan Menderes Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı ve Yenidoğan Bilim Dalı tarafından takip edilen 8-14 yaş arası preterm doğum öyküsü olan çocuk ve ergenlerden oluşmaktadır. Tamamen gönüllülük esasına dayalı 30 çocuk ve ergenden oluşan örneklem grubuna herhangi bir psikiyatrik tanıyı dışlamak adına ÇDŞG-ŞY-T uygulanmış ve tüm katılımcılar çocuk nörolojisi uzman doktorları tarafından olası bir nörolojik bir hastalık tanısını dışlamak adına değerlendirilmiştir. Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı polikliniklerine başvurmuş sağlıklı ve çalışmaya katılım için gerekli olan preterm doğum öyküsü olmayan, ÇDŞG-ŞY-T görüşme çizelgesi uygulandıktan sonra psikiyatrik tanı almayan ve çocuk nörolojisi uzman doktorları tarafından muayene edilerek nörolojik bir hastalığa sahip olmadığı saptanan ve böylece çalışmaya katılım kriterlerini sağlayan 30 çocuk ve ergen de yaş ve cinsiyet eşleştirmeleri yapıldıktan sonra kontrol grubu olarak çalışmaya dahil edilmiştir. Olgu ve kontrol gruplarına nöropsikolojik test bataryaları olan Stroop Testi T-BAG formu, Çizgi Yönünü belirleme testi (Judgement of Line Orientation), Görsel-İşitsel sayı dizileri testi B formu (Audiotory Verbal Digit Span Test-Form B) uygulanmıştır. Ayrıca olgu ve kontrol grubu ebeveynlerinden sosyodemografik veri formlarını doldurmaları istenmiştir.  Elde edilen veriler uygun istatistiksel yöntemle değerlendirilmiştir.

Bulgular: Çalışmamıza katılan çocuk ve ergenler yaş (111 ay) ve cinsiyet (17 erkek, 13 kız) açısından eşleştirilmiş olup iki grup arasında ebeveyn eğitimi, ebeveyn psikiyatrik hastalık öyküsü ve ailelerinin sosyoekonomik durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. Çalışmamızda her iki grup Stroop 5. test süreleri (p=0,011), GİSD-B formu total puanları (p=0,005) ve ÇYBT puanları (p<0,001) açısından karşılaştırıldığında preterm doğum öyküsü olan grubun tüm yürütücü işlev testlerinde kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük puanlar aldıkları bulunmuştur. Preterm doğum öyküsü olan grupta YYBÜ' de tedavi görmüş çocukların, YYBÜ' nde tedavi görmemiş preterm doğmuş çocuklara kıyasla tüm yürütücü işlev testlerinden daha kötü sonuçlar aldıkları fakat aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı (p>0,05) görülmüştür.

Sonuç: Çalışmamızın preterm doğum öyküsü olan çocuklarda psikiyatrik bozukluklar dışlanarak yürütücü işlevlerin değerlendirildiği ilk çalışma olması nedeniyle yazına katkı sağlayacağını düşünmekteyiz. Preterm doğmuş çocuk ve ergenlerin sahip oldukları yürütücü işlev beceri zorluklarının mümkün olduğunca erken teşhis edilmesi ve yürütücü işlev becerilerindeki yetersizliklerin giderilmesine yönelik terapötik hedefler ve müdahalelerin geliştirilmesi gerektiğini düşünmekteyiz. Bulgularımızın genellenebilmesi için toplum temelli, daha geniş örneklemlerde tekrarlayan çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to evaluate executive function skills of children and adolescents with a history of preterm birth without psychiatric diagnosis (35 gestational weeks and below) compared to controls with term births.

Hypothesis: The social, emotional, behavioral and academic problems of preterm-born children are frequently encountered, and we think that these children and adolescents will have a lower executive function test performance than term-term controls.

Method: The sample of the study is consisted of participants with a history of preterm birth between the ages of 8-14 years monitored by Adnan Menderes University, Department of Pedsiatrics and Newborn. The study group consisted of 30 children and adolescents is based on the basis of voluntary, who were applied K-SADS-PL test (Kiddie Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia Present and Lifetime Version) to exclude any psychiatric diagnosis and the all participants were evaluated by specialist pediatric neurology doctors to exclude a possible diagnosis of a neurological disorder.
30 healthy children and adolescents who applied to Adnan Menderes University Hospital Pediatric Outpatient Clinic and do not have a history of premature birth,  also have not been diagnosed with neurological disease after being interviewed by specialist child neurology and  not diagnosed with psychiatric diagnosis after the K-SADS-PL (fulfilling the criteria for participation in the study were included in the study as age and gender matchings.) which are required for participation in the study were included as the control group after age and gender matchings were done in the study. The experimental and the control groups had neuropsychological test batteries, Stroop Test T-BAG form, Judgement of Line Orientation test, Audiotory Verbal Digit Span Test-Form B were applied. In addition, the parents of the control and experimental groups were asked to fill in sociodemographic data forms. The Obtained data were evaluated by appropriate statistical method.

Results: Children and adolescents who participated in our study were matched in terms of age (111 months) and gender (17 boys, 13 girls). No statistically significant difference was found between the two groups of children and adolescents in our study in terms of parental education, parental psychiatric disease history and socioeconomic status of their families. In our study, both groups were compared in terms of the 5 Stroop test times (p = 0.011), GISD-B form total scores (p = 0.005) and the JLO scores (p <0.001). It was found that the group with a history of preterm birth had significantly lower scores in all executive function tests compared to the control group. In the group with a history of preterm birth, children treated in the NICU (Neonatal Intensive Care Unit) were found to have worse results than all executive function tests compared to preterm-non-treated children in the NICU, but the difference was not statistically significant (p >0.05).

Conclusion: We believe that our study will contribute to the literature because it is the first study to evaluate the executive functions by excluding the psychiatric disorders in children with a history of preterm birth. We think that therapeutic goals and interventions should be developed in order to identify as early as possible the executive function skill difficulties of preterm children and adolescents and to eliminate the deficiencies in executive function skills. In order to generalize our findings, repetitive studies are needed in community based with larger samples.