Sedanter kadınlarda kalistenik ve pilates egzersizlerinin fiziksel ve fizyolojik etkileri
Physical and physiological effects of calisthenics and pilates exercises on sedentary women.
Yazar: ÜLFET ERBAŞ
Danışman: PROF. DR. ÖMER ŞENEL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışma sedanter orta yaş kadınlara yönelik 12 haftalık, kalistenik ve pilates egzersiz programlarının fiziksel ve fizyolojik parametreler üzerine etkisini incelemek amacı ile yapılmıştır. Denekler 30-45 yaşları arasında menopoz öncesi dönemde olan, kalistenik egzersiz (n:23), pilates egzersiz (n:20) ve kontrol grubu (n:20) olmak üzere toplam 63 sedanter, gönüllü kadından oluşturulmuştur. Kalistenik egzersiz grubuna 12 hafta süresince haftada 3 gün 50-60 dakika, %70-80 şiddetinde aerobik ve temel cimnastik hareketlerinden oluşan kalistenik egzersiz programı ve pilates egzersiz grubuna ise 12 hafta boyunca, haftada 3 gün, 50-60 dakikalık bölgesel kaslara yönelik, denge ve koordinasyon içeren Pilates Mat-Work egzersiz programı uygulanmıştır. Deneklerin egzersiz programı öncesi ve sonrası olmak üzere vücut ağırlığı, vücut yağ ağırlığı, yağ yüzdesi, yağsız vücut ağırlığı, beden kütle indeksi, bel/kalça oranı, istirahat kalp atım sayısı, sistolik ve diastolik kan basıncı, esneklik, mekik, şınav, sağ-sol el kavrama kuvveti ve aerobik güç ölçümleri yapılmıştır. Araştırma sonunda elde edilen veriler Anova ve t test sonuçlarına göre Tukey testi ile analiz edilmiştir. Hesaplamalar SPSS 15.0 paket programında yapılmıştır. Önem seviyesi p<0.01 ve p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Çalışma sonunda, kontrol grubunda vücut ağırlığı, yağ yüzdesi, yağ ağırlığı ve beden kütle indeksinde anlamlı derecede artış görülürken (p<0.01, p<0.05), yağsız vücut ağırlığında anlamlı azalma tespit edilmiş olup (p<0.05), diğer parametrelerde anlamlı bir değişim gözlemlenmemiştir. Kalistenik egzersiz grubunda vücut yağ yüzdesi (p<0.01), vücut yağ ağırlığı ve bel/kalça oranı değerlerinde anlamlı bir azalma (p<0.05), esneklik, mekik, şınav, sağ-sol el kavrama kuvveti ve aerobik güç değerlerinde anlamlı bir artış tespit edilmiştir (p<0.01). Pilates egzersiz grubunda ise; vücut yağ yüzdesi, yağsız vücut ağırlığı, bel/kalça oranı ve istirahat kalp atım sayısı değerlerinde anlamlı bir azalma (p<0.05) ve esneklik, mekik, şınav, sağ-sol el kavrama kuvveti değerlerinde anlamlı bir artış tespit edilmiştir (p<0.01). Sonuç olarak, kalistenik ve pilates egzersizlerinin orta yaş sedanter kadınlarda uygulanmasının vücut yağ yüzdesi, yağ ağırlığı, yağsız vücut ağırlığı, bel/kalça oranı, kalp atım sayısı, esneklik, mekik, şınav, sağ-sol el kavrama kuvveti ve aerobik güç parametreler üzerinde olumlu etkilerinin olduğu belirlenmiştir. Kalistenik egzersizin yağ yakımında, pilates egzersizinin ise; kas kütlesini arttırmada etkili egzersiz çeşitleri olduğu söylenebilir. Bu nedenle düzenli ve uzun süreli uygulanan bu tip egzersiz programlarının genel sağlığın korunması ve vücut kompozisyonunun düzenlenmesi açısından etkili oldukları sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study was performed to investigate the effects of 12-week callisthenic and Pilates exercise programs on physical and physiological parameters of sedentary middle-aged women. The subjects consisting of 63 pre-menopausal sedentary volunteer women aged between 30 and 45 years were divided into calisthenic exercise (n:23), Pilates exercise (n:20) and control (n:20) groups. A calisthenic exercise program consisting of 70-80% intensity aerobic and basic gymnastic movements for 50-60 minutes, for 3 days a week for 12 weeks was applied to the calisthenic exercise group. For the Pilates exercise group, which was 3 days a week for 12 weeks, a 50-60-minute Pilates Mat-Work exercise program with balance and coordination was implemented for regional muscles. Before and after the exercise program, body mass, body fat mass, fat percentage, lean body mass, body mass index, waist/hip ratio, resting heart rate, systolic and diastolic blood pressures, flexibility, sit-up, push-up, right- and left-hand grip strength, and aerobic power of the subjects were measured. Data obtained at the end of the study were analyzed by the Tukey test based on Anova and t test results. The calculations were made using SPSS 15.0 software. The level of significance was accepted as p<0.01 and p<0.05. At the end of the study, body mass, fat percentage, fat mass and body mass index increased significantly (p<0.01, p<0.05) and a significant decrease in lean body mass was found (p<0.05) in the control group while no significant change in other parameters was observed. A significant decrease in body fat percentage (p <0.01), body fat mass and waist/hip ratio values (p <0.05), and a significant increase in flexibility, sit-up, push-up, right- and left-hand grip strength, and aerobic power values were found in the callisthenic exercise group (p <0.01). In the Pilates exercise group, body fat percentage, lean body mass, waist/hip ratio and resting heart rate values significantly decreased (p <0.05), whereas the values of elasticity, sit-up, push-up, right- and left-hand grip strength increased (p <0.01).  As a result, performing callisthenic and Pilates exercises have positive effects on body fat percentage, fat mass, lean body mass, waist/hip ratio, heart rate, flexibility, sit-up, push-up, right- and left-hand grip strength and aerobic power parameters in middle-aged sedentary women. It can be argued that calisthenic exercise is effective in fat burning and Pilates exercise is effective in increasing muscle mass. For this reason, it has been concluded that such regular and long-term exercise programs are effective in terms of general health protection and regulation of body composition