Türkiye'deki makroekonomik verilerin petrol ve doğalgaz firmalarının hisse senetleri getirileri üzerine etkisinin arbitraj fiyatlama modeli ile analizi
Analysing the impact of macro economical data on the stock returns of oil and natural gas in Turkey by using arbitrage pricing model
Yazar: NEDA ALİZADEH
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZARİFE GÖKNUR BÜYÜKKARA
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Muhasebe ve Finansman Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Arbitraj fiyatlama modeli = Arbitrage pircing model ; Doğal gaz sektörü = Natural gas sector ; Fiyatlandırma = Pricing ; Hisse senedi değeri = Stock valuation ; Hisse senedi getirileri = Stock returns ; Hisse senetleri = Stocks ; Makroekonomi = Macroeconomy ; Makroekonomik faktörler = Macroeconomic factors ; Petrol şirketleri = Petroleum companies

Özet:
Çalışmada, makroekonomik faktörlerin Türkiye petrol ve doğalgaz hisse senetleri getirisi üzerindeki önem ve etkisi incelenmektedir. Bu amaçla, 2008:1-2012:9 dönemi için aylık veriler kullanılarak Arbitraj Fiyatlama Modeli uygulanmıştır. Arbitraj Model?inden elde edilen analiz sonucuna göre; Türkiye enerji piyasasında, hisse senetleri ile IMKB fiyat endeksi arasında pozitif ayrıca doğal gaz fiyatları ve döviz kuru için negatif ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ancak faiz oranı, para arzı, dış ticaret dengesi, enflasyon ve petrol fiyatları ile hisse senedi getirileri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Korelasyon katsayılarını dikkate alarak, petrol fiyatları ile doğalgaz fiyatları arasındaki yüksek ilişkiden dolayı bu iki değişken ayrı ayrı analize tabi tutulmuşlar. Analizin ilk aşamasında iki model kullanarak bağımlı değişken ile makroekonomik değişkenler analiz edilip, petrol fiyatlarının analizinde İMKB fiyat endeksi ve döviz kuru, doğalgaz fiyatları analizinde İMKB fiyat endeksi ile doğal gaz fiyatları anlamı çıkmıştır. Analizin ikinci aşamasında anlamlı olan değişkenler ayrı ayrı firmaların her biri için analiz edilmiş ve analizin ilk modelinde göre yani petrol fiyatlarıyla yapılan analizde 10 firma yani Ak Enerji, Aksu Enerji, Ayen Enerji, Aygaz Enerji, Emek Enerji, İpek Enerji, OMV Enerji, Tupraş Enerji, Turcas Enerji, Zorlu Enerji ve ikinci modeline göre yani doğal gaz fiyatlarıyla yapılan analizde 11 firma yani Ak Enerji, Aksu Enerji, Ayen Enerji, Aygaz Enerji, Emek Enerji, Gersan Enerji, İpek Enerji, IŞIK Enerji, OMV Enerji, Zorlu Enerji ve Turcas Enerji için anlamlı değişkenler bulunmuştur. Son aşamada, yukarıda bahsedilen firmadan beşı için yani Ak Enerji, Işık Enerji, OMV Enerji, Zorlu Enerji ve Tupraş Enerji risksiz faiz oranın üstünde getiri sağlanacağı ve Arbitraj Fiyatlama Modelini desteklediği tespit edilmiştir.

Abstract:
Significance and effect of macroeconomic factors on the return of oil and natural gas shares in Turkey are investigated in the study. For this purpose, Arbitrage Pricing Model has been applied by using monthly data for the term 2008:1-2012:09. Based on the analysis results obtained from the Arbitrage Model; it was determined that there is a positive relationship between share certificates of the energy market in Turkey and IMKB price index, in addition there is a negative relationship between the natural gas price and exchange rate. However, no statistically significant relationship was determined between the interest rate, money supply, inflation, balance of trade and oil price and share certificate returns. According to correlation coefficient, Oil price and gas price analyzed individually because of the high relation between these two variables. In the first step we use two models for realizing the relation between dependent variable and macro economic variables. In analyzing petrol prices, IMKB price index and exchange rate and in analyzing natural gas prices, IMKB price index and natural gas price are founded as meaningful variables. In the second part of the analysis, four important variables have been analyzed separately for all companies; in a first model of analyses for 10 companies, Ak Enerji, Aksu Enerji, Ayen Enerji, Aygaz Enerji, Emek Enerji, İpek Enerji, OMV Enerji, Tupraş Enerji, Turcas Enerji, Zorlu Enerji and in a second model of analyses for 11 companies, Ak Enerji, Aksu Enerji, Ayen Enerji, Aygaz Enerji, Emek Enerji, Gersan Enerji, İpek Enerji, IŞIK Enerji, OMV Enerji, Zorlu Enerji and Turcas Enerji founded meaningful variables. In the final stage of analysis, five of these 14 Companies, Ak Enerji, Işık Enerji, OMV Enerji, Zorlu Enerji ve Tupraş Enerji, will provide a return above the average risk-free interest that will support The Arbitrage Pricing Model.