Üniversite öğrencilerinin örgütsel imaj algılarıyla okula yabancılaşma düzeyleri ve okul terki eğilimleri arasındaki ilişki
Relations between university students' perceptions of organizational image, levels of alienation and tendency to drop-out
Yazar: ÖZLEM DÜNDAR
Danışman: PROF. DR. TUNCER BÜLBÜL
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul terki = Drop out of school ; Okula yabancılaşma = School alienation ; Yükseköğretim = Higher education ; Ölçekler = Scales ; Örgüt imajı = Organizational image ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmada üniversite öğrencilerinin öğrenim gördükleri üniversiteye ilişkin örgütsel imaj algılarıyla okula yabancılaşma düzeyleri ve okul terki eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeline göre gerçekleştirilmiştir.
Araştırma, 2018-2019 eğitim ve öğretim yılının bahar yarıyılında Trakya Üniversitesi'nin Edirne İl Merkezinde bulunan 11 fakültesi ve iki yüksekokulunda öğrenim gören ikinci sınıf öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Örgütsel İmaj Ölçeği (Polat, 2011a, 2011b), Öğrenci Yabancılaşma Ölçeği (Çağlar, 2012) ve Kurumsal Bağlılık Ölçeği (The Institutional Commitment Scale) (Brown, 2012) kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklemler t testi, Mann-Whitney U testi, tek yönlü ANOVA testi, Kruskal-Wallis testi, Hochberg's GT2 ve Games-Howell post hoc testleri, Pearson korelasyon ve yol analizi istatistik tekniklerinden yararlanılmıştır.  
Araştırmada, kadın öğrencilerin örgütsel imaj algıları; kalite, program, spor ve sosyal ortam boyutlarında ve tüm ölçekten elde edilen puanlar üzerinden anlamlı düzeyde daha olumlu bulunmuştur. Diğer taraftan, erkek öğrencilerin güçsüzlük ve anlamsızlık boyutlarında ve toplam puanlarda yabancılaşma düzeyleri ile okul terki eğilimleri kadın öğrencilere göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur.
20 yaş ve altındaki öğrencilerin, 21 yaş ve üstünde olan öğrencilere göre örgütsel imaj algıları; kalite, program, spor, sosyal ortam ve barınma-beslenme boyutlarında ve tüm ölçekten elde edilen puanlar üzerinden anlamlı düzeyde daha olumlu bulunmuştur. 21 yaş ve üstü öğrencilerin güçsüzlük, kuralsızlık, soyutlanmışlık ve toplam yabancılaşma düzeyleri anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur.
Öğrencilerin örgütsel imaj algıları, barınma-beslenme imaj algıları hariç kalite, program, spor, genel görünüm ve altyapı, sosyal ortam, eğlence boyutlarında ve toplam puanlarda öğrenim görmekte oldukları fakülte/yüksekokula göre anlamlı bir farklılık göstermektedir. Benzer şekilde, öğrencilerin yabancılaşma düzeyleri (toplam puanlarda ve boyutlar bazında –güçsüzlük, kuralsızlık, soyutlanmışlık, anlamsızlık) ve okul terki eğilimleri öğrenim görmekte oldukları fakülte/yüksekokul türüne göre anlamlı bir farklılık göstermektedir.
Ayrıca araştırma bulgularına göre öğrencilerin kalite ve sosyal ortam imaj algılarının artması okul terki eğilimlerinin azalmasını sağlamaktadır. Kalite, genel görünüm ve altyapı ve sosyal ortam imaj algılarının artışı yabancılaşma düzeylerini azaltırken; program imajının artması yabancılaşmanın da artmasına neden olmaktadır.
Öğrencilerin yabancılaşma düzeyleri arttıkça okul terki eğilimleri de artmaktadır. Ayrıca, öğrencilerin yabancılaşma düzeyleri kalite, program, genel görünüm ve altyapı imaj algıları ile okul terki eğilimleri arasında aracı etkiye sahiptir.

Abstract:
This study aimed to examine the relationship between university students' perceptions of organizational image regarding the university at which they were studying, their levels of alienation from the university, and tendency to drop out. The research was conducted according to the relational survey model, which is one of the general survey models.
The research was carried out with second grade students at 11 faculties and two colleges of Trakya University in Edirne city center, Turkey in the spring semester of the 2018-2019 academic year. In the study, the Organizational Image Scale (Polat, 2011a, 2011b), Student Alienation Scale (Çağlar, 2012) and Institutional Commitment Scale (Brown, 2012) were used as the data collection tools. Independent samples t test, Mann-Whitney U test, one-way ANOVA test, Kruskal-Wallis test, Hochberg's GT2 and Games-Howell post hoc tests, Pearson correlation and path analysis statistical techniques were used in analysis of the data.
The organizational image perceptions of female students were found to be significantly more positive in the dimensions of quality, program, sport and social atmosphere and in the overall scores obtained over the entire scale. On the other hand, male students' alienation levels in the dimensions of weakness and meaninglessness and also overall scores and their dropout tendencies were found to be significantly higher than the female students.
Organizational image perceptions of the students aged 20 and under, compared to students aged 21 and over, were found to be significantly more positive in the dimensions of quality, program, sport, social atmosphere, and accommodation & food and in the overall scores obtained over the entire scale. Those students aged 21 and over had significantly higher levels of weakness, anomy, isolation and total alienation.
Except for the accommodation & food image perceptions of the students, their organizational image perceptions in the dimensions of quality, program, sport, general outlook and physical infrastructure, social atmosphere, and entertainment and in overall scores showed a significant difference according to the faculty/college at which they were studying. Similarly, the alienation levels of the students (in total scores and dimensions: weakness, anomy, isolation, meaninglessness) and their tendency to drop out showed a significant difference according to the type of faculty/college where they were studying.
In addition, according to the findings of the research, an increase in the image perceptions of students regarding the quality and social atmosphere caused the tendency to drop out to decrease. While an increase in quality, general outlook and physical infrastructure, and social atmosphere image perceptions decreased the level of alienation; an increase in the program image caused an increase in alienation. 
As the level of alienation of students increased, their tendency to drop out also increased. In addition, the students' level of alienation had a mediating effect between their quality, program, general outlook and physical infrastructure image perceptions and dropout tendencies.