Konya ilinde gül (Rosa spp.) bitkisinde enfeksiyon oluşturan erik nekrotik halkalı leke virüsü (PNRSV) ve elma mozaik virüsü (ApMV)'nün varlıklarının belirlenmesi
Detection of prunus necrotic ringspot virus (PNRSV) and apple mosaic virus (ApMV) in rose (Rosa spp.) plants in Konya province
Yazar: ADİLE TUĞÇE ORHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN YEŞİL
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu yüksek lisans tezi, Konya ilinde yetiştirilen gül (Rosa spp.) bitkisinde enfeksiyon oluşturabilen Erik Nekrotik Halkalı Leke Virüsü (PNRSV) ve Elma Mozaik Virüsü (ApMV)'nün varlıklarının belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Bunun için, daha çok peyzaj amaçlı gül yetiştiriciliği yapılan alanlarda arazi ve laboratuvar çalışmaları gerçekleştirilmiş, elde edilen veriler ile hastalık oranları hesaplanmıştır. Çalışmanın hipotezi, Konya ilindeki güllerin PNRSV ve ApMV ile enfekte olabileceği ve bu virüslerin varlıklarının tespit edilebileceğidir. Bu hipotez doğrultusunda, araştırma sahası olarak Konya ilindeki çeşitli gül yetiştirme alanları seçilmiştir. 2023 yılında gerçekleştirilen arazi çalışmalarında, güdümlü örnekleme yapılmış ve farklı gül çeşitlerinden 94 adet yaprak, dal ve çiçek örnekleri toplanmıştır. Toplanan örnekler, laboratuvar ortamında serolojik testleme yöntemlerinden bir tanesi olan Double Antibody Sandwich (DAS) ELISA yöntemi ile PNRSV ve ApMV'nin enfeksiyonları için testlenmişlerdir. Testlemelerin sonucunda, Konya ilindeki gül bitkilerinde PNRSV'nin %12,76; ApMV'nin %11,70 oranında varlık gösterdiği ortaya konulmuştur. Her iki virüsün ildeki toplam enfeksiyon oranları ise %24,46 olarak hesaplanmıştır. Gerçekleştirilen bu yüksek lisans tez çalışması ile PNRSV ve ApMV'nin Konya ilindeki güller üzerindeki enfeksiyonları serolojik yöntemlerle ilk kez tespit edilmiştir. Bu sonuçların, bölgedeki gül üreticileri ve bitki sağlığı uzmanları için önemli bir bilgi kaynağı görevi göreceği, virüslerin yayılımını kontrol altına almak ve enfeksiyonları minimize etmek için stratejilerin geliştirilmesine olanak sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
This master's thesis was conducted to determine the presence of Plum Necrotic Ringspot Virus (PNRSV) and Apple Mosaic Virus (ApMV) that can cause infection in rose (Rosa spp.) plants grown in Konya province. For this purpose, field and laboratory studies were carried out in areas where roses are mostly grown for landscaping purposes, and disease rates were calculated with the data obtained. The hypothesis of the study is that roses in Konya province may be infected with PNRSV and ApMV and the presence of these viruses can be determined. In line with this hypothesis, various rose growing areas in Konya province were selected as the research area. During the field studies in 2023, guided sampling was carried out and 94 leaf, branch and flower samples were collected from different rose varieties. The collected samples were tested for PNRSV and ApMV infections by Double Antibody Sandwich (DAS) ELISA method, which is one of the serological testing methods in the laboratory. As a result of the tests, it was revealed that PNRSV and ApMV were present in 12.76% and 11.70% of rose plants in Konya province. The total infection rate of both viruses in the province was calculated as 24.46%. In this master's thesis study, the infections of PNRSV and ApMV on roses in Konya province were determined for the first time by serological methods. These results will serve as an important source of information for rose producers and agricultural engineers in the region and will allow the development of strategies to control the spread of viruses and minimize infections.