Fotoğrafla Türkiye Albümü'nde (1937) kültür varlıkları ve çağdaş mimarlık
Cultural assets and contemporary architecture in The Album of Turkey in pictures (1937)
Yazar: GANİMET ATALAY TALEBAZADEH
Danışman: PROF. DR. NEJAT TURGUT SANER
İstanbul Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Albümler = Albums ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Kültür varlıkları = Cultural properties ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Çağdaş mimari = Postmodern architecture

Özet:
Kemalist Türkiye Cumhuriyeti'nin, Osmanlı İmparatorluğu'nun "eski" kavramına karşı geliştirdiği başat argümanı "yeni" kavramı endüstriden sanata, sosyal hayattan mimariye her alanda kendini göstermiştir. Türkiye Cumhuriyeti'nin devrimleri ile modernleşme sürecinde kat ettiği mesafenin görülmesi yeni dönemin iyi anlatılabilmesinden geçmektedir. Basım ve yayım özelliklerinden dolayı "yeni" devleti en iyi anlatabilecek öğe olarak fotoğraf görülmüştür. Fotoğrafla Türkiye Albümü'nde, fotoğraf; Kemalist devrimleri, "genç" Türkiye'nin gelişen ve değişen yüzünü tüm dünyaya aktarabilmek için tanıtım ve propaganda unsuru olarak kullanılmıştır. Atatürk ilke ve inkılapları ile şekillenen Cumhuriyet ideolojileri çerçevesinde oluşturulan Othmar Pferschy'nin objektifinden çıkan fotoğrafların yer aldığı, AnkaraMatbuat Umum Müdürlüğü tarafından tasarlanan, F. Bruckmann AG., Münih Grafik İşleri Müesseseleri tarafından Almanya'da basılan, 1937'de yayımlanan Fotoğrafla Türkiye Albümü Cumhuriyet'in çağdaş mimari örneklerinin ve kültür varlıklarının sergilendiği bir eserdir. Fotoğrafla Türkiye Albümü'nde, "Ankara", "İstanbul", "Şehir ve Manzaralar", "Arkeoloji ve Ar", "Ekonomi ve İnşa", "Kültür ve İnsan" olmak üzere altı bölüm bulunmaktadır. Albümde, bu bölümlerle ilişkili olarak Othmar ferschy'nin Türkiye'nin dört bir yanından fotoğrafladığı 153 imaj yer almaktadır. Fotoğrafla Türkiye Albümü'nün "asri" Türkiye'nin "yeni" görüntülerini ekleyebilmek amacıyla oluşturulmuş vidalı bir sistematiği bulunmaktadır. Ankara-Matbuat Umum
Müdürlüğü kurumu bu vidalı tasarımı, memleketin "yeni" fotoğraflarının albümde yer alan önceki imajlarla organik bir bütünlük oluşturmasını sağlamak adına tercih etmiştir. Fotoğrafla Türkiye Albümü'nün ön sayfalarında bulunan Türkiye Cumhuriyeti ile Osmanlı İmparatorluğu'nun "Kültürel Bakımdan", "Sosyal Bakımdan", "Ekonomik Bakımdan" ve "Politik Bakımdan" mukayese edildiği "Osmanlı İmparatorluğundan Türkiye Cümhuriyetine" başlığındaki tarihsel metin ile albümün özelliklerinin verildiği "İzahat" metni albümün yazı içeriğini oluşturmaktadır. Albümün metin kısmı ve fotoğraf künyeleri Türkçe, Fransızca, İngilizce ve Almanca olarak yazılmıştır. "Fotoğrafla Türkiye Albümü'nde (1937) Kültür Varlıkları ve Çağdaş Mimarlık" başlıklı yüksek lisans tezi kapsamında söz konusu albüm arkeoloji, sanat ve mimarlık
tarihi disiplinleri esas alınarak, başta başkent Ankara olmak üzere "modern Türkiye"nin şehirleri üzerinden dönemin kültürel, sosyal, ekonomi politikaları çerçevesinde değerlendirilmiştir. Birbiri ardından devrimler yaşayan Türkiye Cumhuriyeti'nin yeni dönem siyaseti "modern" kavramı üzerinden dönemin gazeteleri paralelinde okunmaya çalışılmıştır.
Çalışmanın konusuyla ilgili olarak dönemin gazetelerindeki yazılar taranmış, görüş açısı aynı olan gazetelerden bir seçki yapılmamış, dönemin siyasal algısı açıklanırken bağımsız bir değerlendirme esas alınmıştır. Cumhuriyet döneminin aydınlarının, köşe yazarlarının Fotoğrafla Türkiye Albümü'ne yönelik yaptığı eleştiriler, değerlendirmeler ve tavsiyeler dönemin yurtiçi ve yurtdışı gazetelerinden takip edilmiştir. Görsel propaganda metoduyla oluşturulan Fotoğrafla Türkiye Albümü vasıtasıyla Cumhuriyet Türkiyesi'nin kat ettiği mesafenin görülmesi sağlanmıştır. Cumhuriyet döneminde oluşturulan faaliyetler "Modern Mimari ve Ankara", "Turizm ve Tanıtım", "Ülkenin İmarı" ve "Endüstrileşme" başlıkları altında değerlendirilmiş, Erken Cumhuriyet döneminde oluşturulan mimari eserler ve var olan kültürel miras dönemin politikaları çerçevesinde anlatılmaya çalışılmıştır. Tez kapsamında albümde temsil edilen arkeoloji, sanat ve mimarlık tarihi disiplinlerine ilişkin daha kapsamlı bir değerlendirme yapılabilmesi amacıyla her bir fotoğrafın niteliği, albümde yer alma amacı metin içerisinde değerlendirilmiştir. Teşhir edilen eserlerin künye bilgileri, metin içeriği ve albümde yer alan fotoğraflar çalışmanın"Ekler" bölümünde katalog formunda sunulmuştur. Fotoğrafla Türkiye Albümü'nde, fotoğraflanan bazı mimari ve sanat eserlerinin albüm künyesinde genel bir adlandırma yoluna gidilerek verilen künye bilgileri görsel karşılaştırma yoluyla özelleştirilmiş, yapıların isimleri tespit edilmiştir. Bazı imajların künye bilgilerinde eser isimleri, yer bilgileri gibi yanlış aktarımlar görülmüştür. Eserlerin künye bilgilerine yönelik yapılan bu yanlış aktarımlar dipnotlarda ve metin içerisinde değerlendirilmiştir. Bu çerçevede fotoğraflarda yer alan mimari ve sanat eserlerinin künye bilgilerinin tespiti yapılmıştır. Fotoğrafla Türkiye Albümü'ne yönelik yapılan yorumlarda albümün ve albümde yer alan her bir fotoğrafın Cumhuriyet Dönemi fotoğraf sanatının bir ürünü olarak değerlendilmesi ve bazı albümlerde bulunan eksik fotoğraf sayfalarının Cumhuriyet Dönemi fotoğraf sanatının ürünü olarak sanat mezatlarında yer alması albümün yalnızca bir kültür envanteri niteliğinde olmadığının aynı zamanda bir sanat eseri
olarak görüldüğünün kanıtı niteliğindedir. Fotoğrafla Türkiye Albümü, Kemalist Türkiye Cumhuriyeti'nin, 1923'ten 1936 yılına kadar 13 yıl içinde ortaya koyduğu maddi ve manevi tüm Cumhuriyet faaliyetleri içeriğiyle oluşturulmuştur.Arşiv belgeleri ve dönemin gazetelerinden 1937 yılında yayımlandığı belirlenmiştir. Fotoğrafla Türkiye Albümü'ndeki kültür varlıkları ve çağdaş mimarlık öğeleri Cumhuriyet temsili çerçevesinde değerlendirildiğinde, devrimlerle şekillenen yeni
Türkiye'nin modern yapılarına ayrılan bölümün en geniş alanı kapladığı ve "asri Türkiye" temasının vurgulandığı görülmüştür. Cumhuriyet'in fotoğrafik hafızasının temel taşlarından biri olan Fotoğrafla Türkiye Albümü, birbiri ardından gerçekleştirilen Cumhuriyet devrimleriyle "yeni Türkiye"nin oluşumuna tanıklık etmiştir. Türkiye'nin inşa faaliyetleri, kalkınma faaliyetleri ile dinamik ilerleyişinin ekseriyetle başkent Ankara'da görüldüğü ve Anadolu kentlerinde yorumlandığı albüm bu yönüyle "modern Türkiye"nin fotoğrafik belgelerini ortaya koyan görsel bir "Cumhuriyet antolojisi"dir

Abstract:
The main argument of the Kemalist Republic of Turkey against the "old" concept of the Ottoman Empire, the "new" concept, showed itself in every field from industry to art, from social life to architecture. Seeing the distance that the Republic of Turkey has covered in the modernization process with its revolutions is possible to explain the
new period well. Due to its printing and publishing features, photography was seen as the element that could best describe the "new" state. In The Albüm of Turkey in Pictures, the photograph is; Kemalist revolutions were used as an element of publicity and propaganda in order to convey the developing and changing face of "young" Turkey to the whole world. Created within the framework of the ideologies of the Republic shaped by Atatürk's principles and reforms, including photographs taken from the lens of Othmar Pferschy, designed by the Ankara-Matbuat General Directorate, published in Germany by F. Bruckmann AG., Munich Graphic Works Institutions, published in 1937 The Albüm of Turkey in Pictures is a work in which contemporary architectural examples and cultural assets of the Republic are exhibited.
There are six sections in The Albüm of Turkey in Pictures, namely "Ankara", "Istanbul", "Towns and Landscape", "Archaeology and Art", "Economy and Constructive Work", "Man and Civilisation". In The Albüm of Turkey in Pictures,
there are 153 images photographed by Othmar Pferschy from all over Turkey in relation to these sections. The Albüm of Turkey in Pictures has a screwed system created in order to add "new" images of "modern" Turkey. Ankara-The General Direction of the Press has chosen this screw design in order to ensure that the "new" photographs of the country create
an organic unity with the previous images in the album. The historical text in the title "From the Ottoman Empire to the Turkish Republic", in which the Republic of Turkey and the Ottoman Empire are compared in terms of "Cultural", "Social Life", "Economy" and "Politics" on the front pages of The Albüm of Turkey in Pictures, and the characteristics of the album. The text "Explanation", which is given in the text, constitutes the content of the album. The text of the album
and the photo tags are written in Turkish, French, English and German. Within the scope of the master's thesis titled In the "Cultural Assets and Contemporary Architecture in The Album of Turkey in Pictures (1937)" the album in question was
evaluated within the framework of the cultural, social and economic policies of the period, based on the disciplines of archeology, art and architectural history, and the cities of "modern Turkey", especially the capital Ankara. The politics of the new period of the Republic of Turkey, which went through one revolution after another, were tried to be read through the concept of "modern" in parallel with the newspapers of the period. Regarding the subject of the study, the articles in the newspapers of the period were scanned, a selection was not made from the newspapers with the same point of view, and an independent evaluation was taken as a basis while explaining the political perception of the period. The criticisms, evaluations and recommendations made by the intellectuals and columnists of the Republican era on The Albüm of Turkey in Pictures were followed from the domestic and international newspapers of the period. The distance covered by the Republic of Turkey has been seen through The Albüm of Turkey in Pictures which was created with the visual propaganda method. The activities created in the Republican period were evaluated under the titles of "Modern Architecture and Ankara", "Tourism and Promotion", "Construction of the Country" and "Industrialization", the architectural works created in the Early Republican period and the existing cultural heritage were tried to be explained within the framework of the policies of the period. Within the scope of the thesis, in order to make a more comprehensive evaluation of the disciplines of archeology, art and architectural history represented in the album,
the quality of each photograph and the purpose of being included in the album were evaluated in the text. The imprint information of the exhibited works, the text content and the photographs in the album are presented in catalog form in the "Appendix" section of the study. In The Albüm of Turkey in Pictures, a general naming method was used in the album
tag of some of the architectural and artistic works photographed, and the imprint information given was customized through visual comparison, and the names of the buildings were determined. Incorrect transfers such as work names and location information were seen in the imprint information of some images. These mistranslations regarding the imprint information of the works have been evaluated in the footnotes and in the text. In this framework, the identification information of the architectural and artistic works in the photographs has been determined. In the comments on The Albüm of Turkey in Pictures, the album and each photograph in the album are evaluated as a product of the photographic art of the Republic Period, and the missing photo pages in some albums are included in art auctions as a product of the photographic art of the Republican Period, indicating that the album is not only a cultural inventory. at the same time, it is proof that it is seen as a work of art. The Albüm of Turkey in Pictures was created with the content of all material and moral Republican activities that the Kemalist Republic of Turkey put forward in 13 years, from 1923 to 1936. It was determined that it was published in 1937 from archive documents and newspapers of the period. When the cultural assets and contemporary architectural elements in The Albüm of Turkey in Pictures are evaluated within the framework of the representation of the Republic, it is seen that the section devoted to the modern structures of the new Turkey shaped by the revolutions covers the largest area and the "contemporary Turkey" theme is emphasized. One of the foundation stones of the photographic memory of the Republic, The Albüm of Turkey in Pictures witnessed the formation of the "new Turkey" with the successive Republican revolutions. The album, in which Turkey's construction activities,
development activities and dynamic progress are mostly seen in the capital Ankara and interpreted in Anatolian cities, is a visual "Republican anthology" that reveals the photographic documents of "modern Turkey" with this aspect.