Evre 1-4 kronik böbrek hastalarında spot idrardaki sodyum değerinin kawasaki, tanaka, intersalt formülünü kullanarak 24 saatlik idrardaki sodyum değeri ile karşılaştırılması
Comparison of 24-hour urine sodium levels with spot urine sodium levels calculated using kawasaki,tanaka and intersalt equations in patients with stage 1-4 chronic kidney disease
Yazar: ESRA AKGÜL
Danışman: DOÇ. DR. KENAN TURGUTALP
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Sodyum = Sodium ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; İdrar = Urine ; İdrar tahlili = Urinalysis

Özet:
Giriş ve Amaç: Kronik böbrek hastalığı (KBH) olanlarda yüksek miktarda tuz alımı, böbrek yetmezliğinin progresyonuna neden olmaktadır. Bu nedenle KBH'sı olanlarda diyetle alınan tuz miktarının belirlenmesi önemlidir. Buna karşılık gün içinde alınan tuz miktarını belirlemenin basit bir yöntemi yoktur.
Yirmi dört saatlik idrarla bakılan sodyum düzeyi diyetle alınan sodyumu değerlendirmede kullanılan altın standart yöntemdir; fakat bu yöntem hastalar için zahmetlidir. Bu nedenle 24 saatlik idrardaki sodyum değerlerine yakın, zahmetli olmayan, kolay elde edilebilen fakat doğruluk değeri yüksek yöntemlere ihtiyaç vardır. Bu çalışmada; Evre 1-4 KBH'lılarda Kawasaki, Tanaka ve İntersalt formülleri kullanılarak elde edilen spot idrar sodyumunun 24 saatlik idrar sodyum değeri ile ilişkili olup olmadığını ortaya koymayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Şubat 2017- Haziran 2017 tarihleri arasında Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Erişkin Nefroloji Kliniği'nde Evre 1-4 KBH tanısı ile izlenmiş ve hala izlenmekte olan 109 hasta alındı. Hastaların 24 saatlik idrar sodyum değeri ile Kawasaki, İntersalt ve Tanaka formülleri ile spot idrardan elde edilen sodyum değerleri karşılaştırıldı. Aynı zamanda evreler içerisinde diabetes mellitus (DM) olan ve olmayan hasta grupları da değerlendirildi. Cinsiyet durumlarına göre de formüllerin 24 saatlik idrar ile yakın ilişkisine bakıldı.  
Bulgular: 24 saatlik idrar sodyumu ile Evre 1'de Kawasaki, İntersalt formülü ile Evre 2'de Kawasaki, Evre 3 ve Evre 4'te ise Tanaka ve İntersalt formülü ile elde edilen sodyum değeri uyumlu olup istatistiksel olarak fark yoktu (hepsi için p>0.05). Erkek cinsiyette Evre 1 KBH'da; İntersalt ve Kawasaki, Evre 2 KBH'da; sadece Kawasaki, Evre 3 KBH'da; İntersalt, Tanaka ve Kawasaki, Evre 4 KBH'da; İntersalt ve Tanaka 24 saatlik idrar sodyumu ile uyumlu olup aralarında istatistiksel olarak fark yoktu (hepsi için p>0.05). Kadınlarda: Evre 1 KBH'da; Tanaka, Kawasaki, İntersalt, Evre 2 KBH'da; Tanaka, Kawasaki, İntersalt, evre 3 KBH'da; Tanaka, İntersalt, Evre 4 KBH'da: sadece Tanaka ile 24 saatlik idrar sodyumu arasında uyum olup istatistiksel fark yoktu (hepsi için p>0.05).  DM olan Evre 1 KBH'da; Tanaka ve İntersalt, Evre 2'de; Tanaka ve İntersalt, Evre 3'te; Tanaka ve İntersalt, Evre 4'te; Tanaka ve İntersalt ile 24 saatlik idrar sodyumu arasında uyum olup istatistiksel fark yoktu (hepsi için p>0.05).
DM olmayanlarda: Evre 1 KBH'da Kawasaki ve İntersalt, Evre 2'de Kawasaki, Evre 3'te Tanaka ve İntersalt, Evre 4'te Tanaka ve İntersalt ile 24 saatlik idrar sodyumu arasında uyum olup istatistiksel fark yoktu (hepsi için p>0.05).
Sonuç: Evre 1-4 KBH'lılarda 24 saatlik idrar biriktirerek idrar sodyum atılımını hesaplamak yerine spot idrarda Tanaka, İntersalt veya Kawasaki formülleri kullanılarak 24 saatlik idrarda sodyum atılımı hesaplanabilir. Fakat bunun için daha fazla miktarda hasta sayısına ihtiyaç vardır.  
Anahtar Sözcükler: KBH, Spot İdrarda Sodyum,  24 saatlik idrarda sodyum

Abstract:
Introduction and Objective: High salt intake in chronic kidney disease (CKD) patients causes the progression of renal failure. Therefore it is important to determine the amount of dietary salt intake in CKD patients. On the other hand, there is no simple method to determine the daily salt intake.
The 24-hour urine sodium level is the gold standard method for assessing the dietary sodium intake but this method is laborious for patients. That is why there is a need for methods that are effortless, easily obtained and accurate with results close to 24-hour urine sodium levels. In this study, we aimed to show whether spot urine sodium level that is calculated using the Kawasaki, Tanaka and Intersalt equations is associated to 24-hour urine sodium level in patients with stage 1-4 CKD. 
Material and Method: 109 patients that have been and still are followed with stage 1-4 CKD diagnosis in Mersin University Faculty of Medicine Adult Nephrology Clinic between the dates of February 2017 and June 2017 were involved in our study. Patients' 24-hour urine sodium levels and sodium levels that were obtained from spot urine using Kawasaki, Intersalt and Tanaka formulations were compared. Patient groups with and without diabetes mellitus (DM) from different stages were evaluated as well. The close relationship of formulations and 24-hour urine based on gender were also assessed.
Findings: The sodium levels that were calculated using Kawasaki and Intersalt in stage 1, Kawasaki in stage 2 and Tanaka and Intersalt formulations in stages 3 and 4 were compatible with 24-hour urine sodium and there was no statistically significant difference (p>0.05 for all). In males, Intersalt and Kawasaki in stage 1 CKD; only Kawasaki in stage 2 CKD; Intersalt, Tanaka and Kawasaki in stage 3 CKD and Intersalt and Tanaka in stage 4 CKD were compatible with 24-hour urine sodium and there was no statistically significant difference (p>0.05 for all). In females, Tanaka, Kawasaki and Intersalt in stage 1 CKD; Tanaka, Kawasaki and Intersalt in stage 2 CKD; Tanaka and Intersalt in stage 3 CKD and only Tanaka in stage 4 CKD were compatible with 24-hour urine sodium and there was no statistically significant difference (p>0.05 for all). In patients with DM, Tanaka and Intersalt in stage 1 CKD; Tanaka and Intersalt in stage 2; Tanaka and Intersalt in stage 3 and Tanaka and Intersalt in stage 4 were compatible with 24-hour urine sodium and there was no statistically significant difference (p>0.05 for all).
In patients with no DM, Kawasaki and Intersalt in stage 1 CKD; Kawasaki in stage 2; Tanaka and Intersalt in stage 3 and Tanaka and Intersalt in stage 4 were compatible with 24-hour urine sodium and there was no statistically significant difference (p>0.05 for all).
Conclusion: Sodium excretion in 24-hour urine can be calculated using Tanaka, Intersalt and Kawasaki formulations in spot urine instead of 24-hour urine collection in stage 1-4 CKD patients. However, a greater number of patients is needed for this. 
Keywords: CKD, spot urine sodium, 24-hour urine sodium