Yahudilikte din adamları müessesesi (Tanah döneminde)
The institution of priesthood in judaism (in the Tanakh period)
Yazar: HAMZA ÜZÜM
Danışman: Y.DOÇ.DR. KÜRŞAD DEMİRCİ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlahiyat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Din = Religion
Dizin: Din görevlileri = Religious officials

Özet:
Tanah'ın Yahvenin din adamlarına atfettigi tek isim kohendir. Bizzat Rab Tanrı,Sina'da Mûsâ'ya, Harun'un liderliginde kohenlik müessesesini tesis etmesini, Harun içinelbiseler hazırlamasını emreder. Fakat Musa ve Harun soyundan gelen kohenlerin "ruhbanlıkhakkı mücadelesi" tanah metinlerinde asikardır. brânî kohenliginin teskili Hz. Dâvûd veSüleyman zamanında baslamıs, Süleyman zamanında Sadok ailesinin himayesinde, sadeceKudüs Mabed'inde müessir olmustur.Yahudilikte ruhban sınıfı, Tanrı'nın adamı olan peygamberlere ve kutsal metinlereverilen bir cevaptır. Bir baska deyisle bu sınıf, srail'in Tanrı adına çıkarmıs oldugu her türlüayini kapsar. Seçilmis milletin takdis edilmis kohenleri üstün bir kudsiyete sahipolduklarından dolayı genelde diger insanlardan özelde ise diger Yahudilerden farklıdırlar. Busebeple kohenlerin yabancı, bakire olmayan veya dul kadınlarla evlenmeleri yasaktır. Ayrıcaonların ölünün yanında durmaları yasaklanmıs ve sarhos olmamaları emredilmistir. srail'devakıf malları, ösür, ziraî ürünlerin turfandası ve canlılardan ilk doganlar ile Mabed'de kesilenher türlü takdimenin en iyisi kohenlere tahsis edilmistir.Kohenlerin uyguladıgı kanun ve uygulamalar incelendiginde bu kanun veuygulamaların bir Yahudinin hayatının her safhasını kapsadıgı görülecektir. Neticede Yahudidin adamları, Yahudi inancını ruhban sınıfı olmaksızın uygulanamayacak sekildebiçimlendirmis ve sistematik hale getirmislerdir.Baslangıçta peygamberlerin otoriter gücünde olan Yahudilikte, gelenek ve yorumlama,amel ve ibadetlerdeki uygulama ve ögreti gibi dini alanlar özellikle Babil sürgünüylekohenlerin eline geçmistir. Kohenligin sona ermesinden sonra ise Yahudilik Rabbi adı verilendin adamlarının etkisiyle Talmut yahudiligine dönüsmüstür.Kur'ân-ı Kerîm çogu zaman bu ruhban sınıfını yaptıklarından dolayı elestirmis vekınamıstır. Kuran-ı Kerim'in tenkit ettigi Yahudilik aslında bir anlamda ruhban sınıfınınsekillendirdigi Yahudiliktir.

Abstract:
The bare epithet titled by the TANAH to the Jewish clergy is the term kohen. TheLord Yahweh Himself has ordered Moses to establish an organized structure as kohen, and toprepare some special dresses for Aron. There is clear evidence in Tanah about the struggles ofrights of clergy among the priests coming from the house of Moses and that of Aron. Thebeginning establishment of Hebrew Priesthood has started with the time of David andSolomon, two great king of Jewish people and then especially in the dynasty of Solomon itwas Sadok who got e big effect around the Jerusalem and the Temple.The class of priests is considered as a reply on the part of Israel to the Prophets of Godand their sacred texts. In other words, this class rules over all the rituals which Israelestablished in the name of God. Since they are ordained Cohens of the chosen people, they areconsidered to be different from all other people in general, and from all other Jews inparticular. Thus the Cohens are not allowed to marry outsiders, non-virgins or widows. Inaddition, they cannot stand next to the dead or become drunk. In the Temple Judaism, all thetrust property, tithes, first fruits of all agricultural products, and first born of all animals aswell as the best portions of the sacrifices dedicated to the Temple are reserved for the Cohens.When we examine the laws and practices that were implemented by the Cohens, wewould see the fact that these implementations actually encompass the entirety of a Jew. In thefinal analysis, The Jewish priesthood has shaped Judaism in a way that would make the classof the priest indispensable for its implementation.In Judaism, the tradition and interpretation of Jewish Scripture, the implementation ofdaily works and rituals and teaching was first under the control of the prophets; however, theCohens took the control of all of these especially after the Babylonian diaspora. When theCohenhood came to end, Judaism had been transformed into Talmud Judaism through theimpact of new religious class of Rabbis.Quran often critisizes and condemns this class of priests because of their actions. TheJudaism which is critisized by Quran is, so to speak, the Judaism which was shaped by theclass of priests.