Kariyer değerleri ve algılanan istihdam edilebilirlik arasındaki ilişkinin incelenmesi
A study of the relationship between career anchors and perceived employability
Yazar: AYŞENUR ÖKTEM ÖZGÜR
Danışman: PROF. DR. TUNÇ DEMİRBİLEK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Kariyer = Career ; Kariyer değeri = Career anchors ; İstihdam = Employment ; İş gücü = Manpower ; İş gücü piyasası = Labour market

Özet:
Küreselleşme ve hızlı teknolojik değişimler nedeniyle, işgücünün yapısı değişmiş ve rekabet artmıştır. Değişen çalışma yaşamına uyum sağlanabilmesi, işgücü piyasasının sahip olduğu en önemli zenginlik olan işgücünün en iyi şekilde planlanması ve yönetilmesi vasıtasıyla mümkün olacaktır. Türkiye'de işsizlik, özellikle de eğitimli genç nüfusun işsizliği önemli bir sosyo-ekonomik sorun olarak karşımıza çıkmakta; öte yandan işgücü piyasasının taleplerine uygun nitelikte işgücü bulunamadığından çeşitli sorunlar yaşanmaktadır. Bu bağlamda, bireylerin kariyer değerlerinin belirlenmesi ve bu değerlere uygun işlere yerleştirilmesi önem kazanmaktadır. Bireylerin kariyer değerlerine uygun olarak bilgi ve becerilerini geliştirmeleri, istihdam edilebilirlik algılarını da etkileyebilecektir. Bu bağlamda kariyer değeri bireyin kendi kendine algıladığı yetenekleri, kabiliyetleri, temel değerleri, güdüleri ve ihtiyaçlarından oluşan benlik kavramı olarak tanımlanmaktadır. Algılanan istihdam edilebilirlik ise, işgücü piyasasındaki fırsatlar ve bireylerin olanakları dikkate alınarak, yeni bir iş elde edip edemeyeceklerine yönelik algıları olarak ifade edilmektedir. 
Araştırmanın amacı, bireyin sahip olduğu kariyer değeri ile istihdam edilebilirlik algısı arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu amaçla, bireylerin sahip oldukları kariyer değerine göre, işgücü piyasasında bir iş bulabileceklerine yönelik algılarının düzeyi saptanacaktır. Araştırmanın örneklemini Çalışma ve İş Kurumu İzmir İl Müdürlüğü'ne kayıtlı 409 işsiz oluşturmaktadır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS 21 programı ile değerlendirilmiş, kariyer değerleri ve istihdam edilebilirlik algısı arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla korelasyon ve regresyon analizi uygulanmıştır. Ayrıca, demografik değişkenlere göre kariyer değerleri ve istihdam edilebilirlik algısı arasında anlamlı farklılık olup olmadığını saptamak amacıyla, Bağımsız Örneklem T Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) Post-Hoc Tukey Testi uygulanmıştır. İstatistiksel analizler sonucunda, istihdam edilebilirlik algısı ile teknik-fonksiyonel, otonomi, hizmet, kimlik, yönetim becerisi, çeşitlilik ve girişimci kariyer değerleri arasında olumlu bir ilişki bulunmuştur. Güvence ve istikrar kariyer değeriyle ise anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Ayrıca regresyon analizi sonucunda da, güvence ve istikrar kariyer değeri dışındaki diğer kariyer değerlerinin istihdam edilebilirlik algısı üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu saptanmıştır.



Anahtar Kelimeler: Kariyer, Kariyer Değerleri, İstihdam Edilebilirlik, Algılanan İstihdam Edilebilirlik.

Abstract:
Due to globalization and rapid technological change, the structure of the labour force has changed and competition increased. Adapting to changing working life would be possible through planning and managing the workforce effectively, which is the most important wealth of the labour market. In Turkey, unemployment especially among educated young population emerges as a major socio-economic problem. On the other hand, not being able to meet the workforce demands of the labour market causes various problems. In this context, the determination of the career anchors of individuals and recruiting them accordingly become essential. Individuals improving their knowledge and skills according to their career anchors will be able to affect the perception of employability as well. In this context, career anchor is defined as individual's self-concept formed by self-perceived talents, abilities, basic values, motives and needs. Perceived employability is explained as perception towards whether or not they could get a new job by considering opportunities in labour market and possibilities of individuals.
The aim of the research is to investigate the relationship between career anchors of individual and perceived employability. For this purpose, the level of individual's perception towards finding a job in labor market according to their career anchors will be determined. The research sample constitutes 409 unemployed who are registered to Izmir Provincial Directorate of Labour and Employment Agency. The data obtained from research was analyzed through SPSS 21 Programme and correlation and regression analysis were performed in order to determine the relationship between the perception of employability and career anchors. Moreover, in order to determine whether or not there is a meaningful difference between career anchors and perception of employability according to demographic variables Independent Samples T Test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) Post-Hoc Tukey Test were performed. As a result of statistical analysis, positive correlation was found between perception of employability and career anchors which are technical-functional, autonomy, service, identity, managerial competence, variety and entrepreneurial. However, no meaningful relationship was found between perception of employability and security and stability career anchors. In addition, according to results of the regression analysis, it is determined that except from security and stability, other career anchors have a meaningful impact on perception of employability.



Keywords: Career, Career Anchors, Employability, Perceived Employability.