Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı almış çocukların ebeveynleri ile herhangi bir psikiyatrik tanısı olmayan çocukların ebeveynlerinin psikolojik sağlamlıklarının, evlilik uyumlarının ve aile hayatı tutumlarının karşılaştırılması
A comparision of parents' resiliences, marital adjustments and family life attitudes whose children identified attention deficit disorder with hyperactiviy with parent's whose children have not any psychiatric diagnoses
Yazar: HATİCE ÇİFTCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMRA BARİPOĞLU
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile hayatı = Family life ; Ebeveynler = Parents ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçekler = Scales

Özet:
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu çocuklarda en sık görülen psikiyatrik
bozukluklar arasında yer almaktadır. Bu çalışmada DEHB tanısı almış çocukların
ebeveynleri ile herhangi bir psikiyatrik tanısı olmayan çocukların ebeveynlerinin
psikolojik sağlamlıkları, evlilik uyumları ve aile hayatı tutumları karşılaştırılmak
istenmiştir. Çalışma çocuğunda DEHB tanısı olan ve çocuğunda herhangi bir psikiyatrik
tanı olmayan eşit sayıda ebeveyn ile Türkiye genelinde yapılmış olup araştırma 2020-
2021 yıllarını içermektedir. Bu çalışmada amaç çocukta görülen DEHB tanısının
ebeveyndeki psikolojik sağlamlığa, aile hayatı tutumlarına ve evlilik uyumuna
yansımasını ortaya koymaktır. Bu bağlamda ebeveynlerin ve ailelerin yaşadıkları
problemler ve destekleyici yaklaşımların önemlerinden bahsedilmiştir. Araştırmada Kısa
Psikolojik Sağlamlık Ölçeği'nin diğer değişkenlerle anlamlı bir ilişkisi bulunamamışken,
Aile Değerlendirme Ölçeği alt boyutlarından "Problem çözme", "iletişim", "roller",
"duygusal tepki verebilme", "gereken ilgiyi gösterme", "davranış kontrolü", "genel
işlevler" puanları çocuğunda DEHB tanısı olan ve olmayanlar arasında istatistiksel açıdan
anlamlı farklılık göstermiştir ve çocuğunda DEHB tanısı olanlara kıyasla olmayanlarda
daha yüksek bulunmuştur. Aile Hayatı Çocuk Yetiştirme Tutum Ölçeği alt boyutlarından
"Aşırı koruyuculuk" puanları; Yakın Doğu Evlilikte Uyum Ölçeği alt boyutlarından
"Evlilikte doyum", "evlilikte iletişim", "evlilikte empati", "kök aileler ile ilişkiler"
puanları çocuğunda DEHB tanısı olan ve olmayanlar arasında istatistiksel açıdan anlamlı
farklılık göstermiştir ve bu alt boyutların hepsinin puanları çocuğunda DEHB tanısı
olanlara kıyasla olmayanlarda daha düşük bulunmuştur.

Abstract:
Attention Deficit Disorder With Hyperactivity is one of the most frequent psychiatric disorder between children. In this study, willed that a comparision of parents' resiliences, marital adjustments and family life attitudes whose children identified attention deficit disorder with hyperactiviy with parent's whose children have not any psychiatric diagnoses. This study has done with equal number of parents whose children identified ADHD with whose children have not any psychiatric diagnoses and across Turkey at the year of 2020-2021. In this study the goal is clarifying the effects of ADHD which seen at children on parents' resiliences, family life attitudes and marital adjustments. In this sense, mentioned the importance of parents' and families' problems and supportive attitudes.
In this study there is no any significant relationship between Brief Resilience Scale and the other variables. Family Assesment Device's subscales which are problem solving ability, communication, roles, emotional reactions, showing interest, controlling behaviors and general functions' points have istatistically significant difference from whose children identified with ADHD and whose children have not any psychiatric disorder and whose children have not any psychiatric disorder has higher scores than whose children identified with ADHD. Family Life Child Rearing Attitudes Scale's subscales which is helicopter parents scores and Near East Marital Adjustment Scale's subscales which are marital adjustments, marital satistification, marital communication,  marital empathy, relationship with extended families scores have istatistically significant difference from whose children identified with ADHD and whose children have not any psychiatric disorder and whose children have not any psychiatric disorder has lover scores than whose children identified with ADHD.