Kız ergenlerde intihar girişim niteliği ve ergenin psikososyal özellikleri ile ilişkisi
The features of suicide attemps in female adolescents and its relationship with adolescent's psychosocial characteristics
Yazar: ALİ SAFA SAYIM
Danışman: PROF. DR. NEŞE PERDAHLI FİŞ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Dürtüsel davranış = Impulsive behavior ; Ergenler = Adolescents ; Kızlar = Girls ; Psikososyal özellikler = Psychosocial features ; İntihar = Suicide

Özet:
İntihar bütün dünyada geniş kitleleri doğrudan veya dolaylı olarak etkileyen önemli
bir halk sağlığı sorunudur. Ergenlik intihar davranışının sık görüldüğü bir dönemdir.
Ergenlik dönemindeki intihar davranışının kendine has doğasının anlaşılması ile
önleyici tedbirlerin alınması mümkün olabilir.
Bu çalışmada iki ana amaç bulunmaktadır. Birincisi, intihar girişiminde
bulunan kız ergenlerin sosyodemografik verileri, klinik özellikleri, intihar girişim
nitelikleri, umutsuzluk ve değersizlik bilişleri, dürtüsellik, duygu düzenleme, stresle
başa çıkma ve bağlanma tarzları gibi çeşitli özelliklerinin incelenerek kontrol grubu
ile karşılaştırılmasıdır. İkincisi, intihar girişiminin dürtüsel ya da planlı oluşunun
ergenin klinik özellikleri ile ilişkisinin ortaya konulmasıdır.
Örneklemimiz Marmara Üniversitesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve
Hastalıkları polikliniğine son 1 yıl içerisinde intihar girişimi ile başvuran 14-18 yaş
arası 46 kız ergen ile yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş psikiyatrik tanı almamış
29 sağlıklı ergenden oluşmuştur. Çalışmamıza katılan ergenlerin sosyodemografik
özellikleri tarafımızca oluşturulmuş sosyodemografik veri formu ile genel psikiyatrik
değerlendirmeleri ise Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni
Görüşme Çizelgesi- Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli (KD-SADS) ile değerlendirilmiştir.
İntihar niyetleri ve intihar girişimlerinin çeşitli özellikleri İntihar Niyeti Ölçeği (İNÖ)
ve tarafımızca oluşturulan İntihar Girişimi Klinik Değerlendirme Formu ile
değerlendirilmiştir. İntihar girişiminin dürtüsel ya da planlı oluşu İNÖ'nün 6. ve 15.
sorularının puanlarının toplamına göre değerlendirilmiştir. Ergenlerden Beck
Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ), Duygu Düzenlemede Güçlükler-Kısa Form (DDGÖ-16),
Barratt Dürtüsellik Ölçeği (BDÖ), Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği (SBTÖ),
Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ), İlişki Ölçekleri Anketi (İÖA) doldurmaları,
ebeveyn tarafından ise Çocuk Davranış Değerlendirme Ölçeği (ÇODDÖ)
doldurmaları istenilmiştir.
vi
İntihar girişiminde bulunan grubun yaş ortalaması 15,71 ± 1,06 yıl olarak
bulunmuştur. İntihar girişim grubunun baba yaş ortalaması anlamlı olarak yüksek,
baba eğitim düzeyi düşüktür ve ailelerinde intihar girişim öyküsü daha sıktır. İntihar
girişimlerinin %65,2'si dürtüsel girişim olarak değerlendirilmiştir. İntihar girişiminde
bulunanlarda en sık depresif bozukluklar (%52,2), sonrasında DEHB (%26,1)
görülmekte, depresyon ile DEHB komorbiditesine (%19,6) de sık rastlanmaktadır.
Dürtüsel ve planlı girişimde bulunanlar arasında kullanılan yöntem, sahip olunan
psikopatoloji açısından anlamlı bir fark bulunmazken, planlı girişimde bulunanlarda
önceki intihar girişimi öyküsünün daha sık olduğu görülmüştür. İntihar girişiminde
bulunanlarda BUÖ, DDGÖ-16, BDÖ, RBSÖ ve ÇODDÖ puanları kontrol grubuna
göre anlamlı olarak yüksek bulunurken, İÖA açısıdan bir fark bulunamamıştır. SBTÖ
etkili yaklaşım puanları daha düşük olarak bulunmuştur. İntihar girişiminin planlı
oluşu ile BDÖ toplam puanı ve plan yapmama alt ölçeği puanı arasında orta derece
negatif korelasyon saptanmıştır.
Sonuçta, sağlıklı kontrollerle karşılaştırıldıklarında, intihar girişiminde
bulunan kız ergenlerin umutsuzlık ve değersizlik düşüncelerinin daha sık, duygu
düzenleme ve stresle başa çıkma tarzlarının daha uyumsuz olduğu, her alanda daha
dürtüsel oldukları ve daha fazla içe yönelim ve dışa yönelim sorunları yaşadıkları
bulunmuştur. Ayrıca, dürtüsellik, özellikle de bilişsel dürtüsellik şiddetlendikçe,
dürtüsel girişimde bulunma riskinin arttığı saptanmıştır.

Abstract:
Suicide is an important public health problem directly or indirectly affecting large
masses all over the world. Adolescence is a developmental stage in which suicidal
behavior is common. By understanding the specific nature of the suicidal behavior in
adolescence, preventive measures can be undertaken.
In this study, there were two main objectives. The first was, to examine sevaral
characteristics of the suicidal behaviors of female adolescents who had attempted
suicide, such as the sociodemographic data, clinical characteristics, the features of the
suicidal attempt, cognitions of hopelessness and worthless, impulsivity, styles of
emotion regulation, stress coping and attachment., and compare them with those of a
control group. The second aim was, to reveal the relationship of suicide attempt, being
either planned or impulsive, with the clinical characteristics of the adolescent.
Our sample was consisted of 46 female adolescents aged 14-18 years who
admitted to Marmara University Child and Adolescent Psychiatry outpatient clinic due
to suicide attempt within the past year and age and sex matched controls 29
adolescents who were free of any psychiatric disorder. The sociodemographic
characteristics of the adolescents who participated in our study were evaluated with
the sociodemographic data form and the psychiatric evaluation was conducted by he
Kiddie Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia—Present and Lifetime
Version (KD-SADS). The suicidal intentions and various characteristics of suicide
attempts were evaluated with the Suicidal Intent Scale (SIC) and the Suicide Attempt
Clinical Evaluation Form ,which was developed by the authors. The mode of suicide
either being impulsive or planned was evaluated according to the sum of the scores of
the items 6 and 15 of SIC. Adolescents were asked to complete Beck Hopelessness
scale (BHS), Difficulties in Emotion Regulation Scale – short form (DERS-SF),
viii
Barratt Impulsivity Scale (BIS), Ways of Coping Scale (WOCS), Rosenberg SelfEsteem Scale (SES), Relationship Scales Questionnaire (RSQ) and the parent was
asked to complete the Child Behavior Checklist (CBCL/4-18).
The mean age of the suicide attempt group was 15.71 ± 1.06 years. The mean
age of father in the suicide attempt group was significantly higher, father education
level was low and the family history of suicide attempt was more frequent. Among
suicide attempts 65.2% were classified as an impulsive act. The most common
diagnoses were depressive disorders (52.2%) and ADHD (26.1%) . The comorbidity
of depression and ADHD (19.6%) was pretty common. There was no significant
difference between impulsive and planned attempts in terms of the method used and
psychopathology. Previous suicide attempt history was more frequent in planned
attempters. When compared to controls, suicide attempters had significantly higher
scores on BHS, DERS-SF, BIS, SES and CBCL , lower scores on effective approach
subscale of WOCS, whereas there was no difference in terms of RSQ. There was a
moderate level negative correlation between the nature of the suicide attempts being
planned and BIS total and unplanning subscale scores.
As a result, when compared to healthy controls, female adolescents who
attempted suicide had more frequent thoughts of hopelessness and worthlessness, their
styles of emotion regulation and stress management were more incompatible, they
were more impulsive in all areas and had more internalizing and externalizing
problems. In addition, when impulsivity, especially the cognitive impulsivity, was
more severe, the risk of impulsive attempts increased.