Hodgkin ve hodgkin dışı lenfoma hastalarında kemik iliği tutulumunun değerlendirilmesinde PET-BT ve kemik iliği biyopsisinin karşılaştırılması
Comparison of PET-CT and bone marrow biopsy in order to evaluate bone marrow involvement in hodgkin and nonhodgkin lymphoma patients
Yazar: BUĞRA SAĞLAM
Danışman: DOÇ. DR. KÜLTİGİN TÜRKMEN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Biyopsi = Biopsy ; Kemik iliği = Bone marrow ; Kemik iliği hastalıkları = Bone marrow diseases ; Lenfoma = Lymphoma ; Lenfoma-non Hodgkin = Lymphoma-non Hodgkin ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Amaç: Çalışmamızda yeni tanı Lenfoma hastalarında başlangıç evrelemesi
sırasında kemik iliği tutulumunu değerlendirmede PET-BT kullanımının etkinliğinin
tespit edilmesi amaçlanmıştır.
Hastalar ve Metodlar: Çalışmamızda retrospektif olarak ocak 2010 ve eylül
2016 tarihleri arasında Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesine
başvuran Lenfoma tanısı almış olan 104 hastanın dosyaları retrospektif olarak incelendi.
Çalışmanın analizleri için SPSS 16.0 paket programı kullanıldı. Kategorik değişkenler
frekans ve yüzde oranları şeklinde, sayısal değer alan değişkenler ise ortalama±ss
(medyan, min, maks) şeklinde tablo kullanılarak sunuldu. Çalışmamızda hastalar HL ve
HDL olarak iki ana başlık altında değerlendirildi. HDL hastaları da klinik seyir ve
takiplerine göre agresif ve yavaş seyirli olarak iki alt grup halinde değerlendirildi. 104
hastamızın 24'ü HL 80'i HDL hastasıydı. Bu hastaların 54'ü (% 51,9) erkek, 50'si
(%48,1) kadındı. Hastaların evresine göre dağılımları ise; evre I'de 8 (%7,7), evre II'de
21 (%20,2), evre III'de 35 (%33,7) ve evre IV'de 40 (%38.5) hasta mevcuttu. Hastaların
79'u (%76,0) sağ iken 25'i (%24,0) kaybedilmiştir
Bulgular: Çalışmamızda hastaların 40'ında (%38,5) KİB'de tutulum saptanırken
64'ünde (%61,5) KİB'de tutulum saptanmamıştır. Tüm hastaların 41'inde (%39,4) PETBT'de
kemik iliği tutulumu saptanırken bunların 26'sı (%63,4) yaygın geri kalan 15'i
(%36,6) yamalı olarak saptanmıştır. HL hasta grubu değerlendirildiğinde 24 hastanın
kemik iliği biyopsisinde 11 (%45,8) hastada tutulum gözlenmemişken 13 (%54,2)
hastada tutulum saptanmıştır. Yapılan PET-BT'de ise 10 (%41,7) hastada kemik iliği
tutulumu gözlenmemişken kalan 14 (%58,3) hastada tutulum gözlenmiştir. Bu
tutulumun 2'si (%14,3) yamalı şekildeyken 12 (%85,7) hastada diffüz bir tutulum şekli
tespit edilmiştir. HDL hasta grubunda olan 80 hasta değerlendirildiğinde; kemik iliği
biyopsisinde 53 (%66,3) hastada tutulum gözlenmemişken 27 (%33,7) hastada tutulum
saptanmıştır. Yapılan PET-BT'de ise 53 (%66,3) hastada kemik iliği tutulumu
xiii
gözlenmemişken kalan 27 (%33,7) hastada tutulum gözlenmiştir. Bu tutulumun 13'ü
(%48,1) yamalı şekildeyken 14 (%51,9) hastada diffüz bir tutulum tespit edilmiştir. Tüm
hastalar değerlendirildiğinde PET-BT'nin duyalılığı %80, seçiciliği ise %85,9 olarak
gözlenirken HL hastalarında PET-BT ile KİT duyarlılığı %92,3 seçiciliği %81,8 olarak
saptanmıştır. HDL tanısı almış 80 hasta değerlendirildiğinde kemik iliği tutulumu
kemik iliği biopsisi ile 27 (%33,7) hastada saptanırken 53 (%66,3) hastada
gözlenmemiştir. Agresif HDL hastaları için PET-BT'nin duyarlılığı %81.8 seçiciliği
%87,75 olarak değerlendirilmiştir.
Sonuç: Kemik iliği tutulumunu değerlendirmede PET-BT ekili ancak
mükemmel olmayan bir yöntemdir. Non-invaziv olması, kolay uygulanabilir olması,
yamalı tutulumları tespit etmekteki başarısı yöntemin artıları olup gelecekteki çalışmalar
için umut verici olmaktadır

Abstract:
Aim: The aim of our study is to determine the efficacy of PET-CT in evaluating
bone marrow involvement during initial staging in patients with new diagnosed
lymphoma.
Patients and Methods: In our study we retrospectively reviewed files of 104
patients who applied to Necmettin Erbakan University Meram School of Medicine
between January 2010 and September 2016 We used SPSS 16.0 packaged software for
analyses of the study. We used tables to provide categorical variables as frequency and
percentages and numeric variables as mean±ss (median, minimum, maximum). Patients
were evaluated under two main groups as HL and NHL in our study. NHL patients were
also further evaluated in two subgroups as aggressive and slow-acting according to
clinical course and diseasefollow-up. 24 of our 104 patients had HL and 80 had NHL.
54 (51.9%) of these patients were male and 50 (48.1%) were female. Distribution of the
patients according to their stages was; 8 (7.7%) in stage I, 21 (20.2%) in stage II, 35
(33.7%) in stage III and 40 (38.5%) patients in stage IV. Seventy-nine patients (76.0%)
were alive while 25 patients (24.0%) were lost during the study.
Findings: In our study, we detected that 40 patients (38.5%) had involvement in
bone marrow biopsy while there were no signs of disease involvement in other 64
(61.5%) patients. Bone marrow involvement was detected in PET-CT in 41 (39.4%) of
all patients, of which 26 (63.4%) were diffuse and the remaining 15 (36.6%) were
patchy. When the HL patient group was evaluated, we detected that 11 (45.8%) out of
24 patients had no bone marrow involvement while the rest of the 13 (54.2%) patients
had the involvement. Bone marrow involvement was not detected in 10 (41.7%) of the
HL patients with PET-CT while 14 (58.3%) of the patients had bone marrow
involvement also in PET-CT. When we further investigated the involvements that was
detected with PET-CT we found that 2 patients(14.3%) had patchy infiltration of bone
marrow while the other 12 (85.7%) patients had diffuse involvement. Whenthe NHL
xv
patient group which has 80 patients were evaluated, we detected that 53 (66.3%)of the
patients had no involvement in bone marrow biopsy while 27 (33.7%) of the patients
had involvement. Bone marrow involvement was not detected in 53 (66.3%) of the NHL
patients with PET-CT while 27 (33.7%) of the patients had bone marrow involvement in
PET-CT. 13 (48.1%) of the patients had patchy involvement while rest of the 14
(51.9%) patients had diffuse involvement. When all patients were evaluated, sensitivity
of PET-CT was 80% and selectivity was 85.9%. In HL patients group, sensitivity of
bone marrow involvement with PET-CT was 92.3% and selectivity of PET-CT was
81.8%. When 80 patients with NHL were evaluated, bone marrow involvement was
detected in 27 patients (33.7%) with bone marrow biopsy while 53 (66.3%) of the
patients had no involvement. For aggressive NHL patients, the sensitivity of PET-CT
was 81.8% while the selectivity was 87.75%.
Conclusion: PET-CT is an effective but an imperfect method for
assessing bone marrow involvement. The advantages of this method are it is noninvasive,
easy to implement, and succesful at detecting patchy involvement so PET-CT
is a promising method for future studies