Kuşadası'nda konuttaki dönüşümlerin saptanmasına yönelik tipolojik bir araştırma
Typological research for determining the transformation of housing in Kuşadası
Yazar: İSRA MAHMUTOĞLU
Danışman: PROF. DR. TUTKU DİDEM ALTUN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Kuşadası kenti tarihsel süreçte kültürel, sosyal, ekonomik, politik yönlerden değişime uğramış, bu değişiklikler kent planlamasını ve doğrudan konut yerleşim alanları ile konut mimarisini etkilemiştir. Bu çalışma tarihsel süreklilik içerisinde ilçedeki az katlı müstakil konut yapılarının değişim ve dönüşümlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Kuşadası konutlarını konu alan kaynakların 20. yüzyıl öncesinde yer alan geleneksel konutları incelemesi sebebiyle çalışmada Cumhuriyet'in ilanı sonrasındaki dönem konutlarına odaklanılmıştır. Konutların detaylı tipolojik analizleri yapılarak hem literatürdeki açık doldurulmaya çalışılmış hem de tipolojik okumalar için geniş bir veri aralığı sunulmuştur. Çalışmada, Türkiye'de konut kültürünün oluşumdan bu yana konut planlamasında yaşanan değişimler incelenmiş, daha sonra Kuşadası ilçesinde kent dinamiklerinin etkisiyle kentsel yerleşimin ve buna paralel olarak konut yerleşim alanlarının gelişimi dönemlere ayrılarak tespit edilmiştir. 20. yüzyıldan önceki döneme ait konutlara ilişkin veri, literatürden ve ilçe belediyesinin teşvikleriyle hazırlanan çalışmalardan toplanarak sunulmuştur. 20. yüzyıl sonrasında belirlenen her bir kırılma dönemine karşılık gelen konut yapıları ise saha çalışması kapsamında tespit edilerek, kat planlarına ulaşılan veya yerinde tespit yoluyla plan krokileri çıkarılan örneklemler üzerinden analizler yapılmıştır. Analiz kapsamında, grafik ve şemalar oluşturularak, belirlenen parametreler üzerinden karşılaştırmalı analiz yöntemiyle konutlarda meydana gelen dönüşümlerin değerlendirmesi yapılmıştır.

Abstract:
Kuşadası has undergone cultural, social, economic and political changes in the historical process, and these changes have affected the urban planning, residential areas and housing architecture. This study aims to examine the changes and transformations of detached housing building in Kuşadası. Since the sources on the houses of Kuşadası examined traditional houses before the 20th century, this study focuses on the houses after the post-Republican era. Typological analysis of the houses both filled the gap in the literature and provided data for typological readings. In this study, the changes in housing planning since the formation of the housing culture in Turkey were examined. Then, the development periods of the urban settlement and the housing areas were determined with the effect of the urban dynamics in Kuşadası. The data on the houses belonging to before the 20th century were collected and presented from the literature and studies prepared with the encouragement of the Kuşadası municipality. The housing building corresponding to each breaking period after the 20th century were determined within the scope of the field study. The analysis was made on those whose floor plans were accessed or plan sketches were drawn. Within the scope of the analysis, graphs and diagrams were created and the evaluation of the transformations in the houses was made by using the comparative analysis method.