Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne otomotiv yan sanayi ihracatında rekabet gücü: Büyük ölçekli işletme örnekleri
Turkey's competitive advantage in exporting automotive suppliers products to EU: Large sized companies
Yazar: NUMAN SAİT EREN
Danışman: PROF. DR. SEYHUN DOĞAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Büyük ölçekli işletmeler = Large scale companies ; Otomotiv endüstrisi = Automotive industry ; Otomotiv yan endüstrisi = Automotive supplier industry ; Rekabet = Competition ; Rekabet gücü = Competitive power ; Türkiye = Türkiye ; İhracat = Export

Özet:
Bu çalışmanın amacı Türkiye'nin Avrupa Birliği karşısında ekonomik rekabet
gücünün otomotiv yan sanayi ürünlerinin ihracatı açısından incelenmesi, hesaplanması
ve öneri geliştirilmesidir. Dünya, Avrupa Birliği ve Türkiye ile ilgili 2016-2020
yıllarına ait veri ve dokümanların toplanması, karşılaştırılması, kuvvetli yanların ve
üstünlüklerin belirlenmesi yöntemi kullanılmıştır. Ulusal ve Uluslararası Resmi ve
Özel Kurumlar ile Sivil Toplum Kuruluşlarının yayınladığı güncel istatistikler, veriler
ve dokümanlar üzerinden analiz yapılmış, karşılaştırılmış ve yorumlanmıştır.
Uluslararası istatistiki veriler Dünya dış ticaretinde kullanılan Harmonize Gümrük
Tarife ve İstatistik Pozisyon (GTİP) numaraları üzerinden temin edilmiştir. Diğer
taraftan seçilmiş özel firmalarla çevrimiçi iletişim kurularak gerçek görüş ve öneriler
tespit edilmiştir. Türkiye, Avrupa Birliği ve Avrupa Birliği'ne üye ülkelerin otomotiv
endüstrisinin tamamını içeren GTIP 87 ve tüm araçlarda yaygın olarak kullanılan
GTIP 8708 muhtelif yedek parça ürünlerinin 2016-2020 yılları için AKÜ değerleri
hesaplanmıştır. Hesaplanan AKÜ değerleri, Türkiye'de otomotiv ve yan sanayisinde
mevcut firmaların yurtiçindeki ana araç üreticilerine talep ettikleri ürünleri istenilen
kalite ve zamanda temin etmekle kalmayıp Dünya ve Avrupa Birliği piyasalarına da
güçlü bir rekabet ile ürün temin ettiklerini göstermektedir. Otomotiv ve yan sanayisi
firmaları, büyüklüğü, coğrafi yakınlığı ve gümrük birliği anlaşması gibi avantajları da
göz önüne alındığında Avrupa Birliği'nde olduğu kadar Dünya pazarlarında da
rekabetçi bir gelişme potansiyeline de sahiptir.

Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği, Otomotiv, İhracat, Rekabet, Yan Sanayi, Büyük Ölçekli İşletme

Abstract:
The aim of this study is to examine, calculate and develop a proposal for
Turkey's economic competitiveness against the European Union in terms of the export
of automotive supply industry products. The method of collecting, comparing and
determining the strengths and advantages, based on the data and documents related to
the World, European Union and Turkey for the years 2016-2020 was used. Up-to-date
statistics, data and documents published by National and International Public and
Private Institutions and Non-Governmental Organizations were analyzed, compared
and interpreted. International statistical data were obtained through Harmonized
Customs Tariff and Statistics Position (GTİP) numbers used in world foreign trade.
On the other hand, real opinions and suggestions were determined by establishing
online communication with selected private companies. The revealed comparative
advantages (RCA) values of GTIP 87, which includes the entire automotive industry
of Turkey, the European Union and the member countries of the European Union, and
also of GTIP 8708, which is widely used spare parts in all vehicles, were calculated
for years 2016-2020. The calculated RCA values show that the companies in the
automotive and automotive suppliers' industry in Turkey not only supply the products
they demand to the main vehicle manufacturers in the country at the desired quality
and time, but also provide products to the World and European Union markets with a
strong competition. Automotive and automotive suppliers' industry companies have a
competitive development potential in the World markets as well as in the European
Union, considering their advantages such as size, geographical proximity and customs
union agreement.

Keywords: EU, Automotive, Export, Competitive, Supplier, Large sized companies