Bazı anaç özellikleriyle, kök bölgesi toprak özelliklerinin, armut ağacının mineral beslenmesine etkisi
The effect of some rootstock characteristics and root zone soil properties on mineral nutrition status of pear tree
Yazar: İRFAN NAZLI
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ERDAL
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Armut = Pear ; Armut ağacı = Pear tree ; Ağaçlar = Trees ; Beslenme = Nutrition ; Mineral besin elementleri = Mineral nutrient elements ; Mineral kaynakları = Mineral resources ; Toprak = Soil ; Toprak özellikleri = Soil properties

Özet:
Çalışmada, farklı anaçlar üzerine aşılı bazı armut çeşitlerinde kök bölgesi toprağının bazı özellikleri ve besin elementi içeriklerindeki değişim ile bitkinin mineral beslenme durumları incelenmiştir. Bitki besin maddesi alımı üzerine; anaç, çeşit ve anaç*çeşit interaksiyonlarının etkisi ortaya konulmuştur. 

Çalışma, verim çağındaki QuinceA(QA), QuinceC(QC), BA29 ve OHxF333 anaçları üzerine aşılı Deveci, Santa Maria ve Akça çeşitlerinde yürütülmüştür. Ağaçların kök bölgelerinden beş farklı dönemde toprak örneği alınarak pH, organik madde, EC ve kireç gibi toprak özellikleri yanında, toplam N ile bitkiye yarayışlı P, K, Ca, Mg, Fe, Cu, Mn ve Zn içerikleri ile bu maddelerin dönemsel değişimleri incelenmiştir. Ayrıca, haziran ayı sonunda alınan yaprak örnekleri ile toplam N, P, K, Ca, Mg, Fe, Cu, Mn ve Zn içerikleri belirlenmiştir. 

Dönemsel olarak kök bölgesi mineral madde miktarında yüksek bir varyasyon görülmekle birlikte, N, P, Ca, Fe, Cu, Mn ve organik madde miktarı, mart ayından temmuz ayına kadar artmış, en yüksek değere haziran ayında ulaşmıştır. 

Çeşitler arasında toprağın mineral madde içeriği bakımından farklılıklar bulunmakla birlikte, Akça çeşidi toprak mineral madde miktarının Cu ve K hariç diğer çeşitlere göre genellikle daha yüksek olduğu görülmüştür. 

Yaprak besin elementi için ise; QA anacında Mg, Mn; QC anacında P, Mg; BA29 anacında Mg; OHxF 333 anacında K; Deveci çeşidinde Ca, Mg; Santa Maria çeşidinde K, Cu; Akça çeşidinde ise Mg, Fe, Mn ve Zn'nin istatistiksel olarak anlamlı derecede daha fazla olduğu belirlenmiştir. 

Sonuçta, çalışmada kullanılan anaç, çeşit, anaç*çeşit kombinasyonlarının kök bölgesi ve yapraklardaki mineral besin elementi miktarını etkilediği; bu etkinin de çeşitlere ve dönemlere göre önemli farklılıklar gösterdiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Armut, anaç, bitki besin içeriği, çeşit

Abstract:
In the study, some properties and mineral nutrient concentrations of the root zone soil and their effects on leaf nutrient concentrations were investigated in some pear varieties grafted on different rootstocks. The effect of rootstocks, cultivars and interactions of them on plant nutrient uptake has been determined. 

The study was carried out on Deveci, Santa Maria and Akça varieties grafted on QuinceA (QA), QuinceC (QC), BA29 and OHxF333 rootstocks. Soil samples collected from the root regions of the trees in five different periods were examined in terms of periodical changes of pH, organic matter, EC and CaCO3, total N, and plant available P, K, Ca, Mg, Fe, Cu, Mn and Zn. At the same time, total N, P, K, Ca, Mg, Fe, Cu, Mn and Zn concentrations were determined in leaf samples taken at the end of June. 

Although, there were quite variations in terms of perioodical some soil charecteristics and nutrients; N, P, Ca, Fe, Cu, Mn and organic matter concentrations showed increment from march to july and the highest walue was measured on june.  

Although, there were differences in terms of soil nutrient concentrations among the varieties, nutrient concentrations (except for Cu and K) in Akca root zone were higher generally. 

With regard to leaf nutrient, significantly higher values for Mg and Mn in QA, P and Mg in QC and BA29, K in OHxF 333, Ca and Mg in Deveci, K and Cu in Santa Maria cultivar, and Mg, Fe, Mn and Zn in Akça were determined.

As a result, it was found that rootstocks, cultivars and rootstock/cultivar combinations used in the study affected the amount of nutrients in the root region and leaves, and this effect also showed significant differences according to the varieties and periods.

Keywords: Pear, rootstock, nutrient content, cultivar