Hasat zamanının Bactrocera oleae (Gmelin) (Dip.: Tephritidae) zararına, zeytinyağı verim ve kalitesine etkisi
Effect of harvest timing on infestation of Bactrocera oleae (Gmelin) (Dip.: Tephritidae), oil quality and yield of olive
Yazar: HALİL TOPUZ
Danışman: PROF. DR. ENVER DURMUŞOĞLU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Zeytin sineği, Bactrocera oleae (Gmelin) (Diptera: Tephritidae),zeytin yetiştiriciliği yapılan tüm ülkelerde olduğu gibi ülkemizde desorun olan en önemli zeytin zararlısıdır. Erken hasat, zeytinde entegremücadelede önemli bir uygulamadır.Bu çalışma, Türkiye'de kendine has yağ özelliklerine sahipAyvalık çeşidinde, Zeytin sineği zararını en aza indirerek en yüksek yağverimi ve kalitesi elde etmek üzere optimum hasat zamanını tespit etmekamacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada bu nedenle, Ayvalık çeşidininyaygın olarak yetiştiriciliğinin yapıldığı Edremit Körfez Yöresinitemsilen Küçükkuyu (Çanakkale)'da 5 adet zeytin bahçesi seçilmiştir.Çalışmada, Zeytin sineği populasyonunun izlenmesi için 2005 yılıTemmuz ayı başından Aralık ayı sonuna kadar sarı yapışkan ve McPhailtuzaklar asılmıştır. Bahçelerde 5 kez hasat yapılmış ve her hasat daZeytin sineği zararı, meyve ağırlığı, meyve olgunluk endeksi, zeytinyağıverim ve kalitesi belirlenmiştir.Çalışma sonucunda, yaz aylarında düşük düzeyde olan Zeytinsineği populasyonu, en yüksek seviyeye Ekim ayında ulaşmıştır.Populasyonun Aralık ayı sonuna kadar devam ettiği gözlenmiştir. 1Ekim, 20 Ekim, 10 Kasım, 1 Aralık ve 20 Aralık tarihlerinde yapılan beşhasat sonucunda meyve ağırlıklarında önemli bir fark bulunmamıştır.Zeytin sineği zararı, zeytinyağı verim ve kalitesi açısından ise Kasım başıen uygun hasat dönemi olarak belirlenmiştir. Bu dönemde meyveolgunluk endeksi 2,5-3,5 olarak (meyve kabuğunda pembeleşme -kabukta alacalanma) tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Zeytin, Zeytin sineği, Bactrocera oleae, hasatzamanı

Abstract:
The olive fruit fly Bactrocera oleae (Gmelin) (Dip.: Tephritidae)is the most serious insect pest of olive fruit in the world also in Turkey.Early harvesting is an important practice in integrated pest managementof the olive.This study was carried out in Ayvalık cultivar, having special oilcharacteristics, with the aim of determining the optimal harvesting timeto obtain highest oil yield and quality by minimizing olive fly infestation.For this reason, 5 olive orchards representing Gulf Region of Edremitwere selected in Kucukkuyu (Canakkale, Turkey) where this cultivar iswidely grown. Yellow sticky and McPhail traps were hang formonitoring of adult population of olive fruit fly between beginning ofJuly to end of December 2005. Harvesting were realiesed at 5 times inthese orchards. Olive fruit fly infestation, weight and maturation index offruit, yield and quality of olive oil were seperately determined for eachharvest period.Acording to the results of this study, the population of the olivefruit fly, which was at the lowest level during summer months, hasreached its maksimum in October. It has been observed that olive fruit flypopulation survived to the end of December. Statistical importantdifference was not found among five studied harvesting period. Thesuitable harvesting period for olive fruit fly infestation, olive oil quantityand quality has ben found when fruit maturation index was beetwen 2,5-3,5. This index cincided with the period, when the purple speckles wereobserved on the fruit before black ripening period.Keywords: Olive, olive fruit fly, Bactrocera oleae, harvest time