Teknoloji geliştirme bölgeleri ile Ar-Ge ve Tasarım Merkezleri vergi ve muhasebe uygulamaları üzerine muhasebe meslek mensuplarının bakış açısını belirlemeye yönelik bir araştırma: İzmir ili örneği
A research to determine the perspective of accounting professionals on tax and accounting applications of technology development zones and R&D and Design Centers: The case of Izmir province
Yazar: AZAT KAYA
Danışman: PROF. DR. FATMA TEKTÜFEKÇİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Türkiye' de 06.07.2001 tarihli 4691 Sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri (TGB) Kanunu ve 12.03.2008 tarihli 5746 Sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun ile tez çalışma konusu ile ilgili önemli adımlar atılmıştır. Bu bağlamda tez üç bölümden oluşmuştur. 
Birinci bölümünde; genel olarak TGB'ler ile Ar-Ge ve Tasarım Merkezleri hakkında bilgilerden sonra vergi ve muhasebe uygulamalarına temel oluşturan 4691 Sayılı Kanun, 5746 Sayılı Kanun ve bu Kanunlarla ilgili ikincil mevzuatlar hakkında kuramsal bilgi verilmiştir. İkinci bölümde; TGB ile Ar-Ge ve Tasarım Merkezlerindeki personel, belge ve defter, hesap planı ve kayıt düzeni, raporlamayı kapsayacak biçimde muhasebe ve organizasyon yapısı hakkında genel bilgiler verilmiş, ayrıca vergi ve muhasebe uygulamaları bağımsız örnekler üzerinden açıklanmıştır. 
Üçüncü ve son bölümde ise konuya ilişkin alan yazın taramasının sonra İzmir İlinde faaliyet yürüten muhasebe meslek mensuplarının, anket tekniği yardımıyla konuya ilişkin, birincil ve ikincil mevzuatta yer alan muhasebe ve vergi düzenlemeleri ile mevcut Tekdüzen Muhasebe Sistemi ve Muhasebe Standartları uygulamaları üzerine görüş ve bakış açılarının belirlenmesine yönelik yapılan araştırma bulgularına yer verilmiş ve değerlendirilmiştir. Muhasebe meslek mensuplarının konuya ilişkin olarak genellikle olumlu yönde görüş bildirdikleri ortaya çıkmıştır. Mevzuat ve uygulama bilgilerinin geliştirilmesinin, TGB ve Ar-Ge Merkezlerinde yürütülen muhasebe ve vergi uygulamalarına olumlu katkıda bulunacağı sonucuna varılmıştır. Ayrıca yapılan 'İzmir İli DEPARK'da Faaliyet Gösteren Birkaç Firma Düzeyinde SWOT Analizi' sonucunda; Türkiye'deki yasal mevzuat ve düzenlemelerin etkin olduğu, bu durumun da hem vergi hem de muhasebe uygulamalarına önemli düzeyde etki ettiği belirlenmiştir.
 
Anahtar Kelimeler: Teknokent, Teknopark, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri, Ar-Ge ve Tasarım Merkezleri, Vergi ve Muhasebe Uygulamaları.

Abstract:
In Turkey, Technology Development Zones (TDZ) Law No. 4691  dated June 7, 2001 and the Law No. 5746  dated March 12, 2008 on Supporting Research, Development and Design Activities With the Law, important steps have been taken in relation to the subject of this thesis. In this context, the thesis it consists of three parts.
 	In the first part; after general information about TDZs and R&D and Design Centers, theoretical information on Law No. 4691, Law No. 5746 and the secondary legislation related to these Laws, which form the basis for tax and accounting practices, is given. In the second part, general information on the accounting and organizational structure of TDZs and R&D and Design Centers, including personnel, documents and ledgers, chart of accounts and record layout, reporting, as well as tax and accounting applications are explained through independent examples. 
In the third and final part, after the literature review on the subject, the findings of the research conducted to determine the opinions and perspectives of the accounting professionals operating in Izmir Province on the accounting and tax regulations in the primary and secondary legislation and the current Uniform Accounting System and Accounting Standards applications with the help of the survey technique are included and evaluated.
It has been revealed that accounting professionals generally have a positive opinion on the subject. It is concluded that the improvement of legislation and application knowledge will contribute positively to the accounting and tax practices carried out in TDZs and R&D Centers. In addition, as a result of the 'SWOT Analysis at the Level of a Few Companies Operating in DEPARK in Izmir Province', it was determined that the legal legislation and regulations in Turkey are effective, which has a significant impact on both tax and accounting applications.  

Keywords: Techno city, Technopark, Technology Development Zones, R&D and Design Centers, Tax and Accounting Practices.