Finansal bilgilerin ilgililiği ilişkisi ile muhasebe bilgi sistemleri arasındaki ilişki
The relationship between the relevance of financial information and accounting information systems
Yazar: MOHAMMED GHADHBAN MOHAMMED MOHAMMED
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ALTINBAY
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Bu çalışmanın amaçları, Irak ticari bankalarında muhasebe bilgi sistemlerinin
kullanımının gerçekliğini açıklamak ve belirlemek, bu kullanımın uluslararası muhasebe
standartlarına göre finansal bilgi açısından etkisini ölçmektir. Araştırmanın hedef
kitlesini, araştırmacıya yanıt veren Irak ticari bankalarının hesap ve bütçe
departmanlarında çalışan tüm mali kişiler oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemi,
çalışma evreninden rastgele örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Anket tüm örneklem
üyelerine dağıtılmış ve 220 anket toplanmıştır. Çalışmaya toplam 220 kişi katılmış olup
bunların 163'ü (%74.1) erkek, 57'si (%25.9) ise kadındı. Katılımcıların çalıştıkları
bankanın muhasebe bilgi sistemine yönelik algılarını belirlemek için kullanılan ankete
verilen yanıtlar analiz edildiğinde en yüksek ortalama puanı 4.11±0.44 puan ile veri, en
düşük ortalama puanı ise 3.47±0.35 puan ile prosedürler ve talimatlar boyutundan elde
ettikleri görülmüştür. Kadın çalışanların insan, veri, yazılım, bilgi teknolojisi altyapısı ve
iç kontrollere yönelik algısının erkeklere göre anlamlı şekilde daha olumlu olduğu
görüldü (p<0.05). Yaş ile insan, yazılım, bilgi teknolojisi altyapısı, veri, iç kontrollere
ilişki algı arasında pozitif yönde ilişki saptandı. Mesleki kıdem ile insan, veri, yazılım,
bilgi teknolojisi altyapısı ve iç kontroller arasında pozitif yönde, yüksek düzeyde ilişki
söz saptanmış iken prosedürler ve talimatlar arasında pozitif yönde ve zayıf düzeyde ilişki
saptanmıştır. Kadınların "Bankanın muhasebe bilgi sistemi, karşılaştırmalar yapmada ve
performansı değerlendirmede yönetimi destekleyen ek bilgiler sağlar (analitik listeler,
istatistiksel tablolar, grafikler vb.)." maddesinden elde ettikleri ortalama puanın erkeklere
kıyasla anlamlı şekilde daha yüksek olduğu (p<0.05) görülmüştür. Yaş ile finansal
bilgilerin ilgililiği arasında pozitif yönde, çok düşük ve düşük düzeyde ilişkiler
saptanmıştır. Mesleki kıdem ile finansal bilgilerin ilgililiği arasında pozitif yönde ve
düşük düzeyde ilişki saptanmıştır. Çalışmamız sonucunda finansal bilgilerin ilgililiği ile
muhasebe bilgi sistemi arasında pozitif yönde ilişki saptanmıştır.

Abstract:
The objectives of this study are to explain and determine the reality of the use of
accounting information systems in Iraqi commercial banks and to measure the impact of this
use in terms of financial information according to international accounting standards. The
target population of the study consists of all financial persons working in the accounts and
budget departments of Iraqi commercial banks who responded to the researcher. The sample
of the study was determined by random sampling method from the study population. The
questionnaire was distributed to all sample members and 220 questionnaires were collected.
A total of 220 people participated in the study, of which 163 (74.1%) were male and 57
(25.9%) were female. When the responses to the questionnaire used to determine the
perceptions of the participants towards the accounting information system of the bank they
work for were analysed, it was seen that the highest average score was obtained from the data
dimension with 4.11±0.44 points and the lowest average score was obtained from the
procedures and instructions dimension with 3.47±0.35 points. The perception of female
employees towards human, data, software, information technology infrastructure and internal
controls was significantly more positive than male employees (p<0.05). There was a positive
relationship between age and perception of human, software, information technology
infrastructure, data and internal controls. A positive and high level relationship was found
between professional seniority and human, data, software, information technology
infrastructure and internal controls, while a positive and weak relationship was found between
procedures and instructions. The mean score of women on the item "The bank's accounting
information system provides additional information (analytical lists, statistical tables, graphs,
etc.) that supports management in making comparisons and evaluating performance" is
significantly higher (p<0.05) than that of men. Positive, very low and low level relationships
were found between age and relevance of financial information. A positive and low level
relationship was found between professional seniority and relevance of financial information.
As a result of our study, a positive relationship was found between the relevance of financial
information and accounting information system.