Yetişkin bireylerde erken dönem uyumsuz şemalar ile psikolojik dayanıklılık ve stresle baş etme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between early maladaptive schemas, resilience and coping skills in adults
Yazar: EDA ERKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH BAL
İstanbul Kent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Stresle başetme = Coping with stress ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu araştırmanın amacı yetişkin bireylerde erken dönem uyumsuz şemalar ile psikolojik
dayanıklılık ve stresle baş etme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bununla beraber
erken dönem uyumsuz şemaların psikolojik dayanıklılık ve stresle baş etme becerileri üzerinde
yordayıcı etkisi incelenmiştir. Son olarak çalışmaya katılan yetişkin bireylerin cinsiyet, gelir
durumu, eğitim durumu ve çalışma durumu gibi sosyo-demografik özellikleri ile çalışma
değişkenleri olan erken dönem uyum bozucu şemalar, psikolojik dayanıklılık ve stresle baş etme
becerileri arasındaki ilişki analiz edilmiştir.
Araştırmanın örneklem grubunu İstanbul İlinde yaşamını sürdüren 186 kadın ve 138 erkek
olmak üzere toplam 324 yetişkin birey oluşturmaktadır. Araştırma ilişkisel tarama modeline
uygun olarak tasarlanmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu,
Young Şema Ölçeği, Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği ve Stresle Başa Çıkma
Tarzları Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler, SPSS-22 istatistik programında parametrik
analiz yöntemlerinin kullanılmasıyla analiz edilmiştir.
Yapılan analizlerden elde edilen sonuçlara göre şu bulgulara ulaşılmıştır: Yetişkin bireylerde
erken dönem uyumsuz şemalar ile psikolojik dayanıklılık ve stresle baş etme becerileri arasında
anlamlı ilişki bulunmaktadır. Psikolojik dayanıklılık ile stresle baş etme becerileri arasında
anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Erken dönem uyumsuz şemalar psikolojik dayanıklılık ve stresle
baş etme becerileri üzerinden yordayıcı etkiye sahiptir. Sosyo-demografik verilere göre erken
dönem uyumsuz şemalar cinsiyet, yaş, gelir durumu, çalışma durumu ve eğitim durumuna göre
anlamlı düzeylerde farklılaşmaktadır. Benzer şekilde psikolojik dayanıklılık ve stresle baş etme
becerileri cinsiyet, yaş, gelir durumu, çalışma durumu ve eğitim durumuna göre anlamlı
düzeylerde farklılaşmaktadır. Araştırma neticesinde elde edilen sonuçlar çalışmanın tartışma
bölümünde ilgili literatür ışığında sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between early maladaptive schemas and
psychological resilience and coping skills in adults. In addition, the predictive effects of early
maladaptive schemas on resilience and coping skills were investigated. Finally, the relationship
between socio-demographic characteristics of adult individuals participating in the study, such
as gender, income status, educational status, and employment status, and early maladaptive
schemas, resilience and coping skills, which are working variables, were analyzed.
The sample group of the research consists of 324 adult individuals, 186 women and 138 men,
living in Istanbul. The research was designed in accordance with the relational screening
model. Personal Information Form, Young Schema Scale, Adult Resilience Scale and Stress
Coping Styles Scale were used as data collection tools in the study. The obtained data were
analyzed by using parametric analysis methods in SPSS-22 statistical program.
According to the results obtained from the analyzes, the following findings were reached: There
is a significant relationship between early maladaptive schemas and psychological resilience
and coping skills in adults. A significant relationship was found between psychological
resilience and the ability to cope with stress. Early maladaptive schemas have a predictive effect
on resilience and coping skills. According to socio-demographic data, early maladaptive
schemas differ significantly according to gender, age, income status, employment status and
education level. Similarly, psychological resilience and ability to cope with stress differ
significantly according to gender, age, income status, employment status and educational
status. The results obtained as a result of the research are presented in the discussion section of
the study in the light of the relevant literature.