Patolojik narsisizm ve terapötik ittifak: Kişilerarası problemlerin aracı rolünün ve psikoterapi motivasyonunun düzenleyici rolünün değerlendirilmesi
Pathological narcissism and therapeutic alliance: Evaluating the mediating role of interpersonal problems and the moderating role of psychotherapy motivation
Yazar: ÜLKER DİKMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA UYAR SUİÇMEZ
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Kişiler arası problemler = Interpersonal problems ; Motivasyon = Motivation ; Narsisizm = Narcissism ; Patolojik narsizm = Pathological narcissism ; Psikoterapi = Psychotherapy ; Terapötik ittifak = Working alliance

Özet:
Bu çalışma, (1) patolojik narsisizm ve terapötik ittifak arasındaki ilişkiyi incelemeyi; (2) büyüklenmeci ve kırılgan narsisizmi terapötik ittifak açısından karşılaştırmayı; (3) büyüklenmeci ve kırılgan narsisizmi kişilerarası problemler toplam puanları açısından karşılaştırmayı; (4) büyüklenmeci ve kırılgan narsisizmi kişilerarası problemler alt alanları açısından karşılaştırmayı; (5) patolojik narsisizm ve terapötik ittifak arasındaki doğrudan ve dolaylı (kişilerarası problemler aracılığı ile) ilişkileri araştırmayı; psikoterapi motivasyonunun ise patolojik narsisizm ve terapötik ittifak arasındaki doğrudan ve dolaylı ilişkilerindeki (kişilerarası problemler aracılığı ile) düzenleyici rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın örneklemi en az üç seanstır psikoterapiye devam eden toplam 361 yetişkinden oluşmaktadır. Veri toplamak amacıyla Patolojik Narsisizm Envanteri (PNE), Terapötik İttifak Ölçeği Kısa Formu (TİO-KF), Kişilerarası Problemler Envanteri Döngüsel Ölçekleri (KPE-DÖ) ve Danışanlar İçin Terapi Motivasyonu Ölçeği (DİTMÖ) kullanılmıştır.
Araştırmanın bulguları, (1) narsisizm ve terapötik ittifak arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğunu; (2) kırılgan narsisizm skoru yüksek katılımcıların büyüklenmeci narsisizm skoru yüksek katılımcılara göre anlamlı düzeyde daha yüksek terapötik ittifak puanları aldığını; (3) kırılgan narsisizm skoru yüksek katılımcıların büyüklenmeci narsisizm skoru yüksek katılımcılara göre anlamlı düzeyde daha yüksek kişilerarası problemler bildirdiğini; (4) kırılgan narsisizm skoru yüksek katılımcıların soğukluk/mesafelilik, sosyal çekiniklik, hakkını-fikrini savunamama, aşırı uyumluluk ve aşırı fedakarlık problem alanlarında büyüklenmeci narsisizm skoru yüksek katılımcılara göre anlamlı düzeyde daha yüksek puanlar aldığını; büyüklenmeci narsisizm skoru yüksek katılımcıların ise baskınlık/kontrolcülük ve kincilik/ben-merkezcilik problem alanlarında kırılgan narsisizm skoru yüksek katılımcılara göre anlamlı düzyde daha yüksek puanlar aldığını; büyüklenmeci ve kırılgan narsisizm tiplerinin intrusiflik/muhtaçlık alt alanında anlamlı bir farka sahip olmadığını göstermiştir. Son olarak, (5) kişilerarası problemlerin, narsisizm ve terapötik ittifak arasındaki ilişkide aracı bir role sahip olduğu; terapi motivasyonunun hem kişilerarası problemler ve terapötik ittifak arasındaki ilişkide, hem de narsisizm ve terapötik ittifak arasındaki ilişkide düzenleyici bir role sahip olduğu bulunmuştur.

Abstract:
This study aims to (1) examine the relationship between narcissism and therapeutic alliance; (2) compare vulnerable and grandiose narcissism in terms of therapeutic alliance; (3) compare vulnerable and grandiose narcissism in terms of their total scores on interpersonal problems; (4) compare vulnerable and grandiose narcissism in terms of their scores on sub-domains of interpersonal problems; (5) investigate direct and indirect (via interpersonal problems) relationships between pathological narcissism and therapeutic alliance, also to examine the moderating role of psychotherapy motivation on both direct and indirect (via interpersonal problems) relationships between pathological narcissism and therapeutic alliance. The sample of this study consists of 361 adults who are undergoing psychotherapy for at least 3 sessions. Pathological Narcissim Inventory (PNI), Working Alliance Inventory Short Form (WAI-S), Inventory of Interpersonal Problems Circumplex Scales (IIP-C) and Client Motivation for Therapy Scale (CMTS) were used to collect data.
The results revealed that (1) there was a significant, negative correlation between narcissism and therapeutic alliance; (2) participants whith high scores of vulnerable narcissism scored significantly higher on therapeutic alliance than participants with high scores of grandiose narcissism; (3) participants whith high scores of vulnerable narcissism scored significantly higher on interpersonal problems than participants with high scores of grandiose narcissism; (4) participants with high scores of vulnerable narcissism scored significantly higher on cold/distant, socially avoidant, nonassertive, exploitable and overly nurturant subscales than participants with high scores of grandiose narcissism; while participants with high scores of grandiose narcissism scored significantly higher on domineering/controlling and vindictive subscales than participants with high scores of vulnerable narcissism. No significant difference was found on the intrusife sub-scale. Lastly, (5) interpersonal problems was found to have a mediating role in the relationship between narcissism and therapeutic alliance; psychotherapy motivation was found to have a moderating role both in the relationship between narcissism and therapeutic alliance and in the relationship between interpersonal problems and therapeutic alliance.