Kentsel dönüşüm projelerinde meşruiyet sorunlarının Tarlabaşı yenileme projesi üzerinden değerlendirilmesi
Evaluation of legitimacy problems in urban regeneration projects; the case of Tarlabaşi renewal project
Yazar: AHMET SIVAR ASLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DİLEK ERDEN ERBEY
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Koruma ve Yenileme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Kentsel koruma = Urban conservation ; Kentsel yenileme = Urban redevelopment ; Meşruiyet = Legitimacy

Özet:
2000'li yılların İstanbul'unda kentleşme ve beraberinde kentsel koruma algısının daha önceki süreçlere göre yeniden tanımlanmaya çalışıldığını görmekteyiz. Bu dönemde kentleşme politikaları için üst ölçekte planlar yapılırken aynı zamanda parçacıl planlar da geliştirilmiştir. Tezin çalışma konusu parçacıl olarak tanımlanabilecek olan planların eski kent dokusunu ilgilendirenlerine dairdir. Bu planlar ile daha önceki dönemlerden farklı olarak, Kentsel Yenileme/ canlandırma/ rehabilitasyon gibi yöntemlerle hayata geçirilen "Kentsel Dönüşüm" sürecine geçilmiştir. Kentsel dönüşüm projeleri bu dönemde, Kentsel Koruma için bir yöntem olarak, hem akademik yönden tartışılmış hem de Tarlabaşı, Sulukule örneklerinde olduğu gibi uygulamanın çeşitli safhalarına gelinmiştir. Çalışmanın birinci hedefi, Kentsel Koruma için bir metod olarak ileri sunulan Tarlabaşı Kentsel Yenileme Projesinin, Kentsel Koruma açısından tutarlılığını sorgulamaktır.Çalışmanın ikinci amacı, Kentsel Yenileme Projelerinin uygulayıcıları tarafından meşru kılınabilmesi için geliştirilen politikalar üzerine yoğunlaşmaktır. Tarlabaşı örneği üzerinden bu sorun tartışılmakta ve süreçte asgari yer alması gereken aktörler ile meşruiyet tartışması yapılmaktadır.Çalışma sürecinde yapılan analizlere göre kentsel dönüşüm veya yenileme adı ile uygulanan kentsel politikaların, Neoliberal politikalara göre şekillendiği ve bu projelerin aslında bir ?Soylulaştırma? projesi olduğu sonucuna varılmıştır. Çalışma sürecinde bu yeni kentleşme politikalarının çok aktörlü yapılarına mekanın kullanıcılarını ya eksik ya da hiç dahil etmemesi nedeniyle projelerin sosyal boyutlarının eksik kaldığı, bu durumun da kentsel mekanda çarpıcı olarak ayrışmaya neden olduğu sonucuna varılmıştır. Alan çalışması olan Tarlabaşında uygulamaya konulmak istenen projenin mekanın kullanıcılarını büyük oranda yok sayarak mekanı salt rant aracı olarak gördüğü, %75'i tescilli yapılardan oluşan bir alanda uluslararası kabul görmüş koruma ilkelerine uyulmadığı sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler; Kentsel Dönüşüm, Kentsel Yenileme, Soylulaştırma, Meşruiyet, Kentsel Koruma, Tarlabaşı.

Abstract:
It is seen in Istanbul that according to the previous periods in the years of 2000's perception of the urbanization and urban conservation is tried to be redefined.In this period for urbanization policy beside the master plans also plans vvhich can be defined as plans in parts are being developed.This thesis is about parted plans that interest in the old city tissue.With these plans depart from the previous ones, İt is abondaned to urban transformation period with the implemented methods like urban renewal / vitalization /rehabilitation.In this period urban transformation was argued academical as a method of Urban Conservation and also is come to the different phases of implementation like the examples of Tarlabaşı and Sulukule.The first aim of this study is to question the consistency of Tarlabaşı Urban Renewal Project, presented as a sample for the method of urban conservation, for the purposes of Urban conservation.The second aim of this study is to majör in the policies that are improved by the implementers of the urban renewal projects to legitimize the projects.This issue is being argued over the sample of Tarlabaşı Project which is said to be a project based on Social law and justice.İt is also argued how the consept of participation vvhich is essential for the democratic legitimacy in Turkey is handled in this project.According to the analysis that are vvorked in the period of study the urban policies vvhich are implemented as urban transformation or renewal are seen to be formed by the neoliberal politics.In the period of practise it is reached a conclusion that by the reason of not including the users of the spaces in the multi actoral structures of these new urban policies, the projects are lack of social sensibility and this causes a remarkable separation in urban space.İt is concluded that the projects which are wanted to implement in the fieldwork area, in Tarlabaşı, are excluding the users of space absolutely and sees the space as a annuity method and also in a place where the %75 of the buildings are officially registered the projects are not obeying the principles of urban conservation which are accepted in international areas.Key Words; Urban Regeneration, Urban Renewal, Gentrification, Legitimacy, Urban Conservation, Tarlabaşı.