Çevre ile ilgili mitlerin öğrenci görüşlerine göre incelenmesi
The evalution of the environmental myths according to student's opinions
Yazar: HAVVA NUR YEŞİL
Danışman: PROF. DR. MEHMET YILMAZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Biyoloji eğitimi = Biology education ; Mitler = Myths ; Çevre = Environment ; Çevre algılama = Environment identification ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students

Özet:
İnsan popülasyonunun genişlemesi, yüzlerce türün neslinin tükenmesine ve binlercesinin de yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasına sebep olmuştur. Bu değişiklikler biyoceşitliliğin kaybını göstermektedir. Biyoçeşitliliğin korunması için yapılan araştırmalarda yöresel olarak anlatılan efsanelerin, hikayelerin ve mitlerin bölge fauna ve florasının korunmasında büyük etkisi olduğu bilinmektedir.  Kaynağını halkın geçmişinden, kültüründen, hatta yaşadığı coğrafi konumdan alan halk inanışları; bir halkın, en erken dönemlerinden başlayarak ortaya çıkan fikir şeklini, çevre ve doğa ile olan geleneksel bağlarını göstermektedir.  Bu araştırmanın amacı ortaöğretim öğrencilerinin çevresel ve ekolojik mitler doğrultusunda biyoçeşitliliğe bakış açısının ne ölçüde değiştiğini çeşitli değişkenlere göre incelemektir. Yarı yapılandırılmış görüşme formunun kullanıldığı bu araştırma, 2017-2018 eğitim öğretim yılı güz döneminde Şanlıurfa, Antalya-Alanya, Kahramanmaraş-Elbistan ve Konya-Doğanhisar'da farklı okullardan, çeşitli kademelerdeki ortaöğretim öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Uygun örneklem metodunun kullanıldığı araştırma kolejlerde fen ve anadolu liseleri, devlet liselerinde; imam hatip lisesi, anadolu lisesi, fen lisesi ve meslek liselerinde öğrenim gören öğrenciler ile gerçekleştirilmiştir. Uygulanan yarı yapılandırılmış görüşme formunda dört farklı mit ve bu mitlere ait açık uçlu sorular bulunmaktadır. Bu formlar dört yüz katılımcıya uygulanmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formunun değerlendirilmesi sonucu elde edilen verilere göre ana temalar oluşturulmuştur. Verilen yanıtlar; inanç, çevre koruma ve çevre bilinci, ekonomi ve turizm, kültürel, doğal denge ve biyolojik çeşitlilik, realist yaklaşım olmak üzere altı kategoride toplanmıştır. Bunun yanı sıra belirlenen görece farklı yorumlar ise diğer başlığı altında toplanmıştır.  Araştırma bulgularına göre çevresel mitlerin doğayı korumada olumlu etkilerinin olduğu,  ekoturizmi geliştirdiği belirlenmiştir. Ancak araştırmaya katılan öğrencilerin bir kısmı böyle mitler olmasa da çevrenin korunması gerektiği şeklinde görüş bildirmişlerdir.

Abstract:
The increase in human population caused the extinction or dangerous depletion of hundreds of many species. This indicates the decrease in biodiversity. The biodiversity studies show that the local myths, legends or tales of the local people have a significant effect on the protection of regional fauna and flora. The myths which emerge from the very early past, culture and even the geography of the people illustrate their opinions and their traditional ties with environment and nature. The purpose of this study is the investigation of the amount of the change of the opinions of the secondary education students towards the biodiversity based upon ecological myths according to the different variables. The study was carried out on secondary education students at various levels studying in Sanliurfa, Antalya- Alanya, Kahramanmaras- Elbistan and Konya- Doganhisar in 2017-2018 academic year by the use of constructed interview forms. The study was performed on the students studying in private science and Anatolian science schools, state high schools, science schools and theological schools by the use of suitable sampling method. The constructed interview form consisted of open-ended questions about the four different myths. A main theme was formed according to the data obtained from the constructed interview forms. The answers were collected under six different categories as belief, environmental protection and awareness, culture, economy and tourism, environmental balance and biological diversity and realist approach. The opinions other these were collected under "others" category. The result of the study revealed of the students stated that the environmental myths are quite useful in environmental protection and think that they promote the ecotourism. The students stated the opinion that the environment is be protected anyhow without needing such myths.