Maksiller sinüs ile diş köklerinin ilişkisinin değerlendirilmesinde panoramik radyografların tanısal doğruluğunun konik ışınlı bilgisayarlı tomografik görüntülerle karşılaştırmalı olarak araştırılması
A comparative study of diagnostic accuracy of panoramic radiographs with cone-beam computed tomographic images in the evaluation of the relationship of maxillary sinus and root tips.
Yazar: DUYGU DÜGENCİLİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURSEL AKKAYA
Hacettepe Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2018
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Diş kökü = Tooth root ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Maksiller sinüs = Maxillary sinus ; Radyografi-dental = Radiography-dental ; Radyografi-panoramik = Radiography-panoramic

Özet:
Maksiller sinüs ile diş köklerinin ilişkili olması dental işlemler sırasında çeşitli komplikasyonlara yol açabilen bir durumdur. Bu çalışmanın amacı maksiller sinüs ile diş kökleri arasındaki ilişki tiplerinin ve sıklığının Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografik (KIBT) görüntüleme ile tanımlanması ve KIBT görüntüleme referans standart alınarak bu ilişki tiplerinin tanısında panoramik radyografların doğruluğunun incelenmesidir. 484 hastada toplam 3.621 adet sağlam dişin sinüsle ilişkisi değerlendirilmiştir. Diş köklerinin sinüsle ilişkisi; sınıf 0, kök apeksi ile sinüs arasında 0,5 mm'den fazla mesafe var; sınıf 1, kök apeksi ile sinüs arasında 0,5 mm'den az mesafe var; sınıf 2, kök apeksi sinüs tabanını oluşturuyor; sınıf 3, kök apeksi sinüsün içine uzanıyor şeklinde sınıflandırılmıştır. KIBT veri setinde ilişki tiplerinin diş tiplerine göre frekans dağılımını içeren tanımlayıcı analiz yapılmıştır. Panoramik radyografların doğruluğunun KIBT görüntüleme ile karşılaştırmalı olarak incelenmesi için McNemar-Bowker testi ve R programı kullanılmıştır. Sınıf 3 ilişkinin en sık görüldüğü dişler ikinci (%53,6 ) ve birinci molarlardır (%49,5). İkinci premolar (%43,6), birinci premolar (%85,1) ve kaninlerde (%89,9) en sık görülen ilişki tipi sınıf 0'dır. Panoramik radyografların doğruluk oranı ise %82 olarak hesaplanmıştır. Birinci ve ikinci molarların sinüsle olan yakın ilişkisi dental işlemler planlanırken göz önünde bulundurulmalıdır. Panoramik radyograflar, sinüs tabanının altında ve sinüsün içinde olan köklerin tespitinde daha doğru bilgi vermiştir.

Abstract:
The proximity of the maxillary sinus and root tips is a condition that can lead to various complications during dental procedures. The aim of this study is definition the types and frequency of relationship between maxillary sinus and root tips by Cone Beam Computed Tomograpic (CBCT) imaging and examination the accuracy of panoramic radiographs in terms of determination of relationship between maxillary sinus and root tips according to CBCT imaging which is accepted as reference standart. 3,621 intact teeth of 484 patients were evaluated. The relationship between root tips and sinus is classified as: class 0, more than 0.5 mm distance between the root apex and the sinus floor; class 1, less than 0.5 mm distance between root apex and sinus floor; class 2, root apex in contact with the sinus floor; class 3, root apex protrudes into the sinus cavity. In the CBCT data set, descriptive analysis including the frequency distribution of the relationship types according to the tooth types were performed. McNemar-Bowker test and R program were used to test the accuracy of panoramic radiographs by the comparative analysis with CBCT imaging. Class 3 relationship was the most frequently found at the second molars (53.6%) and the first molars (49.5%). The most frequent type of relationship for second premolars (43.6%), first premolars (85.1%) and canines (89.9%) was class 0. The accuracy of the panoramic radiographs was calculated as 82%. The close relationship between the first or the second molars and maxillary sinus should be considered before dental procedures. Evaluation of panoramic radiographs provides more accurate information about the root tips, which are below the sinus floor and protruded into the sinus cavity.