Bipolar depresyon hastalarında özkıyım riskinin üstbiliş ve duygusal şemalarla ilişkisi
The relationship between suicide risk and metacognition and emotional schemas in bipolar depression patients
Yazar: YUSUF ERÇİN YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ENGİN EMREM BEŞTEPE ; UZMAN ERKAL ERZİNCAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresyon = Depression ; Duygusal şema = Emotional schemes ; Üstbiliş = Metacognitive ; İntihar = Suicide

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Bipolar bozukluk, duygudurum bozuklukları içinde özkıyım ile yakından ilişkili bir hastalıktır. Bipolar bozukluk hastalarında hayat boyu özkıyım görülme sıklığı yüksek bulunmuştur. Bipolar bozukluğun depresyon ve remisyon dönemlerindeki üstbilişler ve duygusal şemaların özkıyımla ilişkisini araştırmayı amaçladık.
 
YÖNTEM: Bu tez çalışmasına Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi polikliniklerine başvuran DSM 5'e göre bipolar bozukluk depresyon tanısı almış, araştırma hakkında bilgilendirilmiş olan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 68 hasta ile remisyon döneminde olan 46 bipolar bozukluk hastası alınmıştır. Çalışmaya 68'i bipolar bozukluk depresyon döneminde, 46'sı bipolar bozukluk remisyon döneminde kontrol grubu olmak üzere toplam 114 kişi katılmıştır. Bu kişilere Sosyodemografik Veri Formu, Duygudurum Bozuklukları Tanı ve İzlem Formu (SKIP-TURK),  Young-Mani Derecelendirme Ölçeği, Beck Depresyon Envanteri, Üstbiliş Ölçeği-30, Leahy Duygusal Şema Ölçeği, İntihar Riski Ölçeği verilmiştir.

BULGULAR: Bipolar bozukluk depresyon grubunda ÜBÖ-30 "Kontrol edilemezlik (p<0,01), Düşüncelerini kontrol ihtiyacı (p<0,01), Bilişsel güven (p<0,01)" alt boyutlarında, LDŞÖ "Zayıflık (p<0,01), Ruminasyon (p=0,001), Geçerlilik (p=0,016)" alt boyutlarında kontrol grubuna göre anlamlı yükseklik tespit edilmiştir. Özkıyım olasılığının ÜBÖ-30 ile aralarındaki ilişki değerlendirildiğinde "Bilişsel farkındalık (rho=0,615)" alt boyutuyla pozitif yönlü, LDŞÖ ile aralarındaki ilişki değerlendirildiğinde "Ruminasyon (rho=0,424), Onaylanma (rho=0,435)" boyutuyla pozitif yönlü, "Duyguları zararlı görme (rho=-0,487), Duygulardan kaçınma (rho=-0,525)" boyutuyla ise negatif yönlü ilişkisi olduğu tespit edilmiştir.
SONUÇ: Bu sonuçlar ile bipolar bozukluğun depresyon dönemlerinde remisyon dönemlerine kıyasla üstbiliş ve duygusal şema alt boyutlarında farklılık olduğu saptanmıştır. Bipolar bozuklukta özkıyım riskinin ile bazı üstbiliş ve duygusal şema alt boyutları ile ilişkili olduğu, hastaların takip ve tedavi sürecinde özkıyım riski ve olasılığının bu boyutlarla birlikte değerlendirilmesinin önemli olduğu bulunmuştur.
  
ANAHTAR KELİMELER: Bipolar Bozukluk, Özkıyım Olasılığı, Üstbiliş, Duygusal Şema

Abstract:
INTRODUCTION AND OBJECTIVE: Among mood disorders, bipolar disorder is closely related to suicide. It is determined that suicide rates of bipolar disorder patients are high throughout their lives. Our aim is to study relationship of suicide with metacognition and emotional schemas in bipolar disorder at the depression and remission stages.

METHOD: This dissertation study accepted 68 patients who have applied to the polyclinics of Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi (Erenköy Mental and Neurological Disorders Hospital), have been diagnosed as bipolar disorder depression patients according to DSM-5, were informed about the study, and have consented to participate to the study; also 46 bipolar disorder patients in remission stage with the exact aforementioned criteria. Of the 114 people who participated in the study, 68 are in the bipolar disorder depression stage and 46 are in the bipolar disorder remission stage as a control group. These people were given Sociodemographic Questionnaire, Assessment and Monitoring Form for Mood Disorders (SKIP-TURK), Young-Mani Rating Scale, Beck's Depression Inventory, The Metacognition Questionnaire-30, Leahy Emotional Schema Scale, Suicide Probability Scale.

RESULTS: Bipolar disorder depression group MCQ-30 subdimensions of "Uncontrollability (p<0.01), "Need for control (p<0.01), Cognitive confidence (p<0.01)" and LESS subdimensions of "Weakness (p<0.01), Rumination (p<0.001), Validity (p<0.016) are significantly higher vis-a-vis the control group. When relationship between suicide rate and MCQ-30 is evaluated, it is determined that "Cognitive self-consciousness (rho=0,615)" subdimension is positively related; when relationship between suicide rate and LESS is evaluated, "Rumination (rho=0,424), Validation (rho=0,435)" subdimensions are positively, but "Negative belief about emotions (rho=-0,487), Non-acceptance of feelings (rho=-0,525)" subdimensions are negatively related.


CONCLUSION: According to these results, it is established that there is a difference between bipolar disorder's depression stage and remission stage in metacognition and emotional schema subdimensions. It is determined that the suicide risk and some metacognitive and emotional schema subdimensions are related in bipolar disorder, and it is important to take these subdimensions into account while evaluating the suicide risk and probability of these patients during their follow-up and treatment processes.

KEYWORDS: Bipolar Disorder, Suicide Probability, Metacognition, Emotional Schema