Osmanlı ve Çin İmparatorluklarında eğitim reformları üzerine karşılaştırmalı bir inceleme (1808-1911)
A comparative examination on educational reforms in the Ottoman and Chinese Empires (1808-1911)
Yazar: YUE WU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ M. SAİT TÜRKHAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrasya Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim reformları = Education reforms ; Eğitim sistemi = Education system ; Eğitim tarihi = Educational history ; Karşılaştırmalı eğitim = Comparative  education ; Modernleşme = Modernization ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Çin = China

Özet:
Asya kıtasının eski ve parlak devletlerinden olan Osmanlı ve Qing İmparatorluklarının 19. yüzyıldan itibaren Batılı devletlerin karşısında açık bir şekilde geri kaldıkları görülür. Güçlü devletler, özellikle Rusya ile olan savaşlarda defalarca başarısız olan Osmanlı İmparatorluğu'nu tehdit etmiş ve Osmanlı İmparatorluğu da Avrupa'nın ileri teknolojilerini alarak zayıf ordusunda reform yapmak zorunda kalmıştır. Afyon Savaşı'ndan sonra İngiltere ve Fransa gibi ülkeler tarafından işgal edilen Qing İmparatorluğu, Batı teknolojisini öğrenmeye ve önemli tedbirler alarak Batılılaşmaya başlamıştır. Osmanlı İmparatorluğu'nun Batılılaşma reformu, Qing Hanedanlığı'nın Batılılaşmasından daha önce olmasına rağmen iki devletin eğitim sistemi reformlarının arka planı, içeriği ve sonuçları üzerinde benzerlikler vardır. Çalışmada 19. yüzyılda iki imparatorluğun eğitim sistemi üzerinde yapılan reformların arka planı, içeriği ve sonuçları bakımından karşılaştırmalar yapılarak benzerlikler ve farklılıklar tespit edilmeye çalışılmıştır. Birinci bölümde Osmanlı İmparatorluğu ve Qing Hanedanlığı reformlar yapmadan önce klasik eğitim sistemleri incelenmiştir. İkinci bölümde Osmanlı ve Çin İmparatorlukları yapılan eğitim reformlarının içerikleri ve süreci analiz edilmiştir. Üçüncü bölümde iki devletin uygulandığı eğitim reformlarının arka planı, içeriği ve sonuçları karşılaştırılmalı olarak incelenip bir değerlendirme yapılması amaçlanmıştır. Her iki devletin eğitim reformları devleti yıkılmaktan kurtaramamış olsa da kurulan modern eğitim sistemiyle aydınları yetiştirip devleti geliştirmiştir.

Abstract:
As the oldest and glorious empire ever in Asia, the Ottoman Empire and the Qing Dynasty clearly lag behind Western countries after entering the 19th century. The successive defeats in the war with Western powers, especially with Russia, seriously threatened the rule of the Ottoman Empire. The Ottoman Empire had to transform its weak army by absorbing advanced European technology. After the Opium War, the Qing Empire, which was occupied by Britain, France and other countries, began to learn Western technology and took important measures to achieve Westernization. Although the Westernization reform of the Ottoman Empire preceded Qing Dynasty, the background, content and results of the educational system reforms of the two countries are similar. This research attempts to determine the similarities and differences by comparing the background, content and results of the educational system reforms of the two empires in the 19th century. The first part studies the traditional education system before the reforms of the Ottoman Empire and the Qing Dynasty. The second part analyzes the content and process of educational reform in the Ottoman Empire and the Chinese Empire. The third chapter aims to compare and evaluate the background, content and results of the two countries' implementation of educational reforms. Although the education reforms of the two empires cannot save the country from collapse, it has cultivated intellectuals, developed the country, and established a modern education system.