Yerel yönetimlerde akıllı şehir uygulamalarının mali açıdan değerlendirilmesi: Türkiye deneyimi
Fiscal evaluation of smart city applications in local governments: Turkish experience
Yazar: ONUR BALOĞLU
Danışman: PROF. DR. PELİN VAROL İYİDOĞAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Maliye = Finance
Dizin: Akıllı kentler = Smart cities ; Finansal analiz = Financial analysis ; Finansal sürdürülebilirlik = Financial sustainability ; Mali yerelleşme = Fiscal decentralization ; Yerel yönetimler = Local administrations

Özet:
Dünya nüfusunun yarısından fazlası özellikle 21. yüzyılın başından itibaren şehirlerde yaşamakta ve şehirleşen nüfus her geçen gün daha da artmaktadır. Kentleşme olgusunun kazanmış olduğu ivme nedeniyle ulaşım, eğitim, sağlık, güvenlik ve altyapı gibi birçok kamusal mal ve hizmetin sunumunda sosyal ve mali problemlerle karşı karşıya kalan yerel yönetimler, bu zorluklara çözüm bulmak amacıyla giderek artan şekilde rekabetçi ve yenilikçi kentsel girişimlere yönelmektedir. Bu alanda geliştirilen ve literatürde sık kullanılan diğer kentsel girişimleri kapsayıcı olmasıyla ön plana çıkan akıllı şehir yaklaşımı, teknolojinin şehir ve toplum ihtiyaçlarına yönelik kullanılması vasıtasıyla şehirlerde meydana gelen kamusal hizmet sunumlarında karşılaşılan problemlerin etkin, ekonomik, verimli, şeffaf ve israfı önleyici yerel yönetim hizmetleri ile çözüleceğini öne sürmektedir. 
Kamu mal ve hizmetlerinin gerek yerel yönetimler gerek merkezi yönetimler tarafından ihtiyaçların önceliklendirilmesi yoluyla sunulması ihtiyacını temel alan akıllı şehir yaklaşımı, günümüzde tüm dünya ülkeleri ve Türkiye'deki birçok merkezi yönetim ve yerel yönetim idaresi tarafından yayımlanan strateji ve eylem planı gibi politika metinleriyle desteklenmektedir. Bu alandaki uygulama ve projeler hayata geçirilmeye devam etmekte ve dinamik bir sosyoekonomik süreci temsil etmektedir. 
Akıllı şehir uygulamalarının yüksek maliyetlere sahip olması nedeniyle yeterli bütçe kaynakları ile planlanması, faaliyete geçirilmesi ve idame ettirilmesi gerekliliğini ön plana çıkarmakta ve bu durum ülkemiz yerel yönetimlerinin harcama, gelir ve borç seviyelerini kapsayan mali yapıları kompozisyonlarının ve idari, siyasi ve mali açıdan yetkisel özerkliği için gerekli olan mali yerelleşme seviyesinin, ilgili sürece yerel idarelerin mali açıdan hazır olup olmadığının veya bu uygulamaların neden gerekli olduğunun değerlendirilmesi açısından önem arz etmektedir. Literatürde günümüze kadar özellikle şehir planlama, çevre mühendisliği ve kamu yönetimi gibi birçok alan tarafından değerlendirilmekte olan ancak mali eksene ilişkin sınırlı sayıda çalışmaya sahip olan akıllı şehir yaklaşımı, bu çalışma ile Türkiye'de akıllı şehircilik alanında ön plana çıkan yerel yönetim idarelerinin güncel istatistiksel veriler vasıtasıyla mali yerelleşme ve mali yapı seviyelerinin dikkate alınarak bu alandaki temel motivasyonlarının belirlenmesi açısından değerlendirme sunmaktadır.

Abstract:
More than half of the world's population has been living in cities, especially since the beginning of the 21st century, and the urbanized population is increasing day by day. Local governments, faced with social and fiscal problems in the provision of many public goods and services such as transportation, education, health, security and infrastructure due to the acceleration of the urbanization phenomenon, are increasingly turning to competitive and innovative city initiatives in order to find solutions to these difficulties. The smart city approach, which is developed in this field and stands out with its inclusiveness of other city initiatives frequently used in the literature, shows that the problems encountered in public service provision in cities will be solved with effective, economical, efficient, transparent and waste-preventing local government services through the use of technology for the needs of the city and society. 
The smart city approach, which is based on the need to provide public goods and services by both local and central governments by prioritizing needs, is supported by policy texts such as strategy and action plans published by many central and local government administrations in all countries of the world and in Turkey today. Applications and projects in this area continue to be implemented and represent a dynamic socioeconomic process. 
Due to the high costs of smart city applications, it is necessary to plan, operate and maintain with sufficient budget resources, and this situation is necessary for the administrative, political and fiscal decentralization and the fiscal structure compositions of our country's local governments, including expenditure, income and debt levels. It is important in terms of evaluating the level of fiscal decentralization, whether the local administrations are fiscally ready for the relevant process or why these practices are necessary.