Râğıb el-Isfahânî'nin tefsirinde yakın anlamlı kelimeler ve nüansları
Near-synonymous words and their nuances in Raghib al-Isfahani̇'s commentary
Yazar: YAKUP KOÇHAN
Danışman: PROF. DR. ÖMER KARA
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Kelimeler = Words ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Nüans = Nuance ; Ragıp el-İsfahani = Ragıp el-İsfahani ; Tefsir = Commentary ; Yakın anlamlı = Close meaning ; İslamiyet = Islam

Özet:
Dil, İnsanların düşüncelerini ve duygularını ya da isteklerini ifade etmeye yarayan temel iletişim aracıdır. Kur'ân  Allah'ın insanlara mesajlarını iletmek için en son gönderdiği Arap dilinde ilahi kelamdır. Dilbilimde kelime anlam ilişkisi lafzın anlamla aynı olup olmaması yönünden incelenmiştir. Bu ilişkide terâdüf ve tekârüb olgusu önemli bir yerde durmaktadır. 
Tarihsel süreç içerisinde terâdüfü savunanlar olduğu gibi tekârübü savunanlar da olagelmiştir. Bu iki mecra bağımsız mecralarda değil, neredeyse iç içe gelişim göstermiştir. Sonuçta tekârüb çizgisi furûk nazariyesi olarak adlandırılmıştır.
Terâdüf ve tekârüb olarak adlandırılan söz konusu iki olgu furûk tespit metodları da dikkate alınarak Kur'ân kelimelerine uygulanmakla kelimelerin yakınanlamlılarını ve nüanslarını tespit etme hedeflenmektedir. Bu çalışma önemli bir furûk alimi olan Râğıb el-İsfâhânî'nin Câmi'ut-Tefsîr (Tefsîru'r-Râğıb) adlı eserinde yer verdiği Kur'ân kelimeleri üzerinde yapılmaya çalışılmıştır. Buradan hareketle Kur'ân'ı daha doğru anlamaya bir katkı sunulabilecek olunur ise bu çalışmada gösterilmeye çalışılan çaba sonuç vermiş olacaktır.

Anahtar Kelimeler: Râğıb El-Isfahânî, Câmi'ut-Tefsîr, Terâdüf, Müterâdif, Tekârub, Mütekârib, el-Fark, Furûk Nazariyesi, Furûk Tespit Metodları, Nüans

Abstract:
Language is the basic communication tool for people to express their thoughts and feelings. The Qur'an is the last divine word in the Arabic language that Allah sent to convey His messages to the people. In linguistics, the word-meaning relationship has been examined in terms of whether the word is the same as the meaning. In this relationship, the concepts of tarâduf (synonym) and takârub (Near-Synonymity words) has an important place.
In the historical process, there have been those who defended tarâduf, as well as those who defended takârub. These two concepts did not develop independently, but almost intertwined. As a result, the line of takârub was named as the theory of furûq.
We aim to determine the connotations and nuances of the words by applying these two phenomena to the words of the Qur'an, taking into account the furûq detection methods. We tried to do our work on the words of the Qur'an that Râghib al-Isfahani, who is an important scholar of furûq, included in his work called Jami'ut-Tafsir (Tafsîru'r-Raghib). From this point of view, if we contribute to a more accurate understanding of the Qur'an, our effort will give results.
 Key words: Raghib Al-Isfahani, Jami'ut-Tafsir, synonym, Synonymity, Near-Synonymity, Near-Synonymous Words, el- farq (Difference), Theory of furûq, Furûq Detection Methods, Nuance