Kömür maden sahalarının pasa ve cevher stok alanlarında asit maden drenajı karakterizasyonu: Kinetik test nem hücresi metodu
Acid mining drainage characteristics in waste and ore stock areas of coal mining areas: Kinetic test moisture cell method
Yazar: TUGAY AKTAŞ
Danışman: PROF. DR. ÖMER FARUK ÖZTÜRK
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Asidik maden drenajı = Acid mine drainage ; Cevher = Ore ; Kömür madenciliği = Coal mining ; Maden atığı = Mine waste ; Pasa = Gob

Özet:
Madenciliğe özgün en önemli çevre sorunları maden atıklarının karakterizasyonunun yeteri kadar irdelenmemesi ve yıllar içerinde bu atıkların çevreye verebileceği kirliliklerin doğru tespit edilememesidir. Özellikle sülfür minerali bakımında zengin olan kömür madenlerinin açılması, işletme ve kapatılması çalışmaları esnasında atmosferik süreçlere maruz kalan bu minerallerin reaksiyonlarından kaynaklanan Asit Maden Drenajı (AMD) oluşumu doğal hayatı tehdit etmektedir.
Cevher ve pasanın AMD oluşturma potansiyellerinin önceden tahmini için sahanın minerolojik ve kimyasal bileşiminin belirlenmesi ASTM D5744-18 standardına göre hazırlanan kolonlarda saha koşulları simüle edilerek geçekleştirilmiş.
Sahadan alınan pasa örneklerinde silikat ağırlıklı bir minerolojik yapının bulunduğu asit oluşturma potansiyeli bulunan majör minerelinde pirit olduğu XRD analizlerinde tespit edilmiştir. Sızıntı suları incelendiğinde numunelerin nötr karakterde ve 1000 ppm altında bir ağır metal salınımına sahip olduğu anlaşılmıştır.
Elde edilen verilerin sonucunda benzeri sahalarda asit oluşumunu engelleyen en önemli faktörün nötralleştirme potansiyeli bulunan minerallerin varlığının ve miktarının olduğu ve bu mineralleri bulunduran sahalarda asit oluşumunun gözlemlenmediği tespit edilmiştir.

Abstract:
The most important environmental problems specific to mining are the insufficient analysis of the characterization of mine wastes and the inability to accurately determine the pollution that these wastes can give to the environment over the years. Acid Mine Drainage (AMD) formation, which is caused by the reactions of these minerals, which are exposed to atmospheric processes during the opening, operation and closure of coal mines, which are especially rich in sulfide minerals, threatens natural life.
For the prediction of AMD generation potentials of ore and rust, the mineralogical and chemical composition of the field was determined by simulating field conditions in columns prepared according to ASTM D5744-18 standard.
In the soil samples taken from the field, it was determined in XRD analyzes that the major mineral with a silicate-dominated mineralogical structure, which has the potential to form acid, is pyrite. When the leachates were examined, it was understood that the samples were neutral in character and had a heavy metal release below 1000 ppm.
As a result of the data obtained, it has been determined that the most important factor preventing acid formation in similar fields is the presence and amount of minerals with neutralization potential and acid formation is not observed in the fields containing these minerals.