4-5.sınıf matematik öğretim programında öngörülen ölçme ve değerlendirme yaklaşımlarının öğretmenler tarafından uygulanabilirliği
Teachers? implementation level of assessment and evaluation approaches suggested by 4-5th grade mathematics curricula
Yazar: OSMAN BİRGİN
Danışman: PROF. DR. ADNAN BAKİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematik eğitimi = Mathematics education ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırma, sınıf öğretmenlerinin 2005 İlköğretim Matematik Dersi Öğretim Programı'nda (İMÖP) öngörülen ölçme ve değerlendirme yaklaşımlarını uygulama biçimlerini, karşılaştıkları sorunları ve bu uygulamalarını etkileyen faktörleri tespit etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada survey ve özel durum çalışması yöntemleri kullanılmıştır. Altı alt bölümden oluşan anket, Türkiye'nin 7 coğrafi bölge, 15 il ve 258 ilköğretim okulundan seçilen toplam 975 dördüncü ve beşinci sınıf öğretmenine posta ve online olarak uygulanmıştır. Geri dönen ve değerlendirmeye alınan anket 512 dir. Diğer taraftan Trabzon ilinden seçilen 8 öğretmenle anket, mülakat, sınıf içi gözlem ve doküman incelemesi metotları kullanılarak özel durum çalışması yürütülmüştür. Nicel verilerin analizinde SPSS 15.0, nitel verilerin analizinde NVivo 8.0 programı kullanılmıştır. Araştırma sonucunda sınıf öğretmenlerinin daha çok değer biçmeye yönelik ölçme-değerlendirme yaptıkları, düşük zihinsel becerilerin ölçülmesine odaklandıkları, yargılayıcı geri dönüt verdikleri, öğrenme sürecini ve ürününü değerlendirdikleri belirlenmiştir. Öğretmenlerin geleneksel ve performans ölçme araçlarını sık kullanmalarına karşın alternatif ve performans ölçme araçlarını etkili bir şekilde kullanamadıkları ortaya çıkmıştır. Bunun yanında öğretmenlerin ölçme-değerlendirme uygulamalarında daha çok alternatif değerlendirme araçları konusunda bilgi eksikliği, yeterli hizmet içi eğitim ve uzman desteğinin sağlanmaması, değerlendirme formlarının fazla ve zaman alıcı olması, merkezi sınav baskısı, sınıf mevcutlarının kalabalık olması, okulların alt yapı ve araç-gereç eksikliği gibi sorunlarla karşılaştıkları belirlenmiştir. Ayrıca öğretmenlerin ölçme-değerlendirme uygulama biçimlerinin, matematik öğrenme-öğretme inancına, mesleki deneyime, mezun olunan öğretim programına, sınıf mevcuduna, okulun bulunduğu yerleşim yerine ve karşılaştıkları sorunlara göre şekillendiği saptanmıştır. Özetle, bu araştırma 2005 öğretim programında öngörülen çağdaş ölçme-değerlendirme yaklaşımlarının beklenen düzeyde uygulamaya geçirilemediğini, geleneksel ölçme-değerlendirme anlayışını yansıtan uygulamaların devam ettiğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
This study aims to determine the primary school teachers? implementations level of the assessment and evaluation approaches suggested by 2005 Mathematics Curriculum, the factors influencing theirs assessment practices and theirs problems faced during practice. Survey and case study methods were used in the study. The survey questionnaire including 6 sub-sections were administered via posting and online to 975 4th and 5th grade primary teachers from 258 schools in 15 cities among 7 geographical regions of Turkey, and 512 completed questionnaires returned back. In addition, a case study was conducted with 8 teachers selected from Trabzon by using same questionnaire, interview, in-class observation and document analysis methods. The collected quantitative data were analyzed using SPSS 15.0 and the qualitative data with NVivo 8.0. It was determined that the primary school teachers mostly carried out summative assessment, focused on the measurement of the lower levels of cognitive skills, gave judging feedbacks, and assessed learning process and product. It was also revealed that the teachers used traditional and performance assessment tools frequently whereas they could not use alternative and performance assessment tools effectively. Furthermore, the mostly challenging problems of teachers were determined as lack of information about alternative assessment tools, insufficient in-service training and expert support, messy of the assessment forms, the time-consuming, the pressure of central examinations, over population of classes, and deficiency in the infrastructure and equipments of schools. It was also found that the teachers? assessment practices was shaped according to theirs' mathematics learning beliefs, teaching experience, their education program of university, the size of classes, the location of the school, and problems encountered by teaches in teaching environment. In summary, this study reveals that the contemporary assessment approaches prescribed by 2005 curriculum were not put into practice sufficiently and practices that reflect traditional assessment approaches is still going on.