Jerzy Grotowski ve Michael Chekhov'un oyunculuk yaklaşımlarında karakter ve beden
Character and body in the acting approaches of Jerzy Grotowski and Michael Chekhov
Yazar: MUHAMMED FURKAN TEKBIYIK
Danışman: PROF. SÜREYYA TEMEL
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı / Dramatik Sanatlar Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Beden = Body ; Chekhov, Michael = Chekhov, Michael ; Grotowski, Jerzy = Grotowski, Jerzy ; Karakter = Character ; Oyunculuk = Acting ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyuncuları = Theater players ; Tiyatro oyunları = Theater plays

Özet:
Oyunculuk sorunlarını tanımlarken vazgeçilmez iki kavram karakter ve bedendir. 
İstisnasız her oyunculuk pratisyeni ve kuramcısı bu iki kavramın anlamı ve araçsallığı 
üzerine çeşitli tanımlamalar yapmıştır. 20. yüzyılın önemli iki tiyatro insanı Jerzy 
Grotowski ve Michael Chekhov da oyunculuk anlayışlarını ortaya koyarken karakter ve 
beden kavramları çevresinde gezinerek amaçlarını ve yöntemlerini açıklarlar. Tiyatroyu 
insani hakikate giden yolda bir araç olarak gören ve bildiğimiz anlamda tiyatronun 
ötesine geçip izleyici-oyuncu ayrımını ortadan kaldıran Grotowski için karakter ancak 
insanın mutlak öze ulaşmasında kullanacağı bir araç olabilir. Michael Chekhov ise 
karakteri oyuncudan bağımsız bir tasarım olarak ele almış ve oyuncunun kendi bedenini 
hayali bir bedene teslim ettiğini vurgulamıştır. Beden ise burada karaktere yaklaşım 
konusunda bir araç olarak ortaya çıkar. Her iki tiyatro insanı da bedene bilgelik atfetmiş 
ve bedenin hareket ederek düşündüğü, imgelediği ve çağrışımlar yarattığını
savunmuşlardır. Bu çalışma, Jerzy Grotowski ve Michael Chekhov'un oyunculuk 
yaklaşımlarında kullandıkları ilkeleri ve teknikleri incelemektedir. Literatür taraması 
yöntemi ile hazırlanan çalışmanın amacı iki tiyatro insanının karakter ve beden
kavramlarına bakış açılarından hareketle oyuncuların bilişsel ve yaratıcı açmazlarına 
sundukları önerileri karşılaştırmak ve günümüzde konvansiyonel oyunculuk pratikleri 
içinde kendi kişiliklerinden yola çıkmak yerine yeni bir karakter tasarımı yaratmak 
isteyen oyunculara iki tekniğin bir arada nasıl daha işlevsel olabileceği ile ilgili bir öneri 
geliştirmektir.

Abstract:
When defining issues related to acting, character and body are two indispensable concepts. 
Without exception, every practitioner and theorist of acting has made various definitions 
regarding the meanings and practicalities of these two concepts. Two important theatre 
figures of the 20th century, Jerzy Grotowski and Michael Chekhov, explained their aims 
and methods by focusing on the concepts of character and body. Grotowski, who viewed 
theatre as a tool to reach the human truth and went beyond the conventional boundaries of 
theatre by eliminating the distinction between the audience and the actor, regarded the 
character as a tool that can only be used to reach the absolute essence of the human being. 
On the other hand, Michael Chekhov approached the character as an independent design 
from the actor and emphasized that the actor surrenders their own body to an imaginary 
body. Here, the body emerges as a tool for approaching the character. Both theatre figures 
attributed wisdom to the body and argued that the body thinks, imagines, and creates 
associations through movement. This study examines the principles and the techniques 
Jerzy Grotowski and Michael Chekhov used in their acting approaches. Using a literature 
review method, the study aims to compare the suggestions of two theater people on the 
cognitive and creative dilemmas of actors based on their perspectives on the concepts of 
character and body, and to develop a suggestion on how the two techniques can be more 
functional together for actors who want to create a new character design instead of starting 
from their own personalities in conventional acting practices today.