Okul öncesi öğretmenlerinin ölçme değerlendirme araç kullanım sıklığı ve yeterliliklerine ilişkin karma bir araştırma
A mixed-methods study on the frequency and proficiency of preschool teachers' use of assessment tools
Yazar: ZEYNEP BAYRAM TÜLEK
Danışman: DOÇ. DR. AZMİ TÜRKAN
Siirt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Ölçme-değerlendirme araçları = Measurement-evaluation tools

Özet:
Bu araştırmada okul öncesi öğretmenlerinin ölçme değerlendirme araç kullanım 
sıklığının ve yeterliliklerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Karma araştırma 
yöntemlerinden eşzamanlı üçgenleme modelinin kullanıldığı araştırmanın nicel boyutu 
kısmında ilişkisel tarama modeli, nitel boyutu kısmında ise olgubilim modeli tercih 
edilmiştir. Araştırmanın nicel boyutundaki katılımcıları Siirt ilinde görev yapan basit 
tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenen gönüllü 124 okul öncesi öğretmeninden 
oluşmaktadır. Nitel boyutundaki katılımcıları ise Siirt ilinde görev yapan maksimum 
çeşitlilik örnekleme yöntemi ile belirlenen gönüllü 15 okul öncesi öğretmeninden 
oluşmaktadır. Araştırmanın nicel boyutunun verileri araştırmacının geliştirmiş olduğu 
yapılandırılmış anket formu yoluyla oluşturulmuştur. Nitel boyutunun verileri ise, 
araştırmacının geliştirmiş olduğu yarı yapılandırılmış görüşme formu yoluyla 
oluşturulmuştur. Verilerin analizinde nicel boyutta betimsel analizler ve korelasyon 
analizi, nitel boyutta ise içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutu 
kapsamında; okul öncesi öğretmenlerinin en çok yeterli oldukları ölçme değerlendirme 
aracının gelişim raporu olduğu, en sık kullandıkları ölçme değerlendirme aracının ise 
aylık plan olduğu belirtilmiştir. Ayrıca okul öncesi öğretmenlerinin ölçme 
değerlendirme araçlarında yeterlilik düzeyleri ile kullanım sıklıkları arasındaki farkın en 
çok standart testler aracında görüldüğü ve aralarında istatistiksel olarak orta düzeyde bir 
ilişkinin bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Programda yer alan ölçme değerlendirme 
araçları dışında öğretmenlerin kendilerinin oluşturdukları araçlar da tespit edilmiştir. 
Nitel boyutu kapsamında ise okul öncesi öğretmenlerin ölçme değerlendirmeyi 
genellikle öğrencilerin gelişim düzeylerini takip etme amacıyla kullandıkları, bu süreçte 
geleneksel araçlardan da çağdaş araçlardan da yararlandıkları, uygulamada zaman 
yetersizliği ve evrak doldurma yükü gibi birtakım problemlerle karşılaştıkları, süreç boyunca ailelerden çocukları tanımaya yönelik bilgiler edindikleri ve ölçme 
değerlendirme sonuçlarını ailelerle veli daveti, telefon görüşmesi, portfolyo, veli 
toplantısı gibi farklı yöntemler kullanarak paylaştıkları sonucuna ulaşılmıştır. Ölçme 
değerlendirme araçları ile ilgili kaynak çeşitliliğinin arttırılması, ölçme değerlendirme 
araçlarına yönelik gerekli denetimlerin yapılması, uygulama boyutunda etkili olan 
nedenler tespit edilerek araştırılması, okul öncesi eğitim programının ölçme 
değerlendirme araçları kapsamında güncellenmesi, okul-aile iş birliğinin sağlanması ve 
aile katılım çalışmalarının arttırılması gibi önerilerde bulunulmuştur. 
Anahtar Kelimeler: Eğitim, Eğitim Programı, Ölçme Değerlendirme, Ölçme 
Değerlendirme Araçları

Abstract:
This research aimed to determine the frequency and proficiency of preschool teachers in 
using measurement and evaluation tools. In the quantitative dimension of the research, 
which utilized the simultaneous triangulation model, the relational screening model was 
preferred, while the phenomenology model was chosen for the qualitative dimension. 
The participants in the quantitative aspect of the research comprised 124 volunteer 
preschool teachers from Siirt province, selected using a simple random sampling 
method. In the qualitative dimension, 15 volunteer preschool teachers from Siirt 
province were chosen using the maximum diversity sampling method. Data for the 
quantitative dimension were collected through a structured survey form developed by 
the researcher, whereas data for the qualitative dimension were gathered using a semistructured interview form also developed by the researcher. Data analysis involved 
descriptive analyses and correlation analysis for the quantitative dimension, and content 
analysis for the qualitative dimension. Within the scope of the quantitative dimension of 
the research, it was found that the measurement and evaluation tool preschool teachers 
are most proficient with is the development report, and the tool they use most frequently 
is the monthly plan. Additionally, it was concluded that the difference between 
preschool teachers' proficiency levels in measurement and evaluation tools and their 
frequency of use was most noticeable in the standard tests tool, with a statistically 
moderate relationship observed between them. Apart from the measurement and 
evaluation tools included in the curriculum, tools created by teachers themselves were 
also identified. Within the qualitative dimension, preschool teachers generally use 
measurement and evaluation to monitor students' developmental levels, employing both 
traditional and contemporary tools. They encounter practical issues such as lack of time 
and the burden of documentation. Teachers also gather information from families to 
better understand children's progress and use various methods, such as parent invitations, telephone conversations, portfolios, and parent meetings, to share evaluation 
results with families. Recommendations include diversifying resources for measurement 
and evaluation tools, conducting necessary inspections of these tools, identifying 
effective factors in application, updating preschool education programs regarding 
measurement and evaluation tools, fostering school-family cooperation, and enhancing 
family engagement efforts. 
Keywords: Education, Training Program, Assessment and Evaluation Tools