1623-1650 yılları arasında Amasya'da kadınların ekonomik statüsü (Şer'iyye Sicillerine göre)
Economic status of women in Amasya between 1623-1650 (According to Sheriyye Records)
Yazar: FADİME ALBAYRAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA KARA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: 17. yüzyıl = 17. century ; Amasya = Amasya ; Ekonomi = Economy ; Kadınlar = Women

Özet:
Türkiye'de Osmanlı dönemi kadınlar konulu araştırmalar yapılmaktadır. Bu araştırmaların önemli bir bölümü Osmanlı yönetici kesiminin kızları ve kadınları ile ilgilidir. Çalışmalarda, Osmanlı'nın üst tabakası diyebileceğimiz kadınlar ve Osmanlı'nın son dönem kadınları ağırlıklı olarak ele alınmıştır. Osmanlı arşiv kaynakları üzerinde yapılacak çalışmalar kadın çalışmaları için önem arz etmektedir. Osmanlı coğrafyasındaki Anadolu kadınını anlamamızda arşiv kaynakları üzerine yapılacak çalışmalar büyük rol oynayacaktır. 
Çalışmamızın ana kaynağını 1623-1650 yılları arasındaki Amasya şer'iyye sicilleri oluşturmaktadır. Tezimizde söz konusu tarihler arasındaki Amasya'da kadınların ekonomik statüsüne konu olan davalar incelenmiştir. Davalardan miras, mehir, nafaka, hibe gibi kadının iktisadi faaliyetlerini içeren konular değerlendirilmiştir. Değerlendirilen veriler ışığında Amasya'da kadının ekonomik statüsü, mal varlıkları, mal varlıklarının kaynakları ve sosyal görünürlüğü ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada amacımız, 1623-1650 yılları arasında Amasya'da kadınların ekonomik statüsü üzerinde durmaktır. Çalışmada kaynak olarak daha önce transkripsiyonu yapılmış olan Amasya sicillerinden yararlanıldığı gibi transkripsiyonu yapılmamış siciller de kullanılmıştır. 
Çalışma 4 bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın giriş bölümünde Osmanlı'da kadın ile ilgili yapılmış çalışmalardan ve Amasya'nın konumuzu ilgilendiren dönemi ile ilgili yapılmış çalışmalardan bahsedilmektedir. Çalışmamızın ikinci bölümünde 17. yüzyılda Amasya, Amasya'nın idari yapısı ve bu yüzyılda Osmanlı'nın genel durumu, sosyal ve ekonomik hayat üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde ise aile hayatında kadının yeri, evlenme, boşanma, nafaka gibi başlıklar ile siciller ışığında açıklamalar yapılmıştır. Çalışmamızın dördüncü bölümünde Amasya'da kadınların iktisadi statüsü Amasya şer'iyye sicillerindeki belgelerin verilerine dayanarak incelendi. Kadınların mal varlıklarının kaynakları, mal varlıklarının nelerden oluştuğu, mal varlıkları üzerindeki tasarrufları bu bölümün ana konularındandır. Son olarak da sonuç kısmı ve kaynakça kısmı bulunmaktadır.
Sicillerde bulunan belgeler dipnotlarda A.Ş.S., 2 veya 6, 1/1, 1/2, 1/3 şeklindedir. (6 numaralı Amasya şer'iyye sicilinin 1. sayfadaki 1. belge) şeklinde gösterilmiştir. İlk rakam sicil numarası, ikinci rakam ise sayfanın numarasını göstermektedir. Üçüncü rakam da sayfada bulunan kayıt sırasının numarasını göstermektedir.

Abstract:
Research on Ottoman women is being carried out in Turkey. A significant part of these studies is about the daughters and women of the Ottoman ruling class. The studies focus on the women of the upper class of the Ottoman Empire and the women of the late Ottoman period. Studies on Ottoman archive sources are important for women's studies. Studies on archive sources will play a major role in our understanding of Anatolian women in the Ottoman geography.
The main source of our study is the Amasya sharia registers between 1623-1650. Cases regarding the economic status of women in Amasya were examined. Among the cases, issues involving women's economic activities such as inheritance, dowry, alimony and grants were evaluated. In the light of the evaluated data, an attempt was made to reveal the economic status, assets, sources of assets and social visibility of women in Amasya. Our aim in this study is to focus on the economic status of women in Amasya between 1623 and 1650. In addition to the sharia registries examined in the study, new registries were also examined.
The study consists of 4 parts. In the introduction part of the study, studies on women in the Ottoman Empire and studies on the period of Amasya that are relevant to our subject are mentioned. In the secont part of our study, Amasya in the 17th century, the administrative structure of Amasya, the 17th century. The general situation, social and economic life of the Ottoman Empire in the 19th century was emphasized. In the third part, explanations are made in the light of the records and titles such as the place of women in family life, marriage, divorce, alimony. In the fourth part of our study, the economic status of women in the Amasya was examined based on the data of the documents in the Amasya sharia registers. The main topics of this section are the sources of women's assets, what their assets consist of, and their savings on their assets. Finally, there is the conclusion and bibliography section.
The documents in the registry are in the footnotes as A.Ş.S., 2 or 6, 1/1, 1/2, 1/3. It is shown as (Document 1 on page 1 of Amasya sharia registry number 6). The first number shows the registry number, the second number shows the number of the page. The third number shows the number of the registration row on the page.