Prefabrik rijit demiryolu elemanlarının tramvay inşaatlarında kullanımının sağladığı avantajların araştırılması: Bursa T2 hattı örneği
Investigation of advantages of using prefabricated rigid railway components in tramline constructions: Bursa T2 line example
Yazar: MUSTAFA GÖRKEM ATAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞAFAK BİLGİÇ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ulaştırma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ulaşım = Transportation ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Betonarme prefabrike yapılar = Reinforced concrete prefabricated structures ; Hafif raylı sistemler = Light rail systems

Özet:
Son yıllarda dünyada olduğu gibi, ülkemizde de toplu taşımaya yönelik olarak kent içi raylı sistem projelerinde bir artış söz konusudur. Raylı sistem projelerinde yatırım maliyetlerinin düşük olması, arazinin topografyasına uyum sağlayabilmesi, metro ve HRS sistemlerinde olduğu gibi özel ayrılmış bir yola ihtiyaç duymaması gibi avantajları nedeniyle tramvay sistemleri öne çıkmaktadır. Tramvay sistemlerinin projelerinde yapım maliyetlerinin düşük olması sebebiyle sıklıkla balastlı üstyapı tercih edilsede, tramvay hattının araç trafiği ile kesiştiği kavşaklarda zorunlu olarak balastsız üstyapı yapılması gerekmektedir. Balastlı üstyapıların yapım maliyeti düşük olmasına rağmen, hattın işletme ömrü boyunca üstyapının ihtiyaç duyduğu bakım-onarım işleri ve dolayısıyla da maliyetleri çok daha fazla olmaktadır. Bu nedenle özellikle tramvay sistemlerinde üstyapının tümüyle balastsız (betona tespitli) olarak planlanması, hızlı inşa süresi ve düşük bakım maliyetleri avantajları sebebiyle birçok projede tercih edilmektedir. Ancak geleneksel inşaat yöntemleri ile inşa edilen (yerinde döküm betonlu) balastsız hatlar, mevsim koşulları nedeniyle inşa süresinin sadece belirli dönemlerde yapılabilmesi, hat güzergahı üzerindeki araç ve yaya trafiğini olumsuz etkilemesi, inşaat aşamalarının zahmetli olması gibi olumsuzlukları da beraberinde getirmektedir. Bu gibi olumsuzlukları bulunmayan ancak yapım maliyetleri daha yüksek olan prefabrik rijit demiryolu üstyapı elemanları, son dönemde tramvay sistemi projelerinde hem hat yenilemesi hem de yeni hat yapımlarında kullanılmaktadır. Yeni yaygınlaşan bu sistem ile diğer üstyapı sistemleri Bursa "Kent Meydanı – Terminal" T2 tramvay hattı üzerinden karşılaştırmalı olarak incelenmiş, bu sistemlerin her birine ait yapım ve bakım maliyetleri hesaplanmış, son aşamada bu maliyetler ile parasal olarak hesaplanamayan kriterler bir arada ele alınarak çok ölçütlü karar verme yöntemi olan AHP ile değerlendirme yapılmıştır.

Abstract:
Recently there has been an increase in urban rail system projects for public transportation in our country as in the world. Tramway systems come to the foreground because of their advantages such as low investment costs in rail system projects, adaptability to land topography, the feature of not being in need of dedicated lanes as in subway and HRB systems. Although ballasted superstructure is often preferred in tramway system projects due to low construction costs, ballastless superstructure must be necessarily built on junctions where tram line and vehicle traffic meet. Despite of their low costs in terms of construction, ballasted superstructures require maintenance and repair throughout the service life of a line, and therefore they cost far too much. Thus, planning a superstructure fully with ballastless track (direct-fixation) is particularly preferred in tramway systems due to fast construction and low maintenance costs. Ballastless tracks (with cast-in-situ concrete)  constructed by using traditional construction techniques, however, accompany some disadvantages including the fact that the construction can only be carried out at certain times because of the seasonal conditions, their negative impact on traffic on line routes, and their arduous construction phases. Prefabricated rigid railway superstructure components that have no such disadvantages, but higher construction costs than cast-in-situ ballastless track, are recently used in tramway system projects both for renewal of current line and in construction of new line. This newly prevalent system and the other superstructure systems have been comparatively analyzed through Bursa T2 line, the construction and maintenance costs for each of these systems have been calculated, and finally, the economies of these systems have been evaluated by means of AHP, which is a multi-criteria decision-making method, by discussing the costs and the financially incalculable criteria together.