Ülkelerin gelişmişlik ve mutluluk düzeylerinin incelenmesi
Examining of the development and happiness levels of countries
Yazar: GAMZE AYCI SEZER
Danışman: DOÇ. DR. SEMRA ERPOLAT TAŞABAT
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı / İstatistik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; İstatistik = Statistics

Özet:
Mutluluk, çoğu insan için yaşamdaki en önemli amaçtır. İnsanlığın başlangıcından beri, tanımlanmaya ve ölçülmeye çalışılan önemli bir kavram olmuştur. Mutluluk sürecini etkileyen değişkenler kişiden kişiye ve ülkeden ülkeye farklılık gösterebilmektedir. Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Komisyonu tarafından 2012'den beri her yıl yayınlanan Dünya Mutluluk skoru; kişi başına düşen gayri safi yurt içi hasıla, sağlıklı yaşam beklentisi, toplumsal destek, özgürlük, cömertlik, hükümete güven değişkenleri aracılığı ile hesaplanmaktadır.
Mutluluk gibi insani gelişmişliğin ölçülmesi de oldukça önemlidir. İnsani gelişmişlik, insanların içinde bulunduğu ekonomilerin zenginliğinden öte, insan yaşamının zenginleşmesi ile ilgili bir kavramdır. Ülkelerin gelişmişlik düzeylerini belirlemenin sadece ekonomik kalkınma ile gerçekleşemeyeceğini öne süren Amartya Sen'in görüşleri temel alınarak geliştirilen İnsani Gelişmişlik Endeksi; gelir, eğitim ve sağlıklı yaşam beklentisi değişkenleri aracılığıyla hesaplanmaktadır.
Bu çalışmada, 156 ülkeye ait Mutluluk Endeksi 2017 verileri ile ve 189 ülkeye ait İnsani Gelişmişlik Endeksi 2017 verileri kullanılmıştır. Söz konusu endekslerin hesaplanmasında kullanılan gelir ve sağlıklı yaşam beklentisi değişkenlerinin benzerliği aracılığıyla, iki veri seti birleştirilerek, her iki veri setinde de ortak olan 149 ülkenin mutluluk ve gelişmişlik düzeylerinin ilişkileri incelenmiştir. Veri analizleri, Python programlama dili kullanılarak yapılmış olup; söz konusu bu analizler, betimsel istatistikler, korelasyon analizi, doğrusal regresyon analizi, k-ortalamalar kümeleme analizi ve veri görselleştirmeleridir. 
Çalışma sonucunda, mutluluk endeksi verileri kümeleme analizi çıktılarında en iyi kümede, yani küme merkezi ortalaması en yüksek olan kümede yer alan ülkelerin genel olarak gelişmişlik düzeylerinin de çok yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca, veri setine eklenen eğitim endeksinin mutluluk skoru ile yüksek derecede pozitif yönlü ilişki gösterdiği gözlenmiştir.

Abstract:
Happiness is the most important purpose in life for most people. Since the beginning of humanity, ithas been an important concept which is tried to be defined and measured. The variables that affectthe happiness process may vary from person to person and from country to country. The World Happiness score published every year since 2012 by the United Nations Sustainable Development Solutions Network; Gross domestic product per capita, healthy life expectancy, social support, freedom, generosity, confidence in the government are calculated through variables.
Like happiness, measuring human development is very important. Human development is more about the enrichment of human life than the richness of the economies in which people live. Human Development Index which was developed on the basis of the views of Amartya Sen, suggests that the level of development of countries cannot be realized only with economic development, is calculated by means of income, education and healthy life expectancy variables.
In this study, the Happiness Index 2017 data for 156 countries and the Human Development Index 2017 data for 189 countries were used. Using the similarity of income and healthy life expectancy variables used in the calculation of these indices, the two data sets were combined and the relationships between the happiness and development levels of the 149 countries common to both data sets were examined. Data analysis was performed using Python programming language, descriptive statistics, correlation analysis, linear regression analysis, k-means clustering analysis and data visualizations. As a result of the study, it was seen that the development levels of the countries in the cluster with the highest cluster center average were the highest in the happiness index cluster analysis outputs. In addition, it was observed that the education index added to the data set showed a high positive correlation with happiness score.