Obezite ilişkili besin alım genleri AgRP (Agouti Related Peptide) ve Npy (Neuropeptıde Y) anlatımlarının besinden yoksun bırakılmış ve besin kısıtlaması yapılmış Suriye hamsterlerinde (Mesocricetus auratus) belirlenmesi
Identification of obesity related genes AgRP (Agouti Related Peptide) and Npy (Neuropeptide Y) expressions in food deprivated/restricted Syrian hamsters (Mesocricetus auratus)
Yazar: ZÜBEYDE GÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. BÜLENT GÜNDÜZ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Fotoperiyot = Photoperiod ; Leptin = Leptin

Özet:
Besin alımı beyinde hipotalamik arkuat nükleusta NPY ve AgRP nöronları ile düzenlenir. Leptin hormonu hipotalamusta besin alımını artıran NPY (Nöropeptit Y)  ve AgRP (Agouti ilişkili peptit) nöronlarının gen anlatımlarını düzenler. Çalışmamızda erkek Suriye hamsterlerinde (Mesocricetus auratus) 16L fotoperiyodunda farklı beslenme rejimlerini içeren gruplar oluşturduk. Kontrol grubu 30 gün boyunca ad libitum koşullarda beslenmiştir. Hayvanlardan günün aydınlık (1200, 1900) ve karanlık fazlarında (0200, 0600) alınan hipotalamus dokularından NPY ve AgRP genlerinin anlatımlarının diurnal profili RT-PCR tekniği ile belirlenmiştir. Sonuç olarak karanlık fazda (0600) NPY ve AgRP gen anlatımları en yüksek seviyede bulunmuştur. Gündüze kısıtlama grubundaki (1.grup) hayvanlar 30 gün boyunca sadece aydınlık fazda (0700-2300) beslenmişlerdir. Sonuç olarak gündüze kısıtlama grubunda günlük besin tüketim miktarı değişmezken (P>0.05), vücut ağırlığının düştüğü görülmüştür (P<0.05). Serum leptin seviyesi karanlık fazda (0200) yüksek bulunmuştur (P<0.05). NPY ve AgRP gen anlatımları karanlık fazın sonlarında (0600) en düşük seviyede bulunmuştur. Geceye kısıtlama grubunda (2.grup) hayvanlar sadece günün karanlık fazında (2300-0700) 30 gün beslenmişlerdir. Sonuç olarak günlük besin tüketim miktarı ad libitum gruba göre artış göstermişken (P<0.05), vücut ağırlığında herhangi bir değişim görülmemiştir (P>0.05). Serum leptin seviyesinin değişmediği görülmüştür (P>0.05). NPY ve AgRP gen anlatımları karanlık fazın sonlarında (0600) en düşük seviyede bulunmuştur. Besinden yoksun bırakılan grupta (3.grup) ise vücut ağırlığında ve serum leptin seviyesinde düşüş gözlenmiştir (P<0.05). NPY ve AgRP gen anlatımları da önemli derecede düşük bulunmuştur. Bu çalışma ile besinin Suriye hamsterlerinde kısıtlama koşullarıdaki gen anlatımlarında önemli bir uyaran olduğu ve besinin dışsal varlığının veya yokluğunun sirkadiyen saat genlerini ve leptin hormonunu düzenlediği gösterilmiştir.

Besin alımı beyinde hipotalamik arkuat nükleusta NPY ve AgRP nöronları ile 
düzenlenir. Leptin hormonu hipotalamusta besin alımını artıran NPY (Nöropeptit Y) ve
AgRP (Agouti ilişkili peptit) nöronlarının gen anlatımlarını düzenler. Çalışmamızda erkek 
Suriye hamsterlerinde (Mesocricetus auratus) 16L fotoperiyodunda farklı beslenme 
rejimlerini içeren gruplar oluşturduk. Kontrol grubu 30 gün boyunca ad libitum koşullarda 
beslenmiştir. Hayvanlardan günün aydınlık (1200, 1900) ve karanlık fazlarında (0200, 
0600) alınan hipotalamus dokularından NPY ve AgRP genlerinin anlatımlarının diurnal 
profili RT-PCR tekniği ile belirlenmiştir. Sonuç olarak karanlık fazda (0600) NPY ve 
AgRP gen anlatımları en yüksek seviyede bulunmuştur. Gündüze kısıtlama grubundaki 
(1.grup) hayvanlar 30 gün boyunca sadece aydınlık fazda (0700-2300) beslenmişlerdir. 
Sonuç olarak gündüze kısıtlama grubunda günlük besin tüketim miktarı değişmezken 
(P>0.05), vücut ağırlığının düştüğü görülmüştür (P<0.05). Serum leptin seviyesi karanlık 
fazda (0200) yüksek bulunmuştur (P<0.05). NPY ve AgRP gen anlatımları karanlık fazın 
sonlarında (0600) en düşük seviyede bulunmuştur. Geceye kısıtlama grubunda (2.grup) 
hayvanlar sadece günün karanlık fazında (2300-0700) 30 gün beslenmişlerdir. Sonuç 
olarak günlük besin tüketim miktarı ad libitum gruba göre artış göstermişken (P<0.05), 
vücut ağırlığında herhangi bir değişim görülmemiştir (P>0.05). Serum leptin seviyesinin
değişmediği görülmüştür (P>0.05). NPY ve AgRP gen anlatımları karanlık fazın sonlarında 
(0600) en düşük seviyede bulunmuştur. Besinden yoksun bırakılan grupta (3.grup) ise 
vücut ağırlığında ve serum leptin seviyesinde düşüş gözlenmiştir (P<0.05). NPY ve AgRP
gen anlatımları da önemli derecede düşük bulunmuştur. Bu çalışma ile besinin Suriye vii
hamsterlerinde kısıtlama koşullarıdaki gen anlatımlarında önemli bir uyaran olduğu ve 
besinin dışsal varlığının veya yokluğunun sirkadiyen saat genlerini ve leptin hormonunu 
düzenlediği gösterilmiştir.

Anahtar sözcükler: AgRP, Besin kısıtlaması, Fotoperiyot, Leptin hormonu, NPY.

Abstract:
Control of feeding is regulated by hypothalamic arcuate nucleus of the brain with NPY and AgRP neurons. Leptin hormone regulates NPY (Neuropeptide Y) and AgRP (Agouti related peptide)  gene expression in the hypothalamus. In our study, we composed of various feeding regime groups in 16L (long photoperiod) in male Syrian hamsters. In the control group, animals fed ad libitum during 30 days. At the end of the experiment animals were decapited in light phase at 1200, 1900 and dark phase at 0200, 0600 hours. Diurnal rhythms of NPY and AgRP gene expressions were determined with RT-PCR technique. As a result, NPY and AgRP gene expression levels were significantly high in dark phase at 0600. In day time restriction group (first group) animals fed only light phase between 0700-2300 hours during 30 days. As a result, amount of food intake was not change (P<0.05) but body weight was low (P<0.05). Serum leptin levels were high in dark phase at 0200 (P<0.05). NPY and AgRP gene expressions were low in last dark phase at 0600. In night time restriction group (second group), animals fed only dark phase. Daily amount of food intake was significantly high during 30 days (P<0.05) and body weight was not show significant changes between weeks (P>0.05). Serum leptin levels were high in light phase at (P>0.05). Gene expression of NPY and AgRP levels were low in dark phase at 0600. In food deprivation group (third group), body weight and serum leptin levels were significantly low (P<0.05). NPY and AgRP levels were low. This results show that food is an important signal in rhythmicity of some food restricted gene expression and presence or absence of food has got an external to adjust circadian clock gene(s) and leptine hormone rhythm in Syrian hamsters.

Key words: AgRP, Food restriction, Photoperiod, Leptin, NPY