Ülkemiz bazı Scorzonera L. (Asteraceae) taksonlarının anatomik özellikleri
An anatomic study on selected Scorzonera L. (Asteraceae) species from Turkey
Yazar: DENİZ ONAT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SERDAR MAKBUL
Rize Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Botanik = Botany

Özet:
Bu çalışmada, skeyp ve subskeyp formunda olan 15 Scorzonera L. (Asteraceae) taksonun anatomik özellikleri incelenmiştir. İncelenen taksonlar 2005-2010 yılları arasında Türkiye'nin değişik bölgelerinde yapılan arazi çalışmaları ile toplanmıştır. Toplanan örnekler öncelikle farklı flora kitapları ve bazı özel çalışmalar kullanılarak teşhisleri yapılmıştır.Anatomik incelemelerde teşhis edilen örneklere ait stok materyaller kullanılmıştır. Fiksasyon örneklerine ait kök, gövde, yaprak ve meyveden enine, yapraklardan aynı zamanda yüzeysel kesitler alınmıştır. Alınan kesitler uygun teknikler kullanılarak boyanmış ve daimi hale getirilmiştir. Daimi preparatlar fotoğraflanarak tespit edilen anatomik karakterler incelenmiştir.Yapılan çalışmalarla incelenen taksonların anatomik özelliklerinin oldukça değişken olduğu görülmüştür. Özellikle kökte peridermanın genişliği, trakelerin durumu ile öz bölgesinin varlığı; gövdede korteks iletim demetlerinin, sklerenkima ve salgı hücreleri ile lateks kanallarının bulunuşu ve dağılışının; yaprakta sünger parankimasının mezofil dokuya oranı ve yaprağın bifasiyal ya da ekvifasiyal olması ile meyvede perikarptaki hücre tipinin incelenen taksonlar arasında değiştiği tespit edilmiştir.Ayrıca tespit edilen anatomik karakterler nümerik olarak da değerlendirilmiştir. Sayısal analizler sonucunda incelenen taksonların anatomik özellikler yönünden birbirleri ile olan ilişkileri tespit edilmiştir. Nümerik analizlerde anatomik karakterlerin taksonların ayrımında önemli katkılar sağladığı görülmüştür. Ayrıca sinonim yapılan taksonların anatomik olarak da birbirlerine benzer oldukları ortaya konulmuş ve sinonim yapılmaları anatomik olarak desteklenmiştir.Bu çalışma ile incelenen 15 Scorzonera taksonu anatomik özellikleri ilk defa çalışılmıştır. Çalışılan taksonların 8 tanesi Türkiye için endemiktir.Anahtar Kelimeler: Anatomi, Asteraceae, Scorzonera, Türkiye, Nümerik

Abstract:
In the present study, scapous and subscapous 15 Scorzonera L.(Asteraceae) taxa were examined in terms of anatomical features. Specimens collected from different area of Turkey between 2005-2010 years. These specimens were firstly identified by using flora books and some special studies.Anatomical investigations were carried out using permanent slides prepared from stored samples. Anatomic sections were taken from root, stem, achene and leaf of identified taxa transversely and at the same time leaf of the taxa superficially. The sections taken from root, stem, leaf and achene by using microtome were stained with special methods and observed by light microscope (LM) in order to determine the anatomical properties of the examined taxa.Some distinct differences were determined in the root, stem, leaf and achene anatomy of the examined taxa. Especially distributions of tracheas are important character for root. Presence of vascular bundle in the cortex, scleranchymatous cells, presence and distributions of latex ducks and secretory cells are important anatomical characters for stem. Similarly, the rate of spongy to mesophyll and the presence of the palisade tissue beneath in the lower and upper epidermis are important anatomical characters for leaf. Cell type and those distributions are different in pericarp are examined taxa.At the same time anatomical data obtained from this study were assessed by using numerical methods. According the numerical findings, find out the relations among the examined taxa. The anatomical features are important for separate the taxa.15 Scorzonera L. (Asteraceae) taxa were compared anatomically for the first time. In the study, 8 examined Scorzonera taxa are endemic for Turkey.Key Words: Anatomy, Asteraceae, Scorzonera, Turkey, Numeric