İshalli immünsupresif ve immünkompetan olgularda mikroskobik, serolojik ve moleküler yöntemlerle cryptosporidium SPP.'nin araştırılması
Investigation of cryptosporidium SPP in immunosuppressive and immunocompetent cases with diarrhea by microscobic, serological and moleculer methods
Yazar: AHMET YILMAZ
Danışman: PROF. DR. HAKAN USLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Cryptosporidium = Cryptosporidium ; Diyare = Diarrhea ; Enzime bağlı immünosorbent testi = Enzyme-linked immunosorbent assay ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; İmmünokompetans = Immunocompetence ; İmmünosüpresyon = Immunosuppression

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu araştırmada, ishal şikayeti bulunan İmmünsupresif hastalardan ve ishal şikayeti bulunan farklı yaş grubunda yer alan immünkompetan hastalardan gönderilen dışkı örneklerinde, boyalı mikroskobi, serolojik yöntemler ve moleküler yöntemler kullanılarak Cryptosporidum ookistlerinin varlığını göstermeyi, ayrıca tanıda kullanılan yöntemlerin birbiriyle karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Ocak – Temmuz 2014 tarihleri arasında Erzurum Yakutiye Araştırma Hastanesinde farklı kliniklerden yaşları 0-94 arasında değişen, ishali olan 80 immünsüpresif ve 92 immünkompetan hastaya ait toplam 172 dışkı örneği çalışma kapsamına alındı. Hasta grubu 0-14 yaş 49 kişi, 15 yaş ve üstü 123 kişiden; ayrıca içme suyu olarak 141 kişi şebeke suyu, 41 kişi de kuyu suyu kullanan hastalardan oluşmakta idi. Cryptosporidium spp. pozitifliği bulmak amacıyla hasta örneklerine Modifiye asit-fast boyama, ELISA, DFA teknikleri uygulandı. yöntemlerinden biriyle pozitif bulunan olgular ayrıca polimeraz zincir reaksiyonu ile araştırılmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda bu hastalara ait 172 fekal örneğin 10'unda ELISA yöntemi ile, 7'sinde DFA yöntemiyle, 6'sında Modifiye asit fast boyama yöntemiyle pozitiflik bulundu. Moleküler yöntemlerle bu pozitiflikler araştırılmış, 2 örnekte Cryptosporidium türlerine ait DNA'lar gösterilebilmiştir. İmmünsüpresif hasta grubunda (%6.3) immünkompetan hasta grubunda (%5.4) pozitiflik bulundu. 0-14 yaş aralığında (%10.2), 15 yaş ve üzeri grupta ise (%4.1) oranında pozitiflik bulundu. Şebeke suyu veya hazır su kullananlarda (%4.3), kuyu suyu kullananlarda ise (%12.9) oranın da pozitiflik saptandı.
Sonuç: Araştırmamız, özellikle bağışıklığı baskılanmış bireylerde, çocukluk çağındaki bireylerde ve içme suyu olarak kuyu suyu kullanan bireylerde ishal etkeni olarak Cryptosporidium ookisterinin de araştırılmasının yararlı olacağını göstermiştir. Ayrıca ELISA yönteminin yüksek duyarlılığa sahip olması ve çalışma kolaylığı açısından tanıda diğer yöntemlere tercih edilebileceğini düşünmekteyiz.
	
Anahtar Kelimeler: Cryptosporidium, DFA, ELISA, İmmünkompetan, İmmünsupresif, modifiye asit fast boyama, PCR.

Abstract:
Investigation of Cryptosporidium spp in Immunosuppressive and Immunocompetent Cases with Diarrhea by Microscobic, Serological and Moleculer Methods
Aim: In this study, our aim was to compare the diagnostic methods with each other and show the presence of Cryptosporidium oocysts by using molecular, serological and microscopical methods in stool samples which were collected from immunosuppressive and immunocompetent patients with diarrhea.
Material and Method: Total 172 stool samples were collected from 80 immunosuppressive and 92 immunocompetent patients (between 0-94 years) with diarrhea who were referred to different clinics of Ataturk University, Yakutiye Research Hospital between January 2014 and July 2014. Patient group composed of 49 persons between 0-14 years and 123 persons between 15-94 years. On the other hand, 141 patients were using tap water while 41 of them were using well water. Modified acid-fast staining, ELISA and DFA techniques were applied to detect the Cryptosporidium spp. positivity. Polymerase chain reaction method was performed to the samples which were detected positive with one of the above methods.
Results: The positivity was detected in 10, 7 and 6 patients by ELISA, DFA technique and Modified acid-fast staining method respectively. Cryptosporidium DNA was detected in only 2 samples by molecular methods. The rates of positivity were 6.3% and 5.4% in immunosuppressive and immunocompetent patients respectively. The positivity was detected in 10.2% and 4.1% in 0-14 years and 15-94 years patients. On the other hand, 4.3% and 12.9% positivity rates were detected in tap water and well water users respectively.
Conclusion: Our study pointed out that the investigation of Cryptosporidium oocysts as diarrhea agents in especially immunosuppressive patients, individuals in childhood and well water users may be useful. Additionally, we think that ELISA methods may be replaced with other methods because of its' high sensitivity and the ease of application.
	
Keywords: Cryptosporidium, DFA, ELISA, immunosuppressive, immunocompetent, modified acid-fast staining, PCR