İstanbul Boğazı'nda Q-Max sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tanker kazalarının risk analizi
Risk analysis of Q-Max liquefied natural gas (LNG) tanker accidents in Istanbul Strait
Yazar: UĞUR KARABAY
Danışman: PROF. DR. CEM GAZİOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü / Denizel Çevre Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Kazalar = Accidents
Dizin: Deniz güvenliği = Maritime safety ; Deniz kazaları = Maritime accidents ; Deniz trafiği = Marine traffic ; Deniz yolu taşımacılığı = Sea transportation ; Deniz yolu taşımacılığı = Sea transportation ; Denizcilik sektörü = Maritime sector ; Kazalar = Accidents ; LNG = Liquefied natural gas ; Çevresel farkındalık = Environmental awareness ; İstanbul Boğazı = Bosphorus

Özet:
Bu çalışmada İstanbul boğazında oluşabilecek bir Q-Max LNG Tanker kazasının risk analizini yapmak ve bu suretle elde edilen çıktılar vesilesiyle İstanbul boğazında gerçekleşebilecek bu ölçekte bir deniz kazasının İstanbul'a ve İstanbullulara etkilerini ortaya koyarak ilgili tüm çevrelerde geleceğe yönelik bir farkındalık uyandırmak amaçlanmıştır.  
Çalışmada Türk boğazları hakkında genel bilgiler, İstanbul boğazının detaylandırılmış özellikleri, Türk boğazlarında taşınan başlıca tehlikeli yükler, LNG'nin ve LNG tankerlerinin temel özellikleri, ulusal ve uluslar arası LNG enerji piyasalarına kısa bir bakış ve LNG'nin nasıl taşındığı açıklandıktan sonra bir Deniz Ulaştırma Sistemi olarak tanımlanan LNG tanker taşımacılığının denizlerde taşımacılığın temel kuralı olan can, mal ve çevre emniyeti açısından ortaya koyduğu muhtemel tehlikeler sıralanmıştır.
Risk ve Risk Tabanlı Yönetim Sistemi kavramlarının tanımları verilerek detayları açıklanmıştır. Risk Değerleme yaklaşımının sistematiği İstanbul boğazında oluşabilecek bir LNG tankeri gemi kazası ve LNG sızıntısının sebep olacağı tehlikeler bilimsel araştırma raporları temelli olası örnekleri ile açıklanmaya çalışılmıştır. 
Risk Değerleme sistematiğinin sonucunda elde edilen bulgular ve varılan sonuçlar ışığında tavsiye edilen emniyet modellerinin oluşturulması vesilesiyle daha güvenli bir İstanbul ve İstanbul halkı sloganı üzerinden ilgili tüm çevrelere İstanbul boğazında LNG tankerleri ile yapılacak taşımacılığın riskleri duyurulmak istenmiştir. 
Üç büyük imparatorluğa ve medeniyete başkentlik yapmış İstanbul şehri, coğrafi ve stratejik konumu nedeniyle tarih boyunca çeşitli uygarlıkların, üstelik dev uygarlıkların kavşak noktasında bulunmuş ve asırlarca çeşitli inançlara ve geleneklere sahip insanları barındırmış bir medeniyetler beşiğidir. Bu açılardan dünyada eşsiz bir yere sahip olan şehir; tarihiyle, dünya çapında tarihi eserleriyle, müesseseleriyle, kültür ve gelenekleriyle apayrı bir medeniyet olup bir dünya mirası kategorisindedir. Bu vesileyle İstanbul'un ve bu harikulade şehrin bugünkü ve gelecekteki misafir halkının korunmasına katkıda bulunulması amaçlanmıştır.

Abstract:
In this study, it is aimed at making risk assessment of a Q-Max LNG Tanker accident which may be occurred and, creating awareness in all respective environments for the future by putting forth the effects of a marine accident, which may occur in Istanbul Strait, to the city of Istanbul and Istanbul residents through the output of the aforementioned risk analysis. 
In this study, general information about Turkish Straits, detailed features of Istanbul Strait,  main hazardous cargoes carried through Turkish Straits, basic characteristics of LNG and LNG tankers, a brief overview on national and international energy markets, an explanation on how to carry LNG and, possible dangers of LNG tanker transportation, which is defined as an Marine Transportation System, to the safety of life, property and environment- basic principle of transportaion at sea- are listed.
Definitions of concepts such as Risk and risk-based management system are given, and details of these concepts are explained. The systematic of risk valuation approach, LNG tanker accident which may be occurred in Istanbul Strait and dangers which will be caused by LNG leakage are tried to be explained by samples based on scientific research reports. 
It is intended to announce the risks of transportation with LNG tankers in Istanbul Strait to all respective sectors with motto of "safer Istanbul and Istanbul residents"  by forming safety models recommended in the light of results and findings as a result of risk valuation systematic. 
The city of Istanbul, which has been the capital of three great empires and civilizations, stands at cross-road of various civilizations -even giant civilizations- because of its geographical and strategic position during history. It is cradle of civilizations which has given shelter to people having various beliefs and traditions for centuries.  When considered from this point of view, the city has a unique place in the world and, it is a quite different civilization with its history, worldwide historical monuments, institutions, culture and traditions. It is one of places which falls into the category of world heritage. The aim of this study is to be able to contribute with this occasion to the protection of Istanbul and of today's and tomorrow's people of this wonderful city.