Bitkisel nargile kullanımının nefeste CO düzeyine etkisi ve bunun tütünlü nargile ve sigara ile karşılaştırılması
Influence of herbal narghile use on exhaled CO levels and its comparison with that of narghile and cigarettes
Yazar: YASEMİN KAYIM PIÇAK
Danışman: PROF. DR. R. EROL.SEZER
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Karbonmonoksit = Carbon monoxide ; Nargile = Water pipe ; Sigara dumanı kirliliği = Tobacco smoke pollution ; Sigara içme = Smoking ; Tütün = Tobacco

Özet:
2000'li yıllar, Dünya'da bir yandan Tütün Kontrolü Uluslararası Çerçeve Sözleşmesine dayalı yeni ve daha etkili bir tütünle mücadele dönemini başlatırken diğer yandan da tütün kullanımında yeni oluşan bir nargile salgınına tanıklık etmektedir. Bu pandemi özellikle kafeleri ve gençleri içine alan ve adına maassel denen yeni bir tütünlü nargile ürününe dayalıdır. Bu ürünün de sigaradaki toksik maddelerden zengin olduğu anlaşılmıştır. Kafe ve benzeri kapalı eğlence yerlerinde giderek daha yaygın olarak uygulamaya sokulan tütün ürünlerini kullanma yasakları, nargile kafeleri kapanma tehlikesiyle karşı karşıya getirmiştir. Bu iş yerleri, tütün içermeyen bitkisel nargile ürünlerine dayanarak kendilerini koruma yolunu seçmişlerdir. Bitkisel nargile kullanılan kapalı alanlar, böylece tütünlü nargile kullanım yasağının ihlali için uygun ortamların sürmesine olanak sağlamıştır. Böylece bitkisel nargile kullanımı, tütün kontrolu çalışmaları için dünya ölçekli bir tehdit düzeyine çıkmaktadır. Bitkisel nargile dumanı kullanımı ve bu kullanım sırasında oluşan karbon monoksit düzeyleri henüz incelenmemiştir. Bu çalışma, bitkisel nargile kullanımının nefesteki karbon monoksit düzeylerine etkisini tütünlü nargile ve sigara ile karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamıştır. Katılımcılar sözel davetle toplanan ve yazılı onamları alınan gönüllü, sağlıklı erişkinlerden oluşturulmuştur. Etik Kurul onayı alınmıştır. Katılımcılar, sigara ve nargile kullanım özelliklerine göre, aşağıdaki dört grubu oluşturacak şekilde seçilmişlerdir. Sigara içmeyen ve sadece bitkisel nargile kullanan 15 katılımcı bitkisel nargile grubunu; Sigara içmeyen ve tütün içeren nargile kullanan 16 katılımcı tütün içeren nargile grubunu; Sigara içen fakat nargile kullanmayan 30 katılımcı sigara grubunu; Sigara içmeyen ve nargile kullanmayan 15 katılımcı kontrol grubunu oluşturmuşlardır. Nefeste CO düzeyi bir pico Smokerlyser monitörü ile ölçüldü. Çevresel CO değerinin ölçümleri etkilememesi için ölçümler açık havada yapıldı. Tütün ve Bitkisel nargile gruplarında nefeste CO ölçümü günün ilk nargile oturumu öncesinde ve nargile oturumunun 15. ve 30. dakikaları ile nargile içimi bittikten sonra yapıldı. Sigara grubunda nefeste CO ölçümü herhangi bir saatte içilen bir sigaranın öncesinde ve sonrasında yapıldı ve günün kaçıncı sigarası olduğu kaydedildi. Nargile oturum süresi ortalaması bitkisel nargile kullananlarda 49,7 ±21,8 dakika olurken tütünlü nargile kullananlarda 61.3 ±12.5 dakika olmuştur. Sigara kullananlarda bir sigara içimini takiben nefesteki CO miktarı ortalama 6.7(±4.5) ppm artarken, bir nargile oturumunu takiben ortalama 41.1 3 ± 21.8 ppm artmıştır ( p<0.0001). Nargile oturumları boyunca zamana göre nefeste CO artış artış düzeyleri yönünden bitkisel-tütünlü nargile grupları arasında fark istatistiksel olarak önemsiz çıkmıştır. Bu durum bu iki tip nargile kullanımının nefes CO düzeyini birbirine paralel ve birbiriyle benzer düzeyde artırdığını, CO maruziyeti ve içme kalıpları yönünden benzer olduklarını düşündürmektedir.Anahtar sözcükler: bitkisel nargile, karbon monoksit, CO, sigara, tütünlü nargile

Abstract:
The 2000s, have been witnessing the development of both a more effective concerted action to fight the global tobacco epidemic by virtue of the WHO Framework Convention on Tobacco control (WHO FCTC), and a new global waterpipe smoking especially among youths in cafés. This waterpipe smoking epidemic is based on a new tobacco product called maassel or aromatic waterpipe tobacco. This tobacco product also appeared to be very rich regarding toxic substances in the cigarettes. As a result of recent increase in indoor smoking bans worlwide, hookah cafes, under the threat of being closed, have introduced a new kind of tobacco-free muassel called herbal narghile. Herbal narghile may be a threat to tobacco control and health. Exhaled CO levels have not been investigated for herbal narghile yet. This study aims at measuring exhaled CO levels before, during, after herbal narghile use and comparing herbal narghile product with maassel and cigarettes regarding their influence on exhaled CO levels. The study was approved by the provincial Ethics Committee. Informed consent was received from every participant. Participants were were selected through verbal invitation to form four groups considering the type of tobacco they smoke: 1-those who use only herbal narghile (n=15), 2-Those who use only narghile with maassel (n=16), 3- Those who use only cigarettes 8n=30), 4- Never smokers (n=15). Exhaled CO levels were measured by a pico smokerlyser. To prevent the influence of ambient air CO, all measurement were performed in open air. Exhaled CO levels were measured before, during (minute 15 and 30), and after smoking in narghile groups, before and after smoking in cigarette group, and some time in control group. Mean duration of narghile use for herbal product was 49.7 ±21.8 minutes, for tobacco product 61.3 ±12.5 minutes. The mean rise in exhaled CO level was 6.7(±4.5) ppm after smoking one cigarette, and 41.1 (±21.8) ppm after a narghile smoking session ( p<0.0001). The observed rises in the exhaled CO level in time during narghile smoking sessions occurred and remained paralel in both groups (herbal or tobacco). This suggest that herbal narghile smoking cause as much CO exposure as narghile smoking and have similar smoking pattern with it.Key Words: Carbon monoxide, cigarette, CO, herbal narghile product, tobacco product