Rutin hemodiyaliz alan hastalarda uyku kalitesinin hemodiyaliz yeterliliği ile ilişkisi
Relationship between sleep quality and hemodialisis adequacy in patients receiving routine hemodialisis
Yazar: RECEP ÇELİK
Danışman: PROF. DR. DOĞAN NASIR BİNİCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Erzurum Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Hemodiyaliz =   ; Pittsburg uyku kalitesi ölçeği = Pittsburg sleep quality index

Özet:
Rutin Hemodiyaliz Alan Hastalarda Uyku KalitesininHemodiyaliz Yeterliliği İle İlişkisi
Son dönem (terminal evre - end stage) böbrek yetmezliği (SDBY) renal işlevlerin irreversible olarak kaybolmasının adıdır. SDBY geliştiğindeyse hastaya hemodiyaliz, peritoneal diyaliz ya darenalnakil  gibi renal replasman tedavilerinden bir tanesi tatbik edilmektedir. SDBY gelişen hastalarda sık yapılan tedavilerden biri olan Hemodiyalizde; diyalizin etkin olması, diyalize bağlantılı olarakmeydana gelebilecekistenmeyen durumların önüne geçilmesi buna bağlı olarak hastanın kendisini iyi hissetmesi ve  daha kaliteli bir ömür idamesi sağlanır. Hemodiyalizin yeterliliğiyse, böbrek yetmezliği ve diyalize eşlik eden morbiditenin ve mortaliteninriskinin düşürülmesi için, hastanın fiziken, ruhen ve biyokimyasal manada tamamiylesıhatlibir vaziyette  yaşam kalitesinin azami seviyelere çıkarılmasıdır. Hemodiyaliz yeterliliğine klinik, biyokimyasal ve kinetik parametrelerinin beraber değerlendirilmesiyle  karar verilir. 
Uyku, tüm bireylerin hayatı için elzemdir. Normal yaş ilerlemesindeki değişiklikler, tıbbi, psikiyatrik ve psiko-sosyal problemlerinartışını ve netice de  uykunun şekil ve kalitesini değiştiripyetişkin bireylerin hayat kalitesini negatif yönde etkileyebilir. Uyku bozuklukları SDBY evresine ulaşan hastalar tarafından sıklıkla şikayet edilen bir semptomdur. Sürekli diyaliz tedavisi gören hastalar da kronik uyku bozukluklarını yaşamaktadır. Üremili hastaların, derin uyku sürelerinin kısalmış ve toplam uyku sürelerinin azalmış olduğu bilinmektedir. BUN düzeylerindeki artışla uyku bozukluğunun ciddiyetinin arasında aynı yönlükorelasyon vardır. Nefroloji uzmanları ve uyku üzerine ihtisas yapanlar, hastaların uyku bozukluklarına binaen yaşadıklarışikayetlerinin yaygın olduğunu gözlemlemektedirler. Uzun müddetsüren uyku bozukluğu gün içinde  uyuklamayla, zihinsel  keskinliğin düşmesine , geniş anlamda  sağlıkta ve hayati fonksiyonlarda bozulmayasebep olur; böylece SDBY olan hastalardahayat kalitesine de tesir etmektedir.
Yaptığımız bu çalışmamızda Rutin hemodiyaliz uygulanan hastalarda, uyku kalitesi ile hemodiyaliz yeterliliği arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlandı. Çalışmamıza rutin hemodiyaliz programında olan (62 kadın, 79 erkek) toplam 141 hasta katıldı. Katılımcıların yaş ortalaması 58,65±13,828 (min 23- max 86) idi. Bütün katılımcılara uyku kalite tesbiti yapılabilmesi maksadıyla  Pittsburg Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) tatbik edilip toplam puanı 4 ve daha düşük olan katılımcılar iyi, 5 ve daha yüksek  puan almış olan  katılımcılar kötü  kalitede uykuya sahip kabul edildi(max. Puan 21). PUKİ sınıflandırmasında  katılımcıların %70,9'unun (n=100) uyku kalitelerininkötü grupta bulunduğu  görülmektedir. Çalışmamızaatılan  hastaların PUKİ puanları ile CRP ve HDL değerleri arasında  çok zayıf seviyede pozitif yönde,  KT/V  arasında negatif yöndebağlılaşım  tesbit edildi.artan  kalsiyum (Ca) düzeyleri ile uyku kalitesinin ters orantılı olduğu görüldü. Diğer laboratuvar ve sosyal faktörlerle uyku kalitesi arasında ilişki tesbit edilemedi. Netice ititbariyle rutin hemodiyaliz programında olan hastalarda cinsiyet ve yaş farketmeksizin uyku kalitesinin bozulduğu görülmüştür. Bu  sebeple  hastalar takip edilirken uyku kaliteleri de sorgulanmalı, lüzum görüldüğü taktirde uyku kalitesini bozan etmenlerin tesbiti için uyku laboratuvarı destekli araştırmaların yapılması gerekmektedir.

Abstract:
The Relationship Between Sleep QualityAnd Hemodialysis Adequacy In Patient Receiving Routine Hemodialysis
In this study, we aimed to examine the relationship between sleep quality and hemodialysis adequacy in patients undergoing routine hemodialysis. A total of 141 patients (62 women, 79 men) who were in the routine hemodialysis program participated in our study. The mean age of the participants was 58.65±13,828 (min 23- max 86). Pittsburgh Sleep Quality Index (PUKI) was applied to all participants in order to determine sleep quality, and participants with a total score of 4 or less were considered good, and participants with a score of 5 or more were considered to have poor sleep quality (max. score 21). In the PUKI classification, 70.9% of the participants (n=100) were found to have poor sleep quality. A very weak positive correlation was found between the PUKI scores and CRP and HDL values of the patients included in the study, and a negative correlation was found between KT/V. It was observed that increased calcium (Ca) levels were inversely related to sleep quality. There was no relationship between sleep quality and other laboratory and social factors. As a result, it was observed that sleep quality was impaired in patients who were in the routine hemodialysis program, regardless of gender and age. For this reason, sleep quality should be questioned while the patients are being followed, and if necessary, sleep laboratory-supported studies should be carried out to determine the factors that impair sleep quality.
It is the name of the irreversible disappearance of the last period construction interruption (ESDR) structure. In ESRD cells, one of the renal replacement therapies such as hemodialysis, peritoneal dialysis or transplant transplantation is substituted. Hemodialysis, which is one of the most common treatments in ESRD patients; Effectiveness of dialysis, a general feeling of well-being and a better quality of life due to the spread of difficulties that may develop due to dialysis were ensured. The adequacy of hemodialysis, on the other hand, is maximizing the limitation of life in a completely healthy state, physically, mentally and biochemically at Christmas, in order to disrupt the pregnancy and reduce the risk of morbidity and death that swells on dialysis. Hemodialysis adequacy is decided by evaluating the clinical, biochemical and kinetic parameters together.
Sleep is essential for the life of all individuals. Changes in normal age progression, increase in medical, psychiatric and psycho-social problems, and consequently changing the way and quality of sleep affect the quality of life of adults negatively. Sleep disturbance is a symptom complained of by patients reaching the ESRD stage. Chronic sleep is also present in patients receiving continuous dialysis treatment. It is known that patients with uremia have shorter deep sleep times and reduced total sleep times. The sequences in the BUN segments and the severity of sleep disturbance have positive weights. Nephrologists and sleep specialists describe observing that patients' complaints due to sleep disorders are common. Prolonged sleep patterns cause daytime sleepiness, loss of mental acuity, deterioration of general health and mood; Thus, it also indicates the quality of life of patients with ESRD.