Okul öncesi öğretmenlerinin bilinçli farkındalık (mindfulness), psikolojik dayanıklılık ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between preschool teachers' mindfulness, psychological hardiness and burnout levels
Yazar: ECEM EFECAN
Danışman: PROF. DR. GÜLDEN UYANIK
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Bilimler Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Toplumun en önemli kurumlarından biri olan okulların merkezinde yer alan öğretmenlerin psikolojik olarak iyi olmalarının eğitimin kalitesini olumlu yönde etkilediği bilinmektedir. Özellikle küçük yaş grubu ile çalışan okul öncesi öğretmenlerinin, öğrencileri ile daha sık temas kurması, gün içerisinde daha fazla zaman geçirmesi ve birebir iletişim ve etkileşimde olması, onların psikolojik olarak iyi bir durumda olmalarını gerektirmektedir. Okul öncesi öğretmenlerinin psikolojik olarak iyi oluş içerisinde olabilmeleri, bilinçli farkındalık (mindfulness) kavramının önemini gündeme getirmektedir. Alanyazında yer alan çalışmalarda bilinçli farkındalığın tükenmişlik ve psikolojik dayanıklılık ile olan ilişkisi ortaya konmaktadır.
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmenlerinin bilinçli farkındalık, tükenmişlik ve psikolojik dayanıklılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma evreni, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında İstanbul ilinin Küçükçekmece İlçesi'nde devlet ve özel okul öncesi kurumlarında görev yapmakta olan okul öncesi öğretmenlerinden kolay ulaşılabilir örneklem ile belirlenmiştir. 310 okul öncesi öğretmeninden Kişisel Bilgi Formu, Bilinçli Farkındalık Ölçeği, Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği ve Tükenmişlik Ölçeği Kısa Formu aracılığıyla veriler toplanmıştır. Yapılan analizler sonucunda okul öncesi öğretmenlerinin bilinçli farkındalık düzeyleri ile psikolojik dayanıklılık düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptanırken; bilinçli farkındalık ile tükenmişlik arasında negatif anlamlı ilişki olduğu ve bilinçli farkındalığın psikolojik dayanıklılığı ve tükenmişliği yordadığı bulunmuştur. Elde edilen bulgular, ilgili literatür çerçevesinde tartışılmıştır.

Abstract:
It is known that the psychological well-being of teachers, located in the center of schools, which is one of the most important institutions of society, positively affects the quality of education. The fact that preschool teachers, especially working with younger age groups, have more frequent contact with their students, spend more time during the day, and have one-to-one communication and interaction, require them to be in a good psychological state. The fact that preschool teachers can be in a psychological well-being raises the importance of the concept of mindfulness. Studies in the literature reveal the relationship between mindfulness and burnout and psychological hardiness.
This research aims to examine the relationship between the levels of mindfulness, burnout and resilience of preschool teachers. Relational screening model was used in this study. The study group of the research was determined with an easily accessible sample of preschool teachers working at public and private preschools in Küçükçekmece/İstanbul in the 2021-2022 academic year. Data were collected by 310 preschool teachers via Personal Information Form, Mіnԁfuӏӏnеѕѕ Sсаӏе, The Psychological Hardiness Scale and Burnout Scale-Short Form. As a result of the analysis, a positive and significant relationship was found between the mindfulness levels of preschool teachers and their psychological hardiness levels. It was also found that there is a negative significant relationship between mindfulness and burnout. Additionally, mindfulness was found to predict psychological hardiness and burnout. The findings were discussed within the framework of the relevant literature.