Uluslararası norm inşasında kültürel benzerlik: Erasmus+'ın AB bütünleşme sürecine etkileri
Cultural match in norm creation: the impact of Erasmus+ on EU entegration process
Yazar: NİMET BULUT
Danışman: PROF. DR. AYŞE ASLIHAN ÇELENK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Bütünleşme = Integration ; Erasmus = Erasmus ; Eğitim programları = Education programs ; Kültür = Culture ; Norm = Norm

Özet:
Avrupa Birliği (AB) Avrupa'da barışın sağlanması ve ekonomik, sosyal ve kültürel birliğin oluşturulması amacıyla faaliyet gösteren ulus-üstü bir yapılanmadır. İlk olarak ekonomik amaçla kurulan bu Birlik daha sonra genişleme ve derinleşme politikalarının da etkisiyle bütünleşme sürecine girmiştir. AB'nin bütünleşme sürecinde ticaret, tarım, çevre, gümrük birliği ve sosyal konular gibi alanlarda politikaları bulunmaktadır. Bu politikalardan birisi de AB eğitim politikaları ve programlarıdır. 'Avrupalılaşma' ve 'Avrupa kültürü' kavramlarının yaygınlaşmasını kolaylaştıran ve kültür birliğinin sağlanmasına katkıda bulunan bu eğitim politikaları bütünleşme sürecini etkilemektedir. AB eğitim politikalarından hibe programı Erasmus+ özellikle yükseköğretim ve gençlik alanında çalışmalarıyla bütünleşme sürecine katkı sağlamaktadır. 

Uluslararası ilişkiler disiplininde aktörleri, yapıları, kurumları, süreçleri ve tüm bunlar arasındaki ilişkileri inceleyen teoriler bulunmaktadır. Bu teoriler aktörlerin ve yapıların eylemlerini neden-sonuç ilişkisi içinde ele almaktadır. Buna göre uluslararası ilişkiler teorilerinden birisi olan inşacılık teorisi uluslararası norm ve kimliklerin inşasını incelemektedir. Bu teori uluslararası norm inşasında kültürel benzerliğin olumlu etkileri üzerinde durmakta ve kültürel etkileşimin ve benzeşmenin uluslararası normların şekillenmesine katkı sağladığını savunmaktadır. 

AB, norm yapıcı bir aktör olarak oluşturduğu birlik politikalarının diğer devletler tarafından kolayca benimsenmesi için öncelikle AB'de ortak bir Avrupa kültürü meydana getirmeye çalışmaktadır. Norm inşasında kültürel eşleşmenin olumlu etkisine dayanarak AB öncelikle üye devletler arasında kültürel uyum ve kültür birliği meydana getirmeye çalışmaktadır. Eğitim politikalarından Erasmus+'ın yükseköğretim bireylerin öğrenme hareketliliği programları ile kültürlerarası iletişim, ortak dil oluşturma ve eğitimde işbirliği alanlarında getirdiği yenilikler bütünleşme sürecinde ayrı bir öneme sahiptir. Erasmus+ sunduğu değişim fırsatları ile farklı dil ve kültürlerle tanışma ve eğitimde işbirliği imkanı sağlamaktadır. Bu faaliyet AB bütünleşme sürecindeki Avrupa vatandaşlığı hedefine de kolaylık sağlamaktadır. Temel hedefi kültürel birlik olan bu program AB'nin ortak birlik politikalarının diğer ülkeler tarafından kolaylıkla benimsenmesi ve iç ve dış siyasette içselleştirilmesini kolaylaştırmaktadır.  

Bu çalışmada uluslararası norm inşa edilmesinde kültürel benzerliğin olumlu katkıları çerçevesinde AB eğitim programlarından Erasmus+'ın AB bütünleşme sürecine katkıları üzerinde durulacaktır. Yükseköğretim hareketlilik faaliyetine katılmış olan deneyim sahibi katılımcıların değerlendirmeleri ışığında bütünleşme sürecinin Erasmus+ programından kültürlerarası iletişim, ortak dil oluşturma ve eğitimde işbirliği alanlarında nasıl olumlu olarak etkilendiği tartışılacaktır. Yapılan araştırma sonuçlarıyla Erasmus+'ın kültürel birlik hedefleri ve çalışmalarının AB'nin norm inşası ve bu normların üye devletler arasında yayılmasına katkıları üzerinde durulacaktır. Erasmus+ bireylerin kültürlerarası öğrenme ortamına katılmasına olanak sağlamaktadır. Anket çalışmasını uygulayan katılımcıların görüşleri ile Erasmus+ hareketliliğinin kültürel benzeşmeye katkısı incelenecektir. Erasmus+ kültürel benzeşmeye katkıda bulunarak katılımcıların Avrupalılaşmasına ve Avrupalı olma bilincinin gelişmesine fayda sağlamaktadır. Böylelikle AB kendisine üye olan ülkeler arasında normlarını kolaylıkla yaymaktadır. 

Anahtar Kelimler: Norm inşasında kültürel benzerlik, AB bütünleşme süreci, AB'nin eğitim politikaları, Erasmus+

Abstract:
The European Union (EU), which is a supranational organization, was founded in order to foster economic cooperation between countries at the beginning. Under the influence of enlargement and deepening waves, the process of further integration has started in the EU. In this integration process, the EU has evolved into an organization involving policy areas, from climate, environment and health to external relations, security, justice and education. One of these areas is the EU education policies and programs. Education policy is a mechanism that contributes to the building of "European norms" and a "European culture". 

As a supranational organization, the EU is a norm maker actor and its member states are norm takers. The Union is trying to create norms to be adopted by the member states. In the norm creation, cultural match contributes to the dissemination of norms between the countries. Therefore, in order to facilitate the adoption of the norms by the states, the EU promotes cultural unity and match between the member states. One of the educational programs of the EU, Erasmus+ Higher Education Learning Mobility of Individuals Programme provides an intercultural learning environment for the participants. It contributes to the development of "European citizenship" and "Europeanization" concepts. Erasmus + program also promotes EU integration process through cultural similarity and at the same time facilitates the dissemination and adoption of EU norms among the member countries.

 In this study, firstly Constructivist theory, which is one of the important theories of international relations discipline, will be discussed and the impact of the cultural match in the international norm creation will be analysed. And then the history and policies of the EU will be mentioned briefly and the EU educational programs will be explained. The historical processes of these programs will be briefly described. In the final part Erasmus+ mobility program will be explained. During this research quantitative research methods will be used and it will be supported with survey method. A survey will be applied to 75 Erasmus participants and the findings supporting the research topic will be analysed. Through the participants' opinions about their mobility, the contribution of Erasmus + mobility to cultural similarity will be examined. Contributing to cultural match, Erasmus + enables the Europeanization of participants and the development of Europeanism. Thus, the EU easily spreads its norms among the member countries. 

Key Words: Cultural match in norm creation, the EU integration process, the EU education policies, Erasmus+