Total kalça protezi uygulanan hastaların kemik yoğunluk ölçümü ve femur rezeksiyon materyalinin histopatolojik sonuçlarının korelasyon açısından değerlendirilmesi
Correlation of bone density measurement and histopathologic results of femur resection material in patients undergoing total hip arthroplasty
Yazar: ABDULLAH HEYSEM DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. BURAK GÜNAYDIN
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Artroplasti = Arthroplasty ; Femur = Femur ; Histopatoloji = Histopathology ; Kalça = Hip ; Kalça eklemi = Hip joint ; Kalça protezi = Hip prosthesis ; Kemik dansitesi = Bone density ; Protezler ve implantlar = Prostheses and implants

Özet:
Çalışmanın amacı; ilk olarak tek taraflı koksartrozu olan hastalarda bilateral yapılan 
proksimal femur Dexa sonuçlarında artroz olan taraf ile normal tarafa kıyasla kemik mineral 
yoğunluğunda meydana gelen farklılıkları saptamaktı. İkinci olarak koksartroz olan proksimal 
femurda hangi bölgelerin daha fazla etkilendiğini ortaya çıkarmaktı. Son olarak da Total Kalça 
Artroplastisi (TKA) sonrasında alınan femur baş-boyun ve femoral ward örneklerinin 
histomorfometrik ölçümlerinin yapılarak elde edilen Dexa sonuçları ile korelasyonunu ortaya 
çıkarmaktı.
İzlenen Methodoloji: Haziran 2021'den Ocak 2023'e kadar Tekirdağ Namık Kemal 
Üniversitesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalında TKA uygulanan 30 hasta dahil 
edildi. Hastaların bilateral proksimal femur Dexa ölçümleri Total ve bölgesel (femur boynu, 
trokanterik, intertrokanterik ve ward üçgeni) olarak yapıldı. Ölçümler artroplasti
ameliyatından 2 hafta önce yapıldı. Proksimal femur baş ve boyun dahil olacak şekilde TKA 
sırasında çıkartıldıktan sonra femur başı, femur boynu ve femoral ward bölgelerinden 1 cm x 
2 cm kemik numuneleri her bölgeden 3 adet olacak şekilde toplam 9 adet örnek alındı. 
Örnekler üzerinde histomorfometrik inceleme ile trabeküler kalınlık, trabeküler uzaklık, 
trabekül volümü/kemik volümü (% olarak), trabekül sayısı değerleri ortaya çıkartıldı. Normal 
dağılım olup olmadığının belirlenmesi için normalite testleri kullanıldı. Bilateral Dexa 
sonuçlarının değerlendirilmesi için Bağımlı Örneklem T- Testi kullanıldı. Histomorfometrik 
sonuçların ipsilateral Dexa sonuçları ile korelasyonu için Pearson korelasyon testi yapıldı.
Araştırmanın Bulguları: Çalışmanın ilk aşamasında femur boyun ve femoral ward 
bölgesinde normal ve artroz olan kalça eklemi Dexa sonuçları arasında istatistiksel olarak
anlamlı farklılıklar bulundu. 
Bu verilerin güvenilirliğini ortaya çıkarmak amacıyla yapılan koksartroz olan kalça 
ekleminin histomorfometrik değerlendirilmesinde femur boyun ve femoral ward bölgelerinde 
oluşan KMİ ve KMY artışının ölçülen parametrelerle korelasyon gösterdiği bulundu. Bu 
bölgelerde trabeküler kalınlık artışı, trabeküller arası mesafede azalma, trabekül sayısında 
azalma saptandı. Ayrıca trabekül kalınlığındaki artışın femoral ward bölgesinde daha fazla 
olduğu, trabeküller arası mesafede azalmanın ise femur boyun bölgesinde daha fazla olduğu 
diğer elde edilen sonuçlardır. Osteoartrit olan kadınlarda erkeklere göre histomorfometrik 
ölçümler değerlendirildiğinde düşük KMY, KMİ, T skoru ile sonuçlanan bulgular elde edildi.
Araştırmanın Sonuçları: Osteoartritin kemik yapısında gerçekleştirdiği değişiklikler 
sürekli araştırılan bir konudur. Çalışmamızda koksartroz olan kalça ekleminde femur boyun 
ve femoral ward bölgesinde KMİ ve KMY'nun anlamlı derecede arttığı saptandı. Bu 
bölgelerin histomorfometrik incelemesinde osteoartrit bulgularının olduğu aynı bölgelerle 
korelasyon gösterdiği bulundu. Ayrıca makroskobik kemik kalitesini değerlendirme yöntemi 
olan Dexa'nın mikroskobik kemik değerlendirme kriteri olan kemik histomorfometrisi ile 
korele olduğu sonucuna ulaşıldı. Koksartrozda osteoartrit etkilerinin tam olarak ortaya 
çıkartılması için geniş vaka serili ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
The aim of this study is; firstly, to determine the differences in bone mineral density 
between the arthrosis side and the normal side in bilateral proximal femur Dexa results in 
patients with unilateral coxarthrosis. Secondly, to reveal which regions of the proximal femur 
are more affected in patients with coxarthrosis. Lastly, to make histomorphometric 
measurements of femoral head-neck and femoral ward specimens taken after Total Hip 
Arthroplasty (THA) and to correlate them with the Dexa results.

Methodology: From June 2021 to January 2023, 30 patients who underwent THA at 
the Department of Orthopedics and Traumatology, Tekirdağ Namık Kemal University were 
included. Total and regional (femoral neck, trochanteric, intertrochanteric and ward triangle) 
Dexa measurements of the bilateral proximal femur were performed. Measurements were 
performed 2 weeks before arthroplasty surgery. After removal of the proximal femur including 
the head and neck during THA, 1 cm x 2 cm bone specimens were taken from the femoral 
head, femoral neck and femoral ward regions, with 3 specimens from each region, totaling 9 
specimens. Histomorphometric examination was performed on the samples to determine trabecular thickness, trabecular distance, trabecular volume/bone volume (%) and trabecular 
number. Normality tests were used to determine whether there was a normal distribution. 
Dependent Sample T-Test was used for the evaluation of bilateral Dexa results. Pearson 
correlation test was used to correlate histomorphometric results with ipsilateral Dexa results.

Results of the Study: In the first phase of the study, statistically significant differences 
were found between normal and arthritic hip Dexa results in the femoral neck and femoral 
ward region. 

Histomorphometric evaluation of the pathologic femur was performed to determine 
the reliability of these data and it was found that the increase in Bone Mineral Density (BMD) 
and Bone Mineral Content (BMI) in the femoral neck and femoral ward regions correlated 
with the measured parameters. Increased trabecular thickness, decreased inter-trabecular 
distance and decreased number of trabeculae were found in these regions. It was also found 
that the increase in trabecular thickness was greater in the femoral ward region and the 
decrease in inter-trabecular distance was greater in the femoral neck region. When 
histomorphometric measurements were evaluated in women with osteoarthritis compared to 
men, findings resulting in lower BMD, BMI and T score were obtained.

Results of the Study: The changes in bone structure caused by osteoarthritis are a 
subject of continuous research. In this study, we found that BMI and BMD were significantly 
increased in the femoral neck and femoral ward region in coxarthrosis. Histomorphometric 
examination of these regions correlated with the same regions with osteoarthritis findings. It 
was also concluded that Dexa, a macroscopic bone quality assessment method, correlated with 
bone histomorphometry, a microscopic bone assessment criterion. Further studies with large 
case series are needed to fully reveal the effects of osteoarthritis in coxarthrosis.