Tedarik zinciri yönetimindeki belirsizliklerin dayanıklılık üzerindeki etkisinde bilgi paylaşımının düzenleyici rolü: Uluslararası işletmelerde bir araştırma
The moderating role of information sharing in the impact of uncertainties on resilience in supply chain management: A research on international businesses
Yazar: ARTUĞ EREN COŞKUN
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN ERTURGUT
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ulaşım = Transportation
Dizin: Bilgi paylaşımı = Information sharing ; Firma performansı = Firm performance ; Tedarik zinciri = Supply chain ; Tedarik zinciri yönetimi = Supply chain management ; Çevresel belirsizlik = Environmental uncertainty ; Örgütsel belirsizlik = Organizational uncertainty

Özet:
Tedarik zincirleri farklı sektörlerde yer alan işletmelerin faaliyetlerini yüksek uyum düzeyiyle yürütmelerine yönelik birbirleriyle ittifak kurdukları karmaşık ağ yapılarıdır.  İçsel ve dışsal birçok etkenin neden olabileceği tedarik zincirindeki belirsizlikler yöneticiler tarafından fark edilmesi gereken en kritik hususları gizleyebilmektedir. meydana gelen ani ve sarsıcı bozulmalar operasyonel süreçlerin kırılganlığını ve maliyetini artırabilmektedir. Özellikle son dönemde ortaya çıkan Covid-19 pandemisi, dayanıklılığına önem verilmemiş tedarik zincirleri için büyük bir tehdit haline gelmiş ve küresel ağ bağlantılarının bozulmasına neden olmuştur. Belirsizliklerin ve işletmelerin tüm faaliyetlerini etkisi altına alan bu gibi bozulmaların yarattığı maliyetlerin minimize edilmesi amacıyla tüm tedarik zinciri paydaşları arasında etkili bir iletişim mekanizmasının kurulması büyük bir ihtiyaç haline gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, tedarik zincirindeki belirsizliklerin tedarik zinciri dayanıklılığı üzerindeki etkisini ve bilgi paylaşımının bu etkileşim üzerinde düzenleyici etkisinin olup olmadığını tespit etmektir. Araştırma modelinde önerilen ilişkiler, Antalya ilinde uluslararası faaliyette bulunan işletmelerden alınan 244 anket verisine uygulanan ampirik analizlerle test edilmiştir. Araştırmada tedarik zincirindeki belirsizliklerin dayanıklılığı negatif yönde etkilediği ancak bilgi paylaşımının bu etkileşimde düzenleyici etkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Teknolojik belirsizliklerin tedarik zinciri dayanıklılığı üzerinde doğrudan etkisine ulaşılamamasına rağmen içsel ve tedarikçilerle gerçekleştirilen bilgi paylaşımının düzenleyici rolü hesaba katıldığında teknolojik belirsizliklerin dayanıklılığı negatif yönde etkilediği görülmektedir. Ayrıca araştırmadan elde edilen yüksek belirsizlik koşullarında tedarikçilerle yüksek düzeyde bilgi paylaşımına gidilmesinin tedarik zinciri dayanıklılığını olumsuz yönde etkilediği bulgusu dikkat çekicidir. Yani bu araştırmada yüksek belirsizlik koşullarında işletmelerin tedarikçileriyle yüksek düzeyde bilgi paylaşmasının sakıncalı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Durumsal Kaynak Tabanlı Teori çerçevesinde hazırlanan bu tez çalışmasının bulguları Teoriyle uyumluluk göstermektedir. Tedarik zinciri yönetimi alanına hem uygulamaya dönük alanlarda hem de teorik bağlamda çeşitli katkılar sunan bu çalışmada elde edilen sonuçlar, uluslararası işletmelere stratejik mahiyeti yüksek stratejiler önermektedir.

Abstract:
Supply chains are complex network structures in which companies from many industries work together to carry out their operations with a high degree of harmony.  The key issues that managers need to be aware of can be hidden by supply chain uncertainty, which can be caused by a variety of internal and external sources. The vulnerability and cost of operational processes can increase in the presence of abrupt and shocking disruptions. In particular, the current Covid-19 outbreak has affected global network connectivity and posed a serious threat to resilient supply chains. It has become imperative to establish an effective communication channel between all members of the supply chain to reduce the costs of uncertainty and other disruptions that affect all business activities. The purpose of this study is to ascertain the impact of supply chain uncertainties on supply chain resilience and whether information sharing has a moderating effect on this interaction. The relationships proposed in the research model are tested through empirical analyses applied to 244 survey data from internationally operating firms in Antalya province. The study concludes that supply chain uncertainties negatively affect resilience, but information sharing does not have a moderating effect on this interaction. Although no direct effect of technological uncertainty on supply chain resilience is found, technological uncertainty has a negative effect on resilience when the moderating role of internal and supplier information sharing is taken into account. In addition, it is worth noting that a high level of information sharing with suppliers under high uncertainty conditions negatively affects supply chain resilience. In other words, this study concludes that it is inappropriate for companies to share high levels of information with their suppliers under high uncertainty conditions. The findings of this thesis, which was conducted within the framework of the Contingent Resource-Based Theory, are consistent with the Theory. The research findings propose highly strategic approaches for international businesses, which provide practical and theoretical contributions to the field of supply chain management.