Tarihi yığma yapıların onarım ve güçlendirilmesinde kullanılan müdahale yöntemlerinin Doğu Anadolu Bölgesi  son dönem örnekleri üzerinden değerlendirilmesi
Evaluation of intervention methods used in repair and strengthening of historic master structures on last period examples of the Eastern Anatolian region
Yazar: AYÇA KURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT KURT
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Restorasyon ve Konservasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Anadolu mimarisi = Anatolia architecture ; Yapısal güçlendirme = Structural empowerment

Özet:
Amaç: Tez kapsamında Doğu Anadolu Bölgesi, Erzurum, Kars ve Artvin illeri içerisinde son dönemde onarım ve güçlendirme çalışmaları geçirmiş yapılar ele alınmıştır. Bu yapılara uygulanan müdahale yaklaşımları incelenerek değişen koruma anlayışının değerlendirilmesi ve yapılara uygulanan müdahale yaklaşımlarının tüzük ve yönetmelikler açısından irdelenmesi amaç edinilmiştir. 
Yöntem: Tez kapsamında literatür taraması, tarihsel araştırma ve arşiv taramasıyla birlikte alanda fotoğraflama teknikleri kullanılmıştır. Tez çalışması içerisinde değerlendirilen yapıların alan çalışmasında fotoğraflama çalışması yapılmıştır. Tez kapsamında incelenecek yapılar tercih edilirken, Erzurum Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü son dönemde restorasyon geçirmiş ve detaylı çizimlerine ulaşılabilen çevre illerdeki yapılar tespit edilmiştir. İncelenen yedi yapının tarihi, mimari ve strüktürel elemanları, restorasyon öncesi durumu, müdahale yaklaşımları ve restorasyon sonrası durumu analiz edilerek ayrıntılı olarak tez içerisinde sunulmuştur.  
Bulgular: Tez çalışması sırasında Doğu Anadolu Bölgesinde son dönem içerisinde müdahale geçiren yapıların restorasyon öncesi ve sonrası mevcut durumu çizim ve fotoğraflar ile sunulmuştur ve yapılara uygulanan restorasyon sırasında özgünlüğünün olabildiğince korunarak müdahalenin minimumda tutulmaya çalışıldığı tespit edilmiştir. Bu kapsamda yapıların restorasyon öncesi ve sonrasına ait tüm veriler tez içerisinde sunulmuştur. 
Sonuç: Sonuç olarak son dönemde müdahale geçirmiş olan bu yapıların müdahale sürecinin incelenmesinin onarım ve güçlendirme yaklaşımlarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. İncelenen, restorasyon öncesi ve sonrası durumuyla ilgili detaylı olarak sunulan verilerin yapıların özgün şekilde geleceğe aktarılmasını sağlayabileceği ve diğer çalışmalarda da örnek olabileceği düşünülmektedir. 
Anahtar kelimeler: Koruma, Onarım ve Güçlendirme, Doğu Anadolu Bölgesi, Mimari Analiz 
Mart, 2024 149 sayfa

Abstract:
Purpose: Within the scope of the thesis, the structures that have recently undergone repair and strengthening works in the Eastern Anatolian region, Erzurum, Kars and Artvin provinces are discussed. It is aimed to evaluate the changing conservation approach by examining the intervention approaches applied to these structures and to examine the intervention approaches applied to the structures in terms of bylaws and regulations.
Method: Within the scope of the thesis, photography techniques were used in the field together with literature review, historical research and archive scanning. Photographing studies were carried out in the field study of the structures evaluated in the thesis study. While the structures to be examined within the scope of the thesis were preferred, the structures in the surrounding provinces, which have recently undergone restoration and detailed drawings can be accessed, were determined by the Erzurum Conservation Board. The history, architectural and structural elements, pre-restoration status, intervention approaches and post-restoration status of the seven buildings examined were analyzed and presented in detail in the thesis.
Findings: During the thesis study, the current situation of the structures that had undergone intervention in the Eastern Anatolia Region in the last period, before and after the restoration were presented with drawings and photographs, and it was determined that the intervention was tried to be kept to a minimum by preserving the originality as much as possible during the restoration applied to the structures. In this context, all the data of the buildings before and after the restoration are presented in the thesis.
Results: As a result, it is thought that examining the intervention process of these structures, which have recently undergone intervention, will contribute to the repair and strengthening approaches. It is thought that the data presented in detail about the pre-restoration and post-restoration conditions can enable the structures to be transferred to the future in an original way and can be an example in other studies.
Keywords: Conservation, Repair and Strengthening, Eastern Anatolia Region, Architectural Analysis
March, 2024, 149 pages