Türkiye ile Yunanistan arasında Ege Denizi'nde uluslararası hukuktan kaynaklanan sorunların Türkiye'nin AB'ne giriş sürecine etkileri
How the problems between Turkey and Greece on the Ageaen Sea which were related to international law will affect Turkey's accession to EU
Yazar: KUBİLAY ERDİNÇ KAMACI
Danışman: PROF.DR. FERİT HAKAN BAYKAL
Harp Akademileri Komutanlığı / Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Strateji ve Stratejik Araştırmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
ÖZET Türkiye'nin uluslararası platformda karşılaştığı büyük sorunlardan biri Ege Denizi ve Ege Adaları sorunudur. Jeopolitik ve Jeostratejik bakımdan oldukça önemli olan bu deniz, kendisine ve Karadeniz'e sahildar devletler için hayati önemi haiz deniz yollarını bünyesinde bulundurmaktadır. Türkiye için önemi ise Yunanistan ile aramızda olan sorunlar nedeniyle daha değişik boyutlarda (askeri, siyasi, ekonomik) kendini göstermektedir. Türkiye ve Yunanistan arasındaki Ege Denizi'nde uyuşmazlık olarak değerlendirilen ve olası bir sıcak çatışma riskini barındıran bu konular, sadece bu ülkeleri değil, aynı zamanda ittifak ilişkisi içinde oldukları ülke ve örgütleri de yakından ilgilendirmektedir. Bu bağlamda, Türkiye'nin Yunanistan ile olan ilişkilerinde ve sorunların çözümünde AB 'yi ve AB etkisini nasıl değerlendireceği önemli bir konudur. Türkiye ve Yunanistan arasındaki uyuşmazlık konularından Ege denizine ilişkin olanlar AB'nin yaklaşımlarını gözlemlemek açısından önemli bir yer tutmaktadır. AB'nin Yunanistan'ın yanında yer alması halinde, Türkiye-Yunanistan dengesinde koşuliuluk yaratması ve asimetrik bir rol oynaması, iki ülke arasındaki stratejik dengenin bozulmasına yol açacaktır. Bu durum, hem iki ülke arasındaki uyuşmazlıkların giderilmesini hem de Türkiye ile AB arasındaki ilişkileri zora sokacaktır. 10-11 Aralık 1999 tarihinde Helsinki'de Türkiye'ye AB'ye aday ülke statüsü verilmesi ve bu çerçevede Kıbrıs ve Ege Denizi ile ilgili olan Türk-Yunan sorunlarının bir an önce çözüme kavuşturulmasının arzulandığının belirtilmesi, Ege sorununa daha değişik bir boyut kazandırmıştır, özellikle A.B.D ve AB devletlerinin konu ile ilgili yoğun diplomatik çabalan, Türkiye ve Yunanistan'ı Kıbrıs ve Ege ile ilgili bir takım hayati kararlar verme zorunluluğuna getirmiştir. Bu dönemde Ege Denizi'nin Türkiye için siyasi önemi daha da ön plana çıkmıştır. Yunanistan, Türkiye'nin adaylığını kabul ederek bir anlamda özveride bulunmuş gibi görünerek, karşılığında17 Aralık 2004 Brüksel Zirvesi sonuç bildirgesine"... Avrupa Konseyi, iyi komşuluk ilişkilerine koşulsuz bağlılık ihtiyacını vurgulayarak, Türkiye'nin komşularıyla ilişkilerinde kaydedilen iyileşmeyi ve Birleşmiş Milletler Sözleşmesinde yer alan anlaşmazlıkların barışçı yollarla çözümlenmesi ilkesine uygun olarak, sınır anlaşmazlıklarının çözümlenmesine yönelik olarak ilgili üye ülkelerle çalışmaya devam TASNİF PİSİ Ietmeye hazır olmasını memnuniyetle karşıladı. AB Konseyi, önceki sonuçlara, özellikle bu konudaki Helsinki Sonuçlarına uygun olarak, henüz çözümlenmemiş sorunlara ilişkin durumu gözden geçirdi ve bu amaca yönelik araştırmacı görüşmeleri memnuniyetle karşıladı. Konsey, bununla bağlantılı olarak, katılım süreci üzerinde yansımaları olan çözülmemiş anlaşmazlıkların, gerektiği takdirde çözüm bulunması amacıyla Uluslararası Adalet Divan ı'na götürülmesi gerektiğine dair görüşünü teyit etti. AB Konseyi, uygun gördüğü şekilde gözden geçirmek üzere, kaydedilen gelişmelerden haberdar edilecek." ifadesini sokmuştur. Günümüze kadar bu konuda her iki ülkede herhangi bir girişimde bulunmamasına rağmen ileriki zamanlar açısından Türkiye'nin endişeleri devam etmektedir. Türkiye ve Yunanistan arasında görüşmeler sürerken tarafların ne tür bir ilerleme kaydettikleri hâlâ tam olarak belli değildir. Bununla birlikte, Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne tam üyelik görüşmelerinde önemli bir evreye girmiştir. 17 Aralık Zirvesi'nde alınan kararla Türkiye ile üyelik müzakerelerine 3 Ekim 2005 tarihi itibarıyla başlanmış olup, 20 Ekim 2005 tarihi ile birlikte tarama süreci devam etmektedir. Diğer taraftan, Türkiye ile yürütülecek olan müzakerelerin ortak hedefinin katılım olmakla birlikte bu müzakerelerin, "sonucu önceden garanti edilemeyen açık uçlu bir süreç" olduğu belirtilmiş ve süreç içerisinde müzakerelerin askıya alınabileceği ve yeni şartlar ileri sürülebileceği karara bağlanmıştır. Bir bütün olarak değerlendirildiğinde, Ege sorunlarının çözümünde nasıl bir ilerleme sağlanabileceği ilişkilerin hem Yunanistan ile hem de bir bütün olarak AB ile hangi çerçevede yürütüleceğini belirleyecektir. Bu çerçevede Türkiye'nin Ege uyuşmazlıklarına bakışında değişiklik olup olmayacağı, bu konudaki siyasasının AB üyeliğine bağlı olarak değerlendirilmesinin ne ölçüde tutarlı olacağı ayrı bir önem kazanmaktadır. TASNİF PİSİ n

Abstract:
ABSTRACT The problem of Aegean Sea and Aegean Isles has been one of the biggest problems that met at international platform of Turkey. From point of view of geopolitic and geostrategic conditions, Aegean Sea is very important. The Eagean sea has very crucial maritime routs for the countries which have coasts and Black Seajiperian. Because of Turkey 's conflicts with Greece, Aegean problems shows itself in different dimensions (military, politics, economics). The issues that are assessed as a disagreement in Aegean between Turkey and Greece and that include a probable hot conflict risk, concern not only these countries but also other countries and organizations with which these countries have an ally relationship. In this context, the evaluation will be made by. Turkey with respect to EU and EU effect is a very important subject for her relationships with Greece and for finding solutions to the existing problems. As to the observation of the approaches of EU, the problems related to the Aegean Sea problems take a very crucial position, if EU takes its place on the side of Greece then this attitude will create conditionality and by playing an asymmetric role EU causes unbalance in the strategic relationship between the two countries. As a conlusion, if this situation happens it will make both the elimination of the problems between the two countries and the relationships between EU and Turkey more difficult. Giving Turkey the status of candidate country of EU at Helsinki on 10-11 December 1999, EU has mentioned her desire to solve Turkish-Greek problems related to Cyprus and Agean Sea immediately. This desire brings different dimension to the Aegean Sea problems. Greece seems to sacrifice by approving Turkey's accession to EU but on the other hand Greece added this important passage to the 17 December 2005 Brussels Summit decleration "...The European Council, while underlining the need for unequivocal commitment to good neighbourly relations welcomed the improvement in Turkey's relations with its neighbours and its readiness to continue to work with the Member States concerned towards resolution of outstanding border disputes in conformity with the principle of peaceful settlement of disputes in accordance with the United Nations Charter. In accordance with its previous conclusions, notably those of Helsinki on this matter, the European Council reviewed the situation relating to outstanding disputes TASNİF DISI IEand welcomed the exploratory contacts to this end. In this connection it reaffirmed its view that unresolved disputes having repercussions on the accession process should if necessary be brought to the International Court of Justice for settlement. The European Council will be kept informed of progress achieved which it will review as appropriate. Turkey and Grecee had not taken any step about this matter until now, but it seems that this position will affect Turkey in the future. While the Turkish-Greek exploratory talks on the disputed areas are going on there is still no evidence on what kind of improvement has been achieved. Meanwhile, Turkey-EU talks concerning the full membership of Turkey to the Union entered into a decisive period. In the Brussels Summit, Turkey was requested to agree on the framework for opening negotiations on 3 October 2005, and on 30 October 2005 screening process was started. On the other hand, the Council declared that "the shared objective of the negotiations was accession" and "these negotiations were an open-ended process, the outcomes of which cannot be guaranteed beforehand". In this process, "the Council might decide..., whether to suspend the negotiations and on the conditions for their resumption." Finally, the level of improvements on the Aegean disputes will determine the framework of relations with Greece and the EU. The prospective developments will clarify the framework of the negotations between Turkey and Grecee on the Aegean disputes. Similarly this will show whether the above- mentioned questions concerning Turkey's EU membership shall be consistent or not. TASNİF DISI TV