Mine matriks protein sentezinden sorumlu genlerdeki polimorfizmler ile süt ve daimi diş çürüğü arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between polymorphisms in genes responsible for enamel matrix protein synthesis  and primary and permanent tooth decay
Yazar: SERAP BAHADIR
Danışman: PROF. DR. AYLİN AKBAY OBA
Kırıkkale Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental mine = Dental enamel ; Diş hekimliği = Dentistry ; Diş çürükleri = Dental caries ; Genler = Genes ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic

Özet:
Bu çalışmanın amacı mine matriks protein sentezinden sorumlu genlerdeki polimorfizmler ile süt ve daimi diş çürüğü arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir.
Çalışmamızda, 3-5 yaş arasındaki 50 çürüklü (dmft ≥ 1) ve 50 çürüksüz çocuk ile 13-15 yaş arasındaki 50 çürüklü (DMFT ≥ 1) ve 50 çürüksüz çocuk olmak üzere toplam 200 çocuktan yanak içi sürüntü örneği alınmış ve örneklere genomik DNA izolasyon işlemi uygulanmıştır. AMELX (rs5933871), AMBN (rs4694075), ENAM (rs7671281) ve TUFT1 (rs2337360) genlerindeki dört SNP incelenmiş, seçilen polimorfizmlerin genotiplendirilmesi erime eğrisi analizi ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, istatistiksel olarak, kikare testi ve ünivariat lojistik regresyon analizi ile incelenmiştir. Verilerin istatistiksel olarak değerlendirilmesinde anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir.
Yapılan analizlere göre, 3-5 yaş grubunda dört SNP'den AMBN geni rs4694075 polimorfizmi ile süt dişi çürüğü arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş, CT genotipinin, bireylerin diş çürüğüne yatkınlığını azalttığı belirlenmiştir (p=0.021). 13-15 yaş grubunda ise AMBN geni rs4694075 polimorfizmi ile daimi diş çürüğü arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş, CT genotipinin, bireylerin diş çürüğüne yatkınlığını artırdığı, ancak bulunan değerin anlamlılık sınırına yakın olduğu tespit edilmiştir (p=0.047). Diğer üç gendeki SNP'lerle süt ve daimi diş çürüğü arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı gözlenmiştir (p> 0.05).
Sonuç olarak, bu tez çalışmasında AMBN geni rs4694075 polimorfizminin süt ve daimi dişlerde çürüğe yatkınlıkla ilişkili olduğu;  süt dişlerinde çürüğe yatkınlığı azaltırken, daimi dişlerde çürüğe yatkınlığı artırdığı tespit edilmiştir.
Anahtar Sözcükler: Diş çürüğü, polimorfizm, mine matriks proteinleri, süt dentisyon, daimi dentisyon.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the relationship between polymorphisms in genes responsible for enamel matrix protein synthesis and primary and permanent dental caries.
In our study, genomic DNA isolation was performed from buccal swab samples from a total of 200 children; 50 with, 50 without dental caries aged between 3-5 years and 50 with, 50 without dental caries aged between 13-15 years children. Four SNPs in four genes, AMELX (rs5933871), AMBN (rs4694075), ENAM (rs7671281) and TUFT1 (rs2337360), were examined. Genotyping of selected polymorphisms was performed by Melting curve analysis.  The data obtained were statistically analyzed by chi-square test and univariate logistic regression analysis. In the statistical analysis of the data, the significance level was accepted as p <0.05.
AMBN gene rs4694075 polymorphism is associated with caries in primary teeth, the genotype CT has been determined that it decreases the susceptibility to decay in primary teeth (p=0.021). In the 13-15 age group, the value found was found to be statistically significant, but at the limit of significance. The genotype CT has been found to increase susceptibility of individuals to tooth decay (p=0.047). SNPs in AMELX, ENAM and TUFT1 gene were not associated with primary and permanent teeth decay (p> 0.05).
In conclusion, in our study, the AMBN gene rs4694075 polymorphism was found to be associated with susceptibility to primary and permanent teeth decay, It has been determined that it decreases the susceptibility to decay in primary teeth and increases the susceptibility to decay in permanent teeth.
Keywords: Dental caries, enamel matrix proteins, permanent dentition, polymorphism, primary dentition.