18 yaş üzeri bireylerin erişkin aşıları hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
The evaluation of information, attitudes and behaviors about adult vaccines of individuals over 18 years of age
Yazar: RUKİYE İPEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ÇETİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kartal Dr. Lütfi Kırdar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aşı tereddüdü = Vaccine hesitation ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Koruyucu sağlık hizmetleri = Preventive health services ; Yetişkinler = Adults ; İmmünizasyon = Immunization

Özet:
Amaç: Koruyucu sağlık hizmetleri arasında erişkin aşılamanın önemi gün geçtikçe artmaktadır. Erişkinlerde aşılama oranının arttırılması için toplumun bağışıklama konusunda doğru yönde bilgilendirilmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmada 18 yaş üzeri kişilerin erişkin aşıları hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının belirlenmesi ve erişkin aşılarını yaptırma oranlarının ortaya konulması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız kesitsel tipte bir çalışma olarak planlanmıştır. Çalışmaya Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği'ne başvuran 18 yaş üstü gönüllü bireyler dahil edilmiştir. Araştırmacılar tarafından hazırlanan ve 25 sorudan oluşan, katılımcının yaşı, cinsiyeti, ikameti, medeni durumu, öğrenim durumu, mesleği, gelir düzeyi sorularını içeren sosyo-demografik bilgiler, bilinen kronik hastalık öyküsü, sigara kullanımı ve erişkin aşılar hakkında bilgi, tutum ve görüşlerini değerlendiren soruları içeren anket formu yüz yüze uygulanmıştır. 
Bulgular: Çalışmaya 367 kişi katılmıştır. Katılımcıların %59.1'i kadın, %40.9'u erkektir. Katılımcıların %65.9'u üniversite mezunudur; %29.7'si sağlık çalışanıdır; %61.6'sı asgari ücretin üstünde gelir düzeyine sahiptir ve %56.7'si il merkezinde ikamet etmektedir. Kronik hastalığı olan katılımcı oranı %19.6' dır. En fazla bilgi sahibi olunan erişkin dönem aşıları, mevsimsel grip (%63.5),tetanoz (%57.2), pnömok (%52.9) ve Hepatit B (%52.7) aşılarıdır. Erişkin dönemde en fazla yaptırılan aşılar, tetanoz (%53.1), mevsimsel grip (%20.2) ve Hepatit B (%18.8) aşılarıdır. Erişkin aşılarını yaptırmamanın en önemli sebebi bilgi yetersizliğidir (%35.1). Katılımcıların %47.4'ü erişkin aşıları hakkında Aile hekimi tarafından bilgilendirilmek istediğini belirtmiştir.
Sonuç: Araştırmamızda erişkin aşılamakonusunda daha çok bilgi eksiliği nedeni ile yeterli başarı sağlanamadığı bulunmuştur. Erişkin dönemde uygulanan aşılar hakkında yeterli bilgi sahibi olmak için önündeki en büyük engel, 'Herhangi bir kaynaktan bilgilendirilmemek' olarak araştırmamızda görülmektedir. Sağlık çalışanları dahil erişkin aşıları hakkında yeterli bilgi sahibi olmamanın, aşı yaptırma oranlarındaki düşüklüğün en önemli nedeni olduğu bulunmuştur. Aile hekimleri başta olmak üzere sağlık çalışanları erişkin aşıları hakkında farkındalıklarının arttırılması ve bilgi eksikliğinin tamamlanması, toplumun erişkin aşıları hakkında öncelikle Aile Hekimleri tarafından bilinçlendirilmesi, çocukluk döneminde olan aşılama programı gibi erişkin aşılama programının hazırlanması ve hayata geçirilmesi ve bununla birlikte mali ve yasal düzenlemelerin yapılması, erişkin aşılamada hedeflenen başarıya ulaşmamızı sağlayabilir.
Anahtar Kelimeler: Bağışıklama, erişkin aşılama

Abstract:
Aim: The importance of adult vaccination among preventive health services is
increasing day byday. In order to increase the vaccination rate in adults, it is
important to inform the public about immunization in the right direction. In this
study, it was aim edto determine the knowledge, attitudesand behaviors of people
over the age of 18 about adult vaccinations and to reveal the rates of adult
vaccinations.
Materials and Methods: Our study was planned as a cross-sectional study.
Volunteers over the age of 18 who applied to Kartal Dr. Lütfi Kırdar City Hospital
Family Medicine Clinic were included. Questionnaire prepared by the researchers,
consisting of 25 questions, assessing the participant's knowledge, attitudes and
opinions about age, gender, residence, marital status, education status, occupation,
income level, sociodemographic information, known chronic disease history,
smoking and adult vaccines. The form was applied face to face.
Results: 367 people participated in the study. 59.1 % of the participants were female
and 40.9% male. 65.9 % of the participants are university graduates; 29.7% are
healthcare workers; 61.6% of them have an income level above the minimum wage
and 56.7% of them live in the city center. The rate of participants with chronic
diseases is 19.6%. The most widely known adult vaccines are seasonal flu ( 63.5 %),
tetanus (57.2%), pneumococcal (52.9%) and hepatitis B (52.7%) vaccines. The most
frequently administered vaccines in adulthood are tetanus ( 53.1 % ), seasonal flu
(20.2%) and hepatitis B (18.8%). The most important reason for not having adult
vaccinations is lack of information ( 35.1 % ). 47.4 % of the participants stated that
they wanted to be informed about adult vaccines by the family doctor.
Conclusion: In our study, it was seen that sufficient success could not be achieved
due to the lack of information on adult vaccination. In our research, the biggest
obstacle to gaining sufficient knowledge about vaccines administered in adulthood is
seen in our research as not being informed from any source. It has been seen that the
most important reason for the low rate of vaccination is the lack of sufficient
information about adult vaccines, including healthcare workers, Increasing
awareness of healthcare professionals, especially family physicians, about adult
vaccines and completing the lack of information, raising awareness of the society
about adult vaccines primarily by Family Physicians, preparation and
implementation of adult vaccination program, such as childhood vaccination
program, and making financial and legal arrangements, can enable us to achieve the
targeted success in vaccination.
Keywords: Immunization, adult vaccination