Organik tarımda bitki besleme ve gübre yönetimi
Plant nutrition and nutrient management in organic agriculture
Yazar: ZEYNEB SÜMEYYE ÇAKIRBEY
Danışman: PROF. DR. NESRİN YILDIZ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı / Bitki Besleme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki besleme = Plant nutrition ; Organik tarım = Organic farming

Özet:
Tezde güncel veriler ve bilgi birikimi ışığında organik tarımda bitki besleme ve gübre yönetimi ile bu konulardaki gelişmeler genel olarak ele alınmıştır. Bu amaçla dünyada ve ülkemizde önemli bilimsel veri kaynaklar (kitap, bilimsel dergiler ve üniversite, kamu ve sivil toplum kuruluşlarına ait kurumsal web sayfaları) gözden geçirilmiştir. Tezde organik tarım genel hatlarıyla öncelikle ela alınmış ve geleneksel/konvansiyonel tarım sistemleriyle farklılıklarına değinilmiştir. Dünya genelinde artan tarımsal kimyasal kullanımı ve bundan kaynaklanan problemlere özel vurgu yapılmış ve konvansiyonel tarım uygulamalarından kaynaklanan çevresel sorunlar gözden geçirilmiştir. İnsan ve çevre sağlığı ile tarımsal sürdürülebilirlik yönüyle organik tarımın önemi tartışılmıştır. Ayrıca ayrıntılı bir literatür taramasına dayanılarak; organik tarım uygulamalarında bitki beslemenin önemi ve organik bitkisel üretimde başarı için etkili bir gübre yönetiminin gerekliliği ortaya konulmuştur. Çalışmada organik tarımda toprak verimliliği ve toprağın biyolojik aktivitesinin sağlanması amacıyla uygulanan ekim nöbeti, yeşil gübreleme, örtü bitkilerinin kullanımı, karışık ekim vb konular ele alınmıştır. Ayrıca kullanımına müsaade edilen gübre kaynakları, toprak iyileştiricileri ve besin maddeleri ve bunların genel özellikleri de özetlenmiştir. Sonuçlara göre organik tarım sistemlerinde sürdürülebilirlik için bitki beslemenin kilit bir rol oynadığı ortaya konulmuştur. Ayrıca organik tarım uygulamalarında bitki besleme ve gübreleme yönetiminde başarı için tarımsal ekosistemin karmaşık fonksiyonlarından maksimum seviyede yararlanmak gerektiği sonucuna varılmıştır. Diğer yandan toprak fonksiyonlarının sürdürülebilir bir şekilde desteklenmesi ve başarılı bir üretim için bitki besleme amacıyla kullanılabilecek bütün araçların entegre bir gübre yönetim programı çerçevesinde ele alınarak değerlendirilmesi gerektiği belirlenmiş ve bölgeye, işletmeye ve/veya bitkisel üretim sistemine özel bitki besleme programlarının geliştirilmesi ve bu programlar doğrultusunda gübre yönetim stratejilerinin uygulanması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Plant nutrition and fertilizer management in organic agriculture and developments in these issues are discussed in the light of current data and knowledge in the thesis. For this purpose, important scientific data sources (books, scientific journals and web pages of universities, public and non-governmental organizations) were reviewed in the world and in the country. General characteristics of organic agriculture were discussed and differences from traditional/conventional agricultural systems were also mentioned. Particular emphasis has been given to the increasing use of agrochemicals worldwide and the problems arising there from. Within this framework, environmental problems arising from conventional agricultural practices were reviewed and the importance of organic agriculture in terms of human and environmental health and agricultural sustainability was discussed. In addition, based on a detailed literature review; the importance of plant nutrition in organic farming applications and the necessity of effective fertilizer management in order to achieve a successful organic crop production have been revealed. In the study, crop rotation, green manuring, cover crops, mixed cropping, etc., which are applied in order to ensure soil fertility and soil biological activity in organic agriculture, were discussed. In addition, fertilizer sources, soil conditioners and nutrients that are allowed to be used and their general properties were summarized. The results showed that plant nutrition plays a key role for sustainability in organic farming systems. In addition, it has been concluded that in order to be successful in the management of plant nutrition and fertilization in organic crop production, it is necessary that we should make maximum use of the complex functions of agro-ecosystems. It has also been concluded that all means that can be used for plant nutrition should be handled and evaluated within the framework of an integrated fertilizer management program for sustainable support of soil functions and successful crop production. Based on these results, the plant nutrition programs specific to the region, firm and/or crop production system should be developed and management strategies should be applied in line with these programs.