Çocukluk çağı travmalarının, anne baba tutumlarının ve bağlanma stillerinin evlilik uyumu üzerindeki etkisi
The effect of childhood trauma, parenting attitudes and attachment styles on marital adjustment
Yazar: BÜŞRA BOZKURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERT AKCANBAŞ
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Ana-babaya bağlanma = Parental bonding ; Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas

Özet:
Bireyler, çocukluk döneminde anne babalarından gözlemledikleri tutumları, ebeveynler yada bakım verenler tarafından  bebeklik çağında temelleri atılan bağlanma stilleri ve baş etmesi en zor dönem olan çocukluk çağında yaşanan travmaları ile yetişkinlik döneminde nasıl bir birey, eş, anne ve baba olacağının temel taşlarını oluşturur. Bu çalışmanın amacı anne baba tutumlarının, çocukluk çağı travmalarının ve bağlanma stillerinin evlilik uyumu üzerindeki etkisi incelemektir. Bu bağlamda evlilik uyumu, anne baba tutumları, çocukluk çağı travmaları ve bağlanma stilleri kuramlarının birbirleriyle ilişkisi; cinsiyet, maddi durum, eğitim durumu, evlilik sayısı, evlilik süresi, çocuk sayısı gibi etkenlerin etkisi literatürdeki çalışmalar ve  kuramlar bağlamında ortaya konulacaktır.
Araştırmaya İstanbul da yaşayan 100 (n; 36,6) kişi katılmıştır. Bu kişilerin %81 kadın, %19 erkektir. Araştırmada katılımcılara demografik bilgilerini doldurmaları için bireysel bilgi formu, evlilik uyumlarını ölçmek için Evlilik Uyum Ölçeği (EUÖ), çocukluk çağında maruz kalınan travmaları ölçmek için Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (CTQ), bağlanma stillerini ölçmek için İlişkiler Ölçeği (Relationships Questionnaire; RQ), anne baba tutumlarını ölçmek için Çocuk Yetiştirme Tutumları Ölçeği (Parenting Styles Questionnaire) kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklem için T-Testi, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis H testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA)  ve LSD Post Hoc test uygulanmıştır. Değişkenler arasında ilişki olup olmadığını belirlemek için Spearman ve Pearson Korelasyon katsayısı hesaplanmıştır.
Sonuçlara göre evlilik uyumu ile bağlanma stilleri (güvenli bağlanma, saplantılı bağlanma, kayıtsız bağlanma), çocukluk çağı travmaları (duygusal, fizikseli cinsel istismar ve duygusal, fiziksel ihmal) ve anne baba tutumu (demokratik anne tutumu ve otoriter anne- baba tutumu ) arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Fakat otoriter baba tutumun ile evlilik uyumu arasında aynı yönde ilişki görülürken, evlilik uyumu ile korkulu bağlanma arasında ters yönde bir ilişkiye rastlanılmıştır. Demografik bilgi formundan elde edilen verilerin sonucunda bireyin vlendiği yaş, evlilik süresi, hayatının büyük kısmını geçirdiği yer, çocuk sahibi olup olmamanın evlilik uyumu ölçeği, bağlanma stilleri ölçeği, çocuk yetiştirme tutumları ölçeği, çocukluk çağı travmaları ölçek ve alt boyutları arasında anlamlı bir ilişki olmadığı gözlenmiştir. Cinsiyetin çocukluk çağı travmalarının alt boyutlarını etkilediği saptanılmıştır. Çalışmanın sonucuna göre erkeklerin kadınlara göre fiziksel istismar ve ihmal puanları daha yüksek bulunmuştur. Yaş ile bağlanma stilleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. 37 yaş ve üstü olan kişilerin, 37 yaş altında olan kişilere göre güvenli bağlanma puanları daha yüksek bulunmuştur. Doğum yeri ve eşin çalışma durumunun fiziksel ihmal üzerindeki etkisi saptanmış olup, köy/kasabada doğan kişilerin, büyükşehirde doğan kişilere göre ve  eşi çalışmayan kişilerin çalışan kişilere göre fiziksel ihmal puanları daha yüksek bulunmuştur. Evlenme şekli (görücü usulü, tanışarak) ile güvenli bağlanma arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur, tanışarak evlenen kişilerin görücü usulü ile evlenen kişilere kıyasla güvenli bağlanma ve kayıtsız bağlanma puanları daha yüksek bulunmuştur.
Sonuçların detaylı analizi bulgular kısmında yer almaktadır.
Anahtar Kelimeler: Evlilik uyumu, bağlanma stilleri, çocukluk çağı travmaları, anne baba tutumları

Abstract:
Individuals, the attitudes observed by their parents during childhood, the attachment styles created by the parents or caregivers during infancy and the traumas experienced during childhood which are the most difficult to how become an individual, spouse, mother and father during adulthood. The aim of this study was to investigate the effect of parental attitudes, childhood traumas and attachment styles on marital adjustment. In this context, the relationship between marital adjustment, childhood traumas and attachment styles theories; The effects of factors such as gender, financial status, educational level, number of marriages, duration of marriage, number of children will be the subject of studies and theories in the literature.

In this study, 100 (n; 36,6) people living in Istanbul participated. 81% of these people are women and 19% are men. In this study, individual information form was used to fill the demographic information, Marital Adjustment Scale (RAS) was used to measure marital adjustment, Childhood Traumas Scale (CTQ) was used to measure childhood traumas, and Relationships Questionnaire (RQ) was used to measure attachment styles. T-Test, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis H test, One Way Analysis of Variance (ANOVA) and LSD Post Hoc test were used for independent samples. Spearman and Pearson Correlation Coefficients were calculated to determine whether there was a relationship between variables.

According to the results, marital adjustment and attachment styles (secure attachment, anxious attachment, ambivalent attachment), childhood traumas (emotional, physical sexual abuse and emotional, physical neglect) and parental attitude (democratic mother attitude and authoritarian parent attitude) no relationship was found. However, while there was a similar relationship between authoritarian father attitude and marital adjustment, an inverse relationship was found between marital adjustment and fearful attachment. As a result of the data obtained from the demographic information form, it was observed that there was no significant relationship between the age of the individual married, the duration of marriage, the place where he spent most of his life, whether or not having a child, the marital adjustment scale, attachment styles scale, child rearing attitudes scale, childhood trauma scale and its sub-dimensions. . Gender was found to affect the sub-dimensions of childhood traumas. According to the results of the study, physical abuse and neglect scores of males were higher than females. A significant relationship was found between age and attachment styles. Secure attachment scores were found to be higher in people 37 years and older than those under 37 years of age. The effect of the place of birth and the working status of the spouse on physical neglect was determined and the physical neglect scores of the people born in the village / town were higher than the ones born in the metropolitan area and the persons whose spouses did not work were higher than the employees. There was a significant relationship between the type of marriage (arranged, loving marriage ) and secure attachment.
The detail analysis of results in the finding part. 

Keywords: Marital adjustment, attachment styles, childhood traumas, parental attitudes