Şebâbî Dîvânçesi'nde dinî-tasavvufî unsurlar
Religious-mystical elements in the Dîvânçe of Şebâbî
Yazar: SEZER OĞUZKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜZAHİR KILIÇ
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dini unsurlar = Religious elements ; Divan şiiri = Court poem ; Divançe = Divançe ; Tasavvuf = Mystic ; Tasavvufi unsurlar = Mystical elements ; Şairler = Poets ; Şebabi = Şebabi ; Şiir = Poem

Özet:
13. yüzyılda Hoca Dehhânî ile başladığı kabul gören dîvân şiiri aynı zamanda Anadolu'da dinî-tasavvufî şiirin usta isimlerinin de (Mevlanâ, Ahmet Fakih, Sultan Veled, Şeyyad Hamza) yaşadığı ve sanatlarını icra ettikleri parlak bir dönemdi. 
Necatî, Nef'î, Nâbi, Hayâlî, Fuzûlî, Nedim, Şeyh Galib gibi tesiri ve kalemi kuvvetli şairlerin 19. yüzyıldan sonra etkilerini bir anda yitirmiş oldukları, 19. yüzyılda Keçecizâde İzzet Molla ile dîvân şiirinin miadını doldurduğu fikri, 21. yüzyılda dîvân şiiri ile eser verenlerin varlığıyla çürümektedir. Bu bağlamda Prof. Dr. Osman Kemal Kayra'nın Şebâbî Dîvânçesi'nin çağımıza ait oluşu ve günümüzün bakış açısıyla dîvân şiirini gözler önüne sermesi bakımından oldukça kıymetli bir eserdir.
 Şairin ve eserinin değerini bilmek için birkaç yüzyılın geçmesine gerek yoktur. Dîvân şiirinin hammaddesi olan dinî-tasavvufî unsurları çokça kullanan "Şâir-i Sâhir"in, eski Türk edebiyatında yerini alması amacıyla bu tez çalışması önemli bir adım olarak görülmelidir.
Şebâbî Dîvânçesi, hayatını Türk dili üzerine çalışmaya adayan bir dil bilimi profesörünün belki de dilden dîl'e kaçış serüveninin ürünüdür. Çalışmada, Şebâbî'nin Hayatı, Eserleri/Çalışmaları, Mahlası ve Şebâbî ile Zoom programı üzerinden yapılan mülakat hakkında bilgi verilerek Şebâbî Dîvânçesi'ni oluşturan 7 bölüm: münâcaat, mevlid-i sagîr, na't, gazeller, kıt'alar, murabba ve müfredler şekil ve muhteva bakımından tanıtıldıktan sonra dîvânçe dinî ve tasavvufî açıdan ele alınmıştır.
21. yüzyılda eser veren diğer dîvân şairlerinin de araştırılıp incelenerek tanıtılması ve dîvân şiiri geleneğinin varlığını hâlen sürdürdüğünü ispat etmek bakımından bu tez çalışılmıştır. Bu çalışmanın, yüzyılımıza mensup diğer dîvân şairlerinin de gün yüzüne çıkarılmasında ve akademik olarak çalışılmasında öncülük edeceği düşünülmektedir.

Abstract:
Dîvân poetry, which is accepted to have started with Hodja Dehhânî in the 13th century, was also a bright period when the masters of religious-mystical poetry (Mevlanâ, Ahmet Fakih, Sultan Veled, Şeyyad Hamza) lived and practiced their arts in Anatolia.
The idea that influential poets such as Necatî, Nef'î, Nâbi, Hayâlî, Fuzûlî, Nedim, Şeyh Galib lost their influence after the 19th century and that divan poetry was outdated in the 19th century with Keçecizâde İzzet Molla. In the 21st century, ıt decays with the existence of those who work with it. In this context, Prof. Dr. Osman Kemal Kayra's Şebâbî Dîvânçe is a very valuable work in that it belongs to our age and reveals dîvân poetry from today's point of view.
It does not take several centuries to know the value of the poet and his work. This thesis study should be seen as an important step in order for "Şâir-i Sâhir", which uses religious-mystical elements, which is the raw material of dîvân poetry, to take its place in old Turkish literature.
The Şebâbî's Dîvânçe is perhaps the product of the escape adventure of a linguistics professor who devoted his life to working on the Turkish language, from linguistics to the language of the heart. In the study, information about Şebâbî's Life, Works, Pseudonym and the interview made with Şebâbî over Zoom program is given and 7 chapters that make up Şebâbî's Dîvânçe: münâcaat, mevlid-i sagîr, na't, gazels, kıt'as, murabba, and müfreds were introduced in terms of form and content, the dîvân was discussed in terms of religion and mysticism.
This thesis has been studied to research, examine and introduce other dîvân poets who wrote in the 21st century and to prove that the tradition of dîvân poetry still exists. It is thought that this study will lead the other divan poets of our century to be unearthed and analyzed academically.