Topkapı Sarayı Müzesi Yazma Eser Kütüphanesindeki "R.1966" numaralı şiir mecmuası (İnceleme, metin ve MESTAP'a göre tasnifi)
The journal of poetry, number "R.1966", in the Topkapı Palace Manuscripts Library (Examination-text and classfication according to MESTAP)
Yazar: BEYZA KABAKÇILI
Danışman: DOÇ. DR. TUBA ONAT ÇAKIROĞLU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Şiir mecmuaları gün yüzüne çıktığı dönemin edebi ve dil özelliklerinin, tarihinin, kültürünün, sosyal yaşantısının yanı sıra siyasi ve ekonomik durumunun anlaşılabilmesi noktasında araştırmacılara yol göstermektedir. Bu yolu takip eden araştırmacılar keşfedilmiş veyahut keşfedilmemiş şiir ve şairlere ulaşarak ilim dünyasına katkı sağlamaktadırlar. Bizim çalışmamız Topkapı Sarayı Yazma Eser Kütüphanesi R.1966 numaralı mecmua üzerinedir. Mecmuanın mürettibi ve tertip tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Klasik Türk edebiyatına mahsus bir şekilde oluşturulan eserde çeşitli nazım türleriyle kaleme alınmış 329 adet manzume bulunmaktadır.  Tespit edilebilmiş şair sayısı 24 adettir; bunun dışında 1 gazelin ve 1 pendnâmenin sahibi bilinmemektedir. 
Bu çalışma iki ana bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında mecmuanın tanımı, mecmuaların sınıflandırılması ve MESTAP üzerinde durulmuştur. Bunun ardından adı geçen mecmuanın genel niteliklerinden, mürettibine ve tertip tarihine ilişkin elde edilen bilgilerden ve bunlardan çıkarılan sonuçlardan, mecmuada yer alan şairlerin kısa biyografilerinden bahsedilmiştir. Şair ve şiir sayısı, bu şairlerin yaşadıkları yüzyıllar, mecmuada bulunan aruz kalıpları sayısal verilerden yararlanarak gösterilmiştir. Bu hususların ardından mecmuanın şekil ve muhteva özellikleri üzerinde durulurken; çeşitli örnekler bağlamında tespitler açıklanmıştır. İkinci bölümde mecmuanın çeviri metni verilirken ihtiva eden şiirlerin yayımlanmış kaynaklarda var olup olmadığına bakılmıştır. Yayımlanmış kaynaklarda tespit edilen şiirlerin nüsha farklılıkları dipnotta gösterilmiştir. Son olarak mecmuanın MESTAP'a göre tasnifine yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Mecmua, Şiir, Klasik Türk Edebiyatı, MESTAP

Abstract:
Poetry anthologies are invaluable resources for researchers seeking to understand the literary, linguistic, historical, cultural, social, political, and economic context of the periods in which they emerged. By following this path, scholars contribute to the academic world by uncovering both known and undiscovered poems and poets. Our study focuses on manuscript R. 1966 from the Topkapı Palace Library. The compiler and compilation date of the anthology are not precisely known. The anthology, created in the classical Turkish literary tradition, contains 329 poems written in various poetic forms. The number of identified poets is 23, apart from this, the author of 1 ghazal and 1 pendname is unknown.
This study consists of two main sections. The introduction provides definitions of the anthology, classification of anthologies, and an emphasis on MESTAP. Following this, the discussion delves into the general characteristics of the anthology, gleaned information about its compiler and compilation date, derived conclusions, and brief biographies of the anthology's poets. The number of poets and poems, the centuries in which they lived, and the metrics found in the anthology are illustrated using numerical data. Further, while focusing on the formal and substantive characteristics of the anthology, observations are clarified with various examples. In the second section, the translated text of the anthology is presented, alongside an examination of whether the included poems exist in published sources. Copy differences of the poems identified in published sources are shown in footnotes. Finally, the classification of the anthology according to MESTAP is provided.
Keywords: Anthology, Poetry, Classical Turkish Literature, MESTAP