Erkek meslekleri'nde çalışan kadınların kimlik ve öznelik inşası: Kadın itfaiyeci deneyimleri
The construction of identity and subjectivity by women who work in 'male-spesific jobs': Experiences of women firefighters
Yazar: HÜLYA ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLHAN DEMİRİZ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Erkekler = Men ; Kadınlar = Women ; Kadınlık = Femininity ; Kimlik = Identity ; Kimlik oluşumu = Identity construction ; Çalışan kadınlar = Working women ; Öznellik = Subjectivity ; İtfaiye = Fire department ; İtfaiyeci = Fireman

Özet:
Çoklu kimlikler çağının yaşandığı günümüz toplumlarında, kimlik ve özneliğin nasıl oluştuğu, algılandığı hangi yapılar içinde nasıl inşa edildiği en önemlisi de bu inşanın arkasındaki dinamikleri incelemek önemli hale gelmiştir. Kimlik ve öznelik bir bilinçlilik durumudur, ancak unutmamak gerekir ki kimlik bireysel ve toplumsal düzeyde gerçekleşmektedir. Her ne kadar egemen yapılar ve sistem tarafından kaynaklansalar da ancak toplumsal aktörler tarafından benimsenip içselleştirildiklerinde kimlik halini almaktadırlar. 
Bu yaklaşımdan hareketle bu çalışmanın temel problemi, ataerkil sistemdeki konumlandırılışı ve geleneksel tanımlamanın ortasındaki kadının kimlik ve öznelik inşası ve anlamlandırma biçimleri ile bunların dayandığı dinamikleri sorgulamak ve buradan hareketle bu inşanın özel alana, beden, söylem ve eylem pratiklerine yansımalarını incelemektir. Bu çerçevede itfaiyeci kadınların meslek içerisinde özneliklerini inşa etme biçimleri ile yerine getirmiş oldukları bu görevin cinsiyet kimliklerine ve pratiklerine yansımaları tartışmaya açılmıştır. Bu bağlamda bu araştırmanın amaçları: 'erkeksi'/'erkeklik' pratiklerin(in)/rollerin(in) beklendiği itfaiyecilik mesleği ile 'kadınsı'/'kadınlık' pratiklerin(in)/rollerin(in)beklendiği özel alan arasında itfaiyeci kadın(lık) deneyimlerinin neler olduğunu; kadının bu deneyimleri anlamlandırma biçimlerini; iki alan arasında beden-dil (söylem)-eylem pratiklerinin nasıl şekillendiğini; bunların yeniden özel alana ve sosyal yaşama nasıl yansıdığını itfaiyeci kadın deneyimleri üzerinden incelemek ve tartışmaktır. Bu amaçlar doğrultusunda araştırma sorunsalının somutlandığı alan olan İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı'na bağlı olarak çalışan 17 kadın itfaiyeciyle derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
In today's societies where the age of multiple identities is experienced, it has become important to examine how the identity and subjectivity are formed and perceived; how and in what structures they are constructed; and most importantly, to examine the dynamics behind this construction. Identity and subjectivity are a state of consciousness, but it should not be forgotten that identity occurs at the individual and social level. Although they stem from the sovereign structures and the system, they become an identity only when they are adopted and internalized by social actors. 
From this point of view, the main problem of this study is to question the ways in which women who are located in the patriarchal system and in the middle of traditional definition construct and interpret their own identity and subjectivity, and also the dynamics behind them; and by doing so to examine the reflections of this construction on the private sphere, on body, on discourse and on behavioral practices. In this respect, the way the female firefighters construct their subjectivities within the job and the reflections of this job on their gender identities and practices were opened to discussion. In this context the main objectives of this theses are to examine and discuss woman(hood) experiences of female firefighters in between firefighting job, in which masculine roles and practices are expected, and private sphere, in which feminine roles and practices are expected; the interpretation of these experiences by women themselves; how body-discourse-action practices are shaped in between these two spheres; the reflections of these experiences on private sphere and the social life by focusing on female firefighters' experiences. In-depth interviews were conducted with 17 female firefighters working with the Fire Department of İzmir Metropolitan Municipality in order to realize the research aims and objectives.