Sağlıklı çocuklarda beslenme ve defekasyon ilişkisi
The relationship between nutrition and defecation in healthy children
Yazar: BİLGE AYDIN BEHRAM
Danışman: PROF. DR. REHA ARTAN
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek beslenmesi = Infant nutrition ; Bebekler = Infant ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Dışkı = Feces ; Dışkılama = Defecation ; Sağlık araştırmaları = Health surveys ; Çocuk beslenmesi = Child nutrition ; Çocuklar = Children

Özet:
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniklerinde, bebek ve büyük çocukların dışkılamalarına ilişkin başvuruların sık olduğu bilinmektedir. Bu nedenle belli yaş gruplarına özgün normal ve anormal dışkılama özelliklerinin bilinmesi oldukça önemlidir. Bu konudaki çalışmaların çoğu gelişmiş ülkelerde yapılmış olup, gelişmekte olan ülkelere ilişkin çalışma sayısı azdır.
Bu çalışmanın amacı; 0-17 yaş grubu sağlıklı çocuk ve ergenlerde dışkılama sıklığı ve kıvamını, beslenme içeriği ile ilişkisini incelemektir. Haziran 2015-Aralık 2015 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi sağlam çocuk polikliniğine başvuran, 0-17 yaş arası, kronik hastalığı olmayan 197 sağlıklı çocuk (97 erkek, 100 kız) çalışmaya katıldı. Velilerin aydınlatılmış onamları alındıktan sonra, üç günlük Besin Tüketim Formu ve dışkı kıvamını belirlemekte kullanılan Bristol Dışkılama Skalası verildi. Besin tüketim formunda; üç günlük sürede çocuğun tüm tükettiği besinler, miktarı ile sorgulanmış, dışkılama sayısı ve her dışkılama için kıvam bilgisi yer almıştır. Elde edilen tüm veriler, Beslenme bilgi sistemine (Bebis Programı) girilerek üç günlük besin içeriği (enerji, karbonhidrat, protein, yağ, vitamin, lif ve mikro besin miktarları) belirlendi.
0-2 yaş grubunda ortalama günlük dışkılama sayısı 2,09, 3-5 yaş grubunda 1,66, 6-12 yaş grubunda 1,28, 13-17 yaş grubunda 1,21 olarak bulunmuştur. 0-2 yaş grubunda protein, karbonhidrat ve lif miktarı artıkça dışkılama sayısının azaldığı, besin ile alınan kalsiyum, demir, magnezyum, fosfor, çinko ve elektrolit miktarının artışı ile, dışkılama sayısının azaldığı görülmüştür. Diğer yaş gruplarına bakıldığında, beslenme içeriği ile dışkılama sayısı arasında ilişki saptanmamıştır. 3-5 yaş grubundaki çocukların %80'i günlük önerilen miktarda lif alırken; 6-12 yaş grubundaki çocukların %46'sı, 13-17 yaş grubunda ise ancak %20'sinin önerilen miktarda lif aldığı görüldü. 0-2 yaş grubu çocuklarda, cıvık ve sulu kıvamlı dışkılama (kıvam 6 ve kıvam 7) oranı, diğer gruplara göre daha yüksek bulunmuştur. Bristol dışkılama skalasına göre yumuşak ve şekilli dışkılama anlamına gelen ve normal kabul edilen kıvam 3 ve kıvam 4 dışkılama, ağırlıklı olarak 3-5 yaş grubu çocuklarda gözlenmiştir.

Abstract:
Application due to the defecation characteristics of infants and children is common in pediatric outpatient departments. Therefore, it is necessary to know the normal and abnormal age specific defecation characteristics. Most of the studies on this subject are carried in developed countries and there are only a limited number of studies from the developing countries. 
The aim of this study was to examine the defecation frequency and consistency and its relation with nutritional content in healthy children between 0-17 years of age. Accordingly, 197 healthy (97 male and 100 female) children, between the ages of 0 to 17 years, who were admitted to well-child or general pediatrics departments of Akdeniz University from June 2015 to December 2015 were included in the study. After obtaining informed consent from the parents, the three-day Food Consumption Form and Bristol Stool Form Scale, which is used to determine stool consistency, were given to the parents. Food consumption form questioned the variety and amount of all foods that children consumed in three-days. Number of bowel movements and consistency of stool at each defecation during the same period were also noted. To determine the three-days nutritional content (amounts of energy, carbohydrates, protein, fat, vitamins, fiber and micronutrients), all data obtained through the the food consumption form were entered to a nutritional information system (Bebis Program®)
The average daily number of stools were 2,09 in children younger than 2 years of age; 1,66 between the ages of 3 to 5; 1,28 between 6 to 12 years of age; and 1,21 in the children between 13 to 17 years of age. In children younger than 2 years of age the frequency of defecation decreased as the protein, carbohydrate, fiber, calcium, iron, magnesium, zinc and electrolyte contents of the nutrition increased. 
	In the other age groups, there was no correlation between the number of bowel movements and nutritional content. It was observed that 80% of children between 3-5 years of age, 46% between 6-12 years of age, and 20% between 13-17 years of age consumed daily recommended amount of fiber. Loose or watery defecation (consistency 6 and consistency 7) was higher in children younger than 2 years of age compared to the other age groups. Soft and shaped defecation (consistency 3 and 4) which are accepted to be normal according to Bristol Stool Scale were observed mainly in children between 3 to 5 years of age.