Renal arter stenozlarının endovasküler perkütan transluminal anjioplasti ve/veya stentleme yoluyla tedavisinin tansiyon arteryel ve böbrek fonksiyon testleri üzerine etkisi /
Yazar: FATİH GÜLŞEN
Danışman: DOÇ.DR. MURAT CANTAŞDEMİR ; PROF.DR. FÜRUZAN NUMAN
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2005
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Tüm hipertansiyonlu hastaların %2-4'ünü renal arter stenozuna bağlı gelişen hipertansiyonlu hastalar oluşturmakta olup renovasküler hipertansiyon en sık karşılaşılan sekonder hipertansiyon grubudur. Renovasküler hipertansiyonlu hastalarda saptanan renal arterin stenotik lezyonlannm tedavisinde endovasküler yolla revaskülarizasyon yöntemi yüksek efektivite ve oldukça düşük komplikasyon ve mortalite oranlan ile günümüzde en önemli tedavi seçeneğini oluşturmaktadır. Bu çalışmada renal arter stenozlanmn endovasküler perkütan transluminal anjioplasti ve/veya stentleme yoluyla tedavisinin tansiyon arteryel (TA) ve böbrek fonksiyonları üzerine etkisinin gösterilmesi amaçlandı. Şubat 2002- Mayıs 2005 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı Girişimsel Radyoloji bilimdalında endovasküler yolla renal arter PTA ve/veya stentleme işlemi uygulanan 70 hasta (31 kadın, 39 erkek) çalışmaya dahil edilmiştir. 70 hastada toplam 78 renal artere yönelik endovasküler tedavi işlemi uygulanmış olup; 62 hastada 68 renal arter stentleme (5 hastada bilateral, 1 hastada solda çift renal arter), 6 hastada 8 renal artere (2 hastada bilateral) PTA, 2 hastada ise PTA + stentleme yapılmıştır. Renal arter PTA ve/veya stentleme tedavisi öncesi ve sonrası kan basıncında meydana gelen değişikler yapılan çok sayıda ölçümler ile değerlendirildi. Yine böbrek fonksiyon testleri (üre, kreatinin) tedavi öncesi ve tedavi sonrası düzenli olarak çalışıldı. Hastalar ilk ay içerisinde haftalık peryodlarla, 1-6 aylar arasında aylık ve sonrasında 3 aylık peryodlarla kontrole çağrıldı. Ayrıca kan basıncı değerlerinde ani değişiklik veya hastanın klinik durumunda ani bozulma olan hastalar Doppler-US veya kontrol anjiografi ile değerlendirildi. Rutin kontroldeki hastalara l.gün, 1. hafta, Lay ve sonrasında 3 aylık dönemlerde Doppler-US inceleme yapıldı. 1 yıl sonunda anjiografik kontrolü yapıldı. Renal artere endovasküler yolla PTA ve/veya stentleme girişimi sonrasında hastaların sistolik/diastolik kan basınçlarında, kullandıkları antihipertansif ilaç miktarında belirgin azalma izlenmiştir. Tedavi öncesinde ortalama sistolik kan basmcı antihipertansif ilaç kullanmaksızm 178,1 mmHg, antihipertansif kullanıldığında ortalama 151,4 mmHg idi. Diastolik kan basıncı antihipertansif ilaç kullanılmadrğında ortalama 102,7mmHg, antihipertansif tedavi altmda 92,7mmHg idi. Hastalarda kullanılan antihipertansif ilaç sayısı işlem öncesi ortalama 2,3 adet idi. İşlem sonrasrnda ortalama sistolik kan basmcı değerleri 137,2mmHg, diastolik kan basmcı değerleri 86 mmHg'ya geriledi. Hastalarda kullanılan antihipertansif ilaç sayısı işlem öncesi ortalama 2,3 adet iken işlem sonrasr ortalama 1,4 'e düştü. Renal artere yönelik PTA ve/veya stentleme girişimi sonrasrnda tansiyon arteryel değerlerinde 21 hastada tam iyileşme (%30), 28 hastada düzelme(kısmi iyileşme) (%40), 6 hastada bozulma (%9) saptanırken, 15 hastada kan basmcı değerleri girişime yanıt vermedi(%21). Renal artere yönelik tedavi amaçlı bu endovasküler girişimlerin öncesinde tüm hasta grubunda ortalama 1,67 mg/dl iken işlem sonrasında tüm hasta grubunda kreatinin değerleri ortalama 1,39 mg/dl olarak saptandı. İşlem öncesi hafif-orta veya ileri derecede bozuk renal fonksiyonu(kreatinin l,4mg/dl'nin üstünde) olan 39 hastanın işlem sonrası kreatinin değerleri gözönüne alındığında, 20 hastada (%51) böbrek fonksiyonlarında tam düzelme, 10 (%26) hastada kısmi düzelme gelişti. 5 (%13) hastada böbrek fonksiyonlarında değişiklik yok iken, 4 (%10) hastada böbrek fonksiyonlarında kötüleşme gelişti. İlerleyici böbrek yetmezliği tanısı olup çalışmaya dahil edilen 22 hastanın (hastaların %31'i) işlem öncesi serum kreatinin değerleri 1,6 mg/dl ile 5,1 mg/dl arası değişmekte olup ortalama 2,28 mg/dl iken işlem sonrası bu değer ortalama 1,69 mg/dl'a mg/dPye geriledi. Soliter böbreği olan hastalarda işlem öncesi ortalama kreatinin değerleri 2,68 mg/dl iken, işlem sonrası 1,91 mg/dl olarak ölçüldü. İşlem öncesi ve sonrası kreatinin değerleri gözönüne alındığında çalışmaya dahil edilen soliter böbrekli 7 hastanın 2'sinin (%29) renal fonksiyonlarında tam düzelme, 3 (%43) hastada kısmi düzelme gelişti. 1 hastanın (%14) renal fonksiyonlannda değişiklik yok iken 1 'inde (%14) böbrek fonksiyonlannda kötüleşme gelişti. Yaptığımız bu çalışma, renal arterdeki darlıkların endovasküler yolla tedavisinin, anlamlı bir hasta grubunda hipertansiyon, renal fonksiyon bozukluğu ve ilerleyici böbrek yetmezliğinin tedavi edilmesi ya da en azından iyi yönde gelişmesi açısından oldukça etkin bir tedavi yöntemi olduğunu göstermektedir.

Abstract: