Demir-çelik Türkiye için hala stratejik sektör olabilir mi?
Can iron and steel still be a strategic sector for Turkey?
Yazar: EMİN AKKAYA
Danışman: PROF. DR. FERİDE GÖNEL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Hemen hemen her ana sanayii dalının temel girdilerinden biri olan demir-çelik sektörü ürünleri, sanayi devriminden bu yana ülkelerin gelişmesinin de omurgasını oluşturmuştur. Yapımı zor ancak demirden daha güçlü ve daha az kırılgan olan çelik, yeniliklerin gelişmesinde de öncü bir role sahiptir. 
Bu çalışmada, eriştiği ihracat hacmi ile Türkiye'nin stratejik sektörlerinden biri olan demir-çelik sektörü ürünlerinin rekabet performansı analiz edilmektedir. 2003-2022 arası dönemin başında ve sonunda sektörün hem genel hem de alt ürünlerinin ticarette uzmanlaşma endeksi, ticaret dengesine katkı endeksi ve açıklanmış karşılaştırmalı üstünlükler (Balassa) endeks değerleri hesaplanarak geçen süre içindeki gelişimi karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Sektörün stratejik önemi, bu şekilde nicel bir yaklaşımla değerlendirilerek, rekabetçi yapısını hala devam ettirip ettirmediği sorusu cevaplanmaya çalışılmıştır.
	Yapılan analizin sonucunda, ele alınan dönemde sektörün ticarette uzmanlaşma endeksi dönemin hem başında hem de sonunda negatif değer almış, ticaret dengesine katkı endeksinde de düşme gözlenmiştir. Aynı sonuç, orta derecede bir rekabet gücü sergileyen Balassa endeksinde de söz konusudur. Her ne kadar sektörün ilk bakışta olumsuz gibi gözüken bir durumu varsa da bazı alt-ürünlerinde (örneğin demir veya alaşımsız çelikten profillerde veya nervürlü inşaat demirinde) zamanla rekabetçi pozisyonun yükseldiği de bulgular arasındadır.  Bu sonuç, Türkiye'nin stratejik olarak sektörün alt segmentleri üzerinde politika geliştirmesi gerektiği hususunu destekler niteliktedir.
Anahtar Kelimeler: Demir- Çelik Sektörü, Ticarette Uzmanlaşma Endeksi, Ticaret Dengesine Katkı Endeksi, Balassa Endeksi, İhracat, İthalat

Abstract:
The products of the iron and steel industry, essentially inputs for nearly every major industrial sector, have formed the backbone of countries' development since the Industrial Revolution. Steel, known for its strength and durability compared to iron despite being more challenging to produce, has played a leading role in innovation development.
This study examines the trade performance of Turkey's iron and steel industry, a strategic sector with significant export volume. It analyzes the Trade Specialization Index (TSI), Contribution to Trade Balance Index (CTB), and Revealed Comparative Advantage (RCA) during the 2003-2022 period, discussing their comparative development over this period. Through this quantitative approach, the study assesses the sector's and its sub-sectors' strategic importance and whether it maintains a competitive structure.
	As a result of the analysis, the sector's TSI took a negative value at the beginning and end of the period, and a decrease was observed in the CBT index. Despite this sector's general situation, certain products within the sector, such as iron or non-alloy steel profiles and ribbed rebar, have shown improved competitiveness over time. This underscores the need for Turkey to develop strategic policies specifically targeting these sub-segments of the sector.
Keywords: Iron and Steel Sector, Trade Specialization Index, Contribution to Trade Balance Index, Balassa Index, Exports, Imports