Primer fibromiyalji hastalarında serum leptin, bazal kortizol, bazal dehidroepiandrosteron sülfat düzeyleri ve psikolojik durum ve yaşam kalitesi üzerine etkileri
Evulation of serum leptin, basal cortisol, basal dehydroepiandrosterone sulfate levels in primary fibromyalgia and their association with physchological status and quality of life
Yazar: ÖZLEM TUFAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÇALIŞ
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Dehidroepiandrosterone sülfat = Dehydroepiandrosterone sulfate ; Fibromiyalji = Fibromyalgia ; Hidrokortizon = Hydrocortisone ; Leptin = Leptin ; Psikolojik durum = Psychological status ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Giriş: Fibromiyalji, kronik yaygın kas iskelet ağrısı ile karakterize bir hastalıktır. Etyopatogenezi açıklamaya yönelik çeşitli teoriler öne sürülmüş olmakla birlikte henüz aydınlatılamamıştır. Bu çalışmada fibromiyalji etyopatogenezinde muhtemel rollerini araştırmak için fibromiyaljili kadın hastalarda leptin, bazal kortizol ve bazal dehidroepiandrostedion sülfat (DHEAS) düzeylerinin sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca leptin, bazal kortizol, bazal DHEAS düzeyleri ile psikolojik durum ve yaşam kalitesi arasında ilişki olup olmadığının araştırılması amaçlanmıştır.Metodlar: Çalışmaya 20-55 yaş arası 49 fibromiyalji hastası ve 35 sağlıklı kontrol alındı. Demografik özellikleri ve eşlik eden semptomları kaydedildi. Hasta ve kontrol gruplarının serum leptin, kortizol ve DHEAS düzeyleri karşılaştırıldı. Psikolojik durum değerlendirmesi için Hamilton Anksiyete ve Depresyon Değerlendirme Ölçeği ve SCL90-R (psikolojik belirti tarama) testi, fiziksel fonksiyonun değerlendirilmesi için Fibromiyalji Etki Sorgulama Ölçeği, yorgunluk şiddetini belirlemek için Modifiye Yorgunluk Etki Skalası, yaşam kalitesini değerlendirmek için Nottingham Sağlık Profili, ağrı davranışını belirlemek için Ağrı ile Başa Çıkma Ölçeği kullanıldı. 10 ölçekli vizuel ağrı skalası (VAS) kullanılarak değerlendirildi. Bu ölçeklerin serum leptin, kortizol ve DHEAS düzeyleri ile ilişkisine bakıldı.Bulgular: Çalışmamız sonucunda hasta grubunda leptin düzeyi anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p<0.05). Bazal kortizol ve DHEAS düzeyleri açısından iki grup arasında fark yoktu (p>0.05). Leptin düzeyi ile anksiyete arasında anlamlı pozitif korelasyon bulundu (p<0.05). Ancak diğer psikolojik durum ve yaşam kalitesi ölçekleri ile herhangi bir ilişki saptanmadı. Hasta grubunda dinlendirmeyen uyku ve yorgunluk şikayeti olanlarda DHEAS düzeyi anlamlı olarak düşük bulundu (p<0.05).Sonuç: Çalışmamızda leptin düzeyinin fibromiyalji hastalarında artmış olduğu ve anksiyete ile leptin düzeyi arasında anlamlı bir ilişki olduğu gösterilmiştir.

Abstract:
Introduction: Fibromyalgia is a common disease characterized by chronic widespread musculoskeletal pain. Several hypotheses have been developed to explain the etiopathogenesis of fibromyalgia, but the cause of fibromyalgia is currently unknown. We aimed to analyze and compare leptin, basal cortisol, basal dehydroepiandrosterone sulfate (DHEAS) levels among female fibromyalgia patients and healthy controls for investigating the possible etiopathogenetic role in fibromyalgia. In addition, the other goal of this study was evaluate these hormones? association with psychological status and quality of life.Methods: Forty nine patients with primary fibromyalgia and thirty five healthy controls aged 20 to 55 years were included in the study. Demographic characteristics and concomitant symptoms were recorded. Serum leptin, basal cortisol and basal DHEAS levels were compared between patient and control group. Hamilton Anxiety Rating Scale, Hamilton Depression Scale and SCL90-R (Symptom Check List) were used to evalute psychological condition, Fibromyalgia Impact Questionnaire was used to evaluate physical function of cases. Fatigue severity was assessed using Modified Fatigue Impact Scale and quality of life status was assessed with Nottingham Health Profile. The coping strategies were assessed using Coping with Pain Questionnaire. Ten- point visual analog scale (VAS) was used to measure the severity of pain. The relationship of these scales with leptin, cortisol and DHEAS levels were investigated.Results: Leptin levels were significantly higher in patients with primary fibromyalgia compared with healthy controls (p<0.05). However there were no significant differences in mean levels of basal cortisol and DHEAS between the fibromiyalgia and control groups (p>0.05). Leptin levels were positively associated with HAM-A scores in fibromyalgia group (p<0.05). There was no relationship between leptin and other symptoms of psychological or quality of life. DHEAS levels were significantly lower in fibromyalgia patients with fatigue and sleep disturbanceConclusions: In our study, it has been shown that leptin levels were increased in fibromyalgia patients and there was a significant relationship between leptin levels and anxiety.