İyiliği büyütmek eğitim programının okul öncesi dönemdeki çocukların sosyo-ahlaki yönelimleri öz düzenleme becerileri ve psikolojik iyi oluşları üzerindeki etkisi
The influence of the growing kindness education program on the socio-moral orientation self-regulation skills and psychological well-being of preschool children
Yazar: ALİ ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. FATMA TEZEL ŞAHİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma 60-72 aylık çocuklara yönelik olarak hazırlanan İyiliği Büyütmek Eğitim 
Programının (İYİ-BEP) çocukların sosyo-ahlaki yönelimleri, öz düzenleme becerileri ve 
psikolojik iyi oluşlarına etkisini incelenmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nicel 
araştırma yöntemlerinden ön test – son test eşleştirilmiş kontrol gruplu yarı deneysel desen 
kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Denizli İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı 
resmi okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden amaçsal örnekleme yöntemlerinden ölçüt 
örnekleme yöntemi ile belirlenen deney grubunda 17, kontrol grubunda 17 olmak üzere 60-
72 aylık toplam 34 çocuk oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak çocuklar ve 
ailelerine ilişkin kişisel bilgileri toplamak amacıyla "Demografik Bilgi Formu", çocukların 
sosyo-ahlaki yönelimlerini ölçmek için bu çalışma kapsamında geçerlik güvenirlik çalışması 
yapılarak Türkçeye uyarlanan "Çocuk Sosyo-Ahlaki Yönelim Ölçeği", çocukların öz 
düzenleme becerilerini tespit etmek için "Okul Öncesi Öz Düzenleme Ölçeği" ve çocukların 
psikolojik iyi oluşlarını belirlemek için "5/6 Yaş Çocuklar İçin Psikolojik İyi Oluş Ölçeği" 
kullanılmıştır. Araştırma sürecinde deney grubunda yer alan çocuklara haftada iki gün olmak 
üzere 12 hafta süresince İyiliği Büyütmek Eğitim Programı uygulanmıştır. Kontrol grubunun 
eğitim programına herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Araştırma verilerinin 
analizinde Mann Whitney U Testi, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ve Friedman Testinden 
yararlanılmıştır. Deney ve kontrol grubuna uygulama öncesi ön test ve uygulama sonrası son 
testler yapılmıştır. Programın etkisinin kalıcı olup olmadığını belirlemek için deney 
grubundaki çocuklara eğitim programının uygulanmasından üç hafta sonra kalıcılık testleri 
yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgulara göre İyiliği Büyütmek Eğitim 
Programın uygulandığı deney grubunun sosyo-ahlaki yönelim, öz düzenleme ve psikolojik 
iyi oluş puanlarının kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde artış gösterdiği ve deney 
grubunun son test puanlarının da ön test puanlarına göre anlamlı düzeyde artış gösterdiği 
bulunmuştur. Ayrıca uygulamadan üç hafta sonra deney grubuna yönelik olarak 
gerçekleştirilen kalıcılık testi sonuçlarından eğitim programının etkisini devam ettirdiği 
görülmüştür. Sonuç olarak çocukların gelişim düzeylerine uygun olarak hazırlanan İyiliği 
Büyütmek Eğitim Programı'nın çocukların sosyo-ahlaki yönelimleri, öz düzenleme 
becerileri ve psikolojik iyi oluşlarına olumlu yönde etkide bulunduğu ve programın zamana 
dayalı ölçümlerinde üç haftalık zaman diliminde de etkisini devam ettirdiği görülmüştür.

Abstract:
This research aimed to assess the influence of the Growing Kindness Education Program
(İYİ-BEP), provided to children aged 60-72 months, on their socio-moral orientations, self regulation skills, and psychological well-being. The research utilized a pair-matched group 
pretest-posttest quasi-experimental design—one of the quantitative research methods was 
used. The study group of the research, which enabled the quasi-experimental design to 
perform, is identified by the criterion sampling procedure—one of the purposive sampling 
methods—among children registered in government-based preschool education institutions 
affiliated with the Denizli Provincial Directorate of National Education. This study group, 
however, consisted of 34 children aged between 60 and 72 months—17 in the experimental 
group and 17 in the control group. The research employed the following forms and scales as 
data collection tools: the "General Information Form" to collect personal data about children 
and their families, the "Child Socio-Moral Orientation Scale"—adapted into Turkish by 
conducting a validity and reliability analysis—to measure socio-moral orientations and selfregulation skills of children, the "Preschool Self-Regulation Scale" to identify selfregulation skills of children, and the "5/6-Year-Old Children's Psychological Well-Being 
Scale" to scrutinize the psychological well-being of children. During the research process, 
the Children in the experimental group received the Growing Kindness Education Program for 12 weeks, two days a week. There was no intervention in the education program of the 
control group. The study used Mann Whitney U Test, Wilcoxon Signed-rank Test, and 
Friedman Test to analyze the research data. The experimental and control groups were given 
pre- and post-tests before and after the educational program. The study also administered the 
permanence tests to the children in the experimental group three weeks after providing the 
Education Program. As a result, the research findings revealed that the experimental group, 
which received the Growing Kindness Education Program, had significantly higher sociomoral orientation, self-regulation, and psychological well-being scores than the control 
group, and the post-test scores of the experimental group were also significantly higher than 
the pre-test scores. Furthermore, the influences of the applied Education Program extended, 
as evidenced by the results of the permanence test conducted for the experimental group 
three weeks after applying the Education Program. As a result, the Growing As a result, the 
research findings revealed that the experimental group, which received the Growing 
Kindness Education Program, had significantly higher socio-moral orientation, selfregulation, and psychological well-being scores than the control group, and the post-test 
scores of the experimental group were also significantly higher than the pre-test scores. 
Education Program, prepared by the developmental levels of the children, had an explicitly 
positive influence on the socio-moral orientations, self-regulation skills, and psychological 
well-being of the children, and it persisted to be effective in the three-week time-based 
measurements of the Education Program.