Madde kullanım bozukluğu olan ergenler: Akran zorbalığı ve algılanan ebeveyn tutumları ile tedavi motivasyonlarının incelenmesi
Adolescents with substance use disorder: an investigation of peer bullying and perceived parent attitudes and treatment motivations
Yazar: ELİF AKKUŞ
Danışman: PROF. DR. GÜL ERYILMAZ BEYTAŞ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Bağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Bağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology ; Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism

Özet:
Bu araştırma madde kullanım bozukluğu olan ergenlerin akran zorbalığı ve algıladıkları anne baba tutumları ile tedavi motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Çalışma Ağustos 2022 – Ekim 2022 tarihleri arasında Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk ve Ergen Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezine (ÇEMATEM) müracaat eden ve DSM-5 tanı ölçütlerine göre madde kullanım bozukluğu tanısı alan 60 ergen ile yürütülmüştür. Çalışmaya katılan ergenlere Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği Ergen Formu, Anne-Baba Tutum Ölçeği, Tedavi Motivasyonu Anketi ve Sosyodemografik Veri Formu uygulanmıştır. Bu çalışmadan elde edilen verilerin istatistiksel analizi SPSS 25.0 programı ile yapılmıştır.
Madde kullanım bozukluğu olan ergenlerde akran zorbalığı (zorba/kurban olma) ve algılanan ebeveyn tutumu ile tedavi motivasyonu arasında anlamlı düzeyde belirli ilişkilerin olduğu saptanmıştır. Ergenlerde tedavi motivasyonuna bakıldığında cinsiyet değişkeni bakımından anlamlı düzeyde bir farklılık olmadığı bulunmuştur. Madde kullanım bozukluğu olan ergenlerde akran zorbalığı ile algılanan ebeveyn tutumu arasında anlamlı düzeyde bir ilişki olduğu görülmüştür. Madde kullanım bozukluğu olan ergenlerde kullanılan madde sayısı ile akran zorbalığı ve algılanan anne baba tutumu arasında da anlamlı ilişkiye rastlanılmıştır.
Madde kullanım bozukluğu olan ergenlerde hem algılanan ebeveyn tutumu hem de akran zorbalığının tedavi motivasyonu ile ilişkisinin birlikte ve doğrudan incelendiği daha geniş örneklemli çalışmaların yapılması tavsiye edilmektedir. Ayrıca madde kullanım bozukluğu tanısı alan bireyler ile yapılacak çalışmalarda kullanılan madde sayısının da incelenmesi önerilmektedir.

Abstract:
This research was conducted to examine the relationship between peer bullying and perceived parental attitudes of adolescents with substance use disorder and their treatment motivations.
The study was conducted with 60 adolescents who applied to Bursa Yüksek İhtisas Training and Research Hospital Child and Adolescent Substance Addiction Treatment Center (ÇEMATEM) between August 2022 and October 2022 and were diagnosed with substance use disorder according to DSM-5 diagnostic criteria. Peer Bullying Scale Adolescent Form, Parenting Style Scale, Treatment Motivation Questionnaire and Sociodemographic Data Form were applied to the adolescents participating in the study. Statistical analysis of the data obtained from this study was done with SPSS 25.0 program.
In adolescents with substance use disorder, it has been determined that there are significant relationships between peer bullying (being a bully/victim) and perceived parental attitude and treatment motivation. Considering the treatment motivation in adolescents it was found that there was no significant difference in terms of gender variable. It has been observed that there is a significant relationship between peer bullying and perceived parental attitude in adolescents with substance use disorder. A significant relationship was also found between the number of substances used in adolescents with substance use disorder, peer bullying and perceived parental attitude.
It is recommended to conduct studies with larger samples in which both perceived parental attitudes and the relationship between bullying and treatment motivation are examined jointly and directly in adolescents with substance use disorder. In addition, it is recommended to examine the number of substances used in studies to be conducted with individuals diagnosed with substance use disorder.