Melatoninin major depresif bozukluk tedavisinde prognostik değeri
Prognostic value of melatonin in the treatment of major depressive disorder
Yazar: KAMALA NAJAFOVA
Danışman: PROF. DR. İSMET KIRPINAR ; DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA AKYÜZ KARACAN
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Depresif bozukluk-majör = Depressive disorder-major ; Depresyon = Depression ; Fluoksetin = Fluoxetine ; Melatonin = Melatonin ; Prognoz = Prognosis ; Tedavi = Treatment ; Yönetici işlevler = Executive functions

Özet:
Giriş: Çalışmamızda majör depresif bozukluk (MDB) tanısı almış hastalarda antidepresan tedavisi başlandıktan 48 saat sonraki plazma melatonin (MLT) düzeyi ile antidepresan tedavinin 8. haftasındaki yanıtı ve bilişsel işlevlerdeki değişiklik ile korelasyonu tespit etmek amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmamız kesitsel prospektif eşleştirilmiş vaka-kontrol çalışması olarak planlanmıştır. Ocak 2021 – Ocak 2022 tarihleri arasında Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Psikiyatri polikliniğine başvuran, DSM-V kriterlerine göre Majör Depresif Bozukluk tanısı konulmuş 50 hasta ve 50 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 100 katılımcı dahil edilmiştir. Çalışmadaki tüm katılımcılara Hamilton Depresyon Değerlendirme Ölçeği (HDDÖ), Hamilton Anksiyete Değerelendirme Ölçeği (HADÖ), Pittsburgh Uyku Kalitesi Ölçeği (PUKİ) ve Wisconsin Kart Eşleşme Testi (WKET) uygulanmıştır. Hastalarla klinik görüşme yapılmış, ölçekler ve nörobilişsel test uygulanmış ve melatonin (MLT) düzeyini ölçmek için kan örnekleri alınmıştır. Antidepresan tedaviden 48 saat sonra plazma melatonin düzeyi ölçülmüş ve antidepresan tedavinin 8.haftasında yanıtın ve yürütücü işlevlerdeki değişiklik ile ilişki değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmamızda antidepresan tedavinin 8.haftasında hem 20mg grupta hem de 40mg grupta HDDÖ skorlarında anlamlı düzeyde azalma görüldü (p=0,001; p=0,002). Ancak sadece 20mg grupta olan hastaların antidepresan tedavinin 8.haftasında PUKİ skorları anlamlı düzeyde azalma görüldü (p=0,006), benzer şekilde de 20mg grup hastaların daha fazla WKET parametrelerinde anlamlı düzeyde azalma/artma saptandı (p<0.05). Çoğu çalışmaların sonuçlarından farklı olarak tedavi almamış hasta grubunda sağlıklı kontrollere göre sabah MLT düzeyinin anlamlı yüksek olduğu görüldü (p=0.001). Tedavi öncesi MLT düzeyi 40mg grupta olan hastalarda 20mg grupta olan hastalara kıyasla anlamlı düzeyde düşük olduğu tespit edildi (p<0,05). Benzer düzeyde fark 48 saatte de saptandı yani 20mg grup ve 40mg grup hastaların MLT düzeyi 48 saatte anlamlı düzeyde arttı, ancak bu artış 20mg gruptaki hastalarda (p=0,004) daha fazla oldu. 
Sonuç: Çalışmamızdan elde ettiğimiz bu bulgular kanda MLT düzeyinin artması antidepresan tedaviye yanıtı öngörebileceğini düşünmekteyiz. Çalışmamızda elde ettiğimiz bulgular MLT'nin MDB tanısı alan hastaların takip ve tedavilerinde kullanılabilirliği açısından önemli bir biyokimyasal belirteç olabileceğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Majör Depresif Bozukluk, melatonin, yürütücü işlevler, fluoksetin

Abstract:
Introduction: In our study we aimed to determine the correlation between plasma melatonin (MLT) level after 48 hours of anitdepressant treatment and the response at the 8th week of antidepressant treatment and the change in cognitive functions in patients diagnosed with Major Depressive Disorder (MDD).
Method: Our study was planned as a cross-sectional prospective paired case-control study. Between January 2021-January 2022 50 participants diagnosed with Major Depressive Disorder according to DSM-5 criteria and anmitted to the Psychiatry Outpatient Clinic of Bezmialem Vakıf University Medical Faculty Hospital and 50 healthy controls were included in the study. Hamilton Depression Rating Scale (HDRS), Hamilton Anxiety Rating Scales (HADS), Pittsburgh Sleep Quality Scale (PUKI) and Wisconsin Card Matching Test (WCST) were administered to all participants in the study. The clinical interviews, scales and neurocognitive test were applied and then blood was drawn to measure melatonin levels. The plasma MLT level was measured 48 hours after the antidepressant treatment and the relationship with the response at 8th week of the antidepressant treatment and the change in executive functions was evaluated.
Results: In our study at 8th week of antidepressant treatment there was a significant decrease in HRDS scores in both 20mg group and 40mg group (p=0.001; p=0.002). However, at 8th week of antidepressant treatment only the patients from the 20mg group had a significant decrease in their PUKI scores (p=0.006), similarly, a significant decrease/increase in WCST parameters was found in the patients from the 20mg group (p<0.05). Unlike of most studies results, the morning MLT level was found to be significantly higher in the untreated patient group compared to the healthy controls (p=0.001). Pre-treatment MLT level was found to be significantly lower in patients from the 40mg group compared to the patients from the 20mg group (p<0.05). A similar difference was found in 48 hours MLT levels, both the patients from 20mg group and patients from the 40mg group show significantly increase of MLT in 48 hours, but this increase was higher in the 20mg group (p=0.004).
Conclusion: We think that these findings obtained from our study may predict the response to antidepressant treatment with an increase in MLT level in the blood. The findings of our study show that MLT can be an important biochemical marker in terms of its usability in the follow-up and treatment of patients diagnosed with MDD.
Keywords: Majör Depresif Disorder, melatonin, executive functions, fluoxetine.