Farklı kesim ağırlıklarındaki bafra, akkaraman ve bafra x akkaraman f1 kuzularda besi performansı, kesim, karkas ve et kalite özellikleri
Fattening performance, slaughter, carcass and meat quality traits at different  slaughter weights of bafra, akkaraman and bafra x akkaraman F1 lambs
Yazar: BÜŞRA YARANOĞLU
Danışman: PROF. DR. CEYHAN ÖZBEYAZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Akkaraman koyunları = Akkaraman sheep ; Besi performansı = Fattening performance ; Et = Meat ; Et kalitesi = Meat quality ; Karkas özellikleri = Carcass characteristics ; Koyunculuk = Sheep farming ; Koyunlar = Sheep ; Samsun-Bafra = Samsun-Bafra ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Bu araştırmada Bafra (B), Akkaraman (A) ve Bafra x Akkaraman F1 (BAF1) kuzularının farklı kesim ağırlıklarındaki besi performansı, kesim-karkas özellikleri ile bazı et kalite özelliklerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. 
Araştırmada hayvan materyali olarak her genotipten yaklaşık 20 kg canlı ağırlıkta 16'şar baş olmak üzere toplam 48 baş erkek kuzu kullanılmıştır. Beside kuzulara kesif yem ad libitum (%15,1 Ham Protein; 2800 kcal/kg Metabolik Enerji) ve kuzu başına günlük 300 g kuru yonca verilmiştir.
B, A ve BAF1 'lerde günlük canlı ağırlık artışları ve yemden yararlanma oranları genotip sırasıyla 0,255; 0,356 ve 0,273 kg; 4,861; 3,114 ve 4,003 kg olarak tespit edilmiştir.
Her genotipten 34 ve 42 kg kesim ağırlıklarında 6'şar baş kuzu kesilerek kesim, karkas ve bazı et kalite özellikleri incelenmiştir. B, A ve BAF1 genotiplerinde 34 kg kesim ağırlığında soğuk karkas ağırlıkları 14,517; 14,633 ve 15,467 kg (P<0.01); kuyruksuz karkas ağırlıkları 14,036; 12.895 ve 14,124 kg (P<0.001); soğuk karkas randımanları %42,92; 42,95 ve 45,22 (P<0.01); karkasta et oranları %53,06; 53,03 ve 53,05; karkasta yağ oranları %14,99; 9,93 ve 14,51 (P<0.01); karkasta kemik oranları %18,57; 18,23 ve 17,49; karkasta kuyruk oranları %3,32; 11,87 ve 8,69 (P<0.001) olarak bulunmuştur. Aynı genotiplerde 42 kg kesim ağırlığında soğuk karkas ağırlıkları 19,558; 20,425 ve 20,617 kg (P<0.05); kuyruksuz karkas ağırlıkları 18,453; 17,638 ve 19,128 kg (P<0.01); soğuk karkas randımanları %46,17; 47,49 ve 47,67; karkasta et oranları %50,01; 45,79 ve 48,31 (P<0.05); karkasta yağ oranları %20,11; 17,20 ve 18,70 (P<0.001); karkasta kemik oranları %14,25; 15,88 ve 15,48; karkasta kuyruk oranları %5,63; 13,66 ve 7,23 (P<0.001) olarak belirlenmiştir.  
Et kalite özelliklerinden pH, renk, su tutma kapasitesi, pişirme kaybı gevreklik ile yağ asidi kompozisyonu incelenmiştir. B, A ve BAF1 genotiplerinde kesimden 24 saat sonra MLD kasında ölçülen pH değerleri 34 kg kesim ağırlığında 5,67; 5,53 ve 5,54; 42 kg kesim ağırlığında ise 5,50; 5,66 ve 5,53 olmuştur. Gevreklik, su tutma kapasitesi ve yağ asidi kompozisyonu her üç genotipte benzer olmuş; renk ve pişirme kaybı bakımından Bafra kuzular en iyi değerleri göstermişlerdir.
Sonuç olarak; günlük canlı ağırlık artışı Akkaraman ırkında; kuyruksuz karkas ağırlığı ise Melez genotipte en yüksek olmuştur. F1 melezleri soğuk karkas ve et ağırlığı bakımından her iki kesim ağırlığında da en yüksek değerlere sahip olmuştur. Tüm genotiplerde aşırı yağlanma olmadan et miktarını arttırmaya yönelik olarak 42 kg'a kadar beslenmelerinin uygun olduğu söylenebilir.

Abstract:
The purposes of this research were to compare the fattening performance, carcasss traits and some meat quality traits of Bafra (B), Akkaraman (A) and Bafra x Akkaraman F1 (BAF1) lambs slaughtered at different slaughter weights.
Data were collected from 48 ram lambs, 16 lambs from each genotype. At the begining of the fattening the lambs were approximately 20 kg live weight. The lambs were fed consentrate mixture (crude protein 15,1 %; 2800 kcal/kg metabolic energy) ad libitum and 300 g alfalfa hay per lamb, day.
The fattening performance for B, A and BAF1 genotypes were found as 0,255; 0,356 and 0,273 kg for daily weight gain; 4,861; 3,114 and 4,003 kg for concentrate feed intake / kg body weight gain, respectively.
For investigating the carcass and some meat quality traits 6 ram lambs at 34 and 42 kg slaughter weights in each genotype were slaughtered. For B, A and BAF1 at 34 kg slaughter weight; the cold carcass weights were 14,517; 14,633 and 15,467 kg (P<0.01); the carcass weights without tail were 14,036; 12,895 and 14,124 kg (P<0.001), dressing percentage were 42,92; 42,95 and 45,22% (P<0.01); ratios of lean on carcass were 53,06; 53,03 and 53,05%; ratios of fat on carcass were 14,99; 9,93 and 14,51% (P<0.01); ratios of bone on carcass were 18,57; 18,23 and 17,49%; ratios of tail on carcass were 3,32; 11,87 and 8,69% (P<0.001), respectively. For the same genotypes at 42 kg slaughter weight; the cold carcass weights were 19,558; 20,425 and 20,617 kg (P<0.05); carcass weights without tail were 18,453; 17,638 and 19,128 kg (P<0.01); dressing percentage were 46,17; 47,49 and 47,67%; ratios of lean on carcass were 50,01; 45,79 and 48,31% (P<0.05); ratios of fat on carcass were 20,11; 17,20 and 18,70% (P<0.001); ratios of bone on carcass were 14,25; 15,88 and 15,48%; ratios of tail on carcass were 5,63; 13,66 and 7,23% (P<0.001), respectively.
In the research some meat quality traits including pH, colour, water holding capacity, cooking loss, shear force value and fatty acid composition were investigated. The pH values of MLD after 24 hours from slaughter were 5,67; 5,53 and 5,54 at 34 kg slaughter weight and 5,50; 5,66 and 5,53 at 42 kg slaughter weight in the B, A and BAF1 genotypes, respectively. B, A and BAF1 genotypes were similar in terms of water holding capacity, fatty acid composition and shear force value, but B was the best for L*, a*, b* and cooking loss. 
As conclusion, daily weight gain was the highest in Akkaraman; and carcass weight without tail was the highest in the crossbred genotype. BAF1 had the highest means for cold carcass weight and lean weight of carcass at both slaughter weights. It could be said that all of the genotypes were suitable to feed to 42 kg slaughter weight for increasing meat quantity without getting extreme fat.