Anadolu liselerinde akademik başarının artırılmasına yönelik yönetici ve öğretmen görüşleri
The views of school administrators and teachers to improve academic success at Anatolian high schools.
Yazar: GÜLŞAH İŞLER
Danışman: DOÇ. DR. FERUDUN SEZGİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Anadolu liseleri = Anatolia high schools ; Okul yöneticileri = School administrators ; Öğretim süreçleri = Teaching processes ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırmanın amacı, anadolu liselerinde akademik başarının artırılmasına ve öğrenme süreçlerinin iyileştirilmesine ilişkin yönetici ve öğretmen görüşlerini belirlemektir. Çalışmada bu amaç doğrultusunda nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve olgubilim (fenomenoloji) deseni benimsenmiştir. Katılımcıların belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılmıştır. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından yönetici ve öğretmenler için ayrı ayrı geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formları ile toplanmıştır. Açık uçlu soruların bulunduğu görüşme formları yüz yüze görüşme şeklinde uygulanmıştır. Araştırmaya 9 yönetici ve 36 öğretmen katılmıştır. Görüşmeler ses kaydı şeklinde yapılmış, görüşme verileri deşifre edilerek metin dosyası haline getirilmiştir. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir.
Araştırmanın sonucunda yöneticilerin çoğu, öğrenci başarısını derste başarılı olma ve iyi bir karakter sahibi olma olarak tanımlamaktadır. Yöneticilerin yarısı öğrencilerinin başarı düzeyinden memnunken, diğer yarısı memnun değildir. Yöneticilerin tamamına yakını, kızların erkeklerden daha başarılı olduğu görüşündedir. Bunun en önemli sebebi ise kızlar üzerindeki toplum baskısı olarak görülmektedir. Yöneticiler, öğrencilerin motivasyonunu sağlama, model olma, okulun işleyişi ve düzenini sağlama, disiplini sağlama ve öğretmenleri yönlendirme konularında öğrencilerin başarısına etki ettiklerini düşünmektedir. Yöneticilere göre öğrencilerin akademik başarısını olumlu etkileyen en önemli faktör aile nitelikleridir. Diğer faktörler ise, okul ve eğitim koşullarının yeterli olması, öğrencinin başarıya güdülenmesi, genel çevre özellikleri, sosyo ekonomik özellikler, öğretmen yeterlilikleri, okul yönetiminin yeterli olması, kalıtım, içinde yer aldığı akran grubunun değer ve normları, rehber öğretmenin okulda aktif olması, sosyal, kültürel ve sportif faaliyetler, öğrenciye okulda veya ailede bazı sorumluluklar verilmesidir. Yöneticilerin çoğu, öğrencilerin akademik başarısını artırmak için yaptıkları uygulamaların en önemlilerinin deneme sınavları yapmak ve sosyal, kültürel ve sportif faaliyetler düzenlemek olarak ifade etmektedir. Yöneticilerin yarıdan fazlası, öğrencilerin akademik başarısını artırmak için kurs açmayı ve etüt yapmayı planlamaktadır. Yöneticilerin tamamına yakını, okullarındaki öğretmenlerin, okul yöneticisinin ve okulun fiziki yapısının öğrenme sürecini destekleyen faktörler olarak görmektedir. Yöneticilerin yarısı okulda öğrenme sürecini iyileştirmek için eğitim öğretim ortamını amacına uygun hale getirdiklerini ve eğitim teknolojilerinden faydalandıklarını ifade etmiştir. Yöneticilerin bir kısmı, liselerde akademik başarıyı artırmak için sınıf geçme yönetmeliğinin düzenlenmesi, bazı okulların adından "anadolu" kelimesinin kaldırılması gerektiğini dile getirmiştir.  Yöneticilere göre akademik başarısı çok yüksek olan bir okul, fiziki donanıma sahip, yöneticilerin çalışacakları öğretmenleri seçtiği, sosyal kültürel ve sportif faaliyetlere önem verilen, öğrenciyi öncelikli olarak iyi bir insan olarak yetiştirmeyi amaç edinmiş, ders saatleri az, rehberlik saatleri ve aktiviteleri çok, sınırsız ekonomik imkana sahip olma gibi özellikler taşımaktadır.
Öğretmenlerin bir kısmı akademik başarıyı ders başarısı ve hayata iyi hazırlanma olarak görmektedir. Öğretmenlerin büyük bir kısmı okullarındaki öğrencilerin başarı düzeyinden memnun değildir. Öğretmenlerin yarıdan fazlası kız öğrencilerin erkek öğrencilerden daha başarılı olduğu görüşündedir. Öğretmenler, öğrencilerine rehberlik etme, okulu ve dersi sevdirme, model olma, motive etme, etkili yöntem ve teknik kullanma, dersi kavratma konularında öğrencilerini etkilediklerini düşünmektedir. Öğretmenlerin yarısı, okullarını fiziki yapı bakımından, büyük çoğunluğu öğretmen niteliği bakımından, çoğu da yönetici niteliği bakımından etkili bulmaktadır. Öğretmenlerin yarıdan fazlası ise okullarının okul kültürü ve okul aile işbirliği açısından yeterli olmadığını düşünmektedir. Öğretmenlerin tamamı öğrencilerin akademik başarısını etkileyen en önemli faktörün ailenin nitelikleri olduğu düşüncesindedir. Öğretmenlerin büyük bir kısmı öğrencilerin akademik başarılarını artırmak için sosyal, kültürel ve sportif faaliyetler düzenlediklerini ifade etmiştir. Öğretmenler, öğretmenlerin, okulun yapısının, toplumun, okulun bulunduğu çevrenin, ailenin öğrenme sürecini desteklediği, üst yönetim birimlerinin ise desteklemediği görüşündedir. Öğretmenler, liselerde akademik başarının artması için, seviye grupları oluşturulmalı, ders kitapları daha etkin hazırlanmalı, bakanlık birim oluşturup soru havuzu oluşturmalı, ders müfredatları hafifletilmeli, kitap okumaya önem verilmeli gibi önerilerde bulunmuşlardır. Öğretmenlere göre akademik başarısı çok yüksek olan bir okul fiziki şartları çok iyi olan, sosyal, kültürel ve sportif faaliyetleri çok olan, öğrenci sayısı ve sınıf mevcudu az olan, TEOG'da yüksek puan almış öğrencilerden oluşan, kampüs şeklinde düzenlenmiş, öğrencilerin sadece kendi bölümünün derslerinin eğitimini aldığı gibi özellikler taşımalıdır.


Anahtar Kelimeler: akademik başarı, öğrenme süreçleri, yönetici, okul

Abstract:
The aim of this research was to determine the views of teachers and school administrators about increasing academic success and enhancing learning processes at anatolian high schools. In this study, qualitative research method was used and phenomonology pattern was adopted for this purpose. While specifying the participants, maximum variation sampling method was utilized. The data of the research was gathered by the researcher with the use of semi-structed interview form developed seperately for teachers and administrators. The interview forms including open ended questions were carried out using face to face interview method. 9 school administrator and 36 teachers took part in this study. The interviews were sound recorded and the interview data was text filed by deciphering. The gathered data was analyzed using the descriptive analysis.
Results revealed that, most of the administrators identfied student success as being successful at the lesson or having a good character. Half of the administrators were pleased with their students' success but the other half were not. Almost all of the administrators had the opinion that girls were more successful than boys. The most important reason for that was thought to be the social oppression on them. The administrators thought themselves effective to the student success in providing student motivation, being a model, ensuring the running and organisation of school, supplying the dicipline and heading the teachers. According to their views, family quality was the most significant factor influencing the students academic success positively. The other factors were the sufficiency of school and education conditions, the success motivation, common environmental charecteristics, socio economic factors, teacher qualifications, the efficiency of school administration, heredity, the high level of family's education, the morals and norms of their peer group, the effectiveness of the school counselor, the socio-culturel and sportive activities and giving some responsibilities to students at home and school. Most of the administrators stated pilot tests, social, cultural and sportive activities at school to be the most significant facilities they had organised in order to enhance students's academic success. More than half of the administrators planned to arrange courses and surveying to increase the academic success of the students. Almost all of the administrators had the idea that teachers, principals and the physical athmosphere of the school were the factors supporting the learning process. Half of the administrators pointed out that they had rearranged the teaching and learning athmosphere suitable for the objectives and taken the advantages of the education technologies. Some administrators explained that -the regulations for passing a grade level- should be organized and the word "anatolian"  should be deleted from some high schools' name in order to increase academic success.
According to the administrators, a school having high academic level of success has features like full physical complement, selected teachers, value the social, cultural and sportive activities, primarily aim to graduate students as a good person, has less learning period but more counselling hours and outputs and unlimited economic facilities.
Some of the teachers regarded academic success as learning success and getting well prepared for life. Most of the teachers were not satisfied with the success level of their students. More than half of the teachers had the opinion that girls were more successful than boys. Teachers thought themselves to have an effect on students by counseling them, getting their pozitive attraction to school and lesson, being a role model, motivating, using different teaching tecnics and strategies. Half of the teachers found their schools' physical athmosphere effective, most of the teachers found teachers' quality effective and most of the teachers found administrators' quality effecttive. More than half of the students thought their school inadequate in point of school culture and school – parent collaboration. All of the teachers had the idea that the most significant factor affecting the academic success of students was the family features. Most teachers stated that they had organized social, cultural and sportive activities to enhance academic success of their students. Teachers thought that teachers, school system, society, school environment and families support the learning process but the top management. Teachers suggested that homogeneus level groups should be arranged, coursebooks should be prepared more effective, ministry of education should build a unit preparing a great number of sample questions, curriculum should be eased and reading should be given more importance. According to teachers, a school having high level of academic success should have features like much better physical conditions, a lot of social, cultural and sportive activities, less number of students at both school and classes, students having top grades at TEOG test, being designed like a campus, teaching only the major area courses.


Key Words: academic success, learning process, administrator, school