Konya iline ait coğrafi işaretli yiyeceklerin yiyecek içecek işletmelerinin menülerinde yer alma durumlarının incelenmesi
Investigation of the presence of geographical indicated Konya's food at the menus of food and beverage establishments in Konya
Yazar: MEHMET BERK AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. BİRSEN BULUT SOLAK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Turizm = Tourism
Dizin: Gastronomi turizmi =

Özet:
Coğrafi işaretler, yerel ürünlerin kendine özgü özelliklerini korumak ve varlığını sürdürmek için kullanılan araçlardır. Türkiye'nin köklü tarihi ve gelişmiş mutfak kültürünün zengin tarım ürünleri ile harmanlanması çok sayıda coğrafi işaret potansiyeline sahip ürünün ortaya çıkmasına yol açmıştır.
Bu çalışmanın amacı çok sayıda coğrafi işaretli ürüne sahip olan Konya ilindeki yiyecek içecek işletmelerinin menülerinde coğrafi işaretli yiyeceklere yer verme durumları ile işletmeleri temsil eden katılımcıların coğrafi işaret kavramına dair görüşlerini ve bilgi düzeylerini tespit etmektir. Konya iline ait coğrafi işaret tesciline sahip "çorbalar, sebze ve et yemekleri, fırın ve tandır ürünleri, hoşaflar ve şerbetler, tatlılar" başlıkları altında bulunan ürünler (N=60) çalışmanın kapsamını oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında Konya ilinde bulunan yiyecek içecek işletmelerinde yönetici pozisyonunda görevli 21 kişiden yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi ile toplanan veriler içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Görüşmede kullanılan formun içeriğini "demografik sorular, coğrafi işaret kavramı hakkında durum tespiti soruları, ilgili işletmenin menüsünde coğrafi işaretli ürünlerin yer alma durumuna ilişkin sorular" oluşturmaktadır. Elde edilen sonuçlara göre katılımcıların çoğunluğunun coğrafi işaret kavramına dair bilgi düzeylerinin genel olarak zayıf olduğu ve işletmelerin Konya iline ait coğrafi işaretli yiyeceklere menülerinde sınırlı olarak yer verdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre görüşme gerçekleştirilen işletmelerin %76'sının menüsünün işletme sahibi tarafından belirlendiği, %76'sının menüsünün güncellenmediği, %48'inin menüsündeki ürünleri yerel üreticiden tedarik ettiği, menüsünde coğrafi işaretli yiyeceklere ağırlıklı olarak yer vermeyen işletmelerin temsilcilerinin %45'inin coğrafi işaretli yiyeceklerin tercih edilmeyeceğini düşündükleri tespit edilmiştir. Coğrafi işaretli yiyeceklerin tercih edilme durumlarını artırmak için tanıtım çalışmalarına ağırlık verilmesine ve yiyeceklerde standardizasyonun sağlanması amacıyla yiyecek-içecek personelinin eğitimine yönelik öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Coğrafi İşaret, Konya, Yiyecek İçecek İşletmeleri, Yöresel Yiyecekler.

Abstract:
Geographical indications are instruments used to protect and preserve the unique characteristics of local products. The rich agricultural products blended with Turkey's deep-rooted history and advanced culinary culture have led to the emergence of a large number of products with geographical indication potential.
The aim of this study is to investigate the status of food and beverage establishments, which has a large number of geographical indicated products, including geographical indicated foods at their menus and the opinions and knowledge levels of the participants representing the establishments about the concept of geographical indication in Konya. The products (N=60) under the headings of "soups, vegetable and meat dishes, bakery and tandoori products, pleasantries and sherbets, desserts" with geographical indicated belonging to Konya province constitute the scope of the study. Within the scope of the study, the data was collected by semi-structured interview method with 21 participants working in managerial positions in food and beverage establishments in Konya were evaluated by content analysis. The content of the form used in the interview consists of "demographic questions, due diligence questions about the concept of geographical indication, questions about the inclusion of geographically marked products in the menu of the relevant business". This study was concluded that the knowledge level of the majority of the participants about the concept of geographical indication was generally weak and the enterprises include geographically marked foods of Konya in their menus to a limited extent. According to the results of the research, it was determined that the menu of 76% of the interviewed enterprises is determined by the owner, 76% of the menu was not updated, 48% of them supply the products on the menu from local producers, and 45% of the representatives of the enterprises that did not predominantly include geographically marked foods in their menus think that geographically indicated foods will not be preferred. In order to increase the preference of geographical indicated foods, recommendations will have developed for focusing on promotional activities and training of food and beverage personnel in order to ensure standardization in food.

Keywords: Food and Beverage Establishments, Geographical Indication, Konya, Local Foods.