Post truth çağda habercilik: Doğrulama platformları üzerinden inceleme
Journalism in the post-truth age: Examination through verification platforms
Yazar: ELİF NUR AYDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ÇİLEM TUĞBA KOÇ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
Post-truth kavramı ilk olarak Amerika'da başkanlık seçimleri sırasında, halkın siyasi aktörlerin gerçekleştirdiği propagandaları sorgulamadan gerçekmiş gibi kabul ettiğini anlatmak üzere kullanılmış bir kavramdır. Ancak son dönemde, yeni medyada gerçekliğin çarpıtılarak, bilgi eksikliği yoluyla ya da belli bir görünümünün sunumuyla hazırlanan ve sunulan haberlerin viral bir şekilde dolaşıma girmesi, medya çalışmaları alanında post-truth kavramı üzerine olan akademik ilgiyi arttırmıştır.  Özellikle deprem, yangın veya siyasi olaylarda daha fazla rastlanılmaktadır.  Bu bağlamda, 6 Şubat 2023 yılında Kahramanmaraş merkezli 'asrın felaketi' olarak adlandırılan deprem sonrasında birçok haber sitesi ve sosyal medya kullanıcısı tarafından yanlış bilgiler hızla yayılmıştır. Bu çalışmada, insanların haberlerin doğruluğunu araştırmak için başvurdukları Teyit.org, Doğruluk Payı, Dogrula.Org isimli sitelere başvurularak, kullanıcı yorumları üzerinden haberlerde "post-truth" fenomeni incelenmek istenmektedir. Evreni temsil etmesi bakımından örneklem olarak 6 Şubat 2023-28 Şubat 2023 tarihleri arasında yer alan "Teyit.org"dan 141, "Doğrula.org"dan 61 ve "Doğruluk Payı"ndan 64 tane depremle konulu 'yanlış' kategorisinde bulunan haberler incelenmiştir. Belirlenen tarihler arasında evrende belirtilen üç doğrulama platformunda yer alan ortak haberlerin incelenmesi araştırmanın en önemli sınırlılığını oluşturmaktadır. Araştırma, toplamda 3 doğrulama platformu ve 79 haber incelenmesi ile sınırlandırılmıştır. Haber analizleri nitel içerik analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Sonuç olarak sosyal medya, paylaşım odaklı bir yapıya sahip olması bakımından kullanıcıların özellikle duygusal ve siyasi eğilimleri canlandıran içeriklerini dolaşıma sokmaktadır. Rekabet ortamı oluşturan sosyal medya, daha fazla tıklanmak için algoritmaları kullanıcıların ilgi alanına göre üretmekte ve dolayısıyla bu süreçte etkileşimi artırmaktadır.  
Anahtar Kelimeler: Yeni Medya Haberciliği, Post-Truth, Yalan Haber, Doğrulama Platformları.

Abstract:
The concept of post-truth was initially coined in the United States during presidential elections, describing a phenomenon where the public uncritically accepts political propaganda as truth. However, in recent times, the academic interest in the post-truth concept has surged in the field of media studies, particularly focusing on the distortion of reality, dissemination of news through misinformation, and the presentation of a certain perspective, often facilitated by new media. This is evident, especially in the aftermath of events such as earthquakes, fires, or political incidents. In this context, following the seismic event referred to as the "disaster of the century" centered in Kahramanmaraş on February 6, 2023, numerous news sites and social media users rapidly spread false information. This study aims to investigate the phenomenon of "post-truth" in news through user comments by referring to fact-checking websites such as Teyit.org, Doğruluk Payı, and Dogrula.Org, which people consult to verify the accuracy of news. As a sample, a total of 141 earthquake-related 'false' category news from Teyit.org, 61 from Doğrula.org, and 64 from Doğruluk Payı, spanning from February 6, 2023, to February 28, 2023, were examined. The analysis of common news items across the three verification platforms during the specified dates constitutes a significant limitation of the research. The study is confined to the examination of a total of 79 news items across the three verification platforms. News analyses were conducted using the qualitative content analysis method. Ultimately, it was observed that social media, with its focus on shareability, tends to circulate content that resonates with users' emotional and political inclinations. The competitive environment on social media employs algorithms to generate content based on users' interests, aiming to attract more clicks and, consequently, enhance engagement in this process.
Keywords: New Media Journalism, Post-Truth, False News, Verification Platforms.