Belgelerle Mudanya Mütarekesi'nin bilinmeyen yönleri
The unknown aspests of Mudanya Armistice
Yazar: HACI KAYABAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NECATİ AKSANYAR
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Dünya Savaşı I = World War I ; Milli Mücadele = National Struggle ; Mudanya Mütarekesi = Mudanya Armistice

Özet:
Birinci Dünya Savaşı'ndan yenik çıkan Türk ulusu, İngiltere, Fransa, İtalya, Yunanistan ve Doğu da Ermeni saldırılarıyla kendini bir anda yeni bir savaşın içinde bulmuştur. İtilaf Devletleri ve bu devletlerin desteklediği Yunanlılar ve Ermeniler Mondros Ateşkes Antlaşması'na dayanarak Anadolu'nun değişik bölgelerini işgal ederek Türkleri yeni bir savaşın içine çekmişlerdir. Yunanlılarla yapılan Birinci ve İkinci İnönü muharebeleri ile Sakarya ve Büyük Taarruz Meydan Savaşını Türk ordusu kazanmış akabinde İtilaf Devletleri'nin 23 Eylül 1922 tarihin de verdikleri nota üzerine Mudanya da ateşkes görüşmeleri başlamıştır. Mudanya da Yunanlılarla Türkler arasında yapılan savaşı bitirmek amacıyla 8 oturum yapılmış bu oturumlar sonunda 11 Ekim 1922 tarihinde Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalanmıştır. Bu Antlaşma 14 Ekim 1922 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu antlaşmaya göre Yunanlılar Doğu Trakya'yı 15 gün içerisinde boşaltacak ve boşaltılan bölgeler İtilaf Devletlerine teslim edilecek, İtilaf Devletleri de en geç 30 gün içerisinde Doğu Trakya'yı TBMM'ne teslim edecekti.Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandıktan sonra Mudanya Ateşkes Antlaşması'na aykırı bir takım olaylar gelişmiştir. Bu olaylar daha çok Yunanistan, İngiltere ve Ermenistan tarafından yapılmıştır. Yunanlılar Ege sahillerine Ayvalık Kuşadası kısımlarına sürekli kendi topraklarından korsanlar göndererek bu bölgede yaşayan halkın malına canına kast etmiş bölgede yaşayan kadınların bir kısmını kaçırarak ırzına geçmiş bölge halkının evlerini yıkarak hayvanlarının bir kısmını çalmıştır. Yunan savaş gemileri Türk karasularında Türklere ait olan gemileri durdurmuş gemiler içinde aramalar yapmıştır. Yunanlıların yapmış oldukları bu korsan faaliyetlere İtilaf Devletleri kayıtsız kalmış karakol gemisi olarak tamir edilmek istenen İstanbul'da bulunan gemilerin onarılıp ege sahillerinde karakol vazifesi olarak görev yapmasına izin vermemiştir. İngiltere Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalandıktan sonra Kayseri yetimhanesi tarafından İstanbul yetimhanesine gönderilen yetimleri eline geçirerek Ermeni patrikhanesine teslim etmiş Ermenilerde bu çocukları yakın doğu yardım kuruluşunun korumalarıyla yurt dışına çıkarmışlardır. Ermenilerin yapmış olduğu bu faaliyetten haberi olan yetkililer bu çocukların kurtarılması için Refet Paşa'ya gerekli talimatları vererek bu çocukların kurtarılması için çalışmaların başlatılmasını istemiştir. Refet Paşa'da gerekli çalışmaları yaparak bu çocukların bir kısmını kurtarmıştır. Bu gelişmeler ışığında Mudanya Ateşkes Antlaşması Lozan Antlaşması'na giden bir yol haritası olmuştur.Anahtar Kelimeler: Mudanya Ateşkes Antlaşması, Mudanya Görüşmeleri, Mudanya Beldesi, Mustafa Kemal Paşa, İsmet Paşa.

Abstract:
After being defeated in the World War I, Turkish Nation found itself in a new war by the attack of England, France, Italy, Greece and Armenian attack from the east. Entente States and Greece and Armenians supported by Entente States started to occupy different parts of Anatolia on the ground of Mondros Ceasefire Agreement and engulf Turkish people in a new war. Against Greek attack, First and Second İnönü Wars, and Sakarya and BüyükTaarruz Pitched Battles were won by Turkish army. After that, Entente States telegraphed to inform Grand National Assembly of Turkey about Mudanya Ceasefire negotiations and at September 23, 1922, negotiations started.In order to cease the fight between Turks and Greeks, negotiations last 8 sessions and after these sessions Mudanya Ceasefire Agreement was signed at October 11, 1922. This agreement entered into force at October 14, 1922. According to this agreement, Greeks evacuate Eastern Thrace in 15 days, evacuated area will be given to Entente states, Entente states will give Eastern Thrace to Grand National Assembly of Turkey at the latest within 30 days.After signing of Mudanya Ceasefire Agreement, some incidents happened and violated the agreement. These incidents were mostly made by Greece, England and Armenia. Greeks sent pirates to the Aegean coasts, to Ayvalık and Kuşadası and intended to kill the people of the region, raped women, plundered houses and stole animals. Greek warships stopped Turkish ships and in Turkish territorial water and made searches in Turkish ships. Entente states were unmindful of these pirate activities of Greeks and did not allow patrol boats replaced in İstanbul to be repaired and exercise patrol duties in Aegean coasts. After signing of Mudanya Ceasefire Agreement, England captured orphan children who are carried from Kayseri to İstanbul and give them to Armenian Church. Armenians sent these children abroad with the protection of the Near East Charity. Authorities who heard about these incidents of Armenians gave the necessary instructions to Refet Pasha and requested from him to start working for saving these children. Refet Pasha saved some of the children by doing the necessary work. In light of these developments, Mudanya Ceasefire Agreement was become a road map to Lozan Agreement.Key Words: Mudanya Armıstice, Mudanya Talks, Mudanya Provınce, Mustafa Kemal Pascha, İsmet Pascha.