Tasarım, kompozisyon ve uygulama boyutunda çağdaş Türk resminde resim - fotoğraf ilişkisi
The relationship between painting and photograph in contemporary Turkish painting in design, composition, and application dimensions
Yazar: DÖNDÜ AZGÜN
Danışman: DOÇ. İBRAHİM ÇOBAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Fotoğraf = Photograph ; Fotoğraf sanatı = Photography art ; Kompozisyon = Composition ; Modern resim = Modern painting ; Modern resim sanatı = Modern painting art ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Tasarım = Design ; Türk resim sanatı = Turkish painting art

Özet:
Batı dünyasında, Rönesans'ın ardından 17. yüzyılda bilimde devrim gerçekleştirilir,  böylece modern düşüncenin temelleri de atılmış olur. 18. Yüzyılda ise Aydınlanma Çağı yaşanmaya başlar. 1789'da Sanayi Devriminin gerçekleştirilmesiyle etkisini gösteren kültürel değişimler, dünya sanat ve resim tarihinde, sanatçıların eserlerinde pentürel yaklaşımların yanı sıra endüstriyel ve teknolojik ürünleri resme dâhil etmesini sağlamış ve doğru orantılı bir birliktelik oluşturma çabaları etkisini göstermiş olur. Fransız bilim adamı Nicephore Niepce ve Louis Daguerre tarafından 1839 yılında fotoğraf makinesinin icadı sanat dünyasını etkileyen en önemli gelişme olarak kaydedilmiştir. Işığın kimya aracılığıyla resim yapması, esasına dayanan bu teknolojinin sanattaki etkisi devrim niteliğindedir. İlk olarak 1840 yılında John F.W. Heschel tarafından "fotos" ve "graphy" sözcüklerin bir arada kullanmasıyla bu alana açıklık kazandırılmıştır. Dolaylı olarak resim sanatı fotoğrafın icadı ile yeni bir ifade yolunu oluşturmuştur.
19. Yüzyıl'da endüstri alanındaki yaşanan gelişmeler Osmanlı Devleti'nde de etkilerini göstermiş, 1860 yılından itibaren İstanbul başta olmak üzere Anadolu'nun birçok bölgesi Avrupalı gezginler tarafından fotoğraflanarak bu icadın Osmanlı topraklarında kullanılmasını sağlamıştır. Batı'ya sanat eğitimi için gönderilen asker ressamların yurda döndükten sonra başlatmış olduğu yenilikçi hareketlerde kendisini göstermiştir. Türk resim sanatında belirli bir dönem primitif, foto-yorumcu olarak adlandırılan sanatçılar, resimlerinde fotoğraflardan faydalanarak görünür olanı birebir yansıtırken, Oryantalist sanatçılar arasında anılan Osman Hamdi Bey ise kurgu ve kompozisyonlarda fotoğraflardan önemli ölçüde faydalanarak, bu gelişmenin Türk Resim sanatı içerisinde foto-gerçekçi yaklaşımın ilk temsilcisi olmuştur. Cumhuriyet'in ilanından sonraki süreçte, fotoğraftan resim yapma ya da kopya etme sorunu 'Milli Sanat' kavramıyla birlikte tekrar gündeme gelmiştir. 1960'lı yıllarda Türk sanatının yeni biçim arayışlarına girmesi ile soyut resmin yerleşme çabaları ve 1980'li yıllardaki figüratif resmin popüler olmadığı bir döneme girmesi; fotoğrafın resimle ya da resmin fotoğrafla olan tasarım, kompozisyon ve uygulamalardaki ilişkisini tamamen değiştirmiştir. 1980'lerden sonraki süreçte ise fotoğraf, güncel sanatın olmazsa olmazları arasında yer almıştır.
Araştırma; Avrupa Resim Sanatında etkisini gösteren ve fotoğraf ile doğrudan veya dolaylı olarak etkileşim içerisinde gelişen akımlar neticesinden hareketle Çağdaş Türk Resim Sanatı içinde resim- fotoğraf ilişkisinde fotoğrafı doğrudan veya foto-montaj tekniği ile kullanan birçok sanatçı bulunmaktadır. Tasarım, kompozisyon ve uygulama boyutunda resim-fotoğraf ilişkisi içinde fotoğrafı doğrudan kullanan günümüz sanatçılarından Nur Koçak, Mustafa Sekban, Hakan Gürsoytrak, Mehmet Yılmaz ile foto-montaj tekniğini kullanan sanatçılarımızdan Bedri Baykam, Utku Varlık, Atilla İlkyaz, İpek Duben ve Balkan Naci İslimyeli gibi sanatçıların tasarım kompozisyon ve uygulama boyutunda resim-fotoğraf ilişkisi dâhilinde yaptıkları eserler değerlendirilerek konu başlığı dâhilinde sanatçıların resimleri hakkında bir sonuca varılmaya çalışılacaktır. Konuyla ilgili araştırma yapacak sanatçılara yardımcı olması ve alan literatürüne katkı sağlaması açısından önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Türk Resim Sanatı, Foto-gerçekçilik, Foto-montaj, Çağdaş Sanat

Abstract:
After the Renaissance in the Western world, a revolution was made in science in the 17th century, and thus the foundations of modern thought were laid. The Age of Enlightenment began to take place in the 18th century. And the cultural changes, which occurred with the realization of the Industrial Revolution in 1789, enabled the artists to include industrial and technological products in addition to the painting picture approaches in their works. Their efforts to create a directly proportional union have shown their influence in the history of world art and painting..The invention of the camera in 1839 by Nicephore Niepce and Louis Daguerre, the French scientists, was indicated as the most significant development that influenced the art world. The effect of this technology, which is based on the principle that light paints through chemistry, is revolutionary in art.  John F. W. Heschel first shed some light on this field in 1840 by using the words 'photos' and 'graphy' together. The art of painting indirectly created a new way of expression with the invention of photography.
The developments in the field of the industry also showed their effects in the 19th century Ottoman Empire, and many parts of Anatolia, especially Istanbul, were photographed by European travelers since 1860, and this invention was used in the Ottoman territories. It emerged in the innovative movements initiated by the military painters sent to the West for art education after returning home. While the artists who are called primitive, photo-interpreter in Turkish painting for a certain period, benefited from the photographs in their paintings and reflected the visible thing exactly the same, Osman Hamdi Bey, who is mentioned among the Orientalist artists, significantly benefited from photographs in his fictions and compositions and became the first representative of the photo-realistic approach in Turkish Painting Art of this development. Painting or copying problems from photography gained currency again with the concept of 'National Art' during the process after the proclamation of the Republic. With the search for a new form of Turkish art in the 1960s, the efforts to place abstract painting and the fact that figurative painting was not popular in the 1980s completely changed the relationship of photography with painting or painting with photography in design, composition, and applications. During the period after the 1980s, photography has become one of the sine qua non of contemporary art.		 As a result of the currents that show their influence in European Painting Art and that develop in direct or indirect interaction with photography, in the study, many artists use photography directly or with photo-montage technique in the relationship between painting and photography in Contemporary Turkish Painting Art.  We evaluated the design, composition, and application, our contemporary artists Nur Koçak, Mustafa Sekban, Hakan Gürsoytrak, Mehmet Yılmaz,  and our artists who use the photo-montage technique such as  Bedri Baykam, Utku Varlık, Atilla İlkyaz, İpek Duben and Balkan Naci İslimyeli in the design composition and application, and tried to reach a conclusion about the paintings of the artists within the subject title.. It is important in terms of helping the artists who will research the subject and contributing to the field literature.

Keywords: Turkish Painting Art, Photo-realism, Photo-montage, Contemporary Art