Yoğun bakım hemşirelerinin hasta mobilizasyonuna yönelik algıladıkları engellerin belirlenmesi
Determination of the barriers perceived by intensive care nurses towards mobilization of patients
Yazar: SEVGİ UZUNTEPE
Danışman: DOÇ. DR. İMATULLAH AKYAR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma, yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin, yoğun bakımda yatan hastaların mobilizasyonuna ilişkin bilgi, tutum ve davranışlarına yönelik algıladıkları engellerin belirlenmesi amacıyla metodolojik ve tanımlayıcı olarak iki aşamada yürütülmüştür. Birinci aşamada "Patient Mobilization Attitudes & Beliefs Survey-ICU"nun (Yoğun Bakımda Hasta Mobilizasyonuna Yönelik Tutum ve İnanç Ölçeği) Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması, Ankara'da bulunan üç hastanenin erişkin yoğun bakım ünitelerinde çalışan 180 sağlık profesyoneli (163 hemşire, 12 hekim ve 5 fizyoterapist) ile yapılmıştır. Veriler tanımlayıcı istatistikler, kapsam geçerliğinde Davis yöntemi, yapı geçerliğinde doğrulayıcı faktör analizi, güvenirlik aşamasında Cronbach Alfa katsayısı ve testin iki yarıya bölünmesi yöntemi ile analiz edilmiştir. Ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizleri sonucunda 5., 6., 13. ve 20. maddeler ölçekten çıkarılarak, iki alt boyutlu 22 maddeli yapı elde edilmiştir. Ölçeğin Cronbach Alfa katsayısı 0,818, Spearman-Brown katsayısı 0,799 ve Guttman katsayısı 0,782 olarak hesaplanarak 22 madde ve 2 alt boyutlu ölçek geçerli ve güvenilir bulunmuştur. İkinci aşamada geçerlik ve güvenirliği test edilmiş ölçek, 59 yoğun bakım hemşiresine uygulanmış ve hemşirelerin hasta mobilizasyonuna ilişkin algıladıkları engeller belirlenmiştir. Veriler tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t testi ve Pearson korelasyon katsayısı ile incelenmiştir. Yoğun bakım hemşirelerinin ölçekten aldığı ortalama puan 34,74±7,35'dır. Hemşirelerin tanıtıcı özelliklerine göre ölçek ve alt boyutları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Araştırmada, Yoğun Bakımda Hasta Mobilizasyonuna Yönelik Tutum ve İnanç Ölçeği'nin geçerli-güvenilir olduğu ve hemşirelerin algıladıkları engellerin en fazla bilgi-tutum alt boyutunda ve yetersiz ekipman-donanım, hastaların durumlarının kötü olması ve kontrendikasyonlar, çalışanların yaralanma riski ve iş yükünün artması konularında olduğu saptanmıştır. Araştırma sonucunda, hemşirelerin sorumluluklarından biri olan mobilizasyona yönelik desteklenmeleri, farkındalıklarının artırılması ve belirlenen engeller için çözümler geliştirilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Engel, mobilizasyon, geçerlik ve güvenirlik, hemşire, yoğun bakım.

Abstract:
This study aimed to determine the intensive care unit nurses' perceived barriers among mobilization of patients in intensive care, conducted in two stages, methodologically and descriptively, respectively.  In the first stage, the Turkish validity and reliability study of the "Patient Mobilization Attitudes and Beliefs Research-ICU" is carried out with 180 health care professionals, including nurses (n=163), physicians (n=12) and physiotherapists (n=5), working in the adult intensive care units of three hospitals in Ankara. Descriptive statistics, Davis method in expert view analysis, confirmatory factor analysis in construct validity, Cronbach Alpha and split-half test were used in reliability analysis. Since the analyzes for the 5th, 6th, 13th and 20th items were not meaningful, the mentioned items were removed from scale and scale formed with 22 items, 2 subscales. New formed scales' Cronbach Alpha coefficient calculated as 0.818, Spearman-Brown coefficient as 0.799 and the Guttman coefficient as 0.782. In the second stage, the validity and reliability tested scale was applied to 59 nurses, to determine the perceived barriers of intensive care nurses towards patient mobilization. Data were analyzed with descriptive statistics, independent t-tests, one-way analysis of variance, and Pearson's correlation. The mean score of the scale was 34.74±7.35. There was no significant difference between the dimensions and sub-dimensions of the scale according to the variables (p>0.05). In the study, the Turkish version of "Patient Mobilization Attitudes & Beliefs Survey-ICU" found as valid and reliable and the barriers perceived by nurses are mostly in the knowledge-attitude dimension; the barriers listed as inadequate equipment, contraindications and poor condition of patients, risk of injury to staff and increased workload. At the end of the study supporting and increasing the awareness of nurses' about their mobilization responsibility in patient care and developing solutions for the identified barriers are recommended.
Keywords: Barrier, mobilization, validity and reliability, nurse, critical care.