Ege Bölgesi masallarında değerler
Values in tales of the Aegean Region
Yazar: DÖNE ÖZHANLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ÖZÇELİK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Değerler = Values ; Ege bölgesi = Aegean region ; Etik değerler = Ethical values ; Masallar = Tales ; Psikolojik değerler = Psychological values ; Sosyal değerler = Social values

Özet:
Ege bölgesi masallarını merkezine alan mahalli kültür ve özeliklerini yansıtan, tamamı derleme olan bu masal anlatılarının insani değer örneklerini gerçek yaşamla masal olayları arasında koşutluk kurularak yansıtması ve insanın yaşam değerlerini kuşaktan kuşağa masal aracılığı ile aktarılışının incelenmesidir.
Bu konu üzerine "Ege Bölgesi Masallarında Değerler" adıyla lisansüstü tez yapılmış; dört şehre ait (Afyonkarahisar, Denizli, Manisa, Muğla) masallardan oluşan iki yüz seksen masal incelenip altmış üç değer üzerinden beş yüz otuz değer örneği tespit edilerek incelenip içerik analizi yapılıp yorumlanmıştır. İncelenen bu örnekler tekrardan incelenerek değer başlıkları altında masal iletilerinin yönlendirmesi ile değerlerle ilgili yetmiş sekiz tane ikinci alt başlık oluşturulup değerler konusuna netlik kazandırılmıştır. Ayrıca İncelenen iki yüz seksen masal tabloaştırılarak "Tespit edilen değerler", "Değerlerin Masallarda Geçme Sıklığı", "Değerlerin Geçtiği Masallar" başlıkları altında verilip istatiksel veriler elde edilmiş,  sonrasında altmış üç değer çoktan aza doğru yatay grafikle verilerek incelemeye istatiksel bir netlik kazandırılıp çalışma tamamlanmıştır.
Çalışmamız üç bölümden oluşturulmuş olup, birinci bölüm "Değer nedir?", "Değer nasıl oluşur?", "Masal ve Değer Etkileşimi", "Çocuk ve Değer Bilinci" başlıklarından oluşmaktadır.
Birinci Başlık: Değer nedir? Değerler, insan yaratısı olup kökünü insani düşünce ve tecrübeye dayandıran, yaşanmışlıklarla, inanç, gelenek göreneklere yüklenmiş anlamlar, bu anlamları tekrardan geçmişten gelen ve güncel bilgilerle yeniden güncelleyerek yapılan değerlendirmelerdir. Ayrıca, insan yaşamına kolaylık sağlamak adına bu iki verinin bir araya gelip birleştirici gücünü kullanmasıyla bireyin kendi kişiliğinde içselleştirdiği, davranışlar bütünüdür.
İkinci başlık olan "Değer nasıl oluşur?" başlığında insan psikolojisinin, psikanaliz yoluyla kendini var etmesi, insanın doğduğu andan itibaren bir aile içine doğması ilk değer öğretilerini ailesinden alması, psikolojik, dini ve felsefi öğretilerin toplum yaşamında varlığını sürdürerek kültür oluşumunu sağlayıp, ortaya çıkan değerleri ahlaki ölçekten geçirip belirlemesi incelenmiştir. İnanç hinterlandının çok geniş olması nedeniyle tabuların oluşması ve toplumsal kültür yapısına yönelik insani değer gibi görünen her şeyin değer olamayacağını, bu sebeple empati yeteneği ile sorgulatılması geri bildirimi ile insanın değer eylemlerini onaylayıp içselleştirmesi anlatılmıştır.
Üçüncü başlık olan "Masal ve değer etkileşimi" başlığında, insanın doğuştan getirdiği soyut değerleri mitoloji, destan, efsane, masal anlatıları ile geçmişten günümüze aktarılan değerleri metafizik ile sorgulatıp yanıt aramaya yönlendirmek metaforik anlatılarla kalıcılığını sağlamak, masalların yer ve zaman belirsizliğinden yola çıkarak günümüzde çocuğa anne karnında bile masallar aracılığı ile değerlerin anlatılıp öğretilebileceğini ve okul eğitimi ile gerekliliğinin şart olduğu ortaya konmuştur.
Dördüncü Başlık olan "Çocuk ve değer bilinci" başlığında ise çocuğa doğumundan itibaren değer bilincinin verilmeye çalışılmasının çocukta empati yeteneği ile vicdan duygusunu geliştirip, gerçeklikle bağ kurması adına iyi kötü bilincini kavrayarak özünde adalet kavramını dengelemesi yaşamına sevgi ile ışık tutarak sorunlarını insani duygu bilinci ile çözümlemesi konularına değinilerek birinci bölüm tamamlanmıştır. 
İkinci bölümde ise tespit edilen altmış üç değerin büyük çoğunluğunun soyut olduğu gözlemlenmiş ve değerler "Etik Değerler", "Psikolojik Değerler" ve "Sosyolojik Değerler" ana başlıkları altında ayrıştırılarak değer tanımlamaları yapılmıştır. İletiler aracılığı ile tespit edilen değerler masal anlatılarının içinde italik yazılarla verilerek masal tamamlanmış, yorum ve inceleme ile değer anlamlandırılıp aktarılmaya çalışılmıştır.
 Üçüncü bölümde ise "Tespit Edilen Değerler", "Değerlerin Masallarda Geçme Sıklığı", "Değerlerin Geçtiği Masallar" adı altında üç başlık olarak istatistiksel bir inceleme ile tablo oluşturulup,  nitelik kazandırmak amacı ile yatay grafik oluşturularak değerler çoktan aza doğru verilerek çalışma tamamlanmıştır.

Abstract:
This study reflects the local culture and characteristics of the tales of the Aegean region, reflecting the human value examples of these tale narratives, which are all compilation, by paralleling real-life and tale events, and examining the transmission of human life values from generation to generation through tales.
A postgraduate thesis was made on this subject with the name of "Values in Tales of the Aegean Region"; 280 fairy tales from four cities (Afyonkarahisar, Denizli, Manisa, Muğla) were examined, 63 values were determined, content analysis was made and interpreted. By re-examining these examples, seventy-eight secondary sub-titles related to values were created with the guidance of tale messages under the titles of values and the subject of values was clarified. In addition, the two hundred and eighty tales examined were tabulated and statistical data were obtained by giving them under the headings of "Identified Values", "The Frequency of Passing Values in Tales", "Tales with Values", and then the study was completed by giving statistical clarity to the analysis by giving the most to less graphic.
Our study is composed of three parts, and the first part consists of the titles "What is Value?", "How is Value Formed?", "Tale and Value Interaction", "Child and Value Awareness ".
First title: What is the value? Values are human creations and are based on human thoughts and experiences, meanings loaded on experiences, beliefs, traditions, and customs, and evaluations made by updating these meanings with the past and current information. In addition, it is the whole of behaviors that the individual internalizes in her own personality by using the unifying power of these two data in order to facilitate human life.
In the second title, "How Value Is Created", human psychology's existence through psychoanalysis, taking the first value teachings from the family from the moment of birth, ensuring the formation of culture by maintaining the existence of psychological, religious, and philosophical teachings in social life and determining values by passing them on a moral scale are examined. Because of the wide hinterland of belief, the formation of taboos, and the fact that everything that seems to be a human value for the social cultural structure cannot be a value, therefore, with the feedback of empathy, people approve and internalize value actions.
In the third title, "Fairy Tale and Value Interaction", it is stated that question the abstract values brought by human beings with mythology, epic, legend, tale narratives, and the values transferred from the past to the present with metaphysics, providing permanence with metaphorical narratives, starting from the uncertainty of place and time, values can be told and taught to the child even in the mother's womb and it has been demonstrated that school education is essential.
In the fourth title, "Child and Value Awareness", trying to give the child the awareness of value from birth to develop empathy and the sense of conscience in the child, to comprehend the good and bad consciousness to connect with reality, to balance the concept of justice in essence, to illuminate his life with love and the first chapter has been completed by mentioning the analysis issues.
In the second part, it was observed that the vast majority of the sixty-three values identified were intangible, and values were defined under the main headings of "Ethical Values", "Psychological Values" and "Sociological Values". The values determined through the messages were given in italics in the tale narratives, the tale was completed, and the value was tried to be interpreted and conveyed through interpretation and analysis.
In the third chapter, it was tried to clarify the study by tabulating and creating a graph in order to gain a statistical quality to the study with three titles such as "Detected Values", "Frequency of Values in Tales", and "Tales with Values".