Çağdaş dil felsefesinde dil, zihin ve söz edimi ilişkisi
The relationship between language, mind and speech-acts in contemporary philosophy of language
Yazar: VEDAT ÇELEBİ
Danışman: PROF. DR. VELİ URHAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Bölümü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Sistematik Felsefe ve Mantık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Bilinç = Consciousness ; Dil felsefesi = Philosophy of language ; Niyetler = Intentions ; Söz edimleri = Speech acts ; Zihin = Mind

Özet:
Bu araştırmada, çağdaş dil felsefesinde dil, zihin ve söz edimi ilişkisini farklı açılardan ortaya koymaya çalıştık. İlk önce çağdaş dil felsefesinde söz edimi kavramını farklı filozoflar tarafından değerlendirdik. Daha sonra eylem ve niyetlilik tezini ve dil, bilinç, zihin ilişkisini farklı görüşlerle ortaya koymaya çalıştık. Çalışmamızın başlığından da anlaşılacağı üzere temel olarak dil, zihin ve söz edim ilişkisinin dil felsefesi açısından değerlendirilmesi, çözümlenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmamız bu konuya yönelik literatür taramasıyla, birincil ve ikincil kaynaklardan yararlanılarak yapılmıştır.
Kısaca özetlersek, çalışmamızın temelinde olan söz edimleri kuramı bir şey söylemenin bir şey yapmak olduğu tezinden hareket eder. Söz edimi kavramında edim eyleme, söz ise dile gönderme yapmakta olup genel bir tanımla söz edimi, gerçekleştirilmesi için dile gereksinim duyulan eylemleri gerçekleştirmeye yarayan, bir şey söylemenin belli koşullar sağlandığında bir şey yapmayı içermesi olarak ifade edilebilir. Bu noktada da anlatılmak istenen günde¬lik konuşmalarımızda, kendisiyle bir bildirimde bulunmadığımız; ancak bir edimde bulunduğumuz, söz verdiğimiz, ricada bulunduğumuz vb., bir çok cümlenin hiç de anlamsız olmadığının gösterilmesidir. Böylece, anlam yalnızca basit bir doğruluk-yanlışlık karşıtlığına indirgenmemiş olmaktadır.
Niyetlilik tezi ve iradi eylem ilişkisine baktığımızda ise,  bir kişinin neyi bilinçli olarak kontrol edebildiği, neyi bilinçli olarak kontrol edemediğinin ayrılması önemli bir sorundur. Bir yanda, isteyerek, bilinçli bir şekilde niyet ederek yaptığımız davranışlar vardır, diğer yanda, kontrol etmek istesek de kontrol edemediğimiz istemsiz davranışlar vardır. Bu kuram niyetli eylemin bir planı takip ederek gerçekleştirilen eylem olduğunu iddia eder. Böylece, eğer niyetlilik tezi gerçekse, tüm eylem planlanmıştır. Ayrıca, her niyet doğrudan planlı eyleme neden olur. Fakat bazı eylemler planlanmamıştır ve bazı niyetler planlı eyleme neden olmaz.

Abstract:
In this research, we tried to reveal different aspects of the relationship between language, mind and speech-acts. First, we evaluated the concept of speech-acts in contemporary philosophy of language from different philosophers's viewpoints. Then, we tried to reveal the relationship between the thesis of action and intentionatily, language, consciouness and mind with different views. Basically, the relationship between language, mind and speech-acts is intended to solve in terms of the philosophy of language. Our study, with literature review for this issue has been making use of primary and secondary sources.
To summarize briefly, the theory of speech-acts that is the basis of our study moves from the premise that saying something is do something. In order that performance refers to the action and speech refers to the language in the speech-acts concept, with a general define speech-acts can be expressed as a structure which contains acts that need language for having been came true, and when certain conditions are provided saying something means to do something. At this point, in our every day speech it is wanted to be showed that a lot of sentences which we do not have any statement but have performance, give promise, ask a favour etc are not meaningless at all.
When we look at the relationship between intentionatily thesis and voluntary action, the seperation of what a person can control consciously or not is an important problem. On the one hand, there are behaviours we make consciously and willingly by our intention; on the other hand there are involuntary behaviours that we want to control them but cannot do. This theory claims that intending act is the act that occurs by following a plan. Thus, if intentionatily thesis is real, all actions are planned. In addition, every intention causes planned actions directly. However, some actions are not planned and some intentions do not cause planned actions.