60-72 aylık çocukların ahlaki yargı düzeyleri ile prososyal davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the moral jurisdiction level and prosocial behavior of children of 60-72 months
Yazar: NESLİHAN SAYGILI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE AKKAYNAK
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ahlaki yargı = Moral judgment ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Prososyal davranış = Prosocial behaviour ; Ölçekler = Scales

Özet:
Araştırma okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 60-72 aylık çocukların ahlaki yargı düzeyleri ile prososyal davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2019-2020 Eğitim-Öğretim yılı bahar döneminde  İstanbul ili Maltepe ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ve özel okul öncesi eğitim kurumlarına ve ilkokul bünyesindeki anasınıflarına devam eden 60-72 aylık 98 ( 52 kız, 46 erkek) okul öncesi çocuk oluşturmuştur.  Örneklem grubu basit rastgele örneklemi ile seçilmiştir. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın amacı doğrultusunda veri toplamak için  "Kişisel Bilgi Formu", "Ahlaki Yargı Ölçeği",  "Çocuk Prososyallik Ölçeği (Öğretmen Formu)"  kullanılmıştır. Araştırmanın alt amaçlarında, 60-72 aylık çocukların ahlaki yargı düzeyleri ve prososyal davranışlarında belirlenen demografik değişkenlere göre anlamlı düzeyde bir farklılaşmanın olup olmadığını belirlemek için yapılan bu araştırmada nedensel karşılaştırma yapılmıştır. Cinsiyet, yaş, kardeşinin olma durumu, anne ve babanın eğitim durumu demografik değişkenlerine ilişkin betimleyici analizlere tablolarda yer verilmiştir. Verilerin dağılımının normal olup olmadığını belirlemek için Kolmogorov-Smirnov testi yapılmış ve veri grubunun normal dağılım göstermediği görülmüştür. Normal dağılımın olmadığı veri gruplarında non-parametrik analizler tercih edilmektedir. Ahlaki Yargı Ölçeğine (AYÖ) ve Çocuk Prososyallik Ölçeği'ne (ÇPÖ) ilişkin betimsel istatistikler,  cinsiyet, yaş ve daha önce okul öncesi eğitim alma durumu değişkenlerine ilişkin Mann Whitney U Testi, kardeş sayısı, ailede kaçıncı çocuk olma durumu, anne ve baba öğrenim durumu değişkenlerine ilişkin  Kruskal Walli H Testi, Ahlaki Yargı Ölçeği (AYÖ) ile Çocuk Prososyallik Ölçeği (ÇPÖ) arasında anlamlı bir ilişkinin olup olmadığını belirlemek amacıyla Sperman Brown Sıra Farkları Korelasyon katsayısı analizi yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda 60-72 aylık okul öncesine devam eden çocukların ahlaki yargı ve prososyal davranış puanlarının "yüksek" düzeyde olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca ahlaki yargı, ikilem, kültürel paylaşım, kasti kaza, sosyal yardımlaşma, aile kuralı ile prososyal davranış arasında anlamlı düzeyde bir ilişkinin olmadığı görülmektedir. Ahlaki yargı ile kültürel paylaşım, kasti kaza ve sosyal yardımlaşma  arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The study was conducted to examine the relationship between the moral judgment levels and prosocial behaviors of 60-72 month-old children attending pre-school education institutions. The working group of the study was 98 (52 girls, 46 boys) pre-school children of 60-72 months who attended official and private pre-school education institutions affiliated to the Ministry of National Education and kindergartens within the primary school in the spring term of the 2019-2020 academic year in Maltepe district of Istanbul. formed. The sample group was chosen by simple random sampling. In the study, relational scanning model, one of the quantitative research methods, was used. "Personal Information Form", "Moral Judgment Scale", "Child Prosociality Scale (Teacher Form)" were used to collect data in line with the purpose of the study. In the sub-objectives of the study, a causal comparison was made in this study, which was conducted to determine whether there was a significant difference in moral judgment levels and prosocial behaviors of 60-72 month-old children according to demographic variables. Descriptive analyzes regarding the demographic variables of gender, age, sibling status, education status of the mother and father are included in the tables. The Kolmogorov-Smirnov test was used to determine whether the distribution of the data was normal or not, and it was observed that the data group did not show a normal distribution. Non-parametric analyzes are preferred in data groups where there is no normal distribution. Descriptive statistics of Moral Judgment Scale (MJS) and Child Prosociality Scale (CPS), Mann Whitney U Test on variables of gender, age and previous pre-school education, number of siblings, number of children in the family, mother and father education Sperman Brown Rank Differences Correlation Coefficient analysis was performed to determine whether there is a significant relationship between Kruskal Walli H Test, Moral Judgment Scale (MJS) and Child Prosociality Scale (CPS). As a result of the study, it was found that the moral judgment and prosocial behavior scores of the students who attended 60-72 months preschool are at "high" level. In addition, it is observed that there is no significant relationship between moral judgment, dilemma, cultural sharing, deliberate accident, social assistance, family rule and prosocial behavior. It was determined that there is a positive and significant relationship between moral judgment and cultural sharing, deliberate accident and social assistance.