Fizik problemlerini çözmede yüksek ve düşük başarılı fen ve teknoloji öğretmen adaylarının fizik problem çözme süreçlerinin bilişsel farkındalık açısından incelenmesi
The analysis of the problem solving processes of the prospective teachers of science and technology with high and low performance in solving physic problems from the aspect of metacognition
Yazar: AYŞE ÖZTÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NURİ EMRAHOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilişsel farkındalık = Metacognitive ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen ve teknoloji dersi = Science and technology course ; Fizik = Physics ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Problemler = Problems

Özet:
Bu araştırmada, fen ve teknoloji öğretmen adaylarının fizik problemlerini çözmede yüksek ve düşük başarı göstermelerinde bilişsel farkındalığın etkisi incelenmiştir. Araştırma fizik problemlerini çözmede 15' i yüksek ve 15'i düşük başarılı olmak üzere toplam 30 fen ve teknoloji öğretmen adayı üzerinde yürütülmüştür. Nitel bir nedensel karşılaştırma araştırması olan çalışmanın verileri gözlem ve görüşme yoluyla toplanmıştır. Araştırma kapsamında, fizik problemlerini çözmede yüksek ve düşük başarılı fen ve teknoloji öğretmen adaylarının fizik problem çözme süreçlerini açıklayıcı modeller geliştirilmiş, fizik problem çözme süreçleri bilişsel farkındalık açısından incelenmiş, bilişsel farkındalık beceri düzeyleri karşılaştırılmıştır.Araştırma kapsamında geliştirilen açıklayıcı modeller fizik problemlerini çözmede yüksek başarılı fen ve teknoloji öğretmen adaylarının problem çözme süreçlerinin döngüsel bir karar verme süreci, düşük başarılı fen ve teknoloji öğretmen adaylarının problem çözme süreçlerinin ise doğrusal bir karar verme süreci özelliği gösterdiğini ortaya koymuştur. Ayrıca, araştırma bulguları fizik problemlerini çözmede yüksek başarılı fen ve teknoloji öğretmen adaylarının düşük başarılı olanlara oranla daha fazla bilişsel farkındalık davranışı kullandıklarını ve bilişsel farkındalığın boyutları içinde bulunan dikkat, tutum ve çaba yönünden daha iyi olduklarını göstermiştir. Bu iki grup fen ve teknoloji öğretmen adaylarının bilişsel farkındalık beceri puanları karşılaştırıldığında fizik problem çözmede yüksek başarılı grup lehine anlamlı fark bulunmuştur.Araştırma bulguları fizik problemlerini çözmede yüksek ve düşük başarılı fen ve teknoloji öğretmen adaylarının problem çözme süreçlerinin bilişsel farkındalık açısından önemli derecede farklılaştığını göstermiştir. Sonuç olarak fen ve teknoloji öğretmen adaylarının fizik problem çözmede yüksek ve düşük başarı göstermelerinde bilişsel farkındalığın etkili olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this research, the effect of metacognition in showing high and low performance by prospective teachers of science and technology in solving physics problems has been analyzed. The research has been conducted on total 30 prospective teachers of science and technology out of which 15 teachers having high performance and the other 15 teachers having low performance in solving physics problems. The data of the study, which was a qualitative causal comparative research, were all collected through observing and interviewing. Within the scope of the research, descriptive models explaining the processes of solving physics problems by prospective teachers of science and technology with high and low performance were developed; the processes of solving physics? problems were analyzed in terms of metacognition; and metacognitive skill levels were compared.The descriptive models that were developed within the scope of the research have introduced that the problem solving processes of prospective teachers of science and technology with high performance have shown a cyclic decision-making period, although the problem solving processes of prospective teachers of science and technology with low performance have shown a linear character in decision-making period. Furthermore, the findings of this study have presented that the prospective teachers of science and technology with high performance in solving physics problems have used more meta-cognitive attitudes and have been better from the aspects of attention, manner and effort, which are included in metacognitive dimensions, when compared to the ones with low performance. When the meta-cognitive skill scores of those two groups of the prospective teachers of science and technology were compared, a meaningful difference has been found for the benefit of the group with high performance in solving physics problems.The findings of the study have introduced that the problem solving processes of the prospective teachers of Science and Technology with high and low performance have significantly differentiated from the aspect of meta-cognition. As a result, it has been figured out that metacognition may be effective in having high or low performance in solving physics problems by the prospective teachers of science and technology.