48-72 ay arasındaki dil ve konuşma bozukluğu olan ve olmayan çocukların sosyal becerilerinin incelenmesi
Examination of social skills of children between 48-72 months with and without speech and language disorders
Yazar: EMİNE SÜMEYYE MAZLUM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERHAT KORKMAZ
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil bozuklukları = Language disorders ; Kekemelik = Stuttering ; Konuşma = Speech ; Ses bozuklukları = Voice disorders ; Sosyal beceri = Social skill ; İletişim bozuklukları = Communicative disorders

Özet:
DSM-5'in iletişim bozuklukları sınıflamasında yer alan konuşma sesi bozukluğu,
konuşma seslerinin üretimindeki hatalar sonucunda konuşma anlaşılırlığının düşmesidir.
Gelişimsel dil bozukluğu, herhangi biyomedikal sebep olmaksızın çocuğun dil
becerilerinin yaşıtlara göre geride olmasıdır. Akıcılık bozukluklarından bir tanesi olan
kekemelik, konuşmanın ritminde ve genel akıcılığındaki bozulmalarla karakterize bir
konuşma bozukluğudur. Dil ve konuşma bozukluğu olan çocuklar topluma katılımda
güçlükler yaşama riskiyle karşı karşıyadır. Bu çalışmanın amacı, okul öncesi dönemdeki
çocukların yaşadığı dil ve konuşma bozuklukları ve sosyal beceriler arasındaki ilişkiyi
incelemek ve okul öncesi dönemde görülen dil konuşma bozukluklarından hangisinde,
sosyal becerilerin daha çok etkilendiğini sorusunun cevabına ulaşmaktır. Bu
araştırmada; konuşma sesi bozukluğu, gelişimsel dil bozukluğu, akıcı konuşma
bozukluğu olan ve tipik gelişim gösteren çocukların sosyal becerileri karşılaştırılmıştır.
Araştırmaya Türkiye'nin farklı illerinden 48-72 ay arasındaki 29 Gelişimsel Dil
Bozukluğu olan çocuk, 30 Konuşma Sesi Bozukluğu olan çocuk, 30 Kekemeliği olan
çocuk ve bu çocukların ebeveynleri katılmıştır. Çocukların sosyal becerileri, OSBED
(Okul Öncesi Sosyal-Duygusal Gelişim Değerlendirme Ölçeği) kullanılarak
değerlendirilmiştir.
Yapılan analizler sonucunda dil ve konuşma bozukluğu olan çocukların
OSBED'teki tüm alt becerilerde tipik gelişim gösteren yaşıtlarına göre daha düşük
puanlar aldığı görülmüştür. Ayrıca Gelişimsel Dil Bozukluğu olan çocukların sosyal
beceri toplam puanı; akıcı konuşma bozukluğu olan, konuşma sesi bozukluğu olan ve
tipik gelişim gösteren çocukların sosyal beceri puanlarından daha düşüktür. Çalışmanın
verilerinden yola çıkarak dil ve konuşma bozukluğu olan çocukların tipik gelişim
gösteren akranlarından geride oldukları tespit edilmiştir. Çocukların sosyal katılımını
arttırabilmek, sosyal becerilerini destekleyebilmek için terapi önem arz etmektedir.

Abstract:
Speech sound disorder, which is included in the DSM-5's classification of
communication disorders, is the decrease in speech intelligibility as a result of errors in
the production of speech sounds.Developmental language disorder is when a child's
language skills are behind their peers without any biomedical reason.Stuttering, one of
the fluency disorders, is a speech disorder characterized by disruptions in the rhythm
and general fluency of speech.Children with speech disorders are at risk of experiencing
difficulties in participating in society.
The aim of this study is to examine the relationship between language and speech
disorders and social skills experienced by preschool children and to reach the answer to
the question of which language-speech disorders seen in the preschool period affect
social skills more.In this study; Social skills of children with speech sound disorders,
developmental language disorders, fluency disorders and those with typical
development were compared.29 children with Developmental Language Disorder, 30
children with Speech Sound Disorder, 30 children with stuttering and their parents from
different provinces of Turkey between 48-72 months participated in the study.
Children's social skills were evaluated using the OSBED (Preschool Social-Emotional
Development Assessment Scale).
As a result of the analysis, it was seen that children with speech and language
disorders scored lower in all sub-skills in ASD than their peers with typical
development.In addition, the social skills total score of children with Developmental
Language Disorder; It is lower than the social skill scores of children with fluent speech
disorder, speech sound disorder and typical development.Based on the data of the study,
it has been determined that children with speech disorders are behind their peers who
show typical development.Therapy is important in order to increase the social
participation of children and to support their social skills.