Demokratik vatandaşlık ve siyasal katılım bağlamında kuşaklar üzerine bir alan araştırması
A field study on generations in the context of democratic citizenship and political participation
Yazar: ALİ TOSUN
Danışman: DOÇ. DR. FATMA OKUR ÇAKICI
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Demokrasinin toplumsal alanda bireylerin hak ve özgürlüklerinin kazanılması ile bunların kullanılmasında önemli etkileri olduğu görülmektedir. Toplumsal alanda bireylerin katılım mekanizmalarını etkilemesi ve toplumsal yaşamın birer paydaşı olmaları vatandaşlığın toplumsallık yönünü ortaya koymaktadır. Bireylerin toplumsal alanda etkin olmalarını ve alınan kararları etkileyebilmelerine imkân veren demokratik vatandaşlık olgusunun yönetişim eksenli bir alanın yaratılmasına önemli etkileri olduğu söylenebilir. Demokratik vatandaşlığın bu bağlamda siyasal katılım olgusu ile doğrudan yapısal bir ilişkisi olduğu görülmektedir. Siyasal katılım, bir ülkedeki bireylerin katılım kanalları yoluyla kendilerini siyasal zeminde temsil etme olanağı buldukları fırsatlar olarak değerlendirilmektedir. Demokrasinin işlerliğinin önemli bir hale geldiği günümüzde bireylerin demokrasi algısının çeşitli faktörlere göre değişkenlik gösterdiği görülmektedir. Siyasal katılım yoluyla toplumsal alandaki beklentilerin karşılanması, toplumdaki demokratik vatandaşlık olgusu bağlamında sağlıklı bir zemine oturtulabilir. Bu durumun bilinçli yurttaşlık ekseninde kamusal fayda sağlayabileceği düşünülmektedir. Katılım kültürünün yoğun olduğu toplumlarda siyasal toplumsallaşmanın yüksek düzeyde olmasının temel hak ve özgürlüklerin de kullanılması açısından önemli hale geldiği söylenebilir.

Siyasal katılım ile katılımcı yurttaşlık olgusunun kuşaksal boyutunun ele alınması, gruplar arasındaki siyasal tutum ve farklılıkların analiz edilmesi açısından önem taşımaktadır. Toplumsal alanda siyasal karar mekanizmalarının toplumu önemli bir düzeyde etkilediği görülmektedir. Yapılan çalışmanın bu çerçevede tutum ve davranışların ortaya konulmasına katkı sağladığı söylenebilir. Çalışmanın amacının iki bölge bağlamında kuşaklar arasındaki siyasal toplumsallaşma boyutundaki farklılıkların ortaya çıkarılmasına yönelik olduğu söylenebilir. Bölgesel ve kuşaksal farklılıkların ortaya çıkarılmasının araştırmanın önemini ortaya koyduğu görülmektedir. Araştırmanın yönteminin iki bölgedeki bireylerden elde edilen verilerle çeşitli analizlerine yapılmasına dayandığı görülmektedir. Bu kapsamda genel bilgiler ile iki farklı ölçeğin kullanılması söz konusu olmuştur. Çalışmanın sorunsalını da ifade eden ve bölgesel ve kuşaksal farklılıkların ne denli ortaya çıktığını belirlemeye yönelik araştırmada iki bölge bağlamında siyasal toplumsallaşma ile demokratik vatandaşlık boyutunda benzerlikler ile farklılıkların ortaya çıkarılması varılmak istenen sonucu ifade etmektedir.

Siyasal katılımın demokratik vatandaşlık çerçevesinde kuşaklar bağlamında ele alındığı çalışmada TR52 Bölgesi ile TRC3 Bölgesinin karşılaştırmalı bir analizi ortaya konulmuştur. Çalışma kapsamında değerlendirmeye alınan X, Y ve Z kuşaklarının siyasal katılım kanallarını hangi yoğunlukta kullandıkları, siyasete karşı ne tür düşüncelere sahip oldukları ve katılımcı yurttaşlık bağlamında ne tür davranışlar sergiledikleri ölçülmüştür. Ayrıca kuşaklar bağlamında ülkenin çeşitli sorunlarının öncekli olarak nasıl algılandığı da bu çerçevede ortaya konmuştur.

Çalışma sonucunda iki bölge bağlamında siyasal katılım ve demokratik vatandaşlık ölçeklerine göre istatistiksel olarak anlamlı siyasal katılım farklılıklarının ortaya çıktığı görülmektedir. Bölgeler arasında siyasi parti üyeliği ile sivil toplum anlayışının istenilen düzeyde olmadığı anlamlı bir farklılığın söz konusu olmadığı ortaya çıkmıştır. İki bölgede de bireylerin protest bir anlayışa sahip olmadığı ve bilinçli vatandaşlık boyutun eyleme geçmediği görülmektedir. Hukukun düzeninin istenilen seviyede olmadığı ve cinsiyetler arasındaki eşitsizliğin ifade edildiği çalışmada bu durumun iki bölge bağlamında da benzer şekilde algılandığı ileri sürülebilir. Bölgelerin Türkiye'nin çeşitli sorunlarının ele alınmasında aynı düşünce yapısına sahip olduğu ve ülkedeki mevcut sorunların buna göre ele alındığı görülmektedir. Kamu otoritelerinin çeşitli faktörlere bağlı olarak eleştirildiği ve bireysel hak ve özgürlüklerin kullanımının zaman zaman sorunlu hale geldiği araştırma sonuçlarına bakılarak söylenebilmektedir. Toplumsal alanda çeşitli sorunların söz konusu olduğunu vurgulayan katılımcıların olağandışı siyasal katılım kanallarına karşı çekingen bir yapıda oldukları ileri sürülebilir.

Kuşakların tutum ve davranışlarının iki bölge ekseninde ele alındığında anlamlı farklılıkların ortaya çıktığı görülmektedir. Özellikle birçoğu eğitim gören Z kuşağı bireylerinin toplumsal alanda diğer kuşaklara göre daha hoşgörülü bir yapıda olduğu savunulabilmektedir. Bu durumun teknolojik imkânların kuşaklar arasında kullanım durumuyla ilişkili olduğu ifade edilebilir. Kuşaklar arasındaki siyasal düşünce gelişim seyri ele alındığında eğitim faktörünün önemli bir değişken olarak ortaya çıktığı görülmektedir. X kuşağının bu bağlamda diğer iki kuşağa göre geleneksel bir yapıda olduğu ve güncelliği yakalayamadığı savunulabilmektedir.

Çalışmanın iki bölgedeki seyri bütünsel bir yaklaşımda ele alındığında bireylerin toplumsal alanda siyasi bilinç boyutunda bilgili oldukları ancak demokratik vatandaşlık bağlamında etkin bir katılım kültürünün yerleşemediği görülmektedir. Bu durumun çeşitli faktörlerle ortaya çıktığı ve bireylerin siyasal tutum ve davranışlarının buna göre şekillendiği görülmektedir. Türkiye'nin siyasal ve toplumsal yapısının geleneksel bir boyutta olduğu düşünüldüğünde, bu durumun beklenen bir sonuç olduğu ileri sürülebilir. Özellikle ülkenin demokrasi sürecinin dar bir zaman aralığında olması ve temel hak ve hürriyetlerin kazanılması noktasında büyük bir mücadelenin olmadığı düşünüldüğünde araştırma sonuçlarının olağan bir şekilde ortaya çıktığı savunulabilir.

Anahtar Kelimeler: Demokratik vatandaşlık, Kuşaklar, Siyasal katılım, TR52 Bölgesi, TRC3 Bölgesi.

Abstract:
It is seen that democracy has important effects on the acquisition and use of the rights and freedoms of individuals in the social sphere. The fact that individuals influence participation mechanisms in the social sphere and become stakeholders in social life reveals the social aspect of citizenship. It can be said that the phenomenon of democratic citizenship, which enables individuals to be active in the social field and to influence the decisions taken, has important effects on the creation of a governance-oriented field. In this context, democratic citizenship has a direct structural relationship with the phenomenon of political participation. Political participation is considered as the opportunities that individuals in a country have to represent themselves on political grounds through participation channels. Today, when the functioning of democracy has become important, it is seen that individuals' perception of democracy varies according to various factors. Meeting the expectations in the social sphere through political participation can be placed on a healthy basis in the context of the phenomenon of democratic citizenship in society. It is thought that this situation can provide public benefit on the axis of conscious citizenship. It can be said that the high level of political socialization in societies where the culture of participation is intense becomes important in terms of the exercise of fundamental rights and freedoms.

Addressing the generational dimension of political participation and participatory citizenship is important in terms of analyzing political attitudes and differences between groups. It is seen that political decision-making mechanisms in the social sphere affect the society at an important level. It can be said that the study contributes to revealing attitudes and behaviors within this framework. It can be said that the aim of the study is to reveal the differences in the dimension of political socialization between generations in the context of two regions. It is seen that revealing regional and generational differences reveals the importance of the research. It is seen that the method of the research is based on making various analyzes with the data obtained from individuals in two regions. In this context, general information and two different scales were used. In the research, which also expresses the problematic of the study and aims to determine the extent to which regional and generational differences emerge, revealing the similarities and differences in the dimensions of political socialization and democratic citizenship in the context of the two regions expresses the desired result.

In this study, a comparative analysis of the TR52 Region and TRC3 Region has been put forward in which political participation is discussed in the context of generations within the framework of democratic citizenship. Within the scope of the study, the intensity with which Generations X, Y and Z use political participation channels, what kind of thoughts they have towards politics and what kind of behaviors they exhibit in the context of participatory citizenship were measured. In addition, how various problems of the country are perceived as priorities in the context of generations has also been revealed within this framework.

As a result of the study, it is seen that there are statistically significant differences in political participation according to the scales of political participation and democratic citizenship in the context of the two regions. It has been revealed that there is no significant difference between the regions in terms of political party membership and civil society understanding. It is seen that individuals in both regions do not have a protest understanding and the conscious citizenship dimension is not put into action. It can be argued that this situation is perceived similarly in the context of the two regions in the study where the law and order is not at the desired level and inequality between genders is expressed. It is seen that the regions have the same mindset in addressing various problems of Turkey and the current problems in the country are addressed accordingly. Based on the results of the research, it can be said that public authorities are criticized due to various factors and the use of individual rights and freedoms has become problematic from time to time. It can be argued that the participants who emphasize that there are various problems in the social sphere are hesitant towards extraordinary channels of political participation.

When the attitudes and behaviors of the generations are considered on the axis of two regions, it is seen that significant differences emerge. In particular, it can be argued that Generation Z individuals, most of whom are educated, have a more tolerant structure in the social field compared to other generations. It can be stated that this situation is related to the use of technological opportunities between generations. When the course of development of political thought between generations is analyzed, it is seen that the education factor emerges as an important variable. In this context, it can be argued that Generation X has a traditional structure compared to the other two generations and cannot keep up to date.

When the course of the study in two regions is considered in a holistic approach, it is seen that individuals are knowledgeable in the dimension of political consciousness in the social field, but an effective participation culture in the context of democratic citizenship has not been established. It is seen that this situation is caused by various factors and individuals' political attitudes and behaviors are shaped accordingly. Considering that Turkey's political and social structure has a traditional dimension, it can be argued that this situation is an expected result. Especially considering that the democratic process of the country has been in a narrow period of time and that there has not been a great struggle to gain fundamental rights and freedoms, it can be argued that the results of the research have emerged in a normal way.

Keywors: Democratic citizenship, Generations, Political participation, TR52 Region, TRC3 Region.