Hemşirelerin bakım kültürü algıları ile iş doyumu ve işten ayrılma niyeti ilişkisi üzerine bir müdahale araştırması: Eğitim programının etkililiği
An interventional study on the relationship between nurses' perceptions of caring culture, job satisfaction and intention to leave: The effectiveness of a training program
Yazar: MEHMET GÜLŞEN
Danışman: DOÇ. DR. ADALET KUTLU
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; İş doyumu = Job satisfaction ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Amaç: Hemşirelerin bakım kültürü algıları ile iş doyumu, işten ayrılma niyeti ilişkisini ve eğitim programının bakım kültürü algısına etkisini incelemektir.

Gereç ve Yöntem: Bir üniversite hastanesinde yürütülen araştırmanın metodolojik aşaması 240 hemşire örneklemiyle, ikinci aşaması 86 hemşireyle gerçekleştirildi. Veriler; Hemşire Bilgi Formu, Bakım Kültürü Ölçeği (BKÖ), Hemşire İş Doyum Ölçeği (HİDÖ) ile toplandı. Eğitim grubuna bakım kültürüne ilişkin konularda dört haftalık çevrimiçi eğitim verildi. Eğitim ve kontrol grubu ön test son test BKÖ, HİDÖ ve işten ayrılma niyetleri değerlendirildi.

Bulgular: Metodolojik aşamada Bakım Kültürü Ölçeği'nin dil geçerliliği, kapsam geçerliliği, yapı geçerliliği, eş zaman geçerliliği, bilinen gruplar geçerliliği açısından yeterli olduğu belirlendi. Cronbach alfa toplam 0,84 şeklinde ve madde toplam puan korelasyonları iyi düzeyde bulundu. İkinci aşamada program etkililiği açısından hemşirelerin kişisel özen ve bakım kültürü toplam puan ortalamaları eğitim öncesine göre anlamlı düzeyde artış gösterdi. Bakım kültürü ile iş doyumu toplam puan ortalamaları arasında hem ön test hem de son test verileri için orta düzeyde ilişkinin var olduğu; işten ayrılma niyeti ile yönetici özeni, iş arkadaşı özeni ve toplam puan ortalamaları için son test verilerinde pozitif yönde anlamlı ilişkilerin olduğu görüldü.

Sonuçlar: Metodolojik aşamada Bakım Kültürü Ölçeği'nin Türkçe versiyonunun hemşirelerin bakım kültürü algılarını değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir araç olduğu tespit edildi. Bakım kültürü ile iş doyumu ve işten ayrılma niyeti arasında zayıf-orta düzeyde ilişki bulundu. Hemşirelerin bakım kültürü algısının iyileştirilmesinde konuyla ilgili hazırlanan eğitim programları katkı sağlayabilmektedir.

Abstract:
Aim: To examine the relationship between nurses' perceptions of caring culture, job satisfaction and intention to leave, and to evaluate the effectiveness of a training program.

Material and Method: The methodological stage was carried out with 240 nurses in one university hospital and aimed to assess the validity and reliability of the Caring Culture Survey (CCS). A randomized controlled interventional study design was conducted to evaluate the effectiveness of the training program in the second stage. Data was collected from 86 nurses through the Personal Information Form, the Turkish version of the CCS (CCS-Tr) and the Nurse Job Satisfaction Scale (NJSS). The training program for nurses based on the caring culture was developed and implemented for four weeks.

Results: The linguistic, content, construct, concurrent validity and known‐groups analysis were satisfactory. Cronbach's alpha coefficient was 0.84 and satisfactory. In the second phase, the mean scores of the personal caring and caring culture total score showed a significant difference between pre- and post-test. There was a moderate relationship between the caring culture and job satisfaction total scores. Significant positive relationships were observed in the post-test data between the intention to leave and leadership caring, co-worker caring and total score of CCS-Tr.

Conclusion: CCS-Tr is a valid and reliable instrument to assess nurses' perceptions of a caring culture. Caring culture has a weak-moderate relationship with job satisfaction and intention to leave. Training programs based on caring culture can contribute to improving the perception of nurses' caring cultures.