Toprak havuzlarda çipura-levrek yetiştiriciliği yapan işletmelerin ekonomik analizi: Muğla ili Milas ilçesi örneği
Economical analysis of sea bream-sea bass aquaculture farms in earthen ponds: Muğla province Milas district case
Yazar: FİLİZ KİŞTİN
Danışman: PROF. DR. CENGİZ SAYIN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Balık yetiştirme = Fish farming ; Balık çiftlikleri = Fish farms ; Ekonomik analiz = Economic analysis ; Levrek balığı = Sea bass ; Muğla-Milas = Muğla-Milas ; Çipura balığı = Seabream

Özet:
Bu çalışmada, deniz balıkları yetiştiriciliğinde Türkiye'de lider konumda bulunan Muğla ili Milas ilçesindeki, yöreye has bir üretim şekli olan karada toprak havuz sisteminde Çipura ve Levrek üretimi yapmakta olan işletmeler yapısal ve ekonomik yönden incelenmiştir. İlçede faal olan işletmeler arasından örnekleme ile seçilen 41 adet işletmede, işletmecilerle yüz yüze anketler yapılmıştır. Fiili üretim hacmine göre gruplara ayrılan işletmelerin yapısal ve ekonomik özelliklerine göre nisbi değerlendirmeleri yapılmıştır. En son üretim sezonu 2008-2009 yılı faaliyet sonuçlarına dayalı olarak yapılan ekonomik incelemede işletmelerin ortalama üretim masraflarının % 90,49'unu değişken masraflar ve % 9,51'ini sabit masraflar oluşturmaktadır. En büyük masraf dilimini % 51,28 ile yem masrafları oluşturmakta bunu işgücü, yavru ve elektrik masrafları izlemektedir. İşletmelerin ortalama birim üretim maliyeti ise 8,06 TL/kg'dır.Su ürünleri üretimine yapılan desteklemeler sonrasında işletmelerin net karı küçük işletmelerde 4.312 TL, orta ölçekli işletmelerde 36.232 TL ve büyük ölçekli işletmelerde 85.514 TL olarak hesaplanmıştır. Balık satış fiyatları aynı kaldığı sürece yetiştiricilik faaliyetlerine devlet desteği olmaksızın devam edilemeyeceği maliyet hesaplamalarından açıkça görülmüştür. Devlet desteği olmadan sürdürülecek üretim faaliyeti ile ortaya çıkacak zararları gidermek amacıyla masrafları minimize edici önlemlerin alınması üretici organizasyonu eksikliğinin giderilmesi ve balık fiyatlarındaki istikrarsızlığa çözüm getirecek politikalara önem verilmesi gerektiği ortaya çıkmıştır

Abstract:
In this study, sea bream and sea bass farms with a regionally unique culture system employing earthen pond in Milas district, Muğla, which is the leader of marine aquaculture production in Turkey, were evaluated in terms of structural and economic aspects. Forty one out of active farms were chosen and interviews and questionaries with farmers were made face to face. Relative evaluations of the farms divided into groups in relation to active production volumes were relatively done according to structural and economical features. Results of economic evaluation of farms based on production season of 2008-2009 years variable and fixed costs were 90.49 % and 9.51 % respectively of the total production costs. The largest variable cost is feeding cost with 51.28%, followed by labor, fry and electricity costs in descending order. Average unit production cost is 8,06 TL per kg. Net profits of the farms following the subsidies on gross value of production were found as 4.312, 36.232 and 85.514 TL for small, medium and large size farms respectively. Results of the cost analysis indicated that as long as fish price remains the same, continuation of the activity is rather difficult without the subsidies. To make a sustainable production without the subsidies, it is required to attach importance to strategies which take precautions for cost minimization, resolve the lack of deficiencies of producer organizations and remedy the unstable fish prices.