Bina ergonomisi açısından kamu-özel lise karşılaştırması: Uşak ili örneği
Comparison of public and private high schools in terms of building ergonomics: The case of Uşak province
Yazar: MERYEM YALÇINKAYA DEMİRTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEVİN ÇANKAYA
Uşak Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Bu çalışma okullardaki gürültü düzeyi, aydınlatma düzeyi, termal konfor (sıcaklık, nem, hava akımı) değerlerini ve okul binası içinde bulunan birimlerin (sınıf, kat koridoru, ıslak hacim, merdiven) ergonomik özelliklerini belirlemek için yapılmıştır. Seçilen özel okul ve devlet okullarının kıyaslanması, yönetmelik ve standartlara uygunluklarına bakılarak yapılmıştır. Ergonomik yönden okul birimlerinin alan x hacim ölçümleri metre kullanılarak yapılmıştır. Islak hacimlerin, dersliklerin ve bina merdivenlerinin öğrenci sayısına göre kapasitelerinin ve kişi başına düşen alanın yeterli olup olmadığı Milli Eğitim Bakanlığı standartlarına ve yönetmeliğine uygunluğu yönünden incelenmiştir. Çalışma tanımlayıcı tipte olup, Uşak ili merkez sınırları içerisinde kalan iki özel lise ve iki devlet lise binası belirlenerek toplamda dört okuldan oluşan örneklem grubu oluşturulmuştur. Ölçüm için gürültü ölçüm cihazı Cesva SC310, aydınlık şiddeti ölçüm cihazı Extech SDL400, mikro klima analiz cihazı Delta ohm HD 32.3 kullanılmıştır. Ölçümlerden elde edilen bulgular neticesinde gürültü düzeyi ölçüm sonuçları, ders saatinde sınıf içi ve okul dış alan gürültü düzeyi dört okul içinde sınır değer aralığında kalmıştır. Sınıf içi teneffüs saati gürültü düzeyi ise üç lisede sınır değerlerin üzerinde kalmıştır. Özel ve devlet liselerinin aydınlatma ölçüm sonuçlarının da uygun değerlerde olmadığı görülmüştür. Çalışma sonucunda, okul binalarının yapılacağı konum başta olmak üzere bütün ergonomik özelliklerin tasarım aşamasında düşünülerek eksiksiz yapılması gerektiği görülmektedir. Okul türleri, toplam öğrenci mevcudu, okul bina konforları farklı olsa da eğitimde kalite ve konforun artmasını sağlayan önemli etkenin ergonomik koşulların bir arada sağlanabilmesi olduğu görülmektedir.

Abstract:
This study was carried out to determine the noise level, lighting level, thermal comfort (temperature, humidity, air flow) values in schools and ergonomic features of the units (classroom, floor corridor, wet area, stairs) in the school building. The comparison of the selected private and public schools was made by looking at their compliance with regulations and standards. Ergonomically, the area x volume measurements of the school units were made using meters. The capacity of wet areas, classrooms and building stairs according to the number of students and whether the area per person is sufficient or not has been examined in terms of compliance with the standards and regulations of the Ministry of National Education. The study is of descriptive type, and a sample group consisting of four schools in total was formed by determining two private high schools and two public high schools within the borders of the city center of Uşak. Noise measurement device Cesva SC310, luminous intensity meter Extech SDL400, micro climate analyzer Delta ohm HD 32.3 were used for measurement. As a result of the findings obtained from the measurements, the noise level measurement results, the noise level in the classroom and outside the school during the lesson remained within the limit value range in four schools. The noise level of the class break time remained above the limit values in three high schools. It has been observed that the lighting measurement results of private and

public high schools are not at appropriate values. As a result of the study, it is seen that all ergonomic features, especially the location where the school buildings will be built, should be considered completely during the design phase. Although school types, total student size, and school building comforts are different, it is seen that the most important factor that increases the quality and comfort in education is the combination of ergonomic conditions.