Bazı avokado çöğürlerinin tuza tolerans düzeylerinin belirlenmesi
Determination of salt tolerance levels of some avocado species
Yazar: SELVİHAN KANDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. MERAL İNCESU
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bazı avokado çöğürlerinin tuza tolerans düzeylerinin belirlenmesi amacıyla yapılan çalışmada Meksika ırkına ait Duke, Mexicola ve Topa Topa çeşitlerinin çöğürleri kullanılmıştır. Çalışmada bitkiler 0(kontrol),50 mM ve 75 mM NaCl uygulamalarına tabi tutulmuştur. Sürgün büyümesi, gövde çapı gelişimi, yaprak sayısı, yaprak yanma ve kloroz durumu gibi morfolojik parametreler ile yaprak klorofil miktarı(SPAD),Fotosistem II(PSII), fotosentez oranı(A),Terleme oranı(E),Stomal iletkenlik(gsw),su kullanım etkinliği(WUE), ve yaprak besin elementleri (Na+ ,K+,Ca+2,Cl-  )değerleri incelenmiştir. Artan tuz konsantrasyonunun bitki sürgün boyu ve gövde çapında azalmaya, yapraklarda yanma, nekroz ve şiddetli dökülme sonucu yaprak kayıplarına neden olduğu gözlemlenmiştir. Kontrol uygulaması dışında 50 mM ve 75 mM NaCl uygulanan bitkilerde ileri derecede yaprak kavrulması ve nekrozu meydana geldiği için fotosentez oranı, stomal iletkenlik, terleme oranı ve su kullanım etkinliği ölçümleri yapılamamıştır. Ayrıca yaprak klorofil miktarında ve PSII'de aktivasyonunda azalma olduğu saptanmıştır. Artan tuzlulukla birlikte tüm anaçların yapraklarında Na+ ve Cl- konsantrasyonları artmıştır. Yaprak Ca+2 konsantrasyonu  en yüksek 75 mM NaCl uygulamasında  Topa Topa anacında bulunmuştur.En yüksek yaprak K+ konsantrasyonu ise 75 mM NaCl uygulamasında  Mexicola anacında saptanmıştır. K/Na ve Ca/Na oranları artan tuzlulukla birlikte azalmış ve en yüksek K/Na ve Ca/Na oranı Topa Topa anacında bulunmuştur. Duke ve Mexicola anaçları arasında K/Na ve Ca/Na oranları bakımından bir fark bulunmamıştır.

Abstract:
In this study conducted to determine the salt tolerance levels of some avocado seedlings, seedlings of Duke, Mexicola and Topa Topa varieties of Mexican race were used. In the study, plants were subjected to 0 (control), 50 mM and 75 mM NaCl applications. Morphological parameters such as shoot growth, stem diameter development, leaf number, leaf burning and chlorosis status and leaf chlorophyll amount (SPAD), Photosystem II (PSII), photosynthesis rate (A), Transpiration rate (E), Stomal conductance (gsw), water use efficiency (WUE), and leaf nutrient elements (Na+, K+, Ca+2, Cl-) were investigated. It was observed that increasing salt concentration caused a decrease in plant shoot length and stem diameter, leaf burning, necrosis and severe leaf shedding and leaf losses. Except for the control application, photosynthesis rate, stomal conductance, transpiration rate and water use efficiency measurements could not be made because of the advanced leaf scorch and necrosis in the plants applied with 50 mM and 75 mM NaCl. In addition, a decrease in leaf chlorophyll amount and PSII activation was detected. Na+ and Cl- concentrations increased in the leaves of all rootstocks with increasing salinity. The highest leaf Ca+2 concentration was found in Topa Topa rootstock in 75 mM NaCl application. The highest leaf K+ concentration was found in Mexicola rootstock in 75 mM NaCl application. K/Na and Ca/Na ratios decreased with increasing salinity and the highest K/Na and Ca/Na ratios were found in Topa Topa rootstock. No difference was found in K/Na and Ca/Na ratios between Duke and Mexicola rootstocks.