Preeklampside hemogram ve biyokimyasal parametrelerin incelenmesi ve birinci basamakta preeklampsiye yönelik sekonder korumada kullanılabilirliklerinin araştırılması
Examination of hemograms and biochemical parameters in preeclampsia and investigation of their use in secondary prevention against preeclampsia in primary care
Yazar: ŞULE ACAR
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA BAYRAKTAR
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Birinci basamakta uygun, düzenli ve sürekli bir şekilde yapılan gebe izlemlerinde anamnez ve fizik muayene ile birlikte laboratuvar testleri değerlendirilerek olumsuz durumlar erkenden farkedilip gebenin bir üst basamağa sevki düzenlenir. Bu bağlamda birinci basamak aile hekimliğinde koruyucu hekimlik uygulamalarının önemi açıkça görülmektedir. Etiyopatogenezi tam olarak anlaşılamayan, gebelikte maternal ve fetal morbidite ve mortalitenin en ciddi ve önemli sebeplerinden biri olan preeklampsinin, koruyucu hekimlik kapsamında önceden öngörülmesi de bu açıdan çok önemlidir. Bu çalışmamızda preeklampsi tanılı hastaların hemogram ve biyokimyasal parametrelerinin incelenerek, birinci basamakta takip edilen gebelerde erken tanı ve sekonder koruma amaçlı kullanılabilirliklerinin ortaya konulması amaçlanmıştır.
Yöntem: Erzurum Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesinde arşiv taraması yapılarak, Kadın Doğum ve Hastalıkları kliniğinde 01.01.2020-01.01.2024 tarihleri arasında 4 yıllık süreçte doğum yapmış tüm gebeler ICD-10 kodu ile tarandı. Çalışmaya dahil edilme kriterlerine uygun, preeklampsi tanısı alan tüm gebeler vaka grubunu ve preeklampsi tanısı almayanlar ise kontrol grubunu oluşturdu. Çalışmada toplam 300 (127 vaka, 173 kontrol) gebenin maternal ve fetal özelliklerinin ve maternal laboratuvar verilerinin olduğu bir çalışma formu kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık için p<0,05 olarak kabul edildi.
Bulgular: Çalışmamızda gebelik sayısı, sigara içme, kronik hastalık varlığı ve ilaç kullanımı açısından gruplar arasında istatistiksel anlamlı bir fark gözlenmedi (p>0,05), ancak, gebe yaşı ortalaması vaka grubunda daha düşüktü ve gruplar arasında istatistiksel olarak fark vardı (p<0,05). Geçirilmiş preeklampsi öyküsü  ve İntrauterin büyüme geriliği (IUGR)+ex fetüs oranı vaka grubunda daha fazlaydı (p<0,05). Preeklampsili grupta daha erken haftalarda doğum görülürken yenidoğan antropometrik ölçümlerinde preeklampsili grupta daha düşük olduğu görüldü ve sezeryanla doğum oranı yine vaka grubunda daha fazlaydı (p<0,05). Hemogram ve biyokimyasal parametrelere bakıldığında vaka grubunda lökosit (WBC), nötrofil, aspartat aminotransferaz (AST), alanin aminotarnsferaz (ALT), laktat dehidrogenaz (LDH), kreatinin, ürik asit, K ve Mg ortalaması yüksek,  albümin ve Ca ortalaması anlamlı düşüktü (p<0,05).  Parametrelerin birbirine oranlarının da değerlendirildiği çalışmamızda nötrofil lenfosit oranı (NLO) ortalaması vaka grubunda kontrol grubundan anlamlı yüksekti (sırasıyla 5,14±3,91 ve 3,79±1,82) (AUC: 0,583, %95GA: 0,5-0,65; OR: 1.311, p<0,05). AST/ALT ortalaması vaka grubunda 1,69±0,68, kontrol grubunda ise 1,90±0,66 idi ve vaka grubunda anlamlı düşüktü (AUC: 0,624, %95GA: 0,5-0,67;  OR: 0,339, p<0,05). Ürik Asit/Kreatinin, Ürik Asit/Albümin ve LDH/Albümin oranı ise vaka grubunda kontrol grubundan anlamlı yüksekti (sırasıyla vaka grubunda 9,68±3,10, kontrol grubunda 7,73±2,28, AUC: 0,712, %95GA: 0,65-0,77, OR:1,225 ve vaka grubunda 2,37±1,05, kontrol grubunda 1,22±1,50, AUC: 0,876, %95GA: 0,8-0,9, OR:1,453 ve vaka grubunda 157,06±138,83, kontrol grubunda 62,79±19,28, AUC: 0,834, %95GA: 0,77-0,89; OR:1,041, p<0,05). 
Sonuç: Çalışmamızda, bazı hemogram ve biyokimyasal parametreler ile NLO, Ürik Asit/Kreatinin oranı, Ürik Asit/Albümin oranı, AST/ALT oranı ve LDH/Albümin oranlarının Aile Hekimliklerinde yapılan gebe izlemlerinde kullanılabilirliğine ve sekonder korumanın önemine dikkat çekilmiştir. Böylece, pratik, kolay, ucuz ve birinci basamakta yapılabilen hemogram ve biyokimya kan parametrelerinden elde edilen bu oranların preeklampsi riski tespit etmek için kullanılması ve riskli gebelerin tespit edilmesinden sonra ileri merkezlere sevk edilmesi gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Koruyucu sağlık hizmetleri, koruyucu hekimlik, aile hekimliği, sekonder koruma, preeklampsi, laboratuvar testleri, LDH/Albümin oranı

Abstract:
Objective: Adequate, regular and continuous follow-up of pregnant women in primary care includes evaluation of medical history, physical examination and laboratory tests, early detection of adverse conditions and referral of the pregnant woman to the next level of care. In this context, the importance of preventive medicine practices in primary care becomes clear. Prediction of preeclampsia, whose etiopathogenesis is not fully understood and which is one of the most serious and important causes of maternal and fetal morbidity and mortality in pregnancy, is also very important in the context of preventive medicine. The aim of this study is to evaluate the hemogram and biochemical parameters of patients diagnosed with preeclampsia and to demonstrate their usefulness for early diagnosis and secondary prevention in pregnant women followed up in primary care.
Methods: All pregnant women who gave birth at the obstetrics clinic between 01.01.2020-01.01.2024 in a 4-year period were screened by ICD-10 code through archive search at Erzurum Atatürk University Research Hospital. All pregnant women who met the inclusion criteria and had a diagnosis of pre-eclampsia formed the case group, and those without a diagnosis formed the control group. A study form containing maternal and fetal characteristics and maternal laboratory data of a total of 300 pregnant women (127 cases and 173 controls) was included in the study. Statistical significance was set at p<0.05.
Results: In our study, no statistically significant difference was observed between the groups in terms of number of pregnancies, smoking, presence of chronic diseases and drug use (p>0.05), but the mean gestational age was lower in the case group and there was a statistically significance (p<0.05). History of previous preeclampsia and intrauterine growth retardation (IUGR)+ex fetus rate were higher in the case group (p<0.05). Delivery was observed at earlier weeks in the preeclamptic group, neonatal anthropometric measurements were lower in the preeclamptic group, and the rate of caesarean delivery was higher in the case group (p<0.05). When hemogram and biochemical parameters were analysed, the mean leukocytes (WBC), neutrophils, aspartate aminotransferase (AST), alanine aminotransferase (ALT), lactate dehydrogenase (LDH), creatinine, uric acid, K and Mg were higher in the case group, while the mean albumin and Ca were significantly lower (p<0.05). The mean neutrophil/lymphocyte ratio (NLR) was significantly higher in the case group than in the control group (5.14±3.91 and 3.79±1.82, respectively) (AUC: 0.583, 95% CI: 0.5-0.65; OR: 1.311, p<0.05). The mean AST/ALT was 1.69±0.68 in the case group and 1.90±0.66 in the control group and was significantly lower in the case group (AUC: 0.624, 95% CI: 0.5-0.67; OR: 0.339, p<0.05). Uric acid/creatinine, uric acid/albumin and LDH/albumin ratios were significantly higher in the case group than in the control group (9.68±3.10 in the case group and 7.73±2.28 in the control group, AUC: 0.712, 95% CI: 0.65-0.77, OR: 1.225 and 2.37±1.05 in the case group and 1.22±1.50 in the control group, AUC: 0.876, 95% CI: 0.8-0.9, OR: 1.453 and 157.06±138.83 in the case group and 62.79±19.28 in the control group, AUC: 0.834, 95% CI: 0.77-0.89; OR: 1.041, p<0.05).
Conclusion: This study highlighted the usefulness of NLR, uric acid/creatinine ratio, uric acid/albumin ratio, AST/ALT ratio and LDH/albumin ratio in the follow-up of pregnant women in family practice and the importance of secondary prevention. Thus, these ratios obtained from hemogram and biochemical blood parameters, which are practical, easy, inexpensive and can be performed in primary care, should be used to determine the risk of preeclampsia and at-risk pregnant women should be referred to advanced centres after detection.
Keywords: Preventive health services, preventive medicine, family medicine, secondary prevention, preeclampsia, laboratory tests, LDH/albumin ratio