Girişim sermayesi yatırım ortaklıklarının finansal performanslarının CRITIC ve PROMETHEE yöntemleriyle değerlendirilmesi
Evaluation of financial performances of ventural capital investment trusts by CRITIC and PROMETHEE methods
Yazar: MUHAMMED TALHA SARIMERMER
Danışman: PROF. DR. SİBEL YILMAZ TÜRKMEN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finansal Piyasalar ve Yatırım Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: CRITIC yöntemi = CRITIC method ; Finansal performans = Financial performance ; Fonlar = Funds ; Girişim sermayesi yatırım ortaklıkları = Venture capital investment trust ; PROMETHEE yöntemi = PROMETHEE yöntemi ; Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation

Özet:
Girişim sermayesi, fon fazlalarını girişimciye sermaye olarak temin ederek yenilik içeren girişimlerin ekonomiye kazandırılmasını sağlayan alternatif bir finansman tekniğidir. Girişim sermayesi ile bankalardan kredi alabilecek kadar büyümemiş, kendini sermaye veya gelir olarak ispat edememiş, kredi için yeterli teminatı gösteremeyen ya da kredi kullanarak faaliyetlerini finanse etmeyi tercih etmeyen girişimcilere yüksek riskli ve fakat önemli bir yenilik içeren girişimlere fon sağlanmaktadır. 
Modern anlamda İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra görülmeye, gelişmeye ve kurumsallaşmaya başlayan girişim sermayesi 1980'lerden sonra da Türkiye'de düzenlenmeye başlanmıştır. Yapılan düzenlemeyle ihdas edilen girişim sermayesi yatırım ortaklıklarının sayıları 2000'lerden itibaren artış göstermiş ve bu şirketlerin bir kısmı da Borsa İstanbul'a kote olmuştur. Girişim sermayesi yatırım ortaklıkları için finansal oranlardan hangilerinin önem ağırlığının fazla olduğu, hali hazırda Borsa İstanbul'a kote olarak faaliyet gösteren girişim sermayesi yatırım ortaklıklarının finansal performanslarının değerlendirilmesi için bu konuda çalışma yapılmıştır.
Tez çalışmasında Borsa İstanbul'a kote olmuş girişim sermayesi yatırım ortaklıklarının 2015 – 2021 (bu yılın sadece ilk iki dönemine) yıllarına ait üçer aylık finansal tablolarındaki veriler kullanılarak söz konusu şirketlerin finansal performansları analiz edilmiştir. Bu analiz için iki farklı yöntem kullanılmıştır. Bu yöntemlerden ilki finansal oran analizi yönetimi olup ikincisi de CRITIC tabanlı PROMETHEE yöntemidir. Şirketlerin finansal performanslarının analizi için ilk önce 2015 – 2021 yıllarına ait toplamda yirmi altı dönem için seçilen on adet finansal oranın hesaplaması yapılmış ve bu finansal oranlar her bir şirketin kendi finansal oran sonuçları ile analiz edilmiş, akabinde de şirketler mukayeseli olarak analiz edilmiş ve şirketlerin finansal performansları değerlendirilmiştir.
Çalışmanın takip eden bölümünde seçilen finansal oranların ağırlıkları nesnel bir şekilde CRITIC çok kriterli karar verme yöntemi ile belirlenmiş ve girişim sermayesi yatırım ortaklıkları için finansal oranların hangi yüzdelik oranda öneme sahip oldukları belirlenmiştir. Çok kriterli karar verme yöntemi olan CRITIC yöntemi de yirmi altı dönem için yapıldığından ağırlıktaki değişimler, oranların ağırlık ortalamalarına, standart sapmalarına, medyanlarına ilişkin saptamalar yapılmıştır. Finansal oranların ağırlıklarının hesaplanmasından sonra bir diğer çok kriterli karar verme yöntemi olan PROMETHEE ile yirmi altı döneme ait şirket performansları saptanmış ve yapılan uygulamalar neticesinde elde edilen sonuçlar çalışmanın sonunda bir bütün olarak değerlendirilmiştir.

Abstract:
Venture capital is an alternative financing technique that provides the entrepreneurs with the surplus of funds as capital to bring innovative ventures into the economy. Entrepreneurs who have not grown enough to take loans from banks, cannot prove themselves as capital or income, cannot show sufficient collateral for loans or do not prefer to finance their activities by using loans, are provided with venture capital and high-risk but significant innovation ventures.
Venture capital, which started to be seen, developed and institutionalized after the Second World War in the modern sense, started to be regulated in Turkey after the 1980s. Venture capital investment trusts were created with the regulation made. The number of venture capital investment trusts has increased since the 2000s and some of these companies have been listed on Borsa Istanbul. For this reason, it is important to determine the importance weight of financial ratios for venture capital investment trusts that are currently listed on Borsa Istanbul and to evaluate the financial performance of these companies.
In the thesis study, the financial performances of the companies in question were analyzed by using the data in the quarterly financial statements of the venture capital investment trusts listed on Borsa Istanbul for the years 2015 – 2021 (only in the first two periods of this year). Two different methods were used for this analysis. The first of these methods is financial ratio analysis management and the second is the CRITIC-based PROMETHEE method. 
For the analysis of the financial performances of the companies, ten financial ratios selected for a total of twenty-six periods between 2015 and 2021 were calculated and these financial ratios were analyzed with the results of each company's own financial ratios. Subsequently, the financial ratios of the companies were analyzed comparatively and their financial performances were evaluated.
In the following part of the study, the weights of the selected financial ratios were determined objectively by the CRITIC multi-criteria decision making method. As a result of the application made with the CRITIC method for twenty-six periods, the changes in the weights of the ratios, the weight averages, standard deviations and medians of the ratios were determined. After the weights of the financial ratios were calculated with CRITIC, the PROMETHEE method, which is another multi-criteria decision-making method, was applied. With PROMETHEE, company performances for twenty-six periods were determined and the results obtained as a result of the applications were evaluated as a whole at the end of the study.