Güney-güney işbirliğini anlamak
Understanding the south-south cooperation
Yazar: MELİKE TUĞBA DOLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEGAH TEKİN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Bağlantısızlar hareketi = Non-aligned movement ; Birleşmiş Milletler = United Nations ; Bölgesel iş birliği = Regional cooperation ; Güneylilik = Southernism ; Kalkınma politikaları = Development policies ; Kalkınma yardımları = Development assistances ; Küresel Güney = Global South ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası iş birliği = International cooperation ; İş birliği = Cooperation

Özet:
Uluslararası işbirliği bağlamında yaşanan değişmelerin en geniş çerçevesini sunan, eşit aktörler arasında, iki yönlü ve hiyerarşik olmayan diyalog vurgusu ile işbirliğinin yeni formu olarak formüle edilen Güney- Güney işbirliği bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Çalışmanın temel sorusu; coğrafi referansla sosyo- ekonomik bir kategori olarak sunulan Güney ülkeleri grubundaki ülkelerin esasında homojen değil heterojen bir grup oluşturduğundan yola çıkarak, sınırlı sayıda ortak özellikleri olan bu ülkelerin neden ve nasıl bir işbirliğine yöneldikleridir. Çalışma, tarihsel perspektiften Güney- Güney işbirliğinin nasıl doğduğunu, nasıl geliştiğini ve kurumsal çerçevesini ele almaktadır. Bu çerçevede çalışmada, Güney ülkeleri kavramı nasıl ortaya çıkmıştır, Güney ülkelerini işbirliğine yönelten temel dinamikler nelerdir, Güney- Güney işbirliğini ortaya çıkaran etmenler nelerdir ve kurumsal çerçevesi nedir sorularına cevap aranmaktadır. Dekolonizasyon süreci sonrasında hegemon kutuplardan uzaklaşmak isteyen ülkelerin bir araya gelmesi ile ortaya çıkan Bağlantısızlar Hareketi ile Güney ülkelerinin politika üretebilecekleri platformlar sağlama amacıyla hareket eden Birleşmiş Milletler'in ilgili kurumları, Güney- Güney işbirliğinin gelişimini tarihsel olarak besleyen iki farklı ana damar olarak düşünülmektedir. Bağlantısızlar Hareketi ve Birleşmiş Milletler kurumları toplantıları kronolojik olarak incelenerek, Güney- Güney işbirliğinin gelişimini sağlayan ip uçları aranmıştır. 1960'lı yıllardan başlayan bu toplantılarda Güney'e ve Güney- Güney işbirliğine dair atıflar ideolojik etkenler içerirken, bu atıflar zamanla ekonomik kaygılara dönüşmüştür. Günümüzde Güney- Güney işbirliği, karşılıklı fayda ve dayanışma vurgusu odaklı kalkınma projelerini ve politikalarını içermektedir. Ekonomik, politik, teknik, sosyal, çevresel ve teknolojik alanlarda eşit aktörler arasında ilişkiler ağı olan Güney- Güney işbirliğinin, dinamik yapısı ile kalkınma politikalarında başvurulan önemli bir kaynak olarak varlığını sürdüreceği bu çalışmada ortaya konulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Güney- Güney İşbirliği, Güney, Bağlantısızlar Hareketi, Birleşmiş Milletler, Kalkınma, Kalkınma Yardımı

Abstract:
South- South Cooperation which is presented as the new form of cooperation with an emphasis on mutual and non- hierarchical dialogue between equal actors, provides the broadest framework of changes in the context of international cooperation. As a result of the fact that the South is a socio-economic category with geographical reference the countries of the South constitute a heterogeneous group, not homogeneous. From this point of view, this dissertation aims to answer why and how these countries with limited common characteristics tend to cooperate. From historical perspective, the dissertation explains how the South- South cooperation emerged, how it developed, and its institutional framework. Within this context, the answers of questions, such as; how the concept of the Southern countries came into being, what are the main dynamics that lead the cooperation of the Southern countries, what are the factors that created the South-South rapprochement and what its institutional framework is, are sought. The Non- Aligned Movement that emerged following the decolonization process with the gathering of countries which wanted to move away from the hegemonic poles and the United Nations related institutions which act as platforms of the Southern countries, are considered as two major veins historically feeding the development of South-South Cooperation. By examining Non- Aligned Movement and United Nations institutions meetings in chronological order, the clues for the development of South-South Cooperation can be sought. With these meetings, which began in the 1960s, the early references to the South and South-South Cooperation included ideological factors and these references turned into economic concerns over time. Today, South- South Cooperation constitutes development projects and policies with an emphasis on mutual benefit and solidarity. South- South Cooperation which provides a network of relations between equal actors in economic, political, technical, social, environmental and technological fields has been put forward in this study which will continue its existence in development policies with its dynamic structure.
Key Words: South- South Cooperation, South, Non-Aligned Movement, United Nations, Development, Development Assistance