Anne sütünün ve yenidoğanın intestinal mikrobiyotasının maternal beslenme ile ilişkisi
The relationship between maternal nutrition and microbiota of human breast milk and newborn's intestine
Yazar: GÖZDE EDE
Danışman: PROF. DR. FATMA GÜLHAN SAMUR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Bağırsaklar = Intestines ; Bebek beslenmesi = Infant nutrition ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Mikrobiyota = Microbiota

Özet:
Anne sütü yenidoğanlar için en uygun besin kaynağı olmasının yanı sıra bağırsak mikrobiyotası için potansiyel bakteri kaynağıdır. Ancak, anne sütü ve yenidoğan bağırsak mikrobiyotası ile maternal beslenme arasındaki ilişkiyi değerlendiren araştırma sayısı sınırlıdır. Bu nedenle bu çalışma, gebelik (3. trimester) ve laktasyon (16. gün) döneminde maternal beslenme ile anne sütü ve yenidoğan bağırsak mikrobiyota kompozisyonu arasındaki olası ilişkiyi belirlemek amacıyla, Ankara Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniği'nde takip edilen sağlıklı 20 kadın ve bu kadınların bebekleri de dahil olmak üzere toplam 20 anne-bebek çifti ile yapılmıştır. Doktor tarafından rutin gebelik muayeneleri yapılan kadınların üçüncü trimesterde sosyodemografik özellikleri, antropometrik ölçümleri, beslenme alışkanlıkları, beslenme durumları, emzirmeye ilişkin özellikleri ve bebeklerin antropometrik ölçümleri değerlendirilmiştir. Kadınlardan gebelik döneminde gaita, laktasyon döneminde anne sütü ve yenidoğanlardan gaita örneği alınmıştır ve örneklerin mikrobiyota kompozisyonu 16S rRNA (ribozomal Ribo Nükleik Asit) gen dizileme analizi ile belirlenmiştir. Kadınların yaş ortalaması 24,2±2,94 yıl, gebelik öncesi beden kütle indeksi (BKİ) ortalama 23,3±2,08 kg/m2 ve laktasyon döneminde ise 25,4±2,32 kg/m2 olarak belirlenmiştir. Gebelik döneminde kadınların bağırsak mikrobiyotasında Firmicutes (%50,2) ve Bacteroidetes (%24,2), anne sütü ve yenidoğan mikrobiyotasında ise benzer olarak Firmicutes (sırasıyla %72,8 ve %61,9) ve Proteobacteria (sırasıyla %24,1 ve %16,1) filumlarının baskın olduğu saptanmıştır. Gebelik döneminde karbonhidrat (r=-0,459), çoklu doymamış yağ asitleri (r=-0,524) ve n-3 yağ asidi (r=-0,448) ile Bacteroidaceae ailesi arasında, protein alımı ile Clostridiaceae (r=-0,475) ve Enterobacteriaceae (r=-0,446) ailesi arasında negatif korelasyon belirlenmiştir. Sutterellaceae ailesi ile riboflavin alımı arasında iyi derecede negatif (r=-0,632) ve B12 (r=-0,538) vitamini arasında orta derecede negatif korelasyon belirlenmiştir. Günlük enerji ve posa alımı ile anne sütündeki Streptococcaceae ailesi
arasında sırasıyla iyi (r=0,577) ve orta derecede (r=0,474) pozitif korelasyon saptanmıştır. B6 vitamini alımı ile Yersiniaceae ve demir alımı ile Streptococcaceae aileleri arasında sırasıyla iyi (r=-0,650) derecede negatif ve orta derecede (r=0,517) pozitif korelasyon belirlenmiştir. Yenidoğan bağırsak mikrobiyotasında Bifidobacteriaceae ailesi ile günlük posa alımı arasında orta derecede negatif korelasyon (r=-0,549) belirlenmiştir. Veillonellaceae ailesi ile kalsiyum alımı arasında iyi derecede negatif korelasyon (r=-0,653) saptanmıştır. Bu çalışmada, hem gebelik hem laktasyon döneminde maternal enerji ve besin ögeleri alımı ile anne sütü ve yenidoğan bağırsak mikrobiyota çeşitliliği arasında anlamlı korelasyon olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçların geçerliliği için kontrollü beslenme müdahalelerini içeren çalışmalara gereksinim vardır.

Anahtar Kelimeler: Anne sütü, yenidoğan, mikrobiyota, maternal beslenme

Abstract:
Breast milk is an optimal source of nutrients for newborns as well as a potential source of bacteria for the intestinal microbiota. However, there are limited number of studies evaluating the relationship between maternal nutrition, breast milk and neonatal intestinal microbiota. Therefore, this study was planned to determine the possible relationship between maternal nutrition and breast milk as well as neonatal gut microbiota composition. The study was conducted on a total of 20 healthy mother-infant pairs following at Obstetrics and Gynecology Department of Gülhane Education and Research Hospital in Ankara Health Sciences University. Sociodemographic characteristics, anthropometric measurements, nutritional habits, status, breastfeeding characteristics and anthropometric measurements of infants were evaluated in the third trimester of the women who underwent routine prenatal care. Fecal samples were obtained during pregnancy, whereas breast milk samples and stool samples of newborns were obtained during lactation. The microbiota composition of the biological samples was determined by 16S rRNA (ribosomal ribonucleic acid) gene sequencing analysis. The mean age of women was 24.2±2.94 years, the mean  prepregnancy body mass index (BMI) was 23.3±2.08 kg/m2 and was 25.4±2.32 kg/m2
during the lactation. Firmicutes (50.2%) and Bacteroidetes (24.2%) were found in the intestinal microbiota of women during pregnancy and Firmicutes (72.8% and 61.9%, respectively) and Proteobacteria (24.1%, respectively) in breast milk and newborn microbiota and (16.1%). Carbohydrate (r=-0.459), polyunsaturated fatty acids (r=-0.524), n-3 fatty acid (r=-0.448) and Bacteroidaceae (r=-0.448) family during pregnancy, with protein intake Clostridiaceae (r=-0.475) and Enterobacteriaceae (r=-0.446) negative correlation was determined between the family. A moderately negative correlation was found between the Sutterellaceae family and riboflavin intake (r=-0.632) and vitamin B12 (r =-0.538). There was a good (r= 0.577) and moderate (r=0.474) positive correlation between daily energy, fiber intake and Streptococcaceae family in breast milk, respectively. There was a good (r= -0.650) negative and moderate (r= 0.517) positive correlation between vitamin B6 intake and Yersiniaceae and iron intake and Streptococcaceae families, respectively. Moderate
negative correlation (r= -0.549) was found between Bifidobacteriaceae family and daily fiber intake in neonatal intestinal microbiota. There was a good negative correlation (r = -0.653) between Veillonellaceae family and calcium intake. In this study, a correlation was found between maternal energy and nutrient intake, breast milk and neonatal intestinal microbiota during both pregnancy and lactation. For the validity of these results, studies including controlled nutrition interventions are needed.

Key Words: Breast milk, infant, microbiota, maternal nutrition