Fibromiyalji sendromu'nda kinezyofobi ve kognitif fonksiyonların ilişkisi
Relationship between kinesiophobia and cognitive functions in fibromyalgia
Yazar: ELÇİN ERGEZ LATIFOGLOU
Danışman: PROF. DR. ŞENİZ AKÇAY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Bozyaka Eğt. ve Arş. Hast. / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Biliş = Cognition ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Fibromiyalji = Fibromyalgia ; Hareket korkusu = Kinesiophobia ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Fibromiyalji Sendromu (FMS) tanılı hastalar ile sağlıklı kontrol bireyleri arasında kinezyofobinin şiddeti, sıklığı kognitif fonksiyonlar ve hayat kalitesi arasında fark olup olmadığını değerlendirmek ve FMS tanılı hastalarda kinezyofobinin kognitif fonksiyonlar, hastalık aktivitesi ve yaşam kalitesiyle ilişkisini araştırmak.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza son bir yıl içerisinde Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bozyaka Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon polikliniğine başvuran, ACR 2016 tanı kriterlerini karşılayan ve ilk defa tanı alan FMS hastaları ile kronik ağrılı kas iskelet hastalığı olmayan sağlıklı katılımcılar dahil edildi. 
Hastaların demografik verileri kaydedildikten sonra kinezyofobi şiddeti Tampa Kinezyofobi Ölçeği (TKÖ) ile,  hastalık şiddeti Fibromiyalji Etki Anketi (FEA) ile, ağrı şiddeti vizüel analog skala (VAS) ile, yaşam kalitesi Kısa Form-36 (SF-36) mental komponent skoru (MCS) ve fiziksel komponent skoru (PCS) ile, kognitif fonksiyonlar Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MOCA) ile, anksiyete ve depresyon varlığı Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HAD) ile, fiziksel aktivite düzeyleri Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-Kısa (UFAA) ile değerlendirildi.
Bulgular: Sağlıklı kontrollerle karşılaştırıldığında FMS tanılı hastaların VKİ'leri daha yüksek, eğitim seviyesi daha düşük, yaşam kalitesi daha düşük, kinezyofobi seviyesi daha yüksek, anksiyete ve depresyon seviyeleri daha yüksek saptandı. Hasta ve kontrol bireyleri arasında fiziksel aktiviteleri, vitamin D seviyesi ve kognitif fonksiyonlar açısından fark saptanmadı. FMS tanılı hastaları yüksek ve düşük seviyede kinezyofobik olarak iki gruba ayırdığımızda, yüksek seviye kinezyofobik olan grupta MCS skoru daha düşük, HAD-depresyon skoru daha yüksek bulundu. 
TKÖ skorunun, fibromiyalji şiddeti, MCS, HAD anksiyete ve depresyon skorları ile zayıf korele, PCS ile orta şiddette korele olduğu saptandı. Hastalık şiddeti ve MOCA skorları yüksek düzey kinezyofobi varlığı açısından ayırıcı kapasiteye sahip değildi. Multiple lineer ve lojistik regresyon analizlerinde TKÖ skorunun ve yüksek düzey kinezyofobi varlığının üzerinde yaş, VKİ, ağrı şiddeti, hastalık şiddeti, MOCA, vitamin D düzeyi, HAD anksiyete ve HAD depresyon skorlarının hiçbirinin prediktif rolü saptanmadı.
Sonuç: FMS tanılı hastalarda yüksek düzey kinezyofobi sağlıklı kişilerden daha sık görülmekte ve hastalıkla şiddeti, mental ve fiziksel sağlık durumu ile ilişkilidir. Bu nedenle FMS tanısı alan hastalarda kinezyofobi varlığının değerlendirilmesi, egzersiz önerilerine uyumun ve hastalığın takibi açısından yön gösterici bir parametre olabilir.
Anahtar Kelimeler: Fibromiyalji Sendromu, Kinezyofobi, Kognitif fonksiyon, Yaşam Kalitesi

Abstract:
Objective: To investigate whether there is a difference between the severity and frequency of kinesiophobia, cognitive functions and quality of life between patients in Fibromyalgia Syndrome (FMS) and healthy controls and to investigate the relationship between kinesiophobia and cognitive functions, disease activity, and quality of life in patients with FMS.
Materials and Methods: Our study included patients with initial diagnosis of FMS who met the diagnostic criteria of ACR 2016 and presented to the Physical Medicine and Rehabilitation Outpatient Clinic of the University of Health Sciences Bozyaka Training and Research Hospital, in the past year, and healthy participants without chronic painful musculoskeletal disorders.
The demographic data of the subjects were recorded. The severity of kinesiophobia severity was assessed by the Tampa Scale of Kinesiophobia (TSK), the severity of disease with the Fibromyalgia Impact Questionnaire (FIQ), the pain intensity with the visual analogue scale (VAS), the quality of life with the Short Form-36 (SF-36) mental component score (MCS), and physical component score (PCS), cognitive functions with the Montreal Cognitive Assessment (MOCA), anxiety and depression by Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS) and physical activity level with the International Physical Activity Questionnaire-Short (IPAQ-Short).
Results: Patients with FMS had higher BMI, lower educational level, lower quality of life, higher levels of kinesiophobia, and higher anxiety and depression scores compared with the healthy controls. There were no differences between patients and controls in terms of physical activity, vitamin D levels, and cognitive function. When FMS patients divided into two groups with high and low level kinesiophobia, the MCS score was lower and the HAD depression score was higher in the high level kinesiophobia group.
The TSK score was correlated weakly with fibromyalgia severity, MCS score, HADS anxiety and depression scores, and moderately correlated with PCS score. Disease severity and MOCA scores had no discriminatory effect on the presence of high-level kinesiophobia. In multiple linear and logistic regression analyzes, no predictive effect was found for age, BMI, pain severity, disease severity, MOCA, vitamin D level, HAD anxiety, and HAD depression scores on the TSK score and the presence of high-level kinesiophobia.
Conclusion: High-level kinesiophobia is more common in FMS patients than in healthy individuals, and its severity is related to disease severity, mental and physical health status. Therefore, assessing the presence of kinesiophobia in patients diagnosed with FMS may be a guiding parameter in terms of compliance with exercise recommendations and follow-up of the disease.
Keywords: Cognitive function, Fibromyalgia Syndrome, Kinesiophobia, Quality of Life