Maksatları ve mesajları bakımından Kur'ân meselleri
Qur'an parables in terms of their purposes and messages
Yazar: AYŞE SEYİTHANOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ABAY
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Din = Religion
Dizin: Ahlak = Morality ; Amel = Practice ; Benzetme = Converge ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Meseller = Parables ; Temsil = Representation ; İnançlar = Beliefs ; İslamiyet = Islam

Özet:
Evrensel ilkelere imza atan ilâhî vahiy, muhteva zenginliğinin yanı sıra lafız ve mana güzellikleri ile de kendine hayran bırakmaktadır. Muhatabın dili ile konuşan Yüce Allah  son derece tesirli bir Belâgatle tüm çağlara seslenirken tefekkür ve tedebbür maksatlı meseller irad etmiştir. Zihnî melekeleri çalıştırmaya yönelik bu davette günlük hayattan seçilen  motiflerin yanı sıra tabiat unsurları kullanılarak teşbihler yapıldığı görülmektedir.
Bu alanda genel olarak, ayetin lafzında ne için misal getirildiğinin zikredilip zikredilmediğine bakılarak çalışmalar yapılmış, meseller; açık ve kapalı olarak sınıflandırılmıştır. Bu çalışmada ise anlamayı kolaylaştırması ve hızlandırması açısından,  Kur'ân meselleri, maksatları ve mesajları açısından tasnif edilmiştir. Maksat ve mesajların tasnifinde ise mesel irad edilen  ayetler, muhtevası açısından itikadla, amelle ve ahlâkla ilgili olmak üzere üç başlık altında değerlendirilmiştir.
Çalışma bir giriş ve iki ana bölümden oluşmaktadır. Girişte araştırmanın konusu, önemi, amacı ve yöntemi açıklanmıştır. İlk bölümde mesel, temsil ve teşbih kavramları üzerinde durulmuş, kelimenin Kur'ânî kullanımları ifade edilerek kavramsal çerçeve çizilmiştir. Meselin kıssa ve hikmetle ilişkisine değinilerek mesel çeşitleri ve  mesellerde kullanılan üslup izah edilmiştir. İkinci ana bölümde ise meseller, maksatları ve mesajları bakımından üç bölümde incelenmiştir. İtikâdi,  amelî ve ahlâkî bağlamda maksat ve mesajlar tesbit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Mesel, teşbih, temsil, itikâd, amel, ahlâk

Abstract:
The divine revelation, which is the signature of universal principles, impresses  with its rich content  as well as its utterance  and meaning beauties.  Almighty Allah, who spoke with the tongue of the addressee , while speaking  to all ages with a highly influential elocution, he told  the parables with the intention of contemplation and providence. It is seen that in this call intended to operate mental abilities, comparisons are made using the natural components as well as the motifs chosen from daily life.
In this area, generally, studies have been done by regarding whether it mentioned or not for what it is given example in the utterance of the verse, parables are classified as direct  and indirect. In this study, the Qur'an parables have  been classified in terms of its purposes  and messages in terms of facilitating and accelerating the meaning. As to in the classification of purpose and messages, the verses which are evaluated under three headings: endurance , practical and moral in terms of their content.
The study consists of an introduction and two main sections. The research subject, purpose, importance and method is explained in the introduction part. In the first part, the concepts of parables, representation and comparison are emphasized; a conceptual framework has been drawn by expressing the  Qur'anic uses of the word. Types of parables and the style used in parables by mentioning the relation between the story and divine wisdom. In the second main chapter, the parables  are examined in three parts in terms of their purposes and messages. Purpose and messages have been determined in the context of the endurance, the practical and the moral.

Keywords:  Parable, Comparison Representation, , Deeds, Morals