Türkiye'de öğretmen hareketliliğinin il, okul bölgesi ve okul düzeyinde incelenmesi
Examination of teacher turnover in Turkey at the provincial, school region and school level
Yazar: EMRE ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. METİN ÖZKAN
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Gaziantep = Gaziantep ; Okullar = Schools ; Öğretmen hareketliliği = Teacher circulation ; Öğretmen sorunları = Problems of teachers ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada, il, okul bölgesi ve okul düzeyinde öğretmenlerin hareketlilik nedenlerinin sıralamalarını tespit etmek ve demografik özelliklere göre bu sıralamaların nasıl farklılaştığını ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Araştırma nicel yaklaşımlardan olan genel tarama modeliyle yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, 2022-2023 Eğitim-Öğretim yılında Gaziantep ili merkez ilçelerdeki Şehitkamil ve Şahinbey'de görev yapan aday, sözleşmeli veya kadrolu olan 722 öğretmen oluşturmaktadır. Öğretmen hareketliliğinin nedenlerini tespit etmek için ilk önce alanyazın incelemesi yapılmıştır. Daha sonra  derinlemesine bilgi edinmek için öğretmenler ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Alanyazın incelemesi ve görüşmeler sonucunda tespit edilen öğretmen hareketliliğinin nedenleri il, okul bölgesi ve okul düzeyinde sınıflandırılmıştır. Sınıflandırılan ölçek maddeleri forma aktarılmış, pilot çalışma gerçekleştirilmiş ve öğretmen hareketlilik nedenleri sıralama formu kullanıma hazır hale getirilmiştir. Bu form kullanılarak öğretmen hareketliliğinin nedenlerine ilişkin öğretmenlerin katıldığı ölçekleme çalışması; cinsiyet, medeni durum, kadro durumu ve kıdem yılı değişkenleri açısından ayrı ayrı incelenmiştir. Çalışma sonucuna göre; il düzeyinde Gelecek Planları, Aileye Uzaklık okul bölgesi düzeyinde İnsanların Eğitime Yaklaşımları, İnsanların Olumsuz Tutum ve Davranışları ve okul düzeyinde Öğrenci Davranış Problemleri, Öğrenci Sayısının Fazla Olması maddeleri, öğretmenlerin düşüncelerine göre, en önemli öğretmen hareketlilik nedenleri olarak tespit edilmiştir. Aynı zamanda il düzeyinde Hizmet Puanının Düşük Olması, okul bölgesi düzeyinde Alışveriş (Kafe, Market, Restoran vs.) İmkânları ve okul düzeyinde Otoriter Yönetim Tarzı en az öneme sahip öğretmen hareketlilik nedenleri olarak belirlenmiştir.  Öğretmenler il düzeyinde bireysel ve ailevi ihtiyaçlarını, okul bölgesi düzeyinde bölgedeki paydaşların düşünce, davranış ve tutumlarını, okul düzeyinde öğrencilerden kaynaklı problemleri önemli ayrılma nedenleri olarak görmüştür.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine the rankings of the reasons for the turnover of teachers at the province, school district and school level, as well as to reveal how these rankings differ according to demographic characteristics. The research was carried out with the general survey model, which is one of the quantitative approaches. The sample of the research consists of 722 prospective, contracted or permanent teachers working in Şehitkamil and Şahinbey in the central districts of Gaziantep in the 2022-2023 academic year. In order to determine the reasons for teacher turnover, a literature review was made first. Then, interviews were held with the teachers to obtain in-depth information. The reasons for teacher turnover determined as a result of the literature review and interviews were classified at the provincial, school district and school level. The classified scale items were transferred to the form, a pilot study was carried out and the list of reasons for teacher turnover was made ready for use. A scaling study with the participation of teachers on the reasons for teacher turnover using this form; gender, marital status, staff status and years of seniority were examined separately. According to the results of the study; Future Plans, Distance to Family at the provincial level People's Approaches to Education, People's Negative Attitudes and Behaviors at the school district level and Student Behavior Problems, High Number of Students at the school level were determined as the most important reasons for teacher turnover, according to the opinions of the teachers. At the same time, Low Service Score at the provincial level, Shopping (Cafe, Market, Restaurant, etc.) Facilities at the school district level and Authoritarian Management Style at the school level were determined as the least important reasons for teacher turnover. Teachers considered individual and family needs at provincial level, thoughts, behaviors and attitudes of stakeholders in the region at school district level, and problems arising from students at school level as important reasons for leaving.