Kıbrıs yayı ve çevresinin yapısal ve tektonik özellikleri
Geological and tectonic properties of the Cyprus arc and the surroundings
Yazar: SEDA OKAY
Danışman: PROF.DR. MUSTAFA ERGÜN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering
Dizin: Buharlaşma = Evaporation ; Kıbrıs = Cyprus ; Ofiyolit = Ophiolite ; Tektonik özellikler = Tectonic properties

Özet:
IV ABSTRACT In present day, eastern Mediterranean is controlled by the collision of the African and Eurasian plates and displacements of Arabian, Anatolian and Eagean micro- plates. The boundary between African and Eurasian plates is delineated by the Hellenic arc and Pliny-Strabo trench in the west and the Cyprus arc and a diffuse fault system of the Eastern Anatolian Fault zone in the east. The seismic researches done between Cyprus and the coast of Israel have examined the structure of the crust of that region. In addition the Eratosthenes seamount is a continental crust subducting under Cyprus in the north, Levantine basin in the south and Mediterranean ridge in the west. High anomalies observed in Cyprus and the sea region at the south are prominent in the gravity data. The bouger anomaly reaches its maximum values over Cyprus, where it is most probably caused by high dense Troodos ophiolites. High Bouger anomaly also seen in the vicinity of Eratosthenes Seamount is caused by the uplifted oceanic crust. Another result obtained from gravity data is that the crust under Herodot and Rhodos basins is oceanic and Anaximander, Eratosthenes and Cyprus are continental fragments. There are no linear magnetic anomaliesin the Mediterranean. But there are magnetic anomalies over the Eratosthenes seamount and as well as from Cyprus to the Antalya basin due to the ophiolithic bodies. High resolution seismic reflection data obtained from Training Through Research 1991 cruise add much available profiles in this area and enable its detailed examination. The interpretation of these data reveals that south edge of the Anotolian plate comprises three additional steps. Eastern Meditterranean is divided into several basins by vertical movements. The last step is delineated by the prominent West Tartus Ridge. The great difference in the shallow and deep geological structure north and south of the West Tartus Ridge leads us inevitably to the conclusion that this ridge is the modern southern boundary of the Anatolian.

Abstract:
ÖZET Doğu Akdeniz günümüzde Afrika ve Avrasya levhaları arasında yaygın çarpışmanın son evresi ve daha küçük Arap, Anadolu ve Ege mikro levhalarının yer değiştirmesiyle kontrol edilmektedir. Afrika ve Anadolu levhaları arasında sınır, batıda Girit ve Pliny-Strabo dalma-batma çukurları ve doğuda ise Kıbrıs Yayı ve Doğu Anadolu Fay zonu sistemi ile ortaya konmaktadır. Kıbrıs ile İsrail arasında yapılan sismik etüdlerde bölgenin kabuk yapısı ortaya konulmuştur. Fazla bir deformasyona uğramaması ve güncel sedimantasyonun fazla olmaması nedeniyle jeolojik evrimin ortaya çıkartılması ve Messiniyen'e kolayca ulaşılabileceği yapılan çalışmalarda ortaya konulmuştur. Ayrıca Eratosthenes denizdağı kuzeyde Kıbrıs'ın, güneyde Levantin baseninin ve batıda ise Akdeniz Sırtı'nın altına dalmakta olan kıtasal bir bloktur. Gravite verilerinde gözlenen en belirgin özellik Kıbrıs ve güneyindeki deniz bölgesinde gözlenen yüksek anomali değerleridir. Bu da Kıbrıs adası üzerinde gözlenen yüksek değerdeki gravite anomalilerinin ada üzerindeki Troodos Masifini oluşturan yüksek yoğunluğa sahip ofıyolitlerden kaynaklanmaktadır. Eratosthenes Denizdağı bölgesinde gözlenen yüksek anomali değeri ise okyanusal kabuğun bu bölgede yüzeye yakın olması nedeniyledir. Gravite verilerinden elde edilen diğer bir sonuç ise Herodot ve Rodos Basenleri'nin okyanusal (veya yan-okyanusal) kabuk, Anaximander ve Eratosthenes Denizdağları ile Kıbrıs'ın altındaki kabuk yapısının ise kıtasal olduğudur. Doğu Akdeniz genel hatlarıyla manyetik anomalilerden yoksundur. Fakat Eratosthenes Denizdağı ve ayrıca ofiyolitlerle ilişkili olarak Kıbrıs'tan Antalya bölgesine doğru manyetik anomaliler mevcuttur. Gelendzhik TTR 1991 seferinden alınan yüksek ayrımlı sismik yansıma verilerinden yararlanılmıştır. Doğu Akdeniz düşey hareketler sonucu birçok basenlere aynlmıştır.Kıbns'm doğusunda Anadolu levhasının güney sınırı enIll az üç, dört basmağa ayrılmıştır. En güneydeki basmağı Batı Tartus Sırtı oluşturmaktadır. Bu sırtın kuzey ve güneyinde bulunan sığ ve derin yapıların farklılığı bu sırtın Anadolu levhasının güney sınırı olduğunu göstermektedir.