Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda melatonin düzeyleri, uyku alışkanlıkları ve klinik belirtiler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi; vaka kontrol çalışması
The evaluation of the relationship between serum melatonin levels, sleep habits and the clinical features of children with autism spectrum disorder; case control study
Yazar: ÇAĞLAR CHARLES DANİEL JAİCKS
Danışman: YRD. DOÇ. DR. PERİHAN ÇAM RAY
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı / Çocuk Psikiyatrisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Melatonin = Melatonin ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Çocuklar = Children

Özet:
Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklarda Melatonin Düzeyleri, Uyku Alışkanlıkları ve Klinik Belirtiler Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi; Vaka Kontrol Çalışması
Amaç: Bir pilot çalışma olarak yapılan bu çalışmamızın amacı; otizm spektrum bozukluğu tanısı almış olan olgular ile sağlıklı kontrollerden oluşan gruplar arasında serum melatonin düzeylerinin ölçülmesi ve uyku alışkanlıkları ve klinik belirtiler arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız prospektif kontrollü bir çalışma olarak planlandı. Çalışmamızda hasta grubuna Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'ne başvuran ve DSM-V'e göre Otizm spektrum bozukluğu tanısı alan 2-8 yaş arası olgular alındı. Kontrol grubunda ise benzer yaş ve cinsiyette sağlıklı çocuklar değerlendirildi. Hastaların hepsinin vitamin D düzeyi, ferritin, serum demiri ve demir bağlama kapasitesinin yanında endojen melatonin düzeylerine bakıldı. Ayrıca hastaların hepsine çocuk uyku alışkanlıkları anketi dolduruldu. Otizm spektrum bozukluğu grubuna ise otizm davranış kontrol listesi (ABC - Autism Behavior Checklist) ve Değiştirilmiş Erken Çocukluk Dönemi Otizm Tarama Ölçeği (M-CHAT - The Modified Checklist for Autism in Toddlers) uygulandı. Elde edilen kan değerleri ve doldurulan anket sonuçları arasındaki ilişki değerlendirildi. Otizm spektrum bozukluğu olan hastalar ile kontrol grubu arasındaki melatonin değerleri karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışmamıza toplam 71 katılımcı dahil edildi. Katılımcıların %81,7'si (n=58) erkek cinsiyette idi. Otizm spektrum bozukluğu grubunun ortalama yaşı 44,4±20,4 ay iken kontrol grubunun ortalama yaşı 51,2±20 ay olarak saptandı (p=0,104). Katılımcılardan elde edilen laboratuvar verileri açısından iki grup arasında anlamlı bir farklılık olmadığı gözlendi. Uyku anketinden elde edilen veriler iki grup arasında karşılaştırıldığında "gün içi uykululuk" alt ölçek skoru kontrol grubunda daha yüksek iken "altını ıslatma" alt ölçek skoru otizm spektrum bozukluğu olan grupta daha yüksek saptandı (sırasıyla p=0,036 ve p=0,008). Diğer ölçeklerde iki grup arasında anlamlı bir farklılık gözlenmedi. Katılımcılar klinik olarak hafif orta ve ağır otizm spektrum bozukluğu gruplarına ayrıldığında ise D vitamini düzeyinin ağır kliniğe sahip hastalarda anlamlı olarak düşük olduğu gözlendi (p=0,005). Katılımcılardan elde edilen anket sonuçları ile elde edilen melatonin düzeyleri arasında anlamlı bir korelasyon saptanmadı. Melatonin düzeyleri otizm spektrum bozukluğu olan grupta ortalama 823,2±237,9 U/L iken kontrol grubunda ortalama 677,4±254,7 U/L idi. İki grup arasındaki bu farkın istatistiksel açıdan anlamlı olduğu bulundu (p=0,027). Katılımcılar cinsiyetlerine göre bölünerek karşılaştırıldığında ise yalnızca erkek hastalarda iki grup arasında fark olduğu saptandı (p=0,020). Kız çocukları arasında melatonin düzeyleri açısından anlamlı bir farklılık olmadığı gözlendi (p=0,608).
Sonuç: Çalışmamızda elde ettiğimiz veriler ışığında otizm spektrum bozukluğunda uyku problemleri olduğu ve bu nedenlerle gündüz ölçülen melatonin düzeylerinde sağlıklı çocuklara göre yükseklik olduğu gözlendi. Ayrıca melatonin düzeylerinin de cinsiyete göre farklılık göstermesi OSB hastalarında uygulanan melatonin tedavi modalitelerinin cinsiyete göre düzenlenebileceğini bizlere düşündürmektedir.
Anahtar Kelimeler: Melatonin, Otizm Spektrum Bozukluğu, Uyku Bozuklukları

Abstract:
Evaluation of the Relationship Between Melatonin Levels, Sleeping Habits and Clinical Symptoms in Children with Autism Spectrum Disorder;
Case Control Study
Objective: The aim of our study, which was designed as a pilot study, was to measure endogenous melatonin levels and to investigate the relationship between sleep habits and clinical symptoms between the groups diagnosed with autism spectrum disorder and healthy controls.
Material and Method: Our study was planned as a prospective controlled study. In our study, patients aged 2-8 years who applied to Çukurova University Faculty of Medicine Department of Pediatric Mental Health and Diseases Clinic and were diagnosed with Autism spectrum disorder according to DSM-V were included in the patient group. In the control group, healthy children of similar age and gender were evaluated. Vitamin D levels, ferritin, serum iron and iron binding capacity as well as endogenous melatonin levels were measured in all patients. In addition, a Children's Sleep Habits Questionnaire was filled in all of the patients. Autism Behavior Checklist (ABC) and The Modified Checklist for Autism in Toddlers (M-CHAT) were applied to the autism spectrum disorder group. The relationship between the blood values obtained and the completed questionnaire results was evaluated. Endogenous melatonin levels were compared between the patients with autism spectrum disorder and the control group.
Results: A total of 71 participants were included in our study. 81.7% (n=58) of the participants were male. The mean age of the autism spectrum disorder group was 44.4±20.4 months and the mean age of the control group was 51.2±20 months (p=0.104). It was observed that there was no significant difference between the two groups in terms of laboratory data obtained from the participants. Data from the sleep questionnaire were compared between the two groups; The "daytime sleepiness" subscale score was higher in the control group and the "bed-wetting" subscale score was higher in the autism spectrum disorder group (p=0.036 and p=0.008, respectively). No significant difference was observed between the two groups in other scales. It was observed that the participants were clinically divided into mild moderate and severe autism spectrum disorders, and the vitamin D level was significantly lower in patients with severe clinical disease (p=0.005). There was no significant correlation between the survey results obtained from the participants and the melatonin levels obtained. Melatonin levels were on average 823.2±237.9 U/L in the autism spectrum disorder group and 677.4±254.7 U/L in the control group. This difference between the two groups was found to be statistically significant (p=0.027). Participants were compared by dividing according to their gender, and only male patients were found to be different between the two groups (p=0.020). It was observed that there was no significant difference between girls in terms of melatonin levels (p=0.608).
Conclusion: In the light of the data we obtained in our study, it was observed that children with autism spectrum disorder had sleep problems and therefore, endogenous melatonin levels measured during the day were higher than healthy children. In addition, the difference in endogenous melatonin levels according to gender suggests that melatonin treatment modalities applied in ASD patients can be arranged according to gender.
Key Words: Autism Spectrum Disorder, Melatonin, Sleep Disorders