Boy kısalığı yakınması ile değerlendirilen çocukların klinik özellikleri
Clinical evaluation of children with complaint of short stature
Yazar: ECE MELTEM YALÇIN
Danışman: DOÇ. DR. İHSAN ESEN
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Boy = Body height ; Endokrin bezler = Endocrine glands ; Endokrinoloji = Endocrinology ; Malnütrisyon = Malnutrition ; Çocuklar = Children

Özet:
Boy kısalığı, çocuk endokrinoloji kliniklerinde sık görülen bir başvuru nedenidir. Bu çalışma ile boy kısalığı yakınması ile başvuran çocukların klinik özelliklerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Hastanemiz çocuk endokrinolojisi polikliniğine 01.06.2013 ile 01.06.2017 tarihleri arasında boy kısalığı yakınması ile başvuran 3166 çocuk değerlendirildi. Boy kısalığı kaygısı yakınması, tüm başvuruların yaklaşık dörtte birini oluşturmaktaydı. Başvuruda boy standart sapma skoru (SDS) ≤ -2 olan ve\veya izlemde boyu -2 SDS'in altına düşmüş olan 1241 (%39,1) çocuk ile çalışma grubu oluşturuldu. Geriye dönük olarak hastalar klinik bilgileri, antropometrik, radyolojik ve laboratuvar değerlendirme sonucu aldıkları tanılara göre gruplandırıldı.
Çalışmaya alınan 684'ü erkek 1241 çocuğun ortalama yaşlarının 9,9±4,8 yıl olduğu saptandı. Başvurudaki boy SDS ortalaması -2,78±0,74, ağırlık SDS ortalaması -2,30±1,15 ve vücut kitle indeksi (VKİ) SDS ortalaması -0,87±1,36 idi. VKİ ≤ -2 SDS boy kısalığı ile taranan çocukların %18,1'ini oluşturmaktaydı. Normalin varyantı boy kısalığı sıklığı %29,9 (n:367) iken patolojik boy kısalıkları nedenleri arasında en fazla izole malnutrisyon %21,0 (n: 262) ve endokrin hastalıklar %12,6 (n:158) tespit edildi. İdiopatik boy kısalığı %5,3 (n: 66), kronik hastalıklara bağlı boy kısalığı %4,0 (n: 50), genetik ve\veya klinik olarak belirlenmiş bir sendromu olan sendromik hastalıklar %2,3 (n: 28) sıklıkta saptandı.  Doku transglutaminaz Ig A pozitifliği  %2,3 çocukta saptanırken endoskopik biyopsi sonrası çölyak tanı oranı %1,6 idi. Ağır boy kısalığı (boy SDS ≤ 3) olan 340 (%27,4) çocukta patolojik tanı oranı %85,3 idi. 
Sonuç olarak bu çalışmada boy kısalığı yakınması ile çocuk endokrinoloji poliklinik başvurularının önemli bir kısmında boy kısalığı olmadığı, boyu kısalığı olan çocukların da yaklaşık üçte birinini normalin varyantı boy kısalıkları olduğu görüldü. En sık saptanan patolojik boy kısalığı nedenleri ise sıklık sırasına göre izole malnutrisyon ve endokrin hastalıklar olduğu görüldü.
 Anahtar Kelimeler: çocuk endokrinoloji,  boy kısalığı, malnutrisyon

Abstract:
Short stature is a common cause of referral to pediatric endocrinology clinics. The aim of this study was to investigate the clinical features of children with short stature. 
A total of 3166 children admitted to the pediatric endocrinology outpatient clinic with the complaint of short stature between 01.06.2013 and 01.06.2017 were evaluated. The complaint of short stature was approximately one-quarter of all applications.  The study group consisted of 1241 (39.1%) children who had a standard deviation score (SDS)  ≤ -2 and / or had decreased below -2 SDS at follow-up. The patients were grouped according to their clinical, anthropometric, radiological and laboratory findings.  
The mean age of 1241 children with 684 boys was 9.9 ± 4.8 years. The mean height SDS of the patients was -2.78 ± 0.74, the mean weight SDS was -2.30±1.15, and the mean body mass index (BMI) SDS was -0.87 ± 1.36. Below -2 BMI SDS consisted of 18.1% of the children scanned with short stature. While the frequency of normal-variant short stature was 29.9% (n: 367), the most causes of short stature due to organic cause are isolated malnutrition 21.0% (n: 262) and the endocrine diseases 12.6% (n: 158). The frequent of idiopathic short stature was 5.3% (n = 66), short stature due to chronic diseases 4.0% (n: 50), syndromic diseases with a genetic and / or clinically determined syndrome 2.3% (n: 28). Tissue transglutaminase Ig A positivity was detected in 2.3% of children, while the rate of celiac diagnosis was 1.6% after endoscopic biopsy. The rate of pathological diagnosis was 85.3% in 340 (27.4%) children with severe short stature (height SDS ≤ 3).
In conclusion, this study showed that there was no short stature in the majority children who admitted due to complaint of short stature in our pediatric endocrinology outpatient clinic, and only one third of the children with short stature were short stature. Isolated malnutrition and endocrine diseases were the most common causes of pathological short stature.
Keywords: child endocrinology, short stature, malnutrition