HIV/AIDS tanısı alan bireylerin suçluluk ve utanç ile kendini sevme ve öz-yeterlilik ve psikolojik dayanıklılık düzeyleri arasındaki yordayıcı ilişkiler
Predictions relationship between guilt and shame have and the self-afficacy and psychlogical resilience levels with HIV/AIDS defined individuals
Yazar: OĞUZHAN ABAKAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ FUAT YALÇIN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: AIDS = AIDS ; HIV = HIV ; Kendini sevme = Self-liking ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Suçluluk = Criminality ; Suçluluk duygusu = Guilt ; Utanma duygusu = Shame ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu araştırmanın amacı; HIV/AIDS tanısı alan bireylerin suçluluk ve utanç ile kendini sevme ve öz yeterlilik ve psikolojik dayanıklılık arasındaki yordayıcı ilişkileri tespit etmek, HIV/AIDS tanısı alan bireylerin suçluluk ve utanç ile kendini sevme ve öz yeterlilik ve psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkiyi incelemek ve betimlemektir. Bu araştırmada farklı durumlarda, yaşanan ve depresyonla ilgisi olduğu ileri sürülen suçluluk ve utanç duygularını ölçen Suçluluk ve Utanç Ölçeği, benlik saygısını kendini sevme ve öz yeterlilik olarak adlandırılan iki ayrı boyutta ölçen İki Boyutlu Benlik Algısı Ölçeği (Kendini sevme – Öz Yeterlilik Ölçeği, KSÖÖ) ve Kendilik Algısı, Gelecek Algısı, Yapısal Stil, Sosyal Yeterlilik, Aile Uyumu ve Sosyal Kaynaklar boyutlarını içeren altı faktörlü yapıyı doğrulamış olan Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği kullanılmıştır.

Çalışmanın yapıldığı yer İstanbul Pozitif Yaşam Derneği olup, çalışma grubu ise HIV/AIDS tanısı almış ve bu dernekten hizmet alan bireylerden oluşmaktadır. Katılımcıların 13'ü kadın ve 50'si erkek ve 1'i trans bireydir. Araştırmada kişisel bilgi formu ve ölçekler aracılığı ile 18 yaş üzerindeki 64 HIV/AIDS tanısı alan bireyden elde edilmiş olan veri analizlerinde SPSS 12 paket programı kullanılmıştır.

Araştırma sonucunda HIV/AIDS tanısı alan bireylerin Suçluluk ve Utanç düzeylerinin cinsiyete, medeni duruma ve cinsel yönelime göre anlamlı farklılaşma olduğu, yaşa göre bir anlamlı farklılaşmanın olmadığı bulunmuştur. Kendini sevme ve öz yeterlilik ve psikolojik dayanıklılığın suçluluk ve utancı yordadığı tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçların literatür ışığında tartışma ve yorumu yapılarak önerilere yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: HIV/AIDS Tanısı Alan Bireyler, Suçluluk ve Utanç, Kendini Sevme ve Öz Yeterlilik, Psikolojik Dayanıklılık

Abstract:
The purpose of this research; Indentfying the predictive relationships between guilt and shame and self-love and self-efficacy and psychological resilience of individuals diagnosed with HIV/AIDS. It is also to examine and describe the relationship between guilt and shame, self-love and self-efficacy and psychological resilience of individuals diagnosed with HIV/AIDS. In this reserach, the Guilt and Shame Scale which measures feelings of guilt and shame in different situations, which are alleged to be related to depression and deleloped that two-Dimensional Self-Perception Scale that measures self-esteem, self-esteem in two separate dimensions called self-love and self-efficac, and developed; the Psychological Resilience Scale, which has confirmed the six-factor structure that includes Self Perception, Future Perception, Structural Style, Social Competence, Family Adjustment and Social Resources, was used.

The place where the study was conducted is the Istanbul Positive Life Association, and the working group consists of individuals who have been diagnosed with HIV/AIDS and receive services from this association. 13 of the participants in the study are women and 50 are men and 1 is trans person. In the research, SPSS package program was used in the analysis of the data obtained from individuals diagnosed with HIV/AIDS over the age of 18 by personal information form and scales.

As a result of the study, it was found that the guilt and shame levels of individuals diagnosed with HIV/AIDS differerent significantly according to gender, marital status and sexual orientation, and there is no significant difference according to age. It has been determined that self-love and self-efficacy and psychological resilience predict guilt and shame. Discussions and interpretations of the results obtained are made guide of the literature and suggestions are included.

Keywords: Individuals diagnosed with HIV/AIDS, Guilt and Shame, Self-Love and Self-Efficacy, Psychological Endurance