Sosyal bilgiler öğretmen adaylarına yönelik geliştirilen geri bildirim öğretim paketinin etkililiğinin belirlenmesi
Determining the effectiveness of the feedback teaching package developed for social studies teacher candidates
Yazar: MUHAMMED TALHA ÖZALP
Danışman: PROF. DR. SELAHATTİN KAYMAKCI
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Geri bildirim, eğitim sürecinde ulaşılması hedeflenen öğrenmeler ile mevcut öğrenmeler arasındaki farkın giderilmesine yönelik sağlanan mesajlardır. Öğrencilerin alınan değerlendirmelerden öğrenmesini sağlayan, onlara öğrenme yolunu gösteren, öğrenmelerini geliştiren ve eğitim sürecinin başarıya ulaşmasına doğrudan etki eden unsurlardan biridir. Özellikle ilerlemeci eğitim anlayışının benimsendiği eğitim sistemlerinde biçimlendirici değerlendirmenin vazgeçilmez bir parçası olarak görülmektedir. Eğitimde geri bildirimin öneminden yola çıkılarak hazırlanan bu doktora tezinin amacı; sosyal bilgiler öğretmen adaylarına yönelik hazırlanan Geri Bildirim Öğretim Paketi (GBÖP)'nin etkililiğini belirlemektir. 
Karma araştırma yöntemi desenlerinden çok aşamalı desen esas alınarak yürütülen araştırmanın ilk aşamasını ihtiyaç belirleme çalışmaları oluşturmaktadır. Bu kapsamda Sosyal Bilgiler Eğitimi Anabilim Dalı'nda görev yapan 14 öğretim üyesi, 24 sosyal bilgiler öğretmen adayı ve resmi kurumlarda görev yapan 14 sosyal bilgiler öğretmeninin görüşlerine başvurulmuştur. Yarı yapılandırılmış görüşmeler ile toplanan veriler içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçları öğretmen yetiştirme sürecinde sosyal bilgiler öğretmen adayları için bir geri bildirim eğitimine ihtiyaç olduğunu ortaya koymuştur. Araştırmanın ikinci aşamasında program geliştirme adımları takip edilerek GBÖP geliştirilmiştir. Öğretim paketinin etkililiğini belirlemek için nicel veri toplama araçları; Geri Bildirim Öğretim Paketi Akademik Başarı Testi (GBÖPABT) ve Geri Bildirim Öğretim Paketi Öz Yetkinlik Formu (GBÖPÖYF) geliştirilmiştir. Ayrıca deney grubunda yer alan öğretmen adaylarının duyuşsal farkındalıklarını belirlemek için deney öncesinde ve sonrasında uygulanmak üzere Geri Bildirim Öğretim Paketi Farkındalık Formu (GBÖPFF) hazırlanmıştır. Araştırmanın uygulama boyutu ön test-son test ölçümlü ve kontrol gruplu (2x2) yarı deneysel model doğrultusunda tamamlanmıştır. Uygulama süreci Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Sosyal Bilgiler Eğitimi Anabilim Dalı 3. sınıfta öğrenim gören deney grubunda 13, kontrol grubunda 13 olmak üzere toplam 26 sosyal bilgiler öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. 
GBÖPABT ve GBÖPÖYF'ndan elde edilen nicel verilerin analizinde Jamovi 2.3 yazılımı ve SPSS 22.0 paket programından yararlanılmıştır. Normallik dağılım sonuçları dikkate alınarak GBÖPABT test puanlarının analizi ANCOVA testi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. GBÖPÖYF puanlarına ilişkin deney grubunun ön test ve son test puanlarının karşılaştırılmasında Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, kontrol grubunun GBÖPÖYF ön test ve son test puanlarının karşılaştırılmasında ise Bağımsız Gruplar t Testi kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarının GBÖPÖYF son test puanlarının karşılaştırılmasında Mann Whitney U-Testi kullanılmıştır. GBÖPFF ile elde edilen veriler içerik analizi tekniği çözümlenmiştir. Uygulama sürecinin değerlendirilmesi için araştırmacı raporları da bir veri toplama aracı olarak kullanılırken deney grubu öğretmen adaylarından her ders sonrasında günlükler toplanmış ve uygulama sürecinin sonunda Geri Bildirim Öğretim Paketi Değerlendirme Formu (GBÖPDF) uygulanmıştır. Araştırmacı raporları ve günlükler betimsel analiz tekniği ile GBÖPDF ise içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir. 
Araştırma sonucunda öğretim üyeleri, öğretmenler ve öğretmen adaylarının sosyal bilgilerde geri bildirim kullanımının önemli olduğuna ve lisans eğitiminde bir geri bildirim eğitiminin verilmesi gerektiğine inandıkları tespit edilmiştir. Ayrıca ihtiyaç belirleme çalışmaları sonucunda öğretmen adaylarının geri bildirim hakkında yeterli bilgiye sahip olmadıkları ve sosyal bilgiler eğitiminde etkili geri bildirim verme konusunda yetersiz oldukları belirlenmiştir. Araştırmanın uygulama boyutunda GBÖP'nin deney grubu öğretmen adaylarının akademik başarılarını ve öz yetkinliklerini büyük ölçüde artırdığı ve geri bildirime yönelik duyuşsal farkındalıklarında olumlu etki ortaya çıkardığı tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda GBÖP'nin öğretmen adaylarının mesleki hayatlarına avantaj sağlayacak içeriğe sahip olduğu saptanmıştır. Bunun yanında öğretim paketinin içerisindeki etkinliklerinin kalıcılığı artırdığı, ilgi çekici olduğu ve etkin katılım sağlamaya yardımcı olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Feedback is the message provided to eliminate the difference between the targeted learning and the current learning during the education process. It is one of the elements that enable students to learn from the evaluations received, show them how to learn, improve their learning, and directly affect the success of the educational process. It is seen as an indispensable part of formative assessment, especially in educational systems adopting the progressive education approach. Considering the importance of feedback in education, the purpose of this Ph.D. thesis is to determine the effectiveness of the Feedback Teaching Package (FTP) prepared for social studies teacher candidates. 
The first stage of the research, which is carried out based on the multi-stage design, one of the mixed research method designs, consists of needs analysis studies. Within the scope of the needs analysis, the opinions of 14 faculty members working in the Department of Social Studies Education, 24 social studies teacher candidates, and 14 social studies teachers working in official institutions were consulted. For needs analysis, semi-structured interviews were conducted in line with the qualitative research method. The data obtained was analyzed using the content analysis technique. The analysis results revealed a need for feedback training for social studies teacher candidates in the teacher training process. In the second stage of the research, FTP was developed by following the program development steps. To determine the effectiveness of this teaching package, quantitative data collection tools, the Feedback Teaching Package Academic Achievement Test (FTPAAT), and the Feedback Teaching Package Self-Efficacy Form (FTPSEF) were developed. In addition, at this stage, the Feedback Teaching Package Awareness Form (FTPAF) was used before and after the application to determine the affective awareness of the prospective teachers in the experiment group. The experimental process of the research was completed in line with the quasi-experimental model with pre-test and post-test measurements and a control group (2x2). The experiment process was carried out with a total of 26 social studies teacher candidates, 13 in the experimental group and 13 in the control group, studying in the 3rd grade at Nevşehir Hacı Bektaş Veli University, Faculty of Education, Department of Social Studies Education.
Jamovi 2.3 software was used to analyze the quantitative data obtained from FTPAAT and FTPSEF. The SPSS 22.0 package program was also used in the analyses, for calculating the z score or creating some graphs. Taking into account the normality distribution of the data, the analysis of FTPAAT test scores was carried out using ANCOVA test. The Wilcoxon Signed Rank Test was used to compare the pre-test and post-test scores of the experimental group, and the Independent Groups t-test was used to compare the pre-test and post-test scores of the control group. The Mann-Whitney U-Test was used to compare the FTPSEF post-test scores of the experimental and control groups. The content analysis technique was used in the analysis of the FTPF. While researcher reports were used as a data collection tool to evaluate the implementation process, diaries were collected from the experimental group teacher candidates after each lesson, and the Feedback Teaching Package Evaluation Form (FTPEF) was applied at the end of the implementation process. Researcher reports and diaries were analyzed using the descriptive analysis technique and the FTPA content analysis technique.
As a result of the research, it was determined that faculty members, teachers, and teacher candidates believed that the use of feedback in social studies was important and that feedback training should be given in undergraduate education. In addition, as a result of the needs analysis studies, it was determined that the participants did not have sufficient knowledge about feedback and were insufficient to give effective feedback in social studies education. In the implementation dimension of the research, it was determined that FTP greatly increased the academic success and self-efficacy of the experimental group teacher candidates and had a positive effect on their affective awareness of feedback. As a result of the research, it was determined that FTP has content that will provide an advantage to the professional lives of teacher candidates and that the learning-teaching and measurement and evaluation activities of the teaching package increase permanence, are interesting, and help to ensure active participation.