Trıcholoma anatolıcum H. H. dogan & ıntını mantarı üzerinde farmakognozik araştırmalar
Pharmacognosic researches on tricholoma anatolicum H. H. dogan & intini mushroom
Yazar: ÇAĞLAYAN KOCAKAYA
Danışman: PROF. DR. MÜBERRA KOŞAR
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Farmakognozi = Pharmacognosy ; Hücre kültürü = Cell culture ; Mantarlar = Fungi ; Polisakkaritler = Polysaccharides ; Tricholoma = Tricholoma

Özet:
Tez çalışması kapsamında T. anatolicum H.H. Doğan & Intini mantarından farklı yöntemlerle iki polisakkaritçe zengin ekstre, bir etanol ekstresi elde edilmiştir. Elde edilen ekstreler üzerinde; kompozisyon analiz çalışmaları, in vitro antioksidan etkinlik tayinleri, kanser hücre hatları üzerinde in vitro antikanser etkinlik çalışmaları yapılmıştır. Polisakkaritçe zengin ekstrelerden biri ayrıca fraksiyonlandırılmıştır. Elde edilen fraksiyonların sitototoksik etkinliği ölçülmüş ve antikanser etkinliği güçlü bulunan fraksiyonun yapısı; monosakkarit analizi ve spektrometrik çalışmalar ile aydınlatılmaya çalışılmıştır.
Ekstrelerin kompozisyonları (toplam fenol, toplam, flavonoit, toplam flavonol, toplam şeker, toplam protein) spektrofotometrik yöntemlerle belirlenmiştir. Ekstrelerin antioksidan aktivitelerini belirleyebilmek için demir indirgeme güçleri, 1,1-difenil-2-pikrilhidrazil (DPPH●) radikalini süpürücü etkileri, 2,2'-azino-bis (3-etilbenzatiyazolin-6- sülfonik asit) (ABTS+●) radikalini süpürücü etkileri, spesifik olmayan hidroksil radikali ile yönlendirilmiş 2-deoksiriboz bozulmasını engelleyici etkileri ve askorbat–Fe (III)-katalizli fosfolipit peroksidasyonunu engelleyici etkileri ölçülmüştür. Tüm ekstreler antioksidan etki gücü açısından zayıf etkili bulunmuştur. Ekstrelerin sitotoksik etkinliği ölçülmüş ve sonuçlara göre ekstrelerin, MCF-7(İnsan Meme Adenokarsinoma Epitelyal Hücresi) A-549 (İnsan Akciğer Karsinoma Epitelyal Hücresi), COLO-205 (İnsan Kolorektal Adenokarsinoma Epitelyal Hücresi) hücre hatlarının hiçbirinde, çalışılan hiçbir konsantrasyonda (100, 500, 1000 µg/mL) canlılığı %50'nin altına indiremedikleri, dolayısıyla zayıf sitotoksik etkiye sahip oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca denenen iki ekstrenin (polisakkaritçe zengin sıcak su ekstresi, etanol ektresi) HEP-G2 (İnsan Hepatoselüler Karsinoma Epitelyal Hücresi) hücre hattında proliferasyona yol açtıkları görülmüştür. Zayıf bulunan sitotoksik etkinliği artırmak için polisakkaritçe zengin sıcak su ekstresi iki farklı yöntemle fraksiyonlanmış ve dört fraksiyon elde edilmiştir. Fraksiyonların sitotoksik etkinliği ölçülmüş ve Ters Faz RP-18 kolon kromatografisiyle elde edilen fraksiyonlardan diğerine göre apolar olanın etkisinin elde edilen tüm fraksiyonlara göre yüksek olduğu görülmüştür. Etkin fraksiyon, A-549 hücre hattı için 1000 µg/mL'de canlılığı yaklaşık % 88, COLO-205 hücre hattı için 500 µg/mL'de canlılığı yaklaşık % 90 ve MCF-7 hücre hattı için 500 µg/mL'de canlılığı yaklaşık % 88 inhibe ederek güçlü sitotoksik etki göstermiştir. Etkin bulunan fraksiyonun yapısal analizinde; monosakkarit içeriği olarak %99'dan fazla glukoz monomerlerinden oluştuğu ve MALDI-QIT-TOF spektrumlarının karşılaştırılan glukan standartı ile benzerlik gösterdiği görülmüştür. Türkiye'de yetişen ve ilk tespiti yine ülkemizde yapılan T. anatolicum mantarının polisakkaritçe zengin ekstrelerinin in vitro antikanser etkinliğinin belirlenmesi adına yapılmış ilk çalışmadır.

Abstract:
Within the scope of this thesis, two polysaccharide rich extracts obtained by two different methods, and one ethanol extract were obtained from the T. anatolicum H. H. Dogan & Intini fungus. On the extracts; composition analysis studies, in vitro antioxidant activity assays, in vitro anticancer activity studies on cancer cell lines, were carried out. Additionally one of the polysaccharide rich extract was fractionated. The structure of the fraction, which have the most potent anticancer effect on cancer cell lines, was tried to be elucidated by monosaccharide analysis and spectrometric studies.
The compositions of the extracts (total phenol, total, flavonoid, total flavonol, total sugar, total protein) were calculated by spectrophotometric methods. In order to determine the antioxidant activities of the extracts; the iron reducing powers, the scavenging effects of 1,1-diphenyl-2-picrylhydrazyl (DPPH●) radical, the scavenging effects of 2,2'-azino-bis (3-ethylbenzathiazoline-6-sulphonic acid) (ABTS+●) radical, Inhibitory effect of 2-deoxyribose degradation formed by non-specific hydroxyl radical and inhibitory effects of ascorbate-Fe (III) -catalyzed phospholipid peroxidation were measured. All extracts were found to be weakly effective in terms of antioxidant potency. The cytotoxic effects of the extracts were measured. The extracts have weak cytotoxic effects because they can not lower the viability below 50% at any of the working concentrations on MCF-7 (Human Breast Adenocarcinoma Epithelial Cell), A-549 (Human Lung Carcinoma Epithelial Cell), COLO-205 (Human Colorectal Adenocarcinoma Epithelial Cell) cell lines. In addition, two extracts (polysaccharide-rich hot water extract, ethanol extract) led to cell proliferation in HEP-G2 (Human Hepatocellular Carcinoma Epithelial Cell) cell line. To enhance the poor cytotoxic activity, the hot water polysaccharide rich extract was fractionated by two different methods and four fractions were obtained. The cytotoxic activity of the fractions was measured. The effect of more apolar fraction obtained by reverse phase RP-18 column chromatography was found to be higher then all four fractions. Effective fraction inhibited approximately 88% viability at 1000 μg/mL concentration for the A-549 cell line, approximately 90% viability at 500 μg/mL concentration for the COLO-205 cell line and approximately 88% viability at 500 μg / mL concentration for the MCF-7 cell line. Thus showed stronger anticancer activity compare extracts and other fractions. Structural analysis of this active fraction found that the fraction contained more than 99% glucose monomers as monosaccharide content and that the MALDI-QIT-TOF spectrum was similar to the spectra of the glucan standard. This is the known first study, to determine the in vitro anticancer activity of polysaccharide rich extracts of T. anatolicum fungus, which is grown in our country and the first detection was also performed in our country.