Sigara bağımlısı bireylerde sağlıklı yaşam biçimi davranışının ve etkili faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of healthy living behavior and effective factors in smoking individuals
Yazar: MERYEM SOLAK KARABÖRK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYŞEGÜL ERDOĞAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Sağlık = Health ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu araştırmada, sigara bağımlısı bireylerin sağlıklı yaşam biçimi
davranışlarını ve etkili faktörlerin değerlendirilmesini amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp
Fakültesi Sigara Bırakma Polikliniğine başvuran 121 sigara bağımlısı hasta ile Aile
Hekimliği Polikliniğine başvuran 120 sağlıklı birey dahil edildi. Katılımcılara sosyodemografik
özellikleri içeren anket formu, sağlıklı yaşam biçimi davranış ölçeği II
formu ile sigara bağımlılarına sigara ile ilişkili sorular ve Fagerström Nikotin
Bağımlılık testi formu uygulandı. İstatistiksel analizde Ki-kare, t-testi, tek ve iki yönlü
varyans analizi kullanıldı.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması sigara kullananlarda 32,7±8,9 yıl iken sigara
kullanmayanlarda 33,9±9,3 yıl olarak saptanmıştır. Gruplar arasında sosyo-demografik
özellikler açısından fark yoktur. Sigara bağımlısı bireylerin sigara kullandığı yıl
ortalaması kadınlarda 12,8±7,9 ve erkeklerde 13,6±8,9 yıl olup kadın ve erkekler
arasında istatistiksel olarak fark bulunmamıştır (p=0,626). Sağlıklı yaşam biçimi
davranış ölçeği puan ortalaması sigara kullananlarda 122,9±16,9 ve sigara
kullanmayanlarda ise 131,4±18,5 bulunmuştur. Sigara kullanamayanlarda sigara
kullananlara göre sağlıklı yaşam biçimi davranışları ölçeği puan ortalaması yüksek olup,
istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0,001). Katılımcıların Sağlıklı yaşam biçimi davranış
ölçeği alt grupları puan ortalamaları karşılaştırıldığında; sigara kullanmayanlarda sigara
kullananlara göre sağlık sorumluluğu, beslenme, manevi gelişim, kişiler arası ilişkiler
ve stres yönetimi boyutlarının puan ortalamaları yüksek olup bu fark istatistiksel olarak
anlamlı bulunmuştur(p<0,05). Fiziksel aktivite alt boyutunda ölçeğin puan ortalaması
sigara kullanmayanlarda sigara kullananlara göre yüksektir ancak fark istatistiksel
olarak anlamlı değildir(p=0,064).
Sonuç: Çalışmamızda sigara kullananların sigara kullanmayanlara göre sağlıklı yaşam
biçimi davranışları ve alt gruplardan beslenme, sağlık sorumluluğu, manevi gelişim,
kişiler arası ilişkiler ve stres yönetimi daha düşük bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Sigara, Sigara bağımlılığı, Sağlıklı yaşam biçimi davranış ölçeği

Abstract:
Aim: In this study, we aimed to evaluate healthy lifestyle behaviors and effective
factors of smoking addicted individuals.
Material and Methods: 121 smokers who were admitted to the outpatient clinic and
120 healthy individuals who applied to the Family Physician Policlinic
at Kahramanmaraş Sütçü İmam University Faculty of Medicine were included. A
questionnaire containing socio-demographic characteristics, a healthy lifestyle behavior
scale II form, smoking-related questions on tobacco addicts, and the Fagerström
Nicotine Dependence test form were applied to the participant. Chi-square, t-test,
single- and two-way analysis of variance were used for statistical analysis.
Results: The average age of participants was 32,7±8,9 years in smokers and 33,9±9,3
years in non-smokers. There was no difference in terms of socio-demographic
characteristics among the groups. The mean of smoking cigarette of addiction were
12,8±7,9 for females and 13,6±8,9 for males and there was no statistical difference
between males and females (p=0,626). Healthy lifestyle behavior scale scores were
found to be 122,9±16,9 in smokers and 131,4±8,5 in non-smokers. The mean score of
healthy lifestyle behaviors according to smokers was higher in non-smokers than
smokers and statistically significant (p=0,001). When the average scores of subscales of
participants' Healthy lifestyle behavior scale were compared; The scores of health
responsibility, nutrition, spiritual development, interpersonal relations and stress
management were higher than non-smokers, and this difference was statistically
significant p<0,05. The mean score in the physical activity subscale is higher than nonv
smokers in the non-smoker, but the difference is statistically significant(p=0,064).
Conclusion: Our study found that healthy lifestyle behaviors and nutrition, health
responsibility, spiritual development, interpersonal relationships and stress management
were lower in smokers than non-smokers

Key Words: Smoking, Cigarette-addiction, Healthy lifestyle behavior scale