Dogrudan yabancı sermaye yatırımları ve Türkiye'de 1990 sonrası dönemde istihdama etkisi
Foreign direct investments and their influence on employment in Turkey after 1990
Yazar: BEGÜM ERDİL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BAHAR ŞANLI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Gelismekte olan ülkelerin kalkınma hedefleri, sürdürebilir bir ekonomikbüyümenin gerçeklestirilmesini, yatırımların artırılmasını, uluslararası piyasalardarekabet gücünün artırılmasını, daha fazla istihdam olanagı yaratılmasını ve teknolojikgelismenin sürekli hale getirilmesini zorunlu kılmaktadır. Dünyada yasanan bugelismelere paralel olarak Türkiye de hızlı bir liberallesme süreci içine girmistir. 1954yılında çıkarılan 6224 Sayılı Yabancı Sermayeyi Tesvik Kanunu liberal bir yaklasımlahazırlanmıstır. Ancak, 1980'li yıllara kadar bu konuda istenen düzeyde basarısaglanamamıs, 1980'den sonra uygulanan ekonomik politikalar bir ölçüde yabancıyatırımcıları tesvik etmek açısından etkili olmustur. 1990'lı ve 2000'li yıllarda iseTürkiye'nin Avrupa Birligi hedefine daha saglam adımlar ile yürümesi için yapılançalısmalar çerçevesinde yabancı sermaye yatırımları ülkeye önceki dönemlere kıyasladaha fazla giris yapmaya baslamıstır. Fakat bu yatırımlar, dogrudan yabancı sermayeyatırımı olup yeni sanayi dallarında ek istihdam yaratmak yerine, zaten var olan vebelirli bir istihdam düzeyi saglayan yerli kamu ve özel isletmeleri satın alma yolunagitmistir ya da ülkenin yüksek reel faiz oranlarından yararlanmak isteyen sıcak paraniteliginde olmustur. Bu nedenle dogrudan yabancı sermaye yatırımlarının istihdamyaratma etkisi de sınırlı kalmıstır. Yabancı sermayeyi cazip hale getirmek amacıylaçesitli düzenlemeler yapılmasına ragmen, ülkemizdeki yatırımlar diger ülkelere kıyasladüsük düzeydedir ve issizlik hala ciddi bir sorun teskil etmektedir.

Abstract:
Sustainable economical growth, elevated investments, elevated competitionforce in international markets, creation of more employment opportunities andcontinuous technological development are the musts of developmental targets ofdeveloping countries. Turkey has entered a liberalization path paralel to theseadvancements in the world. The Foreign Investment Encouragement Law with thenumber 6224 in 1954 was prepared with a liberal point of view. But until 1980 therewere not enough success in this field, the economical policies applied after 1980?shelped to the encouragement of foreign investors to some extent. Foreign directinvestment entries to Turkey in 1990?s and 2000?s were higher compared to theprevious periods which was because of the new regulations supporting Turkey in thepath of European Union. But these investments were generally purchases of thegovernmental and private facilities which were already present in the country andalready creating employment to some extent and the hot money which came to thecountry to take advantage of high real interest, rather than being direct investmentsand creating new employment opportunities in new industrial fields. Because ofthese facts the influence of foreign direct investments on employment was limited.Although there were regulations to encourage foreign direct investments, the ratio ofthose types of investments are low in our country compared to the other countriesand unemployment is still a big problem for the country economy.