Baltalık işletmelerinin koru işletmelerine dönüştürülmesinde orman yol ağının yeniden düzenlenmesi modeli
Forest road network reconstruction model in the conversion of the coppice forest enterprises to the high forest enterprises
Yazar: ERSİN DURSUN
Danışman: PROF. DR. HAFİZ HULUSİ ACAR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Baltalık orman = Coppice forest ; Koruluk = Grove ; Orman yolları = Forest roads

Özet:
Bu çalışmada, baltalık işletmelerinin koru işletmelerine dönüştürülmesinde orman yol ağının yeniden düzenlenmesi amaçlandı. Araştırma alanı, Amasya Orman Bölge Müdürlüğü sınırları içinde yer alan Tokat Orman İşletme Müdürlüğü'ne bağlı Yaylacık Orman İşletme Şefliği Orman Arazisi ve bu saha içindeki orman yol ağı olarak belirlendi.
Çalışma aşamalarında öncelikle orman yol ağı planlamada kullanılacak kriterler-karar değişkenleri (arazi eğimi, bakı, yol yoğunluğu, yola uzaklık, arazi kullanımı, ana dereye uzaklık) belirlendi. Her bir kriter kendi içerisinde puanlandırıldı ve derecelendirildi. Çiftler arası ilişkilerde üç farklı şekilde ağırlık hesabı yapıldı. Karar değişkenlerine ait değerler CBS ortamına aktarıldı. Çok Kriterli Değerlendirme kapsamında Fuzzy teoremi kullanılarak Doğrusal Bulanık Mantık Üyelikleri belirlendi ve toplamsal maliyet yüzeyi oluşturuldu. Maliyet yüzeyine dikeyde % 12'yi geçmemesi için kısıt belirlendi. LCP kullanılarak çalışma alanındaki odun deposu merkez alındı ve 64 geçki (rampa) noktası belirlendi. Orman yol ağı mutedil olarak 10'ar yıl aralıklarla üç planlama periyodunda planlandı. Periyotlar sonunda işletmeye açma oranı % 67,22 ve yol yoğunluğu 17,07 m/ha olarak hesaplandı. Uzman görüşüne başvurularak optimal yol yoğunluğu ve işletmeye açma oranına ulaşıldı. Tasarlanan maliyet yüzeyinde en uygun maliyetli güzergah hesabı ile orman yol ağlarının planlanmasında yeni bir model ortaya kondu.

Anahtar Kelimeler: Çok Kriterli Değerlendirme, Baltalık İşletmesi, Koru İşletmesi,   Orman Yol Ağı, Planlama Modeli

Abstract:
In this study, it was aimed to reconstruct the forest road network in the conversion of Coppice Forests to High Forests. The forest land and the forest road network located in Yaylacık Forest Enterprise Chief of Tokat Forest Enterprise Directorate in Amasya Regional Forest Directorate was determined as study area. 
In this work stages, firstly, the criteria-decision variables (ground slope, aspect, road density, road space, land use, distance to the main stream) to be used in the forest road network planning were determined. Each criterion was scored and rated within. In relations between couples, three different ways of weight calculation were made. The values of decision variables were transferred to GIS environment. Linear Fuzzy Logic Memberships were determined by using Fuzzy Theory and the social cost surface was created.  Constraints were determined for the cost surface in order not to exceed 12% vertically. Wood storage in the study area was selected as the central point and 64 nodes (landings) were determined by using LCP. Forest road network was planned temperately in three planning periods with 10 years intervals. As a result of the periods, the rate of opening for the management was calculated as 67,22 % and road density was 17,07 m/ha.  Expert opinion and road density was achieved by applying the optimal ratio for commissioning. Using the scope of determining optimum route based on the envisioned cost surface, a new model was developed in planning forest road networks.

Key Words: Multi-Criteria Evaluation, Coppice Forest Management, High Forest Management, Forest Road Network, Planning Model