Demir eksikliği anemisi olan kadın hastalarda intravenöz ve oral demir tedavisinin kilo alımına olan etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of intravenous and oral iron therapy on weight gain in female patients with iron deficiency anemia
Yazar: BEYZA KAL KOLİK
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN YOKUŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Anemi periferik, kandaki hemoglobin konsantrasyonunun yaş, cinsiyet ve gebelik göz önünde bulundurularak belirlenmiş olan normal değerin altında bulunması durumudur. Demir eksikliği anemisi en, sık görülen anemi, çeşidi olup önemli bir halk, sağlığı sorunudur. Demir eksikliği anemisi tedavisinde ilk basamak etyolojiyi tespit etmektir. Tedavideki ana amaç ise altta yatan etyoloji de baz alınarak hastanın yaşı, tedavi uyumu ve komorbiditeleri açısından en uygun tedavi seçeneğini belirlemek ve tedavi yan etkilerini yönetmektir. Demir replasman tedavisinin bir yan etki olarak kilo aldırması ile ilgili yeterli literatür bilgisi olmadığı görüldüğünden ve bu teorinin araştırılması planlandı.
Materyal-Metod: Hastanemiz İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi tabanlı, tek merkezli ve prospektif olan çalışmamamıza Nisan 2023 ve Ağustos 2023 tarihleri arasında İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hematoloji ve İç Hastalıkları polikliniklerine başvuran ve demir eksikliği anemisi saptanan, dahil etme ve hariç tutma kriterlerine uyan hastalar dahil edildi. Hastalar oral demir ve iv demir tedavisi alan hastalar olmak üzere 2 ana grupta değerlendirildi. Tüm hastaların başvuru anındaki ve tedavinin 3.ayındaki boy, kilo, VKİ, AKŞ, açlık insülin düzeyi, LDL, trigliserit, HDL, AST, ALT, ALP, GGT, hemoglobin, ferritin, demir, TDBK ve TS düzeyleri kaydedildi. Oral demir replasman tedavisi alan ve hedef hemoglobin düzeyine ulaşamayan bir grup hasta da 6 ay takip edildi. Sonuçlar SPSS 28.0 istatiksel analiz yöntemi ile değerlendirildi.
Bulgular: Çalışma oral demir tedavisi alan 50; iv demir tedavisi alan 51 olmak üzere toplamda 101 hasta üzerinden yapıldı. İv demir tedavisi alan hastalar 1000 mg demir alan 17 hasta ve 1500 mg demir alan 34 hasta olmak üzere 2 alt grupta değerlendirildi. Oral demir tedavisi alan hastalardan 10 tanesi 3.ayda hedef hemoglobin düzeyine ulaşılamadığından 6 ay takip edildi ve bu 10 kişilik hasta grubu oral demir replasman tedavisinin bir alt grubu olarak analize dahil edildi. Çalışmada her 3 ana grupta da istatistiksel olarak anlamlı kilo artışı görüldü (p<0,05). Hastaların 3 aylık takipleri süresince AKŞ, insülin, karaciğer fonksiyon testleri ve lipit profillerinde istatistiksel olarak anlamlı değişim gözlenmedi.
Sonuç: Oral ve iv demir tedavisi alan hastalar 3 aylık takiplerinde istatistiksel olarak anlamlı kilo aldı ve bu kilo artışı oral demir replasman tedavisi alan grupta daha fazla olarak sonuçlandı. Çalışmamız kilo artışına açıklayıcı bir mekanizma gösterememiş olup daha geniş hasta gruplarında ve daha geniş laboratuvar parametreleriyle çalışılarak bu mekanizmanın aydınlatılması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Demir eksikliği anemisi, İnsülin direnci, İntravenöz demir replasman tedavisi, Kilo alımı, Oral demir replasman tedavisi

Abstract:
Objective: Anemia is a condition where the concentration of hemoglobin in the peripheral blood is below the normal value determined considering age, gender, and pregnancy. Iron deficiency anemia is the most common type of anemia and a significant public health concern. The primary step in treating iron deficiency anemia is identifying the underlying cause. The main goal of treatment is to determine the most suitable treatment option based on the underlying cause, considering the patient's age, treatment compliance, and comorbidities, and managing treatment side effects. As there is insufficient literature regarding weight gain as a side effect of iron replacement therapy, further investigation into this theory is planned.
Materials and Methods: Our hospital-based study, conducted at Istanbul Training and Research Hospital, was a single-center, prospective investigation. Patients meeting the inclusion and exclusion criteria for iron deficiency anemia presenting to the Hematology and Internal Medicine outpatient clinics of Istanbul Training and Research Hospital between April 2023 and August 2023 were included. Patients were categorized into two main groups based on whether they received oral iron or intravenous iron therapy. Height, weight, BMI, fasting blood glucose, insulin level, LDL, triglycerides, HDL, AST, ALT, ALP, GGT, hemoglobin, ferritin, iron, TIBC, and transferrin saturation levels at the time of admission and at the 3rd month of treatment were recorded for all patients. A subgroup of patients receiving oral iron replacement therapy and not achieving the target hemoglobin level was followed for 6 months. The results were analyzed using the SPSS 28.0 statistical analysis method.
Results: The study was conducted on a total of 101 patients, with 50 receiving oral iron therapy and 51 receiving intravenous iron therapy. Among the patients receiving IV iron therapy, 17 received 1000 mg of iron, and 34 received 1500 mg, forming two subgroups. Ten patients among those receiving oral iron therapy did not reach the target hemoglobin level at the 3-month mark, so they were followed for 6 months, comprising a subgroup of 10 individuals within the analysis of oral iron replacement therapy. Statistically significant weight gain was observed in all three main groups during the study (p<0.05). No statistically significant changes were observed in fasting blood glucose, insulin, liver function tests, or lipid profiles during the 3-month follow-up period for the patients.
Conclusion: Patients receiving both oral and IV iron therapy showed statistically significant weight gain during their 3-month follow-ups, with the weight gain being higher in the group receiving oral iron replacement therapy. Our study could not elucidate an explanatory mechanism for this weight gain. Further investigations involving larger patient cohorts and broader laboratory parameters are necessary to elucidate this mechanism.
Keywords: insulin resistance, intravenous iron replacement therapy, iron deficiency anemia, oral iron replacement therapy, weight gain