1938-1960 yılları arasında Türkiye'de din eğitim politikaları
1938-1960 years of reli̇gi̇ous education in Turkey between policies
Yazar: NİHAT DURU
Danışman: DOÇ. DR. FİGEN ATABEY
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Cumhuriyet Halk Partisi = Cumhuriyet Halk Party ; Demokrat Parti = Democrat Party ; Din eğitimi = Religious education ; Din politikası = Religious policy ; Din öğretimi = Religious teaching ; Eğitim politikaları = Educational policies ; Eğitim tarihi = Educational history ; Siyasi partiler = Political parties

Özet:
Din öğretimi toplumların olmasa olmazı olarak varlığını her dönem muhafaza etmiş, toplumsal yapıda önemli bir gereklilik olarak görülmüştür. Türkiye Cumhuriyeti'nde de bu gereklilik her döneminde tartışılan meseleler arasında yer almıştır. Din öğretiminin uzun bir geçmişi olmasına karşın bu tez çalışmasında Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinden başlayarak Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulması ve din öğretimi konusunun bu yeni düzende sahip olduğu konum ve sonrasında siyasal yapıda meydana gelen değişikliklerden hareketle 'Tek Partili' ve 'Çok Partili' süreçlerde din öğretimi alanında meydana gelen değişiklikler incelenmiştir. Değişik dönemlerde açılan veya kapanan bu kurumların işlevleri, ders içerikleri, öğrenci sayıları, toplumda bu kurumlarla ilgili tepkiler, siyaset hayatında bu konuyla ilgili tartışmalar, tablo ve istatistik verileriyle incelenmiştir.
Osmanlı Devletinde Medreselerde, Rüştiye Mekteplerinde okutulan Din Dersleri, Osmanlı Devleti'nin dağılmasından sonra yeni bir boyut kazanmıştır. Özellikle 3 Mart 1924'de çıkarılan Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile din öğretiminin Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde yürütülmesine karar verildi. Zaten İlahiyat Fakültesi'nin kurulması ve İmam Hatip Okulları'nın açılması Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nda belirtilmiştir. Bu kanundan sonra söz konusu okullar açılmışsa da uzun ömürlü olamamışlardır. Demokrat Parti'nin kurulmasına kadar, uzun bir süre din öğretimi okullarda yapılmamış, çok partili sürecin başlamasıyla din öğretiminde tekrar canlanmalar olmuştur. CHP'de, özellikle Yedinci Kurultay'da başlayan din öğretimi talepleri sonuç vermiş ve okullarda din dersleri verilmeye başlanmıştır. DP'nin iktidar olmasıyla din öğretimi, Ortaöğretim ve Yükseköğretim kurumlarında da verilmeye başlanmıştır.
Bu tez çalışmasında din öğretiminin geçirdiği aşamaları, siyasi yapıda meydana gelen değişimler, partilerin kuruluş aşamaları, dönemin ülke gündemi, meclis tartışmaları ve dönemin basın haberlerinden hareketle incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Cumhuriyet Halk Partisi, Demokrat Parti, Din Eğitimi, Tek Parti Dönemi.

Abstract:
Religious education has been preserved in every period as a societal and as an important necessity in social structure. these requirements in the Republic of Turkey was among the issues discussed in every period. Despite a long history of Religion teaching starts from this thesis in the late Ottoman period, the establishment of the Republic of Turkey and the position which religion teaching has in this new order and afterwards, with the political structure of the changes occurring in motion 'one-party' and 'Multi-Party' processes that took place in the field of religious education changes were examined. The functions of these institutions, which are opened or closed at different periods, have been studied with the content of the course, the number of students, the discussions about this subject in the society, the tables and statistics about these institutions in the political life.
         In the Ottoman Empire, the Religious Courses which named Rüştiye schools taught in the madrasa in and the Rüştiye  have acquired a new dimension after the disintegration of the Ottoman State. Especially with the Law of Unity of Education, which was issued on 3 March 1924, it was decided that religious education should be carried out within the Ministry of National Education. The establishment of the Faculty of Theology and the opening of the Imam Hatip Schools has already stated in the Law on Unification of Education. After this law they were not long-lasting even though the schools were opened. Until the founding of the Democratic Party, religious education has not been made in schools for a long time, and the multi-party process has been revitalized again in the teaching of religion. In Republican People's Party, especially in the Seventh Congress, religious education demands resulted and religious lessons started to be given to schools. With the Democratic Party's being ruling, religious education began to be offered at secondary and higher education institutions as well.
         In this thesis, the steps of religious education, changes in the political structure, the phases of the organization of the parties, the agenda of the period, the parliamentary debates and the press news of the period were examined.



Key words: Republican People's Party, Democratic Party, Religious Education, Single Party Period.