Evlilik doyumu ve ebeveyn-ergen ilişkisi arasındaki ilişkide ortak ebeveynliğin aracı rolü
The mediation role of coparenting in the relationship of marital satisfaction of parent-adolescent relationship
Yazar: ÖZGE BERFİN ARICI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET VURAL YÜZBAŞI
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Aile sistemi = Family system ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Ergenler = Adolescents ; Evlilik doyumu = Marital satisfaction ; Ortak ebeveynlik ilişkileri = Coparenting relationship

Özet:
Aile sistemleri kuramına göre (Minuchin, 1985), ailedeki her birey ve ilişki, diğer bireyler ve ilişkilerle etkileşim içindedir. Aile; partnerlik, ebeveynlik, anne-çocuk/baba-çocuk ve kardeşlik gibi birbiriyle bağlantılı alt sistemlerden oluşmaktadır. Ergenlik dönemi, ebeveynlerin ve ergenlerin ilişkilerini yeniden yapılandırmalarını gerektiren kritik bir gelişim dönemidir (Laursen ve Collins, 2009). Aile sistemleri kuramı, ebeveyn-ergen ilişkisindeki dinamiklerin anlaşılması için aile içindeki diğer alt sistemlerin ilişkilerinin incelenmesini önermektedir. 
Mevcut çalışmanın amacı, evli bireylerin evlilik ilişkilerinden aldıkları doyum, ergenlik dönemindeki çocuklarıyla olan ilişkilerinin niteliği ve eşleriyle olan ortak ebeveynlik ilişkileri arasındaki ilişkilerin araştırılmasıdır. Bu doğrultuda, evlilik doyumu ve ebeveyn-ergen ilişki niteliği arasındaki ilişkide ortak ebeveynliğin aracı rolü incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini evli, eşiyle birlikte yaşayan ve 12-17 yaş arasında çocuğu olan 302 katılımcı (Ort. = 44.26, SS = 5.76) oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Evlilik Yaşamı Ölçeği, Birlikte Ebeveynlik Ölçeği ve Ebeveyn-Ergen İlişki Niteliği Ölçeği kullanılmıştır. 
Yapılan analiz sonuçlarına göre, evlilik doyumu ve ortak ebeveynlik, ebeveyn-ergen açıklaması ve olumlu ebeveyn-ergen ilişkisini pozitif yönde, olumsuz ebeveyn-ergen ilişkisini ise negatif yönde yordamaktadır. Ortak ebeveynlik, evlilik doyumu ve ebeveyn-ergen ilişki niteliği arasındaki ilişkide anlamlı bir aracı rol oynamıştır. Buna göre, ortak ebeveynliğin evlilik doyumu ve ebeveyn-ergen açıklaması arasındaki ilişkide kısmi aracı rol oynadığı görülmüştür. Ayrıca, ortak ebeveynliğin evlilik doyumu ve olumlu ebeveyn-ergen ilişkisi arasındaki ilişkide kısmi aracı rol oynadığı görülmüştür. Ortak ebeveynliğin evlilik doyumu ve olumsuz ebeveyn-ergen ilişkisi arasındaki ilişkide ise tam aracı role sahip olduğu bulunmuştur. Böylece mevcut çalışmanın bulguları, aile içindeki bir alt sistemden diğer bir alt sisteme aktarım olduğunu ve alt sistemlerin birbirlerini benzer şekilde etkilediğini öne süren yayılma hipotezini desteklemektedir. Yapılan analizler sonucunda elde edilen bulgular, çalışmanın sınırlılıkları, katkıları ve gelecek çalışmalar için öneriler literatür ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
According to family systems theory (Minuchin, 1985), every individual and relationship in the family interacts with other individuals and relationships. Family consists of interconnected subsystems such as partnership, parenting, mother-child/father-child and sibling subsystem. Adolescence is a critical developmental period that requires parents and adolescents to restructure their relationships (Laursen & Collins, 2009). Family systems theory suggests examining the relationships of other subsystems within the family to understand the dynamics of parent-adolescent relationships.
The aim of the present study is to investigate the relationships among married individuals' satisfaction with their marital relationships, the quality of their relationships with their adolescent children, and their coparenting relationships with their spouses. Accordingly, the mediating role of coparenting in the relationship between marital satisfaction and quality of the parent-adolescent relationship was examined. The sample of the study consists of 302 participants (M = 44.26, SE = 5.76) who are married, live with their spouses, and have children between the ages of 12 and 17. Personal Information Form, Marital Life Scale, Coparenting Scale and Quality of the Parent-Adolescent Relationship Scale were used as data collection tools in the study. 
According to the results of the analysis, marital satisfaction and coparenting, positively predict parent-adolescent disclosure and positive parent-adolescent relationship, negatively predict negative parent-adolescent relationship. Coparenting played a significant mediating role in the relationship between marital satisfaction and quality of the parent-adolescent relationship. Accordingly, coparenting was found to play a partial mediating role in the relationship between marital satisfaction and parent-adolescent disclosure. In addition, coparenting was found to play a partial mediating role in the relationship between marital satisfaction and positive parent-adolescent relationship. Coparenting was found to play a full mediating role in the relationship between marital satisfaction and negative parent-adolescent relationship. Thus, the findings of the current study support the spillover hypothesis, which suggests that there is a transfer from one subsystem to another within the family and that the subsystems affect each other in a similar way. Findings, limitations and implications of the study, and suggestions for future studies were discussed in the light of the literature.