Karakter eğitiminde sinema filmleri: Aamir Khan örneği
Cinema movies in character education: The case of Aamir Khan
Yazar: YUNUS EMRE DEMİRBAŞ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA BAŞARAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerler = Values ; Film = Film ; Hint sineması = India cinema ; Karakter = Character ; Karakter eğitimi = Character education ; Khan, Aamir = Khan, Aamir ; Sinema = Cinema

Özet:
Karakter eğitimi programları, hem bireyin (erdem sahibi ve iyi karakterli olmasını) hem de toplumun güçlü ahlaki temeller üzerine kurulmasını sağlayan süreçler bütünüdür. Modern dünya, çocuğun öğrenme dünyasına çok farklı yöntemler kazandırmıştır. Geçmişte masallar, edebî metinler ve hikâyeler geleneksel yöntemler bağlamında çocuğun karakter eğitiminde ve değerler dünyasının şekillendirilmesinde kullanılagelmiştir. Fakat bugün hem bu geleneksel yöntemleri hem de modern süreçleri barındıran sinema kavramı; çocuğun sürekli ekrana maruz kalması ve filmlerdeki karakterlerden rol model edinebilmesi açısından incelenmeye değerdir. Bu araştırmanın amacı, yükselen bir değer olarak Hindistan sineması içinde yer alan ve başarılı birçok yapıma imza atan Aamir Khan filmlerindeki karakterlerin idealize edilen davranışları bağlamında incelenmesi ve çocuklara hangi değerleri sunduğunun tespit edilmesidir. Tarama modelli nitel bir araştırma olan bu çalışmada doküman analizi yöntemine başvurulmuştur ve idealize edilen davranışları içerik analizine tabi tutularak derinlemesine incelenmiştir. Araştırmanın inceleme nesnesi olan Aamir Khan filmleri izlenip içerisinde var olan idealize davranışların sayısı bağlamında alanda yetkin 5 uzmanın görüşü alınmış ve örnekleminde de Yerdeki Yıldızlar, Dangal, Hindistan Eşkıyaları ve Gizli Süperstar filmleri yer almıştır. Filmlerdeki idealize edilen davranışlar önce tespit edilmiş sonra sahneler kodlara çevrilmiş, kodlar kategoriler altında birleştirilip temalara ulaşılmıştır. Bu süreçte filmler 2 alan uzman tarafından izlenip davranışların karşılıklı mutabakat usulüne göre ilgili kod, kategori ve temalara yerleştirilmesi sağlanmıştır.
Araştırma kapsamında incelenen 950 davranıştan 22 tane temaya ulaşılmıştır. Bu temalardan sevgi ve şefkat sahibi teması 121 frekans ve %13 oranla en fazla atıf yapılan değer olmuştur. Mücadeleci ruh sahibi teması 88 frekans ve %9 oranla, civanmert teması 85 frekans ve %9 oranla yer almaktadır. Bunun yanında spontan kişilik teması 15 frekans ve 2% oranla, fedakâr teması 14 frekans ve 1% oranla ve sanatçı teması ise 10 frekans ve 1% oranla en az atıf yapılan temalardır. Millî Eğitim Bakanlığınca 2017 yılında yayımlanan ve mevcut öğretim programlarına yerleştirilen on kök değerden en fazla atıf yapılan 103 frekans ile sevgi değeridir. Öz denetim ve adalet değerlerini tam manasıyla karşılayacak bir tema veya kategori araştırma sonunda ortaya çıkmamıştır. Türk kültüründe (Mehmet Akif Ersoy-Nurettin Topçu Örneklemi) bulunan değerlerden akılcı değerine araştırma kapsamında 95 atıfla en fazla davranış, çalışkan olma değeri ise 5 atıf ile en az davranış olarak tespit edilmiştir. Bu bağlamda araştırmanın sonucunda incelenen filmlerin karakter eğitimi için genel manada uygun olduğu tespit edilmiştir. Yapılan analizler sonucu ortaya çıkan bazı değerlerin (sevgi, saygı, yardımseverlik) Türk kültüründe mevcut bulunan değerlerle uyumlu olduğu görülmekle birlikte Türk kültüründe bulunan bazı değerlerin (adalet) ise Hindistan kültürünün yansıması olarak çalışmada yer almadığı görülmektedir.

Abstract:
Character education programs are a set of processes that ensure that both the individual and society are built on strong moral foundations. In the past, fairy tales, literary texts and stories have been used in the context of traditional methods in shaping the child's character education and world of values. Today, the concept of cinema, which includes both these traditional methods and modern processes, is worth examining in terms of the child's constant exposure to the screen and the ability to take role models from the characters in the movies. The aim of this study is to examine the characters in the films of Aamir Khan, who is a rising value in Indian cinema and has made many successful productions, in the context of idealized behaviors and to determine which values they present to children. In this study, which is a qualitative research with a survey model, the document analysis method was used and the idealized behaviors were examined in depth by subjecting them to content analysis. Aamir Khan films, which are the object of the study, were watched and the opinions of 5 experts competent in the field were taken in the context of the number of idealized behaviors in them, and the films Like Stars on Earth, Dangal, Thugs of Hindostan and Secret Superstar were included in the sample. The idealized behaviors of the characters in the films were first identified, then the scenes were translated into codes, the codes were combined under categories and themes were reached. In this process, the films were watched by 2 experts and the behaviors were placed in the relevant codes, categories and themes according to mutual agreement.
Within the scope of the research, 22 themes were reached from 950 behaviors examined. Among these themes, the theme of having love and compassion was the most frequently cited value with 121 frequencies and 13%. The theme of having a fighting spirit has 88 frequencies and a rate of 9%, and the theme of chivalry has 85 frequencies and a rate of 9%. In addition, the theme of altruistic with 14 frequencies and 1%, and the theme of artist with 10 frequencies and 1% were the least cited themes. Among the ten core values published by the Ministry of National Education of Turkey in 2017 and included in the current curricula, the most frequently cited value is love with 103 frequencies. At the end of the research, no theme or category that would fully meet the values of self-control and justice emerged. Among the values found in Turkish culture (Mehmet Akif Ersoy-Nurettin Topçu Sample), the value of rationality was found to be the highest behavior with 95 references, and the value of being hardworking was found to be the least behavior with 5 references. In this context, as a result of the study, it was determined that the analyzed films were generally suitable for character education. Some of the values (love, respect, benevolence) that emerged as a result of the analysis are compatible with the values present in Turkish culture, but some values (justice) in Turkish culture are not included in the study as a reflection of Indian culture.