Kolda lenfödem semptom şiddeti ve distres ölçeği'nin kültürel adaptasyonu, güvenirlik geçerliği, lenfödem semptomları ve ödem değerlendirmeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Cultural adaptation and reliability-validity of the lymphedema symptom intensity and distress survey-arm and investigation of relationship between lymphedema symptoms and edema evaluations
Yazar: AYSEL ÖZGE KEMER
Danışman: DOÇ. DR. CEREN GÜRŞEN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Lenfödem = Lymphedema ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışma, meme kanseri cerrahisi geçiren kadınlarda, Kolda Lenfödem Semptom Şiddeti ve Distres Ölçeği'nin (Lymphedema Symptom Intensity and Distress Survey- Arm, LSIDS-A) Türkçeye adapte edilmesi, güvenirliğinin ve geçerliğinin araştırılması ve hastaların bildirdiği semptomların varlığı ve şiddeti ile ödem değerlendirmeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla planlandı. Çalışmaya, meme kanseri tedavilerini tamamlayan 120 kadın (yaş ortalaması= 52.610.7 yıl) dahil edildi. LSIDS-A'nın Türkçe versiyonunun güvenirliği, iç tutarlılık ve test-tekrar test analizleri ile incelendi. Yapı geçerliğinin belirlenmesi için doğrulayıcı faktör analizi yapıldı. Ölçeğin kriter geçerliği, Lenfödem Fonksiyon, Özürlülük ve Sağlık Ölçeği–Üst Ekstremite (Lymph–ICF–UL), Üst Ekstremite Lenfödemi Yaşam Kalitesi Ölçeği (ULL–27) ve Kol, Omuz ve El Sorunları Hızlı Anketi (Quick–DASH) ile değerlendirildi. Eş zamanlı geçerlik, Türkçe LSIDS-A'nın toplam/alt boyut puanları ve biyoempedans spektroskopi puanı (L-Dex) arasındaki korelasyonlar ile belirlendi. LSIDS-A-Tr'nin iç tutarlılığının güçlü/çok güçlü düzeyde olduğu (Cronbach alfa= 0.87 – 0.91) bulundu. Ölçeğin toplam puan ve alt boyut puanlarının test-tekrar test güvenirliği çok güçlü (Sınıf içi korelasyon katsayısı (ICC)=0.91–0.95; p=0.001) düzeydeydi. Türkçe LSIDS-A'nın verilerinden elde edilen faktör yapısının orijinal ölçeğin faktör yapısı ile uyumlu olduğu bulundu. LSIDS-A-Tr'nin toplam puanı ile Lymph-ICF-UL (r=0.84), ULL-27 (r=0.83) ve quick-DASH (r=0.74) ölçeklerinin toplam puanları arasında orta veya güçlü düzeyde ilişki olduğu bulundu (p=0.001). Sadece LSIDS-A-Tr yumuşak doku alt boyut puanı ile L-Dex puanı arasında anlamlı bir ilişki vardı (r=0.46; p<0.01). Şişlik, ağırlık, gerginlik ve ağrı semptomları ile objektif ödem değerlendirmeleri arasında pozitif yönde anlamlı korelasyonlar olduğu tespit edildi (r= 0.24–0.52, p<0.05). Evre 0 ve Evre 1 olan hastalar ile karşılaştırıldığında, subjektif lenfödem semptomların varlığının ve/veya şiddetinin Evre 2 olan hastalarda daha yüksek olduğu bulundu. Sonuç olarak, LSIDS-A-Tr, lenfödem semptomlarının değerlendirilmesinde geçerli ve güvenilir bir ölçektir. Bu ölçek, klinikte ve araştırmalarda meme kanseri ile ilişkili lenfödem semptomlarının kapsamlı olarak değerlendirilmesinde kullanılabilir. Subjektif lenfödem semptomları ile objektif ödem değerlendirmeleri arasında anlamlı ilişkinin bulunması, klinikte bu hastalarda subjektif semptomların da kapsamlı olarak değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.

Abstract:
This study was planned to adapt the Intensity Lymphedema Symptom Severity and Distress Survey-Arm (LSIDS-A) into Turkish, to investigate its reliability and validity, and to examine the relationship between the presence and severity of patient-reported symptoms and edema assessments in women undergoing breast cancer surgery. One hundred and twenty women (mean age = 52.6 years) who completed their breast cancer treatments were included in the study. The reliability of the Turkish version of the LSIDS-A was evaluated with internal consistency and test-retest analysis. Confirmatory factor analysis was performed to determine the construct validity. The criterion validity of the scale was evaluated by the Lymphedema Function, Disability and Health Scale - Upper Extremity (Lymph-ICF-UL), Upper Extremity Lymphedema Quality of Life Scale (ULL-27) and the shortened version of Disabilities of Arm, Shoulder and Hand Questionnaire (Quick-DASH). Concurrent validity was determined by the correlations between the total/subscale scores of Turkish LSIDS-A and the bioimpedance spectroscopy score (L-Dex). The internal consistency of the LSIDS-A-Tr was found to be strong/very strong (Cronbach's alpha= 0.87 - 0.91). The test-retest reliability for the total and subscale scores of the LSIDS-A-Tr was very strong (Intraclass correlation coefficient (ICC)= 0.91–0.95; p=0.001). The factor structure obtained from the data of Turkish LSIDS-A was found to be compatible with the factor structure of the original scale. A moderate or strong correlation was found between the total score of the LSIDS-A-Tr and the total scores of the Lymph-ICF-UL (r=0.84), ULL-27 (r=0.83) and Quick-DASH scales (r=0.74), (p=0.001). There was only a significant correlation between the LSIDS-A-soft tissue subscale score and the L-Dex score (r=0.46; p<0.01). There were positive and significant correlations between swelling, heaviness, tightness, and pain symptoms and objective edema evaluations (r=0.24-0.52, p<0.05). Compared to Stage 0 and Stage 1 patients, the presence and/or severity of all subjective symptoms was found to be higher in patients with Stage 2. The LSIDS-A-Tr is a valid and reliable scale for the evaluation of lymphedema symptoms. This scale can be used in clinical settings and research to comprehensively evaluate lymphedema symptoms. Finding significant relationships between subjective lymphedema symptoms and objective edema evaluations indicates that subjective symptoms should also be evaluated comprehensively in these patients in the clinical settings.