Maya türü mikroorganizmalarla lipaz enzimi eldesi
Production of lipase enzyme using yeast type microorganisms
Yazar: NEŞE KEKLİKCİOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÜNSAL AÇIKEL
Cumhuriyet Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Biyomühendislik = Bioengineering ; Biyoteknoloji = Biotechnology ; Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering
Dizin: Laboratuvar çalışmaları = Laboratory studies

Özet:
Yapılan tez çalışmasında lipaz enzimi üretebilen Candida utilis mayasıyla lipaz enzimi aktivitesi, enzim aktivitesini artırıcı ve azaltıcı ortamlarda incelenmiştir. Lipaz enzimi aktivitesinin incelendiği çalışmalar için hazırlanan besin ortamlarında bir şeker endüstrisi atığı olan melas kullanılmıştır.Çalışmaların ilk aşamasında mikroorganizmanın maksimum lipaz enzim aktivitesi gösterdiği optimum pH değeri araştırılmıştır. Mikroorganizmanın maksimum üreme ve lipaz aktivitesini pH 4.0 değerinde gösterdiği bulunurken, başlangıç sakkaroz derişimi 10 g/L iken maksimum lipaz aktivitesi, mikroorganizma özgül üreme hızı ve maksimum mikroorganizma üreme değerleri elde edilmiştir. Ayrıca Monod eşitliğine göre çizilen izotermlerden mikroorganizma üremesi için kinetik sabitler bulunmuştur.Çalışmaların ikinci aşamasında besin ortamına eklenen enzim aktivitesini artırıcı yağların etkileri araştırılmıştır. Bu amaca yönelik olarak besin ortamına %0.25-1.25 oranında eklenen soya, mısır, zeytin, ayçiçeği ve kanola yağlarının enzim aktivitesine etkileri daha önce maksimum aktivitenin gözlendiği pH 4.0 değerinde incelenmiştir. Genel olarak yağların hepsinin enzim aktivitesini artırdığı bulunmuş, yağların içerisinde maksimum aktivite artışı ise ortamda %1.25 oranında soya yağı varken yaklaşık %85 oranında artış değeriyle elde edilmiştir. Aktivatör yağların mikroorganizma özgül üreme hızı ve maksimum üreme miktarlarını da kısmen artırdığı bulunmuştur.Çalışmaların son aşamasında ise mikroorganizma üremesini inhibe ettiği bilinen bakır(II) ve nikel(II) iyonlarının mikroorganizmanın lipaz enzimi aktivitesi ve mikroorganizma üremesine etkileri metal iyonlarının 25-250 mg/L derişim aralığında incelenmiştir. Ortama eklenen tekli durumdaki bakır(II) ve nikel(II) iyonlarının başlangıç derişimleri arttıkça mikroorganizmanın gösterdiği enzim aktivitesinin önemli oranda düştüğü bulunmuştur. En büyük düşüş ortamda 250 mg/L nikel(II) iyonu varken gözlenmiş ve bu durumda normal besin ortamdaki aktivitenin ancak %5'i kadar aktivite gözlenmiştir. Metal iyonlarının artan başlangıç derişimleriyle enzim aktivitesinin önemli oranda azalmasının yanında, mikroorganizma özgül üreme hızı ve maksimum üreyen mikroorganizma miktarı değerleri de önemli oranda düşmüştür. Enzim aktivitesini artırıcı ve azaltıcı ortam sonuçları karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.

Abstract:
In the thesis work, lipase ezyme activity with yeast Candida utilis that can produce lipase enzyme is examined in the media which increase and decrease the enzyme activity. In nutrient media which are prepared for the works that examine lipase enzyme activity melas, which is a sugar industry waste, is used.On the first stage of the study optimum pH level in which the microorganism shows the maximum lipase enzyme activity, is examined. Beside finding out that the microorganism shows the maximum lipase reproductivity and lipase enzyme activity on the pH level 4.0, we also got the maximum lipase activity, microorganism specific reproduction rate and maximum microorganism reproduction value when the beginning sakkaroz concentration rate is 10 g/L .Moreover, kinetic constants for microorganism reproductivity is gained from izoterms drawn according to Monod equation..The effect of the enzyme activity increasing oils added to the nutrient media are examined on the second stage. Soybean, corn, olive, sunflower and canola oils are added to the nutrient media and rate % 0.25-1.25 for this aim and their effects to the enzyme activity are examined at pH 4.0 in which the maximum activity increase rate at the presence of % 1.25 soybean oil in the media.On the final stage of the study, the effects of copper (II) and nickel (II) ions, known to inhibit the proliferation of microorganisms, on the lipase enzyme activity of microorganism and on the microorganism proliferation are digged out between the rate of 25-250 mg/L concentration of metal ions.It is found that the more the beginning concentrations of copper (II) and nickel (II) single case ions added to media increase, the more the enzyme activity that the microorganism shows decreases. The maxiumum reduction is found out the presence of 250 mg/L nickel (II) in the media and only % 5 of the activity is observed in proportion to the normal nutrient media. Beside the significant decrease of enzyme activity with the increasing beginning concentrations of metal ions, also the rate of the specific proliferation of the microorganism and the amount of spawning microorganism decrease significantly.The results of the media increasing and decreasing the enzyme activity are examined relatively.