Akciğer kanseri tanısı olan hastaların demografik özelliklerinin                                                                                                 sağkalıma etkisi
Evaluation of the effect of demographic features on survival of patients with LUNG cancer diagnosis
Yazar: ŞEYMA TOPAL
Danışman: PROF. DR. MEHMET BİLİCİ
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Demografi = Demography ; Demografik özellikler = Demographic characteristics ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Sağkalım = Survival ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, bölgemizde sık görülen akciğer kanserine yönelik çok sayıda demografik özelliğin ve bununla birlikte bazı klinik, epidemiyolojik faktörlerin sağkalıma etkisini araştırmayı hedefledik.
Gereç ve Yöntemler: Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Medikal Onkoloji Kliniğine Ocak 2015-Aralık 2021 tarihleri arasında tanı ve tedavi için başvuran akciğer kanseri hastaları çalışmaya alındı. Hastalarda tanı anındaki yaş, tanı aldığı tarih, cinsiyet, kırsalda ya da şehirde ikamet özellikleri, yaşam süreleri, başvuru şikayeti, sigara kullanım öyküsü, Eastern Cooperative Oncology Group (ECOG) performans skoru, tanı anındaki evre, histopatolojik alt türü, operasyon öyküsü, kemoradyoterapi ve kemoterapi tedavisinin varlığı ile genel sağkalım arasındaki ilişki değerlendirildi. Bu çalışmada hastalara ait bilgiler hastanemiz elektronik dosya sisteminden ve arşiv dosyalarından retrospektif olarak elde edildi.
Bulgular: Tanı ve tedavi amacıyla başvuran 646 akciğer kanseri hastası incelendi. Hastaların yaşı 22 ile 89 arasında değişmekteydi. Yaş ortalaması 62,7±10,3 olup, %85,4'ü erkek, %14,6'sı kadındı. Erkek/Kadın oranı 5/1 idi. Hastaların en sık başvuru şikâyetleri öksürük, nefes darlığı, göğüs ağrısıydı. Hastaların %23,7'sinin sigara içim öyküsü yok iken %76,3'ünün sigara içme öyküsü mevcuttu. En sık görülen histopatolojik tipler ise yassı epitel hücreli karsinom (%44,1), adenokarsinom (%33,6), küçük hücreli karsinom (%19,7) ve herhangi bir sınıfa girmeyen küçük hücreli dışı (%2,6) akciğer kanseriydi. Tanı esnasındaki evreleri sıklık sırasına göre; küçük hücre dışı akciğer kanserinde evre 4 (%57,9), evre 3 (%27,5), evre 2 (%11) ve evre 1 (%3,6) iken, küçük hücreli akciğer kanserinde yaygın evre %69,3 sınırlı evre %30,7'idi. Tüm hastalarda median genel sağkalım süresi (mGSK) 9,5 (8,5-10,5) ay olarak bulundu. KHDAK'li hastalarda mGSK süresi 12,8 (11,3-13,4) ay, KHAK'li hastalarda mGSK süresi 9,3 (8,1-10,4) ay olarak bulundu. ECOG ve evre yüksekliğinin sağkalımı olumsuz etkilediği görüldü. Cinsiyete göre mGSK, kadınlarda 12 ay bulunurken, erkeklerde 9 ay bulundu.
Çalışmamızda hastalığın evresi arttıkça GSK süresinin azaldığı görüldü (p<0.001). Hastaların%60'ının ileri evrede tanı aldığı saptandı. KHDAK'nde evreden bağımsız olarak, KT alan tüm hastalar değerlendirildiğinde verilen kemoterapi ajanının türü ile ortalama GSK arasında anlamlı ilişki bulunmadı. Evre 4'te tedavi almayan hastalarda mGSK süresi, diğer tedavileri alan hastalara göre daha kısaydı (p<0,001). KHAK'nde sınırlı evrede olan hastaların ortalama genel sağkalımı ileri evrede olan hastalardan anlamlı olarak daha uzundu (p<0.001).   
Bu çalışmada, Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Medikal Onkoloji polikliniklerinde ve/veya kliniklerinde 2015-2021 yılları arasında takip edilen ve hali hazırda akciğer kanseri tanısı mevcut olan 646 hastanın kayıtları retrospektif olarak değerlendirilmiştir.
Sonuçlarımız analiz edildiğinde; akciğer kanserinde ortalama genel sağkalım süresi ile istatistiksel olarak ilişki olan parametrelerin yaş, hastalık evresi, ECOG skoru, neoadjuvan kemoradyoterapi öyküsü, palyatif amaçlı da olsa kemoterapi varlığı olduğu saptandı.
Sonuç olarak ülkemizde de sık görülen ve yüksek mortaliteye sahip akciğer kanserlerinin erken tanısına yönelik ileriki zamanlarda ulusal tarama programları uygulanması düşünülebilir. Böylece özellikle Doğu Anadolu Bölgesinde sık görülen kanser ölümleri önemli oranda azaltılabilir.
Anahtar Kelimeler: Akciğer kanseri, retrospektif, demografik özellikler, genel sağkalım, kemoterapi, kemoradyoterapi

Abstract:
Aim: In this study, we aimed to investigate the effects of many demographic, clinical and epidemiological factors on survival in lung cancer, which is common in our region.
Methods: Patients with lung cancer who were referred to Atatürk University Medical School Medical Oncology Clinic between January 2015 and 2021 December for diagnosis and therapy were included into the study. Age at diagnosis, the date of diagnosis, gender, place of residence, survival data, patient's complaint, smoking, Eastern Cooperative Oncology Group (ECOG) performance score, stage at diagnosis, histopathological subtype, history of operation, type of chemoradiotherapy, presence of chemotherapy treatment, and overall survival were evaluated.
Results: 646 lung cancer patients who applied for diagnosis and treatment were included. The age of the patients ranged from 22 to 89 years. The average age of the patients is 62,7±10,3. %85,4 of the patients are male and %14,6 are female. Male/Female ratio was 5/1. The common complaints of the patients were cough, shortness of breath, and chest pain. While %23,7 of the patients had no smoking history, %76,4 had a smoking history. The most common histopathological types were squamous cell carcinoma (44,1%), adenocarcinoma (33,6%), small cell carcinoma (19,7%), and non-small cell lung cancer that did not fall into any class (%2,6). Stage of patients were; in non small cell lung cancer, stage 4 (%57,9), stage 3 (%27,5), stage 2 (%11), stage (%3,6). Stage of patients were small cell lung cancer the advanced stage were %69,3, the limited stage were %30,7. The median overall survival was 9,5 (8,5-10,5) months in all patients. The duration of mESC was found to be 12.8 (11.3-13.4) months in patients with NSCLC, and 9.3 (8.1-10.4) months in patients with SCLC. It was observed that ECOG and stage elevation negatively affected survival. According to gender, median overall survival was found 12 months in women and 9 months in men.
In our study, it was observed that as the stage of the disease increased, the duration of GCC decreased (p<0.001). It was determined that 60% of the patients were diagnosed at an advanced stage. When all patients receiving CT were evaluated in NSCLC, no significant correlation was found between the type of chemotherapy agent given and the mean GCC. The duration of mGSK was shorter in patients who did not receive treatment in stage 4 than in patients who received other treatments (p<0.001). The mean overall survival of patients with limited stage SCLC was significantly longer than patients with advanced stage (p<0.001).
In this study, records of 646 patients who were followed up between 2015-2021 in the Medical Oncology outpatient clinics and / or inpatient services of Atatürk University Faculty of Medicine Research Hospital Internal Diseases Department and who were already diagnosed with lung cancer were evaluated retrospectively.
Upon the analysis of our results; It was determined that the parameters that were statistically correlated with the mean overall survival time in esophageal cancer were disease stage, age, ECOG score, history of neoadjuvant chemoradiotherapy, and presence of chemotherapy, albeit for palliative purposes. 
In conclusion, national screening programs may be considered in the future for the early diagnosis of lung cancer, which is common in our country and have high mortality. Thus, common cancer deaths in the Eeastern Anatolia region can be significantly reduced.
Key words: Lung cancer, retrospectife, demografic features, overall survival, chemotherapy, chemoradiotherapy