Preterm bebeklerde doğum şekli ile prematürite morbiditeleri ve mortalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between the mode of delivery and premature morbidity and mortality in preterm infants
Yazar: HÜLYA KARAYEL EROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SELVİ GÜLAŞI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Doğum = Delivery ; Morbidite = Morbidity ; Mortalite = Mortality

Özet:
Amaç: Preterm ve çok düşük doğum ağırlığı olan bebeklerdeki hangi doğum şeklinin tercih edilmesi gerektiği ile ilgili fikir birliği yoktur. Bununla birlikte son yıllarda özellikle prematüre eylemlerde sezaryen ile doğum hızında ciddi bir artış olmuştur. Bu çalışmada; gestasyon yaşı 34 haftadan küçük prematüre bebeklerde gelişen morbiditelerin ve mortalitenin doğum şekli (sezaryen ve vajinal doğum) ile ilişkisi incelenmiştir. 
Gereç ve Yöntemler: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde Aralık 2014 – Aralık 2019 tarihleri arasında yatarak tedavi görmüş olan 34. gestasyon haftasından önce doğan 500 bebeğin kayıtları geriye dönük olarak incelenmiştir. Annelerdeki prenatal risk faktörleri, bebeklerdeki prenatal-natal özellikler, postnatal dönemde gelişen morbidite ve mortalite durumu kaydedilmiştir. Gestasyon yaşı 28 haftadan küçük olan bebekler ayrıca analiz edilmiştir. Bebekler sezaryen ve normal vajinal yol ile doğanlar olarak iki gruba ayrılarak incelenmiştir. İstatistiksel analiz SPSS version 20.0 ile yapılmıştır. 
Bulgular: Ortalama gebelik yaşları 29,6 ± 2,8 hafta ve doğum ağırlıkları 1330,6 ± 434,7 gram olan 500 bebek çalışmaya alınmıştır. Tüm doğumların %76'sının (378) sezaryen olduğu, 28 haftadan küçük bebeklerde benzer şekilde bu oranın %73 (115) olduğu bulunmuştur. Sezaryen doğuma neden olan en sık maternal faktörlerin preeklampsi (%25) ve mükerrer C/S (%24) olduğu izlenmiştir. Antenatal kortikosteroid uygulama oranı tüm grupta %30 (152) ve 28 haftadan küçük bebeklerde de %30 (45) olarak saptanmıştır. 5. dakika Apgar skoru 5'in altında olan bebek oranı (p=0,013), asfiksi varlığı (p=0,002), çoklu organ yetmezliği (p<0,001), ağır respiratuvar distres sendromu gelişimi (p=0,05), ağır ventrikül içi kanama gelişimi (p=0,021) ve mortalite (p=0,001) normal vajinal yolla doğan bebeklerde anlamlı derecede artmış bulunmuştur. Gestasyon yaşının 28 haftadan küçük ve doğum ağırlığının 1500 gramdan az olması ile mortalite artışı istatistiksel açıdan anlamlı derecede farklılık göstermiştir (her iki durum için p<0,001). Hava kaçağı, nekrotizan enterokolit, bronkopulmoner displazi ve patent duktus arteriyozus gelişimi açısından vajinal yolla ve sezaryen doğan bebekler arasında fark bulunmamıştır. Birden fazla enfeksiyon atağı görülen vaka oranı ve prematüre retinopatisi gelişimi sezaryen grubunda daha yüksek oranda bulunmuştur (p=0,025 ve p=0,033)
Sonuç: Hem tüm grupta hem de 28 gestasyon haftasından küçük bebeklerin alt analizinde sezaryen ile doğanlarda mortalite, ağır intraventriküler kanama, neonatal asfiksi ve çoklu organ yetmezliği normal vajinal yolla doğanlara göre düşük bulunmuştur. Ancak retrospektif analizlerde bir çok karıştırıcı faktör vardır. Retrospektif bir analiz olduğu için kontrol edilemeyen önyargıların önlendiği iyi tasarlanmış prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.  
Anahtar kelimeler: doğum şekli, morbidite, mortalite, preterm, sezaryen

Abstract:
Objective: There is no consensus regarding which type of delivery should be preferred in preterm infants and very low birth weight infants. However, in recent years, especially in premature labor, there has been a serious increase in cesarean delivery. In this study, the relationship between morbidity and mortality, and mode of delivery (cesarean and vaginal delivery) in premature infants with gestational age less than 34 weeks, was investigated.
Material and Methods: The records of 500 infants born before the 34th gestational week who were treated in the Neonatal Intensive Care Unit in Adana City Training and Research Hospital, Health Sciences University, between December 2014 and 1 December 2019 were examined retrospectively. Prenatal risk factors in mothers, prenatal-natal features in infants, morbidity and mortality status in postnatal period were recorded. Also infants younger than 28 weeks of gestation were analyzed separately. The infants were divided into two groups as those who were delivered vaginally and by cesarean section. Statistical analysis was done with SPSS version 20.0.
Results: 500 infants with mean gestational age of 29.6 ± 2.8 weeks and birth weights of 1330.6 ± 434.7 grams were included in the study. It was found that 76% (378) of all births were cesarean, and similarly in infants younger than 28 weeks, this rate was 73% (115). The most common maternal factors causing cesarean delivery were preeclampsia (25%) and previous cesarean (%24). Antenatal corticosteroid application rate was 30% (152) in the whole group, and 30% (45) in infants younger than 28 weeks. Rate of infants with an Apgar score of less than 5 at 5th minute (p=0.013), asphyxia, (p=0.002) multiple organ failure (p<0.001), development of severe respiratory distress syndrome (p=0.05), development of severe intraventricular hemorrhage  (p=0.021) and mortality (p=0.001) were significantly increased in infants born with normal vaginal delivery. There was statistically significant difference between increase in mortality and the gestation age being less than 28 weeks and birth weight being less than 1500 grams (p<0.001 for both cases). No difference was found between infants delivered vaginally and by cesarean in terms of air leak, necrotizing enterocolitis, bronchopulmonary dysplasia and patent ductus arteriosus development. The rate of cases with more than one infection attack and severe premature retinopathy were higher in the cesarean group (p=0.025 and p=0.033).
Conclusion: Mortality, severe intraventricular hemorrhage, neonatal asphyxia, and multiple organ failure were found to be lower in those who were delivered by cesarean section in both the whole group and in the sub-analysis of infants younger than 28 gestational weeks. However, there are many confounding factors in retrospective analysis. Since it is a retrospective analysis, well-designed prospective studies are needed to prevent uncontrollable bias.
Keywords: mode of delivery, morbidity, mortality, preterm, cesarean