Tarsus - Gülek Yaylası folkloru
The folklore of Tarsus – Gülek Plateau
Yazar: MUHSİN EMİN SONAY
Danışman: DR. NAMIK ASLAN
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Halk bilimi = Folklore ; Halk kültürü = Folk culture ; Mersin-Tarsus-Gülek = Mersin-Tarsus-Gülek ; Yaylalar = Plateaus ; İnançlar = Beliefs

Özet:
"Tarsus-Gülek Yaylası Folkloru" adlı çalışmamızda Gülek Yaylası'nın tarihi, coğrafyası, ekonomisi, geçiş dönemleri, inançları, bayramları, memoratları, yeme-içme kültürleri, eski tedavi yöntemleri, çocuk oyunları, halk edebiyatı ürünleri ve yerli şairleri gibi halka ait olan kültürel değerler üzerinde derleme ve inceleme yapılmıştır.
Gülek Boğazı'nın stratejik öneminden dolayı inşa edilen kale ve kale etrafındaki yerleşkelerin genel adı olan Gülek Yaylası tarihi ve stratejik bir öneme sahiptir. Bölge, eski tarihinin yanı sıra Türklerin Anadolu'daki ilk yerleşim alanlarından biri olması nedeniyle de önemlidir ve bu sebeple incelemeye değer görülmüştür. Çalışma alanımız olan Gülek Yaylası ve çevresindeki Çamalan ve Kandil gibi yerleşkeler araştırılarak folklor unsurları kayıt altına alınmıştır. Gülek Mahallesi ve çevresinde yaptığımız derleme faaliyetlerinde edindiğimiz bilgiler mülakat yöntemi ve katılımlı gözlem teknikleriyle elde edilmiştir.
Çalışmamızın birinci bölümünde konusunu, amacını, kapsamını ve yöntemini açıkladıktan sonra Gülek'e  ait tarihi ve coğrafi bilgilere yer verilmiştir. İkinci bölümde geçiş dönemlerini(doğum, evlenme ve ölüm), üçüncü bölümde halk inançlarını, dördüncü bölümde memoratları, beşinci bölümde bayramlar-törenler ve kutlamaları, altıncı bölümde halk mutfağını, yedinci bölümde halk hekimliğini, sekizinci bölümde çocuk oyunlarını, dokuzuncu bölümde halk edebiyatını, onuncu bölümde adları, on birinci bölümde mahalli şairleri, on ikinci bölümde de mahalli sözlüğe yer verilmiş olup ekler kısmında da bölgeye ait fotoğraflar paylaşılmıştır.
Araştırmamızın sonucunda Gülek halk kültüründe Gök Tanrı Dini'nin bazı uygulamalarına ve inanç izlerine rastlanmıştır. Eski Türk dininden kalan bu izler, İslamiyet'in seçilmesiyle birlikte yeni dinin bazı özellikleriyle bütünleşerek kendini gizlemeyi başarmış ve varlıklarını sürdürebilmişlerdir. Bu bütünleşme sonucunda bugünkü Gülek folkloru oluşmuştur.

Abstract:
In our study called "Tarsus-Gülek Plateau Folklore,"  compilation and examination were made on the cultural values of the people, such as the transition periods, beliefs, holidays, memorates, eating and drinking cultures, old treatment methods, children's games, and local poets of the Gülek Plateau. 
Gülek Plateau, which is the general name of the castle and the settlements around the castle, which was built due to the strategic importance of the Gülek Strait, has a historical and strategic importance. In addition to its ancient history, the region is also important because it is one of the first settlement areas of the Turks in Anatolia, and for this reason it was deemed worthy of examination. Folklore elements were recorded by researching Gülek Plateau, which is our study area, and the surrounding settlements such as Çamalan and Kandil.The information we obtained in the compilation activities we carried out in Gülek Plateau and its surroundings was obtained by interview method and participatory observation techniques.
In the Introduction part of our study, after explaining the subject, purpose, scope, and method, historical and geographical information about Gülek is given. In the second part, the transition periods (birth, marriage, and death), in the third part folk beliefs, in the fourth part memorates, in the fifth part holidays-ceremonies and celebrations, in the sixth part folk cuisine, in the seventh part folk medicine, in the eighth part children's games, in the ningth part folk literature, in the tenth part names, In the eleventh part the names of the local poets, in the twelfth part the local words are given and at the end, the photographs of the region are shared.
As a result of our research, some practices and traces of belief in the Sky God Religion were found in Gülek folk culture. These traces of the old Turkish religion have managed to hide by integrating with some features of the new religion with the election of Islam and have been able to continue their existence. As a result of this integration, today's Gülek folklore was formed.