Alkol ve madde kullanım bozukluğu olan hastalara uygulanan beyin farkındalığına yönelik psikoeğitim müdahalesinin üst biliş, öz-yeterlilik ve tedavi motivasyonuna etkisi
The effect of a psychoeducational intervention for brain awareness applied on patients with alcohol and substance use disorders on metacognition, self-efficacy and treatment motivation
Yazar: HALİL İBRAHİM ÖLÇÜM
Danışman: PROF. DR. SEVİM BUZLU
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Alkol içme = Alcohol drinking ; Alkolizm = Alcoholism ; Farkındalık = Awareness ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Motivasyon = Motivation ; Tedavi = Treatment ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Bu araştırma, alkol ve madde kullanım bozukluğu olan hastalara uygulanan beyin farkındalığı müdahalesinin üst biliş, öz-yeterlilik ve tedavi motivasyonuna etkisini incelemek amacıyla randomize kontrol gruplu, tekrarlayan ölçümlerle (ön test, ara test, son test) deneysel desende gerçekleştirildi. Nisan - Ekim 2021 tarihleri arasında Alkol ve Uyuşturucu Madde Bağımlılığı Tedavi ve Araştırma Merkezinde yatarak tedavi gören 77 hasta araştırmaya dâhil edildi. 39 hastadan oluşan deney grubuna standart tedaviye ek olarak Beyin Farkındalığı Müdahalesi kapsamında psikoeğitim ve danışmanlık uygulandı. 38 hastadan oluşan kontrol grubu ise standart tedaviye ek olarak sağlıklı olma konusunda bir eğitim ve ardından standart izlem aldı. Hastaların patolojik tarzda üst bilişsel faaliyetleri, öz-yeterlilik algıları ve tedavi motivasyonları; Üst biliş Ölçeği-30, Öz-Etkililik-Yeterlik Ölçeği ve Tedavi Motivasyon Anketi ile tekrarlayan ölçümlerde tek ve iki yönlü analiz kullanılarak değerlendirildi. Araştırma sonuçlarında Beyin Farkındalığı Müdahalesinin patolojik tarzda üst bilişsel faaliyetleri azaltmakta, öz-yeterlilik algısını ve tedavi motivasyonunu artırmakta etkili olduğu belirlendi. Beyin Farkındalığı Müdahalesinin alkol ve madde kullanım bozukluğu olan hastalara uygulanan standart tedavi ve izleme eklenmesi önerilir.

Abstract:
The aim of this study was to examine the effect of brain awareness intervention on metacognition, self-efficacy and treatment motivation in patients with alcohol and substance use disorders. It is an experimentally designed study with a randomized control group and repeated measurements (pre-test, mid-test, post-test). 77 inpatients at the Alcohol and Drug Addiction Treatment and Research Center were included between April and October 2021. In addition to standard treatment, psychoeducation and counseling were provided as part of the Brain Awareness Intervention for the experimental group of 39 patients. The control group of 38 patients received education about Being Healthy in addition to standard treatment and standard follow-up. Patients' pathological metacognitive activities, self-efficacy perceptions and treatment motivation were assessed with the Metacognition Scale-30, Self-Efficacy Scale and Treatment Motivation Questionnaire using one-way and two-way repeated measures analysis. The results showed that Brain Awareness Intervention effectively decreased pathological metacognitive activities and increased self-efficacy perception and treatment motivation. It is recommended to combine Brain Awareness Intervention with standard treatment and follow-up of patients with alcohol and substance use disorders.