Algılanan ebeveynlik tutumları ile ruminasyon arasındaki ilişkide bilişsel birleşmenin aracı rolü
The mediator role of cognitive fusion in the relationship between perceived parenting attitudes and rumination
Yazar: FATMA DEMİRBAŞ ÜNVER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE GÜNDOĞAN SÜTÜVEN
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bir konu ya da durum etrafında tekrarlayıcı düşüncelerle karakterize olan ruminasyonun, depresyon ve kaygı bozuklukları başta olmak üzere birçok psikolojik bozukluğun gelişiminde etkisi olduğu bilinmektedir. Bu durum ruminasyon gelişiminde etkili olan faktörlerin araştırılmasını önemli hale getirmektedir. Bu çalışmada algılanan ebeveyn tutumları ile ruminasyon arasındaki ilişkide bilişsel birleşmenin aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya 18-65 yaş aralığında 401 kişi katılmıştır. Katılımcılar sırasıyla Demografik Bilgi Formunu, Ruminatif Düşünme Biçimi Ölçeğini (RDBÖ), Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları-Çocuk Formunu (KAET-Ç) ve Bilişsel Birleşme Ölçeğini (BBÖ) cevaplandırmıştır. Çalışmada Pearson Korelasyon Analizi ile elde edilen bulgular, algılanan ebeveyn tutumlarının anne ve baba aşırı koruyuculuk ve baba reddedicilik boyutlarının ruminasyonla pozitif yönde ilişkili olduğunu; anne ve baba aşırı koruyuculuk ile anne ve baba reddedicilik boyutlarının, bilişsel birleşme ile pozitif yönde ilişkili olduğunu göstermiştir. Bilişsel birleşme ile ruminasyon arasında da pozitif yönde güçlü bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca, Hayes Process Macro ile gerçekleştirilen aracı değişken analizi sonuçlarına göre, anne ve baba aşırı koruyuculuk ile ruminasyon arasındaki ilişkide bilişsel birleşme tam aracı etkisi göstermektedir. Baba reddedicilik ve ruminasyon arasındaki ilişkide de bilişsel birleşmenin tam aracı etkisi gösterdiği bulunmuştur. Anne reddedicilik ve ruminasyon arasındaki ilişkide bilişsel birleşmenin aracı etkisi gösterdiği bulunmuştur. Sonuç olarak, anne ve baba aşırı koruyuculuk ve baba reddedicilik alt boyutlarının ruminasyonla pozitif yönde ilişkisi bilişsel birleşmenin aracı etkisiyle oluşmaktadır. Araştırmada elde edilen bu bulgular, literatürdeki bilgiler doğrultusunda değerlendirilmiş ve ilerideki araştırmalar açısından öneriler sunulmuştur.
Anahtar sözcükler:  ruminasyon, bilişsel birleşme, ebeveyn tutumları

Abstract:
Rumination, characterized by repetitive thoughts around a particular subject or situation, is known to have an impact on the development of various psychological disorders, especially depression and anxiety disorders. This situation emphasizes the importance of investigating factors influencing the development of rumination. This study aims to examine the mediating role of cognitive fusion in the relationship between perceived parenting attitudes and rumination. A total of 401 participants between the ages of 18-65 took part in the research. Participants completed the Demographic Information Form, the Ruminative Thought Style Questionnaire (RTSQ), the Short Perceived Parental Attitudes-Child Form (S-EMBU/Egna Minnen Barndoms Uppfostran), and the Cognitive Fusion Scale (CFS) in sequence. The findings obtained through Pearson Correlation Analysis in the study indicate that perceived parenting attitudes, specifically maternal and paternal overprotection and paternal rejection, are positively related to rumination. Moreover, maternal and paternal overprotection, along with maternal and paternal rejection, are positively related to cognitive fusion. There is also a strong positive relationship between cognitive fusion and rumination. Additionally, according to the results of the mediating variable analysis conducted using the Hayes Process Macro, cognitive fusion exhibits a full mediating effect in the relationship between maternal and paternal overprotection and rumination. Similarly, it is found that cognitive fusion has a full mediating effect in the relationship between paternal rejection and rumination, and mediating effect in the relationship between maternal rejection and rumination. In conclusion, the positive relationship between maternal and paternal overprotection and paternal rejection sub-dimensions with rumination is mediated by cognitive fusion. The findings of this study have been evaluated in line with the existing literature, and recommendations for future research have been provided.
Keywords: rumination, cognitive fusion, parenting attitudes