Dokuma kumaş tasarımı ve üretiminde termoplastik yapılı ipliklerle rölyef etkilerinin araştırılması
The research of relief effects in woven fabric design and production by thermoplastic structured yarns
Yazar: ELİF KURTULDU
Danışman: PROF. NESRİN ÖNLÜ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Dokuma kumaşlar = Woven fabrics ; Dokuma teknikleri = Weaving techniques ; Jakarlı dokuma = Jacguard fabric ; Kabartmalar = Reliever ; Tasarım = Design ; Termoplastik = Thermoplastic ; Termoplastik malzemeler = Thermoplastic materials ; Çift katlı kumaşlar = Double cloths

Özet:
Geçmişten günümüze tekstil tasarımında dokuma yapıların oluşturulmasında doğal ve doğal olmayan liflerden yapılan pek çok iplik kullanılmıştır. Bu lifler ile tasarlanan ve üretilen tekstiller,  giyimden ev tekstiline, tıptan otomotiv sektörüne kadar pek çok alana hizmet etmektedir. Tüm bu alanlarda, sağlık, estetik, konfor, moda gibi arayışlar; üretici, tasarımcı ve sanatçıları tekstilde hem malzeme hem de teknik açısından yenilikçi arayışlara itmiştir.
Bu arayışların yanı sıra doğal hammaddelerin hızlı üretim kapasitesi, teknik ve estetik açılardan yetersiz kalması, alternatif liflerin arayışını tetikleyen etkenlerdir. Toplumun gelişimi,  toplum yapısındaki ekonomik, siyasal, sosyal, kültürel farklılıklar tekstili de etkilemiş ve tekstilden etkilenmiştir. Doğal liflerin talepleri karşılayamaması, estetik ve fonksiyonellik arayışı gibi sebepler yeni lif türlerinin araştırılmasına neden olmuş ve termoplastik yapılı lifleri kapsayan yapay liflerin keşfedilmesini sağlamıştır. Isı ile çekerek yüzeylerde hacimli, oylumlu, girinti ve çıkıntılı, rölyef etkili bir görünüm ile estetik değerin artmasını sağlayan termoplastik yapılı iplikler; tasarıma teknik ve estetik açıdan etki eden faktörler ile bütünlük sağlayarak dokuma kumaşları oluşturmaktadır. Hammadde ve iplik ile birlikte kumaş yapısı, örgü, sıklık, bitim işlemi, renk gibi tasarıma yön veren faktörlerin uyumlu bir biçimde tasarımda yer alması ile dokuma kumaşlarda estetik farklılıklar ve çeşitlilik sağlanabilmektedir.
Sentetik lifler ile rejenere selüloz esterlerinin ısıl işlemler ile çekerek kalıcı şekil almalarını sağlayan termoplastik yapıları tekstil yüzeylere farklı hacim, şekil, yüzey görünümleri ve rölyef etkiler kazandırılarak estetik değeri arttırılabilmektedir. 
Bu tezde de termoplastik yapılı lif ve ipliklerin gelişim sürecinden, dokuma kumaşlarda rölyef etkileri ve bu etkilerin oluşumunda teknik ve estetik açıdan katkı sağlayan tasarım öğelerinden ve termoplastik yapılı iplik kullanılarak tasarlanan ve üretilen rölyef etkili kumaşlardan bahsedilmiştir. Rölyef etkilerin incelenmesindeki amaç, dokuma kumaş tasarımına ısıl işlemler ile çekerek kalıcı şekil kazanan iplikler ile dokuma kumaşlarının tasarımında yenilikçi yüzeyler oluşturmak, estetik değeri arttırmak ve hedef kitlede ilgi uyandırmaktır. İç mekân tekstilleri olarak düşünülen tasarım ve uygulama çalışmalarında; termoplastik yapılı malzemenin yanı sıra, termoplastik yapılı olmayan malzemelerin de rölyef açısından etkileri gözlemlenmiştir.

Abstract:
From past to present, many yarns made of natural and non-natural fibers are used to in the creation of weaving structures in textile design. Designed and produced textiles with these fibers serve many fields from clothing to home textile, from medicine to automotive industry. In all these areas, researches like health, aesthetics, comfort, fashion have pushed manufacturers, designers and artists into the innovative researches in terms of material and technique.
In addition to these researches, the rapid production capacity of natural raw materials, inadequate technical and aesthetic aspects are the factors that trigger the search for alternative fibers. The development of society, the economic, political, social and cultural differences in the structure of society have also been affected by the textile and textile affected. The reasons such as natural fibers can not meet the demands,  searches of aesthetic and functionality led to the discovery of new fiber types and the discovery of artificial fibers including thermoplastic fibers. Thermoplastic structured yarns that giving rise of the aesthetic value with appearence of voluminous, carved, recessed and protruding relief effects are creating of the woven fabrics by integration with factors affecting the design technically and aesthetically. The aesthetic differences and diversity can be achieved in the woven fabrics by incorporating the design factors such as fabric structure, weave, frequency, finishing process, color together with raw material and yarn in a harmonious manner. 
Synthetic fibers, cellulose acetate and cellulose triacetate fibers' thermoplastic structures that enable them to take permanent shape by heatset can be increased to aesthetic value by giving different volume, shape, surface appearance and relief effects to textile surfaces.
In this thesis. the development process of thermoplastic polyester fibers and yarns, relief effect in the woven fabric and the design elements that contribute to the aesthetic and technical solutions in the formation of these effects, relief effective fabrics designed and produced with the usage of thermoplastic polyester yarn been mentioned. 
The purpose of studying the relief effects is to create innovative surfaces in the design of the woven fabrics with yarns that are permanently shaped by heat treatment, to increase the aesthetic value and to attract interest in the target group.  Design and application studies, which are considered as interior textiles; in addition to the thermoplastic material, the effects of relief have also been observed in non-thermoplastic materials.