Ankara'da iki hastanede uygulanan sarsılmış bebek sendromu önleme programının annelerin bilgi ve tutumları üzerine etkisi
The effect of a shaken baby syndrome prevention program on mothers? knowledge and attitude, in two hospitals of ankara
Yazar: MEDİNE AYŞİN TAŞAR
Danışman: PROF. DR. FİGEN ŞAHİN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Sosyal Pediatri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ankara = Ankara ; Anne eğitimi = Mother education ; Anneler = Mothers ; Beyin yaralanmaları = Brain injury ; Eğitim programları = Education programs ; Kafa yaralanmaları = Head injuries ; Koruyucu sağlık hizmetleri = Preventive health services ; Sağlık eğitimi = Health education ; Serebral hemoraji = Cerebral hemorrhage ; Türkiye = Turkey

Özet:
Sarsılmış Bebek Sendromu (SBS), bebeğin ilk aylarda sık olan ağlama krizlerinin ebeveynde oluşturduğu hayal kırıklığı ve kızgınlık sonucu bebeği sarsmasıyla ortaya çıkan, bebekte ciddi sağlık sonuçları yaratabilen bir durumdur. Ebeveynlere, özellikle doğum sonrası erken dönemde eğitim verilmesi ile farkındalığın artması sağlanarak önlenmesi mümkündür.Bu çalışmanın amacı, Avustralya'da kullanılan eğitim filminin Türkiye'de anne eğitimlerinde kullanılmasının yararlılığının değerlendirilmesidir.Araştırma üç aşama şeklinde kurgulanan bir müdahale araştırmasıdır. İlk iki aşamada annelere eğitim filmini izlemeden önce ve sonra SBS ile ilgili algı, bilgi ve tutumlarını ölçen testler yapıldı. Eğitim alan annelerden rastlantısal olarak seçilen bir gruba, bebekleri iki - dört aylık olduklarında, eğitimin yararlılığı ve bebekleri ile deneyimlerini sorgulayan test uygulandı.Çalışmaya toplam 545 anne kabul edildi; doğumdan sonra ilk 48 saat içinde (Grup 1), doğumdan sonraki 3-7. günler arası (Grup 2) ve hamileler (Grup 3) olarak üç gruba ayrıldı. Eğitimin kalıcılığını değerlendirmek için eğitim almış annelerden alınan bir örneklem (Grup A), eğitim almamış bir grup anne (Grup B) ile karşılaştırıldı.Sarsmanın zararları hakkındaki toplam puanlar değerlendirildiğinde ön testte ortalama puan 5,0 ± 2,2, son testte 6,4 ± 1,7 olarak saptandı (p = 0,001); son testte Grup 1'in puanı diğer gruplara göre daha düşük saptandı (p = 0,001). Grup A'da eğitim hedeflerini doğru hatırlayan annelerin oranı Grup B'ye göre istatistiksel olarak yüksek bulundu ( p< 0,05).Sonuç olarak SBS önleme programında eğitim ile annelerin sarsmanın zararları ile ilgili bilgi düzeylerinin arttığı ve bilginin bebeğin en çok ağladığı dönemler olan 2-4 ay civarına kadar kalıcı olduğu, doğum sonrası 3-7. günlerde ve hamile iken verilen eğitimlerin daha yararlı olduğu saptanmıştır.

Abstract:
Shaken baby syndrome (SBS) which results in serious health problems can be prevented by providing training to parents and increasing awareness about the dangers of shaking.The purpose of this study is to to evaluate the effectiveness of the training video of for parents in Turkey.This study is a three-stage intervention study In the first two stages mothers were tested before and after watching the video for evaluation of perception, and knowledge about SBS. In the last stage, two-four months after giving birth, a group of the trained mothers, (Group A), were compared with untrained control group (Group B).A total of 545 mothers; in the first 48 hours after birth (Group 1), 3-7 interday after birth (Group 2), pregnant (Group 3), were included in the study. Group A and B were compared to evaluate the permanence of the education.Total score of mothers? knowledge had an average of 5.0 ± 2.2, and 6.4 ± 1.7 in the pre and post-tests respectively (p = 0.001); Group 1 had significantly lower post test score compared to other groups (p = 0,001). The ratio of mothers who correctly remembered the target messages was statistically higher in Group A than Group B (p<0.05).In conclusion, ?SBS Prevention Program? was useful for mothers; their level of knowledge about dangers of shaking was increased and it was permanent until at least 2-4 months of age. The education given before birth and post-natal 3-7 days was found to be more useful compared to immediate post natal period.