Öğretmenlerin kişilik özellikleri ile okul iklimi algıları arasındaki ilişki
The relation between teachers personal characteristics and perceptions of school climate
Yazar: GÜLPERİ SAYGILI
Danışman: DR. MUSTAFA OTRAR
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Okul iklimi = School climate ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada İstanbul İli Sancaktepe İlçesi'nde ilk ve orta öğretim kurumlarında görev yapmakta olan öğretmenlerin kişilik özellikleri ile okul iklimi algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır.Çalışma, 2009-2010 eğitim-öğretim yılında İstanbul İli Sancaktepe İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı 5 ilköğretim ve 5 orta öğretim kurumunda görev yapmakta olan 302 öğretmen üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya katılan öğretmenlerin 174'ü erkek, 128'i kadındır.Araştırmada veri toplama aracı olarak ?Sıfat Tarama Listesi?, ?Okul İklimi Ölçeği Öğretmen Formu? ve araştırmanın bağımsız değişkenleri hakkında veri toplamak amacıyla araştırmacı tarafından düzenlenen ?Anket? kullanılmıştır.Araştırmadan elde edilen veriler SPSS 15.0 programı kullanılarak analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Bulguların analizinde frekans ve yüzde dağılımları kullanılmış, ayrıca gruplar arası farkı belirlemede Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Bağımsız Gruplar t Testi, Kruskal Wallis-H Testi; hangi gruplar arasında farklılık olduğunu belirlemede Post-hoc Scheffe Testi ve Mann Whitney-U Analizi; gruplar arasındaki ilişkiyi belirlemede ise Pearson Çarpım Moment Korelasyon Analizi uygulanmıştır.Elde edilen bulgular değerlendirildiğinde, Okul İklimi Ölçeği çözülme, moral, anlayış alt boyutu puanlarının okul türü değişkenine göre; çözülme, engellenme, samimiyet alt boyutu puanlarının yaş değişkenine göre; moral, samimiyet alt boyutu puanlarının cinsiyet değişkenine göre; çözülme, moral, işe dönüklük alt boyutu puanlarının eğitim durumu değişkenine göre; çözülme, engellenme, samimiyet alt boyutu puanlarının mesleki kıdem değişkenine göre anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır. Okul iklimi ölçeği alt boyut puanları okulda çalışma yılı değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir.Sıfat Tarama Listesi ilgi, kendini suçlama, kadınsı alt boyutu puanları yaş değişkenine göre; uyarlık ve kadınsı alt boyutu puanları okulda çalışma yılı değişkenine göre; kadınsı alt boyutu puanları mesleki kıdem değişkenine göre anlamlı farklılık göstermektedir. Başarma, sebat, düzen, danışmaya hazır oluş, ideal benlik, erkeksi alt boyutları cinsiyet değişkenine göre kadın öğretmenler lehine anlamlı farklılık göstermektedir. Şefkat, ilgi, kendini suçlama, uyarlık, kadınsı alt boyutları cinsiyet değişkenine göre erkek öğretmenler lehine anlamlı farklılık göstermektedir. Sıfat Tarama Listesi alt boyutları okul türü ve eğitim durumu değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir.Okul İklimi Ölçeği alt boyutları ile Sıfat Tarama Listesi (ACL) alt boyutları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılan Pearson Çarpım Moment Korelasyon Analizi sonucunda, Okul İklimi Ölçeği moral alt boyutu ile başarma, başatlık ve yaratıcılık kişilik özellikleri arasında; Okul İklimi Ölçeği samimiyet alt boyutu ile yaratıcılık kişilik özelliği arasında; Okul İklimi Ölçeği alt boyutu işe dönüklük ile sebat, ideal benlik, yaratıcılık kişilik özellikleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Yani moral, samimiyet, işe dönüklük alt boyutu puanları yükseldikçe başarma, başatlık, sebat, ideal benlik ve yaratıcılık alt boyutu puanları da yükselmekte ya da moral, samimiyet, işe dönüklük alt boyutu puanları azaldıkça sebat, ideal benlik ve yaratıcılık alt boyutu puanları da azalmaktadır.

Abstract:
This study?s aim is to investigate the relation between personal charactaristics of teachers who have duties on the primary and secondary schools in Sancaktepe, İstanbul and the perception of school climate. Relational scanning model has been used.This Study is applied on 302 teachers who are serving in 5 primary and 5 secondary schools that are included by National Educational Management of the Province in 2009-2010 Educanional year. The 174 of the attendee teachers are male and the 128 are female.As a data collecting tool `Adjective Check List?, `Teacher Form of School Climate Scale? and `Survey? which is arranged by researcher with the aim of collecting data about independent variable.The datas obtained from the research have been analized by using SPSS 15.0 program and it has been commented. In the analysis of datas frequency and percentage distribution has been used, moreover to determine the difference between the groups, One-way Analysis of Variance (ANOVA),Independent Samples T Test, Kruskal Wallis-H Test;to determine the difference between which groups Post-hoc Scheffe Test and Mann Whitney-U Analyse and to determine the relation between groups Pearson Product Moment Correlation Coefficient has been used.When the findings evaluated, the School Climate Scale thaw, morale, sense of dimension scores and school type variables according to thaw, detention, sincerity dimension scores and age variables according to moral sincerity dimension scores and gender according to thaw, morale, job oriented sub According to the variable size of the scores of educational status, dissolution, detention, seniority of intimacy subscale scores showed significant differences according to the variable has a reasonable difference. School Climate Scale scores for the dimension of the school year in the study do not differ significantly between the variables.Adjective Check List shows appropriateness regarding attention, self eccusation and feminine subdimentional points age variant, shows reasonable differance regarding feminine subdimentional points service year variant at school and feminine subdimentional points occupaitonal rank variant. Success, patience, readiness for support, ideal conceit, mannish subdimentionals shows a reasonable differances in female teacher?s favour. Compession, attention, self eccusation, appropriateness shows a reasonable differnace in favour?s of male teachers regarding feminine subdimentional gender variant. Adjective Check List subdimentions shows a reasonable differance regarding the kind of schools and education.School Climate Inventory subscales and the Adjective Check List (ACL), the lower the size relationship between the order to determine the Pearson Product Moment Correlation Analysis of the results, the School Climate Scale moral dimension of achievement, dominance, and creativity, personality traits are; School Climate Scale intimacy subscales and creativity between personality traits; School Climate Scale with the persistence of sub-size business faces, ideal self, between creativity and positive personality traits showed a significant relationship. That is to say, when moral,sincerity,introversion scores improved ,sub dimension scores higher achievement, dominance, persistence, ideal self and creativity subscale scores also rise or when moral sincerity, introversion sub dimension scores decreased persistence, ideal self and creativity subscale scores also decreased.