Yazılı basında görsel unsurların haber dizaynındaki önemi
The importance of visual elements in news design for print media
Yazar: AHMET BIYIK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZODAŞIK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations
Dizin: Gazetecilik = Journalism ; Görsel iletişim = Visual communication ; Görsel tasarım = Visual design ; Haber fotoğrafı = News photography ; Haber-belge = News-document ; Renkler = Colors ; Tasarım ilkeleri = Design principles ; Tasarım teorisi = Design theory ; Tipografi = Typography

Özet:
Bu çalışmada günümüzde gazetelerin yaşadığı değişimle birlikte, görsel iletişim, algı, fotoğraf, renk, haber ve tasarım unsurları ele alınmış, daha sonra bu unsurların haber dizaynındaki önemi ve uygulanması anlatılmıştır. Haber; yeni, önemli ve ilginç olayların açık ve anlaşılır bir dille anlatılması, haber dizaynı ise haber içeriğinin dil, üslup, söylem, format ve takdim biçimin estetik ve etkili bir şekilde tasarlanıp sunulmasıdır. Etkili tasarım, her şeyden önce içerikle birlikte görsel unsurlarının bir sistem dâhilinde, ilkeler bağlamında bir araya getirilmesidir. Çünkü gazetede çıkan bir haberde, metnin yanı sıra fotoğraf, fotoğraf altı yazısı, karikatür, başlık, alt başlık, yazı tipi ve punto büyüklüğü gibi unsurlar bütünlük teşkil eder. Zayıf bir içerik ya da doğru seçilmemiş yazı karakterleri veya tasarım yüzünden okuyucu konuya olan ilgisini çabucak yitirebilir. Bir haber tüm ayrıntılarıyla harmanlanır, iyi sınıflandırılır ve etkili bir şekilde sunulursa okur tarafından kolayca algılanır. Düzensiz yerleştirilen yazı ve görsel öğeler ise haberin algısını güçleştirir, mesaj içeriğinin farklı değerlendirilmesine yol açabilir.Türk basınında, ağırlıklı olarak haberlerin birinci sayfadan anonslandığı vitrin sayfa mizanpajı uygulanırken; son yıllarda haberlerin birbirinden kesin çizgilerle ayrıldığı modüler mizanpaj örnekleri de görülmeye başlanmıştır. Araştırma kapsamındaki Sabah ve Hürriyet Gazetesi haberlerini vitrin, Zaman ve Cumhuriyet ise modüler sayfa düzeninde sunmaktadır. Sabah ve Hürriyet gazetesi tasarımları birbirine benzemektedir. Temel özellikleri aşırı renk kullanımı, büyük punto, algı hatalarına yol açabilecek geçmeli mizanpajdır. Haber dili sade, başlıklar kısa ve yüklemsizdir. Haber ve başlıklarda niteleme sıfatları kullandıkları görülmektedir. Modüler mizanpaj uygulayan Zaman Gazetesi'nde ise tasarım sade, haberler birbirlerinden çerçeve ve çizgilerle ayrılmış durumdadır. Renk kullanımı sınırlı olduğu gibi algı hatalarına yol açabilecek düzenlemeden de kaçınılmaktadır. Haber, iç sayfalara devam olarak verilirken, başlıklar yüklemlidir. Yargı belirten ifadelere yer verilmezken, cümleler Hürriyet ve Sabah'a göre daha uzundur. Cumhuriyet gazetesi ise Zaman'la benzer özellikleri taşımakta: ancak renk ve başlık kullanımıyla farklılık göstermektedir.

Abstract:
This work studied the change in the today's newspapers and visual communication, perception, photograph, color, news and design components and later on explained the importance and implementation of these components in the news design. News; explaining the new, important and interesting events in an easily understandable language, news design is designing the language, style, disclosure, format and presentation of the news content in an esthetic and effective manner. Effective design is primarily systemizing the components of the content and visual components and combining them in a unique manner. Because, in a news coming out in the newspapers, beside the text, components as photograph, photograph subtitle, caricature, headline, catch title (subheading), type script and font size represent the whole. Weak content, wrong typescript or its design could cause the reader to rapidly loose interest in the news. The news is processed with its all details, given good rating and it is laid out in effective way it would be easily understandable by the reader. Disordered text and visual elements would obstruct the understanding of the news, even can cause misunderstanding of the information given in the message.While the Turkish press usually applies window layout announcing the news from the first page, during these past years we have started noticing some modular layout samples as well. This research shows that Sabah and Hürriyet Newspapers' news are in window layout and Zaman and Cumhuriyet's in modular page design. Designs of Sabah and Hürriyet newspapers are very similar to each other. The basic characteristics are too much color, large font, and crossing-over layouts that could cause misunderstanding of the news. The news language is simple, headlines short and without attributes. It is noticeable they use feature attributes in their news and headlines. Whereas a Zaman newspaper, which is applying the modular layout, the design is simple, the news is separated by the frames and lines. Usage of colors is limited, and it avoids usages that could cause misunderstanding of the news. While the rest of the news is given in further pages, the headlines are attributed. While there are no statements that could cause prejudice, the sentences are much longer when compared to Hürriyet and Sabah. Cumhuriyet newspapers, on the other hand, shares similarities with Zaman; yet it is different in color and headline usage