`Eski kent mekanlarının canlandırılması' bağlamında İstanbul Eminönü Hanlar Bölgesi'nde mimari tasarım ilkelerinin irdelenmesi
A research on architectural design principles in Khans District of Istanbul Eminonu by the means of revitalisation of old city centers
Yazar: NİHAN KIVRAK
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM POLATOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Koruma = Conservation ; Mimari tasarım = Architectural design ; Tarihi kentler = Historical urbans ; Tarihi çevre = Historical environment

Özet:
Bu çalışmanın amacı; geleneksel ticaret merkezi olan İstanbul Eminönü Hanlar bölgesinin geçirmiş olduğu fiziksel değişimler sonucunda bölgenin, bütünlüğü bozulan dokusunu yeniden canlandırılmak için geliştirilecek planlara veri oluşturabilecek mimari tasarım ilkelerinin belirlenmesidir.Çalışmanın birinci (giriş) bölümünde, konunun amaç, kapsam ve yöntemi belirtilmektedir.İkinci bölümde, konu; `Eski kent' kavramı - `Tarihi kent ve Tarihi Çevre' kavramları açıklanarak eski kent mekanlarındaki geçmişten günümüze olan değişimlerin fizik mekana yansımalarının; fiziksel, toplumsal ve ekonomik, kültürel ve sosyal yapıdaki değişim/dönüşümleri anlatılmaktadır.Üçüncü bölümde, korumanın önemi ve kentsel dönüşüm tipleri olan; `Yeniden canlandırma', `Yenileme-Sıhhileştirme' ve `Yeniden değerlendirme' kavramları açıklanarak Türkiye ve Avrupa'daki uygulanmış örnekler; yerleşimlerin karakterleri, planlama hedefleri-ölçütleri ve fiziksel çevreye yansıyan sonuçları üzerinden tarihi kent mekanlarının dönüşümleri ve kentsel - mimari tasarım rehberleri incelenmektedir.Dördüncü bölümde, çalışmanın çıkış noktası olan geleneksel ticaret merkezlerinin oluşumları ve İstanbul'da geçmişte Osmanlı'nın en büyük pazar yeri olan, tarihi birikimi ve taşıdığı değer bakımından önemli bir yere sahip olan Hanlar Bölgesi olarak adlandırılan Kapalıçarşı bölgesini de içine alan Eminönü Hanlar Bölgesinin ticarete bağlı tarihsel süreci ele alınarak mevcut planlama ve koruma kararları ele alınmaktadır. Tarihsel süreç içerisinde geçirmiş olduğu fiziksel, toplumsal, ekonomik ve sosyo-kültürel değişimler nedeniyle bölgenin yeniden canlandırılması bağlamında görsel çevre için de geçerli olacak kalite seviyesi ve standartların belirlenmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, Eminönü Hanlar Bölgesi'ne özel mimari tasarım ilkeleri ortaya konmaya çalışılmıştır.Beşinci bölümde; sonuç ve değerlendirme başlığı altında yukarıda özetlenen bölümlerden elde edilen sonuçlar irdelenmektedir.

Abstract:
Thesis is a report on the traditional commercial center of Istanbul Eminonu Khans District that has had a physical change by the means of the revitalization to evaluate the principles of architectural design for datas that will be developed in the future.The first part of the thesis are indicated the purpose of the topic, scope and methodology.In the second part, the subjects; 'Old City' - 'Old Town and the Historical Environment' described by former urban space from past to present, the exchange of physical space reflections; physical, social and economic, cultural and social structure changes / transformations are described.In the third part, the importance of conserving and urban transformation types, which 'Revitalization', 'Rehabilitation', and 'Reassessment' concepts are explained that have an applied examples in Turkey and in Europe, settlement character of the planning goals-criteria and the physical environment is reflected on the results, are discussed on the transformation of urban space. Based on these concepts, urban design guides/ architectural design principles are examined.In the fourth part of the study, with the point of departure the traditional commercial center formation and in the past, the Ottoman's biggest market in the historical experience in Istanbul and its value in terms of an important place with the khans area in Istanbul, we call the Grand Bazaar area also encompasses the Eminonu Khans area due to the historical process of the trade, and its existent planning and conservation requirements are examined. Within the historical processes have had a physical, social, economic and socio-cultural changes due to the revitalization of the area will be available in the visual environment is necessary to determine the level of quality and standards. In this context, with the help of guides in urban design, showing changes in the criteria and strategies were examined in Eminonu Khans district, had tried to put forward specific architectural design principles.In the fifth section, results and reviews section under the heading obtained from the results summarized above were considered.