Afyonkarahisar'da tüketime sunulan beyaz, lor, kaşar ve tulum peynirlerinde ağır metal ve diğer element düzeylerinin belirlenmesi
Determination of heavy metal and other element levels in white, lor, kashar and tulum cheeses offered for consumption in Afyonkarahisar
Yazar: ABDÜLKADİR UŞAKLI
Danışman: DR. ULAŞ ACARÖZ
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology
Dizin: Afyonkarahisar = Afyonkarahisar ; Ağır metaller = Heavy metals ; Beyaz peynir = White cheese ; Elementler = Elements ; Kaşar peyniri = Kashar cheese ; Lor peyniri = Whey cheese ; Peynirler = Cheeses ; Tulum peyniri = Tulum cheese

Özet:
Bu araştırmada; Afyonkarahisar'da tüketime sunulan beyaz, kaşar, lor ve tulum peynirlerinde bakır, çinko, demir, kalay, kurşun, kadmiyum, arsenik, sodyum, magnezyum, alüminyum, fosfor, potasyum, kalsiyum, krom, mangan, kobalt, nikel, selenyum, baryum ve civa elementlerinin varlığı ve düzeyi yönünden değerlendirildi. Her peynir çeşidi için 15'er numune alınarak toplamda 60 numune analiz edildi.  Numunelerin analizi ICP-MS cihazı ile gerçekleştirildi.Peynir örneklerinden elde edilen en yüksek değerler; sodyum (Na) için 75734.7ppm, magnezyum(Mg) için 1942.4 ppm, potasyum (K) için 5752.0 ppm, kalsiyum (Ca) için 8293.4 ppm, fosfor (P) için 15539.1 ppm, arsenik (As) için 71.3 ppb, kadmiyum (Cd) için 32.7 ppb, kurşun (Pb) için 297.5 ppb, alüminyum (Al) için 12.6 ppm, krom (Cr) için 532.2ppb, manganez (Mn) için 905.1 ppb, demir (Fe) için 22.4 ppm, kobalt (Co) için 243.0 ppb, nikel (Ni) için  524.1 ppb, bakır (Cu) için 1121.6 ppb, çinko (Zn) için 62.7 ppm, selenyum (Se) için 603.5 ppb, kalay (Sn) için 1052.2 ppb, baryum (Ba) için 3746.7 ppb ve civa (Hg) için 1.3 ppb şeklinde tespit edilmiştir. Toplanan peynir örneklerinden her bir element için tespit edilen en yüksek değerler arasında miktarca en yüksek olarak sodyum (75734.7ppm) elementi tespit edilmiştir. Yine toplanan peynir örneklerinden her bir element için tespit edilen en yüksek değerler arasında miktarca en düşük olarak ise civa (1.3 ppb) elementi tespit edilmiştir.

Anahtar kelimeler: Afyonkarahisar, Peynir, Ağır Metal, ICP-MS

Abstract:
In this study;  white, kashar, lor and tulum cheeses offered for consumption in Afyonkarahisar were evaluated regarding presence and level of copper, zinc, iron, tin, lead, cadmium, arsenic, sodium, magnesium, aluminum, phosphorus, potassium, calcium, chromium, manganese, cobalt, nickel, selenium, barium, mercury. 15 samples were taken for each cheese variety and a total of 60 samples were analyzed. Analysis of the samples was performed with the ICP-MS device. The highest values ​​obtained from cheese samples were as follows; 75734.7ppm for sodium (Na), 1942.4 ppm for magnesium (Mg), 5752.0 ppm for potassium (K),  8293.4 ppm for calcium (Ca), 15539.1 ppm for phosphorus (P), 71.3 ppb for arsenic (As),  32.7 ppb for cadmium (Cd), 297.5 ppb for lead (Pb), 12.6 ppm for aluminum (Al), 532.2 ppb for chromium (Cr), 905.1 ppb for manganese (Mn), 22.4 ppm for iron (Fe), 243.0 ppb for cobalt (Co), 524.1 ppb for nickel (Ni), 1121.6 ppb for copper (Cu), 62.7 ppm for zinc (Zn), 603.5 ppb for selenium (Se), 1052.2 ppb for tin (Sn), 3746.7 ppb for barium (Ba) and 1.3 ppb for mercury (Hg). Among the highest values ​​detected for each element in cheese samples, sodium (75734.7ppm) element was found to be the highest in quantity. Again, mercury (1.3 ppb) element was found to be the lowest in amount among the lowest values ​​detected for each element in cheese samples.

Keywords: Afyonkarahisar, Cheese, Heavy Metal, ICP-MS