Radyokontrast maddenin santral kan basıncı, vaskuler yatak, kalp ritmi ve renal fonksiyonlar üzerine etkisinin non-invazif yöntemlerle değerlendirlmesi /
Yazar: BURCU YAZICI
Danışman: PROF. DR. GÜLÇİN KANTARCI
Yeditepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek fonksiyon testleri = Kidney function tests ; Kalp = Heart ; Kalp fonksiyon testleri = Heart function tests ; Kalp hızı = Heart rate ; Kan basıncı = Blood pressure ; Kan damarları = Blood vessels ; Kontrast maddeler = Contrast media ; Nabız = Pulse

Özet:
Amaç:  Klinik pratikte oldukça sık kullandığımız iyotlu kontrast maddelerin ( KM ) yan etkileri bir çok çalışmaya konu olmuştur. Biz de çalışmamızda intraarteriyel uygulanan KM'nin vaskuler yatakta, renal parametrelerde ve kalbin elektrofizyolojik aktivitesindeki etkilerini gözlemlemeyi amaçladık.
Materyal ve Metod:   Bu tek merkezli kesitsel çalışma prospektif olarak dizayn edilmiştir ve Yeditepe Üniversitesi Kardiyoloji Ana Bilim Dalı Kateterizasyon Laboratuarında Mart 2016 - Haziran 2016 tarihleri arasında anjiografi ve/veya perkutan koroner girişim uygulanan 121 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. 
Tüm hastaların KM öncesinde serum kreatinin, BUN, sodyum, potasyum ve hemogram tetkiklerine bakılmış, 12 derivasyonlu EKG'leri alınmış ve kullanıcıdan bağımsız, osilometrik metotla ölçüm yapan tek manşonlu arteriograph cihazı ile en az üç ölçüm brakiel arterden tansiyon ölçümleri alınmıştır.
Tüm hastalara kontrast ilişkili nefropati riskini azaltmak için KM uygulanmadan önce 500 cc %0.9 NaCl 150-200 cc/saat hızından IV olarak verilmiştir.  Düşük osmolariteli KM uygulanan hastaların KM verildkten sonra EKG kayıtları ve tansiyon ölçümleri tekrarlanmıştır. KM uygulanmasından 48-72 saat sonra da hastaların serum kreatinin, BUN, sodyum, potasyum ve tam idrar tetkikleri görülmüştür.
Bulgular:  Çalışmaya dahil edilme kriterlerine uygun konvansiyonel anjiografi ya da PCI uygulanan 121 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen hastaların ortalama yaşları 62; 45'i kadın ( %37.2 ) ve 76'sı erkektir ( %62.8 ). Vakaların sistolik kan basıncı, diastolik kan basıncı, ortalama arteriyel basınç, nabız dalga hızı, augmentasyon indexinde kontrast madde sonrası anlamlı düşüş saptanmıştır ( sırasıyla   p <0.000;  84±10.33;  p < 0.000;  p < 0.000; p < 0.000; p=0.013 ). KM sonrası serum potasyum değerinde istatiksel olarak anlamlı bir artış saptanmıştır ( p=0.003 ). Nabıza göre düzeltilmiş QT dispersiyonunda ise anlamlı bir değişiklik saptanmamıştır. Sadece iki hastamızda CI-ABH gelişmiştir. Fakat kullanılan KM dozu arttıkça serum kreatinin değerinde de istatistiksel olarak anlamlı bir artış saptanmıştır ( p=0.008 ). Ayrıca yüksek doz KM verilen hastalarda serum sodyumunda belirgin düşüş saptanmıştır ( p=0.024 ). Hastalarımızda KM sonrası NDH ve AIx artışı ile kreatinin artışı arasında da anlamlı bir ilişki saptanmıştır ( sırasıyla p=0.002; p=0.001 ).
Sonuç: KM maddelere ait yan etkiler uygulanan doz arttıkça artmaktadır. Damar sertliğinin göstergesi olan NDH ve AIx'de artış olan hastalarda kreatinin değeri artışı arasında ilişki vardır ve bu ilişki daha kapsamlı çalışmalar ile vurgulanmalıdır. Ayrıca tüm risk gruplarında KI-ABH sıklığımız düşük saptanmıştır ve bunun da nedeninin  KM KM öncesi verdiğimiz 500 cc IV sıvıya bağlı olabileceğini düşünüyoruz.

Abstract:
Aim: Iodinated contrast medium is commonly used in diagnostic or interventional procedures in clinical practice. In our study we aimed to investigate hemodynamic, renal and electrocardiographic effects of iodinated contrast media.
Methods: This single-centered sectional and prospective study is done between March 2016 and June 2016 in Yeditepe University Medical Faculty Department of Cardiology Cardiac Catheterization Laboratory. 121 patients, who were subjected to angiography and/or PCI were taken to our study. Before administration of CM, all patients were applied with 500 ml 0,9% NaCl liquid in total (150-120 ml/hour). The patients age, gender, accompanying diseases  and their contrast agent usage stories of the last 1 month were examined and recorded. Pre-intervention complete blood count; pre-intervention and post – intervention sodium (Na), serum potassium (K), serum BUN, creatinine (CRE), blood pressures measured and  12 lead ECG of the patients were recorded.
Results: 45 of patients were female ( %37.2 ) and 76 were male ( %62.8 ) whom mean age was 62. After CM administration systolic blood pressure, diastolic blood pressure, mean arterial pressure and pulse wave velocity significantly decreased ( resp. p <0.000;  84±10.33;  p < 0.000;  p < 0.000; p < 0.000; p=0.013 ) and serum potassium increased ( p=0.003 ). But corrected QT dispersiyon didn't cahnge. KI-ABH was reported only in 2 patients. It was observed that high serum creatinine levels after CM injection is related to the volume of CM ( p=0.008 ). Also high amounts of CM caused significant decrease in serum sodium levels ( p=0.024 ).  We also found taht increase in NDH and AIx is statistically related with increase in serum creatinine levels ( resp. p=0.002; p=0.001 ).
Conclusion: Reducing the volume of contrast injected should be kept in mind because of the dose dependent adverse effects of CM.  Increase in NDH, AIx; accepted as the parameters of arterial stiffness; was associated with increase in serum creatinine levels and this shoulde be proven by large subjected studies. In all patients; with or without risk factors defined for the KI-ABH; IV hydration with 500 cc %0.9 NaCl before CM administration seems adequate to prevent KI-ABH.