Takayasu arteritinde serum kalprotektin düzeylerinin hastalık bulguları ve aktivasyonu ile ilişkisi
The relationship of serum calprotectin levels with disease findings and activation in takayasu arteritis
Yazar: DERYA KILINÇ ÖZLÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH YILDIZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Arterit = Arteritis ; Kalprotektin = Calprotectin ; Takayasu arteriti = Takayasu arteritis ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Takayasu arteriti (TAK) aorta, onun ana dalları ve pulmoner arterleri etkileyen kronik granülamatöz büyük damar vaskülitidir. Spesifik semptomların ve laboratuvar biyo-belirteçlerinin azlığı, hastalığın tanısında ve takibinde aktivasyonu belirlemede zorluklara yol açar. Aktivasyonu belirlemedeki güçlükler ve subklinik inflamasyon veya yapısal hasar en önemli morbidite ve mortalite nedenidir. Serum Kalprotektin (KLP) düzeyi ile birçok inflamatuvar hastalık arasında ilişki gösterilmiştir. Yapılan az sayısa çalışmada büyük damar vaskülitlerinde hastalık aktivasyonu göstermede veriler sınırlıdır. Bu çalışmada TAK'lı hastalarda serum KLP düzeyinin hastalık bulguları ve aktivasyonu ile ilişkisinin araştırılması amaçlandı.
Hastalar ve Metod: Bu kesitsel çalışmaya Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Romatoloji Bilim dalında takipli ACR 1990 TAK kriterlerini karşılayan 28 hasta ve kontrol grubu olarak 26 İBH hastası ve 26 sağlıklı birey toplam 80 kişi alındı. Hastaların demografik özellikleri hastane dosya sisteminden alınarak kaydedildi. Ülseratif kolit (ÜK) hastalarında klinik aktivite Truelove-Witts, Crohn hastalarında (CH) klinik aktive indeksi CDAİ kullanıldı. TAK hastaları Doktor Global Değerlendirmesine (PGA) göre Aktif/İnaktif/Persintan olarak gruplandırıldı. Hastaların son vizitlerindeki: Kerr ve ITAS 2010 aktivite skorları hesaplarak kaydedildi. Hastalardan rutin kontrol tetkikleri (CRP, ESR ve Hemogram) için venöz kan alınırken, KLP çalışılması amaçlı 2cc daha kan alındı, santrifüje edilip serum izole edildikten sonra serum örnekleri çalışma gününe kadar -80OC de saklandı. Serum KLP tayini için ''Human calprotectin ELISA Kit'' kiti kullanılarak çalışıldı.
Bulgular: TAK hastalarının cinsiyet dağılımı: Kadın/Erkek; 26/2 (%92,9/7,1)'idi. Hastaların yaş ortalaması 40,96 ±12,93 ve ortalama hastalık süreleri ise 7,00 ±4,62 yıldı. İBH ve Kontrol grup yaş ortalaması sırasıyla 38,92 ±13,54 ve 37,85±9,48 idi. KLP ortanca değeri; TAK'da 22,10(20,15-23,81), İBH'da 19,60(18,20-21,02) ve kontrol grubunda 20,30(18,99-22,52) saptanıldı. TAK hastalarının KLP düzeyi İBH hastalarına göre istatistiksel olarak anlamlı olarak yüksekti (p=0,013). TAK ve İBH KLP düzeyleri ile kontrol grubunun KLP düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanılmadı (p=>0,05). Kerr kriterlerine ve ITAS 2010'a göre Aktif/İnaktif hastaların, PGA'ya göre Aktif/İnaktif/Persistan hastalarının Lökosit, ESR, CRP ve KLP düzeyleri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=>0,005). KLP düzeyi ile hiçbir parametre arasında korelasyon saptanmadı.
Sonuç: Serum KLP düzeyi TAK'li hastalarda İBH ve kontrol grubuna göre yüksekti ancak kontrol grubu ile istatiksel olarak anlamlı farklılık yoktu. KLP düzeyi ile biyolojik belirteçler (CRP, ESR ve WBC), PGA, Kerr kriterleri ve ITAS 2010 arasında ilişki saptanılmadı. Anjiyografik sınıflandırılan TAK tipleri arasında WBC, ESR, CRP ve KLP düzeyleri arasında fark yoktu. KLP düzeyi İBH aktivasyonunu göstermede WBC, CRP-ESR ile birlikte anlamlı olarak yükselmektedir. TAK hastalık aktivitesini değerlendirilmesinde daha iyi yöntemler geliştirmeye ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: Takayasu arteritis (TAK) is a chronic granulomatous large vessel vasculitis affecting the aorta, its major branches and pulmonary arteries. The scarcity of specific symptoms and laboratory biomarkers leads to difficulties in identifying disease activation, diagnosing and following up of the disease. Difficulties in determining activation, subclinical inflammation and structural damage are the most important causes of morbidity and mortality. A relationship has been shown between serum CLP level and many inflammatory diseases in a few number of studies data are limited in showing disease activation in large vessel vasculitis. In this study, it was aimed to investigate the relationship between serum CLP levels and disease findings and activation in patients with TAK.
Patients and Methods: In this cross-sectional study, 28 patients who were followed up in the Rheumatology Department of Kahramanmaras Sütcü Imam University Faculty of Medicine and met the criteria of ACR 1990 TAK, and 26 IBD patients and 26 healthy individuals as a control group, a total of 80 people were included. Demographic characteristics of the patients were recorded from the hospital file system. In patients with ulcerative colitis (UC) Truelove-Witts clinical activity index, and in patients with Crohn's Disease (CD) CDAI clinical activity index were used. TAK patients were grouped as Active/Inactive/Persistant according to the Physician's Global Assessment (PGA).  At the last hospital visit of the patients Kerr and ITAS 2010 activity scores were calculated and recorded. While venous blood was taken from the patients for routine control examinations (CRP, ESR and Hemogram), 2 cc more blood was taken for CLP study. After centrifugation and serum isolation, serum samples were stored at -80°C until the study day. For the determination of serum CLP, the "Human calprotectin ELISA Kit" kit was used.
Findings: Gender distribution of TAK patients: Female/Male; was 26/2 (92.9/7.1%). The mean age of the patients was 40.96 ±12.93 years and the mean disease duration was 7.00 ±4.62 years. The mean age of the IBD group and Control group was 38.92 ±13.54 and 37.85±9.48, respectively. CLP median;  was 22.10(20.15-23.81) for TAC, 19.60(18.20-21.02) for IBD and 20.30(18.99-22.52) for the control group. CLP level of TAK patients was statistically significantly higher than IBD patients (p=0.013). There was no statistically significant difference between CLP level of TA and IBD patients and the CLP levels of the control group (p=>0.05). The difference between the Leukocyte, ESR, CRP and CLP levels of Active/Inactive patients according to Kerr criteria and ITAS 2010 and Active/Inactive/Persistent patients according to PGA was not statistically significant (p=>0.005). No correlation was found between CLP level and any parameter.
Conclusion: Serum CLP level was higher in patients with TAK compared to IBD and control groups, but there was no statistically significant difference with the control group. There is no relationship between CLP level biomarkers (CRP, ESR and WBC), PGA, Kerr criteria and ITAS 2010. There was no significant difference between WBC, ESR, CRP and CLP levels among TA types according to angiographic classification. CLP level significantly increases with WBC, CRP-ESR, indicating IBD activation. There is a need to develop better methods for assessing TA disease activity.