Uçak kazalarının nedeni olarak insan hatalarını azaltmada ekip kaynak yönetimi
Human errors as a cause of aircraft accidents can be reduced through crew resource management
Yazar: MURAT TERZİOĞLU
Danışman: Y.DOÇ.DR. CEMİLE GÜRÇAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Havacılığın ilk yıllarında kazaların çoğu uçakların teknik sorunlarınedeniyle meydana gelmiştir. Teknolojik gelişmelere paralel olarak dahagüvenilir ve emniyetli uçaklar yapılması ile teknik sebeplerden dolayı meydanagelen uçak kaza ve olaylarında büyük azalma olmuş ve uçuş emniyetindeönemli bir aşama kaydedilmiştir. Gelişen teknoloji ile beraber; uçaklara veuçuş teçhizatlarına karşı güvenin artması sonucu insan hatalarının nedenolduğu olaylarda artış gözlenmiş, havacılığın temel kural ve becerilerideğişmemesine rağmen pilotun görevine yeni sorumluluklar ilave olmuş, pilotaklını ve fiziksel gücünü kullanan işçi pozisyonundan sistem yöneticisidurumuna geçmiştir.Teknoloji geliştikçe, insan kaynaklı kazaları en aza indirmek içinpilotların uçuş esnasındaki etkinliğini azaltacak sistemler geliştirilmiş, ancakbu sistemleri etkin bir şekilde kullanabilmek için pilotların bilgi ve becerilerikonusunda daha farklı bir eğitime tutulmaları ihtiyacı doğmuştur. Gerekuçağın içinde gerekse dışında mevcut olan çevre, yazılım, donanım ve bilgi ilehepsinin temeli olan insanı içeren tüm kaynakların uçuş görevinin emniyetli veetkin bir şekilde icra edilebilmesine yönelik olarak kullanılabilmesi için EkipKaynak Yönetimi-EKY (Crew Resource Management-CRM) programlarıgeliştirilmiştir.Pilotların bir uçuş görevinin başarısı için EKY becerilerinin ne kadarfarkında olduğunun tespitine yönelik olarak yapılan bu çalışmada; havacılıktaekip, kaynak, yönetim, kaza, tehdit, tehlike, risk, bilgi ve insan faktörü gibikavramları ve bu kavramların birbirleriyle olan ilişkisi açıklanmış, pilotların veuçuş görevinin yapılmasına katkı sağlayan ekibin insan faktöründen dolayıhata yapma potansiyellerinin azaltılmasına katkı sağladığı düşünülen EKYbecerileri tanıtılmış, bir uçuş görevinde insan hatasının azaltılması, insanfaktöründen kaynaklanan uçak kaza ve olaylarının önlenmesi konusunda EKYbecerilerinin katkılarının neler olduğu sorularına cevap aranmıştır.Anahtar Kelimeler: 1) Ekip, 2) Kaza, 3) Risk, 4) Hata, 5) İnsan Faktörü

Abstract:
Most of the accidents in the early years of aeronautics came as a resultof technical problems in air planes. In line with the technologicaldevelopments which have allowed to design safer and reliable planes, therehas been a significant decrease in the number of the incidents and accidentscaused by technical problems, marking an important progress in the flyingsafety. As a result of the increasing reliance on the planes and flying devicesbrought by technological developments, human error-caused accidents haveincreased. Although the basic rules and principles of aeronautics haveremained the same, more responsilities have been added to the pilot?smission, converting the pilot from a worker using his mind and body, into asystem manager.As technology develops, new systems to lower activity of pilot duringflight have been developed in order to decrease human error-causedaccidents, but a need for a different approach of education in terms ofknowledge and skill has appeared in order to make pilots use these systemseffectively, Crew Resource Management - CRM has been developed to use allthe resources, including human, software, hardware, knowledge andconditions within and outside the air plane, effectively in order to conductflight mission safely.In this study, conducted to determine how much pilots are aware of theCRM for a successful flight mission; terms such as crew, resource,management, accident, threat, danger, risk, knowledge and human and theirinterrelations are explanied, CRM skill which is considered to help thepotential of pilots and crew to make mistake due to human factor diminish isdescribed, the contribution of CRM skills for decreasing human errors inflights, preventing human-error accidents has been questioned.Key words: 1) Crew, 2) Accident, 3) Risk, 4) Mistake, 5) Human Factor