Beyin sapı tutuluşu olan klinik izole sendrom ve multipl skleroz hastalarında nörosensoriyal, nörofizyolojik ve manyetik rezonans görüntüleme bulgularının karşılaştırılması
Comparison of neurosensorial, neurophysiological and magnetic resonance imaging findings in patients with multiple sclerosis and clinically isolated syndromes with brainstem involvement
Yazar: OZAN SAGUT
Danışman: PROF. DR. EGEMEN İDİMAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Beyin sapı = Brain stem ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Uyarılmış potansiyeller = Evoked potentials ; Uyarılmış potansiyeller-işitsel-beyin sapı = Evoked potentials-auditory-brain stem

Özet:
Amaç: Multipl sklerozda (MS) hastalığın başlangıcında veya hastalık seyrinde beyinsapı yapıları sıklıkla tutulmaktadır. Beyin sapı etkilenmesi olan hastalarda kalıcıdizabilite gelişme olasılığı beyin sapı tutuluşu olmayanlara göre daha yüksektir. Buçalışmada, beyin sapı tutuluşu olan MS'lilerde ayrıntılı nörooftalmolojik venörootolojik değerlendirme ile lezyon lokalizasyonu ve lateralizasyonu yapmak, beyinsapı işitsel uyarılmış potansiyel (BSİUP) incelemesi ve beyin manyetik rezonansgörüntüleme (MRG) ile saptanan patolojik bulguların klinik ile korelasyonunudeğerlendirmek ve tanıya katkısını saptamak amaçlandı.Yöntem: Çalışmamıza ilk kez beyin sapı atağı geçiren 17 hasta (7 KİS, 10 RRMS),öyküde beyin sapı etkilenmesi olan ve sekel beyin sapı tutuluş bulgularına sahip 19hasta (10 RRMS ve 9 SPMS) ile 13 yaş-cinsiyet olarak uyumlu sağlıklı kontrol alındı.Çalışmaya alınan olgulara nörolojik muayene ile ayrıntılı nörooftalmolojik venörootolojik muayene, BSİUP incelemesi ve beyin MRG'de 4 ve 3mm'lik beyinsapıkesitlerinde (T2 lezyon, kontrast tutan lezyon, beyin sapı volüm incelemeleri ) yapıldı.Bulgular: Hastalarda 4 mm'lik beyin sapı kesitlerinde %80, 3 mm'rik kesitlerde%82.9 beyin sapı patolojisi saptandı. Tüm hasta grubunda %66,6 oranında BSİUPpatolojisibulundu. Beyin sapı etkilenmesi olan MS hastalarında MRG'de patolojisaptanma oranı BSİUP'a göre anlamlı şekilde yüksek bulundu (p=0.012). Kronikhastalarda kontrollere ve akut hastalara göre beyin sapı volümü anlamlı olarak dahadüşük saptandı (p=0.001, p=0.008). Volüm incelemelerinde KİS ve kontrol grubuarasında fark bulunmadı. KİS hastalarında EDSS puanı yüksek olanlarda beyin sapıvolümü EDSS puanı düşük olanlardan anlamlı olarak daha düşük saptandı (p=0.008).RRMS grubunda kontrollere göre beyin sapı volümü anlamlı olarak düşük bulundu.(p=0.017). SPMS'li hastalarda kontroller, KİS ve RRMS grubuna göre beyin sapıvolümü anlamlı olarak daha düşük bulundu (p=0.001, p=0.014, p=0.005).Sonuç: Beyin sapı tutuluşu olan hastalarda patolojiyi gösterme açısından MRG,BSİUP'a üstün bulundu. Klinik bulguların lokalizasyonunda istatistiksel anlamlılığaulaşan BSİUP üstünlüğü saptandı. Hastalığın erken dönemlerinde bile beyin sapındavolüm düşüklüğü olmakla beraber hastalık kronikleştikçe beyin sapı volümünündüştüğü görüldü.Anahtar kelimeler: Multipl skleroz (MS), beyin sapı işitsel uyarışmış potansiyelleri(BSİUP), manyetik rezonans görüntüleme (MRG), beyin sapı volümü

Abstract:
Objective: Brainstem structures frequently involved in the initial and course of MS.Patients with brainstem involvement are more likely to develop persistent disabilitythan patients without brainstem involvement. In the present study we aimed to applylateralization and localisation of lesion through detailed neuroophtalmological andneurootological assessment, to assess the correlation of pathological findings whichwere identified through brain stem auditory-evoked potential (BAEP) and brainmagnetic resonance imaging (MRI) and to identify its contribution to diagnosis.Material and Methods: In our study, we included 17 patients who experienced thefirst brainstem relapse (7 CIS and 10 RRMS), 19 patients with brainstem involvementand sequel brainstem symptoms and 13 age and sex matched healty subjects. Allsubjects were applied neurological, and detailed neuroophtalmological andneurootological examination, as well as BAEP analysis and brain MRI in 3 and 4 mmbrainstem sections ( T2 lesion, lesion contrast enhancement, brainstem volumemeasurement).Results: In 4 mm brainstem sections, 80 % of patients had brainstem MRI pathology.In those with 3 mm sections, 82.9 % patients had brainstem MRI lesions. In thewhole patient group 66,6 % of patients had BAEP pathology. In MS patients groupwith brainstem involvement, rate of pathology in MRI was significantly highercomparing to BAEP (p=0.012). Brainstem volume was found to be significantly lowerin choronical patients comparing with control group and acute patients (p=0.001,p=0.008). No difference was found in volume measurement between CIS and controlgroup. It was determined that among CIS patients, brain stem volume was found tobe significantly lower in patients with higher EDSS scores than those with lowerscores (p=0.008). Brainstem volume was found to be significantly lower in RRMSgroup than controls (p=0.017). It was also significantly lower in SPMS group thancontrols, CİS, RRMS group, brainstem volume was found to be (p=0.001, p=0.005 ,p=0.014).Conclusion: In terms of determining brainstem involvement, MRI found to be moresensitive than BAEP. For localization of clinical findings BAEP had statisticalsignificant superiority. Although decreased brainstem volume was found even in theearly period of the illness, the patients had chronical diease the more the brainstemvolume decreased.Key words : Multiple sclerosis (MS), brainstem auditory-evoked potentials (BAEP)magnetic resonance Imaging (MRI), brainstem volume.