Uluslararası rejim kuramına göre COVID-19 pandemisinin yönetiminde Dünya Sağlık Örgütü'nün rolünün incelenmesi
Examining the role of the World Health Organization in the management of the COVID-19 pandemic according to the international regime theory
Yazar: MERVE SÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. ELİF TOPRAK
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Aşılar = Vaccines ; COVID 19 = COVID 19 ; Dünya Sağlık Örgütü = World Health Organization ; Kriz yönetimi = Crisis management ; Pandemiler = Pandemics ; Uluslararası rejimler = International regimes

Özet:
2019 yılının Aralık ayında ilk defa Çin'de görülen ve kısa süre içerisinde küresel alana yayılan, ölümcül COVID-19 salgını ile birlikte hem ulusal hem de küresel düzeylerde değişiklikler meydana gelmiştir. Tarih boyunca toplumları belirsizlikler içeren çeşitli durumlarla karşı karşıya getiren biyolojik bir afet türü olarak nitelendirilebilecek salgınlara karşı mücadele ve afet yönetimi süreci hem ülkeleri tek başına hem de küresel düzlemde risk yönetimi ve kriz yönetimi konusunda politikalar üretmeye itmiştir. Araştırmada toplumları sosyal, ekonomik ve siyasi yönden etkileyen COVID-19 pandemisi ele alınmaktadır. COVID-19 pandemisine yönelik analizde, pandeminin süregelen küresel sağlık rejimlerine etkisi ele alınırken; Dünya Sağlık Örgütü'nün pandeminin yol açtığı küresel krizi yönetimi ve kontrolünde rolü incelenmiştir. Elde edilen bulgular ışığında COVID-19 pandemisinin pratikte varlık gösteren küresel sağlık rejimleri üzerinde meydana getirdiği değişimlere dair çıkarımlar yapılmıştır. Buna göre, Dünya Sağlık Örgütü'nün küresel krizin başlangıcından itibaren oynadığı rolün pandeminin durdurulması ve kontrol altına alınması noktasında yetersiz kaldığı görülmüştür. COVID-19 pandemi sürecinin yönetiminde DSÖ'nün etkisinin sınırlılığı, örgütün kriz yönetimindeki rolünün geliştirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.

Abstract:
With the deadly COVID-19 epidemic, which was first seen in China in December 2019 and spread globally in a short time, changes have occurred at both national and global levels. The fight against epidemics and the disaster management process, which can be described as a type of biological disaster that has confronted societies with various uncertainties throughout history, has pushed countries to produce policies on risk management and crisis management, both individually and globally. In the research, the COVID-19 pandemic, which affects societies socially, economically and politically, was discussed. In the analysis for the COVID-19 pandemic, the impact of the pandemic on the ongoing global health regimes is discussed; The role of the World Health Organization in the management and control of the global crisis caused by the pandemic has been examined. In the light of the findings obtained, inferences have been made about the changes that the COVID-19 pandemic has caused on the global health regimes that exist in practice. Accordingly, it has been seen that the role of the World Health Organization since the beginning of the global crisis is insufficient in stopping and controlling the pandemic. The limited influence of WHO in the management of the COVID-19 pandemic process indicates that the role of the organization in crisis management should be improved.