Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilimdalı AMATEM kliniğinde yatarak tedavi gören kadın hastaların klinik ve sosyodemografik özelliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of clinical and sociodemographic characteristics of female inpatients in The Alcohol and Substance Addiction Treatment and Research Center of Trakya University Faculty of Medicine Department of Psychiatry
Yazar: GÜLTEN NADİDE BEKLEN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ERDAL VARDAR
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: AMATEM = AMATEM ; Alkol bağımlılığı = Alcohol dependents ; Bağımlılık = Dependency ; Cinsiyet = Gender ; Cinsiyet farkları = Gender differences ; Kadınlar = Women ; Madde bağımlılığı = Drug addiction

Özet:
Alkol ve madde kullanan bireylerin biyolojik, sosyal ve klinik özellikler gibi birbirinden ayrıştığı çok çeşitli durumlar vardır. Bu farklılıklar bağımlılığın öncesi, gelişmesi ve tedavi sürecindeki risklerde cinsiyet ve toplumsal cinsiyet farklılıklarının etkisiyle daha da belirginleşir. Kadınlarda AMKB durumu, cinsiyetle ilişkili bireysel, tıbbi ve toplumsal etmenlerin bir arada değerlendirilmesini gerektiren çok boyutlu ve öncelikli bir sağlık sorunudur. Bu çalışmada, bağımlılığa yönelik temel değişkenler açısından cinsiyete dayalı olası farklılıkların değerlendirmesi ve kadın hastaların erkek hastalardan ayrışan özelliklerinin ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır.
Araştırmamızda Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi (AMATEM) Kliniğinde 2013-2022 yılları arasında yatarak tedavi gören, Diagnostik and Statistical Manual of Mental Disorders-5'e (DSM-5) göre alkol ve madde kullanım bozukluğu tanı ölçütlerini karşılayan, 48 kadın hastanın yatış kaydı hastane dosya kayıtlarından belirlenmiş ve rastgele olarak yine yatarak tedavi gören 51 erkek hastanın verileri ile eşleştirilerek geriye dönük olarak karşılaştırılmıştır. Hastalar sosyodemografik, madde kullanım ve klinik özellikleri, Bağımlılık Profili İndeksi Klinik form (BAPİ-K) puanları açısından karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir.
Çalışmamızdaki kadın hastalar ilk kez madde kullanmaya erkeklere göre daha geç yaşta başlamıştır (p=0,017). Kadınların alkol kullanma süreleri, erkeklerden daha kısadır (p=0,002). Kadın hastaların eğitim (p=0,047) ve çalışma durumu(p=0,024), ek tanı (p<0,001), intihar girişimi (p<0,001), adli suç (p<0,001), istismar (p<0,001) ve ailede ruhsal bozukluk öyküsü (p=0,002) açısından erkek hastalardan istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir.
Çalışmamızda, alkol ve madde bağımlılığı olan kadın hastalar sosyodemografik ve klinik özellikleri ile erkek hastalardan farklılaşmaktadır. Bu nedenle kadın hastaların erkeklerden ayrışan özellikleri dikkate alınarak kadınlara özel önleme, tedavi ve müdahale programları geliştirilmelidir.

Abstract:
Individuals who use alcohol and substance are differentiated from each other by a wide range of biological, social and clinical characteristics. These conditions become even more evident with the effect of sex and gender differences in the risks before, during and after addiction and in the treatment process. Addiction in women is a multidimensional and prioritized health problem that requires the combined evaluation of gender-related individual, medical and social factors. In this study, it is aimed to evaluate possible gender-based differences in terms of fundamental variables related to addiction and to reveal the characteristics of female patients that differ from male patients.
In our study, the hospitalization records of 48 female patients who met the diagnostic criteria for alcohol and substance use disorder according to DSM-5 and received inpatient treatment in Trakya University Health Research and Application Center Alcohol and Substance Addiction Treatment and Research Center Clinic (AMATEM) between 2013 and 2022 were determined from hospital file records and randomly matched with the data of 51 male patients who also received inpatient treatment and compared retrospectively. The patients were evaluated comparatively in terms of sociodemographic, substance use and clinical characteristics, and Addiction Profile Index Basic and Clinical Form (BAPI-K) scores.
Female patients in our study started to use the first substance at a later age than male patients (p=0.017). The duration of alcohol use was shorter in women than in men (p=0.002). Female patients differed significantly from male patients in terms of education (p=0.047) and employment status (p=0.024), comorbidity (p<0,001), suicide attempt (p<0,001), criminal offense (p<0,001), abuse (p<0,001) and family history of mental disorder (p=0.002).
In our study, female patients with alcohol and substance dependence differed from male patients with their clinical and individual characteristics. Therefore, prevention, treatment and intervention programs specific to women should be developed by taking into account the different characteristics of female patients.