Kayısı çekirdeğinden elde edilen aktif karbonla sulardan fosfat ve bakır(II) giderimi
Removal phosphate and copper(II) in the water with activated carbon from apricot stone
Yazar: HALİME SUDA EKİCİ
Danışman: DOÇ.DR. AYHAN ÜNLÜ
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
ÖZETYüksek Lisans TeziKAYISI ÇEKİRDEĞİNDEN ELDE EDİLEN AKTİF KARBONLA SULARDANFOSFAT VE BAKIR(II) GİDERİMİH. Suda EKİCİFırat ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüÇevre Mühendisliği Anabilim Dalı2007, Sayfa: 74Bu çalışmada, zirai bir atık olan kayısı çekirdeği kabuğundan hem karbonizasyon hem deaktivasyon/karbonizasyon prosesi kullanılarak aktif karbon elde edilmiş ve elde edilen aktif karbonunsulu çözeltilerden fosfat ve bakır(II)'yi adsorplama kapasiteleri incelenmiştir. Karbonizasyon işlemi500, 600 ve 700 ºC olmak üzere üç farklı sıcaklıkta gerçekleştirilmiştir. Aktifleştirme maddesi olarakZnCl2'ün kullanıldığı Aktivasyon/karbonizasyon işleminde ise sıcaklık olarak 600 ºC seçilmiştir.Maksimum BET yüzey alanı 342 m2/g olarak bulunmuştur. pH, adsorbent dozu, temas süresi,başlangıç çözelti konsantrasyonu ve sıcaklığın etkisini belirlemek için yapılan deneylerde fosfat içinen uygun pH, 6, temas süresi 240 dakika ve optimum adsorbent dozu 6 g/l olarak bulunurken Cu(II)için en uygun pH, 6, temas süresi ise 120 dk ve optimum adsorbent dozu 5 g/l olarak bulunmuştur.Sıcaklık artışına bağlı olarak fosfatın giderme etkinliğinin arttığı Cu(II)'nin giderme etkinliğinin iseazaldığı tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar Langmuir ve Freundlich izotermlerine uygulanmıştır.25-45 ºC sıcaklık ve 10-100 mg/l konsantrasyon aralığında kayısı çekirdeğinden elde edilen aktifkarbon ile fosfat giderimi Langmuir izoterminden ziyade Freundlich izotermine uygunluk gösterirken,25-45 ºC sıcaklık ve 30-150 mg/l konsantrasyon aralığında kayısı çekirdeği aktif karbonu ile bakır(II)gideriminin Freundlich izoterminden çok Langmuir izotermine uyduğu belirlenmiştir. Kayısıçekirdeğinden elde edilen aktif karbonun, 25 ºC'de fosfat ve Cu(II) adsorplama kapasitesi sırasıyla9,96 ve 24,39 mg/g olarak hesaplanmıştır. Adsorpsiyonun fosfat için endotermik, Cu(II) içinekzotermik olduğu ve her iki adsorpsiyonun kendiliğinden gerçekleştiği bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Kayısı çekirdeği; aktif karbon; fosfat ; bakır (II) ; adsorpsiyon.

Abstract:
ABSTRACTMaster ThesisREMOVAL PHOSPHATE AND COPPER(II) IN THE WATER WİTH ACTİVATEDCARBON FROM APRİCOT STONEH. Suda EKİCİFırat UniversityGraduate School of Natural and Applied SciencesDepartment of Environmental Engineering2007, Page: 74In this study, it has been obtained an activated carbon from apricot stone, is an agricultural waste, byboth carbonization and activation/carbonization processes and the adsorption capacity of obtainedactivated carbon has been investigated for phosphate and copper (II) removal. The carbonizationprocess has been carried out at three temperatures of 500, 600 and 700ºC. At activation/carbonizationprocess with ZnCl2, the temperature has been chosen as 600ºC. Maximum BET surface area has beenfound as 342 m2/g. At experiments that have been performed to determine the effect of pH, adsorbentdosage, contact time, initial solution concentration and temperature, optimum pH, contact time andadsorbent dosage have been determined as 6, 240 minutes and 6 g/l for phosphate, respectively. In theother hand, there has been determined as 6, 120 minutes and 5 g/l for copper (II), respectively. It hasbeen determined that the efficiency of phosphate removal increased and the efficiency of copper (II)removal decreased with increasing temperature. Obtained results have been applied to Freundlich andLangmuir isotherms. At range of 25-45ºC temperature and 10-100 mg/l concentration, removal ofphosphate with apricot stone activated carbon fits Freundlich isotherm better then Langmuir isotherm.At range of 25-45ºC temperature and 30-150 mg/l concentration, the removal of copper(II) withapricot stone activated carbon fits Langmuir isotherm better than Freundlich isotherm. The adsorptioncapacities of apricot stone activated carbon has been calculated for phosphate and copper (II) as 9,96and 24,39 mg/g, respectively. It has been determined that adsorption processes was endothermic forphosphate and exothermic for copper (II). Adsorption is spontaneous for phosphate and copper (II).Keywords: Apricot stone; activated carbon; phosphate; copper (II); adsorption.