Bolu ili Doğancı Köyü erişkin nüfusta kalp ve damar hastalıkları için risk faktörleri sıklığı ve ilişkili faktörler
Frequency of risk factors and related factors for cardiovascular diseases in adult population of Doğanci Village, in Bolu
Yazar: İSMAİL ONUR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYSU KIYAN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Alkolizm = Alcoholism ; Bolu = Bolu ; Hipertansiyon = Hypertension ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kardiyovasküler fizyolojik fenomen = Cardiovascular physiological phenomena ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Obezite = Obesity ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sigara içme = Smoking

Özet:
Giriş ve Amaç: Kalp ve damar hastalıkları Dünyada ve ülkemizde mortalite ve morbiditenin en sık nedenidir. Kalp ve damar hastalıklarını önlemek için risk faktörlerinin ve ilişkili durumların ortaya konulması gerekmektedir. Bu çalışmada Bolu İli Doğancı Köyünde erişkin nüfusta kalp ve damar hastalıkları için risk faktörü olduğu bilinen tütün, alkol kullanımı, beslenme davranışları, fizik aktivite, obezite ve hipertansiyon sıklığı ve bunlarla ilişkili durumların ortaya çıkarılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, 957 erişkin nüfusu olan Doğancı Köyünde yürütülmüş; 796 kişiye ulaşılmış ve çalışma 749 kişi ile tamamlanmıştır. Veri toplamak için Q By Q STEPS İnstrument V 3.0 esas alınarak geliştirilen soru formu araştırmacı ve intern doktorlar tarafından yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Katılımcıların boy uzunluğu, vücut ağırlığı, bel çevresi, kalça çevresi, kan basıncı ve nabız ölçümleri yapılmıştır. Araştırma için Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimlerde İnsan Araştırmaları Etik Kurulundan ve Bolu Valiliği İl Halk Sağlığı Müdürlüğünden gerekli izinler alınmıştır.
Bulgular: Çalışma grubunun %51,7'si kadın, %48,3'ü erkek; %45,0'i ilkokul mezunu ve yaş ortalaması 47,56 ± 16,52'dir. Kişilerin %79,3'ü halen evli, %40,9'u gelir getirir bir işte çalışmakta olup, kişilerin %71,1'i SSK üzerinden sağlık sigortası olduğunu; %65,6'sı ise gelir durumunun "orta" olduğunu ifade etmektedir. Çalışma grubunun %26,7'si tütün ürünü, %4,9'u alkol kullanmaktadır. Çalışma grubunun %63,7'si beyaz ekmek, %57,5'i köy ekmeği tüketmekte; %63,6'sı çeşme suyu, %26,6'sı Kökez suyu kullanmakta; %83,8'i ayçiçek yağı, %44,9'u tereyağı kullanmaktadır. Çalışma grubunun %28,7'si orta düzey fizik aktivite, %32,6'sı ağır düzey fizik aktivite yapmaktadır. Çalışma grubunun %31,4'ü obez, %56,7'sinin bel çevresi geniş, %55,7'sinin bel kalça oranı geniştir. Erkeklerin %22,9'u, kadınların %39,3'ü obezdir. Çalışma grubunun %37,7'si, erkeklerin %34,5'i ve kadınların %40,6'sı hipertansiyon hastasıdır. Obez olanların %57,0'ı, bel çevresi geniş olanların %43,5'i, Bel-kalça oranı geniş olanların %41,2'si hipertansiyon hastasıdır.
Sonuç: Kalp ve damar hastalıkları risk faktörlerinden tütün ve alkol kullanımı erkeklerde, obezite ve hipertansiyon kadınlarda daha fazla görülmektedir. Risk faktörlerine yönelik farkındalığı artırıcı çalışmalar yürütülmeli, müdahale programları hazırlanmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Kalp ve damar hastalıkları, alkol, sigara, obezite, hipertansiyon, STEPS

Abstract:
Objective: Cardiovascular diseases are the most common cause of mortality and morbidity in our country and in the world. To prevent heart and vascular diseases,   it is necessary to demonstrate the risk factors and related conditions. In this study, risk factors for cardiovascular diseases in adult population of Bolu Doğancı village have been examined. It is aimed to reveal the frequency of tobacco and alcohol use, nutrition, physical activity, obesity and hypertension and related factors.
Materials and Methods: The research is performed in Doğancı village, which has 957 adult population. 796 people have been reached and the study have been completed by 749 people. According to Q By Q STEPS Instrument V 3.0, a questionnaire was developed for data collection and it was implemented through face to face interviews by the researcher and intern doctors. The height, body weight, waist circumference, hip circumference, blood pressure and heart rate measurements of participants have been done. The necessary permissions for research have been received by Abant Izzet Baysal University, Human Research Ethics Committee in Social Sciences and Governorship of Bolu, Local Public Health Authority.   
Results: 51.7% of study group is female and 48.3% is male. 45.0% of the group had primary school graduation and mean age is 47.56 ± 16.52.  79.3% of the group are still married. 40.9% of them work in revenue generating jobs. 71.1% of participants state that they have health insurance through Social Security, while 65.6% of them state their income status as middle. 26.7% of the study group use tobacco products and 4.9% of them use alcohol. While 63.7% of people in study group are eating white bread, 57.5 % of them are eating village bread. 63.6% of the group use tap water, on the other hand, 26.6% of adults use Kökez water. 83.8% of group uses sunflower oil and of 44.9% uses butter. 28.7% of study group performs mid-level physical activity and 32.6% of them perform heavy physical activity. In study group, 31.4% of adult are obese, 56.7% of them have large waist circumference and waist-hip ratio of 55.7% is large. 22.9% of men and 39.3% of women are obese. 37.7% of the study group has hypertension. 34.5% of men and 40.6% of women suffer from hypertension. 57.0% of those who are obese, 43.5% of those with large waist circumference, 41.2% of those who have large waist-hip ratio are hypertension patients. 
Conclusion: From cardiovascular disease risk factors, tobacco and alcohol use in men and obesity and hypertension in women are much more frequent. It should be carry out many programs to raise awareness of risk factors and intervention programs should be prepared.

Keywords: cardiovascular disease, alcohol, smoking, obesity, hypertension, STEPS