Kırsal bölgede yaşayan 40 yaş ve üzeri yetişkin bireylerin fiziksel aktivite düzeyleri, posa tüketim miktarları ve bağırsak alışkanlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between physical activity levels, fiber consumption amounts and intestinal habits of adult individuals aged 40 and over living in rural areas
Yazar: ŞERİFE DENLÜ
Danışman: DOÇ. DR. HASAN DURMUŞ
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Bu çalışma kırsal bölgede yaşayan 40 yaş ve üzeri yetişkin bireylerin fiziksel aktivite düzeyleri, posa tüketim miktarları ve bağırsak alışkanlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma Kasım 2022-Ocak 2023 tarihleri arasında Nevşehir ili Ürgüp ilçesine bağlı köylerde 40 yaş ve üzeri toplamda 584 kadın/erkek bireyler üzerinde yapılmış kesitsel tipte bir araştırmadır. Bireyleri değerlendirmek için demografik bilgilerden, Bristol Gaita Skalası'ndan, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Kısa Formu (IPAQ)'ndan ve üç günlük besin tüketimde kaydından oluşan bir anket formu uygulanmıştır. Bireylerle yüz yüze görüşme yapılarak araştırmaya katılmayı kabul edenlere anket uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 24.0 programı kullanılmıştır. İstatistiksel analizlerde başlıca kullanılan testler: Ki kare testi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis Testi, Spearman korelasyon analiz testleridir. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmaya dâhil olan kırsal bölgedeki bireylerin %17,5'i haftada üç kez veya daha seyrek dışkılama sıklığına sahiptir. Özellikle 70 yaş ve üzeri bireylerde, posa tüketiminin yetersiz olduğu ve dışkılama sıklığının haftada üç kez veya daha seyrek olduğu tespit edilmiştir. Bireylerin günlük posa tüketimi ortancası 20.65 gramdır ve erkeklerin (21.9 gr) tüketimi kadınlardan (20.1 gr) daha fazladır (p<0.05). Bireylerin %26,9'unun inaktif olduğu belirlenmiştir. Fiziksel aktivite durumu ile dışkılama sıklığı incelendiğinde minimal aktif bireylerin günde bir kez dışkılama sıklığına sahip olduğu belirlenmiş ve anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.05). Cinsiyet, ileri yaş, posa ve su tüketiminin az olması, fiziksel aktivite düzeyinin yetersiz olması bireylerin bağırsak alışkanlıkları üzerinde etkili olmaktadır. Çalışma belirli bir kırsal bölgede yaşayan bireyleri kapsadığı için daha geniş çaplı çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Bağırsak alışkanlıkları; Fiziksel aktivite; Kırsal bölge; Posa tüketimi; Yetişkin bireyler

Abstract:
This study was conducted to examine the relationship between physical activity levels, fiber consumption and bowel habits of adults aged 40 years and older living in rural areas. The study was a cross-sectional study conducted between November 2022 and January 2023 on a total of 584 male/female individuals aged 40 years and over in the villages of Ürgüp district of Nevşehir province. A questionnaire form consisting of demographic information, Bristol Stool Scale, International Physical Activity Questionnaire Short Form (IPAQ) and a three-day food consumption record was applied to evaluate the individuals. Individuals were interviewed face-to-face and the questionnaire was administered to those who agreed to participate in the study. SPSS 24.0 program was used for data analysis. The main tests used in statistical analysis were: Chi-square test, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis Test, Spearman correlation analysis tests. The significance level was accepted as p<0.05. Among the rural individuals included in the study, 17.5% had a frequency of defecation three times a week or less. It was found that especially in individuals aged 70 years and over, fiber consumption was inadequate and the frequency of defecation was three times a week or less. The median daily fiber consumption of individuals was 20.65 g, and men (21.9 g) consumed more fiber than women (20.1 g) (p<0.05). It was determined that 26.9% of the individuals were inactive. When physical activity status and frequency of defecation were examined, it was determined that minimally active individuals had a frequency of defecation once a day and a significant difference was found (p<0.05). Gender, advanced age, low consumption of fiber and water, and insufficient physical activity level have an effect on the bowel habits of individuals. Since the study included individuals living in a certain rural area, more large-scale studies are needed.
Keywords: Bowel habits; Physical activity; Rural area; Fiber consumption; Adult individuals