Kosova –Prizren Türk ağzı (İnceleme-metinler-sözlük)
Kosovo-Prizren Turkish dialect (Reviews – texts – dictionary)
Yazar: DELFİNA ÇERKEZİ
Danışman: PROF. DR. AHMET GÜNŞEN
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ağızlar = Dialects ; Balkanlar = Balkans ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Kosova-Prizren = Kosova-Prizren ; Metin dil bilim = Text linguistics ; Sözlük = Dictionary ; Sözlükbilim = Lexicology ; Türk lehçeleri = Turkish dialects

Özet:
Balkan Yarımadası, 14.yy ortalarından 1912 Balkan Savaşı'na kadar uzanan 600 yıllık dönemde hep Osmanlı yönetimi altında kaldığı için bölgedeki Türk nüfusu ve Türkçe konuşanların sayısı da gittikçe yoğunlaşmıştır. Türk dili  bu coğrafyada yerini korumayı başarmıştır ancak günümüz Türkçesi ile karşılaştırması yapıldığında ses ve yapı bakımından farklılıkların olduğu görülmektedir. 2008'de bağımsızlığını ilan eden Kosova da, Türk varlığı bakımından önemli bir bölgedir, özellikle Türklerin yoğun yaşadığı şehirlerden biri olan Prizren.  

       Prizren'de ve burada konuşulan Türkçe çevre dillerden çok fazla etkilenmiştir, özellikle Arnavutça ve Sırpçanın etkisinde kaldığı görülmektedir. Aynı zamanda Arnavutça ve Sırpça dillerinde de Türkçe dilinden aldıkları ekler, alıntı kelimeler ve yapılar görülmektedir. Osmanlı Devleti'nin XX. yüzyıl başlarında, Balkan topraklarından çekilmesi sonucu olarak Balkan yerlerindeki Türk nüfusu da azalmıştır. Fakat buna rağmen Türkçenin günümüzde bu topraklarda hâlâ iletişim dili olarak yaşaması Türk kimliğinin kaybolmadığının göstergesidir. 

          Prizren'de araştırma şartların eksik olmasıyla bu bölge için yapılan çalışmaların sayısı da  azdır. Bu çalışmada Prizren Türk ağzı derlenen metinlerden yola çıkarak ses bilgisi, şekil bilgisi, cümle bilgisi ve söz varlığı bakımından ele alınmaktadır.

Abstract:
Since the Balkan Peninsula was under Ottoman rule for 600 years until the 1912 Balkan War, the Turkish population and the number of Turkish speakers in the region also  increased. The Turkish language has managed to preserve its place in this geography, but when compared with today's Turkish, it is seen that there are differences in terms of sound and structure. Kosovo, which declared its independence in 2008, is an important region in terms of Turkish presence, especially Prizren, which is one of the cities where Turks live heavily. 

        The Turkish dialect spoken in Prizren has been heavily influenced by the surrounding languages, especially Albanian and Serbian. At the same time, additions, borrowed words and structures taken from Turkish can be seen in Albanian and Serbian languages. At the beginning of the 20th century, the Turkish population in the Balkan areas also decreased as a result of the withdrawal  of Ottoman empire from the Balkan lands. However, the fact that Turkish language is still today used as a communication language is an indication that the Turkish identity has not been lost.
       In this study, Turkish dialect in Prizren is discussed in terms of phonetics, morphology, syntax and vocabulary based on the compiled texts.