Mikro öğretim tekniğinin Türkçe öğretmen adaylarının konuşma beceri ve kaygılarına etkisi
The effect of microteaching on pre - service Turkish language teachers' speaking skills and anxieties
Yazar: KENAN BULUT
Danışman: PROF. DR. FATMA AÇIK ; YRD. DOÇ. DR. ÖMER ÇİFTÇİ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Konuşma becerisi = Speaking skills ; Mikro öğretim = Micro teaching ; Türkçe = Turkish ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Öğretim = Teaching ; Öğretim teknikleri = Teaching techniques ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Türkçe Öğretim Programında yer alan dil becerilerinden birisi olan konuşma becerisinin önemi, öğretmen ve öğretmen adayları için tartışılmazdır. Öğretmen adaylarının bu becerilerini geliştirmek ve derslerine girecekleri öğrencilere faydalı olmalarını sağlamak amacıyla Türkçe Öğretmenliği Bölümü Lisans Programı'nda "Konuşma Eğitimi" dersi yer almaktadır. Bu ders Türkçe öğretmen adaylarına 3. sınıfın bahar yarıyılında okutulmaktadır.
Konuşma Eğitimi dersi çerçevesinde öğretmen adaylarının konuşma becerisini geliştirmek üzere kullanılabilecek birçok yöntem ve teknik bulunmaktadır. Bu çalışmada Türkçe öğretmen adaylarının konuşma becerilerini geliştirmek için mikro öğretim tekniği denenmiştir. Çalışmanın amacı, mikro öğretim tekniğinin Türkçe öğretmen adaylarının konuşma beceri ve kaygılarına etkisini ortaya koymaktır.
Konuşma Eğitimi dersi kapsamında yürütülen bu çalışma 2014-2015 Eğitim-Öğretim Yılı Bahar Dönemi'nde yapılmıştır. Dönem boyunca devam eden araştırmanın çalışma grubunu, Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Türkçe Öğretmenliği Bölümünde bu derse devam etmekte olan öğrenciler oluşturmuştur.
Çalışmada, nicel ve nitel veri toplama yöntemleri birlikte kullanılarak araştırma sonuçlarını bütünleştiren karma yöntem kullanılmıştır. Gerçek deneysel desende yürütülen bu çalışma için biri deney, diğeri kontrol olmak üzere iki grup oluşturulmuştur. Gruplar oluşturulurken, Konuşma Becerisi Gözlem ve Değerlendirme Formu'ndan öğretmen adaylarının aldığı puanlara ve cinsiyetlerine dikkat edilmiş ve gruplar denk bir şekilde dağıtılmıştır. Bu şekildeki bir dağıtım eşleştirilmiş seçkisiz desen olarak adlandırılır. Çalışmadan önce oluşturulan grupların istatistiksel açıdan da denk olduğu tespit edilmiştir. Ön test puanlarına göre ve cinsiyet açısından denk olan gruplardan hangisinin deney hangisinin kontrol grubu olacağı ise kura ile belirlenmiştir. Deney Grubuna Konuşma Eğitimi dersi mikro öğretim tekniğine dayalı olarak verilirken, Kontrol Grubuna bu ders geleneksel yöntemle (süregelen ders işleme tarzı) verilmiştir. Çalışma için her iki gruba da ön test ve son testler uygulanmış, uygulama sonucunda hem her iki grubun kendi içerisinde ön test - son test farklarına, hem de iki grubun son test farklarına bakılmıştır. Karma yönteme göre yapılan çalışmada ayrıca, uygulama sonunda, Deney Grubunda yer alan öğretmen adaylarının mikro öğretim tekniğine ilişkin görüşlerine başvurulmuştur.
Veriler nicel ve nitel veri toplama araçlarıyla elde edilmiştir. Nicel verilerin elde edilmesinde araştırmacı tarafından geliştirilen Konuşma Becerisi gözlem ve Değerlendirme Formu ve Sevim (2012) tarafından geliştirilen Öğretmen Adaylarına Yönelik Konuşma Kaygısı Ölçeği kullanılmıştır. Nitel verilerin toplanmasında ise yine araştırmacı tarafından geliştirilen Mikro Öğretim Tekniği ile İlgili Görüş Alma Formu kullanılmıştır. Bu formla mikro öğretim tekniğinin öğretmen adaylarının konuşma becerilerine ve konuşma kaygılarına etkilerinin neler olduğunu ortaya koymaya yönelik kendi düşüncelerini öğrenmek amaçlanmıştır.
Verilerin analizinde nicel ve nitel veri analiz yöntemlerinden yararlanılmıştır. Nicel veriler analiz edilirken IBM SPSS Statistics (Statistical Package for the Social Sciences) 21.0 Programı aracılığıyla Eşleştirilmiş Ölçümler İçin T-Testi, Bağımsız Ölçümler İçin T-Testi, İlişkisiz Ölçümler İçin Mann Whitney U-Testi kullanılmıştır. Ayrıca etki büyüklükleri de hesaplanmış, bunun için Cohen's d ve Rosenthal (1984) hesaplamaları kullanılmıştır. Nitel veriler ise içerik analizi ile çözümlenmiştir.
Çalışmanın bulguları, öğretmen adaylarının konuşma becerilerine yönelik bulgular, öğretmen adaylarının konuşma kaygılarına yönelik bulgular ile öğretmen adaylarının mikro öğretim tekniğinin uygulanmasına ilişkin görüş ve tepkilerine yönelik bulgular olmak üzere üç genel başlık altında toplanmıştır. Çalışmanın sonunda Deney Grubunda yer alan öğretmen adaylarının konuşma becerisi ile ilgili son test puanlarının, Kontrol Grubunda yer alan öğretmen adaylarının son test puanlarından anlamlı derecede yüksek olduğu saptanmıştır. Konuşma kaygılarında ise Deney Grubunun son test puanlarında anlamlı bir düşüşün olduğu (orta seviyeden düşük seviyeye), buna karşın Kontrol Grubunda herhangi bir düşüşün olmadığı görülmüştür. Buna göre Konuşma Eğitimi dersinin mikro öğretim tekniği ile işlenmesinin geleneksel yöntem veya yöntemlere göre öğretmen adaylarının konuşma becerilerini önemli düzeyde geliştirdiğini, konuşma kaygılarını da anlamlı şekilde düşürdüğünü söylemek mümkündür. Diğer taraftan, Deney Grubu öğretmen adayları, uygulama sonunda "görüş alma formu" aracılığıyla kendilerine yöneltilen sorulara verdikleri cevaplarla, dersin mikro öğretim tekniği ile yürütülmesinden son derece memnun olduklarını, bunun konuşma ile ilgili sorunlarının giderilmesinde, konuşma becerilerinin geliştirilmesinde, konuşma kaygılarının giderilmesinde önemli katkılar sağladığını ifade etmişlerdir. Ayrıca yine öğretmen adayları mikro öğretim tekniğinin "dersin zevkli ve eğlenceli bir ortamda işlenmesi, özgüvenlerinin artması, kendi eksiklerini görmeleri ve böylece kendileriyle yüzleşmeleri" gibi daha birçok yararından bahsetmişlerdir.
Bu çalışmanın sonuçları, öğretmen yetiştiren eğitim kurumlarında daha nitelikli öğretmenler yetiştirmek için mikro öğretim ve mikro öğretim gibi uygulama yönü ağır basan yöntem ve tekniklerin sıklıkla kullanılması ve bunun için fakülte ve üniversite yönetimlerince gerekli imkân ve desteğin sağlanmasının gerekliliğine kuvvetle işaret etmektedir. Özellikle Konuşma Eğitimi ve benzeri derslerde bu tür uygulamaların olması için konu üzerinde hassasiyetle durulması gerekir.

Abstract:
Importance of speaking skill which is one of the language skills in Turkish Language Education Program for teachers and pre-service teachers is inarguable. There is 'Speaking Education' course in Turkish Language Education Department Undergraduate Program to improve pre-service teachers' speaking skills and train them to be beneficial for the students they will teach. This course is taught to 3rd grade pre-service Turkish Language teachers in the spring term.
There are several methods and techniques to be used so as to improve pre-service teachers' speaking skills within the frame of Speaking Education course. In this study, microteaching was tested to improve pre-service Turkish Language teachers' speaking skills. The purpose of this study is to reveal the effect of microteaching on pre-service Turkish Language teachers' speaking skills and anxieties.
This study which was carried out within the context of Speaking Education course was conducted in the spring term of 2014-2015 academic year. The study group of this research which progressed during all the term consists of the students who took Speaking Education course in the term aforesaid in Yuzuncu Yil University, College of Education, Turkish Language Education Department.
In the study, mixed method that integrates research findings was used by using quantitative and qualitative data collection techniques together. For this study which was carried on with true experimental design two groups were formed one of them being Experimental Group and the other one being Control Group. While forming the groups, pre-service teachers' scores of Speaking Skills Observation and Assessment Form and their sex were regarded and the groups were formed equally. Such a forming is named random assignment with matching. Before the study, it was determined that the groups were statistically equal. It was determined by lottery that which one of these two groups formed equally according to pretest scores and in terms of gender would be control group and experimental group. While Speaking Education course was given to Experimental Group based upon microteaching, the same course was given traditionally (the continuous teaching style) to Control Group. Pretests and posttests were implemented to both groups for the study and, at the end of the study, not only both groups' interior differences between pretests and posttests were analyzed, but also two groups' difference between posttests was analyzed. Additionally, at the end of the study which was carried out with mixed method, pre-service teachers in the Experimental Group were asked for their opinions about microteaching.
Data was obtained with quantitative and qualitative data collection tools. Speaking Skills Observation and Assessment Form which was developed by researcher and Speaking Anxiety Scale Towards Pre-service Teachers which was developed by Sevim (2012) were used to obtain quantitative data. Receiving Opinion about Microteaching Form which was also developed by researcher was used to obtain qualitative data. Pre-service teachers' opinions intended to reveal what are the effects of microteaching on speaking skills and speaking anxieties were aimed to learn with this form.
Qualitative and quantitative data analysis techniques were used to analyze the data. In the analysis of quantitative data, by means of IBM Statistics (Statistical Package for the Social Sciences) 21.0 Program, Paired Samples T-test, Independent Samples T-test, Mann Whitney U-test for Independent Samples were used. Besides, effect size was computed, for it Cohen's d and Rosenthal (1984) computing was used. Qualitative data was analyzed with content analysis.
Research findings were collected under three general titles as findings about pre-service teachers' speaking skills, findings about pre-service teachers' speaking anxieties and findings about pre-service teachers' opinions and reactions for the practice of microteaching. At the end of the study, it was determined that posttest scores about speaking skills of the pre-service teachers in the Experimental Group were significantly higher than the protest scores of pre-service teachers in the Control Group. It was found that there was a significant decline (from intermediate level to beginner level) in Experimental Group's speaking anxieties posttest scores while there wasn't any decline in Control Group's speaking anxiety posttest scores. Accordingly, it is possible to say that giving the Speaking Education course with microteaching significantly improves pre-service teachers' speaking skills and significantly declines speaking anxieties than traditional technique or techniques. Furthermore, pre-service teacher in the Experimental Group stated that they were profoundly contented with the courses that were conducted with microteaching and it made significant contributions to overcome the problems about speaking, to improve speaking skills and to dispel speaking anxieties with the answers to the questions they were directed at the end of the practice via 'receiving opinion form'. Besides, pre-service teachers made mentions of microteaching's benefits such as taking the course in a pleasurable and enjoyable setting, increasing self-confidence, realizing their deficiencies and so facing themselves and many more.
Findings of this study, strongly point out the frequently utilization of microteaching and methods and techniques which are practice-oriented like microteaching in teacher training educational institutions to train more qualified teachers and the necessity for providing necessary opportunity and support by college and university administrations to be able to do it. It should be sensitively dwelled on to have such implementations in especially Speaking Education course and similar courses.