Tuzla Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı 0-6 yaş çocukların annelerinin ev kazalarına yönelik güvenlik önlemleri ile ilgili bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge level of the mothers of 0-6 years old children registered at Tuzla Education Family Health Center on safety measures for home accidents
Yazar: ESRA KILIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ÇETİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Anneler = Mothers ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Ev kazaları = Home accidents ; Güvenlik = Security ; Güvenlik önlemleri = Safety measures ; Kazalar = Accidents ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Kazalar tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de önlenebilir mortalite ve morbidite nedenleri arasındadır. Ev kazaları, ev içinde veya çevresinde meydana gelir. Sık görülmeleri ve önlenebilir olmaları nedeniyle ciddi önem taşımaktadır. Çalışmalarda ev kazalarının sıklığı %18-25 arası bulunmuştur. Özellikle çocuklar kazalar için risk altındadır. Çalışmamızın amacı 0-6 yaş çocukların annelerinin ev kazalarına yönelik güvenlik önlemleri ile ilgili bilgi düzeylerini değerlendirmek, bölgemizdeki çocuk ev kazaları sıklığını ve bunlarla ilgili risk faktörlerini belirlemektir.
Yöntem: Kesitsel desendeki araştırmamızın evrenini 0-6 yaş arası 218 çocuğun annesi oluşturmaktadır. Çalışmaya katılan annelere sosyodemografik bilgilerin sorulduğu bir anket formu ve annelerin ev kazalarıyla ilgili bilgi düzeylerinin değerlendirildiği 0-6 Yaş Çocukların Annelerinin Ev Kazalarına Yönelik Güvenlik Önlemlerini Tanımlama Ölçeği uygulanmıştır. 
Bulgular: Çalışmamızda ev kazası sıklığı %38,5 olarak bulunmuştur. Kazalar en sık erkek çocuklarda görülmüştür (%57,1). En çok karşılaşılan kazalar düşme (%71) ve yanmadır (%12). Kazalar en sık 37-72 ay aralığında görülmüştür (p=0,039). Sigara kullanım durumu ile kaza sıklığı arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p=0,000). Diğer sosyodemografik kriterlerle anlamlı ilişki saptanmamıştır. Ev Kazalarına Yönelik Güvenlik Önlemleri Tanılama Ölçeği ortalama puanı 177,3±14,4'tür. Ölçek puan ortalamalarına göre annenin eğitim durumu, ailenin gelir durumu, çocuğun kendine ait odasının olması ve ailenin yaşadığı ev tipi istatistiksel açıdan anlamlı fark göstermiştir (p<0,05). 
Sonuç: Bu verilere göre ailelere çocukların yaş grubuna ve gelişimsel özelliklerine göre kazalara yönelik eğitim verilmesi ve ülkemizde de bunla ilgili sistematik bir veri tabanı oluşturulması ve belli aralıklarla kazalarla ilgili çalışmalar yapılması önerilmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Ev, kaza/yaralanma, çocuk, 0-6 yaş çocuk, anne, güvenlik önlemleri

Abstract:
Objectives: Accidents are among the preventable causes of mortality and morbidity. Household accidents occur in or around the home. It has great importance because of its common and preventable nature. In studies, the frequency of home accidents was found 18-25%. Children are particularly at risk for accidents. The aim of our study is to evaluate the level of knowledge of mothers about safety measures for home accidents, and to determine the frequency of child home accidents and related risk factors. 
Method: The population of our research in the cross-sectional design consists of the mothers of 218 children aged 0-6 years. A questionnaire form in which sociodemographic information was asked to the mothers participating in the study and the Scale for Defining the Safety Measures of the Mothers of 0-6 Years Old Children for Home Accidents were applied. 
Results: In our study, the frequency of home accidents was found to be 38.5%. Accidents were most common in boys (57.1%). The most common accidents are falling (71%) and burning (12%). Accidents were most common in the 37-72 month range (p=0.039). A significant relationship was found between smoking status and accident frequency (p= 0.000). No significant relationship was found with other sociodemographic criteria. The mean score of the Safety Measures Diagnostic Scale for Home Accidents is 177.3±14.4. According to the scale score averages, mother's educational status, family's income level, child's own room and  type of house the family lives in showed a statistically significant difference (p<0,05). 
Conclusion: According to these results, it is recommended that families be educated about accidents according to the age group and developmental characteristics of the children, and a systematic database should be established and studies on accidents should be conducted at regular intervals. 
Keywords: Home, accident / injury, child, 0-6 year old child, mother, safety measures