İntihar, işsizlik ve gelir düzeyi üzerine bir araştırma: Türkiye örneği
A Research on suicide, unemployment and income level: Turkey sample
Yazar: AYŞE DELİKANLI
Danışman: DOÇ. DR. CEBRAİL TELEK
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
İnsanoğlunun kendi arzusu ile canına kıyması olarak ifade edilen intihar kavramı pek çok alanda araştırma konusu olmuştur. İntihar vakalarının yaşanmasında boşanma, aile içi sorunlar, geçim zorluğu, borç batağına düşme, madde bağımlılığı, ticari başarısızlık gibi pek çok neden etkili olmaktadır. Bu nedenler arasında geçim zorluğu ve ticari başarısızlık dikkat çekmektedir. Zira önceleri sadece psikolojik ve sosyolojik alanda araştırılan intiharın ekonomik faktörlerin etkisiyle de ortaya çıkabildiği anlaşılmıştır. Özellikle artan işsizlik oranlarının bireylerin gelir düzeylerini etkileyerek geçim sıkıntısı ve ticari olarak başarısızlık yaşamasına bundan dolayı intihar davranışını gerçekleştirmesine neden olmaktadır. Tüm dünyada bir sağlık sorunu olarak kabul edilen intihar olgusu, Türkiye'de de giderek artmaktadır. Bu nedenle intihar, işsizlik ve gelir düzeyinin incelenmesi Türkiye'de intihar vakalarını ve işsizlik oranlarını azaltmaya, gelir düzeyini ise artırmaya yönelik politikaların oluşturulması açısından önem arz etmektedir. 
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de 1990-2019 dönem verileriyle intihar, işsizlik ve gelir düzeyi ilişkisini analiz etmektir. ARDL sınır testi yaklaşımı sonuçlarına göre, uzun dönemde işsizlik ve gelir düzeyi değişkenleri intihar üzerinde negatif ve anlamlı etki yaratmaktadır. Kısa dönemde ise gelir düzeyinin intihara olan etkisi negatif ve istatistiksel olarak anlamlı iken, işsizlik değişkeninin intihar üzerindeki etkisi negatif ve istatistiksel olarak anlamsızdır. Söz konusu değişkenlerin birbirlerini etkileme yönlerinin anlaşılması açısından yapılan Granger nedensellik analizine göre ise işsizlikten intihara doğru tek yönlü nedensellik tespit edilmiştir.

Abstract:
The concept of suicide, which is expressed as taking one's own life by one's own will, has been the subject of research in many fields. Divorce, family problems, financial hardship, being trapped in dept, business failure, drug addictions are one of the main reasons in suicide cases. Among these reasons, business failure and financial hardship draw attention most. It has been understood that suicide, which was previously only in psychological and sociological fields, can also be caused by economic factors. Especially, due to increasing unemployment rates people experience business failure and financial hardship that lead them to the suicida behaviour. The phenomenon of suicide, which is accepted as a health problem all over the world, is also increasing in Turkey. Therefore, it is important to examine suicide, unemployment, and income levels to formulate policies to reduce suicide cases and unemployment rates and increase income levels in Turkey.
This study aims to analyze the relationship between suicide, unemployment, and income level in Turkey for the period 1990-2019. According to the results of the ARDL bounds test approach, unemployment, and income level variables have a negative and significant effect on suicide in the long run. In the short run, the impact of income level on suicide is negative and statistically significant, while the effect of unemployment on suicide is negative and statistically insignificant. According to the Granger causality analysis conducted to understand the direction of the impact of these variables on each other, unidirectional causality has been encountered unemployment to suicide.