Ergenlerde duygusal öz-yeterlik ve sürekli kaygı ilişkisinin incelenmesi
The study of the relationship between emotional self- efficacy and trait anxiety of adolescents
Yazar: BURCU ÖZKAN DENİZ
Danışman: PROF. DR. RENGİN KARACA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygusal yeterlilik = Emotional suficiency ; Ergenler = Adolescents ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Kaygı = Anxiety ; Kaygı düzeyi = Anxiety level ; Sürekli kaygı = Trait anxiety ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ergenlerde duygusal öz-yeterlik ve sürekli kaygı ilişkisini incelemek ve ergenlerde duygusal öz-yeterlik ve sürekli kaygı düzeylerinin bazı sosyo-demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektir.
Araştırmanın evreni 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Aydın ili, Efeler ve Nazilli İlçelerinde öğrenim gören lise dördüncü sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise, 167 kız ve 133 erkek olmak üzere toplam 300 öğrenci oluşturmaktadır.
Verilerin toplanmasında, Duygusal Öz-yeterlik Ölçeği (DÖYÖ),Sürekli Kaygı Ölçeği (SKÖ) ve araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22 istatistik programı kullanılmıştır. Veri setinin normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla Kolmogorov- Simirnov testi yapılmıştır. Verilerin normal dağılmadığı tespit edilmiştir. Bu doğrultuda veriler Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis H teknikleri ile çözümlenmiştir. Korelasyon analizi için Spearman-Brown sıra korelasyon testi kullanılmıştır.
Çalışma sonunda, ergenlerde duygusal öz-yeterlik ile alt boyutları ve sürekli kaygı arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir. Baba eğitim düzeyi, sosyo- ekonomik durum, anne-baba birlikte olma durumu, algılanan anne tutumuna göre duygusal öz-yeterlik ile duygusal öz-yeterlik alt boyutları düzeylerinin ve sürekli kaygı düzeylerinin farklılaşmadığı saptanmıştır. Ayrıca zorluklar karşısında mücadele edecek gücü kendilerinde bulma durumuna göre duygusal öz-yeterlik ile alt boyutları düzeylerinin ve sürekli kaygı düzeylerinin farklılaştığı tespit edilmiştir.
Anne eğitim düzeyi, algılanan okul başarısı, çözmekte zorlandıkları bir konuda birine danışma, mutlu olduklarını ifade etme, olumlu duygularının sebeplerini anlama, olumsuz duygularının sebeplerini anlama göre ergenlerin duygusal öz-yeterlik puan ortalamalarının farklılaştığı saptanmıştır. Cinsiyet, baba eğitim düzeyi, sosyo-ekonomik düzey, anne-baba birlikte olma durumu, algılanan anne tutumu, algılanan baba tutumu, üzgün olduklarını ifade etme, çabuk endişelenme durumlarına göre ergenlerin duygusal öz-yeterlik puan ortalamalarının farklılaşmadığı tespit edilmiştir.
Cinsiyet, algılanan baba tutumu, üzgün olduklarını ifade etme, çabuk endişelenme durumlarına göre ergenlerde sürekli kaygı puan ortalamalarının farklılaştığı tespit edilmiştir. Anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi, sosyo-ekonomik durum, anne-baba birlikte olma durumu, algılanan anne tutumu, algılanan okul başarısı, çözmekte zorlandıkları bir konuda birine danışma, mutlu olduklarını ifade etme, olumlu duyguların sebeplerini anlama, olumsuz duyguların sebeplerini anlama durumlarına göre ise, ergenlerde sürekli kaygı puan ortalamalarının farklılaşmadığı saptanmıştır.
Ayrıca, sosyo-demografik değişkenlere göre, duygusal öz-yeterlik ölçeğinin alt boyutlarından alınan puan ortalamalarının farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmiştir.


Anahtar Kelimeler: Ergenlik, Duygusal Öz-Yeterlik, Sürekli Kaygı

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the relationship between the adolescents' emotional self-efficacy and trait anxiety and whether the levels of emotional self-efficacy and trait anxiety differ according to sociodemografic variables of adolescents
The universe of the investigation is consisted of all 12th. grade students attending at state high schools of Ministry of Education  Efeler, Nazilli in Aydın. The sample of the survey is consisted of 167 girls and 133 boys, totally, 300 students.
The data was collected by emotional Self-Efficacy Scala (DÖYÖ) and Trait Anxiety (SKÖ) and questionnaire which was developed by the researcher. The data  was analyzed by using SPSS 22 programme. Kolmogorov-Smirnov Test was applied to determine whether data set was or was not normally distrubuted.
It was stated that data was not normally distrubuted. Accordingly, the data was analyzed by Mann-Whitney U and Kruskal Wallis H. Corelation analysis, Spearman Brown analysis was used.

       According to results, ıt was found that there was no statistically significant relationship between emotional self-efficacy and trait anxiety of adolescents. There wasn't any statistical difference between emotional self-efficacy levels and the levels of emotional self- efficacy subscalas and trait anxiety levels according to father education level, sosyo-economic state, whether or not the parents live together, perceived attitute of mother. In addition, It was determined that, emotional self efficacy and emotional self efficacy subscalas and trait anxiety average score of the adolescents showed  statistically significant differences according to feeling powerfull to fight against the difficulties.
It was shown that, emotional self-efficacy average score of adolescents showed differences according to; maternal educational level, perceived school performance, whether or not getting help from mothers, expression of their happy, understanding the causes of positive emotions, understanding the causes of negative emotions. But, the mean score of emotional self-efficacy of adolescents was not found to differ by gender, parental educational level, sosyo-economic state, whether or not parents live together, perceived attitute of mother, perceived attitute of father, expression of their sorry, being excited, panicy quickly.
It was found that, trait anxiety average score of adolescents showed statistical differences according to the gender, perceived attitute of father, expression of their sorry, being excited,  panicky quickly. However, ıt was found that, trait anxiety average score of adolescents did not show any differences  according to maternal educational level, paternal educatinal level, socio-economic state, whether or not parents live together, perceived attitute of mother, perceived school performance, whether or not getting help from mothers, expression of their happy, understanding the causes of positive emotions, understanding the causes negative emotions.
Also, It was examined that, whether the mean scores obtained from the sub-dimensions of emotional not differentiate according to socio-demographic variables.



KeyWords: Adolescence, Emotional Self-Efficacy, Trait Anxiety