İnferior alveolar kanal anatomisinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi
Assessment of inferior alveolar canal anatomy with cone beam computed tomography
Yazar: BETÜL TAŞ
Danışman: DOÇ. DR. NURGÜL KÖMERİK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Cerrahi = Surgery ; Cerrahi-oral = Surgery-oral ; Dişler = Teeth ; Sinir dejenerasyonu = Nerve degeneration ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
İnferior alveoler kanal, mandibuler dişler, alt anterior bölge bukkal dişeti, alt dudak mukozası ve çene ucu derisinin duysal innervasyonunu sağlayan inferior alveoler siniri taşır. Çenelerde gerçekleştirilen cerrahi işlemler sırasında inferior alveoler sinirin hasarı en ciddi komplikasyonlardan biridir. Sinir hasarı, hasarın derecesine bağlı olarak alt dudakta geçici veya kalıcı his kaybı ile sonuçlanır. Bu nedenle mandibulaya uygulanan işlemler esnasında sinirin korunması büyük önem taşır. Sinir hasarından kaçınmak için mandibulaya uygulanan işlemler öncesinde inferior alveoler sinirin kemik içinde izlediği yol hassas şekilde görüntülenmelidir. Konik ışınlı bilgisayarlı tomografiler sınırlı alanlarda yüksek çözünürlük ve iyi kalitede görüntü elde edilmesini sağlar. Çalışmamızda, konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntüleri kullanılarak inferior alveoler kanalın mandibula içinde takip ettiği anatomik yol ve kanalın diğer anatomik yapılarla ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.İnferior alveoler kanalın çevresindeki kemik kalınlıkları bukkolingual ve anteroposterior düzlemlerde ölçülmüş, kanalın yirmi yaş dişleri ile ilişkisi belirlenmiş ve `anterior loop' varlığı değerlendirilmiştir.Mandibulanın bukkolingual kalınlığının kanal seviyesinde premolar bölgede en geniş iken posteriora doğru gittikçe azaldığı izlenmiştir. Premolar bölgeden posteriora doğru gidildikçe inferior alveoler kanalın bukkalindeki kemik kalınlığının arttığı lingualindeki kemik kalınlığının ise azaldığı görülmüştür. Ayrıca kanal, retromolar bölgede en yüksek seviyede iken molar bölgede mandibula alt sınırına yaklaşmakta ve premolar bölgede tekrar yükselerek bir kavis çizmektedir. İnferior alveoler kanal çapının mandibula içindeki seyri boyunca ortalama kalınlığı 1,95 (±0,6) mm'dir.Mental foramenin en sık olarak 1. ve 2. premolar arasında (47 olgu), ikinci sıklıkta ise 2. premolar apeksinde (31 olgu) lokalize olduğu görülmüştür. Aksesuar mental foramen varlığına rastlanmamakla birlikte 14 olguda `anterior loop' varlığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Inferior alveolar canal carries inferior alveolar nerve which innervates mandibular teeth, mucosa of the anterior region and lower lip, skin of the chin. Inferior alveolar nerve injury is one of the most serious complications during surgical procedures that are performed in jaws. Nerve damage results in temporary or permanent loss of feeling in lower lip. Therefore, nerve protection becomes crucial during mandibular surgery. The anatomic process of the inferior alveolar nerve should be identified preoperatively. Cone beam computed tomography provides high resolution and qualified images in limited areas. And aim of this study is to use this technique to identify inferior alveolar canal?s process in mandible and its relation with other anatomical structures.Bone thickness around inferior alveolar canal was measured on buccolingual and anteroposterior planes. The relationship between canal and third molar was determined and the presence of `anterior loop? was evaluated.Buccolingual bone thickness at the level of inferior alveolar canal was the widest at the premolar region while it decreases going through the posterior. As buccal bone thickness increases, lingual bone thickness decreases going through the posterior from premolar region.Although canal has its highest level at the retromolar region, travels lower at the molar region and rises again at the premolar region, forming a curve. Avarage diameter of the inferior alveolar canal is 1,95 (±0,6) mm.Mental foramen is localised between 1. and 2. premolars mostly and followed by the long axis of the 2. premolar. Although no accessory mental foramen was present, `anterior loop? was seen on 14 cases.