Serebral palsili adölesanlarda üst ekstremite fonksiyonlarının değerlendirilmesi
Assessment of upper extremity functions in adolescents with cerebral palsy
Yazar: GAMZE AVCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU CAMCIOĞLU YILMAZ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Serebral palsi = Cerebral palsy ; Üst ekstremite = Upper extremity

Özet:
Çalışmamızın amacı serebral palsili (SP) adölesanların üst ekstremite ilişkili günlük yaşam aktivitelerini, fonksiyonlarını ve egzersiz kapasitesini değerlendirmek ve sağlıklı kontrollerle karşılaştırmaktı. Prospektif ve kesitsel olarak planlanan çalışmaya özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde fizyoterapi programına devam eden 12 SP'li adölesan (13.00 (12-18) yıl) ve aynı sosyokültürel çevrede yaşayan 12 gönüllü sağlıklı adölesan (ortanca (13.00 (12-16) yıl) dahil edildi. Tüm katılımcıların demografik ve klinik özellikleri değerlendirme formuna kaydedildi. Üst ekstremite ilişkili günlük yaşam aktiviteleri Abilhand-Kids Anketi, üst ekstremite fonksiyonları Sollerman El Fonksiyon Testi (SEFT) ve üst ekstremite egzersiz kapasitesi 6 Dakika Pegboard ve Ring Testi (6PBRT) ile değerlendirildi. 6PBRT öncesinde ve sonrasında kalp hızı kalp hızı monitörü, oksijen satürasyonu pulseoksimetre, kan basıncı sfigmomanometre ile ölçüldü, dispne ve kol yorgunluğu Modifiye Borg Skalası ile değerlendirildi. SP'li ve sağlıklı adölesanların demografik ve klinik özellikleri benzerdi (p>0.05). SP'li adölesanların Abilhand-Kids Anketi puanları (ort.fark=[-22.33] puan; p=0.002) ve SEFT puanları (ort.fark=[-9.08]  puan; p=0.000) kontrol grubuna göre istatistiksel olarak düşüktü. SP'li adölesanların 6PBRT halka sayısı (ort.fark=[-221.08] halka; p=0.000) kontrol grubuna göre istatistiksel olarak azdı. SP grubunun test öncesi (ort.fark=[-14.58] atım/dk, p=0.006) ve sonrası kalp hızı (ort.fark=[-18.08] atım/dk, p=0.001), maksimal kalp hızının yüzdesi(ort.fark= %[-8.73], p=0.001) ve oksijen satürasyonu (ort.fark=%[-1.83], p=0.014) kontrol grubuna göre istatistiksel olarak düşüktü. Sonuç olarak, SP'li adölesanların üst ekstremite ilişkili günlük yaşam aktiviteleri, üst ekstremite fonksiyonları ve egzersiz kapasiteleri azalmıştır. Günlük ve sosyal yaşamdaki birçok görevin başarılmasında yer tutan üst ekstremite fonksiyonlarının, aktivitelerinin ve egzersiz kapasitesinin SP'li adölesanlarda değerlendirilmesi ve rehabilitatif yaklaşımların bu doğrultuda planlanarak fizyoterapi programlarına dahil edilmesi önemlidir.

Abstract:
The aim of our study was to evaluate the upper extremity-related daily living activities, functions and exercise capacity of adolescents with cerebral palsy (CP) and to compare with healthy controls. The prospective and cross-sectional study was planned as 12 adolescents with CP (13.00 (12-18) years) and 12 healthy volunteers (13.00 (12-16) years) were included. Demographic and clinical characteristics of all participants were recorded in the evaluation form. Upper extremity related daily living activities were evaluated with the Abilhand-Kids Questionnaire, upper extremity functions were evaluated with the Sollerman Hand Function Test (SHFT), and upper extremity exercise capacity was evaluated with the 6 Minute Pegboard and Ring Test (6PBRT). Before and after 6PBRT, heart rate was measured with a heart rate monitor, oxygen saturation was measured with a pulse oximeter, blood pressure was measured with a sphygmomanometer, and dyspnea and arm fatigue were evaluated with the Modified Borg Scale. Demographic and clinical characteristics of CP and healthy adolescents were similar (p>0.05). Abilhand-Kids Questionnaire scores (mean diff.=[-22.33] points; p=0.002) and SHFT scores (mean diff.=[-9.08] points; p=0.000) of adolescents with CP were significantly lower than the control group. The number of 6PBRT rings (mean diff.=[-221.08] rings; p=0.000) of adolescents with CP was statistically less than the control group. The heart rate of the CP group before (mean diff.=[-14.58] beats/min, p=0.006) and after the test (mean diff.=[-18.08] beats/min, p=0.001), percentage of maximal heart rate (mean diff.=% [-8.73], p=0.001) and oxygen saturation (mean diff.=%[-1.83], p=0.014) were statistically lower than the control group. As a result, upper extremity-related daily living activities, upper extremity functions and exercise capacity decreased in adolescents with CP. It is important to evaluate the upper extremity functions, activities and exercise capacity, which are involved in the achievement of many tasks in daily and social life in adolescents with CP and to plan rehabilitative approaches accordingly and include them in physiotherapy programs.