Orman yollarının projelendirilmesinde kazı-dolgu hesaplama metotlarının analizi
Analysis of cut and fill methods in projecting of forest roads
Yazar: HAKAN TOPATAN
Danışman: PROF. DR. TOLGA ÖZTÜRK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Orman Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Bilgisayar destekli hesaplama = Computer aided calculation ; Hafriyat = Excavation ; Orman yolları = Forest roads

Özet:
Yol planlaması ve inşaatı zaman alıcı, çok değişkenli ve karmaşık bir süreçtir. Bu süreçteki en önemli aşamalardan biri, toprak işlerinin tahmin edilmesidir. Hafriyat tahmininin doğruluğu mühendislik çalışmalarının tüm yönlerinde önemli bir yere sahiptir. Özellikle dağlık arazilerde inşa edilen düşük hacimli orman yolları projelerinde en büyük maliyet bileşenini temsil eder.
Bu çalışmada,  orman yollarında kazı-dolgu hacimlerinin tahmininde kullanılan geleneksel yöntemlerle hesaplanan hacimler ile bilgisayar destekli olarak hesaplanan hacimlerin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışma alanı olarak İÜC Orman Fakültesi Araştırma ve Uygulama Ormanı'nda bulunan bir orman yolunun 420 m'lik bölümü seçilmiştir. Hacim hesaplarında geleneksel yöntemlerden, Ortalama Alan yöntemi, Prizmatik yöntem, Basitleştirilmiş Uygulanabilir Uzunluklar yöntemi ve Pappus teoremi kullanılmıştır. Aynı çalışma alanında Autodesk Civil 3D yazılımında kazı-dolgu hacimleri hesaplanarak, kontrol değerleri belirlenmiş ve geleneksel hacim yöntemleriyle hesaplanan hacimler ile karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre orman yolları çalışmalarında belirlenen enkesit ölçüleri standartlarına uymanın önemli olduğu, hacim hesaplarında sadece enkesit aralıklarına dikkat etmenin yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Bilgisayar destekli hacim hesaplamalarında, yolun yatay, düşey geometrisini dikkate alan ve 5 m aralıklı enkesitlerin yeterli olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Road planning and construction is a time-consuming, multi-variable and complex process. One of the most important steps in this process is the estimation of earthwork. The accuracy of earthwork estimation has an important role in all aspects of engineering works. It represents the largest cost component, especially in low-volume forest road projects constructed in mountainous terrain. 
In this study, it was aimed to compare the volumes calculated by traditional methods used in the estimation of cut-fill volumes on forest roads with the volumes calculated by computer-aided methods. A section of 420-meter road located in IUC Faculty of Forestry Research and Application Forest was selected as study area.  Traditional methods such as Average and Area method, Prismoidal method, Simplified Applicable Lengths method and Pappus theorem were used for volume calculations. In the same study area, cut-fill volumes were calculated in Autodesk Civil 3D software, control values were determined and compared with the volumes calculated by traditional volume methods. According to the obtained results, it was determined that it is important to comply with the cross-sectional dimensions standards determined in forest road works, and it is not sufficient to pay attention only to cross-sectional spacing in volume calculations. In computer-aided volume calculations, it was determined that cross-sections with 5 m intervals, which take the horizontal and vertical geometry of the road into account, are sufficient.