Engelli kardeşi olan ve olmayan ön ergenlerin empati, akran zorbalığı ve akran zorbalığına uğrayan kurbana karşı empati becerilerinin incelenmesi
Investigation of the empathy skills of pre-teens who are with and without disabled siblings against the peer bullying and the peer bullying victims
Yazar: FATMA ZEHRA ÜNALDI ÖZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLAY TEMİZ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı; engelli kardeşi olan ve olmayan ön ergenlerin empati becerileri, akran zorbalığı eğilimleri ve akran zorbalığına uğrayan kurbana karşı empati becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırma evrenini 2021-2022 eğitim öğretim yılında Adana ilinde ortaokula devam eden engelli kardeşi olmayan ve özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde eğitim gören engelli bireylerin, normal gelişim gösteren kardeşleri oluşturmaktadır. Araştırmaya 11-14 yaş aralığındaki, engelli kardeşi olmayan 100 ön ergen ve engelli kardeşi olan 88 ön ergen dahil olmuştur. Araştırmaya katılan ön ergenlerin, demografik bilgilerini tespit etmek için ''Kişisel Bilgi Formu'', empati becerilerini belirlemek için, Gürtunca (2013) tarafından uyarlanan ''Çocuk ve Ergenler İçin Empati Ölçeği Türkiye Formu'', akran zorbalığı eğilimlerini belirlemek için,  Ayas ve Pişkin (2015) tarafından geliştirilen ''Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği Ergen Formu'', kurbana karşı empati becerilerini belirlemek için, Nalbant ve arkadaşları (2018) tarafından uyarlanan '' Akran Zorbalığına Uğrayan Kurbana Karşı Empati Becerileri Ölçeği'' kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde SPSS 17.0 paket programından yararlanılmıştır. Katılımcı sayısının fazla olması nedeniyle (n>30) Kolmogorov- Smirnov testi sonuçları incelenmiştir. Ölçeklerden edinilen verilerin anlamlılık değerlerinin 0.05'ten küçük çıkması ve çarpıklık-basıklık katsayılarının ±1 sınırları dışında olması nedeniyle verilerin normal dağılmadığı görülmüştür. (p<0.05). Verilerin analizinde, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi ve Spearman-Brown korelasyon katsayısı analizi kullanılmıştır. Bulgular tartışılırken anlamlılık düzeyi olarak 0.05 kabul edilmiştir. p<0.05 olması durumunda anlamlı bir farklılığın olduğu ifade edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, engelli kardeşe sahip olan ve olmayan ön ergenlerin, empati becerileri, akran zorbalığı eğilimleri ve akran zorbalığına uğrayan kurbana karşı empati becerileri anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır.

Abstract:
The general purpose of this research; The aim of this study is to examine the relationship between empathy skills, bullying tendencies, and empathy skills towards the bullied victim of pre-adolescents with and without a disabled sibling. The population of the research consists of the normally developing siblings of disabled individuals who attend secondary school in Adana in the 2021-2022 academic year, do not have any disabled siblings, and are educated in a special education and rehabilitation center. A total of 100 pre-adolescents between the ages of 11-14, who did not have a disabled sibling, and 88 pre-adolescents with a disabled sibling were included in the study. "Personal Information Form" to determine the demographic information of the pre-adolescents participating in the research, and the "Empathy Scale for Children and Adolescents Turkey Form" adapted by Gürtunca (2013) to determine their empathy skills, to determine their peer bullying tendencies, Ayas et al. "Peer Bullying Scale Adolescent Form" developed by Pişkin (2015) and "Empathy Skills Against Peer Bullying Scale" adapted by Nalbant et al. (2018) were used to determine empathy skills towards the victim.
SPSS 17.0 package program was used in the analysis of the research data. Due to the large number of participants (n>30), Kolmogorov-Smirnov test results were analyzed. It was observed that the data were not normally distributed, since the significance values of the data obtained from the scales were less than 0.05 and the skewness- kurtosis coefficients were outside the limits of ±1. (p<0.05).
In the analysis of the data, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis H test and Spearman-Brown correlation coefficient analysis were used. While discussing the findings, the level of significance was accepted as 0.05. It was stated that there was a significant difference in case of p<0.05. As a result of the research, empathy skills, bullying tendencies and empathy skills of pre-adolescents with and without disabled siblings differ significantly.