Topuk kanı alma işlemi sırasında yapılan bazı uygulamaların yenidoğanın ağrı düzeyine etkisi
The effect of some practices during the heel stick process on the pain level of newborn
Yazar: MELEK ŞEN AYTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. HANDAN GÜLER
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Ağrı = Pain ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Kan alma = Bloodletting ; Topuk = Heel

Özet:
Araştırma, topuk kanı alınması sırasında yenidoğanların anne ve ebe kucağında dik pozisyonda olmasının ve sedye üzerinde sırt üstü pozisyonda yatırılmasının yaşadıkları ağrı üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla randomize kontrollü deneysel çalışma olarak yapılmıştır. Sivas Mimarsinan Aile Sağlığı Merkezinde gerçekleştirilen araştırmanın örneklemini, araştırmaya alınabilme kriterlerini taşıyan 96 yenidoğan oluşturdu. Yenidoğanlar anne kucağı (32), ebe kucağı (32) ve sedye üzeri (32) olmak üzere üç gruba rastgele olarak atandı. Veriler "Yenidoğanı Tanıtıcı Bilgi Formu" ve "Yenidoğan Bebek Ağrı Ölçeği (NIPS)" aracılığı ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde, bağımsız ikiden fazla gruplarda Kruskal Wallis H testi, bağımsız iki grup için Mann Whitney U testi, sayımla elde edilmiş verilerde Pearson Ki kare testi kullanılmış ve anlamlılık düzeyi 0.05 olarak alınmıştır. Araştırma sonucunda gruplar tanıtıcı özellikler, antropometrik ölçümler, sürekli anne ile birlikte olma, daha önce invaziv bir işleme maruz kalma, son bir saatte ağrılı bir işleme maruz kalma, daha önce topuk kanı aldırma ve sürekli ağlama durumu yönünden benzer bulundu. Topuk kanı alım işlemi öncesi ve sonrasında yenidoğanın anne kucağı, ebe kucağı veya sedye üzerinde olması NIPS ağrı puan ortalamalarını etkilemezken (p>0,05), topuk kanı alım işlemi sırasında NIPS puan ortalamaları bakımından gruplar arasındaki farkın ileri düzeyde anlamlı olduğu (p<0,05) saptanmıştır. Sedye üzerine yatırılan yenidoğanların NIPS puan ortalamaları anne kucağı ve ebe kucağında olan yenidoğanlara göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak invaziv işlemlerde bebeğin anne, ebe ya da bir sağlık çalışanının kucağındayken girişim yapılması önerilir.
Anahtar kelimeler: Ağrı, Anne kucağı, Ebe kucağı, Topuk kanı, Yenidoğan, Ebelik

Abstract:
The study was carried out as a randomized controlled experimental study to evaluate the effect of the newborn's being in an upright position in the mother and midwife's lap or lying on the stretcher in a supine position on the pain the newborns experience during the heel stick. The sample of the research carried out in Sivas Mimar Sinan Family Health Center consisted of 96 newborns who met the criteria for inclusion in the research. Newborns were randomly devided to three groups including mother's lap (32), midwife's lap (32) and operation table (32). The data were collected with "Newborn Introductory Information Form" and "Neonatal Infant Pain Scale (NIPS)".
In the evaluation of the data, Kruskal Wallis H test was used in more than two independent groups, Mann Whitney U test for two independent groups, and Pearson Chi square test was used for counting data and the significance level was taken as 0.05. As a result of the research the groups were similar in terms of introductory features, anthropometric measurements, continuous parenting, previous exposure to an invasive procedure, exposure to a painful procedure in the past hour, previous heel blood intake history and constant crying status. While the newborn on the mother's lap, midwife's lap or operation table before and after the heel blood collection procedure does not affect the mean of NIPS pain scores (p>0,05), the difference between the groups in terms of NIPS score averages during heel blood collection was found to be highly significant (p<0,05). The mean NIPS score of the newborns who were deposited on the operation table was found to be significantly higher than that of the newborns with the mother's lap and midwife's lap (p<0,05). As a result, it is recommended to intervene in invasive procedures while the baby is on the lap of the mother, midwife or healthcare professional.
Key words: Pain, Mother's lap, Midwife's lap, Hell stick, Newborn, Midwifery