Okul öncesi dönem Kur'an öğretiminde eğitsel oyun ve etkinlikler
Educational games and activities in pre-school Quran teaching
Yazar: EMİNE CAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA BAŞKONAK
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Din eğitimi = Religious education

Özet:
Geçtiğimiz yüzyıl içerisinde yapılan bilimsel araştırmalar, her ne kadar farklı görüşler ve kuramlar ortaya atmış olsalar da oyun ve oyuncağın çocuğun hayatında eskiden tahmin edildiğinden çok daha fazlasını ifade ettiğini ortaya koymuştur. Muhtelif branşlarda pek çok bilim adamı oyunun anlamını, doğasını, gücünü saptamaya ve hayat içindeki yerini belirlemeye çalışmıştır. Özellikle geçtiğimiz yüzyıl içinde oyunun çocuğun gelişimindeki etkisi pedagogların ve doktorların ilgisini çekerken, eğitimciler oyunun çocuklarda meydana getirdiği davranış değişikliği üzerine odaklanmışlardır. Gerek oyunun tanımı gerekse oyun kavramına farklı kuramsal yaklaşımlarına rağmen hepsinin ortak noktası olarak ifade edebileceğimiz husus, oyun ile ilgili mütemadiyen kayda değer çalışmalar içinde olmalarıdır. Gelinen noktada oyun çocuk için yalnız bir eğlence, boş vakit geçirme aracı veya yorgunluğunu giderme yöntemi değil, bizzat hayatın kendisidir. Oyun, çocuğun en önemli işidir. Günümüzde özellikle öğrenci merkezli eğitim-öğretim modelinin yaygınlaşması ile birlikte oyunun eğitim faaliyetlerindeki rolü daha da artmıştır.
Bu çalışmada, okul öncesi dönemde çocukların eğitiminde önemli bir yeri olan oyun ve etkinliklerin Kur'an öğretiminde kullanım imkânı aranmaktadır. Klasik öğretim modeline alternatif, daha etkin bir öğretim modeli sunulmaya çalışılacaktır. Çalışmanın birinci ve ikinci bölümleri literatür tarama çalışmasıdır. Birinci bölümde oyunun ne olduğu ve tarihten günümüze kadarki seyri ele alınmıştır. İkinci bölümde ise oyunun eğitim-öğretim alanında kullanımına dair bilgiler verilmiştir. Bu çerçevede belli başlı oyun kuramları ele alındıktan sonra eğitsel oyun tekniğinin teorik ve pratik açıdan tanımı yapılmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise okul öncesi dönem çocukların Kur'an öğretiminde kullanılabilecek oyun ve etkinlik örneklerine yer verilmiştir. Burada yer alan oyun ve etkinlik örnekleri, gerek konuyla ilgilenen uzmanların kaleme aldığı ilgili alan yazının ve günümüzde gittikçe yaygınlaşan internet ve sosyal medyadaki örneklerin incelenmesine; gerekse altı yıllık 4-6 yaş Kur'an kursu öğreticiliği tecrübem esnasındaki kendi uygulamalarıma dayanmaktadır. Oyun ve etkinliklerin üretilmesinde DİB 4-6 Yaş Grubu Kur'an Kursları Öğretim Programı'nda (2022) öngörülen müfredat esas alınmıştır. Sonuç olarak eğitsel oyun ve etkinliklerin okul öncesi dönem Kur'an öğretiminde son derece etkili bir teknik olduğu görülmüş olup, her bir öğretim alanına dair uygulanmış, seçme örneklere yer verilmiştir. Söz konusu oyun ve etkinlik örneklerinin DİB 4-6 Yaş Kur'an Kurslarında çalışan öğreticiler için olduğu kadar, gerek camilerdeki yaz kurslarında öğretim yapan görevliler gerekse evde çocuklarına Kur'an okumayı öğretmek isteyen ebeveynler için Kur'an öğretimini öğrenci merkezli, daha kolay, daha eğlenceli hale getirmesi beklenmektedir.

Abstract:
Scientific researches carried out in the last century have revealed that, although different opinions and theories have been put forward, games and toys mean much more than previously thought in the child's life. Many scientists in various branches have tried to determine the meaning, nature and power of play and to determine their place in life. While the effects of games on early childhood development has attracted the attention of pedagogues and doctors, educators have focused on the behavior change that the game creates in children. Despite their different theoretical approaches to both the definition of games and its concepts, what we can express as the common point of all of them is that they are constantly involved in significant studies on play. At this point, games are not just a fun, leisure time or a way to relieve the tiredness for the child, they are the life themselves.
Play is the most important work of the child. Today, especially with the spread of the student-centered education model, the role of play in educational activities has increased even more.
In this study, the possibility of using games and activities, which have an important place in the early period of a child's education is sought in Quran teaching. It has been tried to present a more effective teaching model as an alternative to the classical teaching model. The first and second parts of the study are the literature review. In the first chapter, what the game is and its development from history to the present are discussed. In the second part, information about the use of play in the field of education is given. In this framework, after the basic play theories are discussed at the beginning of the study, the theoretical and practical definition of the educational play technique is made. In the third and last part, examples of games and activities that can be used in Quran teaching of preschool children are given. The examples of games and activities included here are based on both examining the related literature written by experts who are interested in the subject and the examples on the internet and social media which are becoming increasingly common today; and also on my own practices during my experince of 6 years in Quran teaching of 4-6 years old children. While producing games and activities, the subjects included in the DIB 4-6 Age Group Quran Courses Curriculum (2022) were taken as a basis. As a result, it has been seen that educational games and activities are a very effective technique in the teaching of the Quran in the preschool education, and selected examples are included in each teaching field. It is expected that these examples of games and activities will make the teaching of the Quran student-centered, easier and more fun, both for the staff who teach at summer courses in mosques and for parents who want to teach their children to read the Quran at home as well as for teachers working in DIB 4-6 Years-Old Quran Courses.