Beliren yetişkinlerde kişilerarası duygu düzenlemenin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of interpersonal emotion regulation in emerging adults in terms of various variables
Yazar: SÜMEYYE SEMA YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET VURAL YÜZBAŞI
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Son yıllarda yapılan araştırmalar, duyguların bireysel boyutuyla birlikte sosyal bağlamlarda ortaya çıkma biçimlerini de ele almaya başlamıştır. Bu kapsamda kişilerarası duygu düzenleme kavramı incelemelere dahil edilmiştir. Son yıllarda araştırmacılar yetişkinlerin duyguları değiştirme ve yönetme deneyimlerini daha detaylı ele almak üzere kişilerarası bir duygu düzenleme modeli önermiştir. Bu model, duygu düzenlemeye dair unsurları tek bir çerçevede toplayarak sürecin sosyal bir yönüne odaklanılmasını mümkün kılmıştır. 
Kişilerarası duygu düzenlemenin bağlanma, sosyal destek, duygu paylaşımı gibi çeşitli önemli yapılarla ilişkili olduğu görülmektedir. Bu tez çalışmasında bireysel, ailesel ve sosyal faktörler dahilinde kişilerarası duygu düzenlemeye bütüncül bir bakış sunmak amaçlanmıştır. Bu kapsamda söz konusu değişkenler ile kişilerarası duygu düzenleme boyutları arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırmada açımlayıcı sıralı karma yöntem kullanılmıştır. 
Araştırmanın nicel bölümünün örneklemini 503 üniversite öğrencisi (x̄ = 21.65, SS = 1.54), nitel bölümünün örneklemini ise 20 üniversite öğrencisi (x̄ = 21.35, SS = 1.34) oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel kısmında veri toplama araçları olarak Demografik Bilgi Formu, Kişilerarası Düzenleme Ölçeği, Berkeley Duygu İfadesi Ölçeği, Beş Faktör Kişilik Ölçeği, Yetişkin Ebeveyn Kabul Ret Ölçeği- Kısa Formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği Gözden Geçirilmiş Formu kullanılmıştır. Nitel kısmında ise Yarı-Yapılandırılmış Görüşme Formu hazırlanmıştır. 
Araştırmanın nicel bulgularına göre, kişilik, duygu ifadesi, ebeveyn reddi ve sosyal destek kişilerarası duygu düzenleme ile ilişkilidir. Ayrıca dışadönüklük, geçimlilik, duygusal dengesizlik, duygu ifadesi, ebeveyn reddi ve sosyal desteğin kişilerarası duygu düzenleme boyutlarını yordadığı bulunmuştur. Bununla birlikte, duygu ifadesi ve sosyal desteğin kişilik, anne reddi ve kişilerarası düzenleme arasındaki ilişkide aracı değişkenler olduğu bulunmuştur. Araştırmanın nitel bulguları ise, bireylerin hem kendilerinin hem diğerlerinin duygularını düzenlemek için sosyal bağlamda çeşitli şekillerde aktif bir katılımda bulunduklarını ve bu süreçten fayda gördüklerini göstermektedir.

Abstract:
In recent years, research on emotions has begun to address the ways of emergence in social contexts as well as the individual dimension. In this context, the concept of interpersonal emotion regulation has been included in the research. In recent years, researchers have proposed an interpersonal model of emotion regulation to examine adults' experiences of modifying and managing emotions in more detail. This model allowed focusing on a social aspect of the process by bringing together the elements of emotion regulation in a unitary framework. 
It is seen that interpersonal emotion regulation is related to various important structures such as attachment, social support, and emotion sharing. In this thesis, it is aimed to present a holistic view of interpersonal emotion regulation within individual, familial and social factors. In this scope, the relationships between these variables and the dimensions of interpersonal emotion regulation were analysed. Exploratory sequential mixed method was used in the study. 
The sample of the quantitative part of the study consisted of 503 university students (M = 21.65, SD = 1.54) and the sample of the qualitative part consisted of 20 university students (M = 21.35, SD = 1.34). In the quantitative section of the study, Demographic Information Form, Interpersonal Regulation Scale, Berkeley Emotion Expression Scale, Five Factor Personality Scale, Adult Parental Acceptance Rejection Scale - Short Form, Multidimensional Perceived Social Support Scale Revised Form were used as data collection tools. In the qualitative stage, a semi-structured interview form was prepared. 
According to the quantitative findings of the study, personality, emotion expression, parental rejection and social support are related to interpersonal emotion regulation. In addition, extraversion, agreeableness, emotional instability, emotional expression, parental rejection and social support were found to predict the dimensions of interpersonal emotion regulation. In addition, emotion expression and social support were found to be mediating variables in the relationship between personality, parental rejection and interpersonal emotion regulation. The qualitative findings of the research revealed that individuals actively participate in various ways in the social context to regulate their own and others' emotions and that they benefit from this process.