Güzel sanatlar ve spor lisesi iki boyutlu sanat atölye dersinde 4MAT öğretim modelinin uygulanabilirliği
The applicability of 4MAT teaching model in two dimensions art work classes of fine arts and sports high schools
Yazar: HANDAN BÜLBÜL
Danışman: PROF. DR. VEDAT ÖZSOY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: 4MAT öğretim sistemi = 4MAT system of instruction ; Atölye = Workshop ; Atölye dersi = Workshop lesson ; Ders programları = Curriculum ; Görsel sanatlar eğitimi = Visual arts education ; Güzel sanatlar ve spor liseleri = High schools of fine arts and sports ; Liseler = High schools ; Öğretim = Teaching ; Öğretim modelleri = Instructional models ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 4MAT öğretim modelinin güzel sanatlar ve spor lisesi iki boyutlu sanat atölye dersindeki öğrenme-öğretme sürecine etkisini belirlemektir. Araştırmanın yöntemi, eylem araştırması ve yarı deneysel desen şeklinde modellenmiş, böylelikle süreç ve sonuç odaklı bir bakış açısı oluşturmak hedeflenmiştir.
Tipik durum örneklemiyle gerçekleştirilen bu çalışma, bir güzel sanatlar ve spor lisesi resim bölümünün 9. sınıf IIBSA dersinde yürütülmüştür. Araştırmanın yarı deneysel desen boyutu için grupların denkliğine ilişkin yapılan çalışmalar sonrası 9. sınıftan, deney grubu (n=8) ve kontrol grubu (n=8) olmak üzere 16 öğrenci uygulamaya dâhil edilmiştir. Eylem araştırması boyutu ise deney grubundaki 8 öğrenciyle yürütülmüştür. Uygulama süreci ondört haftadan oluşmuştur.
Araştırma verileri; gözlem kayıtları, görüşme ve EGD (eğitsel gelişim dosyaları) ile elde edilmiştir. Deney ve kontrol gruplarına yönelik karşılaştırmalarda öz değerlendirme yazıları ve sanatsal çalışmalarla elde edilen veriler kullanılmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen veri toplama araçlarının (video görüntüleri kontrol çizelgeleri, görüşme formu, çalışma yaprakları, öz değerlendirme formları ve puanlama anahtarları) uzman görüşleri doğrultusunda geçerliği sağlanmıştır. Veriler, betimsel analiz ve içerik analizi ile çözümlenmiştir. Verilerin çözümleme sürecinin farklı aşamalarında beş uzmanının yardımına başvurularak güvenirlik sağlanmıştır.
Araştırma sonucunda, uygulanan öğretim modeli çerçevesindeki her bir öğrenme görevinin; öğrenciye öğrenme sürecinde yeni fırsatlar tanıdığı, öğrenme ortamını zenginleştirerek öğrenciye öğrenmeyi gerçekleştirmede alternatif çözümler sunduğu tespit edilmiştir. Öte yandan, uygulama süreci içerisinde deney grubu öğrencilerinin, kontrol grubu öğrencilerine göre; bilişsel bilgilerini ifade etmedeki, bilişsel bilgilerini uygulama becerisiyle bütünleştirmedeki ve öğrenme ürünlerine yönelik beğenilerindeki göstermiş oldukları gelişim, 4MAT öğretim modelinin IIBSA dersinde uygulanabilirliğini ortaya çıkarmaktadır. Bu çerçevede, öncelikle 9. sınıf olmak üzere, iyi bir planlamayla diğer sınıf düzeylerindeki IIBSA dersinde de modelin uygulanmasının yararlı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the effect of 4MAT teaching model on the teaching-learning process of two dimensions art work classes in fine arts and sports high schools. The method of the study is modeled in the form of action research and quasi-experimental design, so it is aimed to create a process oriented point of view.
Typical case sample was preferred in this study and it was carried out with 9th class students' IIDAW of a fine arts high school and the ones who were at arts classes of a sports high school. For the size of quasi-experimental design of the study, after the studies that were carried out for equivalence of the groups; 16 9th class students were included under the names of control group (n=8) and experimental group (n=8). The application (practice) process consists of fourteen weeks.
The data were gathered from records of observations, interviews and portfolio. In order to make comparisons between experimental and control groups, self assessment writings and the data obtained from artistic practices were used.  Data collection instruments (video display control charts, worksheets, self evaluation forms and scoring keys) were developed by the researcher and their validity was provided in accordance with the experts. The data were analyzed by descriptive analysis and content analysis. At different stages of the process of data analysis, the reliability was provided by consulting the assistance of five experts. 
As a result of the study, it has been determined that each learning task within the framework of the educational model has  provided new opportunities to the student,   offered alternative solutions to the student so as to fulfill the  learning and by enriching the learning environment. Furthermore, when two groups are compared; it can be stated that students in experimental group displayed development in expressing their cognitive knowledge, integrating their cognitive knowledge with practice ability, and their inclination towards learning products. In the light of the above mentioned benefits, it can be concluded that 4MAT teaching model is available in IIDAW classes. In this context, it is thought that applying the model will be useful not only for 9th classes but also for other class levels with a good planning.