Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerde algılanan sosyal desteğin ilaç uyumu ve yaşam kalitesi ile ilişkisi
The relationship of perceived social support with medication adherence and quality of life in individuals with chronic obstructive pulmonary disease
Yazar: EBRU PARLAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVDA EFİL ; DR. ESMEHAN AKPINAR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akciğer = Lung ; Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Sosyal destek = Social support ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
Amaç: Bu çalışma KOAH olan bireylerde algılanan sosyal desteğin ilaç uyumu ve 
yaşam kalitesi arasındaki ilişkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Kesitsel ve ilişki arayıcı bir tasarımda yürütülen çalışmanın verileri 1 
Aralık ile 30 Mayıs 2022 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi'nde toplandı.
Araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan 221 katılımcı ile çalışma tamamlandı. Verilerin 
toplanmasında "Katılımcı Bilgi Formu", "Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği", 
"St. George Solunum Anketi" ve "İlaç Uyumunu Bildirim Ölçeği" kullanıldı. Verilerin 
analizinde SPSS 24.0 programı kullanıldı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel 
analizler, Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis H kullanıldı. Normallik testi Kolmogorov 
Smirnov normallik testi ile yapıldı. 
Bulgular: Katılımcıların toplam algıladıkları sosyal destek puan ortalamalarının
51,87±17,56, yaşam kalitesi puan ortalamalarının 31,47±10,2, ilaç uyumu puan 
ortalamalarının 19,84±5,53 olduğu saptandı. Algılanan sosyal destek ile etki skoru (r=-0,18); 
semptom skoru (r=-0,21), aktivite skoru (r=-0,30), solunum skoru (r=-0,23) arasında negatif 
yönde bir ilişki olduğu belirlendi (p≤0,01). Algılanan sosyal destek (r=0,17, p<0,05) ve aile 
desteği (r=0,39, p≤0,01) ile ilaç uyumu arasında pozitif yönde ilişki olduğu bulundu.
Sonuç: Algılanan sosyal destek ve aile desteğinin iyi düzeyde olması, ilaca uyum 
sağlanmasında önemlidir. İyi düzeyde aile ve arkadaş desteği sağlıkla ilgili yaşam kalitesini 
olumlu yönde etkileyebilir. 
Anahtar Kelimeler: Kronik obstrüktif akciğer hastalığı, Algılanan sosyal destek, 
Sosyal destek, Yaşam kalitesi, İlaç uyumu, Hemşirelik

Abstract:
Aim: The aim of this study was to determine the relation of perceived social support 
to medication adherence and quality of life in patients with chronic obstructive pulmonary 
disease.
Method: Data for this descriptive-correlational study was collected at Ankara City 
Hospital between 1 December and 30 May 2022. The study was completed with 221 
participants who conformed to the inclusion criteria of the research. A Participant 
Information Form, the Multi-Dimensional Perceived Social Support Scale, the St. George 
Respiration Questionnaire, and the Medication Adherence Report Scale were used to collect 
data. The program SPSS 24.0 was used in the analysis of data, using descriptive statistical 
analyses, the Mann Whitney U test and Kruskal Wallis H. Testing for normality was 
performed with the Kolmogorov Smirnov normality test. 
Findings: It was found that the participants' total mean score for perceived social 
support was 51.87±17.56, and the mean quality of life score was 31.47±10.2, and the mean 
medication adherence score was 19.84±5.53. A negative correlation was found between 
perceived social support and effect score (r=-0.18), symptom score (r=-0.21), activity score 
(r=-0.30), and respiration score (r=-0.23) (p≤0.01). A positive correlation was found between 
vii
medication adherence and perceived social support (r=0.17, p<0.05) and family support 
(r=0.39, p≤0.01). 
Conclusion: A good level of perceived social support and of family support are 
important to ensure medication adherence. A good level of family and friend support can 
have a positive effect on health-related quality of life. 
Key words: Chronic obstructive pulmonary disease, Perceived social support, Social 
support, Quality of life, Medication adherence, Nursing.