Ulaştırma sektörünün ekonomik kalkınma üzerindeki etkileri
The effects of the transport sector on economic development
Yazar: BUSE MOTUR
Danışman: PROF. DR. ŞENOL YAPRAK
Polis Akademisi / Trafik Enstitüsü / Ulaşım Güvenliği ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Ulaşım = Transportation
Dizin: Ekonomi = Economy ; Ekonomik gelişmeler = Economic developments ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Ulaştırma ekonomisi = Transportation economy ; Ulaştırma politikası = Transportation policy ; Ulaşım sistemleri = Transportation systems

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ulaştırma sektörünün ekonomik büyüme ve kalkınma üzerindeki etkisini açıklamak ve anlamak için bir katkı yapmaktır. Çalışma karayolu, demiryolu, havayolu ve denizyolu ile gerçekleşen taşımacılığın ekonomik kalkınma göstergelerinden kişi başına gayri safi yurtiçi hasılaya etkisini ortaya koymaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde ulaştırma sektörüne ait tanımlar açıklanmış ve Türkiye ekonomisindeki ulaştırma sektörünün yerinden bahsedilmiştir. Araştırmanın ikinci bölümünde ekonomi ve kalkınma kavramlarına yer verilerek ulaştırma sektörü ile olan ilişkisi açıklanmıştır. Üçüncü bölümünde araştırmanın yöntemi hakkında gerekli bilgiler verildikten sonra bulgular bölümünde 2000-2019 yılları arasındaki veriler kullanılarak karayolu, demiryolu, ve havayolu ile taşınan yolcu ve yük miktarları ve denizyolu ile gerçekleşen ihracat ve ithalat miktarları ekonomik kalkınma göstergesi olan kişi başına gayrisafi yurtiçi hasıla üzerindeki etkisi VAR tahmini ile incelenmiştir. Çalışma bulgularına göre demiryolu ile taşınan yük miktarının gsyh üzerinde negatif anlamlı bir etkisinin olduğu, demiryolu uzunluğu ile yolcu sayısının gsyh üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı, karayolu ile taşınan yolcu ve yük miktarının ekonomik nedeni olduğu, havayolu ile taşınan yolcu ve yük miktarının gsyh üzerinde anlamlı bir ilişkisinin olmadığı ve bu nedenle ekonomik büyüme ve kalkınmanın bir nedeni olmadığı, ayrıca denizyolu ile yapılan taşımanın  VAR sonuçlarına göre bir önceki ve iki önceki yıl denizyolu ile yapılan ithalatın kişi başı gayrisafi yurtiçi hasıla üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisi bulunurken, ihracatın ise gsyh üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to make a contribution to explain and understand the impact of the transportation sector on economic growth and development. The study reveals the effect of road, rail, air and sea transportation on the gross domestic product per capita, which is one of the economic development indicators. In the first part of the study, the definitions of the transportation sector are explained and the place of the transportation sector in the Turkish economy is mentioned. In the second part of the research, the concepts of economy and development are included and its relationship with the transportation sector is explained. In the third part, after giving necessary information about the method of the research, in the findings part, using the data between 2000-2019, the amount of passengers and cargo transported by road, rail and air, in addition, the effects of exports and imports by sea on the gross domestic product per capita, which is an indicator of economic development, were examined with the VAR estimation. According to the findings of the research, while the amount of freight transported by rail has a negative significant effect on gdp, the length of the railway and the number of passengers do not have a significant effect on gdp. the amount of passengers and cargo transported by road is an economic reason, the amount of passengers and cargo transported by air does not have a significant relationship on gdp, and therefore economic growth and development is a factor. According to the VAR results of the sea transport, it was found that the imports made by sea in the previous and two previous years had a positive and significant effect on the per capita gdp, while the exports did not have a significant effect on the gdp.