Alabalıklarda (Oncorhynchus mykiss) hasat öncesi ve hasat dönemi yenilebilir doku örneklerinde florokinolon grubu antibiyotiklerden enrofloksasin kalıntılarının araştırılması
Investigation of the remains of fluoroquinolone antibiotic enrofloxacin during pre-harvest and harvest period in edible tissue samples of trout (Oncorhynchus mykiss).
Yazar: BAYRAM KABADAYI
Danışman: PROF. DR. AHMET ATEŞŞAHİN
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Alabalıklar = Trouts ; Antibiyotikler = Antibiotics ; Antienfektif ajanlar-kinolon = Anti infective agents-quinolone ; Balıklar = Fishes ; Enrofloxacin = Enrofloxacin ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Oncorhynchus mykiss = Oncorhynchus mykiss

Özet:
Enrofloksasin çeşitli bakteriyel hastalıkların sağaltımında kullanılan florokinolon grubu bir antibiyotiktir. Bu çalışmada, alabalıkların yenilebilir dokularındaki (deri, kas ve karaciğer) enrofloksasin kalıntı miktarları araştırılmıştır. Elazığ ilindeki beş farklı ticari alabalık işletmesinden 25 adet hasat öncesi ve 25 adet hasat dönemi olmak üzere toplam 50 adet alabalık toplanmıştır. Numunelerdeki enrofloksasin düzeylerinin tespiti yüksek basınçlı sıvı kromotografisi (HPLC) kullanılarak gerçekleştirilmiştir.
Analizler sonucunda hasat öncesi dönemi alabalıklarının tüm dokularında enrofloksasin 3-10935 ng/g doku düzeylerinde tespit edilmiştir. Hasat dönemindeki alabalıklarda ise 4 işletmede 0-8171 ng/g doku tespit edilmiş, bir işletmede ise tespit edilememiştir. İşletmelerdeki kalıntı miktarlarının ortalamaları karşılaştırıldığında, tüm dokularda hasat öncesi dönem hasat dönemine göre daha yüksek bulunmasına karşın istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0.05).  Yenilebilir dokular kendi arasında karşılaştırıldığında derinin en fazla kalıntı içerdiği, kas ile karaciğerin ise birbirine yakın düzeylerde olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Hasat dönemi alabalıklarında analiz edilen 25 adet numunenin 17 adedinde deri+kas dokusu doğal oranlarında kalıntı limiti üzerinde enrofloksasin tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, özellikle hasat öncesi dönemlerde olmak üzere tüm işletmelerde farklı zaman dilimlerinde enrofloksasin kullanıldığı ve hasat dönemi alabalıklarında %68 oranında maksimum kalıntı limitlerinin (MKL) üzerinde olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Enrofloksasin, alabalık, kalıntı, HPLC

Abstract:
Investigation of the remains of fluoroquinolone antibiotic enrofloxacin during pre-harvest and harvest period in edible tissue samples of trout (Oncorhynchus mykiss).
 Enrofloxacin is a fluoroquinolone antibiotic used in treatments of various bacterial diseases. In this study, residue levels of enrofloxacin were investigated in edible tissues (skin, muscle and liver) of trout. During the preharvest period 25 samples and harvest period 25 samples of trout, total of 50 samples were collected in the province of Elazig from five different trout facilites. Levels of enrofloxacin in samples were analyzed by high pressure liquid chromatography (HPLC).
As a result of analyzes, remain of enrofloxacin of preharvest period in all tissues range 3-10935 ng/g tissue were determined. During harvest period of trout, residue levels were determined in four trout facilities range of 0-8171 ng/g tissue but one trout facility was not determined. When compared the means of residue levels in facilities, preharvest period residue levels were higher than harvest period but no statistical significance  differences  between groups (p>0.05). When edible tissues compared among them, it was determined highest residues in skin tissue; muscle and liver tissue close to each other (p<0.05). It  was determined that natural residue levels in skin+muscle tissues were above the limit of 17 out of 25 trout samples during harvest period.
Consequently, we concluded that all facilities use enrofloxacin at different time intervals especially in the preharvest period. During harvest period it was determined 68%  of residues were above the maximum residue limits.

Key Words: Enrofloxacin, trout, residue, HPLC