Özelleştirmelerin finans piyasaları üzerine etkisi: Türkiye örneği
Impact of privatizions on financial markets: The case of Turkey
Yazar: SEYİT TAHA KETENCİ
Danışman: PROF. DR. ORHAN ÇOBAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Finansal piyasalar = Financial markets ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model ; Yapısal vektör otoregrasyon modeli = Structural vector autoregression models ; Özelleştirme = Privatization

Özet:
1970'li yılların başlarında Bretton Woods sisteminin çökmesinin ardından 1973 ve 1978 yıllarında yaşanan petrol şoklarına Keyneysen iktisat politikalarının bir çözüm üretememesiyle birlikte refah devleti anlayışı ekonomik ve sosyal krizlerin nedeni olarak görülmeye başlanmıştır. 1980'lerden sonra ise sürekli genişleyen ve büyüyen devletin, ekonomik sorunların kaynağı olduğu görüşü ortaya çıkmış ve birçok devlet yöneticisince kabul görmüştür. Ortaya çıkan sınırlı devlet anlayışı çerçevesinde devletin ekonomideki ağırlığının azaltılmasına yönelik olarak özelleştirme kavramı ortaya çıkmış ve 1970'lere kadar hakim olan kamulaştırma uygulamaları 1980 sonrası yerini özelleştirme uygulamalarına bırakmıştır.   
Bu çalışmada özellikle 24 Ocak kararları ile birlikte serbest piyasa ekonomisine geçiş sürecine giren Türkiye'de; özelleştirme uygulamalarının finans piyasalarını nasıl etkilediği irdelenmiştir. Çalışma; özelleştirmeye ve finans piyasalarına ilişkin teorik çerçeve ile ampirik çerçeve olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Özelleştirmeye ilişkin teorik çerçevenin ele alındığı ilk bölümde genel olarak özelleştirme kavramı, özelleştirmenin nedenleri ve özelleştirme yöntemleri incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde finansal piyasalar ve içeriği açıklanmıştır. Ampirik çerçevenin ele alındığı üçüncü bölümde ise Türkiye'de yapılan özelleştirme uygulamalarının Türkiye'nin finans piyasaları üzerine etkisi üç değişkenli vektör otoregresif fonksiyonu kurularak Otoregresif metodu (SVAR) ile fonksiyon tahmin edilmiş, etki-tepki ve varyans ayrıştırma analizleri yapılmıştır. 
Yapılan analizler sonucunda özelleştirmenin finansal sistem ve dolayısı ile ekonomik büyüme üzerinde olumlu etki bıraktığını savunan literatürü destekler sonuçlar elde edildiği söylenebilir. VAR ve SVAR metotlarından elde edilen etki – tepki fonksiyonlarının özelleştirme gelirlerinde yaşanan pozitif bir şokun hem borsada yapılan işlem hacmini hem de bankacılık kesimi tarafından dağıtılan kredi tutarı üzerinde pozitif etkisi olduğu yönünde bulgular elde edilmiştir.



Anahtar Kelimeler: Özelleştirme, Finansal Piyasalar, VAR ve SVAR Analizi

Abstract:
At the very starting of 1970s , after Bretton Woods system collapsed, as Keynesian economics could not work out / find a solution to petrol shock between 1973 and 1978 , welfare government system was seen as the reason of economic and social crisis. Later than 1980s it is argued that the state which is developing and expanding constantly is the source of economic problems and it is accepted by many government administrator / directors. Within the frame of limited government concept that is applied, privatization, which is intended for reducing the government, affects in economy, showed up and after 1980s privatization applications took place of expropriation applications that is carried out since 1970s.
In this study, it is researched how privatization applications affect finance market in Turkey that is started to adapt free market economy after 24th January decisions. This study includes three parts which are; theoretical and empirical frame of privatization and finance market. In the first part which is about the theoretical frame of privatization, privatization concept, its reasons and methods are discussed. In the second part of the study, the date content of financial market is explained. In the third part that is examined theoretical frame, effect of privatization applications in Turkey in terms of Turkey's finance market is predicted by settling down tervarient vector autoregregressive function and with Autoregregressive  (SVAR ) method , and also action and reaction and variance decomposition analysis are implemented.
As a result of analyses, it can be argued that these results support the idea that privatization has a positive effect on financial system and accordingly on economic development. It is found that positive shock occurred in privatization incomes of action – reaction functions taken from VAR and SVAR methods have positive effect on trading volume in stock market and credit amount given by banking business



Keywords: Privatization, Financial Markets, , VAR and SVAR Analysis