Osman Yüksel Serdengeçti'nin şiirlerinin on kök değer bakımından incelenmesi
An examination of Osman Yüksel Serdengeçti's poems in terms of ten root values
Yazar: ZEKERİYA GÖZE
Danışman: PROF. DR. HALİT DURSUNOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Osman Yüksel Serdengeçti'nin şiirlerinde yer alan kök değerleri ve bu değerlerin şiirlerde geçme düzeyini tespit ederek bu şiirlerin hangi değerlerin öğretilmesinde kullanılabileceğini ortaya koymaktır.	
Yöntem: Bu araştırmada, Osman Yüksel Serdengeçti'nin şiirleri Türk Dili ve Edebiyatı Öğretim Programı'nda (2018) yer alan on kök değer açısından nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılarak incelenmiştir. Verilerin toplanmasında doküman incelemesi yöntemi kullanılırken elde edilen verilerin analizinde ise betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır.
Bulgular: Bu çalışma kapsamında "Osman Yüksel Serdengeçti Bütün Şiirleri" adlı eserde yer alan 75 adet şiir "on kök değer" bakımından incelenmiştir. İnceleme neticesinde 75 şiirde toplam 198 adet on kök değer tespit edilmiştir. Söz konusu şiirlerde on kök değerin tamamına yer verildiği görülmektedir. Bu şiirlerde en çok tekrarlanan kök değer 31 adet ile dostluk değeri olurken en az tekrarlanan değer ise 8 adet ile yardımseverlik değeri olmuştur. Şiirlerde tespit edilen değerler çoktan aza doğru olacak şekilde şöyle sıralanmıştır: dostluk(31), vatanseverlik(27), öz denetim(24), sorumluluk(22), dürüstlük/doğruluk(21), sevgi(21), sabır(20), saygı(13), adalet(11), yardımseverlik(8). 
Sonuç: MEB'in Türk dili ve edebiyatı eğitiminde öğrencilerle ilgili özel amaçlarından biri millî, manevi, ahlaki değerleri edebî eserler aracılığıyla onlara kazandırmaktır. Osman Yüksel, millî ve manevi değerlere sıkı sıkıya bağlı bir insan olarak hayatını sürdürmüştür. Osman Yüksel'in şiirlerinde yer alan değerlerin tespit edildiği bu çalışmada, değerleri şiirlerinde bolca kullandığı ortaya konulmuştur. Ayrıca MEB tarafından belirlenen kök değerlerin tamamı Osman Yüksel'in şiirlerinde yer almaktadır. Dolayısıyla Osman Yüksel'in şiirleri on kök değerin tamamının öğretiminde doğrudan veya dolaylı olarak kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler: değer, değerler eğitimi, Türk dili ve edebiyatı eğitimi, Osman Yüksel Serdengeçti, şiir.

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to determine the root values in Osman Yüksel Serdengeçti's poems and the level of passing these values in poems and to reveal which values these poems can be used in teaching.
Method: In this research, Osman Yüksel Serdengeçti's poems were examined in terms of ten root values in the Turkish Language and Literature Curriculum (2018) using the case study pattern, which is one of the qualitative research methods. While the document analysis method was used in the collection of data, the descriptive analysis method was used in the analysis of the data obtained.
Findings: Within the scope of this study, 75 poems in the work named "Osman Yüksel Serdengeçti All Poems" were examined in terms of "ten root values". As a result of the examination, a total of 198 ten root values were determined in 75 poems. It is seen that all ten root values are included in the poems in question. While the most repeated root value in these poems was friendship with 31 items, the least repeated value was benevolence value with 8 items. The values identified in the poems are listed as follows, from most to least: friendship(31), patriotism(27), self-control(24), responsibility(22), honesty/truthfulness(21), love(21), patience(20), respect(13), justice(11), helpfulness(8).
Conclusions: One of the special aims of the Ministry of National Education in Turkish language and literature education is to bring them national, spiritual and moral values through literary works. Osman Yuksel has continued his life as a person who is firmly committed to national and spiritual values. In this study, in which the values in Osman Yüksel's poems were determined, it was revealed that he used the values abundantly in his poems. In addition, all of the root values determined by the Ministry of National Education are included in Osman Yüksel's poems. Therefore, Osman Yüksel's poems can be used directly or indirectly in the teaching of all ten root values.

Keywords: value, values education, Turkish language and literature education, Osman Yüksel Serdengeçti, poetry.