Doğu Karadeniz'de (Artvin) mezgit (Merlangius merlangus Euxinus Nordmann, 1840) avcılığında kullanılan dip paraketasında iğne seçiciliği
The selectivity of hook sizes in bottom longline used for whiting (Merlangius merlangus Euxinus Nordmann, 1840) in the Eastern  Black Sea (Artvin)
Yazar: FATMA ÇEBİN
Danışman: PROF. DR. FERHAT KALAYCI
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu çalışmada Artvin'in kıyı bölgelerinde mezgit avcılığında, 11, 12, 13 ve 14 mm ağız
açıklığına sahip iğnelerden oluşan dip paraketası kullanılarak iğnelerin seçicilik parametreleri
tahmin edilmiştir. Dip paraketası ile yapılan avcılık sonucunda 4 farklı balık türünden toplam 552
adet balık yakalanmıştır. Avcılık operasyonları sonucunda, 502 (%90,94) mezgit (Merlangius
merlangus euxinus), 28 (%5,07) vatoz (Raja clavata), 13 (% 2,36) kaya balığı (Gobius spp.) ve 9
(%1,63) istavrit (Trachurus mediterraneus) yakalanmıştır. Avlanan mezgit bireylerinin boyları
10,6-20,0 cm ve ağırlıkları ise 10,0-50,00 g arasında değişim göstermiştir. Mezgit için paraketayı
oluşturan 4 farklı büyüklükteki iğnelerin SELECT metodunda 5 farklı model (Bi-Modal, Gamma,
Log-Normal, Normal-Location ve Normal-Scale) kullanılarak seçicilik eğrileri çizilmiş ve
seçicilik parametreleri hesaplanmıştır. Farklı iğne ağız açıklıkları ile avlanan mezgitin boy
frekans dağılımları kullanılarak uygulanan SELECT metodu sonuçlarına göre 65,62 ile en düşük
sapma değeri ve 28 serbestlik derecesine sahip olan Bi-modal modelin en uygun model olduğu
belirlenmiştir. Bi-modal modele göre 11, 12, 13 ve 14 mm ağız açıklıklarına sahip iğneler için
optimum seçicilik boyları ise sırasıyla; 12,40, 13,53, 14,66 ve 15,78 cm olarak tahmin edilmiştir.
Çalışmada kullanılan 14 mm ağız açıklığına sahip iğne ile yakalanan tüm bireylerin tür için
belirlenen asgari avlanabilir boyun (13 cm) üzerinde olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte 11,
12, 13 mm ağız açıklığına sahip iğnelerle yakalanan asgari avlanabilir boyun altındaki bireylerin
oranları ise sırasıyla, %32,09, %6,98 ve %0,68 olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, the selectivity parameters of the hooks in bottom longline consisting of 11,
12, 13 and 14 mm mouth openings, which were used for fishing of whiting in the coastal areas of
Artvin, were estimated. As a result of fishing with bottom longline, a total of 552 fishes of 4
different fish species were caught. At the end of the fishing operations, 502 (90.94%) whiting
(Merlangius merlangus euxinus), 28 (5.07%) stingray (Raja clavata), 13 (2.36%) rockfish (Gobius
spp.) and 9 (1.63%) horse mackarel (Trachurus mediterraneus) were caught. The length of whiting
individuals caught varied between 10.6-20.0 cm and their weight between 10.0-50.00 g.
Selectivity curves were drawn and the selectivity parameters were estimated by using 5 different
models (Bi-Modal, Gamma, Log-Normal, Normal-Location and Normal-Scale) in the SELECT
method of 4 different-sized hooks constituting the longline for whiting. According to the results
of the SELECT method, which was applied using the length-frequency distributions of whiting
that were caught by different hook mouth openings, the Bi-modal model with the lowest deviation
value of 65.62 and 28 degrees of freedom was determined as the most suitable model. According
to the Bi-modal model, the optimum selectivity lengths of hooks for 11, 12, 13 and 14 mm mouth
openings were estimated as 12.40, 13.53, 14.66 and 15.78 cm, respectively. It was determined
that all individuals caught by 14 mm mouth opening hook used in the study were above the
minimum landing size (13 cm) which was specified for this species. However, the proportion of
individuals below the minimum landing size caught by hooks with mouth openings of 11, 12, 13
mm were determined as 32.09%, 6.98% and 0.68%, respectively.