Elit futbolcularda glutamin kullanımının kan amonyak düzeyine akut etkisi ve uzaklaştırılma süresinin belirlenmesi
Glutamin supplementation which its cause is acute effect on blood ammonia levels on elite soccer players and determining the duration of elimination
Yazar: İSA SAĞIROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÇEKMEN ; PROF. DR. YAVUZ TAŞKIRAN
Kocaeli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Spor Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Spor = Sports
Dizin: Amonyak = Ammonia ; Antrenman = Training ; Dayanıklılık çalışması = Endurance training ; Futbol = Football ; Futbolcular = Football players ; Glutamin = Glutamine

Özet:
Bu çalışmada amaç, futbola özgü dayanıklılık antrenmanı öncesi yapılan glutamin takviyesinin, merkezi sinir sistemine zararlı etkisi ile birlikte periferik yorgunluğa yol açtığı düşünülen kan amonyak düzeyine akut etkisi ve antrenman sonrası amonyağın uzaklaştırılma süresine etkisinin incelenmesidir.Çalışmamıza 12 futbolcu gönüllü olarak katıldı. Her sporcu bir hafta ara ile iki defa toplam 90 dakikalık antrenman protokolünü tamamladı. Sporcular antrenmanların birinde plasebo diğerinde glutamin kullandı. Antrenman protokolü, hoff parkuru adı verilen futbola özgü bir antrenman parkurunda 15 dakikalık dinlenme içeren iki 45 dakikalık yüklenmeden oluştu. Her antrenmanda sporcuların, istirahat, ilk 45 dakika sonu, dinlenme 5.,10.,15. dakikaları ile ikinci 45 dakika yüklenme sonu, toparlanma 5.,10.,15.,30.,60. dakikalarda kan amonyak örnekleri alınarak analiz yapıldı.Glutamin ve plasebo kullanımı sonrası kan amonyak değerlerinin karşılaştırılması sonucunda istirahat kan amonyak değerleri iki uygulama arasında p<0.05 düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunurken, diğer tüm kan amonyak değerlerinde p<0.01 düzeyinde anlamlı farklılık bulundu. Ayrıca, glutamin ve plasebo kullanımı sonrası antrenmanda kat edilen mesafelere ait değerlerin karşılaştırılması sonucu anlamlı farklılık bulunmadığı ortaya çıktı (p>0.05). Plesebo kullanımı sonrası yapılan kan amonyak ölçümlerinde elde edilen tüm değerler, istirahat değeriyle karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulundu (p<0.01). Glutamin kullanımı sonrası yapılan kan amonyak ölçümlerinde, ilk 45 dakika sonu dinlenmenin 15. dakikası ve toparlanmanın 30., 60., dakikalarına ait değerler istirahat değerinden istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermezken(p>0.05) diğer tüm kan amonyak değerleriyle istirahat değeri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulundu (p<0.01).Bu çalışma, dayanıklılık antrenmanı öncesi yapılan glutamin takviyesinin egzersiz sırasında kan amonyak konsantrasyonunun artışını azaltabileceğini ve toparlanma sırasında kan amonyağının uzaklaştırılma süresini kısaltabileceğini göstermiştir. Bu sebeple glutamin takviyesi dayanıklılık antrenmanları sırasında elit sporcular tarafından kullanılabilir.

Abstract:
The aim of this study, to examine glutamine supplementation which is implemented to athletes before football? s spesific endurance training, brings about an acute effect on blood-ammonia levels which is caused central nervous system and peripheral fatigue and to examine the effect of ammonia removal process after training.Twelve football players participated in the study voluntarily. Training protocol which its amount is 90 minutes was completed by each athlete in twice a week. In one of the training athletes used glutamin then in other traning athletes used plasebo. The training protocol was realized on Hoff track which is footballers?s spesific training track and is completed in 45 minutes with a 15-minute rest. .In each workout, blood-ammonia samples were taken from athletes when in rest, at the end of the first 45 minutes; in rest at 5th,10th,15th minutes; at the end of the second 45 minutes; in recovery 5th,10th,15th,30th,60th minutes and also samples were analyzed.As a result of comparasion of the use of glutamine and placebo which their cause is acute effect on blood ammonia levels is that resting blood amonia levels was founded statistically level of p< 0.05 which is very significant difference and all other blood ammonia levels were found level of p< 0.01 which are very significant difference. Also after the use of glutamine and placebo, There was no significant difference in comparison of values of the distances at training times (p< 0.05). All values of the blood-ammonia which is applied after the use of placebo was found statistically significant difference from rest value. At measurement of the blood-ammonia which is applied after the use of glutamine, values of 15th minute of the end of the after the first 45- minute rest and 30th, 60th minute of recovery were found no statistically difference (p< 0.05). Between all other values of blood amnonia levels with values of recovery levels was found statistically significant difference.This study indicated that glutamin supplementation which is used before the endurance training reduced blood- ammonia concentration during exercises and removal time of blood ammonia during recovery can be shortened. Therefore glutamin supplementation can be used by athletes during endurance training.