Fen eğitiminde Web 2.0 araçları kullanılarak bilimin doğası ve bilim tarihi öğretimi
Teaching the nature of science and history of science using Web 2.0 tools in science education
Yazar: NESLİHAN KÖŞGER
Danışman: PROF. DR. ASLI GÖRGÜLÜ ARI
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Web 2.0 = Web 2.0

Özet:
Bilimin doğası öğretimi öğrencilerde bilimin arka planında çalışan temel paradigmaları, bilimin temel prensiplerini, bilimsel yöntemin unsurlarını göstererek bilimin nasıl çalıştığını anlayabilmeye olanak sağlayabilmektedir. Böylelikle bilimin doğası öğretimi; bilim yapabilmek için bilimsel düşünmenin nasıl yapılabileceği, önermeleri nasıl geçerli argümanlara dönüştürülebileceğini en önemlisi bilim tarihi ile bilimin arka planında binlerce yıldan günümüze gelen bilim insanlarının hayatlarına ve yaptıkları bilimsel buluşlara dokunabilme fırsatı sağlayabilir. Bilimin doğası ve bilim tarihi öğretimi bilimin zaman içindeki değişimini ve gelişimini tarihsel süreçler izleyerek bilimden, felsefeden, tarihten, sosyolojiden ve psikolojiden faydalanarak öğretilmesidir. 
Bilim tarihi, bilim sosyolojisi, bilim felsefesi ve bilim psikolojisi gibi disiplinlerle ortak yanları nedeniyle, çok boyutlu öğrenme olanağı sunar. Bu disiplinler arasındaki etkileşim, bilimsel bilginin karmaşıklığını ve çeşitliliğini anlamamıza yardımcı olur, böylece öğrenciler eleştirel düşünme becerilerini geliştirir ve bilimsel süreçlerin toplumsal boyutlarını kavrarlar (McComas vd., 1998)).
Bilimin doğası ve bilim tarihi öğretimi özellikle fen bilimlerinde bilim adamlarının yaşadıkları dönemlerin özelliklerini, bilimsel buluşların yapılmasındaki temel paradigmaların neler olduğunu, kanunların ve teorilerin hangi dönemlerde, nelerden ilham alınarak ortaya atıldığı konularına ışık tutar. Böylelikle öğrenciler öğrendikleri konuların arka planındaki olayları bildiklerinde hem konuya ilgileri artar hem de konuyu daha iyi anlamalarına büyük fayda sağlayabilir. Bunların olabilmesi için de öğretmen adaylarının bu dersleri iyi öğrenmeleri ve öğrencilerine de aynı şekilde kolay anlayabaliecekleri, akılda kalıcı bir şekilde aktarmaları gerekmektedir. Geleneksel düz anlatım yerine etkileşimli sunum, kelime bulutları, kavram haritaları, oyunlar ve videolar kullanılarak derslere ilgi çekme, ön bilgileri belirleme, içerik öğretimi ve değerlendirme gibi birçok amaç gerçekleştirilebilmektedir.
Bu kapsamda çalışmanın amacı lisans 4. Sınıf fen bilgisi öğretmen adaylarınının bilimin doğası ve öğretimi dersnin geleneksel eğitimin dışında Web 2.0 araçları kullanarak yenilikçi öğretme metodu ile öğretmektir. Böylelikle öğrencilerin bilimin doğası dersi başarıları tespit etmek ve Web 2.0 araçları ile işlenen bilimin doğası dersi hakkındaki düşünceleri için öğretmen adaylarının görüşlerini almak amamçlanmıştır. Bu amaçlar doğrultusunda yapılan çalışmada ön test- son test kontrol gruplu yarı deneysel desen seçilmiştir. Kontrol grubunda 40 ve deney grubunda 40 olmak üzere toplam 80 öğrenci ile çalışılmıştır. Çalışma grubunun berlirlenmesinde amaçlı örneklem yöntemlerinden kolay ulaşılabilir örneklemeden faydalanılmıştır. Deney grubunda bulunan öğrenciler bilimin doğası ve öğretimi dersini Web 2.0 araçları ile kontrol grubunda bulunanlar ise geleneksel düz anlatım metodu ile öğretim süreci boyunca yürütmüşlerdir. 
Veri toplama aracı olarak deney ve kontrol grubuna "Bilimin Doğası ve Tarihi Başarı Testi" öntest ve sontest olarak uygulanmıştır.  Deney grubuna sontest olarak Web 2.0 araçları ile işlenen bilimin doğası ve öğretimi dersi hakkında düşünceleri tespit etmek amacıyla yapılandırılmış görüşme uygulanmıştır. Aynı zamanda ders sırasında öğrendikleri içerikleri analiz edebilmek için felsefi kitaplar okutulmuş bu felsefi kitapların değerlendirmesini açık uçlu sorularla cevaplandırmaları istenmiştir. Elde edilen nicel veriler spss analiz programıyla betimsel istatistikler, t-testler ve ANOVA testlerinden; nitel veriler ise içerik analizinden fa faydalanılarak analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda deney ve kontrol grubu bilimin doğası başarısında anlamlı bir farkın olduğu gözlemlenmiştir. Yapılandırılmış görüşme sonucuna göre bilimin doğası dersinin Web 2.0 aracı kullanılark işlenmesi derse karşı ilgiyi arttırdığı bilime felsefeye olan olumsuz bakış açılarnın değiştirdiği derse karşı olumlu tutumlar geliştirdikleri ve derste eğlendikleri konusunda yorumlar yapmışlardır.

Abstract:
Teaching the nature of science can enable students to understand how science works by showing the basic paradigms working in the background of science, the basic principles of science, and the elements of the scientific method. Thus, teaching the nature of science can provide students with the opportunity to learn how to think scientifically in order to do science, how to transform propositions into valid arguments, and most importantly, to touch the lives of scientists and the scientific discoveries they have made over thousands of years in the background of science through the history of science. The teaching of the nature of science and history of science is the teaching of the change and development of science over time by following historical processes by utilizing science, philosophy, history, sociology and psychology.
History of science offers multidimensional learning opportunities due to its commonalities with disciplines such as sociology of science, philosophy of science and psychology of science. The interaction between these disciplines helps us to understand the complexity and diversity of scientific knowledge so that students develop critical thinking skills and understand the social dimensions of scientific processes (McComas et al., 1998)). 
The teaching of the nature of science and the history of science sheds light on the characteristics of the periods in which scientists lived, the basic paradigms in the making of scientific discoveries, the periods in which laws and theories were put forward, and what they were inspired by. Thus, when students know the events in the background of the subjects they learn, both their interest in the subject increases and it can be of great benefit for them to understand the subject better. In order for this to happen, pre-service teachers need to learn these lessons well and transfer them to their students in an easy-to-understand and memorable way. By using interactive presentations, word clouds, concept maps, games and videos instead of traditional lectures, many objectives such as attracting interest, determining prior knowledge, content teaching and evaluation can be achieved. 
In this context, the aim of the study is to teach the 4th grade undergraduate science teacher candidates' NOS course with an innovative teaching method using Web 2.0 tools outside of traditional education. In this way, it was aimed to determine the success of the students in the NOS course and to get the opinions of the prospective teachers for their thoughts about the NOS course taught with Web 2.0 tools. In line with these objectives, a quasi-experimental design with pre-test-post-test control group was selected in the study. A total of 80 students, 40 in the control group and 40 in the experimental group, were studied. In determining the study group, convenience sampling from purposive sampling methods was used. The students in the experimental group carried out the NOS course with Web 2.0 tools and the students in the control group carried out the course with the traditional lecture method throughout the teaching process.
As a data collection tool, "Nature and History of Science Achievement Test" was applied to the experimental and control groups as a pretest and posttest.  As a posttest, a structured interview was applied to the experimental group in order to determine their thoughts about the NOS course taught with Web 2.0 tools. At the same time, philosophical books were read to analyze the content they learned during the course and they were asked to answer the evaluation of these philosophical books with open-ended questions. The quantitative data obtained were analyzed using descriptive statistics, t-tests and ANOVA tests with the spss analysis program; qualitative data were analyzed using content analysis. As a result of the study, it was observed that there was a significant difference in the NOS achievement of the experimental and control groups. According to the results of the structured interviews, the participants commented that teaching the NOS course using Web 2.0 tools increased their interest in the course, changed their negative perspectives on science and philosophy, developed positive attitudes towards the course and had fun in the course.