Maternal kafeterya diyeti ve omega-3 takviyesinin yavrulardaki bazı gen ekspresyonlarına etkisi
The effects of maternal cafeteria diet and omega-3 supplementation on some gene expressions in offspring
Yazar: ASLIHAN KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP CAFEROĞLU AKIN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Anne beslenme fizyolojisi = Maternal nutrition physiology ; Diyet = Diet ; Gen ifadesi = Gene expression ; Yağ asitleri-omega 3 = Fatty acids-omega 3 ; İştah = Appetite

Özet:
Bu çalışmanın amacı; kafeterya diyeti ile beslenen anne farelere yapılan omega-3 takviyesinin, yavruların hipotalamusundaki pro-opiyomelanokortin (Pomc), nöropeptit-Y (Npy) ve agouti-ilişkili protein (Agrp) mRNA gen ekspresyon düzeyleri üzerine olası etkilerini belirlemektir. Gebeliğin ilk gününden itibaren gestasyon ve laktasyon dönemi boyunca takip edilmek üzere C57BL/6J cinsi gebe fareler her grupta 8 adet olacak şekilde dört gruba ayrılmıştır. Birinci gruba Batı tarzı beslenmenin modellendiği enerjisi yüksek, fazla miktarda yağ ve şeker içeren kafeterya diyeti, ikinci gruba kafeterya diyetine ek olarak 300 mg/kg/gün olacak şekilde omega-3 takviyesi, üçüncü gruba kontrol diyeti ve dördüncü gruba kontrol diyetine ek olarak omega-3 takviyesi verilmiştir. Laktasyon dönemi sonunda her grupta 8 adet erkek ve 8 adet dişi olmak üzere toplam 64 yavru ile çalışmanın tamamlanması planlanmış, ancak kontrol diyeti+omega-3 takviyesi grubundaki yavru kaybı nedeniyle 62 yavru sakrifiye edilerek kan ve doku izolasyonu yapılmıştır. Çalışma sonucunda, maternal vücut ağırlığı ve besin tüketim miktarı için gruplar arasında fark bulunmamıştır (p>0.05). Bununla birlikte, kafeterya diyeti tüketen grupların günlük enerji, toplam yağ ve doymuş yağ alımları kontrol gruplarından daha yüksekken, protein ve posa alımları daha düşüktür (p<0.001). Karbonhidrat alımları ise genel olarak benzerken, sadece dördüncü haftada kontrol diyeti+omega-3 takviyesi ile beslenen grubun karbonhidrat alımı diğerlerine göre daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Yavruların Pomc, Agrp ve Npy mRNA gen ekspresyon düzeyleri açısından gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark oluşmamıştır (p>0.05). Bu çalışmayla maternal kafeterya diyeti tüketimi veya omega-3 takviyesinin, yavruda kısa dönemde oluşabilecek iştah ile ilişkili gen ekspresyonlarını etkilemediği gösterilse de annenin beslenme durumuna olumsuz etkisi açıktır. Maternal dönemde yeterli ve dengeli beslenme hem annenin hem de fetüsün sağlığı için önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Gen ekspresyonu; iştah; kafeterya diyeti; maternal diyet; omega-3 yağ asitleri

Abstract:
This study aimed to determine the possible effects of omega-3 supplementation in maternal cafeteria-fed mice on pro-opiomelanocortin (Pomc), neuropeptide-y (Npy), and agouti-related protein (Agrp) mRNA gene expression levels in the hypothalamus of the offspring. C57BL/6J pregnant mice were divided into four groups, 8 in each group, to be followed throughout the gestation and lactation period from the first day of pregnancy. Cafeteria diet with high energy, high amount of fat and sugar modeled on a Western-style diet for the first group, omega-3 supplementation at 300 mg/kg/day to the second group in addition to the cafeteria diet, control diet for the third group, and a control diet for the fourth group in addition to the control diet omega- 3 supplements are given. At the end of the lactation period, it was planned to complete the study with a total of 64 puppies, 8 males and 8 females in each group. As a result of the study, there was no difference between the groups for maternal body weight and amount of food consumption (p>0.05). However, while the daily energy, total fat, and saturated fat intakes of the cafeteria diet groups were higher than the control groups, their protein and fiber intakes were lower (p<0.001). While carbohydrate intakes were generally similar, carbohydrate intake of the control diet + omega-3 supplementation group was found to be higher than the others only in the fourth week (p<0.05). There was no statistically significant difference between the groups in terms of the offspring's Pomc, Agrp, and Npy mRNA gene expression levels (p>0.05). Although this study showed that maternal cafeteria diet consumption or omega-3 supplementation did not affect short-term appetite-related gene expressions in the offspring, its negative impact on maternal nutritional status is clear. Adequate and balanced nutrition in the maternal period is essential for the health of both the mother and the fetus.

Keywords: Gene expression; appetite; cafeteria diet; maternal diet; omega-3 fatty acids.