2010, 2011 ve 2012 yıllarında Sağlık Bakanlığı yataklı tedavi kurumlarında solunum sistemi ilaçlarının kullanımının retrospektif analizi
Retrospective analysis of respiratory drugs' use in Ministry of Heatlh's inpatient threatment institions in 2010, 2011 and 2012
Yazar: ZEYNEP ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. NURETTİN ABACIOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Epidemiyoloji = Epidemiology ; Hastaneler = Hospitals ; Hastaneler-devlet = Hospitals-public ; Sağlık Bakanlığı = Ministry of Health ; Sınıflandırma = Classification ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç tedavisi = Drug therapy ; İlaçlar = Drugs

Özet:
İlaç kullanımı araştırması farmakoepidemiyolojinin, ilaca maruziyetin belirleyicilerini ve ilacın niteliğini de kapsayan özel bir parçasıdır. İlaç kullanımının ulusal ya da bölgesel düzeyde, yaş, cinsiyet, toplumsal sınıf ve hastalık gibi faktörlere bağlı olarak, zamana göre gelişimini çeşitli tüketim kriterleri üzerinden araştırır.  Bu tez çalışmasında solunum sistemi ilaçlarının Sağlık Bakanlığı'na bağlı yataklı tedavi kurumlarında kullanımlarının etkin madde, firma, müstahzar, hastane ve bölge bazında araştırılması hedeflenmiştir. Hastane düzeyinde ilaç kullanım hızı karşılaştırmaları DSÖ'nün belirlediği "Tanımlanmış Günlük Doz" yöntemiyle gerçekleştirilmiş ve sonuçlar istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır. Bu amaçla MKYS'den 2010, 2011, 2012 ve tezin kapsamında olmayan 2013 yılına ait tüketim tutarı, tüketim miktarı, müstahzarlara ait ithal/imal, barkod ve ATC kodu verileri temin edilmiştir. Sonuç olarak, solunum sistemi ilaçlarının toplam ilaç tüketim maliyetleri içerisinde önemli bir paya sahip olduğu, topluluşma oranının eski yıllarla uyumlu olduğu ve Türkiye İlaç piyasasının oligopol piyasa özelliği taşıdığı, solunum sistemine ait jenerik ürünlerin piyasaya çıkmasıyla orijinal ürün tüketim miktarlarının azaldığı ve piyasada jenerik üretiminin arttırılması gerektiği, bölgesel düzeyde ilaç tüketim miktarlarının oldukça farklılaşabildiği ve hastane düzeyinde kullanım hızlarının da istatistiksel olarak farklılaştığı görülmüştür.

Abstract:
Of drug utilization research, drug exposure, including attribute identifiers and are a special part of the pharmacoepidemiologic. Of drug utilization, national or regional, age, gender, social class, and depending on factors such as disease, according to the time the development is explored through a variety of criteria consumption. In this study, respiratory system drugs use in inpatient treatment institutions attached to the Ministry of Health of the active ingredient, company, preparations, hospital and at provincial level were investigated. For this purpose, from MKYS 2010, 2011, 2012 and 2013 are not covered by the thesis of the amount of consumption, monetary of consumption, preparations belonging to the imported / manufactured, barcode and ATC code data was obtained. In the hospital level, drug consumption rate was carried out Defind Daily Dose which developed by the WHO for drug utilisation studies and the results were statistically evaluated.  Consequently, respiratory medicine has a significant share in total cost of drug consumption. In Turkey, small numbers of firms have the large share of pharmaceutical market. This study has proved again that Turkey's pharmaceutical market has an oligopolistic market feature. It was observed that original products has shown consumption decrease with the introduction of respiratory system generic products. As a result it would be a good strategy to increase the pruduction of generic respiratory drugs to decrease the drug costs. This study revealed that drug consumption in regions is quite different than each other and drug consumption rate is also statistically different at hospitals.