Sosyal medya kullanımının annelik yaşantısı ve annenin psikolojik sağlığı ile ilişkisi: Sosyal karşılaştırma eğilimi ve mükemmeliyetçiliğin aracı rolü
The effects of social media use on mothers' psychological well-being: The mediator effects of social comparison orientation and perfectionism
Yazar: BURÇİN BAYRAM
Danışman: DOÇ. DR. NİLAY PEKEL ULUDAĞLI
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anneler = Mothers ; Annelik temsilleri = Maternal representations ; Depresyon = Depression ; Ebeveynler = Parents ; Mükemmeliyetçilik = Perfectionism ; Psikolojik sağlık = Psychological health ; Sosyal karşılaştırma = Social comparison ; Sosyal karşılaştırma kuramı = Social comparison theory ; Sosyal medya = Social media ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Sosyal medya kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte kullanıcılar üzerine etkileri de araştırılmaya başlanmıştır. Genellikle üniversite öğrencileri ve yetişkinlerle yapılan araştırmalara katkı olarak bu tez çalışmasında sosyal medya kullanımının anneler üzerindeki etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmanın birinci amacı sosyal medya kullanım yoğunluğu ve sosyal medyada annelerin tanıdıklarının paylaşım sıklığı ile annelerin depresyon, ebeveynlik stresi ve ebeveyn öz-yeterlikleri arasındaki ilişkiyi incelemek, ikinci amacı ise bu ilişkide mükemmeliyetçilik ve sosyal karşılaştırma eğiliminin aracı rolüne bakmaktır.  6 ay-6 yaş arası çocuğu olan 20-45 yaş arası 185 gönüllü anneden internet tabanlı olarak veri toplanmıştır. Ebeveynlik Stres Ölçeği, Ebeveyn Öz Yeterlik Ölçeği, Sosyal Medya Kullanım Yoğunluğu Ölçeği, Sosyal Karşılaştırma Ölçeği, Beck Depresyon Envanteri, Frost Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği kullanılmıştır. Katılımcıların tanıdıklarının sosyal medyada paylaşım sıklığı ile ilgili sorular Kişisel Bilgi Formu'na eklenmiştir. Sonuçlara göre sosyal medyada tanıdıkların paylaşım sıklığı ile katılımcıların depresyon seviyesi arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. Sosyal karşılaştırma eğilimi ve mükemmeliyetçiliğin ise bu ilişkide aracı rol oynadığı görülmüştür. Annelerin sosyal medya kullanım sıklığı, motivasyonu ve takip ettiği kişilerin psikolojik sağlığına etkisi üzerine daha fazla araştırma yapılması gerektiği düşünülmektedir.

Anahtar Sözcükler: Sosyal medya kullanımı, Sosyal karşılaştırma, Mükemmeliyetçilik, Depresyon

Abstract:
With the widespread use of social media, researches on its effects on users have begun as well. As a contribution to researches, that mostly are conducted on university students and adults, this thesis is aimed to investigate the effects of social media use on mothers. The first aim of this study is to examine the relationship between the intensity of social media use and the frequency of posts of close acquaintances with mothers' depression, parenting stress and parental self-efficacy. The second aim is to examine the mediating role of perfectionism and social comparison orientation in the aformentioned relationship. 185 mothers aged 20-45 years with children aged 6 months to 6 years voluntereed to an online based data collection survey. Parenting Stress Scale, Parental Self-Efficacy Scale, Social Media Intensity Scale, Social Comparison Scale, Beck Depression Inventory (BDI), Frost Multidimensional Perfectionism Scale (FMPS) were used. Questions regarding the frequency of social media posts shared by close acquaintances of the participants were added to the Personal Information Form. According to the results, a positively significant correlation was found between the frequency of posts of close acquaintances on social media and the depression level of the participants. It has been found that social comparison orientation and perfectionism played a mediating role in this relationship. It is suggested that more research should be conducted on the frequency as well as motivation of mothers' use of social media, the people they follow and how these affect their psychological well-being.

Key Words: Social media use, Social comparison, Perfectionism, Depression