Üniversite kütüphanelerinde personelin vardiyalı çalışma sistemine yönelik tutum ve davranışları
Attitudes and behaviors of staff in university libraries towards shift work system
Yazar: ARİF CAN AKAN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ODABAŞ
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Kütüphane hizmetleri = Library services ; Kütüphaneciler = Librarians ; Vardiya sistemi = Shiftwork system ; Çalışanlar = Workers ; Üniversite kütüphaneleri = University libraries

Özet:
Bu çalışma, üniversite kütüphanelerindeki çalışanların vardiyalı çalışma sistemine ilişkin
görüşlerini, bu görüşlerin ortaya koyduğu tutum ve davranışları konu almaktadır. Belirtilen
konu kapsamında devlet ve vakıf üniversitelerindeki kütüphanelerde vardiyalı sistemde
görev alan personelin yaşadığı olumlu ve olumsuz durumların ortaya çıkarılması
amaçlanmıştır. Bahse konu olan durumların belirlenmesi için ülkemizdeki üniversite
kütüphaneleri içerisinden beşi vakıf altısı ise devlet üniversitesi kütüphanesi olmak üzere on
bir kütüphane seçilmiş, bu kütüphanelerde yönetici ve normal çalışan olarak görev yapan
toplam on iki kişi örneklem olarak belirlenmiştir. Çalışmaya katılım sağlayan bu kişilere
dokuz soru sorulmuş ve bu sorulara verilen cevaplar üzerinden bazı bulgular elde edilmiştir.
Elde edilen bu bulgular analiz edilip belirli sonuçlar çıkarılmış ve bu sonuçlar üzerinden
çeşitli çözüm önerileri sunulmuştur.
Tez çalışmasının sonunda, üniversite kütüphanelerinde çalışan kütüphanecilerin genel olarak
vardiya sistemine karşı olumsuz düşüncelere sahip olduğu anlaşılmıştır. Çalışanların vardiya
sistemine bağlı olarak bireysel, ailevi ve sosyal hayatlarında problemler yaşadığı tespit
edilmiş, özellikle sağlık durumu ve kişisel tatmin konularında büyük sorunlar yaşadıkları
görülmüştür. Ayrıca vardiya sisteminin kurumsal açıdan da bazı sorunlara sebep olduğu
katılımcılar tarafından vurgulanmıştır. Özellikle vardiya sisteminin yürütülmesi sırasında
yaşanan ve örgütsel yapıyı etkileyen personel, maliyet vb. kaynaklı sorunların yaşandığı
ifade edilmiştir.
Belirtilen olumsuz durumların çözümü için en önemli tavsiye, çalışanların iş hayatlarında
karşılaştıkları günlük sorunların hızlı bir şekilde idareciler tarafından çözüme kavuşturulması
gerektiği olmuştur. Bunun yanında yapılacak idari ve mali düzenlemeler, kurumsal iş
birlikleri gibi, yaşanan problemleri temelden çözecek uygulamaların da hızlı bir şekilde
gündeme alınması başka bir tavsiye olarak görülmüştür.

Abstract:
This study focuses on the views of employees in university libraries on the shift work system
and the attitudes and behaviors that these views reveal. Within the scope of the specified
subject, it is aimed to identify the positive and negative situations experienced by the
personnel working in the shift system of the state and foundation universities libraries. For
the determination of the mentioned subjects, eleven libraries, five of which are foundations
and six of which are state university libraries, were selected from the university libraries in
our country, a total of twelve people who work as managers and normal employees in these
libraries were selected as a sample. Nine questions were asked to these people who
participated in the study, and some findings were obtained from the answers given to these
questions. The obtained findings were analyzed and specific conclusions were drawn, and
various solution offers were presented through these conclusions.
At the end of the thesis study, it was understood that librarians working in university
libraries had negative thoughts towards the shift system in general. It was found that
employees have problems in their individual, family, and social lives and it has been
observed that they have great problems especially in terms of health status and personal
satisfaction. It has also been emphasized by participants that the shift system also causes
some problems in institutional aspects. It has been stated that there are personnel, cost, etc.
related problems that occur especially during the execution of the shift system and affect the
organizational structure.
The most important recommendation for solving the stated negative situations was that the
daily problems faced by employees in their working lives should be quickly resolved by the
administrators. In addition, administrative and financial arrangements to be made such as
corporate business associations were also seen as another recommendation to be quickly put
on the agenda that will fundamentally solve the encountered problems.