Asemptomatik primer hiperparatiroidili hastalarda hiperkalsiüri testlerinin nefrolitiyazisi öngörme güçlerinin karşılaştırılması
Comparison of hypercalciuri tests prediction power of nephrolithasis in patients with asymptomatic primary hyperparathyroidism
Yazar: MELEK ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH SERKAN YENER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Hiperkalsiüri = Hypercalciuria ; Hipertiroidizm = Hyperthyroidism ; Nefrolitiazis = Nephrolithiasis ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Öngörü = Foresight

Özet:
AMAÇ: Asemptomatik primer hiperparatiroidizmli hastalarda cerrahi endikasyonlardan biri olan nefrolitiyazisi öngörmenin yollarından biri hiperkalsiüriyi saptamaktır. 24 saatlik idrarda >400mg/gün kalsiyum atılımı olması, 24 saatlik idrarda >4mg/kg/gün kalsiyum atılımı olması ya da fraksiyone kalsiyum ekskresyonu (FECa) >0.010 olması hiperkalsiürinin ve dolayısıyla nefrolitiyazisin saptanmasında bize yol göstermektedir. Bu üç testten hangisinin nefrolitiyazisi öngörmede ve dolayısıyla asemptomatik hastalarda cerrahi endikasyonu belirlemede daha yararlı olduğu araştırmamızın amacını oluşturmaktadır.
GEREÇ VE YÖNTEMLER: Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Endokrinoloji Bilim Dalı'nda 2016-2021 tarihleri arasında primer hiperparatiroidi tanısı alan (n=271) hastaların biyokimyasal tetkikleri ve görüntüleme yöntemleri kayıtları geriye dönük olarak incelenmiş ve yukarıda bahsedilen hiperkalsiüri tarama testlerinin nefrolitiyazisi predikte ettirici güçleri karşılaştırılmıştır. Öncelikle primer hiperparatiroidi tanısı alan hastalar nefrolitiyazisi olanlar ve olmayanlar şeklinde iki gruba ayrıldı. Her iki grup arasında nominal değişkenler ki-kare testi ve sürekli değişkenler dağılımlarına göre Samples T-test veya Mann-Whitney U testi ile karşılaştırıldı. Lojistik regresyon analizleri ile nefrolitiazis varlığını öngörmede hangi laboratuar testlerinin ve özellikle hangi hiperkalsiüri tarama testlerinin yüksek prediktif güce ulaştığı saptandı. Tüm analizler SPSS (16.0) programı ile yapıldı.
BULGULAR: Nefrolitiyazisi olan ve olmayan hastalar arasında başvuru serum düzeltilmiş kalsiyumu, fosforu, parathormon ve 25-OH D vitamini düzeyleri açısından anlamlı fark saptanmamıştır. Erkek cinsiyet nefrolitiyazis riskini 2 kat artırmaktadır. 24 saatlik üriner kalsiyum atılımı nefrolitiyazis açısından anlamlıdır. 24 saatlik üriner kalsiyum >400mg/gün, >4mg/kg/gün ve fraksiyone kalsiyum ekskresyonu nefrolitiyazis açısından anlamlı olup fraksiyone kalsiyum ekskresyonu bu riski 16 kat artırmaktadır.
SONUÇ: Yapılan her üç hiperkalsiüri testinden hepsi de çalışmamız sonucunda nefrolitiyazisi öngörme açısından anlamlı saptanmıştır. Ancak çalışmamızın da amacını oluşturan bu testlerden en değerlisi fraksiyonu kalsiyum ekskresyonu olarak saptanmıştır.

ANAHTAR KELİMELER: Primer Hiperparatiroidizm, Hiperkalsiüri, Nefrolitiyazis

Abstract:
OBJECTIVE: One of the ways to predict nephrolithiasis, which is one of the surgical indications in patients with asymptomatic primary hyperparathyroidism, is to detect hypercalciuria. A calcium excretion of >400mg/day in 24-hour urine, >4mg/kg/day calcium excretion in 24-hour urine, or a fractionated calcium excretion (FECa) >0.010 guide us in the detection of hypercalciuria and therefore nephrolithiasis. The aim of our study is which of these three tests is more useful in predicting nephrolithiasis and therefore in determining the indication for surgery in asymptomatic patients.
MATERIALS AND METHODS: Biochemical examinations and imaging methods records of patients diagnosed with primary hyperparathyroidism (n=271) at Dokuz Eylul University Medical Faculty Hospital Endocrinology Department between 2016-2021 were retrospectively analyzed and the predictive power of the aforementioned hypercalciuria screening tests for nephrolithiasis was compared. First of all, patients diagnosed with primary hyperparathyroidism were divided into two groups as those with and without nephrolithiasis. The nominal variables between the two groups were compared with the chi-square test and the continuous variables were compared with the Samples T-test or Mann-Whitney U test according to their distribution. It was determined which laboratory tests and especially which hypercalciuria screening tests had high predictive power in predicting the presence of nephrolithiasis with logistic regression analysis. All analyzes were performed with the SPSS (16.0) program.
RESULTS: There was no significant difference in admission serum corrected calcium, phosphorus, parathormone and 25-OH vitamin D levels between patients with and without nephrolithiasis. Male gender increases the risk of nephrolithiasis by 2 times. 24-hour urinary calcium excretion is significant in terms of nephrolithiasis. 24-hour urinary calcium >400 mg/day, >4 mg/kg/day and fractionated calcium excretion are significant in terms of nephrolithiasis, while fractionated calcium excretion increases this risk 16 times.

CONCLUSİONS: As a result of our study, all three hypercalciuria tests were found to be significant in terms of predicting nephrolithiasis. However, the most
valuable of these tests, which is also the aim of our study, was found to be fractionated calcium excretion.

KEYWORDS: Primary Hyperparathyroidism, Hypercalciuria, Nephrolithiasis