Profesyonel turist rehberlerinin iş-yaşam dengesi ve tükenmişlik düzeylerinin çalışma motivasyonuna etkisi
The effect of professional tourist guide's work-life balance and burnout level on job motivation
Yazar: ÖZNUR ÇETİNKAYA
Danışman: PROF. DR. FÜSUN İSTANBULLU DİNÇER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Motivasyon = Motivation ; Tur rehberliği = Tour guidance ; Turist rehberi = Tourist guides ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; İş-yaşam dengesi = Work-life balance

Özet:
Turist rehberliği, ülke kültürünün turiste yansıtılmasında, turist memnuniyeti sağlanmasında, turist ile yerel halk iletişim ve etkileşiminde çok önemli bir role sahiptir. Bu nedenle turist rehberliğine yönelik akademik çalışmaların artması, bu mesleğin durum analizinin yapılması, sorunlarının ve aksak yönlerinin ortaya konulması, mesleğin gelişimi dolayısı ile ülke turizmine katkı sağlanması ve turist memnuniyetinin artması noktalarında önem arz etmektedir. Bu çalışma ile rehberlerin iş yaşam dengesi, tükenmişlik düzeyi, çalışma motivasyonu ve yaşam doyumu analiz edilerek aralarındaki ilişki ve etki durumunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, 302 turist rehberinden anket toplanarak veri sağlanmıştır.
Elde edilen veriler ile katılımcı rehberlerin demografik özellikleri ortaya koyulmuş, iş yaşam dengesi, tükenmişlik, motivasyon ve yaşam doyumu ortalamalarının bu özelliklere göre fark yaratıp yaratmadığı sorgulanmıştır. Kullanılan ölçeklerin yapısının doğrulanması için önce açıklayıcı faktör analizi ardından doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Doğrulanan ölçek yapıları, yapısal eşitlik modellemesi kapsamında test edilmiş ve aralarındaki ilişki ve etki durumu saptanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, iş yaşam dengesinin motivasyon ile bir ilişkisi bulunamamış diğer bütün değişkenlerin birbiri ile farklı düzeylerde ilişkisi olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Tourist guidance has a very important role in reflecting the country's culture to the tourist, providing tourist satisfaction, having communication and interaction between tourists and local people. For this reason, it is important to increase academic studies on tourist guiding to analyze the situation of this profession, to reveal its problems and defects, to contribute to the country's tourism due to the development of the profession and to increase tourist satisfaction.With this study, it was aimed to analyze work-life balance, burnout level, work motivation, life satisfaction and determine the relationship and impact status between them. Accordingly, data was obtained by collecting questionnaires from 302 tourist guides.
With the data obtained, demographic characteristics of the participating guides were revealed and it was questioned whether the averages of work-life balance, burnout, motivation and life satisfaction made a difference according to these characteristics. In order to verify the structure of the scales used, first exploratory factor analysis followed by confirmatory factor analysis were performed. The verified scale structures were tested within the scope of structural equation modeling and the relationship and impact status between them was determined. As a result of the analysis, it was determined that the relationship between work-life balance and motivation was not found but all other variables were related to each other at different levels.