Çağdaş flüt eserlerinde mikrotonal yaklaşımlar
Microtonal approaches in contemporary flute works
Yazar: YELİZ YÜKSEL DEDEOĞLU
Danışman: ÖĞR. GÖR. ŞEBNEM UŞEN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Müzik = Music
Dizin: Flüt = Flute ; Mikrotonal = Microtonal ; Müzik = Music ; Müzik aletleri = Musical instruments ; Müzik eserleri = Music works

Özet:
İlk çağlardan bu yana farklı biçim ve malzemelerle tasarlanan flüt, gelişimini sürdürmüş ve 1847 yılında Theobald Boehm' ün katkılarıyla son şeklini almıştır. Yeni flütün mekanizması bugün kullandığımız flütlere çok benzemektedir. Flütteki yeni tını arayışları çağdaş müzik kompozisyonlarındaki yeni tekniklerle kendini göstermektedir. Bu araştırmada çağdaş flüt eserlerindeki tekniklerden armonikler, kaydırma (glissando), kurbağa dili (flatter tonguing),  multifonikler, çalma ve söyleme (sing and play), perdelere vurma (key clicks), perküsyon etkisi, pizzicato, fısıltı tonları, jet fısıltıları (jet whistle), trompet sesi ve mikrotonlar incelenmiş bu tekniklerin kullanıldığı eserlerden örnekler verilmiştir. Mikrotonların notasyondaki farklı yazım teknikleri irdelenmiş; alternatif parmak pozisyonlarına yer verilmiştir. Mikrotonal seslerin kullanıldığı Sadık Uğraş Durmuş'un "At The Golden Horn", Murat Yakın'ın "Tantrum", Robert Aitken'in "Icicle" ve Philippe Durville'in "After Effect" adlı eserindeki mikrotonlar incelenmiştir. Bu eserlerdeki mikrotonların yazım biçimlerine değinilmiş ve kullanımı ile ilgili açıklama yapılıp yapılmadığına yer verilmiştir.
Yapılan bu çalışmada, flüt eğitimi alan öğrencilerin farklı bir bakış açısı kazanmaları ve çağdaş flüt eserlerinde kullanılan mikrotonlar hakkında bilgi sahibi olmaları amaçlanmıştır. Bu sebeple yerli ve yabancı literatür taraması yapılmış, "At The Golden Horn", "Tantrum", "Icicle" ve "After Effect" adlı eserlerin kayıtları dinlenerek detaylı bir şekilde incelemeleri yapılmıştır. Yapılan inceleme sonucunda, mikrotonların flüte farklı tınılar kattığı ve bu sayede flütün tonal anlamda zenginleşerek farklı müzik tarzlarında da kullanılabilir hale geldiği görülmüştür.

Abstract:
Being designed using different shapes and materials since the ancient times, the flute has maintained its development and gained its final shape in 1847 by the contributions of Theobald Boehm. The mechanism of the new flute is very similar to that of flutes we're using nowadays. The requests for new tones in flute reflect on the new methods in modern music compositions. In this study, among the methods used in modern flute works, the armonics, glissando, flatter tonguing, multiphonics, sing and play, key clicks, percussion effect, pizzicato, whisper tones, jet whistle, trumpet sound, and microtones were analyzed and the samples from the works, in which these methods have been used, were provided. Different composition methods used in notations of microtones were analyzed, and different finger positions were specified. The microtones in Sadık Uğraş Durmuş's "At the Golden Horn", Murat Yakın's "Tantrum", Robert Aitken's "Icicle", and Philippe Durville's "After Effect", in which the microtonal sounds have been used, were examined. The composition methods used for the microtones in these works were emphasized, and it was discussed if the sufficient explanation about the usage has been made.
In this study, it was aimed to have students, who are having flute education, to gain a different perspective and have knowledge about microtones used in modern flute works. For this purpose, the national and international literature was reviewed; the records of "At the Golden Horn", "Tantrum", "Icicle", and "After Effect" were listened and analyzed in details. At end of analyses, it was determined that the microtones have given the flute new different tones and, thus, the flute has been enhanced from the tonal aspect and become usable in different music types.