Sera koşullarında toprağa uygulanan artan düzeylerde çinko ve azot gübrelemesinin karabuğday bitkisinin büyüme ve kuru madde verimi üzerine etkisi
The effect of increasing zinc and nitrogen fertilization doses applied to soil on growth and dry matter yield of buckwheat plant in greenhouse conditions
Yazar: BERKAY SARAMAN
Danışman: PROF. DR. AYFER ALKAN TORUN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada bitkisel üretimde verim ve kaliteyi önemli ölçüde etkileyen azot (N) ve çinko (Zn)' nun karabuğday bitkisinin büyüme ve verim parametrelerine olan etkisi araştırılmıştır. Son yıllarda yapılan bilimsel çalışmalarda N ve Zn'nun sergilediği sinerjistik ilişkiyle tane Zn konsantrasyonunda önemli artışlar saptandığı belirlenmiştir. 
Çalışmada N ve Zn arasındaki ilişki, artan dozlarda N (25, 50, 100, 200 ve 400 mg N kg-1) ve Zn (0, 1 ve 5 mg Zn kg-1) uygulamalarıyla Karabuğday Güneş çeşidinin SPAD değeri, kuru madde verimi, yeşil aksam ve tohum Zn ve N konsantrasyonuna etkisi sera koşullarında belirlenmiştir.
Toprağa yapılan 25 mg N kg-1 uygulamasına göre, 50, 100, 200 ve 400 mg kg-1 N uygulamalarının Güneş çeşidinin kuru madde verimini sırasıyla %51, %116, %126 ve %131 oranında arttırdığı tespit edilmiştir. Çinkosuz koşullara (0 mg Zn kg-1) göre artan dozda Zn uygulamalarının (1 ve 5 mg Zn kg-1) yeşil aksam kuru madde verimi sırasıyla %5.3 ve %7.6 oranında arttırdığı belirlenmiştir. Bitkinin N'la beslenme düzeyi iyileştikçe, Zn'nun bitkisel verim üzerindeki etkisi daha da belirgin olmuştur. Aynı şekilde, bitkinin Zn beslenme düzeyi iyileştikçe N uygulamalarının da verim üzerine etkisinin daha büyük olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca, N uygulamaları, bitkinin yeşil aksamındaki ve tanedeki Zn ve N konsantrasyonlarını da arttırmıştır.
Bu bulgular beslenme ortamında Zn ve N düzeyi optimize edildiğinde, bitkinin büyümesinde ve veriminde artışların olabildiğini göstermektedir.

Abstract:
In this study, the effect of Nitrogen (N) and Zinc (Zn) on the growth and yield parameters of the buckwheat plant was investigated. In recent scientific studies, it has been determined that nitrogen and Zn shows a synergistic relationship and lead to a significant increase in grain Zn concentration. Nitrogen nutrition has a decisive role on the protein concentration in plants and as a result of studies, it has been shown that Zn accumulation rate is increased in tissues with increased protein content.
The relationship between nitrogen and Zn, dry matter yield, Zn and N concentration on shoot and grain was determined by applications as increasing doses of N (25, 50, 100, 200 and 400 mg N kg-1) and Zn (0, 1 and 5 mg Zn kg-1)  on the "Güneş" buckwheat genotype, in greenhouse conditions.
According to 25 mg N kg-1 application to soil, it was determined that 50, 100, 200 and 400 mg kg-1 N applications increased the dry matter yield of Güneş buckwheat genotype by 51%, 116%, 126% and 131% respectively. It was determined that increasing doses of Zn (1 and 5 mg Zn kg-1) increased the dry matter yield by 5.3% and 7.6%, respectively, compared to the application without Zn. The effect of Zn on plant yield became more pronounced as the level of N feeding of the plant increased. Similarly, it was observed that as Zn nutritional level of the plant improved, N applications had more effect on yield.
These findings suggest that when Zn and N levels are optimized in the nutritional environment, increases in plant growth and yield may occur.