Yüz ifadelerinin algılanmasının yaşa bağlı etkisinin olaya  ilişkin potansiyeller (OİP) yöntemi ile incelenmesi
Investigation of age-related effect by event related potential (ERP) during perception of facial expressions
Yazar: TUBA AKTÜRK
Danışman: PROF. DR. ÜMMÜHAN İŞOĞLU-ALKAÇ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algı = Perception ; Duygu = Emotion ; Elektroensefalografi = Electroencephalography ; Uyarılmış potansiyeller = Evoked potentials ; Yaş faktörleri = Age factors ; Yaşlanma = Aging ; Yüz ifadesi = Facial expressions

Özet:
Bu çalışmada, yaşın, yüz ifadesi algılamadaki etkisi, beyin elektriksel aktivesinde (elektroensefalografi; EEG) ortaya çıkan olaya ilişkin osilasyonlar (OİO) değerlendirilerek ortaya konulması amaçlanmıştır. 
Araştırmaya 15 sağlıklı genç, 15 sağlıklı yaşlı katılımcı alınmıştır. EEG kaydı BrainAmp 32 Channel DC System ile amplifiye edilmiştir. Uyaran olarak 5 farklı yüz ifadesinin (kızgın, mutlu, nötral, üzgün, korkmuş) olduğu 15 farklı fotoğraf gösterilmiştir. EEG kaydını takiben, katılımcılara gösterilen yüz ifadeleri sorulmuştur. Analizde çeşitli frekans aralıklarında; olaya ilişkin osilasyonlar üzerinden maksimum genlik analizi ve faz kitlenmesi analizi uygulanmıştır. İstatistiksel yöntem olarak tekrarlayan ölçümlerde ANOVA kullanılmıştır (p≤0,05).
Başlıca bulgular; genç katılımcıların yüz tanıma puanı 14,33/15 iken, yaşlı katılımcıların puanı 11,94/15'a düşmüştür. Bu fark nötral yüz için istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0,001). ANOVA sonucunda Delta (F(6,168)=3,8553, p=,032) yanıtında lokasyon*grup farkı ve delta (F(6,168)=3,8553, p=,032), teta (F(6,168)=3,0868, p=,031), alfa (F(6,168)=4,3295, p=,006) faz kilitlenmesinde lokasyon*grup farkı istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.  Teta yanıtı (F(1,28)=4,7020, p=,03878) ve faz kilitlenmesinde (F(1,28)=7,7429, p=,010) gruplar arası fark anlamlı bulunmuştur; yaşlılar hemen tüm bölgelerde gençlerden yüksek faz kitlenmesine sahiptir. 
Yaşlı bireylerde yüz ifadesi algılamada bozulmalar görülmüş ve bozulmanın daha çok oksipital delta yanıtlarında ve faz kilitlenmesinde azalma ile karakterize olabileceği gösterilmiştir. Bulgular yaşlıların fonksiyonları gerçekleştirme sırasında gençler kadar etkili işleme yeterliliği olmadığından kompansasyon mekanizması olarak ayrı bir beyin dinamiği geliştirmiş olabileceği şeklinde yorumlanabilir.

Abstract:
There are limited studies investigating effect of age on perception of facial expressions. We aimed to investigate effect of age on facial expression recognation by analysis of EEG event related oscillations (EROs). 
15 young and 15 elderly healthy subjects were included. EEG was recorded with BrainAmp 32 Channel DC System. 15 photographs selected with 5 different facial expressions (angry, happy, neutral, sad, fear). After each EEG recording session, subjects were asked to identify the facial expressions that was presented. In EEG recording at various frequency band; maximum amplitude analysis on the EROs and pahse locking analysis, were analyzed. Repeated measures ANOVA was used for statistical analysis (p≤0.05).
The main findings; in the face recognition, young participants' score was 14.33/15 while the older participants' score decreased to 11.94/15. This difference was statistically significant for the neutral face (p=0.001). ANOVA results showed significant difference, in delta response (F(6,168)=3,8553, p=.032) location*group difference and for delta (F(6,168)=3,8553, p=.032), teta (F(6,168)=3,0868, p=.031), alfa (F(6,168)=4,3295, p=.006) phase locking location*group difference. Significant differences were found in the Teta response (F(1,28)=4,7020, p=.03878) and phase locking (F(1,28)=7,7429, p=.010) whereas older people are higher than young people in almost all regions. 
In elderly individuals, facial expression perception impairment has been observed. It has been shown that the impairment may be characterized by decreased occipital delta responses and phase locking. Results can be interpreted that the elderly may have developed a different brain dynamics as a compensating mechanism since they are not as efficient as young people in performing the functions.