Kekemeliği olan okul öncesi çocukların ebeveynlerine uygulanan duyarsızlaştırma terapisinin çocukların ve ebeveynlerin tutum ve kaygılarına etkisi
The effect of desensitization therapy applied to parents of preschool children with stuttering on attitudes and anxiety of children and parents
Yazar: AYHAN ÇAĞLAYAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EREN BALO
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapistliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Dil ve Konuşma Terapisi = Language and Speech Therapy ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile tutumu = Family attitude ; Bilişsel davranış terapileri = Cognitive behaviour therapy ; Dil ve konuşma terapisi = Speech therapy ; Durumluk kaygı = State anxiety ; Konuşma kaygısı = Speech anxiety ; Çocuk-okul öncesi =   ; İletişim kaygısı = Communication apprehension

Özet:
Bu çalışmanın amacı okul öncesi (3-6 yaşlarında) kekeleyen çocukların ebeveynlerinin duyarsızlaştırılması ile çocukların iletişim tutumlarının ve konuşma davranışlarının; ebeveynlerin kekemeliğe ilişkin duygu ve tutumlarının, genel tutumlarının ve kaygı düzeylerinin değişimini araştırmaktır. 20 okul öncesi kekeleyen çocuk ve ebeveynleri çalışmaya dahil edilmiştir. Tek grup ön-test, son-test deneysel desenli çalışmada, veriler katılımcılara uygulanan terapi öncesinde, terapiler bittikten sonra ve izleme amacıyla terapilerin bitiminden 3 ay sonra toplanmıştır. Anneler ve babalar "Kekemelik için Anne-Baba Tanısal Ölçeği-Türkçe", "Ebeveyn Tutum Ölçeği" ve "Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği"ni doldurmuş; çocuklara ise araştırmacı tarafından "Kiddy CAT-TR: Kekeleyen Okul Öncesi Çocukları İçin İletişim Tutum Testi" uygulanmıştır. Terapi süreci, kekeleyen çocuğun yalnızca anne ve babaları ile 8 hafta, toplamda 10 seans olarak gerçekleştirilmiştir. İstatistiksel analiz aşamasında, nicel verilerin karşılaştırılmasında iki bağımsız grup arasındaki fark için bağımsız t testi, ikiden fazla bağımlı aşama karşılaştırılmasında ise tekrarlı ölçümlerde varyans analizi uygulanmıştır. Ebeveynlere uygulanan duyarsızlaştırma terapisinin ardından çocukların iletişim tutumları ve konuşma davranışlarında ve ebeveynlerin kekemeliğe ilişkin duygu ve tutumlarında anlamlı düzeyde olumlu gelişmeler gözlenmiştir. Ebeveynler anlamlı düzeyde daha fazla demokratik ve daha az otoriter, aşırı koruyucu ve izin verici tutumlar sergilemişlerdir. Ebeveynlerin genel kaygı düzeylerinde anlamlı düzeyde azalma olmuştur. Sonuç olarak, ebeveynlere uygulanan duyarsızlaştırma terapisinin, okul öncesi kekeleyen çocukların kekemeliğinin yönetiminde hem çocuk hem de ebeveynler için etkili olduğu görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the changes in children's communication attitudes and speech behaviors, parents' feelings and attitudes towards stuttering, general attitudes and anxiety levels by desensitizing the parents of preschool children (3-6 years old) who stutter. 20 preschool children who stutter and their parents participated in the study. In this study having one-group pre-test, post-test experimental design, data were collected before and after the therapies and 3 months after the end of the therapies as follow-up. Mothers and fathers completed the "Turkish Version of Stuttering Parental Diagnostic Questionnaire", "Parent Attitude Scale", and "State and Trait Anxiety Inventory"; on the other hand, "Turkish Communication Attitude Test for Preschool and Kindergarten Children Who Stutter" scale were applied to the children. The therapy process was carried out for 8 weeks and 10 sessions in total with only the parents. In the statistical analysis, independent t-test was used for the difference between two independent groups to compare data, and repeated measures analysis of variance was used to compare more than two dependent stages. Following the desensitization therapy applied to the parents, statistically significant positive improvements were observed in children's communication attitudes and speech behaviors and in parents' feelings and attitudes towards stuttering. Parents exhibited significantly more democratic and less authoritarian, overprotective and permissive attitudes. There was a significant decrease in the general anxiety levels of the parents. In conclusion, desensitization therapy applied to parents was found to be effective in the management of stuttering in preschool stuttering children for both the child and the parents.