Neoklasik realizm çerçevesinde ABD'nin Arktik politikası: Ulusal güvenlik ve enerji politiğinin analizi (2001-2020)
US Arctic policy in the framework of neoclassical realism: Analysis of national security and energy policy (2001-2020)
Yazar: ÖZLEM ÖZAN
Danışman: PROF. DR. SOYALP TAMÇELİK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Arktik Okyanusu = Arctic Ocean ; Deniz yetki alanları = Maritime jurisdiction ; Enerji güvenliği = Energy security ; Enerji politikaları = Energy policies ; Liderler = Leaders ; Neo-klasik realist = Neo-classical realist ; Uluslararası politika = International policy ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Arktik Okyanusu ve çevresindeki buzullar, son yıllarda iklim değişikliğinden en fazla etkilenen alanlardan biri olmuştur. İklim değişikliğinin etkisiyle Arktik Okyanusu'ndaki buzulların erimesi, okyanus tabanındaki enerji kaynaklarına erişimi kolaylaştırmış ve yeni deniz rotalarında yolculuk yapılabilmesine imkân tanımıştır. Bu fırsatlar Arktik'in jeopolitik önemini arttırmasına ve kıyıdaş devletler arasında deniz yetki alanlarının ve sınırların belirlenmesi konusunda anlaşmazlıkların çıkmasına neden olmuştur. Bu gelişmeler, Arktik konularının uluslararası politika alanındaki görünürlüğünü arttırmış ve Arktik devletlerinin Arktik'e yönelik dış politikaları kararlarını ve davranışlarını etkilemiştir. Ulusal politika stratejilerinde kendisini "bir Arktik devleti" olarak tanımlayan ABD'nin Arktik politikası, ulusal çıkarların korunması ve enerji güvenliğinin sağlanması olmak üzere iki temel üzerinde inşa edilmiştir. Bundan hareketle ABD'nin Arktik dış politikasının kapsamlı bir şekilde analiz edilebilmesi için çalışmanın kuramsal çerçevesi neoklasik realizm olarak belirlenmiştir. Kuramsal çerçeve olarak belirlenen neoklasik realizm, uluslararası sistemin devletler üzerinde yarattığı baskının karar alıcıların algıları ile sentezlenerek dış politika çıktılarına dönüşmesi sürecinin analiz edilmesine bütüncül bir yaklaşım getirmiştir. Bu kuramsal çerçevede dış politika kararlarını etkileyen uluslararası sistem bağımsız değişken, yerel düzeyde sistemden gelen uyarıların anlamlandırıldığı ilk yer olan liderlerin algıları ara değişken ve bu süreç sonunda ortaya çıkan dış politika çıktıları ise bağımlı değişken olarak değerlendirilmiştir. Bu bağlamda 2001-2020 yılları arasındaki dönem, ABD başkanlarının görev yaptığı yıllara göre George W. Bush, Barrack Obama ve Donald Trump dönemi olmak üzere üç döneme ayrılmış ve ABD'nin Arktik politikası incelenmiştir. Bu sayede üç farklı liderin algıları etrafında şekillenen Arktik politikasındaki devamlılıkların ve değişimlerin analiz edilmesi mümkün olmuştur. Sonuç olarak bu çalışmada, 2001-2020 yılları arasında küresel ve bölgesel düzeyde meydana gelen gelişmelerin Bush, Obama ve Trump tarafından nasıl algılandığı ve ABD'nin Arktik'teki ulusal çıkarlarının korunması ve enerji güvenliğinin sağlanmasına yönelik politikalarına nasıl dönüştüğü incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Arktik, İklim Değişikliği, Enerji Güvenliği, Neoklasik Realizm, Liderlerin Algıları, Deniz Yetki Alanları

Abstract:
Arctic Ocean and its surrounding ice caps have been of the areas most affected by climate change in recent years. The melting of the ice caps in the Arctic Ocean with the impact of climate change has facilitated access to energy resources on the ocean floor and has made it possible to voyage on new sea routes. These oppotunities have caused the geopolitical importance of the Arctic and disagreement arising from the determination of the maritime jurisdiction and borders between riparian states. The developments have increased the visibility of the Arctic issues in the area of international politics and have influenced the foreign policy decisions and behaviours of the Arctic states towards the Arctic. The Arctic policy of the USA, which defines itself as an "Arctic state" in national policy strategies, is built on two bases: protection of national interests and ensuring energy security. Starting from this point of view, the theoretical framework of the study was specified as neoclassical realism in order to analyze the USA foreign policy towards the Arctic broadly.  Neoclassical realism, which has been specified as a theoretical framework, has brought a holistic approach to the analysis the process of the transformation of the pressure created by the international system on the states by the decision makers into foreign policy outcomes. In this theoretical framework the international system affecting foreign policy decisions was independent variable, the perceptions of the leaders which were the first places where the signals coming from the systems are intervening variable and the foreign policy outcomes that arised at the end of this process were considered as dependent variable. In this context, the period between 2001-2020 was divided into three terms, as follows Bush, Obama and Trump, according to the years when the president of the USA, and the Arctic Policy of the USA was examined. Thus, it was possible to analyze the continuties and changes in the Arctic Policy which was shaped by the perceptions of three different leaders. As a result, this study examines how the emerging developments in the global and regional level between 2001-2020 were perceived by Bush, Obama and Trump and how these developments turned into policies for the protection of national interests of the USA and energy security in the Arctic.
Key Words: Arctic, Climate Change, Energy Security, Neoclassical Realism, Perceptions of the Leaders, Marine Jurisdiction