Kazak Türkçesi ile Türkiye Türkçesi arasındaki ortak kelimeler /
Yazar: MUSTAFA SIDDIK ÖZCAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FERHAT TAMİR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Kazakça = Kazakh language ; Kelimeler = Words ; Türk lehçeleri = Turkish dialects ; Türkiye Türkçesi = Türkiye Turkish ; Türkçe = Turkish

Özet:
214 ÖZET Ortak bir tarihe, dile ve kültüre sahip olan Kazak Türkleri ile Türkiye Türklerinin lehçelerinde birçok ortak kelimenin bulunması tabiîdir. Kazak Türkçesi ile Türkiye Türkçesi aynı dilin farklı lehçeleridir. Bu iki lehçe arasında bazı ses, kelime ve yapı farklılıkları olmakla birlikte birçok kelime ortaktır. Yaptığımız bu çalışmayla Kazak Türkçesi ile Türkiye Türkçesi arasındaki ortak kelimelerin ne kadar olduğunu bulmaya çalıştık. Zengin bir kelime hazinesine sahip olmaları, sağlam dil kurallarına bağlı olmaları ve geniş bir alanda kullanılmaları bakımından Türk dünyasında önemli bir yere sahip olan bu iki Türk lehçesinin ortak kelimelerinin tespit edilmesi oldukça önemlidir. iki lehçe arasındaki ortak kelime hazinesini tespit etmekteki asıl amacımız, Türkçenin bu iki lehçesi arasındaki yakınlığı tespit ederek iki Türk topluluğunun kolayca anlaşabileceğini ortaya koymaktır. Her İki Türk lehçesi arasında, bu lehçelerin kendine mahsus ses ve yapı özelliklerinden kaynaklanan bazı farklılıkların olması tabiîdir. Bu farklılıkları göz önünde bulundurarak çalışmamızın başında, öncelikle Kazak Türkçesi ile Türkiye Türkçesini ses bakımından karşılaştırdık. Çünkü iki lehçe arasındaki ses denkliğini bilmeden bir kelimenin ortak olup olmadığını tespit etmek kolay olmayacaktı. Türemiş kelimelerin ortak olup olmadığını anlayabilmek için de Kazak Türkçesindeki yapım ekleriyle Türkiye Türkçesindeki yapım eklerini karşılaştırma gereği duyduk. Bu iki lehçe arasında yapım ekleri genellikle aynı olmakla birlikte Kazak Türkçesindeki kuvvetli ünsüz uyumundan kaynaklanan bazı farklılıklar bulunmaktadır. Bunun dışında birkaç farklı yapım ekini de tespit ederek karşılaştırdığımız kelimelerin ortak olup olmadığına karar verdik. İki ülkede de yaygın şekilde kullanılan ve ilmî geçerliliği olan komisyonlar tarafından hazırlanmış iki sözlüğü tarayarak ortak kelimeleri tespit ettik. Tespit ettiğimiz kelimeleri Kazak Türkçesi alfabesine göre215 sıraladık. Çalışmamızda iki lehçe arasında dört bine yakın ortak kelimenin aynı anlamda kullanıldığını gördük. Tespit ettiğimiz ortak kelimeleri rakamlarla ortaya koyduk. Bazı ses farklılıklarını öğrenen Türkiye Türkünün Kazak Türküyle, Kazak Türkünün Türkiye Türküyle kısa zamanda anlaşabileceğini ortaya koymaya çalıştık. Bu iki Türk boyunun ortak alfabe kullandıkları takdirde rahatlıkla anlaşabileceği sonucuna vardık.

Abstract:
216 SUMMARY Kazakhstan and Turkey Turkish have common history, language and culture. It is usual that there are lot of common words in their dialects. Kazakhstan Turkish and Turkey Turkish are different dialects of same language. Although there are some phonetics, words and morphologies differences between these languages, a lot of words are common. In this study, we tried to find out that how much there are common words. It is very important that it is found out to common words of these two dialects because of having rich words, concrete rules of languages and using different countries and using different countries. My aim in this study, it is to search the similarities between these languages, and then show to be able to comminacate these different communities such as Kazakhstan and Turkish. At the between of two dialects, it is natural to have differences because of different phonetic and morphologies peculiar to them. At the beginning of this study, I compared especially Kazakhstan Turkish with Turkey Turkish with respec to phonetic. It is not easy to find out to common words without knowing phonetics equivalence. I compared suffixs in Kazakhstan Turkish with Turkey Turkish as to understand whether they have common words or not. Although suffixs in these dialects usually are same, there are some differences because of strong consonant similarity in Kazakhstan Turkish. I recognised that some different words are common. I tried to determine common words by scanning two dictionaries, which are Turkish and Kazakhstan Dictionary prepared by special the comittee. I arranged words in Turkish alphabetical order. I tried to comfirm that Kazakstan Turks easily comminucate with Turkey Turks. I concluded that they can comminucate when they use common alphabet.