Okul yöneticisi olma sürecinde kadınların karşılaştığı cam tavan sendromu ve karşılaştıkları sorunlara ilişkin görüşleri
Women's views on the glass ceiling syndrome and problems in the process of becoming school administrators
Yazar: AYŞE AKSU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERKAN HASAN ATALMIŞ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Cam tavan sendromu = Glass ceiling syndrome ; Görev atama = Task mapping ; Kadın yöneticiler = Women managers ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yöneticiler = Managers

Özet:
Bu araştırmada okul yöneticisi olma sürecinde kadınların karşılaştığı cam tavan sendromu ve karşılaştıkları sorunlara ilişkin görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Kahramanmaraş ilinin Onikişubat ve Dulkadiroğlu ilçelerinde bulunan Milli Eğitim'e bağlı ilkokul, ortaokul ve ortaöğretim kurumlarında görev yapmakta olan öğretmenler (kadın-erkek) ve kadın yöneticiler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise evren içerisinden basit seçkisiz örnekleme yöntemiyle seçilen 388 öğretmen (kadın-erkek) ve 13 kadın yönetici oluşturmuştur. Karma yöntemin uyguladığı bu araştırmada, nicel yöntemlerden betimsel tarama modeli ile nitel yöntemlerden fenomenolojik (olgubilim) deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmında, Karaca (2007) tarafından geliştirilen Cam Tavan Sendromu Ölçeği kullanılırken, nitel kısmında ise araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme soruları uygulanmıştır. Araştırmanın nicel sonuçlarına göre kadınların cam tavan sendromuna maruz kaldıkları, bu sebeple de kadın öğretmenlerin yönetici olmak için çaba sarf etmedikleri sonucuna varılmıştır. Araştırmanın nitel sonuçlarına göre ise kadın yöneticilerin çoklu rol üstlenme, iş yükünün ağır olması, çalışma saatlerinin fazla olması, yöneticiliğin erkek işi olarak görülmesi, erkek öğretmenlerin kadın yöneticilerden emir almak istememesi gibi olumsuz duruma maruz kaldıkları tespit edilmiştir. Ayrıca çalışmanın sonunda kadın yöneticilere pozitif ayrımcılığın verilmesi, çalışma saatlerinin düzenlenmesi ve zamanın verimli kullanılması gibi öneriler sunulmuştur.

Anahtar kelimeler: cam tavan sendromu, kadın yönetici, karma yöntem

Abstract:
This study was aimed to determine the opinions of women about glass ceiling syndrome and the problems they face during the process of becoming a school administrator. The population of the study consists of teachers (female-male) and female administrators working in primary, secondary and secondary schools of National Education in Onikişubat and Dulkadiroğlu districts of Kahramanmaraş province in 2017-2018 academic year. The sample of the study, selected by random sampling method, consisted of 388 teachers (female-male) and 13 female administrators. In this study applied by mixed method, descriptive survey model as a quantitative method and phenomenological (casestudy) pattern as a qualitative are used. While the Glass Ceiling Perception Scale developed by Karaca (2007) was used in the the quantitative part of the study, the quasi-structured interview questions developed by the researcher were used in the qualitative part of study. According to the quantitative results of the study, it was concluded that women were exposed to glass ceiling syndrome and therefore female teachers did not make any effort to become school administrators. According to the qualitative results of the study, it was determined that female administrators were exposed to negative situations such as assuming multiple roles, heavy workload, working overtime, the school administrator being considered as a male job, and male teachers not wanting to take orders from female adminisrators.In addition, recommendations such as giving positive discrimination to female adminisrators arranging working hours and using time efficiently were presented at the end of the study.

Keywords: glass ceiling syndrome, female administrator, mixed method