İzmir ili Balçova ve Narlıdere ilçelerinde primer sjögren sendromu prevalansı
The prevalance of primary sjogren`s syndrome in Narlıdere and Balçova districts of Izmir
Yazar: AHMET MERİH BİRLİK
Danışman: PROF.DR. FATOŞ ÖNEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2004
Konu: Romatoloji = Rheumatology

Özet:
TÜRKÇE ÖZET Amaç:Primer Sjogren Sendromu (pSS) prevalansına yönelik çalışmalarda %0,2 ile % 4,8 gibi farklı sıklıklar bildirilmiştir. Amerikan-Avrupa Konsensüs Grubu, 2002 yılında tanımladıktan yeni klasifikasyon kriterlerinin (sensitivite:%89,5, spesifite:%95,2) kullanılmasını önermiştir. Bu çalışma, en son ortaya atılan klasifikasyon kriterlerinin kullanılarak, ülkemizde pSS sıklığının saptanması amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Bu epidemiyolojik çalışma, İzmir'in Balçova ve Narlıdere ilçelerinde, küme örneklem metoduyla, rastgele seçilen, 20 yaş ve üzerindeki 2835 kişiden (1551 kadın, 1284 erkek) oluşan genel bir popülasyonda yapıldı. PSS tanısı Amerikan-Avrupa Konsensüs kriterlerine göre konuldu. İlk aşamada, evler ziyaretlerinde, ağız ve göz kuruluğuna yönelik, tarama anketi dolduruldu. Cevaplar evet veya hayır biçimindeydi. Tarama anketine, hem ağız hem de göz kuruluğu açısından olumlu yanıt verenler 2. görüşmeye çağrıldı. Hastaneye çağrılanlara detaylı anamnez ve fizik muayene yapıldı. Bu bireylerin hepsine Schirmer-1 testi, stimulasyonsuz tüm siyalometri ve serolojik testler (anti-Ro ve anti-La) uygulandı. Gerektiğinde, minor tükrük bezi biyopsisi yapıldı. Bulgular: Tarama anketinde, 159 kişi (126 K, 33 E), (%5,6) hem kuru göz, hemde kuru ağız sorularına olumlu yanıt verdi. Üç kadm romatoid artrit tanısı aldıklarından çalışmadan dışlandı. Böylece ikinci görüşmeye çağrılan 156 kişiden, 83 kişi (%53,2) ileri değerlendirmeyi kabul etti. Bunların hepsinde Schirmer-1 testi, stimulasyonsuz tüm siyalometri ve ve serolojik testler yapıldı. PSS tanısı için 27 kişide minor tükrük bezi biyopsisi endikasyonu konuldu, ancak 1 8 kişiye (%66,6) biyopsi yapılabildi. Toplam 6 kadın (ortalama yaş: 58,3±6,1, aralık:48-66) pSS tanısı aldı. Bu hastalar ilk kez pSS tanısı aldılar. Çalışmamızda, pSS kaba prevalansı %0,21 (%95 güven aralığı:0,08-0,46) olarak saptandı. Avrupa- 1 kriterleri göre 10 hasta (9 K, 1 E) pSS tanısı aldığından bu kritere göre pSS prevalansı %0,35 (%95 CI 0,17-0,65) olmaktadır. Standartize prevalans ise (Türkiye referans populasyonu ile yaş standardizasyonu) %0,16 olarak hesaplandı. Sonuç: Bu çalışma, yeni ortaya atılan Amerikan-Avrupa Konsensüs kriterlerine göre pSS sıklığını araştıran ilk epidemiyolojik araştırmalardan birisidir. Sonuçların karşılaştırılması, daha önceki çalışmalarda değişik kriterlerin kullanılmış olması nedeniyle zordur. Bu sonuç, pSS sıklığının genelde kabul edilen değer olan %0,6'yı aşmadığı öngörüsü ile uyumlu olmakla birlikte spektrumun alt ucuna yakındır.

Abstract:
SUMMARY Objectives: The information about the prevalence of primary Sjogren's syndrome (pSS) in Turkish population is very limited. The aim of this study was to determine the prevalence of pSS in an urban area of Izmir, Turkey. Methods: The study was conducted in the Balcova and Narlidere districts of Izmir and involved 2835 subjects (1551 female, 1284 male) aged 20 years and over. Face to face interviewing was done with registered household by a simple six item, validated questionnaire for both ocular and oral involvement. Subjects reporting symptoms of both dry eye and dry mouth were invited for a full examination based on the set of classification criteria revised by the American-European Consensus Group. In the second interview, Schirmer-1 test, unstimulated whole sialometry and serologic tests (anti-Ro and anti-La) were performed, including minor salivary gland biopsy when indicated. Results: A total of 159 subjects (126 F, 33 M) answered positively to both questions of oral dryness and ocular dryness. Three women were excluded as they had been diagnosed as having rheumatoid arthritis. Out of 156 subjects invited for second interview, 83 (53.2%) participated in the study. Schirmer-1 test, unstimulated whole sialometry and serologic tests were performed in all these subjects. According to the revised rules, minor salivary gland biopsy was indicated in 27 subjects to satisfy for the classification of definite pSS; however it could be performed in 18 subjects (66.6%). A total of 6 women (mean age: 58,3 years, range 48 to 66 years) fulfilling American-European classification criteria, gave a prevalence of 0,21% (95% CI 0,08-0,22) in our population (n=2835). None had a previous diagnosis of pSS. The prevalence of definite pSS would be 0.35 % (%95 CI 0,17-0,65) (9 F, 1 M), if the diagnosis is based on previous European classification criteria. Age standardisation (Turkish population structure-2000) of the crude prevalence, which was obtained by using American- European classification criteria, is 0,16%. Conclusion: This is one of the first epidemiological studies defining prevalence of pSS according to the American-European criteria. According to a realistic estimate from the studies presented so far, it has been proposed that primary Sjogren's syndrome is a disease with prevalence not exceeding 0,6% of the general population. The results in this study are at the low-end, but within the limits of the spectrum that has been proposed for a general population.