İş yükü ve iş tatmininin işten ayrılma niyeti üzerine etkisinde kişi-örgüt uyumunun rolü kamuda bir araştırma
The effect of overload and job satisfaction on the turnover intent on the role of person-organization fit: A research in the public sector
Yazar: ADNAN EROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGE GÖKBULUT ÖZDEMİR
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim ve Organizasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Birey-örgüt uyumu = Person organization fit ; Kamu personeli = Public personnel ; Örgütsel uyum = Organizational adaptation ; İş doyumu = Job satisfaction ; İş yükü = Workload ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Örgütsel etkililiğin olumsuz bir indeksi olarak düşünülen gönüllü işten ayrılma davranışı, 20 yıldan daha uzun süredir araştırmaların odağında yer almaktadır. Personel istihdam maliyetinin artmasına, örgütsel bilgi sermayesinin azalmasına ve örgüt prestijinin zayıflamasına sebebiyet verebilen çalışanların işten ayrılmaları, örgütler için ciddi şekilde maliyetli olmaktadır. Bu nedenle nitelikli personeli örgütte muhafaza etme ve örgütsel etkililiği artırma açısından çalışanların kendi istekleri ile örgütten ayrılma sürecini anlamak önemlidir.
Çalışma, ulusal düzeyde güvenlikten sorumlu bir kamu kuruluşunda görevli sözleşmeli çalışanların aşırı iş yükü ve iş tatmini düzeylerinin işten ayrılma niyetine etkisinde kişi-örgüt uyumunun rolünü bütüncül bir biçimde test etmek amacıyla yürütülmüştür.
Bu maksatla kamu kuruluşunda görev yapan 581 çalışandan anket yöntemi ile veriler toplanmıştır. Elde edilen verileri analiz etmek üzere tek yönlü varyans (ANOVA), korelasyon ve hiyerarşik regresyon analizleri ile yapısal eşitlik modellemesinden faydalanılmıştır.
Elde edilen bulgular incelendiğinde, aşırı iş yükünün işten ayrılma niyetini aynı yönde, iş tatmininin ise işten ayrılma niyetini aksi yönde etkilediği saptanmıştır. Ayrıca kişi-örgüt uyumunun bu etkiler üzerinde aracılık rolü oynadığı tespit edilmiştir. Bunların yanı sıra değişkenler arası ikili ilişkiler incelendiğinde, araştırma modeli çerçevesinde ortaya konan ilişkiler genel olarak desteklenmiştir.
Tüm bulgular değerlendirildiğinde, aşırı iş yükü, iş tatmini ve kişi-örgüt uyumunu öncül olarak kabul eden ve işten ayrılma niyetini örgütsel sonuç değişkeni olarak irdeleyen bir modelin oluşturulabileceği belirlenmiştir.

Abstract:
Considered as a negative index of organizational effectiveness, voluntary turnover behavior has been at the center of empirical research for more than 20 years. Leaving employees is seriously costly for organization, which can lead to increased staffing costs, reduced organizational information capital and weakening of organizational prestige. Therefore, it is important to understand the process of employees leaving the organization at their own discretion in terms of retaining qualified personnel in the organization and increasing organizational effectiveness.
The study was carried out in a holistic way to test the role of person-organisation fit in the impact of excessive workload and job satisfaction levels of contract workers in a public institution responsible for national security on their turnover intent.
For this purpose, data were collected by survey method from 616 employees working in public institutions. T-test, one-way variance (ANOVA), correlation and hierarchical regression analysis and structural equality modeling were used to analyze the data obtained.
When the findings were examined, it was found that excessive workload had a positive effect on the turnover intent and job satisfaction had a negative effect on the turnover intent. It has also been determined that person-organization fit plays a mediating role in these interactions. In addition to these, when the bilateral relations between variables are examined, the relations established within the framework of the structural equation model have generally been supported.
When all the findings are evaluated, it has been found out that a model can be created, which accepts excessive workload, job satisfaction and person-organization fit as a precursor and examines the turnover intent as an organizational outcome variable.