Yeni socius kavramsallaştırmaları
New socius conceptualizations
Yazar: ARİF KALA
Danışman: PROF. DR. YILDIZ AKPOLAT
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Genel Sosyoloji ve Metodoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kavramsallaştırma = Conceptualization ; Sosyal düşünce = Social thought ; Sosyalleşme = Socialization ; Sosyoloji = Sociology ; Sosyoloji tarihi = Sociology history ; Toplum = Society ; Yenilik = Innovation

Özet:
Bu çalışmanın amacı, sosyolojinin inceleme nesnesi olarak kabul edilen modern toplumun, ekonomik ve siyasal kurumsal ve bilimsel alanlarla iç içeliğini göstermek ve bu durumun socius'un norm üretici etik bağlamını göz ardı ettiğini, sosyologların ve filozofların 'toplum' kavramsallaştırmalarından hareketle tarihsel seyri içinde ortaya koymaktır. Socius'un içinden doğan diğer tüm insansal oluşumlar (yapıntılar) gibi ekonomi ve siyaset kurumlarının da birer socius formu olduğunu göstererek, sosyal olanı ve dolayısıyla sosyolojinin şimdiye kadar göz ardı edilen inceleme nesnesini, açıkça ortaya koymayı amaçlamaktadır. Sosyolojinin etimolojik kökeninden hareketle inşa edilen sosyoloji biliminin (socius-logos), modern toplumlarla sınırlandırılması, günümüzdeki kimi socius biçimlerini tarihin dışında göstermektedir. Aynı zamanda sosyolojinin post veya küresel gibi kavramsallaştırmalarla aşılma girişimleri modern toplumun sonunu savlaması dolayısıyla sosyolojinin kendisini yok edici niteliktedir. Sosyolojinin socius üzerine üretilen sözler olarak genişletilmesi geleneksel, modern, postmodern ve küresel toplumları hatta sivil ve siyasal toplumları da kapsayan bir birlik formu olarak gösterilmek suretiyle başarılı sayılabilecektir. Ayrıca socius formu, sosyolojinin hem inceleme nesnesinin kapsam ve derinliğini sergileyebilecek hem de bu alanları sosyal teoriye konu kılabildiği için antropolojik, siyasal ve ekonomik alanların dışında sosyal olana özgün olarak kavramsallaştırabilecektir. Yine bunlarla beraber socius üzerine söylenen sözlerin-logosun, epistemolojik zenginliğinin gösterilmesi ile pozitivist yaklaşımların sosyolojiyi kısıtlayan doğası aşılabilecektir.
Çalışmanın ilk bölümünde socius ile ilgili kavramsal ve kuramsal çerçeve belirlenmiştir. Sonraki bölümlerde Antikçağ Yunan'dan başlayarak günümüz postmodern toplum kuramsallaştırmalarına kadar toplum üzerine fikir üretmiş düşünürlerin socius imgelerine ulaşılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to put forward that modern society, which is accepted as a object of investigation in sociology, is intertwined with economic, political, institutional and scientific areas and this situation ignores the ethical context of 'socius' in a chronological order through moving from the sociologists' and philosophers' conceptualizations of 'society'. Presenting that economic and political institutions are forms of 'socius' as all the other formations related to human beings, which arise from the 'socius', the current study aims at putting forward the sociology's so far ignored object of investigation. The fact that sociology (socius-logos), built based on its etymological origins, is limited with modern societies makes some of today's 'socius' forms out of history. In addition, the efforts to go beyond sociology through post or global conceptualizations profess the modern society and therefore they are in the position of terminating the sociology itself. Expanding on sociology as the words produced on socius can be accepted as a success, presenting it as a union form including traditional, modern, postmodern and global societies, and even civil and political societies. Besides, socius form will be able to demonstrate the comprehensiveness and depth of the sociology's object of investigation and as it makes these areas the object of social theory, it will be able conceptualize them being peculiar to what is social out of the anthropologic, political and economic areas. In addition, though presenting the epistemological richness of the words-logos produced about socius, it will be possible to go beyond the positivist approaches which limit the sociology. 
In the first part of the current study, conceptual and theoretical framework about 'socius' has been determined. In the following parts, 'socius' images of philosophers who have produced ideas on society since Ancient Greece up to today's postmodern society theorizations have been reached.