Altmış beş yaş üstü düşmeye bağlı travma hastalarında barthel indeksi ve yaralanma ciddiyet skoru (ISS) kullanılarak mortalite ve morbiditenin değerlendirilmesi
Evaluation of mortality and morbditiy due to falling as a trauma in patients older than sixtyfive years old by using barthel index and injury severity score (İSS)
Yazar: DİLEK YAĞMUR
Danışman: DOÇ. DR. AYFER KELEŞ
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Geriatri = Geriatrics ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Kazalar = Accidents ; Morbidite = Morbidity ; Mortalite = Mortality ; Yaralanma ağırlık puanı = Injury severity score ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Giriş: Türkiye ve dünya populasyonu yaşlanmaktadır.²,³ Acil servis başvurularının %12?24'ünü yaşlılar oluşturur.? Düşme, özellikle yaşlı hasta grubunda önleyici uygulamalara rağmen, yaygın ve önemli bir halk sağlığı problemidir.?¯¹³ Yaşlılarda artan, düşmenin hem nedeni hem de sonucu olan disabilite bazı ölçeklerle değerlendirilir. Bunlardan biri de Barthel indeksidir. ISS yaralanmaları anatomik değişikliklere göre sınıflandıran anatomik bir skor sistemidir.Bu çalışmada düşme nedeni ile acil servise başvuran 65 yaş üstü hastaların düşme risk faktörlerinin; (BI ve ISS verileri kullanılıp) fonksiyonel bağımlılık düzeyleri ile düşmeye bağlı travma ciddiyetlerinin ilişkisinin ve düşmeye bağlı mortalite, morbidite ve yatış oranlarının değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.Gereç ve Yöntem: Prospektif gözlemsel klinik bir çalışma olarak dizayn edilmiş, acil servisimizde 01.07.2011-31.12.2011 tarihleri arasında yapılmıştır. Hastaların risk faktörleri sorgulanmış, SIS testi ile bilinç durumları, ED-DSI ile depresyon varlığı, BI ile bağımlılık düzeyleri ve ISS ile yaralanma ciddiyetleri belirlenmiş ve bağımlılık düzeyi ile yaralanma ciddiyeti arasındaki ilişki değerlendirilmiştir.Bulgular: AS başvurularının %10'unu düşen hastalar oluşturmaktadır. Bunların %8'i altmışbeş yaş üzerindedir. SIS testi pozitif olan hastalar negatif olan hastalardan daha yaşlı ve bağımlıdırlar(Mann-Whitney U testi sırasıyla p=0.011,p=0.003). yatan hastaların ISS ve yaşları taburcu olanlardan daha yüksektir(Mann-Whitney U testi sırasıyla p<0.001,p=0.003). Kadınlar erkeklerden daha fazla oranda depresif, osteoporotik, duldular.(Pearson ?² sırasıyla p=0.028,p=0.002,p<0.001). 12-18 saatleri arasında başvuranların ISS'si 18-00 arasında başvuranlardan daha yüksektir (Bonferroni düzeltmeli Mann Whitney U testi ile p=0.011). seksen yaş üstü olan gruptakiler 65-70 yaş aralığındakilerden daha bağımlı (p=0,004 Kruskall-Wallis) ve kognitif disfonksiyonedirler (p=0,001 Pearson ?² test). Ev içinde düşenler ev dışında düşenlerden daha yaşlıdırlar (p=0,019 Mann-Whitney U). Komorbidite sayısı ile BI arasında düşük derecede negatif korelasyon (Spearman's ?= ? 0.238, p=0.043, ?²=0.056) saptanmıştır. Yaşla ISS arasında düşük derecede pozitif korelasyon (Spearman's ?=0.231, p=0.05, ?²=0.053) saptanmıştır. Tüm hastaların BI ile ISS değerleri arasında korelasyon saptanmamıştır.(Spearman's test p=0,662)Sonuç: Hastaların bağımlılık düzeyleri ile travma ciddiyetleri arasında ilişki yoktur. Ancak yaş arttıkça travma ciddiyeti, bağımlılık düzeyi ve kognitif disfonksiyon artmaktadır.

Abstract:
Introduction: Population of Turkey and world is getting older.²,³ Elders are %12?24 of all emergency room presentations.? Falls are common and a significant public health problem, especially for the older patients, despite the preventive programs.?¯¹³ Disability, both the cause and the consequence of a fall, is measured by some scales. Barthel index is one of them. ISS is an anatomic scoring system that evaluates injury due to anatomical changes.We aimed to assess falling risk factors, relation of functional dependence level with injury severity, mortality and morbidity due to falling in the older patients presented to ER because of a fall.Material and Method: This prospective observational clinical study has been carried out between 01.07.2011 to 31.12.2011 in Gazi University, Faculty of Medicine, Department of Emergency Medicine. Patients were asked about falling risk factors, asessed by SIS for cognition, by ED-DSI about depression, by BI for dependence level and by ISS for injury severity and relation of functional dependence level with injury severity is evaluated.Results: Falls have constituted 2652 (10%) of all ER presentations. 233 (8%) of them were over the age of 65. Patients in the SIS + group were significantly older and dependent than the patients in the SIS ? group. (Mann-Whitney U test respectively p=0.011, p=0.003). Patients admitted to the hospital were significantly older and had higher ISS than discharged patients.(Mann-Whitney U test respectively p<0.001, p=0.003). Women were significantly more depressive, osteoporotic and widowed than men (Pearson ?² respectively p=0.028, p=0.002, p<0.001). The ISS of the patients who attended to ER between 12-18 pm. was significantly higher than the patients who attended to ER between 18-00 pm. (Bonferroni correction Mann Whitney U test p=0.011). Patients older than 80 were significantly dependent (p=0,004 Kruskall-Wallis) and cognitively disfunctioned than the patients aged between 65 and 70 (p=0,001 Pearson ?² test). Patients who fell at home were older than the patients who fell outside (p=0,019 Mann-Whitney U). There was a weak negative correlation between the number of comorbidity and BI (Spearman?s ?= ? 0.238, p=0.043, ?²=0.056). There was a weak positive correlation between the age and ISS (Spearman?s ?=0.231, p=0.05, ?²=0.053). There wasn?t a correlation between BI and ISS (Spearman?s test p=0,662).Conclusion: There isn?t a significant relation between the dependence level and injury severity of patients. However injury severity, dependence level and cognitive disfunction increases with the age.