Senaryo-temelli durum değerlendirme maddeleri ve EEG ölçümleri ile geçerlik çalışmaları: Öğretmen adaylarının kişiler arası iletişim becerileri üzerine deneysel bir uygulama
Measuring communication and interpersonal skills of pre-service teachers using scenario-based situational judgment items: An experimental study using EEG metrics
Yazar: AHMET HAPHAP
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER KAHRAMAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: EEG =   ; Kişiler arası iletişim = Interpersonal communication

Özet:
Bu çalışmanın amacı, durum değerlendirme maddelerini içeren kişiler arası iletişim senaryoları üzerinden, öğretmen adaylarının yanıtları ile eş zamanlı kaydedilen EEG ölçümlerini eşleştirerek uygulamalı olarak değerlendirmektir. Bu amaçla geliştirilen kişiler arası iletişim senaryoları, literatürden yararlanılarak oluşturulmuş üç boyutlu kuramsal yapı üzerine kurulmuş; toplam beş senaryo olmak üzere her bir senaryo, kişiler arası iletişim becerilerinin alt boyutlarını tanımlayan üç ardışık beceriden (duyguları anlama, empati ve duygusal çeşitlilik) oluşturulmuştur. Senaryolar, katılımcının kendini senaryoda yer alan öğretmenin yerine koyduğu ve senaryo karakteri (öğrenci, veli, meslektaş ya da idareci) ile gelişen iletişim durumlarından oluşmaktadır. Her bir senaryo akışı uyaran ve tepki olmak üzere, sırasıyla; 1) Senaryo karakteri ve senaryoda yaşanacak durum hakkında kısa bilgilerin yer aldığı Ön Bilgi, 2) Katılımcı ile senaryo karakterinin etkileşiminin başladığı Giriş, 3) Katılımcının senaryo karakterinin duygusal durumuna ilişkin sıralama ölçeğinde bulunan 12 duygu durumundan birini işaretlediği Madde 1 (duyguları anlama maddesi), 4) Senaryo karakterinin yaşadığı durumunu sözlü/sözsüz ifade ettiği Problem Durumu, 5) Katılımcının senaryo karakterinin durumunu ifade etmesi karşısında beş empati seviyesini yansıtan beş seçenekten birini işaretlediği Madde 2 (empati maddesi), 6) Katılımcının Madde 2'de işaretlediği seçeneğe göre farklılaşan (empati seviyesine koşullu) senaryo karakterinin sözlü/sözsüz ifade ettiği beş Koşullu Tepkiden biri, 7) Katılımcının senaryo karakterinin tepkisini göstermesi karşısında beş seçenekten birini işaretlediği Madde 3 (duygusal çeşitlilik maddesi) olmak üzere beş statik, iki dinamik, toplam yedi aşamadan oluşmaktadır. Araştırma verileri, çalışma grubunu oluşturan 2023-2024 Eğitim Öğretim yılı içerisinde, Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde öğrenim görmekte olan ve uygulamalara gönüllü olarak katılan 39 Eğitim Fakültesi lisans öğrencisinin hazırlanan laboratuvar ortamında uygulanan senaryolardaki Madde 1 yanıtlarını, Madde 2 yanıtlarını (empati seviyeleri), Madde 3 yanıtlarını (empatiye koşullu duygusal çeşitlilik) ve eş zamanlı kaydedilen EEG ölçümleri olan (iMotions programından elde edilen) FAA ile PSD Beta ve Gama ölçümlerini içermektedir. Bulgular, katılımcıların kafatası üzerine yerleştirilen 8 elektrottan elde edilen FAA ile PSD Beta ve Gama değerlerini, senaryolarda yer alan maddeler (tepki) ve maddeler öncesinde sunulan senaryo metinleri (uyaran) incelendiğinde, ortalama FAA ile PSD Beta ve Gama değerlerin anlamlı şekilde farklılaştığını (p < 0,05) göstermektedir. Elde edilen grafikler incelendiğinde, FAA değerlerinin Madde 1'den Madde 3'e doğru azalma eğilimi gösterdiği; PSD Beta ve Gama değerlerinin ise Madde 1'den Madde 3'e doğru artma eğilimi gösterdiği görülmüştür. Senaryo metinlerinde ise PSD Beta ve Gama değerlerinin, tüm senaryolarda, kendi içinde benzer bir örüntüye sahip oldukları görülmüştür. Çalışmanın sonuçları, öğretmen adaylarının kişiler arası iletişim becerileri ölçümünde alternatif bir yöntemin denenmesi, senaryo-temelli durum değerlendirme maddelerinin ve dinamik formatın performansının incelenmesi, EEG verilerinin durum değerlendirme maddelerine verilen yanıtlar ile ilişkilerinin çalışılmasının kullanışlı olabileceğini destekler niteliktedir. Bu çalışma, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından 120K142 numaralı proje ile desteklenmiştir.

Abstract:
This study evaluates pre-service teachers' communication and interpersonal skills using a scenario-based test experiment with simultaneous EEG recordings. Scenarios were developed using a three-dimensional theoretical framework, defining sub-dimensions of communication and interpersonal skills: understanding emotions, empathy, and emotional versatility, respectively. In the scenarios, participants assumed the role of a teacher and engaged with a character, who was as a student, parent, or colleague (another teacher). Each scenario was designed in a stimulus-response format, consisting of seven stages: (1) Pre-information, providing a brief description of the character and the situation, (2) Introduction,  initiating interaction between the participant and the case character), (3) Item 1, measuring understanding emotions, Item 1; participant selected one of the 12 emotional states (from sad to happy), (4) Character stating a problem, (5) Item 2; the empathy item, participants selected one of the five options representing five levels of empathy, (6) Conditional Response, one of the five possible reactions reflecting back the empathy level observed in Item 2, and (7) Item 3, the emotional versatility item, participants selected one of the five options as their response to the scenario character's reaction. Data were collected from 39 College of Education students at Gazi University who volunteered to participate to the experiments during the 2023-2024 academic semesters. The dataset included responses to the items (Item 1, Item 2, and Item 3) and simultaneously recorded EEG measurements: FAA, PSD Beta and Gamma, which were averages computed for the 8 electrodes used). Results show that there were significant differences in mean FAA, PSD Beta and Gamma measurements across text segments (stimuli) presented prior to the items and the items (p < 0,05). It was found that the FAA values tended decrease from Item 1 to Item 3, whereas PSD Beta and Gamma values tended to increase from Item 1 to Item 3. These results support that scenario-based situational judgement items and dynamic case format could be greatly useful in measuring communication and interpersonal skills of pre-service teachers, as well as in improving participants' test experience and learning processes. This study was supported by the Scientific and Technological Research Council of Turkey (TUBITAK) [Grant 120K142].