Sigara içen üniversite öğrencilerinde psikososyal faktörler ile okupasyonel performans ve katılım arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between psychosocial factors and occupational performance and participation in university students who smoke
Yazar: SÜHEYLA YÜSRA KUZU
Danışman: PROF. DR. SEVDA ASQAROVA
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ergoterapi = Occupational Therapy

Özet:
Bu çalışmanın amacı, sigara içen ve içmeyen üniversite öğrencilerinin psikososyal faktörleri ile okupasyonel performans ve katılımları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Çalışmaya üniversiteye giden 18-26 yaş aralığında, 104 sigara içen ve 216 içmeyen olmak üzere toplamda 320 birey katıldı. Katılımcıların demografik verileri ve sigara içme durumlarını anlamak için anket formu kullanıldı. Çalışmadaki psikososyal değişkenler; depresyon, anksiyete, stres, öz yeterlilik, öz saygı, iç denetim odağı, yaşam amacı, akademik motivasyon ve algılanan sosyal destek olarak belirlenmiştir. Psikososyal faktörleri değerlendirmek için Depresyon-Anksiyete ve Stres Ölçeği kısa form; Çok Yönlü Eylemli Kişilik Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Akademik Motivasyon Ölçeği kullanıldı. Okupasyonel performans ve katılım ise Kanada Aktivite Performans Ölçeği kullanılarak değerlendirildi. IBM SPSS 26.0 paket program kullanılarak istatistik analizi yapıldı. Verilerin çözümlenmesi doğrultusunda, frekans ve yüzde analizleri yapıldı. İki alt kategorili değişkenlerde, bağımsız (ilişkisiz) örneklemler için t-testi; üç ya da daha fazla alt kategorili değişkenlerde ise, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Verilerin normal dağılımını değerlendirmek için Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk testleri kullanıldı. Tüm istatistiksel analizler %95 güven aralığında yapıldı, anlamlılık ise p<0,05 düzeyinde değerlendirildi. Çalışmamızın sonucuna göre sigara kullanımı ile depresyon arasında belirgin bir ilişki bulunmakta ancak diğer psikososyal faktörler ve okupasyonel performans ile anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır. Bu durum sigara kullanımının özellikle depresyon üzerinde etkili olabileceğini göstermektedir ancak diğer psikososyal faktörler ve okupasyonel performans ve katılım açısından belirgin bir fark görülmemiştir.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the relationship between psychosocial factors and occupational performance and participation among university students who smoke and those who do not. A total of 320 individuals, including 104 smokers and 216 non-smokers, aged between 18-26 years, participated in the study. A questionnaire was used to understand the demographic data and smoking status of the participants. The psychosocial variables in the study were identified as depression, anxiety, stress, self-efficacy, self-esteem, internal locus of control, life purpose, academic motivation, and perceived social support. To assess psychosocial factors, the Depression-Anxiety and Stress Scale short form, the Multidimensional Action Personality Scale, the Multidimensional Perceived Social Support Scale, and the Academic Motivation Scale were used. Occupational performance and participation were evaluated using the Canadian Occupational Performance Measure. Statistical analysis was performed using the IBM SPSS 26.0 package program. Frequency and percentage analyses were conducted in line with the data analysis. For variables with two subcategories, an independent samples t-test was applied; for variables with three or more subcategories, one-way analysis of variance (ANOVA) was used. The Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-Wilk tests were used to evaluate the normal distribution of the data. All statistical analyses were performed at a 95% confidence interval, and significance was evaluated at the p<0.05 level. According to the results of our study, there is a significant relationship between smoking and depression, but no significant relationship was found with other psychosocial factors and occupational performance. This suggests that smoking may particularly affect depression, but no significant difference was observed in terms of other psychosocial factors and occupational performance and participation.