Öğretmen adaylarının Cumhuriyet'in kuruluşundan günümüze öğretmenlik mesleğinin tarihsel gelişimi konusundaki bilgi düzeyleri ve bir ders programı önerisi (Türkiye'de öğretmen yetiştirme)
Student techers' knowledge level on historical development of teaching profession from the foundation of the republic period up to today and a proposal for an instructi̇onal program  
(Teacher training in Turkey)
Yazar: KÜRŞAT KARASOLAK
Danışman: PROF. DR. ÖZLER ÇAKIR ; DOÇ. DR. DEVRİM ALICI
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilgi = Information ; Ders programları = Curriculum ; Ders programları = Curriculum ; Mesleki düzey = Occupational level ; Mesleki düzey = Occupational level ; Mesleki gelişme = Professional development ; Tarihsel gelişim = Historical development ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada, Öğretmen adaylarının Cumhuriyet'in kuruluşundan günümüze öğretmenlik mesleğinin tarihsel gelişimi konusundaki bilgi düzeylerinin nasıl olduğunu cinsiyet, branş ve mezun olunan fakülte açısından ortaya koymak ve aynı zamanda eğitim fakültelerinde okutulmak üzere "Türkiye'de Öğretmen Yetiştirme" isimli bir ders programı önermek amaçlanmıştır.
Araştırma, nitel ve nicel yaklaşımların birlikte kullanıldığı karma yöntemle gerçekleştirilmiştir. Gerek bilgi testinin hazırlanmasına dayanak oluşturmak üzere gerekse de önerilecek ders programı tasarısının hazırlanması sürecinde kapsamlı bir döküman incelemesi ve alan uzmanlarıyla görüşmeler gerçekleştirilmiştir.  Araştırmanın nitel verilerinin elde edilmesinde mülakat /bireysel görüşme ile döküman incelemesi tekniğinden yararlanılmıştır.  Bireysel görüşmeler için çalışma grubu oluşturulmuş ve sekiz alan uzmanı ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Döküman analizinde ise 58 yüksek lisans ve doktora tezi, 36 makale ve 32 kitap incelenmiştir. Araştırmanın nicel verilerini elde etmek için ise bilgi testi geliştirilmiştir. Geliştirilen bilgi testi Türkiye'nin yedi bölgesinde farklı sosyo-ekonomik özelliklere sahip illerde yaşayan ve KPSS kurslarına devam eden eğitim falkültesi mezunu ya da diğer fakülteleri bitirerek formasyon almış öğretmen adaylarına uygulanmıştır. Bu süreçte bilgi testinin uygulanmasında 6174 öğretmen adayına ulaşılmıştır. 
Nitel verilerin analizinde görüşme yoluyla elde edilen veriler ile döküman incelemeleri sonucunda elde edilen veriler bütünleştirilmiş ve içerik analizi yapılmıştır. Bu analizler sonucunda 12 tema ve bu temalar altında 54 koda ulaşılmıştır. Nicel verilerin analizinde ise, kayıp veri ve uç değer analizlerinden sonra 18 katılımcıya ait veri analiz dışı bırakılarak 6156 katılımcının verileri üzerinden analizler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler için, öncelikle dağılımın normalliği incelenmiş ve dağılımın normal olmadığı belirlenmiştir. Bu durumdan dolayı gruplar arası fark incelemeleri cinsiyet değişkeni için Mann-Whitney U testi, branş değişkeni için Kruskal Wallis Testi ve fakülte değişkeni için ise iki yüzde arasındaki fark testi kullanılarak yapılmıştır. 
Araştırmanın nicel verilerinden elde edilen bulgulara göre, katılımcıların bilgi testinden elde ettikleri toplam puanlar dikkate alındığında, öğretmen adaylarının Cumhuriyet'in kuruluşundan günümüze öğretmenlik mesleğinin tarihsel gelişimi konusundaki bilgi düzeylerinin oldukça düşük ve puan dağılımının homojen olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca cinsiyet, branş ve mezun olunan fakülte değişkenleri dikkate alındığında öğretmen adaylarının başarı düzeyleri arasında anlamlı bir fark ortaya çıkmamıştır.
Araştırmada uygulanan bilgi testi sonuçlarından, döküman incelemesinden ve alan uzmanlarından elde edilen bilgi ve görüşler doğrultusunda bir öğretim programı önerisine yer verilmiştir. Ders Programı önerisi, "Türk Millî Eğitiminin Amaçları, Türkiye'de Öğretmen Yetiştirme Dersinin Amaçları, Türkiye'de Öğretmen Yetiştirme Dersi Öğretim Programının Temel Gerekçesi, Türkiye'de Öğretmen Yetiştirme Dersi Programının Yapısı" bölümlerinden oluşmuştur.  Araştırmanın son bölümünde ise, uygulamaya yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This study aims at determining student teachers' knowledge level on historical development of teaching profession from the foundation of the Republic period to the present in terms of gender, field of study, graduated faculty, department etc. and bringing forward a proposal for an instructional program called 'Teacher Training in Turkey' to be taught at Education Faculties. 
The study has been carried out by the use of mixed method where qualitative and quantitative approaches were used together. Comprehensive document review and interviews with domain experts were done the preparation of the knowledge test and the instructional program to be proposed. For the qualitative data collection interviews and document review were made use. The interviews were carried out with eight field experts. 58 master thesis and dissertations, 36 articles and 32 books were reviewed for document analysis.  For the quantitative data a knowledge test was prepared. It was administered to the student teachers who have completed initial teacher training program by graduating from education faculty or other faculties, continue KPSS courses and live in cities with different socio-economic properties in seven regions of Turkey. The knowledge test was administered to 6174 student teachers.
In the qualitative analysis, data from the interviews and data from document review were brought together and content analysis was done. As a result of this analysis, 12 categories and 54 sub categories were obtained. In the quantitative analysis, after missing data and outlier analysis, data of 18 participants were left out and data of 6156 participants were analyzed. Normality test results indicated that the data  was not distributed normally. For this reason, Mann-Whitney U test for gender variable, Kruskal Wallis test for field of study variable and percent difference analysis for graduated faculty variable were used to the difference between groups.
In accordance with the findings from quantitative data, when considering the total score the student teachers got from the knowledge test it has been revealed that student teachers' knowledge level on historical development of teaching profession from the foundation of the Republic period to the presentis rather low and score distribution is homogeneous.  In addition, no significant difference was found between the student teachers' achievement levels in terms of gender, field of study and graduated faculty variables.
A proposal for a syllabus was put forward in accordance with the findings from the knowledge test, document review and the field experts. This syllabus proposal comprise of 'the Objectives of Turkish National Education, the Objectives of Teacher Training Course in Turkey, the Leading Motive of Teacher Training Course Syllabus in Turkey, the Framework of Teacher Training Course Syllabus in Turkey'. In the last chapter of the study, recommendations for the implementation were made.