Kronik hastalığı olan çocukların annelerinin ateş konusundaki bilgi, tutum ve uygulamalarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge, attitude and practices on fever of mothers of children with chronic disease
Yazar: SERPİL BORAN
Danışman: DOÇ. DR. İLKNUR KAHRİMAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ana-çocuk hemşireliği = Maternal child nursing ; Anneler = Mothers ; Ateş = Fever ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Tutumlar = Attitudes ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Ateş, çocukluk döneminde en sık karşılaşılan problemlerden biridir ve genellikle tedaviye ihtiyaç duyulmayan, metabolizmanın bir savunma mekanizmasıdır. Fazla yüksek olmayan ateş esnasında, ateşin acilen düşürülmesi gerektiğini düşünen ebeveynler, özellikle anneler bu telaşlı durum sırasında çocuklarına hatalı ve gereksiz uygulamalarda bulunabilmektedirler. Annelerin ateş konusundaki bilgi düzeyleri ve ateşe yaklaşımlarının ortaya konması amacıyla yapılan bu çalışmada; hastanede yatan ve kronik hastalığı olan çocukların annelerinin ateş konusundaki bilgi, tutum ve uygulamaları incelenmiştir. Araştırmanın evrenini KTÜ Farabi Hastanesi çocuk servislerinde yatan ve aynı zamanda kronik hastalıklı olan çocukların anneleri oluşturmuştur. Örneklem için ise; uygulama sıklığı %50 ve sapma 0.05 ölçek alındığında, örneklem büyüklüğü 384 anne olarak belirlenmiştir. Çalışmamız 400 anne ile tamamlanmıştır. Araştırmanın verileri, anket yöntemiyle annelerle yüz yüze görüşülerek toplanmış ve anket formu uygulanmadan önce annelerin onayı alınmıştır. Annelerin %54.9'u ilkokul mezunu ve altı eğitime sahip olup, %30.0'ının normal vücut sıcaklığını bildiği tespit edilmiştir. Eğitim durumuna göre; ilkokul ve altı eğitime sahip annelerin %49.6'sı çocuğunun alnına dokunarak, üniversite mezunu annelerin ise %73.5'i dereceyle ateş ölçümü yaptıklarını ifade etmiştir. Annelerin %81.8'inin evinde derece bulundurduğu; ateşi %57.1'i koltuk altı, %0.7'si rektal, %8.0'ı timpanik, %3.7'si oral bölgeden ve %30.5'i ise alın bölgesinden ölçtüğünü belirtmiştir. Annelerin %33.7'si ateş yüksekliğinde ilk olarak çocuğun giysilerini çıkardığını, %18.3'ü de ateş düşürücü verdiğini söylemiştir. Annelerin %88.6'sının düşmeyen ateşte çocuğunu doktora götürdüğü belirlenmiştir. Annelerin %84.2'si ateş düşürücüyü doktor reçetesiyle aldığını ve %48.5'i de ateş düşürücü olarak parasetamolu kullandığını belirtmiştir. Eğitim durumuna göre üniversite mezunu annelerin %65.3'ü ateşin düşmemesi durumunda hastaneye başvurmayı tercih etmiştir. Çalışmaya katılan annelerin %62.8'i ateşle ilgili bildiklerini sağlık personelinden öğrendiğini ifade etmiştir. Annelerin %64.1'i ateşin çocukta havaleye neden olabileceğinden korktuğunu belirtmiştir. Bu durum annelerin ateşli çocuğa yaklaşımını olumsuz etkilemiş ve gereksiz hastane başvurusu yapmalarına neden olmuştur.

Abstract:
Fever is one of the most common issues in childhood and is a defense mechanism of metabolism that most of time it does not require treatments. The families - especially mothers - that think make low fever immediately can make wrong practices to child in a rush, although fever is not too high. In order to reveal of the level of knowledge and approaches on fever of mothers; in the present study, the knowledge, attitudes and practices of mothers of children with chronic disease lying in the hospital were investigated. The universe of the research was the mothers of children with chronic illnesses lying in the children's services of KTÜ Farabi Hospital. For the sample; when the application frequency of 50% and deviation of 0.05 were taken, sample size was determined as 384 mothers. Our study was completed with 400 mothers. The research data were collected by face to face interviews with mothers and mother's approval was obtained before the questionnaire form is implemented. It was found that 54.9% of mothers graduated from primary school and under, 30.0% of mothers knew normal body temperature. According to the educational status; 49.6% of the mothers with primary and lower education touch the forehead of their children for fever measurement, while 73.5% of the mothers with university degree stated that they measured fever with a thermometer. 81.8% of mothers had a thermometer at home and mothers said that they measured fever of 57.1% underarm, 0.7% rectal, 8.0% tympanic, 3.7% oral and 30.5% of the forehead region. 33.7% of the mothers said that first took off clothes of the child and 18.3% said they had given antipyretics in high fever. It was determined that 88.6% of the mothers took their children to a doctor in non-falling fever. 84.2% of the mothers stated that they took antipyretics on prescription of the doctor and 48.5% used paracetamol as an antipyretic. According to the educational status, 65.3% of the mothers with university degree preferred to apply to the hospital in non-falling fever. 62.8% of the mothers who participated to the study stated that they learned from the medical personnel what they know about fever. 64.1% of the mothers stated that they were afraid of the fever could cause a seizure in their children. This situation negatively affected the approach of mothers to the febrile child and caused unnecessary hospital applications.