Ebeveynlerin öz yeterlilik algılarıyla duygu sosyalleştirme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The investigation of the relationship between the parents' self efficacy perceptions and emotion socialization
Yazar: BÜŞRA KUZU
Danışman: PROF. CEBRAİL KISA
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-babaların duyguları sosyalleştirme davranışları = Parents emotional socialization ; Ebeveynler = Parents ; Sosyalleşme = Socialization ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief

Özet:
Bu çalışmada ebeveynlerin öz yeterlik algıları ile duygu sosyalleştirme davranışları arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini Türkiye'de ikamet eden 2-6 yaş arası çocuğu olan 150 ebeveyn (%72 Kadın, %28 Erkek) oluşturmaktadır. Araştırmada ebeveynlerin öz yeterlik algısını ölçmek amacıyla "Berkeley Ebeveyn Öz yeterlik Ölçeği Yenilenmiş Formu" ve ebeveynlerin duygu sosyalleştirme davranışlarını ölçmek amacıyla "Çocuklarının Duygularına Verilen Tepkiler" ölçeği kullanılmıştır.
Araştırmanın verilerinin analizinde örneklemin normal dağılıma uyup uymadığının tespiti için Shapiro-Wilk Testi kullanılmıştır. Normal dağılıma uyduğu durumlarda parametrik testler, normal dağılıma uymayan durumlarda ise parametrik olmayan testler uygulanmıştır. Gruplar arasındaki farklılıkların tespiti için Post-Hoc Testi kullanılmıştır. Ebeveynlerin duygu sosyalleştirme yöntemleri ile ebeveyn öz yeterlik düzeyleri arasında ilişki olup olmadığı Spearman korelasyon katsayısı ile incelenmiştir. 
Araştırmaya katılan ebeveynlerin öz yeterlik algıları ve duygu sosyalleştirme yöntemleri; ebeveynlerin cinsiyetine, yaşına, eğitim düzeyine, maddi durumlarına ve çocuklarının cinsiyetine göre incelenmiştir. Ayrıca ebeveyn öz yeterlik algı düzeyinin duygu sosyalleştirme davranışlarını ne derece etkilediği incelenmiştir.
Araştırma bulgularına göre; Ebeveynlerin öz yeterlik seviyeleri ile duygu sosyalleştirme yöntemlerinden ödüllendirme, büyütmek/mübalağa, dikkatini dağıtma/avutma arasında pozitif yönlü ilişki bulunmuştur. Ebeveynlerin öz yeterlik seviyeleri ile duygu sosyalleştirme yöntemlerinden ihmal arasında ise negatif yönlü ilişki bulunmuştur. Ebeveynlik tipine göre duygu sosyalleştirme yöntemlerinden cezalandırmak, büyütmek, ihmal ve dikkatini dağıtmak alt ölçek puanları arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ebeveynlerin aylık gelir durumlarına göre ebeveyn öz yeterlik düzeyleri ile duygu sosyalleştirme yöntemlerinden büyütmek ve ihmal arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Bununla birlikte ebeveynlerin yaş dağılımı, eğitim durumu, sahip oldukları çocuk sayısı ve çocuklarının cinsiyetine göre ebeveyn öz yeterlik düzeyleri ile duygu sosyalleştirme yöntemleri arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır.

Anahtar kelimeler: öz yeterlik, duygu sosyalleştirme, ebeveyn öz yeterliği

Abstract:
In this study, the relationship between the self-efficacy perceptions of the parents and emotion socialization behaviors (strategies) was examined. The sample of the study consisted of 150 parents (72% female, 28% male) who have children aged 2-6 years residing in Turkey. In the study, to measure the self-efficacy perception of the parents, " Revised Berkeley Parent Self Efficacy Scale Form" and to measure the emotion socialization behaviors of the parents "Reactions to the Emotions of Children Scales" were used. 
In the analysis of the data, the Shapiro-Wilk Test was used to determine whether the collected data complies with the normal distribution.  Among parametric tests was used in cases that conform to normal distribution.  Otherwise, among non-parametric tests was performed. Post-Hoc Test was performed to determine the differences between groups.  To investigate the relationship between parental self-efficacy and emotion socialization methods, Spearman correlation coefficient was used. 
Self-efficacy perceptions and emotion socialization levels of the participating parents were investigated based on the gender of the children, the age of the parents, the level of parents' education, the number of children they have, and their financial situation. In addition, the effect of parental self-efficacy perception on emotion socialization strategies was investigated.
According to the research findings, a positive correlation was found between self-efficacy levels of parents and three of the emotion socialization strategies: rewarding, magnifying, and overriding, while a negative correlation was observed for neglecting.
Significant differences were observed in the subscale scores of emotion socialization methods, punishing, magnifying, neglecting and overriding according to parents gender. Based on parents monthly income, a significant difference was observed between parental self-efficacy levels and two of the emotion socialization methods: neglecting and magnifying.  However, no significant differences were found between parental self-efficacy levels and emotion socialization methods according to age distribution, educational status, number of children and gender of the parents.

Key words: self-efficacy, emotion socialization, parental self-efficacy