Okullarda sosyal girişimciliğe yönelik uygulamalar: Okul yöneticisi ve öğretmen deneyimlerinin incelenmesi
Social entrepreneurship practices in schools: Examination of school administrators and teacher experiences
Yazar: EMİNE KALKAN ÇOLAKOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. TUĞBA KONAKLI
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Deyimler = Idioms ; Eğitim kurumları = Education establishments ; Girişimcilik = Entrepreneurship ; Okul yöneticileri = School administrators ; Sosyal girişim = Social enterprise ; Yöneticiler = Managers ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı okul yöneticisi ve öğretmenlerin okullarda sosyal girişimciliğe yönelik uygulamalarının incelenmesidir. Bu genel amaç kapsamında, öğretmenlerin sosyal girişimcilik faaliyetlerini ortaya çıkaran nedenler, uygulama sürecinin nasıl gerçekleştiği, uygulamaların sonuçları, uygulamalarda karşılaşılan problemler ve sosyal girişimcilik faaliyetlerinin desteklenmesine yönelik öneriler araştırılmıştır. Araştırmanın çalışma gurubunu 2021- 2022 Eğitim ve Öğretim yılında Türkiye'nin farklı illerinde görev yapan ve sosyal girişimcilik örnekleri sergileyen kartopu örnekleme yöntemiyle seçilmiş 6 okul yöneticisi ve 6 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplama analizi olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma bulguları öğretmenlerin okullarda sosyal girişimciliğe yönelik uygulamalarını ortaya çıkaran bireysel, mesleki ve çevresel nedenler olduğunu belirlemiştir. Öğretmenleri sosyal girişimciliğe yönelten en başat neden çevreseldir. Görev yapılan bölgenin dezavantajlı olması ve okulda dezavantajlı öğrenci sayısının fazla olması eşitsizliğin azaltılmasına yönelik olarak öğretmenlerin sosyal girişimcilik faaliyetlerinde bulunmasına neden olduğu görülmüştür. Sosyal girişimciliğe yönelik uygulama sürecinde, ihtiyacı fark etme,  hazırlık, planlama, destek ve değerlendirme aşamalarının ortaya çıktığı, uygulama sonuçlarının ise bireysel, örgütsel ve çevresel alt temalarında toplandığı saptanmıştır. Bulgulara göre öğretmenlerin sosyal girişimciliğe yönelik uygulamalarında ortaya çıkan sorunlar çoğunlukla örgütseldir.  Öğretmenler örgütsel sorunların idari olarak bağlı oldukları yöneticilerden ve MEB Mevzuatındaki yetersizliklerden kaynaklandığını ifade etmişlerdir. Okullarda sosyal girişimciliğin desteklenmesine yönelik önerilerin ise örgütsel ve kişisel alt temalarında toplandığı görülmüştür.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the practices of school administrators and teachers towards social entrepreneurship in schools. Within the scope of this general purpose, the reasons that reveal social entrepreneurship activities, how the implementation process takes place, the results of the implementations, the problems encountered in the implementations and suggestions for supporting social entrepreneurship activities have been investigated. The study group of the research consists of 6 school administrators and 6 teachers selected by snowball sampling method, who work in different provinces of Turkey in the 2021-2022 academic year and exhibit examples of social entrepreneurship. A semi-structured interview form was used as data collection analysis. Content analysis method was used in the analysis of the obtained data. Research findings have determined that there are individual, professional and environmental reasons that reveal teachers' practices towards social entrepreneurship in schools. The primary reason that drives teachers towards social entrepreneurship is environmental. It has been seen that the disadvantaged area of the job and the high number of disadvantaged students in the school cause teachers to engage in social entrepreneurship activities in order to reduce inequality. It has been determined that in the implementation process for social entrepreneurship, the stages of recognizing the need, preparation, planning, support and evaluation emerge, and the results of the implementation are gathered under individual, organizational and environmental sub-themes. According to the findings, the problems that arise in the practices of teachers towards social entrepreneurship are mostly organizational. Teachers stated that organizational problems stem from the administrators they are affiliated with and the inadequacies in the National Ministry of Education Legislation. It has been observed that suggestions for supporting social entrepreneurship in schools are gathered under organizational and personal sub-themes.