Eski köye yeni roman: Köy romanının tarihi, kökeni ve sonu (1950-1980)
New novel, old village: The history, origin and end of the village novel (1950-1980)
Yazar: İSMAİL ERKAN IRMAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EROL KÖROĞLU
Boğaziçi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Edebiyat kuramları = Literary theories ; Edebiyat tarihi = History of literature ; Köyler = Villages ; Roman = Novel ; Türk romanı = Turkish novel

Özet:
Bu çalışma, kabaca 1950-1980 yılları arasında yazılmış olan köy romanlarına dair türsel, kültürel, tarihi ve siyasi belirleyicileri incelemektedir. Türk edebiyatı tarihlerinde köyü konu alan her metin, romanın geçtiği mekân dışında hiçbir ölçüt kullanılmadan köy romanı türüne dahil edilmiştir. Dünya edebiyatlarında da çoğu durumda benzer bir toptancı yaklaşım sergilenmiş, köy romanları yine yalnızca olayların gerçekleştiği mekâna bakılarak sınıflandırılmıştır. Bu bakış açısının sorunlarını göstermek adına, roman bir tür olarak kavramsal açıdan analiz edilmiştir. Çalışmada ele alınan bir diğer mesele, Türk edebiyatında köy romanlarının nasıl tanımlanması gerektiği sorusu olmuştur. Bu niyetle, ilk olarak köy romancılarının ortaya çıkışında başat rolü üstlenen Köy Enstitüleri ele alınmış, bu okullardan mezun olan yazarların ilk önemli temsilcisi sayılabilecek Mahmut Makal'ın Bizim Köy'ü tarihsel ve türsel olarak yorumlanmıştır. Köy romanı türünün belirlenmesinde edebiyat kuramlarının yanı sıra, bu metinlerin ortaya çıkışına zemin hazırlayan tarihi, kültürel ve siyasi koşullar da dikkate alınmış, köy romancılarının ve eserlerinin edebiyat tartışmalarında nasıl alımlandığı sorgulanmıştır. Son olarak, Fakir Baykurt'un romanları odağa alınarak köy romanlarının hemen hepsinde karşılaşılan ortak özellikler yakın okuma yöntemiyle yorumlanmıştır. Sonuç olarak bu çalışma, edebiyat tarihinde son derece özgün bir yere sahip olan köy romanlarına yeni bir bakış açısı kazandırmayı ve gelecek araştırmalar için bir temel inşa etmeyi amaçlamaktadır.

Abstract:
This study examines the generic, cultural, historical and political determinants of village novels written roughly between 1950 and 1980. In the history of Turkish literature, every text on the village was included in the village novel genre without any criteria other than the place where the novel passed. In most cases, a similar reductionist approach has been exhibited in world literatures, and village novels have been classified only by looking at the scene where the events take place. In order to show the problems of this point of view, the novel has been analyzed in a conceptual way as a genre. Another issue addressed in the study is the question of how village novels should be defined in Turkish literature. With this intention, the Village Institutes that played a dominant role in the emergence of village novelists were examined and Mahmut Makal's Bizim Köy, which could be considered as the first important representative of the graduates, was also interpreted historically and generically. In addition to literary theories, the historical, cultural and political conditions that set the stage for the emergence of these texts were taken into account and the question of how village novelists and their works were received in literary debates was questioned. Finally, focusing on Fakir Baykurt's novels, common features encountered in almost all village novels have been interpreted with close reading method. In conclusion, this study seeks to provide a new perspective to village novels, and to build a foundation to help future researches.