Broyler rasyonlarına balık yağı, E ve C vitaminleri ilavesinin etteki yağ asidi kompozisyonuna ve besi performansına etkisi
The effect of dietary supplementation of fish oil, with vitamin E or vitamin C on fatty acid composition and performance in broiler diets
Yazar: LEVENT BAYRAKTAR
Danışman: PROF. DR. HAYDAR ÖZPINAR
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
yağlı rasyon verilen broylerlerden elde edilen but etlerinde n-3 düzeyleri artmıştır. Balık yağlı rasyonla beslenen broylerlerin but etlerinde saptanan n-6/n-3 oranı ayçiçek yağlı yem tüketen gruplara göre daha düşük saptanmıştır. Deneme gruplarından alınan but örneklerinde saptanan MDA düzeyleri analiz sürecine bağlı olarak gittikçe yükselmiştir. Rasyonuna balık yağı katılmış broyler gruplarında MDA seviyesi yükselmiştir. Balık yağında özellikle uzun zincirli yağ asitlerinden olan MUFA ve n-3 yağ asitlerinin fazla olması ve bu yağ asitlerinin de oksidasyona müsait bir yapıda bulunması bu sonucu ortaya çıkarmıştır. En düşük MDA düzeyi ise AYEC grubu broylerlerden alınan but etlerinde saptanmıştır. Diğer yandan, E ve C vitaminleri yalnız ya da birlikte katıldığında but eti MDA düzeyleri belirgin bir şekilde azalmıştır. Sonuç olarak, broyler eti yağ asidi kompozisyonu hayvanın beslenmesine bağlı olarak önemli ölçüde değişmektedir. Rasyonda balık yağı kullanılması, insan sağlığı için önem arz eden n-3 yağ asitleri (özellikle EPA ve DHA) düzeyini arttırmakta ve n-6/n-3 oranı ise düşürmektedir. Ancak, doymamış yağ asitlerince ve özellikle n-3 yağ asitleri bakımından zengin balık yağlarının kullanılmasında, oksidasyon sorununun önlenmesi için yağın mutlaka antioksidan bir madde ile korunması gereklidir. Ayrıca, %4 ayçiçek yağı ya da balık yağı içeren etlik piliç rasyonlarma E ve C vitaminlerinin ayrı ayrı veya birlikte katılmasının performans üzerinde belirgin bir etki oluşturmadığı söylenebilir. Bu çalışma sonuçlarına göre insan beslenmesinde ve özellikle kalp-damar hastalığı görülen kişiler için alternatif broyler eti üretiminin mümkün olabileceği anlaşılmıştır. 797. ÖZET Bu çalışmada farklı iki yağ kaynağı (ayçiçek yağı ve balık yağı) içeren etlik piliç rasyonlarına E ve C vitaminlerinin ayrı ayrı ve birlikte katılmasının canlı ağırlık artışı, yem tüketimi, yemden yararlanma, sıcak karkas randımanı ve abdominal yağ oranları ile etteki yağ asitleri kompozisyonu ve malondialdehit (MDA) düzeyine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, cinsiyet ayrımı yapılmış 400 adet et tipi erkek günlük ROSS 308 hibrit civciv kullanılmıştır. Her grupta toplam 50 civciv bulunacak şekilde rasgele 8 deneme grubu "%4 Ayçiçek yağı (AY); %4 Ayçiçek yağı + E vitamini (AYE); %4 Ayçiçek yağı ?+ C vitamini (AYC); %4 Ayçiçek yağı + E vitamini + C vitamini (AYEC); %4 Balık yağı (BY); %4 Balık yağı + E vitamini (BYE); %4 Balık yağı + C vitamini (BYC), %4 Balık yağı + E vitamini + C vitamini (BYEC)" oluşturulmuştur. Çalışma 5 tekrarlama gruplu planlanmıştır. Araştırmada broylerler 0-21. günler arasında etlik civciv başlangıç yemi ve 21 - 42. günler arasında ise etlik piliç büyütme yemi ile beslenmişlerdir. Rasyona balık yağı ilavesi piliç dönemi ve deneme sonu canlı ağırlığını ayçiçek yağlı gruplara göre rakamsal olarak arttırmıştır. Civciv dönemi sonunda ayçiçek yağlı yemle beslenen broylerlerde saptanan canlı ağırlık artışı, balık yağlı rasyon verilenlere göre daha düşük bulunmuştur. Deneme sonunda da balık yağlı grupların canlı ağırlık artışları ayçiçek yağlı gruplara göre daha yüksek saptanmıştır. Araştırmada sadece civciv döneminde gruplar arasındaki ortalama yem tüketimleri arasında farklık oluşmuştur (P<0.001). Civciv döneminde balık yağına E ve C vitaminlerinin ayrı ayrı ve birlikte ilavesi hayvanların yem tüketimlerini arttırmıştır. Broyler gruplarında saptanan yemden yararlanma oranları birbirlerine yakın değerlerde bulunmuştur. Diğer yandan, rasyonuna sadece ayçiçek yağı katılan broylerlerin sıcak karkas randımanı, vitamin katılan balık yağlı gruplara göre daha yüksektir (P<0.001). Broyler rasyonlarına ayçiçek veya balık yağı ya da E ve C vitaminlerinin yalnız veya birlikte kullanılmasının abdominal yağ oranına etkisi görülmemiştir. But eti toplam SFA düzeyi en düşük AYE grubunda, en yüksek ise BYE grubunda saptanmıştır (PO.001). Ayrıca, AYC ve AYEC gruplarından alınan 80

Abstract:
örneklerde saptanan Tekli doymamış yağ asidi (MUFA) düzeylerinin BY ve BYC gruplarına göre daha düşük olması, bunun yanında BY grubunda saptanan MUFA seviyesinin ise AY ve AYE gruplarına göre daha yüksek olması önemlidir (P<0.001). Diğer yandan, AY ve AYEC gruplarından alınan örneklerde saptanan Çoklu doymamış yağ asidi (PUFA) düzeylerinin yemine balık yağı katılan grupların but eti PUFA seviyelerinden daha yüksek, ayrıca AY grubu but eti PUFA seviyesinin ise AYEC grubuna göre daha düşük olduğu belirlenmiştir (PO.00.1). AY ve AYEC gruplarının but etlerinde saptanan n-6 düzeyleri, rasyonuna balık yağı ilave edilen broyler gruplarına göre daha yüksek, ayrıca AY grubunda ise AYEC grubuna göre daha düşük bulunmuştur (P<0.001). Rasyona ayçiçek yağı ilavesi ile but eti linoleik asit düzeyi belirgin bir şekilde yükselmiştir. But eti PUFA ve n-6 düzeylerinin aksine, BY grubunda saptanan n-3 düzeyi rasyonuna ayçiçek yağı ilave edilen broyler gruplarına göre daha yüksek bulunmuştur (P<0.001). Ayrıca, rasyona balık yağı ilavesi ile but eti a-linolenik asit, EPA ve DHA düzeyleri de ayçiçek yağı katılmasına göre arttırmıştır (P<0.001). Balık yağlı rasyonla beslenen broylerlerin but etlerinde saptanan n-6/n-3 oranı ayçiçek yağlı yem tüketen gruplara göre daha düşüktür (PO.001). Balık yağında MUFA ve n-3 yağ asitlerinin daha fazla olması but eti MDA düzeyinin yükselmesinde etkili olmuştur (P<0.001). Diğer yandan, en düşük MDA düzeyi AYEC grubu broylerlerden alınan but etlerinde saptanmıştır. Broyler başlangıç ve büyütme yemlerine E ve C vitaminleri yalnız ya da birlikte katıldığında but eti MDA düzeyleri belirgin bir şekilde azalmıştır. Sonuç olarak, insan tüketimine sunulan broyler eti yağ asidi kompozisyonu, hayvanın beslenmesine bağlı olarak önemli ölçüde değişmektedir. Rasyonda balık yağı kullanılması, insan sağlığı için önem arz eden n-3 yağ asitleri düzeyini arttırmakta ve n-6/n-3 oranını ise düşürmektedir. Ancak, doymamış yağ asitlerince ve özellikle de n-3 yağ asitleri bakımından zengin balık yağlarının kullanılmasında, oksidasyon sorununun önlenmesi için yağın mutlaka antioksidan bir madde ile korunması gereklidir.8. SUMMARY The aim of the study is to determine the effects of vitamin E and C (100 and 400 ppm, respectively), separately and together added to broiler rations including two different types of oil sources (sunflower oil and fish oil) on the body weight gain, daily feed intake, feed conversion, carcass yield, abdominal fatty rates, thigh meat fatty acid composition and malondialdehyde (MDA) level. In the study, a total of 400 one day old, male chickens of the breed Ross 308 hybrid obtained from a local hatchery were used. They were divided into 8 groups randomly, including 50 birds each. The diets of the groups were formed 4% sunflower oil (SFO), 4% sunflower oil + vitamin E (SFO+E), 4% sunflower oil + vitamin C (SFO+C), 4% sunflower oil + vitamin C + vitamin E (SFO+C+E), 4% fish oil (FO), 4% fish oil + vitamin E (FO+E), 4% fish oil + vitamin C + vitamin E (FO+C+E) respectively. In this study the groups were arranged in 5 replicates groups. Two diets were used throughout the experiment : a starter diet from 0 to 21 days of age, a grower diet from 21 days of age to end of the experimet at 42 days. The group, which had fish oil in ration, had higher body weight compared to the group with sunflower oil groups growing period and at the end of the experiment. Significant differences among the averages of feed intakes were found in only starter period (P<0.001). Addition of vitamin E and C to fish oil separately or together increased of feed intakes in starter period. Feed convertion rates in the broiler groups were found similar. On the other hand, carcass yield of the animals which had added only sunflower oil to their rations was higher than the group which had added fish oil and vitamins (P<0.001). No effects on abdominal fatty rates were observed by supplementing of the broiler rations with sunflower and fish oil or vitamin E and C separate or together. The lowest total Saturated fatty acids (SFA) level of thigh meat was found in SFO+E group while the highest level was in FO+E (P<0.001). Also Monounsaturated fatty acids (MUFA) levels obtained from SFO+C and SFO+E+C groups were lower than obtained from FO and FO+C groups while 82