Wolfgang Amadeus Mozart'ın "Figaro'nun Düğünü" ve "Don Giovanni" operalarındaki başlıca karakterlerin sosyal katman farklılıklarının müziğe yansıması
The reflection of the social layer differences of the main characters of Wolfgang Amadeus Mozart's "The Marriage of Figaro" and "Don Giovanni" operas to music
Yazar: NİLGÜN ONAT
Danışman: PROF. AYLA ULUDERE
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı / Opera Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Müzik = Music ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Don Giovanni = Don Giovanni ; Figaro'nun Düğünü = Marriage of Figaro ; Karakter = Character ; Klasik müzik = Classical music ; Mozart, Wolfgang Amadeus = Mozart, Wolfgang Amadeus ; Müzik = Music ; Müzik tarihi = Music history ; Opera = Opera ; Sosyal tabakalaşma = Social stratification

Özet:
Müzik Tarihi sürecinde çok sayıda konçerto, senfoni ve opera bestelemiş olan Wolfgang Amadeus Mozart, opera metin yazarı Lorenzo da Ponte ile birlikte, üç opera bestelemiştir. Orijinal dilleri "İtalyanca" olan bu operalar, tarihsel sırası ile, Le Nozze di Figaro (1786), Don Giovanni (1787), Cosi fan tutte (1790)'dir.  Üç opera da comedi dell' arte türünde sayılmakla birlikte, aslında karakterlere ve yaşadıkları olaylara derinlemesine bakıldığında, aynı zamanda birer dram örneğini oluşturmuşlardır.
Bu eser metni çalışması için, da Ponte üçlemesindeki, sadece iki opera seçilmiş ve dönemin sosyal yapısının, bu operaların müzikal yapısı üzerindeki izleri incelenmiştir. Bu iki eserin seçilme sebebi, besteci ile metin yazarının yaşadıkları dönemin toplumsal yapısını, karakterler üzerinden yola çıkarak anlatmalarının yanı sıra, Figaro'nun Düğünü ve Don Giovanni operalarındaki karakterlerin arasındaki sınıfsal farklılıkların çok belirgin olmasıdır. Her iki operada da, uşak, hizmetçi, köylü, soylu sınıf farklılıklarının müzikal yapı ile örtüşüp, örtüşmediği hususu incelenmiştir. Ayrıca, her iki operanın da Fransız İhtilali'nin (1789) öncesinde sahnelenmiş olmaları, tarihin bu önemli dönemindeki sosyal yapıya ışık tutmaları sebebi ile önemlidir.
Figaro'nun Düğünü operasındaki uşak Figaro'nun, korkularına rağmen soylu konta başkaldırısı, Don Giovanni operasındaki uşak Leporello'nun efendisi Don Giovanni'den nefret ettiği halde, onun gibi olmak istemesi gibi hususlar temel alınarak, her iki operadaki uşak karakterlerinin, Mozart'ın müziği ile nasıl karakterize edildiği incelenmiştir.
Bu eser çalışma metninde, her iki operadaki karakterlerin toplumsal yapı farklılıklarının belirgin olduğu, resitatif, arya, düet, terzet ve ensemble'lar seçilmiştir. Ritim, nüans, vurgu ve ses aralıklarının hareketleri bakımından karakterlerin sosyal katman farklılıklarının müziğe nasıl yansıtıldığı incelenmiştir. Eser çalışma metni incelemesi, eserlerin şan, piyano partisyonları üzerinden gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
Wolfgang Amadeus Mozart, the author of many concertos, symphonies, and operas, composed three operas together with librettist Lorenzo Da Ponte. These operas, written in "Italian", are, in chronologic order, Le Nozze di Figaro (1786), Don Giovanni (1787), Cosi fan Tutte (1790). Although all three operas are considered to belong to the genre of commedia dell' arte, in fact, if the characters and the events they experience are examined in-depth, they can also be seen as examples of drama.
For this study, we selected only two operas in the da Ponte trilogy and we examined the social structure of the period and its effect on the musical structure of these operas. The main reason for choosing these two operas is the clarity by which the class differences between the characters in the operas appear, as the composer and librettist illustrated the social structure of the period by means of the characters themselves. In both operas, we examined the issue of whether the differences between the lackey, the servant, the peasant and the nobility overlap with the musical structure or not. Both of these operas were performed just a few years before the French revolution, and they shed light on this period. This is another important aspect of this study.
In this study, we examined how Mozart characterized social classes in his music using issues such as servant Figaro's revolt against kont despite his fears in the Marriage of Figaro and Leporello's hatred of his master Don Giovanni despite his wanting to be like him.    
We selected recitatives, arias, duets, terzets and ensembles in which the characters' differences in social structure come into focus. We examined how these are reflected in the music by rhythm movements, nuance, emphasis and vocal ranges. This study was realized by examining voice and piano partitures.