Wistar sıçanlarında akrilamide oral yolla maruziyetin kemik iliği ve hematolojik parametreler üzerine borik asdin koruyucu etkisi
Effect of oral exposure to acrylamide on bone marrow and hematologic parameters i̇n wistar rats and protective effects of boric asid
Yazar: YAPRAK ÖZGE YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ADNAN AYHANCİ ; DOÇ. DR. MUSTAFA CENGİZ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoloji = Biology ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology

Özet:
Akrilamid (AA), pişirme işlemi sırasında Maillard reaksiyonu yoluyla çok çeşitli gıdalardan elde edilen bir diyet kontaminantıdır. Bor, lipid peroksidasyonunu önleyerek hücre zarını korur ve bunun yanında antioksidanlarla etkileşime girerek kemoterapötik ajanlar ile sinerjistik etki gösterir. Antineoplastik ilaçların etkinlik seviyesini arttırır ve sitotoksik ilaçların toksik yan etkilerini azalttığı bildirilen bir eser elementir.
Bu çalışmada, AA'nın kemik iliği ve periferik kan üzerindeki etkilerine ve sıçanlarda borik asidin (B) koruyucu aktivitesi üzerine sıçanlar 5 gruba ayrıldı (kontrol, 38,27 mg/kg AA, B, 10 mg/kg B+AA ve 20 mg/kg B+AA). Deneyin 15. gününde, sıçanlar öldürüldü ve hematolojik değerlendirmeler için kan ve kemik iliği toplandı ve saklandı. AA uygulaması, kırmızı kan hücreleri (RBC), trombositler (PLT), beyaz kan hücreleri (WBC), hemoglobin (Hb), hematokrit (Ht) ve kemik iliğinin çekirdekli hücrelerinin sayısını önemli ölçüde azalttı. B'in AA ile verildiği deney gruplarında, AA verilen gruplara göre WBC, PLT ve kemik iliği çekirdekli hücre sayısının önemli ölçüde arttığı gözlendi. Bununla birlikte 20 mg/kg B, AA'nın neden olduğu kemik iliği ve hematolojik toksisiteyi önlemede 10 mg/kg B'den üstündü. Buna göre, 20 mg/kg B dozu, AA hasarını önlemede 10 mg/kg B dozundan daha etkiliydi.

Abstract:
Acylamide (AA) is a dietary contaminant obtained from a wide variety of foods through the Maillard reaction during the cooking process. Boron is a trace element that has been reported to protect the cell membrane by preventing lipid peroxidation, and also to act synergistically with chemotherapeutic agents thanks to its interaction with antioxidants, increasing the therapeutic efficacy of antineoplastic drugs, and reducing the toxic side effects of cytotoxic agents such as cisplatin. This study focused on the effects of AA on bone marrow and blood and the protective activity of boric acid (B) in rats. Rats were divided into 5 groups (Control, 38.27 mg/kg AA, B, 10 mg/kg B+AA and 20 mg/kg B+AA). On the 15th day of the experiment, rats were killed and blood and bone marrow were collected and stored for hematological evaluations. AA administration significantly decreased red blood cells (RBC), platelet (PLT), white blood cells (WBC), hemoglobin (Hb), hematocrit (Ht), and bone marrow nucleated cell counts. It was observed that the numbers of WBC, PLT, and bone marrow nucleated cells increased significantly in the experimental groups in which B was given with AA compared to the groups that were given AA alone. However, 20 mg/kg B was better than 10 mg/kg B at preventing bone marrow and hematological toxicity caused by the AA. As a result, the 20 mg/kg B dose was more effective at preventing damage to the AA than the 10 mg/kg B dose.