Dezavantajlı gruplarda sosyal karşılaştırma diyaliz hastalarının sosyal karşılaştırma süreç ve eğilimlerinin incelenmesi
Social comparison in disadvantageous groups. An investigation of social comparison processes and social orientation in hemodialysis patients
Yazar: NECLA BEGÜM PINARLIGİL
Danışman: PROF. DR. NURİ BİLGİN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Dezavantajlı gruplar = Disadvantaged groups ; Sosyal karşılaştırma kuramı = Social comparison theory ; Sosyal psikoloji = Social psychology

Özet:
Sosyal karşılaştırma kuramı (Festinger,1954) bireylerin kendilerini doğru ve kesin biçimde değerlendirmeye ihtiyaç duyduklarını ileri sürmektedir. Festinger (1954)'e göre, nesnel bilgiye ulaşmanın mümkün olmadığı durumlarda bireyler kendi görüş ve yeteneklerini değerlendirmek için diğerlerine ihtiyaç duyarlar. Son yıllardaki çalışmalar, kanser (Wood, Taylor & Lichtman,1985), romatoid artrit (Affleck & Tennen, 1991), kısırlık (Affleck & Tennen, 1991) kronik ağrı (Jensen & Karoly, 1992) gibi stres yaratan durumlarla baş etmede sosyal karşılaştırmanın önemli bir rol oynadığını ortaya koymuştur. Fakat literatürde hemodiyaliz hastaları ile yürütülen bir çalışma bulunmamaktadır.Bu çalışmanın amacı, böbrek hastalarında sosyal karşılaştırma süreç ve eğilimlerini incelemektir. 141 hemodiyaliz hastasına Iowa-Hollanda Karşılaştırma Yönelimi Ölçeği (Gibbons ve Buunk, 1999), Öz-Yeterlik Ölçeği (Schwarzer ve Jerusalem, 1995), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (Zimet ve ark., 1988), Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (Rosenberg, 1965), Beck Depresyon Ölçeği (Beck ve ark., 1971), Durumluk Kaygı Envanteri (Spielberger, Goorsuch ve Lushene, 1970)'ni uygulanmıştır. Araştırma sonuçları, karşılaştırma boyutunun (baş etme/hastalığın şiddeti) karşılaştırma yönelimi üzerinde etkili olduğunu ortaya koymuştur. Hastalar, hastalık şiddeti boyutuyla kıyaslandığında, baş etme boyutunda yukarı doğru sosyal karşılaştırma bilgisini daha fazla tercih etmişlerdir. Bulgular Taylor ve Lobel (1989)'in modeli bağlamında tartışılmıştır

Abstract:
The social comparison theory (Festinger, 1954) maintains that people need to have stable, accurate appraisals of themselves. According to Festinger (1954), when no objective information is available , people will try to evaluate their ağabeylities and opinions by comparing themselves with others. The recent studies indicated that engaging in comparisons with others may play arole in coping with a variety of stressors, including cancer (Wood, Taylor & Lichtman,1985), rheumatoid arthritis (Affleck & Tennen, 1991), infertility (Affleck & Tennen, 1991), chronic pain (Jensen & Karoly, 1992). But there is not any study conducted with hemodialysis patients.The purpose of this study is to investigate the social comparison orientation and processes in renal disease patients. 141 hemodialysis patients completed INCOM (Gibbons ve Buunk, 1999), General Self-Efficacy Scale (Schwarzer ve Jerusalem, 1995), Multidimensional Scale of Perceived Social Support (Zimet et al., 1988), Rosenberg Self Esteem Scale (Rosenberg, 1965), Beck Depression Inventory (Beck et al., 1971), State Anxiety Inventory (Spielberger, Goorsuch ve Lushene, 1970). The results demonstrated that dimension of comparison (coping/illness severity) influenced the directional preferences. Patients prefer more upward social comparison information on the coping dimension than on the illness severity dimension. The result are discussed in the content of Taylor and Lobel?s (1989) model.