Pulmoner hipertansiyon hastalarında tedaviye uyum ve beslenme durumunun yaşam kalitesine etkisi
The effect of treatment compliance and nutritional status on quality of life in patients with pulmonary hypertension
Yazar: ESRA CERAN
Danışman: DOÇ. DR. HİLAL UYSAL
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kardiyoloji = Cardiology ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Bu çalışma, pulmoner hipertansiyon hastalarının tedaviye uyum ve beslenme durumunun yaşam kalitesine etkisini belirlemek için yapılan tanımlayıcı bir araştırmadır. 
Araştırmanın örneklemi, 01 Şubat-01 Mayıs 2022 tarihleri aralığında İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Kardiyoloji Enstitüsü'nde yatarak tedavi gören ve polikliniğe muayene için gelen, çalışmaya dahil edilme koşullarına uyan ve çalışmaya katılmayı kabul eden, 92 pulmoner hipertansiyon hastası tarafından oluşturuldu, yazılı ve sözlü onamları alındı. Çalışmanın verilerini elde etmek amacıyla araştırmaya dahil olan bireylerle ortalama 15 dakika kadar süren yüz yüze görüşmeler yapıldı. Araştırmada veri toplamak için "Hasta Bilgi Formu", "İlaç Uyumunu Bildirim Ölçeği (İUBÖ)", "Mini Nütrisyonel Değerlendirme Testi-Kısa Form (MNA-SF)" ve "Emphasis-10 Anketi" kullanıldı. Çalışmada toplanan verilerin analizi SPSS Windows 22.0 yazılımı ile yapıldı. İlaç Uyumu Bildirim Ölçeği toplam, MNA-SF beslenme toplam ve EmPHasis-10 Yaşam Kalitesi toplam puanlarının korelasyon analizleri sonucunda; yaşam kalitesi toplam ile ilaç uyum toplam arasında r=-0,538 negatif orta (p=0,000<0,05), yaşam kalitesi toplam ile MNA-SF beslenme toplam arasında r=-0,343 negatif zayıf (p=0,001<0,05) düzeyde korelasyon bulundu. İlaç Uyumu Bildirim Ölçeği toplam, MNA-SF beslenme toplam ile EmPHasis-10 yaşam kalitesi ölçeği toplam arasındaki neden sonuç ilişkisini tespit etmek için uygulanan regresyon analizinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (F=26,451; p=0,000<0,05). Yaşam kalitesi ölçeğindeki toplam değişikliğin %35.9'unun İlaç Uyumu Bildirim Ölçeği toplam, MNA-SF beslenme toplam tarafından açıklandığı belirlendi (R2=0,359). İlaç Uyumu Bildirim Ölçeği toplamının yaşam kalitesi toplam düzeyini azalttığı (ß=-0,508), MNA-SF Beslenme toplamının yaşam kalitesi toplam düzeyini azalttığı (ß=-0,291) tespit edildi.
Bu çalışmaya göre, tedaviye uyumun ve beslenmenin iyi olması yaşam kalitesini pozitif yönde etkilediği ve kalitesini yükselttiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study is a descriptive research to determine the effect of treatment compliance and nutritional status on the quality of life of patients with pulmonary hypertension.
The population of the study consisted of 92 patients with pulmonary hypertension who were treated as inpatients and came to the outpatient clinic for examination at Istanbul University-Cerrahpaşa Cardiology Institute between 01 February-01 May 2022, who complied with the inclusion conditions and agreed to participate in the research, and their written and verbal consents were obtained. In order to obtain the data of the study, face-to-face interviews lasting an average of 15 minutes were conducted with the individuals included in the study. "Patient Information Form", "Medication Adherence Reporting Scale (MARS)", "Mini Nutritional Assessment Test-Short Form (MNA-SF)" and "Emphasis-10 Questionnaire" were used for data collection in the research. The data collected in the research were analysed with SPSS Windows 22.0 software. As a result of the correlation analyses of the total scores of the Medication Adherence Reporting Scale total, MNA-SF nutrition total and EmPHasis-10 Quality of Life total; r=-0.538 negative moderate (p=0.000<0.05) correlation was found between total quality of life and total medication adherence, and r=-0.343 negative weak (p=0.001<0.05) correlation was found between total quality of life and total MNA-SF nutrition total. The regression analysis applied to establish the cause and effect association between Medication Adherence Reporting Scale total, MNA-SF nutrition total and EmPHasis-10 quality of life scale total was found to be statistically significant (F=26.451; p=0.000<0.05). It was determined that 35.9% of the total variance in quality of life scale was accounted for by Medication Adherence Reporting Scale total and MNA-SF nutrition total (R2=0.359). It was found that total Medication Adherence Reporting Scale decreased the total level of quality of life (ß=-0.508), and total MNA-SF Nutrition decreased the total level of quality of life (ß=-0.291).
According to this research, it was found that adherence to treatment and good nutrition positively affected the quality of life and improved its quality.