Diz osteoartriti olan hastalarda serum nesfatin-1 ve insan kıkırdak glikoprotein-39 (YKL-40) seviyesi ile ultrasonografik bulgular arasındaki korelasyon, Platelet Rich Plazma (PRP) tedavisinin serum YKL-40 ve nesfatin-1 düzeylerine etkisi
Correlation between serum nesfatin-1 and human cartilage glycoprotein-39 (YKL-40) levels and ultrasonographic findings in patients with knee osteoarthritis, effect of Platelet Rich Plasma (PRP) treatment on serum YKL-40 and nesfatin-1 levels
Yazar: DUYGU GÖKBELEN BİLEN
Danışman: PROF. DR. HAVVA TALAY ÇALIŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Kayseri Şehir Hastanesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Amaç: Osteoartrit (OA) eklem kıkırdağında erozyon, eklem kenarlarında kemik hipertrofisi (osteofitler), subkondral skleroz, sinovyal membran ve eklem kapsülünde biyokimyasal, morfolojik değişikliklerin eşlik ettiği dejeneratif bir eklem hastalığıdır. OA'da tanı ya da takip için özel laboratuvar testleri yoktur. Ancak bazı sinovyal sıvı ve serum biyobelirteçleri erken tanı, progresyon tayini, radyografik belirtilerle uyumu açısından araştırılmaktadır. Serum insan kıkırdak glikoprotein-39 (YKL-40) ve nesfatin-1 bu biyobelirteçlerdendir. OA'nın altında yatan mekanizmalar anlaşılması geliştikçe kıkırdak dejenerasyonunu yansıttığı düşünülen biyobelirteçleri hedef alan tedaviler ortaya çıkacaktır. Günümüzde OA tedavisinde plateletten zengin plazma (PRP), stromal vasküler fraksiyon (SVF), kök hücre, eksosom gibi rejeneratif tedaviler giderek artmaktadır.
Çalışmamızda; diz OA'sında serum YKL-40 ve nesfatin-1 değerlerinin birbirleri ile, hastanın kliniği ile, ultrasonografik kıkırdak kalınlığı ölçümleri ile ve LP-PRP tedavisine yanıtı ile korelasyonunu değerlendirmeyi amaçladık. 
Metod: Çalışmaya American College of Rheumatology (ACR) tanı kriterlerine göre OA tanısı konmuş, Kellgren -Lawrence (K-L) evrelemesine göre evre 2 ve 3 diz OA olan, kliniğimizde lökositten fakir platelet rich plasma (LP-PRP) enjeksiyonu planlanmış olan 30 hasta dahil edildi. Hastalar tedavi öncesi (0. gün), 2 haftalık egzersiz tedavisi sonrası (14. gün) ve egzersiz tedavisine eklenen haftada bir 2 doz LP-PRP tedavisinden 1 hafta sonra (28. gün); Numeric Rating Scale (NRS), Western Ontario and McMaster Universities Osteoarthritis Index" (WOMAC), ultrasonografi (USG) ile kıkırdak kalınlığı ölçümü, 6 dakika yürüme testi (6DYT) parametreleri, serum YKL-40 ve nesfatin-1 seviyeleri ölçümleri ile değerlendirildi.
Bulgular: Hastaların NRS ağrı skoru değerlerinde egzersiz öncesi (0. gün) ve sonrasında (14. gün) anlamlı farklılık gözlenmezken LP-PRP tedavisi öncesi (14. gün) ve sonrası (28. gün) anlamlı farklılık gözlendi (p<0.05). WOMAC değerleri ve 6 DYT sonuçlarında üç farklı zamanda elde edilen ölçüm değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p<0.01). Elde edilen değerlerde 0. gün ile 14. gün, 14. gün ile 28. gün, 0. gün ile 28. gün arasında anlamlı fark vardı (p<0.05). YKL-40, nesfatin-1 ve kıkırdak kalınlığı ölçüm değerlerinde üç farklı zamanda elde edilen ölçüm değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0.05).
Sonuç: Egzersiz ve LP-PRP tedavisinin kısa dönemde diz OA'sında ağrı, fonksiyonel durum ve yaşam kalitesi üzerine olumlu etkileri olduğu ancak kıkırdak kalınlığı ölçümleri, YKL-40, nesfatin-1 düzeylerinde anlamlı değişime neden olmadığı görüldü. OA'da biyomarkerlardan YKL-40 ve nesfatin-1'in K-L evre 2 ve 3 dejenerasyonu ve tedaviye (egzersiz veya LP-PRP'ye) sekonder rejenerasyonu göstermede kısa dönemde etkili olmadığı sonucuna varıldı. Biyobelirteçlerin OA tanı ve tedavi takibinde etkinliğini değerlendirmek için daha fazla geniş, çok merkezli, randomize çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Kıkırdak kalınlığı, lökosit poor-platelet rich plazma (LP-PRP), osteoartrit, nesfatin-1, YKL-40

Abstract:
Aim: Osteoarthritis (OA) is a degenerative joint disease accompanied by erosion of the joint cartilage, bone hypertrophy (osteophytes) at the joint margins, subchondral sclerosis, and biochemical and morphological changes in the synovial membrane and joint capsule. There are no specific laboratory tests for diagnosis or follow-up of OA. However, some synovial fluid and serum biomarkers are being investigated for early diagnosis, progression determination, and compatibility with radiographic symptoms. Serum human cartilage glycoprotein-39 (YKL-40) and nesfatin-1 are among these biomarkers. As understanding of the mechanisms underlying OA improves, treatments targeting biomarkers thought to reflect cartilage degeneration will emerge. Nowadays, regenerative therapies such as platelet-rich plasma (PRP), stromal vascular fraction (SVF), stem cells and exosome are increasingly used in the treatment of OA.
In our study; We aimed to evaluate the correlation of serum YKL-40 and nesfatin-1 values with each other, the patient's clinic, ultrasonographic cartilage thickness measurements and response to LP-PRP treatment in knee OA.
Methods: Thirty patients who were diagnosed with OA according to the American College of Rheumatology (ACR) diagnostic criteria, had stage 2 and 3 knee OA according to Kellgren-Lawrence (K-L) staging, and who were planned to have leukocyte-poor platelet rich plasma (LP-PRP) injection in our clinic were included in the study. Patients were evaluated before treatment (day 0), after 2 weeks of exercise treatment (day 14) and 1 week after 2 doses of LP-PRP treatment added to exercise treatment once a week (day 28); It was evaluated by Numeric Rating Scale (NRS), Western Ontario and McMaster Universities Osteoarthritis Index (WOMAC), cartilage thickness measurement by ultrasonography (USG), 6-minute walk test (6MWT) parameters, serum YKL-40 and nesfatin-1 levels measurements.
Results: While there was no significant difference in the patients' NRS pain score values before (day 0) and after (day 14) exercise, a significant difference was observed before (day 14) and after (day 28) LP-PRP treatment (p<0.05). A statistically significant difference was detected between WOMAC values and 6-MWT results obtained at three different times (p<0.01). There was a significant difference in the values obtained between day 0 and day 14, day 14 and day 28, and day 0 and 28 (p<0.05). No statistically significant difference was detected between the measurement values of YKL-40, nesfatin-1 and cartilage thickness obtained at three different times (p>0.05).
Conclusıon: It was observed that exercise and LP-PRP treatment had positive effects on pain, functional status and quality of life in knee OA in the short term, but did not cause a significant change in cartilage thickness measurements, YKL-40 and nesfatin-1 levels. It was concluded that biomarkers YKL-40 and nesfatin-1 are not effective in the short term in detecting K-L stage 2 and 3 degeneration and secondary regeneration to treatment (exercise or LP-PRP) in OA. More large, multicenter, randomized studies are needed to evaluate the effectiveness of biomarkers in OA diagnosis and treatment monitoring.
Keywords: Cartilage thickness, leukocyte poor-platelet rich plasma (LP-PRP), osteoarthritis, nesfatin-1, YKL-40