Mermer artıkları hammadde hazırlama tesisinde sürdürülebilirlik ölçütlerinin incelenmesi ve analizi
Investigation and analysis of sustainability criteria in the marble residuals processing plant
Yazar: FURKAN BÜYÜKBAYRAK
Danışman: PROF. DR. AHMET ÖZARSLAN
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining
Dizin: Endüstriyel hammaddeler = Industrial raw materials

Özet:
Bu tezin amacı; halihazırda var olan bir hammadde hazırlama tesisinin sürdürülebilirlik ölçütlerinin incelenmesi ve projelendirilmiş başka bir hammadde hazırlama tesisiyle sürdürülebilirlik ölçütleri çerçevesinde mevcut tesiste saptanan eksiklikleri, projelendirilmiş olan yeni tesiste iyileştirmeye yönelik  çalışmalara değinmektir.
Çalışmada, öncelikli olarak, hammadde malzemesi olarak kullanılan mermer artıklarının endüstriyel alanda incelenmesi, dünya üzerindeki rezervlerin dağılımı, Türkiye'de çıkarıldığı bölgeler, artıkların ne şekilde değerlendirildiği ve bu artıkların kullanım alanları konularından bahsedilmiştir.
Artığı hammadde olarak değerlendirilebilen Marmara mermerinin işlendiği Marmara Adası'nda bulunan kalsiyum karbonat hammadde hazırlama tesisinin nitelikli mermer artığı seçiminde başvurduğu yöntemlerden, artıkların geçtiği kırma eleme işleminden nihai ürün eldesinin sevkiyatına kadar olan süreç detaylıca ele alınmıştır. 
Mermer artıklarını değerlendirerek, kalsiyum karbonat hammaddesi elde edilen bir tesis için sürdürülebilirlik ölçütleri  yedi maddede incelenmiş ve tartışılmıştır. Bunlar; yenilikçi üretim ölçütü, alternatif artıkların değerlendirilerek ekonomiye katkı sağlanması. İş sağlığı ve güvenliği ölçütü, maden ocaklarındaki faaliyetin azalıp alternatif hammaddeye yönelme sonucunda, ocaklarda gerçekleşecek iş güvenliği risklerinin da azalacak olması. Verimlilik ölçütü; alternatif hammaddeye yönelmekle beraber kalsiyum karbonat ihtivası daha yüksek artık kullanırak elde edilecek nihai ürün miktarında artış. Enerji ölçütü; mevcut lokasyonun yenilenebilir enerji potansiyelinin değerlendirilmesi ve proje tesiste hayata geçirilmesi. Çevre ölçütü; Hayata geçirilecek bu proje ile, yeraltı sularının kullanımı azalacak, maden ocaklarında operasyonların azalması dolayısıyla fosil yakıt tüketimi azalacağından dolayı karbon salınımına olumlu yönde katkı sağlanacaktır. Ekonomi ölçütü; artık olarak nitelendirilen ürünün hammadde olarak değerlendirilmesiyle döngüsel ekonomiye katkı sağlanacaktır. Sosyal gelişim ölçütü; Sosyal sorumluluk projeleriyle ,yerel paydaşlarla (kolluk kuvvetleri, yerel yönetimler, okullar, hastaneler gibi) iyi ilişkiler geliştirmek ve onları kalkındırmak amaçlanmıştır.
Tezin son bölümünde, yatırımı planlanan tesise uygulanabilecek akıllı madencilik çözüm önerilerinden bahsedilmiştir. Bu çözüm önerileriyle amaçlanan; üretimin, bakım onarım işlemlerinin, stok yönetiminin ve sevkiyatın  her aşamasının anlık izlenerek verilerin saklanması ve değerlendirilmesine müteakiben bu veriler doğultusunda her aşamanın optimize edilmesiyle minimum enerji maksimum verim felsefesinden hareketle, faydalı üretimin sürdürülebilirliğini sağlamaktır.

Abstract:
The aim of this thesis; The aim is to examine the sustainability criteria of an existing raw material processing plant and to address the deficiencies identified in the existing plant within the framework of sustainability criteria with another projected raw material processing plant, and the studies aimed at improving the projected new plant.
In the study, it is mentioned about the examination of marble residues used as raw material in the industrial field, the distribution of reserves in the world, the regions where they are mined in Turkey, how the wastes are consumed and the usage areas of these residues.
The process from the methods used by the calcium carbonate raw material preparation plant on the Marmara Island, where the residues can be evaluated as raw materials, to the selection of qualified marble residues, from the crushing and screening process where the residues are passed, to the shipment of the final product are discussed in detail.
Sustainability criteria for a plant where calcium carbonate raw material is obtained by utilizing the marble residues are examined and discussed in seven criteria. These are, innovative production criterion, contributing to the economy by evaluating alternative wastes. Occupational health and safety criterion is that the occupational safety risks to be realized in the quarries will also decrease as a result of the minimize in the activity in the mines and the tendency towards alternative raw materials. Efficiency criterion; an improvoment in the amount of final product to be obtained by using residues with higher calcium carbonate content, while turning to alternative raw materials. Energy measure; Evaluating the renewable energy potential of the current location and implementing the project at the facility. Environmental criterion; With this project to be implemented, the use of groundwater will be reduced and a positive contribution to carbon emissions will be made, as fossil fuel consumption will decrease due to the decrease in operations in mines. Economy criterion; A contribution to the circular economy will be made by evaluating the product, which is considered as a waste, as a raw material. Social development criterion; With social responsibility projects, it is aimed to develop and develop good relations with local stakeholders.
In the last part of the thesis, smart mining solution proposals that can be applied to the plant  that is planned to be invested are mentioned. The aim of these solution proposals is; It is to ensure the sustainability of useful production, based on the philosophy of minimum energy and maximum efficiency, by optimizing each stage in line with these data, following the stock and evaluation of data by instantaneously monitoring every stage of production, maintenance and repair processes, stock management and shipment.