İbnü'l-Esîr (555-630
1161-1233): Hayatı, eserleri ve tarihçiliği / Ibn al-Athir (555-630 / 1161-1233): His life, works and historiography
Yazar: YUSUF BÜYÜKYILMAZ
Danışman: PROF. DR. İSMAİL HAKKI ATÇEKEN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyografi = Biography ; Tarih = History
Dizin: Biyografi = Biography ; Tarihçilik = Historiography ; İbnü`l-Esir = İbnü`l-Esir ; İslam tarihi = Islamic history

Özet:
Modern dönemle birlikte, sosyal bilimlerdeki belirsizlik ve kargaşa ortamı, İslâm dünyasını da etkisi altına almıştır. Bu durum, temel alanlarda başta metodoloji olmak üzere pek çok temel paradigmada çalışmalar yapılmasına sebep olmuştur. Bu çalışmalar, Müslümanların dünyevî ve uhrevî hareket noktalarını belirleyen Kur'an ve Sünnet ilimleriyle başlamış, ardından bu kaynaklara nispeten daha savunmasız duran tarihsel bilgiler üzerinden devam ettirilmiştir. Gelinen noktada tarihin "İslâmî" veya daha genel bir ifadeyle dînî olup olmamasından çok, seküler bir tarih anlayışına evirilmiştir.

Tarih, mutlak anlamda çevresinde olup bitenlere kayıtsız değildir. Bu anlamda tarihi yazanların da kayıtsız olması beklenemez. İslâm dünyası pek çok tarihçiye ev sahipliği yapmış ve sonucunda uçsuz bucaksız tarihi malzeme günümüze kadar intikal etmiştir. Bu malzemelerin pek çoğu meydana geldiği günden beri araştırılmakta ve incelenmektedir. Fakat İbnü'l-Esîr'in tarihçilik yönünün ihmal edildiğini gördük. Bu ihmalin bir şekilde giderilmesi için de denizde damla misali böyle bir çalışma yapmaya karar verdik.

Bu anlamda tarih yazımı üzerinde çalışmalar yapan bir şahsiyet olan İbnü'l-Esîr'in usul veya usullerini ortaya koymaya çalıştık. Böylelikle geçmişten günümüze yapılmış tarih yazıcılığı inceleme çalışmalarında nâçizâne katkıda bulunmak istedik. Bu çalışmada İbnü'l-Esîr'in hayatından başlayıp, vefatına kadar olan yaşam serüvenini işledikten sonra tarihsel metodolojisi ve tarih felsefesi hakkında tespitlerde bulunmaya çalışarak tamamlamış olduk.

Abstract:
With the modern era, the uncertainty and chaos in the social sciences have influenced the islamic world. In these areas, it has led to studies in many basic paradigms, especially methodology, which have entered into a deadlock. These studies started with the sciences of Qur'an and Sunnah, which determined the secular and non-secular points of beginning action for Muslims, and then continued on these resources based on historical information, which was relatively more vulnerable. At this point, it has evolved to be a secular understanding of history, rather than whether it is "Islamic" or generally mean religious.

History is not absolutely apathetic to what is happening around it. In this sense, history writers cannot be expected to this. The islamic world has been home to many historians, and as a result, immense historical material has arived to nowadays. Many of these materials have been investigated and studied since they occurred. But we saw that Ibn al-Athir has been neglected, based on his work "alKamil fi't-Tarikh". We decided to do such a humbly work to eliminate this negligence somehow.

In this case, we tried to reveal the methods of Ibn al-Athir, a person who has studies on historiography. Thus, we wanted to contribute modestly in the studies of historiography examination from his birth to death.