Radyoterapi uygulanan glial tümörlü hastalarda yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Assesment of quality of life in radiotherapy taken patients with glial tumor
Yazar: ÇAĞDAŞ YAVAŞ
Danışman: PROF. DR. FARUK ZORLU
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Onkoloji = Oncology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Bu tez çalışmasında Ekim 2006-Aralık 2008 tarihleri arasında küratif RT uygulanan 144 intrakranial glioma tanılı hasta sağkalımları ve yaşam kaliteleri açısından prospektif olarak incelenmiştir. Hastalar histolojik özelliklerine göre; yüksek gradlı ve düşük gradlı gliomalı olgular olmak üzere 2 ana gruba ayrılmıştır.Çalışmamızda hastalarımızın yaşam kalitelerini değerlendirmek amacıyla hastaların genel yaşam kalitelerini değerlendiren EORTC C-30 ve glial tümöre özgü yaşam kalitesini değerlendiren BCM-20 anketleri uygulanmıştır. Hastalarımızın kognitif fonksiyonlarını değerlendirmek için Standartize Mini Mental Test (SMMT) ve hastalarımızdaki anksiyete ve depresyon durumunu değerlendiren Hastane Anksiyete Depresyon (HAD) anketleri uygulanmıştır.Anketler hastalarımıza RT öncesi (bazal), yaşayan ve takip süresi yeterli olan hastalara RT sonrası 1-3. ayda ve sırasıyla 6, 12, 18, 24 ve 30. aylarda uygulandı. Ancak yaşam kalitesi için istatistiksel analize hastaların takip süreleri ve sağkalımları dolayısıyla ilk 5 anket alındı. (Bazal- RT sonu 18. ay)Düşük gradlı glial tümör tanılı hastalarda RT öncesi bazal anketlere göre ile RT sonu ilk 3 ayda yaşam kalitesi parametrelerinde istatistiksel olarak anlamlı hiç bir fark gözlenmezken, bazale göre 6. ayda saç dökülmesi (p: 0.014); bazale göre 12. ayda saç dökülmesi (p:0.027) ve SMMT'nin alt ölçeği olan lisan yeteneğinde (p:0.034); bazale göre 18. ayda ise yine lisan yeteneğinde (p: 0.014), hatırlama (p:0.046) ve saç dökülmesinde (p:0.035) istatistiksel anlamlı farklılıklar elde edildi.Yüksek gradlı glial tümör tanılı hastalarda bazale göre 3, 6, 12 ve 18. ayda yapılan değerlendirmelerde tüm anketlerin birçok parametrelerinde anlamlı farklılıklar saptandı. RT sonu 12 ay takibi olan yüksek gradlı 40 hastamızın BCM 20 anket sonuçlarına göre; nöbet, uykuya meyil, bacaklarda güçsüzlük, mesane kontrolü, görme bozukluğu, gelecek belirtsizliği, ileti?im bozukluğu ve motor bozukluk; EORTC C-30 anket sonuçlarına göre; genel sağlık, fiziksel fonksiyon, rol fonksiyon, emosyonel durum, yorgunluk, uykusuzluk, sosyal fonksiyon, kognitif fonksiyon, ağrı ve iştahsızlık; SMMT'ye göre; yönelim ve lisan parametrelerindeki değişiklik progresyonla anlamlı bulundu. Hastalarımızdan elde edilen sonuçlar literatür ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
In this thesis, a total of 144 patients with malign cerebral glioma treated at our department between October 2006-December 2008 were prospectively evaluated about overall survival and quality of life . Patients were analyzed in two main groups depending on histologic characteristics of the tumor: high grade and low grade glial tumors.We used EORTC-C30, BCM-20 and Standard Mini Mental Test (SMMT) questionnaires in order to assess general health related quality of life, brain tumor specific health related quality of life and cognitive functions respectively. We also used HAD scale for to understand anxiety and depression status of the patientsAt the time of the study entry (before RTor baseline) all the patients were applied the quality of life questionnaires. (EORTC C30, BCM 20, SMMT and HAD) During follow-up the patients who were living and had adequate duration of follow-up were applied to same questionnaires at 3,6,12,18,24 and 30th months after the RT. But because of the limited patient number and follow-up time the 1st 5 questionnaires were used in statistical analysis.Patients with low grade glial tumor had no statistical significant differences between the basal and 1st questionnaire after RT. But between the basal score and 6th month score there was a difference about hair loss. (p: 0.014) Between the 12th month and basal; in the hair loss (p: 0.027) and verbal ability scores (p: 0.034) and 18th month and basal; again in the verbal ability (p:0.014), hair loss (p: 0.035) and memory (p:0.046) score there were statistically signifinat differences.Patients with high grade gliomas had lots of differences in whole questionnaires at 3, 6, 12 and 18th months compared with the basal scores. We had 40 patients with high grade glioma who had 12 months of follow-up. We observed the relationship between the tumor progression and each questionnaire results. For BCM 20 the parameters which were worsen with tumor progression were; seizure, drowsiness, bladder control, visual deficit, leg weakness, future uncertainty, communication deficit and motor deficit; for EORTC C-30 tumor progression; general health, physical function, role function, emotional function, fatigue, appetite, insomnia, social function, cognitive function and pain; finally for SMMT orientation and language. The results of this prospective study were discussed based on the literature data.