Sağlıklı çocuklarda çevresel tütün dumanından etkilenmenin (ikinci el sigara içimi) anket yöntemi ile ve idrarda kotinin düzeyi ölçülerek araştırılması
To investigate the effects of environmental tobacco smoke exposure (second hand smoking) by healthy children by questionnaire method and the measurement of urine cotinine levels
Yazar: GAMZE GÖRGÜLÜ
Danışman: PROF. SERPİL UĞUR BAYSAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Sosyal Pediatri Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Kotinin = Cotinine ; Sigara dumanı kirliliği = Tobacco smoke pollution ; Sigara dumanı kirliliği = Tobacco smoke pollution ; Sigara içme = Smoking ; Tütün = Tobacco ; Çocuklar = Children ; İdrar = Urine

Özet:
Amaç ve Hipotez: Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) son raporuna göre; 1,2 milyar yetişkin içici nedeniyle 700 milyon çocuk sigara dumanından etkilenmektedir. Düşük ve orta gelirli ülkelerde sigara kullanım oranları gün geçtikçe artmaktadır. Tütün kullanımı diğer yüksek riskli davranışlarla bağlantılıdır. Türkiye'de yapılan araştırmalar; çocukların %53-85'inin edilgin sigara içiciliğinden etkilendiğini göstermektedir. Kotinin; sigara içenleri, içmeyenleri ve pasif içicileri tespit etmek için en önemli ve en güvenilir biyolojik belirteçtir. Bu çalışmanın amacı pasif içiciliği beş yaşından küçük sağlıklı çocuklarda araştırmak ve ikinci el sigara kullanımının çocuk sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini tespit etmektir.
Yöntem: Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, Pediatri Anabilim Dalı Çocuk Sağlığı Polikliniği'nde düzenli olarak izlenen beş yaşın altındaki çocuklar,anne-babaları tarafından bilgilendirilmiş onamı alınarak ankete dahil edildi. Aile ve çocukla ilgili demografik değişkenler, evde tütün dumanı ile karşılaşma durumu, solunum yolu enfeksiyonları sorgulandı. Çalışmaya katılan çocuklardan alınan idrar örneklerinde kotinin ve krea-tinin düzeyleri ölçüldü ve kotinin/kreatinin oranları hesaplandı. İdrar örneklerinde ko-tinin düzeyleri ölçümü, Kemilüminesan İmmünassay Yöntemi ile Tıp Fakültesi Hastanesi Merkez Laboratuvarı'nda yapıldı. Demografik veriler, idrarda kotinin düzeyleri ve kotinin/kreatinin oranları kullanılarak, çocukların ikinci el tütün dumanı ile karşılaşma durumları, bunun büyüme ve enfeksiyon sıklığı üzerine etkisi belirlendi. Çalışmamızda elde edilen verilerin istatistiksel analizi için lisanslı bir SPSS 22.0 paket programı kullanılmıştır. Kategorik değişkenlerin oransal değerlerini karşılaştırmak için Ki-kare testi ve Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. P <0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.

Bulgular: Evde sigara içen kişilerin oranı % 47,8, sigara içmeyenlerin oranı % 52,2 idi. Annelerin yüzde yirmi yedisi sigara içiyordu. Sigara içen annelerin çocuklarında  idrar kotinin düzeyleri sigara içmeyen annelerin çocuklarına  göre anlamlı derecede yüksek bulundu (p = 0.01). Çocukların üçte biri (% 35.9) pasif içici olarak değerlendirildi. Sigara içen annelerin çocuklarında kotinin / kreatinin oranları daha yüksek olmasına rağmen, fark anlamlı değildi. Öte yandan, özellikle hamilelik döneminde  sigara içen annelerin çocuklarının baş çevresi persentilleri, sigara içmeyen annelerin çocuklarına göre anlamlı derecede küçük bulundu (p = 0.004).

Sonuç: Düzenli olarak izlenen okul öncesi çocuklarda, sigara dumanından etkilenmenin yaygın olduğunu tespit ettik. Etkilenmenin varlığını belirlemede, anne babalardan gelen bilgilere ek olarak idrar kotinin / kreatinin oranları da yol gösterici olmaktadır. Bu çalışma konuyla ilgili ulusal verilere katkıda bulunmaktadır ve ikinci el sigara içiciliğinin çocuk sağlığı üzerindeki zararlı etkilerine ilişkin ailelerdeki farkındalığı artırmaya yardımcı olacaktır. Türkiye'de yaygın olduğunu bildiğimiz çocuklarda ikinci el sigara kullanımıyla ilişkili zararlı sonuçların belirlenmesi ile ilgili daha güvenilir bir veri sunmaktadır ve toplumda farkındalığın artırılmasına katkıda bulunacaktır. Tüm kadınlar, hamilelik sırasında tütün kullanımından, alkol ve yasadışı uyuşturucu kullanımından kaçınmaları için özel olarak bilgilendirilmelidirler. 

Anahtar Kelimeler: Çevresel tütün dumanı, ikinci el sigara içimi, çocuk, sigara, idrarda kotinin

Abstract:
Aim and Hypothesis: According to the recent Report by World Health Organization (WHO) on Tobacco, 700 million children exposure to tobacco smoke by  1.2 billion adult smokers in the world. Cigarette use rates in low- and middle-income nations are increasing. Tobacco use is  linked  to other high-risk behaviors. In Turkey,  studies show  that  53-85% children exposure to passive smoking. Cotinine is the most important and most reliable biological marker in  smokers,  nonsmokers and  passive smokers. The aim of this study was to investigate passive smoking in healthy children  younger than five years old, and to determine the adverse effects of  second- hand smoking on child health. 
Methods: Children under five years old regularly monitored at the Child Health Surveillance Outpatient Clinic of Department of Pediatrics, Faculty of Medicine, Dokuz Eylul University, were included following informed consent by their parents and the questionnaire method was applied. Demographic variables related to family and children, respiratory tract infections, recurrent infections were asked in the questionnaire. The levels of cotinine and creatinine were measured and the cotinine / creatinine ratios were calculated in urine specimens taken from children participating in the study. Measurements of cotinine levels in urine specimens were performed by the Chemiluminescence Immunoassay Method in the Central Laboratory of the Faculty of Medicine Hospital. Using demographic data, cotinine / creatinine ratios in urine, the effects of secondhand tobacco smoke on children, growth status and infection frequency were determined.  A licensed SPSS 22.0 package program was used for the statistical analysis of the data obtained in our study. Chi square Test and Mann- Whitney U Test were used to compare the proportional values of categorical variables. A p value of  p <0.05 was considered statistically significant.

Results: The ratio of household smokers was 47.8% and the number of non-smokers was 52.2%. Twenty seven per cent of the mothers were smokers. Urinary cotinine levels were found to be significantly higher in children of smokers compared with children of non-smokers (p = 0.01). One third (35.9%) of the children was evaluated as passive smokers. Although, cotinine/ creatinine ratios were higher in children of smokers, the difference was not significant.  On the other hand, head circumference of children of smokers were found significantly small compared to children of non-smokers(p = 0.004),specially in children of mothers smoke during pregnancy.
Conclusion: In this regularly monitored preschool children, we found frequent exposure to  cigarette smoke. The presence of exposure can be deduced from urinary cotinine / creatinine ratios in addition to information from the parents. This study contributes to national data on the subject and will aid in increasing the awareness in families to the deleterious effects of secondhand smoking on child health. Identification of harmful consequences associated with second-hand smoking in children that we know to be common in Turkey, gives  a more reliable data on this issue and will help to raise awareness in the community. All  women should be specifically counseled to abstain from the use of tobacco as well as the use of alcohol and illicit drugs during pregnancy.
Keywords: Environmental tobacco smoke, secondhand smoking, child, cigarette, urine cotinine