Organokalay(IV) komplekslerinin sentezi, yapılarının deneysel ve teorik yöntemlerle aydınlatılması
Synthesis of organotin (IV) complexes, experimental and theoretical elucidation of their structures
Yazar: GÖKHAN ŞİRİKÇİ
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN ANCIN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Mikrobiyolojik aktivite = Microbiological activity ; Organokalay = Organotin ; Schiff bazları = Schiff bases ; Yoğunluk fonksiyonu teorisi = Density function theory

Özet:
Bu tez çalışmasında fenasilaminin çeşitli salisilaldehit türevleri ile olan tepkimesinden oluşan üç yeni, ONO verici uçlu Schiff bazı ligantı sentezlendi. Sonraki aşamada bu ligantların difenilkalay(IV)diklorür ile olan tepkimesinden, beş koordinasyonlu üç yeni deifenilkalay(IV) kompleksi elde edildi. Tüm elde edilen moleküllerin yapıları elementel analiz, kütle spektrometresi, FT-IR, 1H, 13C, 119Sn NMR spektroskopisi gibi denel teknikler ve Yoğunluk Fonksiyoneli Teorisi yaklaşımı ile aydınlatıldı. Bu yeni moleküllerin biyolojik etkinlikleri bazı gram pozitif ve negatif bakteri türleri ile bazı mantar türlerine karşı deneysel olarak sınandı. Ligantlardan yalnızca birinin, komplekslerin ise tümünün bir seviyede etkinlik sergilediği bulundu. Tez çalışmasının ikinci kısmını teorik kimya uygulamaları oluşturdu. Bu amaçla yeni sentezlenenlerden farklı olmak üzere ONO verici uçlu ligantlardan türemiş beş koordinasyonlu, beş organokalay(IV) kompleksi Yoğunluk Fonksiyoneli Teorisi yaklaşımı ile B3LYP, CAM-B3LYP, HCTH, TPSSTPSS, TPSSh, wB97XD ve MN12SX gibi farklı tipte fonksiyonellerle çözelti ortamında modellendi. Moleküllerin enerjileri, bant genişlikleri, dipol moment, kutuplanabilirlik, 1H, 13C NMR gibi teorik özellikleri belirlenirken hesaplamalar üzerine farklı fonksiyonellerin etkisi gösterildi. Ek olarak teorik hesaplamalar üzerine empirik dispersiyon düzeltme yaklaşımının etkisi irdelendi. Bu yaklaşımın hesaplanan enerji ve geometrik parametrelerin kalitesini iyileştirdiği ancak hesaplanan 13C-NMR değerlerinin daha kötü tahminlenmesine yol açtığı bulundu.

Abstract:
In this thesis study, three novel ONO-donor type Schiff base ligands, derived from reactions between phenacylamine and salicylaldehyde derivatives, were synthesized. In the next stage three novel pentacoordinated diphenyltin(IV) complexes were obtained through reactions between corresponding ligands and diphenyltin(IV)dichloride. Structures of the all molecules were elucidated using experimental techniques such as elemental analysis, mass spectrometry, FT-IR, 1H, 13C, 119Sn NMR spectroscopy and Density Functional Theory. Biological activities of these novel compounds were tested against some gram-positive bacteria, gram-negative bacteria and fungi species. It was found that only one ligand compound and all complexes showed activity at a certain level. Theoretical chemistry applications formed the second part of the thesis study. For this purpose five pentacoordinated organotin(IV) complexes which were derived from ONO-donor type ligands which are different from synthesized ones, were modelled in solvent environment through Density Functional Theory approach using different functionals such as B3LYP, CAM-B3LYP, HCTH, TPSSTPSS, TPSSh, wB97XD and MN12SX. While theoretical properties of the compunds such as energies, band gaps, dipole moment, polarizability, 1H, 13C NMR were determined, effect of the different functionals over calculations were shown. Additionally, effect of the empirical dispersion correction approach over theoretical calculations was examined. It was found that this approach improves the quality of energies and geometrical parameters but causes to predict worse 13C-NMR values.