Okul stratejik plan hedeflerinin gerçekleştirilmedüzeyleri ile stratejik plan ekibinin stratejik planlamaya ilişkin görüşleri
The achievement level of school strategic plan targetsand opinions of strategic plan committee on strategicplanning
Yazar: HÜSEYİN ŞAMİL SAĞLAM
Danışman: DOÇ. DR. ŞAKİR ÇINKIR
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Devlet okulları = State schools ; Eğitim hedefleri = Education targets ; Eğitim planlaması = Educational planning ; Eğitim stratejileri = Training strategies ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Gelişme stratejileri = Development strategies ; Okullar = Schools ; Stratejik planlama = Strategic planning

Özet:
Kamu okullarında stratejik planlama çalışmaları kapsamında yer alan stratejik planın hazırlanmasında ve uygulanmasında sorunlar yaşanmaktadır. Okul Gelişim Yönetim Ekibi'nde (OGYE) yer alan üyelerin stratejik planlama konusunda eğitim almamaları, stratejik plan için ayrı bir bütçenin olmaması ve yönetici, OGYE üyeleri ve okul çalışanlarının stratejik planın gerekliliğine inanmaması sorunların başında görünmektedir.  Stratejik plan çalışmalarında sorumluluğu olan okul yöneticisi ve OGYE'nin stratejik planlamaya ilişkin görüşleri önemli yer tutmaktadır. Bu çalışmanın amacı kamu ilkokulu, ortaokulu ve liselerinde okul stratejik plan hedeflerinin gerçekleştirilme düzeyleri ile stratejik plan ekibinin stratejik planlamaya ilişkin görüşlerini belirlemektir.
Tarama modelinde tasarlanan bu çalışmada okul yöneticisi ve OGYE'nin stratejik planlamaya ilişkin görüşlerinin belirlenmesi için nicel ve okul yönetimi ve OGYE ile okul stratejik planlarının değişik boyutlarına ilişkin görüşmeler yapılması ve doküman analizi için nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Yenimahalle ilçesinde bulunan ilkokul, ortaokul ve liselerde toplam 42 okulda görevli 82 yönetici ve 210 OGYE üyesi oluşturmaktadır. Okul yöneticisi ve OGYE üyelerinin stratejik plana ilişkin görüşlerini belirlemek üzere ölçek veri toplama aracı kullanılmıştır. Stratejik planların gerçekleşme düzeylerini belirlemek üzere okul müdürü ve OGYE ile yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS paket programı kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise tematik analiz kullanılmıştır.
Elde edilen verilere göre okullar stratejik planlarında en çok "eğitime erişim ve devam, devamsızlık, okul-veli işbirliği, akademik başarı, sosyal, sanatsal, kültürel, bilimsel, sportif etkinlikler, personel, fiziki, mali ve organizasyon yapısı, çalışma ve eğitim ortamı, eğitimde teknoloji, kurum kültürü" konularında stratejik amaçlarını belirlemişlerdir. Stratejik hedeflerin gerçekleştirilme düzeylerinin en fazla ilkokul ve ortaokullarda olduğu, sırasıyla bu başarıyı Anadolu İmam Hatip Lisesi, Mesleki ve Teknik Anadolu Liseleri ve Anadolu Liselerinin izlediği tespit edilmiştir. Bütün okul türlerinde stratejik hedeflerin gerçekleştirme düzeyinin iyi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Görüşme formlarının analiz edilmesi ile yöneticilerin öğretmenlerden yüksek oranda okulda olan değişiklikleri ifade ettikleri ve yöneticilerin stratejik plan hakkında öğretmenlere göre daha ilgili oldukları, bütün okulların stratejik planlarında yer alan iyileştirme hedeflerinin gerçekleştirme oranlarının iyi oldukları sonucu elde edilmiştir. 
Ölçeğin analiz edilmesi ile görev, kıdem, fakülte, cinsiyet ve eğitim durumu değişkenine göre katılımcıların görüşleri arasında eğitim ve öğretime erişimin artırılması, eğitim ve öğretimde kalitenin artırılması ve kurumsal kapasitenin geliştirilmesi boyutlarında anlamlı bir farkın bulunmadığı, ancak okul türü değişkenine göre ise anlamlı bir farkın bulunduğu, sınıf öğretmenlerinin sözel ve sayısal branş öğretmenlere göre daha olumlu düşündükleri, okul yöneticisi ve OGYE'de görevli öğretmenler arasında anlamlı bir farkın olmadığı, eğitim ve öğretime erişimin artırılması boyutunda ilkokul öğretmenlerinin Anadolu Lisesi öğretmenlerine göre, eğitim ve öğretimde kalitenin artırılması ve kurumsal kapasitenin geliştirilmesi boyutlarında ilkokul öğretmenlerinin ortaokul ve Anadolu Lisesi öğretmenlerine göre daha olumlu düşünceye sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır. 
	Yapılan araştırmaların sonuçlarına dayanarak, okullarda hazırlanacak stratejik planlarda görev alacak ekip üyelerine ve yöneticilere stratejik planlama konusunda eğitim verilmesi, stratejik plan çalışmaları için okula maddi yardım yapılması, Milli Eğitim Bakanlığı'nın merkez ve taşra örgütü çalışanlarına stratejik planın gerekliliğinin benimsetilmesi, ekip üyelerinin motive edilmesi önerilmektedir.
Anahtar Sözcükler: Stratejik Plan, Okullar, OGYE, Stratejik Amaç, Stratejik Hedef.

Abstract:
In public schools, various problems occur in terms of the preparation and implementation of the strategic plan within the scope of strategic planning study. The primary problems are the lack of education of School Development Management Committee (SDMC) members on strategic planning, lack of separate budget for a strategic plan, and the lack of trust of administrators, SDMC members and school personnel in the necessity of a strategic plan. In strategic planning, opinions of school managers and SDMC, that have a responsibility in the process, play an important role. The purpose of this study is to identify the strategic plan target achievement levels in public primary, secondary and high schools, and the opinions of the strategic planning team on strategic planning.
The quantitative and qualitative research methods were employed in this study, which was designed according to the survey model, to identify strategic opinions of school administrators and the SDMC teams designated to strategic planning. The qualitative research method was employed to conduct an interview with the school administrations and to analyze the documents. The sample universe of the study consisted of 82 administrators and 210 SDMC members who work in a total of 42 primary, secondary and high schools located in the Yenimahalle district. The scaling method was employed as a data collection tool for the purpose of identifying the opinions of school administrators and SDMC members. A semi-structured interview form was used to interview school administrators and SDMC members in order to determine the strategic plan target achievement levels. In the analysis of the quantitative data, the SPSS package program was used and in the analysis of qualitative data, a thematic analysis was made.
According to the data, the schools set their strategic goals on subjects such as "access to education and continuation, absenteeism, school-parent cooperation, academic success; social, cultural, scientific, sportive activities; personnel, physical, financial and organizational structure, working and teaching environment, use of technology in education, and organizational culture" in their strategic plans. The study found out that the strategic plan targets achievement levels are higher in primary and secondary schools, and Anatolian Imam Hatip High Schools, Vocational and Technical Anatolian High Schools and Anatolian High Schools follow this success respectively. The study revealed that strategic plan targets achievement levels are at a good level. 
The analysis of the interview forms showed that the administrators expressed the changes that occur in schools more frequently than the teachers and administrators are more interested in the strategic plan than teachers, and that the realization ratio of strategic plan target achievements are at a good level.
As a result of the analysis of the scale, it was found out that there is no significant difference between the dimensions of Increasing Access to Education, Increasing the Quality of Education and Instruction, Improving Institutional Capacity purposes, according to assignment, seniority, faculty, gender and education level variables, yet there is a significant difference according to the school type variable. Furthermore, it was concluded that primary school teachers think more positively in comparison to branch teachers of social and numerical subjects, and there is no significant difference between school administrators and teachers in fulfilling their duties in SDMC. Finally, it was revealed that primary school teachers have a more positive perspective in the dimensions of Increasing the Quality of Education and Instruction and Improving Institutional Capacity in comparison to the secondary and Anatolian High School teachers.
The results of this study suggest that providing training to the committee members and administrators who will be responsible from the strategic plans, providing financial support to schools for strategic planning studies, imposing the necessity of strategic planning to the central and provincial organization employees of the Ministry of National Education, and motivating committee members is of great importance and is recommended. 
Keywords: Strategic Plan, School, SDMC, Strategic Target, Strategic Objective