Aile sağlığı merkezimize kayıtlı 65 yaş üstü bireylerin frail kırılganlık ölçeği ile değerlendirilmesi
Evaluation of individuals over 65 years old registered to our family health center with the frail frailty scale
Yazar: SERKAN SİNAN AKDAĞ
Danışman: PROF. DR. OKCAN BASAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile sağlığı = Family health ; Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Geriatri = Geriatrics ; Kırılganlık = Frailty ; Yaşlılar = Aged ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç
Yaşlılık tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de giderek artan ve beraberinde getirdiği maddi ve manevi yükler ile hem kişilerin kendisi, hem de bu kişilerle ilgilenen profesyoneller için önemli bir sağlık sorunudur. Yaşla beraber artan akut ya da kronik durumlar oldukca fazla ve hepsi için ayrı kriterler ile değerlendirme, hem masraflı hem zaman ve işyükü açısından yorucu ve de çoğu zaman imkansızdır. Bu bağlamda kişilerin hızlı ve güvelilir bir yöntem ile birden çok risk için hızlı ve güvenilir olarak değerlendirilmesi, oluşmuş ve de oluşabilecek riskler için önceden uyarılması,  öngörerek önlemler alınması hem maliyet etkin hem de akılcı bir çözümdür. Bu çalışmanın amacı, yaşlı nufus arasında frail ölçeğigi ile yapılan kırılganlık değerlendirmesinde kişilerin cinsiyet, kaldıkları yer gibi farklı özelliklerine göre bir fark olup olmadığına bakılması ve fark var ise nedenlerinin ve çözümlerinin ortaya konulabilmesi için çözümler üretilmesine yardımcı olmaktır.  
Materyal ve Metod
Çalışmamız İstanbul ili Sultangazi ilçesi Nevzat Ayaz Aile Sağlığı Merkezinde tek merkezli olarak çalışmamıza katılmayı kabul eden 65 yaş üstü ve yaşları 65 ile 94 arasında değişmekte olan toplam 113 olgu ile yapılmıştır. Nevzat Ayaz Aile Sağlı Merkezine bağlı hastaların bir kısmı da huzurevinde kalmaktadır. Bu nedenle Aile Sağlığı Merkezimize kayıtlı 65 yaş üstü kişilerin frail ölçeği ile değerlendirilmeleri yapılırken, kişilerin kaldıkları yer açısından da değerlendirilmeleri ayrı bir önem arz etmektedir. Aile Sağlığı Merkezimize başvuran kişiler Türkiye'de de geçerlik ve güvenilirlik çalışması yapılmış ve geçerli ve güvenli bulunmuş olan frail ölçeği ile değerlendirildiler.
Bulgular
Çalışmamızda olguların 58'i (%51.3) erkek, 55'i (%48.7) kadındır. Yaş ortalaması 73.13±6.52 yıldır. Olguların 56'sı (%49.6) Huzurevinde, 57'si (%50.4) Kendi evinde yaşamaktadır. Huzurevinde yaşayanlar ile kendi evinde yaşayanlar arasında erkeklerin yaş ortalamaları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır (p>0.05). Huzurevinde yaşayan kadınların yaş ortalaması, Kendi evinde yaşayanlardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksektir (p:0.001). Huzurevinde yaşayanlar ile kendi evinde yaşayan kişilerin cinsiyet dağılımları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır (p>0.05).  Kendi evinde yaşayan kişilerin her zaman/çoğu zaman yorgunluk hissetme oranları (%29.8), Huzurevinde yaşayan kişilerden (%8.9) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksektir (p:0.010). Toplam frail puanına göre Kendi evinde yaşayan kişilerin kırılgan olma oranları (%29.8), Huzurevinde yaşayan kişilerden (%12.5) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksektir (p:0.049). Kendi evinde yaşayan erkeklerin kırılgan olma oranı (%27.6), huzurevinde yaşayan erkeklerden (%3.4) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksektir (p:0.038). 65 yaş üstü bireylerde değerlendirilen toplamda 11 adet hastalık ve kilo kayıpları için tüm değişkenlerde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Buna karşın görece subjektif cavaplardan oluşan (ör: kendinizi nasıl hissediyorsunuz? ) farklılıklardan ötürü kendi evlerinde kalan kişiler huzurevinde kalan kişilerden daha kırılgan bulunmuşlardır.
Sonuç
Frail ölçeği gerek ucuz ve kolay uygulanabilirlik, gerekse verdiği anlamlı ve önemli bilgiler neticesinde toplumda ya da huzurevinde yaşayan yaşlıların takip ve ileriye dönük projeksiyonlarında etkin bir yöntemdir. Bireyleri sadece fit ve kırılgan olarak ayırmamaktadır. Aynı zamanda kırılganlığa giden süreçte ara basamak sayılabilecek kırılganlık öncesi dönemde özellikle yaşlı bakım, tanı ve tedavileri ile ilgilenen profesyoneller için, çok değerli bir yol gösterici ve zaman kazandırıcı araçtır.

Abstract:
Objective
Senility is an increasing health problem that is developing in our country as all over the world, and to confuse with the economical  and social that enforce both professionals and themselves. Acute and chronic conditions that increase with age are quite common. Evaluation with separate criteria for all is expensive and time and workload is hard ,often it is impossible.
In this context, it is a cost-effective and rational solution for the coach by anticipating a fast and reliable method to warn beforehand for the risks that have occurred and may occur, in a fast and reliable way for multiple risks. This aim is to examine whether there is a difference between the elderly population, such as gender and place of residence, in the Fragility assessment made with the frail scale, and if there is a difference, to help find solutions to reveal the reasons and solutions.
Materials and Methods
Our study was carried out in a single center, in Nevzat Ayaz Family Health Center, Sultangazi, Istanbul, with a total of 113 patients over the age of 65 and between 65 and 94 years of age who agreed to participate in our study. Some of the patients affiliated with Nevzat Ayaz Family Health Center also stay in the nursing home. For this reason, while evaluating people over 65 years of age registered in our Family Health Center with the frail scale, it is importance to evaluate the people in terms of their accommodation. people who attended our Family Health Center in Turkey also made reliability and validity were assessed with frail and scale that has been found to be valid and safe.
Results
In our study, 58 (51.3%) of the cases were male and 55 (48.7%) were female. The average age is 73.13 ± 6.52 years. 56 of the cases (49.6%) live in the nursing home, 57 (50.4%) of them live in their own home. There is no statistically significant difference between those living in the nursing home and those living in their own home in terms of the average age of men (p> 0.05). The average age of women living in nursing homes is statistically significantly higher than those living in their own home (p: 0.001). There is no statistically significant difference between those living in nursing homes and those living in their own homes (p> 0.05). The rate of feeling tired all the time / most of the time (29.8%) of the people living in their own home is significantly higher than the people living in the nursing home (8.9%) (p: 0.010). According to the total frail score, the rate of Fragility of the people living in their own home (29.8%) is statistically significantly higher than the people living in the nursing home (12.5%) (p: 0.049). The rate of Fragility of men living in their own home (27.6%) is statistically significantly higher than men living in a nursing home (3.4%) (p: 0.038). No statistically significant difference was found between the groups in all variables for a total of 11 diseases and weight loss evaluated in individuals over 65 years of age. However, due to differences in relatively subjective responses (eg, how do you feel?), People staying in their own homes were found to be more Fragility than people living in nursing homes.
Conclusion
The Frail scale is an effective method in the follow-up and forward projections of the elderly living in the community or nursing home, as a result of its cheap and easy applicability and meaningful and important information. It does not distinguish individuals only as fit and fragile. At the same time, it is an invaluable guiding and time-saving tool especially for professionals dealing with elderly care, diagnosis and treatment in the pre-vulnerability period, which can be considered an intermediate step in the process leading to Fragility.