Tanzimatın Balkanlarda yarattığı etkiler (1839-1856)
The effects of the Tanzimat on the Balkans (1839-1856)
Yazar: SENEM KÜÇÜKKOYUNCU MALHUT
Danışman: DOÇ. DR. BİLGİN ÇELİK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Arnavutlar = Albanians ; Balkanlar = Balkans ; Gayrimüslimler = Non muslem ; Modernleşme = Modernization ; Müslümanlar = Muslims ; Reform = Reform ; Tanzimat Fermanı = Tanzimat Fermanı

Özet:
Balkanlar 19. yüzyılda modern-milliyetçi akımlardan hızla etkilenerek milliyetçi ayaklanmalara sahne olacaktır. Avrupa'ya yakınlığı ve Avrupa Devletleri'nin Balkan milletlerine etkisi ile ayaklanmalar gittikçe şiddetlenecektir. Etnik ve coğrafi sınır anlamında girift olan bu toplumlar Osmanlı Devleti'nden ayrılmak isteyeceklerdir. Ayrı dil, ayrı din, ayrı ırklar kendi yapısal özelliklerini modern gereçleri kullanarak ortaya koymaya çalışacaklardır. Tanzimat Fermanı'nın önemli amaçlarından biri Balkanlar'da ayrılıkçı/ulusal eylemlerin önüne geçmektir.
Çalışmanın sınırları belirlenirken Tuna'nın güney kısmı tercih edilmiştir. Çünkü bu bölge, Müslümanlar ve gayrimüslimler açısından olduğu kadar, milliyetçilik ve modernleşme açısından da anlatılmak istenen noktaları belirgin bir şekilde ön plana çıkarmıştır. Rumeli Eyaleti dahilinde bulunan Arnavutluk bölgesi, Makedonya bölgesi, Bulgaristan bölgesi ve Bosna bölgesi reform çağında Osmanlı Devleti ile kurdukları ilişkilerde, karar ve uygulamalarında Tanzimat Fermanı dönemine denk gelen sürede yaşanan gelişmeleri ile sürecin belirginleşmesinde kilit yerlerdir.  Daha önce Bulgaristan ve Bosna Hersek hakkında ayrıntılı çalışmalar yapılmış olup, bu çalışma ile daha ziyade Tanzimat Fermanı'nın Arnavutluk ve Makedonya bölgesi açısından değeri, gelişimi ve olaylarına işaret edilmek hedeflenmektedir.
 Çalışmanın birinci bölümde Tanzimat Fermanı sürecinde (1839-1856), Osmanlı Devleti'nde yaşanan modernleşme hareketinin başlangıcı ve genel seyri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölüm Balkanlar, özellikle Tuna Nehri'nin güneyindeki Rumeli Eyaleti, Arnavutluk, Makedonya, Bosna ve Bulgaristan'a ayrılmıştır. Üçüncü bölüm, modernleşmenin sağladığı yeni rollerin ortaya koyduğu örnekler hakkındadır. Dördüncü bölüm, Tanzimat Fermanı döneminin sonuna yaklaşırken Balkanlar konusunda etkili olan gelişmelerin değerlendirilmesine ilişkindir. Bütünsel anlayışla ve bilimsel kriterlere ve etik kurallara uygun hazırlanan bu çalışmanın en önemli amacı literatüre, Tanzimat Fermanı döneminde Balkanlarda yaşanan gelişmeleri ortaya koyması açısından küçük bir katkı sağlamaktır.

Abstract:
In the 19th century, the Balkans would quickly become the scene of nationalist uprisings, influenced by modern-nationalist movements. With the proximity of Europe and the influence of European countries on the Balkan nations, the uprisings will become more and more intense. Ethnic structures and borders are intricate in the Balkans and societies here will want to leave the Ottoman Empire. Different languages, different religions, different races will try revealing the characteristics of their own communities by using modern tools. One of the important aims of the Tanzimat Edict is to prevent separatist/national uprisings in the Balkans. 
The geographical limit of the study subject is preferred as the southern part of the Danube. Because this region clearly highlighted the points that are wanted to be explained in terms of nationalism and modernization as well as Muslims and non-Muslims. The Albanian region, Macedonian region, Bulgarian region and Bosnia regions within the Rumeli Province are key places in the developments and clarification of the process during the Tanzimat Edict period. There were detailed studies on Bulgaria and Bosnia and Herzegovina before. With this study, it is aimed to point out the value, development and events of the Tanzimat Edict in terms of Albania and Macedonia.
In the first part of the study, information is given about the beginning and general course of the modernization movement in the Ottoman Empire during the Tanzimat Edict (1839-1856). The second part is divided into the Balkans, especially the Rumeli Province, Albania, Macedonia, Bosnia and Bulgaria, located south of the Danube. The third chapter is about the examples of the new roles provided by modernization. The fourth chapter is about the evaluation of the developments in the Balkans toward the end of the period under consideration. The most important purpose of this study, which was prepared with a holistic approach and in accordance with scientific criteria and ethical rules, is to make a small contribution to the literature in terms of illuminating the developments in the Balkans during the Tanzimat Edict period.