Türkiye'nin Avrupa Birliği yolculuğu: Fırsatlar ve güçlükler
Turkey?s journey towards European Union: Opportunities and challenges
Yazar: SALİH ÇİÇEK
Danışman: DOÇ. DR. TİMUÇİN KODAMAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Gümrük Birliği = Customs Union ; Ticari ilişkiler = Trade relations ; Türkiye = Turkey ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Üyelik = Membership ; İhracat = Export ; İthalat = Import

Özet:
``Zirve, Komisyonu, 23'üncü paragrafta belirtilen hususlar temelinde, Türkiye ile yürütülecek müzakerelerin çerçevesine ilişkin bir öneri hazırlayarak Konseye sunmaya davet etmiştir. Zirve, müzakerelerin 3 Ekim 2005 tarihinde açılması amacıyla, Konseyden söz konusu çerçeve üzerinde mutabakata varmasını talep etmiştir.''17 Aralık 2004 tarihinde yayımlanan Brüksel Avrupa Konseyi Başkanlık Sonuç Bildirgesinden alınan yukarıdaki alıntı; Türkiye-AB ilişkilerinde gerçek bir dönüm noktasıdır. Türkiye'nin Avrupa Birliği (AB) rüyası, yarım yüzyıl önce, 1959 yılında (o zamanki adı Avrupa Ekonomik Topluluğu-AET olan) Topluluğa başvuru ile başlamıştır. Katılım müzakerelerinin başlayacağının belirlenmiş olmasıyla bu rüya "neredeyse" gerçekleşmiş oldu. 17 Aralık 2004 tarihinde, Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne katılımı resmen Konsey kararı ile başlatılmış oldu. "Karar" yeni ve önemli bir aşamanın başlangıcını oluşturmuş, aynı zamanda 1959 yılında AET üyelik başvurusuna uzanan kurumsal ve hukuki anlamda Türkiye-AB ilişkilerinde önemli bir aşamayı temsil etmiştir.Bu yüksek lisans tezinde; Türkiye'nin AB üyeliğinin çeşitli etkileri vurgulanarak, tarihsel bir perspektif içinde, Türkiye ile AB arasındaki ilişkiler analiz edilmektedir. AB'nin birçok kararında da belirtildiği gibi, Türkiye'nin üyeliği ile AB'nin genişlemesi, çeşitli yollardan Birliği etkileyecektir. Aslında, Türkiye'nin katılımı, kuruluşundan bu yana AB için en büyük güçlüklerden biri olacaktır. Avrupa Birliği Türkiye'nin üyeliğinden kazanım elde edecektir ve bu AB'nin daha güçlü bir uluslararası oyuncu olmasına yardımcı olacaktır. Bu tez, Türkiye'nin AB üyeliğine doğru uzun yolculuğu bağlamında üyeliğinin etkilerini analiz etmeye çalışmaktadır.Bu çalışma; giriş ve sonuç dışında üç bölümden oluşmaktadır. Bu üç bölüm; (i)Türkiye ve Türkiye'nin AB yolculuğu, (ii)Türkiye ile AB arasındaki ticari ilişkiler ile (iii)Türkiye'nin üyeliğin değerlendirilmesinden oluşmaktadır.Türkiye ve Türkiye'nin AB Yolculuğu başlıklı birinci bölümde; Türkiye'nin genel görünümü, Türkiye-AB ilişkilerinin tarihsel gelişimi ve 1959 yılında Avrupa Ekonomik Topluluğu'na yapılan üyelik başvurusundan itibaren Türkiye-AB ilişkilerinin kronolojisi verilmektedir. Bu bölüm, Türkiye-AB ilişkilerinin 17 Aralık 2004 yılına kadar olan önemli kilometre taşlarını belirtmektedir. İkinci bölüm, Türkiye-AB arasındaki mevcut ticari ilişkileri, Gümrük Birliği'nin olumlu ve olumsuz yansımalarına özel bir vurgu yapmak suretiyle ele almaktadır. Bu bölümde ayrıca, Türkiye ile AB arasındaki ticari ilişkilerdeki gelişmeler, ihracat ve ithalatın ana ürün grupları itibariyle dağılımı da dikkate alınmak suretiyle analiz edilmektedir. Son bölüm, Türkiye'nin AB üyeliğinin fırsat ve güçlüklerini, her iki tarafa olan faydalar vurgulamak suretiyle analiz etmektedir.

Abstract:
?It (European Council) invited the Commission to present to the Council a proposal for a framework for negotiations with Turkey, on the basis set out in paragraph 23. It requested the Council to agree on that framework with a view to opening negotiations on 3 October 2005.?Above quotation from Brussels European Council Presidency Conclusions on December 17, 2004 marks a real milestone. A dream ?almost? came through, since Turkey applied for membership of the European Union then named European Economic Community in 1959, nearly half of a century ago. By the 17 December 2004 ?decision? of the Council, Turkey?s accession to the EU was formally launched. The ?decision? is the start of a new and important phase and represents a breakthrough in the long EU-Turkey relations, which dates back to the Turkey?s application to the EEC membership in 1959.This thesis analyses the relations between Turkey and European Union in a historical perspective, by special emphasis on the impacts of Turkish membership to the European Union. The enlargement with the Turkish membership, as defined by many decisions of the European Union, will affect the EU in various ways. In fact, the Turkish accession will be one of the biggest challenges to the EU since its establishment. The EU will benefit from the Turkish membership and it is likely that this challenge may help the EU to emerge as a stronger international player. In that respect, this thesis tries to elaborate the implications of Turkish accession to the Union with reference to Turkey?s long journey towards the membership.The study contains three chapters other than the introduction and the conclusion. Chapters of the dissertation are, (i) Turkey and Its Journey Towards the EU Membership, (ii) Trade Relations Between Turkey and the EU, and (iii) Assessing the Implications of Turkish Accession to the EU.The first chapter, under the heading of ?Turkey and Its Journey Towards the EU Membership? includes the general outlook of the Turkey and historical process of developments of the EU-Turkey relations, gives the chronology of the EU-Turkey relations, which starts from the application of membership to the EEC in 1959. It pinpoints the milestones of the EU-Turkey relations up to the 17 December 2004 decision of the Council. The second chapter covers the current trade relations between the EU and Turkey with the special emphasis on the Customs Union and its both positive and negative reflections that have been experienced. It also tries to analyse developments of trade relations between the EU and Turkey considering the composition of exports and imports by main commodity groups. The final chapter analyses the opportunities and challenges of the Turkish membership to the EU while emphasizing the benefits for both sides.