Türk ve Fransız İş Hukuklarında disiplin cezaları
Disciplinary sanctions at Turkish And French Labour Law systems
Yazar: NAZLI ELBİR
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN BAŞTERZİ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Disiplin cezası = Discipline punishment ; Fransız hukuku = French law ; Türk iş hukuku = Turkish labor law ; İş disiplini = Working discipline ; İş hukuku = Labour law ; İş verimi = Work efficiency

Özet:
Disiplin, diğer adıyla düzen, insan topluluklarının bir arada yaşayabilmeleri için bir ihtiyaçtan çok, zorunluluktur. İş hukukunda da bu zorunluluk ?işyeri? bakımından geçerlidir. İşyerinde disiplini sağlayacak otorite ?işveren?dir. İşverenin, Türk hukukunda iş sözleşmesinden kaynaklanan ?yönetim hakkı?, Fransız hukukunda ise işletmenin bir kurum oluşundan kaynaklanan ?yönetim yetkisi?ne sahip olduğu kabul edilir. Bu yönetim hakkının altında yer alan bir diğer hak/yetki de ?disiplin hakkı/yetkisi?dir. Lakin disiplin hakkının işverenin yönetim hakkına dayandırılarak serbestçe kullandırılması; işçi aleyhine sonuçlar doğuracak ve işverene, kanunun dolanma imkânı verebilecektir. Bu nedenle, Fransız hukukunda İş Kanununa eklenmiş olana hükümlerle bir disiplin hukuku oluşturulmuş ve disiplin hakkının çerçevesi çizilmiştir. Türk hukukunda ise böyle bir disiplin hukuku, iş yasaları tarafından meydana getirilmemiş olsa bile, öğretideki görüşler, içtihatlar, dolaylı olarak bu konuyu ilgilendiren yasal hükümler ve toplu iş sözleşmeleriyle kısmen de olsa bir disiplin hukuku oluşturulmuştur. Ayrıca, yönetim hakkı yalnızca diğer hukuk kaynaklarında boşluk bulunan hallerde ve bunlara aykırı olamayacak biçimde kullanılabileceğinden aynı durum disiplin hakkı için de geçerli olacak ve dolayısıyla işveren bu hakkını sınırsızca kullanamayacaktır. Yine de bu şekilde yapılandırılan disiplin hukuku işçiler bakımından yeterince koruyucu olmayıp Fransa örneğinde olduğu gibi belli yasal kurallarla düzenlenmesi çok daha yerinde olacaktır.

Abstract:
"Discipline", which can also be called "order", is not only a need but a necessity for communities to be able to maintain their existence. In labour law, this necessity is valid for the workplace. The authority to provide discipline in the workplace is the employer. While in Turkish law the employer is considered to have "right to direction" occuring from the labour contract, in French law it is called "the power of direction" occuring from the workplace itself. The right to/power of direction also includes the right to/power of discipline. However, qualification of this right/power under the right to/power of direction of the employer may lead up to unfavorable causes for employees. Therefore in France, power of discipline is arranged under the code of labour and a "discipline law" has come to world. Although in Turkish law there is no such legal arrangement jurisprudence and doctrine have almost created a discipline law. Besides, the right to discipline is subject to the same restrictions as the right to direction. However, it would be more favorable for employees if the right to discipline is regulated under the code of labour.