Tatarlı höyük (Ceyhan/Adana) kazısı helenistik dönem tabakaları ve çöp çukurlarından elde edilen bitkisel kalıntıların arkeobotaniksel yönden değerlendirilmesi
The archaeobotanical evaluation of plant remains from hellenistic layers and middens of tatarli höyük (Ceyhan/Adana)
Yazar: FERYAL ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. HALİL ÇAKAN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada, Tatarlı Höyük'te (Ceyhan/Adana) sürdürülen, 2009-2010 dönemine ait, arkeolojik kazılardan elde edilen kömürleşmiş veya taşlaşmış bitki kalıntıları arkeobotanik yönden incelenmiştir. Bu kapsamda, genellikle çöp çukurları ve ocak yerlerinden elde edilen bitkisel kalıntılar tanımlanarak, ait oldukları dönemde yaşayan halkın günlük yaşantısındaki yerleri ortaya konmaya çalışılmıştır.Araştırma kapsamında 7 farklı açmaya ait, Helenistik Dönem'e tarihlenen seviyelerden tespit edilen alanlardan toplam 33 toprak örneği alınmıştır. Toprak örneklerinden bitkisel kalıntıların ayrılması amacıyla ıslak eleme (flotation) yöntemi uygulanmıştır. Bu yöntemle elde edilen arkeobotaniksel malzemenin taksonomik olarak familya, cins veya tür seviyelerinde tanımlanması sonucu toplam 42 farklı bitki örneği saptanmıştır. Bu örneklerin 13'ü tarımı yapılan, 29'u ise yabani floraya ait bitkileri içermektedir. Araştırma alanından 5 farklı buğday türüne ait çok miktarda tahıl örneğinin ortaya çıkması, dönem halkının temel besin kaynağının büyük bir kısmını tahılların oluşturduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca; bağcılık, şarap yapımı ve bahçe tarımının, üzüm (Vitis vinifera) ve zeytin (Olea europea) gibi bitkilere ait kalıntıların bulunması nedeniyle, bölge ekonomisinde önemli yeri olduğunu göstermektedir. Incelenen açmaların bazılarında, elde edilen örneklerin tamamına yakınının yabani floraya ait olduğu ve güncel flora ile büyük benzerlik gösterdiği saptanmıştır.Bu sonuçlar, alanda yapılan ilk arkeobotanik çalışmaya ait olup, ilerleyen yıllarda yapılacak olan çalışmalara ışık tutacaktır. Yeni sonuçlar elde edildikçe, mevcut veriler daha çok anlam kazanacaktır.

Abstract:
In this study, carbonised and fossil plant remains recovered from Tatarlı Höyük in the 2009-2010 excavation season, especially from middens and hearts, were investigated with an archaeobotanical perspective. In this scope, the use of plants in the daily life of people lived in the period was tried to be understood by identification of the plant remains.Within the context of this research, 33 soil samples from 7 different trenches dated to Hellenistic Period were taken. Wete sieving (flotation) technique was used for seperation of plant remains from the soil. Archaeobotanical material obtained by this method was identified taxonomically in familia, genus or species level. 42 different plant samples were determined. 13 of these were crops and 29 were included wild plants. 5 different wheat species obtained from the research area shows that cereals were the main source of food. Besides, grapevine (Vitis vinifera) and olive (Olea europea) found in the samples suggest that viticulture, wine production and gardening had an important part in the regions' economy. Almost all of the samples obtained from certain trenches were determined to be wild plants and these are similar to the elements of current flora.These are the results of the first archaeobotanical study conducted in Tatarlı Höyük. This study will show a way for the future studies. Present data will be improved and be more meaningful as new results are obtained.