Aralık değerli pisagor bulanık analitik hiyerarşi süreci ile Türkiye'de bir havayolu şirketi için yeni rota seçimi
New route selection using interval-valued pythagorean fuzzy analytic hierarchy process for an airline company in Turkey
Yazar: ESRA ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. ALEV TAŞKIN GÜMÜŞ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Günümüzde birçok sebeple seyahatlere olan ilginin artması ve havayolu taşımacılığının daha fazla önem kazanması ile birlikte havayolu şirketleri arasındaki rekabet oldukça artmıştır. Rekabetin artması ile havayolu şirketleri pazarda daha güçlü konuma gelebilmek için uçak alımı, seferlerin haftalık frekansını arttırma gibi bir takım kararlar almaktadır. Bu kararların dışında şirketler büyüyebileceklerini öngördükleri varış noktalarında yeni hat açmaktadır. Bu çalışmada Pisagor Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci Çok Kriterli Karar Verme yöntemi kullanılarak Türkiye'de bir havayolu şirketi için Kuzey Amerika Bölgesi'nde yeni rota seçimi yapılmıştır. Literatürde bu alandaki çalışmaların eksikliği tespit edilmiş olup, bu çalışmanın bu eksikliği gidermeye yönelik önemli etkileri olacağı düşünülmektedir.
Bu çalışmada incelenen havayolu şirketi için, geniş gövde uçak tipi ile Kuzey Amerika Bölgesi'nde sefer icra edebileceği varış noktaları araştırılmıştır. Bunun için önce tahmini yolcu gelir ve tahmini gider hesabı yapılmış, tahmini yolcu geliri tahmini giderinden fazla olan varış noktaları için Aralık Değerli Pisagor Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci adımları uygulanmış ve kriterlerin önem ağırlıkları bulunmuştur. Daha sonra SAW yöntemi uygulanarak her bir alternatifin kriterlere göre toplam skoru hesaplanmış, skoru en yüksek olan alternatif yeni varış yeri olarak seçilmiştir. Son olarak ise karar verme sürecinde önemli rol oynayan karar vericilerin önem ağırlığı değiştirilerek duyarlılık analizi yapılmıştır. Çalışmanın bölümleri şu şekilde düzenlenmiştir: Bölüm 1; giriş ve yeni rota seçimi için literatür özeti, tezin amacı ve orijinal katkı. Bölüm 2; hava taşımacılığı, sektörün tanımı, tarihsel gelişimi, günümüzde Dünya'da ve Türkiye'de hava taşımacılığı. Bölüm 3; aralık değerli pisagor bulanık kümeler. Bölüm 4; Türkiye-Kuzey Amerika bölgesi varış noktaları arasında yeni bir rota seçimi uygulaması. Bölüm 5 ise sonuçlar kısmından oluşmaktadır.

Abstract:
With the increasing interest in travel and the increasing importance of air transportation, competition between airline companies has increased. With the increase of competition, the airline companies make decisions such as purchasing aircrafts and enhancing the weekly frequency of their flights in order to become stronger in market. Apart from these decisions, companies open new lines for destinations they expect to grow. 
In this study, destinations where the airline company's wide body aircrafts able to fly in North America region are investigated. For this purpose, firstly, the estimated income and expenses are calculated. Secondly, for destinations that have estimated revenue higher than the estimated cost, Interval Valued Pythagorean Fuzzy Analytic Hierarchy Process is applied and the importance weights of the criterias is found. Then, the total score of each alternative is calculated according to the criterias by applying SAW method and the alternative with the highest score is selected as the new destination. Finally, sensitivity analysis is carried out by changing the importance of decision makers who played an important role in the decision-making process. The sections of the paper is organized as follows: Chapter 1, introduction and review of the literature for the selection of new routes, the aim of the thesis and the original contribution. Chapter 2, air transport, the definition of the sector, its historical development, current air transport in the world and Turkey. Chapter 3, interval valued pythagorean fuzzy sets. Chapter 4, a case study. Chapter 5, results of the study. In the literature, the lack of studies of this area are identified and it is thought that this study shall contribute the remedying the deficiency.