18-55 yaş arası iskemik serebrovasküler hastalık geçiren diyabet tanısı olmayan hastalarda insülin direnci ve metabolik sendromun rolü
The role of insulin resistance and metabolic syndrome in a group of non-diabetic patients aged between 18-55 years with an ischemic cerebrovascular disease
Yazar: AHMET DEMİR
Danışman: DR. REYHAN SÜRMELİ ; DOÇ. DR. AYŞE DESTİNA YALÇIN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Beyin iskemisi = Brain ischemia ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; İnme = Stroke ; İnsülin direnci = Insulin resistance ; İskemi = Ischemia

Özet:
AMAÇ
Çalışmamızda iskemik inmenin daha seyrek olarak görüldüğü 55 yaş altı hasta grubunda etyolojik olarak TOAST sınıflamasına göre nedeni belirlenemeyen iskemik inme olarak kabul edilen ve diyabetes mellitus tanı kriterlerini doldurmayan hastalarda metabolik sendrom ve onun önemli bir komponenti olan insülin direncinin sıklığı araştırılmıştır.
MATERYAL VE METOD
Kesitsel olarak planlanan bu çalışmaya hasta grubu olarak Sağlık Bakanlığı, Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Ümraniye Eğitim Araştırma Hastanesine Nöroloji Kliniğine Haziran 2015-Haziran 2016 tarihleri arasında başvuran iskemik inme tanısı alan 18-55 yaş aralığındaki, sigara, alkol, madde ve ilaç kullanımı olmayan, yapılan tetkikler sonrasında kardiyo-emboli odağı, karotis stenozu, diseksiyonu ve vaskülitik bir neden tespit edilmeyen, MR beyin görüntülemesi ile laküner iskemi tanısı dışlanan ve DM tanısı olmayan 30 hasta ve kontrol grubu olarak; Sağlık Bakanlığı, Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Ümraniye Eğitim Araştırma Hastanesine İç Hastalıkları Kliniği' ne rutin kontrol için başvuran; özgeçmişinde tanı aldığı herhangi bir hastalığı olmayan, sigara, alkol, madde ve ilaç kullanımı olmayan, yapılan tetkikleri sonrasında DM tanısı olmayan 15 kişi dahil edilmiştir. İki grup metabolik sendrom ve insülin direnci tanıları açısından karşılaştırılmıştır.
BULGULAR
Hasta grubunun yaş ortalaması 46,6 (±7,5), kontrol grubunun ise 42,7 (±6,6) idi. Hasta grubunun %76,6' sı erkek (n=23), %23,4' ü kadın (n=7) iken kontrol grubunun %26,6' sı erkek (n=4), %74,4' ü kadın (n=11) idi. 
İskemik inmenin lokalizasyonu için yapılan Bamford sınıflamasına göre hasta grubunda TACI %10 (n=3), PACI %43,3 (n=13) ve POCI %46,7 (n=14) oranında saptandı. Bamford sınıflamasına göre herhangi bir grup ile metabolik sendrom arasında anlamlı ilişki saptanmadı. 
Hasta grubunun ortalama BKİ 29,1 (±4,1) kg/m2 iken kontrol grubunun 27,8 (±4,2) kg/m2 idi. Hasta grubunun ortalama bel çevresi 102,9 (±9,2) cm iken kontrol grubunun ortalama bel çevresi 92,9 (±10,5) cm idi. Hasta grubunun %83,3' ünde (n=25) metabolik sendrom tanısı tespit edilirken kontrol grubunun %33,3' ünde (n=5) metabolik sendrom tanısı vardı. Hasta grubunun %26,7' sinde (n=8) insülin direnci saptanırken kontrol grubunun %20' sinde (n=3) tespit edildi. 
İstatiksel olarak hasta grubu ile kontrol grubu arasında bel çevresi, metabolik sendrom, sistolik tansiyon, diyastolik tansiyon, HbA1C, LDL ve HDL düzeyleri açısından anlamlı fark tespit edilirken BKİ, trigliserit, açlık glukozu, açlık insülini ve insülin direnci gibi diğer parametreler açısından anlamlı fark saptanmadı. 

SONUÇ
Bu çalışmada 18-55 yaş arası nedeni belirlenemeyen inme olarak sınıflanan DM tanısı olmayan grupta metabolik sendromun, aynı yaş aralığındaki sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı şekilde daha sık olduğu tespit edilirken metabolik sendromun önemli bir komponenti olan insulin direnci açısından ise kontrol grubu ile hasta grubu arasında anlamlı fark tespit edilmedi. Çalışmamızın dikkat çekici bulgularından birisi bel çevresinin hasta grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede artmış olduğu tespit edilirken BKİ açısından iki grup arasında anlamlı fark olmaması idi. Literatürde bu iki parametreyi iskemik inme riski açısından birbiriyle karşılaştıran bir çalışma yoktur. Sonuç olarak artmış bel çevresi ölçümünün iskemik inme açısından bağımsız bir risk faktörü olarak kabul görebilmesi için geniş çaplı çalışmalara gereksinim vardır.

Abstract:
INTRODUCTION AND AIM
The aim of this study was to evaluate the incidence of metabolic syndrome and its important component insulin resistance, in non-diabetic patients under 55 years of age who suffered from ischemic stroke and whose etiologic factor was not identified according to TOAST.
MATERIALS AND METHODS
This cross-sectional study was carried out at the Neurology Clinic of Umraniye Training and Research Hospital between June 2015-June 2016. Thirty non-diabetic non-smokers without drug or alcohol usage in whom cardioembolism, carotis stenosis, dissection, vasculitis and lacunar stroke were all excluded with appropriate methods and laboratory investigations were included in the study. The control group composed of 15 non-diabetic healthy nonsmokers without alcohol or drug usage who were admitted to the outpatient clinic of Internal Medicine Department of Umraniye Training and Research Hospital. 
RESULTS
           The mean age of the patient group was 46,6 ± 7,5 and the control group was 42,7 ± 6,6. In the patient group, 76,6 %  were male (n=23) and 23,4 % female (n=7) and in control group 26,6 % were male (n=4) and 74.4 % female (n =11). TACI was found in 10 % (n=3), PACI in 43,3 % (n=13) and POCI in 46,7 % (n=14) in terms of location of ischemic lesion according to Bamford classification. There was no remarkable difference between the patients with and without metabolic syndrome. The mean BMI of the patient group was 29,1 ± 4,1 kg/m2 while that of the control group was 27,8 ± 4,2 kg/m2. The average waist circumference of the patient group was 102,9 ± 9,2 cm while the average waist circumference of the control group was 92,9 ± 10,5 cm. Metabolic syndrome was detected in 83,3 % (n=25) in the patient group and 33.3 % (n=5) in the control group. Insulin resistance was detected in 26.7 % (n=8) in the patient group and 20 % (n=3) in the control group. There was statistically significant difference in terms of waist circumference, metabolic syndrome, systolic blood pressure, diastolic blood pressure, HbA1C, LDL and HDL levels between the patient group and control group but not in other parameters such as BMI, triglyceride, fasting glucose, fasting insulin and insulin resistance.
CONCLUSION
The frequency of metabolic syndrome in the patient group composed of non-diabetic people with age range between 18-55 who suffered from ischemic stroke without any identified etiology was significantly higher than the control group with similar age. However, there was no difference in terms of insulin resistance between the two groups. One of the most striking result of our study was the important difference of waist circumference of both groups in favour of the patients. Nonetheless, from the standpoint of BMI there was no difference between both groups. There is no study comparing these two parameters as a risk factor for ischemic stroke in the literature. Overall, we concluded that further studies with larger groups are required fort the acceptance of increased waist circumference as an independent risk factor for ischemic stroke.