Birinci basamakta fiziksel aktivite ve beslenme durumuna ilişkin tutumların depresyon düzeyi ile ilişkisi
The relationship of attitudes to physical activity and nutritional status and the level of depression in primary stage
Yazar: SUNAY AKBİYİK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA REŞAT DABAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Depresyon = Depression ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Amaç: Birinci basamakta depresyonun erken tanısının önemini saptayıp depresyon taramasını sağlamak ayrıca bunun fiziksel aktivite ile ilişkisini belirleyip beslenme durumuna yönelik tutumların da depresyon ile ilişkisini ortaya koymaktır. Çalışmanın amacını daha da detaylandıracak olursak; birinci basamakta 18-65 yaş aralığında depresyon düzeyini saptamak, fiziksel aktivite derecesine göre depresyon düzeyini kıyaslamak, beslenme durumuna ilişkin tutumlar ile depresyon düzeyini kıyaslamak, fiziksel aktivite ile beslenme durumuna ilişkin tutumlar arasındaki ilişkiyi açıklamak ve fiziksel aktivite ile birlikte beslenme durumuna ilişkin tutumların depresyon düzeyi ile ilişkisini saptamak şeklinde olacaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma tek merkezli, gözlemsel, tanımlayıcı bir anket araştırmasıdır. Araştırma materyali, araştırıcının oluşturduğu sorular, Birinci Basamak İçin Beck Depresyon Tarama Ölçeği (BDÖ-BB) ve  Birinci Basamak İçin Fiziksel Aktivite Anketi (BBFAA) kullanılarak hazırlanan bir anketten oluşmaktadır.  Çalışma Mayıs 2021-Temmuz 2021 tarihleri arasında Haseki Eğitim ve Araştırma  Hastanesi'ne bağlı Bağcılar Eğitim ASM Birimi'ne başvuran 18-65 yaş arasında olan, gebe olmayan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 150 bireye uygulanmıştır. İstatistiksel analizler için R vers. 2.15.3 programı (R Core Team, 2013) kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık p<0.05 olarak kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin yaşları 19 ile 65 yıl arasında değişmekte olup yaş ortalaması 39.59±13.10 yıldır. Katılımcıların %64.7'si (n=97) kadın, %35.3'ü (n=53) erkektir. Katılımcıların %32,7'sinin (n=49) BDÖ-BB depresyon düzeyi yüksek (≥4) iken %67,3'ünün (n=101) BDÖ-BB depresyon düzeyi düşük (<4) saptanmıştır. Katılımcıların BBFAA fiziksel aktivite sınıflamasına göre %66'sı (n=99) hareketsiz, %17.3'ü (n=26) az hareketli, %9.3'ü (n=14) orta derecede hareketli, %7.3'ü (n=11) ise hareketlidir. BBFAA sınıflamasına göre hareketsiz olan katılımcıların %38.4'ünün (n=38), az hareketli olanların %23.1'inin (n=6), orta derecede hareketli olanların %14.3'ünün (n=2), hareketli olanların ise %27.3'ünün (n=3) depresyon düzeyi yüksektir. Kolesterolden düşük yağsız diyet uygulayan katılımcıların %55,8'inin (n=29) depresyon düzeyi düşük iken, %44,2'sinin (n=23) depresyon düzeyi yüksektir. Gıda paketlerinin üzerindeki besin/kalori değerlerinin hiçbir zaman okumayan katılımcıların %53,9'unun (n=41) depresyon düzeyi düşük iken, %46,1'inin (n=35) depresyon düzeyi yüksektir. Gıda paketlerinin üzerindeki besin/kalori değerlerinin hiçbir zaman okumayan katılımcıların %81,6'sı (n=62) hareketsiz iken, %13,2'sinin (n=10) az hareketli, %3,9'unun (n=3) orta derecede hareketli, %1,3'ünün (n=1) ise hareketli olduğu saptanmıştır.
Sonuç: Çalışmamızda BBFAA sınıflamasına göre fiziksel aktivite sınıfı ile depresyon düzeyleri bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Çalışmamızda katılımcıların kolesterolden düşük yağsız diyet uygulayanların depresyon düzeylerinin (BDÖ-BB≥4) istatistiksel olarak anlamlı daha yüksek olduğu saptanmıştır. Çalışmamızda katılımcıların gıda paketlerinin üzerindeki besin/kalori değerlerini hiçbir zaman okumayanların hem depresyon düzeylerinin (BDÖ-BB≥4) hem de hareketsiz olma yüzdesinin istatistiksel olarak anlamlı daha yüksek olduğu saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Birinci basamak, depresyon, fiziksel aktivite, beslenme, beslenme durumu

Abstract:
Aim: To determine the importance of early diagnosis of depression in primary care, to provide depression screening, and to determine its relationship with physical activity and to reveal the relationship between attitudes towards nutritional status and depression. To further elaborate the aim of the study; to determine the level of depression in the 18-65 age range in primary care, according to the degree of physical activity to compare the level of depression, to compare the attitudes towards nutritional status and the level of depression, to explain the relationship between physical activity and attitudes towards nutritional status, and to determine the relationship between physical activity and attitudes towards nutritional status and depression level.
Materials and Methods: The study is a single-center, observational, descriptive survey study. The research material consists of a questionnaire prepared using questions created by the researcher, Beck Depression Screening Scale for Primary Care (BDI-BB) and Physical Activity Questionnaire for Primary Care (BBFAA). The study was applied to 150 individuals between the ages of 18-65, who were not pregnant, and who agreed to participate in the study, who applied to the Bağcılar Education ASM Unit of Haseki Training and Research Hospital between May 2021 and July 2021. R vers. for statistical analysis. The 2.15.3 program (R Core Team, 2013) was implemented. Statistical significance was accepted as p<0.05.
Results: The ages of the individuals participating in the study ranged from 19 to 65 years, with a mean age of 39.59±13.10 years. 64.7% (n=97) of the participants were female and 35.3% (n=53) were male. While 32.7% (n=49) of the participants had a high (≥4) BDÖ-BB depression level, 67.3% (n=101) had a low (<4) BDÖ-BB depression level.According to the BBFAA physical activity classification of the participants, 66% (n=99) were sedentary, 17.3% (n=26) were less active, 9.3% (n=14) were moderately active, 7.3% (n=11)  is active. According to the BBFAA classification, 38.4% (n=38) of the sedentary participants, 23.1% (n=6) of the less active, 14.3% (n=2) of the moderately active participants and 27.3% (n=3) of the active participants depression level is high. While 55.8% (n=29) of the participants who followed a low-cholesterol, fat-free diet had low depression levels, 44.2% (n=23) had high depression levels. While 53.9% (n=41) of the participants who never read the food/calorie values on the food packages had a low level of depression, 46.1% (n=35) had a high level of depression. While 81.6% (n=62) of the participants who never read the food/calorie values on the food packages were sedentary, 13.2% (n=10) were less active and 3.9% (n=3) moderately active, and 1.3% (n=1) were found to be active.
Conclusion: In our study, no statistically significant difference was found in terms of physical activity class and depression levels according to BFFAA classification. In our study, it was determined that the depression levels (BDÖ-BB≥4) of the participants who followed a low-fat diet low in cholesterol were statistically significantly higher. In our study, it was determined that both the depression levels (BDÖ-BB≥4) and the percentage of inactivity were statistically significantly higher in those who never read the food/calorie values on the food packages of the participants.
Keywords: Primary care, depression, physical activity, nutrition, nutritional statutus