Meme kanseri hücrelerinde seramidaz inhibisyonu ve hücre içi seramid seviyelerinin belirlenmesi
Ceramidase inhibition and determination of intracellular ceramide levels in breast cancer cells
Yazar: NAZLICAN BOZKURT
Danışman: PROF. DR. HATİCE MEHTAP KUTLU
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Moleküler Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Hücre canlılığı = Cell survival ; Hücre dizisi = Cell line ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Kromatografi-sıvı = Chromatography-liquid ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Seramidler = Ceramides ; Seranib-2 = Ceranib-2 ; Sfingolipidler = Sphingolipids ; Sfingozin 1-fosfat = Sphingosine 1-phosphate

Özet:
Hücrelerin kontrolsüz bir şekilde büyümesiyle doku ve organlarda kanser oluşmaktadır. Normalde hücreler belirli bir düzende çoğalır, büyür ve ölür. Ancak kanser, bu düzeni bozar ve hücreler kontrolsüz bir şekilde çoğalmaya devam eder. Kanser hücreleri diğer dokulara yayılma yeteneğine sahiptir. Dünya genelinde ve ülkemizde kadınlar arasında en yaygın görülen kanser türlerinden biri, meme kanseridir. Meme kanseriyle mücadelede kullanılan kemoterapi, radyoterapi, cerrahi ve hormonal tedaviler önemli adımlar olsa da, mevcut tedaviler yeterli değildir ve daha etkili yeni tedavi yöntemleri ve ajanlarının geliştirilmesi gerekmektedir. Son yıllarda, sfingolipid metabolizması ile kanser arasındaki ilişki önemli bir odak noktası haline gelmiştir. Özellikle hücresel sinyal iletim ağında kontrol mekanizmalarını düzenleme kapasiteleri nedeniyle sfingolipidler, kanser ve diğer birçok hastalığın tedavisi için terapötik stratejiler geliştirmek adına potansiyele sahip moleküllerdir. Sfingolipid metabolizmasında seramid ve sfingozin-1-fosfat, birbirine dönüşebilen moleküllerdir. Hücre içindeki seramid miktarının artması, hücreyi apoptoza (programlanmış hücre ölümü) yönlendirken, sfingozin-1- fosfat seviyelerinin yüksek olması, hücrenin sağkalımını teşvik etme eğilimindedir. Bu bilgiler ışığında, seramid molekülünün metabolizmasında önemli role sahip seramidaz enziminin, seranib-2 inhibitörü ile baskılanması ve LC-MS/MS metodu kullanılarak hücre içi seramid seviyelerinin ölçülmesi, sfingolipid metabolizması üzerine odaklanan araştırmalar için daha güvenilir bilgiler sunabilir ve yeni terapötik ajanların geliştirilmesine yönelik önemli bir katkı sunabilir.

Abstract:
Cancer develops in tissues and organs when cells grow uncontrollably. Normally, cells reproduce, grow and die in a certain order. Cancer, however, disrupts this order and the cells continue to multiply uncontrollably. Cancer cells have the ability to spread to other tissues. Breast cancer is one of the most common types of cancer among women worldwide and in our country. Although chemotherapy, radiotherapy, surgery and hormonal treatments are important steps in the fight against breast cancer, current treatments are not sufficient and new more effective treatment methods and agents need to be developed. In recent years, the relationship between sphingolipid metabolism and cancer has become an important focus. Especially due to their capacity to regulate control mechanisms in the cellular signal transduction network, sphingolipids are molecules with potential to develop therapeutic strategies for the treatment of cancer and many other diseases. In sphingolipid metabolism, ceramide and sphingosine-1- phosphate are interconvertible molecules. Increasing the amount of ceramide in the cell leads the cell to apoptosis (programmed cell death), while high levels of sphingosine-1-phosphate tend to promote cell survival. In the light of this information, suppression of ceramidase enzyme, which has an important role in the metabolism of ceramide molecule, with ceranib-2 inhibitor and measurement of intracellular ceramide levels using LC-MS/MS method may provide more reliable information for research focusing on sphingolipid metabolism and may make an important contribution to the development of new therapeutic agents.