Ektopik gebelik yaşayan kadınlara  roy adaptasyon modeline dayalı verilen hemşirelik bakımının  etkinliğinin incelenmesi
Examining the effectiveness of nursing care given to women with ectopic pregnancy based on the roy adaptation model
Yazar: SEMRA GÜN
Danışman: PROF. DR. GÜL ERTEM
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Ektopik tanısı almış kadınlara verilen Roy Adaptasyon Modeli çerçevesinde hazırlanmış olan hemşirelik bakımının etkisini incelemektir
Yöntem: Araştırma prospektif,  ön test son test tasarımlı kontrol gruplu düzende (4 aşamalı)  ve deneysel bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma hastanesine Mayıs2021- Aralık 2022 tarihleri arasında ektopik gebelik için yatırılan ve Metotreksat tedavisi uygulanan hastalar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise; araştırmayı kabul eden 22 girişim grubu 22 kontrol grubu olmak üzere 44 hasta oluşturmuştur.  Katılımcılardan kontrol grubundaki hastalara rutin hemşirelik bakımı uygulanırken, girişim grubundaki hastalara rutin bakıma ek olarak Roy Adaptasyon Modeli çerçevesinde hazırlanan hemşirelik bakımı ugulanmıştır. Bakımın değerlendirilebilmesi için katılımcılara hastaneye yatış sırasında,  taburculuk sırasında, BhCG değeri sıfıra düşünce ve 3 ay sonra Beck Anksiyete ölçeği, Sosyal İzolasyon Anketi, Aile Rol Performans Ölçeği ve Başaçıkma Stratejileri Ölçeği uygulanmıştır. Ayrıca ağrının değerlendirilmesi için hastaneye yatış sırasında, Metoteraksat tedavisi 2. Günü ve taburculuk sırasında VAS ölçeği uygulanmıştır.
Bulgular: VAS ağrı puanlarının girişim grubunda control grubuna gore Metotreksat tedavisi 2. Günü ve taburculuk sırasında düşük olduğu belirlenmiştir(p<0,05). Beck Anksiyete Ölçeği puanlarının 3. ayda girişim grubunda control grubuna göre düşük olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Sosyal izolasyon puanları değerlendirildiğinde 3. ayda girişim grubunun sosyal bağlılık kesme noktasını aştığı belirlenmiştir (p<0,05). Araştırmada Aile Rol Performans ve Başaçıkma Stratejileri Ölçeği puanları girişim ve kontrol gruplarında benzer bulunmuştur(p>0,05).
Sonuç: Roy Adaptasyon Modeli çerçevesinde verilen bakımının ağrı, anksiyete ve sosyal izolasyon alanlarında etkili olduğu saptanmıştır.  Hazırlanan hemşirelik bakımı Ektopik gebelik yaşayan kadınlar üzerinde etkilidir.

Abstract:
Aim:To examine the effect of nursing care prepared within the framework of the Roy adaptation model given to women diagnosed with ectopic disease.
Method:The research is a prospective, randomized controlled, pretest-posttest design (4-stage), single-blind and experimental research. The population of the research consisted of patients who were hospitalized for ectopic pregnancy and received methotrexate treatment at Izmir Tepecik Training and Research Hospital between May 2021 and December 2022.The sample of the study consisted of 44 patients, 22 in the intervention group and 22 in the control group, who accepted the research. While routine nursing care was applied to the patients in the control group, nursing care prepared within the framework of the Roy Adaptation Model was applied to the patients in the intervention group in addition to routine care. In order to evaluate the care, Beck Anxiety Scale, Social Isolation Questionnaire, Family Role Performance Scale and Coping Strategies Scale were administered to the participants during hospitalization, at discharge, when the BhCG value dropped to zero and 3 months later. In addition, VAS scale was applied to evaluate pain during hospitalization, on the 2nd day of Metotheraxate treatment, and at discharge.
Results:In the study, it was determined that there was no difference in terms of socio-demographic characteristics of the participants such as age, educational level, spouse's education level, family type and income level (p>0.05). It was determined that VAS pain scores were lower in the intervention group than in the control group (p <0.05). It was determined that Beck anxiety scale scores were lower in the intervention group than in the experimental group at the 3rd month (p <0.05). When social isolation scores were evaluated, it was determined that the intervention group exceeded the social engagement cut-off point in the 3rd month (p<0.05). In the study, Family role performance and Coping strategies scale scores were found to be similar (p>0.05).
Conclusion: It was determined that the care provided within the framework of the Roy Adaptation model was effective in the areas of pain, anxiety and social isolation. The nursing care prepared is effective on women experiencing ectopic pregnancy.