Kafeterya diyet uygulanarak oluşturulan metabolik sendromun ratlarda otojen kemik grefti ile greftlenen kritik boyutlu kemik defekti iyileşmesi üzerine etkisinin micro-CT ile değerlendirilmesi
Evaluation of the effect metabolic syndrome induced by cafeteria diet on healinh of critical bone defectgrafted with autogenous bone graft in rats with micro-CT
Yazar: GÖKHAN ALDIM
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH İLKER ÖZEÇ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı / Cerrahi Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Hiperglisemi = Hyperglycemia ; Hiperinsülinizm = Hyperinsulinism ; Kemik defektleri = Bone defects ; Kemik nakli = Bone transplantation ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Sıçanlar = Rats ; Tomografi-mikro bilgisayarlı = Tomograph-micro computed ; Transplantlar = Transplants ; Yara iyileşmesi = Wound healing

Özet:
Günümüzde diş kaybı sonucu dental implant yapılması planlanan hastada yeterli miktarda olmayan alveol kemik miktarını arttırmak amacıyla veya herhangi bir sebepden dolayı çene yüz bölgesinde meydana gelen kemik defektinin onarılıp mevcut kemik miktarını artırmak için çeşitli cerrahi teknikler kullanılmaktadır. Kemik miktarının artırılması için kullanılan tekniklerden birisi de ilgili bölgeye kemik grefti uygulanmasıdır. Günümüzde kemik grefti uygulanmasında en iyi yöntemin kişinin kendinden alınan kemik greftinin kendine uygulanması olduğu çeşitli çalışmalarla kanıtlanmıştır. Yapılan bu cerrahi prosedürün başarısı lokal ve sistemik olarak  bir çok faktöre bağlıdır. Sistemik faktörler arasında yer alan ve beslenme alışkanlıkları  neticesinde ortaya çıkan sağlık problemleri bu faktörlerden bir tanesidir.	
Günümüz dünyasında kafeterya diyeti olarak da adlandırılan yüksek karbonhidratlı, yüksek yağlı ve zayıf posa içerikli besinler ile beslenen insanların birçok sistemik sağlık sorunu ile karşı karşıya kaldığı bilinmektedir. Bu tür beslenmenin uzun süre devam etmesi sonucunda insülin direnci ile süregelen obezite, diyabetes mellitus, dislipidemi, hipertansiyon ve koroner arter hastalık gibi bir çok sistemik rahatsızlığın olduğu metabolik sendrom tablosu olarak adlandırılan durum ortaya çıkmaktadır. Bir çok sistemik hastalığın ortaya çıkmasından önce ortaya çıkan  metabolik sendrom tablosu kemik dokunun iyileşmesi için de bir risk faktörü oluşturduğu bilinmektedir. Yapılan çalışmalarda yüksek glikoz düzeylerinin, kandaki yüksek insülin düzeyleri ile bir bağlantısının olduğu gözlemlenmiştir. Akut insülin yüksekliğinin kemik dokusunda etkisinin olmadığı fakat metabolik sendrom gibi durumlarda kronik insülin yüksekliğinin kemik dokusunda katabolik etkisinin olduğu gösterilmiştir.	
 Bu çalışmamızdaki amaç, kafeterya diyeti ile beslenerek metabolik sendrom tablosu oluşturulan ratlarda, kalvarya bölgesinde meydana getirilen kritik boyutlu kemik defektine uygulanan otojen greft sonrasında oluşturulan defektin iyileşmesinin incelenmesidir.
 	Çalışmamızda 20 adet erkek Wistar albino cinsi rat kullanılmıştır. Ratlar kontrol ve kafeterya diyet grubu olmak üzere 2'ye ayrılmışlardır. Kontrol grubuna standart yem ve normal içme suyu verilirken, kafeterya diyet grubuna ise hazır paketli market gıdaları olan patates cipsi, kraker, kek, bisküvi, çikolata, mısır patlağı ve ek olarak normal içme sularının yanında şekerli su verilmiştir.
Yapılan çalışma esnasında başlangıç, 6. hafta, 12. hafta ve 16. hafta olmak üzere toplamda 4 defa ratların kan şekeri ve kilo ölçümleri yapılmıştır. Bu ölçüm değerleri, kafeterya grubunda istatiksel olarak anlamlı olacak şekilde kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu görülmüştür.
Yapılan mikro-ct değerlendirmesinde ise intersection (İ.S.), kemik hacminin doku hacmine oranı (BV/TV) ve kemik yoğunluğu (hounsfield units)  ölçüm değerleri kafeterya grubunda kontrol grubuna göre istatiksel olarak anlamlı olacak şekilde daha düşük bulunmuştur.
Sonuç olarak kafeterya diyeti ile beslenme sonucunda oluşan metabolik sendrom tablosunun kemik grefti iyileşmesi üzerine olumsuz etkisinin olduğu anlaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Otojen kemik greft iyileşmesi, kemik iyileşmesi, kafeterya diyet, metabolik sendrom, hiperinsülinemi, hiperglisemi

Abstract:
Various surgical treatments are performed to repair the maxillofacial bone defect area to enhance the amount of bone in the patient who is planning to get a dental implant owing to tooth loss in today's dentistry. One method is to increase the amount of bone graft applied to a given region. According to recent research, the best bone graft for boosting bone density comes from the patient himself. The success of this surgical approach varies based on a variety of circumstances both locally and systemically. Health concerns induced by food choices are one of these elements, which are also included in the systemic factors.
People who eat a high-carbohydrate, high-fat, low-fiber diet, often known as a cafeteria diet, are known to have a variety of systemic health problems in today's World. Many systemic disorders, such as obesity, diabetes mellitus, dyslipidemia, hypertension, and coronary artery disease, are associated with insulin resistance as a result of long-term use of this type of nutrition. Metabolic syndrome, which appears before the onset of many systemic diseases, is known to be a risk factor for bone tissue healing. According to studies,high glucose levels have been linked to high insulin levels in the blood. Acute insulin increases have no effect on bone tissue; but, in diseases like metabolic syndrome, a high level of chronic insulin has been demonstrated to have a catabolic effect on bone tissue.
The goal of this study is to see if the defect generated after an autogenous graft was placed to a critical size bone defect in the calvaria region in rats with metabolic syndrome who were fed a cafeteria diet heals properly.
Twenty male Wistar Albino rats were utilized in the experiment. They were divided into two groups: one for control and one for the cafeteria. The control group was given standard fodder and water, whereas the cafeteria group was given prepackaged market goods such potato chips, pretzels, cakes, biscuits, chocolate, popcorn, and regular drinking water, also with dextrose solution.
The rats' blood glucose and weight were measured four times during the study: at the start, at the 6th week, at the 12th week, and at the 16th week. The cafeteria group's measurement values were found to be statistically significantly higher than the control group's.
The intersection (İ.S.), the ratio of bone volume to tissue volume (BV/TV), and bone density (Hounsfield units) measurement values in the cafeteria group were statistically significantly lower than in the control group in the micro-CT evaluation.
As a result, it's now known that the metabolic syndrome caused by the cafeteria diet has a deleterious impact on the healing of bone graft.
Keywords: Autogenous graft healing, bone healing, cafeteria diet, metabolic syndrome, hyperinsulinemia, hyperglycemi.