Marmara Denizi'nde gırgır balıkçılık eforunun zamansal ve mekansal dağılımı
Spatio-temporal distribution of purse seine fishing effort in the Marmara Sea
Yazar: EMRE OĞUZHAN AKÇAY
Danışman: DOÇ. DR. TANER YILDIZ
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Balıkçılık ve Su Ürünleri İşleme Teknolojisi Ana Bilim Dalı / Balıkçılık Teknolojisi ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Balıkçılık Teknolojisi = Fisheries Technology

Özet:
Marmara Denizi, küçük ve orta boy pelajik balıkların göç yolu üzerinde bulunan yarı kapalı bir deniz olma özelliği nedeniyle hem yerel hem de bölgesel balıkçılık için büyük önem taşımaktadır. Her ne kadar bu alanda çok sayıda küçük ölçekli gemi ve yaklaşık 150 gırgır teknesi ile aktif balıkçılık gözlemlenmekte ise de bu nispeten küçük denizde yoğun balıkçılık baskısının mekansal ve zamansal dağılımı hakkında gözle görülür bir araştırma eksikliği mevcuttur. Zaman içinde bölgedeki gırgır avcılığının sürdürülebilirliği ve özellikle deniz tabanıyla potansiyel etkileşimi ile ilgili olarak duyulan endişeler ortaya çıkmıştır.
Bu sorunları ele almak için bu çalışma, Global Fishing Watch'tan alınan verileri kullanarak 2012'den 2022'ye kadar gırgır teknelerinin görünür balıkçılık çabalarını değerlendirmiştir. Coğrafi Bilgi Sistemleri'nin (CBS) çeşitli istatistiksel yazılım araçları (ArcGIS ve QGIS); gırgır avcılığı eforuna ait belirgin kümelerinin Marmara Denizi'nde yoğunlaştığı yerlerin belirlenmesi, tanımlanan bu kümelerin istatistiksel olarak anlamlı sıcak noktalar olup olmadığının belirlenmesi ve balıkçılık faaliyetindeki uzay-zamansal varyasyonların ortaya çıkarılması hedeflerine ulaşmak için uygulanmıştır.
Mekansal istatistiksel analizlerin, optimize edilmiş ve beliren sıcak nokta analizlerini de kapsayan sonuçları, Marmara Denizi'nin doğu kesiminde sürekli ve yoğunlaşan gırgır balıkçılığı çabalarına işaret etmiştir. Marmara Denizi'nin doğu kesimi önemli derecede ekolojik olarak hassas habitatları kapsamaktadır ve Posedonia çayırları, Pinna nobilis ve Octocorallar dahil olmak üzere savunmasız türler için yaşam alanı olarak hizmet etmektedir. Balıkçılık çabasının derinliğe göre dağılımı, 50 m'den daha sığ alanlarda balıkçılık eforunun %50 gibi bir yoğunluk gösterdiğine işaret etmiş ve bu özel bölgenin korunmasına ilişkin kamuoyunun endişelerini doğrulamıştır.

Abstract:
The Sea of Marmara holds significant importance for both local and regional fisheries due to its characteristic as a semi-enclosed sea on the migratory route of small and medium pelagic fish. While this area sees active fishing with numerous small-scale vessels and approximately 150 purse seiners, there has been a noticeable absence of research on the spatial and temporal distribution of intense fishing pressure in this relatively small sea. Concerns regarding the sustainability of purse seining in the region, specifically in relation to its potential interaction with the seafloor, have emerged over time. 
To address these issues, this study assessed the apparent fishing effort of purse seiners from 2012 to 2022 using data from Global Fishing Watch. Various statistical tools of geographic information systems (ArcGIS and QGIS) were applied to achieve the following objectives: identify the locations where apparent clusters of purse seine fishing effort were concentrated in the Sea of Marmara; determine if these identified clusters were statistically significant hotspots; and uncover any spatiotemporal variations in fishing activity. 
The outcomes of spatial statistical analyses, incorporating optimized and emerging hotspot analyses, indicated persistent and intensifying purse seine fishing effort in the eastern sector of the Sea of Marmara. Significantly, the eastern sector encompasses ecologically sensitive habitats and serves as the habitat for vulnerable species, including Posedonia meadows, Pinna nobilis and Octocorals. The distribution of fishing effort by depth indicated a concentration of 50% fishing effort in areas shallower than 50 m, raising public concerns about the protection of this specific zone.