Bitkisel yağlardaki alkil gallatların derin ötektik çözücü esaslı mikroekstraksiyon yöntemiyle belirlenmesi
Determination of alkyl gallates in vegetable oils by deep eutectic solvent based microextraction method
Yazar: YASEMİN YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. HASAN ÇABUK
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Derin ötektik çözücüler (DÖÇ), kolay sentez, düşük maliyet, düşük uçuculuk, yüksek biyobozunurluk ve yapısal tasarımın uygulanabilirliği gibi çekici özelliklerinden dolayı yeni nesil yeşil çözücüler olarak kabul edilmektedir. Bir DÖÇ genel olarak uygun miktarda bir hidrojen bağı alıcısının ve bir hidrojen bağı vericisinin karıştırılmasıyla hazırlanmaktadır. Elde edilen karışımın her bir bileşenden daha düşük bir erime noktasına sahip olması, karışımın oda sıcaklığında sıvı halde olmasını sağlamaktadır. Benzersiz fizikokimyasal özelliklerinden dolayı, DÖÇ'ler ayırma ve ekstraksiyon işlemlerinde geleneksel organik çözücülere bir alternatif oluşturmaktadırlar. 

Bu çalışmada, bitkisel yağ örneklerindeki alkil gallatların (propil gallat ve oktil gallat) mikroekstraksiyonu için DÖÇ esaslı bir analitik yöntem önerilmektedir. Kolin klorürün etilen glikol ile karıştırılmasıyla bir hidrofilik DÖÇ hazırlanmış ve mikroekstraksiyon aşamasında kullanılmıştır. Önerilen yöntem, 1 g yağ numunesinin 120 µL DÖÇ ile 5 dakika boyunca vorteks ile karıştırılmasını, ardından faz ayrımı için santrifüjlemeyi ve ultraviyole dedektörlü sıvı kromatografisiyle DÖÇ fazının doğrudan analizini içermektedir. DÖÇ türü, seyreltme çözücüsü hacmi, DÖÇ hacmi ve vorteks karıştırma süresi gibi ekstraksiyon verimini etkileyen bazı önemli parametreler optimize edilmiştir. Optimize edilen ekstraksiyon koşullarında, propil gallat ve oktil gallat için ekstraksiyon verimleri sırasıyla % 93 ve % 73 olarak bulunmuştur. Metot gözlenebilme limitleri, propil gallat ve oktil gallat için sırasıyla 2,1 μg/kg ve 4,6 μg/kg olarak bulunmuştur. Alkil gallatlar için bulunan bağıl standart sapma değerleri gün-içi ve günler-arası tekrarlanabilirlik olarak sırasıyla % 6,4 ve % 7,5'dan daha düşük bulunmuştur. İlgili alkil gallatların bitkisel yağ örneklerinden mikroekstraksiyonu verimli bir şekilde yapılmıştır. Standart madde ilavesi yapılan yağ örnekleri için geri kazanım değerleri % 78 ile %106 arasında değişim göstermiştir.

Abstract:
Deep eutectic solvents (DES) are regarded as new generation green solvents because of their attractive properties such as easy synthesis, low cost, low volatility, high biodegradability and feasibility of structural design. A DES is typically prepared by mixing an appropriate amount of a hydrogen bond acceptor and a hydrogen bond donor. The resulting mixture has a lower melting point than that of each individual component, which makes the mixture liquid at room temperature. Due to their unique physicochemical characteristics, DESs constitute an alternative to molecular organic solvents in separation and extraction processes. 
 
In this study, a DES-based analytical method has been proposed for the microextraction of alkyl gallates (propyl gallate and octyl gallate) in vegetable oils. A hydrophilic DES was prepared by mixing choline chloride with ethylene glycol, and used in the microextraction step. The method involved the vortex mixing of the 1.0 g of oil sample with 120 µL of DES for 5 min, subsequent centrifugation for the phase separation, and direct analysis of the DES phase by liquid chromatography with ultraviolet detection. Some important parameters affecting the extraction efficiency such as type of DES, volume of diluent solvent, volume of DES and vortex stirring time have been optimized. Under optimal extraction conditions, the extraction recoveries for propyl gallate and octyl gallate were 93 % and 73 %, respectively. The method detection limits for propyl gallate and octyl gallate were 2,1 μg/kg and 4,6 μg/kg, respectively. Relative standard deviations obtained for the alkyl gallates were less than 6,4 % and 7,5 % for intra-day and inter-day precisions, respectively. The microextraction of related alkyl gallates from vegetable oil samples was carried out efficiently. The recoveries obtained from spiked oil samples were in the range of 78–106 %.