Tacikistan'da ortaöğretim öğrencilerinin medya okuryazarlık düzeyleri
Media literacy levels of secondary education students in Tajikistan
Yazar: FATTONA SAFAROVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FARUK TEMEL
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Eğitim = Education ; Lise öğrencileri = High schools students ; Medya okuryazarlığı = Media literacy ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Tacikistan = Tajikistan

Özet:
İlköğretimde okuma ve yazma bir ilkokul öğrencisi için ne kadar önemli ise ortaöğretimde medya okuryazarlığı eğitimi de o kadar önemlidir. Meslek hayatına hazırlıkların yapıldığı ortaöğretim çağında bilgili ve kültürlü bir birey olma adımları daha güçlü atılmaktadır. Kendisinin ve dünyanın farkına varmanın bu önemli evresinde medyayı eleştirel bir bakışla değerlendirme ve sorgulama becerisini kazanmak da oldukça önemlidir. Bu konuda farkındalık oluşturmayı hedefleyen tez çalışmasının ilk bölümünde medyanın kavramsal yapısı; medya, toplum, eğitim ilişkisi ve medyanın toplum ve eğitime etkisi bağlamında incelenirken, ikinci bölümde çalışmanın esasını oluşturan medya okuryazarlığı konusu kavramsal açıdan tartışılmış ve Tacikistan'da medya okuryazarlığı konusu ele alınmıştır. Son bölümde, Tacikistan'da çeşitli okulların 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11. sınıflarında öğrenim gören 11 ile 18 yaş arası 252 öğrencinin katılımıyla anket tekniği uygulanarak gerçekleştirilen çalışmanın bulgu ve analizleri yer almaktadır. "Medya Okuryazarlığı Ölçeği" nin uygulanmasıyla toplanan verilerin istatistiksel çözümlemeleri yapılmış ve çeşitli sonuçlara ulaşılmıştır. Bu kapsamda Tacikistan'da ortaokul seviyesinde eğitim gören öğrencilerin orta düzeyde medya okuryazarı oldukları saptanmıştır. Öğrencilerin medya okuryazarlık düzeyleri azaldıkça sosyal medyanın ve gazetelerin sunduğu bilgiye duydukları güven de artmaktadır. Diğer taraftan öğrencilerin büyük bir kısmının medya okuryazarlığı derslerinin okul müfredatında yer almasını istemesi de çalışmanın önemli sonuçları arasında yer almaktadır.

Kelimeler: Medya, Medya Okuryazarlığı, Eğitim, Tacikistan

Abstract:
Media literacy education in secondary education is as important as reading and writing in primary school is for a primary school pupil. At secondary school age, when preparations are made for professional life, more steps are taken to become a knowledgeable and cultured individual. At this important stage of knowing oneself and the world, it is also very important to acquire the ability to critically evaluate and question the media. While the first part of the paper examines the relationship between media, society and education and the effect of media on society and education, the second part conceptualizes the issue of media literacy, which is the basis of the study, and discusses the issue of media literacy in Tajikistan. In the last part, the findings, and analysis of the study conducted using the survey technique with the participation of 252 students aged 11 to 18 years in 5th, 6th, 7th, 8th, 9th, 10th, and 11th grades of various schools in Tajikistan are included. Statistical analysis of the collected data was carried out by applying the "Media Literacy Scale" and various results were obtained. In this regard, it was found that secondary school students in Tajikistan are media literate at an intermediate level. As the media literacy of students decreases, their confidence in the information provided by social media and newspapers increases. On the other hand, one of the important findings of the study is that a large proportion of students wanted media literacy courses to be included in the school curriculum.

Keywords: Media, Media Literacy, Education, Tajikistan