Çubuk İlçesi'nde İki İlköğretim Okulunda Okuyan Üçüncü Sınıf Öğrencileri Arasında Yeterli ve Dengeli Beslenme Konusunda Bir Müdahale Araştırması
An Intervention Study About Adequate and Balanced Nutrition Among 3. Class Students in Two Primary Schools in Çubuk, Ankara
Yazar: YASEMİN KÜZDERE
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK ASLAN ; DR. SEMA ATİLLA
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Halk Sağlığı = Public Health ; Sağlık Eğitimi = Health Education

Özet:
Beslenme sağlığı etkileyen çevresel etmenlerin başında gelir. Bu nedenle yeterli ve dengeli beslenme herkes için, özellikle de çocuklar için gereklidir. Beslenmeye dayalı davranış değişikliği sağlamanın en etkin yolu da bireylere bu konuda sunulacak eğitim hizmetleridir. Bu çalışmada; programlı bir beslenme eğitimi aracılığı ile, öğrencilerin yeterli ve dengeli beslenme konusundaki temel bilgi düzeyleri ve davranışlarının (istendik yönde) geliştirilmesi amaçlanmıştır. Üç farklı öğrenci grubu (bir kontrol ve iki müdahale) ve ailesine anket uygulanmış, ailenin sosyo demografik özellikleri ve bazı beslenme alışkanlıkları ile öğrencilerin beslenme bilgi düzeyleri ve alışkanlıkları saptanmış, antropometrik ölçümleri yapılmıştır. Ardından müdahale için seçilen iki öğrenci grubuna beslenme eğitimi verilmiştir. İkinci müdahale grubunda beslenme eğitiminin yanısıra velilerle görüşülmüş, kontrol grubuna ise herhangi bir müdahale yapılmamıştır. Tüm öğrencilere eğitim öncesi uygulanan ön test formu son test olarak tekrar uygulanmıştır. Ayrıca öğrencilerin antropometrik ölçümleri alınmış ve Beden Kitle İndeksleri (BKİ) değerlendirmeleri yapılmıştır. Araştırma sonunda tüm gruplarda bilgi düzeyleri artmıştır. Birinci müdahale grubundaki bilgi puanı artışının kontrol grubundan anlamlı şekilde yüksek olduğu, birinci ve ikinci müdahale grupları arasındaki artışların istatistiksel olarak anlamlı olmadığı saptanmıştır. Öğrencilerin beslenme alışkanlıkları ile ilgili olarak da bazı besinleri tüketim sıklıkları artarken (örneğin peynir, yumurta ve kuru baklagil yemeği), bazıları azalmış (örneğin çikolata), bazılarında ise değişme olmamıştır (süt/yoğurt gibi). Sonuç olarak çocukluk çağında okul sağlığı çalışmaları içine yeterli ve dengeli beslenme ile ilgili eğitimlerin eklenmesi önerilmektedir.Anahtar Kelimeler; Yeterli ve dengeli beslenme, Eğitim müdahalesi, Okul, Öğrenci

Abstract:
Nutrition is among the most important environmental factors which influence health. In this regard, adequate and balanced nutrition is essential for everybody and especially for children. Education might be one of the most effective methods to change one?s nutrition related behaviors. The aim of this study was to promote basic knowledge and behaviours about adequate and balanced nutrition by an education programme among students. The survey was conducted in three different student groups (one control and two intervention groups) and their parents. Socio-demographic and nutrititon features of the families, basic nutrition knowledge and behaviours of the students and the antropometric assesments and Body Mass Index (BMI) measurements were completed. Nutrition education was applied to the intervention groups. In the second intervention group; parents were included in the study in addition to the students? education. No intervention was planned and applied for the students in the control group. The same questionnaire was re-performed after the intervention as well as the antropometric measures. Students? knowledge about healthy dieting had increased in all of the groups. The students in the first intervention group had statistically significantly higher scores compared to the students in the control group. The students? scores in the first and the second intervention groups were statistically non-significant. Cheese, egg, and legume consumption of the students increased whereas chocolate consumption decreased and milk and yogurt consumption did not change. As a result, adequate and balanced nutrition education is recommended to be integrated into school health programs at childhood ages.Key Words: Adequate and Balanced Nutrition, Education Intervention, Schoool, Student