Pulmoner emboli olgularında klinik özellikler ve NLR, PLR, PDW, MPV ve RDW'nin mortalite ve KTEPH gelişimi üzerine prediktif etkileri
Predictive effects of clinical features and NLR, PLR, PDW, MPV and RDW on mortality and CTEPH development in pulmonary emboli cases
Yazar: EMİNEGÜL YAVUZSAN
Danışman: DOÇ. DR. ZEHRA DİLEK KANMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Yedikule Göğüs Hastalıkları Ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Emboli = Embolism ; Emboli ve tromboz = Embolism and thrombosis ; Hipertansiyon-pulmoner = Hypertension-pulmonary ; Mortalite = Mortality ; Nötrofil/lenfosit oranı = Neutrophil/lymphocyte ratio ; Ortalama trombosit hacmi = Mean platelet volume ; Pulmoner emboli = Pulmonary embolism ; Risk faktörleri = Risk factors ; Trombosit/lenfosit oranı = Platelet/lymphocyte ratio ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Amaç: Akut pulmoner tromboemboli (PTE) sıklıkla yüksek mortalite ve morbiditeye yol açan kritik bir hastalıktır. Kronik tromboembolik pulmoner hipertansiyon (KTEPH), çözülmemiş tromboembolik hastalıktan kaynaklanan pulmoner arter obstrüksiyonu nedeniyle pulmoner hipertansiyonun meydana geldiği bir hastalıktır. Çalışmamızda akut PTE'de mortalite ve KTEPH gelişimi üzerine serum inflamatuar belirteçlerinin ve diğer klinik parametrelerin prediktif etkilerinin olup olmadığını araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Ocak 2014-Haziran 2020 tarihleri arasında hastanemize başvuran akut PTE tanısı koyulan 375 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların başvuru esnasındaki demografik verileri, ek hastalıkları, PTE risk faktörleri, radyolojik görüntüleme ve ekokardiyografi (EKO) bulguları, vital bulguları ve laboratuar sonuçları taranarak kaydedildi. Altı ay içerisinde mortalite gerçekleşen ve gerçekleşmeyen hasta gruplarının verileri karşılaştırıldı. Ayrıca mortaliteyi etkileyen faktörler, 1. ay, 1-3 ay arası ve 3-6 ay arasında mortalite gerçekleşen hasta grupları arasında karşılaştırma yapılarak da incelendi. Altı ay içerisinde gerçekleşen toplam mortaliteyi etkileyen bağımsız prediktif faktörlerin belirlenmesi için lojistik regresyon uygulandı. Ayrıca KTEPH tanısı alan ve almayan hastaların verileri de gruplararası karşılaştırıma yapılarak incelendi.
Bulgular: Mortalite açısından değerlendirildiğinde, PTE sonrası 6 ay içinde 52 (%13,9) hastada ölüm gerçekleşti. Bu hastaların klinik parametreleri mortalite gerçekleşmeyen hastalar ile karşılaştırıldığında daha ileri yaşta oldukları, troponin yüksekliğinin ve eşlik eden kanser varlığının daha yüksek oranda olduğu tespit edildi. EKO bulguları değerlendirildiğinde ise sistolik pulmoner arteryel basınç ortalamaları (sPAB), sağ boşlukta genişleme ve triküspit yetmezliği oranlarının ölen hasta grubunda anlamlı şekilde yüksek, ejektil fraksiyon ortalamalarının da daha düşük olduğu tespit edildi. Ayrıca PTE şiddet indeksleri olan sPESI ve PESI skorlarının ölen hasta grubunda belirgin daha yüksek olduğu saptandı. Laboratuar sonuçları açısından değerlendirildiğinde nötrofil, RDW, PLR, NLR, troponin ve CRP düzeyleri ölen hasta grubunda anlamlı şekilde daha yüksek; hemoglobin, lenfosit, eozinofil düzeyleri ise daha düşük seviyelerde saptandı. Altı aylık mortalite üzerinde etkili bağımsız prediktörler olarak çalışmamızda ileri yaş, troponin yüksekliği, eşlik eden kanser varlığı ve NLR oranı anlamlı bulundu. KTEPH gelişimi açısından hasta grupları karşılaştırıldığında ise incelenen tüm klinik ve laboratuar bulgularından yanlızca başvuru esnasındaki sPAB ortalamalarının istatistiksel olarak daha yüksek olduğu tespit edildi.
Sonuç: Akut PTE ile başvuru esnasında hastalarda ileri yaş, eşlik eden kanser varlığı, yüksek troponin ve NLR 6 ay içerisinde mortalite gerçekleşmesi üzerinde etkili faktörlerdir. Ayrıca KTEPH gelişen hastalarda PTE ile başvuru esnalarında dahi sPAB ortalamaları yüksek izlenmektedir. Bu faktörlerin mevcut olduğu hastalar mortalite ve KTEPH gelişimi açısından daha yakın takip edilmelidir.

Abstract:
Aim: Acute pulmonary thromboembolism (PTE) is a critical disease that often causes high mortality and morbidity. Chronic thromboembolic pulmonary hypertension (CTEPH) is a disease in which pulmonary hypertension occurs due to pulmonary artery obstruction resulting from unresolved thromboembolic disease. In our study, we aimed to investigate whether serum inflammatory markers and other clinical parameters have predictive effects on mortality and CTEPH development in acute PTE.
Materials and Methods: 375 patients diagnosed with acute PTE admitted to our hospital between January 2014 and June 2020 were included in the study. Demographic datas, comorbidities, PTE risk factors, radiological imaging and echocardiography (ECHO) findings, vital signs and laboratory results of the patients at the time of admission were recorded. In the mortality assessment, the data of the patient groups with and without mortality within six months were compared. In addition, the effective factors between the patient groups with mortality between 1 month, 1-3 months and 3-6 months were examined by making intergroup comparisons. Logistic regression was applied to identify independent predictive factors for total mortality within six months. In addition, the data of patients with and without CTEPH were also compared between groups.
Results: When evaluated in terms of mortality, death occurred in 52 (13.9%) patients within 6 months after PTE. When the clinical parameters of these patients were compared with the other patient group, it was determined that they were older, had a higher rate of troponin elevation and accompanying cancer. In ECHO findings, mean systolic pulmonary arterial pressure (sPAP), right space enlargement and tricuspid regurgitation rates were found to be significantly higher in the deceased patient group, and the mean ejectile fraction was found to be lower. In addition, sPESI and PESI scores, which are PTE severity indexes, were found to be significantly higher in the deceased patient group. When evaluated in terms of laboratory results, neutrophil, RDW, PLR, NLR, troponin and CRP levels were significantly higher in the deceased patient group; hemoglobin, lymphocyte, eosinophil were found at lower levels. In our study, advanced age, higher troponin levels, presence of concomitant cancer and NLR rate were found to be significant as independent predictors of 6-month mortality. When the patient groups were compared in terms of the development of CTEPH, it was found that only the mean sPAB of the patients at the time of admission was statistically higher from all the clinical and laboratory findings examined.
Conclusion: Advanced age, presence of concomitant cancer, higher troponin and NLR rates at the time of admission with acute PTE are factors that affect mortality within 6 months. In addition, in patients who develop CTEPH, the mean sPAB is observed to be high even at the time of presentation with PTE. Patients with these factors should be followed more closely in terms of mortality and development of CTEPH.