Sakız ırkı melezi koyunlarda kısa süreli uygulamalar ile mevsim içi östrüs senkronizasyonu
Oestrus synchronization by short term administrations in chios strain cross ewes in the breeding season
Yazar: ALİ OCAK
Danışman: DOÇ.DR. MEHMET BOZKURT ATAMAN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı​
Derece: Doktora, 2007
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Koyunlar = Sheep ; Östrus senkronizasyonu = Estrus synchronization

Özet:
Bu çalışmada üreme sezonu içerisinde Sakız melezi ırkı koyunlarda kısa süreli östrüs senkronizasyon proğramlarının bazı fertilite parametreleri üzerine etkisi araştırıldı.Çalışmada materyal olarak 90 adet Sakız melezi koyun ve 6 adet sakız ırkı koç kullanıldı. Koyunlar tesadüfî örnekleme ile altı gruba ayrıldı. P grubunda (n=15) 11 gün ara ile iki kez 0.225 mg dozda tiaprost tromethamol (PGF2? analoğu) enjekte edildi. Grup G'de (n=15) 10 ?g dozda buserelin (GnRH analoğu) ve 5 gün sonra 0.225 mg dozda tiaprost tromethamol enjeksiyonu yapıldı. İ 6 grubunda koyunların (n=15) kulak derisi altına 3 mg norgestomet içeren implantlar yerleştirildi (0. gün) ve 6 gün sonra çıkarıldı. S 6 grubunda koyunlara (n=15) 30 mg FGA içeren süngerler vaginaya yerleştirildi (0. gün) ve 6 gün sonra çıkarıldı. S 11 grubunda (n=15) koyunlara 30 mg FGA içeren süngerler vaginaya yerleştirildi (0. gün) ve 11 gün sonra çıkarıldı. İ 11 grubunda (n=15) koyunların kulak derisi altına 3 mg norgestomet içeren implantlar yerleştirildi (0. gün) ve 11 gün sonra çıkarıldı. Tüm grupları oluşturan koyunlara, uygulamaların sona erdirilmesi anında 400 IU PMSG intramusküler yolla enjekte edildi. Tedavi bitiminden itibaren grupların tümünde arama koçları kullanılarak 6 saat aralıklarla östrüste olan koyunlar belirlenerek elde aşım yaptırıldı. Gebelikler aşımı takiben 40. günde real time B mode ultrason ile belirlendi.Tez araştırmasında P, G, İ 6, S 6, S 11 ve İ 11 gruplarında sırasıyla östrüs oranları; % 93.3, % 100, % 100, % 100, % 100 ve % 100; gebelik oranları ; % 78.6, % 86.7, % 86.7, % 80.0, % 80.0 ve % 73.3; doğum oranları; % 78.6, % 86.7, % 80.0, % 66.7, % 66.7 ve % 73.3; son uygulama-östrüs aralığı; 64.1±2.30, 37.47±1.60, 41.5±2.50, 31.9±0.63, 35.8±1.80 ve 39.6±2.10 saat; DKBDK sayıları; 1.64, 1.84, 1.50, 1.80, 1.70 ve 1.82 olarak tespit edildi. Östrüs, gebelik ve doğum oranları ile DKBDK sayıları arasında, gruplar arasında herhangi bir istatistikî farklılık saptanmadı (P>0.05). Uygulama sonu-östrüs aralığı açısından, P ve G; P ve İ 6; P ve S 6; P ve S 11; P ve İ 11; G ve S 6; İ 6 ve S 6; İ 11 ve S 6 grupları arasında istatistikî açıdan farklılıklar saptandı (P<0.05).Sonuç olarak; tez çalışmasında elde edilen verilere göre, altı grupta, uygulamaların sonlandırılmasını takiben östrüslerin görülme zamanları dışında oluşan reprodüktif parametreler birbirlerine benzerdir. GnRH + PGF2?, altı gün deri altı implant ve altı gün vaginal sünger gruplarının, PGF2? + PGF2?, on bir gün süreyle vaginal sünger ve deri altı implant gruplarından uygulama süresi bakımından daha kısa olmasından, kısa dönem uygulamalarının sahada uygulamayı yapacak veteriner hekimler ve hayvan sahipleri için daha kolay ve pratik olacaktır.

Abstract:
In this study the effect of the short-term oestrus synchronization procedures on some of the fertility paremetrs in Chios cross-bred ewes in the breeding season were investigated.Ninety Chios cross-bred ewes were randomly allocated into 6 experimental groups including 15 ewes in each. In the P group PGF2? was administered twice, 11 days apart. In the G group a single injection of PGF2? (tiaprost tromethamol 0.225 mg) was given 5 days after the 10 ?g busereline, an analogue of gonadotropine relasing hormone GnRH, administration. In group İ 6 and S 6 ear implants containing 3 mg norgestomet was administered for 6 or 11 days, respectively. Ewes in the group 5 and 6 were treated with intravaginal sponges containing 30 mg FGA for 6 or 11 days, respectively. In the all experimental groups 400 IU PMSG was injected intramuscularly on the last day of synchronization treatment. Oestrous ewes were detected by teaser rams with a 6 hours interval and were mated naturally. Pregnancy diagnosis was performed on day 40 post-mating by means of B-mode real time ultrasonography.Oestrus, pregnancy and lambing rates were 93.3 %, 100.0 %, 100.0 %, 100.0 %, 100.0 % and 100.0 %; 78.6 %, 86.7 %, 86.7 %, 80.0 %, 80.0 % and 73.3 %; 78.6 %, 86.7 %, 80.0 %, 66.7 %, 66.7 % and 73.3 % in group P, G, İ 6, S 6, S 11 and İ 11, respectively. Treatment-oestrus interval and prolificity coefficient (number of lamb per lambing ewe) for group P, G, İ 6, S 6, S 11 and İ 11 were 64.1±2.30, 37.4±1.60, 41.5±2.50, 31.9±0.63, 35.8±1.80 and 39.6±2.10, hours and 1.64, 1.84, 1.50, 1.80, 1.70 and 1.82, respectively. There were significant significance between the group P and G; P and I 6; P and S 6; P and S 11; P and I 11, G and S 6; I 6 and S 6; and I 11 and S 6 for the last treatment-oestrus interval.In conclusion, all reproductive parameters determined in the 6 experimental groups were similar except for the treatment-oestrus interval in the present study. Shortened synchronisation protocols in group 2, 3 and 5 (GnRH+PGF2?, six day implant and six day vaginal sponge groups) compared to other protocols (eleven day vaginal sponges and elevan day implant groups) is expected to be more easy and practical for the animal breeders and clinicians.