Salisilik asit ve acibenzolar-S-metil uygulamalarının adaçayı (Salvia fruticosa Miller) bitkilerinde Aphis passeriniana (Del Guercio, 1900) (Hemiptera: Aphididae)'ya etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of salicylic acid and acibenzolar-S-methyl applications on sage (Salvia fruticosa Miller) plants against Aphis passeriniana (Del Guercio, 1900) (Hemiptera: Aphididae)
Yazar: HAMDI ABDIRAHMAN YONIS
Danışman: PROF. DR. FERİT TURANLI
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Entomoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ada çayı = Sage ; Dayanıklılık = Durability ; Hemiptera = Hemiptera ; Salisilik asit = Salicylic acid ; Salvia fruticosa = Salvia fruticosa ; Üreme kinetiği = Reproduction kinetics

Özet:
Bu çalışmada adaçayı (Salvia fruticosa Miller, 1768) bitkisinde Salisilik asit (SA) ve Acibenzolar-S-metill (ASM) uygulamalarının zararlı, Aphis passeriniana (Del Guercio, 1900) (Hemiptera: Aphididae)'ya etkileri incelenmiştir. Beş farklı deneme kurulmuştur. Her bir kimyasal 16 bitkiye yapraktan ve 16 bitkiye kökten olacak şekide değerlendirilmiş ve sonuçları kontrol grubu ile karşılaştırılmıştır. Yaprak uygulamalarında kök uygulamalarına göre daha yüksek etki sağlanmıştır. Yapraktan ASM uygulanması böceklerin yaşam süresi, doğurganlık oranı ve genel olarak popülasyonun gelişimini önemli ölçüde etkilemiştir (P<0.05). Kökten yapılan uygulamalarda her iki kimyasalın da önemli etkisi gözlenmemiştir. Özellikle SA'in kökten uygulandiği bitkilerde yetiştirilen bireylerden elde edilen verileri  kontrol bitkilerine yetiştirilen bireylerin verileri ile  neredeyse aynı veya daha yüksek çıkmıştır. Örneğin, kontrol grubunda üreme oranı 23.4600 nimf/dişi tespit edilirken SA'in  kökten uygulandığı grupta 24.0200 nimf/dişi olmuştur. SA'in yapraktan uygulandığı grupta ise üreme oranı 14.0000 nimf/dişi olmuştur. ASM'in kökten uygulandığı grupta üreme oranı 16.9000 nimf/dişi bulunurken aynı kimyasalın yapraktan uygulanması sonrasında üreme oranı 5.7273 nimf/dişi olarak hesaplanmıştır. Artış Oranı Sınırı değeri kökten SA uygulamasında 1.1575, yapraktan SA uygulamasında 1.1188, ASM yaprak uygulamasında 1.0795, kökten uygulamasında 1.1343 günde olmuştur. Ortalama döl süresi kontrol bitkilerinde 22.8136 olarak gerçekleşirken, SA ile kökten uygulamalarda 21.7375, SA ile yapraktan uygulamalarda 23.5015 gün olarak saptanmıştır. ASM ile yapraktan uygulamalarda ortalama döl süresi 22.8119, ASM ile kökten uygulamalarda 22.4416 gün olarak gerçekleşmiştir.

Abstract:
In this study, the effects of Salicylic acid and Acibenzolar-S-methyl applications on sage (Salvia fruticosa Miller, 1768) plants on Aphis passeriniana (Del Guercio, 1900) (Hemiptera: Aphididae) were investigated. Two different methods were used to find the most suitable way of inducing the plant defence system. Five different experiments were made. In the experiment 16 plants were applied foliar,16 from roots and 8 were considered as control plants and applied with water to obtain clear results. The results indicate that foliar application plants provided the highest plant resistance. Foliar application of ASM was the most significantly affected the life cycle, fecundity rate, and overall population growth of insects (P<0.05). plants that applied with the roots did not confer significant resistance. Especially for those who applied SA from roots, some statistical parameters analysis was almost like or higher than the control plants. For example, insects that fed on control plants, the net reproduction rate was 23.4600 nymphs/female, 24.0200 for SA root application. SA foliar application was 14.0000 nymphs/female, 16.9000 nymphs/females ASM root application. ASM foliar application was determined as 5.7273 nymphs/female. The rate of population increases of SA root was 1.1575 days, ASM foliar application 1.0795 days, Foliar application of SA 1.1188 days, ASM root application 1.1343 days completed. The Mean generation time was 22.8136 days in control plants, 21.7375 days for root application of SA, 23.5015 days for SA foliar application, ASM foliar application A 22.8119 days and root application of ASM 22.4416 days.