İletişimde toplumsal cinsiyet eşitliği rehberleri ışığında ödüllü reklam analizi
Award-winning advertisement analysis in the light of guide of gender equality in communication
Yazar: İREM SEVÜK
Danışman: PROF. DR. GİLMAN SENEM GENÇTÜRK HIZAL
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; Reklamcılık = Advertising
Dizin: Cinsiyet eşitsizliği = Gender inequalit ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Reklamlar = Advertisements ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Ödül = Reward ; İletişim = Communication

Özet:
Asıl amacı satış ve kar elde etmek olan reklamlar, tüketicileri etkileyerek, onların tutum ve davranışlarını değiştirmeyi hedeflemektedir. Toplumu etkileme gücü yüksek olduğu kadar, toplumdan da etkilenen reklamlar, toplumun kültürel değerlerine içeriklerinde yer vermektedir. Reklamlar özellikle geleneksel toplumsal cinsiyet rollerini sürdürme ve yeniden üretme eğilimindedir. Toplumsal cinsiyet rolleri, kültür tarafından inşa edilen, toplumun kadın ve erkeğe yüklediği anlam ve sorumluluklardır. Geleneksel toplumlarda, toplumsal cinsiyet rolleri kadın ve erkekleri birbirinden katı bir şekilde ayırırken, bu ayrım toplumsal cinsiyete dayalı eşitsizliklerin ortaya çıkmasına sebep olur. Toplumdaki cinsiyet rolleri değişip, dönüşmeye başladıkça reklamlar da bir dönüşüm içerisine girmiş, toplumsal cinsiyete duyarlı ve eşitlikçi reklamlar konusunda atılan adımlar artmıştır. Buna yönelik olarak, son yıllarda iletişimde eşitlikçi bir yaklaşımı teşvik etmek amacıyla bazı kuruluşlar tarafından yol gösterici rehberler yayınlanmaktadır. Bu araştırma, reklamlar ve toplumsal cinsiyet arasındaki ilişkiyi ele almaktadır. Araştırmada, reklama toplumsal cinsiyet rollerinin nasıl yansıdığı, seçilen bir kuruluşun markalarına ait ödüllü reklamların analizi ile gerçekleştirilmiştir. Burada temel olarak kurumun yayınladığı "iletişimde toplumsal cinsiyet eşitliği rehberi" baz alınmış, kurumun eylemleri ve söylemleri arasındaki tutarlığının ne olduğu sorusuna yanıt bulmak amaçlanmıştır. Araştırma kapsamı Effie ve Kristal Elma ödüllü reklamlar ile sınırlandırılarak, bu etkinliklerde ödül almış reklamlar içerik analizi ve betimsel analiz yöntemleriyle, karma bir metodoloji kullanılarak incelenmiştir. Araştırma, 2017-2022 yılları arasındaki reklamlarla sınırlandırılmıştır. Araştırmanın sonucunda, kurumun söylemleri ve eylemleri arasındaki tutarlılığın, kategorilere göre değişkenlik gösterdiği saptanmıştır. Analiz edilen reklamlarda abartılı kalıpyargılar ve cinsiyetçi bir tutumdan uzak durulsa da bazı kategorilerde gelenekselliğin sürdürüldüğü gözlenmiştir.

Anahtar kelimeler: Toplumsal cinsiyet rolleri, reklam, eşitlikçi rehberler

Abstract:
Advertisements, whose main purpose is to make sales and profit, aim to change the attitudes and behaviors of consumers by influencing them. Advertisements, which are influenced by the society as well as having a high impact on the society, include the cultural values of the society in their content. Advertisements, especially tends to perpetuate and reproduce traditional gender roles. Gender roles are the meanings and responsibilities that are constructed by culture and that society imposes on men and women. In traditional societies, while gender roles strictly separate men and women from each other, this separation leads to the emergence of gender-based inequalities. As gender roles in society change and begin to transform, advertisements have also undergone a transformation, and the steps taken for gender-sensitive and egalitarian advertisements have increased. In line with this, in recent years, some organizations have published guides in order to encourage an egalitarian approach in communication. This research deals with the relationship between advertisements and gender. In the research, how gender roles are reflected in the advertisement was carried out by analyzing the award-winning advertisements of the brands of a selected organization. Here, the "guide of gender equality in communication" published by the institution was taken as a basis, and it was aimed to find an answer to the question of what the consistency between the actions and discourses of the institution. The scope of the research was limited to the Effie and Kristal Elma award-winning advertisements, and the advertisements that received awards in these events were analyzed by content analysis method. The research was limited to advertisements between the years 2017-2022. As a result of the research, it was determined that the consistency between the discourses and actions of the institution varied according to the categories. Although exaggerated stereotypes and a sexist attitude were avoided in the analyzed advertisements, it was observed that traditionalism was maintained in some categories.

Keywords: Gender roles, advertisement, egalitarian guides