Ferman Kerimzade'nin Çaldıran Döyüşü adlı eserinde ki'li birleşik cümleler
Compound sentences with ki in the Çaldiran Doyusu written by Ferman Kerimzade
Yazar: TUĞBA SARIAL
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA TANÇ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Azeri edebiyatı = Azerbaijan literature ; Azerice = Azeri language ; Dilbilgisi = Grammar ; Edebiyat = Literature ; Kerimzade, Ferman = Kerimzade, Ferman ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türkiye Türkçesi = Türkiye Turkish ; Çaldıran Döyüşü = Çaldıran Döyüşü

Özet:
Eski Türkçe evresine kadar tek bir yazı dili olan Türkçe, Eski Anadolu Türkçesiyle birlikte, kendi içinde farklılıklar göstermeye başlar. Türklerin geniş bir coğrafyaya yayılması ve başka uluslarla karşılıklı etkileşimi bu farklılıkların sebebi olarak gösterilebilir. Türkçenin güney-batı kolunu teşkil eden Azerbaycan Türkçesi de bu engin coğrafyanın yayılma alanlarındandır. Bundan dolayı Türkiye Türkçesi ile aralarında çeşitli söyleyiş farklılıkları doğmuştur. Bu çalışmada, Türkçenin ortak sorunlarından biri olan ki'li birleşik cümle problemine değinildi. Bunun için Azerbaycan sahasının önemli yazarlarından Ferman Kerimzade'nin Çaldıran Döyüşü adlı eseri kaynak seçildi. Konuya giriş yapmak amacıyla; cümle ve birleşik cümle kavramları araştırmacıların gramer kitaplarından hareketle irdelendi. Daha sonra asıl kaynak olan Çaldıran Döyüşü adlı roman incelendi. Kiril alfabesiyle kaleme alınan eserde, öncelikle; ki'li kullanımlar tespit edildi ve bunlar çeşitli başlıklar ve alt başlıklara ayrıldı. Elde edilen veriler ışığında ki'li yapıların Azerbaycan Türkçesinde çok işlevsel bir konuma sahip olduğu dikkat çekti. Ayrıca, çalışmamızda ki'si düşmüş birleşik cümle yapısı da ele alındı ve bununla ilgili çeşitli örneklere rastlandı. Ki'nin daha önce kullanım şekli olan kim'li yapıların, az da olsa kullanıldığı belirlendi. Tezimizde ki'li birleşik cümle problemine, Türkçenin güney-batı kolundan ışık tutmayı hedefledik. Bununla birlikte; çalışmamızın, ki'li yapıların Azerbaycan Türkçesindeki işlevinin belirlenmesi açısından önemli olduğunu düşünmekteyiz.Anahtar Kelimeler: Cümle, Birleşik Cümle, Ki'li Birleşik Cümle, Azerbaycan Türkçesi

Abstract:
Until the period of old Turkish phase, Turkish language having of single form of written language begins to show differences together with the old Anatolian Turkish in it self. The reason of these differences are that Turkish people lived in a vast geographical region and interacted with multiple nations. Azerbaijani Turkish which constitutes of Southern-West branch of Turkish is one of the exaples of this great expansion. Thus, there are various pronunciation differences between Turkish language and Azerbaijan language. In this study we have dealed with the issue of compound sentences with ki which is one of common problem of Turkish. For this, Ferman Kerimzade the famous writter of Azerbaijan literature whose novel the name of Çaldıran Döyüşü is selected as a main source. For the purpose of entry to subject, we analyzed the notion both sentences and compound sentences with reference to linguist?s grammar books. Besides the name of Çaldıran Döyüşü which is the mainl source of this study has been examined. First of all, in this text written in Cyrillic alphabet the use of ki spotted and the forms of ki divided into sort of title and subtitle. In the light of our findings, we stand out from the forms of ki has very functional case in Azerbaijan Turkish. Moreover, we have also examined sentence structures with ki drop and come across several examples in our data. The kim structures which are the previous forms of ki have also been seen in a few examples. In our thesis, we aim to shed light on the problem of the compound sentences with ki from the South-Western Turkish. In addition to this, we think our thesis is important in that defines the function of ki in Azerbaijan Turkish.Keywords: Sentence, Compound Sentence, Compound Sentence With Ki, Azebaijan Turkish