Cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin vicdan stresi ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between stress of conscience and burnout levels of nurses working in surgical clinics
Yazar: PELİN CEREN SERİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZÜLEYHA ŞİMŞEK YABAN
Kocaeli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Stres = Stress ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Tükenmişlik-mesleki = Burnout-professional ; Vicdan = Conscience

Özet:
Amaç: Cerrahi alanlarda yaşamı riske eden durumların bulunması ve çabuk karar vermeyi
gerektirmesi nedeniyle etik problemler ve vicdan çatışması hızla gelişebilmektedir. Bu
çalışma Kocaeli il merkezindeki kamu hastanelerinde görev yapan cerrahi hemşirelerinin
vicdan stresi ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla tanımlayıcı
ve ilişki arayıcı tipte gerçekleştirildi.

Yöntem: Çalışma için etik kurul ve kurum izinleri alındıktan sonra Kasım 2020-Haziran
2021 tarihleri arasında veriler toplandı. Çalışmada evrenin tümünün çalışma kapsamına
alınması düşünüldüğünden herhangi bir örneklem seçim yöntemine gidilmeyip,
araştırmaya katılmayı kabul eden 245 hemşire ile çalışma tamamlandı. Veriler yüzyüze
görüşme yöntemiyle, araştırmacı tarafından oluşturulan 15 soruluk "Sosyo demografik ve
Mesleki Özellikler Soru Formu", "Vicdan Stresi Ölçeği" ve "Tükenmişlik Ölçeği"
kullanılarak toplandı. Çalışmanın istatistiksel analizinde IBM SPSS Statistics 23 programı
kullanıldı.

Bulgular: Çalışmaya katılan hemşirelerin; yaş ortalaması 31,16±7,47, %35,5'i 20-26 yaş
arasında %83,7' si kadın, %55,5' i evli, %64,9' unun da lisans mezunu olduğu saptandı.
%55,1'i cerrahi klinikte 1-5 yıl arası, %22,0'si ise 10 yıldan fazla süredir çalışmakta olup,
%82,4'ü nöbet usulü çalıştığını, %62,9'u mesleğini isteyerek seçtiğini, %51,4'ü mesleğini
kendine kısmen uygun bulduğunu, %58,4'ü çalıştığı bölümün kurum yerleştirmesi ile
olduğunu ifade etti. Çalışmamızdan elde ettiğimiz Tükenmişlik Ölçeği ortalaması
4,04±1,10, vicdan stresi ölçeği ortalaması 68,90±44,80, vicdan stresi ölçeği iç faktörler alt
boyutu ortalaması 6,23±5,04, vicdan stresi ölçeği dış faktörler alt boyutu ortalaması
10,50±6,03 olarak belirlendi. Cerrahi hemşirelerinde tükenmişlik ölçeği ve vicdan stresi
ölçeği ve alt boyutları arasında (p<0,05) istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu görüldü. Tükenmişlik ölçeği ile vicdan stresi ölçeği ve dış faktör alt boyutları arasında (0,4

Abstract:
Objective: Ethical problems and conflict of conscience can develop rapidly due to the
presence of life-threatening situations in surgical environments and the need for quick
decision-making. This study was carried out in a descriptive and relationship-seeking type
to determine the relationship between the stress of conscience and burnout levels of
surgical nurses working in public hospitals in Kocaeli city center.
Method: : Data were collected between November 2020 and June 2021 after obtaining
ethical committee and institutional permissions for the study. Since it was thought to
include the entire universe in the study, no sample selection method was used, and the
study was completed with 245 nurses who agreed to participate in the study. The data were
collected by face-to-face interview method, using the "Socio-demographic and
Occupational Characteristics Questionnaire" which was created by the resarcher and
consisting of 15 questions and the scales of "Stress of Conscience Scale" and the "Burnout
Scale". IBM SPSS Statistics 23 program was used in the statistical analysis of the study.
Results: Results: Of the nurses participating in the study; mean age was 31.16±7.47 years,
35.5% were between the ages of 20-26, 83.7% were women, 55.5% were married, and
64.9% were bachelor's degree graduates. 55.1% have been working in the surgical clinic
for 1-5 years and 22.0% have been working for more than 10 years, 82.4% of them worked
on a shift basis, 62.9% of them chose their profession willingly, 51.4% of them stated that
they found their profession partially suitable for themselves, 58.4% of them stated that the
department they work for was an institution placement. The average of the Burnout Scale
obtained from our study is 4.04±1.10, the average of the stress of conscience scale is
68.90±44.80, the internal factors sub-dimension of the stress of conscience scale is
6.23±5.04, the average of the external factors sub-dimension of the stress of conscience
scale is determined as 10.50±6.03. It was observed that there was a statistically significant

8

relationship between the burnout scale and the stress of conscience scale and its sub-
dimensions (p<0.05) in surgical nurses. It was determined that there was a statistically
significant, positive and moderate relationship between the burnout scale and the stress of
conscience scale and the external factor sub-dimensions (0.4