Hapishane folkloru: Ümraniye T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ve Ümraniye E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu örnekleri
Prison folklore: Examples of Ümraniye T Type Closed Prison and Ümraniye E Type Closed Prison
Yazar: FATİH BAŞER
Danışman: PROF. DR. MEHMET AÇA
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore

Özet:
"Hapishane Folkloru: Ümraniye T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ve Ümraniye E 
Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Örnekleri" başlıklı çalışmayla işledikleri çeşitli suçlar 
nedeniyle çeşitli cezalara çarptırılan, başka bir deyişle özgürlükleri ve hayatları kısıtlanarak 
dış dünyadan büyük oranda soyutlanan hükümlü/tutuklu bireylerin folklorik yaratım ve 
icralarını söz konusu hükümlü/tutuklu bireylere yönelik eğitim süreçleri de (kültürel, 
sanatsal ve mesleki eğitimi) de dikkate alınarak sözlü ve yazılı kaynaklar üzerinden 
toplamak, anlamları, yapıları ve işlevleri açısından incelemek amaçlanmıştır. Çalışmayla 
özgürlükleri ve hayatları kısıtlanmış, dış dünyayla olan ilişkileri büyük oranda kesilmiş 
hükümlü/tutuklu bireylerin folklor yaratımları ve icraları ile hayatlarını kısıtlanmamış ve 
toplumdan soyutlanmamış bireylerin folklor yaratım ve icraları arasındaki temel farklılıklar 
da nedenleri ve sonuçlarıyla birlikte ele alınmıştır. Folklorik üretimler ve icralar bir yandan 
bireylerin kendilerini ifade etmelerine, diğer yandan da sosyalleşmelerine, bir topluluğun 
üyesi olarak varlıklarını sürdürmelerine katkı yapar. Acaba hükümlü/tutuklu bireyler 
folklorik üretimler ve icralar üzerinden kendilerini nasıl ifade edebilmekte ve nasıl 
sosyalleşmektedirler? Çalışmanın üzerinde durduğu ana sorulardan birisi de bu olmuştur. 
Ümraniye T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ve Ümraniye E Tipi Kapalı Ceza İnfaz 
Kurumu'ndaki hükümlü/tutuklu bireylerinin folklorik üretim ve icralarına odaklanacak 
çalışmada bu bireylerin ne tür kültürel, sanatsal ve mesleki eğitim süreçlerinden geçtikleri 
ve bu süreçlerin hükümlü/tutuklu bireylerin kendilerini geliştirmelerinde ve ceza infaz 
kurumu sonrası hayatlarını sürdürmelerinde hangi işlevleri icra ettiği konusu üzerinde de 
durulmuştur. Çalışma, özgürlükleri ve hayatları kısıtlanmış hükümlü/tutuklu bireylerin 
folklorik üretimleriyle icralarını ele alacak olması ve bu üretimle icranın bu bireylerin 
gündelik hayatı üzerindeki etkilerini ele alacak olması bakımından önem arz etmektedir. 
Çalışma, Türkiye'de çoğunlukla özgür ve hayatları kısıtlanmamış bireylere ve 
topluluklara odaklanarak yapılan halk edebiyatı/halkbilimi çalışmalarının kapsamına 
hükümlü/tutuklu bireylerin folklorik yaratım ve icralarını da dâhil etmeyi amaçlamıştır. 
Böylece hükümlü/tutuklu birey folklorunun özgün yönleri tespit edilerek, folklorik yaratım 
ve icraların hükümlü/tutuklu bireylerin daha iyi anlaşılmalarına, maruz kalacakları yeniden 
kültürlenme ve sosyalleşme süreçlerinde bu tür yaratım ve icraların ne tür işlevlere sahip 
olabileceğine dair tartışmalara katkıda bulunacaktır. Çalışma, sözlü ve yazılı kaynaklardan 
elde edilen veriler üzerine kurulmuş olup sözlü kaynaklardan veri elde etme süreçlerinde 
görüşme ve gözlem teknikleri kullanılmıştır. 
Çalışma, bir yandan Türkiye'deki halkbilimi/halk edebiyatı çalışmalarına 
hükümlü/tutuklu bireylerin folklorik yaratım ve icralarını dâhil edecek, diğer yandan da 
ortaya koyduğu veriler ve yapacağı yorumlarla mahkûmların eğitim süreçlerine katkıda 
bulunacaktır. Elde edilen veriler, hükümlü/tutuklu bireylerin psikolojilerinin, hayata bakış 
açılarının, değer yargılarının, hayattan beklentilerinin, kızgınlıklarının ve şikâyetlerinin 
nedenlerinin, zevk ve estetik anlayışlarının öğrenilmesini sağlayacak olup hükümlü/tutuklu 
bireylere yönelik kültürel, sanatsal ve mesleki eğitim tekniklerinin geliştirilmesine ve çok 
daha işlevsel bir şekilde sürdürülmesine de katkıda bulunacaktır. Bu çalışma, Türkiye'deki 
diğer ceza infaz kurumlarındaki hükümlü/tutuklu bireylerin folklorik yaratım ve icralarına 
dönük başka çalışmaların yapılmasına da ön ayak olacaktır.

Abstract:
In the study titled "Prison Folklore: Examples of Ümraniye T Type Closed 
Prison and Ümraniye E Type Closed Prison", the convicted 
individuals who were sentenced to various punishments due to various crimes, their freedom 
and lives were restricted and they were largely isolated from the outside world. In this study, 
it is intended examine the convicts' folklore creations and performances by collecting their 
narrative products and speech products, theatrical products, beliefs and acceptances, 
ceremonies, and rituals through oral and written sources, their meanings, structures and 
functions as well as taking their educational processes (cultural, artistic and vocational 
education) for the prisoners in question. 
The main differences between the folklore creations and performances of convict 
individuals whose freedoms and lives are restricted and their relations with the outside world 
are largely cut off, and the folklore creations and performances of individuals whose lives 
are not restricted and isolated from society will also be discussed together with their causes 
and effecs. Folkloric productions and performances contribute to the self-expression of 
individuals on the one hand, and their socialization and survival as a member of a 
community, on the other. I wonder how convicted individuals express themselves through 
folkloric productions and performances and how do they socialize? This will be one of the 
main questions that the study will focus on. Prison Folklore: In this study, which will focus 
on the folkloric production and performance of the convicts of Ümraniye T Type Closed 
Prison and Ümraniye E Type Closed Prison, what kind of cultural, artistic and vocational 
education processes these individuals go through and how these processes help the prisoners 
develop themselves and the penitentiary institution. It will also focus on what functions they 
perform in their post-life. The study is important in that it will deal with the folkloric 
productions and performances of convicted individuals whose freedoms and lives have been 
restricted, and that it will deal with the effects of this production on the daily life of these 
individuals.
The study aims to include the folkloric creations and performances of prisoners 
within the scope of folk literature/folklore studies, mostly focused on free and unrestricted 
individuals and communities in Turkey. Thus, by identifying the original aspects of prisoner 
folklore, it will contribute to a better understanding of folkloric creations and performances, 
and to the discussions on what kind of functions such creations and performances can have 
in the re-culturation and socialization processes they will be exposed to. The study will be 
based on the data to be obtained from oral and written sources, and interview and observation 
techniques will be used in the process of obtaining data from oral sources. 
The study, on the one hand, will develop and impel the folkloric creation and 
performance of the prisoners to the folklore/folk literature studies in Turkey. Also, it will 
contribute to the education processes of the prisoners with the data it reveals and the 
comments it will make. The data that is obtained will enable to learn the psychology of the 
convicts, their perspectives on life and their value judgments, their expectations from life, 
the reasons behind their anger and complaints, their understanding of taste and aesthetics, 
and in general, it will contribute to the development and maintenance of cultural, artistic and 
vocational training techniques for convicted individuals in a much more functional way. This 
study will also lead to other studies on the folkloric creation and performance of convicted 
individuals in other penal institutions in Turkey.