Göçün mutfak kültürüne etkileri: Balkan göçmenleri örneği
The effects of immigration on cuisine culture: The case of the Balkan immigrants
Yazar: DİDEM İŞERİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELEK YAMAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts
Dizin: Balkan Türkleri = Balkan Turkish ; Balkanlar = Balkans ; Göçler = Migrations ; Göçmenler = Emigrants ; Kültürel etki = Cultural effect ; Mutfak = Kitchen ; Yemek kültürü = Food culture ; Yemekler = Dishes

Özet:
Bu çalışma ile yüzyıllar boyunca pek çok kültüre ve topluma ev sahipliği yapmış olan bir bölge olan
Balkanlardan, zorunlu veya gönüllü olarak göç ederek Türkiye'ye yerleşen Balkan göçmenlerinin,
mutfak kültürlerinde meydana gelen değişikliklerin araştırılması ve göç olgusunun mutfak kültürü
üzerindeki etkilerini ortaya koymak hedeflenmiştir. Çalışmanın evrenini Türkiye'deki Balkan
göçmenleri oluştururken; Balkan göçmenlerinin kendi kültürlerine yakın bulması sebebiyle en çok
yerleştikleri bölgelerden birisi olan Trakya'daki Balkan göçmenleri ise çalışmanın örneklemini
oluşturmuştur. Araştırma için anket ile veri toplama yöntemi kullanılmıştır ve araştırmaya 102 kişi
katılmıştır. Çalışmada Balkan mutfak kültürüne ait çorbalar, ana yemekler, hamur işleri, soslar,
mezeler ile içecekler belirlenerek bu yemeklere yer verilmiştir. Bu yiyecek ve içecekleri, belirlenen
yaş gruplarındaki bireylerin tüketme ve yapma düzeyleri sorgulanmış; elde edilen verilerin analizleri
değerlendirilerek sonuç elde edilmeye çalışılmıştır. Katılımcıların yarısından fazlasının Balkan yemek
kültürünü devam ettirmek istediği anlaşılmaktadır ve bireylerin Türk mutfak kültürü ile Balkan mutfak
kültürünün birbirinden etkilendiğini belirttikleri görülmektedir. Araştırmaya katılanların kendi yemek
kültürlerini ailelerine ve çevrelerine öğrettikleri saptanırken; Balkan mutfak kültürünü ailelerinden,
çevrelerinden ve sosyal medyadan öğrendikleri anlaşılmaktadır. Araştırmada Balkan yemeklerinin
tüketilme sıklıklarında büyük çoğunluğunun 'hiç' tüketmediğini belirtmiş olmaları ve yemeklerin
tüketilmesinde kuşakların birbirleri arasında bir anlamlılığın oluşmamış olması zaman içinde bu
yemeklerin unutulması şeklinde değerlendirilebilir.

Abstract:
With this study, it is aimed to investigate the changes in the culinary cultures of the Balkan
immigrants, who migrated from the Balkans, a region that has hosted many cultures and societies for
centuries, forced or voluntarily and settled in Turkey, and to reveal the effects of the migration
phenomenon on the culinary culture. While the Balkan immigrants in Turkey constitute the universe of
the study; The Balkan immigrants in Thrace, which is one of the regions where the Balkan immigrants
find themselves close to their own culture, formed the sample of the study. Data collection method
with a questionnaire was used for the research and 102 people participated in the research. In the
study, soups, main dishes, pastries, sauces, appetizers and drinks belonging to the Balkan culinary
culture were determined and these dishes were included. The level of consumption and making of
these foods and beverages of the individuals in the determined age groups was questioned; The results
were tried to be obtained by evaluating the analysis of the data obtained. It is understood that more
than half of the participants want to continue the Balkan food culture, and it is seen that the individuals stated that the Turkish cuisine culture and the Balkan cuisine culture were influenced by each other. While it was determined that the participants in the research taught their own food culture to their families and surroundings; It is understood that they learned the Balkan culinary culture from their families, circles and social media. In the study, the fact that the majority of Balkan dishes stated that they did not consume 'never' in the frequency of consumption and the fact that there was no meaningfulness between the generations in the consumption of the dishes can be evaluated as the
forgetting of these dishes over time.