Grafik tasarımda postmodernist tipografinin yeri ve bir uygulama
The role of postmodernist typography in graphic design and an application
Yazar: HATİCE FURUNCİ
Danışman: DOÇ. FATİH KURTCU
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Yirminci yüzyılın sonlarına gelindiğinde grafik tasarımcıların modern tipografi ve postmodern tipografi olarak iki ayrı tipografi kullanım olanağı vardır. Modern tipografi, tasarımcılara indirgemeci bir yaklaşım sunmaktaydı ve tipografiden beklenilen yalnızca yazının anlaşılabilir olmasını sağlamaktır. Bu bağlamda, modern tasarımcılar sade, açık ve anlaşılır tasarımlar üretmiş, grafik tasarım kurallarına bağlı kalmışlardır. 

Modern tipografinin, tasarımı sınırlayıcı tavrı ve teknolojik gelişmelerin sağladığı sınırsızlık arasında sıkışan tasarımcılar postmodern tipografinin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Postmodern tipografi, var olan tüm grafik tasarım kurallarına itiraz ve yıkımın hâkim olduğu yapı bozucu bir anlayıştır. Bu anlayışta tasarımcılar, yazının anlaşılır olması için okunabilmesine gerek olmadan tipografik form ile içeriği anlaşılır kılacaklarına inanmış bu doğrultuda yaptıkları çalışmalar ile grafik tasarıma yeni bir boyut kazandırmışlardır. Tipografinin anlamını ve kapsamını değiştiren ayrıca tasarımın sınırlarını genişleten postmodern tipografi, grafik tasarımın önemli bir alanını oluşturmaktadır.

Bu tez çalışması dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde grafik tasarım ve tipografi hakkında genel bilgiler yer almaktadır. Tipografi başlığı, yazının tarihi gelişiminden başlatılarak günümüz postmodern tipografi anlayışına kadar geçirilen süreç içerisinde ele alınmıştır. 

Modern sanat akımlarında yapılan birçok yenilik, postmodern döneme geçiş için kapı aralamıştır. Bu nedenle postmodern tipografiyi daha iyi kavramak adına ikinci bölümde, modern tipografiye geniş bir yer verilmekte, postmodern başlığında ise, postmodern tipografinin öncü isimlerinin tasarımları incelenmektedir.
Üçüncü bölümde, postmodern tipografi çalışmaları incelenmiş, postmodern tipografinin bir albüm kapağı, kitap kapağı, poster, yazı karakteri ve marka kimliği tasarımında nasıl kullanıldığı betimsel yöntemlerle anlatılarak, grafik tasarımda postmodern tipografinin yeri  aktarılmaya çalışılmıştır.

Son bölümde ise, Ankara Elmadağ ilçesinde bulunan Renkli Köy için marka kimliği çalışılmış ve bu marka kapsamında biri modern diğeri postmodern olmak üzere iki farklı font tasarlanmıştır.

Anahtar sözcükler: Grafik Tasarım, Tipografi, Masaüstü Yayıncılık, Modernizm, Modern Tipografi, Postmodernizm, Postmodern Tipografi, Elmadağ

Abstract:
In the late twentieth century, graphic designers had two options to choose from: modern typography and postmodern typography. Modern typography offered designers a reductionist approach, and what was expected from typography was only to make the text understandable. In this context, modern designers have produced simple, clear and understandable designs and adhered to graphic design rules.

Designers stuck between the limiting attitude of modern typography and the limitlessness provided by technological developments have led to the emergence of postmodern typography. Postmodern typography is a deconstructive approach dominated by the objection and subversion of all existing rules of graphic design. In this understanding, designers believed that they could make the content understandable with typographic form without the need to read the text to be understandable, and they added a new dimension to graphic design with their work in this direction. Postmodern typography, which changes the meaning and scope of typography and expands the boundaries of design, constitutes an important field of graphic design.

This thesis consists of four chapters. The first chapter contains general information about graphic design and typography. In the typography section, the historical development of writing from the start to today's postmodern understanding of typography has been discussed.

Many innovations in modern art movements have paved the way for the transition to the postmodern era. For this reason, in order to better understand postmodern typography, in the second chapter, modern typography is given extensive coverage, and the design approaches of the leading names of postmodern typography are explained under the title of postmodern.

In the third section, postmodern typography works were examined. The place of postmodern typography in graphic design has been tried to be conveyed by explaining with descriptive methods how postmodern typography is used in album cover, book cover, poster, font and brand identity design.

In the last part, the brand identity for Renkli Köy located in Elmadağ district of Ankara, was studied, and two different fonts, one modern and the other postmodern, were designed within the scope of this brand.

Keywords: Graphic Design, Typography, Desktop Publishing, Modernism, Modern Typography, Postmodernism, Postmodern Typography, Elmadağ