Piridin bazlı ligantların nikel(II), bakır(II) ve çinko(II) 5,5-dietilbarbitürat komplekslerinin sentezi, yapısal karakterizasyonu ve antikanser özellikleri
Synthesis, structural characterization and anticancer properties of nickel(II), copper(II) and zinc(II) 5,5 diethylbarbiturate complexes of pyridine based ligands
Yazar: FERUZA SUYUNOVA
Danışman: PROF. DR. VEYSEL TURAN YILMAZ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Anahtar kelime = Keyword

Özet:
Bu çalışmada, ikincil ligantların 1,10-fenantrolin (phen), 2,2'-dipiridilamin (dpya), bis(2-piridilmetil)amin (bpma) ve 2,2':6',2''-terpiridin (terpy)'in olduğu on dört adet yeni nikel(II), bakır(II) ve çinko(II)-5,5-dietilbarbitürat (barb) kompleksleri sentezlendi. Sentezlenen komplekslerin yapıları, elementel analiz, IR, UV-vis, ESI-MS ve tek kristal X-ışını kırınımı teknikleriyle aydınlatıldı. Ayrıca komplekslerin manyetik özellikleri araştırıldı. Komplekslerin antikanser özellikleri SRB yöntemi ile farklı kanser hücrelerinde cis-platin ile karşılaştırılarak araştırıldı.

Barb ve piridin bazlı ligantlar [Ni(phen-κ2N,N')3]Cl(barb)∙7H2O, [Ni(barb-κ2N,O)(dpya-κ2N,N')2]Cl∙2H2O, [Cu(barb-κ2N,O)2(dpya-κ2N,N')]∙2H2O, [Ni(barb-κN)2(OH2)(bpma-κ3N,N',N'')]∙2Hbarb∙H2O komplekslerinde bozulmuş oktahedral, [Cu(barb-κN)(barb-κ2N,O)(phen-κ2N,N')]∙H2O, [Ni(barb-κN)2(terpy-κ3N,N',N'')]∙H2O, [Cu(barb-κN)2(terpy-κ3N,N',N'')]∙H2O, [Cu(barb)(OH2)(terpy-κ3N,N',N'')](barb)∙H2O, [Zn(barb-κN)2(terpy-κ3N,N',N'')]∙H2O komplekslerinde bozulmuş kare piramit, [Cu(barb-κN)2(bpma-κ3N,N',N'')]∙H2O, [Zn(barb-κN)2(bpma-κ3N,N',N'')]∙H2O komplekslerde bozulmuş üçgen çiftpiramit, [Zn(barb-κN)2(phen-κ2N,N')]∙H2O, [Zn(barb-κN)2(dpya-κ2N,N')] komplekslerinde tetrahedral ve [Cu(barb-κN)2(phen-κ2N,N')]  kompleksinde kare düzlem geometri oluşturmaktadır. Tüm komplekslerin UV-vis spektrumları MeOH çözeltisinde alındı ve spektrumların UV bölgesinde phen, dpya, bpma, terpy ve barb ligantlarından kaynaklanan ligant içi geçişlere ait zayıf veya şiddetli soğurma bantlar gözlendi. Ayrıca, Ni(II) ve Cu(II) komplekslerinin spektrumlarında görünür bölgede d-d geçişlerinden kaynaklanan zayıf ve yayvan soğurma bantlar görülmektedir. Manyetik değerleri ölçülen Ni(II) ve Cu(II) komplekslerinde gözlenen değerler d8 ve d9 elektron dizilişi için hesaplanan değerler ile uyum içindedir. 

Anahtar Kelimeler:  Nikel(II), Bakır(II), Çinko(II), 5,5-dietilbarbitürat

Abstract:
In this study, fourteen new nickel(II), copper(II) and zinc(II)  complexes of 5,5-diethylbarbiturate (barb) with 1,10-phenantrolin (phen), 2,2'-dipyridylamine (dpya), bis(2-pyridylmethyl)amin (bpma) and 2,2':6',2''-terpyridine (terpy) were synthesized. The structures of the synthesized complexes were identified by elemental analysis, IR, UV-vis, ESI-MS and X-ray single crystal diffraction techniques. In addition, magnetic properties of the complexes were studied. Anticancer activity of the complexes was assessed by SRB assay in different cancer cells and compared to those of cis-platin.

The barb and pyridine based ligands form a distorted octahedral geometry in [Ni(phen- κ2N,N')3]Cl(barb)∙7H2O, [Ni(barb-κ2N,O)(dpya-κ2N,N')2]Cl∙2H2O, [Cu(barb-κ2N,O)2(dpya-κ2N,N')]∙2H2O, [Ni(barb-κN)2(OH2)(bpma-κ3N,N',N'')]∙2Hbarb∙H2O, a distorted square pyramidal geometry in [Cu(barb-κN)(barb-κ2N,O)(phen-κ2N,N')]∙H2O, [Ni(barb-κN)2(terpy-κ3N,N',N'')]∙H2O, [Cu(barb-κN)2(terpy-κ3N,N',N'')]∙H2O, [Cu(barb)(OH2)(terpy-κ3N,N',N'')](barb)∙H2O, [Zn(barb-κN)2(terpy-κ3N,N',N'')]∙H2O complexes, a distorted trigonal bipyramidal geometry in Cu(barb-κN)2(bpma-κ3N,N',N'')]∙H2O, [Zn(barb-κN)2(bpma-κ3N,N',N'')]∙H2O, a tetrahedral geometry in  [Zn(barb-κN)2(phen-κ2N,N')]∙H2O, [Zn(barb-κN)2(dpya-κ2N,N')] and a square planar geometry in [Cu(barb-κN)2(phen-κ2N,N')]. The UV−vis spectra of all the complexes in MeOH displayed a number of strong absorption bands in the UV region, due to ligand-centred transitions of the phen, dpya, bpma, terpy and barb moieties. Further, in the spectra of Ni(II) and Cu(II) complexes, relatively weak and broad absorption bands in the visible region are due to d–d transitions. The measured magnetic moments of the Ni(II) and Cu(II) complexes agree well with the calculated values for spin only d8 and d9 configurations.


Key words: Nickel(II), Copper(II), Zinc(II), 5,5-diethylbarbiturate