Avrupa'daki Türk ve Ermeni Diasporalarının Türkiye'nin Avrupa Birliği üyelik sürecine etkilerinin karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of influences of Turkish and Armenian Diasporas in Europe on Turkey's European Union membership process
Yazar: BURCU ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. BARIŞ ÖZDAL
Harp Akademileri Komutanlığı / Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa = European ; Avrupa Birliği = European Union ; Diaspora = Diaspora ; Ermeniler = Armenians ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Lobicilik = Lobbying ; Türkler = Turks ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Üyelik = Membership

Özet:
Uluslararası ilişkilerde diasporaların önemi her geçen gün artmaktadır. Dış politika yapım sürecinin önemli birer aracı haline gelen diasporalar hem devletleri hem de kendilerini ilgilendiren konularda birer baskı grubu olarak çalışmakta, alınan kararları etkileyebilmekte ve hatta yürüttükleri lobi faaliyetleri ile gündemi değiştirebilmektedirler. Günümüzde diasporalar küresel organizasyonlarla işbirliğine giderek diasporayı ilgilendiren konularda farkındalığı yükseltebilmekte, devlet politikalarına etki edebilmekte, anavatan ile yaşanan devlet arasında işbirliğini arttırarak yatırımı ve ekonomik ilişkileri geliştirebilmektedirler. Bu nedenle devletler son yıllarda diasporalarına yönelik politikalar üretmeye ve onları birer dış politika aracı olarak kullanmaya başlamışlardır. 
Avrupa Birliği (AB)'ne tam üyelik sürecinde başta Ermeni Sorunu olmak üzere pek çok engelle karşılaşan Türkiye için yaklaşık 4 milyonu bulan Avrupa'da ki Türk diasporası giderek büyüyen bir önem kazanmaktadır. Diğer bir deyişle 1960'larda başlayan emek göçü ile temelleri atılan bugün sosyal, ekonomik ve siyasal açıdan gelişmiş ve yaşadığı topluma entegre olmaya başlamış bir Türk diasporasının varlığı Türkiye için büyük bir avantaj sağlamaktadır. Ancak Avrupa'da Türk diasporasından daha eski, daha entegre ve daha güçlü bir Ermeni diasporasının varlığı göz ardı edilmemelidir. Bu bağlamda Avrupa'daki Türk ve Ermeni diasporalarının analiz edilmesi hem Türkiye'nin AB adaylık süreci hem de Türk dış politikası açısından önem taşımaktadır.
Bu amaçla çalışmada öncelikle diaspora, baskı grubu ve lobicilik kavramları incelenmiştir. Diasporaları oluşturan etmenler ve diaspora sınıflandırmaları üzerinde durulmuş, baskı grubu ve lobinin ne olduğu açıklandıktan sonra lobi faaliyetlerinin çeşitleri irdelenmiştir. İkinci bölümde Türk ve Ermeni diasporalarının profilleri ve ölçekleri ortaya konmaya, birer baskı grubu olarak ne kadar güçlü oldukları yorumlanmaya çalışılmıştır. Bu anlamda iki diasporanın da oluşum süreçleri ve diasporanın karakteristiğini etkileyen önemli süreçler üzerinde durulmuştur. Ayrıca elde edilen sayısal veriler ve iki diasporanın etkinlikleri, teşkilatlanmaları anlatılmıştır. Son olarak, elde edilen bulgular ışığında Türk ve Ermeni diasporalarının karşılaştırmalı analizleri yapılmaya çalışılmış, bu iki diasporanın Türkiye'nin AB üyeliğine etkileri çözümlenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Diasporas are becoming more and more important in International Relations. Diasporas, as an important tool in foreign policy making can act as a pressure group about the subjects reletead to homeland or to diaspora itself, can affect decisions, and even can change the agendas with lobbying. Nowadays, diasporas can raise the awareness about subjects releated to diaspora by cooperating with global organizations, can affect the homeland politics and can enhance the economic relations and raise the investment by increasing cooperation between homeland and the host country. Due to these reasons, states has a tendency towards diasporas as a foreign policymaking tool.
As an EU candidate that challenged with a lot of obstacles, Armenian Problem being in the first place, its almost 4 million diaspora living in Europe is becoming more and more important for Turkey. socially, economically and politically developed and more integrated Turkish diaspora that has its roots in 1960's labour migration is providing a leverage point for Turkey. But there is an older Armenian diaspora which is more integrated and stronger. In this context, analysing Turkish and Armenian diasporas in Europe is crucially important for both Turkey's EU membership and Turkish foreign policy.
For this purpose firstly, diaspora, pressure groups and lobbying were analysed in the study.  Factors forming the diasporas and classification of diasporas, pressure groups and different techniques of lobbying were discussed. In second section, it is tried to set forth the profile and the scale of Turkish and Armenian diasporas, tried to interpret their strength as a pressure group. In this context, process of formation of both diasporas and the important processes that affects characteristic of diaspora.  And also numerical data that acquired, effectiveness and organization of both diaspora is explained. In the last part Armenian and Turkish diasporas has been analysed. The study aims to determine these two diasporas' affects on Turkey's EU membership.