Aile katılımı ve sosyal beceri eğitimi programlarının tek başına ve birlikte 4 - 5 yaş çocuklarının sosyal becerileri ve anne - çocuk ilişkileri üzerindeki etkisinin incelenmesi
The effects of alone and joint the social skills education and family participation programmes on 4 - 5 years old children's social skills and mother - child relationship
Yazar: İLKAY GÖKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA GÜLAY OGELMAN
Pamukkale Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile katılımı = Family participation ; Ana-çocuk etkileşimi = Mother-child interaction ; Anne Çocuk Eğitim Programı = Mother Child Education Program ; Anneler = Mothers ; Eğitim = Education ; Eğitim = Education ; Eğitim programları = Education programs ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Sosyal beceri = Social skill ; Sosyal beceri eğitimi = Social skills training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 4-5 yaş çocukları için hazırlanan Aile Katılımı ve Sosyal
Beceri Eğitim Programlarının tek başına ve birlikte 4-5 yaş çocuklarının sosyal becerileri
ve anne-çocuk ilişkileri üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Araştırmada ön test – son test
ve izleme testi kontrol gruplu yarı deneysel model kullanılmıştır.
Araştırmanın çalışma grubu, Deney Grubu1 (Aile Katılımı Etkinlikleri'nin
uygulandığı grup), Deney Grubu2 (Sosyal Beceri Eğitim Programı'nın uygulandığı grup),
Deney Grubu3 (Aile Katılımlı Sosyal Beceri Eğitim Programı'nın uygulandığı grup) ve
Kontrol Grubu (Herhangi bir program uygulanmayan grup) olmak üzere dört alt gruptan
oluşmaktadır. Deney Grubu1'de 34 çocuk, 34 anne, 34 baba; Deney Grubu2'de 32 çocuk;
Deney Grubu3'de 30 çocuk, 30 anne, 30 baba; Kontrol grubunda 32 çocuk, 32 anne, 32
baba yer almaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak, Kişisel Bilgi Formu, Çocuk
Ana-Baba İlişki Ölçeği (Anne Formu) (Akgün ve Yeşilyaprak, 2010), Sosyal Becerileri
Değerlendirme Ölçeği (Avcıoğlu, 2007) yer almıştır.
Araştırmanın bulgularına göre; Aile Katılımlı Sosyal Beceri Eğitim Programı'nın,
Deney Grubu3; Sosyal Beceri Eğitim Programı'nın Deney Grubu2; Aile Katılımı
Etkinlikleri'nin Deney Grubu1'deki 4-5 yaş çocuklarının sosyal becerileri (kişiler arası
beceriler, kızgınlık davranışlarını kontrol etme ve değişikliklere uyum sağlama becerileri,
akran baskısı ile başa çıkma, kendini kontrol etme, sözel açıklama, sonuçları kabul etme,
dinleme, amaç oluşturma, görevleri tamamlama) üzerinde anlamlı düzeyde etkisi olduğu
sonucuna ulaşılmıştır (p<.01). Üç deney grubu içerisinde sosyal beceri puan ortalamasında
en yüksek düzeyde artışın olduğu grup, Aile Katılımlı Sosyal Beceri Eğitim Programı'nın
uygulandığı Deney Grubu3 olarak belirlenmiştir. Deney grupları içerisinde sosyal beceri
puan artışında ikinci sırada Deney Grubu2, son sırada ise Deney Grubu1 yer almıştır.
Araştırmadaki kontrol grubundaki çocukların ön-son ve izleme testi ölçümleri sonucunda
sosyal beceri düzeylerinde anlamlı bir farklılığın olmadığı belirlenmiştir (p>.01). 
Aile Katılımlı Sosyal Beceri Eğitim Programı'nın, Deney Grubu1, Deney Grubu2
ve Deney Grubu 3'teki 4-5 yaş çocuklarının anneleri ile ilişkileri üzerinde anlamlı düzeyde
etkisi olduğu ortaya konulmuştur (p<.01). Üç deney grubu içerisinde anne çocuk ilişkisi
puan ortalamasında en yüksek düzeyde artışın Aile Katılımlı Sosyal Beceri Eğitim
Programı'nın uygulandığı Deney Grubu3'de gerçekleştiği belirlenmiştir. Deney grupları
içerisinde anne çocuk ilişkisi puan ortalamasında ikinci sırada Deney Grubu1, son sırada
ise Deney Grubu2 yer almıştır. Kontrol grubundaki çocukların ön-son ve izleme testi
ölçümleri sonucunda anne çocuk ilişki düzeylerinde anlamlı bir farklılığın olmadığı
belirlenmiştir (p>.01).
Anne-çocuk ilişkisinin çocukların sosyal becerileri üzerindeki yordayıcı etkisi
incelendiğinde Deney Grubu 1'in ön test ölçümünde ve Kontrol Grubu'nun son test
ölçümünde anne-çocuk ilişkisinin çocukların sosyal becerilerini yordadığı görülmektedir
(p<.01). Deney grupları ve kontrol grubunun diğer tüm ölçümlerinde anne-çocuk ilişkisinin
çocukların sosyal becerileri düzeylerini istatistiksel olarak anlamlı biçimde yordamadığı
ortaya konulmuştur (p<.01).
*Bu çalışma, Doç. Dr. Hülya GÜLAY OGELMAN'ın danışmanlığında
gerçekleştirilen "Aile Katılımı ve Sosyal Beceri Eğitimi Programlarının Tek Başına ve
Birlikte 4-5 Yaş Çocuklarının Sosyal Becerileri ve Anne-Çocuk İlişkileri Üzerindeki
Etkisinin İncelenmesi" başlıklı (2013 EĞBE 007), Pamukkale Üniversitesi Bilimsel
Araştırmalar Projeleri Koordinasyon Birimi (PAUBAP) tarafından desteklenen yüksek
lisans tez projesi kapsamında yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: 
Aile katılımı, okul öncesi dönem çocukları, sosyal beceri, sosyal
beceri eğitimi, anne-çocuk ilişkisi

Abstract:
The aim of this research was to determine effect alone and joint and Family
Participation and The Social Skills Education Programmes on 4-5 years old children's
social skills and mother-child relations. This research was designed as a quasi experimental
study. During the research pre-test, past-test and follow-up test is used to collect accurate
data.
The work group of this research was consisted of for subgroups; Experimenal
Group1 (the group that The Family Participation Activity is applied), Experimantal Group2
(The group that The Social Skills Education Programme is applied), Experimantal Group3
(The group that The Social Skills Education Programme With Family Participation is
applied) and control group (the none of this programmes are applied). Experimantal
Group1 there are 34 children, 34 mothers, 34 fathers , in the Experimantal Group2 there
are 32 children, Experimantal Gruoup3 there are 30 children, 30 mothers, 30 fathers, in the
Control Group there are 32 children, 32 mothers, 32 fathers . During this research;
Personal Information Form, Child- Parent Relationship Scale (Mother Form) and Social
Skills Evaluation Scales are used as a data collection tools.
According to the results of this research, Social Skills Education Programme With
Family Participation in Experimantal Group3; social skills education programme in
Experimantal Group2; The Family Participation Activity in Experimantal Group1 for 4-5
year of children's social skills (interpersonal skills, controlling the anger behaviour and the
abilities of adapting to changes, coping with the peer pressure, controlling himself, verbal
description, accepting the results, listening, creating aim, completing the tasks) are an
significant effect (p<.01). In these three Experimantal Groups, Experimantal Group3 has
the highest social skills score in the group that social education programme with family
participation is applied. İn the Experimantal Groups, the most incrode in the social skills
the second one is the Experimantal Group2, the last of these groups is the Experimantal
Group1.
According to the results of this research, Social Skills Education Programme With
Family Participation in Experimantal Group3; social skills education programme in
Experimantal Group2; The Family Participation Activity in Experimantal Group1 for 4-5
year of children's mother child relationship are an significant effect (p<.01). In these three
Experimantal Groups, Experimantal Group3 has the highest child- mother relations score
in the group that social education programme with family participation is applied. In the
Experimantal Groups, the most incrode in the mother child relationship the second one is
the Experimantal Group2, the last of these groups is the Experimantal Group1.
While the regression effect of social skills and mother-child relationship is
examined, the measurement of the pre test on Experimantal Group1 and measurement of
the past test on The Control Group, mother-child relationship regress the social skills of
children. On the other measurement of the Experimantal Groups and Control Group, it is
shown that the mother-child relationship doesn't regress the social skills of children
statistically (p<.01).
This research was conducted under the supervision of Assoc. Prof. Hülya GÜLAY
OGELMAN and it is part of the "The Effects of Alone and Joint Family Participation and
The Social Skills Education Programmes on 4-5 Years Old Children's Social Skills and
Mother-Child Relationship" (2013 EĞBE 007) study which is supported as a master thesis
project by the Pamukkale University Scientific Research Projects Coordination Unit.

Keywords: 
Parents participation, preschool children, social skills, social skills education,
mother-child relationship