Hidrofilik ve lipofilik özellikteki antibakteriyel ilaçların sütün yağlı ve yağsız kısmında davranışlarının belirlenmesi
Determination of behaviors of the hydrophilic and lipophilic antibacterial drugs in skim milk and cream
Yazar: ZEYNEP ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. BÜNYAMİN TRAŞ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji ve Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Antibakteriyel ajanlar = Anti-bacterial agents ; Dokularda dağılım-ilaçlar = Tissue distribution ; Hidrofil = Hydrophile ; Süt = Milk ; Süt inekleri = Dairy cows ; Süt yağları = Milk fats ; İlaçlar = Drugs ; İnek sütü = Cow milk

Özet:
Bu çalışmanın amacı amoksisilin ve tilozin uygulanan Holstein ırkı inek sütlerinde ilaçların fizikokimyasal özelliklerine göre sütün farklı kısımlarına dağılımını belirlemektir. Çalışma hem in vitro hem de in vivo yürütülerek, in vitro çalışmanın sütün farklı kısımlarına ilaç dağılımını in vivo çalışmaya uygun olarak yansıtıp yansıtmadığını belirlemek amaçlandı. 
Çalışma in vitro ve in vivo olmak üzere iki aşamada yapıldı. İn vivo çalışma çapraz-dizaynda, 6 adet sağlıklı Holstein ırkı (450-500 kg, 2-4 yaş) sütçü inek üzerinde gerçekleştirildi. İlk olarak ineklere 14 mg/kg dozunda amoksisilin boyun bölgesi dorsolateralinden kas içi yolla uygulandı. Süt örnekleri (100 mL) ilaç uygulama öncesi (0) ve takip eden 1, 3, 6, 9, 12, 24, 48, 72, 96, 120 ve 144.saatlerde toplandı. İlaç arınma süresini takiben ineklere 15 mg/kg dozunda tilozin boyun bölgesi dorsolateralinden kas içi yolla uygulandı. Süt örnekleri (100 mL) ilaç uygulama öncesi (0) ve takip eden 24, 48, 72, 96, 120 ve 144. saatlerde toplandı. Tam süt, yağsız süt, krema ve kazeindeki amoksisilin ve tilozin konsantrasyonları HPLC-UV ile belirlendi. Çalışmanın in vitro aşamasında 0,004 – 400 µg/g amoksisilin ile 0,05 – 50 µg/g tilozin, ilaç içermeyen sütlere eklendikten sonra 37 °C'de 30 dakika inkübasyonun ardından yağsız süt, krema ve kazeine ayrılarak, ilaç konsantrasyonları belirlendi. Ayrıca süt ve süt kısımlarında toplam protein yüzdesi belirlendi. 
Amoksisilinin çalışmanın her iki aşamasında da yağsız sütte krema ve kazeine göre daha fazla biriktiği tespit edildi. Tilozinin in vitro aşamada tam ve yağsız sütteki konsantrasyonları benzer iken, in vivo aşamada kremada daha fazla dağıldı ancak bu beklenenden düşüktü. Tam ve yağsız sütte toplam protein yüzdesi benzer ve kremadan daha yüksek belirlendi
Sonuç olarak hidrofilik özellikteki amoksisilinin krema ve kazeinde daha az biriktiği bu nedenle amoksisilinin krema ve kazeinden arınma süresinin tam sütten daha kısa olabileceği belirtilebilir. Bu öngörünün doğrulanması için daha hassas analiz yöntemleri ile ek çalışmalara ihtiyaç vardır. Çalışmada tilozin konsantrasyonu yağsız süt ve kremada 48.saatte, 24.saatte ise kazeinde 50 µg/kg ve altında belirlenmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Dağılım; hidrofilik; ilaç; lipofilik; süt bileşeni.

Abstract:
The aim of this study is to determine the distribution of amoxicillin and tylosin in the different fraction of the milk according to physicochemical properties of drugs. The study was also conducted in vitro and in vivo to determine whether convenience of in vitro study in to reflect the distribution of drugs in the different fraction of milk.
The study was conducted in two stage as in vitro and in vivo. The in vivo study was performed in cross-over design. The study was carried out on 6 healthy Holstein breed dairy cattle. Firstly amoxicillin (i.m., single dose, 14 mg/kg) was administered to cows. Milk samples were collected before drug administration (0) and at 1, 3, 6, 9, 12, 24, 48, 72, 96, 120 and 144 hours after drug administration. Following the washout period, tylosin (i.m., single dose, 15 mg/kg) was administered to each cow. Milk samples were collected before drug administration (0) and at 24, 48, 72, 96, 120 and 144 hours after drug administration.  Concentrations of amoxicillin and tylosin in whole milk, skim milk, cream and casein were measured by HPLC-UV.  The in vitro stage of the study 0,004 – 400 μg/g concentration of amoxicillin and 0,05 – 50 μg/g concentration of tylosin were added to the drug free milk and drug concentrations in the whole milk, skim milk, cream and casein were measured after incubation at 37 °C for 30 min. Also the percentage of total protein in milk and milk fractions was determined.
It was determined that amoxicillin is more accumulated in skim milk than cream and casein in both in vitro and in vivo stages of  the study. Tylosin concentrations in whole and skim milk were similar to the in vitro study while the results of the in vivo study showed that tylosin more accumulated in cream more than in skim milk, but the accumulation rate of tylosin in cream was low than expected. In both stages of study, tylosin is less concentrated in casein than in skim milk and cream. It was determined that percentage of total protein in skim milk and whole milk was similar and was high than in cream. 
It can be stated that amoxicillin accumulates less in cream and casein therefore the withdrawal time of amoxicillin in cream and casein may be shorter than whole milk. There is to need additional study with more sensitive analysis methods to verify this prediction. The concentration of tylosin was determined to be 50 µg/kg or less in cream and skim milk at the 48 h and in casein at the 24 h, respectively. 
Key words: Accumulation; drug; hydrophilic; lipophilic; milk component.