Gemi brokerleri perspektifinden navlun fiyatlarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determination of factors affecting freight prices from the perspective of ship brokers
Yazar: BAHADIR TONGUÇ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT YORULMAZ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Ana Bilim Dalı / Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Denizcilik = Marine
Dizin: Alım-satım komisyonculuğu = Sale and purchase brokerage ; Denizcilik = Maritime ; Denizcilik acenteleri =   ; Denizcilik sektörü = Maritime sector ; Gemi kiralama = Chartering ; Geri kiralama = Lease back ; Kombine taşımacılık = Combination transport ; RoRo gemisi = RoRo ship ; Yolculuk çarteri sözleşmesi = Journey charter agreement ; Yük gemileri = Cargo vessels

Özet:
Taşımacılık bir türev taleptir ve dünya üzerinde taşınan yüklerin %90'a yakını deniz yolu ile taşınmaktadır. Küresel ticaretten doğan talep neticesinde şekillenen navlun fiyatları, küresel ekonominin göstergesi olarak anılmaktadır. Deniz yolu taşımacılığı navlunlarına etki eden faktörlerin keşfedilmesi ve incelenmesi neticesinde tüm taşıma modlarına hitap eden bazı temel faktörler de tespit edilmiş ve etkileri ölçülmüş olacaktır. İnsanoğlunun geçmişte yaşanan krizlere verdiği tepkiler ile günümüzde yaşanan krizlere verdiği tepkiler arasında olağanüstü farklar bulunmaktadır dolayısıyla zaman içinde şekil değiştiren piyasaların konu alındığı çalışmalar güncelliklerini ve geçerliliklerini kolaylıkla yitirebilmektedirler. Uluslararası ticaret ve ulusların refahı açısından önem arz eden bu taşımacılık moduna ilişkin navlun fiyatları birçok faktörden etkilenmektedir. Bu tezin amacı, deniz yolu taşımacılığı navlun fiyatlarını etkileyen faktörleri incelemek ve bu faktörlerden etkilenen gemi türlerini belirlemektir. Navlun piyasasını etkileyen faktörlerin zaman içinde değişiklik gösterebiliyor olmasına rağmen, teknolojinin de yardımıyla modern sorunlara özgün çözümler bulunabilmektedir ve böylelikle faktörlerin etki oranları ve piyasaların tepkileri manipüle edilebilmektedir. İnsanlığın yakın geçmişinde önemli izler bırakan 2008 finansal krizi ve COVID-19 gibi durumlar ile çevre bilincine yönelik düzenlemeler de dahil edilerek çalışmanın günümüz koşullarına hitap etmesi amaçlanmıştır. Navlun fiyatlarındaki dalgalanmalardan en az etkilenen gemi tipini bulmak, ancak temel faktörlerin navlun fiyatları üzerindeki etkilerini inceleyerek mümkün olabilir. Çalışmada toplam 17 kriterin önem düzeyleri, denizcilik sektöründeki 15 uzman katılımcıdan elde edilen veriler kullanılarak Bulanık AHP yöntemi ile ölçülmüştür. Çalışmada birbirlerinden farklı piyasalarda hizmet veren, tonajları birbirlerine yakın ve temel gemi tipleri olan tanker, kuru dökme yük gemisi ve çok amaçlı gemiler, alternatifler olarak uygulamaya dahil edilmişlerdir. İdeal gemi tipi seçimi için Bulanık TOPSIS kullanılmış ve tanker tipi geminin navlun fiyatlarını etkileyen faktörlerden en az etkilenen gemi türü olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmanın, denizcilik sektöründeki paydaşların karar verme süreçlerine ve literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Shipping is a derived demand and nearly 90 percent of global trade is seaborne. Freight rates, which are shaped in consequence of the demand originating from global trade, are referred to as the indicator of the global economy. As a result of the discovery and analysis of the factors affecting ocean freight rates, some basic factors that refer to all transport modes shall be deemed determined and their effects measured. There are extraordinary differences between the reaction of the humankind to the crises experienced in the past and the reactions to the crises experienced today, for this reason the studies on mutating markets over time can easily lose their currency and validity. Freight rates related to this mode of transportation, which is of paramount importance in terms of international trade and the welfare of nations, are affected by many factors. In this study, the factors affecting maritime transportation freight rates are examined. The factors affecting the markets may change over time however, also with the help of technology, unique solutions can be found for modern problems thus the impact rates of these factors and the reactions of the markets can be manipulated. The study aims to address the current circumstances by incorporating environmental regulations along with situations such as the 2008 financial crisis and the 2019 Covid pandemic, which have left important and negative traces in the recent past of humanity. Finding the ship type that is least affected by the volatility in freight rates is only possible by examining the effects of fundamental factors on freight rates. In the study, a total of 17 criteria were sorted using the Fuzzy AHP method. Among the various ship types included in the study, tanker, dry bulk carrier and multi-purpose ship, which are the basic ship types serving in different markets, are included in the methodology as alternatives. Fuzzy TOPSIS is used for ideal ship type selection. The data used in the study were collected from 15 experts. It is believed that this study will contribute to the literature while shedding light on the decision-making processes of investors and ship managers.