Ramazan ayı boyunca diyabet ve yüksek tansiyon hastalarının tedavi uyuncunun değerlendirilmesi
Assessment of treatment compliance of diabetes and high blood pressure patients during the month of ramadan
Yazar: ONUR ALİOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇAĞLAR MACİT
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hipertansiyon = Hypertension ; Oruç = Fasting ; Ramazan ayı = Fasting month ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance

Özet:
Uyunç; hastanın, reçetede yazılan ilaçlar hakkında hekim tarafından kendisine yapılan tavsiyelere uyma isteği ve uyma derecesidir. Çalışmaya Ramazan ayı boyunca 129 birey katılmıştır. Diyabet, vücutta yeterli insülin hormonu üretilmediği veya insülinin etkili olarak kullanılmadığı durumda ortaya çıkar. Diyabet hastalığının tedavisinde günümüzde birçok yöntem ve ilaç kullanılmaktadır. Tedavi neticesinde kan şekeri seviyesinin kontrol altına alınması amaçlanmaktadır. İnsulin direncinin zayıflamasının hastalığın ortaya çıkmasından yaklaşık 10-20 yıl önce başladığı araştırmalar sonucu belirlenmiştir. Ayrıca Dünyada her 5 kişiden biri hipertansiyon hastasıdır. Bu yaygın hastalık üzerinde yapılan çalışmalar sonucunda kan basıncı kişinin yaşam biçimine, özellikle beslenme şekline sıkıca bağlı olduğu görülmüştür. Dini vecibeler gereği Ramazan Ayı boyunca 30 gün oruç tutulmaktadır. Oruç, sabah imsak vakti denilen güneşin doğması ile iftar vakti denilen güneşin batması arasında yaklaşık olarak 12 saattir. Günün yarısı anlamına gelen bu zaman diliminde ilaç kullanımı olmayacağı için diyabet ve yüksek tansiyon hastalarının düzenli kullandığı ilaçların vakitlerinin ayarlanması gerekmektedir. Bu da hasta için 1 ay boyunca farklı zamanlarda ilaç kullanması anlamına gelmektedir. Hastanın bu duruma alışması yani uyuncu önemli bir husus olmaktadır. Doktorunun tavsiyesiyle ilaçlarının kullanma zamanlarını ayarlaması ve tedaviye devam etmesi çok önemlidir. Bu çalışmaya diyabet hastaları içerisinden sadece Tip2 diyabet hastaları eklenmiştir. Tip 1 diyabet hastaları ve gestasyonel diyabet hastaları, bu hastalıkların görülme sıklığının az olması nedeniyle seçilmemiştir.

Abstract:
Compliance is the patient's will and the scale to comply with the recommendations made by the doctor about the prescribed drugs. 129 individuals participated in this study during the month of Ramadan. Diabetes occurs when the body does not produce enough insulin hormone or when the insulin is not used effectively. Currently, many methods and medications are used to treat diabetes. The objective is control blood sugar levels with the offered treatment.  Studies have found that the decrease of insulin resistance begins approximately 10-20 years before the onset of the disease. In addition, one out of every 5 people in the world has hypertension. Studies on this common disease also have proved that blood pressure level is firmly dependent on the person's lifestyle, especially on his/her eating habits.  
Fasting is a religious practice, carried out for 30 days long during Ramadan. It lasts approximately 12 hours between the rising of the sun, called 'imsak' time, and the setting of the sun, called 'iftar' time. Since there will be no use of medications during this time period, which is half of the day, it is necessary to adjust the intake time of medications that patients with diabetes and high blood pressure regularly use. So, the patient will be using medications at different times for 1 month long. It is an important issue for the patient to get used to, i.e. to comply with this situation. It's highly critical for the patient to adjust the intake time of his medications as recommended by the doctor and to continue his treatment. This study was carried out to evaluate this compliance. Only Type2 diabetes patients are included in this study. Type1 and Gestational diabetes patients are not included due to the rarity of these diseases.