CHP siyasi faaliyetlerinde kadının rolü ve kadın kolları (1923-1960)
The role of women in CHP political activities and women's branches (1923-1960)
Yazar: BAHAR RABİA UYAR
Danışman: DOÇ. DR. YAŞAR BAYTAL
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Cumhuriyet Halk Partisi = Cumhuriyet Halk Party ; Kadın hakları = Women rights ; Kadın kolları = Woman branches ; Kadın politikacılar = Women policians ; Tüzük = Regulation

Özet:
Tek partili dönemden çok partili döneme geçişle birlikte kadınların siyasal hayata katılma alanında önemli sorunlar ortaya çıkmıştır. Bu sorunların ortadan kaldırılması için Cumhuriyet Halk Partisinin merkezi bünyesinde kadın kolları kurulmuştur.
Bu çalışmada hem toplumun, hem de siyasi, partilerin kadına bakış açısı değerlendirilmiş, kadınların siyasal hayata katılım yolu bağlamında kadın kolları kurulunun siyasetteki gerekliliği üzerinde durulmuştur. Çalışmanın amacı kadınların siyasi çalışma alanlarına temel teşkil etmiş olan kadın kolları hakkında gerekli bilgiyi toplamak ve kadınları siyaset sahnesinde nasıl etkin hale gelebileceğinin sağlanması üzerinde durmaktır. Toplumda var olan erkek kadın cinsiyet eşitsizliği üzerinde durularak, farkındalığın sadece biyolojik yaratılıştan geldiği üzerinde durulmuş, kadınının da istediği sürece aklı ve ince ayrıntıya verdiği önemiyle, hem sosyal, hem ekonomi, hem de siyasal alanda varlık göstermesi çağdaş medeniyetlere ulaşmış bir Türkiye için mecburiyet gösterdiği görülmüştür. Bu bağlam da kamusal haklar edinen kadının siyasal hayata katılımda da varlık gösterme mücadelesi üzerinde durulmuş ve kadın kollarının kurulmasıyla birlikte mücadelesinin sonuç verdiğine değinilmiştir.
Türkiye'de kadınların siyasetteki nicel eksik temsil sorununu en aza çekebilmek amacıyla kurulması istenen ve ilk defa CHP tüzüğünde vücut bulan kadın kollarının kuruluşu, kadınları siyasal hayatta pasiflikten arındırarak aktif hale getirme amacı taşımaktadır. Ancak kadınların siyasi parti merkezlerinde karar alma mekanizmalarında istenilen doğrultuda yer alamaması ve siyasetteki mevcut temsil eksikliği, Türkiye'de en önemli kadın meseleleri içerisinde kendini göstermektedir. Bu bağlamda hazırlamış olduğumuz bu çalışma, Türk siyasetinde Cumhuriyet Halk Partisi'nin programında ilk defa yer alan kadın kollarıyla faaliyette bulunan kadınların nüfus özelliklerini, siyasi parti faaliyetlerini ve siyasi faaliyetlerini etkileyen faktörleri incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada CHP kadın kolları kuruluş amacından ve işleyiş sisteminden bahsedilmiş, siyasal düzen, parti ilkeleri ve programlarının tanıtımı için önemli bir kurum olduğu gerekçesi üzerinde durulmuştur.

Abstract:
With the transition from the political single-party period to the multi-party period, important problems have emerged in the field of women's participation in political life. In order to eliminate these problems, women's branches were established within the headquarters of the Republican People's Party.
In this article, the perspective of both society and political parties on women was taken into consideration, and the necessity of the women's branches in politics was emphasized in the context of women's participation in political life. The aim of the article is to collect the necessary information about women's branches, which form the basis of women's political work areas and to focus on how women can become active in the political scene. Focusing on the gender inequality between men and women that exists in society, it was emphasized that awareness comes only from biological creation and it was seen that it is necessary for a Turkey that has reached the grade of modern civilization for women to exist in either of the social, economic and political fields with their intelligence and attention to fine details as long as they wish. In this context, the struggle of women who gained public rights to participate in political life was emphasized and it was mentioned that their struggle yielded results with the establishment of women's branches.
The establishment of women's branches, which are intended to be established in order to minimize the problem of under-representation of women in politics in Turkey and are integrated in the Cumhuriyet Halk Partisi (Republican People's Party) guideline for the first time, in order to make women's active in political life not in passive part of it. However, women's inability to take part in decision-making mechanisms in political party centers as desired and the current lack of representation in politics are among the most important women's issues in Turkey. In this article that we have prepared aims to examine the demographic characteristics, their political party activities and the factors that affecting their political activities which is been for the first time in Turkey's politics by Cumhuriyet Halk Partisi(Republican People's Party)'s guideline. In this article the purpose of the establishment of Cumhuriyet Halk Partisi(Republican People's Party)'s women's branches and their operating system were mentioned. And for signalize how important is the women's branches for political order, the political party line's, advertisement of party manifesto were mentioned either.