Havacılık sektörünün ekonomik performansa etkisi
Effect of aviation industry on economic performance
Yazar: BAKİ ÖZSOLAK
Danışman: PROF. DR. SERDAR ÖZTÜRK
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; Sivil Havacılık = Civil Aviation
Dizin: Ekonomi = Economy ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Ekonomik performans = Economic performance ; Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; Havacılık sektörü = Aviation sector ; Hayvancılık = Animal husbandry ; Hayvancılık sektörü = Livestock sector ; Sivil havacılık = Civil aviation

Özet:
Havacılık sektörü çağımızın ve geleceğimizin en önemli yapı taşlarından birisidir. Aynı zamanda ülkeler, iktisadi olarak büyüme ve ekonomik performans kriterlerini sürekli olarak iyileştirmeye çabalamaktadır. Bu araştırmada havacılık sektörü ve ekonomik performans kriterleri ilişkisi araştırılmaktadır. Çalışmada gözlem grubu olarak G-7 ekonomileri ve dönem olarak ise 1997-2020 incelenmiştir. PVAR ekonometrik metodolojisinin ve Granger nedensellik tahmininin kullanıldığı ampirik analizde iki farklı model oluşturulmuştur. Model 1 ilk grup ekonomik performans kriterleri olarak kişi başı gelir, ticaret ve istihdam değişkenlerinden oluşmaktadır. İkinci grup ekonomik performans kriterleri olarak ise Model 2 oluşturulmuştur. Model 2'de döviz kuru, doğrudan yabancı yatırımlar ve ödemeler dengesi kullanılmıştır. Her iki modelde de hava taşımacılığı bağımlı değişken olarak CO2 ise kontrol değişkeni olarak yer almaktadır. Katsayı ve nedensellik tahminlerine göre Model 1 için; havacılık sektörü ve büyüme arasında iki yönlü ve istatistiki olarak anlamlı pozitif ilişki belirlenmiştir. Diğer taraftan havacılık sektörü ile ticaret ve CO2 arasında pozitif, istihdam ile negatif ilişki belirlenmiştir. Model 2 tahminlerine göre ise döviz kuru havacılık sektörünü negatif etkilemektedir. Ancak havacılık sektörü doğrudan yabancı yatırımları ve ödemeler dengesine pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı etkide bulunmaktadır. Aynı zamanda havacılık sektörü CO2 emisyonunu da pozitif yönde etkilemektedir. Ampirik sonuçlara göre G-7 ekonomilerinde havacılık sektörü ekonomik performans kriterleri üzerinde iyileştirici etkiye sahiptir ve büyümenin dinamikleri arasında yer almaktadır. Bu sebeple gözlem ülkelerinde havacılık sektörüne yapılan yatırımların arttırılması ve öncelikli alan olarak belirlenmesi oldukça önemlidir.

Abstract:
The aviation industry is one of the most important building blocks of our age and future. At the same time, it strives to continuously improve the economic growth and economic performance criteria of countries. In this research, the relationship between the aviation industry and economic performance criteria is investigated. In the study, G-7 economies as the observation group and 1997-2020 as the period were examined. Two different models were created in the empirical analysis using PVAR econometric methodology and Granger causality estimation. Model 1 consists of per capita income, trade and unemployment variables as the first group of economic performance criteria. Model 2 was formed as the second group of economic performance criteria. Exchange rate, foreign direct investment and balance of payments are used in Model 2. In both models, air transport is the dependent variable and CO2 is the control variable. According to the coefficient and causality estimates for Model 1; A two-way and statistically significant positive relationship was determined between the aviation sector and growth. On the other hand, a positive relationship was determined between the aviation sector, trade and CO2, and a negative relationship with unemployment. According to Model 2 estimations, exchange rate affects the aviation industry negatively. However, the aviation sector has a positive and statistically significant effect on foreign direct investments and the balance of payments. At the same time, the aviation industry has a positive impact on CO2 emissions. According to the empirical results, the aviation sector has an improving effect on the economic performance criteria in the G-7 economies and is among the dynamics of growth. For this reason, it is very important to increase the investments made in the aviation sector in the observation countries and to determine it as a priority area.