Biyolojik temelli eko-kumaş tasarımı ve uygulama örneklerikenevir lifinin tekstil alanında kullanımı üzerine bir çalışma /
Yazar: LEYLA AKSOY GÜLEN
Danışman: PROF. DR. F.DİLEK ALPAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı / Tekstil ve Moda Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Ekolojik moda = Eco fashion ; Kenevir = Hemp ; Kumaşlar = Fabrics ; Sürdürülebilirlik = Sustainability

Özet:
İçinde bulunduğumuz dönemde yaşanan ve gelecekte yaşanması öngörülen ekolojik sorunlar üzerine farkındalığın ve duyarlılığın artması yönünde yapılan çalışmalar, tasarım alanı açısından giderek önem kazanmaktadır. Özellikle tekstil tasarımı bakımından ele alındığında; var olan üretim yöntemlerinin, hammadde çeşitlerinin, kullanılan kimyasal maddelerin ötesine yönelen biyo-teknolojik gelişmelerin, ekolojik değerlere ve biyolojik esaslara dayanan kavramların etkili olduğu yeni tasarım anlayışları ortaya çıkmaktadır. Bu çerçevede, öncelikle insanın doğa ile arasındaki ilişkinin önemi vurgulanarak doğadan ilham alan, doğayı model alan ve onun çalışma prensiplerini benimseyen, sürdürülebilir ekolojik dengeyi korumayı hedefleyen döngüsel tasarım yaklaşımları öne çıkmaktadır. 
Bu çalışmada, özellikle ekoloji kavramının teorik ve pratik açılardan tasarım alanına etkileri üzerine yoğunlaşılarak hem malzeme hem de üretim süreci bakımından biyolojik potansiyelin temel alındığı, ekolojik dengenin korunması konusunda duyarlı biyolojik temelli ekolojik kumaşların tasarım sürecinde nasıl şekillendiği incelenmektedir. Bu kapsamda geliştirilen üretim yöntemleri, yeni hammadde ve malzeme arayışları, var olan malzemelerin organik bir şekilde kullanımına yönelik öneriler ve bu kullanıma uygun çeşitli terbiye işlemleri ile biyolojik temelli malzemelerin kullanıldığı ekolojik kumaş yapılarına yönelik kumaş tasarım yöntemleri ortaya konmaktadır.
Çalışmanın uygulama kısmında, ekolojik tekstil tasarımı açısından oldukça önemli ve etkili bir malzeme olarak kenevir lifi incelenmektedir. Kenevir lifi, doğal bir lif olması sebebiyle biyolojik temelli olarak tanımlanmasının yanı sıra doğaya zarar vermeyen, hatta katkı sağlayan özellikleri ile ekolojik değeri oldukça yüksek bir liftir. Bu sebeple çalışmanın uygulama aşamalarında temel malzeme olarak seçilen kenevir lifinin, farklı üretim yöntemleri ile elde edilen kumaş yapılarında ortaya çıkan nitelikleri değerlendirilerek özellikle dokuma ve örme kumaş tasarımında kullanımına yönelik örnekler sunulmaktadır.

Abstract:
Today, studies that aimed to increase awereness and sensitivity for experienced and foreseen ecological problems gradually become more important for design field. Especially in terms of textile design; bio-technological developments that go beyond the existing production methods, varities of raw materials and chemicals, new design approaches which are based on the concepts of ecological values and biological rules are arising. Within this framework, firstly emphasizing the importance of the relationship between humans and nature, studies which are inspired by nature, modelling the nature and adopting its working principles, focused on the circular design approaches aiming to protect the sustainable ecological balance become prominent.
In this study, especially focusing on the effects of the concept of ecology on the field of design theoretically and practically, the way of creation in design processes of bio- based ecological fabrics which are based on the biological potential in terms of materials and production processes and sensitive about protection of ecological balance is analysed. Fabric design methods of ecological fabric structures in which bio-based materials are used and production methods, new raw materials, suggestions for organical use of existing materials and appropriate finishing processes for this kind of usage that are developed in this context are presented. 
In the application part of this study, hemp fiber which is an effective and pretty significant material for ecological textile design is analysed. Hemp fiber is defined as a bio-based material because of its natural structure besides that it has a high ecological value with special properties that do not give any harm to nature. Therefore, evaluating qualifications acquired by different production methods of fabric structures of hemp fiber which has been chosen as a basic material for the application phases of the study, samples especially intended for the usage of the fiber in woven and knitted fabric design are presented.