Erken postmenopozal dönemdeki kadınlarda serum leptin ve adiponektin düzeyleri ile kemik mineral yoğunluğu arasındaki ilişki
Correlations of serum leptin and adiponectin levels with bone mineral density in early postmenopausal women
Yazar: KEMAL AĞBAHT
Danışman: PROF.DR. MİYASE BAYRAKTAR
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
Vücut yağ kitlesi ile kemik mineral yoğunluğu (KMY) arasındaki iliski iyibilinmektedir. Ancak, bu iliskiden sorumlu aracılar henüz aydınlatılabilmis değildir.Buradan hareketle, insülin direnci, açlık serum adiponektin ve leptin düzeyleri ileKMY arasında iliski arastırmak amaçlı kesitsel, tek-merkezli, gözlemsel bir çalısmaplanlandı. Çalısmaya Hacettepe Üniversitesi Hastanesi Endokrinoloji, Romatoloji veGenel Dahiliye Üniteleri'ne ayaktan basvuran, yasları 45-64 arasında değisen,ortalama vücut kitle indeksleri 29.8±5.6 kg/m2 olan ve osteoporoz açısındanarastırılmak üzere basvuran postmenopozal kadınlar dahil edildi. ?kincil osteoporoznedeni olabilecek hastalığı ya da diabetes mellitus tanısı olanlarla KMY'yi ya daadipokin düzeylerini etkilediği bilinen ilaç kullanım öyküsü olanlar çalısma dısıbırakıldı.Açlık serum adiponektin ve leptin düzeyleri, HOMA-IR skoru, bel çevresi, kilo,ağırlık, menopoz süresi ve PTH düzeyleri tayin edildi. Bu değiskenlerle DEXAyöntemi ile ölçülen lumbar, femur ve radius KMY'leri arasındaki iliski incelendi.Çalısmaya dahil olan 84 olgunun, HOMA-IR skoru 2.18±1.65, adiponektin düzeyleri13.81±4.87 Og/mL, leptin düzeyleri 20.28±8.08 ng/mL idi. Vücut kitle indeksi, belçevresi ve leptin düzeyleri ile aynı yönde korelasyon gösterdi (p<0.001). Öteyandan, adiponektin, lumbar ve femur KMY'leri ile ters (p<0.001), radius KMYdeğerleri ile aynı yönde (p=0.026) korelasyon gösterdi. Çoklu değiskenli analiz,femur boyun ve lumbar KMY değerleri ile adiponektin arasında bağımsız bir iliskiolduğunu ortaya koydu. Femur total bölge ise bel çevresi ile bağımsız iliski gösterdi.Erken postmenopozal dönemdeki diyabeti olmayan kadınlarda, adiponektin, lumbarvertebra ve femur KMY'leri zıt yönde iliski gösterir. HOMA-IR skoru ile KMYarasında iliski yoktur.

Abstract:
There is an association between adiposity, insulin resistance and osteoporosis, but themechanism of this relationship remains an enigma. The aim of the study was todetermine whether insulin resistance, fasting serum adiponectin and leptin levels areassociated with bone mineral density (BMD). A cross-sectional, single-center,observational study was designed. Postmenopausal women [45-64 years old, averagebody mass index (BMI) 29.8±5.6 kg/m2] referred for screening of osteoporosis tooutpatient Endocrinology, Rheumatology, and General Internal Medicine clinics ofHacettepe university hospital were enrolled. Patients with secondary causes ofosteoporosis, diabetes mellitus, and medications known to influence BMD or level ofadipocytokines were excluded.Fasting serum adiponectin (AP) and leptin (LP) levels, HOMA-IR score, waistcircumference, weight, height, menopause duration, and PTH levels weredetermined. The relationship between these variables and lumbar, hip and forearmBMD measured by dual-energy x-ray absorptiometry were analysed.Of the 84 participants, HOMA-IR score was 2.18±1.65, AP was 13.81±4.87 Og/mLand LP was 20.28±8.08 ng/mL. BMI, waist circumference, and leptin positively,adiponectin negatively correlated with hip and lumbar BMD (p<0.001). On the otherhand, adiponectin positively correlated with BMD of the distal forearm (p=0.026).Multivariate analysis confirmed an inverse relationship between serum AP level andfemoral neck and lumbar BMD. Femoral total BMD found to be independentlyassociated with waist circumference.Adiponectin negatively correlates with femoral and lumbar spine BMD, in nondiabeticnon-geriatric postmenopausal women, whereas there is no relationshipbetween HOMA-IR score and BMD.