Çocukluk dönemi ihmal ve istismar yaşantılarının yetişkinlik dönemindeki Tanrı tasavvurları ile ilişkisinde bilişsel çarpıtmaların aracı rolü
The mediating role of cognitive distortions in the relationship of childhood experiences of neglect and abuse with conceptions of God in adulthood
Yazar: SAİD SAMİ
Danışman: PROF. DR. ADEM ŞAHİN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı, çocukluk dönemi ihmal ve istismar yaşantıları ile Tanrı tasavvurları arasındaki ilişkide bilişsel çarpıtmaların, aracı rolünü incelemektir. Ayrıca bu değişkenlerin demografik duruma göre farklılıkları da araştırılmıştır. Bu doğrultuda, Türkiye'nin 7 farklı bölgesinde yer alan 7 üniversitedeki öğrenciler, idari, akademik ve yardımcı hizmet personellerinden oluşan 435'i kadın 236'sı erkek, 18-55 yaş aralığında yer alan toplamda 681 katılımcı örneklem olarak çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırmaya katılan örneklemin demografik bilgilerini öğrenmek amacıyla Kişisel Bilgi Formu, Çocukluk Dönemi İhmal ve İstismar Ölçeği (ÇDİİ), Tanrı Tasavvuru Ölçeği (TTÖ) ve Bilişsel Çarpıtma Ölçeği (BÇÖ) kullanılmıştır. Araştırma sonucunda yapılan korelasyon analizi sonuçlarına göre, ihmal ve istismar yaşantıları ile olumlu Tanrı tasavvurları arasında negatif, olumsuz Tanrı tasavvurları arasında ise pozitif yönlü anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir. Çalışmada ayrıca bilişsel çarpıtmaların tüm alt boyutları ile olumlu Tanrı tasavvuru arasında negatif, olumsuz Tanrı tasavvuru arasında ise pozitif yönde anlamlı ilişki gözlenmiştir. Son olarak çocukluk dönemi ihmal ve istismar yaşantılarının, olumsuz Tanrı tasavvuru ile ilişkisinde bilişsel çarpıtmaların kısmi aracı rolü olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the mediating role of cognitive distortions in the relationship between childhood neglect and abuse experiences and conceptions of God. In addition, the differences of these variables according to demographic status were also investigated. Accordingly, a total of 681 participants in the age range of 18-55, 435 of whom were female and 236 of whom were male, consisting of students, administrative, academic and auxiliary service personnel in 7 universities located in 7 different regions of Turkey, were included in the study as a sample. The Personal Information Form, Childhood Neglect and Abuse Scale, God Conception Scale and Cognitive Distortion Scale were used to learn the personal and demographic information of the sample participating in the study. According to the results of the correlation analysis, it was determined that there was a significant negative relationship between neglect and abuse experiences and positive perceptions of God and a significant positive relationship between negative perceptions of God. In addition, there was a significant negative correlation between all sub-dimensions of cognitive distortions and positive God perceptions and a significant positive correlation between negative God perceptions. Finally, it was determined that cognitive distortions had a partial mediating role in the relationship between childhood neglect and abuse experiences and negative conceptions of God.