Erken aksiyal spondiloartritli hastalarda magnetik rezonans görüntülemede ortaya konan sakroiliit varlığının radyolojik sakroiliit gelişimi ile ilişkisi
The relationship between sacroiliac joint abnormalities on magnetic resonance imaging and the development of radiographic sacroliitis in patients with early axial spondyloarthritis
Yazar: SİBEL IŞIK
Danışman: PROF. DR. SERVET AKAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Sakroiliyak eklem = Sacroiliac joint ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Gerekçe: Ankilozan spondilitte (AS) tanıda gerekli olan radyolojik sakroiliit gelişimi yaklaşık bir dekat kadar sürebilmekte ve bu durum tanı gecikmesine yol açmaktadır. Magnetik rezonans görüntüleme (MRI) sakroiliak eklemde aktif inflamasyonu gösterme ve erken tanıyı kolaylaştırmak için giderek artan sıklıkta kullanılmaktadır. Ancak MRI anormalliklerinin prognostik önemi net değildir. Bu nedenle, bu çalışmada radyolojik sakroiliit gelişimi ve MRI değişiklikleri arasındaki ilişkiyi inceleme yanında radyolojik sakroiliit için ön-gördürücü olabilecek faktörleri saptamayı amaçladık.Yöntem: 26.06.2002 ve 29.12.2006 tarihleri arasında Romatoloji kliniğince istenilen tüm MRI incelemeleri gözden geçirildi, bazal ve takip (en az bir yıl sonra) grafileri olan hastalar çalışmaya dahil edildi. Sakroiliit ile ilgili MRI bulgularının tanımlanması için ASAS/OMERACT grubu önerileri kullanıldı. MRI'da kemik iliği ödemi (KIO) Leeds skorlama sistemi kullanılarak skorlandı. Direk grafide sakroiliak eklemler modifiye New York kriterlerine uygun olarak skorlandı. Tüm MRI incelemeleri ve radyografik görüntüler bir araştırmacı tarafından değerlendirildi ve daha sonra aynı araştırmacı, random seçilen bir grup grafi ve MRI incelemelerini kör olarak yeniden değerlendirdi. Araştırmacının kendi içindeki (intra-reader) güvenilirliği için linear kappa değerleri kullanıldı. Demografik bilgileri, klinik ve laboratuvar özellikleri hasta kayıtlarından elde edildi.Sonuçlar: Veritabanı taraması ile 472 hastanın MRI incelemesi saptandı, bunların 50'sinin MRI incelemesi SİE'lere yönelik değildi. Geri kalan 422 hastanın (322 kadın [%77], 97 erkek [%23]) 167'si (%39.6) analize uygundu ancak bir MRI incelemesi teknik nedenlerle değerlendirilemedi. Çalışmaya alınan hastalar ile analize giremeyen hastaların MRI incelemesi sırasındaki dışında demografik özellikleri ve hastalık ilişkili bulguları oldukça benzerdi. Yalnızca çalışma grubunun tetkik sırasındaki ortalama yaşları daha fazla idi. 346 hastanın tetkikinin radyolojik raporuna ulaşıldı ve KIO varlığı açısından gözlemciler arası uyum değerlendirildiğinde ?=0.550 olarak ve bu uyum istatistiki olarak anlamlı idi. MRI'da akut değişiklikler için gözlem ici (intraobserver) önemli derecede (? = 0.750; <0.001), modifiye New York kriterlerine göre radyolojik sakroiliitin varlığı için ise mükemmel uyum tespit edildi. Bazal direkt grafilerinin yeniden değerlendirilmesinde 3 hastanın modifiye New York kriterlerine göre AS olarak sınıflandırılabildiği görüldüğünden bu üç hasta sonraki analizlere dahil edilmedi. MRI değerlendirilmelerinde, 53 (%32) hastada KIO saptandı ve bu hastaların 24'ünde sakroiliak eklemde en az bir kadranda grade 2 ve üzerinde KIO tespit edildi. Ortalama dört yıllık takipte on hastada radyografik sakroiliit gelişmişti. MRI'da KIO ve yüksek derece KIO varlığı radyolojik sakroiliit gelişimi ile ilişkili bulundu. Ayrıca, MRI'da yapısal değişikliklerin varlığı, erkek cinsiyet, HLA B27 pozitifliği ve üveit varlığı da sakroiliit gelişimi ile korele idi. Regresyon analizinde ise orta şiddette KIO varlığı ve erkek cinsiyet radyolojik sakroiliit gelişimi için bağımsız değişkenler olarak saptandı.Tartışma: Başlangıçta MRI'da SIE'de aktif inflamatuvar lezyon varlığı gelecekte AS gelişimi ile ilişkili görülmektedir.

Abstract:
Objective: The diagnosis of ankylosing spondylitis is usually delayed since the development of radiographic sacroiliitis may take about a decade. Magnetic resonance imaging (MRI) is increasingly used to visualize active inflammation in sacroiliac joints (SIJ) and to facilitate earlier diagnosis. However the prognostic significance of MRI abnormalities is unclear. Thus we aimed to evaluate the relationship between MRI changes and the development of radiographic sacroiliitis. We also investigate the predictive factors for the radiographic sacroiliitis.Method: All MRI examinations ordered by the Rheumatology clinic between 26.06.2002 and 29.12.2006 were reviewed and patients who had both baseline and follow up (at least one year apart) plain radiographs were included in the study. ASAS/OMERACT suggestions were used for the definition of MRI findings relevant for sacroiliitis. MRIs were scored for the bone marrow edema using the Leeds scoring system and SIJ radiographs according to modified New York criteria. All MRIs and radiographs were evaluated by one of the investigator and intra-reader reliability was assessed by using linear kappa values. Demographic information, clinical and laboratory features were obtained from the patients records.Results: In the predefined period there were 472 MRI examinations, 50 of them were not MRI of SIJs. Of the remaining 422 patients (322 female [77%]) 167 (39.6%) were eligible for the analysis however one MRI could not be evaluated due top image quality. The demographic and disease related variables were similar for the patients included in the study and who were excluded from the analysis. However our study group was older than exluded patients. The results of the radiologic reports were available for 346 patients and interobserver agreement was moderate for inflammatory changes on MRI (? = 0,550, p<0.001) Intra-observer reliability was good (? = 0,750; p<0.001) for MRI inflammation and perfect for presence of radiographic sacroiliitis according to modified New York criteria. In the re-evaluation of baseline radiographs three patients has unequivocal sacroiliitis therefore they were excluded from the subsequent analysis. Baseline MRI examination showed bone marrow edema (BME) in 53 (32%), and in 24 of them there were ?grade 2 BME in at least one quadrant of SIJs. Ten patients developed radiographic sacroiliitis in the average four years of follow up. Both the presence of BME itself and high grade BME on MRI were correlated with the development of radiographic sacroiliitis. Radiographic sacroiliitis in the follow up was also correlated with the structural changes detected on MRI, male sex, HLA-B27 positivity, and uveitis. In the regression analysis moderate to severe BME and male sex were found to be independent predictors of the development of radiographic sacroilitis.Discussion: The occurrence of SIJ activity by MRI at baseline was related to future development of AS.