Hemodiyaliz hastalarında arteriyel sertlik ve sarkopeni arasındaki ilişki
The associ̇ati̇on between arterial sti̇ffness and sarcopenia in hemodialysis patients
Yazar: CANSU ÜLGEN
Danışman: PROF. DR. ÖZKAN GÜNGÖR
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Diyaliz = Dialysis ; Kas distrofileri = Muscular dystrophies ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Giriş ve Amaç: Hemodiyaliz hastalarında en sık görülen ölüm nedeni kardiyovasküler sistem hastalıklarıdır. Arteriyel stiffness (sertlik) kardiyovasküler hastalıkların öngörücüsü olup noninvaziv olarak ölçülebilmektedir. Sarkopeni, kas kütlesi ve kas gücü kaybı olarak tanımlanmaktadır ve kronik böbrek hastalarında sıklığı artmıştır. Sarkopeni birçok olumsuz sonuca yol açabilmektedir. Diyaliz dışı hasta populasyonunda sarkopeninin artmış arteriyel sertlik ile ilişkili olduğu saptanmıştır ancak diyaliz hastalarında bu konuda bir veri bulunmamaktadır. Biz de bu çalışmada literatürde ilk defa bu ilişkiyi incelemeyi amaçladık. 
Hastalar ve Metod: Çalışmaya 3 aydan uzun süredir rutin hemodiyaliz tedavisi gören 79 hasta dahil edildi. Sarkopeni değerlendirilmesi için öncelikle handgrip dinamometre ile kas gücü ölçümü yapıldı. Antropometrik ölçüm için tanita dc 360 st cihazı kullanıldı. Sarkopeni tanısı EWGSOP 2 kriterlerine göre koyuldu. Arteriyel stiffness ölçümü mobil-o-grafh cihazı ile non invaziv olarak yapıldı. 
Sonuçlar: Hastaların yaş ortalaması 52,5 ± 14,2 olup, 38‟ i (%48,1) kadın, 41‟ i erkekti. %98,7 si haftada 3 gün hemodiyalize girmekteydi. 26 hastada ( %32.9) diyabet, 9 hastada (%11,4) koroner arter hastalığı öyküsü mevcuttu. Hastaların ortalama augmentasyon indeksi 26,8±10,7 (5-68), ortalama nabız dalga hızı 8,3±2 (4,9-13,2) m/s idi. Hastalara ait genel ve laboratuvar verileri tablo 1‟de gösterilmiştir. Hastaların ortalama iskelet kası kitlesi 27,4±6,3 kg (14,8-49,9) idi. İskelet kas kitlesinin kilo, VKİ, kreatinin ve ürik asit ile pozitif, augmentasyon indeksi ile negatif korelasyon gösterdiği görüldü. Hastaların EWGSOP 2 kriterlerine göre 25 (%31,6)‟inde sarkopeni varlığı tespit edildi. Augmentasyon indeksi ile sodyum, fosfor, iv sistolik kan basıncı, diyastolik kan basıncı, kardiyak indeks, kas yüzdesi, yağ yüzdesi ve iskelet kas kütlesi arasında korelasyon vardı. Lineer regresyon analizinde augmentasyon indeksinin belirleyicilerine bakıldığında; sadece sistolik kan basıncı ve iskelet kas kitlesinin belirleyici olduğu görüldü. 
Sonuç: Hemodiyaliz hastalarında sarkopeni sıklığının arttığı bilinmektedir ve sarkopeni birçok olumsuz sonlanım ile ilişkilidir. Artmış arteriyel sertlik de bunlardan birisidir. Bu çalışma ile literatürde ilk defa hemodiyaliz hastalarında da azalmış iskelet kas kütlesinin artmış arteriyel sertliğe katkıda bulunduğu gösterilmiştir. Dolayısıyla bu populasyonda sarkopeni gelişiminin önlenmesi konusunda daha dikkatli olunması gerekliliğini oluşturan önemli bir gerekçe daha tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Arteriyel Sertlik, Sarkopeni, Hemodiyaliz

Abstract:
Purpose: The most common cause of death in hemodialysis patients is cardiovascular diseases. Arterial stiffness is a predictor of cardiovascular diseases and can be measured non-invasively. Sarcopenia is defined as loss of muscle mass and muscle strength and its frequency is increased in chronic kidney disease patients. Sarcopenia can lead to many negative consequences. Sarcopenia has been found to be associated with increased arterial stiffness in the non-dialysis patient population, but there is no data on this subject in dialysis patients. In this study, we aimed to examine this relationship for the first time in the literature.
Patients and Methods: A total of 79 patients receiving routine hemodialysis treatment for more than 3 months were included in the study. In order to evaluate sarcopenia, muscle strength was measured with a handgrip dynamometer. Tanita DC 360 ST device was used for anthropometric measurement. The diagnosis of sarcopenia was made according to the EWSGOP 2 criteria. Arterial stiffness was measured non-invasively with the mobile-O-Grafh device.
Results: The mean age of the patients was 52.5 ± 14.2 years, 38 (48.1%) women and 41 men.98.7% of them were on hemodialysis 3 days a week. There was a history of diabetes in 26 patients (32.9%) and coronary artery disease in 9 patients (11.4%). The mean augmentation index of the patients was 26.8±10.7 (5-68), mean pulse wave velocity was 8.3±2 (4.9-13.2) m/s. The mean skeletal muscle mass of the patients was 27.4±6.3 kg (14.8-49.9). Skeletal muscle mass was positively correlated with weight, BMI, creatinine and uric acid, and negatively correlated with augmentation index.
vi
Presence of sarcopenia was detected in 25 (31.6%) of the patients according to the EWGSOP 2 criteria. There was a correlation between augmentation index and sodium, phosphorus, systolic blood pressure, diastolic blood pressure, cardiac index, muscle percentage, fat percentage and skeletal muscle mass. Considering the determinants of augmentation index in linear regression analysis; only systolic blood pressure and skeletal muscle mass were found to be determinants.
Conclusion: The incidence of sarcopenia is known to increase in hemodialysis patients, and sarcopenia is associated with many adverse outcomes. Increased arterial stiffness is one of them. In this study, it was shown for the first time in the literature that decreased skeletal muscle mass contributes to increased arterial stiffness in hemodialysis patients. Therefore, another important reason for the need to be more careful in preventing the development of sarcopenia in this population has been identified.
Keywords: Arterial Stiffness, Sarcopenia, Hemodialysis