Okul öncesi öğretmen ve öğretmen adaylarının sosyobilimsel konuların öğretimine ilişkin duyuşsal eğilimlerinin belirlenmesi
Examining the affective tendencies of preschool teachers and candidates towards teaching of socioscientific issues
Yazar: EDA ÜNAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ YİĞİT KUTLUCA
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Duyuşsal eğilim = Affective tendency ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Sosyobilimsel konular = Soscioscientific issues ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Günümüz toplumlarında her yaştan bireyin bilim ve toplumu ilgilendiren konulara ilişkin bilgi ve farkındalıklarının yüksek düzeyde olması ve bu tür konular hakkında bilinçli birer vatandaş olarak nitelikli kararlar verebilmeleri önemlidir. Sosyobilimsel konular çerçevesinin, özellikle son yirmi yılda öğrencilerde işlevsel bilimsel okuryazarlığın gelişimi ile ilgili birçok alanda önemli bir etkiye sahip olduğu kanıtlanmıştır. Bu nedenle Sosyobilimsel konuların özellikle erken çocukluk döneminden itibaren eğitim öğretim ortamlarına dâhil edilmesi önem arz etmektedir. Bunun için öncelikle, okul öncesi öğretmen ve öğretmen adaylarının sosyobilimsel konuların öğrenme ortamlarına dâhil edilmesi konusundaki tutum ve farkındalıklarının belirlenmesinin önemli olduğu düşünülmüştür. Dolayısıyla bu araştırmanın temel amacı, okul öncesi öğretmen ve öğretmen adaylarının sosyobilimsel konuların öğretimine ilişkin duyuşsal eğilimlerini incelemektir. Araştırmanın ikincil amacı ise katılımcıların sosyobilimsel konuların öğretimine ilişkin duyuşsal eğilimleri arasındaki farkın ve sınıf düzeyi ve kıdeme göre değişiminin istatistiksel anlamlılığını ortaya çıkarmaktır. Betimsel tarama modeli aracılığıyla gerçekleştirilen bu araştırmaya 208 okul öncesi öğretmeni ve 173 okul öncesi öğretmen adayı katılmıştır. Tüm katılımcılara Sakmen ve Genç (2020) tarafından geliştirilen, 28 madde ve dört alt boyuttan oluşan ve beşli likert tipindeki Sosyobilimsel Konuların Öğretimine Yönelik Duyuşsal Eğilim Ölçeği yöneltilmiştir. Katılımcıların bu ölçeğe verdikleri yanıtlardan elde edilen nicel veriler üzerinde normallik testleri, betimsel istatistik analizi, Mann Whitney U ve Kruskal Wallis H testleri gerçekleştirilmiştir. Veri analizleri sonucunda, katılımcıların sosyobilimsel konuların öğretimine ilişkin duyuşsal eğilimlerinin yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca okul öncesi öğretmenlerinin sosyobilimsel konuların öğretimine ilişkin duyuşsal eğilimleri, öğretmen adaylarınınkine göre daha yüksektir. Detaylı gerçekleştirilen betimsel istatistikler, her iki öğretmen grubunun da sosyobilimsel konuların içeriğine ilişkin sınırlı bilgilere sahip olduklarını göstermiştir. Son olarak sınıf düzeyi, okul öncesi öğretmen adaylarının sosyobilimsel konuların öğretimine ilişkin duyuşsal eğilimlerini anlamlı olarak etkilerken meslekî deneyim ise okul öncesi öğretmenlerinin sosyobilimsel konuların öğretimine ilişkin duyuşsal eğilimlerini anlamlı olarak etkilememektedir. Ulaşılan sonuçlar, mevcut literatür temelinde tartışılarak öneriler verilmiştir.

Abstract:
In today's societies, it is important for individuals of all ages to have a high level of knowledge and awareness on issues that concern science and society, and to be able to make qualified decisions as conscious citizens on such issues. The framework of socioscientific issues has proven to have a significant impact in many areas related to the development of functional scientific literacy in students, particularly in the last two decades. For this reason, it is important to include socioscientific issues in education environments, especially from early childhood. For this, it is thought that it is important to determine the attitudes and awareness of preschool teachers and teacher candidates about the inclusion of socioscientific issues in learning environments. Therefore, the main purpose of this research is to examine the affective tendencies of preschool teachers and teacher candidates towards the teaching of socioscientific issues. On the other hand, the secondary aim of the research is to reveal the statistical significance of the difference between the affective tendencies of the participants towards teaching socioscientific issues and the change according to grade level and seniority. 208 preschool teachers and 173 preschool teacher candidates participated in this research, which was carried out through the descriptive survey model. All participants were applicated to the Affective Tendency Scale for Teaching Socioscientific Subjects, developed by Sakmen and Genç (2020), consisting of 28 items and four sub-dimensions, and a five-point Likert type. Normality tests, descriptive statistical analysis, Mann Whitney U and Kruskal Wallis H tests were performed on the quantitative data obtained from the responses of the participants to this scale. As a result of the data analysis, it was determined that the affective tendencies of the participants towards the teaching of socioscientific issues were at a high level. In addition, preschool teachers' affective tendencies towards teaching socioscientific issues are higher than that of pre-service teachers. Detailed descriptive statistics showed that both groups of teachers had limited knowledge of the content of socioscientific issues. Finally, grade level significantly affects pre-school teacher candidates' affective tendencies towards teaching socioscientific issues, while professional experience does not significantly affect preschool teachers' affective tendencies towards teaching socioscientific issues. The obtained results are discussed on the basis of the existing literature and suggestions are given.