Türkiye'de halkla ilişkiler uygulayıcılarının rolleri
Roles of public relations practitioners in Turkey
Yazar: FATİH ÖZKOYUNCU
Danışman: PROF. DR. AYLA OKAY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations
Dizin: Halkla ilişkiler = Public relations ; Kurumsal iletişim = Corporata communication ; Rol = Role ; Rol çalışması = Acting method

Özet:
Bu çalışma, Türkiye'deki halkla ilişkiler uygulayıcılarının rollerini belirlemeyi ve bu rollerde, halkla ilişkiler uygulayıcılarının unvan seviyeleri, görev aldıkları birim/kurum, bu kurumların menşei ve profesyonel iletişim alanındaki deneyimlerine bağlı farklılıklar olup olmadığını tespit etmeyi amaçlamaktadır. Bu çerçevede, Birinci Bölüm'de halkla ilişkiler uygulayıcılarının faaliyet gösterdiği kavramsal çerçeve olarak kurumsal iletişim incelenerek, halkla ilişkilerden kurumsal iletişime evrilme süreci, halkla ilişkilerin meslekleşmesi, kurumsal iletişim teorileri, türleri, yapı taşları ve yapı taşlarının kurumsal iletişimle ilişkisi ele alınmıştır. İkinci Bölüm'de, dünyada yapılmış rol araştırmaları çerçevesinde, kurumsal iletişim süreçlerinde yer alan halkla ilişkiler uygulayıcılarının rolleri incelenmiştir. Rol araştırmalarında "teknisyen"–"yönetici" ikili rol tipolojisinden başlayarak, "stratejist" rol, "eğitsel" rol, "yansıtıcı" rol ve "stratejist-yansıtıcı" rollerin içerikleri ve sınırları ile Türkiye'de kısıtlı sayıda yapılan rol araştırmaları incelenmiştir. Üçüncü Bölüm'de ise, Türkiye'de görev alan halkla ilişkiler uygulayıcıların rollerine yönelik, tez çalışması kapsamında yapılan nicel ve nitel araştırmanın sonuçları değerlendirilmiştir. Araştırmalar sonucunda, dünyadaki halkla ilişkiler literatüründe yer alan "Teknisyen", "Yönetici", "Stratejist / Yansıtıcı" ve "Eğitsel" rollerin Türkiye'de de geçerli olduğu ortaya konmuştur. Türkiye'de halkla ilişkiler uygulayıcılarının daha çok "Yönetici" ve "Teknisyen" rollerine odaklandıkları, "Stratejist/Yansıtıcı" ve "Eğitsel" rolleri daha az gerçekleştirildikleri tespit edilmiştir. Ayrıca, Türkiye'de halkla ilişkiler uygulayıcılarının "denetsel" rol olarak adlandırılabilecek beşinci bir rolü de üstlendiklerine dair ilk işaretlere rastlanmıştır.



Anahtar Kelimeler: Halkla İlişkiler Uygulayıcılarının Rolleri, Kurumsal İletişim, Rol Araştırmaları

Abstract:
This thesis aims at identifying roles of public relations practitioners in Turkey and revealing whether such roles vary depending on such practitioners' ranks/titles, departments/organizations, experience in PR profession, and their organizations' origin.  In this context, Chapter One discusses the evolvement process of public relations into corporate communications, the professionalization process of public relations, the types, theories and integral components of corporate communications, as well as these components' relations with corporate communication, by providing an insight into corporate communications as a conceptional framework where public relations practitioners are totally active. Chapter Two explores the roles of public relations practitioners active in corporate communications processes in the light of scientific research. This chapter reviews the content and limits of the "Technician/Manager" dichotomy, and the "Strategist", "Educationist", "Reflective" and "Strategist/Reflective" roles, as well as a limited number of roles research in Turkish academia. Chapter Three provides an evaluation of the results of a quantitative (survey) and a qualitative (in-depth interview) research conducted to reveal the prevailing roles of PR practitioners in Turkey for this thesis study. The survey and in-depth interview revealed that the "Technician", "Manager", "Strategist / Reflective" and "Educationist" roles derived from the global public relations literature are verified in Turkey. They also confirm that public relations practitioners in Turkey mainly focus on the "Manager" and "Technician" roles, and perform the "Strategist / Reflective" and "Educationist" roles less often. In addition, the in-depth interviews exhibited preliminary indications that public relations pracititioners in Turkey undertake a fifth role that may be referred to as "supervisory" role.



Keywords: Roles of Public Relations Practitioners, Corporate Communications, Role Research