İkinci Dünya Savaşı sonrası siyasal liderliğin değişimi ve dönüşümü
Change and transformation of political leadership after the World War Two
Yazar: EDİM CAN ÖZÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CELAL FATİH TÜRE
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
İnsan topluluklarına önderlik eden liderler tarihin kendisi kadar eskidir. Hükümdarlar, saltanatlar, sultanlar ve tanrı-krallar yönetimi altında çağlar geçiren insanlık, nihayetinde gösterdiği gelişim ile yönetim yapılarını ve liderliğin biçimlerini değiştirmiştir. İki yüzyıl öncesine kadar tahtların ve sarayların mevcudiyeti, üzerine yerleştirildikleri toprak kadar katı ve sabit idi. Ancak insanlığın ve toplumların yaşadığı dönüşüm ile tahtlar makam koltuklarına ve saraylar parlemento binalarına, insanlık tarihi göz önüne alındığında oldukça hızlı sayılabilecek bir dönüşüm geçirmiştir. Toplumların devinim hızı, gelişmişliği ile orantılı olarak artmıştır. Bu sürece uygun olarak hanedanlıklar, giderek kurumsallaşan devlet yapıları içerisinden yükselen yönetici kadrolarla değişmeye başladıkça, siyasal liderliğin muhteviyatı da değişmiştir. Sanayi devrimi sonrası modern dünyada, toplumda yetişen her siyasal lider, toplumun yaşadığı sosyal ve ekonomik dönüşümlerin bir neticesi haline gelmiştir. 
Bir siyasal liderin, özellikle de yaklaşık son bir yüzyıl süreç içerisinde, ne olduğu ve ne olmadığını, içerisinde yetiştiği koşullardan arındırırak anlamak mümkün değildir. Siyasal liderin içinde bulunacağı kategorizasyon da, neticesi olduğu toplumla olan ilişkisi ile yakından ilgili hale gelmektedir. Siyasal lider, hali hazırda inşa edilmiş bir yapının içerisinde ancak, o yapıya karşı alabileceği üç pozisyon, yapabileceği üç hareket üzerinden okunabilecektir; yapıyı geliştirebilir, yapıyı mevcut hali ile tutabilir, yapıyı yıkabilir. Ortaya çıkan bu üç yönü pusula alan toplumsal yönelimler de, kendi içerisinden ilerleyişin önünde yer alacak figürler yaratmakta zorlanmamıştır.
Çalışma yapılabilecek bu üç eylemden hangisinin, hangi toplumsal koşullar altında tercih edilmek zorunda olduğunu siyasal liderler üzerinden takip etmektedir. İnceleme bu yönü ile 20. yüzyılın dünya tarihinin de, siyasal liderlerin izinden geniş bir özetini sunmakta ve siyasi liderliğin dünyanın geçirdiği dönüşümler doğrultusunda  nasıl şekillendiğini, yapılan tasnif doğrultusunda göstermektedir.  
Anahtar Kelimeler: Siyasal Liderlik, İkinci Dünya Savaşı, Demokrasi, Soğuk Savaş, Neo-Liberalizm

Abstract:
Leaders who have guided human communities are as old as history itself. Humanity, having experienced ages under the rule of monarchs, empires, sultans, and god-kings, ultimately transformed its governance structures and the nature of its leaders due to its development. Up to two centuries ago, thrones and palaces, as rigid and fixed as the lands they stood on, underwent a transformation as swift as any in human history, evolving into office chairs and parliamentary buildings. As societies advanced, their pace of change increased proportionally. They began replacing dynasties with leaders emerging from increasingly complex and institutionalized state structures, thereby altering the essence of political leadership. Consequently, in the modern world post-industrial revolution, every political leader born out of a society is a result of that society's social and economic transformations.
Therefore, analyzing what a political leader is, especially in the last century, cannot be done without considering the conditions in which they were nurtured. Accordingly, the categorization of a political leader is closely related to their relationship with the society they emerge from. The rise of a political leader in the public sphere can be understood through three potential actions they can take against the existing structure: they can improve it, maintain it as is, or destroy it. The societal orientations that align with these three actions eventually create figures who lead the direction of progress, often without much difficulty.
This study follows which of these three actions political leaders are compelled to choose under various societal conditions. It provides a broad summary of the 20th-century world history through the lens of political leaders, assessing how political leadership has evolved in response to global transformations and categorizing leaders according to the directions of societal progress they represent.
Keywords: Political Leadership, World War Two, Democracy, Cold War, Neo-Liberalism