Kras-ilişkili onkojenik transformasyonda 6-fosfofrukto-2-kinaz/fruktoz-2,6-bisfosfataz-3 (PFKFB3)'ün rolünün araştırılması
INVESTIGATION OF THE ROLE OF 6-PHOSPHOFRUCTO-2-KINASE/FRUCTOSE-2,6-BISPHOSPHOTASE-3 (PFKFB3) ON KRAS ASSOSICIATED ONCOGENIC TRANSFORMATION
Yazar: AYDAN MUTLU
Danışman: PROF. DR. SERAP ÇELİKLER KASIMOĞULLARI ; PROF. DR. ABDULLAH YALÇIN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
"Warburg etkisi" olarak bilinen ve oksijen varlığında bile gözlenen artmış glikolizis, tümör hücrelerinin tipik özelliklerinden biridir. Bifonksiyonel enzim ailesi olan 6-fosfofrukto2kinaz/fruktoz2,6bisfosfataz (PFKFB)'lar glikolizin düzenlenmesi için önemlidir. Bu enzimler arasında katalatik aktivitesi en yüksek olan PFKFB3, pankreatik duktal adenokarsinom dâhil birçok kanser türünde fazlaca ifade edilmektedir. 
Ras onkoproteinleri, hücresel yaşamın devamlılığını sağlayan birçok sinyal yolağının düzenlenmesinden sorumludurlar. Birçok kanser türünde Kras mutasyonu gözlenmekte, bu durum artmış gikolizis ve hücre proliferasyonu ile ilişkilendirilmektedir. Solid maligniteler arasında en ölümcüllerinden biri olan pankreatik duktal adenokarsinomların %90'nından fazlasında Kras mutasyonu izlenmektedir. 
Bu çalışmanın amacı, Kras mutasyonunun PFKFB3 üzerindeki etkisinin araştırılması ve PFKFB3'ün Kras ilişkili onkojenik özelliklerin sürdürebilirliğine olan etkisinin gözlemlenmesidir. Yapılan çalışmalar sonucunda Kras mutasyonlu hücrelerde PFKFB3 proteinin ifadesinin yaklaşık 6 kat arttığı, PFKFB3 baskılanmış hücrelerde glikoz alınımının azaldığı (besi yerinde bulunan glikoz miktarları IPDE siCtrl: 127 µmol/mg, IPDE siP3/2: 176,35 µmol/mg, KPDE siCtrl: 83 µmol/mg, KPDE siP3/2: 97,74 µmol/mg) glikolizin baskılandığı (besi  yerinde bulunan laktik asit miktarları; IPDE siCtrl: 38,16 µmol/mg, IPDE siP3/2: 24,40 µmol/mg, KPDE siCtrl: 48 µmol/mg, KPDE siP3/2: 29,29 µmol/mg) canlılığının azaldığı (baskılanmadan 48 saat sonraki hücre sayıları; IPDE siCtrl: 520 + 14x103, IPDE siP3/2: 605 + 70x103, KPDE siCtrl: 673,3 + 20x103, KPDE siP3/2: 550 + 20x103)   ve invazyonun baskılandığı fakat yumuşak agarda koloni oluşturma kapasitelerinin değişmediği gözlenmiştir. Ayrıca PFK158'in Gemstabine karşı olan direnci etkilemediği bulunmuştur. Sonuç olarak Kras mutasyonlu hücrelerin glikolizi PFKFB3 üzerinden denetliyor olabileceği ortaya konmuştur. Kras mutasyonlu hücrelerin devamlılığında ve invazyonunda PFKFB3'ün rol alıyor olabileceği gösterilmiştir.

Abstract:
Cancer cells have increased glycolysis in the presence of oxygen and this phenomenon is called 'Warbug effect'. Bifunctional 6-phospho-2kinase/fructose-2,6-bisphotase (PFKFB) protein family is highly considerable in glycoliyses regulation. In this protein family, PFKFB3 has the highest kinase activity and it is expressed most of the malignancies including pancreatic ductal adenocarcinoma. 
Ras proteins regulate signal transduction underlying cellular activities. Various types of cancers has Kras mutation. Moreover, increased glycolysis and cell proliferation is associated with Kras mutation. Pancreatic ductal adenocarcinoma is one of the most lethal type of solid malignancies and %90 of cases have Kras mutation.
The purpose of this study; investigation of effect of Kras mutation on PFKFB3 and PFKFB3 effect of Kras associated oncogenic transformation. We found that PFKFB3 expression is increased in Kras mutated cells. Silencing of PFKFB3 caused reduced glucose uptake (glucose levels in medium; IPDE siCtrl: 127 µmol/mg, IPDE siP3/2: 176,35 µmol/mg, KPDE siCtrl: 83 µmol/mg, KPDE siP3/2: 97,74 µmol/mg), lactate production (lactic acid levels in medium; IPDE siCtrl: 38,16 µmol/mg, IPDE siP3/2: 24,40 µmol/mg, KPDE siCtrl: 48 µmol/mg, KPDE siP3/2: 29,29 µmol/mg) and increased cell mortality (cell numbers after 48 hours of transfection; IPDE siCtrl: 520 + 14x103, IPDE siP3/2: 605 + 70x103, KPDE siCtrl: 673,3 + 20x103, KPDE siP3/2: 550 + 20x103). Also, silencing of PFKFB3 decreased invasion but didn't effect the colony formation capasity in soft agar. Furthermore, we found that PFK158 doesn't effect the susceptibility of Gemcitabine. In conclusion, we showed that glycolysis may be regulated by PFKFB3 in Kras mutated cells. Furthermore, PFKFB3 may have role in cell sustainability and invasion in these cells.