Tıbbi mümessillerin iş tatminini etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determination of the factors that affect the job satisfaction of the medical representatives
Yazar: ÇAĞATAY İBİLİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BURCU ORALHAN
Nuh Naci Yazgan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Analitik hiyerarşi yöntemi = Analytical hierarchy method ; Spektral analiz = Spectral analysis ; Tıbbi satış mümessili = Medical sales representatives ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
İş tatmini, firmalar için hayati öneme sahiptir. Firmalarda çalışan personelin iş tatmininin yüksek olması, verimlilik artışını, firma sadakatini ve en önemlisi firmanın amaç ve hedeflerini benimseyen personelin devamlılığını sağlamaktadır. İş tatminini etkileyen bireysel, örgütsel ve sosyo kültürel kriterler bulunmaktadır. İş tatmininin ölçülmesi bu krtiterlere bağlıdır. 
	Bu çalışmanın temel amacı, Kayseri ilinde faaliyet gösteren tıbbi mümessillerinin iş tatmin seviyesinin ölçülmesi, iş tatminini etkileyen kriterlerin belirlenmesi, önceliklendirilmesi ve bu kriterler ile iş tatmini arasındaki ilişkinin tespit edilmesidir. Bu doğrultuda oluşturulan anket içeriği üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde demografik özellikler, ikinci bölümde iş tatmininin ölçülmesi için Spector İş Tatmin ölçeğinden faydalanılmıştır. Üçüncü bölümde ise iş tatminini etkileyen kriterlerin önceliklendirilmesi için çok kriterli karar verme yöntemlerinden AHP kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre orta düzey iş tatmini seviyesi görülmüş ve en yüksek tatmin kriterleri işin kendisi, iletişim ve iş arkadaşları olarak karşımıza çıkmıştır. Korelasyon analizine göre belirlenen 8 kriter ile iş tatmini arasında pozitif yönlü ilişki olduğu görülmüştür. ANOVA'ya göre ise iş tatmini ile gelir grupları ve ek imkanlar arasında istatistiksel olarak faklılık olduğu görülmüştür. Tıbbi mümessiller için iş tatmini kriterleri iletişim, yönetici, işin kendisi, ücret ve çalışma şartları sırasıyla önceliklendirilmiştir.  
İş tatmininin ölçülmesiyle, sektörler veya firmalar personelin iş tatmin seviyesini öğrenmekle beraber, firmaların ileride yapacakları çalışmalar ve iyileştirmeler için temel teşkil etmiş olacaktır. Bu sayede belirlenen iş tatmin seviyeleri yıllar boyu izlenebilecek olup, iş tatmininin iyileştirilmesinde yol gösterici bir araç olarak kullanılabilecektir.


Anahtar Kelimeler: Tıbbi mümessil, İş tatmini, Spector Ölçeği, ÇKKV, AHP

Abstract:
Job satisfaction is vital for the firms. The fact that job satisfaction of the employees working in the firms is high maintains the employees who adopt the productivity growth, the firm loyalty and most importantly the purpose and objectives of the firm. There are individual, organizational and socio-cultural criteria that affect job satisfaction. The measurement of job satisfaction is based on those criteria.
	The main aim of this study is to measure the job satisfaction levels of the medical representatives carrying on a business in the province Kayseri, to determine and prioritize the criteria affecting job satisfaction, to detect the relationship between those criteria and job satisfaction. The questionnaire content prepared in this direction consists of three parts. Spector Job Satisfaction scale was used to measure the demographic characteristics in the first part and the job satisfaction in the second part. AHP, which is one of multi-criteria decision-making methods, was used to prioritize the criteria affecting job satisfaction. According to the study results, the mid-level job satisfaction was observed and the highest satisfaction criteria appeared as the job itself, the communication and the co-workers. It was seen that there was a positive-directed relationship between 8 criteria determined based on the correlation analysis and the job satisfaction. According to ANOVA, it was seen that there was a statistical difference between the job satisfaction and the income groups and additional opportunities. The job satisfaction criteria- the communication, the director, the job itself, salary/wage and working conditions- were respectively prioritized.
By measuring job satisfaction, the sectors or firms shall learn the job satisfaction levels of the employees, and it shall be the basis of the studies and improvements which the firms shall make in the future. By this means, the job satisfaction levels determined shall be monitored throughout the years and shall be able to be used as a guiding means to improve the job satisfaction.


Keywords: Medical Representative, Job Satisfaction, Spector Scale, MCDM, AHP