Hz.Mevlana'nın Mesnevi'sinde zıtlıklar
The concept of contradiction in the rumi's Mathnawi
Yazar: MOJTABA MORADI
Danışman: DOÇ. DR. ALİ TEMİZEL
Selçuk Üniversitesi / Mevlana Araştırmaları Enstitüsü / Mevlâna ve Mevlevîlik Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Edebiyat = Literature ; Mesnevi = Mathnawi ; Mevlana Celaleddin-i Rumi = Mevlana Celaleddin-i Rumi ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Zıtlık = Contrast

Özet:
Mevlâna Celâleddin-i Rumi İslâmî düşünce dünyasında ve Farsça şiir söyleyen mütefekkirler arasında en çok bilinen ve tanınan isimlerdendir. Onun büyük eseri Mesnevî-i Manevi altı ciltten ve 26000 beyitten meydana gelmektedir. Eserin isminden de anlaşıldığı üzere bu kitabın formu şiirin mesnevî türündedir ve muhtevası manevidir. Şüphesiz ki Mevlâna, her büyük düşünür gibi hem çağdaş hemde önceki düşünür ve düşüncelerden etkilenmiştir ve bu düşüncenin hiçbir zaman önceki düşüncelerden bağımsız olmadığı anlaşılmaktadır. Bu düşünce süreci, insan hayatında ve insanca yaşanabiecek bir hayatta devam etmektedir. Bundan dolayı Mesnevî gibi mükemmel bir çalışmada özgünlük ve orijinal olmak çok önemlidir, Mesnevî, bu anlamda özgün ve orijinal bir eserdir. 
Mevlâna düşüncesinde zıtlık kavramı çok önemlidir ve bu durum Mesnevî'de baştan sona kadar açıkça gözükmektedir. Rumî, zıtlık kavramını genelde eğitim amacıyla kullanmıştır.
Bu çalışmada, Mevlâna'nın Mesnevî-i Manevi isimli eseri, Rumî düşüncesinde incelenerek,  tezat kavramı farklı açılardan tespit edildi ve ortaya konuldu. Bu tespitten sonra eserdeki zıtlıklardan birer örnek seçilerek çalışma hazırlandı ve gereksiz uzatmalara da yer verilmedi. Bu tezin hazırlanmasının temel amacı Mesnevî'yi daha iyi anlamak için bir anahtar oluşturmaktır.


Anahtar Sözcükler: Mevlâna, Mesnevi, Zıtlık, 13.yüzyıl.

Abstract:
Rumi is widely known among the scholars of Persian and Islamic studies. His major work is The Mathnawi Manawi (Spritual Couplets), it contains of six volumes and 26000 lines of Persian poetry. As we can see from the title, the form of this work is Mathnawi (Couplets) but the content is Manawi (Spiritual). There is no doubt that Rumi, who himself is a great thinker, was influenced by his predecessors and contemporaries, and great thoughts are not independent from previous human knowledge; this process of knowledge continues all along the human life. However, the importance of a great work relies on its originality and authenticity, and The Mathnawi is such an original and authentic work.
The concept of contradiction is very important in Rumi's thoughts and it is so obvious in The Mathnawi, from the beginning lines to the end of the book. More often, Rumi uses contradiction for the educational purposes. In this thesis I try to examine different aspects of the concept of contradiction in Rumi's thoughts, by focusing on his Manawi (spiritual) book. In order to do this, first I select different examples of contradiction from this book, and then I will refine this list down to avoid repetition and redundancy. The main aim of this research is to provide a key for better understanding of The Mathnawi Manawi and Rumi's thoughts.



Key Words: Rumi, Mathnawi, Contradiction, 13. Century.