İzlenim yönetimi taktiklerinin örgütsel sonuçlara etkisi üzerine bir araştırma
The effect of impression management tactics on organizational results: An evaluative study
Yazar: ÖZGE DEMİRAL
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ÖZGEN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Adalet algısı = Justice perception ; Adaletsizlik = Injustice ; Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Örgütsel sinizm = Organizational cynicism ; İzlenim yönetimi = Impression management

Özet:
Bu çalışma, örgütlerde izlenim yönetimi taktiklerinin kullanılma düzeyi ile örgütsel sinizm ve adaletsizlik algısı arasındaki ilişkileri, performans değerleme sonuçlarından duyulan memnuniyetsizlik algısı kapsamında incelemektedir. Mevcut izlenim yönetimi yazınında niteliklerini tanıtma, kendini sevdirme ve örnek birey olma taktiklerinin yaygın olarak alt kademeden üste doğru kullanıldığı belirtilmektedir. Bu kapsamda Fortune-Türkiye Dergisi ilk 500 şirket listesinden, sektör ve istihdam yapılarına göre seçilen 30 şirketteki beyaz yakalı çalışana anket uygulanmıştır. Geçerli 369 anketten elde edilen veriler analiz edilmiştir. 
Çalışmada öncelikle kuramsal çerçeve sunulmuş, ardından araştırma hipotezleri ve araştırma soruları belirlenmiştir. Açıklanan kuramsal ilişkiler daha sonra içsel-dışsal, gözlenen-gizli ve aracı değişkenler kapsamında yapısal eşitlik modellemesinden yararlanılarak modellenmiştir. Keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizleri, yol analizleri ve varyans analizleri ile korelasyon ve regresyon analizleri, tamamlayıcı istatistiki testlerle birlikte uygulanmıştır. Analiz sonuçları, hipotezlere ve araştırma sorularına ilişkin beklentileri desteklemektedir. İzlenim yönetimi taktiklerinin kullanılma düzeyi ile örgütsel sinizm ve adaletsizlik algısı arasındaki negatif ilişkilerde, performans değerleme sonuçlarından duyulan memnuniyetsizlik algısının önemli bir aracı faktör olduğu belirlenmiştir.  

Anahtar Kelimeler: İzlenim Yönetimi, Örgütsel Sinizm, Adaletsizlik Algısı, Performans Değerleme Sonuçları, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Aracılık Etkisi.

Abstract:
This study investigates the relationships between the usage level of impression management tactics and organizational cynicism and perception of injustice in terms of the perception of dissatisfaction with the results of the performance appraisal. The existing literature on impression management implies that self-promotion, ingratiation and exemplification tactics are generally used upward from subordinates to their superiors. In this context, a survey was conducted covering white-collar employees at 30 firms selected from the list of Fortune-Turkey top 500 according to their sector and employment structures. The data collected from 369 valid surveys have been analyzed. 
In this study the theoretical framework was presented at first, then hypotheses and research questions were determined. Later on, theoretical relationships were modeled within the endogenous-exogenous, observed-latent and mediator variables contexts using the structural equation modeling. Exploratory and confirmatory factor analyses, path analyses, ANOVA procedures, correlation and regression analyses were applied together with complementary statistical tests. Main results reveal that predictions about hypotheses and research questions were supported. Some evidence was obtained supporting that the level of dissatisfaction with the results of the performance appraisal plays an important role as a mediator factor in the negative relationships between impression management tactics and organizational cynicism and perception of injustice.

Keywords: Impression Management, Organizational Cynicism, Perception of Injustice, Results of Performance Appraisal, Structural Equation Modeling, Mediation Effect.