Obstrüktif akciğer hastalarında London Chest Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeğinin geçerlik ve güvenirliğinin ve fiziksel aktivite düzeylerinin belirlenmesi
Determination of validity and reliability of London Chest Activity of Daily Living Scale and Physical Activity Level in obstructive lung disease
Yazar: SEDA MET
Danışman: PROF. DR. SEMA SAVCI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Fiziksel aktivite = Physical activity ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living

Özet:
Obstrüktif akciğer hastalığı tüm dünyada mortalite ve morbiditenin yaygın nedenidir. Oluşan hava tuzaklanması nefes darlığına neden olur ve hastada fiziksel inaktivite oluşur, günlük yaşam aktivitelerinde (GYA) kısıtlılık yaşar ve yaşam kalitesi kötüleşir. Obstrüktif akciğer hastalarında GYA'nin spesifik değerlendirilmeside özel kullanılan araçlar yetersizdir. Değerlendirmede genel fonksiyonel durumu değerlendiren araçlar kullanılmaktadır. Obstrüktif akciğer hastaları için özel olarak geliştirilmiş ve GYA'daki bozukluğu belirlemek amacıyla kullanılan en yaygın araçlardan biri London Chest Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği'dir. Bu çalışmanın amacı LCADL'nin Türkçe uyarlamasını geliştirmek ve obstrüktif akciğer hastalarında günlük yaşam aktivitelerinin değerlendirilmesinde ölçeğin geçerliğini ve güvenirliğini ve fiziksel aktivite düzeylerini belirlemektir. Yirmidört KOAH'lı, yirmi astımlı ve yirmi bronşektazili olmak üzere obstrüktif akciğer hastalığı tanısı konulmuş toplam altmışdört olgu alınmıştır. LCADL'nin değerlendirici güvenirliği, test-tekrar test güvenirliği, kriter geçerliği ve olguların fiziksel aktivite düzeyleri değerlendirilmiştir. Değerlendirici güvenirliği için ölçeğin birinci gözlemci tarafından uygulanmasından 10 dakika sonra ölçeği ikinci gözlemci uygulamıştır. Test-tekrar test güvenirliği için de ikinci gözlemci ilk uygulamadan 10-15 gün sonra ölçeği tekrar uygulamıştır. Kriter geçerlik için fonksiyonel kapasiteyi değerlendiren altı dakika yürüme testi, genel yaşam kalitesini değerlendiren Nottingham Sağlık Profili (NHP) ve hastalığa özel yaşam kalitesini değerlendiren Saint George Respiratory Questionnaire (SGRQ) kullanılmıştır. Ölçeğinin değerlendirici güvenirliği çok yüksek bulunmuştur (0.985, p>0.05). Ölçeğin toplam sonucunun Cronbach alfa katsayısı 0.976 ve intraclass korelasyon katsayısı 0.953 olarak bulunmuştur. Buna göre LCADL ölçeği yüksek güvenirliğe sahiptir. LCADL ile altı dakika yürüme mesafesi ilişki r=-0.503 (p=0.01) olarak bulunmuştur. LCADL ile NHP toplam puan arasındaki ilişki r=0.370 (p=0.01) ve SGRQ toplam puanı arasındaki ilişki r=0.367 (p=0.01) olarak bulunmuştur. Fiziksel aktivite düzeylerinin belirlenmesi için kullanılan Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi kategorilerine göre olguların % 32.8'i inaktif, % 44.3'ü minimal aktif, % 23'ü çok aktiftir. KOAH, astım ve bronşektazi grupları arasında fiziksel aktivite düzeylerinde istatistiksel açıdan anlamlı fark bulunmamıştır (X2=4.156, p>0.05). Obstrüktif akciğer hastalarında LCADL Ölçeğinin Türkçe versiyonu geçerli ve güvenilir bulunmuştur. LCADL ölçeğinin hastaların fonksiyonel statülerini artırmaya yönelik pulmoner rehabilitasyon programlarında yer alması yararlı olacaktır.

Abstract:
Obstructive lung disease is common cause of morbidity and mortality all over the world. Air trapping leads to breathless and patient becomes physically inactive, experience limitations in activities of daily living and quality of life worsens. Specific tools that are used to evaluate ADL in obstructive lung disease are inadequate. Tools to assess the overall functional status are used for evaluation. One of the most common used tool to determine disorders of ADL and the spesific tool for obstructive lung disease is London Chest Activities of Daily Living Scale (LCADL). The purpose of this study was to determine validity and reliability of LCADL Scale and the relationship with physical activity level. Twenty-four COPD, twenty asthma and twenty bronchectasis; total sixty-four patients diagnosed with obstructive lung disease participated in this study. The LCADL was evaluated for assessor reliability, test-retest reliability and criterion validity and patients physical activity levels were assessed. For assessor reliability of the scale second observer was applied the scale 10 minutes after application by the first observer. For test-retest reliability, second observer applied the scale 10-15 days after the first application. Six minute walk test for functional capacity, Nottingham Health Profile for evaluation of general quality of life and Saint George Respiratory Questionnaire for evaluation of disease spesific quality of life were used for the criterion validity. The assessor validity of the scale was very high (r=0.985, p>0.05). The total results of the scale Cronbach's alpha coefficient find as 0.976 and intraclass correlation coefficient find as 0.953. According to these results LCADL scale has high reliability. Relationship between LCADL and six minute walk test find as 0.503 (p=0.01). Relationship between LCADL and NHP found as r=0.370 (p=0.01) and relationship between LCADL and SGRQ found as r=0.367 (p=0.01). According to International Physical Activity Questionnaire that determine physical activity status, 32.8 % of the subjects were inactive, 44.3 % of the subjects were minimally active, 23 % of the subjects were very active. Between COPD, asthma and bronchectasis groups there was no statistically significant difference (X2=4.156, p>0.05). the Turkish version of LCADL Scale found as reliable and valid in obstructive lung disease. The LCADL scale will be beneficial in pulmonary rehabilitation programs which have already aimed to improve functional status.