Matematik terimlerinin semantik ve sentaks açıdan incelenmesi
Examination of mathematical terms in terms of semantics and syntax
Yazar: SELAY YEBREM
Danışman: PROF. DR. NECLA TURANLI
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anlam bilim = Semantics ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik terimleri = Mathematical terms ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Söz dizim = Syntax ; Terimler = Terms

Özet:
Dil, insanlar arasında bir iletişim aracı olduğu gibi matematiğin anlamlandırılması ve anlaşılması açısından da çok büyük önem taşımaktadır. Matematik, kendisine ait terminolojisi olan ancak örgün öğrenim süreçleri ile öğrenilebilen bir dizge ve bir üstdildir. Matematik üstdilinin kendine özgü simge, sözcük dağarcığı, anlam katmanları ve sözdizim yapıları olup evrenseldir. Bu dilin iyi anlaşılması ve doğru kullanılması, matematik problemlerinin anlaşılabilirliği için önemlidir. Matematiği anlamak hem dilsel hem kavramsal bir süreçtir. Bu çalışmanın amacı da matematik eğitiminde kullanılan terimlerin, sözcüklerin ve simgelerin dilin bileşenlerinden olan anlambilim (semantik) ve sözdizim (sentaks) açısından incelemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırma nitel olarak yürütülmüştür. Doküman analizine dayalı olarak gerçekleştirilen bu çalışmanın veri kaynakları Milli Eğitim Bakanlığı tarafından 2019-2020 eğitim-öğretim yılında okutulmakta olan ortaöğretim matematik ders kitaplarıdır (9. 10. 11. ve 12. sınıf). Doküman analizi aracılığıyla toplanan nitel veriler, betimsel analiz ile çözümlenmiştir. Araştırmanın sonucunda matematik eğitiminde kullanılan terimlerin, sözcüklerin ve simgelerin anlambilim ve sözdizim ile güçlü bir etkileşim içinde olduğu görülmüştür. Anlambilim ve sözdizimin matematik eğitimi için önemi ortaya konmuş ve dilin bu bileşenlerinin doğru kullanımının gerekliliği vurgulanmıştır.

Anahtar sözcükler: anlambilim, sözdizim, matematik terimleri, matematik eğitimi

Abstract:
Language, a communication tool used by human beings is also of crucial importance for explaining and comprehending math. Math is a system and a metalanguage, which owns its unique terminological language yet is learned through formal education. The metalanguage of math is a universal one, existing with its very own symbols, lexicon, semantic stratum and syntactic structure. Understanding this unique language and using it properly are of prime importance for a better comprehension of mathematical problems. Comprehension of math is both a linguistic and a cognitive matter. The purpose of the current research is to examine the terms, words and symbols used in math within a framework of semantical and syntactical structure. To achieve this aim, a qualitative research methodology is conducted for the current study. Based on a document analysis, the study draws on math course books (grades 9th, 10th, 11th and 12th) as the data source, which are used at secondary school level for the academic year 2019-2020 and proposed by Ministry of National Education. The qualitative data was subjected to descriptive analysis. The results of the study revealed that the terms, words and symbols used in math have a strong relationship with semantics and syntax. As such, the importance of semantics and syntax in math education is promoted, and also the need to use these linguistic components correctly is emphasized in the present study.

Keywords: semantics, syntax, mathematical terms, mathematics education