Türkiye'de tarımsal teşviklerin makroekonomik etkilerinin analizi
Analysis of macroeconomic effects of agricultural incentives in Turkey
Yazar: FİLİZ ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. LEVENT GÖKDEMİR
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Tarım, ekonominin temel taşlarından biridir ve bir ülkenin kalkınmasında önemli bir rol oynamaktadır. Bu nedenle, tarım sektörünün sürdürülebilirliği ve verimliliği, genel ekonomik sağlığı etkileyebilir. Tarım ekonomilerde, gıda tedariki, istihdam ve dış ticaret dengesini sağlama, ekonomik büyümeye katkı, sanayi için hammadde sağlama, kırsal kalkınmaya etkisi, biyo-çeşitliliğin korunması gibi noktalarda katkı sağladığından önemli rolü olan bir sektördür. Tarım sektöründe arz ve talep esnekliğinin düşük olması gibi ekonomik, sosyal ve yapısal bir dizi güçlüklerle karşı karşıya olduğundan dolayı devlet desteğine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada Türkiye ekonomisi için tarımsal desteklerin önemi Fourier temelli ekonometrik analiz yöntemleri ile test edilmiştir. Türkiye'de uygulanan tarımsal destek politikalarının Türkiye ekonomisinin temel makroekonomik göstergeler üzerindeki etkileri gelişmiş makroekonometrik yöntemler ile ölçülmesi amacıyla 1986 – 2021 yılları arasındaki OECD verileri kullanılmıştır. Makroekonomik değişkenler olarak ekonomik büyüme, işsizlik, enflasyon ve cari denge modele dahil edilmiş, tarımsal destek göstergeleri olarak da toplam tarımsal destekler ile üreticilere verilen tarımsal destekler ayrı ayrı modellenmiştir. Çalışmanın sonucunda hem toplam tarımsal destekler hem de üretici destekleri ekonomik büyümeyi desteklemektedir. Bununla birlikte iki desteğinde ekonomik büyüme üzerindeki etkisinin oldukça zayıf olduğu tespit edilmiştir.




Anahtar Kelimeler: tarım teşvikleri, büyüme, fourier ARDL

Abstract:
Agriculture is one of the cornerstones of the economy and plays an important role in a country's development. Therefore, the sustainability and productivity of the agricultural sector can affect overall economic health. Agriculture is a sector that plays an important role in economies as it contributes to food supply, employment and trade balance, contributes to economic growth, provides raw materials for industry, impacts rural development, and preserves biodiversity. Since the agricultural sector faces a number of economic, social and structural challenges such as low elasticity of supply and demand, there is a need for government support. In this study, the importance of agricultural subsidies for the Turkish economy is tested with Fourier-based econometric analysis methods. In order to measure the effects of agricultural support policies implemented in Turkey on the main macro-economic indicators of the Turkish economy with advanced macro-econometric methods, OECD data between 1986 and 2021 are used. Economic growth, unemployment, inflation and current account balance are included in the model as macroeconomic variables, while total agricultural support and agricultural support to producers are modeled separately as agricultural support indicators. As a result of the study, both total agricultural supports and producer supports support economic growth. However, it is found that the effect of both supports on economic growth is quite weak.




Keywords: agricultural incentives, growth, fourier ARDL