Aile hekimliği asistanlarının tansiyon ölçümündeki yaklaşımları
Approaches of family medicine assistants in blood pressure measurement
Yazar: KAAN ANIL AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. TARIK EREN YILMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Hipertansiyon = Hypertension ; Kan basıncı = Blood pressure ; Kan basıncı ölçülmesi = Blood pressure determination ; Tansiyometre = Tensiometers ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Giriş ve Amaç: Birinci basamağın en temel özelliklerinden biri olan kronik hasta takibi ve koruyucu hekimlik yaklaşımı kapsamında hipertansiyon hastaları aile hekimleri tarafından oldukça yakından izlenen hasta grubudur. Aile hekimleri tarafından takip edilen hipertansif hastalar iyi bir kan basıncı düzenlenmesi ile kardiyovasküler risklerden ve diğer komplikasyonlardan korunmuş olur. Bu sebeple aile hekiminin doğru tansiyon ölçümünü bilmesi ve uygulaması oldukça önemlidir. Bu çalışmada da amacımız Ankara ilinde eğitim gören aile hekimliği asistanlarının kan basıncı ölçümü hakkındaki yaklaşımlarını saptamaktır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamız kesitsel ve gözlemsel bir çalışmadır. Araştırma, aile hekimliği asistanlarının tansiyon ölçümüne ilişkin bilgi ve tutumlarını belirlemek amacıyla anket çalışması olarak tasarlanmıştır. Anketimizde bilgi düzeyi ve uygulama düzeyi puanları hesaplandı. Araştırmanın evrenini Ankara'da görev yapan tüm aile hekimliği asistanları ve yaklaşık 500 kişi oluşturmaktadır. Anket formları çevrimiçi olarak katılımcılara sunuldu ve ilgili tüm kliniklere iki kez ulaşıldığında anket sonlandırıldı. Araştırma için örneklem alınmamış ve tüm evrene ulaşılması hedeflenmiştir. Anket, Haziran-Temmuz 2022 tarihleri arasında araştırmaya katılmaya gönüllü olan 223 asistan hekim tarafından doldurulmuştur.
Bulgular: Uygulama pratiği değerlendirme puanı ortalaması 4,56±2,40 olup, asistanlar en düşük 0, en yüksek 13 puan aldı. Bilgi düzeyi değerlendirme puanı ortalaması ise 15,44±2,25 olup, asistanlar en düşük 1, en yüksek 19 puan aldı. Uygulama pratiği değerlendirmesinde 11 soru yer almıştır ve en fazla doğru cevaplanan soru ölçümden önce hastayı en az 5 dakika dinlendirmek; en az doğru cevaplanan soru ise hekimin çalıştığı kurumda zayıf hastalara uygun bir manşon bulundurması ve risk faktörlerinden bağımsız her hastada ilk muayenede ortostatik hipotansiyona bakılması gerektiğidir. Bilgi düzeyi değerlendirmesinde 17 soru yer almıştır ve en fazla doğru cevaplanan soru kolu sıkan giysilerin giyilmemesi ve ölçüm yapılan odanın ne sıcak ne de soğuk olması; en az doğru cevaplanan soru ise gece ayaktan kan basıncı takibinin 120/70 mmHg olduğu sorulardır. Anket sorularından "Bilgim yok" seçeneği en fazla cevaplanan düzenli kalibrasyon sağlama sorusunda, en az cevaplanan ise kolu sıkan giysiler giyilebilir sorusundadır. Sözleşmeli aile hekimliği eğitimi alan asistanların uygulama puan ortalamalarının tam zamanlı aile hekimliği uzmanlık eğitimi alan asitanlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu belirlendi (p<0,001).
Sonuç: Kan basıncı ölçümü ile ilgili sorulara genel olarak bakıldığında, ölçümlerin uygunluk oranının düşük ancak bilgi düzeylerinin daha yüksek olduğu anlaşılmaktadır. Aile hekimliği asistanlarının tekrarlayan eğitimler ile unutulan, gözden kaçan veya ihmal edilen adımları tekrar gözden geçirilmesi doğru kan basıncı ölçüm farkındalığı için etkili bir yaklaşımdır. Tam zamanlı aile hekimliği asistanlarının eğitiminde, teorik eğitimin aynı zamanda uygulamalı eğitimle de desteklenmesi gerektiğine inanıyoruz. Her hekim için tansiyon ölçümündeki hataları bulmaya yönelik uygulamalar yapılmalı ve hekimlerin tansiyon ölçümündeki eksiklikleri giderilmelidir.
Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, hipertansiyon, kan basıncı ölçümü

Abstract:
Introduction and purpose: Within the scope of chronic patient follow-up and preventive medicine approach, which is one of the most basic features of primary care, hypertension patients are a patient group that is followed very closely by family physicians. Hypertensive patients followed by their family physicians are protected from cardiovascular risks and other complications with good blood pressure regulation. For this reason, it is very important for the family physician to know and apply the correct blood pressure measurement. In this study, our aim is to determine the approaches of family medicine residents who are educated in Ankara about blood pressure measurement. 
Method and materials: Our research is a cross- sectional and observational study. The research was designed as a questionnaire study with physicians in order to determine the knowledge and attitudes of family medicine residents about blood pressure measurement. The population of the research consists of all family medicine assistants working in Ankara and approximately 500 people. The questionnaire forms were presented to the participants online and the questionnaire was terminated when all relevant clinics were reached twice. No sample was taken for the research and it was aimed to reach the whole universe. The questionnaire was filled by 223 resident physicians who volunteered to participate in the study between June and July 2022.
Results: It was determined that the practice score averages of residents who received
contracted family medicine training were statistically significantly higher than those who received full-time family medicine residency training (p<0.001). The mean application practice evaluation score was 4.56 ±2.40, and the residents got the lowest score of 0 and the highest score of 13. The mean knowledge level evaluation score was 15.44±2.25, and the residents got the lowest 1 and the highest 19 points. There were 11 questions in the evaluation of the practice and the most correct answer was to rest the patient for at least 5 minutes before the measurement; The least correctly answered question is that the physician should have a cuff suitable for thin patients in the institution where he works and that orthostatic hypotension should be checked at the first examination in every patient regardless of risk factors. There were 17 questions in the knowledge level assessment, and the most correct questions were not to wear tight-fitting clothes and the room where the measurement was made is neither hot nor cold; The least correctly answered question is the questions in which the night outpatient blood pressure monitoring is 120/70 mmHg. Among the survey questions, "I don't know" option is most answered in the question of providing regular calibration, and the least answered is in the question of wearing tight clothes. 
Conclusion: When we look at the questions about blood pressure measurement in general, it is understood that the conformity rate of the measurements is low, but the level of knowledge is higher. It is an effective approach for family medicine residents to remember the forgotten, overlooked or neglected steps with repetitive trainings and for accurate blood pressure measurement awareness. We believe that in the training of full-time family medicine residents, theoretical training should also be supported by practical training. Applications should be made to find errors in blood pressure measurement for each physician, and physicians' deficiencies in blood pressure measurement should be eliminated. 
Key Words: Blood pressure measurement, hypertension, family medicine