Seramik yüzeyler üzerinde akıtma dekorunun araştırılması ve uygulanması
Application and researching of slip trailing decoration on ceramic surfaces
Yazar: LEYLA KUBAT
Danışman: DOÇ. S. SİBEL SEVİM
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Seramik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Akıtma dekoru = Trailing decoration ; Dekor = Decor ; Seramik dekorlama yöntemleri = Ceramic decoration methods ; Seramik dekoru = Decor of ceramic ; Seramikler = Ceramics ; Yüzey işleme tekniği = Surface handling technique

Özet:
Neolitik Çağdan (M.Ö.6800) itibaren insanoğlu toprağı biçimlendirmiş ve dekorlamıştır. Seramiğin dekorlanması, seramik sırının bulunmasından önceki dönemlere rastlar. Dekor uygulamaları insanın parmaklarını bastırarak kullanmasıyla ve seramiği ince uçlu aletler yardımı ile kazıması ile başlar. Daha sonra dekorlamada renkli toprakları kullanan insan, giderek astar tekniğine ulaşan dekor yöntemlerini geliştirmiştir. Seramik yüzeyler üzerinde astar tekniklerinden astar akıtma, sgrafitto, mishima, macho, ajur, kesme, oyma, ekleme, sır altı, sır içi ve sır üstü gibi yöntemler uygulamaya başlamışlardır. Seramik yüzeyler üzerine astarın veya sırın puar ile akıtılmasıyla, çizgi, nokta, yazı yazma, bitkisel motiflerin uygulanması ve farklı desenlerin oluşturulması şeklinde açıklanan akıtma dekoru tarihte pek çok kültürde kendine has özelliklerle uygulanmıştır. İnsanoğlu seramik yüzeyler üzerinde renklerin birbiriyle karışmasıyla ve özgür desenlerin oluşmasından etkilenerek akıtma dekorunda arayışlara yönelmiştir. Bu araştırmanın birinci bölümünde seramiğin tanımı ve tarihçesi, seramik dekorunun tanımı ve tarihçesi, seramik yüzeyler üzerinde uygulanan dekor çeşitleri incelenmiştir. İkinci bölümde akıtma dekorunun tanımı, akıtma dekorunun tarihçesi, Anadolu kültünde akıtma dekorunun görüldüğü merkezler araştırılmıştır. Üçüncü bölümde akıtma dekorunun seramik yüzeyler üzerinde uygulama aşamaları anlatılmıştır. Yapım aşamalarının içerisinde akıtma dekorum uygulanacak olan ürünün çamurunun hazırlanması, şekillendirilmesi, astarın hazırlanması ve akıtma dekorunun farklı bünyelerde uygulanması, kurutulması, pişirilmesi, sırlanması, akıtma dekorunda kullanılan malzemeler, akıtma dekoruyla çalışan sanatçılar, akıtma dekoru ile ilgili görüş ve değerlendirmeler ele alınmıştır. Araştırmamızın dördüncü bölümü olan son bölümde ise, akıtma dekoru ile ilgili özgün uygulamalar yapılmış ve bu uygulamalar fotoğraflarla gösterilmiştir.

Abstract:
With the Neolitic Age, human being started to make forms of clay and to decorate the surfaces of the formed clay. Ceramics parts had been decorated even before the glaze for ceramic decorating was invented. These were the earliest decoration techniques pressing with fingers and scratching the ceramic with a sharp pointed tool. Afterwards men started to use some colored clay and develop techniques leading to slip decorating tecnique. On ceramics surfaces they used such slip decorating techniques as slip trailing, sgrafitto, mishima, macho, cutting, aplication, under-glaze, in-glaze and on-glaze. The trailing decoration, exlained as making patterns on ceramics surfaces like line, dot, hand writing and vegetal patterns with trailing slip or glaze through a pump and creating different patterns from them, has it is own way to be applied in various cultures in history. Impressed with original designs developed by mixing colors on ceramics surfaces, men found themselves in the research for new methods on trailing decoration. In this research, the first chapter searches definition and history of ceramic, definition and history of ceramic decoration and the designs used on ceramic surfaces. The second chapter includes definition of trailing decoration, history of trailing decoration and the centers the trailing technique has been found in Anatolia culture. The third chapter explaines all the steps of trailing decoration on ceramics surfaces. Explanation of these steps includes the information on preparing the clay to be formed and decorated with trailing method, forming the clay, preparing the slip and trailing on various kinds of clays, drying, firing, glazing the clay, materials used for trailing decoration, artists working on trailing technique and opinion on trailing decoration. In the four the chapter that is the final chapter, are made some original samples of trailing decoration and showed pictures of them.