Sağlıklı gençler programının kız üniversite öğrencilerinin üreme sağlığı bilgi ve davranışlarına etkisi
The effect of the healthy youth program on the reproductive health knowledge and behaviors of female university students
Yazar: ÖZLEM KARATANA
Danışman: PROF. DR. AYŞE ERGÜN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Cinsel sağlık = Sexual health ; Davranış = Behavior ; Gençler = Youngs ; Kız öğrenciler = Girl students ; Üniversite öğrencileri = University students ; Üreme = Reproduction ; Üreme sağlığı = Reproductive health ; Üreme sağlığı hizmetleri = Reproductive health services

Özet:
Amaç: Bu çalışma Transteoretik modele dayalı Sağlıklı Gençler Programının (SGP) kız üniversite öğrencilerinin üreme sağlığı konusundaki bilgi ve davranışlarına etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirildi. 
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma tek grup ön test son test yarı deneysel bir tasarım olarak yapıldı. Çalışmanın örneklemini Şubat- Aralık 2020 tarihleri arasında bir üniversitesinin Sağlık Hizmetleri MYO'nda okuyan 207 birinci sınıf kız öğrencileri oluşturdu. Öğrencilere 5 oturum grup kapsamlı cinsel sağlık eğitimleri uygulandı ve öğrencilerin gereksinimleri doğrultusunda bireysel danışmanlık verildi. Veriler "Kişisel Bilgi Formu", "Cinsellikten Kaçınma Değişim Aşamaları, Karar Dengesi, Öz Yeterlilik Ölçeği, "Cinsel Sağlık Bilgi Testi" ve "Eğitim Sonu Değerlendirme Formu" kullanıldı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel metotlar (ortalama, yüzde, standart sapma, minimum ve maksimum değerler), ölçeklere ait ön test, son test, 1. izlem ve 2. izlem değerlerinin ve farklarının karşılaştırılmasında Friedman Testi, Marginal homogeneity, Wilcoxon işaretli sıralar testi kullanıldı. 
Bulgular: Sağlıklı Gençler Programı öncesi ve sonrası öğrencilerin Cinsel Sağlık Bilgi Testi toplam, Cinsellikten Kaçınma Karar Dengesi içsel yarar, dışsal yarar, zarar algısı alt boyutlarının ve özyeterlilik puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p<0.05).
Sonuç: Sağlıklı Gençler Programının kız üniversite öğrencilerinin üreme sağlığına yönelik bilgi ve davranışları açısından etkili bir program olduğu belirlendi. Üniversitelerde cinsel sağlık eğitimlerinde rehber olarak kullanılabilir.
Anahtar kelimeler: Üreme sağlığı/cinsel sağlık, cinsellikten kaçınma, kapsamlı cinsel sağlık eğitimi, hemşirelik.

Abstract:
Objective: This study was carried out to determine the effect of the transtheoretical model-based Healthy Youth Program (HYP) on female university students' knowledge and behavior on reproductive health.
Material and methods: This study was conducted as a single group pre-test post-test quasi-experimental design. The sample of the study consisted of 207 first-year girls studying at a foundation university's Health Services Vocational School between February and December 2020. 5-session group comprehensive sexual health trainings were given to the students and individual counseling was given in line with the needs. The data were collected using the "Personal Information Form", " Stages of Change for Sexual Abstinence ", "Decisional Balance", "Self-Efficacy", "Sexual Health Information Test and "Training Evaluation Form". Descriptive statistical methods (mean, percentage, standard deviation, minimum and maximum), pre-test, post-test, 1st and 2nd follow-up values and differences of the scales, Friedman Test, Marginal homogeneity, Wilcoxon sign test were used to evaluate the data.
Results: Before and after HYP the difference between the Sexual Health Information Test total, Decisional Balance pros/internal, pros/external, cons and self-efficacy of female university students was found to be statistically significantly higher (p <0.05).
Conclusion: It was determined that HYP is an effective program in terms of knowledge and behavior of female university students regarding reproductive health. It can be used as a guide in sexual health education at universities.
Keywords: Reproductive/sexual health, sexual abstinence, comprehensive sexuality education, nursing.