Psikiyatri hastalarının eşlerinin bakım yüklerinin evlilik uyumlarına etkisi
The impacts on marital adjustment of caregiver burden in spouses of psychiatric patients
Yazar: TUĞBA İŞLER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURGÜL ÖZDEMİR
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Psikiyatri = Psychiatry ; Psikiyatrik hastalar = Psychiatric patients ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness

Özet:
Bu çalışma psikiyatri hastalarının eşlerinin bakım yüklerinin evlilik uyumlarına etkisinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapıldı. Araştırmanın verileri 15 Nisan – 15 Temmuz 2019 tarihleri arasında Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi ile Kahramanmaraş Necip Fazıl Şehir Hastanesi'nde psikiyatri servisinde yatan ve ayaktan polikliniğe başvuran psikiyatri hastalarının (depresyon, iki uçlu bozukluk, anksiyete bozukluğu, madde-alkol kullanım bozukluğu, şizofreni, obsesif-kompulsif bozukluk, bedensel belirti bozukluğu tanısı alan hastalar) eşleri ile gerçekleştirildi. Araştırmayı kabul eden 273 gönüllü hasta eşi örnekleme dahil edildi. Veri toplama aracı olarak; Bilgi Formu, Evlilikte Uyum Ölçeği (EUÖ), Bakım Verme Yükü Ölçeği (BVYÖ) kullanıldı. Veriler IBM SPSS 21.0 programında, Anova, t-testi, Kruskal-Wallis H Testi, Mann Whitney U Testi, Spearman's Rank Korelasyon Testi kullanılarak değerlendirildi. Hasta eşlerinin ölçek toplam puan ortalamaları; EUÖ 36.74±12.85, BVYÖ 40.46±18.36 olarak belirlendi. Evlilik uyum ölçeği ile bakım verme yükü ölçeği arasında negatif yönde anlamlı ilişki olduğu saptandı (r=-0.642) (p<0.001). Psikiyatri hastalarının eşlerinin bakım verme yüklerinin orta düzeyde, evlilik uyumlarının kötü olduğu ve bakım verme yükleri arttıkça evlilik uyumlarının bozulduğu belirlendi. Şizofreni, iki uçlu bozukluk, madde-alkol kullanım bozukluğu tanısı alan hasta eşlerinin bakım verme yükünün; depresyon, anksiyete bozukluğu, obsesif-kompulsif bozukluk, bedensel belirti bozukluğu tanısını alan hasta eşlerine göre daha fazla olduğu ve evlilik uyumlarının daha kötü olduğu belirlendi. Kadın bakım vericilerin, erkek bakım vericilere göre bakım verme yüklerinin daha yüksek düzeyde olduğu ve evlilik uyumlarının daha kötü olduğu saptandı. Psikiyatri hastalarının hastalık belirtilerine bağlı olarak yaşadıkları sorunlar nedeni ile evliğinin ilerleyen dönemlerinde bakım yüklerinin artabileceği ve bu sorununda ilerleyen zamanda evlilik uyumuna olumsuz etki edeceği düşünüldüğünden bu hasta eşlerinin bakım verme yüklerinin belirlenip, evlilik uyumlarını artırmaya yönelik girişimlerin planlanması ve uygulanması önerilir.



Anahtar Kelimeler: Psikiyatrik Bozukluk, Hasta Eşi, Bakım Verme Yükü, Evlilik Uyumu, Psikiyatri Hemşireliği.

Abstract:
The descriptive study was carried out for determining the impacts on marital adjustment of caregiver burden in spouses of psychiatric patients. The study was carried out during April 15  – July 15, 2019 with the participation of the spouses of psychiatric patients hospitalized at the Kahramanmaraş Sütçü İmam University Health Application and Research Hospital and Kahramanmaraş Necip Fazıl City Hospital as well as those who applied to the polyclinic for outpatient treatment (patients diagnosed with depression, bipolar disorder, anxiety disorder, substance-alcohol abuse disorder, schizophrenia, obsessive-compulsive disorder, somatic symptom disorder). A total of 273 volunteering patient spouses were included in the sample group. Information Form, Marital Adjustment Test (MAT), Caregiver Burden Inventory (CBI) were used for data acquisition. The data were evaluated using IBM SPSS 21.0 software via Anova T-test, Kruskal-Wallis H Test, Mann Whitney U Test, Spearman's Rank Correlation Test. The inventory total score mean values of the spouses of the patients were determined as; MAT 36.74±12.85, CBI 40.46±18.36. A negative and strong statistically significant relationship was determined between the marital adjustment test and caregiver burden inventory (r=-0.642) (p<0.001). It was determined that the caregiver burdens of the spouses of psychiatric patients are at a moderate level, that their marital adjustment is bad and that marital adjustment is disrupted with increasing caregiver burden. It was reported that the caregiver burden of the spouses of patients diagnosed with schizophrenia, bipolar disorder, substance-alcohol addiction are greater than those of the spouses of patients diagnosed with depression, anxiety disorder, obsessive compulsive disorder, somatic disorder and that their marital adjustments are worse. The results indicate that the caregiver burden is greater for female caregivers compared with those of male caregivers and that they have worse marital adjustment. Since it is considered that the caregiver burden may increase during the later stages of marriage due to the problems related with the symptoms of the psychiatric disorder which will in turn have an adverse impact on marital adjustment, it is suggested to determine the caregiver burden for the spouses of these patients in addition to planning and implementing interventions for improving their marital adjustment. 



Keywords: Psychiatric Disorder, Patient Spouse, Caregiver Burden, Marital Adjustment, Psychiatric Nursing