Rat ve tavşan extremitelerinde yüzeyel ven seyirlerinin lateks ve veinviewer sistem ile karşılaştırmalı olarak belirlenmesi
Comparative determination of superficial vein distributions with latex and veinviewer system in the rat and rabbit extremites
Yazar: FUNDA AKSÜNGER KARAAVCI
Danışman: PROF. DR. MERYEM KARAN
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Anatomi = Anatomy ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Kan damarları = Blood vessels ; Kızılötesi spektrum = Infrare spectrum ; Lateks = Latex ; Sıçanlar = Rats ; Tavşanlar = Rabbits ; Venler = Veins

Özet:
Damarların orijin, seyir ve vaskularizasyon bölgeleri, evcil memeli hayvanları konu alan kitaplar ve makalelerde ayrıntılı olarak ifade edilmektedir. Bununla birlikte laboratuvar hayvanlarından tavşan ve rat üzerinde yapılan araştırmaların bölgelerin vaskülarizasyonları ile ilgili verdikleri bilgiler oldukça yüzeyseldir. Günümüzde laboratuvar hayvanlarında dolaşım sistemi üzerindeki çalışmaların ve kurgulanan modellemelerin çok daha çeşitli ve özgün olduğu göz önüne alındığında, bu tür araştırmalarda dolaşım sistemi anatomisinin ve oluşabilecek varyasyonların kapsamlı bir şekilde bilinmesinin faydalı olacağı düşünülmektedir. 
Bu projenin amacı, damar seyirlerinin belirlenmesi için kullanılan latex enjeksiyon metodu ile tıp hekimliğinde intravenöz girişimler esnasında kullanılan veinviewer cihazının, rat ve tavşanlarda extremite yüzeyel ven seyirlerinin belirlenmesinde birbirleriyle karşılaştırılması ve veinviewer cihazının hayvanlarda kullanılabilir olma ihtimalinin değerlendirilmesidir. Aynı zamanda klinisyen veteriner hekimlere veinviewer cihazı ve kullanımı ile ilgili bir anket yapılarak,  veteriner sahada bir farkındalık oluşturmak ve katılımcıların bu güncel görüntüleme metodu hakkındaki fikirlerini elde etmek amaçlandı.
Bu amaçla proje üç aşamalı olarak dizayn edildi. Birinci aşamada 15 adet rat ve 15 adet Yeni Zelanda tavşanının extremitelerinin veinviewer görüntülemesi yapılarak bulgular kaydedildi. İkinci aşamada aynı hayvanlara latex enjeksiyon metodu uygulanarak materyallerin diseksiyonu yapıldı ve elde edilen bulgular karşılaştırmalı olarak değerlendirildi. Üçüncü aşamada ise ilk iki aşamadan bağımsız olarak, Türkiye genelinde 400 klinisyen veteriner hekime veinviewer cihazı ve kullanımı ile ilgili anket uygulandı. 
Ratlarda vena cephalica'nın v. jugularis externa'dan köken alması veinviewer cihazı ile görüntülenemezken, tavşanlarda v. cephalica'nın v. jugularis'ten ya da m. omotransversus'un insertiosu seviyesinde v. brachialis''ten orijinlenmesi veinviewer cihazı ile görüntülendi. Ayrıca yapılan bu çalışmada ratlarda özellikle arka extemite, tavşanlarda ise hem ön hem de arka extremite yüzeysel venlerinin latex enjeksiyon metodu bulgularına paralel olarak veinviewer cihazı ile de görüntülendiği tespit edildi. Bununla birlikte anketi yanıtlayan veteriner hekimlerin %5,7'si veinviewer cihazını kullandıklarını belirtmişlerdir.
Sonuç olarak; latex enjeksiyon metodu ile elde edilen verilerin, rat ve tavşan extremite yüzeyel ven seyirleri bakımından literatüre güncel bilgi kazandıracağı düşünülmektedir. Veinviewer cihazının insanlarda özellikle periferik intravenöz katater uygulaması esnasında, damarları görünür kılabilmek amacıyla tercih edildiği düşünülürse, cihazın yüzeysel venlerin görüntülenmesinde hayvanlarda alternatif bir yöntem olarak kullanılabilceği düşünülmektedir.

Abstract:
Latex and Veinviewer System in the Rat and Rabbit Extremites
The origin, course and vascularization parts of blood vessels are described in detail in books and articles about domestic mammals. On the other hand, the information about the vascularization of regions provided by studies conducted on laboratory animals like rabbits and rats is highly superficial. Considering that studies on the circulatory system in laboratory animals and models that are constructed on this topic today are much more diverse and unique, it is believed that it will be useful to comprehensively know about the anatomy of the circulatory system and the variations that may form in such studies. 
The purpose of this project is to compare the latex injection method that is used to determine the course of blood vessels and the veinviewer device that is utilize during intravenous interventions in human medicine to each other in determining extremity superficial vein courses in rats and rabbits and to assess the potential usability of the veinviewer device in animals. Additionally, by applying a survey about the VeinViewer device among clinician veterinarians, it was aimed to raise awareness regarding the device and its usage in the field of veterinary medicine and collect the opinions of veterinarians about this current imaging method.
For this purpose, this project was designed to have three stages. At the first stage, the extremities of 15 rats and 15 New Zealand rabbits were imaged, and the findings were recorded. At the second stage, the latex injection method was applied on the same animals, and the materials were dissected, followed by the comparative analysis of the results. At the third stage, independently of the first two stages, a survey was created about the VeinViewer device and its usage and applied among 400 clinician veterinarians nationwide in Turkey.
While the origin of the vena cephalica from the vena jugularis externa in rats could not be visualized with the veinviewer device, the origin of the vena cephalica from the vena jugularis externa or the musculus omotransversus from the vena brachialis at the insertion level was visualized with the veinviewer device. Additionally, in this study, it was also determined that the superficial veins of especially the hind extremities of the rats and both the front and hind extremities of the rabbits could also be imaged with the veinviewer device in parallel with the findings obtained with the latex injection method. Moreover, 5.7% of the veterinarians who responded to the survey stated that they used the veinviewer device.
Consequently, it is thought that data obtained with the latex injection method will provide up-to-date information for the literature on rat and rabbit extremity superficial vein courses. Considering that the veinviewer device is preferred in humans to make veins visible especially during peripheral intravenous catheter interventions, it is believed that the device may be used as an alternative method in imaging superficial veins in animals.