Metaverse'ün ütopik ve distopik yönleri: Uzman görüşlerinin tematik bir analizi
Utopian and dystopian aspects of the metaverse: A thematic analysi̇s of expert opi̇ni̇ons
Yazar: TÜLAY GÜMÜŞ ÇİÇEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSEL KAYAOĞLU
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İletişim Tasarımı ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Mahremiyet = Privacy ; Toplumsal değişme =   ; Toplumsal eşitsizlik = Social inequality ; Veri güvenliği = Data security

Özet:
İnternet teknolojisinde yaşanan gelişmeler toplumsal yaşamda önemli değişimlere neden olmaktadır. Fiziksel dünyaya bir alternatif olarak sunulan bu sanal evrenin, diğer dijital teknolojilerde olduğu gibi toplumlar için önemli sonuçları olabilecek potansiyelleri ve riskleri barındırdığı düşünülmektedir. Bu tez çalışmasının temel amacı sanal bir evren olan Metaverse'ün toplumsal ilişkilerde nasıl değişim yaratacağına ilişkin öngörüleri betimlemektir.
Bu amaç doğrultusunda, Metaverse alanında çalışmalar yapmış ve yapmakta olan sosyal bilimler alanındaki akademisyenler ve bilişim uzmanlarıyla görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmelerden elde edilen verilere tematik analiz uygulanmış ve uzmanların, Metaverse'ün toplumla ilişkisini hangi temalar ekseninde tartıştığı belirlenmiştir. Tematik analiz sonucunda temel olarak iki ana tema ortaya çıkmıştır: "Dijital bir ortam olarak Metaverse" ve "Metaverse ve toplumsal ilişkiler". "Dijital bir ortam olarak Metaverse" teması dört alt temada sınıflandırılmıştır: "Metaverse'e dair gelecek vizyonları ve olasılıklar", "mahremiyet", "veri güvenliği" ve "dijital eşitsizlik". "Metaverse ve toplumsal ilişkiler" olarak adlandırılan diğer ana temada ise katılımcıların ifadeleri üç alt temada değerlendirilmiştir: "Güç ve kontrol" "Metaverse ve toplumsal değişme" ve "toplumsal eşit(siz)lik ve demokratikleş(eme)me". Son olarak bu iki ana tema ve bunlara bağlı alt temalar literatürdeki tartışmalarla birlikte yorumlanmış, bu teknolojik ortamla toplum etkileşiminin olası sonuçları ortaya konmuştur.

Abstract:
Developments in internet technology cause significant changes in social life. This virtual universe, which is presented as an alternative to the physical world, is thought to harbor potentials and risks that may have important consequences for societies, just like other digital technologies. The main purpose of this thesis is to describe the predictions about how the Metaverse, a virtual universe, will change social relations.
For this purpose, interviews were conducted with academics in the field of social sciences and informatics experts who have conducted and are conducting studies in the field of Metaverse. Thematic analysis was applied to the data obtained from these interviews and it was determined on which themes the experts discussed the relationship of the Metaverse with society. As a result of the thematic analysis, two main themes emerged: "Metaverse as a digital environment" and "Metaverse and social relations". The theme "Metaverse as a digital environment" was categorized into four sub-themes: "future visions and possibilities for the Metaverse", "privacy", "data security" and "digital inequality". In the other main theme called "Metaverse and social relations", participants' statements were evaluated in three sub-themes: "power and control", "metaverse and social change" and "social (in)equality and (un)democratization". Finally, these two main themes and their sub-themes were interpreted together with the discussions in the literature, and the possible consequences of the interaction of society with this technological environment were revealed.