Term doğan, 1-3 aylık uzamış sarılık ile başvuran bebeklerde etiyolojik faktörlerin ve tanıda etkili değişkenlerin değerlendirilmesi
Evaluation of etiological factors and influential variables in the diagnosis of term newborns presenting with prolonged jaundice at 1-3 months of age
Yazar: BÜŞRA AYTAÇ
Danışman: DOÇ. DR. AYSEL ÜNLÜSOY AKSU
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebekler = Infant ; Etyoloji = Etiology ; Hiperbilirubinemi = Hyperbilirubinemia ; Maliyet = Cost

Özet:
Amaç: Bu çalışmada term doğan, 1-3 aylık bebeklerde uzamış sarılığın yönetiminde; hastalık tanısı konulan ve hiperbilirubinemi etiyolojisi belirlenemeyen ancak kendiliğinden bilirubin düzeyleri düzelen herhangi bir hastalık tanısı almayan bebeklerin demografik bilgileri, laboratuvar ve görüntüleme yöntemleri sonuçları istatistiksel önemli veya önemsiz değişkenler olarak belirlenerek, tanıda etkisi olmayan değişkenlerin hastane başvuru sıklıklarının ve sağlık harcamalarındaki yükünün araştırılması planlandı.
Gereç ve Yöntem: Haziran 2022- Haziran 2023 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Çocuk Gastroenterolojisi, Çocuk Hematoloji, Çocuk Metabolizma polikliniklerine başvuran term doğan, 1-3 ay arasındaki, total bilirubin düzeyi 5 mg/dL' nin üzerinde olan bebeklere ait bilgiler hastanenin bilgi işlem sistemindeki dosya kayıtlarından geriye dönük incelenerek istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır.

Bulgular: Hastaların %58,2'sinin erkek, %88,3'ünün doğum haftasının 37-40 hafta aralığında, %61,4'ünün doğum şeklinin C/S, %41,8'inin doğum ağırlığının 3000-3500 gram aralığında olduğu, %84,2'sinin sadece anne sütü ile beslendiği ve %74,6'sında kilo alımının 30-40 gr /gün aralığında olduğu bulunmuştur. Hastalar; grup 1, uzamış sarılıkla takip edilip bir hastalık tanısı alan ve grup 2, etiyolojik neden bulunmayan ve sarılığı kendiliğinden gerileyen olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Grup 1'de 109, grup 2'de 257 bebek yer almıştır. Hastalara ilk etiyolojik tetkikin yapıldığı yaş grup 1'de ortalama 26,9 ± 1,4, grup 2'de 31 ± 0,9 gün olup; grup 1'de etiyoloji araştırmasına daha erken başlanıldığı saptanmıştır. Yenidoğan döneminde yatış öyküsü olanlar ve fototerapi tedavisi alanlar grup 1'de grup 2'ye göre fazla oranda bulunmuştur (p<0,001). Sarılıkla başvuru yaşı, sarılık süresi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları poliklinik başvuru sayısı, hastanın kaç yan dal polikliniğine başvurusu olduğu, yan dal poliklinik başvuru yaşı değişkenleri gruplar arasında istatistiksel farklı bulunmamıştır. GGT yüksekliği, idrar tahlilinde piyüri varlığı, idrar kültüründe üreme olması, piruvat kinaz enzim düzeyi düşüklüğü grup 1'de grup 2'ye göre istatiksel anlamlı olarak fazla saptanmıştır (p<0,05). Grup 2'de en çok tetkik edilen hastada 3419,7₺ (106,2$) sağlık harcaması olup; 2024 Türkiye asgari ücretinin %20,1'idir.

Sonuç: Çalışmamızda hastaların %70,2'sinde etiyolojnin belirlenemediği ve sarılığın kendiliğinden gerilediği görülmüş ve hastalar geç tip anne sütü sarılığı olarak değerlendirilmiştir. Etyolojiye yönelik hastalık tanısı alan ve kendiliğinden hiperbilirubineminin gerilediği 2 grupta da hastane başvuru sayılarının farklı olmadığı ve sağlık harcamalarının fazla olduğu saptandı. Uzamış sarılık ile izlenen 3 ay altındaki bebeklerde en sık görülen tanılara yönelik yapılan tetkikler ile sağlık harcamalarındaki yük 2024 Türkiye asgari ücretine göre %18,4 oranında azaltılır.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to analyze the management of prolonged jaundice in term infants aged 1-3 months. It focused on determining the demographic information, laboratory and imaging results of infants diagnosed with disease causing hyperbilirubinemia and infants with unexplained hyperbilirubinemia that resolved spontaneously without diagnosis. The aim was to identify statistically significant or insignificant variables and to examine the frequency of hospital visits and the burden of healthcare costs associated with variables that do not affect diagnosis.

Materials and Methods: The records of term infants aged 1-3 months, with total bilirubin levels above 5 mg/dL, presented to the Pediatric Health and Diseases, Pediatric Gastroenterology, Pediatric Hematology, and Pediatric Metabolism Clinics of Ankara Bilkent City Hospital between June 2022 and June 2023 were retrospectively reviewed and statistically compared.

Results: 
Of the patients, 58.2 % were male, 88.3 % were born between 37 and 40 weeks gestation, 61.4 % were delivered by cesarean section, 41.8 % had a birth weight between 3000 and 3500 grams, 84.2 % were exclusively breastfed, and 74.6 % had a weight gain of 30 to 40 grams per day. The patients were divided into two groups: Group 1 included those diagnosed with a specific cause of prolonged jaundice, and Group 2 included those with unexplained jaundice that resolved spontaneously. Group 1 included 109 infants, while Group 2 included 257 infants. The mean age at which the first etiologic investigations were performed was 26.9 ± 1.4 days in group 1 and 31 ± 0.9 days in group 2, suggesting that etiologic investigations began earlier in group 1. Hospitalizations during the neonatal period and phototherapeutic treatments were more frequent in group 1 than in group 2 (p<0.001). Variables such as age at onset of jaundice, duration of jaundice, number of visits to the Child Health and Disease Clinic.
Hospitalization during the neonatal period and phototherapeutic treatments were more frequent in group 1 than in group 2 (p<0.001). Variables such as age at onset of jaundice, duration of jaundice, number of visits to the Child Health and Disease Clinic, number of visits to the specialty clinics, and age at visits to the specialty clinics did not differ statistically between the groups. Elevated GGT levels, the presence of pyuria on urine tests, positive urine cultures and low pyruvate kinase enzyme levels were statistically more significant in group 1 than in group 2 (p<0.05). The highest healthcare cost for a baby in Group 2 was ₺3419.7 ($106.2), which is 20.1% of the Turkish minimum wage in 2024.

Conclusion: In our study, the etiology of jaundice could not be determined in 70.2% of patients, and the jaundice resolved spontaneously, with these cases being classified as late-type breast milk jaundice. The number of hospital visits and healthcare costs were high in both groups, regardless of whether a specific disease was diagnosed or the hyperbilirubinemia resolved spontaneously. The burden of healthcare costs could be reduced by 18.4% compared to Turkey's 2024 minimum wage by focusing on the most common diagnoses and associated tests in infants under 3 months with prolonged jaundice.