COVİD-19 tanılı hastalarda psikiaytrik belirtiler ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Psychiatric symptoms and associated factors of COVİD-19 inpatients
Yazar: SİVİ KUÇİ
Danışman: DOÇ. DR. BERKER DUMAN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; COVID 19 = COVID 19 ; Deliryum = Delirium ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Pandemiler = Pandemics ; Psikiyatri = Psychiatry ; Yatan hastalar = Inpatients

Özet:
Amaç: COVID-19 enfeksiyonu sonrası bütün dünyayı etkisi altına alan pandemi sürecinin fiziksel ve ruhsal bir dizi sonuçları olmuştur. Özellikle enfeksiyona yakalananlarda bu etkiler daha belirgin olmuştur. Bu çalışmamızda enfeksiyona yakalandıktan sonra hastaneye yatırılarak tedavi görmekte olan bir grup hastanın sosyodemografik özellikleri, klinink bulguları, psikometrik ölçümleri ve biyokimyasal verileri değerlendirilmiştir.  
Gereç ve Yöntem: Ankara Üniversitesi İbni Sina Hastanesi'nde 01.04.2021-01.07.2021 tarihleri arasında COVID-19 enfeksiyonu nedeniyle yatarak tedavi gören hastalar oluşturmaktadır. Hastalardan onam alındıktan sonra sosyodemografik bilgileri ve klinik özellikleri kayıt altına alınmıştır. Psikometrik değerlendirme için Chalder Yorgunluk Ölçeği (CYÖ), Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADÖ), Öznel Bellek Yakınmaları Anketi (ÖBYA), Olay Etkisi Ölçeği Gözden Geçirilmiş Formu (OEÖ-R) ve Uykusuzluk Şiddeti İndeksi (UŞİ) kullanılmıştır. Ayrıca hastaların bir dizi biyokimyasal verileri (CRP, Prokalsitonin, Ferritin, D-dimer, Fibrinojen, Beyaz Küre, Nötrofil, Lenfosit) çalışmada kullanılmıştır. 
Bulgular: Çalışmaya COVID-19 enfeksiyonu nedeni ile hastaneye yatırılan 151 hasta alınmıştır. Yaş ortalamaları 58,15±17,17 yıldı. Hastaların 69'u (%45,7) kadın, 82'si (%54,3) erkekti. Hastalardan 16 (%10,6) kişinin psikiyatrik tedavi öyküsü vardı. 113 (%74,8) kişide kronik hastalık öyküsü vardı. Hastaların CYÖ fiziksel yorgunluk skorları 15.20±4.67, zihinsel yorgunluk skorları ise 11.00±5.68 olarak bulundu. HADÖ'nün anksiyete alt ölçeği puanı 8.63±4.78; depresyon alt ölçeği puanı ise 8.56±7.74. Hastaların 73 (%48.3)'ü anksiyete ölçeğinde 10 ve üstü puan aldı. Yine hastalardan 100 kişi (%66.2) depresyon ölçeğinde 7'den fazla puan aldı. OEÖ-R ölçeği toplam puanı 34.63±13.82. Hastaların  % 24.5'inde normal veya minimal etkilenme vardı. %15.2'sinde hafif etkilenme, %8.6'sında orta düzeyde etkilenme ve hastaların %51.7'sinde ciddi bir etkilenme vardı. ÖBYA puanı 4.91±3.16. UŞİ puanı 11.14±6.00. Hastalardan 43'nün (%28.5) UŞİ puanı 15 ve üzeriydi. Hastalardan 17 kişide (%11,3) deliryum tablosu gelişti.
Sonuç: Çalışmalar COVID-19 enfeksiyonunun yaşla birlikte komplikasyonlarının arttığı, erkeklerde ve kronik hastalığı olanlarda daha riskli seyrettiğini göstermektedir. Hastalarımızın yaş ortalaması normal COVID-19 dağılıma göre yüksektir. Çoğunluğu erkek hastalardır. Dörtte üçünde kronik hastalık öyküsü vardır. Hastaneye yatarak tedavi gören hastaların prognozunun ayaktan hastalığı atlatanlardan daha ağır seyrettiğini düşünürsek sonuçlarımız sürpriz olmamıştır. Çalışmamızdaki hastaların anksiyete ve depresyon düzeyleri yüksekti ve önceki çalışmaların bulguları ile örtüşmekteydi. Çalışmamızda deliryum olanların olmayanlara göre yaşları daha yüksek bulunmuştur. Yaşın COVID-19 enfeksiyonu sürecinde deliryum için önemli bir risk faktörü olması sürpriz olmamıştır. Çalışmamızda literatürle uyumlu olarak deliryum olanlarda hem anksiyete, hem depresyon hem de travma sonrası stres bulguları yüksektir. Daha geniş popülasyonla ve uzun süreli çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.


Anahtar Kelimeler: COVID-19, yatan hasta, ruhsal durum, deliryum, pandemi.

Abstract:
Aim: The pandemic process, which has affected the whole world after the COVID-19 infection, has had a series of physical and mental consequences. These effects were more pronounced especially in those who were infected. In this study, sociodemographic characteristics, clinical findings, psychometric measurements, and biochemical data of a group of patients who were hospitalized and treated after being infected were evaluated.
Materials and Methods: It consists of inpatients who received treatment due to COVID-19 infection in Ankara University İbni Sina Hospital between 01.04.2021 and 01.07.2021. Sociodemographic information (variables, characteristics) and clinical characteristics of the patients were recorded after the their confirm. For psychometric evaluation, Chalder Fatigue Scale (CFS) , Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS), Subjective Memory Complaints Questionnaire (SMCQ), Impact of Event Scale-Revised (IES-R), and Insomnia Severity Index (ISI) were used. In addition, several patients' biochemical data (CRP, Procalcitonin, Ferritin, D-dimer, Fibrinogen, White blood cell, Neutrophil, Lymphocyte) were used in the study.
Results: 151 patients hospitalized due to COVID-19 infection were included in the study. The mean age was 58.15±17.17 years. Of the patients, 69 (45.7%) were female and 82 (54.3%) were male. Sixteen patients (10.6%) had a history of psychiatric treatment. There was a history of chronic disease in 113 (74.8%) individuals. The physical fatigue scores of the patients on the CFS were 15.20±4.67; mental fatigue scores were found to be 11.00±5.68. The anxiety subscale score of HADS was 8.63±4.78; the depression subscale score was 8.56±7.74. 73 (48,3%) of the patients scored 10 or higher on the anxiety scale. Again of 100 patients (66.2%) scored more than 7 on the depression scale. The total score of the İES-R scale was 34.63±13.82. There was normal or minimal effect in 24.5% of the patients. 15.2% were mildly effected, 8.6% were moderately effected and 51.7% of the patients were severe effected. The SMCQ score is 4.91±3.16. ISI score is 11.14±6.00. 43 of the patients (28.5%) had an ISI score of 15 and above. 17 patients (11.3%) developed delirium.
Conclusions: Studies show that complications of COVID-19 infection increase with age, and that it has more risk in men and those with chronic diseases. The average age of our patients is high. Most of them are male patients. Three quarters have a history of chronic disease. Our results were not a surprise, considering that hospitalized patients tended to have more severe symptoms than those treated as outpatients. The anxiety and depression levels of the patients in our study were high as they show similarity with the previous studies. In our study, the ages of those with delirium were found to be higher than those without. It is no surprise that age is an important risk factor for delirium during the COVID-19 outbreak. In our study, anxiety, depression and post-traumatic stress findings are high in delirium patients, which is consistent with the literature. Long-term studies with larger population number are needed.


Keywords: COVID-19, inpatient, mental state, delirium, pandemic.