Sivas'ın iki yılı (6 numaralı Sivas Şer'iyye sicil Defteri h.1214-1215/ m.1799-1800) transkripsiyon ve değerlendirme
Evaluation and transcription of Sivas?s two years (number 6 Sivas religious registry H.1214-1215/ m.1799-1800)
Yazar: ZAFER ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. SEBAHATTİN SAMUR
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Tarih = History
Dizin: 18. yüzyıl = 18. century ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Sivas = Sivas ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Çalıştığımız dönem H. 1214?1215 / M. 1799?1800 yıllarına ait 6 numaralı Sivas şer'iyye sicili'dir. Çalışmamızın başında Osmanlı Hukuk Sistemi ve şer'iyye sicillerinin tanımı, ortaya çıkışı, tarihi gelişimi, şer`iye sicillerinin önemi; Sivas şer`iye sicilleri ve 6 numaralı Sivas şer`iye sicilini ana hatlarıyla ele alarak izah etmeye çalıştık.İncelemiş olduğum sicillâtdaki belgelerde genellikle merkezden kadıya hitaben gelen fermân ve buyuruldularla Sivas ilinin imdâdiye, hazeriyye, ağnam, zehâyir ve diğer vergilerinin toplanması ve irsâline ilişkin emirleri varlığını gördük. Bunun dışında belgelerde görev tevcihleri, mâlikâne ve tımar tahsilâtları, tereke taksimi, mirâs, alacak-verecek, evlenme akidleri vs. birçok belge türüne de rastlanmaktadır. Belgelerde Sivas iline bağlı livalar, kazalar, nahiye ve köylerin ve bunların büyüklüklerinin yanında ekonomik durumlarına dair ipuçlarına da şahit olduk.Çalıstıgımız dönemde Sivas'da Müslümanlar ile gayr-i Müslim tebadan olan Ermenilerin bir arada yasadıkları görülmüştür. Genelde alacak-verecek ve satışla ilgili durumlarda gayr-ı Müslim tebaanın isimlerinin geçtiği görülmüştür. Bunun dışında vergi toplamada bir çok esnaf grubundan insanında gayr-ı Müslim olduğu anlaşılmaktadır. Gayr-ı Müslim-müslim arasında çok az sayıdaki da`va dışında önemli bir olayın olmadığı ve dini kimliği farklı olan insanların bir arada mutlu ve huzurlu yaşadıkları da tarafımızca müşahede edilmiştir. Diğer taraftan incelediğimiz belgelerden 212 adetinin Müslümanların birbirleriyle olan münasebetlerine ait olması(fakat bu belgelerde gayr-ı Müslimleri de ilgilendiren vergi toplama ve bunun ahaliye duyurulması gibi direkt ve dolaylı yoldan ilgilendiren konuların mevcut olması), 22 adetinin gayr-i Müslimlerin kendi aralarındaki meselelerine ait olması ve 10 tanesinin ise Müslim-gayr-i Müslim arasındaki anlaşmazlıklara ait olduğu görülmüştür.Sicil defterine bakıldığında Sivas merkezindeki insanların geçim kaynağının ticaret olduğu esnaf ve zanaatkarların varlığından anlaşılmaktadır. Bunun yanında tarım faaliyetlerinin varlığından da söz edilmelidir.Anahtar Kelimeler: Buyuruldu, görev tevcihi, satış, miras-tereke, vakıf, evlenme akdi, menzil

Abstract:
Studied term is the number 6 religious registy of Sivas in the years H. 1214?1215 /M. 1799?1800. At the beginning of our study we tried to explain the emergence, historical development, and importance of religious registry of Ottoman Juridical System and religious registry by discussing Sivas religious registry and number 6 Sivas religious registry with their base lines. Previously we have studied that most of these registries were looked into. I found it useful to translate and evaluate the number 6 Sivas religious registry in the hope of setting light to today.In the documents of registry that we have studied, we saw the presence of orders about collection and dispatch of the imdâdiye, hazeriyye, ağnam, zehâyir and other taxes which are usually come from the headquarters to be recorded. In addition to this, we have come across to a lot of document types such as appointment, rental land, limited time rental land revenues and inheritance, assets and liabilities, marriage contracts. We also witnessed clues about livas, towns, townships and villages economical conditions which are subsidiaries of Sivas besides their size.It is seen in the period of our study that Muslims and non-Muslims who were Armenian lived together. Generally it is seen that about the assets and liabilities situations non-Muslims names were related. Apart from this it is understood that many groups of tradesman were non-Muslim in respect to tax collection. It is also observed by us that Muslims and non-Muslims whose religions were different lived together happily an in peace except for a few lawsuits. On the other hand of the documents that we studied 212 of them - in these documents there are some issues which concern non-Muslims directly or indirectly which are about tax collection and announcing this to the public - were related to the interactions among Muslims, 22 of them were about the problems among non-Muslims and 10 of them were about the problems between Muslims and non-Muslims. When looked at the registry it is understood that the means of subsistence of the people who live in the centre of Sivas was trade when looked at the presence of tradesman and artesian. In addition to this the existence or agricultural activity should be added.Key Words: Imperial order, Appointment, Retail, Inheritance, Charitable Foundation, Marriage Contract, Area