Şebinkarahisar (Giresun) ve çevresinin erozyon riskinin coğrfi bilgi sistemleri kullanılarak inceenmesi
GIS-based erosion risk assessment of the Şebinkarahisar (Giresun) and surroundings
Yazar: ZEYNEP ALTAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYKUT AKGÜN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Erozyon = Erosion ; Uzaktan algılama = Remote sensing

Özet:
Bu tezin amacı, arazi ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Uzaktan Algılama yöntemleri yardımıyla Giresun (Şebinkarahisar) ve çevresinin erozyon riskinin coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak incelenmesini yapmaktır.Çalışmada, Landsat 5 TM (2001) yılına ait uydu görüntüsü, 1/25000 ölçekte topoğrafik haritası, büyük toprak gurupları haritası ve inceleme alanına ait yağış verileri olmak üzere dört temel veri gurubu kullanılmıştır. Topografik harita sayısallaştırılarak elde edilen sayısal topoğrafik veriden sayısal yükseklik modeli ve yamaç eğimi haritası üretilmiştir. İnceleme alanına ait arazi kullanım haritasının oluşturulması amacıyla Landsat TM görüntüsü kullanılmıştır. İnceleme alanında erozyon tehlikesi açısından bölgelerin tespiti için RUSLE (Evrensel Toprak Kaybı Denklemi) modeli seçilmiştir. Bu amaçla, inceleme alanının yağış verileri, toprak aşınım faktörü, yamaç uzunluğu ve yüksekliği, toprak örtüsü faktörü, erozyon kontrol uygulamaları faktörü verileri oluşturulmuştur. Yağış sularının aşındırıcı etkilerinin belirlenmesinde Devlet Meteoroloji Ofisinden sağlanan yağış verileri kullanılmıştır. Büyük Toprak Grupları ile eğim arasındaki ilişkiden yola çıkarak Büyük Toprak Grupları haritasındaki erozyona uğrayabilirlik sınıfları kullanılmıştır. Toprak aşınım faktörünün belirlenmesinde Türkiye'de daha önce yapılmış çalışmalardan elde edilen veriler kullanılmıştır. Yamaç uzunluğu ve yüksekliği faktörü Condrad (2002)'e göre, Digem yazılımı yardımı ile elde edilmiştir. Erozyon kontrol uygulamaları faktörü belirlemek için, kısmi de olsa bir önlem alındığını varsayarak tarım arazilerinde P değerini 0.5, orman ve yerleşim alanlarında 1 olarak atanmıştır. Erozyon duyarlılık analizinde, uygulanan RUSLE modeli yardımıyla erozyon duyarlık haritası üretilmiştir. Bu harita inceleme alanına ait erozyon duyarlılık sınıfları içermektedir.

Abstract:
The purpose of the this thesis is to make an erosion risk assesment of an area around Şebinkarahisar (GİRESUN) by Geographical Information System (GIS) and remote sensing techniques.In this study, four main data set such as Lansad 5 TM (2001) satellite images and 1/25000 scale geological maps and greater soil grups map and rain fall data of the surveying area were used. From the digital topographical sheets, slope gradients and digital elevation model was optained. In order to generate land use map from the surveying area , to determin higher risc regionns, the RUSLE model were used. For his purpose, rain fall data , soil erodibility factor, slope length and gradient, land cover factor, erosion control application factor data are generated. In the determination of errosive effect of rainfall data are optained from ?State Meteorological Service?. The relation beween Grater Land Groups and gradient taking into account, erodibility classes in the Grater Land Groups are used. In the determining of soil erodibility factor from early works made in Turkey are used. According to Conrad (2002) slope legth and gradient are optained by DIGEM software program. In order to determine erosion control application factors, even if partly precaution were taken in to account, the P value in agricultural land is 0.5 and in forests and settling areas is assigned as 1. This map contains erosion susceptible classes of the surveying area.