21. yüzyılda Türkiye Almanya arası göçmen tiyatroları bağlamında "ötekilik" kavramı
The concept of "otherness" in the context of migrant theaters between Turkey and Germany in the 21st century
Yazar: ŞAHİN TURAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜNDÜZ HAŞAR
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Drama ve Oyunculuk Ana Sanat Dalı / Sahne Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: 21. yüzyıl = 21. century ; Alman tiyatrosu = German theatre ; Almanya = Germany ; Göçmenler = Emigrants ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; Türk tiyatrosu = Turkish theatre ; Ötekilik = Otherness

Özet:
1960'lı yıllardan günümüze; Türkiye'den Almanya'ya yoğun göç eylemleri gerçekleşmektedir. Eylemlerin çoğu ekonomik nedenli olup bu tezde göçün tiyatro bağlamında Ötekilik kavramı incelenecektir. Eylemlerin Ötekilik etkisiyle etkin olup olmadığı ve bunların tiyatroya ne derece yansıdığı araştırılmıştır. Türkiye-Almanya arası imzalanan Misafir İşgücü Alım Anlaşması gereği artan göç eylemleri sonucunda Almanya'da çeşitli düzenlemeler gerçekleştirilmiştir. Ancak düzenlemelere rağmen, çeşitli eylemler neticesinde oluşan yabancı korkusundan dolayı Almanya'da çeşitli ülkelerden göç eden farklı kültürden insanların Almanya sınırları içerisinde hayat kurması zorlaşmıştır. Lakin Almanya'da birçok sektörde sürekli gelişim kaydedilmektedir ve bu gelişim, diğer ülkelerdeki insanları göçe teşvik etmektedir. Bu sektörlerin başında tiyatro da gelmektedir. Tiyatroda hızlı gelişim gösteren ve yenilikçiliğe önem veren Almanya, çeşitli kültürlerle kaynaşıp çokkültürlü bir yapıda sanatsal faaliyetlerini sürdürmektedir. Maddi desteklerle de tiyatroyu ayakta tutmaya çalışan Almanya'da sayısız Türkiyeli tiyatrocu da çalışmaktadır. Ancak göç eylemlerinin zirve yaptığı 60'lı yıllardan günümüze kadar ötekiliğe maruz kalmamak mümkün olmamıştır. Buna rağmen projelerini hayata geçirmeye çalışan Türkiyeli tiyatrocuların Almanya'daki sanatsal geçmişlerine bakıldığında, çoğu projelerinin Türkçe olduğu, oyunların çoğunlukla Türkiyeli izleyiciye hitap ettiği ve temaların göç ve memleket özlemi üzerine yoğunlaştığı görülmüştür. Zaman içerisinde, görece, değişen, gelişen yargı ve bakış açısına göre Türkiyeli tiyatrocularda da bir gelişim gözlemlenmiştir. Çünkü değişimi, gelişim takip etmelidir mantığında Almanya'nın hızlı gelişim sistemine tiyatronun da katılması zorunlu olduğundan tüm tiyatrocuların da bu değişimi yakalaması gerekecektir. Bu yüzden tezde seçilen tiyatrocular, değişim ve gelişimi yakalamak adına, detaylıca incelenmiştir. Ayrıca Öteki olmak ve yeniliğin bir arada ne derece kalabildiği de seçilen isimlerin projeleri üzerinden ifade edilmiştir.

Abstract:
Since the 1960s, intensive migration actions have been taking place from Turkiye to Germany. Most of the actions are in terms of economical reasons and on the thesis, the concept of Otherness in the theatrical context of migration is researched. It has been investigated whether the actions are active with the effect of Otherness and to what extent they are reflected in the theater. As a result of the increasing immigration actions in accordance with the Guest Workforce Recruitment Agreement signed between Turkiye and Germany, various arrangements have been made in Germany. However, despite the regulations, due to the fear of foreigners (xenophobia) as a result of various actions, it has been difficult for people from different cultures who immigrated from various countries in Germany to set a life within the borders of Germany. Indeed, improvement in many sectors has been made in Germany and it encourages people from other countries to migrate. Theater is one of these sectors. Germany that shows rapid development in theater and attaches importance to innovation proceeds its artistic activities in a multicultural structure by uniting with various cultures. Numerous Turkish theater actors work in Germany, which tries to keep the theater alive via financial support. Nonetheless, it has not been possible not to be exposed to otherness since the 60s, when the migration activities peaked. Despite this, when the artistic backgrounds of Turkish theater actors trying to realize their projects in Germany are examined, it is observed that most of their projects are in Turkish, the plays mostly appeal to the Turkish Audience and the themes of the plays are focused on immigration and longing for homeland. Over time, a development has also been observed among Turkish theater actors, according to the relative, changing and developing judgment and point of view. Because, with the logic that development follows the changing, all theater actors have to catch up with the changing, since it is a must for theater to participate in Germany's rapid development system. Therefore, the actors selected in the thesis are researched in detail so as to catch up with the changing and development. In addition, the extent to which being "Other" and innovation can stay together is expressed through the plays of the selected names.