Akdeniz Üniversitesi Hastanesinde uygunsuz antibiyotik kullanımı ve antibiyotik kullanımına bağlı advers olayların araştırılması
Investigation of adverse events related to improper antibiotic use and antibiotic use at Akdeniz University Hospital
Yazar: REZAN HARMAN GÜNERKAN
Danışman: PROF. FİLİZ GÜNSEREN
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Bakteriyoloji Ana Bilim Dalı / Enfeksiyon ve Klinik Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases

Özet:
Amaç: Antimikrobiyal ilaçlar, tarihte birçok vakada dramatik iyileşmeden sorumluyken;
günümüzde yatan ve ayaktan hasta grubunda geniş kullanımı nedeniyle giderek
etkinliği azalmakta olan ilaç grubu olarak görülmektedir. Bu ilaçların kullanımının
artması antimikrobiyal direncinde artışı, tıbbi, ekonomik ve halk sağlığıyla ilgili
problemleri de beraberinde getirmiştir. Bu çalışmanın amaçı yatan hastalarda uygunsuz
antibiyotik kullanımının değerlendirilmesi ve antibiyotik kullanımına bağlı advers (
istenmeyen ) olayları ve en sık nedenlerini saptamaktır.
Yöntem: Hastane' de yatan antibiyotik kullanmış olan 400 hasta taburcu olurken
çalışmaya alındı ve uygunsuz antibiyotik kullanım nedenleri ve antibiyotik kullanımı ile
ilgili istenmeyen ilaç olayları saptanmaya çalışıldı. Çalışma gözlemsel olarak yürütüldü.
Bulgular: Hastanede yatan ve yatışı sırasında antibiyotik kullanmış olan 400 hasta
çalışmaya alındı. Dahili bölümlerde yatan hasta sayısı 107 (%27), cerrahi bölümlerde
yatan hasta sayısı ise 293'tü (%73). Çalışmaya alınan hastaların antibiyotik kullanım
endikasyonları proflaktik, empirik ve etkene yönelik olarak üç ana başlık altında
incelendi. Antibiyotik kullanımları cerrahi bölümlerde %84 oranında profilaktik olarak
başlanmıştı. Proflaktik tedavilerin % 95. 5 oranında uygunsuzdu. Dahili bölümler de
ise antibiyotik başlama endikasyonu tamamen farklı olup %89 oranında empirikti.
Empirik tedavi başlanan dahili bölümlerde % 10.5 oranında tedavi uygunsuzdu. Dahili
bölüm hastalarının %9,3'ünde, cerrahi bölüm hastalarının ise %3'ünde antibiyotiğe
bağlanan ilaç yan etkileri saptanmıştı. İnfeksiyon Hastalıkları'nın değerlendirdiği
hastalar incelendiğinde %12 hastanın tedavi süresi uygunsuzluğu saptandı,
uygunsuzlukarın hepsi bölüm doktorlarının İnfeksiyon Hastalıklarının önerilerine
uymaması nedeni ile idi.
Sonuç: Sonuç olarak antibiyotik kullanımına bağlı advers olayların azaltılmasında
İnfeksiyon hastalıkları uzmanlarının hastanelerde yeterli sayıda ve etkinlikte olmalarıyla
bu sorunların büyük bir kısmının çözüleceğini düşünmekteyiz.
Anahtar kelimeler: Antibiyotik kullanımı, advers olay, yan etki, profilaksi

Abstract:
Objective: Throughout history, antimicrobial medications are responsible for the well
being of many cases in the world; however it is now perceived as a group of
medicine which is becoming less effective due to its widespread use. Inappropriate use
of these medication increases antimicrobial resistance of the human body as well as
causing many medical, economical and public health related issues. The purpose of
this study is to evaluate inappropriate use of antibiotics for in-patients and to diagnose
adverse effects related to such use in addition to determining the most common
causes of such adverse effects.
Method: 400 in-patients who were using antibiotics were observed and inappropriate
use of antibiotics was evaluated to diagnose adverse effects related to such use. The
study was conducted empirically.
Results: 400 in-patients who were using antibiotics were observed during the study.
107 of the patients (%27) were being warded in the internal diseases department and
293 of them (%73) were being warded surgical departments. Antibiotic usage
indications of the patients who were included in this study were analysed under three
main topics: prophylactic, empirical and casual analysis. In surgical departments, 84%
of the patients started antibiotics use prophylactically. Prophylactic treatments had
%95.5 inconvenience rate. On the other hand, internal diseases departments had a
completely different antibiotic use indication and were 89% empyrical. Internal
diseases departments that proceeded with empyrical treatment had 10.5% inconvenience
rate. Side effects of antibitiocs use were observed on 9.3% of the patients in the
internal diseases departments and on %3 of the patients in the surgical departments.
Analyzing the patients in which Infection Diseases were evaluated %12 of the patients
were observed to have an inconvenience timing of treatment period. All of the
inconveniences were due to departmental doctors' failure to comply with the
recommendations of the infectious diseases department.
Conclusion: As a result, we strongly believe that adverse effects of inappropriate
antibiotics use shall be prevented by employing sufficient amount of qualified
infectious disease specialists in hospitals.
Keywords: Antibiotic use, advere cases, side effects, prophylaxis