Sağlık hastalığı ve bireylerin sağlıklı yaşam pratiklerinin sosyolojik olarak incelenmesi
The wellness syndrome and sociological examination of individuals' healthy living practices
Yazar: EMRE ERDEM
Danışman: DOÇ. DR. İSLAM CAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Sağlık hastalığı (sağlıklı yaşam sendromu) kavramı, günümüz toplumlarında giderek artan sağlıklı yaşam söylemlerinin ahlaki ve ideolojik bir amaca hizmet ettiğini betimlemek amacıyla kullanılmaktadır. Sağlık, mevcut toplumsal yaşamda kendisine çok daha fazla önem atfedilen bir sosyal kuruma dönüştürülmüştür. Medikalizasyonun bir sonucu olarak gelişme kaydeden sağlıklı yaşam söylemleri, insanların sağlık merkezli bir yaşama sahip olmalarını öğüt vermiştir. Sağlık merkezli bir yaşam tarzının sürdürülmesi, sağlıklı yaşayan bireylerin optimum sağlığa ulaşmak istemelerine ve bunun sonucunda da kaygı, korku ve stres gibi olumsuz duygular yaşamalarına neden olabilmektedir. Bu doğrultuda sağlıklı yaşam, sağlık hastalığına dönüştürülmektedir. Bu tezde sağlık hastalığının sağlıklı yaşam tarzına sahip olan bireyler tarafından nasıl deneyimlendiği araştırılmıştır. Temel nitel araştırma deseninin tercih edildiği bu araştırmada katılımcılara amaçlı ve kartopu örnekleme teknikleri aracılığıyla ulaşılmıştır. 12 kadın ve 9 erkek katılımcıdan oluşan örneklem grubuna yarı yapılandırılmış mülakat formundaki sorular yöneltilmiştir. Derinlemesine görüşme yöntemiyle elde edilen veriler nitel araştırma programı MAXQDA Analytics Pro 2024 kullanılarak analiz edilmiştir. Veriler tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiş ve inceleme sonucunda dört üst tema ortaya çıkmıştır. Bu temalar "Sağlıklı Yaşamın Toplumsal Görünümleri", "Sağlıklı Yaşamın İnşası", "Sağlıklı Yaşama ve Sağlık Hastalığına Sahip Bireylerin Özellikleri" ve "Sağlıklı Yaşamın Sonuçları" isimlerini taşımaktadır. Araştırma sonucunda bireylerin sahip oldukları sağlıklı yaşam tarzlarını benimsedikleri, sağlık düzeylerini korumak ve geliştirmek istedikleri sonucuna varılmıştır. Sağlıklı yaşam tarzından farklı biçimlerde etkilenen bireylerin sağlık hastalığı davranışlarını farklı şekillerde algıladıkları ve yerine getirdikleri bulgusuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda araştırma sonuçlarının sağlık hastalığı kuramında iddia edilenlerle benzer yönler taşıdığını söylemek mümkündür.

Abstract:
The concept of the wellness syndrome, has been used to describe how the increasingly prevalent discourses of healthy living in contemporary societies serve moral and ideological purposes. Health has been transformed into a much more significant social institution in today's social life. The discourses of healthy living, which have developed as a result of medicalization, have advised people to lead a health-centered life. Maintaining a health-centered lifestyle can lead individuals who pursue healthy living to strive for optimal health, which may, in turn, result in negative emotions such as anxiety, fear, and stress. In this regard, healthy living is being transformed into the wellness syndrome. In this thesis, was investigated how individuals with a healthy lifestyle experience the wellness syndrome. In this study, which employed a basic qualitative research design, participants were reached through purposive and snowball sampling techniques. The sample group, consisting of 12 women and 9 men, was asked questions from a semi-structured interview form. The data collected through in-depth interviews was analyzed using the qualitative research program MAXQDA Analytics Pro 2024. The data was analyzed using thematic analysis, and four main themes emerged as a result of the examination. These themes are titled "Social Aspects of Healthy Living," "The Construction of Healthy Life," "Characteristics of Individuals' with Healthy Living and The Wellness Syndrome," and "Outcomes of Healthy Living." The study concluded that individuals have embraced their healthy lifestyles and seek to maintain and improve their health levels. It was also found that individuals affected by healthy lifestyle in different ways perceive and fulfill in the behaviors associated with the wellness syndrome differently. In this sense, it is possible to say that the research results share similarities with the claims on the wellness syndrome.