Türkiye'de ve seçilmiş ülkelerde iktisadi gelişmişlik düzeyinin oy verme tercihleri üzerine etkilerinin karşılaştırmalı ampirik analizi
Economic development level and voting behavior : A comparative empirical analysis for Turkey and selected countries
Yazar: BARIŞ SERKAN KOPURLU
Danışman: PROF. DR. OSMAN AYDOĞUŞ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Ekonomi = Economics ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Ekonomi = Economy ; Ekonomik gelişmeler = Economic developments ; Ekonomik performans = Economic performance ; Oy kullanma = Voting use ; Seçim ekonomisi = Election economics ; Seçimler = Elections ; Siyasal ekonomi = Political economics ; Siyasi seçimler = Political elections ; Siyasi tercih = Political choice

Özet:
Seçmen davranışlarının çözümlenmesi, oy verenlerin siyasi iradeden beklentilerinin doğru anlaşılması ve siyasi iradenin bu doğrultuda politikalar geliştirmesinin sağlanması açısından önemlidir. Belirli aralıklarla yapılan ve oldukça maliyetli olan seçimlerin, demokratik toplumlarda kendilerinden beklenen faydayı sağlaması, seçmenlerin isteklerini veya memnuniyetsizliklerini doğru bir şekilde siyasi iradeye yansıtmalarına bağlıdır.
Seçmen davranışları, sosyolojik, psikolojik, kültürel ve ekonomik birçok faktörden etkilenmektedir. Bu tezde, bu faktörlerden ekonomik olanlar 2004, 2009 ve 2014 yıllarında gerçekleştirilen mahalli idareler seçim sonuçları ile 2007 ve 2011 yıllarında gerçekleştirilen milletvekilliği genel seçim sonuçları kullanılarak ölçülmeye çalışılmıştır. 
Sonuçlara göre, söz konusu dönemde seçmen iktidar partisini makroekonomik performansına göre değerlendirmekte ve bu değerlendirme iktidar partisinin oy oranlarına ödüllendirme veya cezalandırma olarak yansımaktadır. Ancak tezde kapsanan zaman dilimi içerisinde, iktidar partisine yönelik olarak ölçümlenen ödüllendirme – cezalandırma hipotezinin yansımaları muhalefet partilerinin oy oranlarında ölçülememiştir. Bu durumun temel nedeni, çok partili bir siyasi yapısı olan Türkiye'de, söz konusu dönemde muhalefetin de parçalanmış bir yapı içerisinde bulunmasıdır.
Öte yandan, seçmenin kötü ekonomik performans nedeniyle iktidar partisini cezalandırması için iki koşulun gerçekleşmesi gerekmektedir. Bunlardan birincisi, seçmenin kötü ekonomik performansın sorumlusu olarak iktidar partisini görmesi; ikincisi ise söz konusu kötü ekonomik koşulların üstesinden gelebileceğine inandığı yetkin bir muhalefet partisinin varlığıdır.
Ayrıca, seçmenlerin ekonomik koşulları dikkate alarak oy verme davranışını şekillendirebilmesi için makroekonomik değişkenleri doğru bir şekilde değerlendirebilmesi de gerekmektedir.
Bu tezde ayrıca 1990 – 2014 dönemi içerisinde Avrupa Birliği'ne üye ve aday ülkelerdeki parlamento seçimleri de incelenmiştir. Söz konusu ülkeler için makroekonomik değişkenler dikkate alınarak yapılan analizler neticesinde, sonuçların, ekonomik oy verme teorisine uygun olduğunu görmekteyiz.

Abstract:
Examination of voter's behavior is critical for politicians to understand the expectations of voters. The elections which are held at regular intervals and quite costly can provide their expected benefits if the voters have the opportunity to reflect their requests or dissatisfaction to the elected bodies properly.
Voting behavior is affected by many factors. This dissertation examines the economic factors by using the regional data for the local elections held in 2004, 2009 and 2014 together with the parliamentary elections of 2007 and 2011.
According to the results, Turkish voters evaluate the incumbent party according to its macroeconomic performance and the consequences of this evaluation is reflected to the vote shares of the incumbents within reward – punishment framework. But the reflections of these evaluations could not be measured on opposition parties. 
On the other hand, the punishment of the incumbent for the bad macroeconomic performance depends on two conditions. First, voters must keep the incumbent party responsible for the macroeconomic instability. Second, there must be viable and politically credible alternatives other than the incumbent to which voters can transfer their votes. Additionally, for the voters to shape their decisions according to economic voting hypothesis, they must be able to interpret the macroeconomic conditions correctly. 
This dissertation also examines the parliamentary elections in the member states of the European Union and the candidate countries for the period between 1990 and 2014. The results for the analyses conducted with macroeconomic variables are in line with economic voting hypothesis.