Çocuk görgü tanıklığında bellek hataları: Tanık olunan olay sonrası bağımsız bellek bildiriminin güvenirliği
Memory errors in children's eyewitness: Reliability of independent memory notification after the events
Yazar: MERVE ÖZGEN
Danışman: DOÇ. DR. ŞAHİDE GÜLİZ KOLBURAN
Üsküdar Üniversitesi / Bağımlılık ve Adli Bilimler Enstitüsü / Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bellek = Memory ; Bellek hataları = Memory errors ; Görgü tanıklığı = Eyewitness testimony

Özet:
Çocuk görgü tanıklığının güvenirliğine yönelik yapılan çalışmalarda birçok etki mekanizmasından söz edilmektedir. Görüşme yöntemleri, sorulan sorular ve görüşme esnasında ifade alan kişinin çocuğa yaklaşımından kaynaklanan hatalar doğrultusunda çocuğun etki altına alınabilirliği ve yönlendirilebilirliği görülmektetir.
Belleğin işleyişi nedeniyle ortaya çıkan birtakım aksaklıkların ve hataların ortaya çıkış biçimleri son yıllarda bellek araştırmalarında en önemli konulardan biri haline gelmiştir. Bellek araştırmalarında bellek hatalarının üzerine gidilmesinin adli psikoloji üzerinde de önemli doğurguları vardır. Gelişimsel karşıtlık kavramına dayanarak büyük yaş grubundaki çocukların küçük yaştaki çocuklara oranla olay sonrası olay sonrası hatalı bilgi alan çocukların daha fazla yanılabilirliği gözlemlenmiş ve yardımcı araştırmacının manipülatif bilgiler verdiği gruptaki çocukların ifadelerinin söz konusu yanlış bilgilerden etkileneceği ve paralellik sergileyeceği saptanmıştır.
Özellikle çocuk görgü tanıklığında gelişimsel özellikleri bakımından yetişkinlerden farklılık gösteren çocukların etki altına alınabilirliğinin daha kolay olduğu bilinmektedir. Belleğin sahip olmadığı bilgilere yönelik boşlukların doldurulmasında yapılan baskının ve görüşmeci yönlendirmesinin bellekte bozulmalara yol açabileceği görülmüştür.
Çalışmamızda, yapılan sorgulamada görüşmecinin yanlış veya hayali ifadeleri ile deney grubunun etki altına alınıp alınamayacağı yani olayın hafızadaki izlerinin değiştirilip değiştirilemeyeceği 12-17 yaşlarındaki çocuklarda araştırılmıştır. Eğer varsa bu değişimin, olay sonrası hatalı bilgi alan çocuklarda nasıl farklılaştığı veya cinsiyete göre nasıl bir değişkenlik göstereceği araştırılmıştır. Dolayısı ile çocuk tanıkların ifadelerinin etki altına alınıp alınamadığı, zaman, yaş ve cinsiyete göre nasıl değiştiği araştırmamızın ana konusunu oluşturmaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Çocuk İfadesi, Görgü Tanığını, Bellek, Bellek Hataları

Abstract:
In studies on the reliability of child eyewitness testimony, many mechanisms of action are mentioned. In line with the interview methods, the questions asked and the mistakes caused by the approach of the person who took the statement to the child during the interview, it has seen that the child can be influenced and directed. some malfunctions that arise due to the functioning of memory.
The way in which errors occur has become one of the most important topics in memory research in recent years. Addressing memory errors in memory research also has important implications for forensic psychology. Based on the concept of developmental opposition, it was observed that the children in the older age group were more fallible than the younger children, and the children in the group in which the assistant researcher gave manipulative information after the event were more likely to be affected by the wrong information and would show parallelism.
It is known that children who differ from adults in terms of their developmental characteristics, especially in children's eyewitness accounts, are easier to influence. It has been observed that the pressure applied to fill in the blanks for the information that the memory does not have and the orientation of the interviewer can lead to deterioration in memory.
In our study, it was investigated whether the experimental group could be influenced by the false or imaginary statements of the interviewer in the interrogation, that is, whether the traces of the event in the memory could be changed in children aged 12-17. It has been investigated how this change, if any, differs in children in age groups by giving false information, or how it will vary according to gender. Therefore, the main subject of our research is how the statements of child witnesses change according to the age variable, whether they can be influenced or not.
ERMAĞAN, E. (2015). ÇOCUK GÖRGÜ TANIKLIĞININ GÜVENİLİRLİĞİNİN İNCELENMESİ. İSTANBUL.
Keywords: Child Expression, Eyewitness, Memory, Memory Errors