Meslek lisesi öğrencilerinin algıladıkları sosyal destek düzeyleri ile mesleki eğitime yönelik tutumlarının okula bağlılığa etkisi : İstanbul ili Esenyurt ilçesi örneği
The effect of vocational high school students' perceived social support and attitudes to vocational education on school engagement : The example of Esenyurt district of İstanbul province
Yazar: MERVE KILIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN İŞÖZEN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Davranışsal bağlılık = Behavioral commitment ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Lise öğrencileri = High schools students ; Meslek liseleri = Vocational high schools ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Okul bağlılığı = School attachment ; Sosyal destek = Social support ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; İstanbul-Esenyurt = İstanbul-Esenyurt

Özet:
Okula bağlılık, öğrencilerin kendilerini okula ait hissetmeleri, okulun amaç ve görevlerini benimseyerek okul ile ilgili görev ve sorumluluklarını yerine getirme isteği içerisinde olmasıdır. Öğrencilerin eğitim-öğretim faaliyetleri sürecinde okula karşı geliştirdikleri tutum hem akademik hem de kişisel gelişimleri üzerinde önemli etkiler oluşturmaktadır. Tutumlar, deneyimler ve öğrenme yoluyla şekillenip bilişsel ve duyuşsal yanlarıyla davranış olarak kendini göstermektedir. Bireylerin sahip oldukları sosyal destek kaynakları da tutumları üzerinde etkili olabilmektedir. Bu araştırmada, meslek lisesi öğrencilerinin algıladıkları sosyal destek düzeyleri ile aldıkları mesleki eğitime yönelik tutumlarının okula bağlılıklarına etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın bağımsız değişkenleri, algılanan sosyal destek ve mesleki eğitime yönelik tutum iken bağımlı değişkeni okula bağlılıktır. Araştırmanın örneklemini, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Esenyurt ilçesinde mesleki eğitim veren üç farklı resmî ortaöğretim kurumunda öğrenim gören öğrencilerden tesadüfi küme örnekleme yöntemiyle seçilen 14-17 yaş aralığında 691 gönüllü meslek lisesi öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmaya katılanların 353'ü (%51,1) erkek, 338'i (%48,9) ise kız öğrencidir. İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı çalışmada veri toplama aracı olarak "Algılanan Sosyal Destek Ölçeği-Revizyon", "Mesleki Eğitime Yönelik Tutum Ölçeği" ve "Öğrencinin Okula Bağlılığı Ölçeği" kullanılmıştır. Ayrıca katılımcılara ait demografik bilgiler, araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu yardımıyla toplanmıştır. Araştırmada bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkenlere olan etkisinin belirlenmesi amacıyla korelasyon analizi yapılmıştır. Korelasyon analizi sonucunda, algılanan sosyal destek ile okula bağlılık pozitif yönde ilişkilidir. Mesleki eğitime yönelik tutum ile okula bağlılık pozitif yönde ilişkilidir. Regresyon analizi sonucunda, algılanan sosyal desteğin okula bağlılık üzerinde pozitif yönde anlamlı etkili ve mesleki eğitime yönelik tutumun pozitif yönde anlamlı etkili olduğu belirlenmiştir. Araştırmada öğrencilerin algıladıkları sosyal destek düzeyi ve aldıkları mesleki eğitime yönelik tutum algıları arttıkça okula bağlılıklarının da arttığı saptanmıştır. Araştırmanın sonuçları ilgili literatür doğrultusunda tartışılmış, mesleki eğitim alan öğrencilerin okula bağlılıklarını geliştirmeye yönelik öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Mesleki Eğitim, Algılanan Sosyal Destek, Mesleki Eğitime Yönelik Tutum, Okula Bağlılık

Abstract:
Commitment to the school is the students' feeling of belonging to the school, their willingness to fullfill their school-related duties and responsibilities by adopting the aims and duties of the school. The attitude that students develop towards school in the process of educational activities has important effects on both their academic and personal development. Attitudes are shaped through experiences and learning and and manifest as a behavior with their cognitive and affective aspects. Social support resources of individuals can also be effective on their attitudes. In this study, it is aimed to examine the effects of the perceived social support levels of vocational high school students and their attitudes towards vocational education on their commitment to school. While the independent variables of the study are perceived social support and attitude towards vocational education, the dependent variable is school commitment. The sample of research consist of 691 volunteer vocational high school students aged 14-17, selected by random cluster sampling method from the students studying in three different public secondary education institutions providing vocational education in the Esenyurt district of Istanbul in the 2020-2021 academic year. Of the participants in the study, 353 (%51,1) are male and 338 (%48,9) are female students. In the study in which the relational screening model has been used "Perceived Social Support Scale-Revision", "Attitude Scale Towards Vocational Education" and "Student Engagement Scale to School" have been used as data collection tools. In addition, demographic information of the participants has been collected with the help of the personal information form prepared by the researcher. As a result of the correlation analysis, perceived social support and school engagement were positively correlated. Attitudes towards vocational education and commitment to school are positively related. As a result of the regression analysis, it was determined that the perceived social support had a positive and significant effect on school engagement and the attitude towards vocational education had a positive and significant effect. In this study, it was determined that as the perceived social support level of students and their perception of attitude towards vocational education increased, their commitment to school also increased. The results of the research have discussed in line with the relevant literature, and suggestions have put forward to improve the school engagement of vocational education students.
Keywords: Vocational and Technical Education, Attitude towards Vocational Education, Perceived Social Support, Commitment to School