Hekimlerin anestezi uygulamalarında aydınlatılmış onama yaklaşımları
Doctor's  approach to "informed concent"in anesthesia practice
Yazar: HACER CEYHAN KARA
Danışman: PROF. DR. AKÇA TOPRAK ERGÖNEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation ; Hukuk = Law ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Aydınlatılmış onam = Informed consent ; Bilgilendirme = Informing ; Doktorlar = Physicians ; Hasta hakları = Patient rights ; Hastalar = Patients ; Hastaneler = Hospitals ; Mesleki sorumluluk = Vocational liability ; Sağlık hukuku = Health law

Özet:
Her türlü tıbbi girişimden önce hastaların bilgilendirilmesi ve onamlarının alınması hem yasal hem de etik açıdan, kişinin özerkliğine saygı ilkesi ve hekimin ödev ve sorumluluğunun gereği olarak günümüz tıp uygulamasının vazgeçilmez bir unsurudur. Günümüzde değişen ve gelişen hasta - hekim ilişkisinin yasal zorunlulukları ile bunun vazgeçilmez unsuru olan "Aydınlatılmış Onam" konusunda özellikle anestezistlerin yeterli bilgiye sahip olup olmadıkları ve ne kadar bu süreçte rol almaları gerektiği hem merak hem de tartışma konusudur.
Ülkemizde Anestezistlerin bu konudaki tutumlarını belirlemek ve uygulama sürecinde yaşanan aksaklıkların neler olduğunu ortaya koymak amacı ile bir çalışma planlanmıştır. 
Antalya ilinde üç büyük kamu hastanesinde girişimsel işlemler öncesi "Aydınlatılmış Onam Alma Uygulaması" na karşı Anestezistlerin tutumlarını belirlemek ve uygulama sürecinde yaşanan aksaklıkların neler olduğunu saptamak amaçlanmıştır.
Sonuçlar çalışmaya katılan anestezistlerin çoğunun (%90) hasta hakları ve aydınlatılmış onam ile ilgili temel yaklaşım ve yasal düzenlemeleri takip etmediğini göstermiştir. Bu konuda daha iyi ve sistemli bir eğitimin gerekliliği açıkça görülmüştür. Tüm bunlara rağmen hekimlerin, hastalarının haklarını koruma konusunda duyarlı oldukları saptanmıştır. Hastalara yapılan riskli tıbbi girişimler öncesi  "Aydınlatılmış Onam" alınmalıdır diyenlerin oranı yüksek (%96) çıkmıştır. Ameliyat öncesi poliklinikte bir hastaya yeterli zaman ayırabiliyorum diyenlerin oranı ise beklendiği gibi çok düşük (%8) çıkmıştır. Aydınlatılmış onam alma sürecinde yaşanan sorunlar daha çok hasta ve yakınlarından kaynaklanmaktadır demişlerdir.
Tüm bu bulgular, hekimlerin mesleksel sorumlulukları konusunda duyarlı ve kendilerini geliştirmeye açık olduklarını ancak zaman bulamamaları, bu konuda eğitim açıklarının olması ve hasta kaynaklı nedenler sebebi ile sorunlar yaşadıkları sonucunu ortaya koymaktadır. 

Anahtar Kelimeler:   Aydınlatılmış Onam, Anestezi Uzmanı, Hasta Hakkı.

Abstract:
As a results of the principle of respect for the autonomy of the person and the duty and liability of the physician, both legally and ethically,  informing the patients and getting their consent before any medical intervention is an essential terms of today's medicine practice. Today, about the legal requirements of the changing and developing relationship between the patient and the physician and its indispensable element ''informed consent'', especially the anesthesiologists whether they have enough information and how much they should take part in this process is both a curiosity and debate.
	The study has been planned on the purpose of determining the attitudes of the anesthesiologists on the subject and to revealing what are problems encountered in implementation this process in our country.
	The aim of the study is to determine the attitudes of the Anesthesiologists against ''The Practice of Getting Informed Consent'' before the interventional procedures in the three major public hospitals in the province of Antalya and to determine what are the problems in the implementation process.
            The results shows that the most (90%) of the anesthesiologists who are participating in this study don't follow the basic approach and the legal regulations about patient rights and informed consent. The need for a better and more systematic education is clearly seen. Despite all these, physicians were found to be sensitive about protecting the rights of their patients. The rate of those who said ''Informed Consent should be taken before high-risk medical interventions'' was high (96%). The ratio of those who said that ''I could have enough time for a patient in the polyclinic before surgery'' was very low which is not surprisingly. (8%). They said ''the problems experienced in the informed consent process are mostly due to the patients and their relatives''.
     All these evidences suggest that physicians are sensitive about their professional responsibilities and are open to self-development but do not have enough time for that, also they have deficits in education and problems due to patient-related reasons.

Keywords: Informed Consent, Anesthesiologist, Patient Rights.