Okul öncesi dönem çocuklarına yönelik geliştirilen STEM eğitimi programının etkililiğinin incelenmesi
Investigation of the effectiveness of STEM education program for preschoolers
Yazar: ÜMRAN ALAN
Danışman: PROF. DR. TÜLİN GÜLER YILDIZ
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beceri = Skill ; Bilimsel süreç = Scientific process ; Duygu = Emotion ; Eğilim = Tendency ; Eğitim programları = Education programs ; Havacılık = Aviation ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; STEM eğitim yöntemi = STEM training method ; Uçaklar = Airplanes

Özet:
Bu çalışma okul öncesi dönem çocuklarına yönelik geliştirilen havacılık ve uçaklar temalı STEM eğitimi programının çocukların bilimsel süreç becerilerine etkisini ve uygulama sürecinin çocuklar, aileler ve öğretmen üzerindeki yansımalarını incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın katılımcılarını Eskişehir Tepebaşı Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı, bir devlet ilkokulunda bulunan anasınıflarının A ve B şubelerinde 2018-2019 eğitim öğretim yılında eğitim gören 39 çocuk ve A şubesinde eğitim gören çocukların aileleri ve öğretmeni oluşturmaktadır. Karma Yöntem Deneysel Desenin kullanıldığı araştırmada uygulanan programın çocukların bilimsel süreç becerileri üzerindeki etkisini incelemek amacı ile Okul Öncesi Öğrencileri için Fen Kavramları ve Bilimsel Süreç Becerileri Ölçeği kullanılmıştır. Uygulama sürecinin çocuklar, aileler ve öğretmen üzerindeki yansımalarını incelemek için ise nitel veri toplama teknikleri kullanılmıştır. Deney grubunda STEM eğitimi programı 20 gün boyunca uygulanmış, kontrol grubunda sınıfın öğretmenin uygulamarına ek herhangi bir uygulama gerçekleştirilmemiştir. Araştırma sonucunda gerçekleştirilen STEM eğitiminin tüm katılımcılara katkı sağladığı görülmüştür. Sonuçlar çocukların bilimsel süreç becerilerinde deney grubu ve kontrol grubu arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğunu göstermiştir. Ayrıca bu farklılığın kalıcı olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte uygulamanın çocukların bilgi, beceri, duygu ve eğilimlerine olumlu katkı yaptığı görülmüştür. Benzer şekilde STEM eğitiminin aileler açısından aile içi iletişimi artırıcı, bilgi kazandırıcı, çocukların potansiyellerine ilişkin algıları genişletici, olumlu duygular uyandırıcı ve aile katılımına teşvik edici bir süreç olduğu görülmüştür. Çalışma sonucunda öğretmenin teknolojik pedagojik alan bilgisi ve alt boyutlarına ilişkin bilgi edindiği, olumlu duygular hissettiği, STEM eğitimini daha detaylı öğrenmeye ve uygulamaya yönelik eğilim kazandığı sonucuna ulaşılmıştır. Genel olarak sonuçlar uygulama sürecinin tüm katılımcılara çok yönlü ve olumlu katkı sağladığını göstermiştir.

Anahtar sözcükler: STEM eğitimi, okul öncesi eğitim, bilimsel süreç becerileri, havacılık ve uçaklar, bilgi, beceri, duygu, eğilim

Abstract:
This study aims to investigate the effect of a STEM program about aviation and aircrafts on preschoolers' scientific process skills and reflections of the implementation process of the program on children, families and the teacher. Thirty-nine preschoolers enrolled in Class A and B in a public primary school within Eskişehir Directory of National Education in 2018-2019 school year, families and teacher of children enrolled in Class A comprise the participants of the study. A mixed methods experimental design is used in the study. A scale is used to determine the effect of the STEM program on children's scientific process skills. Qualitative data collection techniques are used to investigate the reflections of the implementation on participants. The STEM program is implemented for 20 days in experimental group. In control group, activities designed by the clasroom teacher are implemented. The findings about the effect of the implementation on children's scientific process skills indicated significant difference between the groups in favor of experimental group. This difference is found persistent. Implementation of the STEM program is found to be contribute children's knowledge, skills, feelings and dispositions. For families, the implementation is found to be a process which has increased communication within the family and parent involvement, made family gain knowledge, expanded perceptions about children's potential, excited positive feelings. The implementation is found to be contribute the teacher's technological pedagogical content knowledge and dispositions, excite positive feelings. Results revealed that STEM education made a multi-faceted and positive contribution to all participants.

Keywords: STEM education, early childhood education, science process skills, aviations and aircrafts, knowledge, skills, feelings, dispositions