Bozüyük (Bilecik) güneydoğusu tersiyer istifi stratigrafisi ve yapısal özellikleri
Stratigraphy and structural features of tertiary sequence in the southeastern Bozüyük (Bilecik) area
Yazar: ELİF APAYDIN POŞLUK
Danışman: PROF. DR. HAYRETTİN KORAL
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu çalışma, Güney Marmara'da yer alan ve Sakarya kıtası ile Anatolid-Torid bloğunun çarpışması sonucu şekillenen Bozüyük (Bilecik) havzası ve güneydoğusundaki Tersiyer yaşlı kayaların stratigrafik istifini ve yapısal özelliklerinin ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma alanında Tersiyer yaşlı birimler önceki çalışmalarda yeterince ayırtlanmamıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışma alanındaki temel birimleri üzerleyen Tersiyer yaşlı örtü birimler ve sınırları yeniden gözden geçirilerek bölgenin stratigrafisi belirlenmiştir.Çalışma alanındaki Mesozoyik öncesi mermerler, şistler ve granodiyoritler, Mesozoyik yaşlı mermerler, şistler, ofiyolitik birimler ve kireçtaşları çalışma alanının temel kayalarını oluşturmaktadır. Çalışma alanında temeli üzerleyen birimler ise örtü birimleri olarak tanımlanmıştır. Bu alanda Tersiyere ait kayalar içinde Paleojen yaşlı birimlere rastlanmamış, çalışma alanında Neojen yaşlı birimler gözlenmiştir. Neojen yaşlı birimler alttan üste doğru Porsuk Formasyonu, Akpınar Kireçtaşları, İnönü Volkanitleri, Ilıca Formasyonu ve Holosen yaşlı alüvyal çökeller olarak isimlendirilmiştir.Önceki çalışmalarda da olduğu gibi, Porsuk Formasyonunda ve Akpınar Kireçtaşlarında fosil bulunamamış ve bölgesel korelasyonla yaşı Alt-Orta Miyosen olarak kabul edilmiştir. İnönü volkanitlerinin yaşı K40-Ar40 yaş analizi ile Orta Miyosen olarak belirlenmiştir. Ilıca Formasyonunda Planorbarius thiollieri (MICHAUD) fosilleri bulunmuş ve bu formasyonun yaşının Üst Pliyosen öncesine kadar uzadığı belirlenmiştir.Çalışma alanı Bozüyük ve İnönü civarında Eskişehir Fay zonunda batıdan doğuya doğru Ormangüzle, Kızılcapınar, Bozalan, Kandilli ve İnönü Fayları tespit edilmiştir. Bu fayların KB-GD ve BKB-DGD uzanımlı olduğu bulunmuştur.Günümüzde sismik aktivitesini koruyan bu zondaki faylardan KB-GD doğrultulu olanların incelenen alanın Neojen stratigrafisinin oluşumunda Alt Pliyosen sonuna kadar etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. BKB-DGD doğrultulu fayların ise 2 Şubat 1956 Çukurhisar depreminde gözlendiği üzere deprem üretme potansiyeline sahip oldukları belirlenmiştir.

Abstract:
This study aims to explore the stratigraphy of Tertiary rocks and structural features located in Bozüyük, province of Bilecik formed as a result of collision between the Sakarya continent in the southern Marmara and the Tauride-Anatolide block. Tertiary aged units in the study area have not been detailed in the previous studies. In accordance with this aim, stratigraphy of the study area is determined by restudying the Tertiary aged cover units and their relations with each other.Pre-Mesozoic marbles, schists and granodiorites, Mesozoic marbles, schists, ophiolitic units and limestones are basement rocks in the study area. The units which lie over the basement units are defined as cover units. Paleogene age Tertiary units are not discovered in this area. Neogene aged units are observed. Neogene aged units are named as the Porsuk Formation, Akpınar Limestones, İnönü Volcanites, Ilıca Formation and Quaternary alluvials from the bottom to the top.As a in previous studies, fossils were not observed in the Porsuk Formation and Akpınar Limestones and their age were assumed as Lower-Middle Miocene using the regional correlation of units concerned. The age of İnönü Volcanite was defined as Middle Miocene with K40-Ar40 dating analyses. Planorbarius thiollieri (MICHAUD) is founded in the Ilıca Formation and the age of this formation is determined as extending up to the Upper Pliocene.The Ormangüzle, Kızılcapınar, Bozalan, Kandilli and İnönü Faults are observed within the Eskişehir Fault Zone to the west and east of the study area around the towns of Bozüyük and İnönü. These faults have orientations in NW-SE and WNW-ESE directions.It is understood that some of these faults in this zone still keeping their seismic activities. Those in NW-SE directions, were effective for formation of the Neocene sequence in the study area till the end of Lower Pliocene. Faults in WNW-ESE directions are determined to have a potential of producing earthquakes as examplified in the Çukurhisar earthquake dated 2 February 1956.