Yenilenebilir enerji cari açık ve tasarruf ilişkisi: Seçili AB ülkeleri ve Türkiye panel veri analizi
Renewable energy current account deficit and savings relationship: Selected EU countries and Turkey panel data analysis
Yazar: NERİMAN ŞAŞOĞLU
Danışman: PROF. DR. TUBA DİREKCİ
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy
Dizin: Tasarruf = Saving ; Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı = International Renewable Energy Agency

Özet:
Günümüz dünyasında, artan enerji ihtiyacı ve bu ihtiyaç doğrultusunda büyük oranda kullanılan fosil yakıtların gerek çevreye verdiği zarar gerekse de orantısız dağılımı sebebiyle meydana gelen cari açık ve enerji krizleri, ekonomileri hem enerji tasarrufu hem de alternatif bir enerji üretimi arayışına itmiştir. Dolayısıyla, geçmişten günümüze kadar bu arayış doğrultusunda, alternatif enerji kapsamında yenilenebilir enerji türleri gündem oluşturmuştur. Bu alandan hareketle ülke grupları üzerine yapılan çalışmalarda çok sayıda enerji tüketimi ve üretiminin makroekonomik değişkenler üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Ancak tasarruf üzerine nadir çalışmalara rastlanılmıştır. Bu çalışmada 1990-2015 yıllarını kapsayan dönem baz alınarak 20 AB ülkesi ve Türkiye'nin yenilenebilir enerji tüketimi, yenilenebilir enerji üretimi ve fosil yakıt üretiminin tasarruf ve cari açık üzerindeki etkisi ve nedensellik ilişkisinin olup olmadığı araştırılmaktadır. Bu doğrultuda serilerin durağanlığını test etmek için Pesaran (2007), 2. Nesil birim kök (CIPS) testi, çalışmada doğru modellerin tahmin edilebilmesi için Hausman testi, bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkenler üzerindeki etkilerin gözlemlenebilmesi için Rassal Etkiler GLS Regresyonu tahmin edilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkiyi tespit edebilmek için Kao (1999) eşbütünleşme testi ve değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisinin varlığını ve yönünü test etmek için Dumitrescu-Hurlin (2012) nedensellik testi kullanılmıştır. Ampirik sonuçlar; DREC, DREP ve DFEP'ten DCİD ve DGSYT'ye doğru 2. Gecikme düzeyi dikkate alınarak tek yönlü nedensellik olduğu gözlemlenmektedir. Yani yenilenebilir enerji tüketimi, yenilenebilir enerji üretimi ve fosil enerji üretimi Cari İşlemler Dengesinin nedenidir. Yenilenebilir enerji üretimi, tüketimi ve fosil enerji üretimi 2. Gecikme düzeyinde birbirlerinin nedenidir. Dolayısıyla, analiz sonuçlarına göre yenilenebilir enerji üretimi ve tüketimi tasarruf ve cari açık üzerinde olumlu bir etki bırakmaktadır.

Abstract:
In today's world, the current account deficit and energy crises caused by the increasing need for energy and the disproportionate distribution of fossil fuels, which are largely used in line with this need, have pushed economies to seek both energy savings and an alternative energy production. Therefore, in line with this quest from past to present, renewable energy types have been on the agenda within the scope of alternative energy. Based on this area, the effects of a large number of energy consumption and production on macroeconomic variables have been investigated in studies on country groups. However, rare studies on saving have been encountered. In this study, based on the period covering the years 1990-2015, it is investigated whether there is a causal relationship and the effect of renewable energy consumption, renewable energy production and fossil fuel production on savings and current account deficit of 20 EU countries and Turkey. Accordingly, to  test the stability of the series, Pesaran (2007), 2. Generation unit root (CIPS) test, Hausman test to predict accurate models in the study, Stochastic Effects GLS Regression were predicted to observe the effects of independent variables on dependent variables. Kao (1999) cointegration test was used to determine the relationship between variables and Dumitrescu-Hurlin (2012) Causality test was used to test the existence and direction of causality relationship between variables. Empirical results; From DREC, DREP and DFEP to DCID and DGSYT 2. Considering the level of latency, it is observed that there is one-way causality. In other words, renewable energy consumption, renewable energy production and fossil energy production are the reasons for the Current Account Balance. Renewable energy production, consumption and fossil energy production 2. The level of latency is the cause of each other. Therefore, according to the results of the analysis, renewable energy production and consumption have a positive impact on savings and the current account deficit.