Delhi Türk Sultanlığı kuruluş dönemi (1206-1320)
The establishment epoch of the Delhi-Turkish Sultanate (1206-1320)
Yazar: YASİN TEKİN
Danışman: PROF. DR. ERKAN GÖKSU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: 12. yüzyıl = 12. century

Özet:
Delhi Sultanlığı, çekirdek toprakları günümüzde Afganistan sınırları içerisinde
yer alan ve XII. yüzyılda kısa bir süre imparatorluk mahiyetini kazanan Gûr
Devleti'nin içinden neşet ederek Kuzey Hindistan ve Bengal'de kurulmuştur.
Coğrafya, savaş ve yaşam pratikleri ve inanç bakımından birbirinin tamamen
zıttı gibi görünen örgütlenmelerin çarpışması sonucu gerçekleşen bu süreç Güney
Asya'nın kalıcı olarak Müslümanlaşmasını sağlamıştır. Bu süreçteki en önemli
politik teşvik ve faktör Büyük Selçuklu İmparatorluğu'nun zayıflamasının
ardından Gûrluların, Harezmşahlarla girdiği rekabettir. Gûrlu çekirdek
topraklarının iklim, coğrafya ve insan kaynağı bakımından büyük
dezavantajlara sahip olması bu rekabette ordularını Hindistan'ın kuzeyine
yönlendirmesine neden olmuştur.
Paleoklimatoloji çalışmaları da dahil olmak üzere aksini iddia eden birçok
teori bulunsa da iklimin bu süreçteki rolü teşvik edici olmaktan uzaktır. Müdafi
Hint devletlerinin X. – XIII. yüzyıllardaki idari, toplumsal ve dini yapısının bu
fetihleri hızlandırdığına yönelik iddialar ise karşılaştırmalı kendine has
problemleri bulunan ana kaynaklar üzerinden yapılan karşılaştırmalı
değerlendirmelerle anlamsızlaşmaktadır.
Gûrlu askeri unsurlarının organizasyon, insan kaynağı ve savaş
teknolojisi bakımından daha kısıtlı imkânlara sahip Hint devletlerine olan
üstünlüğü, Hindistan tarihinde bir dönüm noktası olarak kabul edilen Delhi
Sultanlığı'nın kuruluşundaki en önemli faktör olarak öne çıkmaktadır. Sefer vev
muharebelerde başta Kutbüddin Aybeg olmak üzere gulâm sistemi içerisinde
yetişmiş ehil kumandanlar, bozkır savaş kültürünün taşıyıcısı olan zırhlı süvari
birliklerini, savaş filleri ve okçu piyadelerden müteşekkil Hint ordularına karşı
etkin bir şekilde yönetmişlerdir. Kale fetihleri ve savunmalarındaki tecrübeleri
ise başarıyı getiren bir diğer önemli unsur olmuştur.

Abstract:
The Delhi Sultanate was established in North India and Bengal, emerging out of
the Ghur State, whose core territory was located in modern Afghanistan, and
which briefly acquired the nature of an empire in the XII. century. This process,
which was the result of the collision of organizations that seemed to be
diametrically opposed to each other in terms of geography, warfare, life practices
and beliefs, led to the permanent Islamization of India and South Asia over the
centuries.
The most crucial political incentive and factor in this process was the
rivalry between the Ghurids and the Khwarezmshahs following the decline of the
authority of the Great Seljuk Empire in Khorasan. The fact that the Gūrlu core
lands had great disadvantages in regard to climate, geography and human
resources caused them to direct their armies to the north of India in this rivalry.
The involvement of climate in this process is far from stimulating, albeit there are
many theories to the contrary, including paleoclimatology studies. On the other
hand the arguments the administrative, social and religious structure of the
belligerent Indian states in the X-XIII. centuries accelerated these conquests are
rendered meaningless by comparative assessments of the primary sources which
have their unique problems.
The superiority of the Ghurid (Ghorid) military elements in organization,
human resources and war technology over the Indian states with more limited
resources stands out as the most important factor in the establishment of the
Delhi Sultanate, which is considered a turning point in Indian history. Invii
campaigns and battles, capable commanders trained in the mamluk/ghulam
organization, especially Qutb al-Din Aybeg, effectively led armored cavalry units,
the representatives of steppe warfare culture, against Indian armies consisting of
war elephants and archer-infantry. Their experience in the conquest and defense
of fortresses was another important factor in their success.