Satış sözleşmesinde hasarın geçişi
Passing of risk in sale contract
Yazar: ALİ TUNCER
Danışman: PROF. DR. M. FADIL YILDIRIM
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Hasar = Damage ; Hasar sorumluluğu = Damage liability ; Satış sözleşmeleri = Sales contracts

Özet:
Satış sözleşmesi, günlük hayatta oldukça yaygın şekilde kullanılan sözleşmelerden birisidir. Bu sözleşmenin kurulması ile ifası arasında satılanın hasara uğraması halinde, kimin hangi andan itibaren hasara katlanacağı sorunu, hukukçuların temel uğraş alanlarından birisi olmuştur. Bu konuda 818 sayılı Borçlar Kanununun (eBK)183'üncü maddesi ile kabul edilmiş olan sözleşmenin kurulmasından itibaren parça borçlarında satılanın yarar ve hasarına alıcının katlanacağı ilkesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun (TBK) 208'inci maddesiyle taşınırlarda zilyetliğin devrine kadar satılanın yarar ve hasarının satıcıya ait olacağı şeklinde değiştirilmiştir. Hasarın alıcıya ait olduğu ilkesi, uygulamada birçok sorunun ortaya çıkmasına neden olmuş ve doktrinde ciddi şekilde eleştirilmiştir. TBK m. 208'de hasarın geçiş anının, taşınırlarda zilyetliğin devrine, taşınmazlarda ise tescil işleminin yapılmasına bağlanmasıyla yapılan eleştiriler büyük oranda giderilmiştir. Değişiklikle alıcının hasara ilişkin haksız uygulamalar neticesinde mağdur edilmesi engellenmiştir. Zilyetliğin devriyle hasarın alıcıya geçmesi, Alman hukukundaki hasarın teslimle alıcıya geçeceği ilkesinin bir yansımasıdır.  Bu çalışmada, TBK'daki hasarın geçişine ilişkin düzenlemelerin eski kanundaki hükümlere göre incelenmesiyle yeni değişikliklerin uygulamadaki sorunların çözümü konusunda ne ölçüde katkı sağlayacağı belirlenmiştir. Bu belirleme yapılırken hasarın geçişi kurumu, tarihsel açıdan değerlendirilmiş ve bu kurumun karşılaştırmalı hukuktaki yeri araştırılmıştır.  Konunun daha iyi anlaşılması için hasarın geçişine ilişkin şartlar ile istisnalara ayrıntılı şekilde değinilmiştir.

Abstract:
Sales contract is one of the rather extensive agreements in daily life used. When the sold product damaged between the contract signed and fulfilled, who will suffer from which time, this has been one of the fundamental issue for lawyers. This issue the law no. 818 of the Obligations Code (eBK) 183rd clause accepted that the after contract signed, part of debts sold product's benefit and risk the buyer will suffer prinsible changed with the law no. 6098 of Türkish Obligation Code's (TBK) 208rd clause chattel goods until hand on the possession, sold product's benefit and risk is belonged to seller. The principle about the buyer has the risk, caused a lot of trouble in practice and has seriously critised by doctrine. In the TBK m. 208 passing of risk moment connect with chattel goods to hand on possesion, in case real estate made registration, so that the critics have qulled with great ratio. The unjust treatment of buyers has prevented because of unfair implementation with alteration. Passing the risk to buyer with handing on possesion is reflection of the passing risk with delivery principle in German law. In this study, about the passing risk of the regulations in TBK according to old legislation researching how ratio will conribute has determined. While this determination was made. passing risk was historically evaluated and this issue has researched in comparative law. Passing the risk of conditions and exceptions were circumstantially mentioned in order that the issue could better understood.