Tekstilde döngüsel tasarım yaklaşımıyla deneysel dokuma uygulamaları
Experimental weaving applications with a circular design approach in textiles
Yazar: HACİBE SENA AZİMLİ
Danışman: DOÇ. DR. NESLİHAN YAŞAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Tekstil Tasarım Ana Sanat Dalı / Tekstil ve Moda Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Tekstil sektörünün geçmişten günümüze gelişimi hızlı tüketim alışkanlıklarını beraberinde getirmiştir. Talebi karşılamak adına üretilen kısa ömürlü ürünler, hammaddelerin hızlı bir şekilde tüketilmesi ve ürünün kullanım sonrası atık haline gelmesi ile sonuçlanmaktadır. Bu doğrusal tüketim modeli doğa üzerinde büyük bir baskı oluşturmaktadır. Ürünlerin kullanım ömrünü uzatmak ve kirliliği azalmak amacıyla çeşitli döngüsel ve sürdürülebilir tasarım yöntemleri geliştirilmektedir. Döngüsel tasarım, geridönüşümü teşvik etmeyi ve geri dönüştürülmüş materyaller ile tasarım yapma disiplinini ifade etmektedir. Bu bağlamda tekstil atıklarının geri dönüştürülmesinden elde edilen geri dönüştürülmüş ipliklerin kullanımı önem kazanmaktadır. Tez çalışması kapsamında birinci bölümde; tekstil sektörü ve dokuma tasarımının gelişimine değinilirken, sürdürülebilir ve döngüsel tasarım kavramları aktarılmıştır. Ayrıca tasarımcının döngüsellikte rolüne değinilirken döngüsel tasarım disiplinini takip eden çeşitli sanatçılara yer verilmiş ve tekstil atıklarından üretilen geri dönüştürülmüş iplikler anlatılmıştır. İkinci bölümde; tasarımcı bakış açısıyla geri dönüştürülmüş ipliklerden katma değeri yüksek deneysel dokuma uygulamaları yapılmıştır. Tasarım sürecinde, Uşak Organize Sanayii'de yer alan ve tekstil atıklarından geri dönüştürülmüş iplikler üreten Polat İplik Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.' den temin edilen çeşitli renklerdeki iplikler ile numune dokuma uygulamaları yapılmıştır. Ön numune çalışmaları dokuma tasarımlarında hangi örgülerin ve hangi renk kombinasyonlarının kullanılacağını belirlemiştir. Toplamda 6 adet deneysel dokuma tasarımı yapılmıştır ve tasarımlar endüstriyel anlamda üretilebilecek düzeyde armürlü dokuma tekniği ile dokunmuştur. Dokunan kumaşlar çoğunlukla ev tekstili ürünlerinde olmak üzere çeşitli tekstil ürünü tasarımlarında kullanılmak üzere tasarlanmış döngüsel tasarımlardır. Bu tez çalışması kapsamında döngüsel tasarım disiplinine vurgu yapılarak, tasarım sürecinde geri dönüştürülmüş malzemelerin sürdürülebilirlik açısından önemi ve teşviki amaçlanmıştır.

Abstract:
The evolution of the textile industry over time has fostered rapid consumption habits. The short-lived products produced to meet the demand result in the rapid consumption of raw materials and the transformation of the products into waste after use. This linear consumption model exerts great pressure on nature. Various circular and sustainable design methods are being developed to extend the lifespan of products and reduce pollution. Circular design refers to promoting recycling and designing with recycled materials. In this context, using recycled yarns obtained from the recycling of textile waste is gaining importance. The first chapter of the thesis discusses the development of the textile industry and weaving design, along with the concepts of sustainable and circular design. The role of the designer in circularity is highlighted, and various artists who follow the discipline of circular design and recycled yarns produced from textile waste are mentioned. In the second chapter, high-value-added experimental weaving applications using recycled yarns are carried out from the designer's perspective. During the design process, sample weaving applications were made with various colored yarns obtained from Polat İplik Tekstil San. Tic. Ltd. Şti., located in the Uşak Organized Industrial Zone in Türkiye, which produces recycled yarns from textile waste. Preliminary sample studies determined which weaves and color combinations would be used in the weaving designs. A total of 6 experimental weaving designs were created, and the designs were woven with the dobby weaving technique at a level that can be produced industrially. The woven fabrics are circular designs intended for use in various textile product designs, primarily in home textile products. Within the context of this thesis, created designs aim to highlight the discipline of circular design and promote the importance of recycled materials in terms of sustainability during the design process.