Hikâye anlatma becerisi ediniminin hazırlıksız konuşma becerisi gelişimine katkısı
Contribution of storytelling skill acquisition over improvisational speaking skill
Yazar: FİLİZ DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. SELCEN ÇİFCİ
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hazırlıksız konuşma = Unprepared speech ; Hikaye = Story ; Hikaye anlatma = Story telling ; Konuşma = Speech ; Konuşma becerisi = Speaking skills ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education

Özet:
Bu araştırmanın amacı hikâye anlatma becerisi ediniminin 6. sınıf öğrencilerinin hazırlıksız konuşma becerisi gelişimine katkısını ortaya koymaktır. Araştırmada nitel ve nicel araştırmaların birlikte verildiği karma yöntem deseni kullanılmıştır. Araştırma 2020-2021 eğitim-öğretim yılının ikinci döneminde Afyonkarahisar il merkezinde yer alan bir ortaokulun altıncı sınıfında öğrenim gören 10 kişilik çalışma grubuyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri; dereceli puanlama anahtarı, konuşma becerisi tutum ölçeği, video kayıtları, yarı yapılandırılmış görüşme formları ve gözlem formlarıyla toplanmıştır.
Uygulama öncesinde hikâye anlatma becerisi ediniminin hazırlıksız konuşma becerisine etkisini belirlemek amacıyla alan yazında tespit edilen çalışmalar ve ilgili müfredatlar incelenmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda araştırmacı tarafından öğrencilerin hazırlıksız konuşma becerisini geliştirmek amacıyla hikâye anlatma eğitimi ve hazırlıksız konuşma etkinliklerini içeren günlük plan hazırlanmıştır. Araştırmacı tarafından yürütülen araştırmanın uygulama süreci 15 hafta sürmüştür. Uygulama öncesinde öğrencilerin hazırlıksız konuşma becerisine yönelik düzeyleri ve konuşma becerisi tutumları ölçüldükten sonra uygulama aşamasına geçilmiştir. Uygulamada öğrencilere hikâye anlatıcılığı eğitimi verilmiştir ve araştırmacı hikâye anlatma eğitimi uygulama gözlem formu doldurmuştur. Hikâye anlatıcılığı eğitimi tamamlandıktan sonra öğrencilerin hazırlıksız konuşma becerisi gelişimine katkısını belirlemek için öğrencilere hikâye anlatımı sonrasında hazırlıksız konuşma etkinlikleri yaptırılmıştır. Uygulama öncesinde ve sonrasında öğrencilere hazırlıksız konuşma türleri ile ilgili etkinlik yaptırılıp video kaydına alınmıştır. Alınan video kayıtları incelenerek Ortaokul 6. Sınıf Öğrencilerinin Hazırlıksız Konuşma Becerisine Yönelik Dereceli Puanlama Anahtarı doldurulmuştur. Ayrıca süreç içerisinde araştırmacı tarafından her hafta, ön ve son uygulamada hazırlıksız konuşma uygulama gözlem formu doldurulmuştur. Uygulama öncesinde ve sonrasında öğrenci görüşleri alınmıştır. Ayrıca uygulama sonunda velilerin ve öğretmenlerin görüşlerini belirlemek için veli ve öğretmen görüşleri alınmıştır.
Elde edilen bulgulara göre öğrencilerin boyut bazlı ön test ve son testten aldıkları puanlara ilişkin bağımlı örneklem t testi sonuçlarına göre hazırlıksız konuşma boyutlarında gelişmeler olduğu görülmüştür. Ayrıca öğrencilerin hazırlıksız konuşma becerisi genel toplam ön test ve son testten aldıkları puanların son test lehine olduğu görülmüştür. Benzer durum hem boyutlar hem de genel toplam kalıcılık testi puan ortalamalarında da görülmüştür. Öğrencilerin ön test ve son test hazırlıksız konuşma becerisi tutum puanlarına ilişkin bağımlı örneklem t testi puanları ile kaygı puanlarına ilişkin wilcoxon işaretli sıralar t testi puanları son test lehine olduğu görülmüştür. Öğrenciler eğitimi verimli-eğlenceli-eğitici-güzel bulduklarını, eğitimin hazırlıksız konuşmalarında gelişme sağladıklarını, hazırlıksız konuşma türleriyle ilgili bilgi sahibi olduklarını, hikâye anlatımını öğrendiklerini, beden dili-jest ve mimikleri kullanmada geliştiklerini, konuşurken heyecan ve utanma duygularının azaldığını, konuşurken kendilerini iyi ifade ettiklerini, özgüvenlerinde artış sağladığını, akıcı konuştuklarını, söyleyiş özelliklerinde gelişme olduğunu, dinleyicilerle etkileşim sağladıklarını görüşlerinde belirtmiştir. Veli ve öğretmen görüşleri öğrenci görüşlerini destekler niteliktedir. Araştırmacı uygulama sürecinde öğrencilerin hazırlıksız konuşma etkinlikleri ile hikâye anlatımı yapmaktan hoşlandıklarını ve sosyal yönden gelişme gösterdiklerini gözlemlemiştir.
Sonuç olarak 6. sınıf öğrencilerinin hazırlıksız konuşma becerisi gelişiminde, hikâye anlatma becerisi edinmeleri etkilidir. Bu sonuç doğrultusunda birtakım öneriler ileri sürülmüştür.

Abstract:
The aim of this research is proving contribution of story telling skill acquisition over 6th grade students' improvisational speaking skill. Integrated method,which contains quantitative and qualitative researches, was used during research. Research was carried out with  a group of ten 6th grade students at a secondary school in the city center of Afyonkarahisar province.  Research data was collected by rubrics, speaking skill attitude scale, video records, semi-structured interview forms  and observation forms.
Before implementation studies, which were carried out to define the effect of storytelling skill acquisition over improvisational speaking skill, in that area and releated curriculums studied. After these studies daily plan, which include story telling training and improvisational speaking activities, was made by researcher in order to improve students' improvisational speaking skill.  The implementation process of research carried out by researcher took 15 weeks. Students' level of improvisational speaking skill and their speaking skill attitude were evaluated before implementation and then implementation process began.  During implementation story telling training was given to students and researcher filled observation form for story telling training implementation. After story telling training completed, improvisational speaking activities were done after story telling activities in order to determine the contribution to the development of improvisational speaking skill. Improvisational speaking activities were done and recorded before and after implementation. Rubrics, which were written for 6th Grade  Students'  Improvisational Speaking Skill, were filled after these video records were analyzed. Furthermore improvisational speaking implementation observation forms were filled pre and post of implementation by the researcher every week during the process. Students' opinions were also taken before and after implementation. Parents' and teachers' ideas were also taken in order to determine their ideas at the end of the implementation. 
According to the results of dependent sample t test releated to score that students got from pre and post size based tests; it is seen that there is an observable improvement over students' improvisational speaking skill. If we compare scores taken from pre and post overall tests implemented for improvisational speaking skills we can say that the result is in favour of post test. 
Similar result is al seen for the average score of dimension and overall persistence test. Pre and post tests scores of students improvisational speaking skills (releated to the scores of dependent sample t test of attitude scores and Wilcoxon signed-row t-test of anxiety scores) shows that results are in favour of post test. Students indicated that training was efficient-entertaining-educative-great, they could have chance to improve their improvisational speaking skill, they had had knowledge about improvisational speaking types, they had learnt storytelling, they had improved themselves in using body language-gesture, feeling of shy and excitement atreted to decrease, they could expressed themselves well, their self-confidence strated to increase, they could talk fluently, they could interact with listeners. Parents' and teachers' ideas also support students'. Researcher observed during implementation process that students really enjoyed improvisational speaking activities, storytelling activities and they developed themselves socially. 
As a conclusion we can say that acquisition of storytelling skill has a positive effect over 6th grade students' improvisational speaking skill development. Some suggestions were offered through this conclusion.