Emniyet kültürü algısı ve çalışan performansa ilişkisi: Hava aracı bakım personeli üzerine bir araştırma
The relationship between safety cuture perception and employee performance: A research on aviation maintenance personnel
Yazar: SALİM KURNAZ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET DENİZ
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bağlamsal performans = Contextual performance ; Görev performansı = Duty performance ; Güvenlik kültürü = Safety culture ; Hava aracı = Air vehicle ; Performans = Performance ; Çalışanlar = Workers ; İş performansı = Job performance

Özet:
Emniyet kültürü havacılık sektörünün ayrılmaz bir parçasıdır. En ufak bir
hatanın büyük can ve mal kayıplarına yol açabildiği havacılık sektörü; emniyet
kavramına en çok önem veren ve ciddiyetle uygulayan ulaşım sektörü konumundadır.
Bu kapsamda havacılık kurum ve işletmelerinde uygulanan emniyet kültürünün
çalışan performansını etkilemesi muhtemeldir.
Bu çalışmanın amacı; emniyet kültürü algısı ile çalışan performansı
kavramları arasındaki varsayılan ilişkiyi ve etkiyi ortaya çıkarmaktır. Araştırmanın
diğer bir amacı da, emniyet kültürü ve performans algılarının demografik
değişkenlerle (yaş, cinsiyet, eğitim ve çalışma süresi) olan ilişkisini incelemektir. Bu
amaç doğrultusunda Ankara, İstanbul, İzmir ve Malatya illerinde kamu ve özel
sektörde çalışan 223 katılımcıya araştırma ölçekleri ve demografik değişkenleri içeren
anket uygulanmıştır. Yapılan anket sonucunda elde edilen veriler SPSS 21.0 ile analiz
edilmiştir. Güvenilirliği sağlanan ölçeklere sırasıyla açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör
analizi uygulanmıştır. Faktör analizleri sonrası oluşan faktörlere ise korelasyon ve
regresyon analizleri yapılmıştır.
Yapılan korelasyon analizi sonucunda, bağlamsal performans ile emniyet
kültürü algısı arasında istatiksel açıdan anlamlı ve pozitif bir ilişki ortaya çıkarken,
görev performansı ile emniyet kültürü algısı arasında bir ilişki bulunamamıştır.
Yapılan regresyon analizi sonucunda ise bağlamsal performanstaki değişimlerin
%7'si, görev performansındaki değişmelerin ise %37,4'ünün emniyet kültürü
algısından kaynaklandığı tespit edilmiştir. Ayrıca demografik değişenler ile emniyet
kültürü algısı ortalamalarının yaş ve çalışma süresi açısından farklılaştığı, cinsiyet ve
eğitim düzeyi açısından ise farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Demografik değişenler ile
performans algısı ortalamalarının ise yaş, eğitim düzeyi ve çalışma süresi açısından
farklılaştığı, cinsiyet açısından ise farklılaşmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Safety culture is an integral part of the aviation industry. The aviation sector
where the smallest mistake can lead to great loss of life and property; is the
transportation sector that attaches the utmost importance to the concept of safety and
seriously implements it. In this context, safety culture applied in aviation institutions
and enterprises is likely to affect employee performance.
The purpose of this study is to determine and reveal the hypothesized causal
and correlational relationship between perception of security culture and performance
of aviation maintenance personnel. For this reason, a questionnaire form comprising of
the measurement instruments and demographic questions were applied to 223 public
and civil sector respondents working in Istanbul, Ankara, İzmir and Malatya
provinces. The collected data were analyzed via IBM SPSS 20.0 for Windows. The
measurement items were subjected to exploratory factor analyses and confirmatory
factor analyses subsequent to the reliability analysis in terms of content and construct
validity (p < ,05). Correlations and regression models were conducted through the
latent variables acquired from the factor analysis.
Correlation analyses demonstrated significantly positive high-level of
correlations among safety culture and contextual performance, but no correlations
among safety culture and contextual performance can be observed. Regression
analysis resulted in a model whereby 7 % of the explained variance in perceived
contextual performance is accounted for by safety culture and 37,4 % of explained
variance in perceived task performance is accounted for by safety culture.
Demographic- wise, the respondents differed in terms of their mean level of safety
culture according to educational level and age but no difference was discerned
regarding the tenure and gender variables. Also the respondents differed in terms of
their mean level of personnel performance perception according to educational level,
tenure and age but no difference was discerned regarding the gender variable.