Baş dönmesi olan hastaların tanısında yatak başı vestibüler test sonuçlarının kantitatif laboratuvar test sonuçları ile korelasyonu
Correlation of bedside vestibular test results with quantitative laboratory test results in the diagnosis of patients with dizziness
Yazar: SERHAN CÖMERTOĞLU
Danışman: PROF. DR. UTKU AYDİL
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmamızda baş dönmesi şikayeti ile gelen hastalarda yatak başı vestibüler test sonuçlarının, kantitatif laboratuvar vestibüler testler sonuçlarına göre elde edilmiş nihai tanı ile korelasyonunun araştırılarak, yatak başı vestibüler testlerin doğru tanıyı belirlemedeki yeterliliği incelenmiştir. Yatak başı vestibüler testlerin; vestibüler patoloji grupları içinde duyarlılığı, özgüllüğü, pozitif prediktif değeri (PPD) ve negatif prediktif değeri (NPD) belirlenmiştir.

MATERYAL VE METOD: Kulak burun boğaz polikliniğine baş dönmesi şikayeti ile başvuran 251 hastanın detaylı öyküleri alınıp, otoskopik muayeneleri yapıldıktan sonra hastalara ilk olarak yatak başı vestibüler değerlendirilme yapılmıştır. Ardından yatak başı vestibüler test sonuçlarının etkinliğini karşılaştırabilmek için kantitatif laboratuvar vestibüler değerlendirme yapılmıştır. Hem yatak başı vestibüler testler hem de kantitatif laboratuvar vestibüler testler sonrasında vestibüler patolojinin tanısı ICVD komitesinin vestibüler patolojiler için belirlediği tanı kriterlerine göre konulmuştur. Hastaların yapılan yatak yaşı vestibüler değerlendirme sonuçları kantitatif vestibüler test sonuçları ile karşılaştırıldı ve yatak başı vestibüler test sonuçlarının duyarlılık, özgüllük, PPD'si ve NPD'si her vestibüler patoloji grubu için ayrı ayrı hesaplanmıştır.

BULGULAR: Çalışmamıza Kasım 2023 ile Nisan 2024 tarihleri arasında kliniğimize baş dönmesi şikayeti ile başvuran 251 hasta dahil edilmiştir. Hastaların ortalama yaşı 54,7 (15-87) ve kadın erkek oranı ise 1.9:1 idi. Benign paroksismal pozisyonel vertigo (BPPV) , 251 katılımcının %57,8'ünde görülen en sık vestibüler patoloji olarak izlendi. BPPV' den sonra en çok görülen vestibüler patolojisi ise fonksiyonel dizziness (%20,7) idi. Vestibüler patoloji grupları arasında yaş, cinsiyet, baş dönmesinin süresi, semptomların devam ettiği süre, işitsel semptomlar ve geçirilmiş üst solunum yolu enfeksiyon öyküsü açısından farklılık olup olmadığını araştırıldı. Farklılıkların hangi vestibüler patoloji grubundan kaynaklandığı belirlendi. Son olarak yatak başı test sonucuna göre konulan tanılar, kantitatif vestibüler test sonucuna göre konulan tanılarla korelasyonunu bütün vestibüler patoloji grupları için ayrı ayrı incelendi ve yatak başı vestibüler testlerin doğru tanıya ulaşmadaki yeterliliği değerlendirildi.
Yatak başı vestibüler testlerin BPPV hasta grubunda duyarlılığı %86,2 , özgüllüğü %100, PPD'i %100 ve NPD'i %84,1 olarak bulundu. Fonksiyonel dizziness hasta grubunda yatak başı testlerin duyarlılığı %100, özgüllüğü %87,4 , PPD'i %67,5 ve NPD' i %100 olarak bulundu. Yatak başı vestibüler testlerin santral vestibüler patolojiler için duyarlılığı %76,4, özgüllüğü %99,5 , PPD'i %92,8 ve NPD'i %98,3 olarak bulundu. Yatak başı vestibüler testlerin unilateral vestibüler parezi için duyarlılığı %40, özgüllüğü %100, PPD'i %100 ve NPD'i %97,5 olarak bulundu. Yatak başı vestibüler testlerin; vestibüler migren, meniere hastalığı, vestibüler nörit, SSKDS ve ortostatik dizziness tanıları için duyarlılığı %100, özgüllüğü %100, PPD'i %100 ve NPD'i %100 olarak bulundu.

SONUÇ: Baş dönmesi şikayeti ile gelen hastalara yeterli zaman ayırarak detaylı bir öykü alınmasının ardından yapılacak yatak başı vestibüler değerlendirme altta yatan patolojinin tanınmasında ve sonrasında uygun tedavinin başlanmasında yeterli olarak görülmektedir. Bu nedenle yatak başı vestibüler testler sonrasında nihai tanıya ulaşamadığımız ve kararsız kaldığımız durumlarda kantitatif vestibüler testlerin kullanılmasın öneriyoruz.

Abstract:
OBJECTİVE: In this study, we investigated the adequacy of bedside vestibular tests in determining the correct diagnosis by investigating the correlation of bedside vestibular test results with the final diagnosis based on the results of quantitative laboratory vestibular tests in patients presenting with dizziness. The sensitivity, specificity, positive predictive value (PPV) and negative predictive value (NPV) of bedside vestibular examinations in vestibular pathology groups were determined.

MATERIALS AND METHODS: After a detailed history-taking and otoscopic examination of 251 patients who presented to the otorhinolaryngology outpatient clinic with complaints of dizziness, a bedside vestibular evaluation was performed. Then, a quantitative laboratory vestibular assessment was performed to compare the effectiveness of bedside vestibular test results. After both bedside vestibular testing and quantitative laboratory vestibular testing, the diagnosis of vestibular pathology was made according to the ICVD committee's diagnostic criteria for vestibular pathologies. The bedside vestibular test results of the patients were compared with the results of quantitative vestibular testing, and the sensitivity, specificity, PPV, and NPV of the bedside vestibular test results were calculated separately for each vestibular pathology group.

RESULTS: Our study included 251 patients who presented to our clinic with dizziness between November 2023 and April 2024. The mean age of the patients was 54.7 (15–87), and the female-to-male ratio was 1.9:1. Benign paroxysmal positional vertigo (BPPV) was observed as the most common vestibular pathology, occurring in 57.8% of the 251 participants. Following BPPV, the second most common vestibular pathology observed was functional dizziness (20.7%). The study investigated whether there were differences among vestibular pathology groups in terms of age, gender, duration of dizziness, duration of ongoing symptoms, auditory symptoms, and history of upper respiratory tract infections. The differences were determined to originate from which vestibular pathology group. Finally, the diagnoses made based on bedside testing were individually correlated with the diagnoses made based on quantitative vestibular testing for all vestibular pathology groups. The adequacy of bedside vestibular tests in reaching the correct diagnosis was evaluated.
The sensitivity, specificity, PPD, and NPD of bedside vestibular tests were 86.2%, 100%, 100% and 84.1%, respectively, in the BPPV patient group. In the functional dizziness patient group, the sensitivity, specificity, PPD, and NPD of bedside tests were 100%, 87.4%, 67.5%, and 100%, respectively. For central vestibular pathologies, the sensitivity of bedside vestibular tests was found to be 76.4%, specificity 99.5%, PPV 92.8%, and NPV 98.3%. For unilateral vestibular paresis, the sensitivity of bedside vestibular tests was 40%, specificity 100%, PPV 100%, and NPV 97.5%. For vestibular migraine, Meniere's disease, vestibular neuritis, Superior Canal Dehiscence Syndrome (SCDS), and orthostatic dizziness diagnoses, the sensitivity, specificity, PPV, and NPV of bedside vestibular tests were all found to be 100%.

CONCLUSION: Bedside vestibular evaluation of patients presenting with dizziness after taking a detailed history with sufficient time, is considered adequate for recognizing the underlying pathology and initiating appropriate treatment thereafter. Therefore, in cases where we cannot reach a definitive diagnosis after bedside vestibular tests and remain uncertain, we recommend the use of quantitative vestibular tests.