Para politikası ile varlık fiyatları arasındaki ilişki: Türkiye, Güney Afrika ve Brezilya örneği
The relationship between monetary policy and asset prices: The case of Türkiye, South Afri̇ca and Brazil
Yazar: MUHTEREM ÇAĞDAŞ ABAY
Danışman: PROF. DR. BENGÜL GÜLÜMSER KAYTANCI
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik kriz = Economic crisis ; Finansal istikrar = Financial stability ; Finansal varlık = Financial asset ; Merkez Bankası = Central Bank ; Para politikaları = Monetary policies ; Para politikası araçları = Monetary policy toolls ; Yapısal vektör otoregrasyon modeli = Structural vector autoregression models

Özet:
Merkez bankaları para politikası araçlarını kullanarak, fiyat istikrarı ve finansal istikrar gibi hedeflere ulaşabilmek adına birçok karar almaktadır. 2008 Küresel ekonomik kriziyle birlikte enflasyon hedeflemesinin tek başına ekonomik istikrarın sağlanmasında yeterli olmayacağı ve finansal istikrarın sağlanmasının da gerekli olduğu geniş kabul görmüştür.    
Özellikle 1990'lardan itibaren yaşanan ekonomik krizlerde varlık fiyatlarında görülen balonların etkili olması para politikasının aktarım mekanizması ve varlık fiyatları arasındaki ilişkiyi daha fazla gündeme getirmiştir. Etkin bir parasal aktarım mekanizması, merkez bankalarının elindeki politika araçlarını kullanarak toplam talebi ve enflasyonu etkileyebilmesini sağlamaktadır.
Bu çalışmanın temel amacı, küresel ekonomik kriz sonrasında Türkiye, Güney Afrika ve Brezilya ekonomileri için para politikası faiz kararlarının varlık fiyatları üzerindeki etkisini incelemektir. Analiz 2010:01 – 2022:12 dönemini kapsamaktadır ve SVAR modeli blok dışsallık analize dahil edilerek kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen etki tepki analizi sonuçlarına göre, Türkiye için reel efektif döviz kuru, üç ay vadeli hazine bonosunu ve on yıl vadeli devlet tahvilini açıklamada politika faizi önemliyken, Güney Afrika'da dışsal değişkenlere yönelik politika  faizi  önem  kazanmaktadır.  Brezilya'da  hazine  bonosu  ve  devlet     tahvilini açıklamada politika faizi önem kazanmaktadır. Ayrıca, dünya emtia fiyat endeksi politika faizi üzerinde etkili bulunmuştur.
Anahtar Sözcükler: Parasal aktarım mekanizması, merkez bankası, ekonomik kriz, varlık fiyatları, politika faizi, SVAR

Abstract:
There are many decisions that central banks make to achieve targets such as price stability and financial stability using monetary policy tools. With the 2008 global economic crisis, it has been widely accepted that inflation targeting alone is not sufficient for the functioning of economic stability and that the functioning of financial stability is also necessary.
The effect of bubbles in asset prices, especially in the economic crises experienced since the 1990s, has brought the relationship between the transmission mechanism of monetary policy and asset prices to the agenda. An effective monetary transmission mechanism enables central banks to influence aggregate demand and inflation by using the policy tools at their disposal.
The main objective of this study is to analyze the impact of monetary policy rate decisions on asset prices for Turkey, South Africa and Brazil in the aftermath of the global economic crisis. The analysis covers the period 2010:01 - 2022:12 and the SVAR model is used by including block exogeneity in the analysis. According to the results of the impulse response analysis, the policy rate is important in explaining the real effective exchange rate, three-month treasury bills and ten-year government bonds for Turkey, while the policy rate is important for exogenous variables in South Africa.  In Brazil, the policy rate is important in explaining treasury bills and government bonds. Moreover, the world commodity price index is found to be effective on the policy rate.
Keywords: Monetary transmission mechanism, central bank, economic crisis, asset prices, policy rate, SVAR