Bazı entomopatojen fungus izolatlarının in-vivo ve in-vitro şartlarda patates böceği'ne [Leptinotarsa decemlineata (SAY) (Coleoptera: Chrysomelidae)] insektisidal etkisinin belirlenmesi üzerine araştırmalar
Determination of the insecticidal effect of some entomopatogenic fungi isolates on colarado potato beetle[leptinotarsa decemlineata (SAY) (coleoptera: chrysomelidae)]in in-vivo and in-vitro conditions
Yazar: MERT KILINÇ
Danışman: PROF. DR. YUSUF YANAR ; PROF. DR. DÜRDANE YANAR
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez çalışması Tokat İlindeki farklı tarımsal alanlardan alınan toprak örneklerinden izole edilen Beauveria bassiana ve Metarhizium anisopliae türlerinden oluşan 14 entomopatojen fungus izolatının (GOPT-123, GOPT-158, GOPT-228, GOPT-247, GOPT-258, GOPT-259, GOPT-283, GOPT-321, GOPT-331, GOPT-375, GOPT-PB-2, GOPT-DYYLD, GOPT-5-2, GOPT-228-1) patates bitkisinin önemli bir zararlısı olan ve yüksek oranda verim kaybına sebep olan patates böceğinin (Leptinotarsa decemlineata) ergin, 3. dönem larva ve yumurta dönemlerine karşı etkinliği araştırılmıştır. Çalışmalar laboratuvar ve sera olmak üzere 2 kısımdan oluşmuştur. Laboratuvar çalışmalarında böcek daldırma, böceğe püskürtme, böceğe enjeksiyon, besine püskürtme, ovisidal etki çalışması ve antifidant etki çalışması olmak üzere farklı uygulama yöntemleri kullanılmıştır. Laboratuvarda tek doz tarama denemelerinde entomopatojen fungus izolatları 1x108 konidiospor ml-1 dozunda uygulanmış olup diğer izolatlara oranla daha etkili bulunan GOPT-228 ve GOPT-375 numaralı izolatlar ile 1x103, 1x105, 1x107, 1x108 ve 1x109 konidiosporml-1 dozlarında doz denemeleri yapılmıştır. Laboratuvar çalışmaları sonucunda etkili bulunan GOPT-228 izolatı ile 1x108 konidiosporml-1 dozunda sera çalışmaları yapılmıştır. Çalışmada kullanılan uygulama yöntemlerinin etkisi izolat bazında varyasyonlar göstermiştir. Hem tek doz tarama testlerinde hem de doz-ölüm testlerinde ergin böceklerin 3. dönem larvalara göre entomopatojen fungus izolatlarına daha dayanıklı oldukları görülmüştür. Erginlerde ölüm oranlarındaki artış genel olarak 7 günlük inkübasyon süresinden itibaren kontrolden önemli düzeyde yüksek olurken larvada bu üç günlük inkübasyon süresinden itibaren gerçekleşmiş ve 5. günde bazı izolatlar %90 ve üzeri ölüme neden olmuştur.Ovisidal etki testlerinde kontroldeki yumurta açılma oranı üçüncü günde %100'e ulaşırken, entomopatojen uygulamalarında 1x107 konidiospor ml-1 dozundan itibaren yumurta açılım oranı %50 ve altına düşmüştür. En yüksek spor konsantrasyonunda (1x109 konidiosporml-1) yumurta açılım oranı %3.8 olmuştur.Yaptığımız sera denemelerinde kullandığımız B. bassiana izolatının etkinliği invitro testlerdekinden çok düşük olup, 3. dönem larvalarda %40, ergin böceklerde %12 ölüm meydana gelmiştir. Yapmış olduğumuz antifidant etki çalışmalarında entomopatojen fungus uygulamalarımızın beslenmeyi engelleyici yönde etki yaptığı gözlemlenmiştir Yapılan çalışmalar sonucunda entomopatojen fungusların patates böceği ile biyolojik mücadelede kullanılma potansiyelinin olduğu görülmüş olup bu konudaki çalışmaların artarak devam etmesi ve arazi ortamında da daha detaylı çalışmaların yapılması gerektiği düşünülmektedir.

Abstract:
This study was carried out to determine the effectiveness of 14 entomopathogenic fungi isolates (GOPT-123, GOPT-158, GOPT-228, GOPT-247, GOPT-258, GOPT-259, GOPT-283, GOPT-321, GOPT-331, GOPT-375, GOPT-PB-2, GOPT-DYYLD, GOPT-5-2, GOPT-228-1), consisting of Beauveria bassiana and Metarhizium anisopliae species isolated from soil samples from different agricultural areas in Tokat, on adult, 3rd larvae stage and egg stages of potato beetle (Leptinotarsa decemlineata)which is an important pest of the potato plant and causes high yield loss. The studies consisted of 2 parts as laboratory and greenhouse. Different application methods were used in laboratory studies including insect dipping,spraying, injection, and food spraying, ovicidal effect tests and antifidant effect tests. In single-dose screening trials, the entomopathogenic fungi isolates were tested at a dose of 1x108 conidiaml-1. Indose-mortality trials isolates GOPT-228 and GOPT-375, which were found to be more effective than other isolates, tested at 1x103, 1x105, 1x107, 1x108 and 1x109 conidia ml-1 concentrations. Based on the results of laboratory studies, greenhouse tests were carried out with GOPT-228 isolate at a dose of 1x108 conidia ml-1 concentration. The effects of the application methods used in the study showed variations on the basis of isolates. It was observed that adult insects were more resistant to the entomopathogenic fungi isolates than the larvae in both single-dose screening tests and dose-mortality tests. While the increase in mortality rates in adults was significantly higher than the control after the 7-day incubation period, this occurred after the three-day incubation period in larvae and some isolates caused 90% or more death on the 5th day. In ovicidal effect tests, the control egg opening rate reached 100% on the third day, while the egg hatching rate decreased to 50% and below in the entomopathogenic fungi applications after 3 day postinoculation at the dose of 1x107 conidia ml-1. At the highest spore concentration (1x109 conidia ml-1), the egg hatching rate was 3.8%. The efficiency of the B. bassiana isolate we used in the greenhouse experiments was much lower than in the in vitro tests, 40% of the 3rd stage larvae and 12% of the adult insects died. It has been observed that our entomopathogenic fungi applications have an antifidant effect. As a result of the studies, it has been observed that the entomopathogenic fungi have the potential to be used in biological control of the potato beetle, and it is thought that further detailed studies should be carried out under the field conditions.