Ortaöğretim kurumlarında yaşanılan örgütsel sessizlik ile okul kültürü arasındaki ilişki
The relationship between organizational silence education experienced in secondary education institutions and school culture
Yazar: FATMA KARACA GÜZEL
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN GÖKSOY
Düzce Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Okul kültürü = School culture ; Ortaöğretim kurumları = Secondary education institutions ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Örgüt kültürü = Organizational culture ; Örgütsel sessizlik = Organizational silence ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Örgütler insanların oluşturduğu küçük birer toplumsal örnekler olarak düşünülebilir. Hızla değişen ve gelişen dünyada örgütün ilerleme gösterebilmesi için örgüt içindeki üyelerin etkili iletişim içinde olması, örgütü ilgilendiren her konuda fikirlerini çekinmeden dile getirmeleri gerekebilir. Sessizlik örgütün gelişim ve değişimini engelleyen en önemli etmenlerden biridir. Fikirlerini dile getiremeyen üyelerin bulunduğu ve etkili iletişimin hâkim olmadığı örgütlerde örgütsel sessizlik durumu meydana gelebilir. Bununla birlikte dünyadaki farklı toplumların farklı kültürlere sahip olması gibi, her bir örgütün de kendine has farklı bir kültürü vardır. Kültür, örgütün çevresinde yaşanan çeşitli değişikliklere karşı ayakta kalmasını ve varlığını sürdürmesini sağlayan en önemli örgütsel unsurdur. Nihai amacı ayakta kalmak ve her gelişmeye uyum sağlamak olan örgütlerin sahip olduğu kültürler örgütsel sessizlik gibi durumlardan etkilenebilir ve bu etki örgütün gelişimine yansıyabilir. 
 Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim kurumlarında yaşanan örgütsel sessizlik ile okul kültürü arasındaki ilişkiyi öğretmenlerin görüşlerine göre belirleyebilmektir. Örgütsel sessizlik ile okul kültürü arasındaki ilişki ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin cinsiyet, çalıştıkları okul türü ve mesleki kıdem değişkenlerine göre incelenmiştir.
Araştırmanın evrenini Düzce ili Merkez ilçede bulunan ortaöğretim kurumlarında görev yapan 859 öğretmen, örneklemini ise Düzce ili Merkez ilçedeki 23 devlet okulunda görev yapan 402 öğretmen oluşturmaktadır. Düzce ili Merkez ilçedeki genel liselerin tümü araştırmaya dahil edilmiş olup ölçme aracının uygulandığı öğretmenler kolay örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir.
Araştırmada verileri toplamak amacıyla Likert türü olan Örgütsel Sessizlik ölçeği ile Okul Kültürü ölçeği kullanılmıştır. Toplanan veriler SPSS programında analiz edilmiştir. Örgütsel sessizliğin okul kültürü üzerindeki rolü ve ilişkisinin öğretmenlerin cinsiyete göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla bağımsız gruplar t-testi, çalıştıkları okul türü ve mesleki kıdeme göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla tek yönlü varyans analizi (ANOVA), örgütsel sessizlik ve okul kültürü arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla Pearson Korelasyon analizi ve örgütsel sessizliğin okul kültürünü ne düzeyde yordadığını belirlemek için ise regresyon testleri uygulanmıştır. 
Araştırma sonucunda elde edilen sonuçlar şu şekilde özetlenebilir:
Düzce ili Merkez ilçede bulunan ortaöğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin görüşlerine göre örgütsel sessizlik ve okul kültürü arasında düşük düzeyde negatif anlamlı ilişki bulunmuştur. Öğretmenlerin örgütsel sessizlik ve alt boyutlarına dair görüşleri ile cinsiyetleri arasında anlamlı bir fark yoktur. Örgütsel sessizlik ve alt boyutları ile okul türü arasında anlamlı bir fark belirlenmemiştir. Örgütsel sessizlik alt boyutlarından örgüt yararına sessizlik alt boyutu ile mesleki kıdem arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Öğretmenlerin okul kültürü ve tüm alt boyutlarına dair görüşleri ile cinsiyetleri arasında anlamlı bir fark yoktur. Okul kültürü tüm alt boyutları ile okul türü değişkeni arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Okul kültürü değişkeninin destek kültürü alt boyutu dışındaki diğer alt boyutları ile mesleki kıdem değişkeni arasında anlamlı fark belirlenmiştir. Örgütsel sessizlik ve alt boyutlar ile başarı kültürü, destek kültürü negatif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Örgütsel sessizlik ve alt boyutlar ile bürokratik kültür arasında pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Örgütsel sessizlik görev kültürünün anlamlı bir yordayıcısı değildir.
Anahtar Sözcükler: Örgütsel Sessizlik, Okul Kültürü, Öğretmenler, Lise

Abstract:
Organizations can be thought of as small social examples created by people. In order for the organization to make progress in the rapidly changing and developing world, it may be necessary for the members of the organization to be in effective communication and to express their opinions without hesitation on every issue that concerns the organization. Silence is one of the most important factors preventing the development and change of the organization. Organizational silence may occur in organizations where there are members who cannot express their opinions and where effective communication is not dominant. However, just as different societies around the world have different cultures, each organization has its own unique culture. Culture is the most important organizational element that enables the organization to survive and maintain its existence against various changes in its environment. The cultures of organizations whose ultimate aim is to survive and adapt to every development can be affected by situations such as organizational silence and this effect can be reflected in the development of the organization.
The purpose of this study is to determine the relationship between organizational silence in secondary education institutions and school culture according to teachers' opinions. The relationship between organizational silence and school culture was examined according to the variables of gender, type of school they work and professional seniority of teachers working in secondary education institutions.
The population of the research consists of 859 teachers working in secondary education institutions in the Central district of Düzce, and the sample consists of 402 teachers working in 23 public schools in the Central district of Düzce. All of the general high schools in the central district of Düzce were included in the study, and the teachers to whom the measurement tool was applied were determined by easy sampling method.
In the study, Organizational Silence scale and School Culture scale were used to collect data. The collected data were analyzed in the SPSS program. The role and relationship of organizational silence on school culture; independent samples t-test, one-way analysis of variance and kruskal wallis tests were applied to determine whether teachers differ according to gender, type of school and professional seniority. Pearson Correlation analysis was conducted to determine whether there is a significant relationship between organizational silence and school culture.
The results obtained as a result of the research can be summarized as follows:
According to the opinions of teachers working in secondary education institutions in the central district of Düzce, a low-level negative significant relationship was found between organizational silence and school culture. There is no significant difference between the views of teachers on organizational silence and its sub-dimensions and their gender. There was no significant difference between organizational silence and its sub-dimensions and school type. A significant relationship was found between organizational silence sub-dimensions, silence for the benefit of the organization and professional seniority. There is no significant difference between the views of teachers on school culture and all its sub-dimensions, and their gender. A significant difference was found between all sub-dimensions of school culture and the school type variable. A significant difference was determined between the other sub-dimensions of the school culture variable except the support culture sub-dimension and the professional seniority variable. Organizational silence and sub-dimensions were found to have a moderately significant negative relationship with success culture and support culture. A low-level significant positive correlation was found between organizational silence and sub-dimensions and bureaucratic culture. Organizational silence is not a significant predictor of task culture.
Keywords: Organizational Silence, School Culture, Teachers, High School