Uludağ Üniversitesi Engelli Sağlık Kuruluna başvuran olguların retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of cases referred to Uludağ University Health Board for the Disabled
Yazar: BERNA KARABİNA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAFAK ERAY
Bursa Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Engellilik = Disability ; Ergen psikiyatrisi = Adolescent psychiatry ; Prevalans = Prevalence ; Psikiyatri = Psychiatry ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Sağlık kurulları = Health boards ; Çocuk psikiyatrisi = Child psychiatry ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs

Özet:
Çalışmamızda Uludağ Üniversitesi Engelli Sağlık Kurulu'na başvuran
hastaların raporlarının tanımlayıcı incelemesini yapmak, ÇÖZGER sistemine
geçildikten sonra olan değişiklikleri değerlendirmeyi amaçlamaktayız.
Çalışmamız Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk
Engelli Sağlık Kurulu'na 20/02/2018 – 20/02/2020 tarihleri arasında başvuran
hastaların ESKR ve ÇÖZGER'leri retrospektif olarak taranarak yapılan
tanımlayıcı bir çalışmadır. Hastaların sadece raporları baz alınmıştır, hasta
dosyaları incelenmemiştir. Belirlenen tarihler arasında başvuran tüm hastalar
çalışmanın evrenini ve örneklemini oluşturmaktadır. Tüm hastaların raporları
çalışmaya dahil edilmiş olup, çalışmada dışlama kriteri bulunmamaktadır.
Toplam 1747 hastanın raporları incelenmiş olup, %44,7'sinin ÇERSH
başvurusu bulunmaktadır. Hastaların %58,2'si erkek, %41,8'i kadındır ve yaş
ortalaması 8,502 ± 4,804 yıl, ortancası 8,000 yıldır. Hastaların %43,3'ü zihinsel
yetersizlik, %26'sı gelişimsel gerilik (GG) (birlikte %69,6'sı bilişsel gelişimde
gecikme (BGG)), %12,1'i özgül öğrenme bozukluğu (ÖÖB), %11,9'u otizm
spektrum bozukluğu (OSB) tanılarını almıştır. BGG tanısı alan hastaların
%14,9'unun sınır düzeyde mental kapasiteye sahip olduğu, %61,7'sinin hafif
düzeyde, %15,9'unun orta düzeyde, %7,6'sının ağır düzeyde BGG olduğu
saptanmıştır. ÇÖZGER'de ESKR'ye göre ÖÖG tanısı alma oranı anlamlı
olarak daha yüksek (p<0,0001), GG tanısı alma oranı ESKR'den anlamlı
olarak daha düşük (p<0,0001) saptanmıştır. Hastaların %12,1'inde eşlik eden
bir psikiyatrik tanı saptanmıştır. ÇÖZGER'de bu oran ESKR'ye göre anlamlı
olarak daha düşük bulunmuştur (p=0,0001). En sık eşlik eden tanı %49,5 ile
dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğudur. Hastaların %42,1'inde eşlik eden
sistemik bir hastalık bulunmaktadır. Sistemik hastalıkları olan hastaların
%26,5'inde nörolojik, %19,1 genetik %14,6 kulak burun boğaz hastalığı
bulunduğu saptanmıştır. Hastaların %24,6'sında epilepsi eşlik etmektedir.
Çalışmamızın sonuçları özel gereksinimli çocukların sağlık kurulu
raporları için başvurularını incelemekte ve sistemsel değişikliklerin başvuru
oranları, tanı dağılımları üzerine etkilerini vurgulayan bir çalışmadır. Bu
iv
bağlamda özel gereksinimli çocuklara uygun desteklerinin sağlanması
amacıyla, yapılan sistemsel değişikliklerin klinik yansımalarının belirlenmesi,
hem klinisyenler hem kanun koyucuların ileriye yönelik çalışmaları için alana
katkı sağlaması amaçlanmıştır.

Abstract:
In our study, it is aimed to make a descriptive review of the hospital
reports of the patients who applied to Uludağ University Disabled Health
Board, and to evaluate the changes after their export to the system of
Report for Children with Special Healthcare Needs (R-CSHCN).
Our study is a descriptive study conducted by retrospectively scanning
of Disabled Health Board Reports (DHBR) and R-CSHCNs of the patients who
applied to Uludağ University Medical Faculty Hospital Disabled Health Board
for children between 20/02/2018 - 20/02/2020. The study is based on patients'
reports, their medical files are not assesed in the study. All patients admitted
between the specified dates constitute the population and sample of the study.
All of the patients' reports are included in the study, and there were no
exclusion criteria.
In total 1747 patients' reports have been assesed, 44,7% of them had
a history of application to child and adolescent psychiatry. 58,2% of the
patients are male, 41,8% are female, the mean age is 8,500 ± 4,804 years and
the median is 8,0 years. 43,3% of the patients have an intellectual disability,
26% of them have developmental delay (DD) (69,6% of them together with
cognitive developmental delay (CDD)), 12,1% of them have specific learning
disorder (SLD), and 11,9% of them have autism spectrum disorder (ASD)
diagnosis. 14,9% of the patients who have CDD diagnosis have borderline
intellectual functioning, 61,7% of them have mild intellectual disability, 15,9%
of them have moderate and 7,6% of them have severe intellectual disability. In
R-CSHCNs, the rate of diagnosis of SLD is significantly higher (p <0.001) as
compared to DHBRs, and the rate of diagnosis of DD is significantly lower than
DHBRs (p <0.001). A comorbid psychiatric diagnosis is found in 12,1% of the patients. This rate is found to be significantly lower in R-CSHCNs than in
DHBRs (p = 0.001). The most common comorbidity is attention deficit and
hyperactivity disorder (49,5%). It is found that 42,1% of patients have an
accompanying systemic disorders, of which 26,5% are neurologic, 19,1% are
genetic, 14,6% are ear-throat-nose disease. 24,6% of the patients have a
comorbid epilepsy diagnosis.
The results of our study examine the applications of children with
special needs for health board reports and it is a study that emphasizes the
effects of systemic changes on application rates and diagnosis distributions.
In order to provide appropriate support for children with special needs, it is
aimed to determine the clinical reflections of the systemic changes and to
contribute to the field for the future studies both for the clinicians and the
legislators.