Türkiye'de fırlatma merkezi değerlendirmeleri ve fırlatma sistemi alternatifleri
Launch site considerations and launch systems alternatives for uses of the Turkish Republic
Yazar: GÖKER ÖZKONUK
Danışman: PROF. DR. ALİM RÜSTEM ASLAN
Hava Harp Okulu Komutanlığı / Havacılık ve Uzay Teknolojileri Enstitüsü / Uzay Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences ; Havacılık Mühendisliği = Aeronautical Engineering

Özet:
Gelişen uzay teknolojileri ile uyduların günlük hayattaki kullanımı günümüzde giderek vazgeçilmez bir kolaylık haline dönüşmüştür. Uydular; haberleşme, seyrüsefer, meteoroloji, uzaktan algılama ve uzay ortamındaki bilimsel araştırmaların yürütülmesi gibi alanlarda insanoğluna hizmet vermektedir. Bu alanlardaki durumsal farkındalık ve bilgi birikiminin getirdiği avantajlardan faydalanabilmek, bir ülkeyi gelişmiş ve yenilikçi kılabilecek temel özelliklerdendir. Bu avantajlardan faydalanabilecek konumda olan ülkeler uydu ve fırlatma teknolojilerini üretebilen ve uzaya bağımsız erişim kabiliyetine sahip olan ülkelerdir. Günümüz itibari ile kendi milli uydusunu üretebilen bir ülke olarak, Türkiye?nin fırlatma hizmetleri konusunda dış ülkelere bağımlı bir konumda olduğu değerlendirilmektedir. Herhangi bir teknoloji birimi açısından dışa bağımlı olan bir millet, o alanda özgün bir ilerleme kaydedemeyecektir. Aynı şekilde uzay ve fırlatma teknolojileri konusunda dışa bağımlılık süreci, Türkiye gibi gelişmekte olan bir ülke için büyük bir milli servet kaybına ve bu alandaki gerilemeye yol açabilecektir.
Bir ülkenin uzaya bağımsız erişim kabiliyeti, o ülkenin kendi fırlatma merkezini kurabilmesi ve kullanabilmesi yeteneği ile ilişkilidir. Fırlatma merkezleri ülkeler için uzaya açılan kapılardır. Nitekim bu kapılar o ülkeler için birer uzaya erişim yolu iken, diğer ülkelerin erişim taleplerinin karşılanması doğrultusunda da milli gelir kaynağı olarak değerlendirilebilecektir.
Fırlatma araçları, geçmişten günümüze gelişen roket teknolojilerinin bir türevi olarak, uyduların istenen görev yörüngelerinde konumlandırılmalarını sağlayacak şekilde adapte edilmişlerdir. 
Bu çalışmada roket teknolojilerinin tarihi gelişiminden ve çeşitli fırlatma görevleri için sıklıkla kullanılan fırlatma araçlarından örnekler verilerek, Türkiye?nin fırlatma ihtiyaçlarını karşılayabilecek bir fırlatma aracının değerlendirilmesi yapılmıştır.
Yörünge ve yörüngeye giriş kavramları üzerinde durularak ideal bir fırlatma aracı ile Türkiye?nin ihtiyaç duyduğu uyduların görev yörüngelerine giriş şekilleri değerlendirilmiştir.
Dünya üzerindeki fırlatma merkezleri ve fırlatma araçları üzerinde yapılan incelemeler sonucu ideal fırlatma merkezi konumu ve özellikleri sentezi yapılmıştır. Türkiye?de ya da sınır dışında kurulacak bir fırlatma merkezi ve bu merkezden fırlatılacak fırlatma araçları için bu sentezler temel alınarak çıkarımlar yapılmıştır.
Çalışmanın sonucunda Türkiye?nin belirli noktalarında kurulabilecek bazı fırlatma merkezlerinden, seçilen fırlatma aracı ile STK programı kullanılarak örnekler verilmiştir.

Abstract:
Nowadays developments on space technologies bringing the usage of satellite technologies has turned into many advanced conveniences in daily life. Satellite technologies serve mankind in communication, navigation, meteorology, remote sensing and scientific researches domains. Having the ability to take advantages of all these knowledge makes a country developed and innovative. Country governments which are manufacturing satellite and launching technologies and also having the ability of independent access to space can derive the benefits of all these advantages.
From past to present, Turkish Republic, as having the ability of manufacturing its own national and original satellite, has been dependent to other countries on satellite launching services. Like on any other technology units being dependent to the outer countries? sources, the space technologies cannot be developed by only using this way of utilization. Also for the Turkish Republic, as a developing country, this method may cause a large national wealth loss and the back tracking on these technologies as well, if they are not self-developed and manufactured.
A country?s ability of independent access to space is directly related to the capability of constructing and running its own launch center. The launch sites are the gateways to the space for that country. These gateways are the source of the space accessing ability, what is more, sources of national income by dealing out launching services to other depending countries when requested.
Launch vehicles had been adapted in uses of positioning satellites on required mission orbits, from past to present, as an alternative of developing rocketry technologies.
In this thesis; the historical developments about rocketry technologies and the frequently used launch vehicles on various launch missions are mentioned. Afterwards a consideration is given about these frequently used launch vehicles by means of the Turkish Republic?s past and future launching needs. 
Earth orbits and orbital injection concepts are emphasized. Later then, the orbital injection alternatives from Turkish mainland are reviewed by ideal frequently used and present launch vehicle technologies.
An ideal launch center location consideration is made by reviewing the specifications of present frequently used launch sites worldwide. Arguments about launch sites can be constructed in Turkish mainland or outside and possible launch capabilities from these reference sites are presented.

According to the ideal launch center considerations, there are two places selected in Turkish mainland. These locations? conveniences about being a launch area are compared with the ideal launch center considerations. The main parameters are being compared are; mission suitability, launch azimuth suitability, transportation capability of launch systems and access to launch area, interaction of the launch center with the environment, access to natural resources from launch center, general climate conditions of the launch area and range from the natural disaster areas. The ideal locations which are suggested in Turkish mainland are Dalaman and Sinop district.
Estimations about Turkish future satellite technologies needs are done. According to this subject, Turksat communication satellites and Gokturk remote sensing satellites are specified as Turkey?s future needs. For these satellite projects, the SSO and GEO orbits are designated as future orbit attainments.
Systems Tool Kit software is used for launching simulations from these two suggested launching areas of Dalaman and Sinop. The consideration is done by evaluating the splash down points of the launch vehicle stages.
For GEO orbit attainment, the project about a floating launch platform, a control ship and a port payload processing facility is generated from the present example used for launch services named Sea Launch. The splash down points for the launch vehicle stages are viewed from the original launch examples of the launch system. 
In addition to these studies the possibility of constructing a launch site for Turkish Republic launch needs and possible launching types are suggested.