Kök kanal dolgusundan sonra farklı kanal patlarının erken ve geç dönemde kök dentinine bağlanma dayanımının karşılaştırılması
Comparison of the bond strength of different canal sealers to root dentin i̇n the early and late periods after root canal filling
Yazar: HAMDİ ALPEREN YALÇIN
Danışman: PROF. DR. FERİDUN ŞAKLAR
Ankara Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Başarılı bir endodontik tedavinin hedefi, kök kanalının uygun şekilde genişletilip dezenfekte edilmesinin ardından, foramen apikaledeki dentin-sement birleşiminden başlayarak kuronal giriş kavitesine kadar, inert, boyutsal olarak stabil ve biyolojik olarak uyumlu bir kanal dolgu materyali ile sızdırmaz ve üç boyutlu dolgu oluşturmaktır. Kök kanallarının ideal bir şekilde doldurulmasını sağlamak için, güta-perka ile birlikte çeşitli kanal dolgu patları kullanılmaktadır. Endodontik tedavide, yıkama ve şekillendirme ya da kemo-mekanik enstrümantasyon işlemlerinin ardından kök kanal sisteminin tam bir sızdırmazlık sağlanarak üç boyutlu olarak doldurulması zorunludur. Boş bırakılan veya eksik doldurulan kanallarda, mikroorganizmalar periodontal dokulara ilerleyerek bu dokularda irritasyona neden olabilir. Güta-perkanın fiziksel sınırlamaları nedeniyle dolduramadığı boşlukları kanal patları doldurur. Bu nedenle, kök kanal dolumlarında kanal patları kritik bir rol oynar ve bu patların yüksek adezyon özelliklerine sahip olması büyük önem taşır. 
Çalışmamızda çeşitli sebeplerle çekilmiş tek köklü tek kanallı 114 adet daimî insan dişi kullanılmıştır. Örnekler her grupta 19 adet diş olacak şekilde randomize 6 gruba ayrılmıştır. Şekillendirme sırasında kök kanalları, ProTaper Universal (Dentsply Maillefer) sistemi kullanılarak F4 (40/06) boyutuna kadar prepare edilmiştir. Kök kanalları kâğıt konlarla kurutulduktan sonra 3 farklı kanal patı kullanma kılavuzuna uygun şekilde 40/06 güta-perka ile doldurulmuştur. Grup A1: (Dentsply AH Plus / güta-perka), Grup B1: (Angelus MTA Fillapex sealer/ güta-perka), Grup C1: (FKG TotalFill BC / güta-perka) olmak üzere bu gruplar 2. Haftada teste tabi tutulmuştur. Grup A2: (Dentsply AH Plus / güta-perka), Grup B2: (Angelus MTA Fillapex sealer/ güta-perka), Grup C2: (FKG TotalFill BC / güta-perka) grupları ise 3. Ayda teste tabi tutulmuştur. Örneklerin kanal dolguları tamamlandıktan sonra, 13 mm yükseklik ve 15 mm çapında hazırlanan rehber kalıplara soğuk akrilik rezin konulduktan sonra kökler kalıplara gömülüp sabitlenmiştir. Daha sonra su soğutmalı hassas elmas testere (Metkon Micracut 201) kullanılarak her bir kökün orta üçlüsünden 2 mm kalınlığında horizontal tek kök dilimi elde edilmiştir ve push-out itme bağlanma dayanımı testine tabi tutulmuştur. Elde edilen veriler istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Bulgulara bakıldığında AH Plus ve TotalFill BC kanal patı 3. ayda 2. haftaya göre anlamlı derecede daha yüksek bağlanma dayanımı değerleri göstermiş olmasına karşın MTA Fillapex kanal patında anlamlı bir değişiklik görülmemiştir. Üç farklı tip kanal patı arasında 2. hafta ve 3. ayda ölçülen bağlanma dayanımı değerleri bakımından fark olup olmadığına bakılmıştır ve üç kanal patı arasında anlamlı fark bulunmuştur (p<0,001). Her iki zamanda da en yüksek bağlanma dayanımı ortalaması FKG TotalFill BC gruplarında bulunurken en düşük ortalama ise Angelus MTA Fillapex Sealer gruplarında bulunmuştur. FKG TotalFill kanal patının yüksek bağlanma dayanımı değerleri yüksek akışkanlık özelliğine bağlanabilir. Bu sayede kök kanal patı dentin tübüllerine derinlemesine nüfuz ederek mikromekanik kilitlenme sağlamakta ve güçlü bir bağlanma oluşturmaktadır. Ayrıca, patın içerdiği kalsiyum fosfatlar, tübüllerdeki nemle etkileşime girerek kalsiyum hidroksit oluşturmakta ve ardından hidroksiapatite dönüşmektedir. Bu hidroksiapatit de kalsiyum silikat hidrat içinde çökelerek kompozit benzeri bir yapı oluşturup sistemi daha da sağlam hale getirmektedir.

Abstract:
The goal of successful endodontic treatment is to create a sealed, three-dimensional filling using an inert, dimensionally stable, and biologically compatible canal filling material that extends from the dentin-cement junction at the apical foramen to the coronal access cavity. To ensure ideal filling of the root canals, various canal sealers are used in combination with gutta-percha. In endodontic treatment, following irrigation and shaping or chemo-mechanical instrumentation, the root canal system must be completely sealed and filled three-dimensionally. Incompletely filled or empty canals can allow microorganisms to advance into periodontal tissues, causing irritation. Due to the physical limitations of gutta-percha in filling gaps, canal sealers play a critical role in root canal fillings, and it is essential that these sealers have high adhesion properties.
In our study, 114 single-rooted, single-canal permanent human teeth, extracted for various reasons, were used. The samples were randomly divided into six groups, with 19 teeth in each group. During shaping, the root canals were prepared to an F4 (40/06) size using the ProTaper Universal (Dentsply Maillefer) system. After drying the root canals with paper points, they were filled with 40/06 gutta-percha in accordance with the instructions for using three different canal sealers. Group A1: (Dentsply AH Plus/gutta-percha), Group B1: (Angelus MTA Fillapex sealer/gutta-percha), Group C1: (FKG TotalFill BC/gutta-percha) were tested in the 2nd week. Group A2: (Dentsply AH Plus/gutta-percha), Group B2: (Angelus MTA Fillapex sealer/gutta-percha), Group C2: (FKG TotalFill BC/gutta-percha) were tested in the 3rd month. After completing the canal fillings, the roots were embedded and fixed in molds prepared with cold acrylic resin, which were 13 mm in height and 15 mm in diameter. Then, using a water-cooled precision diamond saw (Metkon Micracut 201), a 2 mm thick horizontal root slice was obtained from the middle third of each root, and the push-out bond strength test was performed. The data obtained were statistically analyzed. The results showed that while AH Plus and TotalFill BC sealers had significantly higher bond strength values at 3 months compared to 2 weeks, no significant change was observed in the MTA Fillapex sealer. A comparison was made to determine if there was any difference in the bond strength values measured at 2 weeks and 3 months among the three different types of sealers, and a significant difference was found between them (p<0.001). At both time points, the highest average bond strength was found in the FKG TotalFill BC groups, while the lowest average was found in the Angelus MTA Fillapex Sealer groups. The high bond strength values of FKG TotalFill canal sealer can be attributed to its high flowability. This property allows the canal sealer to penetrate deeply into the dentinal tubules, facilitating micromechanical interlocking and creating a strong bond. Additionally, the calcium phosphates within the sealer interact with the moisture in the tubules to form calcium hydroxide, which then converts into hydroxyapatite. This hydroxyapatite precipitates within the calcium silicate hydrate phase, forming a composite-like structure that further strengthens the system.