Peripartum kadınlarda kognitif fonksiyonların, anksiyete ve postpartum depresyonun değerlendirilmesi ve emzirme üzerine etkisi
Evaluation of cognitive functions, anxiety and postpartum depression on peripartum women and effects on breastfeeding
Yazar: TUĞBA GÜLER SÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. NİLGÜN ALTUNTAŞ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Anne sütü = Milk-human ; Biliş = Cognition ; Depresyon = Depression ; Emzirme = Breast feeding ; Gebelik = Pregnancy ; Kadınlar = Women ; Postpartum dönem = Postpartum period

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, peripartum dönemdeki kadınları, entelektüel fonksiyonlar (bilişsel işlev, öğrenme, bellek), sosyodemografik özellikler, anksiyete ve postpartum depresyon açısından değerlendirilerek bunların emzirme başarısındaki etkisinin araştırılmasıdır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya AYBÜ Yenimahalle Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Doğum Kliğine Şubat 2018 – Ağustos 2018 tarihleri arasında başvuran 158 gebe alınmıştır. Üreme döneminde olan ancak 2 yaş altında çocuğu bulunmayan sağlıklı 96 kadın kontrol grubu olarak çalışmaya dâhil edilmiştir. Son trimesterdeki gebelere doğum öncesinde sosyodemografik veri anketi, mini mental test, durumluluk-sürekli kaygı ölçeği (STAİ 1,2) uygulanmıştır. Doğum sonrası ilk 24 – 48 saatte mini mental test, STAİ 1 ve STAİ 2 tekrar edilmiş ve kadınlara emzirme öz yeterlilik testi uygulanmıştır. Postpartum 10-15.günlerde annelere Edinburgh postpartum depresyon ölçeği ile depresyon taraması yapılmıştır ve emzirmeleri Latch skorlama sistemi ile değerlendirilmiştir. Postpartum 10.günde sadece anne sütü ile beslenen bebeklerin anneleri başarılı, ilk 10 gün içerisinde mama kullanan anneler başarısız kabul edilmiştir. Kontrol grubuna ise mini mental test, STAİ 1 ve STAİ 2 uygulanmıştır. Veriler SPSS 15 istatistik programı ile analiz edilmiştir. 
Bulgular: Çalışma grubunda postpartum MMSE skorlarında doğum öncesi skorlara göre anlamlı derecede artma, STAİ 2 test skorlarında ise anlamlı derecede azalma tesbit edildi (p<0.05). Emzirmede başarılı ve başarısız olan gruplar arasında doğum öncesi ve sonrası değerlendirilen STAİ 1,2 ve mini mental test skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu (p>0.05). Doğum sonrasında değerlendirilen Edinburgh postpartum depresyon tarama ölçeği puanları açısından da iki grup arasında fark saptanmadı (p>0.05). LATCH emzirme skorları ise başarılı olan grupta başarısız gruba göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0.05). 
Sonuç: Doğum sonrasında kognitif fonksiyonlarda artma, sürekli kaygı durumu skorlarında azalma saptanmasına karşın emzirme başarısında MMSE, STAİ 1 ve 2'nin bir etkisi yoktur. Çalışmamızın verileri doğum sonrasında annenin bilişsel işlevlerinde azalma olduğuna dair sağlık çalışanlarında ve toplumda olan genel yargının yanlış olduğunu göstermektedir. Emzirmeye başlama ve emzirmenin sürdürülmesi açısından istenen başarı oranlarını yakalayabilmek için bu konuda uzun süreli takip içeren, ilişkili olabilecek birçok faktörü değerlendiren daha fazla sayıda çalışmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to evaluate women in the peripartum period in terms of intellectual functions (cognitive function, learning, memory), sociodemographic characteristics, anxiety and postpartum depression and to investigate their effects on breastfeeding success.

Material and Methods: 158 pregnant women who applied to AYBÜ Yenimahalle Training and Research Hospital Gynecology Clinic between February 2018 - August 2018 were included in the study. A total of 96 healthy women who were in reproductive age but had no children under 2 years were included in the study. Sociodemographic data questionnaire, mini-mental test, state-trait anxiety scale (STAI 1,2) were performed to the pregnant women in the last trimester. In the first 24 - 48 hours postpartum, mini mental test, STAI 1 and STAI 2 were repeated and breastfeeding self-efficacy test was applied. On the 10-15th days of postpartum, mothers were screened for depression with the Edinburgh postpartum depression scale and their breastfeeding was evaluated with the Latch scoring system. On the 10th postpartum day, the mothers of the babies who were fed exclusively breast-feeding were accepted as successful and the mothers who fed by formula were considered as unsuccessful. In the control group, mini mental test, STAI 1 and STAI 2 were applied. Data were analyzed with SPSS 15.

Results: Postpartum MMSE scores were significantly increased and STAI 2 test scores were significantly decreased compared to prenatal scores in the study group (p <0.05). There was no statistically significant difference between STAI 1,2 and mini-mental test scores evaluated before and after delivery between the successful and unsuccessful groups (p> 0.05).There was no difference between the two groups in terms of the Edinburgh Postpartum Depression Screening Scores (P> 0.05). LATCH scores were significantly higher in the successful group compared to the unsuccessful group (p <0.05).

Conclusions: MMSE, STAI 1 and 2 had no effect on the success of breastfeeding although there was an increase in cognitive functions and a decrease in STAI 2 scores after birth. Our study show that the general judgment in the health care workers and the society regarding the decrease in the cognitive functions of the mother after birth is wrong. In order to achieve the desired success rates in terms of starting and sustaining breastfeeding, more studies are needed including long-term follow-up and evaluating many related factors.