Bazı atdişi hibrit mısır (Zea mays indentata L.) çeşitlerinin Tokat Zile koşullarında performanslarının belirlenmesi
Determination of performances of some hybrid dent corn (Zea mays indentata L.) cultivars in Tokat Zile conditions
Yazar: MUSTAFA BOZDAĞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ SAKİN
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Hibrit mısır = Hybride maize ; Tane verimi = Grain yield ; Verim ögeleri = Yield components

Özet:
Bu çalışma, Tokat Zile koşullarına uygun, yüksek verimli ve hasatta tane nemi düşük, pazar değeri yüksek melez atdişi mısır çeşitlerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, 15 adet tek melez atdişi mısır çeşidi (LG 30.597, LG 3607, Helen, KWS 6565, Korimbos, Diptic, PL 107.3099, AS 71, 31 G 98, 34 N 24, 31 Y 43, ADA 9516, ADA 351, ADA 334 ve SNH 8605) kullanılmıştır. Araştırma, Tokat-Zile koşullarında 2014 yılında tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Ekim, 5 m uzunluğundaki parsellere sıra arası 70 cm, sıra üzeri 20 cm olacak şekilde 3 Mayıs 2014 tarihinde elle yapılmıştır. Her bir parsel dört sıradan oluşmuştur. Araştırmada bütün parsellere dekara 20 kg saf azot ve 10 kg P2O5 ve 5 kg potasyum olacak şekilde gübre verilmiştir. Fosforlu ve potasyumlu gübrenin tamamı ekimle birlikte, azotlu gübrenin ise yarısı ekimle, diğer yarısı bitkiler 40-50 cm ulaştığı zaman verilmiştir. Hasat, 22 Ekim 2014 tarihinde yapılmıştır. Elde edilen veriler deneme desenine uygun olarak varyans analizine tabii tutulmuş ve önemlilik gösteren ortalamalar arasındaki farklılıkları saptamak için Duncan testi uygulanmıştır.Araştırmada incelenen tüm özellikler bakımından çeşitler önemli derecede farklılık göstermiştir. Elde edilen sonuçlar incelendiğinde; çeşitlerin tepe püskülü çıkarma süresi 66 - 81 gün, koçan püskülü çıkarma süresi 70 - 86 gün ve olgunlaşma süresi 124,7 - 132,3 gün, hasat süresi 127 – 157 gün, bitki boyları 268.3 - 308.3 cm, ilk koçan yükseklikleri 85 – 138.0 cm, bitki başına koçan sayıları 1.00 - 1.13 adet,  koçan uzunlukları 17,4-22,4 cm, koçanda tane sayısı 569 - 713 adet, tek koçan verimi 158,3 - 218,9 g, bin tane ağırlığı 296.0 - 411 g, hektolitre ağırlığı 67.9 - 76.1 kg, dekara tane verimleri 1213- 1557 kg arasında değişiklik göstermiştir. Çeşitlerin 133. günde en düşük fizyolojik olumda tane nemi % 23.3 ile PL 107.3099 mısır çeşidinde belirlenmiş, bu çeşidi % 27.8 ile Diptic, % 29.0 ile 34 N 24 ve KWS 6565 çeşitleri izlemiştir. Bunun yanında PL 107.3099 (124.7 gün), Diptic (128.7 gün) ve KWS 6565 (129,0 gün) çeşitleri erken olgunlaşmışlardır. Araştırmada, elde edilen sonuçlara göre tane verimi yüksek Diptic çeşidi erken olgunlaştığı ve hasat süresinin kısa olduğu aynı zamanda da tane nemini çabuk kaybetmesi nedeniyle Tokat-Zile koşulları için önerilebilir.

Abstract:
This study was conducted to determine hybrid dent corn varieties of high yield and low grain moisture at harvest, high economic value suitable for Tokat Zile conditions. In the research, fifteen single hybrid dent corn varieties (LG 30.597, LG 3607, Helen, KWS 6565, Korimbos, Diptic, PL 107.3099, AS 71, 31 G 98, 34 N 24, 31 Y 43, ADA 9516, ADA 351, ADA 334 and SNH 8605) were used. The experiment was conducted by the randomized complete block experimental design with three replications in Tokat Zile conditions in the 2014 growing season. The seeds were sown by hand in 5 m long eight-row plots with 70 cm between rows, 20 cm within the rows on 3 May, 2014. Each plot has four rows. In the trial, 20 kg pure N, 10 kg P2O5 and 5 kg potassium per decare was applied to each plot. All of the phosphorus and potassium fertilizer was applied at sowing while nitrogen fertilizer was splitted, half applied at planting and half when the plants were 40-50 cm. Harvest was performed at 22 October, 2014. The data collected from the trials were subjected to the analysis of variance in accordance with the experimental design, and the means with statistically significant differences were compared using the Duncan multiple range test.In the research, differences among varieties were significant for all studied characteristics. According to results; tasseling periods of cultivars varied from  66 to 81 days, silking periods from 70 to 86 days, maturity periods from 124,7 to 132,3 days, harvest periods from 127 to 157 days, plant height from 268,3 to 308,3 cm, first ear height from 85,0 to 138,0 cm, number of ear per plant from 1,00 to 1,13,  ear length from 17,4 to 22,4 cm, number of kernels per ear from 569 to 713, single ear weight from 158,3 to 218,9 g, 1000 kernel weight from 296,0 to 411,0 g, test weight from 67,9 to 76,1 kg, grain yield per decare from 1213 to 1557 kg. Grain moistures of cultivars in the lowest physiological maturity were determined 133 days in PL 107.3099 corn cultivar with 23,3 %, following respectively Diptic with 27,8 %, 34 N 24 and KWS 6565 cultivars with 29,0 %. Besides PL 107.3099 (124,7 day), Diptic (128,7 day) and KWS 6565 (129,0 day) cultivars matured early. In the research, according to the results obtained Diptic cultivar with high grain yield because of early maturity and the short harvest time also give grain moisture rapidly can be recommended for Tokat Zile conditions.