60-72 aylık çocukların temel duygu bilgisi düzeyi ile duygu düzenleme stratejileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between basic emotion knowledge level and emotion regulation strategies of children aged 60 to 72 months
Yazar: HAFİZE MELİKE CAN
Danışman: PROF. DR. EBRU ERSAY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygu bilgisi = Emotion knowledge ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Okul öncesi eğitim = Preschool education

Özet:
Duygular bebeklikten itibaren yaşamdaki deneyimleri şekillendirirken, kendini koruma, düşünme, karar verme, iletişime geçme gibi pek çok konuda kişiyi yönlendirir. Buna göre kişilerin hayat tecrübelerini anlamlandırma, güçlü sosyal etkileşim kurma, akademik potansiyelini ortaya çıkarma gibi hedeflere erişmeleri için yaşadıkları duyguların farkında olmaları, anlamaları ve düzenlemeleri gerekmektedir. Duyguları düzenlemek için kullanılan yöntemler kişinin dışarıdan nasıl algılandığını, arkadaş ilişkilerini ve odaklanma becerilerini etkilemektedir. Bu becerilerde kritik dönem olan okul öncesi çağda çocukların duygu düzenleme için kullandıkları stratejilere etki eden faktörlerin belirlenmesi, bu açıdan risk altında olan grupların anlaşılması ve desteklenmesi için önem kazanmaktadır. Bu araştırmada erken çocuklukta duygu bilgisi düzeyinin duygu düzenleme stratejileri ile arasındaki ilişkiyi incelemek; duygu bilgisi ve duygu düzenleme stratejilerinin çocukların bazı demografik özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını araştırmak amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2022-2023 Eğitim-Öğretim yılında Ankara ilinin üç farklı merkez ilçesinde bulunan devlet ve özel anasınıfları ile bağımsız anaokullarına devam eden, 60-72 ay yaş aralığında, ana dili Türkçe olan ve normal gelişim gösteren 165 çocuktan oluşmaktadır. Çalışmada veri toplamak amacıyla; "Kişisel Bilgi Formu", "Duyguları Anlama Testi" ve "Okul Öncesi Dönem Çocukları için Duygu Düzenleme Becerileri Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, çocukların duygu bilgisi düzeyinin okul öncesi eğitime devam etme süresi, kardeş sayısı, doğum sırası, anne eğitim seviyesi, çalışma-çalışmama durumu ve ailenin ortalama gelirine göre anlamlı farklılık gösterdiği görülmektedir. Duygu düzenleme stratejileri ise çocuğun cinsiyeti, okul öncesi eğitime devam etme süresi, baba eğitim seviyesi ve ailenin ortalama geliri değişkenlerine göre farklılık göstermektedir. Katılımcı çocukların duygu bilgisi düzeyi ile duygu düzenleme stratejileri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu, çocukların duygu bilgisi arttıkça duygu düzenleme stratejilerinden aldıkları puanların da arttığı görülmektedir. Yine duygu bilgisi arttıkça çocukların daha çok olumlu strateji tercih ettikleri, olumsuz strateji tercih durumlarının ise azaldığı görülmüştür. Ayrıca duygusal bakış açısı alma becerisinde başarılı olan çocukların duygu düzenleme stratejileri toplam puanı ve olumlu strateji puanlarının da yüksek olduğu, olumsuz strateji puanlarının düşük olduğu da bulgular arasındadır. Regresyon analizi sonuçları çocukların duygu düzenleme stratejileri toplam puanının duygu bilgisi toplam puanı, duygu tanıma ve isimlendirme ile duygusal bakış açısı alma alt ölçekleri tarafından açıklandığını göstermiştir.

Abstract:
Emotions play a pivotal role in shaping life experiences beginning from infancy, and influencing individuals across various domains including self-protection, cognitive processes, decision-making, and communication. In this respect, it is essential that individuals are aware of, comprehend and regulate their emotional responses in order to achieve personal goals, including making sense of their life experiences, maintaining robust social interactions and demonstrating their academic potential. The methods employed to regulate emotions have an impact on how the individual is perceived by others, their social interactions and their ability to focus. It is, therefore, instrumental to determine the factors affecting the strategies that children apply for regulating their emotions during preschool age, which is a critical period in the development of such skills, to be able to understand and support at-risk groups in this respect. The objectives of this study are to examine the relationship between the level of emotion knowledge and emotion regulation strategies in early childhood, and to investigate whether emotion knowledge and emotion regulation strategies differentiate according to some demographic characteristics of children. The study group consists of 165 pupils aged 60-72 months, who are native Turkish speakers showing typical development, from public and private kindergartens and independent kindergartens in three different central districts of Ankara province of Türkiye in the 2022-2023 academic year. The data for the study were collected using the 'Personal Information Form', the 'Emotion Comprehension Test' and the 'Emotion Regulation Skills Scale for Preschool Children'. The findings of the study indicate that the level of emotion knowledge of children varies according to several factors such as the duration of their preschool education, the number of siblings they have, their birth order, the mother's education level and employment status, and the average income of their family. The use of emotion regulation strategies, on the other hand, varies according to the variables such as child's gender, the duration of preschool education, father's education level and the average income of the family. It is evident that there is a notable positive correlation between the level of emotion knowledge exhibited by the participating children and their utilisation of emotion regulation strategies. As the emotion knowledge of the children increases, the scores they receive in emotion regulation strategies also increase. Furthermore, it was observed that as the level of emotion knowledge increased, children exhibited a preference for more positive strategies, while their preference for negative strategies decreased. Additionally, it was found that children who demonstrated proficiency in emotional perspective taking skills exhibited high scores on the total emotion regulation strategies scale, as well as high scores on positive strategy scales and low scores on negative strategy scales. The results of the regression analysis indicate that the total score on children's emotion regulation strategies is explained by the total score on emotion knowledge, the subscale on emotion recognition and naming, and the subscale on emotional perspective taking.