Fen ve teknoloji öğretim programındaki ölçme ve değerlendirme anlayışının 6. 7. ve 8. sınıf ders kitapları ile öğrenci çalışma kitaplarına yansımaları
Reflections of the measurement and assessment approach in science and technology program in the 6th, 7th and 8th grades lessons and work book
Yazar: ALTINAY IRMAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATİH AYDIN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Fen Bilgisi Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Fen ve teknoloji dersi = Science and technology course ; Teknoloji eğitimi = Technology education ; Çalışma kitapları = Workbooks ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu çalışmada ilköğretim 6., 7. ve 8. sınıf Fen ve Teknoloji öğretim programı çerçevesinde ders ve çalışma kitaplarındaki ölçme ve değerlendirme tekniklerinin kullanım sıklığı araştırılmıştır. Araştırmada, 2012 ? 2013 Eğitim ? Öğretim yılında Türkiye genelinde okutulan A yayınevi ve B yayınevi tarafından 2006 yılında uygulanmaya başlayan program ışığında hazırlanan ilköğretim 6., 7. ve 8. sınıf Fen ve Teknoloji ders kitapları ile çalışma kitapları incelenmiştir. Araştırmada ilköğretim 6., 7. ve 8. sınıf Fen ve Teknoloji programı çerçevesinde ders ve çalışma kitaplarındaki ölçme ve değerlendirme tekniklerinin kullanım sıklığını belirlemek amacıyla elde edilen veriler, Nartgün, (2009) tarafından tekniklere ilişkin oluşturulan sınıflamalar dikkate alınarak elde edilmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Kullanılan bu yöntem ile A yayınevi ve B yayınevi tarafından hazırlanan 6., 7. ve 8. sınıf Fen ve Teknoloji ders kitapları ile çalışma kitaplarındaki ölçme ve değerlendirme teknikleri tek tek sayılarak tekniklerin kullanım sıklığı öğrenme alanları, sınıf düzeyleri ve üniteler bazında belirlenmiş ve elde edilen veriler yorumlanmıştır. Araştırma sonuçlarına bakıldığında, incelenen tüm kitaplarda özellikle ürünü ölçmeye yönelik tekniklere ağırlık verildiği belirlenmiştir. Bu tekniklerden de en çok kısa cevaplı sorularda yığılmanın olduğu gözlenmiştir. Süreci ölçmeye yönelik tekniklere bakıldığında en fazla açık uçlu soruların kullanıldığı göze çarparken diğer alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerinin oldukça az kullanıldığı tespit edilmiştir. Özellikle V diyagramı tekniğine hiç rastlanamamıştır. Performans çalışmalarına bakıldığında özellikle yığılmanın deney ve performans ödevi tekniklerinde yoğunlaştığı, bazı tekniklere örneğin, portfolyo tekniğinin hiç kullanılmadığı gözlenmiştir. Öz ve akran değerlendirme tekniklerine bakıldığında ise A yayınevi tarafından hazırlanan kitaplarda öz değerlendirme tekniğinin çok az yer aldığı, bunun yanında B yayınevi tarafından hazırlanan kitaplarda sıklıkla kullanıldığı gözlenmiştir. Fakat akran değerlendirmesi her iki yayınevinin hazırladığı kitaplarda hiç kullanılmadığı görülmüştür. Genel bir bakış ile B yayınevi tarafından hazırlanan kitapların 6., 7. ve 8. sınıf Fen ve Teknoloji öğretim programında benimsenen süreç temelli ölçme ve değerlendirme anlayışına daha uygun olduğu gözlenmiştir. Araştırma sonuçları ışığında, tekniklerin eksik yanları göz önüne alınarak, ders ve çalışma kitaplarının yapılandırmacı öğrenme yaklaşımının ölçme ve değerlendirme ilkelerine uygunluğunun sağlanması hususunda önerilerde bulunulmuştur.



Anahtar Sözcükler: Fen ve Teknoloji Öğretim Programı, Ölçme ve Değerlendirme, 6. 7. ve 8. Sınıf Fen ve Teknoloji Ders Kitabı, 6. 7. ve 8. Sınıf Fen ve Teknoloji Çalışma Kitabı

Abstract:
In this study, using frequencies of the measurement and assessment techniques were in the lesson and work books of the 6. 7. and 8. elementary grades, were investigated according to Science and Technology program. In the research process, the lesson and work books were prepared according to Science and Technology program was started to use since 2006 for 6., 7. and 8. grades by A and B press in Turkey. In the study, the data were got for the purpose of determining the using frequencies of the measurement and assessment techniques, were got according to classification of the techniques was formed by Nartgün (2009). Document Analysis was a method from qualitative methods, was used in the study. The measurement and assessment techniques were in the lesson and work books of the 6. 7. and 8. elementary grades, were prepared by A and B press, were counted one by one and the using frequencies of the techniques were determined and the data were interpreted according to learning fields, grade levels and units. According to the results of the study, the product assessment techniques were used in the majority in all of the books were investigated.  The short answer tests were used mostly. The alternative assessment techniques were used rarely. Open ended questions were from the process assessment techniques, were used mostly. Especially, V diagram technique was never used. The experiment and performance home works were used mostly for performance assessment but some techniques like portfolio were never used. Self assessment technique was used rarely in the books of A press, on the other hand the self assessment technique was used mostly in the books of B press. But the peer assessment technique never used in the books both presses. The books of the B press was appropriate according to the 6., 7. and 8. grades Science and Technology program was prepared  by considered process assessment techniques. According to the results of the study, by taking the lacks of the techniques, some opinions were suggested about providing suitable the books up to the measurement and assessment principles of the constructivist approach.



Keywords: Science and Technology Program, Measurement and Assessment, 6., 7. and 8. grades lesson book, 6., 7. and 8. grades work book