Pedagojik motivasyon: Eğitici-öğrenci iletişimi /
Yazar: ELİF YEŞİLYAPRAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CENGİZ ANIK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Eğitimciler = Educators ; Motivasyon = Motivation ; Pedagoji = Pedagogy ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğretmen-öğrenci iletişimi = Teacher-student comminication ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
ÖZET Motivasyon bireyleri, özel bir tavırla hareket etmeye, davranmaya teşvik eden, kendilerinden veya çevrelerinden kaynaklanan çeşitli güdü ve güdüler topluluğudur. Öğrenci motivasyonu ise, anlamak, sindirmek ve bilgiye başvurmak amacıyla öğrenilecek konu hakkında yükseltilmiş bir dikkat durumudur. Dışsal güdülenme, özendirici hedefler ve pekiştireçler aracılığıyla sağlanırken, içsel güdülenmede, bireyi motive eden, faaliyetin kendisinden alınan doyumdur. Öğrencilerin güdülenmesinde, eğitimci ile öğrenci arasındaki iletişimin niteliği önemli bir rol oynamaktadır. Eğitimde yararlanılan motivasyon kuramlarından, başarı güdüsü, nedensellik yükleme (atıf) ve sosyal öğrenme kuramlarının ağırlık merkezinde yer alan iletişim, amaçlanan davranışların gerçekleştirilmesinde etkili bir araç olarak kullanılmaktadır. Nedensellik yükleme kuramına göre, öğrenciler, başarı yada başarısızlıklarını çeşitli nedenlere atfetmektedirler. Bunlar, içsel odaklı olan çaba ve kabiliyet ile dışsal odaklı olan şans ve konunun zorluğudur. Çaba öğrenci tarafından kontrol edilebilir ancak, şans, konunun zorluğu ve kabiliyet öğrencinin kontrolü dışındadır. Öğrencilerin başarma güdüleri, başarı ve başarısızlıklarını bu nedenlerden hangisine atfettiklerine bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Newcomb'un ABX modeline göre, bireyler, ilişkide bulundukları kişiler, olaylar ve nesneler hakkında çeşitli sahiptirler. Bireyin başarı ve başarısızlığını bir takım nedenlere yüklemesi gibi, başkalarıyla ve olay yada durumlarlar ilgili olarak tutumları da benzer bilişsel süreçler sonucunda oluşmaktadır. İki bireyin birbirlerine ve ortak bir nesne ya da duruma yönelimleri, bu atıflara bağlı olarak, yaklaşma yada kaçınma şeklinde olmaktadır. Kuramın ana önermesi, A'nın ve B'nin, X yönelik görüşlerindeki farklılıktan doğan dengesizlik durumunun, gerginliğe sebep olacağı ve bu gerginliğin iletişimi teşvik edeceğidir. Denge durumunu yeniden sağlamak için158 iletişime giren birey, gerekirse tutumlarını yeniden oluşturmak üzere atıflarını değiştirecektir. İki kuramı birarada ele alındığında, A'nın (öğrencinin), kendine yönelik tutumları yanlış atıflar içeriyorsa, bundan kaynaklanan dengesizliğin iletişimi teşvik etmesiyle, eğitimcinin de yardımıyla, öğrencinin kendisine ilişkin atıflarını değiştirmesi ve başarı güdüsünü arttırması mümkün olabilecektir. Yeniden atıflandırma eğitimi, öğrencinin başarısızlığının, kabiliyet yoksunluğu yerine, yetersiz çaba ya da yanlış yöntem gibi düzeltilmesi mümkün olan nedenlere affedilmesini içermektedir. B'nin (eğitimcinin) A ile ilgili atıfları, eğitimcinin o öğrenciyle ilgili hedef ve beklenti düzeyini belirlediğinden, eğitimci, öğrenci ile ilgili atıflarını oluştururken bireysel farklılıkları bilerek ve kabul ederek davranmalıdır. B'nin, A ile ilgili atıflarının olumsuz unsurlar içermesi halinde, eğitimci, öğrenci ile iletişim kurarak, onu tanımaya, farklılıklarına rağmen anlamaya çalışmalıdır ve sınıf içinde iletişime açık bir ortam yaratmalıdır. Bu durum öğrencilerin kendilerini çekinmeden ifade edebilmeleri için imkan sağlayacaktır. Ayrıca eğitimcinin kendisiyle ilgili, olumlu atıflara sahip olduğunu düşünen bir öğrencinin kendine güveni artacaktır ve kendisiyle ilgili atıflarını yeniden yapılandırarak başarıya güdülenebilecektir. B'nin ve A'nın X'e yönelik tutumlarındaki dengesizlik yaratan farklılıklar, iletişimin önünde bir engel olmamalı, tartışmaya açık özgür iletişim ve eğitim ortamına olanak sağlamalıdır. Görüş ayrılıkları, öğrenme sürecinin bir parçası haline gelerek, öğrencileri, başkalarının görüşlerini dikkate almaya, iletişime ve tartışarak öğrenmeye teşvik etmelidir. Çalışmanın uygulama kısmında kullanılan anketten elde edilen veriler de, eğitimciler ve öğrenciler arasındaki iletişimin, öğrenciler tarafından, dersteki başarıları üzerinde etken olarak kabul edildiğini, öğrencilerin, başarı ve başarısızlıklarını kendi kabiliyetleri kadar, eğitimciyle olan iletişimlerine de bağladıkları yönündedir. Araştırmadan elde edilen bir diğer bulgu, eğitimci ve öğrencilerin iletişiminde, eğitimcinin yaklaşımının belirleyici olduğudur.

Abstract:
ABSTRACT Motivation, is the bundle of various motives resulting from the individual's environment and/or from within himself, that stimulates him to act and behave in a specific way. Educational motivation, in its turn, is a special type of motivation where the student's attention level is arisen about the subject to be learnt, to understand and grasp it, and make use of the information extracted from it. While the extrinsic motivation is made possible through use of incentives and reinforcers, the intrinsic motivation is the satisfaction from the very action that motivates the individual. In student motivation, the quality of the relationship between the student and the teacher plays an important role. Communication that dwells at the heart of such motivation theories that are used in education as achievement motivation, attribution theory, and social learning theories, can be/is used as an effective tool to achieve the targeted behaviour. According to the attribution theory, students attribute their successes or failures to various reasons: The effort can be controlled by the student, however, luck, the difficulty of the subject and the ability are not controllable. The achiement motivation varies depending on to which of these reasons students attribute their success or failure.. In Newcomb's ABX Model, individuals have various different attitudes about individuals whom they are in relation with, and the events and objects they encounter. As with the attribution of success or failure to a specific reason, attitudes about others or incidents are formed through cognitive processes. The orientation of two individuals towards each other, to a common object or an event, is either in the form of approach or abstinence. The main proposition of the theorem is "the imbalance due to the different thoughts of A and B about X, would cause distress between A and B, and result in communication". Individuals who communicate with each other160 would change their attributions in order to regain the balance if they find it necessary. Attribution theory and ABX theory considered combinedly, if A's (the student's) self-attitudes involve wrong attributions, with the help of the teacher -and the communication resulted from the imbalance of these wrong attributions- it would be possible for him to change his attributions and increase his achievement motive. Attribution Retraining involves the attribution of the student's failure to such factors as insufficient effort and/or wrong methods that could be rectified, instead of incompetence. As B's (the teacher's) attributions about A, determine the level of expectations from the student and the targets she sets for him, she should treat him being aware of his personal differences from other students. In case her attributions about A involves negative factors, the teacher should make an effort to communicate with the student to decipher his differences and to be acquainted with him, also, she should create an enviroment that renders the communication between students possible whereby they could express themselves freely. Besides, students that believe the teacher has positive attributions about them would become more self-confident, and be motivated for success through restructuring their attributions. The imbalance between attitudes of A and B towards X, shouldn't be an obstacle for the communication. In contrast, it should promote a milieu open for discussion and free communication and education. Dissimilar ideas, becoming a part of the education process, should encourage the students to pay attention to others' ideas, to communicate with each other, and learn through discussion. In the empirical part of this study, the analysis from the data gathered trough questionnaires indicates that, the communication between the teachers and the students is viewed as a factor on their success, and theİ6İ students recognize their success or failure as an outcome of their capability as well as their communication with the instructors. Another finding from the research is that between students and teachers, it's the teachers who play the determining role in establishing the communication.