Cin mısırının F1 ve F2 generasyonlarında verim, verim unsurları, kalite ile bazı morfolojik ve fenolojik özelliklerin belirlenmesi
Determination of yield, yield components, quality and some morphological and phenological charactersnin the F1 ve F2 generations of popcorn
Yazar: TUBA UZUN
Danışman: PROF. DR. SABRİ GÖKMEN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, bazı cin mısırı çeşitlerinin verim, verim unsurları, kalite ile bazı morfolojik ve fenolojik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma, 2019 yılı vejetasyon döneminde Konya Altınekin koşullarında yürütülmüştür. Deneme, Tesadüf Bloklarında Faktöriyel Deneme Desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Araştırmada yedi melez cin mısırı genotipi ve bir popülasyonun F1 ve F2 generasyonları kullanılmıştır. 
Çalışmada tepe püskülü çıkış süresi, bitki boyu, ilk koçan yüksekliği, bitki başına koçan sayısı, koçan uzunluğu, koçan çapı, koçanda tane sayısı, tek koçan verimi, bin tane ağırlığı, tane verimi, hektolitre ağırlığı, tane iriliği, patlama hacmi, patlamayan tane oranı ve patlamış tek tane hacmi özellikleri incelenmiştir. Çalışmada ilk koçan yüksekliği, bitki başına koçan sayısı ve hektolitre ağırlığı hariç incelenen tüm özellikler bakımından çeşitler ve generasyonlar arasında istatistiki olarak önemli farklar bulunmuştur. F2 generasyonunda koçanda tane sayısı hariç incelenen tüm özellikler bakımından önemli azalmalar meydana gelmiştir.
              Çalışmada en yüksek tane verimi, 1114.2 kg/da ile Baharcin çeşidinden, en düşük ise 778.0 kg/da ile popülasyondan elde edilmiştir. 1092, Elacin, 1047 ve  Bulut çeşitlerinin F1 generasyonundan da dekara 1000 kg'ın üstünde tane verimi elde edilmiştir. Melez çeşitlerin F2 generasyonyonunda tane verimi F1' e göre, ortalama %14 azalmıştır. En fazla azalma %27.0 ile 1047 genotipinde, en az azalma ise, %5.8 ile Ant cin-98 çeşidinde meydana gelmiştir. En yüksek patlama hacmi 32.1 cm3/g ile 1047 çeşidinden, en düşük ise 22.6 cm3/g ile popülasyondan elde edilmiştir. Yapılan Duncan gruplandırmasında popülasyon hariç, diğer yedi melez çeşit, patlama hacmi bakımından aynı grupta yer almıştır. Patlama hacmi F2 generasyonunda F1 generasyonuna göre, SH 9201 çeşidi hariç tüm çeşitlerde farklı oranlarda azalmıştır. En fazla azalma %18.6 ile Bulut çeşidinde görülürken, en az azalma %5.1 ile Elacin çeşidinde meydana gelmiştir. Araştırma sonuçları cin mısırında F1 tohumluğun tane verimi ve ideal patlama hacmi için önemli olduğunu göstermiştir.

Abstract:
This study was carried out determine the yield, yield components, quality, and some morphological and phenological characteristics of some popcorn varieties. The research was conducted under the conditions of Konya Altınekin during the 2019 vegetation period. The experiment was arranged in a factorial trial design in random blocks with three replications. In the study, F1 and F2 generations of seven hybrid popcorn genotypes and a population were used as plant materials.
 In the study, time to tasseling periyod, plant height, first ear height, ears per plant, ear length, ear diameter, number of kernel per ear, grain yield per single ear, 1000 kernel weight, grain yield, hectolitre test weight, grain size, popping volume, rate of unpopped kernels and flake size volume properties were examined. In the study, statistically significant differences were found between varieties and generations in terms of all traits examined except the height of the first ear, the number of ear  per plant and the test weight. In the F2 generation, significant reductions occurred in terms of all traits examined except the number of kernels per ear. 
              In the study, the highest grain yield was obtained from Baharcin variety with 1114.2 kg/da, while the lowest from the population with 778.0 kg/da. In the F1 generation of 1092,  Elacin, 1047 and Bulut varieties, the grain yields were obtained more than 1000 kg per decare. In the F2 generation of hybrid varieties, the grain yield decreased on average 14%  compared to these of F1. The most decrease was in 1047 genotype with 27.0% and the least decrease was in Ant cin-98 variety with 5.8%. The highest popping volume was obtained from  1047 varietiy with 32.1 cm3/g, and the lowest was obtained from the population with 22.6 cm3/g. Except for the population, other seven hybrid varieties were in the same group  in terms of popping volume, according to the Duncan grouping. In the F2 generation, expansion volume decreased at different rates in all cultivars except, SH 9201 compared to the F1 generation.   While the most decrease was found in Bulut variety with 18.6%, the least decrease was in Elacin variety with 5.1%. Resultsof theresearch showed that F1 seed is important for grain yield and ideal popping volume in popcorn.