Trabzon'da yaşayan Suriyeli ve Afganistan uyruklu öğrencilerin COVID-19 pandemi sürecinde uzaktan eğitimde karşılaştığı sorunlar
The problems faced by Syrian and Afghanistan national students living in Trabzon in distance education during the COVID-19 pandemic
Yazar: BEYZA KÜÇÜKKAYA YAZICI
Danışman: PROF. DR. MİNE GÖZÜBÜYÜK TAMER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Afganlılar = Afghans ; COVID 19 = COVID 19 ; Eğitim sorunları = Education problems ; Göçler = Migrations ; Pandemiler = Pandemics ; Suriyeliler = Syrians ; Trabzon = Trabzon ; Uluslararası göç = International migration ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Öğrenciler = Students

Özet:
Göç olgusu, sebep ve sonuçları ile üzerinde en fazla durulması gereken toplumsal olgulardan biridir. Özellikle, 21. yüzyılda öne çıkan uluslararası göçün yoğunluk ve derinlik kazanmasıyla tüm dünyada bütün hatlarıyla önemli bir mesele haline gelmiştir. İnsanlar yaşadıkları yerlerdeki olumsuz yaşam koşulları, savaş, kargaşa ve çatışma gibi durumlar ya da farklı sebeplerle kendileri ya da aileleriyle birlikte daha güvende ve iyi hissedebilecekleri, daha iyi bir yaşam sürebilecekleri yerlere göç etmektedirler. Bu durumun en yakın örneği Arap Baharı olarak adlandırılan, Tunus'ta başlayıp başta Suriye olmak üzere birçok ülkede etkisini gösteren iç karışıklıklar sonucu yaşanan ve niteliği daha çok kitlesel olan göçler olarak karşımıza çıkmıştır. Türkiye'de meydana gelen olaylar karşısında Suriye başta olmak üzere Afganistan, Lübnan gibi ülkelerden göç edenlere kapısını açmıştır. 

Göç ve özellikle zorunlu göçlerle birlikte 21. yüzyıla damgasını vuran bir başka konu ise 2019 yılında Çin'de başlayan ve hızla dünyanın diğer kıta ülkelerine yayılan Covid-19 pandemisidir. Pandemi etkisini tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de fazlasıyla hissettirmiş, pandemi ile mücadelede ilgili önlemler ivedilikle alınmıştır. Zorunlu yerler haricinde okullar, üniversiteler, çoğu kamu kurumu ve özel sektörün içindeki tüm işyerleri kapatılmış, adeta hayat durmuştur. Okulların kapatılmasıyla eğitim uzaktan, internet aracılığıyla farklı platformlardan verilmeye başlanmıştır. Dünyada ve Türkiye'de örgün eğitim çağında olan milyonlarca öğrenci bu durumdan olumsuz etkilenmiştir. Bu durum bulundukları yerleşim birimlerinden savaş, şiddet, çatışma ortamı vb. sebeplerden dolayı başka ülkelere göç etmek ve sığınmak durumunda kalan insanları çok daha derinden etkilemiştir. Özellikle gidilen ülkede konuşulan ana dili bilmeme akabinde yaşanılan 'dil' sorunu eğitimde farklı sorunların yaşanmasını gündeme getirmiştir. Buna ilaveten pandemi sebebiyle okulların kapatılması ve eğitimin dijital platformlarda çevrim içi olarak sürdürülmesi ülkemizde bulunan başta geçici koruma kapsamı altındaki Suriyeliler ile uluslararası koruma bulmak amacıyla ülkemize sığınan Afganistan ve diğer uyruklu ülke vatandaşlarını da derinden etkilemiştir.

Bu araştırma, Trabzon'da yaşayan geçici koruma kapsamı altındaki Suriyeliler ile uluslararası koruma bulmak amacıyla ülkemize sığınan Afganistan uyruklu öğrencilerin Covid-19 pandemi sürecinde alınan tedbir kararıyla eğitimin uzaktan olması sonucunda yaşadıkları eğitim deneyimlerini, uzaktan eğitimin kendileri için olumlu ve olumsuz yanlarını ortaya koymak üzere kurgulanmıştır. Araştırmada verilerin toplanması için nitel araştırma yöntemi kullanılarak derinlemesine görüşme yapılmıştır. Katılımcılara, İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nden ve Trabzon Afganistan Hazaraları Kültür ve Dayanışma Derneği ve diğer ilgili sivil toplum kuruluşlarından ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler, betimsel analize tabii tutulmuştur. Verilerin analizi sonrasında ortaya çıkan genel bulgularda geçici koruma kapsamı altındaki Suriyeliler ile uluslararası koruma bulmak amacıyla ülkemize sığınan Afganistan uyruklu öğrencilerin bir takım eğitim sorunları olduğu ve uzaktan eğitim sistemiyle özellikle uzaktan eğitim araçlarına erişim ve dil sorunu başta olmak üzere sorunlar yaşadığı ortaya çıkmıştır. Elde edilen veriler ışığında geçici koruma kapsamı altındaki Suriyeliler ile uluslararası koruma bulmak amacıyla ülkemize sığınan Afganistan uyruklu öğrencilerin uzaktan eğitim sisteminde daha verimli bir eğitim alabilmesi adına önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The phenomenon of migration is one of the social phenomena that should be emphasized the most with its causes and consequences. In particular, with the intensity and depth of international migration, which came to the fore in the 21st century, it has become an important issue all over the world. People migrate to places where they can feel safer and better and lead a better life with themselves or with their families due to adverse living conditions, war, turmoil and conflict or for different reasons. The closest example of this situation is the so-called Arab Spring, which started in Tunisia and showed its effects in many countries, especially in Syria, as a result of internal turmoil, which is more massive in nature. In the face of that events, Turkey has opened its doors to immigrants from countries especially from Syria and then Afghanistan and Lebanon.

Another issue that has left its mark on the 21st century with migration and especially forced migration is the Covid-19 pandemic, which started in China in 2019 and spread rapidly to other continents of the world. The effect of the pandemic has been felt in Turkey as well as all over the world, and the relevant precautions have been taken immediately in the fight against the pandemic. Except for compulsory places, schools, universities, most public institutions and all workplaces in the private sector have been closed and life has come to a standstill. With the closure of schools, education started to be given from different platforms via the internet. Millions of students at the age of formal education in the world and in Turkey have been adversely affected by this situation. 

This situation more deeply affected people who migrate and be refugee in different countries due to war, violence, conflict environment, etc. Especially not knowing the mother tongue in the destination country, the problem of 'language' has brought different problems in education to the agenda. In addition, the closure of schools due to the pandemic and the continuation of education online on digital platforms have deeply affected the Syrians under temporary protection in our country, as well as the citizens of Afghanistan and other nationalities who took refuge in our country in order to find international protection.

This research is designed to reveal the educational experiences and positive and negative aspects of distance education of Syrians under temporary protection living in Trabzon and students of Afghanistan nationality who took refuge in our country in order to find international protection. Qualitative research method was used by conducting in-depth interviews to collect data in the research. Participants were reached from the Provincial Directorate of National Education, Trabzon Afghanistan Hazaras Culture and Solidarity Association and other relevant non-governmental organizations. The data obtained as a result of the research were subjected to descriptive analysis. In the general findings that emerged after the analysis of the data, it was revealed that Syrians under temporary protection and students from Afghanistan who took refuge in our country in order to find international protection had some educational problems and had problems with the distance education system, especially access to distance education tools and language problems. In the light of the data obtained, suggestions were made for Syrians under temporary protection and for students from Afghanistan who took refuge in our country in order to find international protection to receive a more efficient education in the distance education system.