Salisilik asit uygulamalarının tuz stresi koşullarında yetiştirilen soya (Glycine max. L.)'nınfizyolojik ve biyokimyasal özellikleri üzerine etkisi
Effect of salicylic acid dozes applications on physiiological and biochemical properties of soybean (Glycine max. L.) grown under salt stress conditions
Yazar: CEMRE HAVVA KURT
Danışman: PROF. MURAT TUNÇTÜRK
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada günümüzde yüksek önemi olan soya (Glycine max L.) bitkisi materyal olarak kullanılmıştır. Bu çalışmanın amacı, farklı dozlarda tuz stresi uygulanan soya bitkisine salisilik asit uygulanarak bitkinin tuz stresine karşı tolerans seviyesini belirlemek ve bitkide oluşan morfolojik ve biyokimyasal değişimleri gözlemlemektir. 
Çalışma, 2019 yılında Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü' ne ait iklim odasında yürütülmüştür. Araştırmada tohumluk materyali olarak İlksoy soya çeşidi kullanılmıştır. Deneme, Tesadüf Parselleri Deneme Deseni' ne göre faktöriyel düzende 4 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Araştırmada, dört farklı Salisilik asit dozu (0, 0.5, 1.0, 1,5 mM) ve 3 farklı NaCl tuz dozu (0, 150 ve 300 mM) kullanılmıştır. 
Çalışmada Soyada kök uzunluğu, gövde uzunluğu, kök yaş ağırlığı, gövde yaş ağırlığı, kök kuru ağırlığı, gövde kuru ağırlığı, yaprak alanı, klorofil miktarı, yaprak dokularında iyon sızıntısı, lipid peroksidasyon düzeyi (MDA), yaprak dokularında bağıl su içeriği ve membran dayanıklılık indeksi gibi özellikler incelenmiştir. 
Çalışma sonucunda tuz stresinin bitkinin kök, gövde yaş ve kuru ağırlıklarını, gövde ve kök uzunluklarını, yaprak alanını,  RWC (%) membran dayanıklılık indeksi ve klorofil seviyelerini düşürdüğü, yaprak dokularında iyon sızıntısı,  lipit peroksidasyon düzeyinde artışlara neden olduğu saptanmıştır. Tuz stresinin bitki üzerinde oluşturduğu olumsuz etkiler salisilik asit etkisiyle bitkide meydana gelen zararlanmalar indirgenmiştir.

Abstract:
In this study, soybean (Glycine max L.), which has high importance, was used as plant material. This study was conducted to determine the tolerance level of the plant against salt stress by applying Salisilic acid to the soybean plant and to observe the physical and chemical changes in the plant. The study was carried out in the climate room of Van Yüzüncü Yıl University Faculty of Agriculture, Department of Field Crops in 2019. 
In the research, İlksoy soybean variety seeds was used as material. The experiment was carried out in 4 factorial orders according to the Factorial Completely Randomized Design. In the research, four different Salisilic acid doses (0, 0.5, 1.0, and 1.5 mM) and 3 different NaCl salt doses (0, 150 and 300 mM) were used. In the study, root length, stem length, root fresh weight, stem fresh weight, root dry weight, stem dry weight, leaf area, chlorophyll content, ion leakage in leaf tissues, lipid peroxidation level (MDA), relative water content and membrane resistance in leaf tissues were determined. Properties such as index were also examined.
Results showed that salt strees decreasedshoot fresh and dry weight root and shoot length, leaf area, membrane endurance index and chlorophyll content. On the other hand, lipid peroxidation levels (MDA) and ion leakage in leaf tissues substance amount were increased. The damages occurring on the plants due to the nrgative effects of salts stress can be reduced by the effect of salicylic acid.