Trabzon ili Kalkınma Aile Sağlığı Merkezi'ne bağlı 0-6 yaş grubu çocuğu olan annelerin, ev kazalarına yönelik aldığı güvenlik önlemlerinin sosyodemografik özelliklere göre değerlendirilmesi
Evaluation of safety measures against home accidents acording to sociodemographic factors among mothers who has 0-6 years old toddlers in Trabzon, Kalkinma Family Health Center
Yazar: ZEHRA ASLAN AYDOĞDU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ELİF ATEŞ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile sağlığı = Family health ; Anneler = Mothers ; Bebekler = Infant ; Ev kazaları = Home accidents ; Güvenlik = Security ; Güvenlik önlemleri = Safety measures ; Kazalar = Accidents ; Toplum sağlık merkezleri = Community health centers ; Trabzon = Trabzon ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Kazalar ve yaralanmalar, önlenebilir olması nedeniyle özellikle çocukluk çağında dikkat edilip, önlem alınması gereken önemli bir halk sağlığı sorunudur. Kazalar arasında ev kazalarına sıklıkla rastlanmaktadır. Çocuklar ve gelişim dönemleri itibariyle 0-6 yaş arası çocuklar ev kazaları açısından riskli gruptadır. Çalışmamızda 0-6 yaş grubu çocuğu olan annelerin sosyodemografik özellikleri ile ev kazalarına ilişkin aldıkları güvenlik önlemlerinin karşılaştırılarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç Yöntem: Çalışmamız Temmuz 2017 ile Aralık 2017 tarihleri arasında Trabzon ili Kalkınma Aile Sağlığı Merkezi'nde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya 0-6 yaş grubu çocuğu olan 244 kadın gönüllü birey dahil edilmiştir. Katılımcılara demografik bilgiler anketi ve 0-6 Yaş Çocuklarda Ev Kazalarına Yönelik Güvenlik Önlemlerini Tanılama Ölçeği yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 30,8 ± 5,4 yıl idi. Çocukları ev kazası geçiren annelerin oranı %42,6 (n=104) olarak saptanmıştır. Geçirilen kazanın türü en sık olarak %67,3 (n=76) düşme iken bunu sırayla %15,9 (n=18) oranla yanık, %6,2 (n=7) oranla zehirlenme, %4,4 (n=5) oranla kesici-delici alet yaralanması, %3,5 (n=4) oranla elektrik çarpması, %1,8 (n=2) oranla boğulma, %0,9 (n=1) oranla üzerine eşya düşmesi izlemektedir. Annelerin ölçek puan ortalaması 176,6 ± 16,2 olduğu belirlenmiştir. Annelerin eğitim durumları açısından aldıkları ölçek puanı arasında anlamlı bir fark saptanmış olup (p=0,049), üniversite ve üstü eğitim alanların ölçekten en yüksek puanı aldıkları saptanmıştır. Ailelerin gelir durumu açısından ölçekten aldıkları puanlar arasında anlamlı bir fark vardı (p=0,015). Çocuk sayısı ile ölçek puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon yoktu (r=-0,067, p=0,299). 
Sonuç: Çocukluk çağı ev kazaları önlenebilir olması nedeniyle üzerinde hassasiyetle çalışılmalıdır. Çocuğun bakımından sorumlu aile fertlerinin bilinçlendirilmesi ve ev ortamında gerekli önlemlerin alınmasının sağlanması ile çocuklar kazadan korunabilecektir.

Anahtar Kelimeler: ev kazaları, 0-6 yaş çocuk, anne

Abstract:
Introduction: Accidents and injuries are an important public health problem that must be taken into consideration, especially in childhood, because it can be avoided. House accidents are common among accidents. Children and 0-6 years children are at risk for home accidents in term of developmental periods. It is aimed to compare the socio-demographic characteristics of mothers of 0-6 age group with the safety measures they have taken against house accidents.
Material method: Our study was performed between July 2017 and December 2017 in the Trabzon Province Kalkınma Family Health Center. 244 female volunteers with 0-6 age group were included in the study. Participants' demographic information questionnaire and 'the Scale for Recognizing Security Measures for Home Accidents in 0-6 Age Children' were done through face to face interview.
Findings: The mean age of the participants was 30.8 ± 5.4 years. The rate of the mothers who had a home accident was found to be 42.6% (n = 104). The following most common type of accident was the burning with 15.9% (n = 18), poisoning with 6.2% (n = 7), cutter penatrating tool injury with %4.4 (n = 5), electric shock with 3.5% (n = 4), drowning with 1.8% (n = 2), falling object over child with 0,9% (n = 1) of the other injuries. The mean scores of the scales were 176,6 ± 16,2. A significant difference was found between the scale scores of the subjects in terms of educational status (p = 0,049). It was found that university and higher education students got the highest score from the scale. There was a significant difference between the scores of the families in terms of income status (p = 0,015). There was no statistically significant correlation between the number of children and scale point (r=-0,067, p = 0,299).
Conclusion: Because of childhood accidents can be avoided, they should be studied sensitively. To raise awareness of the family members responsible for the care of the child and ensuring that the necessary precautions are taken in the home will enable the children to be protected from accident.

Keywords: home accidents, 0-6 year old, mother