Psiko-sosyal açıdan dinî anlatı-dinî yaşantı ilişkileri
Religious narrative-religious experience relationship in pyscho-social perspective
Yazar: SÜLEYMAN ÖZER
Danışman: Y.DOÇ.DR. HALİL APAYDIN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy ; Psikoloji = Psychology

Özet:
KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ MAM ÜN VERS TESSOSYAL B L MLER ENST TÜSÜFELSEFE VE D N B L MLER ANAB L M DALIÖZETYÜKSEK L SANS TEZPS KO-SOSYAL AÇIDAND NÃ ANLATI-D NÃ YAŞANTI L ŞK SSüleyman ÖZERDANIŞMAN: Yrd. Doç. Dr. Halil APAYDINYıl: 2006 Sayfa: 118Jüri: Yrd. Doç. Dr. Halil APAYDINProf. Dr. Hüsnü Ezber BODURYrd. Doç. Dr. Kadir ÖZDAMARLARDinû yaşantı, din psikolojisinin araştırma alanlarından biridir. Dinû yaşantıya etki edenbirçok iç ve dış etkenler vardır. Bu etkilerin şiddeti, yoğunluğu ve sürekliliği yanında bireyinkişisel ve sosyal durumu ile ilgili özellikleri de, değişimi belirleyen etkenler arasındadır. Diniyaşantı ile ilgili yapılan bilimsel çalışmalar, belli ölçüde eleştiriye uğradığı için yeni vealternatif bir yaklaşım geliştirilmiştir. Dini tecrübe ile ilgili araştırmalarda uygulanan bu yeniyaklaşım dini anlatıdır.Toplumbilimsel araştırmalar ortaya koymuştur ki, dinin anlaşılmasında veyaşanmasında etkili olan en önemli faktörlerden biri halk dini veya geleneksel dinû anlayıştır.Geleneğin sürekliliğini sağlayan bazı araçlar vardır. Buların en önemlisi de, dinû anlatılardır.Açıkça söylemek gerekirse, insanoğlu hikâye anlatan varlıktır. Fakat dini anlatı, her ne kadarsırlar içerse de, soyut kavramlarla anlatılan hikâyelerden çok farklıdır. Anlatı, insanların sahipolduğu dini veya manevi hikâyeler veya kıssalar olmayıp, aynı zamanda onların dünyagörüşleri, etosları, yaşamları ve tecrübelerini de kapsar. Anlaşılan anlatının yaygın birkullanım alanı ve fonksiyonu vardır. Biz, kim olduğumuzu, var oluş amacımızı ve varolmamızın anlamını kavrayabilmek için dinû anlatılara ihtiyaç duyarız. Diğer bir ifadeyle, kimolduğumuz ve ne olduğumuz anlatılardan alacağımız bilgilere bağlıdır. Dinû anlatılar,taşıdıkları bu gizemli güç ve kazandıracağı dinamizm açısından dinû yaşantının bütünboyutlarını taşıdığı değerin içeriğine bağlı olarak belirli bir derecede etkilemektedir. Dinûanlatılar bireye geleneğin dinû anlayışına dayalı rol modelleri ve davranış kalıplarısunmaktadır. Bu şekilde, geçmişe ait bilgileri ve yaşantıları aktararak ona bir kimlik ve varlıkbilinci yükler. Dinû anlatılar bu yüzden bir gelenek aktarımı ve rol yükleme aracıdır. Buaçıdan, dinû anlatı ve dinû yaşantı arasında bir ilişki vardır.Anahtar Kelimeler: Geleneksel dinû anlayış, Dinû anlatı, Dinû yaşantı, Dinû inanç,Dinû duygu, Dinû davranış, Dinû bilgi, Dinû düşünce, Dinû tasavvur, Halk inanışları.

Abstract:
DEPARTMENT OF PHILOSOPHY AND RELIGION SCIENCEINSTITUTE OF SOCIAL SCIENCEUNIVERSITY OF KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ MAMABSTRACTMA ThesisRELIGIOUS NARRATIVE-RELIGIOUS EXPERIENCE RELATIONSHIPIN PYSCHO-SOCIAL PERSPECTIVESüleyman ÖZERSUPERV SOR: Yrd. Doç. Dr. Halil APAYDINYear: 2006 Pages: 118Jury: Assist. Prof. Dr. Halil APAYDINProf. Dr. Hüsnü Ezber BODURAssist. Prof. Dr. Kadir ÖZDAMARLARReligious experience is an issue between the problem fields of psychology of religion.There are internal and external factors effected on the religious experience. By the side ofthese factors, there are other ones, for example personal and social situation of individual. Asexisting studies of religious experience are criticized, an alternative approach to studyingreligious experience raised. It is named as narrative approach. In this study, it will try to applythe narrative approach to studying the meaning of religious experience.As we sociologically know, traditional or folk religion is one of the dominant forces inthe points of view of understanding and explaining religion. There are some instruments thatprovide continuity of tradition. One of them is religious narrative. Practically speaking,human beings are story-telling animals; but religious narrative is very different from storiestelling in more abstract terms. Narrative also involves, almost inevitably, a sense of mystery.Narrative is not simply people?s own religious and spiritual stories, but it also comprises ofpeople?s own accounts of their lives and experiences. So narrative has a much broader usageand function. We tell stories not so much to illustrate as to affirm who we are and what givesidentity, purpose, and meaning to our existence. On the other terms, who we are and what webecome are tied up with narratives. Religious narrative subly by traditional of religiousmentality role models and behavior forms. However, it predicate to individuals a identity andexistence conscious transferningly relation to past knowledge and experiences. In this respect,religious narrative is means tradition transfering role predicating. In this respect, religiousnarrative and religious experience between relationship.Keywords: Traditional religious mentality, Religious narrative, Religiousexperience, Religious beliefs, Religious thought, Religious emotion, Religious behavior,Religious knowledge, Religious imagination, Folk faiths.