Tek yıllık çimin Anadolu üçgülü ve İskenderiye üçgülü ile ikili karışımlarında farklı biçim zamanları ve karışım oranlarının verim ve kaliteye etkileri
Effects of different cutting times and mixture ratios on yield and quality in binary mixtures of annual ryegrass with Anatolian clover and berseem clover
Yazar: SÜMEYYE YÜCE
Danışman: PROF. DR. TAMER YAVUZ
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Araştırma tek yıllık çim (Lolium multiflorum Lam.), Anadolu üçgülü (Trifolium resupinatum L.) ve İskenderiye üçgülü (Trifolium alexandrinum L.) ikili karışımlarında farklı karışım oranları ve biçim zamanlarının verim ve kalite üzerine etkilerini belirlemek amacıyla 2023 yılında Kırşehir ekolojik koşullarında yürütülmüştür. Tek yıllık Çimin İlkadım, İskenderiye üçgülünün Efsane ve Anadolu üçgülünün Demet-82 çeşitlerinin materyal olarak kullanıldığı araştırma, tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmada bitki boyları tek yıllık çimde 73.2-82.3 cm, Anadolu üçgülünde 69.4-75.9 cm ve İskenderiye üçgülünde 75.1-88.9 cm arasında, yaş ot verimleri 2959.6-4602.3 kg da-1, kuru ot verimleri 758.0-1121.0 kg da-1, kuru otta Anadolu üçgülü oranları %41.5-80.6, İskenderiye üçgülü oranları %44.6-81.3, ham protein oranları %14.25-19.21, ham protein verimleri 112.1-205.0 kg da-1, ADF oranları %28.5-33.37, NDF oranları 44.77-54.74, SKM oranları %62.90-66.70 ve SKM verimleri 488.5-739.9 kg da-1 arasında belirlenmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular biçim zamanları ilerledikçe bitki boylarındaki artışla beraber yaş ve kuru ot verimlerinin de arttığını, karışımların veriminin de yalın ekimlerden üstün olduğunu göstermiştir. Karışımlarda baklagil oranı arttıkça ADF ve NDF oranları azalırken, ham protein ve sindirilebilir kuru madde oranları artmıştır. Verim ve kalite faktörleri birlikte değerlendirildiğinde, araştırma sonuçlarına göre %25 TYÇ +%75 AÜ ve %25 TYÇ +%75 İÜ karışımları yaş ot, kuru ot, ham protein verimi ve sindirilebilir kuru madde verimi bakımından diğer yalın ekilen tür ve karışımlara göre daha yüksek performans göstermişlerdir. Bir yıllık araştırma sonuçlarına göre, tek yıllık çimle Anadolu ve İskenderiye üçgülü ikili karışımlarından yüksek verim ve kalitede kaba yem elde etmek için Kırşehir ve benzer ekolojilerde %25 TYÇ +%75 AÜ ve %25 TYÇ +%75 İÜ karışımları yetiştirilmesi ve beklenen performansı elde etmek içinde tam çiçeklenme döneminde biçilmeleri gerekir.

Abstract:
The research was carried out in Kırşehir ecological conditions in 2023 to determine the effects of different mixture ratios and cutting times on yield and quality in binary mixtures of annual ryegrass (Lolium multiflorum Lam.), Anatolian clover (Trifolium resupinatum L.) and Alexandrian clover (Trifolium alexandrinum L.). The research, in which annual ryegrass İlkadım, Alexandrian clover Efsane, and Anatolian clover Demet-82 varieties were used as materials, was carried out according to the split-plot design in randomized blocks with three replications. In the research, the plant heights ranged between 73.2-82.3 cm in annual ryegrass, 69.4-75.9 cm in Anatolian clover, and 75.1-88.9 cm in berseem clover. The green herbage yields were determined between 2959.6-4602.3 kg da-1, and the dry forage yields were 758.0-1121.0 kg da-1. Anatolian clover rates in dry forage were between 41.5-80.6%, and berseem clover rates were between 44.6-81.3%. The crude protein rates were between 14.25-19.21%, and the crude protein yields were 112.1-205.0 kg da-1. ADF rates were between 28.5-33.37%, NDF rates were between 44.77-54.74%, DMD rates were between 62.90-66.70%, and DMD yields were determined between 488.5-739.9 kg da-1. The findings obtained in the research showed that as the cutting times progressed, green and dry herbage yields increased with the increase in plant heights, and the yield of the mixtures was superior to the pure sowing of the species. As the legume ratio increased in the mixtures, ADF and NDF ratios decreased, while crude protein and digestible dry matter ratios increased. When the yield and quality factors were evaluated together, according to the research results, 25% ARG + 75% AC and 25% ARG + 75% BC mixtures showed higher performance than other species and mixtures in terms of green herbage, dry herbage, crude protein, and digestible dry matter yields. According to the results of one-year research, to obtain high yield and quality roughage from the binary mixtures of annual ryegrass with Anatolian and Alexandrian clover, 25% ARG + 75% AC and 25% ARG + 75% BC mixtures should be grown in Kırşehir and similar ecologies and should be mowed at full bloom to obtain the expected performance.