Muş geleneksel konut mimarisinde değişim /
Yazar: UĞUR IŞIK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HURİYE GÜRDALLI
Yakın Doğu Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Geleneksel konutlar yapıldıkları dönemden günümüze bulundukları yerleşime ait dönemin yaşam biçimi, aile yapısı, günlük yaşam, kurallar, inançlar vb konuları fiziki plana yansıtmaktadır. Geleneksel konutlarda günümüzde kullanıma dayalı değişiklikler oluşmaktadır. Çevresel ve kültürel koşullar içerisinde toplumun davranış biçimini yansıtan geleneksel konut alanları ve kullanıcıları bu değişimlerden olumsuz etkilenmektedir. Ülkemizde birçok alanda yaşanan sosyo-kültürel, teknolojik, politik ve ekonomik faktörlerin neden olduğu kentsel dönüşüm etkileri, toplumların barınma ihtiyaçlarında değişimlere sebep olmuştur. Bu değişimler toplumun davranış biçimini şekillendirmiştir. İnşa edildikleri zaman koşullarına göre tasarlanmış geleneksel konutlarda fiziksel ve fonksiyonel değişimler ile toplu konutlara ihtiyaç doğrultusunda yönelme gerçekleşmektedir. Toplumun kültürel kimliğine ve yaşam tarzına uygun olmayan, teknolojinin getirdiği yeni imkanlar ile şekillenen konut tiplerinin yaygınlaşması ile beraber geleneksel konut alanlarının varlığı yok olmaktadır.
Bu tezde, Muş ili Kale Mahallesi geleneksel konutlarının yapıldıkları zamandan günümüze kadar geçirmiş olduğu fiziksel değişimi ile beraber kullanıcıların sosyal değişim ve gelişimleri irdelenmiştir. Kale Mahallesi geleneksel konutlarının karakteristik mimari özellikleri tespit edilmeye ve yapıların günümüz koşullarındaki güncel durumu ortaya konmaya çalışılıp, konutların yapım teknikleri, malzeme kullanımları ve bu mekanların zaman içindeki fonksiyonel değişimi ele alınmıştır.
Muş ili geleneksel konutlarının Kale Mahallesi'nde yoğunlaştığı ve eski kent dokusuna sahip olduğu bilinmektedir. Bu çalışma kapsamında Kale Mahallesi geleneksel konutlarının analiziyle oluşturulan envanterlerin sonraki çalışmalar için bir temel kaynak oluşturması ve tezin geleneksel konutun değerinin politik karar vericilere anlatmada önemli bir araç olması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Muş; değişim; geleneksel mimarlık; Muş Kale Mahallesi; Muş geleneksel konut mimarisi

Abstract:
Traditional houses reflect the time they were designed in terms of life style, family
structure, rules, beliefs, and daily life. Change could be observed in traditional houses
depending on occupancy. Traditional houses and their inhabitants, which reflect the
cultural and environmental circumstances would be effected negatively by these changes.
The urban transformation that also takes place in many areas in our country as a
consequence of the socio-cultural, technological, political, and economical factors, have
impacted the housing needs of the societies. These changes have shaped the social
behavior of the society. Due to the needs of the society some physical and functional
changes have been observed in traditional houses that were designed according to the times
they were built in. The traditional housing types are disappearing due to the increasing
number of houses built by the help of the new technological advancements, which are not
suitable for the life style and cultural identity of the society.
In this thesis, the traditioanal houses in Kale neighborhood of the city of Mus would be
analyzed in terms of the physical transformations they have gone through since they were
built. The characteristics of the traditional houses in Kale neighborhood would be assesed
and the current situation of the houses would be exposed. In regards to that, the
construction techniques, the materials that were used, and the transformation of the places
in time would be discussed.
It is known that Kale neighborhood in the city of Mus embodies the old city structure and
the traditional houses are concentrated in that neighboorhood. The analysis of the
traditional residences in the framework of this thesis would be important for the future
generations as a source of reference. Further more the thesis aims to contribute to the site
that is being studied.

Keywords: Mus; transformation; traditional architecture; Kale neighboorhood; traditional
architecture of houses in Mus