Süte ilave edilen sodyum bütiratın buzağı performansı ve bazı kan parametreleri üzerine etkileri
Effects of sodium butyrate supplementation to milk on calf performance and some blood parameters
Yazar: KAZIM BİLGEÇLİ
Danışman: PROF. DR. AYDAN YILMAZ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, bütirik asidin Na tuzu ile korunmuş formu sodyum bütirat (SB)'ın süte ilave edilmesinin buzağılarda performans, bazı kan parametreleri ile dışkıda Escherichia coli (E.coli) varlığı üzerindeki etkilerinin belirlenmesi amacıyla yapılmış ve 50 gün sürmüştür. Denemede 7 günlük yaşta, 40-45 kg canlı ağırlıkta 20 adet Holstein erkek ve dişi buzağı kullanılmıştır. Buzağılara, doğumun ardından kolostrum, 2 - 25. günler arası günlük 5 L ve 25 – 50. günler arası 6 L süt içirilmiştir. Yedinci günden itibaren bireysel bölmelere alınan buzağılar her grupta 10 buzağı olacak şekilde 2 gruba (kontrol ve deneme) ayrılmış, buzağı başlangıç yemi (% 23.58 ham protein, 2437 kcal/kg metabolik enerji), yonca kuru otu ve su serbest olarak verilmiştir. Deneme grubundaki buzağılara 7-21. günlerde 3 g/gün, 21-49. günlerde 5g/gün SB sabah sütüne ilave edilerek içirilmiştir. Canlı ağırlıklar doğum ağırlığı, 7. gün ve deneme sonuna kadar iki haftada bir yapılan tartımlarla, yem tüketimleri ise günlük olarak belirlenmiştir. Denemenin 7. ve 50. günlerinde her gruptan tesadüfi olarak seçilen 6 hayvandan alınan kan örneklerinde Alanin Aminotransferaz (ALT), Aspartat Aminotransferaz (AST), β-Hidroksibütirk Asit (BHBA), İmmunoglobulin A (IgA) ve Büyüme Hormonu (GH) düzeyleri, dışkı örneklerinde ise E.coli varlığı tespit edilmiştir. Araştırma sonunda, buzağı sütüne SB katkısının IgA, GH ile 21-35. günlerdeki GCAA'nı pozitif yönde etkilediği (p<0.05), ancak, BHBA, AST ve ALT konsantrasyonları ile canlı ağırlık, yem tüketimi ve yem değerlendirme sayısını ise etkilemediği (p>0.05) saptanmıştır. Dışkıda yapılan,  E.coli var/yok analizinde deneme grubundaki buzağılarda, %33.33 daha az E.coli baskısı gözlenmiştir. 
Sonuç olarak, süte SB ilavesinin sütten kesim öncesi buzağılarda bağışıklık, büyüme ve gübre E.coli baskısı üzerine olumlu etki ettiği saptanmıştır.

Abstract:
This study was carried out to determine the effects of sodium butyrate (SB) (a form of butyric acid protected with Na salt) supplementation to milk on calf performance, some blood parameters and fecal abundance of Escherichia coli (E.coli) and lasted 50 days. Twenty male and female Holstein calves were used in experiment. Before onset of the trial, the calves were routinely fed with colostrum after birth, then fed with 5 L milk daily from the 2nd to the 25th days and 6 L milk from the 25th to the 50th days. From the the 7th day on, 20 calves were randomly allocated into 2 equal groups and taken into individual pens: Control and SB. Starter diet (%23 crude protein, 2437 kcal/kg metabolic energy), alfalfa hay and water were given ad libitum. For the calves in the experimental group, 3g / day SB was added to their morning milk between 7-21 days, and 5g / day between 21-49. days. Body weight has been recorded at birth, on 7th day and the biweekly till the end of experiment; and feed intake has been determined daily. On the 7th  and 50th  days of trial, blood samples and feces were taken from 6 calves selected randomly and Alanin Aminotransferaz (ALT), Aspartat Aminotransferaz (AST), β-Hidroksibütirk Acid (BHBA), Immunoglobulin (IgA) and Growth hormone (GH) was found in blood samples and besides fecal E.coli abundance was determined. At the end of the research, it was found out that while SB supplementation to milk, affected IgA, GH and average daily gain between 21-35. days positively (p<0.05), BHBA, AST, ALT concentrations, body weight, feed intake and feed conversion rate was not affected (p>0.05). Fecal E.coli abundance was % 33.33 less in SB group than control. 
As a result, it has been determined that SB supplementation to milk has a positive effect on immunity, growth and fecal E. coli abundance in calves before weaning.