Türkçe ve Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin değerlere ilişkin metaforik algıları üzerine bir araştırma
A research on the metaphoric perceptions of Turkish and Social Studies teachers about values
Yazar: DUYGU ATAMAN YEŞİLYURT
Danışman: DOÇ. DR. SALİM PİLAV
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Metafor = Metaphor ; Metaforik algı = Metaphorical image ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education

Özet:
Türkçe ve Sosyal Bilgiler dersi öğretmenlerinin öğretim programlarında yer alan kök değerlere ilişkin metaforik algılarını ortaya çıkarma amacıyla gerçekleştirilen bu araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan fenomenoloji deseni ile yürütülmüştür. 60 katılımcı ile yürütülen çalışmada veriler, yarı yapılandırılmış bir formla toplanmış ve kök değerlere ilişkin üretilen metaforlar, bilgisayar ortamına girilerek, betimsel analiz teknikleri ile analiz edilmiştir.  
Türkçe öğretmenleri adalet değerini en çok terazi metaforu ile açıklarken, Sosyal Bilgiler öğretmenleri su metaforu ile açıklamışlardır. Yine dostluk; Türkçe öğretmenleri tarafından en çok ağaç, aile, mum, su ve zamanla, Sosyal bilgiler öğretmenleri tarafından ise pamuk şeker ve yıldızla, dürüstlük; Türkçe öğretmenlerince aynayla, Sosyal Bilgiler öğretmenlerince ise altın ve aynayla, özdenetim; her ikisi için frenle, sabır; Türkçe öğretmenlerince taşla, Sosyal Bilgiler öğretmenlerince ise ilaçla, saygı; her ikisi için suyla ve Sosyal Bilgiler öğretmenlerince ayrıca çiçekle, sevgi; Türkçe öğretmenlerince güneş, nefes ve suyla, Sosyal bilgiler öğretmenlerince ise çiçekle, sorumluluk; Türkçe öğretmenlerince çantayla, Sosyal Bilgiler öğretmenlerince ise parayla, vatanseverlik; Türkçe öğretmenlerince anne sevgisi, bayrak, can, kalp ve toprakla, Sosyal Bilgiler öğretmenlerince ise aşkla, son olarak yardımseverlik ise Türkçe öğretmenlerince yağmur, Sosyal Bilgiler öğretmenlerince ise suyla benzeştirilmiştir. 
Sonuç olarak Türkçe ve Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin bir değere ilişkin farklı metaforlar üretebildikleri ancak genel olarak bu metaforların aynı kavramsal kategoriler altında toplandığı, öğretmenlerin çok çeşitli metaforlar üretmelerinde farklı düşüncelere sahip oldukları ve metaforu konuya bağlayan özelliklere bakıldığında, güçlü açıklamalar yaptıkları anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kök Değerler, Değerler Eğitimi, Türkçe, Sosyal Bilgiler, Metafor.

Abstract:
This study, realized with the aim of revealing the metaphorical perceptions of Turkish and Social Studies teachers about the root values in curriculums, was carried out with the phenomenology design, which is one of the qualitative research methods.
In the study conducted with 60 participants, the data were collected with a structured form and the metaphors produced regarding the root values were entered into the computer program and analyzed using descriptive analysis techniques.
While Turkish teachers mostly explained the value of justice with the metaphor of libra, Social Studies teachers explained it with the metaphor of water. Friendship was compared mostly with tree, family, candle, water and time by Turkish teachers, with fairy floss and star by Social studies teachers, honesty; with mirror by Turkish teachers, with gold and mirror by Social Studies teachers, self-control; with brake for both, patience; with stones by Turkish teachers, with drugs by Social Studies teachers, respect; with water for both,  and also with flowers by Social Studies teachers, love; with sun, breath and water by Turkish teachers, with flowers by social studies teachers, responsibility; with bag by Turkish teachers, with money by Social Studies teachers, patriotism; with love of mother, flag, soul, heart and soil by Turkish teachers, and with love by Social Studies teachers, and finally, benevolence with rain by Turkish teachers and with water by Social Studies teachers.
As a result of this study, it is understood that Turkish and Social Studies teachers can produce different metaphors about a value, but generally these metaphors combine under the same conceptual categories, teachers have different opinions while producing variety of metaphors and they made strong explanations in terms of the features that connected the metaphor to the subject.

Keywords: Root Values, Values Education, Turkish, Social Studies, Metaphor