Türkülerde deyimler (İç, Doğu, Güneydoğu anadolu bölgeleri)
Idioms in folk songs (Domestic, East, Southeastern Anatolia regions)
Yazar: ŞİFANUR KAMA
Danışman: PROF. DR. İSMET GÜLSEL SEV
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Deyimler = Idioms ; Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; Doğu Anadolu bölgesi = Eastern Anatolia region ; Güneydoğu Anadolu bölgesi = Southeastern Anatolia region ; Kalıp sözler = Formulaic words ; Türküler = Folk songs ; İç Anadolu bölgesi = Central Anatolia region

Özet:
İç Anadolu, Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu Bölgesi türkülerindeki deyimler konulu çalışmada,  TRT repertuarındaki ''Türk Halk Müziği Sözlü Eserler Antolojisi'' adlı iki ciltlik eser esas alınarak incelenmiştir. Ömer Asım Aksoy'un yazı dilimizden derlediği deyimlerin sayısı 5742 adettir. Bu sayıya Türkiye Türkçesi ağızlarında geçen deyimlerin dâhil edilmemesi,  konuyla ilgili çalışmaların ayrıntılı bir şekilde ortaya konulmadığını düşündürmektedir.

Bu çalışmada deyimler bölge bölge incelenmiştir. Deyimin bulunduğu türkü, ait olduğu yöre ile birlikte ele alınmıştır ve türkünün son kısmında belirtilmiştir. Aynı türkünün içerisinde geçen benzer deyimler ayrı ayrı tasnif edilmiş, her birine yer verilmiştir. Ayrıca bölge bölge dizin tasnifi de yapılmıştır.

Buna ek olarak sözlüklerde bulunmayan, fakat deyim olarak düşündüğümüz yapılar oldukça fazladır. Bu deyimler yıldız (*) işaretiyle gösterilmiştir.

Bu çalışmaya yönlenmemizdeki en büyük etken, iki ciltteki toplam 4200 türküde bulunan deyimlerin ayrıntılı bir şekilde incelenmemiş olması ve bu yörelerde geçen yapıların bazılarının sözlüklerde bulunmaması, bu yapıların Türk Dilinin söz varlığına kazandırılmamış olmasıdır.

Anahtar kelimeler: Deyim, Kalıp Söz, Türkü

Abstract:
In the study on idioms in the songs of Central Anatolia, Eastern Anatolia and Southeastern Anatolia Region, the two-volume work Ant Ant Anthology of Turkish Folk Music Oral Works ındaki in TRT repertoire was examined. The number of idioms that Ömer Asım Aksoy compiled from our writing language is 5742. The inclusion of the statement on Turkey in the Turkish dialects This number of studies on the subject suggests not disclosed in detail.

In this study, idioms were examined region by region. The folk song where the expression is found has been handled with the region to which it belongs and is mentioned in the last part of the folk song. Similar phrases in the same folk song have been classified separately and each has been included. In addition, region to region index classification was made.

In addition, the structures that are not included in the dictionaries but which we consider as idioms are quite numerous. These expressions are denoted by an asterisk (*).The most important factor in our orientation to this study is that the expressions of 4200 folk songs in two volumes have not been studied in detail and that some of the structures in these regions are not in the dictionaries and that these structures have not been added to the vocabulary of the Turkish Language.

Key words: İdiom, mold promise, folk song.