Özdüzenlemeli öğrenme eğitimi alan kimya öğretmenlerinin pedagojik alan bilgilerinin incelenmesi
Investigation of pedagogical content knowledge of chemistry teachers's taking self-regulated learning education
Yazar: NURAY VURAL ÇINAR
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN AKKUŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Doğrudan öğretim = Direct instruction ; Pedagojik alan bilgisi = Pedagogical content knowledge ; Strateji öğretimi = Strategy instruction ; Öz düzenleme becerisi = Self-regulation ; Öz düzenlemeli öğrenme = Self regulated learning ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, deneyimli kimya öğretmenlerine verilen özdüzenlemeli öğrenme (ÖÖ) eğitiminin öğretmenlerin kimyasal türler arası etkileşimler, kimyasal tepkimeler ve maddenin halleri konularındaki pedagojik alan bilgilerindeki (PAB) değişimi incelemektir. Bu amaçla çalışmanın başlangıcında öğretmenlerin üç konudaki PAB'ları incelenmiştir. Sonra öğretmenlere ÖÖ eğitimi verilmiş ve öğretmenlerin doğrudan strateji öğretimi yaparak ÖÖ'yü sınıf uygulamalarına dâhil etmeleri sağlanmıştır. Son olarak da öğretmenlerin aynı konulardaki PAB tespiti yapılarak PAB'larındaki değişim ve ÖÖ'yü destekleyen davranışları üzerine odaklanılmıştır. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni ile yürütülmüştür. Çalışma grubunu oluşturan iki kimya öğretmeni belirlenirken amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme kullanılmıştır. Araştırmanın verileri; yarı-yapılandırılmış görüşme, gözlem, kart gruplama aktivitesi, alan notları ve içerik gösterim formları kullanılarak toplanmış ve analizinde ise betimsel analiz ve içerik analizi kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına bakıldığında, katılımcıların eğitim öncesinde her üç konuda da baskın olarak didaktik ve sınav odaklı oryantasyonlara sahip oldukları belirlenmiştir. Katılımcıların verilen ÖÖ eğitimi sırasında

öğrencilerin ÖÖ becerilerinin geliştirilmesinin anlamlı öğrenmeleri üzerine olumlu etkileri olduğuyla ilgili farkındalık geliştirdikleri, eğitim sonrası sınıflarında ÖÖ'yü doğrudan ve dolaylı olarak aktive ederek öğrencilerini hedef oluşturma, stratejik planlama, öz izleme, kendi öğrenmeleri hakkında özdeğerlendirme yapmaları hususlarında destekledikleri tespit edilmiştir. Eğitim sonrası her iki öğretmenin baskın oryantasyonlarında köklü bir değişim olmasa da Meral Öğretmenin öğrencilerinin ÖÖ'sünü desteklemeyi amaçladığı, bu bağlamda oryantasyonlarının öğretmen merkezliden öğretmen-öğrenci merkezli yönünde gelişim gösterdiği tespit edilmiştir. Eğitim öncesi katılımcıların öğretim programı bilgisi incelendiğinde konunun hedef kazanım ve sınırlılıklarına uyarak derslerini işledikleri, konuların birbiri ile olan bağlantılarını yatay ve dikey göndermeler yaparak kullandıkları tespit edilmiştir. Eğitim sonrası her iki öğretmenin de öğrencilerin ÖÖ becerilerini destekleyen bazı davranışlarda bulunduğu ve öğretim programı bilgisinin içerik odaklı ve öğretmen merkezliden hedef odaklı ve öğrenci merkezli yönünde gelişim gösterdiği tespit edilmiştir. Verilen eğitimin etkisinin en fazla gözlendiği PAB bileşeninin öğrencilerin anlaması ile ilgili olan öğrenci bilgisi olduğu belirlenmiştir. Çünkü bu çalışmada katılımcılar öğrenci öğrenmesini anlamlı kılmayı amaçlayan ÖÖ ve ÖÖ'yü sınıflarında doğrudan ve dolaylı olarak etkinleştirme gibi yeni uygulamaları denemiş, bu uygulamalar üzerinde düşünme ve rehberlik alma fırsatı bulmuşlardır. Bu bağlamda öğrenci bilgisinin içerik odaklı ve öğretmen merkezliden öğrenme odaklı ve öğrenci merkezli yönünde gelişim gösterdiği tespit edilmiştir. Öğretim stratejileri bilgisi bakımından öğretmenlerin eğitim öncesinde ve sonrasında fene özgü stratejiler kullanmadıkları, Meral Öğretmenin eğitim sonrası öğretim stratejileri ile ilişkili ÖÖ'yü destekleyen davranışlarda bulunduğu tespit edilmiştir. Eğitimin etkisinin fazla görüldüğü bir diğer bileşen olan değerlendirme bilgisi incelendiğinde, eğitim öncesinde katılımcıların geleneksel değerlendirme yöntemleri kullanırken, eğitim sonrasında alternatif değerlendirme yöntemi olarak özdeğerlendirmeyi kullandıkları tespit edilmiştir. Bu bağlamda katılımcıların değerlendirme bilgisinin geleneksel ve öğretmen merkezliden daha öğrenme odaklı ve öğrencilerin kendi öğrenmelerini özdeğerlendirmelerini de amaçlayan bir yaklaşım yönünde gelişme gösterdiği tespit edilmiştir. Çalışmadan elde edilen bu bulgulara göre, kimya öğretmenlerinin ÖÖ ile ilgili bilgilerini artırmak ve geliştirmek yoluyla PAB'larının geliştirilebileceği ortaya konulmuş olup kimya eğitiminde PAB gelişimi ile ilgili çalışmalara ışık tutacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the change in the teachers' pedagogical content knowledge (PCK) on chemical interactions between species, chemical reactions and states of matter in self-regulated learning (SRL) education and strategy teaching practices given to experienced chemistry teachers. For this purpose, at the beginning of the study, teachers' PCKs in three subjects were examined. Afterwards, teachers were given SRL training and it was ensured that teachers included SRL into classroom practices by teaching strategies directly. Finally, teachers' PCK on the same subjects was determined and focused on the change in PCK and their behaviors that support SRL. The study was carried out with the case study pattern, which is one of the qualitative research methods. Criterion sampling, one of the purposive sampling methods, was used while determining the two chemistry teachers who made up the study group. The data was collected using semi-structured interview, observation, card sorting activity, field notes and content representation forms, and descriptive analysis and content analysis were used in the analysis. When the results of the stu

predominantly didactic and exam-oriented orientations in all three subjects before the training. It was determined that the participants developed awareness about the positive effects of developing students' self regulated learning (SRL) skills on their meaningful learning during the training given, and they supported their students in goal setting, strategic planning, self-monitoring, and self-assessment about their own learning by activating SRL directly and indirectly in their post-training classes. Although there was no radical change in the dominant orientations of both teachers after the training, it was determined that Meral Teacher aimed to support her students' SRL skills, and in this context, their orientation developed from teacher-centered to teacher-student-centered. It was determined that they taught the lessons by complying with the target acquisitions and limitations of the subject, and they used the connections of the subjects with each other by making horizontal and vertical references. After the training, it was determined that both teachers exhibited some behaviors that supported the students' SRL skills and that the knowledge of the curriculum developed from content-oriented and teacher-centered to goal-oriented and student-centered. It has been determined that the PCK component, in which the effect of the education given, is observed the most, and it is student knowledge which is related to students' understanding. Because in this study, the participants tried new practices such as direct and indirect activation of SRL which aim to make student learn meaningful, and had the opportunity to reflect on these practices and receive guidance. In this context, student knowledge has developed from content-oriented and teacher-centered to learning-oriented and student-centered. In terms of knowledge of teaching strategies, it was determined that teachers did not use science-specific strategies before and after the education, and Meral Teacher had behaviors that support SRL related to teaching strategies during post-education classes. When the evaluation knowledge, which is another component which the impact of the training is seen, is examined, it was determined that the participants used traditional assessment methods before the training, while they used self-assessment as an alternative assessment method after the training. In this context, it has been determined that the assessment knowledge of the participants has developed in the direction of an approach that is more learning-oriented than traditional and teacher-centered and aims to students' self-evaluation of their own learning. According to these findings obtained from the study, it has been revealed that chemistry teachers' PCK can be improved by increasing and improving their knowledge about SRL, and it is thought that it will shed light on the studies on PCK development in chemistry education.