Kütahya örnekleminde ebeveyn-çocuk ilişkisi envanterinin 60?72 aylık çocukların anne ve babalarına uyarlanması
The adaptation of parents-children relationship inventory to the mothers and fathers of 60-72 months old children in Kütahya
Yazar: MURAT BARTAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATMA TEZEL ŞAHİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Bölümü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Ebeveyn Çocuk İlişkisi Envanteri = Parents Children Relationship Inventory ; Ebeveynler = Parents ; Kütahya = Kütahya ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu çalışma, 5-6 yaş çocukların ebeveynlerinin birbirleri ve çocukları ile olan ilişkisini değerlendirmek üzere geliştirilmiş olan ?Ebeveyn Çocuk İlişkisi Envanteri (EÇİE)?ni Türk ebeveynlerine uyarlamak amacıyla yapılmıştır. Bu araştırmada tarama modellerinden betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Örneklemi, Kütahya İl merkezinde bulunan 2008-2009 eğitim öğretim yılı içinde anaokulları ile resmi ilköğretim okullarının anasınıflarına devam eden 5-6 yaş çocuklarının 780 anne ve babası oluşturmaktadır.Bu araştırmada veri toplama aracı olarak; anne baba ve çocuk hakkında bilgi içeren ?Genel Bilgi Formu?, anne-babalar için ?Sosyo-Ekonomik Düzeyi Belirleyici Ölçek? ve anne babalara uygulanmak üzere ?Ebeveyn-Çocuk İlişkisi Envanteri? kullanılmıştır.Verilerin istatistiksel analizinde, ilk aşamada EÇİE'nin kapsam geçerliği yönünden toplam dokuz uzman görüşüne başvurulmuştur. Demografik özelliklerin tespit edilmesinde frekans ve yüzde değerleri belirlenmiştir. Ebeveyn çocuk ilişkisi envanterinin orijinal faktöriyel yapısının Türk örnekleminde geçerliliğini test etmek amacıyla açımlayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizine başvurulmuştur. EÇİE'nin güvenirliğini tespit etmek amacıyla Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı ve McDonald güvenirlik katsayısı hesaplanmıştır. Güvenirlik testi için ölçeğin test toplam puanlarına göre oluşturulan alt %27 ve üst %27 `lik grupların madde ortalama puanları arasındaki farkların anlamlılığı için t testi sonuçlarına, madde toplam korelâsyonu kullanılarak test maddelerinin birbirleri arasındaki ilişkiye bakılmıştır. Ölçeğin güvenirliğin zamana göre değişmezlik ölçütünü ortaya koymak için test tekrar test yapılmıştır. Sosyo-ekonomik düzeylerin faktörler toplam puanları ile karşılaştırılması için manova yapılmıştır.Araştırma sonucunda, kapsam geçerliği için uzman görüşleri doğrultusunda 6 madde EÇİE'den çıkartılmıştır. EÇİE'nin faktöriyel uygunluğunu belirlemek üzere birinci düzey doğrulayıcı faktör analizinde tespit edilen indekslerin ve ikinci düzey indirgenmiş doğrulayıcı faktör analizi sonucu elde edilen indekslerden veri-model uyumu için yeterli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, EÇİE' nin 7 alt boyutlu 41 maddelik haliyle orijinal formuyla faktöriyel geçerliğinin sağladığı ve ebeveyn çocuk ilişkisini yapısını tanımladığı sonucuna ulaşılmıştır.Güvenirlik sonuçları, Maddelerin madde toplam korelasyonu sonuçları tüm maddelerin bir biriyle ilişkili olduğu ve t testi sonuçları alt %27 ve üst %27 `lik gruplar için anlamlı bir farklılık olduğunu göstermiştir. McDonald iç tutarlılık katsayısı kullanılarak hesaplanmış elde edilen sonuçlar, EÇİE'yi oluşturan alt ölçeklerin güvenirlik katsayılarının yeterli olduğunu göstermiştir. Ebeveyn çocuk ilişkisi envanterinin test tekrar test yöntemi ile elde edilen korelasyon puanları ölçeğin her uygulanışında kararlı sonuçlar verdiğini göstermektedir. Ebeveyn çocuk ilişkisi envanterinin tüm faktörlerinin araştırmaya katılan anne babaların alt orta ve üst sosyo ekonomik düzeylerine göre anlamlı farklılıklar verdikleri görülmüştür. Araştırma sonuçlarında, ?Ebeveyn Çocuk İlişkisi Envanteri?(EÇİE)'nin geçerli-güvenilir bir ölçme yaptığı ve tutarlı bir yapıya sahip olduğu bulunmuştur.

Abstract:
The present study was carried out to adapt ?Parents-Children Relationship Inventory (PCRI)? which was developed to evaluate the relations of the parents with 5-6-year old children with each other and with their children to Turkish parents. Descriptive survey model was used in the study. The study group was composed of 780 parents who have 5 or 6 year old children attending the nursery schools or nursery classes in primary schools.In this study, ?General Information Form? which includes information about parents and the child, ?Socio-Economic Level Determination Scale? and ?Parents-Children Inventory? to be applied to the parents were used as the data gathering instruments.For the statistical analysis of the data, nine experts were consulted about the concept validity. Frequency and percentage values were used to find out the demographi,c characteristics. To test the validity of the original factorial structure of parents-children relationship inventory in the Turkish study group, exploratory factor analysis and confirmative factor analysis were done. To find out the reliability of the PCRI , Cronbach Alpha reliability coefficient and Mc Donald reliability coefficient were calculated. For the significance test, the difference between the item mean scores of the bottom and top 27%. The scale was re-applied to test its invariability criteria. Manova was used to compare the socio-economic levels with total factor scores.As a result of the study, six items were deleted from the PCRI depending on the experts? views. To determine the factorial stability of PCRI, founded that from induxies which realized at the end of first confirmative factor analyzes and induxies which resulted from second level of standardized confirmative factor analyzes are enough for data-model fit. At the end of analyzes made; the PCRI which is origin 7 subtitle and 41 items, it provided factorial validity and it also identified structure of parent-child relationship.The reliability results showed that, according to item total correlation results, the items are interrelated and, according to ti-test results, there is a significant difference between 27% subgroups and top groups. The results Mc Donalds achieved by using inter-coherence co efficiency showed that reliability coefficiencies of sub-scales composing PCRI are sufficient. The correlation scares obtained by test-retest method on parent-child inventory showed that the scale gave consistent results in every application. It was also seen that all the factors in parent-child relation inventory gave significant differences in sub-medium and top socio economic levels of parents in the research. The results revealed that PCRI had a reliable evaluation and a consistent structure.