Türkiye ve AB ülkelerinde öznel iyi olma üzerinde bireylerin sağlık durumunun aracılık rolü: Bir genelleştirilmiş yapısal eşitlik modeli uygulaması
The mediating role of individuals' health status on subjective well-being in Turkey and EU countries: A Generalized structural equation model application
Yazar: ECEM SERTMECİ
Danışman: PROF. DR. SİBEL SELİM
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Mutluluk = Happiness ; Sağlık durumu göstergeleri = Health status indicators

Özet:
Mutluluk ve yaşam tatmini, bireylerin yaşamlarına yönelik algılarını yansıtan, psikoloji ve sosyoloji gibi alanlarda sıklıkla araştırılan iki önemli kavramdır. İnsanların genel yaşam memnuniyetlerini ve mutluluk düzeylerini anlamak, sadece bireysel refahı değil, aynı zamanda toplumsal refahı da belirleyen kritik unsurlardan biridir. Bu nedenle, mutluluk ve yaşam tatmini üzerine yapılan çalışmalar, politika yapıcılar ve sosyal bilimciler için büyük bir önem taşır. Sosyolojik ve psikolojik etkiler göz önüne alındığında, öznel sağlığın evrensel bir öneme sahip olduğu ve bireylerin mutluluk ve yaşam tatminini büyük ölçüde etkilediği belirtilebilir. Öznel sağlık bireyin kendi sağlığını nasıl algıladığını ifade eder. Bir bireyin sağlığını olumlu algılaması, onun yaşamdan duyduğu memnuniyeti ve genel mutluluk düzeyini artırmaktadır.
Bu çalışmada Türkiye ve AB ülkelerinde bireysel mutluluk ve yaşam tatmini, öznel sağlık aracılığıyla Dünya Değerler Araştırması (WVS) verilerinden yararlanılarak Genelleştirilmiş Yapısal Eşitlik Modellemesi ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bireylerin kendi sağlıklarına ilişkin algıları, onların genel yaşam memnuniyetlerini ve mutluluklarını şekillendirmede önemli bir rol oynamaktadır Elde edilen bulgulara göre, aracı değişken olan öznel sağlığın yaşam tatmini ve mutluluk üzerinde doğrudan ve pozitif bir etkisi bulunmuştur.  Bu etkinin yaşam tatminine göre mutluluk üzerinde 4 kat daha fazla olduğu görülmüştür. Yaşam tatmini üzerinde etkili olan en önemli faktörlerin Türkiye'deki bireylerin sahip oldukları mesleği ve evli olmaları, mutluluk üzerinde ise istihdam durumu, evli olma ve dini inanışın en önemli faktörler olduğu göze çarpmaktadır.

Abstract:
Happiness and life satisfaction are two important concepts that reflect individuals' perceptions of their lives and are frequently researched in fields such as psychology and sociology. Understanding people's general life satisfaction and happiness levels is one of the critical elements that determine not only individual well-being but also social well-being. Therefore, studies on happiness and life satisfaction are of great importance for policy makers and social scientists. When sociological and psychological effects are considered, it can be stated that subjective health has universal importance and greatly affects individuals' happiness and life satisfaction. Subjective health refers to how an individual perceives his or her own health. An individual's positive perception of his or her health increases his or her satisfaction with life and general happiness level. 
In this study, individual happiness and life satisfaction in Turkey and EU countries were comparatively examined using the World Values Survey (WVS) data through subjective health using Generalized Structural Equation Modeling (GSEM). Individuals' perceptions of their own health play an important role in shaping their general life satisfaction and happiness. According to the findings, the mediating variable, subjective health, has a direct and positive effect on life satisfaction and happiness. It has been observed that this effect is 4 times greater on happiness than on life satisfaction. It is striking that the most important factors affecting life satisfaction are the professions and married of individuals in Turkey, while employment status, married and religious belief are the most important factors on happiness.