İstanbul'un Fatih ilçesinde 2003 yılı ocak ve haziran aylarında havanın mantar florasının incelenmesi
Investigation of fungus flora on air at Fatih province in İstanbul for the year of 2003 january and june
Yazar: ÖZKAN AYVAZ
Danışman: PROF.DR. GÜNAY YILMAZ GÜNGÖR
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
6- ÖZET Başlıca biyolojik kirleticilerden olan küf mantarları, diğer adıyla depo küfleri veya saprofit küfler doğada iç ve dış ortamda yaygın olarak bulunurlar. Bunlar genellikle solunum yoluyla, daha seyrek olarak sindirim kanalı ve deri yoluyla vücuda girerler. Son yıllarda yapılan çalışmalarda; iritasyon, toksik sendromlar, infeksiyon ve çeşitli alerjik hastalıkların küf mantarlarına bağlı olduğunu saptamışlardır. Havada bulunan mantar sporlarının alerjik hastalıklarındaki önemi ilk kez 1924 yılında Storm Van Leeuwen'in mantar duyarlılığı gösteren bir olguyu yayınlaması ile dikkati çekmiştir (19). Daha sonraki yıllarda yapılan çalışmalarda atmosferdeki yaygın mantar sporları saptanmış ve alerjik hastalıklarda etkili olan polen çalışmalarının yanında küf mantarlarının da etkili olduğu düşünülerek araştırılmaya başlanmıştır. Bu konuda yapılan çalışmalar incelendiğinde büyük bir kısmının kapalı ortam havasının kalitesi üzerine olduğu görülmüştür. Bu çalışma literatür bilgilerinin ışığı altında; İstanbul'un mantar florasının hiç çalışılmamış olması, bundan sonra yapılacak bu tür çalışmalara ışık tutması, elde edilen bilgilerin hastalıkların teşhis ve de tedavisinde etkili olarak kullanılması amacı ile planlanmıştır. Çalışmada İstanbul'un en kalabalık bölgelerinden biri olduğu düşünülen Fatih ilçesi seçilmiş ve haritalama tekniği ile 100 alt bölgeye ayrılarak, bunlar içerisinden beş tanesi rastlantısal yöntemle saptanmıştır. Ocak, Haziran aylarında üç günde bir olmak üzere beş bölgenin dış ortam havasındaki mantar florasını belirlemek üzere sabah ve öğleden sonra olmak üzere belirlenen saatlerde toplam 400 hava örneği petrilere alınarak değerlendirilmiştir. Dış ortam hava örnekleri alınmasında volümetrik hava örneği alabilen Merck Air Sampler Mas 100 cihazı kullanılmıştır. Ayrıca meteorolojik parametrelerin küf mantarı sayısı ve türü üzerinde etkisinin olup olmadığını araştırmak için T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü'nden, çalışma süresinin sonunda hava parametreleri alınmıştır. Fatih bölgesinde Ocak ve Haziran aylarında yaptığımız çalışma sonrasında toplanan hava örneklerinde Cladosporium, Penicillium, Fusarium, Aspergillius, Alternaria ve Mucor küf mantarları saptanmış, yüzdeleri hesaplanarak bunların ortalamaları alınmıştır. Ayrıca Ocak ve Haziran ayı farklı ölçüm saatlerinde saptanan mantar verilerinin değerlendirilmesinde Student -1 testi, Eşlendirilmiş dizilerde t testi, Mann- Whitney U testi, Wilcoxon İşaret testi, Tek yönlü varyans analazi, Kraskal-Wallis varyans analizi ve %2 testi uygulanmış ve analizler yapılarak 79mantar sayılarında ve türlerinde farklılıklar olduğu saptanmıştır. Ocak ayı sabah saatlerinde yapılan ölçümlerde Cladosporium ve Aspergillus mantar türleri Haziran ayında ise Penicillium sp. ortalamasının daha düşük düzeyde olduğu saptanmıştır (p<0.001). Yine Ocak ayı öğleden sonraki ölçümlerde Cladosporium sp., Aspergillus sp. (p<0.01;p<0.001), Haziran ayı öğleden sonra ölçümlerinde ise Penicillium sp. ve Fusarium sp.'ye daha düşük düzeyde rastlanmıştır (p<0.001;p<0.01). Ocak ayı sabah ve öğleden sonra yapılan ölçüm sonuçları karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmemiştir (p>0.05). Haziran ayı sabah ve öğleden sonra yapılan ölçümler karşılaştırıldığında ise Penicillium sp.'nin öğleden sonra daha düşük düzeylerde olduğu saptanmıştır (pO.001). Küf mantarı türlerinin daha ayrıntılı olarak beş ölçüm noktasındaki ortalamaları ve her mantar için ayrı ayrı ölçüm noktalarındaki değerleri bulunmuş ve mantar türlerinin hafta içi ve hafta sonu ölçüm miktarları hesaplanarak karşılaştırılmıştır. Ayrıca Fatih bölgesinde saptanan küf mantarı sayısında ve türünde meteorolojik parametrelerin etkisi olup olmadığı korelasyon uygulanarak incelenmiştir. Sonuçlarımız, bu konuda yapılan çalışmalarla karşılaştırılarak tartışılmış ve benzer olduğu görülmüştür. 80

Abstract:
7- ABSTRACT The main biological pollutants of fungi, called "stored fungus" or "saprophyte fungus" are widespread in nature, both in in- and outdoor environment. These biological polluants usually enter human organism through respiration, rarely the digestive duct and skin. Studies done in recent years have shown that many irritations, toxic syndromes, infections and various allergic diseases are dependent on fungi. In 1924 when Storm Leeuwen published for the first time a case about fungi sensitivity (19), it attracted the attention to the importance of air fungi spores in atmosphere and to the idea that besides pollen mold fungi were also effective in allergic diseases to investigate the effect of mold fungi on allergies. The examination of studies done on this subject, shows that most of them are made on indoor environment quality. Our study, searching to shed light on certain aspects of the fungus flora of Istanbul (which at our knowledge has never been studied yet) is based on this knowledge of literature and is aiming to bring out some findings that could contribute to diagnosis and cure. This study has been realized in Fatih province, which is one of the heavily crowded regions in Istanbul. Pin-point analyses technique was used for the aimed evaluation. Fatih province is divided into 100 regions, five of these have been selected randomly. Fungal flora in five regions' outdoor environments have been determined in January and June,each every three days in the morning and in the afternoon. A total of 400 air samples were taken in petri dishes. Fungal concentrations were reported as colony forming units per cubic mete^CFU/m3) of air by using the Merck Air Sampler Mas- 100 colony forming unit table. Moreover, to investigate the effect of meteorologic parameters on mold fungi numbers and species, air parameters were taken from "Republic of Turkey Ministry of Environment and Forestry, Turkish State Meteorological Service" in Fatih region, from air samples collected after the studies made in January and June. As a result, Cladosporium, Penicillium, Fusarium, Aspergillus, Alteraaria, and Mucor fungi were found. Percentages were calculated and averages taken. Also to evaluate fungal data that were determined from January and June's different measurement hours; Student-t test, Paired array t- test, Mann- whitney u test, Wilcoxon sign test, One-way variation analysis, Kruskal-wallis variance analysis and %2 test were applied. These analyses show that there are variations in number of fungi and species. 81Measurements done in January in the mornings, have shown that Cladosporium and Aspergillus fungi species averages are at lower level than the other species in June Penicillium sp. average is at a lower level than the other species (p<0.001) Again in January afternoon measurements, Cladosporium sp, Aspergillus sp (p<0.001; p<0.001); in June' s afternoon measurements, penicillium sp. and Fusarium were found at a lower level than the other species. When January mornings and afternoons measurements are compared, no statistically meaningful difference could be found. (p>0.005) When June mornings and afternoon measurements are compared, it is determined that Penicillium sp. is at lower level in the afternoon. (p<0.001) More detailed measurements of mold fungal species in five selected regions averages for each fungi different measurement points' values are found and fungal species weekdays and weekend measurements were calculated and compared. In this research the effect of meteorological parameters on fungal level and genus were also determined in Fatih province. Our results have been compared with those found in previous recent studies, and our analysis and discussions showed that they are consistent. 82