Emet çayı su, sediment ve bazı balık türlerinde ağır metal birikimlerinin araştırılması
an investigation on heavy metal accumulations in water, sediment and fishes of Emet stream
Yazar: CEM TOKATLI
Danışman: DOÇ. DR. NAİME ARSLAN ; PROF. DR. HAYRİ DAYIOĞLU
Dumlupınar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Biyoloji = Biology ; Kimya = Chemistry ; Zooloji = Zoology
Dizin: Ağır metaller = Heavy metals ; Biyobirikim = Bioaccumulation ; Capoeta tinca = Capoeta tinca ; Halk sağlığı = Public health ; Su kalitesi = Water quality ; Tatlı su ekolojisi = Freshwater ecology ; İstatistiksel analiz = Statistical analysis

Özet:
Emet Çayı Havzası, Türkiye'nin en önemli nehir sistemlerinden biridir ve Emet Çayı Uluabat Gölü'nü (Ramsar Alanı) besleyen en önemli iki akarsudan biridir. Havzanın jeolojik yapısına ek olarak, yürütülen madencilik faaliyetleri, tarımsal ve endüstriyel faaliyetler ve evsel atıklar sistem üzerinde yoğun bir kirlilik baskısı oluşturmaktadır. Bu çalışmada, biri Kınık Çayı üzerinde, biri Dursunbey Çayı üzerinde ve altısı Emet Çayı üzerinde olmak üzere Emet Çayı Havzası'nda belirlenen toplam sekiz istasyondan mevsimsel olarak su, sediment ve balık (Squalius cii, (Richardson, 1857), Capoeta tinca, (Heckel, 1843) ve Barbus oligolepis, Battalgil, 1941) örnekleri toplanmıştır. Bölgenin su kalitesinin belirlenmesi için bazı limnolojik parametreler (çözünmüş oksijen, % oksijen doygunluğu, sıcaklık, pH, tuzluluk, iletkenlik, nitrat, nitrit, amonyum, sülfat, fosfat, KOİ, BOİ, toplam klor ve CaCO3) ve sistemin inorganik yükünün belirlenmesi için abiyotik ve biyotik öğelerinde bazı element (Ca, K, Mg, Na, Ni, Zn, As, B, Cd, Cu, Mn, Pb, Ag, Cr ve Hg) akümülasyonları araştırılmıştır. Elde edilen veriler istatistiki olarak değerlendirilmiş ve çeşitli ulusal ve uluslararası kuruluşlar tarafından bildirilen limit değerler ile karşılaştırılmıştır. Havzanın önemli miktarda organik ve inorganik kirliliğe maruz kaldığı, bu kirliliğin sadece akuatik sistemi değil bölge halkı sağlığınıda tehdit ettiği tespit edilmiştir.

Abstract:
Emet Stream Basin is one of Turkey's most important river systems and one of the two most important branches of Uluabat Lake (Ramsar Area). In addition to the geologic structure of the basin, the system is under an intensive pressure of mining activities, agricultural and industrial activities and domestic wastes. In this study, water, sediment and fish (Squalius cii, (Richardson, 1857), Capoeta tinca, (Heckel, 1843) ve Barbus oligolepis, Battalgil, 1941) samples were collected seasonally from eight stations (one of them is on the Kınık Stream, one of them is on the Dursunbey Stream and six of them on the Emet Stream) on the Emet Stream Basin Some lymnological parameters (dissolved oxygen,% oxygen saturation, temperature, pH, salinity, conductivity, nitrate, nitrite, ammonium, sulfate, phosphate, COD, BOD, total chlorine and CaCO3) were determined to evaluate the water quality and some element accumulations were determined (Ca, K, Mg, Na, Ni, Zn, As, B, Cd, Cu, Mn, Pb, Ag, Cr and Hg) in abiotic an biotic components of system to evaluate the inorganic pollution of the basin. The data obtained were evaluated statistically and compared with the limit values reported by various national and international organizations. It was determined that, Emet Stream Basin is exposed to a significant organic and inorganic pollutants and this pollution is threatening not only to aquatic system but also public health.