İki dilli ortaokul öğrencilerinin anlama ve anlatma becerilerinin öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi
Evaluation of bilingual secondary school students' comprehension and expression skills in accordance with teachers' opinions
Yazar: ASLIHAN AVCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İREM BAYRAKTAR
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada iki dilli ortaokul öğrencilerinin anlama ve anlatma becerilerinde karşılaşılan sorunların ve bu sorunlara yönelik çözüm önerilerinin öğretmen görüşleri doğrultusunda belirlenmesi amaçlanmıştır.
Araştırmada Türkçe öğretmenlerinin iki dilli öğrencilerinin anlama ve anlatma becerilerine ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi amacıyla nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Siirt il ve ilçelerinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı olarak görev yapmakta olan 95 Türkçe öğretmeni oluşturmaktadır.
Araştırmada veri toplama aracı olarak uzman görüşü alınarak hazırlanmış yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan "İki Dilli Ortaokul Öğrencilerinin Anlama ve Anlatma Becerileri Üzerine Görüşme Formu"nda araştırmanın amacına yönelik oluşturulmuş altı açık uçlu soru yer almaktadır. Araştırmaya katılan öğretmenlerin görüşlerinden elde edilen veriler içerik analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir. İçerik analizi kapsamında oluşturulan kategori ve kodlar frekans ve yüzde değerleri ile tablolar hâlinde gösterilerek öğretmen görüşlerine yer verilmiştir. 
Araştırma sonunda, iki dilli öğrencilerin anlama ve anlatma becerilerinde  karşılaşılan sorunlar kapsamında okuma becerisinde akıcı okuyamama, okuduğunu anlamama, söz varlığı yetersizliği ve ana dilinden kaynaklanan sebepler; dinleme becerisinde dinlediklerini anlayamama, söz varlığı yetersizliği, dikkat eksikliği ve ana dilinden kaynaklanan sebepler; konuşma becerisinde sesini etkili kullanamama, söz varlığı yetersizliği, kendini sözlü olarak ifade edememe ve ana dilinden kaynaklanan sebepler; yazma becerisinde yazım ve noktalama kurallarını uygulayamama, söz varlığı yetersizliği, yazma kurallarını uygulayamama ve kendilerini yazılı olarak ifade edememe; dil bilgisi öğreniminde dil kurallarının farklı olmasından kaynaklanan sorunlar, sözcükte yapı ve tür bilgisi eksikliği, dil kurallarını anlayamama ve temel becerilerdeki eksiklikler karşılaşılan sorunlar olarak belirlenmiştir.
Araştırmada iki dilli öğrencilerin anlama ve anlatma becerilerinde karşılaşılan sorunlara yönelik öğretmen görüşlerinden elde edilen çözüm önerileri de sunulmuştur.

Abstract:
In this research, it is aimed to determine the problems encountered in the comprehension and expression skills of bilingual secondary school students and the solution suggestions for these problems in line with the teachers' opinions.
In the research, case study design, one of the qualitative research methods, was used to evaluate the opinions of Turkish teachers regarding the comprehension and expression skills of their bilingual students. The study group of the research consists of 95 Turkish teachers working under the Ministry of National Education in Siirt province and districts.
A structured interview form prepared by taking expert opinion was used as a data collection tool in the research. The "Interview Form on Comprehension and Expression Skills of Bilingual Secondary School Students" applied in the research includes six open-ended questions created for the purpose of the research. The data obtained from the opinions of the teachers participating in the research were examined using the content analysis method. The categories and codes created within the scope of content analysis were shown in tables with frequency and percentage values and teachers' opinions were included.
At the end of the research, within the scope of the problems encountered in the comprehension and expression skills of bilingual students, reasons arising from the inability to read fluently in reading skills, inability to understand what they read, lack of vocabulary and their mother tongue; Reasons arising from listening skills such as inability to understand what is heard, lack of vocabulary, lack of attention and native language; Reasons arising from the inability to use one's voice effectively in speaking skills, lack of vocabulary, inability to express oneself verbally and one's mother tongue; Inability to apply spelling and punctuation rules in writing skills, lack of vocabulary, inability to apply writing rules and express themselves in writing; Problems arising from different language rules in learning grammar, lack of knowledge of word structure and type, inability to understand language rules and deficiencies in basic skills were determined as the problems encountered.
In the study, solution suggestions obtained from teachers' opinions regarding the problems encountered in bilingual students' comprehension and expression skills were also presented.