Etil metansulfonat (EMS) ve mitomisin c (MMC)'ye insan kromozomlarının hassasiyeti
The sensitivity of the human chromosomes to ethyl methanesulfonate (EMS) and mitomycin c (MMC)
Yazar: SONGÜL BUDAK DİLER
Danışman: PROF. DR. MEHMET TOPAKTAŞ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmanın amacı, mutajen etil metansulfonat (EMS) ile kanser tedavisindekullanılan ve muhtemelen kanserojen olan mitomisin C (MMC)'nin insan kromozomlarındaoluşturdukları kromozom kırıklarını incelemek ve en çok kırılan kromozomları saptamaktır.Bu amaç için hücreler, 5x10-4 M, 10-3 M ve 2x10-3 M konsantrasyonlardaki EMS ve0.0625Âµg/ml, 0.125Âµg/ml , 0.250Âµg/ml konsantrasyonlarındaki MMC ile 24 ve 48 saatmuamele edilmiştir.Bu çalışmada, 24 ve 48 saat EMS ile muamele edilen insan periferal lenfositlerindekontrolde ve aynı dozda, farklı kromozomlarda görülen kromozom kırılma yüzdeleri birbirleriyle karşılaştırılmış ve aralarındaki farkın istatistik bakımında önemli olduğubulunmuştur. Ayrıca aynı kromozomun farklı dozlardaki kırılma yüzdeleri kontroldekikırılma yüzdeleriyle karşılaştırılmış, aradaki farkın önemli olduğu saptanmıştır. Yani EMSile muamele kromozomlardaki kırılmayı artırmıştır. EMS ile muamele sonucu en fazlakromozom kırılması 1., 2., 6., 4., X, 7., 3., 5., 9., ve 8. kromozomlarda tespit edilmiştir.MMC ile 24 ve 48 saat muamele edilen insan periferal lenfositlerinde kontrolde veaynı dozda, farklı kromozomlarda görülen kromozom kırılma yüzdeleri bir birleriylekarşılaştırılmış ve aralarındaki farkın istatistik bakımından önemli olduğu bulunmuştur.Ayrıca aynı kromozomun farklı dozlardaki kırılma yüzdeleri kontroldeki kırılmayüzdeleriyle karşılaştırılmış, aradaki farkın önemli olduğu saptanmıştır. Yani MMC ilemuamele kromozomlardaki kırılmayı artırmıştır. MMC ile muamele sonucu en fazlakromozom kırılması, 1., 6., X, 4., 2., 3., 7., 9., 8., 5., 16., 10., 11. ve 13. kromozomlar olaraktespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Etil metansulfonat (EMS), Mitomisin C (MMC), Lenfosit kültürü,İnsan kromozomları, Kromozom kırığı.I

Abstract:
ABSTRACTPhD THESISTHE SENSITIVITY OF THE HUMAN CHROMOSOMES TO ETHYLMETHANESULFONATE (EMS) AND MITOMYCIN C (MMC)Songül BUDAK DİLERDEPARTMENT OF BIOLOGYINSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCESUNIVERSITY OF ÇUKUROVASupervisor : Prof. Dr. Mehmet TOPAKTAŞYear : 2006, Page :74Jury : Prof. Dr. Mehmet TOPAKTAŞProf. Dr. Rüştü HATİPOĞLUAssoc. Prof. Dr. Eyüp RENCÜZOĞULLARIAsist. Prof. Dr. Hasan Basri İLAAsist. Prof. Dr. Ahmet KAYRALDIZThis study was carried out to examine the chromosome breaks formed within humanchromosomes caused by mutagen Ethyl Methanesulfonate (EMS) and carcinogen MitomycinC (MMC), and to determine the chromosomes experiencing the most breaks. To achieve thisaim, the cells were treated with concentrations of 5x10-4 M, 10-3 M and 2x10-3 of EMS and0.0625Î¼g/ml, 0.125Î¼g/ml and 0.250Î¼g/ml of MMC for 24 and 48hIn the study, the percentages of chromosome breakages which were observed withindifferent chromosomes in human peripheral blood lymphocytes treated with EMS for 24 and48 hours in both the control and the same dose were compared, and the difference was foundto be statistically significant. Moreover, the breakage percentages of the same chromosomeswere compared with the percentages of the control; and the difference was found to besignificant. That is, treatment with EMS led to more breakages. The most breakages viaEMS were seen in the chromosomes of 1, 2, 6, 4, X, 7, 3, 5, 9 and 8.The percentages of chromosome breakages which were also observed withindifferent chromosomes in human peripheral blood lymphocytes treated with MMC for 24and 48 hours in both the control and the same dose were compared, and the difference wasfound to be statistically significant. Moreover, the breakage percentages of the samechromosomes were compared with the percentages of the control; and the difference wasfound to be significant. That is, treatment with MMC led to more breakages. The mostbreakages via MMC were seen in the chromosomes of 1, 6, X, 4, 2, 3, 7, 9, 8, 5, 16, 10, 11and 13.Key words: Ethyl methanesulfonate (EMS), Mitomycin C (MMC), Lymphocyte cultures,Human chromosomes, Chromosome break.II