Tavşan modelinde endoskopik sinüs cerrahisi sonrası erken dönem intranazal steroid kullanımının yara iyileşmesi üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
The effect of early intranasal steroid treatment on wound healing after endoscopic sinus surgery in the rabbit model
Yazar: CEM BAYRAKTAR
Danışman: DOÇ. DR. SİNAN ATMACA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Cerrahi-kulak-burun-boğaz = Surgery-otorhinolaryngologic ; Endoskopi = Endoscopy ; Hidroksiprolin = Hydroxyproline ; Kromatografi-sıvı = Chromatography-liquid ; Matriks metalloproteinaz 9 = Matrix metalloproteinase 9 ; Steroidler = Steroids ; Tavşanlar = Rabbits ; Yara iyileşmesi = Wound healing

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, sinüs cerrahisi sonrası intranazal steroidlerin erken dönemde kullanılmasının yara iyileşmesi üzerine etkilerini tavşan modelinde saptamaktır.Gereç: 42 erkek Yeni Zelanda beyaz tavşana bilateral ventral nazal konkalara 3mm-punch forseps ile mukozal rezeksiyon yapıldı. Ardından hayvanlar serum, geç steroid ve erken steroid guruplarına ayrıldı. 1.gruba salin damla, 2. gruba ilk 7 gün salin damla ve devamında mometazon furoat nazal sprey (MFNS) 50µg/her nostril/gün, 3. gruba ise postoperatif 1. gün başlamak üzere aynı dozda MFNS tedavisi uygulandı. 10. ve 21. günlerde kesim yapılarak hayvanların sol nazal pasajları histopatolojik olarak hematoksilen-eosin (H&E) ile ve immunhistokimyasal MMP-9 boyanması yönünden değerlendirildi. Sağ nazal pasaj doku örneklerinde, hidroksiprolin düzeyi yaş dokuda Yüksek Performanslı Likit Kromatografi (HPLC) ile mg/g cinsinden ölçüldü.Bulgular: Geç ve erken steroid grupları arasında 10.ve 21. günde MMP-9 boyanması açısından fark izlenmedi. 10.günde erken steroid grubunda, kontrol grubuna göre anlamlı yoğun MMP-9 boyanması (P=0,017); erken ve geç steroid grubunda ise serum grubuna göre anlamlı olarak daha fazla fibrozis mevcuttu. (P=0,017)Yaş dokuda hidroksiprolin düzeylerinde ise ilk 10 gün sonunda fark izlenmedi. 21. günde erken steroid grubunda, geç steroid grubuna göre yüksek oranda hidroksiprolin düzeyi tespit edildi. (P=0,02)Sonuç: Fonksiyonel Endoskopik Sinüs Cerrahisi (FESC) sonrası intranazal steroidin yararlı etkileri göz önünde bulundurularak erken başlanılmasının, yara iyileşmesi üzerine kötü yönde etkisi olmayacağını, hatta ileri dönemde iyileşme kalitesini arttıracağını düşünmekteyiz.

Abstract:
Objectives: The aim of this study is to investigate the effect of early intranasal steroid administration on wound healing after sinus surgery.Methods: Forty-two, male New Zealand rabbits underwent bilateral 3mm-punch resection of the concha nasalis ventralis. The animals were divided into 3 groups as saline, late steroid (LS) and early steroid (ES). Saline group recieved saline drops, LS group recieved saline drops for 7 days followed by intranasal mometasone furoate (IMF) 50 µg/nostril/day and ES group recieved IMF (same dose) starting on post-op day 1. The animals were sacrificed on post-op days 10 and 21. Left nasal specimens were examined histopathologically with hematoxylin-eosin and immunohistochemical matrix metalloproteinase 9 (MMP-9) stains. Right nasal specimens were examined with high performance liquid chromatography and hydroxyproline levels were measured as mg/g in wet tissue.Results: LS and ES groups were similar with regards to MMP-9 staining on days 10 an 21. On day 10, ES group revealed significantly intense MMP-9 staining when compared with saline group (p=0.017) and LS and ES groups revealed significant fibrosis when compared with saline group (p=0.017). Hydroxyproline levels were similar in all groups on day 10. ES group revealed significantly higher hydroxyproline levels when compared with LS group on day 21 (p=0.02).Conclusion: We propose that early intranasal steroid treatment after FESS has no detrimental effect on wound healing, and provides higher quality of healing on the long run.