Kuaför ve berberlerde alerjik hastalıkların sıklığı ve ilişkili risk faktörleri
Allergic diseases frequency and risk factors in hairdressers and barbers
Yazar: HANIM BAYRAM
Danışman: PROF. DR. ERDEM TOPAL
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Alerji ve immünoloji = Allergy and immunology ; Astım = Asthma ; Berberler = Barbers ; Hipersensitivite = Hypersensitivity ; Kuaför = Hairdresser ; Meslek hastalıkları = Occupational diseases ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Amaç: Kuaför ya da berberlerde; saçlarda şampuanlama, kesme, renklendirme, şekillendirme, saç uzatma gibi saç bakım hizmetleri; yüz ve uzuv epilasyonu, makyaj uygulaması, tırnak ve cilt bakım hizmetleri gibi işlemler sırasında kullanılan ürünlere maruziyet sonrası çeşitli mesleki hastalıklar oluşmaktadır. 	Astım, solunum semptomları ve deri hastalıkları sık görülen mesleki hastalıklar arasında bulunmaktadır. Özellikle saç ağartıcıların içinde bulunan persülfatların solunumsal maruziyeti solunum yollarında irritan etki yaratarak astıma, cilt maruziyeti ise kontakt dermatit, lokalize kontakt ürtiker ve jeneralize ürtiker gibi hem gecikmiş tipte hem de ani cilt reaksiyonlarına da neden olmaktadır. Bu nedenle çalışmamızda kuaförlerde ve berberlerde alerjik hastalık sıklığı ve ilişkili risk faktörlerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Çalışma 01.01.2021-01.01.2022 tarihleri arasında Malatya'daki 196 bayan ve erkek kuaförünün katılımıyla yapılmıştır. Malatya'daki erkek ve bayan kuaförlerinin alerjik hastalık sıklığının ve ilişkili risk faktörlerinin araştırılması amacı ile bir anket formu oluşturulup, Malatya'daki kuaförlerle yüz yüze görüşme yapılarak verilerin toplandığı kesitsel prospektif bir çalışmadır. Analizler SPSS (Statistical Package for Social Sciences; SPSS Inc., Chicago, IL) 22 paket programında değerlendirilmiştir. p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya 73'ü (%37,2) kadın ve 123'ü (%62,8) erkek olmak üzere toplam 196 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcıların 77'si (%39,3) 10 yıldan az, 65'i (%33,2) 10-20 yıl ve 54'ü (%27,6) 20 yıldan fazla süredir meslekte çalışmaktadır. Katılımcıların 55'inin (%28,1) ailesinde atopi öyküsü görülmüş, ailelerinde en sık görülen hastalık astım (%17,3) olarak saptanmıştır. Katılımcıların %16,8'inde alerjinin meslekle ilişkili olduğu görülmüştür. Ek kronik hastalığı olanlarda astım görülme oranı (%36,4) olmayanların oranından (%9,7) istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0,05). Ailede atopi öyküsü olanlarda astım görülme oranı olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0,05). Göz alerjisi ve ilaç alerjisi olan çalışanlarda astım görülme oranı olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede fazladır (p<0,05). Alerjinin meslekle ilişkisi olan çalışanlarda astım görülme oranı olmayanlardan anlamlı şekilde yüksek belirlenmiştir (p<0,05). Solunum ve deri yolu ile temas edilen alerjen maddelerin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazla astıma neden olduğu saptanmıştır (p<0,05). Ailedeki atopi öyküsünün astım riskini 12,1 (OR) kat, göz alerjisinin 3,3 kat, egzamanın 3,1 kat, ilaç alerjisinin 5,6 kat, kuaförlük mesleğinin 8,7 kat, solunum yolu ile temas edilen alerjenlerin 8,3 kat, hem solunum hem deri yolu ile temas edilen alerjenlerin 7,8 kat, şampuanların 4 kat ve persülfat tuzlarının 2,7 kat artırdığı saptanmıştır.
Sonuç: Atopi ve mesleksel maruziyet kuaför ve berberlerde astım riskini artıran başlıca faktörlerdir. Ailede atopi ve alerjik hastalık öyküsünün bulunması ile kişide farklı alerjik hastalıkların bulunması alerjik hastalık gelişim riskini artırmaktadır. Solunum ve deri yolu ile temas edilen alerjenler astım için daha büyük risk oluşturmaktadır. Şampuanlar ve persülfat tuzları, mesleksel astım gelişim riskini artıran başlıca kimyasal maddelerdir.
Anahtar Kelimeler: Alerji, astım, berber, kuaför, meslek hastalığı

Abstract:
Aim: In hairdressers or barbers; various occupational diseases occur after exposure to products used during hair care services such as shampooing, cutting, coloring, styling, hair extensions and procedures such as facial and limb epilation, make-up application, nail and skin care services. Asthma, respiratory symptoms and skin diseases are among the most common occupational diseases. Respiratory exposure of persulfates, especially in hair bleaches, causes asthma by creating an irritant effect on the respiratory tract. Skin exposure of it also causes causes both delayed and immediate skin reactions such as contact dermatitis, localized contact urticaria and generalized urticaria. Therefore, in our study, we aimed to examine the frequency of allergic diseases and risk factors in hairdressers and barbers.
Materials and Methods: The study was carried out with the participation of 196 female and male hairdressers in Malatya between 01.01.2021 and 01.01.2022. It is a cross-sectional prospective study in which a questionnaire form was created to investigate the frequency and risk factors of allergic diseases in male and female hairdressers in Malatya, and data were collected through face-to-face interviews with hairdressers in Malatya. Analyzes were evaluated in 22 package programs of SPSS (Statistical Package for Social Sciences; SPSS Inc., Chicago, IL). A p value of <0.05 was considered statistically significant.
Results: A total of 196 participants, 73 (37.2%) female and 123 (62.8%) male, were included in the study. 77 (39.3%) of the participants have been working in the profession for less than 10 years, 65 (33.2%) of them for 10-20 years and 54 (27.6%) of them for more than 20 years. There was a family history of atopy in 55 (28.1%) of the participants, and the most common disease in their families was found to be asthma (17.3%). In 16.8% of the participants, it was observed that the allergy was related to the occupation. The incidence of asthma in patients with additional chronic diseases (36.4%) was found to be statistically significantly higher than the rate of those without (9.7%) (p<0.05). The incidence of asthma in patients with a family history of atopy was found to be statistically significantly higher than those without (p<0.05). The incidence of asthma in workers with eye allergy and drug allergy was statistically significantly higher than those without (p<0.05). The rate of incidence of asthma was found to be significantly higher in the workers who had a relation with the allergy to the occupation (p<0.05). It was determined that allergenic substances that come into contact with the respiratory and skin routes cause more asthma at a statistically significant level (p<0.05). A family history of atopy increases asthma risk 12.1 (OR) times, eye allergy 3.3 times, contact dermatitis 3.1 times, drug allergy 5.6 times, hairdressing profession 8.7 times, respiratory allergens 8.3 times, both respiratory and skin contact allergens 7.8 times, shampoos 4.0 times and persulfate salts 2.7 times. 
Conclusions: Atopy and occupational exposure are the main factors that increase the risk of asthma in hairdressers and barbers. Having a family history of atopy, family history of allergic diseases and different allergic diseases increase the risk of developing allergic diseases. Respiratory and skin contact allergens pose a greater risk for asthma. Shampoos and persulfate salts are major chemicals that increase the risk of developing occupational asthma. 
Keywords: Allergy, asthma, barber, hairdresser, occupational diseas