Vermikompost ve hümik asit uygulamalarının toprağın biyolojik özellikleri ve buğday verimine etkisi
Effect of vermicompost and humic acid applications on soil biological properties and wheat yield
Yazar: MERVE AKÇA
Danışman: Prof. Dr. RIDVAN KIZILKAYA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Buğday = Wheat

Özet:
Bu çalışmanın amacı; vermikompost ile beraber topraklara ilave edilen hümik asitin
buğday bitkisinin verim ve bazı verim unsurları ile toprakların bazı kimyasal 
biyolojik özellikleri üzerine olan etkilerinin belirlenmesidir. Bu amaçla, Toprak 
Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü araştırma serasında, tesadüf parselleri deneme 
desenine göre 3 tekerrürlü olarak 162 gün süren bir sera denemesi kurulmuştur. 
Denemede vermikompostun %0, %1, %2 ve %4'lük dozları ile hümik asitin 0, 1.5
L/da, 3 L/da, 4.5 L/da ve 6 L/da'lik dozları ile denemede test bitkisi olarak Pandas 
çeşidi yazlık buğday bitkisi kullanılmıştır. 162 gün sonunda hasat edilen buğday 
bitkisinin verim ve bazı verim unsurları ile toprakların bazı kimyasal ve biyolojik 
özellikleri saptanmıştır. Artan vermikompost dozlarına bağlı olarak kontrole göre,
buğday bitkisinin verim ve bazı verim unsurları (buğday boyu, başak boyu, bindane 
ağırlığı) ile toprağın elektriksek iletkenliği, organik madde ile toplam azot ve 
alınabilir fosfor içeriği ile mikrobiyal biyomas karbon ve toprakların karbondioksit 
üretimlerinin (toprak solunumu) önemli artışlar gösterdiği saptanmıştır. Buna karşın 
topraklara vemikompostlar ile beraber artan seviyelerde yapılan hümik asit 
uygulamasının buğday verimi ve toprak özelliklerinde meydana getirdiği 
etkilenmelerin çok stabil olmadığı saptanmıştır. Deneme sonunda en iyi 
uygulamanın; buğday bitkisinin verim ve verim unsurları ile toprak özelliklerini 
iyileştirmeye olan katkıları açısından vermikompostun en yüksek (%4) seviyesi ile 
beraber uygulanan 1.5 L/da seviyesinde hümik asit uygulamasından elde edildiği 
saptanmıştır.

Abstract:
The aim of this study was; to determine the the effects of humic acid added to the 
soil together with vermicompost on the yield and some yield components of the 
wheat plant and some chemical biological properties of the soil. For this purpose, the
trial was conducted in the research greenhouse of the Department of Soil Science and 
Plant Nutrition, with 3 replications and randomized plot design, lasting 162 days. In 
the trial Pandas summer wheat variety was used as tested plant with 0%, 1%, 2% and 
4% doses of vermicompost and 0, 1.5 L / da, 3 L / da, 4.5 L / da and 6 L / da doses of 
humic acid. The yield and some yield components of the wheat plant harvested after 
162 days and some chemical and biological properties of the soil were determined.
Depending on the increasing doses of vermicompost compared with the control, the 
yield and some yield components of the wheat plant (wheat height, ear length, the 
thousand grain weight) and the electrical conductivity of the soil, organic matter and 
total nitrogen and absorbable phosphorus content and microbial biomass carbon and 
carbon dioxide production of soils (soil respiration) ) indicated significant increases.
However, it was found that the effects caused by the application of humic acid to 
soils at increased levels along with vemicomposts in wheat yield and soil properties 
were not very stable. At the end of the trial, it was determined that the best treatment 
was obtained from humic acid application at 1.5 L/da level applied together with the 
highest (4%) level of vermicompost in terms of wheat plant yield and yield 
components and their contribution to improving soil properties.