Adi şirketin sona ermesi (Bk M 535-541)
End of the ordinary company
Yazar: RESUL NARİN
Danışman: DOÇ. DR. AYNUR YONGALIK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Ticaret Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Adi şirket = Ordinary partnership ; Tasfiye = Liquidation ; Şirketler = Companies

Özet:
Adi şirket, ortakların şirkete getirmeyi taahhüt ettikleri sermaye ile birlikte çaba göstererek ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere bir araya geldiği bir şahıs şirketidir. Dolayısıyla adi şirket kişi, sözleşme, sermaye payı, ortak amaç ve ortak amaç için birlikte çaba gösterme unsurlarından oluşur.Adi şirket, zaman içerisinde sözleşmede kararlaştırılan veya kanunda yer alan nedenlerin gerçekleşmesi ile sona erebilir. Adi şirketin sona erme nedenleri, Borçlar Kanunu'nun 535. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddedeki düzenlemeye bakıldığında, iki grup sona erme nedeni karşımıza çıkar. Bir kısım nedenler şirketi kendiliğinden sona erdirmekte olup, bir irade açıklamasını gerektirmez. Bunlar iradi olmayan sona erme nedenleridir. Bir kısım sona erme nedenleri ise bir iradenin açıklanmasını gerektirir. Bunlar da iradi olan sona erme nedenleridir.Ortak amacın gerçekleşmesi veya bu amacın gerçekleşmesinin imkansız hale gelmesi, ortaklardan birinin ölümü, iflası, kısıtlanması veya tasfiye payının haczi ile şirket sözleşmesinde kararlaştırılan sürenin dolması, iradi olmayan sona erme nedenleridir. Bütün ortakların oy birliğiyle alacakları karar ile şirkete son vermesi, ortaklardan birinin fesih hakkını kullanması ve ortakların başvurusu üzerine mahkemenin haklı nedenle fesih kararı vermesi halleri ise, adi şirkete ilişkin iradi sona erme nedenleridir.Sona erme nedenlerinden birinin gerçekleşmesiyle, adi şirket ilişkisi hemen ortadan kalkmaz, şirket tasfiye aşamasına girer Tasfiye aşamasında, öncelikle şirketin malvarlığı tespit edilir ve paraya çevrilir. Paradan şirketin üçüncü kişilere olan borçları, ortakların şirkete verdikleri avans ve yaptıkları masraflar ödenir. Sonrasında ortakların sermaye payları iade edilir. Geriye bir şey kalırsa bu şirketin kârını oluşturur. Malvarlığı şirketin borçlarını karşılamıyorsa veya sermaye paylarının ödenmesine yetmiyorsa şirket zarar etmiş demektir. Tasfiye sonucu tespit edilen kâr veya zararın ortaklar arasında paylaştırılması gerekir.

Abstract:
Ordinary Company is a private company in which the collaborators convene in an endeavor to achieve a common purpose by means of the capital that they undertake to invest on the company. Accordingly, an ordinary company consists of the components that are the contract, shares of capital, common purpose and endeavoring for a common purpose.Ordinary Company may come to an end in progress of time with the dissolution of the reasons determined in the contract or prescribed by law. The reasons for the dissolution of the ordinary company are regulated in Article 535 of Obligations Code. These regulations put forward two groups of reasons for the dissolution. Some of these reasons dissolve the company automatically and they do not require a declaration of intent. These are involuntary reasons of dissolution. However, some reasons of dissolution require a declaration of intent. Thence, these are voluntary reasons of dissolution.Achievement of the common purpose or impossibility of the achievement of this common purpose; death, bankruptcy or restriction of one of the collaborators; expiration of the period that is determined in the company contract through the confiscation of liquidation share are involuntary reasons of dissolution. Dissolution of the company through a reason given unanimously by all collaborators; one collaborator?s exercising the right of rescission and a termination decision given by the court for justifiable reasons upon the litigation of collaborators are voluntary reasons of dissolution regarding the company.By the realization of one of the dissolution reasons, the ordinary company relation is not immediately cancelled; however, the company goes into a phase of liquidation. In the liquidation phase, first of all, the assets of the company established and turned into cash. Company?s debts to third parties, advance money given by the collaborators to the company and the expenses made by them are paid out of this money. Thereafter, the collaborators? shares of capital are repaid. On condition that an amount remains, this amount constitutes the company?s profit. In the event that the assets do not compensate the company?s debts or are not sufficient for the payment of capital shares, it appears that the company has made a loss. The profit or damage established as a result of liquidation should be shared out among the collaborators.