Okullarda görev yapan yönetici ve öğretmenlerin örgütsel iklim ve örgütsel öğrenme algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Şanlıurfa ili örneği)
The analysis of the relationship between the organisational climate and organisational learning perceptions of both teachers and principals working at schools (Şanlıurfa case study)
Yazar: SEMA KAHRAMAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET EMİN USTA
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul iklimi = School climate ; Okul yöneticileri = School administrators ; Ölçekler = Scales ; Örgüt iklimi = Organizational climate ; Öğrenen okullar = Learning schools ; Öğrenen organizasyonlar = Learning organizations ; Öğretmenler = Teachers ; Şanlıurfa = Şanlıurfa

Özet:
Bu çalışmanın konusu, okul yöneticilerinin ve öğretmenlerin örgütsel iklim ve örgütsel öğrenme algıları arasındaki ilişkinin ortaya çıkarılmasıdır. Çalışmada nitel ve nicel yöntemlerin bir arada bulunduğu karma yöntem kullanılmıştır. Çalışmada öğretmenlerin örgütsel iklim ve örgütsel öğrenme algıları arasındaki korelasyon incelenmiş ve cinsiyet, yaş, kıdem, medeni durum, okul türü, görev türü, öğrenim durumu değişkenlerine göre farklılaşmaları analiz edilmiştir. 
Araştırmanın evrenini 2019-2020 eğitim öğretim yılında Şanlıurfa'nın merkez ilçelerinde görev yapan 11.405 öğretmen ve yönetici oluşturmuştur. Örneklem ise evren içerisinden tabakalı örnekleme yöntemi ile seçilen 554 öğretmen ve yöneticiden oluşmaktadır. Nitel yöntem için ise 10 öğretmen ve 10 okul yöneticisinin görüşleri alınmıştır. Araştırmada nitel verilerin analizinde betimsel analiz; nicel verilerin analizinde t-testi, yek yönlü varyans analizi ve korelasyonel analiz yapılmış, eta kare (η2) ve Cohen's d katsayıları hesaplanmıştır. Çalışmada Canlı, Demirtaş ve Özer (2018) tarafından geliştirilen "Okul İklimi Ölçeği" ile Doğan, Uğurlu, Yiğit (2014) tarafından geliştirilen "Öğrenen Okul Ölçeği" kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda öğretmen ve yöneticilerin örgütsel öğrenme algıları ile örgütsel iklim algıları arasında pozitif yönlü yüksek düzeyde korelasyon olduğu sonucuna ulaşılmıştır (r=0,815). Ayrıca örgütsel öğrenmenin ve örgütsel iklimin bütün alt boyutları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler vardır. Araştırmanın nitel bulguları da bu sonucu desteklemektedir. Ayrıca nitel bulgularda yöneticilerin öğretmenlere kıyasla daha olumlu örgütsel iklim ve örgütsel öğrenme algılarına sahip oldukları görülmüştür. Cinsiyet, yaş, kıdem, medeni durum, görev türü ve okul türü değişkenlerine göre öğretmen ve yöneticilerin algılarında farklılaşma olduğu görülürken, öğrenim durumu değişkenine göre anlamlı farklılaşma olmadığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Örgütsel öğrenme, örgütsel iklim, okul iklimi, öğrenen okul, öğretmen, okul yöneticisi.

Abstract:
The main objective of this study is to reveal the relationship between the organizational climate and organizational learning perceptions of both teachers and principals. The study was carried out based on the mixed case study method which involves both qualitative and quantitative methods. Besides the correlation between the organizational climate and organizational learning perceptions of teachers, the study also includes the analysis of the differentiations based on such variants of these teachers as gender, age, experience, marital status, type of school, organizational position and academic degree.
The scope of the study encompasses 11.405 teachers and principals working in the central districts of Şanlıurfa in the course of the 2019-2020 semester. The participants, 554 teachers and principals, were selected based on a stratified sampling method. 10 teachers and 10 principals were interviewed for the qualitative method. For the qualitative data analysis of the study, descriptive analysis, t-test for the analysis of the quantitative data, one-way analysis of variance and correlational analysis were conducted and eta square as well as the Cohen's d coefficient were calculated. "School Climate Scale" developed by Canlı, Demirtaş and Özer (2018) and "Learning School Scale" developed by Doğan, Uğurlu, Yiğit (2014) were used in the study.
As a result of the study, it was concluded that there is a high level of positive correlation between the teachers' and principals' perceptions of organizational learning and organizational climate (r=0,815). Moreover, there are meaningful positive relations between all sub-dimensions of organizational learning and organizational climate, as supported by the qualitative findings of the research. In addition, qualitative findings showed that principals have more positive perceptions of organizational climate and organizational learning compared to teachers. While a differences at the perceptions of both teachers and principals based on the variants gender, age, experience, marital status, type of school is apparent, there seem no meaningful differences based on academic degree.
Keywords: Organizational learning, organizational climate, school climate, learning school, teacher, school principal.