Lykia-Pamphylia eyaletinde sosyal gruplar ve dernekler (İS 1.-3. yüzyıl)
Social groups and associations in Lycia-Pamphylia province (1st-3rd century AD)
Yazar: GÜLDEN PEKER
Danışman: DOÇ. DR. BURAK TAKMER
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eskiçağ Dilleri ve Kültürleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri = Ancient Linguistics and Cultures ; Tarih = History
Dizin: Dernekler = Associations ; Eski Çağ = Old Age ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Lykaonia bölgesi = Lykaonia region ; Pamphylia = Pamphylia ; Sosyal grup = Social group ; Sosyokültür = Socio-culture ; Sosyokültürel durum = Socio-cultural situation

Özet:
Antik Dünya'da insanlar içinde yaşadıkları kent ya da kasaba gibi siyasi topluluklar haricinde yaş, meslek, din ya da diğer ortak ögeler temelinde çeşitli gruplarda bir araya geldiler. Modern terminolojide dernek, lonca, birlik ya da diğer isimlerle tanımlanan bu gruplara üyelikte gönüllülük esastır. Belli menfaatler ya da ihtiyaçlar doğrultusunda kurulan bu örgütler aynı zamanda kentlerin ya da kırsal toplulukların sosyal yaşamlarında önemli bir yere sahiptir. Yaş grupları (epheboi, neoi, gerusia) ise, bir polis kurumu olan gymnasion bünyesinde örgütlenen yarı resmî organizasyonlardır. Yaş gruplarının sportif ve entellektüel faaliyetler için toplandıkları gymnasion, Helenistik Dönem'den itibaren kentler için oldukça önemli bir sosyokültürel merkez konumundadır. Yaş grupları (epheboi, neoi, gerusia) bir polis kurumu olan gymnasion'a bağlı örgütlendikleri için diğer derneklerden farklı bir statüye sahiptir. Bu bakımdan gymnasion gruplarını yarı resmî kurumlar olarak tanımlamak daha doğrudur. Üstelik söz konusu yaş grupları, resmî olmayan faaliyelerinin yanında bazı kamusal görevler de üstlenmişlerdir. Gymnasion grupları, özellikle neoi ve gerusia, İmparatorluk Dönemi'nde politikada daha etkin bir konuma gelir. Bununla birlikte, Roma İmparatorluğunun ilk iki yüzyılında sağlanan barış ve refah ortamında (pax Romana), kentlerde güçlü bir orta tabaka (plebs media) oluşur. Esnaf, zanaatkâr ya da küçük ölçekli tüccar olan bu insanlar çoğunlukla bir derneğin (collegium) üyeleridir. Dernekler bu dönemde güçlenen orta tabakanın siyasi ve sosyal yaşama katılımını sağlayan kurumlar olarak rağbet görmüşlerdir. 
Bu çalışmanın amacı, İS 1-3. yüzyıllarda Likya-Pamphylia kentlerinde sosyal grupların ve derneklerin sosyokültürel ve siyasal konumlarını belirlemektir. Roma İmparatorluk Dönemi'nde, Lycia et Pamphylia Eyaleti, Teke Yarımadası ve Pamphylia Ovası ile Güney Pisidia Bölgesi'ni kapsadığı için Güney Pisidia kentleri de çalışmaya dahil edilmiştir. Söz konusu bölgelerden elde edilen epigrafik verilerin neredeyse tamamı mezar epigramları ve onurlandırma yazıtlarından oluşmaktadır. Dolayısıyla, konu hakkında genel bir bakış ortaya koyabilmek için Küçük Asya'nın diğer bölgelerine ait yazıtlar ile, daha ayrıntılı bilgiler içeren Yunanistan ve İtalya'dan gelen epigrafik belgeler ve Mısır'da bulunan papirüsler de çalışmaya dahil edilmiştir.

Abstract:
In the Ancient World, people came together in various groups on the basis of age, occupation, religion or other common elements, apart from the political communities in which they lived, such as the city or town. Membership in these groups, which are defined as associations, guilds, unions or other names in modern terminology, is voluntary. These organizations, founded by people gathered on the basis of certain interests or needs, also have an important place in the social lives of cities or rural communities. 
On the other hand, age groups (epheboi, neoi, gerusia), are semi-official organizations affiliated with the gymnasium, a police institution. The gymnasium, where age groups (epheboi, neoi, gerusia) gathered for their sportive and intellectual activities, has been a very important socio-cultural center for cities since the Hellenistic Period. In this respect, age groups have a different status from other associations because they are organized under the gymnasium, a police institution. Therefore, it is more appropriate to define gymnasium groups as semi-official institutions. Moreover, these age groups have undertaken some public duties besides their unofficial activities. Gymnasium groups, especially neoi and gerusia, became more active in politics during the Imperial Period. However, in the environment of peace and prosperity (pax Romana) provided in the first two centuries of the Roman Empire, a strong middle class (plebs media) was formed in the cities. These people, who are artisans, craftsmen or small-scale merchants, are often members of a collegium. Associations are in demand as institutions that ensure the participation of the middle stratum, which has become stronger in this period, in political and social life.
The aim of this study is to determine the socio-cultural and socio-political positions of social groups and associations in the cities of Lycia-Pamphylia in 1-3 centuries AD. In the Roman Imperial Period, Southern Pisidian cities were also included in the study, as they included the Lycia et Pamphylia Province, Teke Peninsula, Pamphylia Plain and Southern Pisidia Region. Almost all of the epigraphic data from these regions consists of burial epigrams and honorific inscriptions. Therefore, inscriptions from other parts of Asia Minor, epigraphic documents from Greece and Italy and papyri from Egypt, which contain more detailed information, are also included in the study in order to give an overview of the subject.