Hizmet içi eğitim programlarının değerlendirme durumları /
Yazar: ALİ RIZA KARABAŞ
Danışman: PROF.DR. YAHYA ÖZSOY
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 1989
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Hizmet içi eğitim programları = In service training programs

Özet:
BOLUM IV ÖZET, YARGI we ÖNERİLER DZET Araştırma, kurumların hizmet içi eğitim programlarını nicelik ve nitelik olarak durumları açısından değerlendirerek, hizmet içi eğitim etkinliklerinin değerlendirilmesinin iyileş tirilmesine yönelik öneriler geliştirmek amacıyla düzenlenip yürütülmüştür. Araştırmada, hizmet içi eğitim programlarının değerlen dirme kısmı, 19 kurum ve 1984-1988 yıllarıyla sınırlıdır. Araştırma, çalışan 2.123.551 personeli ve 19 kurumu kapsamaktadır. Bu oran olarak faal nüfusun (% 9.84) 'ü olmak tadır. Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından önceden, hazırlanmış görüşme formu kullanılarak, araştırmacı tarafın dan bizzat kurumlara gidilerek belgeler yerinde incelenerek toplanmıştır. Elde edilen veriler, programların sayısı, değerlendi rme durumları, değerlendirme zamanları, program ve değerlendir me örneklerine ilişkin çizelgeler oluşturularak yorumlanmış tır. Bulgular istatistik işlem olarak sayı ve yüzde ile ifa de edilmiştir. Araştırmanın bulguları şunlardır; Araştırma kapsamına alınan 19 kurumda, araştırma süre si olarak saptanan beş yıl içinde (1984-1988) toplam 10999 hizmet içi eğitim programı düzenlenmiş görülmektedir. Bu sayı içinde kurumların gerçekleştirdiği hizmet içi eğitim programı birbirinden farklılık göstermektedir. Kurumlardan Sümerbank 3241 programla ön sırada olup, bu nu 1537 programla Türkiye İş Bankası ve 1307 programla SEGEM izlemektedir. Hizmet içi eğitime bankaların ve sanayi kuruluş ların daha çok önem verdikleri görülmektedir. Yıllara göre kurumların program sayılarına bakıldığın da, 1987 yılında 2556 program sayısı ile en fazla program uy gulandığı, 1985 yılında 1785 program sayısı ile en az program uygulandığı görülmektedir. 1984'tsn 1938'e doğru program sa-3D yılarına bakıldığında bir artışın olduğu görülmektedir. ( 1984 ' te program sayısı: 2091, 1988'de program sayısı: 2525). 19 kurumun beş yıl içerisinde toplam 10999 programdan 10187' sinin değerlendirdiği görülmektedir. Bu oran olarak (% 92.62) olmaktadır. 10999 programdan 812'sinin ise, değer lendirilmediği görülmektedir.. Bu da oran olarak (% 7.38) ol maktadır. Bu durumda, kurumların çoğunlukla hizmet içi eği tim programlarını değerlendirdikleri görülmektedir. Değerlendirilen program sayısı 1984 yılında 1966 (% 94.02)'den 1988 yılında 2329 (%92.23)'e düşmektedir. De ğerlendirilmeyen program sayısı 1984 yılında 125 (% 5.98) ' den 1988 yılında 196 (% 7.77) ' ye y ükselmektedir Yıllara göre program sayısı artmasına rağmen değerlendirmenin yüzde olarak düştüğü, değerlendirilmeyen program sayısının yüzde olarak arttığı görülmektedir. Gelecek yıllara hizmet içi eğitim prog ramlarının değerlendirilmesi gittikçe düşeceği izlenimini ver mektedir. Yıllara göre kurumların program s ayılarına bakıldığın da, değerlendirme yapmayan 3 'kurum. dikkati çek miştir bu kurumlardan biri olan TÜRK-İŞ'in eğitim giderine bakıldığında, 1984-1988 yıllarında yaklaşık 4.154.553.900 TL. sına mal oldu ğu görülmektedir. Eğitimin maliyetini, TÜRK-İŞ ve TÜRK-İŞ'e bağlı sendikaları tarafından karşılanmaktadır. Uygulanan hizmet içi eğitim programlarının değerlendi rilmesi, değerlendirmenin zaman açısından bakıldığında, prog ramlar hizmet içi eğitim etkinliği sonunda, işyerinde, hizmet içi eğitim etkinliği sonunda ve işyerinde olmak üzere ikili bir tür değerlendirme yaptıkları görülmektedir. 19 kurumun 10999 programdan 10187'si (%92.62) hemen hizmet içi eğitim etkinliği sonunda, 469'u (%4.26) işyerinde, yine 469'u (%4.26) hizmet içi eğitim etkinliği sonunda ve iş yerinde değerlendirildikleri görülmektedir. Kurumların uygu ladıkları hizmet içi eğitim programların değerlendirilmesi da ha çok işyerinde beklenirken, hizmet içi eğitim etkinliği so nunda değerlendirildiği görülmektedir. İşyerinde yapılan de ğerlendirme ile hizmet içi eğitim etkinliği sonunda ve işye rinde yapılan değerlendirmenin aynı olduğu görülmektedir.31 19 kurumdan 3'ü hizmet içi eğitim etkinliği sonunda, işyerinde, hizmet içi eğitim etkinliği sonunda ve işyerinde değerlendirme yapmakla dikkati çekmektedir. 3 kurumdan biri olan Sönmez Pamuk Sanayi personelin başarılı olmasını iste yerek kurumun sürekli başarıya gitmesini amaçlamaktadır. Kurumların değerlendirme yöntemlerine bakıldığında, 19 kurumdan 12'sinin (% 63.16) değerlendirme örneği olduğu, 7'si nin (%36.84) değerlendirme örneği olmadığı görülmektedir. De ğerlendirmenin çoğunlukla yapılması, buna karşın değerlendir me örneklerinin aynı oranda olmadığı görülmektedir. Program örneği olup da değerlendirme yapmayan bir ku rumun (METAŞ) oryantasyon (uyum sağlama) eğitimiyle persone line, kurumunu tanıtarak, perosnelin çalışacağı bölümler, per sonelin ücreti, çalışma saatleri, işe gidiş ve geliş saatleri, sosyal hakları, işçi sağlığı ve iş güvenliği, iş kazaları hak kında hizmet içi eğitim yapmaktadır. Göreve başlayan persone lin, işinde ne kadar başarılı olduğu, kurumun servisinden ya rarlanıp yararlanamadığı, kuruma uyum sağlayıp sağlayamadığı, kuruma uyum sağlanamıyorsa nedeninin bili nmesi gibi durumların ne tür bir değişme içerisinde oldukları bilinememektedir. Kurumların değerlendirme yöntemleri bakımından, 19 ku rumdan 16'sının (%8*+.21) program örneği olup, 3'ünün (%15.79) program örneği olmadığı görülmektedir. 19 kurumun 12'sinin (%63.16) değerlendirme örneği olup, 7'sinin (% 36.84) değerlendirme örneğinin olmadığı görülmekte dir. Kurumlar programların (% 92.62) 'sini değerlendirirken, değerlendirme örneklerinin (% 63.16)tı olduğu görülmektedir. Kurumların verdiği bilgiler ve kayıtların birbirini tutmadığı ya da iyi bir arşiv oluşturamadıkları söylenebilir. Kurumlar, son değerlendirme ve eğitimden sonra işyerin de değerlendirme yöntemlerinde, yazılı, klasik, performans testleri ve anket araçlarını kullandıkları görülmektedir. YARGI Bu araştırmada amaç, hizmet içi eğitim programlarının değerlendirme durumlarını nicelik ve nitelik olarak ortaya

Abstract: