Trakya Bölgesi'ndeki seçilmiş göllerde antropojenik kaynaklı sediment kirliliğinin ekolojik riskler açısından araştırılması (Küçük Çekmece Gölü, Durusu/Terkos Gölü, Gala Gölü, Mert Gölü)
Research of anthropogenic sourced sediment pollution in terms of ecological risks in selected lakes in thrace region (Lake Küçük Çekmece, Lake Durusu/Terkos, Lake Gala, Lake Mert)
Yazar: ERDAL ÖZTURA
Danışman: PROF. DR. AHMET EVREN ERGİNAL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Antropojenik = Anthropogenic ; Durusu/Terkos Gölü = Durusu/Terkos Lake ; Ekolojik risk = Ecological risk ; Gala Gölü = Gala Lake ; Göller = Lakes ; Kirlilik = Pollution ; Küçükçekmece Gölü = Küçükçekmece Lake ; Mert Gölü = Mert Lake ; Trakya bölgesi = Thrace region ; Çökeller = Sediments

Özet:
Çalışmanın amacı, Trakya Bölgesi'nde seçilmiş olan dört gölde, antropojenik etkilerin tespit edilmesi ve bu etkiler sonucunda ekolojik risk analizinin yapılmasıdır. Seçilen göllerdeki örneklemlerden Grab ve Karot yöntemiyle toplanan örneklerin ICP-MS ile gerçekleştirilen çoklu element analizlerinden yola çıkılarak, sediment kirliliği çalışmalarında ekolojik risk hesaplamada sıkça kullanılan; Zenginleşme Faktörü (EF), Kontaminasyon Faktörü (CF), Jeoakümülasyon İndeksi (Igeo), Potansiyele Ekolojik Risk İndeksi (PER), Kirlilik Yük İndeksi (PLI), Faktör Analizi, Spearman's Korelasyon Analizi ve Kümelenme Analizi gibi istatistik analizler ile göllerin ekolojik risk analizi yapılmıştır. 
Analiz sonuçlarına göre Gala Gölü için; Hg'de gözlenen çok yüksek kontaminasyon ve Mn'de gözlenen yüksek kontaminasyon değerleri ekosistem açısından dikkat çekici bir tehdit oluşturmaktadır. Küçükçekmece Gölü için; metallerin ortalama konsantrasyonları sırasıyla Fe>Al>Mn>Zn>Cu>Cr>Ni>Pb>As>Cd>Hg şeklindedir. Küçükçekmece Gölü sediment örnekleri incelendiğinde son 4 istasyondaki toplam organik karbon (TOC) seviyelerine paralel olarak metal konsantrasyonlarının da yüksek olduğu görülmektedir ve göldeki kirlilik endişe verici seviyededir. Mert Gölü'nde özellikle yüksek Al ve Fe konsantrasyonları dikkat çekmektedir. Terkos (Durusu) Gölü'nde metallerin ortalama konsantrasyonları sırasıyla Fe>Al>Mn>Zn> Cr > Ni >Cu>Pb>As>Cd>Hg şeklindedir ve hesaplanan PLI değerlerine göre sedimentte kirlilik belirlenmemiştir.
Çalışılan göller için ekolojik riskler söz konusu olmasına rağmen, kendi içlerinde kıyaslandığı takdirde Mert Gölü ve Terkos (Durusu) Gölü'nün; Gala Gölü ve Küçükçekmece Gölü'ne kıyasla daha az kirletildiği anlaşılmaktadır. Gala Gölü veKüçükçekmece Gölü'nün ise; tarımsal atıklar, endüstriyel kirleticiler, evsel atıklar ve ulaşım araçlarından kaynaklanan kirleticiler vb. gibi yoğun antropojenik baskıya maruz kaldığı görülmüştür.

Abstract:
The aim of the study is to determine the anthropogenic effects in four selected lakes in the Thrace Region and to make an ecological risk analysis as a result of these effects. Based on the multi-element analysis of the samples collected by Grab and Core method from selected lakes samples, it is frequently used in ecological risk calculation in sediment pollution studies; Ecological risk analysis of lakes using statistical analyzes such as Enrichment Factor (EF), Contamination Factor (CF), Geoaccumulation Index (Igeo), Potential Ecological Risk Index (PER), Pollution Load Index (PLI), Factor Analysis, Spearman's Correlation Analysis and Cluster Analysis has been made.
According to the analysis results, for Gala lake; The very high contamination observed for Hg and high contamination values for Mn pose a remarkable threat to the ecosystem. For Küçük Çekmece lake; average concentrations of metals (µg / g) respectively; Fe> Al> Mn> Zn> Cu> Cr> Ni> Pb> As> Cd> Hg. When the Küçükçekmece Lake sediment samples are examined, it is seen that the metal concentrations are also high in parallel with the TOC levels in the last 4 stations. Pollution in Küçükçekmece Lake is at a worrying level. For Mert Lake; Especially high Al and Fe concentrations are noteworthy. Especially high Al and Fe concentrations are noteworthy. For Terkos (Durusu) Lake; Average concentrations of metals (µg / g) in Terkos Lake, respectively; Fe> Al> Mn> Zn> Cr> Ni> Cu> Pb> As> Cd> Hg. According to the Pollution load index values calculated for Terkos Lake, no pollution was observed in the sediment.
Although there are ecological risks for the lakes studied, when compared among themselves, Mert Lake and Terkos (Durusu) Lakes; It has been observed that it is less polluted compared to Gala and Küçükçekmece Lake. Gala Lake and Küçük Çekmece Lake are; agricultural wastes, industrial pollutants, household wastes and pollutants from transportation vehicles, etc. It was observed that it was subjected to intense anthropogenic pressure.