Engelli bireylerde spora katılımın önündeki zorlanmalar, duygu düzenleme ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between difficulty in participating in sports, emotion regulation and psychological resilience in disabled persons
Yazar: HAMZA TİMURLENK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERHAN ŞAHİN
Siirt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırma engelli bireylerde spora katılımın önündeki zorlanmalar, duygu düzenleme ve
psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkinin ve birbirlerine olan etki düzeyinin araştırılması,
yorumlanması ve konuya ilişkin daha geniş verilerin ortaya koyulması araştırmanın amacını
oluşturmaktadır. Ayrıca bu araştırmada engelli bireylerde spora katılımın önündeki zorlanmalar,
duygu düzenleme ve psikolojik sağlamlık düzeyleri, cinsiyet, yaş, medeni durum, engel türü ve spor
deneyimi değişkenleri ile incelenerek elde edilen bulguların ortaya konulması amaç edinilmiştir. Bu
amaç doğrultusunda 122'si kadın 86'sı erkek olmak üzere toplam 208 Engelli birey gönüllü olarak
araştırmaya katılım göstermiştir. Araştırmada ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada veri
toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Engelli Bireylerin Spora Katılımın Önündeki
Zorlanmalar Ölçeği", ''Duygu Düzenleme Ölçeği '' ve "Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği"
kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi için Microsoft Excel ve SPSS 22.0 paket programı
kullanılmıştır. Bu aşamadan sonra ikili grup karşılaştırmalarında T-Testi, iki değişken arasındaki
ilişkinin incelenmesi için Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Ayrıca engelli bireylerde spora
katılımın önündeki zorlanmaların duygu düzenleme ve psikolojik sağlamlık üzerindeki yordama
gücünü tespit etmek amacıyla Basit Regresyon analizi yapılmıştır. Yapılan analiz sonucunda
katılımcıların cinsiyet değişkeni ile engelli bireylerde spora katılımın önündeki zorlanmalar ölçeği
çevresel zorlanma alt boyutu arasında anlamlı bir fark görülmemişken duyuşsal kaçınma ve
farkındalık alt boyutlarında erkek katılımcılar lehine anlamlı bir farklılık görülmüştür. Katılımcıların
cinsiyet değişkeni ile duygu düzenleme ölçeği bastırma alt boyutu arasında anlamlı bir fark
görülmemişken bilişsel yeniden değerlendirme alt boyutunda cinsiyeti erkek olan katılımcılar lehine
anlamlı bir farklılık görülmüştür. Psikolojik sağlamlık ve cinsiyet, yaş, spor türü değişkenleri arasında
anlamlı farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Engelli bireylerde spora katılım önündeki zorlanmalar alt
boyutlarından duyuşsal kaçınma ve duygu düzenleme ölçeği alt boyutlarından bilişsel yeniden
değerlendirme alt boyutları arasında düşük düzeyde negatif yönlü ilişki tespit edilmiştir.
Anahtar Sözcükler: Duygu Düzenleme; Engelli; Psikolojik Sağlamlık; Spor

Abstract:
This research aims to investigate, interpret and present more comprehensive data on
the relationship between difficulties in participating in sports, emotion regulation and
psychological resilience among disabled individuals and the level of their interaction. In
addition, this study aims to present the findings by examining the difficulties in participating
in sports, emotion regulation and psychological resilience levels among disabled individuals
with the variables of gender, age, marital status, type of disability and sports experience. For
this purpose, a total of 208 disabled individuals, 122 of whom were female and 86 were male,
participated in the research voluntarily. The relational screening method was used in the
research. The "Personal Information Form", "Difficulties in Participating in Sports Scale for
Disabled Individuals", "Emotion Regulation Scale" and "Brief Psychological Resilience
Scale" were used as data collection tools in the research. Microsoft Excel and SPSS 22.0
package program were used for the analysis of the obtained data. After this stage, T-Test was
used in paired group comparisons, and Pearson correlation analysis was used to examine the
relationship between two variables. In addition, Simple Regression analysis was performed to
determine the predictive power of the difficulties in participating in sports in disabled
individuals on emotion regulation and psychological resilience. As a result of the analysis, no
significant difference was found between the gender variable of the participants and the
environmental strain sub-dimension of the difficulties in participating in sports in disabled
individuals scale, while a significant difference was found in favor of male participants in the
emotional avoidance and awareness sub-dimensions. No significant difference was found
between the gender variable of the participants and the suppression sub-dimension of the
emotion regulation scale, while a significant difference was found in favor of male
participants in the cognitive reappraisal sub-dimension. It was determined that there was no
significant difference between psychological resilience and the variables of gender, age, and
type of sport. A low-level negative relationship was found between the emotional avoidance
sub-dimension of the difficulties in participating in sports in disabled individuals and the
cognitive reappraisal sub-dimension of the emotion regulation scale.
Keywords: Emotion Regulation; Disabled; Psychological Resilience; Sport