Atasözlerinde sosyal hayat
Social life at proverb
Yazar: GÜZİDE ERGİNER
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN GÜFTA
Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Atasözleri = Proverbs ; Hayvan adları = Animal names ; Sosyal hayat = Social life ; Türk atasözleri = Turkish proverbs ; Türkler = Turks ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching

Özet:
Milletler yaşadıkları yerler ve şartlar itibariyle çevrelerine uygun davranma durumundadır. Çevrelerine uygun faaliyetlerde bulunan (tarım-hayvancılık) insanlar, yine doğa koşullarına uygun giyinmek durumunda kalmışlardır. Yani yaşamlarının şekillenmesinde doğanın etkisi büyük olmuştur. Doğanın yanı sıra inanışlar da toplumun yaşayış tarzını belirlemede önemli unsurlardandır. İnanışlarına uygun giysiler giymişler ve yedikleri şeylerin de inanışlarına ters düşmemelerine dikkat etmiştirler. Tüm bu unsurlar, milletlerin kullandıkları dile de doğrudan etki etmiştir. Bu dillerde ilişki içinde olduğu nesnelere ad vermişler, ihtiyaç duydukları kelimeleri kullanmışlardır.Her millet, karşılaştıkları çeşitli durumları anlatabilmek ve söyleyiş güzelliği sağlayabilmek için, diğer sözlerden farklı ve çoğu kez ahenkli, anlatımı kuvvetli sözler kullanır. Bu sözler, her dilde kullanılan atasözleridir. Atasözleri; halkın çeşitli olaylar karşısında farklı tecrübeleri sonucu söyledikleri sözlerden oluşmuş ve halka mal olmuş, içinde birçok anlamı barındıran, kalıplaşmış, kısa ve öz ifadelerdir. Bir milletin kültürünü yansıttığı için söz varlığının en önemli ögesidir.Atasözleri milletlerin bilinçaltının en açık yansımalarının görüldüğü, milletlerin karakter yapısının en sade ve açık şekilde ortaya konduğu sözlü edebiyat ürünleridir. Atasözlerinde geçen her motif, o milletin sosyal ve kültürel yapısının derin bir yansımasıdır. Bu çalışmada Türklerin sosyal hayatlarına yönelik unsurlar ortaya konmuş ve bu unsurlar açıklanarak atasözlerinin Türklerin sosyal hayatını ve yapısını ne ölçüde yansıttığının tespit edilmesi amaçlanmaktadır.

Abstract:
The nations are obliged to act properly in respect of the locations and conditions around them. People having apporopriate activities around them ( agriculture-stockbreeding ), have had to dress up according to the natural conditions. That is, the effect of the nature on shaping their lives has been great. As well as the nature, the beliefs are also important in determining the style of the society. The people have worn appropriate to their beliefs and cared not to eat the things contrasting with their beliefs. All of these elements have impact on the language that the nations use. They have given names to the objects in these languages and used the words they needed.Every nation uses words which are strong, different and mostly harmonious in order to describe various situations that they have encountered and to ensure the beauty of utterances. These words are proverbs which are used in every language. Proverbs, including various meanings, are rigid and terse statements based on the sayings of the nations upon various situations and experiences. Due to the fact that they reflect the culture of a nation, they are most important elements in vocabulary.Proverbs are the products of oral literature in which reflections of the subconcious of the nations can be seen obviously and in which the character of the nations is set out in a simple and clear way. Each motive in proverbs is a deep reflection of the social and the cultural structure of that nation. In this study the elements related to the social life of the Turks have been presented and explained; Thus, it is aimed to determine to what extent proverbs reflect the social life and the structure of Turks.