Bazı fosfazenlerin antimikrobiyal, antioksidan aktiviteleri ve DNA etkileşimleri
Antimicrobial, antioxidant activity and DNA interactions of some phosphazenes
Yazar: BERİVAN TÖRE
Danışman: PROF. DR. LEYLA AÇIK
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Moleküler Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışma kapsamında sentetik olarak ilk defa üretilmiş olan spirosiklotrifosfazen 
bileşiklerinin antioksidan aktivitesinin tayini için bileşiklerin DPPH serbest radikalini 
süpürücü etkisi incelenmiştir. Bileşiklerin çeşitli patojen mikroorganizmalar üzerindeki 
antimikrobiyal aktivitesinin tespiti için mikrodilüsyon yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntem 
ile mayaların Minimal fungisidal konsantrasyon (MFK), minimal inhibitör konsantrasyon 
(MİK) değerleri tayin edilmiştir. Bakterilerin ise minimal bakterisidal konsantrasyon 
(MBK) ve minimal inhibitör konsantrasyon değerleri tespit edilmiştir. Bileşiklerin plazmit 
DNA ile olan etkileşimleri agaroz jel elektroforez yöntemi ile incelenmiştir. Ayrıca BamHI 
ve HindIII enzimleri kullanılarak bileşiklerin, DNA üzerindeki bazı bölgelere bağlanma 
durumunu değerlendirilmiştir. DPPH metodu ile antioksidan aktivitesi tayini sonuçlarına 
göre en düşük IC50 değerleri farklı konsantrasyonlar için 83,97±13,71 µM aralığındadır. 
Bileşiklerin belirtilen konsantrasyonlarda (5000-1000 μM) antioksidan aktivite miktarının 
çoktan aza doğru 1a, 2a ve 3a şeklinde olduğu tespit edilmiştir. 3a bileşiğinin antioksidan 
aktivitesinin diğer bileşiklere göre çok daha az olduğu görülmektedir. Bileşiklerin MİK ve 
MBK değerlerinin 2500-625 µM arasında değiştiği saptanmıştır. Bileşiklerin MFK 
değerleri de 2500-625 µM aralığında bulunurken, mayalarda MİK değerleri 625-312.5 µM 
aralığında olduğu tespit edilmiştir. Bileşiklerin maya türlerine karşı antimikrobiyal 
etkisinin bakterilere oranla daha yüksek olduğu saptanmıştır. Bileşiklerin plazmid DNA'ya 
bağlandığı tespit edilmiştir. DNA enzim kesimi yöntemiyle belirlenen kesim bölgelerinde 
maddelerin DNA'ya bağlanmadığı belirlenmiştir. Bileşiklerin DNA ile etkileşimleri, 
bileşiklerin potansiyel antikanser madde olabileceği ihtimalini akla getirmekte olup 
ilerleyen çalışmalarda antikanser özelliğinin araştırılması önerilmektedir.

Abstract:
In this study, the scavenging effect of DPPH free radicals was investigated for the 
determination of the antioxidant activity of spirocyclotriphosphazene compounds, which 
were produced for the first time synthetically. Microdilution method was used to determine 
the antimicrobial activity of the were compounds on various pathogenic microorganisms. 
Minimal Fungicidal Concentration (MFC) and Minimal Inhibitory Concentration (MIC) 
values of yeast species determined. Minimal Bactericidal Concentration (MBC) and MIC 
values of bacteria were determined. The interactions of the compounds with plasmid DNA 
were investigated by agarose gel electrophoresis method. In addition, the binding status of 
the compounds to some regions on the DNA was evaluated using BamHI and HindIII 
enzymes. According to the results of antioxidant activity determination by DPPH method, 
IC50 values are in the range of 83.97±13.71 µM for different concentrations. It was 
determined that the amount of antioxidant activity of the compounds at the indicated 
concentrations (5000-1000 μM) was 1a, 2a and 3a from high to low. It is seen that the 
antioxidant activity of 3a compound is much less than other compounds. It has been 
determined that the MIC and MBC values of the compounds vary between 2500-625 µM. 
The MFC values of the compounds were also found to be in the range of 2500-625 µM 
while MIC values on yeasts are in the range of 625-312.5 µM. It was determined that the 
antimicrobial effect of the compounds on yeast species were higher than most of the 
bacteria species. It was determined that the compounds bind to plasmid DNA. The 
interactions of the compounds with DNA bring to mind the possibility that the compounds 
may be potential anticancer agents, and it is recommended to investigate their anticancer 
properties in future studies.