Parkinson hastalığı yaşam kalitesi anketi (pdq-39) güvenirlik ve geçerlik çalışması
Reliability and validity for Turkish version of parkinson's life quality questionnaire (pdq-39)
Yazar: TUBA KAYAPINAR
Danışman: DOÇ. ELİF ELÇİN DERELİ
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; SF-36 Sağlık Taraması = SF-36 Health Survey ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Parkinson Hastalığı, kronik, progresif bir hastalıktır. Ülkemizde, bu hastalığa özgü yaşam kalitesi anketlerinin yaygın olmadığı görülmektedir.

Bu çalışmanın amacı, Parkinson Hastalığı Anketi'nin (Parkinson's Disease Questionnaire, PDQ-39) Türkçe versiyonunun, geçerlik ve güvenirliğinin araştırılması ve bu ölçeğin Parkinson Hastalarının yaşam kalitelerinin değerlendirilmesinde kullanılabilmesini sağlayabilmektir.

Çalışmamıza, Koç Üniversitesi Hastanesinde Parkinson Hastalığı tanısı almış kadın ve erkek 100 hasta alınmıştır. Hastalar; PDQ-39, Parkinson Hastalığı Yaşam Kalitesi Anketi (Parkinson's Disease Quality of Life Questionnaire, PDQLQ), Kısa Form-36 (Short Form-36, SF-36), Birleşik Parkinson Hastalığı Değerlendirme Ölçeği (Unified Parkinson's Disease Rating Scale, UPDRS) ve Hoehn-YahrSkorlaması (H&Y) ile değerlendirilmişlerdir.

Çalışmamız sonuçlarında; 30. madde dışarıda tutulduğunda PDQ-39'un Türkçe güvenirliği çok yüksek bulunmuş ve ölçeğin zamana bağlı tutarlılık gösterdiği saptanmıştır. PDQ-39 Ölçek Puanları ile H&Y değeri arasında pozitif, PDQ-39 Ölçek Puanları İle UPDRS, PDQLQ, SF-36 ölçek puanları arasında negatif korelasyon saptanmıştır. Çalışmamızda; PDQ-39 toplam ve faktör puan ortalamalarının Alt-Üst %27 değişkenine göre yapılan t-testi sonucunda grup ortalamaları arasındaki fark istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur. PDQ-39 anketinin alt gruplarından hareketlilik, duygusal esenlik, bedensel rahatsızlık alt gruplarının, t-testindeki puan ortalamaları cinsiyete göre anlamlı bulunmuş; günlük yaşam aktiviteleri, stigma, sosyal destek, biliş ve iletişim alt gruplarının, t-testindeki puan ortalamaları cinsiyete göre anlamlı bulunmamıştır. Barlett testi sonucunda, faktör analizine alınan değişkenler arasındaki ilişkinin anlamlı olduğu belirlenmiştir. Çalışmamızdaki örnek büyüklüğünün, faktör analizi uygulanabilmesi için yeterli büyüklükte olduğu tespit edilmiştir.

Sonuç olarak Türkçeye çevrilen PDQ-39 ölçeğinin, 30. maddesi hariç tutulduğu takdirde, Parkinson Hastalarının yaşam kalitelerini değerlendirmede güvenle kullanılabilecek bir ölçek olduğuna kanaat edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Geçerlilik, Güvenirlik, Parkinson Hastalığı, PDQ-39, Yaşam Kalitesi

Abstract:
Parkinson's disease (PD) is a chronic, progressive disease. In our country, the life quality questionnaires based on this disease are not common.

The purpose of this study is to evaluate the validity and reliability of Turkish version of PDQ-39; moreover, to make PDQ-39 auseable questionnaire in measurement ofParkinson's patients' life quality.

The study included 100 patients, both women and men, who were diagnosed with PD in Cerrahpasa Medical Faculty Hospital and Koc University Hospital. Patients were participated in PDQ-39, Parkinson's Disease Quality of Life Questionnaire (PDQLQ), Short Form-36 (SF-36), Unified Parkinson's Disease Rating Scale (UPDRS) and Hoehn-Yahr Scale (H&Y) to review the life quality.

According to the study results, excluding 30th article of the questionnaire, reliability of Turkish PDQ-39 is found to be quite high and consistent over time. There is a positive correlation between PDQ-39 scale results and H&Y value, and negative correlations between PDQ-39 value and UPDRS, PDQLQ, SF-36 scale results.According to the t-test results which is applied for below 27% and above 27% variable of PDQ-39 total and factor scale average, difference of the group averages is statistically significant.In subgroups of PDQ-39 questionnaire, mobility, emotional well-being and physical disability averages in t test are statistically significant according to gender. Daily living activity, stigma, social support, and cognition and communication scores according to gender in subgroups are not statistically significant. According to Barlett test, there is a correlation between the variables included factor analysis. Sample size of the research is adequate to apply factor analysis.

After all, excluding one article from the questionnaire, it is decided that the Turkish version of PDQ-39 is a scale that could be used trustfully to measure the life quality of Parkinson's patients.

Key words: Validation, Reliability, Parkinson's Disease, PDQ-39, Life Quality