Çalışanların babacan liderlik algılarının pozitif ve negatif sonuçları üzerindeki etkisinde durumsal faktörlerin rolü
The role of conditional factors in the relationship between employees paternalistic leadership perceptions and its positive and negative consequences
Yazar: MUSTAFA BEKMEZCİ
Danışman: DOÇ. DR. BORA YILDIZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Babacan liderlik = Paternalistic leadership ; Liderlik = Leadership ; Pozitif psikoloji = Positive psychology ; Psikolojik sahiplenme = Psychological ownership ; Sosyal kaytarma = Social loafing ; Çalışanlar = Workers ; İşe bağlılık = Job involvement ; İşle bütünleşme = Work engagement

Özet:
Bu çalışmada çalışanların babacan liderlik algıları ve bu algının olası pozitif ve negatif sonuçları saptanmaya çalışılmıştır. Sosyal mübadele teorisi, duygusal olaylar teorisi, lider-üye etkileşimi teorisi, iyi oluş teorisine dayanarak geliştirilen araştırma modelinde babacan liderlik algısı bağımsız değişken rolündeyken, bağımlı değişkenler çalışmaya tutkunluk, psikolojik sahiplik ve sosyal kaytarmadır. Kolektif şükran değişkeni ise bu modelde hem aracı hem de ılımlaştırıcı değişken rolündedir. İlgili yazın incelendiğinde gerek babacan liderlik ile ilgili çalışmaların gerekse kolektif şükran değişkeni ile ilgili çalışmaların sınırlı olması bu çalışmanın temel motivasyonunu teşkil etmektedir. Dolayısı ile alan yazındaki bu boşluğun doldurulması yönündeki çaba bu çalışmanın özgün yanını temsil etmektedir. Bu bağlamda araştırmanın örneklemini kolayda örnekleme yöntemi ile ulaşılan 418 hizmet sektörü çalışanı oluşturmaktadır. Veri toplamak için anket tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırmanın bulguları göstermektedir ki, babacan liderlik kolektif şükranın istatistiksel açıdan anlamlı ve pozitif bir yordayıcısıdır. Buna ek olarak kolektif şükran, çalışmaya tutkunluk ve psikolojik sahipliğin istatistiksel açıdan anlamlı ve pozitif bir yordayıcısıdır. Ancak sosyal kaytarma ile babacan liderlik arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir birlikte değişim ilişkisi saptanmamıştır. Diğer yandan kolektif şükranın babacan liderlik ile çalışmaya tutkunluk arasındaki ilişkide kısmi aracı etkisi saptanmıştır. Benzer şekilde kolektif şükran babacan liderlik ve psikolojik sahiplik arasındaki ilişkide kısmi aracı etkiye sahiptir. Son olarak kolektif şükranın babacan liderlik-çalışmaya tutkunluk ilişkisinde ılımlaştırıcı etkisi bulgulanırken, aynı etki babacan liderlik-psikolojik sahiplik ilişkisinde istatistiksel açından anlamlı değildir.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the paternalistic leadership perception of employees and its negative and positive consequences. In the research model developed based on the social exchange theory, emotional events theory, leader-member exchange theory, well-being theory while paternalistic leadership perception is the independent variable role, dependent variables are work engagement (WE) psychological ownership (PO) and social loafing (SL). Collective gratitude (CG) is the mediator and moderator variable in this model. In the literature, what studies about paternalistic leadership and collective gratitude are limited is the basic motivation of this study. So the original aspect of this work is the effort to fill this gap in the literature. In this context, the sample of the research is composed of 418 service sector workers who are reached by convenience sampling. To collect data, survey method was conducted. The findings show that CG partially mediated the PL-WE and PL- PO relations. Also, the moderating effect of CG on the PL-WE relationship is also significant, while this effect was not found significant on the relationship between PL and PO. The major findings, theoretical contributions, practical implications, and the limitations were provided.