Desmopressin kullanılması sonucu organlarda görülen histo-patolojik değişiklikler /
Yazar: GÖKSEL KÜTÜK
Danışman: PROF. DR. ATİLLA RAMAZANOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2004
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Anesteziyoloji ve reanimasyon kliniği uygulamaları içinde
beyin ölümü ve diabetes insipidus ile sıklıkla karşılaşmaktayız. Bu
hastalarda ciddi sıvı ve elektrolit kayıplarına, hemodinamik
instabiliteye ve sonuçta donör organ fonksiyonlarında bozukluklara
neden olabilen diabetes insipidusun tedavisinde desmopressin
kullanmaktayız. Bir çok çalışmada desmopressin tedavisi ile sıvıelektrolit
ve hemodinami konularında olumlu etkiler elde edildiği
bildirilmiştir. Bunun yanı sıra desmopressin uygulamaları sırasında yan
etki olarak trombüs oluşumu ve tromboemboli gelişebileceği
bildirilmiştir. Bu nedenle beyin ölümü gelişen hastalarda kullanımı
sırasında olumsuz etkileri ile transplante edilecek organ
fonksiyonlarında bir bozukluğa yol açabileceği konusunda kuşkular
doğmuştur.
Desmopressinin organlar üzerine olumsuz etkilerini histopatolojik
olarak göstermeyi düşündüğümüz deneysel çalışmamızda
wistar cinsi ratlardan 3 grup oluşturduk. Her grup 10 rattan oluştu.
Kateterizasyon (invaziv arteriyel, santral venöz, transvezikal idrar
kateteri) ve monitorizasyon (orta arter basıncı, orta santral venöz
basınç) sonrası tüm gruplara 25 ml.kg-1.saat-1 serum fizyolojik
infüzyonu başlandı. Kontrol grubuna desmopressin uygulanmadı. 2.
gruba düşük doz (1,5 ?g.kg-1) , 3.gruba ise yüksek doz (4,5 ?g.kg-1)
desmopressin uygulandı. Başlangıç hemodinamik ölçümlerin
başlama değerleri alınarak 60 dk. aralarla ölçümler tekrarlandı ve
kaydedildi. 4.saat sonunda kan gazı analizi için kan numunesi
alınarak laparatomi ve torakotomi uygulandı. Pankreas, karaciğer,
böbrekler ve kalp damarları ile beraber çıkarıldı. Ve histo-patolojik
inceleme yapıldı. 
Çalışmamızın sonucunda;
1-İncelenen dokulardan böbrekler ve karaciğerde özgün
olmayan değişiklikler gözlendi ve değerlendirme yapılmadı. Kalp
dokusu incelemesinde ise histo-patolojik değişiklikler saptanmadı.
Pankreas dokusu incelemelerinde ise tesbit edilen histo-patolojik
bulgular anlamlı olarak değerlendirildi ve patolojik bulguların
şiddeti skorlandı. Grupların skorları karşılaştırıldığında pankreas
kapiller endotel hücrelerinde yüksek doz desmopressin kullanılan
grubun skoru diğer gruplara göre anlamlı derecede yüksek
bulundu.
2-Yaptığımız hemodinamik ölçümlerde (orta arteriyel basınç,
orta santral venöz basınç, kalp atım hızı) desmopressin kullanılan
gruplarda kontrol grubuna göre daha iyi değerler kaydedildi.
Sonuçlar desmopressinin hemostaz üzerine olumlu etkileri ile uyumlu
idi. Tüm gruplarda metabolik asidoz, hipotermi, idrar çıkışında
azalma tesbit edildi. Bu olumsuz değişikliklerden kateterizasyon
sonucu oluşan hemoraji ve deneysel çalışmalarda uzun etkili
olduğu için sık kullandığımız anestezik ajan etil karbamat sorumlu
tutuldu.
Sonuç olarak yüksek doz desmopressin olumsuz histo-patolojik
değişikliklere neden olabilmektedir. Düşük dozlarda kullanımının
istatistiksel olarak anlamlı olumsuz histo-patolojik değişikliklere yol
açmadığını tesbit ettik. Desmopressinin olumsuz etkilerinin
aydınlatılması için daha fazla kontrollü klinik ve deneysel çalışmalara
ihtiyaç olduğu sonucuna vardık.

Abstract:
..