Genom kavramı ve genom analiz sözleşmesi
Concept of genome and genome anaylsis agreement
Yazar: SEDEN DÜRÜSTKAN
Danışman: PROF. DR. FULYA İLÇİN GÖNENÇ
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Sağlık hukuku içerisinde inceleme alanı genetik analizlerin hukuki temeli ulusal ve uluslararası hukuk literatürü içerisinde ilk defa çalışmamız kapsamında hukuki değerlendirmeye tabi tutulmaktadır. Genetik analiz yöntemlerinin en kapsamlısı olan genom analizi, tıbbi uygulama olarak uzun zamandır hastalara sunulsa da, hasta ile sağlık hizmeti sunucusu arasındaki sözleşme ilişkisi, sağlık hukuku için yeni bir konudur. Bu nedenle sözleşme ilişkisine temel teşkil etmesi amacıyla öncelikli olarak gen – genom kavramları, genetik analiz yöntemleri ve genom analizin hukuktaki yeri ortaya konmuş, daha sonra genomik verinin özellikleri ile hukuki niteliği incelenmiştir. Çalışmamızda genomik veri sahibi olarak tanımlanan hasta ile analiz edimini gerçekleştirecek olan analiz edim yükümlüsü merkez arasındaki sözleşme ilişkisi tanımı, sözleşmenin kuruluşu, tarafları, unsurları, hak ve yükümlülük ile sözleşmeden doğan sorumluluk ve sözleşmenin sona erme halleri başlıkları ele alınmıştır. Dolayısıyla çalışmamız içerisinde inceleme alanı bulan başlıkların her biri hem kendi başlarına bir çalışma konusu hem de genetik alanındaki yeni gelişmelere doğrudan bağlıdır. Son olarak genom analizi hizmetinin sunulmasında sağlık hizmeti sunucusunun ilişkiden çıkartıldığı, doğrudan hastayı tüketici olarak gören test kitlerinin satılması uygulamasının hukuki değerlendirmesi yapılarak çalışmamız sona erdirilmektedir.

Abstract:
The legal basis of genetic analysis, which is the field of study in health law, is subjected to legal evaluation within the scope of our study for the first time in the national and international legal literature. Although genome analysis, the most comprehensive of the genetic analysis methods, has been offered to patients as a medical practice for a long time, the contractual relationship between the patient and the healthcare provider is a new issue for health law. For this reason, in order to be the basis of the contractual relationship, first of all, the concepts of gene - genome, genetic analysis methods and the place of genomic analysis in law were revealed, and then the characteristics and legal nature of genomic data were examined. In our study, the definition of the contractual relationship between the patient, who is defined as the owner of the genomic data, and the center that will perform the analysis, the establishment of the contract, the parties, the elements, the rights and obligations, the liability arising from the contract and the termination of the contract are discussed. Therefore, each of the titles that find in our study is both a subject of study on its own and is directly related to new developments in the field of genetics. Finally, our study is concluded by making a legal evaluation of the practice of selling test kits, which sees the patient as a consumer, in which the health care provider is excluded from the relationship in the provision of genome analysis service.