Petrol ve gaz endüstrisinden yenilenebilir enerjiye geçişin ekonomik ve çevresel etkileri: Özbekistan örneği
Economic and environmental impacts of the transition from oil and gas industry to renewable energy: The case of Uzbekistan
Yazar: ERBOL TUELOV
Danışman: DOÇ. DR. ERDOĞAN KOTİL
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy

Özet:
Bu tez, Özbekistan'ın enerji sektöründeki dönüşüm sürecinde karşılaştığı ekonomik ve çevresel etkileri incelemektedir. Özbekistan, Orta Asya'nın enerji üretiminde önemli bir rol oynayan ülkelerinden biri olmasına rağmen, aynı zamanda yenilenebilir enerji potansiyeline sahip zengin bir ülkedir. Çalışmanın amacı, Özbekistan'ın petrol ve gaz endüstrisinden yenilenebilir enerji kaynaklarına geçiş sürecini değerlendirerek, bu geçişin ekonomik ve çevresel boyutlarını ele almaktır.
Çalışmada, Enerji kaynaklarına genel bir bakış sunulmuştur. Burada, birincil ve ikincil enerji kaynakları ile yenilenebilir ve yenilenemez enerji kaynakları arasındaki farklar açıklanmıştır. Ayrıca, fosil yakıtların sınırlılığı ve çevresel etkileri vurgulanarak, yenilenebilir enerji kaynaklarının önemi üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda, petrol ve gaz endüstrilerinin genel özelliklerini ve ekonomik-çevresel etkileri ele alınmıştır. Petrol ve gazın yaygın kullanımının çevresel etkileri, küresel iklim değişikliği ve ekosistem zararları olarak açıklanmıştır. Aynı zamanda, bu endüstrilerin ekonomik önemi ve gelir dağılımı üzerindeki etkileri incelenmiştir.Bununla beraber, yeşil ekonominin temel prensipleri ve uygulanabilirliği üzerinde durulmuştur. Yeşil ekonominin, çevresel riskleri azaltırken ekonomik kalkınmayı ve sosyal refahı artırmayı hedeflediği belirtilmiştir. Yeşil ekonomiye geçişin avantajları ve zorlukları üzerinde durulmuştur.
Son bölümde, Özbekistan'ın enerji tarihini ve mevcut durumunu analiz etmektedir. Ülkenin enerji potansiyeli ve tarihsel olarak enerji kaynakları üzerindeki mücadeleler ele alınmıştır. Ayrıca, Özbekistan'ın enerji sektöründe sürdürülebilir bir dönüşümü hedeflemesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu tez, Özbekistan'ın enerji sektöründeki dönüşüm sürecinde karşılaştığı ekonomik ve çevresel etkileri anlamak için kapsamlı bir çerçeve sunmaktadır. Gelecekte, ülkenin enerji politikaları ve stratejileri, sürdürülebilir kalkınma ve bölgesel istikrar açısından büyük önem taşıyacaktır.

Abstract:
This thesis examines the economic and environmental impacts faced by Uzbekistan in the transition process of its energy sector. Despite being one of the key players in energy production in Central Asia, Uzbekistan is also a rich country with renewable energy potential. The aim of the study is to evaluate Uzbekistan's transition from the oil and gas industry to renewable energy sources, and to address the economic and environmental dimensions of this transition.
The thesis begins with an overview of energy sources, distinguishing between primary and secondary energy sources, as well as renewable and non-renewable energy sources. It emphasizes the importance of renewable energy sources by highlighting the limitations and environmental impacts of fossil fuels. Additionally, it discusses the general characteristics and economic-environmental impacts of the oil and gas industries, explaining their environmental effects such as global climate change and ecosystem damages, as well as their economic significance and income distribution impacts.
Furthermore, the thesis explores the principles and applicability of the green economy, which aims to reduce environmental risks while promoting economic development and social welfare. It discusses the advantages and challenges of transitioning to a green economy. In the final section, the thesis analyzes Uzbekistan's energy history and current situation, including its energy potential and historical struggles over energy resources. It underscores the need for Uzbekistan to aim for a sustainable transformation in its energy sector. This thesis provides a comprehensive framework for understanding the economic and environmental impacts faced by Uzbekistan in its energy sector transition. In the future, the country's energy policies and strategies will be crucial for sustainable development and regional stability.