Sürdürülebilirlik raporları kapsamında kurumsal sosyal sorumluluğun finansal performans üzerine etkisi: Ürdün Borsası ASEGI ve ASE20 endeksinde bir araştırma
The effect of corporate social responsibility on financial performance within the scope of sustainability reports: A research on Jordanian Stock Exchange ASEGI and ASE20 index
Yazar: ABDEL RAHMAN HASAN THEEB ABED ALJAWAD
Danışman: PROF. DR. ORHAN ELMACI
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Ürdün Borsası'nın 2022 yılında sürdürülebilirlik raporu yayınlaması, Ürdün'de 
sürdürülebilir kalkınmayı teşvik etmeyi amaçlayan şirketler için büyük bir gelişmedir.
Tezin temel amacı, sürdürülebilirlik raporları kapsamındaki kurumsal sosyal 
sorumluluk açıklamalarının finansal performans üzerinde etkisi olup olmadığını tespit 
etmektir. Ürdün'de ASEGİ ve ASE20 endeksinde yer alan 20 şirketin sürdürülebilirlik 
raporları ile faaliyet raporlarına yer verilen bu çalışmada, kurumların ilgili yıllarına ait 
finansal oranları (faaliyet oranları, kârlılık oranları, mali yapı oranları ve likidite oranları) 
bağımlı değişken olarak kullanılmıştır. 
Araştırmada bağımsız değişken olarak belirlenen kelimeler; 'çalışan, müşteri, 
çevre, toplum, paydaşlar, sürdürülebilirlik, risk yönetimi ve yenilik'tir. Kurumların 
finansal performansı oran analizi yöntemiyle ölçülmüştür. Kurumların 2022 yılı için 
yayınladığı sürdürülebilirlik raporları ile faaliyet raporları kapsamında yukarıda 
bahsedilen kurumsal sosyal sorumluluk bilgilendirme kavramları, içerik analizi ile tespit 
edilmiştir. İçerik analizi sonuçlarını ve finansal oran sonuçlarını SPSS programı 
kullanarak istatistiksel olarak değerlendirmek için çoklu doğrusal regresyon modeli ile 
temel bileşenler yöntemi birlikte kullanılmıştır. Şirketlerin finansal performansının 
belirlenmesinde kullanılan finansal oranın belirlenmesi için performans raporlarının 
yüzdesi bağımlı değişken olarak alınmalıdır. Bunun için sürdürülebilirlik raporlarında 
kurumsal sosyal sorumluluk ifadesi bağımsız değişken olarak belirlenmiştir.
Tez çalışması sonucunda elde edilen bulgulara göre KSS açıklamaları ile 
şirketlerin kârlılık oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu ve 
birbirlerini olumlu yönde etkilemekte olduğu görülmüştür. Sosyal sorumluluk 
açıklamalarının likidite oranları üzerindeki etkisi anlamlıdır ve birbirini olumlu yönde 
etkilediği görülmüştür. Açıklamaların faaliyet oranları üzerindeki etkisi anlamlıdır ve birbirini olumlu yönde etkilemektedir. Araştırmanın sonuçlarına göre şirketlere yönelik 
sürdürülebilirlik raporları ve faaliyet raporlarında yer alan sosyal sorumluluk 
açıklamalarının şirketlerin finansal performansını olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Kurumsal Sosyal Sorumluluk, Oran Analiz, Sürdürülebilirlik, 
Ürdün Borsası

Abstract:
The Jordan Stock Exchange's publication of a sustainability report in 2022 is a 
major development for companies aiming to promote sustainable development in Jordan.
The main purpose of the thesis is to determine whether corporate social 
responsibility disclosures within the scope of sustainability reports have an impact on 
financials. In this study, which includes the sustainability reports and activity reports of 
20 companies in the ASEGI and ASE20 index in Jordan, the financial ratios (activity 
ratios, profitability ratios, financial structure ratios and liquidity ratios) of the institutions 
for the relevant years were used as the dependent variable. 
In the research, the independent variable designated words; employee, customer, 
environment, society, stakeholders, sustainability, risk management and innovation. The 
financial performance of the institutions was measured by the ratio analysis method, and 
the above-mentioned corporate social responsibility information concepts were 
determined by content analysis within the scope of the sustainability reports and activity 
reports published by the institutions for 2022. We used the multiple linear regression 
model and the least squares method to statistically evaluate the content analysis results 
and financial ratio results using the SPSS program. Financial ratios used to determine the 
financial performance of companies were determined as the dependent variable, and the 
words corporate social responsibility in the sustainability reports were determined as the 
independent variable.
According to the findings obtained as a result of the thesis study, it was seen that 
there was a statistically significant relationship between CSR disclosures and the 
profitability rates of companies and that they affected each other positively. The effect 
of social responsibility disclosures on liquidity ratios was significant and it was seen that 
they affected each other positively. The effect of disclosures on activity rates is significant and affects each other positively. According to the results of the research, it 
was determined that the social responsibility disclosures published by the companies in 
their sustainability reports and activity reports positively affected the financial 
performance of the companies.
Keywords: Corporate Social Responsibility, Jordan Stock Exchange, Ratio Analysis, 
Sustainability