Renal replasman tedavisi alan hastalarda sarkopeni ve kırılganlığın değerlendirilmesi
Evaluation of sarcopenia and frailty in patients receiving renal replacement therapy
Yazar: TUĞÇE SEMERKANT
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN KARAKÖSE
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Renal transplantlı, hemodiyaliz ve periton diyalizi tedavisi almakta olan katılımcılarda sarkopeni ve kırılganlık prevalansını, birbiri ile olan ilişkisini, etkileyen faktörleri ve her üç grup tedavi rejimindeki oranlarını incelemeyi amaçladık.

Metod: Çalışmaya 163 katılımcı dahil edildi. Hastaların adı-soyadı, kimlik numarası, cinsiyeti, yaşı, kilosu , boyu, vücut kitle indeksi, medeni hali, eğitim düzeyi, alışkanlıkları (alkol,sigara), kronik hastalıkları ve kullandığı ilaçlar sorgulanarak kayıt altına alındı. Hastaların, son yapılmış olan tahlillerinden; glukoz, kreatin, BUN, ürik asit, AST, ALT, lipit değerleri, elektrolitler, TSH, PTH, B12, folat, ferritin, idrar protein/ kreatin değerlerinden çalışılmış olanlar kaydedildi. Katılımcılara sarkopeni taraması için sarc-f anketi, kırılganlık için frail ölçeği uygulandı. Sarkopeni tanısı için EWGSOP2 kriterleri kullanıldı.

Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 48±14 yıldı. 82'si ( %50,3) kadındı. Renal replasman tedavi süreleri ortancası 56 (0,5-312) aydı. Renal replasman tedavisi alan hastaların 67'si (%41,1) böbrek nakilli; 28'i (%17,2) periton diyalizi; 68'i (%41,7) hemodiyaliz alan hastalardan oluşmaktaydı. Katılımcılar kırılganlık durumuna göre %55,8'i güçlü (robust); %27,6'sı kırılganlık öncesi (pre-frail); %16,6'sı da frail olarak tespit edildi. SARC-F skoruna göre hastaların %3,7' si sarkopeni açısından riskli bulundu. EWGSOP-2'ye göre hastaların 60'ı (%36,8) normal; 72'si (%44,2) muhtemel sarkopenik; 9'u (%5,5) sarkopenik; 22'si (%13,5) şiddetli sarkopenikti. FRAIL kırılganlık ölçeğine göre böbrek nakli grubunun %77,6'sı normal iken; kırılgan saptanan 27 hastanın 22'sini HD grubu oluşturuyordu (p<0,001). Kadın cinsiyet ve evli olma durumu (sırasıyla p<0,001 ve p=0,033) daha sarkopenikti. Muhtemel sarkopeni ve sarkopeni ortancası HD grubunda daha yüksekti (p=0,001). Kırılganlık kadın cinsiyette (p=0,002) daha fazlaydı. SARC-F skoru ortancası kırılgan grupta daha yüksekti (p<0,001). HD grubunda kırılganlık ortancası diğer gruplara göre yüksekti (p<0,001).

Sonuç: Bu çalışmada sarkopeni ve kırılganlığın renal replasman tedavileri içinde hemodiyaliz grubunda daha fazla olduğu tespit edildi.

Anahtar kelimeler: Renal replasman tedavisi, hemodiyaliz, periton diyalizi, böbrek nakli, sarkopeni, kırılganlık

Abstract:
Aim: We aimed to examine the prevalence of sarcopenia and frailty, their relationship with each other, affecting factors, and rates in all three groups of treatment regimens in participants with renal transplants and receiving hemodialysis and peritoneal dialysis treatments.

Methods: 163 participants were included in the study. The patients' name-surname, identification number, gender, age, weight, height, body mass index, marital status, education level, habits (alcohol, smoking), chronic diseases and medications used were questioned and recorded. From the last analysis of the patients; Glucose, creatine, BUN, uric acid, AST, ALT, lipid values, electrolytes, TSH, PTH, B12, folate, ferritin, urine protein/creatine values were recorded. Participants were administered the sarc-f questionnaire for sarcopenia screening and the frail scale for frailty. EWGSOP2 criteria were used for sarcopenia diagnosis.

Results: The average age of the participants was 48±14 years. 82 (50.3%) patients were women. The median duration of renal replacement therapy was 56 (0.5-312) months. 67 (41.1%) of the patients receiving renal replacement therapy had a kidney transplant; 28 patients (17.2%) were on peritoneal dialysis; 68 patients (41.7%) were receiving hemodialysis. According to the fragility status of the participants, 55.8% were strong; 27.6% were pre-frail; 16.6% were detected as frail. According to the SARC-F score, 3.7% of the patients were found to be at risk for sarcopenia. According to EWGSOP-2, 60 (36.8%) of the patients were normal; 72 (44.2%) were probable sarcopenic; 9 (5.5%) were sarcopenic; 22 (13.5%) were severely sarcopenic. According to the FRAIL frailty scale, 77.6% of the kidney transplant group was normal; 22 of the 27 patients who were found to be frail were in the HD group (p<0.001).  The patients who were female and married (p<0.001 and p=0.033) were more sarcopenic. The median value of possible sarcopenia and sarcopenia were higher in the HD group (p=0.001). Frailty was higher in female gender (p=0.002). The median SARC-F score was higher in the frail group (p<0.001). The median frailty in the HD group was higher than the other groups (p<0.001).

Conclusıon: In this study, sarcopenia and fragility were found to be more prevalent in the hemodialysis group among renal replacement treatments.

Keywords: Renal replacement therapy, hemodialysis, peritoneal dialysis, kidney transplantation, sarcopenia, frailty