Kent meydanlarına yapılan müdahalelerin kentsel kimlik ve yaşam kalitesi üzerine etkileri: Gebze Çoban Mustafa Paşa Külliyesi çevresi tarihi kent meydanı projesi örneği
Impacts of interventions on urban public squares in view of urban identity and quality of life: The case of Gebze Çoban Mustafa Paşa Külliyesi and surrounding historic public square project
Yazar: FERAY EKE
Danışman: PROF. DR. MEHMET KÜÇÜKMEHMETOĞLU
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Kent kimliği = Urban identity ; Kent meydanı = Urban square ; Kocaeli-Gebze = Kocaeli-Gebze ; Külliyeler = Complexes ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Günümüz dünyasında yaşanan hızlı değişim ve dönüşümlerin etkisiyle kentler için önemli kamusal mekanlar olan kent meydanları çeşitli müdahalelerle iyileştirilmek ve geliştirilmek istenmektedir. Bu müdahalelerin meydanın kimliğine ve yaşam kalitesine etkileri mekânın geleceğe aktarılması açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı; kent meydanlarının planlama ve tasarım projeleri ile nasıl ele alındığı ve buna yönelik uygulama öncesi ve sonrası kullanıcı memnuniyet düzeylerinin değerlendirilmesidir. Bu çerçevede "Gebze Çoban Mustafapaşa Külliyesi Çevresi Tarihi Kent Meydanı" projesinin kent kimliği ve yaşam kalitesi açısından olumlu/olumsuz etkilerinin tespit edilmesi çalışmanın kapsamını oluşturmaktadır. Bu doğrultuda, ilgili meydana yönelik seçilen kentsel kimlik bileşenlerinin ve kentsel yaşam kalitesi göstergelerinin kullanıcılar açısından nasıl değerlendirildiğini tespit etmek amacıyla meydanda anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler tanımlayıcı ve çıkarıma dayalı istatistiki yöntemlerle değerlendirilmiştir. Anket uygulamasının sonucunda; meydan projesinin Gebze'nin kentsel kimliği ve yaşam kalitesi açısından olumlu sonuçları olduğu ve genel olarak başarılı bulunduğu anlaşılırken, kullanıcıların memnuniyet düzeylerinin demografik özelliklerine göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Katılımcıların mekanla kurdukları geçmiş ilişkilerine dayanan nostaljik bağ ile uygulamaya yönelik değerlendirmeleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu anlaşılmaktadır. Sonuçlar ilçede önemli bir rekreasyon, ticaret ve transfer merkezi olan meydana yönelik kapsamlı dokunuşun yerel halkça kabul gördüğünü, kentsel yaşam kalitesi ve kimliğine önemli katkıda bulunduğunu göstermektedir.

Abstract:
Due to the impacts of rapid transformations in today's world, important urban public places like urban squares require regular improvements through a variety of interventions. The effects of these interventions on the square's identity and quality of life are significant for leaving these public spaces behind for future generation. The purpose of this study is to evaluate how urban squares are handled by planning and design projects as well as to assess users' satisfaction levels before and after the implementation of urban squares projects. The study's scope within this framework comprises determining the effects of the "Gebze Çoban Mustafapaşa Külliyesi Surrounding Historical Urban Square" project on urban identity and quality of life. Accordingly, a survey was conducted in the square to determine how the selected urban identity elements and quality of urban life indicators are evaluated by the users. The obtained data were analysed using descriptive and inferential statistical methods. According to the results, it was found that the square project has positive impacts in terms of Gebze's urban identity and quality of life. It is generally considered successful while the user satisfaction level differs among various demographic groups. There are statistically significant associations between the nostalgic connection of participants with the square and their perception and evaluations of the project. The results suggest that the extensive touch of the square which is an important recreation, trade and transfer center in the district is well received by the locals and has contributed significantly to the urban identity and quality of life.