Avrupa İnsan Haklar Mahkemesi kararlarında sağlık hizmetinin kusurlu işletilmesi
Faulty functioning of health care in the decisions of European Court of Human Rights
Yazar: HÜSEYİN KARATEPE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET MERT DUYGUN
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Sağlık kavramını açıklamaya yönelik çabaların bir sonucu olarak sağlık kavramı,
çeşitli dönemlerde farklı kavramlar birlikte değerlendirilmiştir. Sağlığa bakış açısının
değişmesi de ulusal ve uluslararası belgelerde tanımların değişmesine sebebiyet vermiştir.
Sağlık kavramı, başlarda hastalıklı olmamak olarak değerlendirilirken, sonraki
dönemlerde fiziksel, ruhsal ve sosyal açıdan iyi olma hali olarak değerlendirilmiştir. Bu
çalışmada öncelikle konumuzun ana yapısı olan sağlık kavramından ne anlaşılması
gerektiği üzerinde durulmuştur. Sağlık kavramının farklı dönemlerde ve farklı belgelerde
nasıl açıklandığı belirtilmiştir.
Kişiler hayatlarını sağlıklı bir şekilde devam ettirmeyi istemektedirler. Devlet de
kişilere sağlıklı bir ortam sağlamakla yükümlüdür. İşte bu noktada kişilerin sağlıklı
olmayı talep etmesi yani sağlık hakkı ortaya çıkmıştır. Sağlık hakkı, haklar arasında
büyük öneme sahiptir. Sağlık hakkı, diğer hakları da ilgilendirmesi sebebiyle insan
haklarının temelinde yer alır.
Sağlık hizmeti de, devletin pozitif yükümlülüğü kapsamında kişilerin sağlıklı
olması için sunulan hizmettir. Sağlık hizmeti; sağlık hakkına saygı gösterilmesi, saygı
hakkının korunması ve saygı hakkının gereklerinin yerine getirilmesini amaçlamaktadır.
Sağlık hizmeti; beslenme, giyim, temiz çevre, barınma, özgürlük, özel hayat, gizlilik,
tıbbi hizmet, tutuklu ve hükümlerin sağlığı, zorunlu tedavi, toplum sağlığı ve sosyal
güvenlik gibi unsurları da içeren geniş bir kavramdır.
Kavram açıklaması sonrasında araştırmalarımız sonucunda emsal teşkil eden
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları üzerinde durulmuştur. Özellikle sağlık
hakkının Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde ayrı bir hak olarak düzenlenmemesi
sebebiyle, sağlık hizmetinin kusurlu işletilmesi sonucunda hangi haklar kapsamında ihlal
kararı verildiği tespit edilmiştir. Çalışmamızın ana konusu olan Avrupa İnsan Hakları
Mahkemesi tarafından hangi durumlarda sağlık hizmetinin kusurlu işletildiğinin örnekleri
ortaya konulmuştur. Kararlar incelenirken de sağlık hizmetinin geniş tanımı dikkate
alınmıştır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarında, Avrupa İnsan Hakları
Sözleşmesi'nde yer alan yaşam hakkı, işkence ve kötü muamele yasağı, özgürlük ve
güvenlik hakkı, özel ve aile hayatına saygı hakkı ve ayrımcılık yasağı, sağlık hizmetinin
kusurlu işletilmesi ile ilişkilendirilmiştir

Abstract:
As a result of efforts to explain the concept of health, the concept of health has been
evaluated together with different concepts in various periods. Changes in the perspective
on health have also led to changes in definitions in national and international documents.
While the concept of health was initially evaluated as not being diseased, in later periods
it was evaluated as a state of physical, mental and social well-being. In this study, we
primarily focus on what should be understood from the concept of health, which is the
main structure of our subject. How the concept of health was explained in different
periods and in different documents is explained.
People want to continue their lives in a healthy way. The state is also responsible
for providing healthy environment to people. At this point, people's demand to be healthy,
that is, the right to health has emerged. The right to health is of great importance among
rights. The right to health is at the basis of human rights as it does concern other rights.
Health care is a service provided to ensure that people are healthy within the scope
of the state's positive obligation. Health care aims to respect the right to health, protect
the right to respect and fulfill the requirements of the right to respect. Health care is a
broad concept that includes elements such as nutrition, clothing, clean environment,
housing, freedom, private life, confidentiality, medical services, health of detainees and
prisoners, compulsory treatment, public health and social security.
After the explanation of the concept, the decisions of the European Court of Human
Rights, which constitute a precedent as a result of our research, were emphasised. In
particular, since the right to health is not regulated as a separate right in the European
Convention on Human Rights, it has been determined within the scope of which rights a
violation decision has been made as a result of the defective operation of the health
service. Examples of the cases in which the European Court of Human Rights, which is
the main subject of our study, has given examples of the defective operation of the health
service. While analysing the decisions, the broad definition of health service was taken
into consideration. In the judgements of the European Court of Human Rights, the right
to life, the prohibition of torture and ill-treatment, the right to liberty and security, the
right to respect for private and family life and the prohibition of discrimination in the
European Convention on Human Rights are associated with health services.