Cenin pozisyonu ve beyaz gürültünün nazal CPAP'daki yenidoğanların  stres ve uykularına etkisi
The effect of facilitated tucking and white noise on stress and sleep of newborns in nasal CPAP
Yazar: YELİZ SUNA DAĞ
Danışman: DOÇ. DR. EMRİYE HİLAL YAYAN
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Beyaz gürültü = White noise ; Pozitif basınç solunumu = Positive pressure respiration ; Stres = Stress ; Uyku = Sleep ; Vücut pozisyonu = Body position

Özet:
Amaç: Bu araştırma cenin pozisyonu ve beyaz gürültünün nazal CPAP'daki yenidoğanların  stres ve uykularına etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot:  Araştırma 01 Kasım 2020 - 04 Şubat 2022  tarihleri arasında İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi, yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde nazal CPAP'daki yenidoğanlarda randomize kontrollü deneysel olarak yapıldı. Araştırmanın örneklemini  yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde nazal CPAP desteği alan 108  yenidoğan (cenin pozisyonu (n₌36), beyaz gürültü (n₌36), kontrol (n₌36)) oluşturdu. Deney grubunda yer alan yenidoğanların cenin pozisyonu ve beyaz gürültü uygulamaları ile stres ve uyku parametreleri değerlendirildi. Kontrol grubunda yer alan yenidoğanlara kliniğin rutin uygulamaları dışında herhangi bir uygulama yapılmadı. 24 saat boyunca aktigrafı cihazı ile yenidoğanların uyku parametreleri kayıt altına alındı. Veriler  'Yenidoğan Tanıtıcı Bilgi Formu', 'Uyku Takip Formu' ve 'Yenidoğan Stres Ölçeği' ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik dağılım, ortalama, ki-kare, tek yönlü varyans analizi kullanıldı.
Bulgular: Cenin pozisyonu ve beyaz gürültü grubunda yer alan yenidoğanların 15-18, 18-21, 21-24, 9-12 saatleri arasındaki uyku süreleri ile  toplam uyku süreleri ve  uyku verimliliği puan ortalamalarının arttığı, stres puan ortalamalarının azaldığı belirlenmiştir (p<0.05). 
Sonuç:  Cenin pozisyonu ve beyaz gürültünün nazal CPAP'daki yenidoğanlarda benzer sonuçlar  göstererek yenidoğanların uyku sürelerini ve uyku verimliliklerini arttırdığı, stres düzeylerini azalttığı bulunmuştur.

Abstract:
Aim: This study was carried out to examine the effects of facilitated tucking and white noise on stress and sleep of newborns in nasal CPAP.
Material and Method: The study was carried out as a randomized controlled experimental study in newborns with nasal CPAP in the neonatal intensive care units of Inonu University Turgut Ozal Medical Center between November 01, 2020 and February 04, 2022. The sample of the study consisted of 108 newborns (facilitated tucking (n₌36), white noise (n₌36), control (n₌36)) who received nasal CPAP support in neonatal intensive care units. Facilitated tucking and white noise applications and stress and sleep parameters of newborns in the experimental group were evaluated. The newborns in the control group did not receive any treatment other than the routine practices of the clinic. Sleep parameters of newborns were recorded with an actigraph device for 24 hours. Data were collected with the 'Newborn Descriptive Information Form', 'Sleep Tracking Form' and 'Newborn Stress Scale'.
Results: It was determined that newborns in the facilitated tucking and white noise group increased their sleep time between 15-18, 18-21, 21-24, 9-12 hours, and total sleep duration and sleep efficiency score averages, while stress score averages decreased (p<0.05).
Conclusion: It was found that facilitated tucking and white noise showed similar results in newborns with nasal CPAP, increasing the sleep duration and sleep efficiency of newborns, and decreasing their stress levels.