Kastamonu ilinde mesleki eğitim veren ortaöğretim kurumlarının bilişim teknolojileri alanında iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları
Occupational health and safety practices in the field of information technologies of secondary education institutions providing vocational education in Kastamonu province
Yazar: SİBEL EFE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN ADA
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kazalar = Accidents

Özet:
Mesleki eğitim, öğrencilerin mesleki yeterliliğe sahip bireyler olarak yetişmelerini sağlayan önemli bir eğitim kurumudur. Ancak, mesleki eğitim veren kurumlarda uygulamalı derslerde karşılaşılan tehlike ve riskler, öğrencilerin ve öğretmenlerin sağlığını ve güvenliğini tehdit edebilmektedir. Bu çalışma, mesleki eğitim veren kurumlardaki bilişim teknolojileri alanında uygulamalı derslerde karşılaşılabilecek iş sağlığı ve güvenliği (İSG) risklerini belirleme amacını taşımaktadır. Mesleki eğitim, öğrencilerin mesleki yeterliliğe sahip bireyler olarak yetişmelerini sağlayan önemli bir eğitim kurumu olmasına rağmen, uygulamalı derslerdeki tehlike ve riskler öğrencilerin ve öğretmenlerin sağlık ve güvenliğini tehdit edebilmektedir.
Bu çalışmada, Kastamonu ilinde bulunan üç farklı mesleki eğitim veren okulda bilişim teknolojileri alanında İSG riskleri belirlenerek, alınması gereken önlemler tespit edilmiştir. Tehlike ve risklerin tespiti için kontrol listeleri kullanılmış, kontrol listeleri ile verilen cevaplara uygun genel anlamda bir fikir edinmek amacıyla Elmeri güven indeksi hesaplaması yapılmış ayrıca 5x5 matris sistemi, 3T risk değerlendirme yöntemi ve Fine Kinney risk analizi metodu kullanılarak detaylı bir risk analizi gerçekleştirilmiştir. Bulgular, bilişim teknolojileri alanında karşılaşılabilecek İSG risklerinin başında elektrik çarpması, kesici ve delici alet yaralanmaları, düşme ve kayma, yanıklar ve ergonomik problemler geldiğini göstermektedir. Çalışmanın önerileri arasında, mesleki eğitim veren kurumlarda İSG eğitimlerinin düzenli olarak yapılması, bu eğitimlerin uygulamalı derslerde karşılaşılabilecek tehlike ve risklere odaklanması, İSG eğitimlerinin teknik öğretmenler tarafından verilmesi bulunmaktadır. Bu önerilerin, mesleki eğitimde İSG risklerini belirleme ve azaltma çabalarına önemli katkı sağlaması beklenmektedir. Çalışmanın bulguları ve önerileri, mesleki eğitim veren kurumların İSG önlemlerini geliştirmek ve güvenli bir eğitim ortamı sağlamak amacıyla kullanılabilecek değerli bilgiler sunmaktadır.
Bu çalışmanın bir başka amacı da teknik öğretmenlerin İSG konusundaki farkındalıklarını artırarak, bu bilgileri öğrencilere etkili bir şekilde aktarmalarını sağlamaktır. Bu sayede, teknik öğretmenlerin yetkinliklerini arttırması ve mesleki yeterliliğe sahip bireyler yetiştirmesi de hedeflenmektedir. Ayrıca, İSG bilincine sahip ara elemanların istihdam edilmesi üzerinde olumlu bir etki yaratması da amaçlanmaktadır.

Abstract:
Vocational education is a crucial institution that enables students to become individuals with professional competence. However, the hazards and risks encountered in practical lessons in institutions providing vocational education can threaten the health and safety of both students and teachers. This study aims to identify occupational health and safety (OHS) risks in the field of information technologies in practical lessons in vocational education institutions. Despite being an essential institution for students to develop professional competence, the dangers and risks in practical lessons can pose threats to the health and safety of both students and teachers.
In this study, OHS risks in the field of information technologies in three different vocational education schools in Kastamonu province were determined and the precautions to be taken were determined. Checklists were used to identify hazards and risks, Elmeri confidence index was calculated in order to get a general idea in accordance with the answers given with the checklists, and a detailed risk analysis was carried out using the 5x5 matrix system, 3T risk assessment method and Fine Kinney risk analysis method. The findings show that the main OHS risks that may be encountered in the field of information technologies are electric shock, sharp and sharp object injuries, falls and slips, burns and ergonomic problems. Among the recommendations of the study are that OHS training should be carried out regularly in institutions providing vocational training, that these trainings should focus on the hazards and risks that may be encountered in applied courses, and that OHS training should be given by technical teachers. These recommendations are expected to make a significant contribution to efforts to identify and reduce OSH risks in vocational education. The findings and recommendations of the study provide valuable information that can be used to improve the OHS measures of vocational training institutions and provide a safe training environment.
Another aim of this study is to increase the awareness of technical teachers about occupational health and safety and to ensure that they convey this information to students effectively. In this way, it is aimed to increase the competencies of technical teachers and to raise individuals with professional competence. It is also aimed to have a positive impact on the employment of intermediate staff with occupational health and safety awareness.