Rüzgâr enerji santrali kuruluş yeri seçimi için farklı yaklaşımlar: Bir model önerisi ve Türkiye'de bir uygulama
Various approaches for windpower plant site selection: A model proposal and an implementation in Turkey
Yazar: EMİN SERTAÇ ARI
Danışman: PROF. DR. CEVRİYE GENCER
Gazi Üniversitesi / Bilişim Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Enerji = Energy ; İşletme = Business Administration
Dizin: Karma tamsayılı programlama = Mixed integer programming ; Matematiksel modelleme = Mathematical modelling ; Rüzgar enerjisi = Wind energy ; Stokastik çok kriterli kabul edilebilirlik analizi = Stochastic multicriteria acceptability analysis ; Tesis yer seçimi = Site selection ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Günümüzde, yaşamın vazgeçilmezi olan ve geçen zamanla birlikte gerekliliği hızla artan enerjiyi elde etmek için yüzyıllardır geliştirilmiş çeşitli yöntemler artık sürdürülebilirliğini yitirmektedir. Bu nedenle insanoğlu sürdürülebilir alternatif enerji kaynaklarına yönelmiştir. Yirminci yüzyılın başlarından itibaren bu enerji kaynakları arasında en önemlilerinden biri olan rüzgârdan güç üretme yetisi kazanmış olan insanoğlu için bu kaynak günümüzde üzerine en fazla çaba harcanan yenilenebilir kaynaklardan biri haline gelmiştir. Çalışma, bu önemli enerji kaynağının kuruluş aşamasındaki en önemli konularından biri olan santral sahası yer seçimi konusuna odaklanmaktadır. Yer seçimi, çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemleri ve doğrusal programlama modeli olmak üzere iki farklı perspektif ve beş farklı yöntemle gerçekleştirilmiştir. ÇKKV perspektifi kapsamında stokastik bir yaklaşım olan SMAA,  deterministik bir yaklaşım olan AHP ve bu iki yöntemi temel alan hibrit bir yaklaşım olan AHP-SMAA uygulanmıştır. Doğrusal programlama perspektifi kapsamında mevcut alternatifler arasından en uygun olanı seçmek için karma tamsayılı doğrusal programlamaya dayalı iki model sunulmuştur. Bu modellerin ilki santral sahasında tek tip rüzgâr türbini kullanımını öngörürken; bu çalışma ile önerilen ikinci model aynı santral sahasında birden fazla rüzgâr türbini kullanımını öngörerek güç çıktısının artmasını amaçlamaktadır. Her iki model için parametrik analizler gerçekleştirilmiştir. Yapılan beş farklı uygulamanın her birinin sonucunda Balıkesir ilinde bulunan Pelitköy bölgesinde seçilen aday saha en uygun santral sahası olarak belirlenmiştir.

Abstract:
Several methods that have been developed to obtain energy; which is indispensable for life and whose necessity has increased geometrically in the course of time; are no longer sustainable. Therefore, human being have headed towards sustainable alternative energy sources. Wind has been one of the most interested renewable energy sources for human, who has become skillful at generating power from wind as of the beginning of the twentieth century. This study focuses on one of the most important work items at the establishment phase of this important energy source; power plant site selection. Two perspectives with five different techniques were employed within this study. As part of multi criteria decision-making (MCDM) perspective; SMAA - a stochastic approach -, AHP - a deterministic approach – and AHP-SMAA – a hybrid approach - were applied separately. Within the scope of linear programming perspective, two models were presented based on mixed integer linear programming. The first model provides employment of single type wind turbine on the selected site whereas the second model; which was developed within the current study; aims additional increase in total power output by allowing employment of multi-type wind turbine on the selected site. Parametric analyses were performed for both models. In conclusion, Pelitköy district of Balıkesir province showed up as the most appropriate site to establish wind power plant as result of all five techniques of the study.