DİJİTAL PANORAMİK RADYOGRAFİ VE KONİK IŞINLI BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ  GÖRÜNTÜLERİNDE RADYOMORFOMETRİK ANALİZLERİN YAPILARAK ELDE EDİLEN SONUÇLARIN OSTEOPOROZ RİSKİ AÇISINDAN KARŞILAŞTIRMALI OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ
By using the digital panaromic radiograph and cone beam computed tomography (cCCT) images in terms of osteoporosis risk analysis by radiomorphometric indices of comparative evaluation of obtained results by two technique
Yazar: HİLAL PEKER ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. TUNCER ÖZEN
GATA / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2015
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Dijital Panoramik Radyografi ve Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi (KIBT) Görüntülerinde Radyomorfometrik Analizlerin Yapılarak Elde Edilen Sonuçların Osteoporoz Riski Açısından Karşılaştırmalı Olarak Değerlendirilmesi
Osteoporoz en sık görülen metabolik kemik hastalıklarından olup, vücut genelinde süreklilik gösteren kemik kitle kaybıyla karakterizedir. Tipik olarak erken evrelerde belirti vermeden seyrederken, ilerleyen evrelerde küçük travmalara bağlı kırıklar meydana gelir. Mortalitesi ve morbiditesi yüksek, tanı ve tedavisi pahalı temel bir sağlık problemidir.
Yaptığımız çalışmanın amacı; dijital panoramik radyografi ile konik ışınlı bilgisayarlı tomografiyi osteoporoz risk tespiti açısından karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Mental indeks (MI), panoramik mandibular indeks (PMI), mandibular kortikal indeks (MCI), dijital panoramik radyografi üzerinde değerlendirildi. Bilgisayarlı tomografi mental indeks (CTMI-KIBT PANO MI) bilgisayarlı tomografi mandibular indeks (CTI), bilgisayarlı tomografi kortikal indeks (CTCI) konik ışınlı bilgisayarlı tomografi üzerinde ölçüldü. Kemik kalite indeksi (BQI) hem dijital panoramik radyografi hem de konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntülerinde değerlendirildi. Kadın ve erkeklerin oluşturduğu 113 birey çalışma alanımızı oluşturdu. Ölçümlerde genel olarak dijital panoramik radyografi ve konik ışınlı bilgisayarlı tomografi bulguları birbiriyle uyumlu bulundu. Dijital panoramik radyografi üzerinde bugüne kadar yapılan çalışmalarla tespit edilmiş bazı eşik değerlerin konik ışınlı bilgisayarlı tomografideki karşılığı araştırıldı. Çalışmamız neticesinde gerek dijital panoramik radyografi ile gerekse konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile osteoporoz risk tayini yapılabileceği sonucuna varıldı.
Kemik mineral yoğunluğunun ölçümü ile ilgili yapılan epidemiyolojik çalışmalar, vücutta total kemik kütlesindeki azalma ile mandibular kemik kütlesindeki azalmanın birbirine paralel olduğunu göstermektedir. Osteoporozlu hastalarda spongioz kemik alanlarındaki trabekül sayılarında ve kalınlığında azalma ince ve belirsiz trabeküller şeklinde kendini gösterirken, korteks ve lamina dura da incelmiştir. Maksilla ve mandibula ile bütün çene yapısının görülebildiği dijital panoramik radyograflara veya konik ışınlı bilgisayarlı tomografilere bakılarak korteks kalınlığı ve trabeküler yapı hakkında bir sonuç çıkarmak mümkündür. Yaptığımız bu değerlendirmelerle, osteoporoz kesin tanısı koyulması mümkün değildir. Ancak dental nedenlerle çekilmiş olan dijital panoramik radyografi veya konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntüleri ile risk tayini yaparak hastayı ileri tetkik için yönlendirip, oluşabilecek komplikasyonların ve gereksiz harcamaların önüne geçilebilir. Diş hekimleri bu noktada oldukça kritik ve önemli bir role sahiptir.

Abstract:
By Using the Digital Panaromic Radiograph and Cone Beam Computed Tomography (CBCT) Images in terms of Osteoporosis Risk Analysis by Radiomorphometric Indices of Comparative Evaluation of Obtained Results by Two Technique
Osteoporosis which is characterized by constant loss of bone, is one of the most common bone disease. While this disease does not have a significant symptom in the early stages, it may cause fractures even as a result of minor traumas. It has high rates of mortality and morbidity rates and its diagnosis and treatment are expensive.
Our goal in this study is to analyze and compare the digital panoramic radiography techniques with cone beam computed tomography techniques. We measure Mental index (MI), panoramic mandibular index (PMI), mandibular cortikal index (MCI), on digital panoramic radiography, computed tomography mental index (CTMI-CBCT PANO MI), computed tomography mandibular index (CTI), computed tomography cortical index (CTCI) on cone beam computed tomography, while measuringbone quality index(BQI) on both techniques over 113 patients. The results of both methods are consistent with each other. We research the thresholds and parameters for cone beam computed tomography corresponding to the thresholds and parameters of panoramic radiography that has been reported in literature. We also concluded that both methods are valid and comparable diagnostic techniques.
In epidemiologic studies among patients with osteoporosis,bone loss on mandibular bones are consistent with overall bone lossing body. Patients with osteoporosis have slightly decreased trabecula in spongeous bones while kortex and lamina dura are thinner than healthy patients. 
It is possible to find supporting evidence by measuring the kortex thickness and trabecular structure at the whole maxilla, mandibula and whole jawbone using cone beam computed tomography or digital panoramic radiography. Our studies did not show a definitive diagnosis of osteoporosis. However using these methods, we can detect the risk and guide patients to preventative care to avoid complications as well as unnecessary spend. Dentists can play a crucial role for the preventative care.