Van ili içerisindeki bazı mahallelerin geoteknik özellikleri
Selected neighborhoods' geotechnical characteristics in Van province
Yazar: RIDVAN DÜLEK
Danışman: PROF. DR. SIDDIKA NİLAY KESKİN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Geoteknik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Bu tez kapsamında Van ili ve yakın çevresinin geoteknik özellikleri incelenmiştir. Bölgede genellikle düşük enerjili akarsu ve göl çökellerinden oluşmuş yer altı su seviyesi yüksek, çakıllı, siltli, killi kum birimlerden oluştuğu gözlemlenmiştir. Ayrıca bölge, birinci derecede deprem kuşağında yer aldığı ve geçtiğimiz yıllarda yıkıcı depremlerin can ve mal kaybına yol açtığı bilinmektedir. Bu bağlamda bölgenin geoteknik incelenmesi tercih edilmiştir.

Bölgede faaliyet gösteren bir geoteknik şirketi tarafından yapılan jeolojik ve geoteknik amaçlı 30 adet sondaj çalışmalarından yararlanılmıştır. Bu 30 çalışmadan 6 tanesi detaylı bir şekilde incelenip; yer altı su seviyesi, laboratuvar sonuçlarından elde edilen bilgiler ışığında bölgenin yerel zemin sınıfı, taşıma gücü ve oturma hesapları yapılmıştır. Aynı zamanda bahsedilen 6 bölge; kuzey-güney, doğu- batı ve merkezde 2 tane olacak şekilde Van ve yakın çevresini kapsamaktadır. Diğer 24 çalışma, aynı bölge veya en yakın bölgelerden 4 er tane olup sadece sonuç olarak sunulmuştur. Buradaki maksat araştırılan bölgelere emsal teşkil etmesi ve daha güvenilir karşılaştırma yapmaktır.

Bu çalışma kapsamında araştırılan 6 bölgedeki sınır taşıma güçleri belirlenmiş, en güvenli bölge ve diğer bölgelere göre daha az güvenli bölge belirlenmiştir. Burada yapılacak yapılar için sınır taşıma gücüne göre gerekli önlemler sunulmuştur. Deprem etkisi ile zeminde oluşan gerilmelerden dolayı, kumlu zeminlerde oturmaların meydana geleceği bilinmektedir. Yapılan deneylerin sonucuna göre araştırılan bölgelerin oturma değerlerine değinilmiş gerekli önlemlerden bahsedilmiştir. 

Birinci derece deprem kuşağında yer alan Van ili için sıvılaşma oldukça riskli bir durumdur. Yapılan araştırmalar neticesinde bölgelerin yer altı su seviyeleri çıkarılmış, riskli ve daha az riskli bölgeler belirlenmiştir. Deprem etkisi altında sıvılaşmanın önüne geçebilmek için inşaat üreticilerin ve yerel yönetimlerin bu bölgelere dikkat etmesi gerektiği vurgulanıp gerekli önlemler sunulmuştur.

Abstract:
The geotechnical characteristics of Van province and its close environs were investigated for this thesis. The area has been found to consist of high groundwater levels and sand units that are gravelly, silty, and clayey. These sand units are often made up of sediments from lakes and streams that have low energy. It is also known that the area is in a first-degree earthquake zone and that there have been terrible earthquakes in the past few years that have claimed lives and damaged property. In this case, a geotechnical investigation of the area was recommended.

The geological and geotechnical investigations benefited from 30 drilling campaigns conducted by a geotechnical company operating in the region. Six of the thirty investigations were thoroughly analyzed; computations for bearing capacity, groundwater level, local soil class in the area, and settlement were done using the data gathered from the laboratory results. In addition, the six regions are as follows: north-south, east-west, and two in the center; these encompass Van and its immediate environs. The remaining 24 studies, four of which are from the same region or one that is closest to it, are only presented as results. Here, the purpose is to create a more trustworthy comparison and set a precedent for the studied areas.

The border carrying forces in the six locations under investigation, as well as the safest and least safe regions relative to other regions, were identified within the purview of this study. Presented below are the necessary safety measures for the structures that will be constructed, based on their maximum load carrying capability. It is well known that settlements will develop in sandy soils as a result of the ground strains brought on by seismic activity. To forecast the settlements that will arise from the effects of earthquakes on the soils of the province of Van and surrounding areas, laboratory studies and samples were collected from drilling wells. The settlement values of the studied regions and the required safeguards were specified in accordance with the experiment results.

For Van province, which is situated in an earthquake zone of magnitude one, liquefaction poses a serious risk. The investigation led to the determination of the regions' subsurface water levels as well as the identification of hazardous and non-hazardous zones. It is highlighted that building suppliers and local authorities need to be aware of these areas in order to prevent liquefaction in the case of an earthquake, and the appropriate safety measures are provided.