Güvenli toz bebek maması hazırlanması ile ilgili bir ölçeğin geliştirilmesi, geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesi
Development of safe powdered infant formula preparation scale, validity and reliability study
Yazar: SEVGİ AÇIKGÖZ
Danışman: PROF. DR. NURSAN ÇINAR
Sakarya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Emzirme tartışmasız bebekler için en iyi beslenme şeklidir. Bazı durumlarda anne sütü yerine endüstriyel formül mamalar kullanılmak durumunda kalınabildiğinde mamanın güvenli olarak hazırlanması önemlidir. Bu çalışma ebeveynlerin güvenli toz bebek maması hazırlama ile ilgili uygulamalarını belirlemede kullanılabilecek "Güvenli Toz Bebek Maması Hazırlanması Ölçeği" nin geliştirilmesi, geçerlilik ve güvenirliğinin test edilmesi amacı ile gerçekleştirilmiştir. GEREÇ VE YÖNTEM: Metodolojik ve kesitsel olarak yapılan araştırmanın örneklemini Türkiye genelinde çalışmaya gönüllü olarak katılan 330 ebeveyn (240 anne, 90 baba) oluşturmuştur. Araştırma verileri araştırmacılar tarafından hazırlanan soru formu; literatür bilgileri, araştırmacıların deneyimi ve uzman görüşleri doğrultusunda hazırlanan "Güvenli Toz Bebek Maması Hazırlanması Ölçeği" isimli 5' li Likert tipi ölçek taslağı ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler IBM SPSS AMOS 23 programı kullanılarak analiz edilmiştir. BULGULAR: Çalışma grubundaki katılımcıların yaş ortalaması 27,61±5,44 olduğu saptanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliğinde; Kaiser-Meyer-Olkin değerinin 0,792 ve Barlett's küresellik testinin anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0,01). Uygulanan faktör analizi sonucunda 19 olan madde sayısı 17'ye düşmüştür. Bu 17 maddenin kapsam geçerliliği sonucunda 5 faktörde toplandığı ve bütün faktör yüklerinin 0,400'ün üstünde olduğu görülmüştür. Bu faktörler "Tazelik", "Hazırlık Öncesi Hijyen", "Hazırlık Öncesi Kontrol", "Uygun Hazırlama", "Güvenli Sıcaklık ve Çözdürme" olarak adlandırılmıştır. Ölçeğin doğrulayıcı faktör analizi modeline ilişkin uyum indeks değerleri χ2/df=1,784 GFI=0,936, CFI=0,927, RMSEA=0,049'tür. Ölçeğin toplam Cronbach' s Alpha katsayısı 0,792 bulunmuştur. SONUÇ: Geliştirilen ölçeğin ebeveynlerin güvenli toz bebek maması hazırlama ile ilgili uygulamalarını ölçmede kullanılabilecek yeterli düzeyde geçerli ve güvenirlik göstergelerine sahip bir ölçüm aracı olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Bebek Beslenmesi, Güvenli Mama Hazırlama, Bebek Maması, Ölçek Geliştirme

Abstract:
INTRODUCTION AND AIM Unquestionably, breastfeeding is the best form of nutrition for infants. In some cases, it is important to prepare the formula safely when it may be necessary to use industrial formula instead of breast milk. The present study was conducted with the objective of developing and testing the validity and reliability of the "Safe Powdered Infant Formula Preparation Scale," which can be employed to determine the practices of parents regarding safe powdered infant formula preparation. MATERIAL AND METHOD: The sample of this methodological and cross-sectional study consisted of 330 parents (240 mothers and 90 fathers) who voluntarily participated in the study throughout Turkey. The research data were collected with the questionnaire prepared by the researchers and a 5-point Likert scale called the "Safe Powdered Infant Formula Preparation Scale," which was prepared in line with the literature, the experience of the researchers, and expert opinions. The data obtained in the study were analyzed using the IBM SPSS AMOS 23 software. RESULTS: The mean age of the participants in the study group was determined to be 27.61±5.44 years. The Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) value of 0.792 and Bartlett's test of sphericity were found to be significant in the construct validity of the scale (p<0.01). As a result of the factor analysis applied, the number of items, which was 19, decreased to 17. As a result of the content validity of these 17 items, it was seen that they were collected in 5 factors and all factor loadings were above 0.400. These factors were named "Freshness," "Hygiene Before Preparation," "Control Before Preparation," "Proper Preparation," and "Safe Temperature and Thawing." The fit index values for the confirmatory factor analysis model of the scale were χ2/df=1.784, GFI=0.936, CFI=0.927, and RMSEA=0.049. The total Cronbach's alpha coefficient of the scale was found to be 0.792. CONCLUSION: It was seen that the developed scale is a measurement tool with adequate validity and reliability indicators that can be used to measure the practices of parents regarding safe powdered infant formula preparation. Keywords: Infant Nutrition, Safe Formula Preparation, Infant Formula, Scale Development