Eritropoetin tedavisi alan kronik hemodiyaliz hastalarında hekim bazlı tedavi yönetimiyle yazılım (Nefroliz) destekli tedavi yönetiminin hemoglobin dalgalanması üzerine etkilerinin karşılaştırılması.
Comparing the affect of physician treatment management and computer program support (Nefroliz) algorrithyms on hemoglobin variability in chronic hemodialysis patients who receive eritropoetin treatment
Yazar: SERKAN AKTÜRK
Danışman: PROF. DR. A. AYKUT SİFİL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Anemi = Anemia ; Bilgisayar yazılımları = Computer softwares ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Erythropoiesis = Erythropoiesis ; Hemoglobinler = Hemoglobins ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Amaç: Son dönem böbrek yetmezliği hastalarında (SDBY) morbidite ve mortalite açısından hemoglobin seviyesindeki düşüklük kadar, dalgalanmalar da önemlidir. Hemoglobin dalgalanmasında temel ve düzeltilebilir nedenlerin başında eritropoezi uyarıcı ilaçların uygun zaman ve uygun dozda kullanımı gelmektedir. Tedavi sürecinde hekimin karar vermesini kolaylaştıracak standartların olması hemoglobin dalgalanmasını azaltabilir. Bir bilgisayar yazılımı desteğiyle standart tedavi seçeneklerinin hekime sunulmasının ESA doz değişiklikleri üzerinden hemoglobin dalgalanması üzerine olan etkisini araştırdık.Gereç ve Yöntem: Kronik hemodiyaliz tedavisi alan 91 hastanın sekiz aylık takip süresince hemoglobin, ESA değerlerine bakıldı ve ilk dört aylık değerleri ile yazılım destekli olan ikinci dört aylık dönem karşılaştırıldı. Bilgisayar yazılımı aracılığıyla geliştirilen algoritmalar ile hastanın hemoglobin değerindeki değişiklik ve demir depo durumu dikkate alınarak ESA önerisi elde edildi. Doz değişikliği gereken hastalar diyaliz merkezlerine bildirildi. Mevcut önerilere uyulma konusunda hekimler serbest bırakıldı.Sonuçlar: İki dönemin sonuçları karşılaştırıldığında yazılım desteği verilen dönemde hastaların hemoglobin ortalamalarının (ort) 10,71 den 10,51 e gerilediği saptandı. Yukarı dalgalanma gösteren hasta sayısı ilk dört ay 34 iken, ikinci dört ay 16 idi. Toplam dalgalanma sayıları da 88 den 87 e geriledi. Her iki dönemde hedef değeri yakalayan hastası değişmeyip % 3,2 idi. Toplam ESA dozu ve ESA doz değişim sıklığı ikinci dönemde artmış bulunsa da anlamlı değildi.Yorum: Bu çalışmada yazılım destekli dönemde hemoglobin dalgalanma oranlarında anlamlı değişim olmadığını gördük. Bunda hekimlere önerilen ESA dozlarının zorlayıcı olmaması, model öngördürücü sistemin kullanılmaması, geri ödeme kurumunun uyguladığı kurallar gibi sebepler yatmaktadır. Güncel klinik çalışmalar da yazılım desteği olan grupların hedef hemoglobin ort na yaklaştığı ve kullanılan ESA dozlarının ve doz değişim sıklığının azaldığı yönündedir. Daha yüksek hasta sayılı, gelişmiş yazılımların kulanıldığı çalışmalarla konunun irdelenmesi gerektiği düşüncesindeyiz.Anahtar Kelimeler: Yazılım desteği, Hemodiyaliz, Anemi, Hemoglobin Dalgalanması, Eritropoezi Uyarıcı İlaç

Abstract:
Objective: Hemoglobin variability is an important factor for morbidity and mortality in end stage renal disease (ESRD) patients as much as hemoglobin impairment. Using the eritropoesis stimulant agents (ESA) at apropriate dossage and time is the leading cause of basic and fixible causes of hemoglobin variablity. Occurence of standart protocols on treatment may decrease hemoglobin variability. We researched the affect of ESA dosage changes by using standart protocols which were created by computer software.Materials and Methods: 91 patients who receive hemodialysis treatment, hemoglobin and ESA dossages were analysed for four month and compared with latter four month which was created by software support. ESA suggestion was made with using computer software algorithyms by attention on patient?s hemoglobin changes and iron storages. Patiens who need dosage change were enounced to dialysis centers. Physicians were not mandotary to obey to the suggestions.Results: When we compared two phase, in computer support phase mean hemoglobin values were decreased from 10,71 to 10,51, total hemoglobin variability from 88 to 87, upward hemoglobin variability patient count from 34 to 16. On both phases, number of patients who was in target values are %3,2. Total ESA doses and number of changing ESA doses increased on second phase but it is not statistically significant.Conclusion:In this study on second phase even though hemoglobin variability level was reduced mean hemoglobin values pulled out from target. The underlying causes of these results were ESA doses which was suggested by computer wasn?t mandotary, back payment foundation rules and deficiency of model predictive control method. Recent clinical trial results found computer support decreased ESA doses and dose changes, take close the hemoglobin values to target. Furthermore, we hold the belief that using advanced software with larger number of patients, this subject should consider at lenght.Key Words: Hemodialysis, Anemia, Haemoglobin Variability, Eritropoesis Stimulating Agent