Tarih öğretiminde etnografya müzelerinin etkili kullanımı: Rehberli ya da rehbersiz gezilerin öğrencilerin müze algısına ve başarısına etkisi
Effective use of ethnography museums in history teaching: the effect of guided or unguided tours on students' perception and success of museums
Yazar: FATMA BAHAR ÇİRÇİR
Danışman: PROF. DR. BAHRİ ATA
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilgiler Ana Bilim Dalı / Tarih Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, lise tarih öğretiminde etnografya müzelerinde yapılan rehberli ya da rehbersiz gezilerin öğrencilerin akademik başarısına ve müze algısını etkisini ortaya koymaktır. Araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Karma yöntem desenlerinden eşzamanlı üçgenleme yöntemi ile nitel ve nicel veriler, aynı zamanlarda toplanarak analiz edilmiştir.  Araştırmanın nicel boyutunda öntest-sontest deney ve kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın deneysel kısmı 2022-2023 eğitim öğretim yılının ikinci döneminde yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara'da bulunan bir sosyal bilimler lisesinin 11. sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Çalışma grubunda toplam 45 öğrenci bulunmaktadır. Deney grupları iki grup halinde oluşturularak 30 öğrenciden meydana gelmiştir. Araştırmanın kontrol grubunda ise 15 öğrenci yer almıştır. Nicel veri toplama aracı olarak akademik başarı testi ve tarih tutum ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise, öğrencilere müze gezisi öncesi ve müze gezisi sonrası kompozisyon yazdırılarak ayrıca müze gezisi sonrası görüşme formu uygulanmıştır. Deney 1 ve Deney 2 gruplarına bahsi geçen nitel veri toplama uygulanırken kontrol grubuna sadece müze gezisi öncesi kompozisyon yazdırılmıştır. Bunun sebebi ise müzeye giden grupların farkını ortaya koymaktır. Doküman incelemesinde toplam 240 doküman analiz edilmiştir. Araştırmadaki nicel veri analizinde SPSS 26 paket programı kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde öncelikle varyans analizine başvurulmuş, gruplar arası eşitliğin sağlanamadığının tespit edilmesi üzerine Kruskal Wallis H testi ve Mann Whitney U testi uygulanmıştır. Elde edilen veriler sonucunda çalışmaya katılan öğrencilerin tarih dersine olan tutumlarının benzer olduğu tespit edilmiştir. Akademik başarı testlerinden elde edilen bulgularda ise Deney 1 grubu ile Deney 2 ve kontrol grupları arasında anlamlı farkın olduğu ortaya çıkmıştır. Müzede rehbersiz gezi yapan Deney 2 grubu ile kontrol grubu arasında akademik başarı açısından anlamlı fark olmadığı tespit edilmiştir. Nitel veri analizlerinden elde edilen sonuçlar doğrultusunda rehberli geziye katılan öğrencilerin etnografya müzesine karşı olan düşüncelerin daha olumlu olduğu tespit edilmiştir. Deney 1 grubu öğrencileri Deney 2 grubu öğrencilerine göre tarih dersi ve müze arasında daha başarılı bir bağ kurarak müzede öğrenmenin pozitif yönüne dikkat çekmişlerdir.

Abstract:
The aim of this study is to reveal the effect of guided or unguided tours in ethnography museums in high school history teaching on students' academic success and museum perception. Mixed method was used in the research. Qualitative and quantitative data were collected and analyzed at the same time using the simultaneous triangulation method, one of the mixed methods designs. In the quantitative dimension of the research, a quasi-experimental design with pretest-posttest experimental and control groups was used. The experimental part of the research was conducted in the second semester of the 2022-2023 academic year. The study version of the research was created in the 11th grade of a social sciences high school in Ankara. There are a total of 45 students in the study group. The experimental groups were formed into two groups and consisted of 30 students. There were 15 students in the control group of the study. Academic achievement test and history attitude scale were used as quantitative data collection tools. In the qualitative dimension of the research, students were asked to write compositions before and after the museum trip, and an interview form was administered after the museum trip. While the aforementioned qualitative data collection was applied to the Experiment 1 and Experiment 2 groups, the control group was only asked to write the composition before the museum trip. The reason for this is to reveal the difference between the groups that go to the museum. A total of 240 documents were analyzed in the document review. SPSS 26 package program was used in the quantitative data analysis in the research. In analyzing the data, variance analysis was first used, and when it was determined that equality between the groups was not achieved, Kruskal Wallis H test and Mann Whitney U tests were applied. As a result of the data obtained, it was determined that the attitudes of the students participating in the study towards history course were similar. In the findings obtained from the academic achievement tests, it was revealed that there was a significant difference between the Experiment 1 group and the Experiment 2 and control groups. It was determined that there was no significant difference in terms of academic success between the Experiment 2 group, which took an unguided tour of the museum, and the control group. In line with the results obtained from qualitative data analysis, it was determined that the students who participated in the guided tour had more positive opinions towards the ethnography museum. Experiment 1 group students drew attention to the positive aspect of learning in the museum by establishing a more successful connection between the history lesson and the museum than the Experiment 2 group students.