Yeşilçam sinemasında beden ve bedenin yeniden tanımlanması: Bedensiz performans
Body in yesilcam and re-defining of the body: Incorporeal performance
Yazar: ŞAFAK TUBA ÇATALBAŞ
Danışman: DOÇ. İNCİ EVİNER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts

Özet:
İlkel çağlardan günümüze her türlü ritüelin, toplumsal meselenin, bilimin ve sanatın konusu olmuş beden, sürekli olarak yeniden tanımlanagelmiştir. Bu dinamik yapı, sinematografik beden için de geçerlidir: Fiziksel varlığıyla zaman içinde sürekli bir hareket halinde olan beden, verili bir gerçeklikten öte, Judith Butler'ın vurguladığı gibi, bir ?oluş kipi?dir. Bedenin sürekli bir performans halinde oluşu, kimliğin oluşum sürecinde de temel etkendir. Bedenin fizik gerçeğinin ortada bulunmadığı bir durumda ise, performanstan söz etmek mümkün görünmemektedir. Bu çalışmada ortaya atılan ?Bedensiz Performans? kavramı tam da bu noktada önem kazanmaktadır.Bedensiz Performans için bedenin fiziksel varlığı zorunlu değildir ?bir beden ideasının kurulması yeterlidir. Sinema, temel öğeleri bakımından, doğrudan bir Bedensiz Performans alanı olarak kabul edilebilir. Genel plan, yakın plan gibi çekim ölçeklerinin insan bedeni temel alınarak belirlenmesi bu önermenin ilksel dayanağıdır: Sinemada insan bedeni, fiziksel görünürlüğünden bağımsız olarak, daha en baştan bir `idea' olarak mevcuttur. Bedensiz Performans, bedene ilişkin bir yokluk algısından öte, bedenin yeniden tanımlanmasını ifade etmektedir.Yeşilçam sineması, sinematografik bedenin inşasına yaklaşımı bakımından, Bedensiz Performans kavramının tartışılması için uygun bir zemin oluşturmaktadır. Türkiye'de yaşayan insanlar söz konusu olduğunda, Yeşilçam sinemasının toplumsal bellekteki yeri de açıkça ortadadır. ?Bedensiz Performans? kavramı, bellekle yakından ilgilidir. Sinematografik aygıtın özellikleri göz önünde bulundurulduğunda, doğrudan bir Bedensiz Performans alanı olarak ele alınabilecek olan sinemanın, bu çalışmanın ilgilendiği Yeşilçam sineması özelinde dikkat çektiği noktalar, söz konusu kavramın anlaşılması ve geliştirilmesi açısından önemlidir.Anahtar Kelimeler: beden, performans, Bedensiz Performans, sinema, Yeşilçam, algı, imge, bellek.

Abstract:
From the primitive ages until today, the body; which has been subject to all kinds of rituals, social matters, science and art; has been continuously re-defined. This dynamic structure also prevails for the cinematographic body: With its physical presence, the body being in a continuous motion in time, beyond a given reality, as Judith Butler emphasized, is a ?mode of becoming?. Being in the mood of a continuous performance, the body is also the basic factor in the process of the formation of identity. In a situation where the physical reality of the body is not present, mentioning about the performance does not seem possible.The ?Incorporeal Performance? concept which is introduced in this study gains importance at exactly this point. For the Incorporeal Performance there is no necessity for physical presence of body? the set up of a body idea is adequate. The cinema, by its basic elements can be accepted directly as an area of the Incorporeal Performance. The determination of scales like long shot, close up that based on the human body, is the primary support of this proposition. The human body in the cinema, independent of its physical visibility, exists as an ?idea? from the very beginning. The Incorporeal Performance; beyond the perception of absence regarding the body is expressed re-defining of the body.Yesilcam (Turkish Hollywood, in all aspects), from its approach of cinematographic body construction, has been created an appropriate ground for discussion of the concept of Incorporeal Performance. When the people living in Turkey are considered, the place of Yesilcam in collective memory is clear. The concept of the ?Incorporeal Performance? is closely connected with the memory. When the characteristics of cinematographic device are taken into consideration; the cinema can be taken directly as a field of the Incorporeal Performance. In addition, the remarkable points of cinema that were considered in this study particularly in Yesilcam are important for understanding and improving of the subjected concept.Keywords: body, performance, Incorporeal Performance, cinema, Yesilcam, perception, image, memory.