Atatürk Dönemi Türk havacılığı /
Yazar: YILMAZ AKDEMİR
Danışman: Y.DOÇ.DR. AHMET EMİN YAMAN
Ankara Üniversitesi / Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Tarih = History

Özet:
ÖZETİnsanoğlu, ilk uçuşunu 1783'te keşfedilen balon ile yapmıştır. Havacılıktadevrim yaratan gelişme ise 1903'te uçağın icat edilmesidir. İlk uçuşunda birkaçsaniye havada kalan uçak, zaman içinde geliştirilmiş ve en hızlı ulaşım aracıolmuştur. Uçağın askeri amaçlarla kullanılmaya başlamasıyla, savaş alanlarınaüçüncü boyut eklenmiştir.Atatürk, başlangıcından beri askeri havacılığın içinde olmuştur. 1909 yılındagenç bir kurmay yüzbaşı iken katıldığı Fransa'daki tatbikatlarda ilk askeri uçağıgörmüş, Trablusgarp Savaşından, Kurtuluş Savaşına kadar, kesintisiz olarakbulunduğu savaş ortamında, askeri havacılığın önemini kavramıştır.Kurduğu Türkiye Cumhuriyeti'nin, havacılıkta en ileri devletlerden biriolmasını isteyen Atatürk, bu yöndeki çalışmaların en büyük destekçisi olmuştur.Uçağın ilk uçuşundan, Atatürk'ün ölümüne kadar geçen sürede, dünyahavacılık sanayiinin temeli atılmış, bu alandaki lider ülkeler belirginleşmiştir.Atatürk, bu kritik süreçte hep topluma yön veren bir konumda bulunmuştur.Çalışmada, Türk Havacılığının bu süreçteki gelişimi incelenmiştir.Giriş bölümünde; ilk uçuş denemelerinde ve uçağın keşfinden bahsedilmiş,askeri havacılığın gelişimi özetlenmiştir.Birinci bölümde; Osmanlı havacılığının kuruluş dönemi ve bu dönemdeyaşanan Trablusgarp ve Balkan Savaşlarındaki hava harekatı, İkinci ve üçüncübölümlerde; Birinci Dünya Savaşında ile Kurtuluş Savaşındaki havacılıkanlatılmıştır.Dördüncü bölümde; Atatürk'ün havacılığa bakışına ve kurduğu kurumlarlaTürk Havacılığını ilerletme çabalarına değinilmiş, beşinci bölümde; 1923-1938 arasıdönemde Türk Hava Kuvvetlerinin gelişimi anlatılmıştır.Altıncı bölüm; Atatürk'ün çok önem vermesine rağmen tam manasıylakurulamayan ve O'nun ölümünden sonra bir kenara bırakılan havacılık sanayineayrılmıştır.

Abstract:
ABSTRACTMankind has made his first flight in a baloon invented in 1783. The greatestdevelopment in aviation field was the invention of the aircraft in 1903. The aircraftwhich could only fly for a few seconds at the beginning has been developed in timeand became the fastest way of transportation. A third dimension was added to thewar field with the use of aircraft for the military purposes.Atatürk was very interested in the military aviation from the very beginning.He saw his first military aircraft in 1909 in an exercise in France that he has attendedas a young captain staff officer and realized the importance of military aviation at thewars he had been through beginning from Trablusgarp War untill the IndependenceWar.He, who wants the Turkish Republic that he founded to be the most advancedin aviation, was the biggest supporter of the works in this field.In between the time starting from the first fligth of the aircraft untill the deathof Atatürk, the foundation of world aviation industry has been established and theleading countries in the field became distinct. Atatürk, in this critical period, hasalways been in a leading position in Turkey. In this study, the improvement ofTurkish aviation in this period has been researched.In the introduction section; the invention of the aircraft, the first flightattempts and the improvement of the military aviation is summarised.In the first section; the foundation of Ottoman aviation and the air operationsat the Trablusgarp and Balkan Wars, in the second and third sections; the aviation inthe First World War and Independence War is explained.In the fourth section; Atatürk?s aviation perspective and his efforts to improvethe Turkish aviation, in the fifth section; the improvement of the Turkish Air Forcesbetween the period 1923 - 1938 are mentioned.The sixth section is reserved for the Turkish aviation industry that althoughAtatürk?s great interest could not been established throughly and that has left behindafter his death.