Öğretmenlerin temel psikolojik ihtiyaçlarının karşılanma düzeyinin incelenmesi
Analysis of the level of meeting the basic psychological needs of teachers
Yazar: CEM ÖZEN
Danışman: DOÇ. DR. ASİYE TOKER GÖKÇE
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Psikolojik ihtiyaçlar = Psychological needs ; Öz belirleme = Determination of essense ; Öğretmenler = Teachers ; İhtiyaç doyumu = Need satisfaction

Özet:
Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin temel psikolojik ihtiyaçlarının karşılanma düzeyini ve bu ihtiyaçların doyumuna yönelik beklentilerini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada karma yöntem tasarımlarından olan eşzamanlı üçgenleme deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda veriler "İhtiyaç Doyum Ölçeği" aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırmaya Kocaeli'nde ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapmakta olan farklı branşlardan 407 öğretmen katılmıştır. Nicel veriler "SPSS 25.0" programı ile analiz edilmiştir. Çalışmanın nitel aşamasında ise farklı okul türü ve branşlardan 20 öğretmen ile görüşülmüş; elde edilen veriler içerik analizi ve betimsel analiz ile çözümlenmiştir. 
Araştırma sonucunda öğretmenlerin temel psikolojik ihtiyaçlarının genel olarak orta düzeyde karşılandığı sonucuna ulaşılmıştır. Alt boyutlarda ise öğretmenlerin sosyal ilişkiler kurabilme ile ilgili ihtiyaçlarının karşılanmasını ifade eden ilişkili olma boyutundaki doyumun iyi düzeyde olduğu görülmüştür. Özerklik ve yeterlik ile ilgili doyumların ise genelde olduğu gibi orta düzeyde kaldığı tespit edilmiştir. Öğretmenlerin özgür olma, çeşitli bilgi ve beceriler ile ilgili olarak kendilerini yeterli görmeleri ve genel olarak ihtiyaçlarının karşılanması orta düzeydedir. Ancak sosyal ilişkilerin karşılanması ile ilgili doyumları ortanın üstüne çıkmıştır. Bu bağlamda hem nicel hem de nitel verilerin birbiriyle örtüştüğü sonucuna varılmıştır. Öğretmenlerin ihtiyaç doyumuna yönelik beklentileri ise genellikle özerklik ve yeterlik boyutunda olmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to determine the level of satisfaction of teachers' basic psychological needs and their expectations for the satisfaction of these needs. For this purpose, simultaneous triangulation pattern, which is one of the mixed method designs, was used in the research. In the quantitative part of the research, the data were collected through the "Needs Satisfaction Scale". 407 teachers from different branches working in primary, secondary and high schools in Kocaeli participated in this study. Quantitative data were analyzed with  "SPSS 25.0". In the qualitative part of the study, 20 teachers from different school types and branches were interviewed. The data were analyzed by content analysis and descriptive analysis.
As a result of the research, it was concluded that the basic psychological needs of teachers were generally met at a medium level. It was seen that the satisfaction in the relatedness need, which refers to meeting the needs of teachers about establishing social relationships, was at a good level. Autonomy and competence satisfaction were found to be moderate, as in general. In other words, it is moderate for teachers to see themselves enough regarding freedom and various knowledge and skills and to meet their needs in general. However, their satisfaction with meeting social relations went above the middle. In this context, it was concluded that both quantitative and qualitative data support each other. Teachers' expectations of need satisfaction were generally about autonomy and competence.