Asetofenon ve benzaldehit-N-alkil-tiyosemikarbazonların bizmut(III) halojenür komplekslerinin sentezi ve biyolojik özelliklerinin incelenmesi
Synthesis, characterization and biological properties of bismuth(III) halide complexes of acetophenone benzaldehyde-N-alkly-thiosemicarbazones
Yazar: ÖZLEM AYGÜN
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM İSMET ÖZTÜRK
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Gerçekleştirilen bu tez çalışmasında asetofenon-N-metiltiyosemikarbazon (Hacpmtsc), asetofenon-N-etiltiyosemikarbazon (Hacpetsc), benzaldehit-N-metiltiyosemikarbazon (Hbzmtsc) ve benzaldehit-N-etiltiyosemikarbazon (Hbzetsc) ligantları ve bu ligantların bizmut(III) halojenür (BiX3; X: Cl ve Br) ile oluşturduğu 8 yeni bileşik sentezlemiştir. Tiyosemikarbazon türevi ligandların sentezi uygun bir aldehit ve ketonun bir tiyosemikarbazid ile 1:1 molar stokiyometrik oranlarda schiff bazı reaksiyonu sonucu gerçekleştirilmiştir. Bizmut(III) halojenür bileşikleri ise, bizmut(III) klorür ve bizmut(III) bromürün asetofenon ve benzaldehit tiyosemikarbazon türevi ligand ile 1:2 ve 1:3 metal:ligand molar stokiyometrik oranlarında uygun çözücü ve sıcaklıklar kullanılarak sentezlenmiştir. Sentezlenen bu ligand ve bizmut(III) tiyosemikarbazon bileşiklerinin kimyasal yapıları erime noktası, elementel analiz, molar iletkenlik, FT-IR spektroskopisi, FT-Raman spektroskopisi, Termal Gravimetri-Diferansiyel Termal analizi, 1H ve 13C NMR spektroskopisi, UV-Vis spektroskopisi ve X-ışını kırınımı yöntemleri ile aydınlatılmıştır. Sentezlenen bileşiklerin kimyasal formülleri {[BiCl2(µ2-Cl)(ƞ1-S-Hacpmtsc)2]2} (1), {[BiCl2(µ2-Cl)(ƞ1-S-Hacpetsc)2]2} (2), {[BiBr2(µ2-Br)(ƞ1-S-Hacpmtsc)2]2} (3), {[BiBr2(µ2-Br)(ƞ1-S-Hacpetsc)2]2} (4) {[BiCl3(ƞ1-S-Hbzmtsc)3]} (5), {[BiCl3(ƞ1-S-Hbzetsc)3]·(CH3OH)} (6), {[BiBr3(ƞ1-S-Hbzmtsc)3]} (7) ve {[BiBr3(ƞ1-S-Hbzetsc)3]} (8) şeklindedir. 1-4 nolu bileşikler dimerik yapıya, 5-8 nolu bileşikler ise monomerik yapıya sahiptirler. Dimerik yapıdaki bileşiklerin monomerik birimleri bizmut atomuna üç halojen atomunun ve iki ayrı ligandtan gelen iki kükürt atomunun bağlanması ile kare piramit geometriyi oluşturmaktadır, kare piramit geometriye sahip monomerik birimler ise birbirlerine halojen köprüleri ile bağlanarak dimerik yapıyı meydana getirmektedir. Monomerik yapıdaki 5-8 nolu bileşikler ise her bir ligandtan gelen üç kükürt atomu ve üç halojenür atomu sayesinde oktahedral geometriye sahiptirler ve üç halojen atomunun oktahedral geometrinin tek bir düzleminde bulunması sonucu bileşiklerde meridiyonel izomerlik meydana gelmektedir. Gerçekleştirilen bu tez çalışmasında sentezlenen ve kimyasal yapıları aydınlatılan ligand ve bizmut(III) tiyosemikarbazon bileşiklerinin lipoksigenaz (LOX) enziminin inhibe edici etkileri incelenmiştir. Elde edilen sonuçlardan bizmut(III) bileşiklerinin (1-8) serbest ligandlara göre daha kuvvetli bir enzim inhibisyonuna sahip oldukları ve bizmut(III) bileşiklerinin enzim inhibisyon değerlerinin cisplatin (IC50: 65.9 µM) ile karşılaştırıldığında 2, 3 ve 8'nolu bileşiklerinin cisplatin'e göre daha yüksek bir enzim inhibisyonu gösterdikleri görülmektedir.

Abstract:
In this thesis study, acetophenone-N-methylthiosemicarbazone (Hacpmtsc), acetophenone-N-ethylthiosemicarbazone (Hacpetsc), benzaldehyde-N-methylthiosemicarbazone (Hbzmtsc) and benzaldehyde-N-ethylthiosemicarbazone (Hbzetsc) ligands and 8 new compounds formed by these ligands with bismuth(III) halide (BiX3; X: Cl and Br) were synthesized. The synthesis of thiosemicarbazone derivative ligands was carried out by reaction of a suitable aldehyde and ketone with a thiosemicarbazide in 1:1 molar stoichiometric ratios with schiff base. Bismuth(III) halide compounds, were synthesized by using suitable solvents and temperatures in 1:2 and 1:3 metal:ligand molar stoichiometric ratios of acetophenone and benzaldehyde thiosemicarbazone derivative ligands and bismuth(III) chloride and bismuth(III) bromide. The chemical structures of synthesized ligand and bismuth(III) thiosemicarbazone compounds have been characterized by melting point, molar conductivity, FT-IR spectroscopy, FT-Raman spectroscopy, Thermal Gravimetry-Differential Thermal analysis, 1H and 13C-NMR spectroscopy, UV-Vis spectroscopy and X-ray diffraction analysis. Chemical formulas of synthesized compounds are {[BiCl2(µ2-Cl)(ƞ1-S-Hacpmtsc)2]2} (1), {[BiCl2(µ2-Cl)(ƞ1-S-Hacpetsc)2]2} (2), {[BiBr2(µ2-Br)(ƞ1-S-Hacpmtsc)2]2} (3), {[BiBr2(µ2-Br)(ƞ1-S-Hacpetsc)2]2} (4) {[BiCl3(ƞ1-S-Hbzmtsc)3]} (5), {[BiCl3(ƞ1-S-Hbzetsc)3]·(CH3OH)} (6), {[BiBr3(ƞ1-S-Hbzmtsc)3]} (7) and {[BiBr3(ƞ1-S-Hbzetsc)3]} (8). Compounds 1-4 have dimeric structure, while compounds 5-8 have monomeric structure. The monomeric units of the compounds in dimeric structure form the square pyramid geometry by bonding three halogen atoms and two sulfur atoms from the ligand to the bismuth atom, monomeric units with square pyramid geometry form the dimeric structure by connecting to each other with halogen bridges. Compounds 5-8 in monomeric structure have octahedral geometry with three halide atoms and three sulfur atoms from each ligand and  meridional isomerism occurs in compounds as a result of the presence of three halogen atoms in a single plane of octahedral geometry. In this thesis study, the inhibitory effects of the lipoxygenase (LOX) enzyme of ligand and bismuth(III) thiosemicarbazone compounds, which were synthesized and their chemical structures were elucidated, were investigated. The results show that bismuth(III) compounds (1-8) have a stronger enzyme inhibition than free ligands and that the enzyme inhibition values of bismuth(III) compounds are compared with cisplatin (IC50: 65.9 µM) (2), (3) and (8) compounds appear to have a higher enzyme inhibition than cisplatin.