Tüketicilerin Yeşil Ürünleri tercih etme eğilimlerinin değerlendirilmesi: Diyarbakır örneği
An assesment about tendencies of Green Products preferences of consumers: Case of Diyarbakır
Yazar: HALİL İBRAHİM ŞENGÜN
Danışman: DOÇ. DR. YAVUZ CÖMERT
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bilinçli tüketim = Conscious consumption ; Kurumsal sosyal sorumluluk = Corporate social responsibility ; Sosyal pazarlama = Social marketing ; Tüketici tercihleri = Consumer preferences ; Tüketiciler = Consumers ; Yeşil pazarlama = Green marketing ; Yeşil ürün = Green product

Özet:
Bu çalışmanın literatür kısmında öncelikle tüketicilerin Yeşil Ürün Tercih Etme Eğilimleri ve Bilinçli Tüketim Algısı ölçülmeye çalışılmıştır. Öncelikle 'Yeşil Ürün' konusuna temel teşkil eden 'Yeşil Pazarlama' konusu etraflıca incelenmiştir. Bu açıdan 'Kurumsal Sosyal Sorumluluk' çalışmalarının işletmeler açısından taşıdığı   hayati öneme vurgu yapılmıştır. Daha sonra ise 'Bilinçli Tüketim' konusu incelenmiştir. Bilinçli tüketim konusunun da farklı boyutları olduğu ve özellikle çevre bilinçli tüketim alışkanlığının da bu boyutlardan biri olduğu üzerinde durulmuştur.
	Araştırma kısımında ise Diyarbakır ilindeki tüketicilerin yeşil ürün tercihi ve bilinçli tüketim alışkanlıkları belirlenmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda 700 tüketiciye yüzyüze anket yöntemiyle birtakım  ifadeler yöneltilip bu tüketicilerin  ifadelere katılım düzeyleri ölçülmeye çalışılmıştır. Bu 700 anketten 567'si değerlendirmeye alınmıştır. Katılımcıların ifadeleri SPSS paket programına işlendikten sonra Frekans Analizi, Faktör Analizi, t- testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Korelasyon Analizi gibi tekniklerle araştırmanın hipotezleri test edilip çeşitli bulgulara ulaşılmaya çalışılmıştır. Buna göre, Çevrecilik ve Yeşil Ürün Tercihi'nin bireylerin yaşına, eğitim düzeyine, gelir düzeyine, mesleğine, cinsiyetine, medeni durumuna göre farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca bilinçli tüketim alışkanlıklarının tüketicilerin eğitim düzeyine ve cinsiyetine göre farklılaştığı görülmüştür. Nihayetinde Çevrecilik ve Yeşil Ürün Tercihi ile de Bilinçli Tüketim Alışkanlıkları arasında pozitif yönde kısmen güçlü bir ilişki olduğu görülmüştür.



Anahtar Kelimeler: Toplumsal Pazarlama, Yeşil Pazarlama, Yeşil Ürün, Kurumsal Sosyal Sorumluluk, Bilinçli Tüketim.

Abstract:
In literature part of this study, primarily, it has been tried to measure perception of consumer consciousness of consumption and their tendencies to prefer 'Green Products'. First of all, 'Green Marketing', which constitutes 'Green Product', is examined in details. In this respect, vital importance of Institutional Social Responsibility has been stressed in terms of institutions. Then, the issue of 'Consciousness of Consumption' is studied. The fact that there are also  varieties  of consumption consciousness  and it  was  issued  that  this  is an aspect  in  environmental  consciousness  of  consumption. 
	Green product preference and consumption consciousness habits of consumers in Diyarbakır province has been studied to determine in research part. In this context, 700 consumers were asked with expressions and their preferences with face to face question method in the survey. 700 of these 600 surveys were taken into consideration. After expressions of these participants are entered into SPSS packet program, hypotheses of the study are determined by some techniques such as Frequency Analysis, Factor Analysis, t-test, ONE WAY ANOVA Analysis, Correlation Analysis and different findings are tried to figure out. According to these datas, it is figured out that environmentalism and preference of green product show difference depending on education and income level, occupation, gender and marital status. Also, it is seen that consciousness of consumption habits depends on education level and gender of consumers. Ultimately, it is found that there is a positive partial correlation between consciousness of consumption habits, environmentalism and green product preference.


Keywords: Social Marketing, Green Marketing, Green Product, Institutional Social Responsibility, Conscious Consumption.