Adölesan olan ve olmayan annelerde maternal bağlanma, emzirme öz yeterlilik ve yetersiz süt algısının karşılaştırılması
Comparison of maternal attachment, breastfeeding self-efficacy and perceived insufficent milk in adolescent and non-adolescent mothers
Yazar: ZENNURE ARGA
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL KÜÇÜKOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Anneler = Mothers ; Bağlanma = Attachment ; Emzirme = Breast feeding ; Ergenler = Adolescents ; Hemşirelik = Nursing ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Amaç: Çalışma adölesan olan ve olmayan annelerde maternal bağlanma, emzirme öz yeterlilik ve yetersiz süt algısının karşılaştırılması amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Tanımlayıcı tipte Haziran 2017 – Mayıs 2019 tarihleri arasında yapılan araştırmanın evrenini araştırma grubu seçim kriterlerine uyan Hakkari ili aile sağlığı merkezine başvuran anneler oluşturdu. Örneklem büyüklüğü G-power analizi ile belirlendi, adölesan annelerde örneklem yöntemine gidilmeden evrenin tamamı çalışmaya alınmıştır. Adölesan olmayan annelerde ise basit rastgele örneklem yöntemi kullanılmıştır.  Araştırma verilerinin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu",  "Maternal Bağlanma Ölçeği", "Postpartum Emzirme Öz Yeterlilik Ölçeği" ve "Yetersiz Süt Algısı Ölçeği" kullanılmıştır. Veriler, SPSS for Windows 17 paket programı ile analiz edilmiştir. Çalışma boyunca etik ilkelere sadık kalınmıştır.
Bulgular: Adölesan anneler öğrenim durumu, gelir durumu, gebeliğin planlı olma durumu ve doğum şekline göre MBÖ puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Adölesan olmayan annelerde ise öğrenim durumu ve doğumdan önce emzirme eğitimi alma durumuna göre MBÖ puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Adölesan annelerde; gebeliğin planlı olma durumu, çocuk sayısı, doğum şekli, emzirme deneyimi ve yalnız anne sütüyle emzirmenin düşünüldüğü sürenin Postnatal Emzirme Öz Yeterlilik düzeyini etkilediği belirlenmiştir (p<0.05). Adölesan olmayan annelerde ise öğrenim durumu, çalışma durumu, gelir durumu, çocuk sayısı ve emzirme deneyiminin Postnatal Emzirme Öz Yeterlilik düzeyini etkilediği belirlenmiştir (p<0.05). Adölesan annelerin öğrenim durumu, doğum şekli ve yalnız anne sütüyle emzirmenin düşünüldüğü süreye göre Yetersiz Süt Algısı Ölçek puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05).
Sonuç: Adölesan annelerde Maternal Bağlanma ve Emzirme Öz Yeterlilik ölçeklerinin puan ortalamasının, adölesan olmayan annelere göre düşük bulunmuştur. Emzirmeye yönelik annede oluşan algılar üzerine çalışmaların yoğunlaştırılması önerilir.
Anahtar Kelimeler: Adölesan anne, emzirme öz yeterlilik, hemşirelik, maternal bağlanma, yetersiz süt algısı.

Abstract:
Aim: The study was conducted to compare maternal attachment, breastfeeding self-efficacy and perceived insufficient milk in adolescent and non-adolescent mothers.
Material and Method: The study population of this descriptive type research consisted of mothers who met the research inclusion criteria and admitted to the Family Health Center in the Province of Hakkari between June 2017 and May 2019. The sample size was determined by G-power analysis, and the whole study population was included in the research without performing any sampling. Simple random sampling was used in the selection of non-adolescent mothers. In the data collection, "Personal Information Form", "Maternal Attachment Inventory", "Postpartum Breastfeeding Self-Efficacy Scale" and "Perceived Insufficient Milk Scale" were used. Data were analyzed with SPSS 17 software package. Ethical principles were adhered throughout the study.
Results: A statistically significant difference was found between MAI score averages in the adolescent mothers group in terms of educational status, income status, planned pregnancy status, and mode of delivery (p<0.05). There was also a statistically significant difference between MAI score averages in the non-adolescent mothers in terms of educational status, and breastfeeding training status before childbirth (p<0.05). In adolescent mothers, planned pregnancy status, the number of children, mode of delivery, breastfeeding experience duration of exclusive breastfeeding were found to affect the level of Postnatal Breastfeeding Self-Efficacy (p<0.05). In non-adolescent mothers, however, educational status, employment status, income status, number of children and breastfeeding experience were found to affect the level of Postnatal Breastfeeding Self-Efficacy (p<0.05). A statistically significant difference was found between Perceived Insufficient Milk Scale score averages in the adolescent mothers in terms of educational status, mode of delivery, and duration of exclusive breastfeeding (p<0.05).
Conclusion: Maternal Attachment scale and Breastfeeding Self-Efficacy scale score averages in adolescent mothers were lower than that of non-adolescent mothers. It can be recommended to focus further research on the perceptions of mothers regarding breastfeeding.
Keywords: Adolescent mother, breastfeeding self-efficacy, maternal attachment, nursing, perceived insufficient milk.