Ülkemizde dört farklı deri sanayinde çalışanlarda iş sağlığı ve güvenliği üzerine bir anket araştırması
A survey study conducted i̇n our country on the workers of four different leather i̇ndustries regarding occuptional health and safety
Yazar: ARDA CİNGİLOĞLU
Danışman: PROF. DR. ŞULE GÖK
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Güvenliği ve Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Deri Mühendisliği = Leather Engineering ; Deri ve Kürk Teknolojisi = Leather and Fur Technology
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Deri endüstrisi = Leather industry ; Deri sektörü = Leather sector ; Kimyasal maddeler = Chemical materials ; İş güvenliği = Work safety ; İş kazaları = Occupational accidents ; İş sağlığı = Occupational health ; İşçiler = Workers

Özet:
Ülkemiz sanayisinin önemli kollarından bir tanesi olan deri sanayi, iş sağlığı ve iş güvenliği açısından çok tehlikeli işler kapsamına girdiğinden, yetkililer, işverenler ve çalışanlar tarafından hassasiyet gösterilmesi gereken bir alandır. 
Bu çalışmanın amacı, deri sanayinde çalışanların bu alanda kullanılan kimyasallar hakkındaki bilgi, bilinç ve tutum düzeylerini incelemektir.
Tarama modelli bu çalışmada, deri sanayinde çalışanlara araştırmacı tarafından geliştirilmiş 31 soruluk anket uygulaması yapılmıştır. Araştırma örneklemi için Türkiye de bulunan 4 farklı deri sanayi bölgesi (İzmir, Çorlu, Uşak, İstanbul) seçilmiştir. Bu dört bölgenin her birinden 2 adet fabrika seçilerek, her fabrikada 20 çalışan olmak üzere toplam 160 kişiyle görüşme yoluyla anket uygulaması yapılmıştır. Anket sonuçlarını değerlendirmek için tanımlayıcı istatistikler (frekans dağılımları, ortalama) kullanılmıştır.
Bulgular; araştırmamızın çarpıcı bulgularından biri, çalışanların %50' sinin çalıştıkları sektörün iş sağlığı ve güvenliği açısından çok tehlikeli sınıfta olduğunu bilmemesidir. Dahası, araştırmaya katılanların %86,9'nun kimyasal maddelerden korunmak için yüz maskesi kullanmadıkları, %65'nin tehlikeli maddelerle ilgili güvenlik bilgi formlarını okumadıkları görülmüştür. Bundan başka acil bir durumda ve bir yangın tehlikesi halinde kullanılacak cihaz ve aletlerin yerleri ve imdat çıkış yollarını bildiğini belirtenlerin oranı %45,6 dır.
Sonuç olarak bu çalışma, deri sanayi çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği hakkındaki temel bilgilerinin henüz yeterli olmadığını, bunun yanı sıra kullandıkları kimyasal maddeler hakkında temel bilgiye sahip olmadıklarını ve bunlardan korunma için gerekli tutumu geliştiremediklerini göstermiştir. Bu konuda farkındalığın artırılması için deri sanayinde eğitimlerin artırılması, doğru tutum geliştiren çalışanların ödüllendirilmesi ve iş yeri denetimlerinin arttırılması gerekli görünmektedir.

Abstract:
The leather industry, which is one of the important branches of our country's industry, is a field that must be sensitized by the authorities, employers and employees since it is in the scope of very dangerous works in terms of work health and work safety.
The aim of this study is to examine the level of knowledge, awareness and attitude of the workers in the leather industry on the chemicals used in this field.
In this study with a screening model, a questionnaire of 31 questions developed by the researcher was applied to the workers in the leather industry. Four different industrial zones located in Turkey (Izmir, Turkey Corlu, Istanbul, Istanbul) has been selected for research sample. Two factories were selected from each of these four divisions, and a questionnaire was applied to a total of 160 interviews, 20 of them in each factory. Descriptive statistics (frequency distributions, mean) were used to evaluate the survey results.
Results; One of the striking findings of this study is that 50% of the employees do not know that the industry they work in is very dangerous in terms of occupational health and safety. Moreover, 86.9% of the respondents did not use face masks to protect themselves from chemical substances, and 65% did not read safety data sheets related to dangerous substances. Furthermore, 45.6% of the respondents who indicated that they know the place and the way to get out of the devices and tools to be used in case of an emergency and in the event of a fire hazard.
In conclusion, this study shows that leather industry workers do not have enough basic knowledge about occupational health and safety. Besides, they do not have basic knowledge about chemical substances they use and do not develop the necessary attitude for protection from them. In order to raise awareness in this regard, it seems necessary to increase training in the leather industry, to reward employees who develop correct attitude and to increase workplace supervision.