48-72 aylık çocukların benlik algılarının mizaç, anne-baba ile ilişki özellikleri ve bazı değişkenler açısından incelenmesi
The investigation of self-perception of 48-72 month-old children in terms of their temperament, characteristics of parental relationship and some variables
Yazar: BİLGE UYANIK KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. EGE AKGÜN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Benlik algısı = Self perception ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Mizaç = Temperament ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens

Özet:
Bu araştırmanın amacı okul öncesi eğitime devam eden 48-72 ay arası çocukların benlik algılarını, çocuğun yaş, cinsiyet, kardeş sayısı ve mizaç özellikleri ile anne babanın yaşı, öğrenim durumu, ailenin gelir düzeyi ve anne-baba ile ilişki özellikleri açısından incelemektir. İlişkisel tarama modeli ile yapılmış olan araştırmanın çalışma grubunu, 2017-2018 eğitim- öğretim yılında Ankara ili Mamak ilçesinde bulunan MEB'e bağlı resmi bağımsız bir anaokulunda öğrenim gören 48-72 ay arasındaki 91'i kız, 109'u erkek olmak üzere 200 çocuk ile çocukların anneleri ve babaları oluşturmaktadır. Çocukların yaş, cinsiyet, kardeş sayısı, anne-babanın yaşı ve eğitim düzeyi ile ailenin gelir düzeyi ile ilgili bilgi almak için Demografik Bilgi Formu, çocukların benlik algısı düzeyini belirlemek için "Demoulin Çocuklar İçin Benlik Algısı Ölçeği", mizaç özelliklerinin belirlenmesi için "Çocuklar İçin Kısa Mizaç Ölçeği", anne-çocuk ve baba-çocuk etkileşimini anlamak için ise" Çocuk Ana-Baba İlişki Ölçeği Anne ve Baba Formu" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi non-parametrik testler olan Kruskal Wallis, Mann Whitney U testi, Spearman's Rho Korelasyon Katsayısı ve Çoklu Regresyon Analizi ile yapılmış olup, anlamlılık. 05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, çocukların öz saygı, öz yeterlilik ve toplam benlik algısı puanlarında çocuğun yaş,  cinsiyet ve mizaç özellikleri değişkenlerine göre anlamlı bir fark bulunmazken, kardeş sayısı değişkenine göre anlamlı bir fark ortaya çıkmıştır. Kardeş sahibi olan çocukların benlik özsaygı puan ortalamaları kardeş sahibi olmayan çocuklara göre daha yüksektir. Bu sonuca göre kardeş sahibi olma durumu çocukların öz saygılarını olumlu yönde etkilemektedir.  Anne-babanın yaşı, öğrenim durumu, ailenin gelir düzeyine göre öz saygı, öz yeterlilik ve toplam benlik algısı puanlarında anlamlı bir farklılığa rastlanmazken, çocuğun anne ve baba ile ilişki özelliklerine göre anlamlı bir fark ortaya çıkmıştır. Anne ve babaları ile daha olumlu ilişki kuran çocukların öz yeterlilik puanları diğer çocuklara göre daha yüksek çıkmıştır. Anne-baba ile kurulan ilişki özellikleri çocukların öz yeterliliğini doğrudan etkilemektedir. Bütün bu bulgular ışığında elde edilen sonuçlar kuramsal çerçevede tartışılmış, alan yazına katkı sağlayabileceği düşünülen öneriler belirtmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the self-perception of children between the ages of 48-72 months in preschool education in terms of child's age, gender, number of siblings and temperament, parents' age and educational status, income level of the family and the relationship between the parents. The study group of the study, which was conducted with the relational screening model, consisted of 200 children (91 girls, 109 boys) educated in an official independent kindergarten in Mamak district of Ankara in 2017-2018 academic year and their mothers and fathers. The Demographic Information Form was used to obtain information about the age, gender, number of siblings, parents' age and education level and the income level of the family, and "Demoulin Self-Concept Developmantal Scale for Children" was used to determine the children's self-perception. "Short Temperament Scale for Children" was used to determine temperament characteristics. "Child- Parent Relationship Scale Mother and Father Form" was used to understand mother-child and father-child interaction. The data were analyzed with non-parametric tests such as Kruskal Wallis, Mann Whitney U test, Sperman Rhos Rho Correlation Coefficient Analysis, Multiple Linear Regression Analysis and significance was evaluated at .05 level. According to the findings of the study, there was no significant difference in the children's self-esteem, self-efficacy and total self-perception scores according to the age, gender and temperament characteristics of the children, but a significant difference was found according to the number of siblings. Self-esteem scores of children with siblings are higher than those who do not have siblings. There was no significant difference in self-esteem, self-efficacy and total self-perception scores of the children according to the parents' age, educational status, income level of the family, but there was a significant difference according to the characteristics of the child's relationship with the parents. Self-efficacy scores of the children who had a more positive relationship with their mothers and who had a more positive relationship with their fathers were higher than the scores of the other children. In the light of all these findings, the results were discussed in the theoretical framework and suggestions that could contribute to the literature were made.