Torul ve Kürtün (Gümüşhane) ilçe merkezi içme sularının fiziksel ve jeokimyasal özelliklerinin incelenmesi
Investigation of the physical and geochemical characteristics of drinking waters of Torul and Kürtün (Gümüşhane) district center
Yazar: YASİN MERDAN
Danışman: DOÇ. DR. ENVER AKARYALI
Gümüşhane Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu çalışmada Gümüşhane İli Torul-Kürtün İlçe merkezlerindeki içme sularının katyon ve anyon ölçümleri yanı sıra suların pH, Elektriksel İletkenlik (Eİ) ve sertlik (Fr°) gibi fizikokimyasal parametreleri araştırılmıştır. Su örneklerinin pH değerleri 7.54-8.10, iletkenlikleri 119.5-640.0 µS/cm ve sertlikleri (Fr°) 9.93-26.22 arasında değişmektedir. Analiz edilen tüm su örneklerinde anyon ve katyonların konsantrasyonlarının TS-266 ve Dünya Sağlık Örgütü standartlarına göre kabul edilen sınırları içinde kaldığı belirlenmiştir. TS-266 standartına göre T2 (640 µS/cm), K9 (479 µS/cm) ve K11 (477 µS/cm) nolu örneklere ait Eİ değerleri hariç diğer tüm örneklerin Eİ değerleri I. sınıf su kalitesine işaret etmiştir. Suların; normal klorürlü ve oligoklorürlü sular, normal sülfatlı, oligosülfatlı ve sülfatlı sular sınıfına girdiği belirlenmiştir. Piper diyagramına göre suların, bikarbonatlı (HCO3) ve kalsiyumlu (Ca), düşük sülfat ve klorür (SO42+Cl) içeren kalsiyum magnezyumlu (Ca+Mg) karışık bileşimli olduğu belirlenmiştir. Kloroalkalin indeksi I ve kloroalkalin indeksi II'nin pozitif olarak hesaplandığı sularda Na+ ve K+ iyonlarının kayaçlarda yer alan Mg+2 ve Ca+2 iyonları ile yer değiştirdiği tespit edilmiştir. Sularda karbonat ayrışmasının, silikat ayrışmasından daha etkili olduğu belirlenmiştir. İz element analiz sonuçlarına göre Co ve Pb hariç diğer elementlerin konsantrasyonlarının kabul edilen standartlar içinde yer aldığı tespit edilmiştir. Elde edilen veriler değerlendirildiğinde, analiz edilen su örneklerinin içme suyu açısından genel olarak iyi sınıf sular kategorisinde yer aldığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, physicochemical parameters such as pH, Electrical Conductivity (EI) and hardness (Fr °) of the drinking water as well as cation and anion measurements of drinking water in Torul-Kürtün District centers of Gümüşhane Province were investigated. The pH, conductivity and hardness values of the water samples vary between 7.54-8.10, 119.5-640 and 9.93-26.22, respectively. the concentrations of anions and cations in all analyzed water samples are within the limits  set by TS-266 and World Health Organization. According to the TS 266 standard, the EI values of all samples, except the samples numbered T2 (640 µS / cm), K9 (479 µS / cm) and K11 (477 µS / cm), indicate first class waters that are classified as normal chlorinated and oligchlorinated waters; as normal sulphate, oligosulphate and sulphate waters. According to the Piper diagram, the waters are mixed composition of Ca+Mg containing bicarbonate (HCO3) and Ca, with low SO42+Cl . In waters, in which chloralkaline index I and chloralkaline index II are calculated positively, Na + and K + ions are replaced by Mg + 2 and Ca + 2 ions in the rocks. The graph of SO4 + HCO3 versus Ca + Mg revealed that carbonate decomposition in water is more effective than silicate decomposition. 
Trace element analysis results indicate that the concentrations of all elements, except Co and Pb, are within the standards. Considering all data, it is concluded that the analyzed water samples are generally in the category of good water in terms of drinking water.