LGS matematik sorularının bilginin derinliği seviyeleri kapsamında öğretmen görüşleri ile incelenmesi
A depth of knowledge analysis of the mathematics items in LGS with mathematics teachers' perspectives
Yazar: HİLAL KAYA
Danışman: PROF. DR. HASAN ÜNAL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics

Özet:
Bu çalışmanın amacı 2017-2018 eğitim öğretim yılından itibaren Liselere Geçiş Sistemi- LGS kapsamında uygulanan merkezî sınavda matematik alt bölümünde sorulan soruların ve 2017 yılında güncellenen ortaokul matematik dersi öğretim programındaki 8. sınıf kazanım ve alt kazanımlarının öğretmen görüşleri ışığında Webb tarafından geliştirilen Bilginin Derinliği Seviyeleri'ne göre analiz edilmesidir. Bu çalışma nitel bir çalışmadır ve çalışmanın araştırma yöntemi çoklu durum çalışmasıdır. Araştırmada veri toplama aracı olarak mülakat ve doküman analizi kullanılmıştır. 2018 yılından 2022 yılına kadar olan LGS sınavında sorulan 100 matematik sorusunun Bilginin Derinliği Seviyeleri doküman analizi ile belirlenmiştir. Bu doküman analizi sonucu olarak LGS matematik sorularının 2018 ve 2019 yıllarında daha çok 2. Seviye: Beceri ve Kavramlar düzeyinde, 2020 ve 2021 yıllarında daha çok 3. Seviye: Stratejik Düşünme düzeyinde, 2022 yılında ise üç seviyeden de soru sayılarının birbirine yakın olduğu bulunmuştur. Bunun için belirgin bir sınav çerçevesinin olmadığı görülmüştür. Araştırmanın mülakat kısmında LGS kapsamındaki sınava öğrenci hazırlayan ve sisteme hâkim 5 öğretmen görüşleri alınmıştır. Bu mülakat görüşmeleri sonucunda ise öğretmenler LGS sınavlarındaki matematik soruları arasında 3. Seviye: Stratejik Düşünme düzeyinde sorular bulunduğunu ifade etseler bile öğretmenlerin derslerinde bu derinlikte sorulara yer veremediklerini, daha çok 1. Seviye: Hatırlama ve 2. Seviye: Beceri ve Kavramlar düzeyinde örneklerle derslerini işlediklerini belirtmişlerdir. Öğretmenlerin derslerinde stratejik düşünme gerektiren üst düzey sorulara yeterince yer verememelerinin sebebi konuları işlemeleri için sınırlı sürelerinin olması ve her öğrencinin bu derinlikteki soruları anlayabilecek ve çözebilecek nitelikte olmaması olarak ifade edilmiştir. Araştırmada eğitim sistemindeki değişikliklerde öğretmen ve öğrencilerin yeni sisteme adapte olmalarını kolaylaştıran çalışmaların artırılması öneri olarak sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to analyze the mathematics questions in LGS exams and 8th grade mathematics learning outcomes according to Webb's Depth of Knowledge. The research method of this study is multiple case study. as data collection tools. As data collection tools, interview and document analysis were used. In document analysis part, 100 mathematics questions in LGS exams were examined according to Depth of Knowledge. As a result of the document analysis, it was found that LGS exams' mathematics questions were mostly at Level 2 in 2018 and 2019, mostly at Level 3 in 2020 and 2021, and the number of questions from all three levels in 2022 was close to each other. It has been observed that there is no clear template for the exams in LGS. In the interview part of the research, the perspectives of 5 mathematics teachers who prepare students for the LGS exam and who are familiar to LGS were taken. As a result of the interviews of the study, even though the teachers stated that there are questions at the Level 3: Strategic Thinking questions among the mathematics questions in the LGS exams, they said that they mostly could not use questions at this Depth of Knowledge level in their lessons. They taught their lessons with examples at the Level 1 and Level 2 in general. The reason why the teachers could not adequately use high-level questions that require strategic thinking in their lessons was expressed as they have the limited time, they to cover the subjects and the fact that not every student is capable of understanding and solving these deep questions. In the research, it was suggested to increase the studies that facilitate the adaptation of teachers and students to the new system in the changes in the education system.