Anksiyete bozukluğun zaman algısı ve içsel saate etkisinin, drd2 rs1800497 polimorfizmi ve algısal paradigmalar ile araştırılması
Investigation of the effect of anxiety disorder on time perception and internal time with drd2 rs 1800497 polymorphism and perceptual paradigm
Yazar: HÜSEYİN OĞUZHAN ŞAN
Danışman: PROF. DR. SULTAN TARLACI
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı / Nörobilim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Nöroloji = Neurology ; Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Aralık zamanlama = Interval timing ; Biyolojik saatler = Biological clocks ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Sürekli kaygı = Trait anxiety ; Zaman algısı = Time perception

Özet:
Yaşanmışlıkların, hissedilenlerin ve kazanımların süresinin sübjektif bir biçimde tahmin edilebilmesi, algılanması ve anlaşılmasını sağlayan en önemli yeteneklerimizden biri olan zaman algısının, beynimizde oluşumundan sorumlu olduğu düşünülen bölgeler; Bazal Ganglionlar, Prefrontal Korteks, Post Parietal Korteks ve Serebellum'dur.

Zaman algısının anlaşılmasında bize en çok yardımcı olan bulgular içsel saat modelleri ve ilgili mekanizmalardır. Bu çalışmada anksiyetenin zaman algısı ve içsel saate etkisinin araştırılması amacıyla birden fazla yöntem kullanılmıştır. Kullandığımız bu farklı yöntemler ile, zaman algısını psikolojik ve fizyolojik olarak tüm yönleriyle incelemektir.

Araştırmada veri toplamak için Beck Anksiyete Ölçeği, Zimbardo Zaman Perspektifi Envanteri, stres uyaranı karşısında ve standart durumlarda geçmişe yönelik zaman algısı, geleceğe yönelik zaman algı paradigmaları kullanılmıştır. Son olarak katılımcılardan DRD2 rs1800497 Polimorfizmi analizi için ağız içi süprüntü alımı yapılmıştır.

Rassal olarak seçilen 212 katılımcının 44'ünde çalışma sonuçlarını olumsuz etkileyeceği düşünülen değişkenler saptandığından ötürü değerlendirmeden çıkartılmış, çalışmaya 168 katılımcının verisi ile devam edilmiştir. Çalışmada zimbardo zaman algısı envanterinin geçmiş olumlu alt ölçeği arasında orta düzeyde ve negatif yönde (p=-0,345), ve geçmiş olumsuz alt ölçeği ile anksiyete arasında orta düzeyde ve pozitif yönde (p=0,436) bir ilişki görülmektedir. Stresli zamanlarda verilen zaman tepkileri geçmişe yönelik zaman tepkileri ile normal zamanda verilen geçmişe yönelik zaman tepkileri arasında, çeşitli düzeylerde, anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki görülmektedir. Erkek-kadın katılımcılar arasındaki anksiyete belirtileri arasında anlamlı farklılılar (p=0,02) tespit edilmiştir. DRD2 rs 1800497 polimorfizm sonuçlarında ise örneklem azlığından dolayı anlamlı bir sonuç bulunamamıştır.

Anahtar Kelimeler: Zaman Algısı, ZZPE, İçsel Saat, Anksiyete, Polimorfizm

Abstract:
Basal ganglia, the prefrontal cortex and Cerebellum are the parts of our brains thought to be responsible for one of our most important talent; the creation of time perception which provides a subjective guess, perception and understanding of our experiences, sentiments and the time of gains.

The findings which were most helpful in the understanding of time perception were internal clock models and related mechanisms. This study has used several methods for the purpose of studying the effect of anxiety on time perception and internal clock. With these different methods we use, it is to examine the perception of time psychologically and physiologically in all aspects.

This study has used the Beck anxiety scale to collect data, the Zimbardo Time Perspective Inventory, In front of stress stimulation and in standard situations, paradigms of time perception towards the past and the future were also used. Lastly, swaps were taken from participants for the analysis of DRD2 rs1800497 Polymorphism.

Since variables considered to impact negatively the study results were detected in 44 participants out of 212 were excluded from the study, the study was continued with the data of 168 participants.

In the study, a moderate and negative relationship (p= -0.345) was found between the past positive subscale of the zimbardo time perception inventory. There is a moderate and positive correlation (p= 0.436) between the past negative subscale of the same scale and anxiety. There is a significant and positive correlation at various levels between the time responses given in stressful times, the past time reactions and the past time responses given in the normal time. Significant differences (p= 0.02) were found in anxiety symptoms between male and female participants. In the results of the DRD2 rs 1800497 polymorphism, on the other hand, a significant result could not be found due to the small sample size.

Key Words: Time Perception, ZTPI, Internal Clock, Anxiety, Genetic Polymorphism
￼