Ziyâ Paşa'nın Harâbât'ı (2. cilt, inceleme-metin-dizin)
Harâbât of Ziyâ Pasha
Yazar: MUSTAFA ÇAĞLAR
Danışman: PROF. DR. ADEM CEYHAN
Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Antoloji = Anthology ; Harabat = Harabat ; Türk şiiri = Turkish poem ; Ziya Paşa = Ziya Pasha ; Şiir = Poem

Özet:
Ziya Paşa'nın üç cilt halinde hazırladığı Harâbât adlı eser Arap, Fars ve Türk edebiyatından seçilmiş şiirlerin bulunduğu oldukça hacimli bir şiir antolojisidir. Harâbât'ın önemli bir yönü de edebiyat tarihi sayılabilecek 795 beyitlik uzun manzum mukaddime ihtiva etmesidir. Bu mukaddimede şiir sanatı ve Türk, İran, Arap şairleri hakkında dönemine göre önemli görüşler ve bilgiler vardır.
	Ziya Paşa divan şiirindeki tekâmülü anlatırken divan şairlerini de överek yüceltir. Ancak 1860'lardan sonra Türk şiirinde kendini gösteren yenileşme hareketinden bu mukaddimede hiç bahsetmediği gibi antoloji kısmında da bu dönemden örneklere yer vermez. Bu sebeple Harâbât'ın gayesi eski şiirin ihyası olarak görülmüştür. Namık Kemal, Tahrîb-i Harâbât (1874) ve Ta'kîb (1876) adlı iki eserinde Harâbât'ı hem şiir, sanat ve şairler hakkında değerlendirmelerin yer aldığı mukaddimesi hem de seçilmiş şiirler yönünden tenkit etmiştir.
Harâbât'ın I. cildinde "Mukaddime-i Harâbât" ile Türkçe, Arapça ve Farsça kasideler yer alır. Burada yirmi iki şairin Türkçe, otuz sekiz şairin Farsça, otuz yedi şairin Arapça kasideleri bulunmaktadır. II. cilt, kaside ve mesnevi dışında kalan çeşitli nazım biçimlerindeki şiirlerden meydana gelir. Türkçe ve Farsça şiirler "terkîbât, tercîât, tesdîsât, tahmîsât, kıtaât, rubâiyyât, gazeliyyât, ebyât" olmak üzere sıralanmıştır. Harâbât'ın III. cildi ise mesnevilerden seçilmiş örnekleri ihtiva eder. Bu ciltte on yedisi Türkçe, otuz altısı Farsça olmak üzere toplam elli üç eserden örnekler bulunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Ziya Paşa, Harâbât, Antoloji, Şiir, Türk Edebiyatı.

Abstract:
Ziya Pasha's work named 'Harabat' written in three volume is an anthology, in which there are chosen poems from Arabic, Persian, Turkish and Jagatai fields. 'Harabat' is poem anthology gathhered with prestigious samples from Arabic, Persian, Turkish literatures that is the most extensive after Reforms (Tanzimat). The most important side of Harabat is, formed by way of literature history, the 795 couplet long introduction. In that introduction there are worthy opinions and knowledge, by its period, about poetry and Turkish literature.
Ziya Pasha exalts Divan (Ottoman) Poets, too, in glowing terms when he phrases evolution in Divan (Ottoman) poetry. But he didn't ever speak of innovation movement seen after 1860s in Tturkish poetry, nor he gave samples of that period in the part of anthology. For this reason, the object of Harabat has been seen as recovering the old poetry and it had been criticise heavily by Namık Kemal. Namık Kemal, in his two works named Tahrîb-i Harâbât (1874) and Ta'kîb (1876), cut up 'Harâbât'.
In the first volume of 'Harâbât', along with its introduction there are Turkish, Arabic and Persian odes. In that part twenty two poets' Turkish, thirty eight poets' Persian and thirty seven poets' Arabic odes have taken part.
The second volume, apart from ode and mesnevi, is formed from various poems which are in the form of poetry. Turkish and Persian poems are arranged as in the form of "terkîbât, tercîât, tesdîsât, tahmîsât, kıtaât, rubâiyyât, gazeliyyât, ebyât" – composition.
The third volume of Harâbât involves samples chosen from mesnevis. In that volume there are samples a total of fifty three works, including seventeen Turkish and thirty six Persian.

Keywords: Ziya Pasha, Harâbât, Anthology, Poem, Turkish Literature.