Haleb emiri el-Melikü'z-Zahir Gazi ve dönemi
Emir of Haleb al Malikuz-Zahir Gazi and his period
Yazar: ABDULKADİR BARIŞ
Danışman: DOÇ. DR. HASAN AKYOL
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: El-Melikü'z-Zahir Gazi = El-Melikü'z-Zahir Gazi ; Eyyubiler = Ayyubids ; Eyyubiler Dönemi = Eyyubids Period ; Siyasi hayat = Political life ; Sosyal hayat = Social life ; Suriye-Halep = Syria-Aleppo

Özet:
Haleb Emiri El-Melikü'z-Zahir Gazi ve Dönemi
Eyyûbî Devleti kurulduğu ve var olduğu dönemi derinden etkileyen devletlerden biridir. Bilakis Haçlı devletleriyle girdikleri mücadele ve münasebetler çağın akışını değiştirmiştir. Eyyûbîlerin, Haleb kolu kurucusu el-Melikü'z-Zahir günümüzde Eyyûbî Devleti ve şahsiyetleri ile ilgili yapılan çalışmalarda yer almış fakat kişiliği ve icraatları bütün bir şekilde aktarılamamıştır. Kaynaklarda da belirtildiği üzere Sultan Selâhaddin'in en sevdiği aynı zamanda da hükümdarlık vasfına sahip evladı olan el-Melikü'z-Zahir 30 Mayıs 1173 tarihinde Kahire'de doğmuştur. Dönemin diğer melikleri gibi Mısır'da ve Şam'da önemli alimlerden eğitim almış, 1183 yılında henüz on yaşında babası Sultan Selâhaddin kendisine Haleb'i tevcih etmiştir. Lakin kısa süre sonra bu görevinden azledilmiştir. 1186 yılına gelindiğinde el-Melikü'z-Zahir'in tekrar Haleb'in hâkimi olması ile şehrin parlak ve müreffeh dönemlerinden biri başlamıştır. El-Melikü'z-Zahir bu süreçte Sûr kuşatması, Antakya Seferi, Akka ve Yafa kuşatmalarında bizzat bulunmuş III. Haçlı Seferi süresince Haçlılara karşı pek çok defa mücadele vermiştir. 1193 yılında babası Sultan Selâhaddin'in vefatından sonra kardeşleri ve amcası el-Melikü'l-Adil arasında geçen taht mücadelesinde belirleyici taraflardan biri olan el-Melikü'z-Zahir siyasete ve politikaya yatkınlığı ile el-Melikü'l-Adil'e karşı Haleb'i ve Şam bölgesinin kuzeyini elinde tutmayı başarmıştır. Taht mücadelesinin amcası lehine sonuçlanmasının ardından başlayan IV. Haçlı Seferi sırasında ise Şam bölgesinde bulunan diğer Eyyûbî meliklerini Haçlılara karşı her daim desteklemiş, amcasının yayılmacı politikasına karşı topraklarını muhafaza edip siyasî yönetimini sergileyerek topraklarını genişletmiştir. El-Melikü'z-Zahir babası tarafından kendisine tevcih edilen Haleb'i 31 yıl boyunca yönetmiş, vefat edeceği 1216 yılına kadar Haleb kalesi ile şehrini imar ve mamur etmiştir.

Abstract:
Emir of Haleb al Malikuz-Zahir Gazi and His Period
The Ayyubid state is one of the states that deeply affected the period of its establishment and existence. In particular, their struggle and relations with the crusader states changed the course of the era. Al-Malik Zahir, the founder of the Aleppo branch of the Ayyubids, has taken part in studies on the Ayyubid state and its personalities, but his personality and actions have not been fully examined. As stated in the sources, al-Malik Zahir, who is the favorite son of Sultan Saladin and also has the character of ruler, was born on May 30, 1173 in Cairo. Like other princes of the period, he received education from important scholars in Egypt and Damascus, and in 1183, when he was only ten years old, his father, Sultan Saladin, conferred Haleb on him. However, he was dismissed from his post shortly after. In 1186, one of the bright and most prosperous periods of the city started when al-Malik Zahir becoming the ruler of Aleppo again. In this process, al-Malik Zahir was personally involved in the siege of Tyre, the Antioch campaign, the sieges of Acre and Jaffa, and he fought many battles against the crusaders during the III. Crusade period. After the death of his father Sultan Saladin in 1193, al-Melik Zahir, who was one of the decisive parties in the struggle for the throne between his brothers and his uncle al-Malik Adil, managed to keep the Aleppo and north of Damascus under his control. During the IV. Crusade, which started after the struggle for the throne resulted in his uncle's favor, he always supported the other Ayyubid princes in the Damascus region and expanded his lands by preserving his lands against his uncle's expansionist policy and exhibiting his political administration. Al-Malik Zahir ruled Aleppo, which was bestowed on him by his father, for 31 years, and built and prospered the city and the castle of Aleppo until his death in 1216.