Türkiye'de otomobil dergilerinin ekonomi politiği: Meta fetişizmi kavramı özelinde bir inceleme
Political economy of automobile magazines in Turkey: A study on commodity fetishism concept
Yazar: ÜMİT CAN YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET EMİR YILDIZ
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Bu çalışmada otomobil dergi yayıncılığı, eleştirel ekonomi politik bir bağlamda ve meta fetişizmi kavramı özelinde soruşturulmuştur. Otomobil endüstrisinin tarihsel süreç içerisindeki gelişimi ve dönüşümünü irdelenmiş; otomobil, kapitalizm ve tüketim kültürü bağlamında bir meta olarak değerlendirilmiştir. Metanın fetiş karakteri tartışılarak otomobil üzerindeki yansımaları irdelenmiştir. Dünyadaki ve Türkiye'deki otomobil dergi yayıncılığının tarihsel gelişiminin özetlendiği çalışmada, bu kapsamda otomobil dergi yayıncılığının tarihsel olarak geçirdiği dönemler ayırt edilmiş ve alanda yaşanan dönüşüme dair bir çerçeve sunulmuştur. Otomobil dergi yayıncılığının geçirmiş olduğu dönüşümler, dönemsel olarak ekonomi politik yapı ile arasındaki ilişki ele alınarak; tarihsel, toplumsal ve ekonomi politik boyutları ile tartışılmıştır. Otomobil dergilerinin üretiminin gerçekleştiği yapının tanımlanması ve bu yapının içerikler üzerine olan yansımasının saptanması ise çalışmanın genel çerçevesini oluşturmuştur. Kuramsal tartışmalar ve çalışmanın amaç soruları bağlamında nitel çözümleme yönteminden yararlanılmıştır. İkili veri toplama tekniğinden faydalanılan çalışmanın çözümleme bölümünde, sektörel ve metinsel çözümleme gerçekleştirilmiştir. Dergilerin üretim aşamasına ilişkin sektör çözümlemesinde, ekonomi politik açıdan öne çıkan ticari yayıncılık modeli içinde işleyen birden fazla dergide görev yapmış isimle yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiş olup, bu görüşme ise eleştirel ekonomi politik bağlamda değerlendirilmiştir. Dergilerin içeriklerine ilişkin metin çözümlemesinde ise, Autoshow ve Otohaber dergilerinin 2020 ve 2021 yılı içerisinde yayınlamış oldukları sayıların tamamı, belirlenen tematik başlıklar meta fetişizmi bağlamında çözümlenmiştir. Sonuç olarak dergilerin içeriklerinin, ilk aşamada üretildikleri maddi yapı çerçevesinde metanın fetiş karakteri ile belirlendiği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Otomobil Dergi Yayıncılığı, Meta Fetişizmi, Eleştirel Ekonomi Politik

Abstract:
Automobile magazine publishing is investigated in commodity fetishism and consumer culture context in the political economy context in the present study. The development and transformation of the automobile industry in the historical process are examined and the automobile is evaluated as a commodity in capitalism and consumer culture context. Automobile magazine publishing in the world and Turkey is discussed in the study by summarizing the fetish character of commodity and examining its reflections on the automobile. In this context, the historical periods of automobile magazine publishing are examined and a perspective on the transformation in this field is presented. It is discussed with its historical, social, and political economy dimensions by examining the transformations of automobile magazine publishing and its relationship with the political economy structure periodically. Defining the structure where the production of automobile magazines takes place and determining the reflection of this structure with the contents constitute the general framework of the current study. The Qualitative Analysis Method was used in the context of theoretical discussions and the study questions. Sectoral and textual analysis was made in the analysis part of the study, which used binary data collection techniques. In the sector analysis of the production stage of the magazines, semi-structured in-depth interviews were conducted with people who worked in more than one magazine within the commercial publishing model that stood out in terms of political economy, and these interviews were evaluated in the context of critical political economy. All the issues published by Autoshow and Otohaber magazines in 2020 and 2021 were analyzed in the context of consumer culture, commodity fetishism, and capitalism within the scope of the determined thematic titles in the text analysis of the contents of the magazines. As a result, it was concluded that the contents of the magazines were determined by the fetish character of the commodity within the framework of the material structure they were produced in the first stage.
Keywords: Automobile Magazine Publishing, Commodity Fetishism, Critical Political Economy Approach