Kullanıcı deneyimi alanında araştırma süreçlerinin incelenmesi: Araştırma tasarımına yönelik iyileştirme önerileri
Exploring research processes in user experience design: Suggestions towards improving research design
Yazar: ÖRSAN BERKAY TÜLÜCE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE ÇELİKOĞLU
İstanbul Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Endüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı / Endüstriyel Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design
Dizin: Araştırma davranışı = Exploratory Behavior ; Kullanıcı deneyimi = User experience ; İyileştirme teknikleri = Improvement techniques

Özet:
Kullanıcı deneyimi araştırmaları farklı bağlamları ve durumları, veri noktalarını ilişkilendirerek tarif eder; belirsizliği azaltarak tasarım kararlarının alınmasını kolaylaştırır. Ürün/servis stratejilerinin, tasarım kararlarının kullanıcı etrafında, kullanıcıyı dikkate alarak şekillendirilmesinde rol oynar. İhtiyaçları izleyen veriyi elde etmek ve elde edilen veriyi aksiyon alınabilir, uygulanabilir içgörülere dönüştürmek sistematik bir yaklaşım ve farklı disiplinlerin aynı paydada buluşmasını kolaylaştıracak bir tasarım süreci gerektirir.
Araştırma tasarımı süreci de, bir ürün veya servis tasarımında olduğu gibi karakteri itibariyle stratejik bir süreçtir. Kısıtlarla fırsatların, bilinenlerle bilinmeyenlerin bir amaç ve plan doğrultusunda sentezlenmesini, aksiyonların önceliklendirilmesini gerektirir. Araştırmanın ana hatlarını çizer; araştırma ihtiyacınının tanımlanmasından içgörülerin tasarım kararlarına dönüştürülmesine, araştırma sürecinin uçtan uca ne şekilde yürütüleceğini tarif eder. Araştırma sürecindeki belirsizlikleri azaltarak, çok paydaşlı ürün/servis geliştirme süreçlerinde paydaşların aynı sayfada buluşmasını, disiplinler arası diyaloğu kolaylaştırır. Karakteri itibariyle değişkenlerin öngörülemez olabildiği araştırma sürecinde karşılaşılabilecek zorlukları haritalandırır, araştırmanın uygulanmasını ve içgörülerin sentezlenip tasarım kararlarına dönüştürülmesini kolaylaştırır.
Bu araştırma kapsamında, ürün/servis geliştirme süreçlerinde konumlanan, kullanıcı gruplarını anlama veya doğru tasarımı tarif etme işleviyle kullanıcı beklentilerini, yönelimlerini keşfetmeyi amaçlayan kullanıcı deneyimi araştırmalarının tasarlanması noktasındaki yaklaşımların, yaygın iş yapma pratiklerinin anlaşılmasına odaklanılmış; araştırmacıların araştırma tasarımı noktasında karşılaştıkları zorlukların anlaşılması ve bu sürecin ele alınmasını kolaylaştırıcı içgörülerin, önerilerin tanımlanması amaçlanmıştır.
Bu doğrultuda, araştırma tasarımı sürecinde izlenen yönelimlerin bütüncül olarak tasvir edilmesi, yaygın yaklaşımların, iş yapış biçimlerinin tarif edilmesi amacıyla nitel araştırmalarda sıklıkla faydalanılan yarı yapılandırılmış görüşmelere başvurulmuş; çalışmakta oldukları kurumlarda farklı ünvanlar altında kullanıcı deneyimi araştırması yapmakta olan katılımcılar ile bir araya gelinmiştir. Bu aşamayı takiben elde edilen tüm sözel veri ve gözlemler yazılı hale getirilip, nitel içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Yönelimlerin ve anlatıların gruplanarak incelenmesiyle örüntüler tanımlanmış; veriye dayalı kategoriler üzerinden bulgular sentezlenmiştir. Son olarak, kullanıcı deneyimi araştırması süreçlerinde kritik işleve sahip araştırma tasarımı sürecinin ürün/servis geliştirme süreçlerinde ele alınış şekli, araştırmacıların bu süreçte izledikleri yollar, zorlandıkları noktalar tanımlanmış; elde edilen bulgular, literatür taramasıyla da buluşturularak araştırma tasarımı sürecinin yürütülmesini kolaylaştırmaya dönük öneriler ve yaklaşımlar ortaya konmuştur.
Çalışma bütüncül olarak değerlendirildiğinde, araştırma tasarımının araştırma sürecindeki etkisi ortaya konmuş, bu adımda alınan aksiyonların, yapılan tercihlerin araştırmanın verimliliği ve araştırma çıktısı noktasında ciddi farklılıklara sebep olabileceği görülmüştür. Araştırmacının araştırma tasarımı sürecinde izlediği yaklaşımda, çalışılan organizasyonun, ürün/servis sürecinde işbirliği kurulan paydaşların, araştırma kapsamında odaklanılan bağlamın son derece etkili olduğu anlaşılmış; araştırmacının arka planının, deneyim tasarımı ve araştırma bağlamına olan hakimiyetinin de bu sürecin ele alınışında belirleyici olduğu keşfedilmiştir. Bununla birlikte, araştırma tasarımı sürecinin, araştırma ihtiyacının değerlendirilmesi, araştırma kapsamının belirlenmesi, araştırma kurgusunun oluşturulması, katılımcı grubunun belirlenmesi, araştırma yürütme sürecinin planlanması olmak üzere yaygın olarak beş adımda ele alındığı; bu adımların detay düzeyinin, araştırmaya ayrılan bütçe, araştırmanın ürün/servis geliştirme sürecindeki konumu, araştırmanın gerçekleştiği ortam gibi faktörlere bağlı olarak değişiklik gösterebildiği ortaya çıkarılmıştır. Son olarak, kullanıcı deneyiminde araştırma tasarımınının yapılandırılma sürecini tarif eden içgörüler, bu süreçte araştırmacıların karşılaştıkları zorluklar, literatürle de ilişkilendirilerek tartışmaya açılmış; bu sürecin ele alınmasını kolaylaştırıcı öneriler paylaşılarak çalışma sonlandırılmıştır.

Abstract:
User Experience (UX) Research practices describe different contexts and situations. It plays a critical role while crafting product/ service strategies and taking design decisions around the user by considering their needs and orientations as well as their expectations. Collection of the data that meets the needs, objectives and communication, effective integration of the findings in the development processes requires a systematic, rigorous approach and a design process that will facilitate the intersection of different disciplines on the same page.
The research design is also a strategic process in nature, as in designing a product or service. It requires the synthesis of constraints and opportunities, the known and the unknown, in line with a purpose and plan, as well as prioritizing actions. It lays out the main structure, the outline of the research and it describes how the end-to-end research process will be carried out, from identification of the research needs to the communication of the research findings. It maps out the challenges that may be faced in the research process where variables can be unpredictable. It helps the research process apply and proceed in an easier and more manageable way by reducing the uncertainties, facilitating interdisciplinary dialogue in multi-stakeholder product/service design and development processes. 
In this context, this study focuses on understanding the approaches and common business, contextual practices in designing User Experience (UX) Research studies, which are positioned in digital product/ service development processes and aims to discover user expectations, orientations with the function of understanding user groups and describing the right design decisions that are relevant to users and its context. This study also describes the difficulties and challenges that researchers experience in UX Research processes and delivers insights and suggestions to make it easier for the researchers.
In this direction, semi-structured interviews, common in qualitative research, were conducted with the UX researchers and UX designers who work under different titles in the institutions to holistically describe the manners followed during the research design process and main approaches, ways of doing business, the steps which followed with its rationales. Then, all the verbal data and observations collected from interviews were written down and analyzed using the qualitative content analysis method. Patterns, contextual behavioral orientations, were defined by grouping the observations, narratives and findings were synthesized across data-based categories and themes. 
Finally, implementation of the User Experience (UX) Research in digital product/ service development ecosystems and realization of the research design process, which is critical in this process, and how this process was carried out by the researchers, with which priorities and expectations were defined. The UX researchers' ways, orientations in the research design process and the challenges, difficulties which they've met as well as the points that they found problematic were understood. The findings collected from the field study were brought together with the literature review, and recommendations, suggestions to facilitate the research design process were presented.
When the study is evaluated holistically, the effects of the research design on the research process and how this step can be influential in the success of the research outputs and the quality of the acquired data are revealed. It has been seen that the choices made in this step can cause serious differences in the application of the research and the overall quality of the research output. It was understood that the way the research is integrated into the production process and how the research need is evaluated is critical in order to produce effective and valid user experience research and how the researcher approaches research design is related to organizational structure, his/her positioning on the product/ service development cycle, the stakeholders' knowledge and interests in design/research processes, and the context in which the research was focused is quite decisive in the integration of the research into production process.
It has also been discovered that the phases and steps which is followed in the research process, the strategy to be used in the data acquisition period and the meticulousness of the researcher is also imporntant when it comes to produce effective and valid user experience research and the researcher's background, her/ his experience, methodological competence and expertise in design and the research context is essential. 
In addition, the study also indicates that the research design process is commonly addressed in five phases which includes eleven steps. Firstly, "Evaluation of the research needs" which the researcher is integrated into the product/service development process, where the researcher discovers the background of the research need and makes the expectations and constraints definable. Secondly, "Determination of the research scope" which the scope of the research is clarified by bringing together the identified needs and expectations with the constraints and priorities that may pose an obstacle to the implementation of the study. Thirdly, "Planning of the research methodology" which the research method to be used is determined, the set methodogy is customized to the research context, and made applicable within the scope of the research, in order to ensure the effective acquisition of the data set that follows the objectives. Fourthly, "Determination of the participant group" which the required participant group to go to obtain the targeted data and how to reach this participant group is planned. As the final phase,"Planning of the research execution process" which the path to be followed in order to obtain the data and turn it into actionable insights, the activities to be carried out are planned, and the responsibilities are shared by considering the necessary effort for research. It also has been revealed that the level of detail of these steps can vary depending on factors such as the budget allocated to the research, the positioning of the research and the researcher in the product/ development process, the environment in which the research takes place and the maturity of the UX Research processes and stakeholders' research competencies.
Finally, the results that describe the structuring process of research design in user experience and the difficulties researchers face in this process were discussed by relating them to the literature. The study was concluded by sharing insights and presentation of the recommendations, suggestions that facilitate the research design process.