Matematik dersinde problem çözme becerilerinin dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilmesi
The evaluation of problem solving skills in mathematics by usig rubric
Yazar: DERYA GÜNDÜZ SEFER
Danışman: Y.DOÇ.DR. HÜLYA KELECİOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günümüzde, eğitim programlarının bilgilerin hatırlanmasından çok edinilen bilgileri yeni ve farklı durumlarda kullanabilme, yeni bilgiler ortaya koyabilme, analiz edebilme, eleştiri yapabilme gibi üst düzey zihinsel becerilerin kazandırılmasına yönelik bir yapıya kavuşmaya başlamasıyla eğitim programlarının önemli bir boyutu olan ölçme ve değerlendirme uygulamalarında da öğrencilerin üst düzey zihinsel becerilerini ölçmek ve öğretim süreci boyunca geçirdiği yaşantıları da ortaya koymak amacıyla yeni ölçme değerlendirme yaklaşımları ön plana çıkmaya başlamıştır. Bu araştırmada, üst düzey zihinsel becerilerden biri olan problem çözme becerisinin değerlendirilmesinde, yeni ölçme değerlendirme yaklaşımları kapsamında ele alınan dereceli puanlama anahtarının kullanılması, temel amaçlarından biri bu beceriyi kazandırmak olan matematik dersinde ömeklendirilmiştir. Araştırma, İstanbul ili Üsküdar ilçesi Mihriban Suat Bedük ilköğretim Okulu 5. sınıfındaki 5A ve 5B şubelerinde okumakta olan (biri deney, diğeri kontrol grubu) toplam 42 öğrenci ile yapılmıştır. Araştırma kapsamında, deney ve kontrol grubu öğrencilerine uygulamanın ilk basamağında açık uçlu sorulardan oluşan bir ön test uygulaması yapılmış ve öğrencilerin problem çözme becerileri açısından durumları belirlenmiştir. Daha sonra deney ve kontrol gruplarının her ikisinde de uygulanmak üzere problem çözme etkinlikleri hazırlanmıştır. Bir aylık süre zarfında toplam beş etkinlik uygulanmış, deney grubu olan şubede etkinliklerin değerlendirilmesi ve geri bildirim verilmesinde dereceli puanlama anahtarı kullanılmış; kontrol grubu olan şubede ise geleneksel puanlama yöntemi uygulanmış ve öğrencilere geri bildirim olarak yalnızca aldıkları puanlar söylenmiştir. Sürecin sonunda her iki gruba problem çözme testi yeniden uygulanarak problem çözme becerisi açısından aralarında farklılık olup olmadığına bakılmıştır. Ayrıca, deney grubu öğrencilerine problem çözme becerilerinin dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilmesi konusunda görüşlerini almak üzere bir anket uygulanmıştır. Araştırma, uygulamalı araştırma niteliği taşımakta olup yarı deneme modellerinden eşitlenmemiş kontrol gruptu araştırma desenine uygun olarak tasarlanmıştır.Araştırmanın ilk alt problemine dayalı olarak elde edilen nicel veriler t testi kullanılarak; ikinci alt problem için uygulanan anket verileri frekans ve yüzde hesaplanarak analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, problem çözme etkinliklerinin uygulandığı iki gruptan, etkinliklerin dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirildiği deney grubunun problem çözme becerileri kontrol grubuna göre daha çok artmış ancak iki grubun ortalamaları arasında 0,05 düzeyinde manidar bir fark bulunmamıştır. Deney grubu öğrencilerinin anket maddelerine verdikleri yanıtlar doğrultusunda problem çözme becerilerinin dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilmesi konusunda olumlu görüşe sahip oldukları, problem çözme aşamaları ile ilgili farkındalıklarının arttığı belirlenmiştir. Anahtar Sözcükler Matematik Dersi, Problem Çözme, Yeni Ölçme ve Değerlendirme Yaklaşımları, Rubrik (Dereceli Puanlama Anahtarı)

Abstract:
Recent educational programmes have started to be structured for the students to gain and improve higher-level cognitive and metacognitive skills like being able to use the knowledge in new and different situations, create and generate new information and data, to analyse them, to criticize the given knowledge or information. This new approach of authentic assessment has an effect on measurement and evaluation and therefore a new approach of measurement and evaluation has also occured that aims to measure students' metacognitive skills and to put forward the experience that a students gets through during the learning process, instead of traditional approach of measurement. In this research, one of the keys that is considered as a part of the new approach called rubric is sampled in the mathematics; which has the main objective of making the student gain the metacognitive skill of problem solving. This research has been carried out in the city of Istanbul, the province of Üsküdar, Mihriban Suat Bedük Primary School, with 5th grades A and B section (one experiment and one control group), with a total of 42 students. At first step of the experiment, both experiment and control groups were given a pre-test and the level of their problem solving skills have been determined. Then problem solving activities have been designed for both groups use. In one month time, five activities were put into practice. The experiment group's evaluation and feedback for the activities, rubric has been used. On the other hand for the control group's activities, traditional grading methods have been used and the feedback was given only by the final result points. At the end of the given period both groups have been given the problem solving test again and the difference of the results for problem solving skills have been investigated. In addition to this, a questionnaire was given to the experiment group to acquire their opinions and evaluations about rubric. The research has been designed according to the feature of a quasi-experimental design with unequalized control group.The first quantitative data that are collected from the design for the first sub problem were analyzed by t-test and the questionnaire that is designed for the second sub problem were analyzed by percentage and frequency. As the result of the analysis from both experiment and control groups, the experiment group that were evaluated by rubric had better results for problem solving skills. However, the difference of average of two groups was not found meaningful as it was at the level of 0,05. As the answers given to the questionnaire by the experiment group are considered, the students in this group had positive opinion about being evaluated with rubric and it is maintained that their awareness of problem solving phases/process have increased. Keywords Mathematics Class, Problem Solving, New Approach to Measurement and Evaluation, Rubrics