Otizm spektrum bozukluğu olan bireylere sosyal beceri öğretimi üzerinde multimedya tabanlı sosyal öykü yönteminin etkililiği
The effectiveness of a multimedia based social story method on teaching social skills to individuals with autism spectrum disorder
Yazar: İREM AKÇAYIR
Danışman: DOÇ. DR. NECDET KARASU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Zihin Engellilerin Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Eğitim teknolojisi = Education technology ; Multimedya = Multimedia ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Sosyal beceri eğitimi = Social skills training ; Sosyal öyküler = Social stories

Özet:
Araştırmanın genel amacı yaşları 9-12 yaş arasında bulunan, OSB tanısı almış ve
kaynaştırma uygulamalarından yararlanan üç öğrenciye multimedya tabanlı Sosyal Öyküleri
kullanarak, yabancı kişilerle başa çıkma (teklif ve/veya isteklerini reddetme) becerisinin
bilgi düzeyinde öğretilmesi olmuştur. Bu genel amaç doğrultusunda OSB'li kaynaştırma
öğrencilerine belirlenen yabancı kişilerle başa çıkma (teklif ve/veya isteklerini reddetme)
becerisinin bilgi düzeyinde öğretilmesinde "Multimedya Tabanlı Sosyal Öykülerin"
kullanımının, a) yabancı kişilerle başa çıkma (teklif ve/veya isteklerini reddetme) becerisinin
bilgi düzeyinde öğretilmesi üzerindeki etki düzeyi; b) öğretim sonrasında yabancı kişilerle
başa çıkma (teklif ve/veya isteklerini reddetme) becerisinin bilgi düzeyinde sürdürmeleri ve
c) aile ve öğretmenlerin görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın deneysel
modeli OSB'li bireylere sunulan multimedya tabanlı Sosyal Öykü yönteminin öğretimin
verilerinin toplanması amacıyla tek denekli araştırma yöntemlerinden "denekler arası çoklu
yoklama düzeyi modeli" olmuştur. Araştırmada başlama düzeyi, öğretim ve izleme
oturumları sonucunda elde edilen tüm veriler grafiksel analiz ile analiz edilmiştir. Araştırmada etkililik amaçları doğrultusunda multimedya tabanlı Sosyal Öykü yönteminin her üç öğrencide yabancı kişilerle başa çıkma (teklif ve/veya isteklerini reddetme)becerisinin bilgi düzeyinde öğretilmesinde etkili olduğu, öğretimden bir, üç ve beş hafta sonra beceriyi sürdürmelerinde etkili olduğu görülmüştür. Sosyal geçerlilik açısından ebeveyn ve öğretmenler öğretimin bilgisayar ortamında yapılmasının eğlenceli olduğunu,çocukların ilgilerini çektiklerini ve güvenli ortamda bu becerinin öğretiminin önemli olduğunu, ancak gerçek ortamlarda sergileyeceklerini düşünmediklerini bildirdikleri belirlenmiştir.

Abstract:
The purpose of  this study was to investigate effectiveness of multimedia based social stories method in teaching individuals with Autism Spektrum Disorder (ASD) prevention skills from stranger. Additionally, the research examined maintenance level in the targeted social skill after the intervention and parents' views regarding social validity of the intervention. A Multiple Probe Design Across Subjects was used, three students with ASD whose ages between 9-12 participated in the study. Targeted skills for the students were avoiding talking with stranger, rejecting taking home and snack ofer. The findings of the study showed that multimedia based social stories procedure was effective on theaching three student with ASD prevention skills from stranger. Social validity findings showed that opinions of parents were positive overall. According to social validity findings, parents expressed positive outcomes for the interventions. They expressed that multimedia social stories were more entertaining, active and attract their childern's attention. Additionally, parents also emphasised importance of safer environment.in which children learned targeted skills.