Adolesan erkek futbolcularda biyolojik maturasyon ve yaralanma ilişkisi
The relationship and biologic maturation and injury risk in adolescent male football players
Yazar: RAZİYE DUT
Danışman: PROF. DR. ORHAN DERMAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Aile Sağlığı Ana Bilim Dalı / Adolesan Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Büyüme = Growth ; Ergenler = Adolescents ; Erkekler = Men ; Futbol = Football ; Futbolcular = Football players ; Olgunlaşma = Maturation ; Spor = Sports ; Spor yaralanmaları = Athletic injuries ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Bu prospektif kontrollü çalışmada, adolesan erkek futbolcularda büyüme atağı  öncesi, zamanı ve sonrasında biyolojik maturasyonla yaralanma ilişkisini, sağlıklı düzenli spor yapmayan akranlarından farklılıklarını araştırdık. Süper lig takımlarının alt yapılarından 206 futbolcu ve yatılı eğitim veren erkek öğrenci yurtlarından 208 bireye, genel demografik bilgi formu ve yaralanma kartı doldurtularak, kemik yaşı tayini, vücut bileşenleri, deri kıvrım kalınlıkları analiz edildi. Katılımcıların ortalama yaşı 13,6±1,5, futbolcuların boyu kontrollerden daha uzun ancak vücut kitle indeksleri (VKİ) ve tüm vücut yağ yüzdelerinin daha düşük, Tanner evrelerine göre büyüme hızı tüm evrelerde futbolcularda kontrollerden daha yüksek, karın deri kıvrım kalınlığı tüm yaş gruplarında futbolcularda daha ince,  antrenman gün ve saati ile tüm vücut yağ, karın yağ ölçümleri negatif korelasyon gösterirken, yağsız vücut kitlesi, total vücut su ölçümleri ve yıllık büyüme hızlarının pozitif korelasyon göstermekte olduğu, futbolcularda  daha sık yaralanma olduğu ve futbol oynamanın yaralanma riskini arttırdığı tespit edildi. Futbolcularda yaralanmaların en  sık forvet oyuncularında, maç sırasında ve ilk yarıda olduğu, yaralanma olanların  olmayanlara göre  uzun boylu, kilolu, vücut yağ yüzdesi yüksek ve büyüme hızının daha önde olduğu görüldü. Kontrol grubunda ise yaralanma olanların olmayanlara göre zayıf, kısa boylu ve yağ yüzdesinin daha düşük olduğu bulundu. Futbolcularda en sık yaralanmanın Tanner evre4'de olduğu tespit edilirken kontrol grubunda yaralanma ve Tanner evre arasında fark bulunmadı. Yaralanma hızı 5,8/1000saat olup yaş, kemik yaşı, kemik yaşı SDS, boy, vücut ağırlığı, VKİ, total vücut yağ yüzdesi ile pozitif korelasyon gösterirken total vücut su yüzdesi, yağsız vücut kitlesi ile negatif korelasyon gösterdiği tespit edildi. 
Adolesan erkeklerde futbol oynamak büyüme atağı döneminde yıllık büyüme hızını pozitif etkilemektedir. Ancak, yaralanma riskini arttırmaktadır.
Anahtar kelimeler: Biyolojik maturasyon, büyüme atağı, Tanner evre, futbol, yaralanma

Abstract:
In this prospective controlled study, we investigated the relationship between injury and biological maturation in adolescent male football players before, during and after the growth attack, and the differences from their peers who did not engage in regular sports. A total of 206 football players from the superstructure teams and 208 individuals from boarding dormitories were filled in the general demographic information and injury card, bone age determination, body components, skin fold thickness were analyzed. The mean age of the participants was 13.6±1.5, the height of football players was longer than controls, but body mass index (BMI) and whole body fat percentages were lower, growth rate was higher than that of controls in all stages according to Tanner, abdominal skin fold thickness was thinner in all age groups in football players and there was negative correlation between whole body fat, abdominal fat and training day and hour, but lean body mass, total body water measurements and annual growth rates were found to be positively correlated, and footballers had more frequent injuries and playing football increased the risk of injury. The most common injuries in football players were strikers, during the match and the first half, those who were injuried were taller, overweight, body fat percentage higher and growth rate ahead. In the control group, was found that the patients with injuries were weak, shorter and fat percentage lower than those without injuries.The most common injuries was found in Tanner stage 4 in footballers, while no difference was found between injury and Tanner stage in the control group. The rate of injury was 5.8/1000h and positively correlated with age, bone age SDS, height, weight, BMI, total body fat percetange, while total body water percentage was negatively correlated.
As a result of the study, in adolescent males,  playing football positively affects the annual growth rate during the growth attack. However, it increases the risk of injury.
Keywords: Biological maturation, growth attack, Tanner stage, football, injury