Çevrimiçi öğrenme ortamlarında transaksiyonel uzaklık algısını etkileyen faktörler
Factors affecting the perception of transactional distance in the online learning environments
Yazar: ÖZLEM UZUN
Danışman: DOÇ. DR. ELİF TOPRAK
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uzaktan Eğitim Ana Bilim  Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Diyalog = Dialogue ; Elektronik öğrenme = Electronic learning ; Transaksiyonel uzaklık = Transactional distance ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Uzaktan öğrenme = Distance learning ; Çevrimiçi öğrenme = Online learning

Özet:
Dewey ve Moore öncülüğünde ortaya çıkan transaksiyonel uzaklık kavramı uzaktan öğrenme bağlamına uyarlanmış ve öğrenen ile öğreten arasındaki mesaj akışında boşluklara ve yanlış anlaşılmalara neden olabilecek iletişimsel ve psikolojik boşluğu anlatmak üzere kullanılmıştır. Oluşabileceği saptanan bu boşluk öğrenmeye karşı tutumu ve davranışları etkilemektedir. Yaptığı araştırmalar ve incelemeler sonucunda Moore etkileşimsel uzaklığın üç bileşeni olduğu sonucuna varmıştır. Bu bileşenler yapı, diyalog ve özerkliktir. Bu üç bileşen hem uzaklık algısını hem de öğrenme sürecini doğrudan etkilemektedir.

Bu araştırmanın amacı Transaksiyonel Uzaklık kuramının yapı, diyalog ve özerklik bileşenlerinin uzaklık algısı ile ilişki düzeyini incelemektir. Araştırma evrenini 2018-2019 eğitim-öğretim yılı Anadolu Üniversitesi Uzaktan Öğretim Tezsiz Yüksek Lisans Programlarına kayıtlı öğrenenler oluşturmaktadır. İlgili programlardaki öğrenenlerin uzaklık algısı Moore'un Transaksiyonel Uzaklık kuramındaki boyutlara göre yapılandırılan 23 maddeli bir ölçek ile değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularıyla, bazı faktörlerin uzaklık algısı üzerinde daha etkili olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu çalışma ile transaksiyonel uzaklığın çevrimiçi öğrenme ortamlarına ilişkin yapılan operasyonel tanımlarına katkı sağlanmaya çalışılmıştır. Ayrıca açık ve uzaktan öğrenenlerin görüşleri alınarak, Anadolu Üniversitesi Uzaktan Öğretim Tezsiz Yüksek Lisans Programları bir durum çalışması olarak incelenmiş ve sonuçların öğrenme ortamları ve etkileşim araçlarının geliştirilmesine katkı sağlaması amaçlanmıştır. Elde edilen sonuçların Anadolu Üniversitesi ve
açık ve uzaktan öğrenme imkanı sunan benzer kurumların karar süreçlerine de katkı yapacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Transaksiyonel uzaklık, uzaktan öğrenme, özerklik, yapı, diyalog, uzaklık algısı

Abstract:
In the light of pioneering names Dewey and Moore the concept of Transactional Distance adapted to distance education and reached the definition that it is the possible misunderstandings and psychological and communicational gaps in the flow of the messages between the learner and the teacher. The gap which might happen affects the attitudes and behaviors towards learning. As a result of the studies conducted Moore figured out that there are three components of Transactional distance. These components are structure, dialog and learner autonomy. These three components affect both the perception of distance and learning process directly.

The purpose of this study is to find out the level of correlation among the structure, dialog and autonomy components of Transactional Distance theory and the perception of distance in the context of Anadolu University, Distance Education Online Programs and to be able to see the program objectively. The universe of the study is the learners of Distance Education Online programs enrolled in the programs in the 2018-2019 school year. The perceptions of the learners in these related programs were evaluated by the scale of 23 items which was structured according to the dimensions of Moore's Transactional Distance Theory. With the findings of the research it was concluded that some of the factors are more effective on the perception of distance.

With this study it is aimed to have a contribution to the definition of transactional distance. Also, a case study was conducted in the concept of Anadolu University, Distance Education Online program and it was aimed to contribute to the improvement of the program. It is considered that the results of this study will contribute to Anadolu University and other similar institutions during their decision making processes.

Key words: transactional distance, distance learning, learner autonomy, structure, dialog, perception of distance