Alt ekstremite kemik iliği ödemi bulunan hastalarda intravenöz iloprost tedavisinin erken dönem radyolojik ve semptomatik sonuçları
Radiological and sympthomatic early results of intravenous iloprost treatment in patients with bone marrow edema in the lower extremity
Yazar: IFTIKHAR GURBANOV
Danışman: PROF. DR. MEHMET HASAN TATARİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Alt ekstremite = Lower extremity ; Ağrı = Pain ; Kemik iliği = Bone marrow ; Kemik iliği hastalıkları = Bone marrow diseases ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Tedavi = Treatment ; Ödem = Edema ; İloprost = Iloprost

Özet:
Amaç: Kemik iliği ödemi (KİÖ), kemik ağrısı ve kemik iliğinde interstisyel sıvı artışı ile karakterize nadir görülen ve kendi kendini sınırlayan bir durumdur. KİÖ'nin en çok rastlandığı bölgeler kalça, diz, ayak bileği ve ayak kemikleridir. Alt ektremite kemik iliği ödemi (AEKİÖ) bulunan hastaların MR görüntüleri ve ağrıları değerlendirilerek intravenöz İloprost (İVİ) tedavisinin etkinliğinin ortaya konulması amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmaya retrospektif olarak alt ekstremite kemik iliği ödemi nedeniyle tarafımızca takip edilen toplam 56 hasta alınmıştır. 14 hastaya yük vermeme, 42 hastaya İloprost ve yük vermeme tedavisi uygulanmıştır. İloprost tedavisi alan hastalar servisimize interne edilerek 5 gün süreyle günde bir kez olmak üzere 1 ampul İloprost (20mcg/ml) yavaş infüzyonla 6 saat boyunca monitorize edilerek uygulanmıştır. Hastaların tedavi öncesi ve tedavi sonrası ortalama 6. Haftada MR ve  Vizüel Analog Skala (VAS) sonuçları değerlendirmeye alınmıştır.
Bulgular: Kliniğimizde AEKİÖ ile takip edilen hastaların 14 (%25) 'ü kontrol (bölgesel yük vermeme ile izlenen) grubunu, 42 (%75) 'si tedavi (intravenöz iloprost + bölgesel yük vermeme ile tedavi edilmiş) grubunu oluşturmuştur. Çalışmaya alınan hastaların yaş ortalaması 47, 7 yaş olup, % 53,6'sı erkek ve % 46, 4'ü kadındır.
Çalışmaya katılanların 45 (% 80, 4)'inin tedavi öncesi MR sonucuna ulaşılmış ve tamamı ARCO evre 1 olarak tespit edilmiştir. Tedavisi sonrası MR sonuçlarında ise 39 (% 69, 6)'unun tedavi sonrası MR sonucuna ulaşılmış olup 1 (%2, 5) hastada ARCO evre1, 38 (%97,5) hastada ARCO evre 0 olarak tespit edilmiştir. Hastaların şikâyetlerinin süre ortalaması 13, 96 ay olup, tedavi öncesi VAS skoru ortalaması 8, 23±1,56 (ortalama±SD), tedavi sonrası VAS skoru ortalaması 3,36±2,34 (ortalama±SD) idi.
Tedavi öncesi VAS skor ve tedavi sonrası VAS skor ortalamaları karşılaştırıldığında tedavi öncesi VAS skoru 8,00 (3-10) Ortanca (Min-Maks), tedavi sonrası VAS skoru 3 (0-10) Ortanca (Min-Maks) olup bu fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,001). Kontrol grubunda tedavi öncesi VAS skoru ve tedavi sonrası VAS skoru ortalamaları karşılaştırıldığında tedavi öncesi VAS skoru 8,50 (6-10) Ortanca (Min-Maks), tedavi sonrası VAS skoru 3,50 (1-10) Ortanca (Min-Maks) olup bu fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0,003). Çalışma grubunda tedavi öncesi VAS skoru ve tedavi sonrası VAS skoru ortalamaları karşılaştırıldığında tedavi öncesi VAS skoru 8 (3-10) Ortanca (Min-Maks), tedavi sonrası VAS skoru 3 (0-9) Ortanca (Min-Maks) olup bu fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,001).
Sonuç: AEKİÖ ile takip edilen, İVİ tedavisi verilen ve verilmeyen tüm hastaların VAS skorlarında tedavi sonrasında tedavi öncesine göre anlamlı iyileşme saptanmıştır. Bu iki tedavi protokolü arasında anlamlı bir klinik, radyolojik fark bulunamamıştır. Kontrol grubunun hasta sayısı İloprost tedavisi alan hasta grubuna göre daha az olup daha büyük örneklem ile yapılacak çalışmalarda farklı sonuçlar çıkabilir.

Abstract:
ABSTRACT
Introduction: Bone marrow edema (BME) is a rare and self-limiting condition characterized by bone pain and increased interstitial fluid in the bone marrow. The most common areas of BME are the bones of the hip, knee, ankle and foot. It was aimed to reveal the effectiveness of intravenous Iloprost (IVI) treatment by evaluating the MR images and pain of patients with lower extremity bone marrow edema (LEBME).
Materials and Method: A total of 56 patients, who were followed up retrospectively for lower limb bone marrow edema were included in the study.14 patients were advised not to bear weight on the effected limb, 42 patients were given ilioprost infusion and were advised not to bear weight on the effected limb. Patients who received iloprost treatment were admitted to our service and monitorized while 1 ampule of Iloprost (20mcg / ml) was administered for 6 hours via a slow infusion for 5 days. The evaluation of the MRI and Visual Analogue Scale (VAS) results were done before and 6 weeks after the treatment.
Results: In our clinic, 14 (25%) of the patients who were followed up with LEBME constituted the control group (followed with non-weight bearing treatment), and 42 (75%) of the patients were the other group (treated with intravenous iloprost + non-weight bearing treatment). The average age of patients included in the study were 47, 7 years old, 53,6% were males and 46.4% were females.
Forty-five (80,4%) of the participants of the study had MR results before treatment and all of them were identified as ARCO stage1. After the treatment 39 (69,6%) of the patients' MR results were accessed. After treatment 1 (2,5%) patient, ARCO was stage 1, and 38 (97.5%) patients were identified as ARCO stage 0. The mean duration of complaints of the patients was 13, 96 months, and the mean VAS score before treatment was 8, 23 ± 1.56 (mean ± SD), and the mean after-treatment VAS score was 3.36 ± 2.34 (mean ± SD).
Conclusion: All patients who were followed-up with LEBME, regardless of IVI treatment, showed a significant improvement in their VAS scores. There was no significant clinical and radiological difference between these two treatment protocols. The number of patients in the control group is less than that of the patients receiving iloprost treatment, and different results may occur in studies with larger sample.