Cahiliye ve İslam dönemi (833 yılına kadar) Araplarda yazı ve kâğıt
Writing and paper in Jahiliyya and Islamic period (until 833) Arabs
Yazar: AHMET PEKER
Danışman: DOÇ. DR. NADİR KARAKUŞ
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Araplar = Arabs ; Cahiliye Dönemi = Jahiliyye Period ; Kağıt = Paper ; Yazı = Writing

Özet:
Günümüzde de çok kullanılan galatı meşhur bir ifade ile acaba Arapların tümü bedevi ve medeniyetten gerçekten bihaber mi yaşıyorlardı. Dünyadaki gelişmelerden hiç haberleri yok muydu? İslam öncesi ve sonrası insanlığa herhangi bir katkısı olmayan bir Cahiliye Dönemi olarak adlandırabileceğimiz çok uzun bir karanlık dönem mi yaşadılar? Tüccar olan Arap halkı dünyayı takip edemiyor muydu? Araplar tarafından kurulan büyük medeniyetler neden bilim insanlarının ve araştırmacıların gözünde bir değeri yoktu? İşte bu soruların cevabını bu çalışmamızda cevaplandırmaya çalışacağız. Tarihte yazı ilk kez Güney Irak'ta kurulmuş olan Sümerler tarafında bulunup insanlığın hizmetine sunulmuştur. Öte yandan çivi yazısından sonra ikinci yazı olarak kullanılan yazı sistemi Mısır'da bulunan Hiyeroglif yazısıdır. Yine Batı dünyasının günümüzde kullandığı Latin harfleri bir Ortadoğu toplumu olan Lübnan'da kurulmuş Fenikeliler icat etmiştir. Fenikeliler gibi deniz ticaretinde çok mahir olan Yunanlılar bu ticari ilişki sırasında yazıyı öğrenip daha da geliştirmiştir. Yunanlılardan kültürel olarak oldukça etkilenen Romalılar bu alfabeyi öğrenip günümüzde kullanılan Latin Alfabesi oluşturmuştur. Bugün yine kullandığımız sayı sisteminin ilk halinin Hintliler tarafından bulunup Müslümanlar tarafından da geliştirilmesi sonucunda Avrupa'ya taşınıp hala kullanabilmekteyiz. Hakeza kâğıt konusunda bir uzak doğu medeniyeti olan Çinlilerin insanlığa armağanıdır. Uygur Türklerinin ve Müslüman Arapların çalışmaları sayesinde kâğıt, matbaa, pusula ve barut gibi birçok yenilik Avrupa'ya taşınmıştır. Batıya gelen bu yenilikler daha sonra da oradan bu teknoloji tüm dünyaya yayılmıştır. Bu gelişmeleri sadece bir topluma mal etmek diğer dünya medeniyetlerine bir anlamda büyük haksızlıktır. Dünya'ya Çin, Hint, Mezopotamya, Mısır ve Amerika gibi antik medeniyetlerin katkıları yadsınamayacak kadar büyüktür. İşte bu çalışmamızda günümüzde de sadece Batı merkezli olarak devam eden bu sorunlu düşünce üzerinde yine durmaya çalıştık.

Abstract:
To use a well-known expression that is also used today, I wonder if all Arabs were Bedouin and really ignorant of civilisation. Were they unaware of the developments in the world? Did they live in a very long period of darkness before and after Islam, which we can call a period of Jahiliyyah without any contribution to humanity? Were the Arab people, who were merchants, unable to follow the world? Why did the great civilisations founded by the Arabs have no value in the eyes of scientists and researchers? We will try to answer these questions in this study. For the first time in history, writing was found and presented to the service of humanity by the Sumerians, who were founded in Southern Iraq. On the other hand, the writing system used as the second writing system after cuneiform is the Hieroglyphic writing found in Egypt. Again, the Latin letters used by the Western world today were invented by the Phoenicians founded in Lebanon, a Middle Eastern society. The Greeks, who were very skilful in maritime trade like the Phoenicians, learnt and further developed writing during this commercial relationship. The Romans, who were culturally influenced by the Greeks, learnt this alphabet and created the Latin Alphabet used today. As a result of the discovery of the first version of the number system we use today by the Indians and its development by the Muslims, it was carried to Europe and we are still able to use it. Likewise, paper is a gift of the Chinese, a Far Eastern civilisation, to humanity. Thanks to the work of Uighur Turks and Muslim Arabs, many innovations such as paper, printing press, compass and gunpowder were carried to Europe. These innovations came to the West, and then from there this technology spread all over the world. To attribute these developments to only one society is a great injustice to other world civilisations. The contributions of ancient civilisations such as China, India, Mesopotamia, Egypt and America to the world are too great to be denied. In this study, we have tried to dwell on this problematic idea, which continues to be centred on the West today.