Astımlı hastalarda vücut kitle indeksi ve vitamin d düzeyinin astım kontrolü ve solunum fonksiyonları üzerine etkisi
The effect of body mass index and vitamin d level on asthma control and respiratory functions in asthmatic patients
Yazar: TUBA ÇİFTÇİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SERAP ARGUN BARIŞ
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Astım = Asthma ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı, astımlı hastalarda D vitamini düzeyinin ve vücut kitle indeksinin astım kontrolü ve solunum fonksiyonları üzerine etkilerinin araştırılmasıdır.
Yöntem: Aralık 2016- Şubat 2017 tarihleri arasında 35 sağlıklı kontrol ve 60 astım tanılı hasta çalışmaya alındı. İlk başvurularında demografik verileri sorgulanan katılımcılara solunum fonksiyon testi (SFT) uygulandı, serum D vitamini, kalsiyum, fosfor, parathormon, alkalen fosfataz düzeyleri ölçüldü. Astım hastalarına astım kontrol testi (AKT) uygulandı. D vitamini düzeyi düşük çıkan 53 astım hastası ve 32 sağlıklı kontrol replasman tedavisi için Endokrinoloji Bölümü ile konsülte edildi. D vitamini replasmanı yapılan 53 astım hastasına üçüncü ayda AKT ve SFT tekrarlandı.
Bulgular: Olguların 76'sı (%80) kadın, 19'u (%20) erkekti. Astım ve kontrol grubu arasında yaş, cinsiyet ve demografik verilerde anlamlı farklılık izlenmedi. Aktif ve pasif sigara içiciliği gruplar arasında benzerdi. Kontrol grubunda türban kullanımı daha yüksek olmasına rağmen aradaki fark anlamlı değildi. D vitamini seviyesi türban takanlarda ve takmayanlarda benzerdi. Her iki grupta günlük güneş ışığı maruziyeti, kalsiyum içerikli beslenme ve menapozal durum açısından fark görülmedi. Her iki grupta fosfor, kalsiyum, alkalen fosfataz, parathormon ve 25 hidroksi D vitamini düzeyleri benzerdi. D vitamini seviyeleri her iki grubun yaklaşık %90'ında düşüktü. İlk başvuruda astım hastalarının %71,7'sinde hastalık kontrolsüz iken, replasman sonrası değerlendirmede kontrol altında olmayan hasta oranının %13,2'ye düştüğü görüldü. D vitamini replasmanı sonrası AKT puanında (22,4 ± 2,7), tedavi öncesi AKT puanına (16 ± 5,4) göre anlamlı artış izlendi (p=0,001). FVC (L), FVC (%), FEV1/FVC değerlerinde de replasman öncesi değerlere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede artış saptandı. P değerleri sırası ile p=0,007; p=0,014 ve p=0,008 idi. Vücut kitle indeksi (VKİ) ortalaması her iki grupta yüksekti (≥30 kg/m2). Ortalama AKT puanının obez astımlılarda obez olmayanlara göre daha düşük olduğu izlendi, ancak aradaki fark anlamlı değildi (15,3 ± 5,4 vs. 17,5 ± 4,8, p= 0,1). Obezite varlığına göre astım kontrolü gruplar arasında benzerdi (p=0,7).
Sonuç: Astım hastalarında D vitamini replasman tedavisinin astım kontrolü ve solunum fonksiyonları üzerine olumlu etkilerinin olduğu, D vitamini replasmanının hastalık kontrolü ve solunum fonksiyonları üzerine uzun dönem etkisini değerlendirecek, geniş olgu sayılı, çok merkezli prospektif çalışmalara ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.
Anahtar kelimeler: Astım, D vitamini, astım kontrol testi (AKT), solunum fonksiyon testi (SFT)

Abstract:
Introduction: The aim of this study is to evaluate the effects of serum vitamin D level and body mass index (BMI) on asthma control and pulmonary functions in asthmatic patients. Material-Method: Thirty-five healthy normal controls and 60 patients with asthma were included in the study between December 2016 and February 2017. At initial admission, demographic characteristics and pulmonary function tests (PFT) were recorded and laboratory tests including serum vitamin D, calcium, phosphate, parathormone and alkaline phosphatase levels were measured. Asthma control test (ACT) was performed to asthmatic patients. Fifty-three patients with asthma and 32 healthy controls with decreased vitamin D level were consulted with Endocrinology Department for vitamin D replacement therapy. ACT and PFT were repeated after three months therapy in asthmatic patients.
Results: There were totally 95 individuals; 76 females (80%) and 19 males (20%), There were no significant difference between age, gender and demographic characteristics between asthmatics and control group. Smoking status and passive smoking rates were similar. Although the use of turban was higher in the control group, the difference was not significant. Vitamin D levels were similar in paticipants with turban user and nonusers. There was no significant difference between daily sun exposure, calcium containing diet and menauposal status. Serum phosphate, calcium, alkaline phosphatase, parathormone and 25(OH)D vitamin levels were similar in both groups. Vitamin levels were low in about 90% of both groups. On the first admission, 71,7% of asthmatic patients were uncontrolled, while the rate of uncontrolled patients decreased to 13,2% after the post-replacement evaluation. There was a significant increase of ACT with respect to vitamin D replacemet therapy (22,4 ± 2,7 vs 16 ± 5,4, p=0,001). There was also significant increase in PFT parameters including FVC (L), FVC (%), FEV1/FVC after replacement therapy and p values were respectively p=0,007; p=0,014 and p=0,008. The mean BMI were high in both groups (≥30 kg/m²). The mean ACT score was lower in obese asthmatics than in non-obese patients, but the difference was not significant (15,3 ± 5,4 vs. 17,5 ± 4,8, p = 0,1). Presence of controlled or uncontrolled disease was similar between the obese and non obese groups (p = 0,7).
Conclusion: It is suggested that vitamine D replacement therapy had positive effects on asthma control and pulmonary functions but further multicentre, prospective studies with large number of cases are needed to evaluate the effect of vitamine D replacement therapy on these parameters.
Key words: Asthma, vitamine D, asthma control test (ACT), pulmonary function test (PFT)