Georges Bataille düşüncesinde bilmek, öldürmek, yaratmak
To know, to kill, to create in Georges Bataille's thought
Yazar: ERKAN TÜZÜN
Danışman: DOÇ. DR. CEM DOĞAN YAŞAT
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bataille, George = Bataille, George ; Epistemoloji = Epistemology ; Erotizm = Erotism ; Kurban = Sacrifice ; Kötülük = Evil ; İhlal = Violation

Özet:
Bu tez, kurbanla cellat arasında ortak varlığın cevherini meydana çıkaran Bataillecı ilişkiyi incelemeyi amaçlıyor. Gözün Öyküsü'ndeki kurbansal imgelerden İç Deney'in ve Din Kuramı'nın son sayfalarına dek kurbansal deneyim, harcama ve bilmeme arasındaki akıntı biteviye, amansız ve sonsuzdur. Bataille, Madam Edwarda'yı 1941'in Eylül ve Ekim aylarında kaleme almıştı ve fahişe Madam Edwarda'nın ikircimli kutsallığına dayanan Bataillecı değerlendirme, tanrıyı pis, mekruh, açık saçık, kötücül şeylerle donatmıştı. Sorun aslında yasakaşmanın kendisi hakkındadır. Varlığın tamlığının ihlali Madam Edwarda'yı tiksinç ve yüce olanın ötesinde yeni bir yaratık kılmaktadır. Yasakaşma insanları ortak bir tehlikeye maruz bırakmakta ve yüzü canavar ruhu canavar yeni yaratıkların doğmasına vesile olmaktadır. En sahici Bataillecı yasakaşma ise tabu olanı inkâr etmeyen ama onu aşan ve tamamlayan erotizm hakkındadır. Erotik içsel deneyim hem harcamanın kutsal şekillerini hem de içsel deneyimdeki harcamanın enerjisinin gizini ifşa eder. Bilginin şu ya da bu türden bir kurtarıcı içerikli arabuluculuğundan sıyrılmak uğruna içsel deneyim, bilmeyi soru halinde korur çünkü bu dünya çözülmesi gereken bir bilmecedir. Soru veya bilmece veya bilmeme nosyonu kişiyi içsel barışa ve huzura sürüklemez. İşkence sehpasındaki Çinli kurbana tanık olan kişi yalnızca kurbanı düşünmekle kalmaz, kurbana göre de düşünür. Kurban kelimesi Latincedeki sacrum factum'dan türemiştir ve kelimenin kökeninde insanın ortak varlığının özünü oluşturan kutsal kavramı yatar. İçsel deneyimlerin yakınlaştırıldığı mekan olarak Bataillecı cemaat kavramı dünyayı kutsal olan ve profan olan şeklinde ikiye bölen anlayışı değerden düşürür. Böylece cellat kendi hükümranlığının kurbanı olarak esas kurban haline dönüşür. Bu yorumlar Bataillecı kuramı yazınsal bir erotizmin varlığıyla yeniden değerlendirmeye yönlendirir. Bu yeni yöntem, bilme, bilmeme, kurban, kötülük fikirlerini Bataillecı düşüncenin tarihsel seyrindeki değişimleriyle, onun tarihsel kökleri ve bulgularıyla birlikte inceler.

Abstract:
This thesis aims to analyse the Bataillean relation between sacrificer and sacrifier which reveals the very essence of the communal being. From the sacrificial images of The Story of The Eye to the last pages of the Inner Experience and The Theory of Religion the circulation between the sacrificial experience, expenditure and nonknowledge is continuous, relentless and endless. Bataille had wrote Madame Edwarda, in September and October of 1941 and such Bataillean reading of the ambiguous divinity of prostitute Madame Edwarda had armed God with with rubbish, obscene realities and evil. The problem is really all about the violation itself. The violation of being's integrity makes Madame Edwarda a new creature beyond abominable and sublimity. In this sense the notion of transgression prompts human beings to a kind of mutual exposure and leads to monstrum fronte, monstrum in animo, new creations. The most authentic Bataillean transgression ise about eroticism which does not deny the taboo but transcends it and completes it. Erotic inner experience discloses both sacrifical forms of expenditure and the expenditure of energy in inner experience. To prevent the mediation of any kind of positive cognitive content, inner experience puts pre-given goals and knowledge in question because the world is an enigma to be resolved. The question or the enigma or the concept of nonknowledge does not lead to the peace of soul and inner joy. The image of the tortured Chinese man makes his witness not only to think sacrifice, but to think according to sacrifice. This kind of sacrifice derives from old Latin word, sacrum factum and constitutively bound with sacred, the very essence of man's communal being. However the concept of Bataillean community which is the homeland of the sharing of inner experiences, makes useless dividing the human world into sacred and profane. So sacrificer becomes sacrifier as the victim of his own sovereignty. These evaluations lead Bataillean theory to re-evaulate that there is a literary eroticism. This new method focuses on, ideas of knowledge, nonknowledge, sacrifice, evil, via their transformation in the history of Bataillean thought, their historical roots and arrivals.