Hibrit dolmalık biber (C. annuum var. grossum) kombinasyonlarının düşük sıcaklığa toleranslık düzeylerinin incelenmesi ve sonbahar yetiştiriciliğine uygun çeşit adaylarının saptanması
Investigation of low temperature tolerance levels of hybrid bell pepper (C. annuum var. grossum) and determination of variety candidates for autumn growing
Yazar: RÜVEYDA ÖZGEN
Danışman: PROF. DR. AHMET BALKAYA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Dolmalık biber = Bell pepper ; Plastik seralar = Plastic greenhouses

Özet:
Sebzelerde düşük sıcaklık zararı; büyüme, gelişme, verim ve kalite kayıplarına neden olan önemli bir abiyotik stres faktörüdür. Örtüaltı sebze yetiştiriciliğinde düşük sıcaklıklar nedeniyle tür ve çeşitlere göre değişmekle birlikte verim ve kalite performansları yönünden önemli düzeyde azalışlar meydana gelmektedir. Bu çalışmada, melezleme ıslahı ile geliştirilen 28 hibrit dolmalık biber kombinasyonunun düşük sıcaklık testlemeleri ile dayanıklılık düzeylerinin belirlenmesi, köklenme düzeylerinin tespit edilmesi ve ısıtmasız serada sonbahar dönemi yetiştiriciliğinde meyve kalite ve verim özellikleri yönünden performanslarının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmanın ilk aşamasında, düşük sıcaklık testlemeleri ile dolmalık biber genotiplerinin dayanıklılık düzeyleri belirlenmiştir. Buna göre, skala puanı 2.0'den düşük olan 16 genotipin düşük sıcaklığa tolerant olduğu tespit edilmiştir. Düşük sıcaklık testlemesi sonucunda tolerant olan dolmalık biber genotiplerinde, prolin ve MDA içeriklerinde artışlar olduğu saptanmıştır. Hibrit dolmalık biber kombinasyonlarının; hem serada ve hem de açıkta birçok kök parametresi yönünden, kontrol çeşide (Benino F1) göre daha iyi bir köklenme yapısına sahip olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada; ortalama toplam kök uzunluğu; 764.48 cm (HD-6) ile 1120.40 cm (HD-16), kök yüzey alanı 619.47 cm2 (HD-9) ile 963.14 cm2 (HD-26) ve kök hacmi ise 53.16 cm3 (HD-18) ile 147.54 cm3 (HD-27) arasında değişim göstermiştir. Çalışmanın son aşamasında; Samsun ekolojik koşullarında serada hibrit dolmalık biber genotiplerinin verim değerlerinin, 2560.5 kg/da (HD-16) ile 5102.5 kg/da (HD-8) arasında olduğu saptanmıştır. Araştırmada incelenen tüm parametreler birlikte değerlendirildiğinde; HD-4, HD-8 ve HD-24 genotiplerinin düşük sıcaklığa dayanıklı veya tolerant olduğu, sonbahar yetiştiriciliği için en uygun hibrit dolmalık biber çeşit adayları olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Low temperature damage in vegetables; is an important abiotic stress factor that causes growth, development, yield and quality losses. In greenhouse vegetable cultivation, depending on the species and varieties due to low temperatures, significant decreases occur in terms of yield and quality performances. In this study, it was aimed to determine the resistance levels of 28 hybrid bell pepper combinations developed by hybridization breeding to low temperature, to identify the rooting levels and to compare their performance in terms of fruit quality and yield characteristics in the autumn unheated greenhouse.In the first stage of the study, resistance levels of bell pepper genotypes were determined by low temperature tests. Accordingly, 16 genotypes with a scale score of less than 2.0 were found to be tolerant to low temperature stress. As a result of low temperature testing, increases in proline and MDA contents were found in tolerant bell pepper genotypes. It was determined that hybrid combinations of hybrid bell pepper in both greenhouse and open field have a better rooting structure in terms of many root parameters compared to the control variety (Benino F1). In the study, the average total root length was between 764.48 cm (HD-6) and 1120.40 cm (HD-16), the root surface area was between 619.47 cm2 (HD-9) and 963.14 cm2 (HD-26) and the root volume was varied between 53.16 cm3 (HD-18) and 147.54 cm3 (HD-27). In the last stage of the study, it was determined that the yield values of hybrid bell pepper genotypes varied between 2560.5 kg/da (HD-16) and 5102.5 kg/da (HD-8) in the greenhouse in Samsun ecological conditions. When all the parameters examined in the research are evaluated together; It has been determined that HD-4, HD-8 and HD-24 genotypes are the most suitable hybrid bell pepper variety candidates for low temperature tolerant and resistant, autumn cultivation in unheated greenhouse.