Yavru ratlarda bakır sülfatla oluşturulan karaciğer hasarına karşı rutinin koruyucu rolünün oksidatif stres ve endoplazmik retikulum stresi üzerinden araştırılması
Investigation of the protective role of rutin against copper sulfate-induced liver damage in baby rats through oxidative stress and endoplasmic reticulum stress
Yazar: OGÜN BAYRAK
Danışman: DOÇ. DR. ZÜLEYHA DOĞANYİĞİT
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology

Özet:
Bakır sülfat dünyada ve Türkiye'de yaygın kullanım alanına sahip kimyasal bir maddedir. Sanayiden, tarıma çok çeşitli kullanım alanlarına sahip olan bu kimyasal bileşik ile ilgili yavru ratlar üzerinde yapılan çalışma sayısı oldukça azdır. Bu çalışmada, bakır sülfat kaynaklı endoplazmik retikulum stresi (ERS) ile karaciğer hasarı arasındaki ilişkiye yeni terapötik müdahale potansiyeli olabilecek rutinin olası etkilerine odaklanılmıştır. Çalışma sonucunda rutinin bakır sülfat kaynaklı ERS'ye karşı histolojik etkilerini açıklamaya amaçladık.
Çalışma için Erciyes Üniversitesi Deneysel ve Klinik Araştırmalar Merkezi (DEKAM)'den temin edilen 4-5 haftalık, 28 adet, 70-100 gr ağırlığındaki, Sprague dawley ırkı yavru erkek sıçanlar kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan sıçanlar rastgele olarak kontrol grubu, bakır sülfat grubu, rutin grubu, rutin+bakır sülfat grubu olmak üzere 4 eşit gruba (n=7) ayrılmıştır. Deney sonunda yavru sıçanlardan alınan karaciğer dokularında histopatolojik değişiklikler ve immünohistokimyasal olarak ATF4, caspase 3 ve fosforile JNK proteinleri değerlendirilmiştir. Ayrıca ELISA yöntemiyle Malondialdehit (MDA), Total Antioxidant Status (TAS) ve Total Oxidant Status (TOS) analizi yapılmıştır.
Histopatolojik olarak rutin grubunda kontrol grubuna benzer bir histolojik yapı gözlemlenirken, rutin+bakırsülfat grubunda, bakırsülfat grubunda gözlemlenen hasarın azaldığı gözlemlenmiştir. İmmünohistokimyasal analizde rutin uygulanmış gruplarda ATF4, caspase 3 ve fosforile JNK proteinleri, bakırsülfat ve rutin+bakırsülfat preperatlarında gözlemlenen boyanma yüzdeleri kontrol ve rutin grupları ile olan boyanma yüzdelerine göre anlamlı (p<0.05) farkın oluştuğu, kontrol ve rutin gruplarının kendi içinde boyanma yüzdelerinin birbirine oldukça yakın olduğunu saptadık. Elde edilen veriler bakır sülfat kaynakalı karaciğer hasarına karşı rutin ajanının koruyucu bir molekül olma potansiyelini ortaya koyduğunu göstermektedir.

Abstract:
Copper sulfate is a chemical substance widely used in the world and in Turkey. The number of studies conducted on young rats regarding this chemical compound, which has a wide range of uses from industry to agriculture, is quite low. This study focused on the possible effects of rutin, which may be a new therapeutic intervention potential in the relationship between copper sulfate-induced endoplasmic reticulum stress (ERS) and liver damage. As a result of the study, we tried to explain the histological effects of rutin against copper sulfate-induced ERS.
28 Sprague Dawley breed young male rats, 4-5 weeks old, weighing 70-100 g, obtained from Erciyes University Experimental and Clinical Research Center (DEKAM) were used for the study. The rats used in the study were randomly divided into 4 equal groups (n=7) as control group, copper sulfate group, rutin group, and rutin+copper sulfate group. At the end of the experiment, histopathological changes in liver tissues taken from young rats and immunohistochemical ATF4, caspase 3 and phosphorylated JNK proteins were evaluated. In addition, Malondialdehyde (MDA), Total Antioxidant Status (TAS) and Total Oxidant Status (TOS) analysis were performed by ELISA method.
Histopathologically, while a similar image was observed in the control group in the rutin group, a reduced form of the damage observed in the copper sulfate group was observed in the rutin+copper sulfate group. In immunohistochemical analysis, we found that there was a significant (p<0.05) difference between the staining percentages observed in ATF4, caspase 3 and phosphorylated JNK proteins, copper sulfate and rutin+copper sulfate preparations in the routine groups and the staining percentages in the control and routine groups were quite close to each other. The obtained data show that the rutin agent has the potential to be a protective molecule against copper sulfate-induced liver damage.