Asidik pH'nın rezin matriks seramiklerin yüzey özelliklerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of acidic pH on the surface properties of resin matrix ceramics
Yazar: KÜBRA NUR TAD
Danışman: PROF. DR. AYHAN GÜRBÜZ
Ankara Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Asidite = Acidity ; CAD/CAM = CAD/CAM ; Dental materyaller = Dental materials ; Dental porselen = Dental porcelain ; Hidrojen iyon konsantrasyonu = Hydrogen-ion concentration ; Kompozit reçineler = Composite resins ; Lityum disilikat = Lithium disilicate ; Reçine = Resin ; Yüzey pürüzlülüğü = Surface roughness ; Yüzey sertliği = Surface hardness

Özet:
Ağız boşluğu, restoratif materyalin tükürük ile temas halinde olduğu ve farklı yiyecek ve içeceklerin tüketilmesi nedeniyle de pH dalgalanmalarına maruz kaldığı karmaşık, sulu bir ortamdır. Bu tür faktörler restorasyonların estetik, fiziksel ve mekanik özelliklerini etkilemektedir. Bu çalışmada, mekanik polisaj ve glaze olmak üzere iki farklı yüzey işlemi uygulanan farklı kompozisyonlardaki 4 ayrı CAD/CAM seramik materyalinin (IPS e.max CAD, GC Cerasmart, Lava Ultimate, Vita Enamic) farklı asidik solüsyonlarda 168 saat (22 yıllık klinik kullanım) bekletme sonrası yüzey pürüzlülüğü ve yüzey sertliği değişimleri değerlendirilmiştir. 
CAD/CAM bloklardan elde edilen 12x14 mm boyutlarında ve 2 mm kalınlığındaki örneklerden (N=168) her bir grubun yarısına mekanik polisaj, diğer yarısına ise glaze işlemi uygulanmıştır. Başlangıç yüzey pürüzlülükleri ve sertlik ölçümleri yapıldıktan sonra her alt grupta 7 tane olacak şekilde (n=7) sınıflandırılan örnekler hazırlanan üç ayrı solüsyonda (sitrik asit, kola ve yapay tükürük) cam kaplar içinde ve 37±1ºC' de etüvde bekletilmiştir. 168 saat sonunda örnekler solüsyonlardan çıkarılarak tekrar yüzey pürüzlülüğü ve sertlik ölçümleri yapılmıştır. Bulguların değerlendirilmesinde istatistiksel analizler için IBM SPSS Statistics 22 programı kullanılmıştır. Parametrelerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro Wilks testleri ile değerlendirilmiş ve uygun olduğu saptanmıştır. Seramik, solüsyon ve yüzey işlemi etkileşiminin yüzey pürüzlülüğü ve sertlik üzerindeki etkileri Three-way ANOVA testi ile değerlendirilerek, post hoc analizlerde grupların varyansları homojen ise Tukey HSD testi, homojen değil ise Tamhane's T2 test kullanılmıştır. 
Tezimizde elde edilen bulgulara göre; asidik solüsyonlar çalışmada kullanılan CAD/CAM blokların tümünde yüzey pürüzlülüğünün artışına, yüzey sertliğinin ise azalmasına neden olmuştur. En düşük Ra değeri yapay tükürükte bekletilen mekanik polisaj uygulanmış IPS e.max CAD (0,20±0,03), en yüksek Ra değeri ise sitrik asitte bekletilen glaze uygulanmış Vita Enamic (0,50±0,13) örnek grubunda görülmüştür. Özellikle kolada bekletilen glazeli Vita Enamic ve Lava Ultimate gruplarında mikrosertlikteki düşüşün daha fazla olduğu sonucuna varılmıştır. 
Sonuç olarak; asitli yiyecek ve içecekleri çokça tüketen kişilerde doğal dişlerin yanında ağızdaki restoratif materyaller de zarar görmektedir. Estetik restorasyonların yapımında kullanılacak CAD/CAM materyallerinin seçimi yapılırken, kimyasal kompozisyon ve bitirme tekniklerinin önem taşıdığı da göz önünde bulundurulmalıdır.
Anahtar Sözcükler: Asidik pH, lityum disilikat cam seramik, rezin matriks seramikler, yüzey pürüzlülüğü, yüzey sertliği.

Abstract:
The oral cavity is a complex, watery environment where restorative material is in contact with saliva and is also exposed to pH fluctuations due to consumption of different foods and beverages. Such factors affect the aesthetic, physical and mechanical properties of restorations. In this study, surface roughness and surface hardness changes of 4 different CAD/CAM ceramic materials (IPS e.max CAD, GC Cerasmart, Lava Ultimate, Vita Enamic) with different compositions, which were applied two different surface treatments, mechanical polishing and glaze, after 168 hours (22 years of clinical use) of soaking in different acidic solutions were evaluated.
A total of the 12x14 mm size and 2 mm thick samples (N=168) obtained from CAD/CAM blocks, half of each group was subjected to mechanical polishing and the other half was glazed. After the initial surface roughness and hardness measurements were made, the samples classified as 7 in each subgroup (n=7) were kept in three different solutions (citric acid, cola and artificial saliva) in glass containers and in an incubator at 37±1ºC. After 168 hours, the samples were removed from the solutions and surface roughness and hardness measurements were made again. IBM SPSS Statistics 22 program was used for statistical analysis in the evaluation of the findings. The suitability of the parameters to the normal distribution was evaluated by Kolmogorov-Smirnov and Shapiro Wilks tests and found to be appropriate. The effects of the interaction of ceramic, solution and surface treatment on the surface roughness and hardness were evaluated with the Three-way ANOVA test, and the Tukey HSD test was used if the variances of the groups were homogeneous in post hoc analyzes, and Tamhane's T2 test was used if they were not homogeneous.
According to the findings obtained from our thesis; acidic solutions caused an increase in surface roughness and a decrease in surface hardness in all of the CAD/CAM blocks used in the study. The lowest Ra value was observed in the IPS e.max CAD (0.20±0.03) with mechanical polish, which was kept in artificial saliva, and the highest Ra value was observed in the Vita Enamic (0.50±0.13) sample group with glaze, which was kept in citric acid. It was concluded that the decrease in microhardness was higher especially in Vita Enamic and Lava Ultimate groups with glaze which kept in cola.
As a result; people who consume acidic foods and beverages a lot, restorative materials in the mouth are damaged as well as natural teeth. While choosing the CAD/CAM materials to be used in the fabrication of aesthetic restorations, the importance of chemical composition and finishing techniques should also be considered. 
Keywords: Acidic pH, lithium disilicate glass ceramic, resin matrix ceramics, surface roughness, surface hardness.