Yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin hastaların duyusal gereksinimlerine yönelik yaklaşımları
Intensive care unit nurses' approaches to patients' sensorial needs
Yazar: YETER SİNEM ÜZAR ÖZÇETİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DUYGU HİÇDURMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ankara = Ankara ; Duyular = Sensation ; Hemşire-hasta ilişkileri = Nurse-patient relations ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Bu araştırma, hemşirelerin dahiliye yoğun bakım ünitelerinde yatan hastaların duyusal gereksinimlerine yönelik yaklaşımlarının belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma evrenini Ankara Atatürk , Ankara , Ankara Numune, Dışkapı Yıldırım Beyazıt ve Etlik İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi ve Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi dahiliye yoğun bakım ünitelerinde çalışan 107 hemşire oluşturmuştur. Bu hemşirelerden 95?i çalışmaya katılmayı kabul etmiştir. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen Hemşire Bilgi Formu ve Vaka Formu aracılığı ile 15 Mayıs- 15 Haziran 2012 tarihleri arasında toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik ve ki-kare kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; hemşirelerin %90,6?sı yoğun bakım hastalarının duyusal gereksinimleri olduğunu, %39,4?ü hastaların duyusal bir gereksinimi olduğunda bunu ajite olmasından anladığını, %49,2?si hastanın sakinleşmesinden duyusal gereksinimlerinin karşılandığını anladıklarını belirtmiştir. Yoğun bakım hastalarını; hemşirelerin %46,3?ü bağımlı, bakıma ihtiyacı olan hasta olarak tanımlamıştır ve %14,8?i yaşamsal desteğin sürdürülmesinin birinci sırada yer alması gereken hasta gereksinimi olduğunu belirtmiştir. Hemşirelerden 64?ü Vaka Formu?nda yer alan tüm vakalardaki duyusal gereksinimleri doğru olarak saptamıştır. Hemşirelerin %82.1?i hastaların görme sorununu uygun şekilde tanımlamış, bu hemşirelerin %54,8?i ise yaklaşım olarak hastanın diğer hastaları görmesini engelleyeceğini bildirmiştir. Hemşirelerin %90,5?i hastaların işitme sorununu uygun şekilde tanımlamış ve %60?ı yaklaşım olarak hastaya bilgi verip, psikolojik olarak rahatlatacağını belirtmiştir. Hemşirelerin %95,8?i hastaların koku alma sorunun uygun şekilde tanımlamış ve %60?ı kokuyu uzaklaştırmak için girişimde bulunacağını ifade etmiştir. Hemşirelerin % 98,9?u hastaların dokunma gereksinimini uygun şekilde belirleyebilmiş ve %52,3?ü yaklaşım olarak hastaya dokunacağını ifade etmiştir. Hemşirelerin %93,7?si hastaların tat alma sorununu uygun şekilde tanımlamış ve bu hemşirelerden %38,3?ü hastaya bilgi verip psikolojik olarak rahatlatacağını belirtmiştir. Hemşirelerin %97,9?u hastaların ağrı sorununu uygun şekilde tanımlamış ve %29,7?si ağrıyı azaltacak ilaç ve psikolojik tedavi dışı uygulamalar yapacağını ifade etmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda, hemşirelerin hastaların duyusal gereksinimlerini belirleyebildikleri ancak bu gereksinimlere uygun yaklaşım sergilemede desteğe ihtiyaçları olduğu görülmektedir. Bu nedenle hemşirelerin duyusal gereksinimlere uygun yaklaşımlar konusunda bilgi ve becerilerini artıracak eğitim programlarının geliştirilmesi önerilebilir.

Abstract:
This research was made as a descriptive study to determine internal medicine intensive care units nurses? approaches to patients? sensorial needs. The universe of the research consist of 107 nurses. 95 of these nurses joined the study willingly who are working in internal medicine intensive care units in Ankara Atatürk, Ankara, Ankara Numune, Dışkapı Yıldırım Beyazıt and Etlik İhtisas Education and Research Hospital, Gazi University Medical Faculty Hospital and Hacettepe University  Adult Hospital. Data was collected by Nurse Data Form and The Case Form between May 15th and June 15th, 2012. Percentage and chi-square were used for data evaluation. According to the results of this research, 90,6% of nurses determine that intensive care patients have sensorial needs. 39,4%  of nurses determine that they understand patients? sensorial needs when the patients become agitated, 49,2% of them understand patients? sensorial needs have been met when patients become calm down. 46,3% of nurses define intensive care unit patients as dependent, need care and 14,8% of them said that continuing vital support must take the first place of patients needs. 64 of nurses determined all sensorial needs correctly which took place in The Case Form. 82.1% of nurses determined vision sensorial need in the case correctly,  as an approach 54,8% of these nurses determined that they will prevent the patient from seeing other patients. 90,5% of nurses determined the hearing case correctly and 60% of them said that they will give information to patient and relieve psychologically. 95,8% of nurses defined the olfaction case correctly and 60% of them stated that they will attempt to remove the smell. 98,9% of nurses identified the touching case correctly and 52,3% of them determined that they will touch to paients. 93,7% of nurses knew the tasting case correctly and 38.3% of these nurses stated that they will give information to patients and relieve psychologically. 97,9% of them identified the pain case correctly and 29,7% of them said that they will do medication and non-therapeutic applications to reduce the pain. Based on these results, it can be said that nurses can determine patients? sensorial needs correctly but they have problems about determining the appropriate intervention for these needs. Therefore, training programs can be suggested for developing nurses? knowledge and skills about sensorial needs.