Üniversite öğretim elemanı ve öğrencilerinin demokrasi anlayışlarının siyasal toplumsallaşma bağlamında cinsiyet, bilim alanı, akademik aşama ve siyasal katılımcılık değişkenleri açısından incelenmesi
Investigation of university academic staff?s and students? democracy perceptions in terms of sex, subject areas, academic hierarchy and political participaton variables in the context of political socialization
Yazar: ANDAÇ ÇUHADAR
Danışman: Y.DOÇ.DR. AHMET DOĞANAY
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu çal mada Çukurova Üniversitesi ö retim elemanlar ve ö rencilerinindemokrasi anlay lar , siyasal toplumsalla ma ba lam nda, cinsiyetleri, bilim alanlar ,siyasal kat l mc l k düzeyleri ve ö retim elemanlar n n bulunduklar akademik a amaaç s ndan incelenmi tir.Ara t rma 2004-2005 akademik y l nda Çukurova Üniversitesi'nde görevli olan160 ö retim eleman ve yine ayn dönemde Çukurova Üniversitesi'nde okuyan 600ö renci üzerinde gerçekle tirilmi tir. Ö retim eleman ve ö rencilerin demokrasianlay lar n belirleyebilmek için Demokrasi Anlay Ölçe i, siyasal kat l mc l kdüzeylerini, cinsiyetlerini, bilim alanlar n ve akademik a amalar n ö renebilmek içinde Siyasal Kat l mc l k Anketi uygulanm t r. Ayr ca ö retim elemanlar ve ö rencilerindemokrasi anlay lar n n nedenlerini anlayabilmek amac ile yar yap land r lmgörü me formu kullan larak görü meler yap lm t r.Ölçek ve anket ile toplanan verilerin çözümlenmesinde frekans da l m vekaykare teknikleri kullan lm t r. Analizlerde anlaml l k düzeyi p 05 olarak al nm t r.Demokrasi Anlay Ölçe i ile elde edilen bulgular, Çukurova Üniversitesiö retim elemanlar ve ö rencilerinin, militan demokrasi anlay ndan çok özgürlükçüdemokrasi anlay n benimsediklerini göstermi tir. Cinsiyet de i keni aç s ndanbak ld nda, k z ö rencilerin erkek ö rencilerden anlaml bir biçimde farkl la arak,daha fazla oranda özgürlükçü demokrasi anlay n benimsedikleri görülmektedir.Ö retim eleman boyutunda ise cinsiyete göre anlaml bir farkl l k yoktur. Ö rencilerindemokrasi anlay lar bilim alanlar aç s ndan da anlaml farkl l k göstermektedir.Özgürlükçü demokrasi anlay n benimseyen ö rencilerin oran sa l k bilimlerinde enyüksek, daha sonra sosyal bilimler alan nda ve en dü ük de fen bilimlerinde okuyanö rencilerde belirlenmi tir. Ö retim elemanlar nda, çal t klar bilim alan vebulunduklar akademik a ama aç s ndan anlaml bir farkl l k bulunmamaktad r.Siyasal Kat l mc l k Anketi bulgular na göre, Ç.Ü. ö retim eleman veö rencilerinin siyasal kat l mc l k düzeyleri genelde dü ük bir profil göstermektedir.Ara t rmada, onyedi farkl kat l mc l k türü (güncel siyaseti izleme, oy kullanma,mitinglere kat lma vb.) ve dört farkl örgütlülük biçimi (siyasi parti, dernek, sendika,meslek örgütü üyeli i) üzerinden veri toplanm t r. Siyasal kat l mc l k biçimlerinindördünde, ö rencilerin demokrasi anlay lar aç s ndan anlaml bir farkl l k mevcuttur.?Güncel siyaseti izleme, imza kampanyas düzenleme, imza kampanyalar na kat lma,toplumsal veya siyasal içerikli konferanslarda dinleyici olarak bulunma? türlerindeözgürlükçü demokrasiyi benimseyen ö rencilerin siyasal kat l mc l k oran , militandemokrasi anlay n benimseyen ö rencilerin oran ndan daha yüksektir. Ö retimelemanlar ise siyasal kat l mc l k türlerinin hiçbirinde demokrasi anlay lar aç s ndanbir farkl l k göstermemektedirler. Yaln zca, siyasal örgütlülü ün ölçüldü ü k s mda, birderne e üye olmak boyutunda özgürlükçü demokrasiyi benimseyen ö retimelemanlar n n oran daha yüksektir ve istatistiksel olarak, militan demokrasiyibenimseyen ö retim elemanlar ndan anlaml bir biçimde farkl la maktad rlar.Sonuç olarak, Çukurova Üniversitesi örne inde, siyasal toplumsalla masürecinin etkili ekilde i ledi i söylenebilir. Ö retim elemanlar ve ö rencilerindemokrasi anlay lar ve siyasal kat l mc l k düzeyleri paralellik göstermektedir.Üniversitenin olu turdu u siyasal kültür, siyasal toplumsalla man n özgürlükçü biryönde i lemesini sa lamaktad r. Öte yandan siyasal kat l mc l n gösterdi i dü ükdüzey ise gerek ö retim eleman gerek ö renci boyutunda dü üncelerin davran adönü mesine engeldir.Anahtar Sözcükler: Militan demokrasi anlay , özgürlükçü (liberal) demokrasianlay , siyasal kat l m, siyasal toplumsalla ma, Demokrasi Anlay lar Ölçe i, Yükseke itim.

Abstract:
In this study, Cukurova University academic staff?s and students? democracyperceptions were investigated in terms of their sex, subject areas, levels of politicalparticipation and academic hierarchy variables in the context of political socialization.The study was conducted in 2004-2005 academic year at Cukurova Universitywith 160 official academic staffs and 600 students which were attending to CukurovaUniversity at the same period. To determine the democracy perceptions of academicstaffs and students, ?Perceptions of Democracy Scale? and to examine their levels ofpolitical participation, sex, subject areas and academic hierarchy, ?Politic ParticipationQuestionnaire? was administered.For the data which were obtained from the scale and questionnaire, frequencydistribution and Chi-square techniques were performed. In the analysis, the level ofsignificance was taken as p .05.Findings of the study which were reached by Perceptions of Democracy Scaleindicated that, academic staffs and students of Cukurova University are more prefer theliberal democracy than militant democracy. From the point of sex variable, it was foundthat, there were significant differences between girl and boy students and the rate ofgirls students which were prefer liberal democracy was higher then boy students. Butthere were no significant differences between academic staffs from the point of sex.Students? democracy perceptions also showed significant differences from the point ofsubject areas. The rate of students which prefer liberal democracy was highest in themedical sciences, then in the social sciences and at least in the applied sciences. Butthere were no significant differences between academic staffs from the point of subjectareas which they are study on, and from the point of their academic hierarchy.From the points of findings which were reached by Political ParticipationQuestionnaire, levels of political participation of academic staffs and students? ofCukurova University show a low profile in general. In this study, data were obtainedabout 17 different types of political participation, and 4 different types of being in anorganizational structure. In four different types of political participation there weresignificant differences between students? perceptions of democracy. The rate of studentswhich were prefer liberal democracy was higher then the rate of students which wereprefer the militant democracy. For all of political participation types, there were nosignificant differences between academic staffs from the point of their perceptions ofdemocracy. Only in one type of being in an organizational structure, the rate ofacademic staffs which have liberal democracy perception was higher and statistically,they were differ significantly from academic staffs which were prefer the militantdemocracy.As a result, in the case of Cukurova University, it can be said that the politicalsocialization process is work up effectively. Perceptions of democracy and levels ofpolitical participation of academic staffs and students are parallel. Political culturewhich formed by the university, provides that political socialization is working up in aliberal direction. On the other hand, the low level of political participation is obstructingthe thought to be transformed into behaviors in both academic staffs and studentsdimensions.Key Words: Militant democracy perception, Liberal democracy perception,Political participation, Political socialization, Perceptions of Democracy Scale, Highereducation