Spor liselerinde öğrenim gören öğrencilerin çoklu zekâ alanlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi (İç Anadolu bölgesi örneği)
Investigation of multiple intelligences of students who have education in sport high schools in terms of some variables (Internal Anatolia region example)
Yazar: OĞUZHAN ÇALI
Danışman: DOÇ. DR. MURAT KANGALGİL
Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi ve spor dersi = Physical education and sports lesson ; Liseler = High schools ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Spor = Sports ; Spor okulları = Sports schools ; Çoklu Zeka Kuramı = Multiple Intelligence Theory ; Çoklu zeka = Multiple intelligence

Özet:
Eğitim, insanların gelecekteki hayatlarını doğrudan etkilemesi ve sosyal yapının oluşmasındaki önemli etkisi nedeniyle toplumların gelişmesinde en önemli süreçtir. Bu itibarla, toplumun eğitim ihtiyacını karşılamak amacıyla, okul öncesi eğitimden yükseköğretime, yetişkin eğitiminden mesleki görgü ve bilgi artırımına kadar sürekli geliştirme çalışmaları yapılmaktadır (MEB, 2007). Milli Eğitim Bakanlığı bu çalışmalara paralel olarak gençlerimizin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda gelişimlerini sağlamaları için, farklı türde ortaöğretim kurumları açmıştır. Bu kurumlardan biri de spor liseleridir. Bu okullar, öğrencilerin beden eğitimi ve spor alanında temel bilgi ve beceri kazanmaları için ilgi ve yetenekleri doğrultusunda eğitim-öğretim görmelerini, beden eğitimi ve sporla ilgili yükseköğrenime hazırlanmalarını, spor alanında araştırmaya yönelmelerini; bu alanda yetenekleri doğrultusunda uygulama yapabilecek kişiler olarak yetiştirilmelerini, sağlamak amacıyla açılmıştır (MEB, 2010). Spor liseleri eğitimin ve sporun kesiştiği önemli bir konumda bulunmaktadır. Bu okulların amaçlarından biride beden eğitimi ve sporu yaygınlaştırmaktır. Bu amaçla, spor liselerinde öğrenim gören öğrencilerin bazı değişkenler açısından çoklu zekâ alanları arasındaki farkı ortaya koymak önemlidir. Buradan hareketle bu çalışma neredeyse ülkemizin her yerine açılan spor liselerinde öğrenim gören öğrencilerin çoklu zekâ profillerinin belirlenmesi, öğrencilerin çoklu zekâ alanlarında kendilerini tanımaları, ilgi ve yeteneklerinin farkında olmaları ve bu okullarda görev yapan öğretmenlerin öğrencilerini daha iyi tanımalarına ve planlamalarını da buna göre yapmalarına yardımcı olması amacıyla yapılmıştır.
Araştırma, betimsel bir çalışmadır ve evreni, 2016-2017 Eğitim-Öğretim yılında eğitim-öğretim yapan Türkiye'deki tüm spor liselerinde, öğrenim gören 1. 2. 3. ve 4. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklemi ise; İç Anadolu Bölgesinde 2016-2017 Eğitim-Öğretim yılının II. döneminde eğitim öğretim yapan 8 spor lisesinde öğrenim gören 1. 2. 3. ve 4. sınıf öğrencilerinden toplam 762 kişi oluşturmaktadır.
Araştırmada, Özden (2008) tarafından geliştirilen "Çoklu Zekâ Envanteri" uygulanmıştır. Çoklu zekâ envanteri 5'li likert tipinde olup, 10 bölümden ve toplam 80 maddeden oluşmaktadır. Bu çalışmada elde edilen verilerin değerlendirilmesinde parametrik test varsayımları yerine getirilemediğinden, Kruskal-Wallis varyans analizi testi, Mann-Whitney U testi kullanılmış ve frekans ve yüzdeler ile ifade edilmiştir. Yanılma düzeyi 0,05 olarak alınmıştır. 
Araştırmada elde edilen sonuçlara göre, cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenlerine göre zekâ alanları arasında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır (p>0,05). Aile gelir durumuna göre mantıksal, görsel, müziksel, doğacı ve bedensel zekâ puanları arasındaki farklılık önemli bulunurken (p<0,05) diğerleri önemsiz bulunmuştur. Spor yaşı değişkenine göre, zekâ puanları karşılaştırıldığında bedensel zekâ puanları arasındaki farklılık önemli bulunurken (p<0,05) diğerleri önemsiz bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Çoklu Zekâ Alanları, Spor Lisesi, Öğrenci

Abstract:
Education is the most important process in the development of societies due to the direct impact of people's future lives and the significant impact of social building. In this respect, in order to meet the educational needs of the society, continuous development works are being carried out from preschool education to higher education, adult education, professional manners and knowledge increase (MEB, 2007). In parallel with these studies, the Ministry of National Education has opened different types of secondary education institutions in order to ensure that our young people develop their interests and talents. One of these institutions is sports high school. These schools are opened to require students to pursue education and training in the direction of their interests and skills to gain basic knowledge and skills in the field of physical education and sports, to prepare for higher education in physical education and sports, to be trained as individuals who can practice in the direction of their capabilities in the field  (MEB, 2010). Sports schools are in an important position where education and sports intersect. One of the aims of these schools is to promote physical education and sports. For this purpose, it is important to show the difference between multiple intelligence fields in terms of some variables of the students in sport high schools. From this point of view, this study has been carried out in order to determine the multiple intelligence profiles of the students who are studying in sports high schools which are almost all around our country, to recognize themselves in multiple intelligence areas, to be aware of their interests and abilities and to help teachers in this schools  to understand their students better and plan the process according to this situations.
The research is a descriptive study and it consists of 1st, 2nd, 3rd and 4th grade students who have education in all sport high schools ın Turkey in 2016-2017 academic year. The sample is composed of o1st, 2nd, 3rd and 4th grade students (total 762 students) who are studying at 8 sports schools in the second term of the 2016-2017 academic year in the Central Anatolia Region during the period. 
In the research, "Multiple Intelligence Inventory" developed by Özden (2008) was applied. The multiple intelligence inventory is of the likert type of 5, consisting of 10 chapters and a total of 80 items. Kruskal-Wallis variance analysis test, Mann-Whitney U test was used and expressed in terms of frequency and percentages because parametric test assumptions were not fulfilled in evaluating the data obtained in this study. The level of error was taken as 0.05.
According to the results obtained in the research, there was no significant difference between the intelligence areas according to gender, class level (p>0,05). The difference between logical, visual, musical, naturalistic and physical intelligence scores according to family income status was found significant (p<0,05), while others were not significant. According to the sport age variable, when the intelligence scores were compared, the difference between the physical intelligence scores was significant (p<0,05), while the others were not significant.

Key words: Multiple Intelligence Theory, Sports High School, Student