Satsuma mandarin ağaçlarında besin elementlerinin mevsimsel değişimlerinin araştırılması
Investigation of seasonal variations of nutrient in Satsuma mandarin trees
Yazar: İBRAHİM AYDIN KILINÇ
Danışman: PROF. DR. SAHRİYE SÖNMEZ
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki besin maddeleri = Plant nutrients ; Bitki besleme = Plant nutrition ; Satsuma mandarin = Satsuma mandarin

Özet:
Bu çalışmada, Satsuma mandarinin bitki besin elementlerinin mevsimsel değişimlerinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla Nisan 2022- Mart 2023 ayları arasında her ay düzenli olarak Antalya Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü'nün Serik lokasyonunda bulunan mandarin bahçesindeki 30 ağaçtan yaprak örnekleri alınmış ve bu örneklerde N, P, K, Ca, Mg, Fe, Cu, Mn ve Zn analizleri yapılmıştır. 
Vejetasyon periyodu boyunca Satsuma mandarini yapraklarının bitki besin element içeriklerinden N'un %1.88-2.65, P'un %0.14-0.28, K'un %0.89-1.82, Ca'un %1.84-4.64, Mg'un %0.17-0.27, Fe'in 74.15-143.20 ppm, Cu'ın 11.57-18.97 ppm, Mn'nın 9.19-19-47 ppm ve Zn'nun 7.88-19.63 ppm aralığında değiştiği ve bitki besin element içeriklerinin vejetasyon dönemi boyunca dalgalanmalar gösterdiği belirlenmiştir. 
En yüksek N, P, K, Ca, Mg, Fe ve Mn konsantrasyonları meyve gelişimi (Haziran-Temmuz), en yüksek Cu konsantrasyonu çiçeklenme (Nisan) ve en yüksek Zn konsantrasyonu ise sürgün oluşturma (Mart) dönemlerinde tespit edilmiştir.  En düşük N, Ca, Mg ve Mn konsantrasyonları çiçeklenme (Nisan-Mayıs), en düşük P, K ve Fe konsantrasyonları sürgün oluşturma ve kış durgunluğu (Aralık-Mart), en düşük Cu konsantrasyonu meyve olgunlaşma (Eylül-Ekim) ve en düşük Zn konsantrasyonu ise hasat (Ekim-Aralık) döneminde elde edilmiştir. Bütün bitki besin elementlerinin en stabil olduğu dönemlerin genel olarak meyve olgunlaşması dönemi olan Eylül ve Ekim ayları olduğu saptanmıştır.  
Sonuç olarak, Satsuma mandarin ağaçlarının mevsimsel besin element ihtiyaçlarının belirlenmesinde ve buna bağlı olarak uygun gübreleme stratejilerinin geliştirilmesinde elde edilen verilerin kritik bir rol oynayabileceği sonucuna varılmıştır.

ANAHTAR KELİMELER: Antalya, Bitki besin elementi, Mevsimsel değişim, Satsuma mandarini

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the seasonal changes of nutrients in the Satsuma mandarins. Between April 2022 and March 2023, leaf samples were taken regularly every month from 30 Satsuma mandarin trees in the mandarin orchard in the Serik location of Antalya Batı Akdeniz Agricultural Research Institute, and N, P, K, Ca, Mg, Fe, Cu, Mn and Zn were analyzed in leaf samples.
During the vegetation period, the nutrient concentrations of Satsuma mandarin leaves ranged between 1.88-2.65% for N, 0.14-0.28% for P, 0.89-1.82% for K, 1.84-4.64% for Ca, 0.17-0.27% for Mg, 74.15-143. 20 ppm for Fe, 11.57-18.97 ppm for Cu, 9.19-19-47 ppm for Mn and 7.88-19.63 ppm for Zn, and it was determined that the nutrient contents fluctuated during the vegetation period.
The highest N, P, K, Ca, Mg, Fe and Mn concentrations were detected during fruit growth (June-July), the highest Cu concentration during flowering (April) and the highest Zn concentration during shoot formation (March). The lowest N, Ca, Mg and Mn concentrations occur during flowering (April-May), the lowest P, K and Fe concentrations were measured during shoot formation and winter dormancy (December-March), the lowest Cu concentrations were determined during fruit ripening (September-October) and the lowest during flowering (April-May). It was determined that the lowest Zn concentration was obtained during the harvest period (October-December). It has been determined that the most stable periods for all plant nutrients are generally September and October, which are the fruit ripening period.
As a result, it was concluded that the data obtained play a critical role in determining the seasonal nutrient requirements of Satsuma mandarin and accordingly developing appropriate fertilization strategies.

KEYWORDS: Antalya, Plant nutrients, Seasonal change, Satsuma mandarin