Çoban çantası (Capsella bursa-pastoris) bitki ekstraktının(dişi) sıçanlarda cinsiyet hormonları üzerine etkileri
The effects of shepherd's purse(Capsella bursa-pastoris) extract on the sex hormones of female rats
Yazar: FATMANUR TUNCEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURİ CENK COŞKUN ; PROF. DR. ERTUĞRUL KAYA
Düzce Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de doğadan toplanan pek çok bitki, insanlar tarafından hastalıklarına şifa olması veya hastalık olarak kabul edilmeyen ama günlük yaşamda görülebilen semptomların tedavisi için yüzyıllardır kullanıla gelmektedir. Ülkemiz ve ilimiz doğasında sıkça görülebilen  Çoban çantası (Capsella bursa-pastoris) bitkisinin özellikle kadın hastalıklarının ve semptomlarının tedavisi amacıyla yıllardır halk tarafından kullanıldığı bilinmektedir. Günümüzde Capsella bursa pektoris bitkisi ekstraktının kullanılması endometrial hiperplaziye bağlı uzun süreli kanamaları kontrol altına alıcı etkisi nedeniyle  geleneksel olarak (halk arasında) tek başına veya bazı bitkilerle sinerji oluşturulduğuna inanılarak yaygın olarak kullanılmaktadır. Fakat bu etkilerin ortaya çıkmasında en önemli role sahip olan cinsiyet hormonları üzerinde nasıl etkileri olduğu veya gösterdiği çeşitli iyileştirici etkilerde bu hormonların aracılığının olup olmadığı konusunda yeterli çalışma bulunmamaktadır. Amenore, oligomenore, dismenore dışında  menoraji, metroraji şikayetlerinde de kullanılması tavsiye edilen bitkinin etkisi ve/veya etki mekanizmasının aydınlatılmasında  üreme/cinsiyet hormonları (estradiol, FSH, LH, progesteron, oksitosin, prolaktin, testesteron…)  ile ilişkisine dair çalışmaların yetersiz olması literatürde bir boşluk olarak göze çarpmaktadır. Bu nedenle, çalışmamız bu boşluğu doldurmak için planlanmıştır. Bu çalışmada Capsella bursa-pastoris bitkisinin cinsiyet hormonları üzerine etkilerini araştırılmak için bu konu kapsamında dişi sıçanlara  Capsella bursa-pastoris bitki ekstraktının verilmesi sonucu sıçanlarda meydana gelen hormonal değişiklikler incelenmiştir.Bu yolla yıllardır toplumda kullanılan ve kadın hastalıkları ve semptomlarında etkili olduğu iddia edilen Capsella bursa-pastoris bitkisinin preklinik çalışmalarının yapılması amaçlanmıştır. Capsella bursa-pastoris ekstraktının sulu ve hidroalkolik ekstraktı gavaj ile 1 hafta süre boyunca üç ayrı gruba verilmiştir.Dozların uygulanması: Capsella bursa-pastoris'in sulu ekstrakt alan sıçan grubu için 1,07g /100g , 2,68 g/100g, 5,35 g/100 g dozlarında; Capsella bursa-pastoris'in hidroalkolik ekstraktını alan sıçan grubuna ise  1,05 g /100g , 2,63 g/100g, 5,25 g/100 g'dır. Sonrasında Capsella bursa-pastoris ekstraktının cinsiyet hormonları üzerinde herhangi bir etkisinin olup olmadığını anlamak için dişi sıçanlardan kan örnekleri alınmıştır.  Alınan kan örnekleri biyokimyasal immünokemilüminesans yöntem ile analiz edildi.

Abstract:
Many plants collected from the nature have been used for centuries for the treatment of diseases or daily health complaints in our country as well as all over the world. It is known that the herbaceous (Capsella bursa-pastoris) plant, which is frequently seen in our country and the city, Duzce, has been used by the public for many years, especially for the treatment of women's diseases and their symptoms. Today, Capsella bursa-pastoris plant extract has been commonly used among the people either alone or with the combination of some plants because of its effects on controlling long term bleeding results from endometrial hyperplasia. However, there are no sufficient studies about the impacts of this plant on the sex hormones, which have the most important role in the emergence of mentioned effects, or whether these hormones have any roles in healing effects of the plant. Although Capsella bursa-pastoris is recommended to be used for the treatments of menorrhagia and metrorrhagia, as well as amenorrhea, oligomenorrhea and dysmenorrhea, the literature is lack of studies which investigate the relationship between the plant and sex hormones (estradiol, FSH, LH, progesterone, oxytocin, prolactin, testosterone…). For this reason, our study is planned to complete the gap. In this study, in order to investigate the effects of Capsella bursa pastoris on sex hormones, hormonal changes that occur as a result of giving Capsella bursa pastoris plant extract to female rats have been investigated. In this way, it was aimed to establish the preclinical studies for Capsella bursa pastoris. In the first step of this research, the aqueous and hydroalcoholic extract of the Capsella bursa-pastoris extract is given to three separate groups for 1 week with gavage. Administering of doses: For the rat group of Capsella bursa-pastoris receiving an aqueous extract, in doses of 1.07g / 100g, 2.68g / 100g, 5.35g / 100g; The rat group that received the hydroalcoholic extract of Capsella bursa-pastoris was given at 1.05 g / 100g, 2.63 g / 100g, 5.25 g / 100 g. Then, blood samples from female rats are taken to see if  the extract has any effects on sex hormones. The collected blood samples were analyzed via biochemical immunochemiluminescence methods.