Türkiye ve İsveç sosyal bilgiler öğretim programlarında finansal okuryazarlık
Financial literacy in social studies curriculum in Turkey and Sweden
Yazar: PINAR ÇİLEK
Danışman: DOÇ. DR. SERKAN KELEŞOĞLU
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
21. yüzyıl becerileri, bireylerin modern dünyada başarılı olabilmeleri için gereken genel yetenekleri ifade etmektedir. Finansal okuryazarlık, bu beceriler arasında özellikle ekonomik hayata katılım, mali planlama, emeklilik, risk yönetimi ve finansal karar verme konularında yeterliliği içermektedir. Günümüzde, finansal kararlar karmaşık hale gelmekte ve bireyler, gelirlerini yönetmek, yatırım yapmak, borç almak veya tasarruf etmek gibi konularda daha bilinçli kararlar alabilmek için finansal okuryazarlık becerilerine ihtiyaç duymaktadır. Bu nedenle, 21. yüzyıl becerileri bağlamında finansal okuryazarlık, bireylerin günlük yaşamlarında daha iyi finansal kararlar almalarını ve ekonomik olarak daha sağlıklı bir gelecek inşa etmelerini sağlamak adına kritik bir öneme sahiptir. 
Çalışma, Türkiye ve İsveç'in sosyal bilgiler öğretim programları ile ders kitaplarını finansal okuryazarlık becerileri açısından karşılaştırmayı hedeflemektedir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yürütülen çalışmada, literatür taraması yapılmış ve veriler doküman incelemesiyle elde edilmiştir. Toplanan bilgi ve veriler içerik analiziyle değerlendirilmiştir. İki ülkenin sosyal bilgiler öğretim programları ve ders kitaplarındaki finansal okuryazarlık becerilerini içeren anahtar kavramlar detaylı olarak incelenerek karşılaştırmalı bir şekilde sunulmuştur. Veri kaynağı olarak MEB Sosyal Bilgiler Programı (2018) ve 4.,5. ve 6. Sınıf sosyal bilgiler ders kitapları, İsveç Ulusal Ajansı (Skolverket) Sosyal Bilgiler Programı, 4–6 Utkik Samhällskunskap 4-6, Nature& Kultur Yayınevine ait Puls 4.,5. ve 6.sınıf ders kitapları yer almaktadır.

Elde edilen bulgular, her iki ülkenin de finansal okuryazarlık becerilerine önem verdiğini göstermektedir. Türkiye'nin finansal okuryazarlık becerilerini sosyal bilgiler ders kitaplarında temel düzeyde mikroekonomik verilere odaklanarak yer verdiği görülmektedir. İsveç'in ders kitapları ise finansal okuryazarlık eğitiminin yanında ekonomi okuryazarlığını da içeren geniş bir perspektiften hem mikro hem de makro ekonomik kavramlar üzerinden açıklamaktadır.

Abstract:
21st century skills refer to the general abilities required for individuals to succeed in the modern world. Financial literacy includes competence in these skills, especially in participation in economic life, financial planning, retirement, risk management and financial decision-making. Today, financial decisions are becoming complex, and individuals need financial literacy skills to make more informed decisions about whether to manage their income, invest, borrow, or save. Therefore, in the context of 21st century skills, financial literacy is critical to enabling individuals to make better financial decisions in their daily lives and build a healthier future economically. 
The study aims to compare social studies curricula and textbooks in Turkey and Sweden in terms of financial literacy skills. In the study, which was carried out using the qualitative research method, a literature review was made and the data were obtained by document analysis. The collected information and data were evaluated by content analysis. Key concepts including financial literacy skills in social studies, curricula and textbooks of the two countries are examined in detail and presented in a comparative way. MEB Social Studies Program (2018) and 4th, 5th and 6th grades as data sources. There are classroom social studies textbooks, Swedish National Agency (Skolverket) Social Studies Program, 4–6 Utkik Samhällskunskap 4-6, Puls 4th, 5th and 6th grade textbooks from Nature & Kultur Publishing House.
The findings show that both countries attach importance to financial literacy skills. It is seen that Turkey includes financial literacy skills in social studies textbooks by focusing on microeconomic data at a basic level. Sweden's textbooks, on the other hand, explain both micro and macroeconomic concepts from a broad perspective that includes economic literacy as well as financial literacy education.