Dictyostelium discoideumun yaşam süreci üzerine steroid hormonların etkisi /
Yazar: ÖMER GÜZEL
Danışman: PROF. DR. NEVZAT SABAN
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1981
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Dictyostelium discoideum'un yaşam süreci üzerine bazı steroid hormonların etkileri ve söz konusu etkilerin ilâçlarla değişimi, bu tez çalışmasının kapsa mında farklı bir yaklaşımla değerlendirilmiştir. M-Tamponlu petri kutularında -6 yapılan deneyler sonucu elde edilen bulgular testosteron ve progesteronun 10 M ve 10 M konsantrasyonlarda Dictyostelium discoideum* un farklılaşma sürecini stimule ettikleri, daha yüksek konsantrasyonlarda inhibe ettikleri ve düşük konsantras yonlarda da 'etkisiz kaldıklarını kanıtlamıştır. Çalışmalarda androstendion, estra diol, östriol-3-sulf at, östron-3-sulfat, kortizonf aldosteron, pregnandiol ve pregnantriol gibi diğer bazı steroid bileşiklerinin çeşitli konsantrasyonlarda farklılaşma süreci üzerine etkileri incelenmiş, yüksek konsantrasyonlarda inhi- bisyon ve düşük konsantrasyonlarda da kayda değer bir etki göstermedikleri saptan mıştır. -7 Farklılaşma süreci üzerine stimulan etkileri saptanan 10 M konsantrasyon daki testosteron ve progesteronun vejetatif çoğalma süreci üzerine olan etkileri de incelemeye alınmıştır. Bulgular, diğer steroid hormonlar gibi testosteron ve pro- gesteron'un da 10 M konsantrasyonda vejetatif çoğalma sürecini inhibe ettiklerini göstermektedir. Inhibitor etki doza bağımlı olarak değişmektedir. Farklılaşma sürecindeki morfolojik değişmelerin engellendiği modifiye çalkalanan kültür sistemi ile yapılan deneylerde alkali fosfataz ve 3-glukosidaz enzim düzeyleri üzerine 10 M konsantrasyonlardaki testosteron ve progesteronun69 etkileri incelenmiştir. Alkali fosfataz düzeyleri 24 saatlik süreç içerisinde hormonların etkisiyle kontrole kıyasla yaklaşık % 20 düzeyinde stimulasyon gös termiştir. $-glukosidaz düzeyleri ise testosteron ve progesteron varlığında yak laşık % 5 düzeyinde değişen ve belirgin olmayan inhibisyon göstermiştir. 10 M konsantrasyondaki testosteron ve progesteronun farklı enzimleri değişik biçim lerde etkilemeleri, bir biyolojik regülasyon mekanizmasını harekete geçirdiklerini göstermektedir. Progesteron ve testosteronun uygun konsantrasyonlarda Dictyostelium disco- ideum'un farklılaşma sürecini uyarıcı yönde etkiledikleri bu çalışma sonucunda ortaya çıkmış bulunuyor. Çalkalanan kültür sistemi ile yapıjlan bu incelemeler, Dictyostelium discoideum üzerine steroidal etkinin farklılaşma sürecindeki bio- kimyasal yansımlarını değerlendiren ilk çalışmadır. Testosteron ve progesteronun çalkalanan kültür sisteminde deneye alınan Dictyostelium hücrelerinin enzim düzeyleri üzerinde yarattıkları değişmeler aktinomisin-D (125 yg/ml) ve siklohekzimid (350 ug/ml) gibi ilaçlarla engellene- bilmektedijr. Bu olgu bize, çalışılmış olan steroidlerin neden oldukları değişme lerin de novo enzim sentezini etkileyici yönde olduğunu kanıtlamaktadır.

Abstract:
Alterations in steroidal hormone effects by various drugs has been studied in this work employing a different approach than the conventional methods. The tests using M-buffer plates have shown that testosterone and progesterone stimulate the differentiation of Dictyostelium discoideum at -6 - 7 the 10 - 10 M concentration range. An inhibition was observed at higher concentrations whereas lower concentrations proved to be ineffective. Parallel results have been obtained at higher concentrations of other steroids including androstenedione, estradiol, estriol-3-sulphate, estrone-3-sulphate, Cortisone, aldosterone, pregnanediol and pregnanetriol. The stimulative effects for the latter steroids were observed to be nil. The effects of testosterone and progesterone on vegetative growth at -6-7 10 - 10 M concentrations were then studied. The results havej confirmed the inhibitor effects at this concentration range as observed with the other steroids employed. The course of* inhibition was observed to be dose dependent. Conflicting results were observed when effects of testosterone and progesterone on alkaline phosphatase and $-glucosidase levels were studied using a modified shaking culture system. Alkaline phosphatase levels were stimulated 20 % whereas 0-glucosidase levels were inhibited insignificantly (5 %) at the presence of 10 M testosterone and progesterone. The differing effects of testosterone and progesterone on alkaline phosphatase and 3-glucosidase is suggestive of a biological regulation mechanism.71 The modified shaking culture system developed has proven to be proficient in determining the steroidal effects on the differentiation of Dictyostelium discoideum. The results obtained using this approach have clearly shown the stimulative effects of testosterone and progesterone at the 10 M concentration. The effects on enzyme levels have been observed to be blocked by Actinomycin-D (125 ug/ml) and Cycloheximide (350 ug/ml) confirming the potency of these steroidal effects on de novo enzyme synthesis.