Mastektomi uygulanan kadınlarda telefonla izlemin benlik saygısına ve beden imajına etkisi
The effect of phone monitoring on SELF-esteem and body image in female patients WHO have undergone mastectomy
Yazar: BAHAR ATALAY GÜLDÜREN
Danışman: PROF. DR. İKBAL ÇAVDAR
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Beden imajı = Body image ; Benlik saygısı = Self esteem ; Hasta takibi = Follow up studies ; Kadınlar = Women ; Mastektomi = Mastectomy ; Meme hastalıkları = Breast diseases

Özet:
Bu çalışma, mastektomi uygulanan kadınlarda telefonla izlemin benlik saygısına ve beden imajına etkisini değerlendirmek amacıyla Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde meme kanseri nedeniyle mastektomi uygulanan ve çalışmaya katılmayı kabul eden, çalışma kriterlerine uyan 65 kadın (deney grubu=32, kontrol grubu=33) ile gerçekleştirildi. Çalışma ön test-son test randomize kontrollü tasarımlı olup Mart 2021-Nisan 2022 tarihleri arasında gerçekleştirildi. 
          Deney grubundaki kadınlara ilk görüşmede "tanıtıcı özellikler bilgi formu", "Rosenberg benlik saygısı ölçeği" ve "beden imajı ölçeği" uygulandı ve yüz yüze eğitim verilerek eğitim kitapçığı teslim edildi. Ardından kadınlara altı kez telefonla izlem takibi uygulandı. Telefonla izlem ve danışmanlık sonrası aynı ölçekler uygulandı. Kontrol grubuna sadece ön test-son test uygulanarak rutin takip alması sağlandı. Verilerin analizleri anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirildi. Mastektomi uygulanan kadınlarda telefonla izlem ile benlik saygısı düzeyinin uygulama sonrasında istatistiksel olarak anlamlı derecede arttığı belirlendi (Z=-2,666; p=0,008). Mastektomi uygulanan kadınlarda telefonla izlem ile beden imajı düzeyleri ise istatistiksel olarak anlamlı olmasa da yükseldi (p=0,467). Deney grubundaki kadınların eğitim düzeyleri benlik saygısı düzeyleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık yarattı, buna göre eğitim düzeyi yükseldikçe benlik saygısı düzeylerinin arttığı saptandı. Deney grubunda, bir aile  üyesinde meme kanseri olan kadınların benlik saygısı düzeyinin, aile meme kanseri öyküsü olmayan katılımcıların benlik saygısı düzeyinden istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu sonucuna ulaşıldı (Z=-2,190; p=0,029).
           Sonuç olarak, mastektomi sonrası telefonla izlem destekli eğitim uygulamasının kadınların benlik saygısı düzeylerini yükselttiği, istatistiksel olarak anlamlı olmasa da beden imajı düzeylerini yükselttiği belirlendi.
Anahtar kelimeler: Mastektomi, Benlik saygısı, Beden imajı, Telefonla izlem

Abstract:
This study was conducted with 65 women (experimental group=32, control group=33) who underwent mastectomy due to breast cancer in the Turkish Republic of Northern Cyprus and agreed to participate in the study, in order to evaluate the effect of telephone monitoring on self-esteem and body image in women who underwent mastectomy. The study has a pretest-posttest randomized controlled design and was carried out between March 2021 and April 2022.  After the pre-test, the women in the experimental group were given face-to-face training and followed up by telephone six times.  Post-tests were applied after telephone follow-up and counseling.  Routine follow-up was provided to the control group by applying only the pretest-posttest. 
Introductory "characteristics information form", "Rosenberg self-esteem scale" and "body image scale" were applied to the women in the experimental group at the first interview, and the training booklet was delivered by giving face-to-face training. Afterwards, the women were followed up by telephone six times. Data analyzes were evaluated at the significance level of p<0.05. In women who underwent mastectomy, the level of self-esteem was found to increase statistically significantly after the application with telephone follow-up (Z=-2.666; p=0.008). In women who underwent mastectomy, body image levels were increased by telephone follow-up, although it was not statistically significant (p=0.467). The education level of the women in the experimental group created a statistically significant difference on their self-esteem levels, according to this, it was found that the higher the education level, the higher the self-esteem levels. In the experimental group, it was concluded that the self-esteem level of women with a family member with breast cancer was statistically significantly higher than the self-esteem level of the participants without a family history of breast cancer (Z=-2.190; p=0.029).
           As a result, it was determined that the education application supported by telephone follow-up after mastectomy increased the self-esteem levels of women and increased their body image levels, although it was not statistically significant.
Keywords: Mastectomy, Self-esteem, Body İmage, Telephone monitoring