Taşıyıcı enzimlerdeki genetik polimorfizmlerin ilaç yanıtına etkileri.
Effects of the genetic polymorfismis in the transporter enzymes to the reply of medicine.
Yazar: FERDA BAŞAR
Danışman: DOÇ.DR. SİNAN SÜZEN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
57ÖZETTaşıyıcı Enzimlerdeki Genetik Polimorfizmlerin İlaç Yanıtına Etkisiİlaçlar hastalıkların tedavisi, önlenmesi, tanısı ve daha kısıtlı olmak üzerediğer tıbbı amaçlar için kullanırlar. Bu amaca ulaşabilmek için toksik düzeylereçıkmayacak kadar yeterli ilaç dozlarını, hedef dokulara ulaştırmak gereklidir.İlaçların etkisinin vücutta ortaya çıkış hızını, ilaç etkisinin şiddetini ve ilaç etkisüresini kontrol eden mekanizmalar vardır.İlaçların vücuttaki etkisi çok çeşitli faktörler tarafından değiştirilebilir. Bufaktörlerden bazıları ilacın farmakokinetiğini farklılaştırmak suretiyle onun etkiyerindeki konsantrasyonunu değiştirirler. Etkideki değişme buna bağlıdır. Diğer bazıfaktörler ise ilacın farmakokinetiğini bir değişme yapmaksızın hedef organ veyahücrelerin cevap verme yeteneğini değiştirmesidir. İlacın metabolizmasında görevalan taşıyıcı enzimlerdeki genetik farklılıklar ilaç yanıtını etkileyen faktörlerdenbiridir. Bu genetik faktörler ilaç metabolizmasını bireylerde ilaçların eliminasyonhızını ilaç reseptörlerinin ve hedef hücredeki diğer yapıların niteliğini ve niceliğinideğiştirerek ilaç etkisinin bireyler arasında, ırklar arasında değişkenlik göstermesindeönemli rol oynarlar.Bu taşıyıcı enzimlerden en önemlisi olan MDR 1 ve ürünü P-glikoproteindegörülen polimorfizmler ilaç yanıtının değişmesine neden olurlar. İlaçların az veyafazla taşınması, etkinin artmasına veya azalmasına bazen de toksik etkinin ortayaçıkmasına neden olur. Bireyler arasında görülen faktörler ilaç yanıtınınfarklılaşmasına neden olur.Anahtar Sözcükler: Genetik faktörler, MDR 1, P-glikoprotein, polimorfizm,taşıyıcı enzimler

Abstract:
58SUMMARYEffects of the Genetic Polymorfismis in the Transporter Enzymes to theReply of MedicineMedicines are used for treatment, prevention and diagnosis of the diseases andalso used more limitedly for other medical purposes.In order to achieve this goal, it isnecessary to transport sufficient doses of medicine that will not reach the toxic levelsto the target tissues.There are mechanisms that control the rate of the medicine effect on the body,the intensity of the medicine effect, and the effect time of the medicine.The effect ofthe medicines in the body can be altered by various factors.Some of these factorschange the concentration in the effect place by altering the pharmacokinetics of themedicine.The alteration of the effect is dependent on this.Some of the other factorsalter the capacity of reply of the target organ or tissues, without chancing thepharmacokinetics of medicine.The genetic differences in the transporter enzymeswhich have a function on the metabolism of the medicine is one of the factors thataffect the effect of medicine.These genetic factors play important role at indicatingdifferent effects of the medicine amongst the individuals and the races, by chancingthe metabolism of the medicine, rate of elimination in the individuals, the quality andthe quantity of medicine respirators and the other structures in the target cells.Polymorphisms observed in MDR 1 - the most important of these transporterenzymes-and its product P-glycoprotein cause the alteration on medicineresponse.Transmitting the quantity of medicine little or much causes the effect toincrease or decrease, and sometimes the toxic effects.The genetic factors seenamongst the individuals cause the response of medicine to differentiate.Key words: Transporter enzymes, MDR 1, P-glycoprotein, polymorphisms,genetic factors