1990 sonrası Türkiye'de alternatif tiyatroda oyunculuk arayışları
After 1990, the search for alternative theatre acting in Turkey
Yazar: MELİKE DURAK ARAS
Danışman: PROF. DR. AYŞE PINAR ARAS
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: 1990 sonrası = After 1990 ; Oyunculuk = Acting ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyuncuları = Theater players ; Tiyatro tarihi = Theatre history

Özet:
1990'ı takip eden yıllarda Türkiye ve Dünyada çok önemli gelişmeler ve değişimler olmuştur. Doksanlardaki bu değişim ve yenilik hız olarak seksenlerdeki değişim ve gelişimden çok daha öndedir. Dünya, yüzyılın son durağında tam anlamıyla 'küresel bir köy' haline gelmiştir. Değişim büyük bir hızla yaşanmıştır. İletişim teknolojisindeki gelişmeler uzağı yakın hale getirmiştir. Dolayısıyla tiyatro sanatında, tüm dünyada yaşanan gelişmeler ülkemizde de yakından hissedilmiştir.
Tüm dünyada olduğu gibi Ülkemizde de Alternatif Tiyatro kavramının ortaya çıkış sebebi, hali hazırda yapılan tiyatronun işlevini yerine getir(e)mediği ve çağın beklentilerine karşılık ver(e)memesi olarak karşımıza çıkıyor. Bu yetersizliğin bilincine varan tiyatro insanları (oyuncu, rejisör, yazar, sahne tasarımcısı, dramaturg) alternatif oluşturmak için bazı atılımlar yapmışlardır.
Çağdaş tiyatro, tiyatronun işlevini, biçimini, seyircisiyle olan ilişkisini, bir kez daha incelemek, bu sanatı yeni baştan tanımak ve tanımlamak ve hali hazırdaki tiyatroya alternatif bulmak niyetinde olmuştur. Bu düşüncenin dünyada ve ülkemizde yaygınlaşması 1990 sonrasına denk gelmektedir. Peter Brook, Eugenio Barba, Armand Gatti, Andre Benedetto, Dario Fo ve Robert Wilson gibi yönetmenlerin ortaya çıkardıkları yeni sanat anlayışıyla tiyatro, dünyada kendine yeni biçim ve öz bulmuştur. Türkiye'de bu çağdaş tiyatro anlayışını benimseyen birçok Alternatif topluluk oluşmuştur; Kumpanya, 5.Sokak Tiyatrosu, Bilsak Tiyatro Atölyesi, LCC, Tiyatro Yan Etki, Dot Tiyatro, Stüdyo Oyuncuları, Kumbaracı 50 gibi.
Bu çalışma, işte bu 'alternatif arayışlar' içerisinde oyunculuk bağlamında yaşanan gelişmeleri, hem dünyada hem de ülkemizdeki yansımalarını inceliyor. Aynı zamanda çalışmanın içerisinde incelenen alternatif tiyatro topluluklarının tiyatro tanımlamalarını ve düşüncelerini ve arayışlarını sergiliyor.
Bu tez iki ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; alternatif tiyatro kavramını ve 1990 sonrası dünyadaki alternatif hareketleri çeşitli toplulukların ışığında anlatıyor. İkinci bölümde ise yine 1990 sonrası ülkemizdeki tiyatro yaşantısını özetleyip, sonrasında da alternatif arayışları inceliyor. Ekler bölümünde ise bazı alternatif tiyatro kurucularıyla yapılan röportajlarla okuyucuyu aydınlatmaya çalışıyor.
Bu çalışma oyunculuk arayışları bağlamında 1990 sonrası yaşanan alternatif hareketleri, dünyada ve ülkemizde çeşitli tiyatro topluluklarında (kurumsal, ödenekli ve özel tiyatrolar) sıçramalı olarak görmeye çalışır.
Anahtar Kelimeler: Alternatif  Tiyatro, Oyunculuk, Tiyatro, Performatif  Oyunculuk Yöntemi, , In Yer Face

Abstract:
In the years following the 1990, both Turkey and the world has been very important developments and changes. In the nineties occurring rate change and innovation far beyond the experienced change and development took place in the eighties. World, literally at the last stop century a 'global village' has become. Change has been a dizzying pace. incredible advances in communication technology have made with people. Thus, in the theater arts, all the developments in the world has felt closely in our country.
As in all the world and in Turkey the reasons the emergence of alternative theater concept already fulfills the theater function held at the ready (e) responding to mean that the modern age and the expectation (e) emerges as the breast. theater people becoming conscious of this deficiency (actor, director, writer, stage designer, writer) have made some strides to create an alternative.
Contemporary theater thinking, the function of the theater, the format, the relationship with the audience, to examine once again, this art has tended to recognize anew and to identify and find an alternative to the theater already. This is thought to be widespread in the world and in Turkey is equivalent to the post-1990. Peter Brook, Eugenio Barba, Armand Gatti, Andre Benedetto, Dario Fo and Robert Wilson theater with a new understanding of art as they revealed the director, has found himself a new format in the world and self. Alternatively, many communities were formed by adopting this approach contemporary theater in Turkey; Kumpanya, 5 th Street Theatre, Bilsak Theatre Workshop, LCC Theatre Side Effects, Dot Theatre, Studio Players, such as Kumbaracı 50.
In this study, that 'alternative pursuits' in the context of developments in acting, both in the world is looking at reflections in our country. It also examined in the alternative theater community theater work showcases the ideas and the search for and identification.
This thesis consists of two main headings. First part; alternative theater concept and alternative movements in the world after 1990 explains in the light of the various communities. In the second part summarizes the theater still lives in the country after 1990, after studying in the search for alternatives. In the appendix, it is trying to enlighten readers with interviews with some of the founders of alternative theater.
This study alternative movement that occurred after 1990 in the context of the search for acting in the world and our country in various theater groups (corporate, private and subsidized theaters) tries to see in stride.

Keywords: Alternative theater, acting, theater, performative Acting Method,, In Yer Face