Yeni medya çağında haber üretiminin değişen yüzü: Haber merkezlerinde yapay zekânın kullanım şekillerinin analizi
The changing face of news production in the new media era: Analysis of use of artificial intelligence in news centers
Yazar: İREM YENİCELER KORTAK
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÖZÇAĞLAYAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
Yapay zekâ teknolojileri her ne kadar çok eski bir geçmişe sahip olsa da özellikle içinde bulunduğumuz yüzyıl içinde daha fazla kullanılır bir hale gelmiştir. Bu teknolojilerin sağladığı hız ve kolaylık, birçok sektörde değişim yaratmış ve insan gibi düşünerek hareket eden sistemleri ortaya çıkarmıştır. İçinde bulunduğu sektörün dinamiklere göre kendini geliştiren ve yenileyen bu teknolojiler farklı işleyişlere sahip olmaktadır. Medya merkezleri içerisinde bulunan yapay zekâ temelli teknolojiler de hem bir sektör olarak medya içerisinde farklı şekilde kullanılmakta hem de medyanın kendi alt dalları arasında kullanımına göre farklılaşmaktadır. Sözü edilen bu farklılaşma durumu ülkeden ülkeye göre de değişim göstermektedir. Bu sebeple çalışmada medya merkezlerinde yapay zekâ teknolojilerinin nasıl uygulandığı derinlemesine görüşme yöntemi kullanılarak incelenmekte ve ardından çeşitli ülkelerden verilen örnekler üzerinden ülkeler arası bir değerlendirme yapma imkânı sunmaktadır. Yapay zekâ teknolojilerinin haber merkezlerinde kullanımına odaklanan bu çalışmanın sonucunda; Türkiye'de haber merkezlerinde ağırlıklı olarak bireysel çabalarla yürütülen bir sistemin var olduğu, yapay zekâya yatırım yapan ülkelerin diğer ülkelere kıyasla daha fazla oranda yapay zekâ teknolojilerini medyada kullandığı, televizyon temelli haber medyalarında yapay zekâ kullanımının en düşük seviyede izlendiği ancak internet temelli medyalarda bu kullanımın en üst düzeye çıktığı ve yapay zekâya yatırım yapan ülkelerin haber merkezlerinde de yapay zekâ teknolojilerinin çok yönlü bir şekilde kendini gösterdiği saptanmıştır.

Abstract:
Artificial intelligence technologies have a very long history. However, their use has become more widespread in the current century. The speed and convenience of these technologies have had a transformative effect on many sectors and have led to the emergence of systems that behave like human beings. These technologies, which evolve and renew themselves according to the dynamics of the sector in which they are used, have a variety of functions. The technologies based on artificial intelligence in the media centres are used in different ways within the media as a sector and differ according to the use of the media in its own sub-branches. This differentiation also varies between countries. Therefore, this study examines how artificial intelligence technologies are used in media centres using in-depth interview method, and then it is possible to make a cross-country evaluation through different country examples. As a result of this study, which focuses on the use of artificial intelligence technologies in news centres; In Turkey, there is a system that is mainly carried out by individual efforts in news centres, where the use of artificial intelligence is at the lowest level in television-based news channels, but this use is at the highest level in Internet-based newspapers, countries that invest in artificial intelligence use artificial intelligence technologies in the media at a higher rate compared to other countries and artificial intelligence technologies are multidimensional in news centres of countries that invest in artificial intelligence.