Sigorta hukukunda arabuluculuk ve tahkim
Mediation and arbitration in insurance law
Yazar: MUSTAFA ÖZGEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF CEMRE HAZIROĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Alternatif uyuşmazlık = Alternate dispute ; Arabuluculuk = Mediation ; Sigorta hukuku = Insurance law ; Sigorta işlemleri = Insurance transactions ; Tahkim = Arbitration ; Türk ticaret hukuku = Turkish commercial law

Özet:
Türkiye'de tahkim, mevzuatta bulunmasına karşın sigorta hukukuna ilişkin uygulaması 21. yüzyılın ilk on yılında ortaya çıkmıştır. Bunun yanında ikinci on yılda arabuluculuk uygulaması, bütün uyuşmazlıklarla birlikte sigorta hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklara da uygulanmaya başlamıştır. Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği uyuşmazlıklara ilişkin önce iş hukukunda, daha sonra ticaret ve tüketici hukukunda dava şartı arabuluculuk uygulamaları sırasıyla yürürlüğe girmiştir. Türk Ticaret Kanunun Altıncı Kitabı olan sigorta hukuku uyuşmazlıklarında arabuluculuk uygulamasının, yalnızca ticaret hukuku uzman arabulucuları tarafından çözülmesi mümkün değildir. Hukuk Uyuşmazlıkları Arabuluculuk Kanunu, Türk Ticaret Kanunu ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunda dava şartı arabuluculuk düzenlenmiş olmasına karşın, sigorta uyuşmazlıklarının arabuluculuk yolu ile nasıl çözüleceğine ilişkin net bir düzenleme yapılmamıştır. Dava şartı arabuluculuğun tahkim için geçerli olmadığı tahkimin de bir alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olduğu ortadadır. Sigorta Tahkim Komisyonun herhangi bir şekilde iradilikten uzak olacak şekilde mahkemelere erişimi engellememesi gerekir. Sigorta uyuşmazlıklarında tahkime başvurunun kolaylaştırılması ve başvurucunun tercih imkânının genişletilmesi gerekmektedir. İradi olan tahkim ile iradi olan arabuluculuğun bir araya gelerek iki yolun da olumlu yanlarını uyuşmazlıkların çözümünde kullanmak, uzmanlaşmış kişiler tarafından kamu düzenine uygun kararlar ortaya çıkarmak açısından Arabuluculuk-Tahkim uygulaması Sigorta Tahkim Komisyonu bünyesinde hayata geçirilmelidir.

Abstract:
Although arbitration is in the legislation of Turkey, its practice in the insurance law emerged in the first decade of the 21st century. On the other hand, in addition to all disputes, mediation practice started in the second decade in disputes due to the insurance law. In relation to the disputes on which the parties can dispose of, mediation practices as a cause of action first entered into force in labor law, then in commercial law and finally in consumer law. It is not possible for the mediation practice in insurance law disputes, which is the Sixth Book of the Turkish Commercial Code, to be resolved only by commercial law expert mediators. Mediation as a cause of action has been arranged in the Legal Disputes Mediation Law, Turkish Commercial Code and Law on Protection of Consumer. However, there is no clear regulation on how insurance disputes be resolved through mediation. It is obvious that mediation as a cause of action is not applicable to arbitration, and that arbitration is an alternative dispute resolution method. The arbitration commission for insurance should not involuntary impede access to courts in any way. In insurance disputes, the application to arbitration should be facilitated and the preference of the applicant should be expanded. For combining voluntary arbitration and voluntary mediation and using the positive aspects of both ways to resolve disputes, making decisions that are suitable for public order by experts, the mediation-arbitration practice should be implemented within the insurance arbitration commission.