Pulmoner tromboembolide 30 günlük mortalite ile ilişkili radyolojik ve laboratuvar faktörler
Radiological and laboratory factors related to 30-day mortality in pulmonary thromboembolism
Yazar: SEMİH DURMUŞ
Danışman: DOÇ. DR. AYSUN ŞENGÜL
Sakarya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Albüminler = Albumins ; Emboli ve tromboz = Embolism and thrombosis ; Kan basıncı = Blood pressure ; Mortalite = Mortality ; Nabız = Pulse ; Pulmoner emboli = Pulmonary embolism ; Radyografi = Radiography ; Sistol = Systole ; Tromboembolizm = Thromboembolism ; Yaş faktörleri = Age factors

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Pulmoner tromboemboli (PTE), mortalite riskinin hızlı saptanması gereken, solunum sisteminin acil durumları arasında bulunan bir hastalıktır. Çalışmamızda, hastanemiz Göğüs Hastalıkları bölümünde yatışı olan bilgisayarlı tomografi pulmoner anjiyografi ile doğrulanmış PTE'si olan hastalarda demografik, klinik özelliklerin, laboratuvar ve radyolojik bazı faktörlerin 30 günlük mortalite ile ilişkisinin incelenmesi, PTE yönetimi ve tedavisinin yönlendirilmesine yardımcı olabilecek yeni sonuçların ortaya konulması amaçlanmıştır.
YÖNTEM: Göğüs Hastalıkları Servis ve YBÜ'de 01.01.2020 ve 15.10.2022 tarihleri arasında pulmoner emboli tanısıyla yatış verilmiş hastaların sosyodemografik, laboratuvar ve radyolojik özellikleri, hastaların elektronik dosyaları ve arşiv dosyaları retrospektif olarak incelenmiştir.
BULGULAR: Çalışmamızda yer alan 204 hastanın 75'i (%36,8) erkekti. Mortal seyreden hastaların yaşlarının ortanca değeri 82 yıl olarak bulundu. Mortalite 29 kişide gelişmişti (%14,2). Hastaların yaşının, sPESI skorlarının ve ESC 2019 kılavuzuna göre mortalite riskinin yüksekliği; tedavide trombolitik kullanımı varlığı; nabız yüksekliği; SaO2 ve sistolik tansiyon düşüklüğü; GFR ≤ 60 mL/dk/1.73 m2 olması; D-dimer, BUN, RDW ve CRP düzeylerinin yüksekliği, GFR, albümin düzeylerinin düşüklüğü; BUN-albümin, CRP-albümin ve nötrofil-lenfosit oranlarının yüksekliği 30 günlük mortalite ile ilişkili bulunmuştur (p < 0,05). D-dimer düzeyleri ile trombüs yükü arasında aynı yönde, orta düzeyde ve istatistiksel olarak önemli ilişki bulunmuştur (p < 0,001). 
SONUÇ: Pulmoner tromboembolide yaş, bahsi geçen klinik, laboratuvar özelliklerin birlikte değerlendirilmesi ile hastaların erken mortalitesi daha yüksek kesinlikte öngörülebilecektir.
Anahtar Kelimeler: Pulmoner tromboemboli, 30 günlük mortalite, yaş, nabız, SaO2, sistolik tansiyon, GFR, BUN, albümin, CRP, NLR, D-dimer.

Abstract:
INTRODUCTION AND PURPOSE: Pulmonary thromboembolism (PTE) is a disease that requires rapid detection of mortality risk and is among the emergencies of the respiratory system. In our study, it was aimed to examine the relationship between demographic, clinical features, laboratory and radiological factors and 30-day mortality in patients with PTE confirmed by computed tomography pulmonary angiography, who were hospitalized in Chest Diseases, and to present new results that may help guide the management and treatment of PTE.
METHOD: Sociodemographic, laboratory and radiological characteristics, electronic files, and archive files of patients hospitalized in the Chest Diseases Service and ICU with the diagnosis of pulmonary embolism between 01.01.2020 and 15.10.2022 were retrospectively analyzed.
RESULTS: Of the 204 patients in our study, 75 (36.8%) were male. The median age of the mortal patients was 82 years old. The mortality was seen in 29 people (14.2%). The high risk of mortality according to the age of the patients, sPESI scores and ESC 2019 guidelines; presence of thrombolytic use in treatment; heart rate; low SaO2 and systolic blood pressure; GFR ≤ 60 mL/min/1.73 m2; high D-dimer, BUN, RDW and CRP levels, low GFR, albumin levels; When the high BUN-albumin, CRP-albumin and neutrophil-lymphocyte ratios were associated with 30-day mortality (p < 0.05). A similar, moderate and statistically significant correlation was found between D-dimer levels and thrombus load (p < 0.001).
CONCLUSION: In pulmonary thromboembolism, the early mortality of the patients can be predicted with higher certainty by evaluating together the age, the aforementioned clinical and laboratory features.
Keywords: Pulmonary thromboembolism, 30-day mortality, age, pulse, SaO2, systolic blood pressure, GFR, BUN, albumin, CRP, NLR, D-dimer.