Sentetik kannabinoid semptom şiddeti ile bağımlılık profili arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relations between the severity of synthetic cannabinoids symptom and the addiction profi̇le
Yazar: MERVE ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. UMUT MERT AKSOY
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Sentetik kanabinoidler = Synthetic cannabinoids ; Tedavi = Treatment

Özet:
Özellikle son yıllarda ülkemizde sentetik kannabinoid (SK) kullanımı giderek yaygınlaşmakta ve bu madde bağımlılığına bağlı olarak çeşitli psikolojik problemlerin ortaya çıktığı görülmektedir. Bağımlıların madde kullanımına ilişkin zararları göz ardı etmesi gerekçesi göz önünde bulundurularak bu araştırmada SK bağımlılarında, bağımlılığa ilişkin profil özellikleri ve psikolojik faktörler arasındaki ilişkinin ortaya koyulması amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini İstanbul ili Küçükçekmece ilçesinde BAYAMER'e (Bağımlılıkta Mücadele Danışmanlık ve Rehabilitasyon Merkezi) Ekim 2017 tarihine kadar olan süreçte başvuran ve SK aldıkları tespit edilen ve yönlendirilen 18 yaş üstü hastalar oluşturmaktadır. Araştırma örneklemi olarak SK kullananlarda BAYAMER'de kaydı bulunan 71 kişinin tümü seçilmiş ve örneklem seçimine gidilmemiştir. BAYAMER'den alınan datalardan kullanılabilir olan 66 tanesi araştırma örneklemini oluşturmuştur. BAYAMER veri tabanındaki hastanın yaşı, cinsiyeti, medeni durumu, bağımlılık süresi, psikiyatrik tedavi sayısı ve madde bırakma girişim sayısı ile birlikte BAPİ Klinik Formu (BAPİ-k) formuna ilişkin bilgileri kaydedilmiştir.
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre bağımlılık şiddeti faktörleri heyecan arama davranışı başlığına ait varyansın %23'ünü açıklamaktadır. Bununla birlikte madde kullanım özellikleri, heyecan arama davranışını belirleyen tek ve en etkili faktör olarak heyecan arama davranışını azaltmaktadır. Diğer bir bulguya göre bağımlılık şiddeti faktörleri dürtüsellik başlığına ait varyansın %28'ini açıklamaktadır. Buna göre tanı dürtüselliği azaltmakta, şiddetli istek ise dürtüselliği artırmaktadır. Araştırmanın son bulgusuna göre bağımlılık şiddeti faktörleri anksiyete başlığına ait varyansın %19'unu açıklamaktadır. Ancak, bağımsız değişkenlerin hiçbiri tek başına anksiyeteye etki etmemektedir.
Anahtar kelimeler: Bağımlılık, sentetik kannabinoid, BAPİ.

Abstract:
Especially in recent years, the use of synthetic cannabinoid (SK) has become increasingly widespread and various psychological problems have emerged due to this substance dependence. In this study, which was prepared considering the reasons for SK addicts to ignore the damages related to substance use, it was aimed to reveal the relationship between the profile characteristics and psychological factors related to dependence. The population of the study consisted of patients over 18 years of age who were admitted and referred to BAYAMER (Addiction Management and Rehabilitation Center) until October 2017 in Küçükçekmece district of İstanbul. The study sample consisted of 66 participants who were enrolled in BAYAMER. In the BAYAMER database, information about the age, gender, marital status, duration of addiction, number of psychiatric treatments and the number of substance abstinence as well as the BAPI Clinical Form (BAPI-k) form were recorded.
According to the findings obtained from the research, dependence severity factors explain 23% of the variance of the excitement search behavior. However, substance use characteristics reduce the excitement search behavior as the single most effective factor determining thrill seeking behavior. According to another finding, addiction severity factors account for 28% of the variance of impulsivity. According to this, the diagnosis decreases impulsivity and the severe desire increases impulsivity. According to the latest findings of the study, dependence severity factors explain 19% of the variance of anxiety. However, none of the independent variables affect anxiety alone.
Keywords: Addiction, synthetic cannabinoid, BAPİ.