Damla yöntemiyle kısıntılı sulama koşulları altında kısıntılı azotlu gübreleme uygulamasının şekerpancarının verimi ve azot kullanımı üzerine etkilerinin belirlenmesi
Determination of effects on sugar beet yield and nitrogen use of deficit nitrogen fertilizer under deficit irrigation with drip method
Yazar: AYŞE ÖKSÜZ
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN TOPAK
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Damla sulama yöntemi = Drip irrigation method

Özet:
Bu çalışma, Konya –Çumra ilçesi Tarım Meslek Lisesi arazisinde 2013 yılında yürütülmüştür. Çalışmada, damla yöntemi kısıntılı sulama koşulları altında kısıntılı gübreleme (azot) uygulamalarının şekerpancarının verimi ve azot kullanımı üzerine etkileri araştırılmıştır. Bu kapsamda; şekerpancarı sulama suyu ve azot ihtiyacının eksiksiz karşılandığı tam sulama (TS) ve tam azot konuları (TA)  ile TS ve TA'nın %75 ve %50'sinden oluşturulan iki geleneksel kısıntılı sulama (KS75 ve KS50)  ve kısıntılı azot konusu  (KA75 ve KA50) planlanmıştır. Azot seviyeleri ana konuları ve sulama seviyeleri ise alt konuları oluşturmuştur. Bitki kök bölgesi toprağının kullanılabilir su kapasitesinin %35-40'ı tüketilince konulu sulamalar başlatılmış ve ardıl sulamalar da aynı prensibe göre uygulanmıştır. Araştırma sonucunda en yüksek kök ve beyaz şeker verimi su ihtiyacının tam karşılandığı konudan elde edilirken, farklı azot seviyeleri uygulaması verimde etkili olmamıştır. Bitkinin gübre azotundan yararlanma randımanına farklı sulama ve azot seviyeleri uygulamasının her hangi bir etkisi belirlenmemiştir. Yine sulama konuları bitki kök ve yapraklarındaki azot oranlarını önemli şekilde etkilemişken, azot seviyelerinin etkisi olmamıştır. Standart %16 şeker oranı dikkate alınarak, konuların dönüştürülmüş kök verimleri karşılaştırıldığında, KS75 ve KS50 uygulamalarında TS konusuna göre, %5 ve %22.8 verim azalması gerçekleşmiştir. Elde edilen bu sonuçlar, su kaynaklarının kısıtlı olduğu tarımsal kurak alanlarda şekerpancarı tarımında damla yöntemiyle %25 kısıntılı sulama yapılabileceğini ve toprak azotu dahil şekerpancarına 15 kg/da azotun yeterli olacağını göstermiştir.

Abstract:
This study was performed at Agro-Vocational School of Konya-Çumra in 2013. In study, deficit irrigation and fertilizer (nitrogen) applications by using drip irrigation affect on yield and nitrogen use efficiency of sugar beet were researched. In this regard, irrigation treatments of full irrigation (FI), application of right amount of irrigation water requirement of crop, and two conventional deficit irrigation treatments namely 75% of FI (DI75) and 50% of FI (DI50) were studied. The fertilizer applications were full nitrogen level (FN), application of right amount of nitrogen requirement of crop, and two deficit nitrogen levels namely 75% of FN (DN75) and 50% of FN (DN50). Nitrogen levels were main and irrigation treatments were as sub-main treatments. Irrigation water was applied through the plots at 30-35% soil water depletion from the available water capacity in crop root zone, and subsequent irrigation events were performed in accordance of this. The results showed that the highest root and white sugar yields were obtained from the treatment receiving right amount of water, and different nitrogen applications had no affect on yield. Nitrogen use efficiency of crop was not affected from different irrigation and nitrogen levels. Irrigation treatments had but nitrogen levels had no significant effects on nitrogen levels in both root and leaves. By comparison to root yield that was converted by using standard 16% polar, the yield reductions for DI75 and DI50 treatments by comparison to FI treatment were 5% and 22.8%, respectively. Those results clearly showed that 25% water deficiency can be recommended by use of drip irrigation system in water-starved drought regions and total nitrogen level of 150 kg/ ha, including soil initial nitrogen content, is preferable for sugar beet.