Özel eğitim öğretmenlerinin özel gereksinimi olan bireylere dil ve iletişim becerilerinin kazandırılmasında kullandıkları yöntem ve tekniklerin belirlenmesi /
Yazar: ÖMER FARUK TURAN
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL ATAMAN
European University of Lefke / Yurtdışı Enstitü / Özel Öğretim Ana Blim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil eğitimi = Language education ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitim öğretmenleri = Special education teachers ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Özel gereksinimli bireyler = Special needs individuals ; Öğretmenler = Teachers ; İletişim becerisi = Communication skill

Özet:
Araştırmanın amacı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde (KKTC) özel eğitim
okullarında görev yapan özel eğitim öğretmenlerinin özel gereksinimi olan bireylerde
dil ve iletişim becerilerinin kazandırılmasında kullandıkları yöntem ve tekniklerin
belirlenmesidir. Araştırma kapsamında betimsel araştırma modeli kullanılmış ve yarı
yapılandırılmış görüşme tekniği ile veriler elde edilmiş, bununla birlikte betimsel
analiz tekniğiyle analiz edilmiştir. Araştırmaya gönüllü olan 15 katılımcı öğretmen
dâhil olmuştur. Katılımcı öğretmenler için sekiz farklı yetersizlik grubuna ilişkin
öğretmen görüşme formu hazırlanmış ve gizlilik esasına dayanarak görüşmeler kayıt
altına alınmıştır.
Araştırmaya katılan gönüllü öğretmenler, zihin yetersizliği grubuyla dil ve iletişim
becerileri üzerine çalışma yaparken daha çok model olma, ardından fırsat öğretimi,
video model olma ve fiziksel yöntem kullandıkları, otizm spektrum bozukluğu
grubuyla çalışan öğretmenlerin daha çok model olma yöntemini kullandıkları, down
sendromu grubuyla çalışan öğretmenlerin en fazla ''model olma'', ''fiziksel yardım''
ve ''fırsat öğretimi'' yöntemlerini kullandıkları, öğrenme güçlüğü grubuyla çalışan
öğretmenlerin video model olma, fırsat öğretimi, gömülü öğretim, drama gibi
yöntemleri, işitme yetersizliği grubuyla çalışan öğretmenlerin, doğal işitsel sözel
yöntem, işaret dili, model olma gibi çeşitlilik gösteren yöntemler kullandıkları,
bununla birlikte gelişimsel yetersizlik grubuyla çalışan öğretmenin model olma ve
video model olma, serebral palsi grubuyla çalışan öğretmenin model olma yöntemini
kullandıkları görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Özel eğitimde dil ve iletişim, dil becerileri, iletişim
becerileri, yöntem ve teknikler.

Abstract:
The aim of the study is to determine the methods and techniques used by special
education teachers working in special education schools in the Turkish Republic of
Northern Cyprus for the acquisition of language and communication skills in
individuals with special needs. In this study, descriptive research model was used and
data were obtained by semi-structured interview technique, but also analyzed with
descriptive analysis technique. Fifteen volunteer teachers participated in the study.
Teacher interview forms were prepared for eight different disability groups for the
participating teachers and interviews were recorded on the basis of confidentiality.
It was seen that the volunteer teachers who participated in the research used more
modelling, then incidental teaching, video modeling and physical methods while
working on language and communication skills with the mentally disabled group. It
is seen that the teachers working with the autism spectrum disorder group mostly use
the method of modeling and the teachers working with the down syndrome group
mostly use the methods of modeling, physical prompting and incidental teaching. It
is seen that the teachers working with the learning disability group use methods such
as video modeling, incidental teaching, embedded teaching, drama, and the teachers
working with the hearing impaired group use various methods such as natural
auditory verbal method, sign language and modeling. However, it is seen that the
teacher working with the developmental disability group uses the modeling and
video modeling and the teacher working with the cerebral palsy group uses the
modelling.
Key Words: Language and communication in special education, language skills,
communication skills, language development, methods and techniques