Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kültürel ihtiyaç analizi
Cultural needs analysis in teaching Turkish as a foreign language
Yazar: HALİT ÇELİK
Danışman: PROF. DR. AYTEN GENÇ
Hacettepe Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil öğretimi = Language teaching ; Dil-kültür = Language-culture ; Kültür = Culture ; Kültürel ihtiyaç = Cultural needs ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Çok kültürlülük = Multiculturalism

Özet:
Yabancı dil olarak bir dilin öğretimi çok eskilere dayansa da son yüzyılda gelişen ve
değişen dünya ve buna bağlı olarak hızlı teknolojik gelişmeler, dil öğretimi konusunun
milletler için "ihtiyaç" haline gelmesine neden olmuştur. Başbakanlık himayesinde
"Yurt Dışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı" aracılığı ile üniversiteler
bünyesinde merkez statüsünde açılan Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma
Merkezleri bu alana en büyük hizmeti veren kamu kuruluşları olmuşlardır.
Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanındaki bu çalışmanın amacı, Türkiye'de lisans
ve lisansüstü öğrenim gören uluslararası öğrencilerin kültürel ihtiyaçlarının belirlenmesi
ve öncelikli olarak Türkçe öğretiminde verilmesi gereken kültürel unsurların tespit
edilmesi temel amaç olarak belirlenmiştir. Bu araştırmada nicel ve nitel veriler ile
karma desen yöntemi uygulanmıştır. Nicel veriler Türkiye'deki 53 farklı üniversitede
okuyan 735 uluslararası lisans ve lisansüstü öğrenciden toplanmıştır. Ayrıca 5 farklı
üniversitede okuyan 20 öğrenci ile yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın
nicel verileri "Ibm spss statistics 24" nitel verileri ise "maxqda" programı ile analiz
edilmiştir.
Çalışma sonucunda elde edilen veriler değerlendirildiğinde, Türk kültürünün
aktarımında öğretmenin önemli rol oynadığı, ders kitapları ve ek malzemelerin çok
yararlı olduğu ve ders dışı yapılan gezilerin ise öğrencilerin dil ve kültürel gelişimine
katkı sağladığı anlaşılmıştır. Twitter ve facebook gibi günümüz sosyal iletişim
kanallarından daha ziyade televizyon ve radyonun kültür aktarımına önemli katkısı
olduğu tespit edilmiştir. İletişimsel yaklaşımla dil öğretiminde Türk kültürü bağlamında
öncelikle aile yapısının, Türk filmlerinin, Türk tiyatro ve edebiyatının aktarılması;
politika ve tarihle ilişkilendirilecek konuların belirli seviyelerden sonra ele alınması
gerektiği anlaşılmıştır. Türkiye'de öğrenim gören uluslararası lisans ve lisansüstü
öğrencilerin kültürel ihtiyaçlarının tespiti amacıyla yapılan bu araştırma sonuçlarının
öğretim programları ve öğretim malzemelerinin geliştirilmesinde katkı sağlayacağı
düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Türkçe, uluslararası öğrenci, kültür, kültürel ihtiyaç, ihtiyaç
analizi.

Abstract:
Even though teaching a foreign language dates back to old times, developing and
changing world in the last century, correspondingly rapid technological developments
and changes in individual learning strategies have led teaching language to become
almost a necessity. TÖMER centers which have been established in the scope of
universities through Presidency for Turks Abroad and Related Communities under
Prime Ministry have become the sub-organizations providing the biggest service in this
area.
The aim of this study in the field of YTÖ(teaching Turkish as a foreign language) is to
determine the cultural needs of graduate and undergraduate international students in
Turkey and the elements of culture primarily given in teaching Turkish. In the study,
qualitative and quantitative data collection has been used. Sample of the study is made
up of 735 graduate and undergraduate international students in 53 universities in
Turkey, and besides, interviews have been held with 20 students from 5 universities.
The study has been analyzed by "IBM SPSS Statistics 24" and MAXQDA qualitative
data analysis software programs.
Once the results from this study are evaluated, it is clear that the teacher has significant
role the transmission of Turkish culture , textbooks and supplementary materials are
useful .In addition to this , It is revealed that out of school trips contribute to the
students' language and cultural development. Besides, Turkish culture is learned and
acquired more by means of communication like TV and radio, rather than social media
networks like Twitter and Facebook. It has been concluded that communication based
teaching approach to teaching language in context of Turkish culture ,family structure
,the transmission of literature ,films, theater and some subject related with politics and
history should hand in after language teaching
It is foreseen that this study on the cultural needs of graduate and undergraduate
international students in Turkey will contribute to teaching approaches and methods by
developing materials.
Key Words: Turkish, international student, culture, cultural needs, needs analysis.