Akut kolanjit ile başvuran hastalarda serum amiloid a (SAA) düzeyinin hastalığın şiddeti ve klinik prognoz ile ilişkisi
The relationship of serum amiloid a level with the severity of the disease and clinical prognosis in patients with acute cholangitis
Yazar: EDANUR SAVAŞ YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. İHSAN ATEŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Akut kolanjit safra yollarında tıkanıklık sonucu gelişen biliyer sistemin
enfeksiyonu ile karakterize gastroenterolojik bir acildir.
Erken dönemde tanı konularak tedavi edilmediği takdirde basit bir
enfeksiyondan yoğun bakım yatışı gerektirecek ve mortal olabilecek bir tabloya kadar
gidebilir. Mortalitesi yüksek olması nedeniyle erken tanı ve tedavi hastanın klinik seyri
açısından önem taşımaktadır.
Akut kolanjit tanı, tedavi ve şiddet sınıflamasında Tokyo kriterleri
kullanılmakta olup literatürde akut kolanjit şiddet ve prognozunun değerlendirilmesi
için çeşitli markerlar ve laboratuvar parametreleri de araştırılmıştır. Serum amiloid A
enfeksiyon durumlarında kandaki değeri artabilen bir markerdır.
Bu çalışmamızda Serum amiloid A'nın akut kolanjitte hastalık şiddeti ve
hastalığın klinik prognozunu öngörmedeki rolünü araştırmak, klinikte kullanılan diğer
laboratuvar parametreleri ile karşılaştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Temmuz 2022 ile Ocak 2023 tarihleri arasında
Ankara Şehir Hastanesi iç Hastalıkları Kliniğinde prospektif gözlemsel çalışma olarak
planlandı.
Çalışmaya Ankara Şehir Hastanesinde akut kolanjit tanısı alan hastalar dahil
edildi.
Hastalar çalışma hakkında bilgilendirilerek onamı alındıktan sonra yatışlarının
ilk 24. saatinde kan örneği alındı. Alınan kanda Elisa yöntemi ile 1/100 dilüsyonlu
şekilde ve dilüsyon faktörü ile hesaplanarak serum amiloid A çalışıldı. Hastaların yatışı
süresi boyunca laboratuvar bulguları, klinik bulguları ve görüntüleme yöntemleri
tarandı. Hastaların klinik demografik bulguları, laboratuvar bulguları ve görüntüleme
bulguları kaydedildi. Çalışmanın birincil sonlanım noktası ciddi hastalık, ikincil
sonlanım noktaları ise ölüm, hastane yatış süresi, yoğun bakım ihtiyacı ve yoğun
bakım yatış süresi idi.
Bulgular: Çalışmamızda 176 hastanın 100'ü (%56,8) erkek, 76'sı (%43,2)
kadın hasta idi. Hastaların yaş ortalaması 71.09±13,44 yıl olup minimum hasta yaşı 33 maksimum 100 yaş idi. Her bir klinik sonlanım için serum amiloid A değerleri
değerlendirildiğinde mortalite, uzamış hastane yatışı ve yoğun bakım ihtiyacını ön
görme açısından anlamlı bulunmazken hafif/orta/şiddetli hastalık ayrımında (p=0,001)
ve 7 günün üzerindeki uzamış yoğun bakım yatışını ön görme de anlamlı bulunmuştur.
(p=0,008)
Sonuç: Akut kolanjitli hastayı kapsamlı olarak değerlendirdiğimizde,
hafif/orta/şiddetli hastalık ayrımında hafif hastalığı orta ve şiddetli hastalıktan
ayırmada SAA her ne kadar anlamlı bulunsa da orta ve şiddetli hastalık ayrımında
anlamlı bulunmamıştır. Uzamış yoğun bakım yatış süresinde SAA anlamlı
bulunmuştur. Ancak SAA'ya yönelik yapılan çalışmaların genellikle çoğunun hastalık
şiddetiyle olan ilişkisine yönelik olduğu görülmüş olup, hastaların yoğun bakım
yatışları uzadıkça karşılaştıkları risk faktörleri ve mortalite riskindeki artış
düşünüldüğünde daha geniş çaplı ve çok merkezli çalışmalarla bu önemli bulgunun
desteklenmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Akut Kolanjit, Serum Amiloid A, Tokyo Kriterleri

Abstract:
Aim: Acute cholangitis is a gastroenterological emergency characterized by
infection of the biliary tract due to biliary obstruction. If not diagnosed and treated in
the early period, it may progress from a simple infection to a mortal condition requiring
intensive care unit hospitalization. Because of its high mortality rate, early diagnosis
and treatment is important for the clinical course of the patient. Tokyo criteria are used
in the diagnosis, treatment and severity classification of acute cholangitis. Various
markers and laboratory parameters have also been investigated in the literature to
evaluate the severity and prognosis of acute cholangitis. Serum amyloid A is a marker
whose value in blood may increase in cases of infection. In this study, we aimed to
investigate the role of serum amyloid A in predicting disease severity and clinical
prognosis in acute cholangitis and to compare it with other laboratory parameters used
in the clinic.
Materials and Methods: This study was planned as a prospective
observational study in the internal medicine clinic of Ankara City Hospital between
July 2022 and January 2023. Patients diagnosed with acute cholangitis at Ankara City
Hospital were included in the study. After the patients were informed about the study
and their consent was obtained, a blood sample was taken in the first 24 hours of
hospitalization. Serum amyloid A was determined by Elisa method with 1/100 dilution
and calculated by dilution factor. Laboratory findings, clinical findings and imaging
methods were screened throughout the hospitalization. Clinical demographic findings,
laboratory findings and imaging findings were recorded. The primary endpoint of the
study was serious illness, and the secondary endpoints were death, length of
hospitalization, need for intensive care and length of intensive care stay.
Results: In our study, 100 (56.8%) of 176 patients were male and 76 (43.2%)
were female. The mean age of the patients was 71.09±13.44 years with a minimum
age of 33 years and a maximum age of 100 years. When serum amyloid A values were
evaluated for each clinical outcome, it was not found to be significant in terms of predicting mortality, prolonged hospitalization and intensive care need, but it was
found to be significant in mild/moderate/severe disease differentiation (p=0,001) and
in predicting prolonged intensive care hospitalization over 7 days (p=0,008).
Conclusion: When we evaluated the patient with acute cholangitis
comprehensively, although SAA was found to be significant in differentiating mild
disease from moderate and severe disease in the mild/moderate/severe disease
distinction, it was not significant in the moderate and severe disease distinction. SAA
was found to be significant in prolonged intensive care unit hospitalization. However,
it has been observed that most of the studies on SAA have focused on its relationship
with disease severity, and this important finding needs to be supported by larger-scale
and multicenter studies considering the risk factors that patients encounter and the
increase in mortality risk as their ICU stays prolong.crp

Keywords: Acute Cholangitis, Serum Amyloid A, Tokyo Criteria