Toplumsal etkileşimin tüketici piyasa davranışına etkisi
The effect of social interaction on consumer market behaviour
Yazar: LOKMAN KURNAZ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET AYDIN
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
İktisat disiplini gerek içerdiği dünya görüşü yoluyla gerekse de politikaları yoluyla toplumsal hayata doğrudan etki eden bir disiplin olarak addedilir. Gelişimi boyunca iktisadın bilimsel bir nitelik kazanmasında bireycilik felsefesinin izleri görülür. Birey üzerindeki toplumsal etkilerin yöntembilimsel çerçeve içerisinde analizin dışında bırakılmasıyla, birey homo economicus kavramı ile karakterize edilir. 
Fakat toplumsal faydaların daha geniş olarak dağıtılabilmesi için günümüzde toplum ve birey arası ilişkilerin keşfine yönelik çalışmalar günden güne çoğalmaktadır. Tüketim kavramı da birey ve toplum arası ilişkilere sahne olan, toplumsal faydanın dağıtılmasında kilit bir kavramdır. Zira sıklıkla sınırsız ihtiyaçların kıt kaynaklar ile optimal  düzeyde nasıl giderilebileceğini inceleyen bir disiplin olarak tanımlanan iktisatta, ihtiyaçların tatmini meselesi tüketim ile vuku bulmaktadır. Kıt kaynakların en verimli şekilde kullanımı ile üretilen toplumsal fayda tüketme eylemi yoluyla elde edilmektedir. Ancak toplumsal faydanın en optimal şekilde dağılımı için aynı zamanda tüketme eyleminin özgür ve güvenli bir çevrede gerçekleşmesi temelinde harcamaların daha doğru ve verimli bir şekilde yönlendirilmesi gerekmektedir. Bu vesile ile satıcıdan tüketiciye mesajların güvenliği meselesi gündeme gelmekte ve davranışsal iktisat gibi alanların ortaya çıkışı ile önem kazandığı görülmektedir. 
Çalışmada, en sık rastlanan satıcı ve tüketici arasındaki ikna mesajlarının çeşitli tüketici grupları arasındaki etkilerinin incelenmesi ve bu mesajları daha güvenli hale getirmek için politika önerilerinde bulunulması hedeflenmiştir. Veriler Ordu'nun Fatsa ilçesinde Kolayda Örnekleme yoluyla seçilmiş 484 katılımcıdan elde edilmiştir. Elde edilen verilerin güvenilirliği ölçülmüş ve daha sonra parametrik testler uygulanmıştır. Sonuçlara göre, farklı demografik grupların kendilerine yöneltilen ikna mesajlarından farklı oranlarda etkilendikleri tespit edilmiş, ayrıca günlük hayatlarında pek çok yanıltıcı/yönlendirici mesajlarla karşılaştıklarını algıladıkları görülmüştür. Varılan sonuçlardan hareketle önerilmesi hedeflenen politika önerilerinin ana ekseni, tüketicilerin kendilerine yöneltilen mesajları doğrulayabildikleri bir takım uygulamalar geliştirmektir. Bu vesile ile tüketiciler, tüketim eylemlerini gerçekleştirirken çok daha güvenli hissetmelerinin beraberinde harcamalarını daha doğru ve verimli bir şekilde yönlendirebileceklerdir. 

Anahtar Sözcükler: Tüketici Davranışı, Toplumsal Etkileşim, İkna, Güvenlik, Toplumsal Fayda, Tüketim Kararları

Abstract:
The discipline of economics is considered as a discipline that directly affects social life, both through philosophy and policies. Throughout its development, the traces of the philosophy of individualism are seen in economics, gaining a scientific quality. By excluding the social effects on the individual from the analysis within the methodological framework, the individual is characterized by the concept of homo economicus.
However, in order to distribute social benefits more widely, studies on the discovery of relations between society and individuals are increasing day by day. The concept of consumption is also a key concept in the distribution of social benefits, which is the scene of relations between the individual and society. Because in the discipline of economics, which is often defined as a discipline that examines how unlimited needs can be met at an optimal level with scarce resources, the issue of satisfaction of needs occurs with consumption. The social benefit produced by the most efficient use of scarce resources is obtained through the act of consuming. However, for the most optimal distribution of social benefits, the act of consuming must also take place in a free and safe environment. On this occasion, the issue of the safety of messages from the seller to the consumer comes to the fore and gains importance with the emergence of fields such as behavioral economics.
In the study, it is aimed to examine the effects of the most common seller-consumer persuasion messages among various consumer groups and to make policy recommendations to make these messages safer. The data were obtained from 484 participants selected by Convenience Sampling in Fatsa district of Ordu. The reliability of the obtained data was measured and then some parametric tests were applied. According to the results, it has been determined that different demographic groups are affected by the persuasive messages at different rates, and they also perceive that they encounter many misleading/directive messages in their daily lives. Based on the results, the centerline of the policy recommendations aimed to be proposed is to develop a number of applications where consumers can verify the messages addressed to them. By this means, consumers will be able to direct their spending more accurately and efficiently, as well as feeling much safer while performing their consumption actions.

Keywords: Consumer Behavior, Social Interaction, Persuasion, Safety, Social Benefit, Consumption Decisions