Fen bilgisi öğretmen adaylarının okul dışı öğrenmeye yönelik ihtiyaçlarının belirlenmesi ve giderilmesi
Determination of prospective scienc teachers needs for out-of-school learning and meeting their needs
Yazar: EFNAN SALTOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. HAVA İPEK AKBULUT
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacıfen bilgisi öğretmen adaylarının okul dışı öğrenme ortamları ve bu
ortamlara yönelik etkinlik hazırlama ile ilgili ihtiyaçlarını belirlemek ve düzenlenecek eğitim ile
birlikte öğretmen adaylarının bu konudaki eksikliklerini gidermektir. Araştırmanın örneklemini bir
devlet üniversitesinin Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümünde öğrenim gören 42 fen bilgisi
öğretmen adayı oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak okul dışı öğrenme ortamları
eğitim etkinliği ihtiyaç belirleme anketi (ODEİBA), okul dışı öğrenme ortamı farkındalık testi
(ODÖFT), eğitim programı sonrası değerlendirme mülakat soruları (ODEMS) kullanılmıştır.
Çalışmada kullanılan ihtiyaç belirleme anketi 42 fen bilgisi öğretmen adayına uygulanmıştır. Bu
öğretmen adaylarından gönüllü olarak eğitime katılmak isteyen 15 öğretmen adayına da diğer veri
toplama araçları uygulanmıştır. Çalışmadan elde edilen veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir.
Araştırmanın sonucunda öğretmen adaylarının çoğunun, eğitim öncesinde okul dışı öğrenme
etkinlikleri konusunda eğitim almadıkları, okul dışı etkinliklerle öğrenme konusunda, yeterli
düzeyde bilgiye sahip olmadıkları, okul dışı etkinliklerle öğrenmede kendilerini yetersiz hissettikleri
belirlenmiştir. Ayrıca öğretmen adaylarının, okul dışı öğrenme ortamları, okul dışı öğretim
kılavuzları, okul dışı öğrenme kapsamında ziyaret edilebilecek kurum ve kuruluşlar, okul dışı
öğrenme etkinliklerinin planlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi ve kullanacakları yöntem ve
teknikler konularında farkındalıklarının arttığı belirlenmiştir. Öğretmen adaylarına verilen okul dışı
öğrenme ile ilgili eğitim sonrasında etkinlik planlamada ve uygulamada beceri kazandıkları, onlara
mesleki ve akademik anlamda katkı sağladığı görülmüştür. Çalışmaya öğretmen adaylarının
dördüncü sınıfta aldıkları öğretmenlik uygulaması dersi kapsamında bir tane okul dışı öğrenme
etkinliği uygulamasını uygulama öğretmeni rehberliğinde gerçekleştirmesininzorunlu tutulması, ileri
de yürütülecek çalışmalarda örneklem grubuna diğer branşlardan öğretmen adayları dahil edilerek
disiplinler arası okul dışı öğrenme etkinlikleri tasarlanması ve uygulanması önerileriyle son
verilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to determine prospective science teachers needs about out-of-school
learning environments and needs for preparing activities for these environments and also to eliminate
their deficiencies about these subjects. The sample of the study consisted of 42 prospective science
teachers studying in the Department of Mathematics and Science Education at a state university. outof-school environments educational activity needs assessment questionnaire, out-of-school
environment awareness test, post training evaluation interview questions are used as data collection
tools. Out-of-school environments educational activity needs assessment questionnaire was applied
to 42 prospective science teachers. Other data collection tools were applied to 15 of these 42
prospective teachers who voluntarily wanted to participate in the training. The data obtained from
the study were analyzed using content analysis. As a result of the study, it has seen that most of the
prospective teachers did not receive any training on out-of-school activities and did not have
sufficient knowledge about learning with out-of-school activities before the training, and they felt
inadequate in learning with out-of-school learning activities. In addition, it has been determined that
prospective teachers got awareness of out-of-school learning out-of-school activities, the place of
out-of-school activities in the curriculum, the institutions and organizations that can cooperate within
the scope of out-of-school activities, the planning, implementation and evaluation of out-of-school
learning activities and the methods and techniques they will use have increased. It has been observed
that after the training that prospective teachers had about out-of-school learning has a positive impact
on skills in planning and implementing activities and have contributions to them professionally and
academically. It is recommended that prospective teachers should be obliged to carry out one outof-school learning activity under the guidance of the practice teacher within the scope of the teaching
practice course they take in the fourth grade. In future studies, it is recommended to design and
implement interdisciplinary out-of-school learning activities by including prospective teachers from
other branches in the sample group.