Yetişkin bireylerin osteoporoz farkındalığı, etkileyen etmenler ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkisi
The relationship between the behaviours of healthy life style and the factors affecting the awareness of osteoporosis in adult individuals
Yazar: ESRA COŞKUN
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE KARAMAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı; yetişkin bireylerde osteoporoz farkındalık düzeyini, etkileyen etmenler ve osteoporoz farkındalık düzeyi ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasında olan ilişkiyi incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipte planlanan ve gerçekleştirilen bu araştırmanın örneklemini; Ağustos – Ekim 2023 tarihleri arasında İzmir Kemalpaşa Devlet Hastanesi Dahili Klinik ve Polikliniklerine başvuruda bulunan, çalışmanın dahil olma kriterlerine uyan ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan 165 hasta oluşturmuştur. Araştırmada verileri toplamak amacıyla 'Tanıtıcı Bilgi Formu', 'Osteoporoz Farkındalık Ölçeği', 'Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II' ölçme araçlarına yer verilmiştir. Araştırmacının kendisi tarafından katılımcılarla yüz yüze görüşülerek veriler toplanmıştır. Verileri değerlendirmek amacıyla; Kruskall Wallis, ANOVA, Pearson Korelasyon, Mann Whitney U analiz yöntemleri verileri değerlendirmek için kullanılmıştır. Sonuçlar değerlendirilirken güven aralığı %95, anlamlılık düzeyi p<0,05 şeklinde yorumlanmıştır. 
Bulgular: Araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 38,38±11,84 olup, %69,1'i kadın, %73,9'u evli, %45,5'i üniversite mezunudur. Bireylerin %29,7 sinin en az bir kronik hastalığı olduğu, %28,5'inin de sürekli ilaç kullandığı belirtilmiştir. Bu bireylerin Osteoporoz Farkındalık Ölçeği toplam puan ortalaması 60,15±18,20, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II puan ortalaması 128,83±23,86'dır. Sigara kullanma, ekonomik durum, eğitim durumu, çalışma durumu, osteoporoz eğitimi alma durumu, ailede osteoporoz tanısı olma durumunun osteoporoz farkındalık düzeyini etkileyen etmenler olduğu belirlenmiştir. Osteoporoz Farkındalık Ölçeği puan ortalaması ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları II ölçeği arasında istatiksel anlamda pozitif yönde orta düzeyde bir ilişki saptanmıştır. 
Sonuç: Bu çalışmada katılımcıların hem sağlıklı yaşam biçimi davranışları hem osteoporoz farkındalık düzeyinin orta seviyenin altında olduğu görülmüştür. Katılımcıların tanımlayıcı özelliklerinden eğitim düzeyinin, sigara kullanmanın, osteoporoz eğitimi almanın ve ailede osteoporoz tanısı olmasının osteoporoz farkındalık düzeyini etkilediği saptanmıştır. Sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve osteoporoz farkındalık düzeyi arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler; Osteoporoz; hemşirelik; sağlıklı yaşam biçimi

Abstract:
Scope: The purpose of this research is to analyze the relationship between the behaviours of healthy life style and the level of osteoporosis awareness and the factors of affecting the level of osteoporosis awaraness on adult individuals.
Material and method: The sample of this research, which have planned and put into practice as descriptive study has comprised 165 patients who are willing to work us, matching the involvement criteria of our study and applying to internal clinics and polyclinics in Kemalpaşa state hospital in İzmir between August and October 2023. In order to collect data in our study, 'personal information form', 'osteoporosis awareness scale' and 'the healthy life style behaviours scale II' have been used as measurement tools. The data have been collected by the researcher via face to face interviewing method. In order to evaluate the data, Mann Whitney, Pearson Corelation, ANOVA, Kruskall-Wallis analyzing methods have been used. The results are of %95 confidence range and have been interpreted as p<0,05 the level of significance. 
Findings: The average age of the individuals who are participating in the research is 38,38.The percentage of women is 69,1. Those who are married %73,9  and %45,5 of the individuals are university graduate.It has been reported that the individuals who  have at least one chronic disease comprise %29,7 and those who use constant medication comprise %28,7. The total average point of the scale of osteoporosis awareness of these individuals is 60,15 and the total average point of the scale of behaviours of healthy life style II is 128,83. It has been reported that educational background, employment status,smoking,osteoporosis training and the diagnosis of osteoporosis among family members are the factors affecting the level of osteoporosis awareness. In terms of statistical, a meaningful relation has been detected between the average point of the scale of osteoporosis awareness and the scale of the behaviours of healthy life style.
Conclusion: In the study, it has been confirmed that both the level of osteoporosis awarenes of participants and the level of the behaviours of healthy life style are below the intermediate. It has been detected that defining characteristic of participants such as; level of education, economic situation, smoking habit, taking OP training and diagnosing OP in a family affect the level of OP awareness. It has been defined that there is a positively relationship between the level of OP awareness and the behaviours of healthy life style.
Keywords; Osteoporosis; nursing; healthy life style