Anti-HBE pozitif kronik hepatit B nedeniyle karaciğer biyopsisi yapılan hastaların fibrozis skorlarının noninvaziv fibrozis belirteçleri ile karşılaştırılması
Comparison of fibrosis scores of patients with anti-HBE positive chronic hepatitis B for biopsy with noninvasive fibrosis markers
Yazar: ELİF HASTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. AHMET YOZGAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology

Özet:
Anti-HBe Pozitif Kronik Hepatit B Nedeniyle Karaciğer Biyopsisi Yapılan Hastaların Fibrozis Skorlarının Noninvaziv Fibrozis Belirteçleri İle Karşılaştırılması, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği. Uzmanlık Tezi, 2023.
Amaç: Kronik hepatit B (KHB); karaciğerdeki inflamasyonun 6 aydan daha uzun süre devam ettiği kronik karaciğer hasarı ve kansere neden olabilen halk sağlığı sorunudur. Karaciğer fibrozisi, karaciğerde oluşan hasarın iyileşme sürecinin  bir  sonucu  olarak  gelişir. Karaciğerdeki fibrozun  belirlenmesinde günümüzde  kullanılan  altın standart yöntem karaciğer biyopsisi olarak kabul edilmekle birlikte invaziv, pahalı olması ve komplikasyonlara  neden  olabildiği için çeşitli noninvaziv yöntemler geliştirilmiştir. Çalışmanın amacı; anti-HBe pozitif kronik hepatit B tanısı nedeniyle karaciğer biyopsisi yapılan hastalarda çeşitli noninvaziv belirteçlerin biyopsi sonucu elde edilen fibrozis skorunu öngörebilme gücünü değerlendirmektir.
Materyal ve Metot: Çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Kliniğinde 2015-2021 yılları arasında anti-HBe pozitif KHB tanısı ile takip edilmekte olan ve karaciğer biyopsisi yapılan 18 yaş ve üzeri 344 hasta geriye dönük olarak değerlendirildi. Hastaların tetkik sonuçları hastane sisteminden tarandı ve APRI (AST to platelet ratio index), FIB-4 (Fibrozis 4 index), AGAP (Age-GGT-PLT index) skorları hesaplandı. Bu skorlar karaciğer biyopsisi sonucu elde edilen fibrozis skoru ile korelasyon ve fibrozisi predikte etme açısından istatistiksel olarak karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışmamızda 18-91 yaş arasında KHB tanılı anti-HBe pozitif 344 hasta değerlendirildi. Hastaların 149'u (%43,3) kadın, 195'i (%56,7) erkek olup yaş ortalaması 46,7 idi. Hastalar Ishak (Modifiye Knodell) skorlama sistemine göre evrelere ayrıldı. Evre 0-3 fibrozis yok-hafif dereceli fibrozis, evre 4-6 ileri derece fibrozis kabul edildi. Hastaların 38'i (%11) evre 0, 61'i (%17,7) evre 1, 163'ü (%47,4) evre 2, 62'si (%18) evre 3, 15'i (%4,4) evre 4, 4'ü (%1,2) evre 5, 1 tanesi ise (%0,3) evre 6 olarak saptandı. Çalışmada APRI, FIB-4 ve AGAP skorları karaciğer biyopsi patoloji sonucundaki fibrozis skoru ile istatistiksel olarak karşılaştırıldı. Fibrozis evre 0-3 ve evre 4-6 karşılaştırıldığında skorlar istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,0001). AUC en yüksek olan AGAP (0,842), sensivitesi en yüksek olan APRI (%90) olarak saptandı. Tüm fibrozis evrelerini ayırmada ise skorların birbirine karşı üstünlüğü saptanmadı.
Sonuç: Çalışmamızda değerlendirilen 344 hastanın verileri retrospektif olarak incelenip değerlendirildiğinde APRI, FIB-4, AGAP skorlarının erken fibrozis evrelerine göre ileri fibrozis evrelerini ayırt etmede daha başarılı olduğu saptandı. Bu nedenle daha çok sayıda çalışmaya ve yeni noninvaziv yöntemlere ihtiyaç vardır. Biyopsinin çeşitli nedenlerle yapılamadığı durumlarda ileri fibrozis evreleri hakkında fikir verebilir.

Anahtar Kelimeler: Karaciğer Biyopsisi, Kronik Hepatit B, Noninvaziv Belirteçler

Abstract:
Comparison of Fibrosis Scores of Patients with Anti-HBe Positive Chronic Hepatitis B for Biopsy with Noninvasive Fibrosis Markers Health Sciences University Ankara Training and Research Hospital Internal Medicine Clinic. Master thesis, 2023
Aim: Chronic hepatitis B (CHB); It is a public health problem that can cause chronic liver damage and cancer, where inflammation in the liver continues for more than 6 months. Liver fibrosis develops as a result of the healing process of damage to the liver. Although liver biopsy is accepted as the gold standard method used today in the determination of liver fibrosis, various noninvasive methods have been developed because it is invasive, expensive and can cause complications. The aim of our study; To evaluate the predictive power of various noninvasive markers for the fibrosis score obtained as a result of biopsy in patients who underwent liver biopsy for the diagnosis of anti-HBe positive chronic hepatitis B.
Materials and Methods: In the study, 344 patients aged 18 years and older who were followed up with the diagnosis of anti-HBe positive CHB in the Gastroenterology Clinic of Health Sciences University Ankara Training and Research Hospital between 2015-2021 and who had liver biopsy were evaluated retrospectively. The examination results of the patients were scanned from the hospital system and APRI (AST to platelet ratio index), FIB-4 (Fibrosis 4 index), AGAP (Age-GGT-PLT index) scores were calculated. These scores were compared statistically in terms of correlation with the fibrosis score obtained as a result of liver biopsy and predicting fibrosis.
Results: In our study, 344 anti-HBe positive patients with CHB between the ages of 18-91 were evaluated. Of the patients, 149 (43.3%) were female and 195 (56.7%) were male, with a mean age of 46.7 years. Patients were divided into stages according to the Ishak (Modified Knodell) scoring system. Stage 0-3 no fibrosis-mild fibrosis, stage 4-6 advanced fibrosis were accepted.  38 (11%) of the patients were grade 0, 61 (17.7%) were grade 1, 163 (47.4%) were grade 2, 62 (18%) were grade 3, and 15 (% 4,4) were stage 4, 4 (1.2%)  stage 5, and 1 (0.3%) of them were diagnosed as stage 6. In our study, APRI, FIB-4 and AGAP scoring systems were statistically compared with the fibrosis score in the liver biopsy pathology result. When fibrosis stage 0-3 and stage 4-6 were compared, the scores were found to be statistically significant (p<0.0001). The highest AUC was AGAP (0.842), and the highest sensitivity was APRI (90%). There was no superiority of scoring systems over each other in separating all fibrosis stages. 
Conclusion: When the data of 344 patients evaluated in our study were analyzed and evaluated retrospectively, it was found that APRI, FIB-4, AGAP scorings were more successful in distinguishing advanced fibrosis stages than early fibrosis stages. Therefore, more studies and new noninvasive methods are needed. In cases where biopsy cannot be performed for various reasons, it can give an idea about advanced fibrosis stages.

Key Words: Chronic Hepatitis B, Liver Biopsy, Noninvasive Markers