Orta gerilim tesislerinde güç katsayısının düzeltilmesi
Medium voltage system power factor to repair
Yazar: AYŞE KUYUGÖZ
Danışman: PROF. SABİR RÜSTEMLİ
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
Günümüzde gelişen teknoloji ile birlikte, kullanılan elektrik ve elektronik cihazlarınsayısı hızla artarak, büyük bir enerji ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Bu ihtiyaç bir taraftan yenienerji kaynakları araştırmalarına neden olurken, bir taraftan da mevcut kaynakların en verimlişekilde kullanılması gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Kullanılan enerji kaynaklarındanüretilmesi, iletilmesi en kolay, en ucuz ve en verimli olan elektrik enerjisinin öneminiarttırmıştır. Ancak elektrik enerjisi kullanılırken tüketici devreden hem aktif hem de reaktifgüç çekmektedir. Aktif güç tüketici tarafından kullanılırken reaktif güç ise gereksiz kayıplaraelektrik masraflarının artmasına neden olmaktadır.Bu nedenle enerji iletim hatlarından çekilen reaktif gücü azaltmak amacı ilekompanzasyon yapma yoluna gidilmektedir. TEDAŞ 0.96 olan güç faktörünü 0.99' ayükseltilmesini istemektedir. Bu tezde Orta Gerilim Reaktif Güç kompanzasyonu üzerindeçalışmalar yapılmıştır. Reaktif Güç kompanzasyonun, önemi, sağladığı faydalar ve sakıncalarıanlatılmıştır.Tezin yürütülmesi aşmasında Van trafo merkezinden çıkan 8 adet fiderin bir yıliçerisindeki aylık aktif ve reaktif güç değerleri alınmıştır. Bu değerlere göre her fider içincos? güç katsayısı hesaplanmıştır. Her fider için aktif ve reaktif güç değişimi ile aylara göregüç katsayısının değişimi gösterilmiştir. Buna göre her fider için kondansatör güçleriincelenmiştir. Kondansatör banklarının bağlantıları gösterilmiştir. Her fiderdekikompanzasyon uygulaması simülasyon olarak gösterilmiştir.Van-3 fiderinde kompanzasyon uygulaması ihtiyacı belirlenmiştir. Van-3 fiderininkondansatör gücü hesaplanarak, bu fiderin güç kayıpları, güç kapasitesindeki artış ve gerilimdüşümündeki azalma hesaplanmıştır. Sonuç olarak reaktif güç kompanzasyonun gerekliliğive VAN trafo merkezinden orta gerilim dağıtımını yürüten VAN TEDAŞ için çokkarlı bir yatırım olduğu kompanzasyon sayesinde enerji kalitesinin artacağı tüketicilerdekigerilim düşüklüğü, reaktif güç bedeli gibi sorunları ortadan kaldıracağı tespit edilmiştir.Anahtar kelimeler: Aktif güç, Güç katsayısı, Reaktif güç

Abstract:
Quantity of electronic devices have increased rapidly by contemporary technology andcaused energy need. This need has eighter caused search of new energy sources or signednecessty of fruitful using of avaible sources. The easiest, the cheapest and the most productiveenergy sources is elektric energy. When electric energy is used it takes eighter activ power orreactive power from circuit. When active power is used, reactive power causesextravantagance and electric expense. Thats why compensation is prefered to reduce reactivepower which is taken from energy transmission line.Medium Voltage Reactive Powercompensation was studied in this thesis. The importance, uses and objections of ReactivePower Compensation evere told. It was explained that the regulation of reactive power factorin medium voltage would pay to TEDAŞ, to system and costumer. Harmonic and rezonansevents which could happened in compensation system were studied. TEDAŞ demands tochange 0,96 reactive power factor into 0,99. The reasons of this are increasing of consumerquantity in compensation system and more reactive energy spending in increasing devices.Active and reactive power values of 8 feeder whose source are Van TransformerStation in one year were learned. Cos factor was counted for each feeder according to powervalues. Active and Reactive power changing for each feeder and power factor changingdifferent months were defined. Capasitor power was counted for each feeder.Insufficient andextreme compensations were determined in compensated feeders and solutions wereexplained. Connections of capatisor banks were defined.Every feeder was showed as asimulation.Values in Van 3 feeder need compensation count. Thats why capasitor power of Van 3feeder and power loss of this feeder and increasing power capacity and reducing of voltagewere calculated. Consequently it was learned that system will solve reactive power problemby the help of capasitor banks. Consequently it was determined that quality of energy willincrease and problems of voltage and value of reactive power coefficient and it will beagainfull investment for VAN TEDAŞ who distributes voltage from Van Transformer stationKey words: Active power, Reactive power, Power factor