Amerikan futbolu sporcularında Sporda Güdülenme Ölçeği'nin geliştirilmesi
Development of Sport Motivation Scale at American football players
Yazar: MURAT ERDEM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERTAN KILCIGİL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sporda Psiko-Sosyal Alanlar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Motivasyon = Motivation ; Motivasyon = Motivation ; Spor psikolojisi = Sport psychology

Özet:
Güdülenme, insan davranışlarının meydana gelmesinin temel nedenidir. Güdülenme konusunda pek çok teori ileri sürülmüştür. Bu teorilerin, genel olarak, ölçüm araçlarının yetersizliği ve sağlam yapılandırılmamaları nedeniyle, uygulamaya yönelik kullanımları zor olmaktadır.Güdülenme konusunda geliştirilen çağdaş teorilerin en önemlilerinden bir tanesi de Özgür İrade Teorisi'dir. Bu teorinin özelliği, güdülenmeyi ayrı basamaklara yerleştirmiş olması ve bu basamakların her birine ayrı bir tanım getirmiş olmasıdır. Bu özellikleriyle Özgür İrade Teorisi; eğitim, iş, spor gibi farklı yaşam alanlarında davranışın açıklanabilmesi ve istenen davranışın geliştirilebilmesi amacıyla geniş uygulama alanları bulmuştur.Sporda Güdülenme Ölçeği, Özgür İrade Teorisi'ni temel alarak, Pelletier ve arkadaşları (1995) tarafından geliştirilmiştir. Toplam 7 alt ölçeği bulunmaktadır. İç güdülenme ölçeği altında 3 altölçek; bilmeye, başarmaya ve uyarılmaya yönelik iç güdülenmelerdir. Dış güdülenme ölçeği altındaki 3 altölçek ise; dışsal düzenleme, içselleştirme ve özdeşleştirmedir. 7. altölçek ise ayrı bir kategoride yer alan güdüsüzlüktür.Bu çalışmanın amacı Pelletier ve arkadaşları (1995) tarafından geliştirilen Sporda Güdülenme Ölçeği'nin Türkçe'ye uyarlanmasının yapılması ve bu uyarlanan ölçeğin Türkiye'deki Amerikan futbolu sporcularının güdülenme düzeylerinin ve şekillerinin değerlendirilmesinde kullanılmasıdır. Böylece çalışma iki aşamada gerçekleştirilmiştir.Türkiye'deki 153 Amerikan futbolu sporcularına Türkçe'ye çevirme ve uyarlanma çalışması yapılmıştır. Yapılan bu çalışmanın istatistiki geçerliliğine Varimax dik döndürme yöntemi kullanılarak bakılmıştır. Daha sonra, 7 altölçek için, iç güvenilirlik çalışması yapılarak Amerikan futbolu sporcularının her bir altölçekte aldığı skorlar hesaplanmıştır. İç tutarlılık çalışmasında, güdüsüzlük, dışsal düzenleme, içe yansıtılma, özdeşleşme, uyarılma, başarma ve bilme altölçekleri için elde edilen skorlar sırasıyla .72, .65, .77, .79, .70, .81 ve 0.80 olmuştur. Amerikan futbolu sporcularının altölçek ve standart sapma skorlarına bakıldığında en yüksek ortalama skoru uyarılmada 5.40 ile, ve en düşük ortalama skoru ise güdüsüzlükte 2.26 ile meydana çıkmıştır. En düşük standart sapma skorları uyarılmak ve güdüsüzlük için 1.15 ve 1.16 olarak ortaya çıkmıştır.Elde edilen sonuçlar, Sporda Güdülenme Ölçeği'nin Türkçe uyarlamasının istatistiki olarak geçerli ve güvenilir olduğunu göstermiştir. Amerikan futbolu sporcularının skorlarının analizinde Türkiye'de Amerikan futbolu sporcularının bu spora ağırlıklı olarak içsel güdülenme nedeniyle katılım gösterdiği görülmüştür.

Abstract:
Motivation is the primary reason why people behave in particular ways. There have been many proposed theories in the field of motivation. Generally, these theories are hard to apply due to the facts that their measurement tools being inadequate and not being structured concretely.One of the important contemporary theories developed in the field of motivation is Self Determination Theory. Importance of this theory is the fact that it suggested different motivation levels and defined each of them. With these characteristics, it has been used widely to define and develop the desired behaviors in various life fields such as education, business and sports.Sport Motivation Scale was developed by Pelletier et al. (1995) based on the Self Determination Theory. Sport Motivation is made up of 7 subscales. Knowledge, stimulation and accomplishment subscales are part of intrinsic motivation; identification, introjection and external regulation subscales are part of extrinsic motivation; and there is a seperate subscale called amotivation.The aim of the study is developing the Turkish version of Sport Motivation Scale, which was developed by Pelletier et al. (1995) and the evaluation of motivation levels and types of American football players in Turkey by using this developed Sport Motivation Scale. That way reasearch was conducted at two levels.Sport Motivation Scale had been filled in by 153 American football players in Turkey fort he traslation and developing study. The validity of the dava was evaluated by using Varimax vertical rotation method. After that, internal reliability was tested for 7 subscales. Finally, scores of American football players in each subscale was calculated. Results of internal consistency for amotivaiton, external regulation, introjection, identification, stimulation, accomplishment and knowledge were .73, .65, .77, .79, .70, .81 and .82 respectively. Highest mean subscale score of American football players was for the stimulation with 5.40 and lowest was for the amotivation with 2.26. Lowest standard deviation scores were obtained from stimulation with 1.15 and amotivation with 1.16.Data obtained showed that Turkish version of Sport Motivation Scale is valid and reliable statistically. Analysis of American football players in each subscale showed that in Turkey, American football players mostly participate in that sport due to internal motivation.