Organik tarım ürünleri pazarlaması ve Mersin ilinde tüketici eğilimleri analizi
Marketing of organic agricultural products and analyses of consumer trends in Mersin province
Yazar: RABİA TAÇYILDIZ
Danışman: PROF. DR. LEVENT SON
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Organik Tarım İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bilinçli tüketim = Conscious consumption ; Gıda tüketimi = Food consumption ; Organik tarım = Organic farming ; Tarımsal pazarlama = Agricultural market ; Tüketim eğilimi = Consumption pattern ; Ürün pazarlaması = Product marketing

Özet:
Organik tarım, üretim sisteminde sağlığa ve doğaya zararlı kimyasallar 
kullanılmayan, yeşil gübreleme ve biyolojik mücadele uygulanan sürdürülebilir bir tarım 
yöntemidir. Dünyada ve Türkiye'de organik tarım ürünlerinin ticaret hacmi ve ürün talebi her 
geçen gün değer kazanmaktadır. Bu çalışmada, dünyada ve Türkiye'de organik tarım ürünleri 
pazarlaması araştırılarak, araştırma örnekleminde yaşayan tüketicilerin; organik tarım 
ürünlerine eğilimleri, ürünü neden, hangi durum ve koşula göre tercih ettikleri veya 
etmedikleri, ürünlere olan tutum ve davranışları incelenmiştir. Ayrıca çalışmada, üreticilerin 
organik tarım ürünlerini pazarlamak için ne gibi yöntemler geliştirebileceğini ve tüketicilerin 
organik tarım ürünleri taleplerinin nasıl karşılanabileceği analiz edilerek saptanmıştır. Mersin 
ilinin araştırma örneklemi seçilmesinde konunun Mersin'de çalışılmamış olması ve Mersin ilinin 
organik tarım ürünleri açısından güçlü bir potansiyele sahip olması etkili olmuştur. 443 
katılımcıdan elde edilen verilerden yararlanılarak anlamlı olduğu düşünülen demografik 
özellikler ve satın alma eğilimleri arasında bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi, 
post hoc testleri uygulanmış ve çapraz tablo analizleri yapılmıştır. Analizler sonucunda, organik 
ürünlerin insan sağlığına olumlu etkileri, konvansiyonel ürünlere oranla daha yüksek olan
fiyatın azaltılması ve organik tarım ürünlerinin tedarik ve dağıtım aşamasının iyileştirilmesi
organik ürün tüketimini artırıcı faktörler arasında bulunduğu saptanmıştır. Elde edilen verilere 
göre; tüketicilerin son yıllarda organik ürün tüketimine daha fazla önem verdikleri, organik 
tarım ürünü tüketimi konusunda 65 yaş ve üzeri tüketicilerin diğer yaş gruplarına göre daha 
olumlu düşündükleri saptanmıştır. Özellikle 25-34 yaş grubu tüketicilerin, ürünlerin gerçekten 
organik olmadığını düşünmeleri ve organik ürünlere istedikleri zaman ulaşamamaları gibi 
sorunlar sebebiyle organik ürün alımı konusunda daha olumsuz düşündükleri belirlenmiştir. Bu 
bağlamda; çoğu tüketicinin organik ürünler hakkında yeterli bilgiye sahip olmadıkları için 
isteksiz ya da organik ürün alımı konusunda kararsız kaldıkları saptanmıştır. Sonuç olarak,
ülkemizde organik tarım ürünlerine olan talebin artırılabilmesi için; tüketicilerin organik 
ürünler hakkında yeterli şekilde bilgilendirilmesi, tedarik ve dağıtım konusunda daha titiz
çalışmalar yapılması ve organik ürünlerin tanıtım ve reklamına daha fazla önem verilmesi 
gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Organik Tarım, Organik Ürün, Pazarlama, Tüketim, Tüketici Eğilimleri

Abstract:
Organic agriculture is a sustainable agricultural technique which was not used harmful 
chemicals for human health and environment and which was applied green fertilization and 
biological control. Trading volume and product demand of organic agricultural products in the 
world and Turkey is being appreciated day by day. In this study, by searching marketing of 
organic agricultural products in the world and Turkey, consumers, living in research sample; 
propensity to organic agricultural products, why or according to what situation or condition 
they prefer these products or not, their attitudes and behaviours to products were examined. 
Besides, in this study, what sort of methods should be developed by producers for marketing of 
organic agricultural products and how organic agricultural products consumers' demands could
be met are analyzed and then determined. In Mersin, not being studied about this research 
subject before and being grand potential about organic agricultural products had an effect on 
choosing Mersin province as a research sample. By making use of data, acquired from 443 
participants, demographic features, which was thought meaningful, and unpaired t test among 
purchase intensions, one-way analysis of variance, post hoc tests were applied and crosstabs 
analyses were carried out. In the results of analyses, it was detected that positive impacts for 
human health of organic products, reducing the high price in proportion to conventional 
products and improving conditions of organic agricultural products' procuring and distribution 
were among factors which increased the consumption of organic products. According to the 
obtained data, it was detected that consumers attached more importance to consume organic 
products in recent years, 65 years and older consumers had more positive thoughts about
consumption of the organic agricultural products. It was also detected that especially 25-34 
years consumers had more negative thoughts about buying organic products because of some 
kind of problems such as thinking that organic products were not really organic and they could 
not get organic products at will. In this sense; It was detected that many consumers had not 
enough information about organic products, so they were unwilling to buy them or they 
hesitated to buy them. As a result, to increase the demand to organic products in our country, it 
was required that consumers should be informed about organic products sufficiently, studies on 
provision and distribution should be carried out more detailed, advertisement and promotion of 
organic products should be attached more importance.

Keywords: Organic Farming, Organic Products, Marketing, Consumption, Consumer Trends