Üniversite öğrencilerinin öz yönelimli öğrenme becerileri ile kişilik özellikleri arasındaki ilişki
The relation between self directed learning skills and personality traits of university students
Yazar: EMİNE DENİZ KAYHAN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ŞİMŞEK
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kişilik özellikleri = Personality traits ; Öz yönetimli öğrenme = Self-directed learning ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme yeteneği = Learning ability ; Öğrenme yönelimi = Learning orientation ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı farklı düzeydeki üniversite öğrencilerinin öz yönelimli öğrenme becerileri ile kişilik özellikleri arasında bir ilişki olup olmadığını tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda iki farklı ölçekten faydalanılmıştır. Üniversite öğrencilerinin öz yönelim becerilerini tespit etmek için araştırmacı tarafından geliştirilen "Öz Yönelimli Öğrenme Ölçeği"nden faydalanılırken; kişilik özelliklerini tespit etmek için Benet-Martinez ve John (1998) tarafından geliştirilip, Sümer, Lajunen ve Özkan (2005) tarafından Türkçeye uyarlanan ''Beş Faktör Kişilik Envanteri Kısa Formu'' kullanılmıştır. Çalışmada nicel verilere dayalı bir model olan betimsel tarama modelinden faydalanılmıştır. Tarama modelleri genel tarama modelleri ve örnek olay taramaları olarak sınıflandırılmakta ve genel tarama modelleri ilişkisel ya da tekil taramalar için kullanılabilmektedir.  Bu çalışma ise öz yönelim becerileri ve kişilik özellikleri olmak üzere iki değişken arasındaki ilişkiyi tespit etmeyi amaçladığından, araştırmanın modeli genel tarama modellerinden birisi olan ilişkisel tarama olarak belirlenmiştir. Araştırmaya Kırşehir Ahi Evran Üniversitesinde öğrenim görmekte olan toplam 553 öğrenci katılmıştır. Bu öğrencilerden 281'i fakültede, 39'u enstitüde, 29'u yüksekokulda ve 204'ü ise meslek yüksekokullarında öğrenim görmektedir. İki ölçekten elde edilen veriler SPSS 24 programı ile analiz edilmiştir. Bu noktada ilk olarak araştırmacı tarafından bu araştırmada kullanılmak üzere geliştirilen ölçeğin geçerlilik analizi, madde analizi, güvenirlik analizi, madde-ölçek toplam korelasyonu, açıklayıcı faktör analizi, madde ayırt edicilik analizleri ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Yapılan bu analizler neticesinde ölçeğe ilişkin uyum indekslerinin kabul edilebilir değerler aldığı görülmüş ve bu haliyle ölçeğin 4 faktörlü yapısı doğrulanmıştır.
Bunun yanı sıra "Öz Yönelimli Öğrenme Ölçeği"nin 0,895 güvenirlik düzeyi ile yüksek seviyede güvenilir bir ölçek olduğu görülmüştür. Araştırmada kullanılan iki farklı ölçeğe ait betimleyici analizlerde ise ortalama ve standart sapma değerler hesaplanmıştır. Bağımsız değişken ile bağımlı değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesinde pearson korelasyon analizi, bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki etkilerinin belirlenmesi için regresyon analizleri yapılmıştır. Araştırma sonucuna göre farklı düzeydeki üniversite öğrencilerinin dışadönüklük, uyumluluk, açıklık ve dürüstlük düzeyleri, nevrotiklik diğer bir deyişle duygusal dengesizlik düzeylerinden fazladır. Araştırmada ortaya çıka bir diğer sonuca göre üniversite öğrencilerinin öz yönelim becerileri yüksektir. Yapılan korelasyon analizi neticesinde, öz yönelimli öğrenme becerisi ile kişilik özellikleri arasında bir ilişki olduğu saptanmıştır. Buna göre; öz yönelimli öğrenme ile kişilik özellikleri ölçeğinin alt boyutları olan dışadönüklük, uyumluluk, dürüstlük ve açıklık arasında pozitif yönlü bir ilişki bulunurken; öz yönelimli öğrenme ile nevrotiklik arasında negatif bir ilişki saptanmıştır.
.

Abstract:
The main purpose of this research is to find whether there is a relation between the self directed learning skills and personality traits of university students at different levels. For this purpose, two different scales were used. In order to determine the self-direction skills of university students "Self Directed Learning Scale" developed by the researcher was used; short form of "The Bıg Fıve Inventory" developed by Benet-Martinez and John (1998) and adapted into Turkish by Sümer, Lajunen, and Özkan (2005) was used to determine personality traits. In the study, the descriptive survey model, which is a model based on quantitative data, was used. Survey models are classified as general survey models and case studies, and general survey models can be used for relational or singular surveys. Since this study aimed to determine the relation between two variables, which were self-direction skills and personality traits, the model of the research was determined as relational survey, which is one of the general survey models. 553 students in total, studying at Kırşehir Ahi Evran University participated in the research. While 281 of these students are studying at faculties, 39 at institutes, 29 at colleges and 204 at vocational colleges. The data obtained from these two scales were analyzed with the SPSS 24 program. At first, validity analysis, item analysis, reliability analysis, item-scale total correlation, explanatory factor analysis, item discrimination analyzes and confirmatory factor analysis of the scale which is developed by the researcher for this study were performed. As a result of these analyzes, it has been seen that the fit indices of the scale have acceptable values, and as such, the 4-factor structure of the scale is confirmed.

In addition, it has been seen that the "Self Directed Learning Scale" is a highly reliable scale with a reliability level of 0.895. In the descriptive analyzes of two different scales used in this research, mean and standard deviation values were calculated. Pearson correlation analysis was used to determine the relation between the independent variable and the dependent variable; regression analyzes were used to determine the effects of the independent variable on the dependent variable. According to the results of the research, when the personality traits of university students at different levels are examined; extraversion, agreeableness, openness and honesty levels are higher than neuroticism. University students have high self-directed learning skills. As a result of the correlation analysis, it was found that there is a relation between self directed learning skills and personality traits. According to this, while there is a positive relation between self directed learning and the sub-dimensions of the personality traits scale such as extraversion, agreeableness, honesty and openness; a negative correlation was found between self-directed learning and neuroticism.