Hacettepe Üniversitesi Romatoloji kliniğinde Biyolojik DMARD tedavisi başlanan romatoid artrit hastalarında takip süresi on yılın üzerinde olanların klinik ve demografik özelliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of clinical and demographic characteristics in rheumatoid arthritis patients with a follow-up period of over ten years who initiated biological DMARD treatment at Hacettepe University Rheumatology clinic
Yazar: ÖZLEM ŞAHAN GÜVEN
Danışman: PROF. DR. UMUT KALYONCU
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Romatoloji = Rheumatology ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Çalışmanın amacı, on yıldan uzun süre biyolojik ilaç alma potansiyeli olan romatoid artrit (RA) hastalarında, takip süresi on yıldan uzun ve kısa olanların klinik ve demografik özelliklerinin incelenmesi ve on yılın üzerinde tedavi takibine devam edilmesinde ilişkili faktörlerin saptanmasıdır. Çalışmaya, 2001-2022 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi Romatoloji Bilim Dalı'nda takip edilen ve on yıldan uzun süre biyolojik DMARD (bDMARD) tedavisi kullanma potansiyeli olan 640 RA hastası dahil edildi. Retrospektif olarak toplanan veriler uygun istatistik yöntemlerle analiz edildi. Hastaların 242'sinin (%37.8) takip süresi on yıl ve üzerindeyken, 398'inin (%66.7) takip süresi on yılın altındaydı. Takip süresi on yıldan uzun hastaların197'si kadındı (%81.4) ve 218'i (%90,9) son vizitte bDMARD tedavisine devam ediyordu. Hastaların 131'i (%54.1) Ankara il merkezinden geliyordu. Ankara ilinden gelen hastaların %50.2'si on yıldan uzun süre takibe devam etmişken, Ankara dışından gelen hastaların %29.8'i on yıldan uzun süre takibe gelmiştir (p<0.001). On yıldan uzun takibi olan hastaların ilk şikayet yaşı 36.9 ±12.9, tanı yaşı 38.7±12.9, ilk şikayet ile bDMARD başlangıç arasındaki süre 8.8±6.9 yıldı. On yıldan kısa süreli takibi olan hastalara kıyasla, uzun süreli takibi olan hastalarda ilk şikayet ile bDMARD başlama arasındaki süre daha uzundu. Tedavi devamlılığı olan hastalarda romatoid faktör kuvvetli pozitifliği daha fazla, kilolu olma sıklığı daha belirgin ve metabolik sendrom komponentleri daha sıktı (Hipertansiyon, diyabetes mellitus ve hiperlipidemi gibi).Uzun süre takipte, akut faz yanıtı kontrolde olan hastalarda, takip devamlılığı daha yüksekti. bDMARD'lar ile birlikte sentetik DMARD'ların kullanımının on yıldan
uzun süre tedavi devamlılığı sağlaması üzerine anlamlı bir etkisi görülmemiştir. İlk tedavi seçeneği olarak intravenöz yolla tedavi kullanıldığında, on yıldan uzun süreli devamlılık daha fazla saptandı. Hastaların başlangıç ve takip aktivite değerlerinin tedavi devamlılığına etkisi görülmemişken, fonsiyonel durumu daha kötü giden hastalar daha uzun süre takip edilmişlerdir. bDMARD alan hastaların en az %37.8'si merkezimizde takibine devam etmiş, %34'ü ise herhangi bir bDMARD'a devam etmektedir. Sonuç olarak hastaların yaşadıkları yerin tedavi aldıkları hastaneye yakınlığı, ilk şikayet ile bDMARD başlangıç süresi, biyolojik ajan başlama öncesi akut faz belirteçleri değeri, on yılın üzerinde tedavi takibine devam etme açısından önemli olarak gözükmektedir.

Abstract:
This study aims to examine the clinical and demographic characteristics of patients with Rheumatoid
Arthritis (RA) who have the potential to receive biological drug treatment for over ten years and to identify factors associated with adherence to treatment during follow-up for more than ten years. The study included 640 RA patients who were followed between 2001 and 2022 at Hacettepe University, Department of Rheumatology. Retrospectively collected data were analyzed using appropriate statistical methods. Of all patients, 242 (37.8%) had a follow-up duration of over ten years, while 398 (66.7%) had less than ten years. Among the patients with a follow-up duration of over ten years,
197 were female (81.4%), and 218 (90.9%) were under bDMARD therapy at their last visit. 131 patients(54.1%) were admitted from Ankara, the capital city of Turkey.While 50.2% of the patients from Ankara had been followed for over ten years, only 29.8% of those from outside Ankara had been followed for the same duration (p<0.001).The average age of onset of symptoms for patients with a follow-up duration of over ten years was 36.9 ± 12.9 years, the average age at diagnosis was 38.7
± 12.9 years, and the average duration between the onset of symptoms and the start of bDMARD treatment was 8.8 ± 6.9 years. Compared to patients with less than ten years of follow-up, patients with long-term follow-up had a longer time between the first symptom and initiation of bDMARD. Patients with treatment adherence had a higher prevalence of strong positive rheumatoid factor, higher frequency of being overweight,and a higher prevalence of metabolic syndrome components such as hypertension,diabetes, and hyperlipidemia. Treatment adherence was higher in patients with wellcontrolled acute phase response during long-term follow-up. Using synthetic DMARDs alongside bDMARDs did not significantly affect treatment adherence for over ten years. Long-term adherence was achieved when intravenous (i.v) treatment was used as the initial treatment option. While the patients' initial and follow-up activity values did not affect treatment continuity, patients with worse functional status were followed for a longer duration. At least 37.8% of the patients receiving bDMARD treatment have continued their follow-up at our center, while 34% continue to receive any bDMARD treatment. In conclusion, factors such as proximity of patients' place of residence to the hospital where they receive treatment, duration between the onset of symptoms and the start of bDMARD treatment, and pre-biological agent initiation CRP value appear to be important in terms of continued treatment follow-up for over ten years.