Organik ürünlerin pazarlanması ve organik ürünlere karşı tüketici davranışları ve bu davranışları etkileyen faktörlerin belirlenmesi (Şanlıurfa ili örneği)
Marketing of organic products and determination of factors affecting behaviors of consumer for organic products (Şanliurfa province sample)
Yazar: FİKRET KAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA HAKKI AYDOĞDU
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Organik tarım = Organic farming ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Ödeme istekliliği = Payment willingness ; Şanlıurfa = Şanlıurfa

Özet:
Günümüzde, artan nüfusun gıda ihtiyacının karşılanabilmesi için konvansiyonel tarımdan, teknoloji yoğun üretim tekniklerine geçilmiş ve daha fazla sentetik kimyasallar ve ilaçlar kullanılmaya başlanmıştır. Aşırı ve kontrolsüz kimyasalların kullanılması tarımsal ürünlerde kalıntıların oluşmasına, insan ve hayvan sağlığını, doğayı, doğal kaynakları ve çevreyi olumsuz yönde etkilemektedir. Bu durum tüketiciler açısından endişe verici bir hale gelmeye başlamıştır. Bunun doğal sonucu olarak da tüketiciler daha güvenli gıda arayışına ve tüketimine yönelmeye başlamış olup, bu da dünyada ve ülkemizde organik gıdaların üretimini ve tüketimini, hem önem ve hem miktar olarak arttırmıştır. Organik ürünlerin pazarlanması ve organik ürünlere karşı tüketici davranışları ve bu davranışları etkileyen faktörlerin belirlenmesi (Şanlıurfa ili örneği) çalışması kapsamında organik ürün tüketicilerine yönelik 382 adet anketle bu çalışma Şanlıurfa'da gerçekleştirilmiştir. Örneklem hacmi, %95 güven sınırında, basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilen katılımcılar ile yüz yüze görüşmeler yoluyla anketler yapılmıştır. Bu çalışmada elde edilen verilerin analizleri ile tüketicilerin organik ürün tercihlerinde etkili olan faktörler ve ödeme istekliliğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada Likert tutum ve algı ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada verilerin değerlendirilmesi için, SPSS programı ile Ki-kare ve Kruskal-Wallis testlerinden yararlanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre tüketicilerin eğitim ve gelir seviyesi arttıkça organik ürün tüketicisi olma eğilimi artmaktadır. Tüketicilerin büyük bir bölümü fiyatların yüksek olduğunu ve organik ürünlere ulaşmakta zorluklar yaşadıklarını belirtmişlerdir. Organik ürün fiyatlarının makul seviyelere çekilmesi ve organik halk pazarların artması durumunda tüketimin artması beklenmektedir. Tüketiciler; kontrol ve denetimlerin, tanıtımların ve bilgilendirilmelerin artmasını talep etmektedir. Organik gıda tüketicileri yaş meyve ve sebze ile süt ve süt ürünlerinin tüketim miktarının yüksek olması nedeniyle bu ürünlerde daha fazla fiyat farkı ödeme eğiliminde olmamalarına karşın, bebek mamaları ile sabun ve güzellik malzemeleri gibi ya tüketimleri zorunlu olanlar ya da tüketim miktarları az olan ürünlerde fiyat farkına katlanma oranları daha yüksektir. Elde edilen sonuçlara bağlı olarak da araştırma bölgesi pazar hacminin artması için uygulanabilecek politikalar araştırılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Today, agricultural production has shifted to intensive production techniques by technological developments from conventional agriculture in order to meet the food needs of a growing population. This process has been used more synthetic chemicals and pesticides. Excessive and uncontrolled use of chemicals results to the formation of residues on agricultural products, this negatively affect animal and human health, the environment and the natural resources. This situation is becoming worrying situation for consumers. As a natural consequence, the consumers have started to search for safer food and safer consumption. That result to increase on the production and consumption of organic food in Turkey and the world, as well as the importance and the usage amount has increased. In other words, it began to emerge a growing market. The marketing of organic products and consumer attitudes toward organic products and to determine the factors that influence these behaviors (Sanliurfa example) 382 questionnaires for organic product consumers was conducted in Sanliurfa in this study. Sample size, the 95% confidence limits, with participants selected by the simple random sampling survey was conducted through face to face interviews. We aimed to determine the effective factors, preferences and willingness to pay for organic products with the analysis of the data obtained in this study. In this study, attitudes and perceptions Likert scale was used. For the evaluation of the data in the study, SPSS program, Ki-Kare and Kruskal-Wallis tests were used. According to the obtained results, the tendency to be consumers of organic products is increasing with increasing consumer education and income levels. A large proportion of consumers indicated that prices remain high and they had difficulties in reaching for organic products. In case the organic product prices down to reasonable levels and increasing organic market is expected to increase people's consumption. Consumers are demanding increasing of control, information and presentation about this topic. Although organic food consumers do not tend to pay further price difference payment, even higher amount of consumption of milk and milk products and vegetables, they settle for the high price difference in such as baby food, soap and beauty supplies that their consumption is mandatory. Depending on the results obtained policies were investigated that can be applied to increase the volume of the market and some suggestions were made.