Sakarya ili heyelan duyarlılık haritalandırması ve risk değerlendirmesi
Landslide susceptibility mappind and risk assessment of Sakarya province
Yazar: BERRE NUR BİR
Danışman: DOÇ. DR. İSA VURAL
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Geoteknik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Heyelan doğal afetler incelendiğinde, içlerinde en çok zarara sebep olanlardan biridir. Ülkemizde de depremden hemen sonra can ve mal kaybı sebebi olarak ikinci sırada gelmektedir. Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ise heyelanların hem mevcut envanter haritalarının oluşturulmasında hem de heyelan olma ihtimali yüksek lokasyonların belirlenip haritalandırılmasında kullanılan ve çalışmaya çok büyük kolaylıklar sağlayan sistemlerdir. Bu çalışma kapsamında Sakarya ilinde yaşanması muhtemel heyelanların zararını indirgemek için heyelan duyarlılık haritalandırması yapılmıştır. İlk olarak analizde kullanılmak üzere belirlenen 10 parametrenin (bitki örtüsü, litoloji, yükseklik, arazi kullanımı, eğim, eğrisellik, bakı, yollara uzaklık, faylara uzaklık, akarsuya uzaklık) haritalandırması yapılmış, daha sonra mevcut heyelan envanter haritası oluşturulmuştur. Elde edilen parametre haritaları ve mevcut heyelan envanter haritası, lojistik regresyon yöntemi ve frekans oranı yöntemiyle analiz edilerek heyelan duyarlılık haritalarına ulaşılmıştır. Bu haritalar beş risk kategorisine (çok düşük, düşük, orta, yüksek, çok yüksek) göre düzenlenmiştir. Üretilen heyelan duyarlılık haritaları ROC analizi ile karşılaştırılıp analiz sonucunda frekans oranı ile üretilen haritanın lojistik regresyon ile üretilen haritaya oranla daha fazla doğrulukta olduğu görülmüştür. Sonuçta gelecekte planlanacak çalışmalar için yararlanılabilecek bir veri kaynağı olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Landslides are one of the most dangerous natural disasters, considering the damages and losses caused by them. In Turkey, landslides come right after the earthquakes considering the damages and losses. This clearly shows that landslides also should be evaluated in terms of danger and risk as well as earthquakes. In previous studies, a wide variety of methods have been developed, used, and continue to be developed and used for hazard (susceptibility) map analysis over time. Within the scope of these analyses, Geographic Information Systems are among the systems that provide great convenience in both the creation of landslide inventory map and the mapping and categorization of areas with high potential for landslides through spatial detection. In this study, it is aimed to determine possible landslide areas and their susceptibility in Sakarya province and thus to reduce the damages caused by landslides to the lowest possible level. In this direction, first of all, ArcGIS maps and landslide inventory map of 10 parameters (elevation, slope, aspect, slope curvature, lithology, vegetation, land use, distance to fault lines, distance to rivers, distance to roads) determined to be used in the analyses were created. The created parameter maps were analyzed using frequency ratio method and logistic regression method, and landslide susceptibility maps were obtained for both methods. The proposed models has been evaluated using area under the (ROC) curve. According to of the area under the curve, the accuracy value of the map obtained by the frequency ratio method was higher.