Sivas il merkezindeki Osmanlı camileri
The Ottoman mosques in the city centre of Sivas
Yazar: MUSTAFA ÜNSAL
Danışman: DOÇ.DR. YILDIRAY ÖZBEK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Mimarlık = Architecture ; Sanat Tarihi = Art History ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Sivas hakkında bugüne kadar yapılan çalışmalar daha çok Selçuklu ve Beyliklerdöneminde inşa edilmiş önemli mimari anıtlar üzerine yoğunlanmış; il merkezindekiOsmanlı camileri görmezden gelinmiştir.?Sivas l Merkezindeki Osmanlı Camileri? adlı çalışma, dört ana bölümdenoluşmaktadır:I. Bölümde, ?Giriş? başlığı altında; konunun tanımı ve sınırları, konunun önemi,araştırma yöntemi, konuyla ilgili kaynaklar, Sivas'ın tarihi ve coğrafyası, Sivas ilmerkezinde günümüze ulaşamayan cami ve mescitler üzerinde durulmuştur.II. Bölümde, ?Katalog? başlığı altında; Sivas il merkezi sınırları içerisinde bulunan veOsmanlı döneminde inşa edilmiş günümüze ulaşabilen 21 adet cami ile günümüzeorijinal haliyle ulaşmış altı adet minare kronolojiye göre tanıtılmıştır. Katalogbölümünde 12 adet yapının rölöve planı eşelli olarak çizilerek; mimarisi, malzeme,teknik özellikleri, süslemesi ve yapılan onarımlardan bahsedilmiştir. Ayrıca kitabesizeserler, arşiv belgeleri, mimari ve süsleme özellikleri dikkate alınarak tarihlendirilmeyeçalışılmıştır.III. Bölümde, ?Değerlendirme? başlığı altında camiler; tipoloji, malzeme, süsleme, yapıelemenları ve kitabeler olmak üzere beş bölümde incelenmiştir. Sivas şehrindekiOsmanlı camilerinin genel özellikleri belirlenerek, Anadolu ölçeğindeki benzerleriylekarşılaştırılması yapılmıştır.IV. Bölüm olan ?Sonuç? kısmında, Sivas il merkezi sınırları içerisindeki Osmanlıcamilerinin, Türk sanatı ve mimarlık tarihi açısından sahip oldukları önemvurgulanarak, senteze ulaşılmıştır.Bu çalışmada, Sivas şehrindeki ustaların kendi yetenekleri ile bölgesel üsluplarınıyarattığı bu camilerin, yapıldığı dönem ve bulunduğu coğrafya içerisinde şaşırtıcıözelliklere sahip olduğu ve günümüze ulaşamayan 96 adet cami ve mescit ile birlikte diğeryıkılan anıtlar da dikkate alındığında, Sivas il merkezinin sanılanın aksine Osmanlıdöneminde oldukça önemli bir kültür ve medeniyet şehri olduğu daha da iyi anlaşılmaktadır.Anahtar Kelimeler: Sivas, Osmanlı, Cami

Abstract:
The hitherto studies made about Sivas have mostly concentrated on the majorarchitectural monuments built at the time of Seljuks and Beyliks. Accordingly, theOttoman mosques in the centre of Sivas have either been ignored or been assumed asnon-existing monuments.This thesis consists of four chapters;In the first chapter, which is an introductory one, the topic is clearly defined and itslimits are explained. As the chapter gives information about the topic and the researchmethod, it is also mentioned about the historical and geographical background of Sivas,and the mosques, which cannot survive till the present, in the city centre of Sivas.In the second chapter named catalogue, 21 surviving mosques in the city-centre of Sivasand six minarets in the same originality as they were first built are introduced by beingfaithful to the chronology.In the following chapter, under the heading of evaluation, the mosques are examined bybeing divided into five sections; typology, equipments, ornamenting, building elementsand inscriptions. The general characteristics of the mosques in Sivas have beendetermined and they have all been compared with the similar samples in the Anatolia.In the last chapter, which is a conclusion, the importance of the mosques in the citycentre of Sivas is emphasized in terms of Turkish Art and architectural history.Finally, the mosques which was built by the masters in Sivas with their specialcapabilities, have some remarkable characteristics within the place and the time ofbuilding. Unlike what it was supposed, when the non-surviving 96 mosques andmasjids are taken into consideration with the ones that were collapsed, it will be realizedthat Sivas was actually an important culture and civilization city in the age of Ottoman.Key Words: Sivas, Ottoman, Mosque