Kritik fikir ve söylemlerin kitlelere empoze edilmesi ve benimsetilmesinde yeni müzik öğelerinin kullanımı: 20. ve 21. yüzyılda duysal unsurların propaganda amaçlı işlevselleştirilme dinamikleri ve yeni müzik grameri
The use of new music components in imposition and infusion of critical ideas and discourses to the audiences: Dynamics of propagandistic functionalization of audio elements and the new music grammar in the 20th and 21st century
Yazar: GÜLCE ÖZEN GÜRKAN
Danışman: PROF. DR. HAKKI ALPER MARAL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı / Müzik ve Sahne Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Müzik = Music ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Müzik = Music ; Müzik eserleri = Music works ; Müzik kültürü = Music culture ; Propaganda = Propaganda ; Propaganda araçları = Vehicles of propaganda ; Siyasi müzik = Political music ; Soğuk savaş = Cold war ; Yabancılaşma = Alienation ; İşlevsellik = Functionality

Özet:
Son yüz elli yılın politik atmosferi, yaşanan silâhlı çatışmalar dışında, büyük oranda, ulus-devletlerin ekonomik ve kültürel hakimiyet mücadeleleri üzerine kuruludur. Büyük kitleler kazanmayı hedefleyen bu mücadelelerde, en büyük rollerden birini, yapılan propaganda çalışmaları oynamıştır. Müzik, bu propaganda çalışmalarının önemli bir parçası olagelmiştir. Öte yandan, aktarılmak istenen fikirlerin, bu fikirleri aktarmak adına işlevselleştirilen müziklere baskın çıkması; müziğin kendi içinde bir amaç olmaktan çıkıp tamamen fikrin hizmetine verilmesi gibi problemler, müziğin kimliğini seyrelttiği gibi, fikrin aktarılma verimini de düşürmektedir. 20. ve 21. yüzyıl Yeni Müzik grameri, toplumun dinleme, algılama ve düşünme pratiklerini değiştirme potansiyeli içerdiğinden; hem müziğin kendi içindeki amacını muhafaza eder, hem de fikirlerin müzikle taşınması ya da temsil edilmesi için yeni yöntem önerileri sunar.

Bu çalışmada, propaganda-müzik ilişkisi, önce etik ve işlevsellik bağlamlarında ele alınmış; ardından, verilen çeşitli örnekler üzerinden, son yüz elli yıla vurgu yapar biçimde tarihselleştirilmeye çalışılmıştır. Bu aşamadan sonra, geleneksel yöntemleri kullanan propaganda işlevli müziklere değinilerek politik gündeme dair söylemlerinin ne kadar etkili olduğu incelenmiştir. Buradan, Yeni Müzik kategorisindeki yapıt örneklerine geçilerek, önerdikleri yeni yöntemlerin toplumda ne tür paradigma değişimlerine hizmet edebilecekleri çıkarsanmaya çalışılmıştır. Son olarak da, tez kapsamında üretilen propaganda işlevli bir Yeni Müzik yapıtı çeşitli platformlarda çalınarak, müziğin kendisinin ve taşıdığı fikrin dinleyiciye ulaşıp ulaşmadığı gözlemi üzerinden, tezin bir sağlaması yapılmıştır. Dinleyicilerden alınan tepkiler, tez çalışması boyunca yapılan çıkarımlarla uyumlu bir şekilde, Yeni Müzik yapıtlarının, dinleyici zihninin işleyiş biçimiyle bağlantıya geçebildiği çıkarımını destekler niteliktedir. Buradan da, Yeni Müzik gramerinin dönüştürücü etkisinin propaganda alanı adına önemli bir kazanım olabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Besides the armed conflicts, the political atmosphere of the last 150 years is substantially based on the economic and cultural domination crusades of nation-states. Propaganda works have got one of the main roles in those efforts that aim to gain vast majorities. Music takes an essential place in these propaganda works. On the other hand, when the ideas to be conveyed predominate over the music pieces which have the function of conveying those ideas, and music loses its intrinsic purpose and exclusively serves to the idea, this problem causes disidentification of music, as well as decreasing the propagation efficiency of the idea. As the New Music grammar of the 20th and 21st century has the potential of making a change of the listening, perceiving and thinking practices of society; not only it protects the intrinsic purpose of music, also suggests new methods of transportation or representation of ideas via music.

In this study, the relationship between propaganda and music is first discussed in the ethics and functionality contexts; then, through the given examples, this relationship is attempted to be historicized, laying the emphasis on the last 150 years. After this phase, the propaganda music pieces which adopt traditional methods are discussed, and the efficiency of their discourses on the political agenda is examined. After that, some examples of the New Music works are given to have a sense on what sorts of paradigm changes the new methods they suggest might serve. Finally, as a part of the thesis work, a New Music piece that has propaganda function is produced, and played in several platforms; thus the observation of whether the music and the idea it aims to convey is received by the audience, contributes to test the hypothesis of this study. The reactions of the audiences support the inference that New Music pieces could connect to the mental processes of the audiences; responsively with the inferences made in the thesis study. Regarding this, it is concluded that the transforming impact of New Music might be an important asset for propaganda studies.