Pandemi sürecinde 65 yaş üstü hastaların depresyon durumunun ve kronik hastalık takiplerindeki aksama durumunun belirlenmesi
Determination of depression status and disruption in chronic disease follow-ups of patients over 65 during the pandemic period
Yazar: BEYZAT ÖZDÖL
Danışman: UZMAN ZEYNEP AŞIK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Depresyon = Depression ; Pandemiler = Pandemics ; Sokağa çıkma yasağı = Curfew

Özet:
Amaç: Hem COVID-19 enfeksiyonunun en çok yaşlıları etkilemesi, hem de alınan önlemler nedeniyle pandemi döneminden en çok etkilenen gruplardan biri şüphesiz ki yaşlılar olmuştur. Bu çalışma COVID-19 pandemisi nedeni ile sokağa çıkma kısıtlaması uygulanmış 65 yaş ve üstü hastaların depresyon durumunu ve kronik hastalık izlemlerindeki aksama durumunu ve bunların sosyodemografik değişkenler ile ilişkisini göstermeyi amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmacılar tarafından katılımcıların sosyodemografik verileri hakkında bilgi toplayan yedi soruyu, Geriatrik Depresyon Ölçeği Kısa Formu'nu (GDÖ-15) ve kronik hastalıkların pandemi öncesinde ve pandemi sürecinde kontrole gidiş sıklıklarının sorgulanmasını içeren bir anket oluşturulmuştur. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği birimlerine başvuran 65 yaş ve üzeri hastalara yüz yüze görüşme tekniği ile oluşturulan anket içeriğindeki sorular yöneltilmiş ve yanıtlar araştırmacı tarafından kaydedilmiştir.
Bulgular: Çalışmamızda yaş ortalaması 70,5+5,3 olan 65 yaş ve üzeri 226 katılımcıda %17,3 hafif, %5,8 orta ve %1,3 ağır olmak üzere %24,4 oranında depresyon saptandı. Kadın cinsiyet (p=0,039), bekar olmak (p=0,033), sosyal güvencesinin bulunmaması (p=0,003) yaşlı bireylerde depresyon açısından risk faktörü olarak tespit edildi. Kronik hastalıklardan hipertansiyon (p=0,046) ve kalp yetmezliği (p=0,030) depresyonu ağır olan hastalarda daha fazla tespit edildi. Depresyon düzeyi orta-ağır olan hastalarda kronik hastalık takiplerine gitme sıklığı daha yüksek saptandı (p=0,011). Pandemi sürecinde hipertansiyonu (p<0,001), kalp yetmezliği (p=0,027), diyabeti (p<0,001), koroner arter hastalığı (p=0,001), osteoporozu (p=0,024), kronik obstrüktif akciğer hastalığı (p=0,002), hipotiroidisi (p=0,002) olan hastaların pandemi öncesine göre yıllık kontrole gidiş sıklığında belirgin azalma saptandı.
Sonuç: Çalışmamızdan elde edilen veriler pandemi sürecini daha zorlu koşullarda geçiren, kısıtlamalara maruz kalan, yakınları ile görüşmeleri sınırlanan, yalnızlaşan, gündelik aktiviteleri etkilenen 65 yaş ve üzeri bireylerde depresyonun azımsanamayacak ölçülerde olduğunu ve kronik hastalık bulunan yaşlıların bu süreçte kontrollerine yeterince gidemediklerini göstermektedir. Bu süreçte yaşlıların ruh sağlığı konusunda daha dikkatli olmak, yaşlıların depresyon açısından taranması, kronik hastalıklarının izlemlerini aksatmamaları konusunda bilgilendirilmeleri ve kolaylaştırıcı önlemler alınması yararlı olabilir.

Abstract:
Objective: Due to the fact that the COVID-19 infection mostly affects the elderly and the precautions taken; one of the groups most affected by the pandemic period has undoubtedly been the elderly. This study aims to show the depression status and disruption in chronic disease follow-ups of patients aged 65 and over who have been placed under curfew due to the COVID-19 pandemic, and their relationship with socio-demographic variables.
Materials and Methods: A questionnaire was created by the researchers, which included seven questions collecting information about the socio-demographic data of the participants, the Geriatric Depression Scale Short Form (GDS-15), and the frequency of going to follow-ups for chronic diseases before and during the pandemic. The questions in the questionnaire created by face-to-face interview technique were asked to the patients aged 65 and over who applied to the Antalya Training and Research Hospital Family Medicine units and the answers were recorded by the researcher.
Results: In our study, depression was found in 24.4% of the participants aged 65 and over, with 17.3% mild, 5.8% moderate, and 1.3% severe. Female gender, being single, and lack of social security were found to be risk factors for depression in elderly individuals. Hypertension and heart failure, which are chronic diseases, were more common in patients with severe depression. The frequency of going to chronic disease examinations was found to be higher in patients with moderate to severe depression. During the pandemic period, there was a significant decrease in the frequency of annual examinations in patients with hypertension, heart failure, diabetes, coronary artery disease, osteoporosis, chronic obstructive pulmonary disease, and hypothyroidism compared to the pre-pandemic period.
Conclusion: The data obtained from our study show that depression is at a considerable level in individuals aged 65 and over, who have undergone the pandemic period under more difficult conditions, who are exposed to restrictions, whose contacts with their relatives are limited, who are lonely and whose daily activities are affected, and that the elderly, many of whom have chronic diseases, cannot go to their examinations sufficiently during this period. In this period, it may be beneficial to be more careful about the mental health of the elderly, to be scanned in terms of depression, to be informed about their chronic diseases, and to take facilitating measures.