Türkiye'nin bilim ve teknoloji politikasi: Uluslararası karşılaştırmalı bir analiz
Turkey?s science and technology policy: An international comparative analysis
Yazar: ZEYCAN KARAKAYA
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE ATİK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İkt. Gelişme ve Uluslararası İkt. Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ekonomi = Economics ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Bilim = Science ; Bilim politikası = Science policy ; Ekonomi = Economy ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik etki = Economic effect ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji politikaları = Technology policies ; Türkiye = Turkey ; Yenilik = Innovation

Özet:
Günümüzde, ülkelerin ekonomik ve sosyal kalkınma hedeflerine ulaşmak amacıyla uyguladıkları bilim ve teknoloji politikalarının önemi gittikçe artmaktadır. Bilim ve teknoloji politikaları, ülkelerin refah seviyelerini doğrudan etkilemekle birlikte sosyal gelişmelere yön veren bir niteliğe sahiptir.Bilim ve teknoloji politikaları, ekonomi alanında ve askeri alanda uluslararası rekabet şiddetlendikçe önem kazanmıştır. Çünkü bu rekabet, aslında birbirine sıkı sıkıya bağlı olan askeri gücünde ekonomik gücünde, bilim ve teknolojedeki üstünlüğe dayandığını göstermiştir.Bilgiye dayalı yatırımların çok düşük düzeylerde bulunması, Türkiye ekonomisinde bilgiden yeterince yararlanılamamasında önemli bir etkendir. Bu nedenle, bilim ve teknoloji alanında gelişmelerin sağlanması, üretimin ve verimliliğin artması, ekonomik, sosyal, siyasal ve kültürel alandaki yapısal dönüşümlerin gerçekleştirilmesi amacıyla bilim, teknoloji ve AR-GE faaliyetlerine daha fazla yatırım yapılması ve eğitim kalitesinin artırılmasına öncelik verilmesi gerekmektedir. Bunun için de, bilgi teknolojilerinin üretimini ve kullanımını artıracak teknolojik ilerlemenin başlıca koşulu olan AR-GE faaliyetlerine kaynağın artırılması, başta insana yapılan yatırımın temel unsuru olan eğitime, bilim ve teknolojiye yönelik yatırım politikalarına önem verilmesi ve insan odaklı gelişme politikalarının ön plana çıkarılması önemlidir.1990'larda ABD' de yaşanan hızlı verimlilik artışı, hem ABD `de hem de Batı Avrupa'da büyük ilgi görmüş ve birçok makro ekonomik çalışmada da bu hızlı verimlilik artışının inovasyon göstergelerinden; AR-GE harcamalarının bir sonucu olan bilgi ve iletişim teknolojilerine bağlı olduğu ortaya çıkmıştır.Dünyada ekonomik yönden gelişmiş ülkelerin tümü uzun dönemli toplumsal, ekonomik ve siyasi hedefleri ile uyumlu bir bilim ve teknoloji politikası geliştirmişlerdir.Uluslararası karşılaştırmalarda, AR-GE harcamalarının GSYİH içindeki oranı; Japonya da % 3,3 (2005 yılı) olup, ABD'de 2006 yılında % 2,6 olarak gözükmektedir. Türkiye'de 2001 yılında GSYİH içindeki AR-GE harcamaları oranı % 0,54 iken bu oran 2007 yılında % 0, 93'e yükselmiştir. Türkiye'de AR-GE harcamalarının GSYİH içindeki payı 2007 yılı verilerine göre (% 0.93), hem AB 2001 yılı ortalamasından (% 1.88) hem OECD 2007 yılı ortalamasından (% 2.26) düşüktür. Artış oranı yükselmiş gibi gözükürken, AB ve OECD ülkeleriyle aramızdaki farkı kapatmaya yetmemektedir.1963'den sonra hazırlanan kalkınma planlarında bilim ve teknolojiye daha fazla önem verilmiştir.Anahtar Kelimeler: Bilim ve Teknoloji, Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Araştırma-Geliştirme, İnovasyon (yenilik), Uluslarası Karşılaştırma, Avrupa Birliği, OECD (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı).

Abstract:
In our age, science and technology policies that countries has been applying so that they can reach their economic and social goals are getting more importance. Science and technology policies not only directly affect countries? welfare levels but they have a property that leads social improvements as well. Science and technology policies have gained prominence in military and econodmic scopes as international rivalry rises. Essentiall, this rivalry has shown that both military and economic power , which are interrelated strictly, depend on the superiroty in science and technology. Owing to the fact that the knowledge-based investment has been at the low grade, this is a significant factor that knowledge is not benefitted sufficiently in the Turkey?s economy. Now that this is the case, it is urgent that more investment should be put into effect through technology and R&D in order to increase the productivity and abundance, materializing the structural transformations in economic, social, political and cultural fields.Therefore, it vital that more funds should be allocated for R&D, which is essential to trigger the production and use of knowledge technologies, giving importance to the policies on science and technology, and education that is the basic element of investment for human, predominating human-focused development policies.The quick productivity boost that was experienced in the USA in 1990s has drawn great attention both in the US and in the West Europe. Thus, it has been realized that this achievement based on the knowledge and communication technologies, a result of R&D, which has emerged as the indicators of innovation in many macro economic studies.All the developed countries in the world have improved long-termed science and technology policies in accordance with their social, economic and political goals.Compared internationally, the rate of R&D expenditures in gross national product (GNP) has been 3,3 % in Japan (2005), and 2,6 % in the US (2006). In Turkey, as this rate was 0,54 %, it rised at 0,93% in 2007. Again in Turkey, the portion of R&D expenditures in the GNP, according to the data of 2007, has been 0.93 %, which is lower than the average of both in the EU in 2001 (1.88%) and that of the OECD countries in 2007 (2.26%). As the rise ratio seems to have been increased, it has not been sufficient to eliminate the difference between them and us. Science and technology has been given more importance in the development programs prepared after 1963.Key Words:Science and technology, Search and improvement, Science and Technology Policies, innovation, International Comparison, The European Union OECD