Böbrek transplantasyonu bekleyen Türk hastalarda HLA class I ve class II varyantlarının retrospektif olarak araştırılması
Retrospective analysis of HLA class I and class II variants in Turkish patients awating kidney transplantation
Yazar: TUĞBA ÇİÇEK
Danışman: PROF. DR. HAKKI TAŞTAN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: HLA antijenleri = HLA antigens

Özet:
Son dönem böbrek hastalığı (SDBH) kritik ve büyüyen global bir halk sağlığı problemidir. Son dönem böbrek hastalığının en iyi tedavi seçeneği böbrek transplantasyonudur. Günümüzdeki transplantasyon immünolojisindeki ve immunosupresif tedavilerdeki gelişmelere rağmen rejeksiyon greft sağkalımındaki en büyük engeldir. İnsan lökosit antijenleri (HLA) böbrek fonksiyonu ile ilişkilendirilmiş ve HLA antikorları yapılan çalışmalarda organ transplantasyonların da greft kaybı ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Böbrek transplantasyonlarında, transplantasyon sonrasında gerçekleşen rejeksiyonda en önemli rolü oynayan Human Lökosit Antijen(HLA) nın transplantasyon bekleyen Türk hastalarda HLA class I ve class II varyantlarının araştırılarak profillerinin ortaya koyulması planlandı. Ortaya koyulan profillerin hastalığa yatkınlıkla risk faktörü olup olmadığı ya da hastalığa karşı böbrek sağlığını koruyucu etkisi olup olmadığı diğer hedeflerimiz arasında yer almaktadır. Hasta ve donörlerin HLA doku tipleme testi moleküler temelli SSO ve serolojik olarak SSP olmak üzere 2 farklı yöntemle çalışılmıştır. İstatistiksel analiz için SPSS Statistics 26.0 programı kullanıldı. Böbrek transplantasyonu bekleyen hasta grubunda  ve donör grubunda HLA-A*2, HLA-A*24, HLA-B*35 ve HLA-B*51, HLA-C*4, HLA-C*7, HLA-DRB1*11, HLA-DRB1*4 ile HLA-DQB1*3 ve HLA-DQB1*5  en sık görülen alleller olarak gözlemlenmiştir. Çalışmadaki verilerde HLA gruplarındaki istatistiksel analizlerin sonucuna göre, HLA allelleri ile hastalığa yatkınlıkla ilgili risk faktörü olarak ya da allellerin hastalıktan koruyucu etkisi ile ilgili istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki görülmemiştir.

Abstract:
End-stage renal disease (ERSD) is a global major and growing public health problem. The best treatment option in patients with end-stage renal disease is renal transplantation. Despite current advances in transplantation immunology and immunosuppressive therapies, rejection is the major obstacle to graft survival. Human leukocyte antigens (HLA) associated with renal function and HLA antibodies have been shown to be associated with graft loss in organ transplantation. It is planned to reveal the profiles of HLA class I and class II studies in Turkish patients of Human Leukocyte Antigen transplantation, which play an important role in rejection after transplantation in organ transplantations. Whether the HLA profiles revealed are risk factors for disease susceptibility or whether they have a protective effect on renal health against the disease are among our other aims. HLA tissue typing tests were performed by SSO method base on molecular and SSP method base on serologic. The most common HLA allels in patients awaiting kidney transplantation and donor groups HLA-A*2, HLA-A*24, HLA-B*35, HLA-B*51, HLA-C*4, HLA-C*7, HLA-DRB1*11, HLA-DRB1*4 , HLA-DQB1*3 and HLA-DQB1*5. According to the statistical analysis, there was no statistically significant relationship between HLA alleles and susceptibility to disease or the protective effect of alleles from disease.