Maraş biberinin ekonomik analizi ve üretici memnuniyeti
Economic analysis of Maras pepper and farmer satisfaction
Yazar: YEŞİM AYTOP
Danışman: PROF. DR. CUMA AKBAY
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ekonomi = Economics ; Ziraat = Agriculture ; İstatistik = Statistics
Dizin: Sosyoekonomik analiz = Socio-economic analysis ; Tarım işletmeleri = Agricultural enterprises ; Ürün pazarlaması = Product marketing

Özet:
Son yıllarda Maraş Biberi ekim alanlarının artması üreticilerin bu ürüne yöneldiğini göstermektedir. Üretimi ile tarım sektörü ve tarıma dayalı sanayi sektörüne önemli katkısı bulunan Maraş Biberi'nin, üretim ve pazarlanmasında kullanılan işgücü ile bölge ve ülkedeki tarımsal istihdama katkısı oldukça yüksektir. Maraş Biberi üretiminin tercih edilme nedenlerinin belirlenmesi önem arz eden konulardan biridir. 
	Bu çalışmanın temel amacı, Maraş Biberi üretiminin tercih edilmesinde etkili olan faktörleri belirleyerek üretimden memnuniyet düzeylerini tespit etmek ve üreticilerin üretim-pazarlama süreçlerinde karşılaştıkları sorunları ortaya koyarak çözüm önerileri üretmektir. 
	Araştırmanın ana materyalini; Türkiye'deki Maraş Biberi üretimini temsil etmesi bakımından Gaziantep, Kahramanmaraş ve Kilis illerinde 156 Maraş Biberi üreticisi ile yüz yüze yapılan anketlerden elde edilen veriler oluşturmaktadır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, parametrik ve non-parametrik testler, Lojistik Regresyon analizi, Sıralı Probit  ve Yapısal Eşitlik Modelinden (YEM) yararlanılmıştır. 
	Araştırma bulgularına göre, işletmelerin Maraş Biberi ekim alanının ortalama 40.88 da, ortalama verimin 1588.01 kg/da ve biber üretiminden elde edilen kilogram başına kar marjının 0.32 TL olduğu tespit edilmiştir. Üreticilerin %71.79'u biberlerini kurutarak sattıklarını, %79.41'i biberlerini fabrikalara sattıklarını bildirmişlerdir. YEM sonucuna göre, Maraş Biberi üretim memnuniyetinde; kişisel ve ekonomik faktörlerin doğrudan etkili olduğu saptanmış, ekonomik faktörler gizil değişkenindeki bir birimlik artışın Maraş Biberi üretim memnuniyetini 0.24'lük bir artışla, kişisel faktörler gizil değişkenindeki bir birimlik artışın Maraş Biberi üretim memnuniyetini 0.33 bir artışla etkileyeceği tespit edilmiştir. Üreticilerin, üretim faaliyetinde karşılaştıkları en önemli sorun girdi fiyatlarının yüksekliğidir. Pazarlamada karşılaşılan en önemli sorunlar ise fiyat istikrarsızlığı ve borçtan dolayı ürünleri hemen elden çıkartmak zorunda kalmalarıdır. Üreticilerin biberleri modern kurutucularda kurutmaları teşvik edilmeli, böylece aflatoksin sorunun önüne geçilerek Avrupa Birliği standartlarına daha uygun, ihraç edilebilir kalitede üretilmesine olanak sağlanmalıdır. Bunun yanı sıra ihraç edilen ve ihraç potansiyeli olan bir ürün olması Maraş Biberi üretiminin önemli bir tarımsal faaliyet olduğunu, tarımsal sürdürülebilirlik açısından üzerinde durulması ve üretiminin desteklenmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
In recent years, the increase of Maras Pepper cultivation area indicates that there is a trend towards this product by the producers. Maraş Pepper, which has significant contribution to the agricultural sector and the industry based on agriculture, has a very high labor force in production and marketing, and the agricultural employment contribution in the region and country is high. Determination of reasons for preferring Maraş Pepper is one of the important issues. 
	The main purpose of this study is to determine the levels of satisfaction from production by determining the factors that are effective in Maraş Pepper production and to provide solution proposals by presenting the problems that the farmers in production-marketing processes. 
	The main material of the study; in order to represent the production of Maras Pepper in Turkey; constitutes of data obtained from face-to-face surveys with 156 Maraş Pepper producers in Gaziantep, Kahramanmaraş and Kilis provinces. In the analysis of the data, descriptive statistics, parametric, non-parametric tests, Logistic Regression analysis, ordered Probit and Structural Equation Model (SEM) were used. 
	According to the findings of the research, it was determined that the average Maraş pepper cultivation area of the farms was 40.88, that the average yield was 1588.01 kg / da and the profit margin per kilogram obtained from pepper production was 0.32 TL. Moreover 71.79% of the producers reported that they dried and sold the peppers, and 79.41% of them reported that they sold the peppers to the factories. According to the result of SEM, personal and economic factors were found to be directly influential on Maraş Pepper production satisfaction. It was determined that a unit increase in the economic factors latent variable would increase Maraş Pepper production satisfaction by 0.24, and a unit increase in the personal factors latent variable would increase Maraş Pepper production by 0.33. The most important problem that producers face in production activity is the high level of input prices. The most important problems encountered in the market are that products have to be removed immediately due to price instability and debt. The producers should be encouraged to dry the peppers in modern dryers, so that the aflatoxin problem can be prevented so that production will be made in exportable quality, which is better suited to European Union standards. 
	In addition to this, Maraş Pepper is an important agricultural activity because it is an already exported and potentially exportable product. It is necessary to emphasize agricultural sustainability and support its production.