Salvia trichoclada bentham üzerinde farmakognozik araştırmalar
Pharmacognosic researches on salvia trichoclada bentham
Yazar: PERİHAN ESER
Danışman: PROF. DR. L. ÖMÜR DEMİREZER ; DOÇ. DR. AYŞE UZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Farmakognozi = Pharmacognosy ; Fenolik asit = Phenolic acid ; Serbest radikal çöpçüleri = Free radical scavengers

Özet:
Serbestradikaller ve oksidatif stresin hücrelerde meydana getirdigi harabiyet, allerji,diyabet, Parkinson ve bunların yanı sıra Alzheimer Hastalıgı gibi pek çokhastalıga neden olur. Günümüzde Alzheimer Hastalıgının tedavisinde en iyisonuçların alındıgı ilaç grubu asetilkolinesteraz inhibitörleridir. Bu çalısmada,serbest radikal süpürücü etki ile asetilkolinesteraz inhibitör aktivite arasındaherhangi bir paralellik olup olmadıgının arastırılması için Anadolu' da dogalolarak yetisen Salvia trichoclada bitkisi seçilmistir. Bitkiden hazırlananaseton, n-BuOH, kloroform, metanol, ve su ekstrelerinin serbest radikalsüpürücü etkileri ve asetilkolinesteraz inhibitör aktivitelerinin ölçümüyapılmıstır. Antioksidan ve asetilkolinesteraz inhibitör etki sonuçlarıdegerlendirildiginde, aseton ekstresinin antioksidan etki göstermemesi vebuna paralel olarak uygulanan her iki AchE inhibitör aktivite yönteminde denegatif sonuç alınması, metanol ekstresinin ise yapılan aktivite tayinyöntemlerinin üçünde de etkili bulunması bu iki etkinin birbirleri ile baglantılıolabilecegini düsündürmüstür. Sekonder metabolitlerinin izolasyonu asetonve metanol ekstresinden hazırlanan n-BuOH ekstreleri üzerinden yapılmıstır.Salvia trichoclada bitkisinin aseton ekstresinden dört tane triterpen: Lup-20(29)-en-3 -en-3-ol, 30-hidroksilup-20 (29)-en-3-on, 3-hidroksiolean-12-en-28-oik asit ve 3 -hidroksiurs-12-en-28-oik asit, n-BuOH ekstresinden de ikitane fenolik asit: rozmarinik asit ve 3-(3',4'-dihidroksifenil) laktik asit eldeedilmistir.Anahtar Kelimeler: Asetilkolinesteraz inhibitör aktivite, Salvia trichoclada,serbest radikal süpürücü etki, triterpenler, fenolik asitler.

Abstract:
The cell damages occured byoxidative stress and free radicals, causes allergy, diabetes, Parkinson and somany diseases in addition to Alzheimer Disease. Nowadays,acetylcholinesterase inhibitors are the main type of drugs used for Alzheimer.In this study Salvia trichoclada, which grows naturally in Anatolia has beenselected to find out the correlation between free radical scavenging effectand acetylcholinesterase inhibitory activity. The extracts of the plant whichprepared with acetone, n-BuOH, chloroform, methanol, and water are used toevaluate inhibitory effect of acetylcholinesterase and free radical scavengingacitivity. The results indicated that, methanol extract showed activity in bothof the methods while acetone extract showed no inhibition. Therefore it'sthought that antioxidant and acetylcholinesterase inhibitory effects are relatedto each other. Acetone and n- BuOH extracts were used for isolation ofsecondary metabolites. Acetone extract of the plant gave four triterpenes;Lup-20 (29)-en-3-en-3-ol, 30-hydroxylup-20 (29)-en-3-on, 3-hydroxyolean-12-en-28-oic acid and 3-hydroxyurs-12-en-28-oic acid and n-BuOH extractprepared with methanolic extract gave two phenolic acids; rosmarinic acidand 3-(3',4'-dihydroxyphenil) lactic acid.Key Words; Acetylcholinesterase inhibitor activity, Salvia trichoclada, freeradical scavenging effect, triterpenes, phenolic acids.