NO2, CO ve SO2 gaz emisyonlarının sentinel-5ptropomi ile google earth engine ortamında izlenmesi: Marmara Bölgesi örneği
Monitoring NO2, CO and SO2 gas emissions withsentinel -5p tropomi in google earth engine: Example of Marmara Region
Yazar: NESLİHAN ÇAKMAK
Danışman: PROF. DR. FUSUN BALIK ŞANLI
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Azot dioksit = Nitrogen dioxide ; Gaz emisyonu = Gas emission ; Google Earth = Google Earth ; Kobalt = Cobalt ; Kükürt dioksit = Sulfur dioxide ; Marmara bölgesi = Marmara region

Özet:
Bu tez çalışmasında Marmara Bölgesindeki illerin 2019-2022 yılları arasındaki hava kirlilik   değişimi SO2 ,NO2,CO kirletici gazları incelenmiştir. Marmara Bölgesinde 11 ili kapsayan bu çalışma web tabanlı Google Earth Engine (GEE) uzaktan algılama teknolojisi kullanılarak Sentinel 5P Tropomi uydusuyla  aylık ve yıllık gaz oranları belirlenmiştir. T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına ait hava kalitesi izleme portalının veri bankasından elde edilen verilerin ilgili tarih aralığındaki saatlik  verilerin,  istasyon ve ölçüm parametresi seçilerek Microsoft excel ortamına aktarılmış ve  Marmara Bölgesindeki illerin aylık yıllık SO2,NO2,CO gaz oranları da hesaplanmıştır. Google Earth Engine Platformu kullanılarak elde edilen sonuçlara göre, Marmara Bölgesinin son dört yıla ait ortalama NO2, CO ve SO2 kirletici gaz değerleri sırasıyla 8.88E-05mol/m2, 3.30E-02 mol/m2, 3.94E-04mol/m2 olarak hesaplanmıştır. Ayrıca son dört yılda kirletici gaz değerleri dikkate alındığında NO2, SO2 gazlarının en yoğun yaşandığı il Yalova'dır. CO gazının ise en yoğun yaşandığı il İstanbul'dur. NO2, CO, SO2 kirletici gazlar için en az yoğun olan iller sırasıyla Kırklareli, Bilecik, Edirne olduğu görülmüştür.2019-2022 yılları için hesaplanan Marmara Bölgesindeki SO2, NO2, CO kirletici gaz oranları ve gaz istasyonları illere göre ArcGIS Pro yazılımı ortamına aktarılmıştır. Kriging enterpolasyon raster haritaları düzenlenmiştir. ArcGIS Pro yazılımı ortamına aktarılan Sentinel 5P Tropomi uydusundan alınan raster haritalar ile Kriging enterpolasyonu raster haritaları karşılaştırılarak korelasyon istatistiği incelenmiştir.

Abstract:
In this thesis study, SO2, NO2, CO gases, which play a role in the air pollution of the provinces in the Marmara Region, were examined. The 4-year variation of these gases was investigated using the Sentinel 5P TROPOMİ satellite.This study, which covers 11 provinces in the Marmara Region, determined monthly and annual gas rates using web-based Google Earth Engine (GEE) remote sensing technology, and monthly maps of the provinces in the Marmara region were mapped in the ArcGIS Pro. The hourly data in the relevant date range of the data obtained from the data bank of the air quality monitoring portal of the Ministry of Environment, Urbanization and Climate Change were transferred to the excel environment by selecting the station and measurement parameter, and the monthly annual SO2, NO2, CO gas rates of the provinces in the Marmara region were calculated. 
According to the results obtained using the Google Earth Engine (GEE), the average NO2, CO and SO2 values of the Marmara region for the last four years were calculated as 8.88E-05mol/m2, 3.30E-02 mol/m2, 3.94E-04 mol/m2, respectively. In addition, considering the pollutant gas values in the last four years, Yalova is the province where NO2 and SO2 gases are experienced most intensely. The province where CO gas is most intense is Istanbul. It has been observed that the provinces with the least concentration of NO2, CO, SO2 gases are Kırklareli, Bilecik and Edirne, respectively.SO2, NO2, CO gas rates calculated for the years 2019-2022 and gas stations were transferred to the ArcGIS Pro environment according to the provinces, and kriging interpolation raster maps were prepared. The correlation statistics were examined by comparing the raster maps taken from the Sentinel 5P Tropomi satellite transferred to the ArcGIS Pro environment with the Kriging interpolation raster maps.