Sigara kullananlarda uyku kalitesi, gündüz uykululuğu, depresyon ve anksiyete düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of sleep quality, daily sleep, depression and anxiety levels in smokers
Yazar: BETÜL ŞAHİN DEVECİ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALİ ERYILMAZ ; UZMAN SELMA PEKGÖR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Sigara içme = Smoking ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Amaç: Dünyada ve ülkemizde en yaygın kullanılan bağımlılık yapıcı madde olan sigara, önlenebilir hastalık ve ölüm sebepleri arasında ilk sırada yer almaktadır. Sigara kullanımı, en büyük halk sağlığı tehditlerinden birisidir ve yüksek mortalite oranları ile ilişkilidir. Pek çok kronik hastalığın yanı sıra uyku bozuklukları, anksiyete ve depresyon ile de ilgili olduğu gösterilmiştir. Bu çalışmada sigara içen ve hiç içmemiş olan bireylerde uyku kalitesi, gündüz uykululuğu, depresyon ve anksiyete düzeyinin karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma SBÜ Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniği ve bağlı bulunan 78 no'lu Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne herhangi bir nedenle başvuran ve çalışmaya katılmayı kabul eden 473 kişi ile yapıldı. Çalışmaya dahil edilen tüm hastalara sosyodemografik bilgi formu, Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ), Epworth Uykululuk Ölçeği (EUÖ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) doldurtuldu. Sigara içen kişilere Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) uygulandı. Verilerin analizinde SPSS 22.00 yazılımı kullanıldı.
Bulgular: Çalışmaya alınan katılımcıların %37,6'sı (n=178) kadın, %62,4'ü (n=295) erkekti. Katılımcıların yaş ortancası 31 (20-64) bulundu. Sigara içen gruba uygulanan FNBT puanlarına göre katılımcıların %15,8'i (n=39) çok az, %15,8'i (n=39) az, %13,4'ü (n=33) orta, %28,7'si (n=71) yüksek, %26,3'ü (n=65) çok yüksek düzeyde nikotin bağımlılığına sahipti. Sigara içen grubun eğitim düzeyi (p<0,001) ve aylık geliri (p<0,001) sigara içmeyen gruba göre daha düşük bulundu. Sigara içenlerde anksiyete (p<0,001) ve depresyon (p<0,001) düzeyleri daha yüksek, uyku kaliteleri daha kötü (p<0,001), gündüz uykululukları daha fazla (p=0,006) bulundu. Sigara içen katılımcıların bağımlılık düzeylerini gösteren FNBT puanları ile BAÖ (p<0,001), BDÖ (p=0,004) ve PUKİ (p<0,001) puanları pozitif yönde korelasyon gösterdi. Kadınların anksiyete düzeyi erkeklere göre daha yüksekti (p=0,026). Eğitim düzeyi arttıkça anksiyete (p=0,026) ve depresyon (p=0,006) düzeyinin azaldığı görüldü. Sigara içme düzeyi (paket/yıl) ile anksiyete düzeyi (p=0,008), anksiyete düzeyleri ile de depresyon düzeyi pozitif yönde korelasyon gösterdiği bulundu. Kötü uyku kalitesi; nikotin bağımlılığı (p<0,001) ve gündüz uykululuğu düzeyleri ile (p<0,001) pozitif yönde korelasyon gösterdi. 
Sonuç: Sigara içen kişilerde anksiyete, depresyon ve gündüz uykululuğu seviyeleri daha yüksek, uyku kalitesi daha kötüdür.	Nikotin bağımlılığı arttıkça anksiyete ve depresyon seviyesi artar, uyku kalitesi olumsuz etkilenir. 
Bu çalışmadan elde ettiğimiz veriler; sigara içicilerinin kanser ve kardiyovasküler hastalıklar yanında anksiyete, depresyon ve uyku bozuklukları yönünden de yüksek risk taşıdığını göstermiştir. En önemli görevi koruyucu hekimlik olan aile hekimliği uzmanları sigara içen bireyleri bütüncül bakış açısı ile değerlendirmeli,  ruhsal durum muayenesini de mutlaka günlük pratiğine eklemeli ve ruhsal hastalıkları olanlara sigara bırakma konusunda rehberlik etmelidir.
Anahtar kelimeler: Sigara, uyku kalitesi, gündüz uykululuğu, anksiyete, depresyon

Abstract:
Aim: Smoking, which is the most widely used addictive substance in the world and in our country, ranks first among preventable causes of illness and death. Smoking is one of the biggest public health threats and is associated with high mortality rates. It has been shown to be related to sleep disorders, anxiety and depression as well as many chronic diseases. In this study, it was aimed to compare sleep quality, daytime sleepiness, depression and anxiety levels in smokers and non-smokers.
Material and Method: The research was conducted with 473 people who applied to University of Health Science Konya Training and Research Hospital Family Medicine Policlinic and Education Family Health Center-Numbered 78 and agreed to participate in the study. Sociodemographic information form, Pittsburgh Sleep Quality Index, Epworth Sleepiness Scale, Beck Depression Scale and Beck Anxiety Scale were filled out in all patients included in the study. Fagerström Nicotine Dependence Test was applied to smokers. SPSS 22.00 software was used for data analysis.
Results: 37.6% (n = 178) of the participants were female and 62.4% (n = 295) were male, who included to the study. The median age of the participants was found to be 31 (20-64). According to the FNBT scores applied to the smoking group, 15.8% (n = 39) of the participants were very low, 15.8% (n = 39) low, 13.4% (n = 33) medium, 28% 7 (n = 71) high and 26.3% (n = 65) had a very high level of dependency. The education level (p <0.001) and monthly income (p <0.001) of the smoker group were found to be lower than the non-smoker group. Anxiety (p <0.001) and depression (p <0.001) levels were higher, sleep quality was worse (p <0.001), and daytime sleepiness was higher (p = 0.006) in smokers. The FNBT scores, which show the addiction levels of the smokers, and the BAI (p <0.001), BDI (p = 0.004) and PSQI (p <0.001) scores were positively correlated. Anxiety level of women was higher than men (p = 0.026). It was observed that as the education level increased, the levels of anxiety (p = 0.026) and depression (p = 0.006) decreased. It was found that smoking level (pack / year) and anxiety level (p = 0.008) were positively correlated with anxiety levels and depression level. Poor sleep quality; There was a positive correlation with nicotine addiction (p <0.001) and daytime sleepiness levels (p <0.001).
Conclusion: Smokers have higher levels of anxiety, depression, and daytime sleepiness, and poor sleep quality. As nicotine addiction increases, anxiety and depression levels increase, sleep quality is negatively affected.
The data we obtained from this study showed that smokers have a high risk of cancer and cardiovascular diseases as well as anxiety, depression and sleep disorders. Family medicine specialists, whose most important task is preventive medicine, should evaluate smokers from a holistic perspective, add the mental state examination to their daily practice and guide those with mental illness to quit smoking.
Keywords: Smoking, sleep quality, daytime sleepiness, anxiety, depression