Sosyal medyaya dair fıkhî hükümler
Islamic Law provisions about social media
Yazar: NİLÜFER SENA ÇALIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET SALİH KUMAŞ
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Din = Religion
Dizin: Bilgi paylaşımı = Information sharing ; Halvet = Seclusion ; Mahremiyet = Privacy ; Sosyal medya = Social media ; Tanıklık = Testimony ; İslam Hukuku = Islamic Law ; İspat = Proof

Özet:
Sosyal medya gün geçtikçe insanların yaşamlarında önemli bir yer edinmeye başlamıştır. Gelişen teknolojik imkânlar ve sosyal medya araçlarının çeşitlenmesi kişilerin sosyal medya araçlarını kullanım alışkanlığını kaçınılmaz kılmıştır. Bu ise beraberinde bazı fıkhî meselelerin yeniden gündeme gelerek sosyal medya ekseninde tartışılmasını ve bu doktrinden hareketle çözüm yolları üretilmesini gerektirmiştir.
Biz bu çalışmamız ile internetin keşfiyle birlikte kullanım alanı bulan sosyal medyanın ortaya çıkış süreci, gelişimi, özellikleri ve geleneksel medyaya kıyasla kullanıcılarına sağladığı kolaylıkları ele alarak genel anlamda sosyal medya araçlarını tanımaya çalışacağız. Sonrasında ise sosyal medya kullanıcılarının sosyal medya araçları üzerindeki tasarruflarından hareketle sanal âlem üzerinde ne tür içerik paylaşımlarında bulundukları ve bu içeriklerin İslam hukuku açısından nasıl değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaya çalışacağız. Bu eksende öncelikle sosyal medya üzerinde şahitlik konusuna yer verilmiştir. Ardından kullanıcıların sosyal medyadaki bilgi paylaşım yöntemleri gruplandırılarak fıkhî açıdan değerlendirilmeye çalışılmıştır. Sosyal medya kullanımının sebep olduğu sorunlar ise kullanıcıların iradeleri dâhilinde gerçekleşen ve iradeleri dâhilinde gerçekleşmeyen fıkıh ihlalleri olarak isimlendirilerek mahremiyet ve halvet kavramları merkezinde ele alınmıştır.

Abstract:
Social media has taken an important role in people's lives as the time passes on. Technological advances and a wide range of social media tools make the situation of using social media be inevitable. This situation requires a debate of some Islamic law provisions with regard to social media that becomes a current issue and producing some solutions based on this doctrine.
In this research, we are going to try distinguishing the social media tools in a general sense by taking the occurence period, the development, the facilities compared to traditional media and the features of social media which finds an area of utilization with the exploration of the Internet into account. Then, We will be trying to explain that what kind of contents users are posting on virtual world by social media tools and how these contents could be evaluated according to Islamic law.In this respect, the topic of testimony on social media is prioritized. In addition, Users' information sharing methods on social media are tried to be implemented by grouping the methods based on the islamic law.Problems caused by social media, on the other hand, are taken into consideration at the core of privacy and seclusion concepts by being named as islamic law infringements occurring with the users' will and islamic law infringements occurring out of the users' will.