İstanbul İli, ümraniye ilçesindeki kontrole tabi ilaçların akılcı ilaç kullanımı açısından araştırılması
Research rational use of controlled drugs in umraniye district of İstanbul
Yazar: İSA BADUR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NESLİHAN ÜSTÜNDAĞ OKUR
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Eczaneler = Pharmacies ; Farmakoloji = Pharmacology ; Metilfenidat = Methylphenidate ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaçlar = Drugs ; İstanbul = Istanbul ; İstanbul-Ümraniye = İstanbul-Ümraniye

Özet:
Bu farmakoepidemiyoloji çalışması içeriğinde kontrole tabi ilaç reçeteleri akılcı ilaç uygulamaları açısından incelenmektedir. Çalışma kesitsel gözlemsel olup, ilaç kullanımı retrospektif olarak araştırılmaktadır. 2014 yılının son üç ayına ait Sağlık Müdürlüğünün arşivindeki kontrole tabi reçeteler rastgele seçilerek incelenmiştir.Üç ayın toplam kırmızı reçetelerinin %25'i arasından rastgele seçilen reçetelerden metilfenidat içeren 48 hasta için ilaç geçmişi; ilaç-ilaç etkileşimi, dozaşımı, psikiyatri muayene sıklığı, doğum ayı ve demografik veriler açısından değerlendirilmiştir. Toplam eczacı sayısının %70'inin cinsiyeti kadın olarak belirlenmiştir. Reçeteler geçmiş yıllarla karşılaştırıldığında psikotrop ilaç reçetenme oranının arttığı gözlemlenmektedir. Kadın hastaların erkeklere oranla tramadol ve alprazolamı daha fazla; biperideni daha az kullandıkları tespit edilmiştir. Ümraniye'nin eczane başına aylık düşen yeşil reçete sayısı 5,66 (İstanbul için: 6,28) iken; bir reçetedeki ortalama kutu sayısı 8,45 kutu olarak tespit edilmiştir.Metilfenidat içeren 48 reçetenin sonuçları: dozaşımı (60mg) %42,5; ilaç-ilaç etkileşimi %35,4; dozaşımı ve ilaç etkileşimi tespit edilmeyen %17; günlük doz 10mg ile 108mg arası olarak tespit edilmiştir. Çoğu reçete (%71) erkekler için yazılmıştı. Erkeklerin 44,12'si Haziran-Temmuz-Ağustos aylarında doğmuştu. Erkeklerin psikiyatri muayene sıklıklıları ve doğum ayları arasında pozitif korelasyon (r:0,302; p:0,042) vardı. Üç ay boyunca karşılanan 416 kırmızı reçete incelendiğinde ise; 357 (%86) reçetede metilfenidat, 37 reçetede fentanil, reçetelendiği tespit edildi. Toplam reçete sayısıyla; reçete yazan doktor çeşitliliği arasındaki pozitif bir ilişki saptandı.Bu nadir gözlemsel farmakoepidemiyolojik çalışmanın sonuçları bazı ilaçların akılcı olmayan tıbbi kullanımlarının olduğunu göstermektedir.

Abstract:
In this pharmacoepidemiological studythe prescriptions of controlled drugs were evaluated from the perspective of rational drug use. In this cross-sectional, observational study, drug usagewas investigated retrospectively.Prescriptions written in last three months of 2014 from the archives Local Directorate of Healthwere investigated and the prescripitons were chosen randomly from pharmacies. 416(25% of three months) red prescriptions were retrospectively evaluated and 48 patients' drug history investigated from the aspect of drug-drug interaction, overdose, psychiatry consultation frequency, birth month and demographicdata.144(70%) of the pharmacist were women. There was an increase in prescriptions compared to past years. It was found that women use more tramadol and alprazolam;less biperiden than men. The green prescription per pharmacy in Umraniye was 5,66(Istanbul 6,28) and the mean of drug box per prescription was 8,45. Results of 48 prescriptions of methylphenidate: overdosed(60mg) was 45,2%; drug-drug interaction was 35,4%;overdosed and drug-drug interaction have not determined were 17%; daily doses were between 10mg to 108mg. Most of the prescriptions were written for males(71%). 44,12% of these males were born in the months of June, July and August. There was positive correlation (r:0,302; p:0,042); between frequency of psychiatric visits of by men and their birth months.It was found that 357 (86%) of the 416 red prescriptions contain methylphenydate, 37 prescription were of phentanyl. There was a positive relation between the total number of prescriptions and the variety of the doctors. In this rare observational pharmacoepidemiological study the results confirm the occurence of irrational use of some drugs and series of inadequate practices related to medication