Yetişkin bireylerde yeme bağımlılığında diyetsel faktörler ve visseral adipozite indeksi (VAİ) parametrelerinin kıyaslanması
Comparison of parameters of the dietary factors in food dependancy for adults and visceral adiposity index (VAİ)
Yazar: FATMA NİHAL KELEŞ
Danışman: PROF. DR. MURAT BAŞ
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Adipoz doku = Adipose tissue ; Bağımlılık = Dependency ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Depresyon = Depression ; Diyet = Diet ; Obezite = Obesity ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Yeme bağımlılığı = Food addiction ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Yetişkin Bireylerde Yeme Bağımlılığında Diyetsel Faktörler Ve Visceral Adipozite İndeksi (VAI) Parametrelerinin Kıyaslanması
Obeziteyi yorumlamada kullanılan Visceral adipozite indeksi (VAI),  beden kütle indeksi (BKİ)'ne göre daha güçlü bir indekstir. Obezite ve bağımlılıkta beyinde yapısal ve nörokimyasal benzerlikler görülmektedir. Yeme bağımlılığı olarak adlandırılan aşırı yeme davranışının potansiyel bir bağımlılık olduğu düşünülmektedir. Obezite ile depresyon, tıkınırcasına yeme bozukluğu, anksiyete bozuklukları gibi birçok psikiyatrik hastalık arasında güçlü bir ilişki olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada, yeme bağımlılığı, yeme alışkanlıkları ile depresyon durumunu tespit ederek; bunların VAI ile ilişkisini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır.
Çalışmaya Adana'da bulunan özel bir beslenme ve danışmanlık merkezine başvuran, 125 birey (100 kadın, 25 erkek) katılmıştır. Bireylerin sosyodemografik bilgileri anket yoluyla alınmış, antropometrik ölçümleri çalışmacı tarafından bizzat yapılıp biyokimyasal parametreleri değerlendirilmiştir. Yale Yeme Bağımlılığı Ölçeği (YFAS), Yeme Alışkanlıkları Anketi (DEBQ) ve Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) katılımcılarla karşılıklı görüşme yoluyla cevaplanmıştır.
Katılımcıların VAI değeri ortalamalarının 2,33±2,02 olduğu saptanmıştır. Cinsiyete göre VAI skorları değerlendirmesinde erkeklerde VAİ değeri kadınlar göz önünde bulundurulduğunda istatistiki açıdan anlamlı bir şekilde yüksek görülmüştür (p<0,05). Çalışmaya katılan bireylerin %8,8'inde (n=11) yeme bağımlılığı tanısı vardır. Yeme alışkanlıkları ve depresyon ölçeklerinin VAI Durumları ile karşılaştırılması sonucunda; depresyon durumu puanlaması ve VAI durumu ortalamaları karşılaştırıldığında görülen farklılık istatistiki açıdan anlamlıdır (p<0,05). Yaş durumları ve VAI durumlarının ilişkisine bakıldığında; Yaş ile VAI arasındaki ilişki istatistiki açıdan anlamlı olarak belirlenmiştir (p<0.05). Yaş ve yeme bağımlılığı toplam puanlaması karşılaştırıldığında istatistiki açıdan anlamlı olduğu ortaya çıkmıştır (p<0.05). Yeme bağımlılığı toplam puanlaması ile depresyon toplam puanlaması karşılaştırıldığında ortaya çıkan değerler anlamlıdır (p<0.05). Yeme alışkanlığı ile depresyon puanlaması karşılaştırıldığında ortaya çıkan değerler anlamlıdır (p<0.05). 
Dünya Sağlık Örgütü'ne göre bel çevresi ve BKİ yüksekliği, kardiyovasküler hastalıklar ve obezite için bir risk faktörüdür. Ancak, BKİ 'de yağ dokusu ve yağsız vücut kütlesi arasındaki bağlantı hesaplanamadığı için, BKİ'nin ayırt edici gücünün yeterli olmadığı anlaşılmaktadır. VAI, bel çevresi, BKİ, TG ve HDL-K kaynaklı visseral adipoziteyi baz alan cinsiyete özgü bir indeks olduğu için VAI sınıflaması obezitede, kardiyovasküler risk taşımada,  metabolik sendromda ve yeme bağımlılığının değerlendirilmesinin tedavi planında daha yeterli bilgiyi sunmaktadır.

Anahtar Kelime: Visseral adipozite indeksi, Beden kütle indeksi, Yeme bağımlılığı, Obezite, Depresyon

Abstract:
Comparıson Of Parameters Of The Dıetary Factors In Food Dependancy For Adults And Vısceral Adıposıty Index (VAI)
Visceral adiposity index (VAI) used in interpretation of obesity is a stronger index than body mass index (BMI). Structural and neurochemical similarities are seen in the brain in obesity and addiction. Excessive eating behavior, which is called eating dependence, is thought to be a potential addiction. It is thought that there is a strong relationship between obesity and depression, binge eating disorder, anxiety disorders, and many other psychiatric disorders. In this study by determining eating habits and the relation between eating habits and depression; it is aimed to reveal their relation with VAI.
125 patients (100 women, 25 men) who attended a private nutrition and counseling center in Adana participated in the study. Individuals' sociodemographic data were collected through questionnaires, anthropometric measurements were made by the investigator herself and biochemical parameters were assessed. The Yale Eating Depression Scale (YFAS), Eating Habits Questionnaire (DEBQ) and Beck Depression Scale (BDI) were responded  by interviewing participants.
VAI values "of the participants were found to be 2,3394 ± 2,0246. According to CINI VAI scores,the VAI scores were significantly higher in men than women statistically (p<0,05). 8,8% of the participants in the study has diagnosis of eating addiction. As a result of Comparison of Food Addiction, Eating Habits and Depression Scales with VAI Situations; The difference between depression status scores and VAI State averages was statistically significant (p<0.05). When looking at the relationship between Age Status and VAI status; the relationship between age and VAI was statistically significant (p<0.05) .The relationship between Age and Food Addiction Total Score was found to be statistically significant (p<0.05). The relationship between total score of eating addiction and depression total score was statistically significant (p<0.05). The relationship between Eating Habits and Depression Scale was statistically significant (p<0.05).

According to the World Health Organization, waist circumference and high BMI are a risk factor for cardiovascular diseases and obesity. However, since the link between fat tissue and lean body mass in the BMI can not be calculated, it appears that the distinctive power of the BMI is not sufficient. Because VAI is a sex-specific index based on waist circumference, BMI, TG, and visceral adiposity originating from HDL-C, the VAI classification provides more adequate information on obesity, cardiovascular risk, metabolic syndrome, and treatment planning for eating dependence.

Keywords: Visceral adiposity index, Body mass index, Food addiction, Obesity, Depression