Döngüsel ekonomi çerçevesinde sıfır atık algısı: Rize örneği
Zero waste perception within the circular economy framework: The case of Rize
Yazar: YAKUP ATMİŞ
Danışman: DOÇ. DR. ÖNDER DİLEK
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Toplumsal ihtiyaçların çokluğu yanında üretimde kullanılan kaynakların sınırlı oluşu atık yönetimi kavramının önem kazanmasını sağlamıştır. Atık oluşumunun önlenmesi, azaltılması, ürünlerin yeniden kullanılması ve atığın oluşması durumunda kaynağında ayrıştırılarak geri dönüşümünün sağlanması dolayısıyla israfın önlenmesini amaç edinen sıfır atık projesi, 2017 yılında hayata geçirilmiştir. Türkiye'nin öncülük ettiği bu projenin tüm dünyada etkin bir şekilde uygulanması gelecek nesillere daha yaşanabilir bir dünya bırakılmasını sağlayacaktır.
Rize ilinde ikamet eden kişilerin sıfır atık projesi, çevre kirliliği, bireysel atık yönetimi ve kamu hizmet yeterliliğine ilişkin algılarını ölçmek amacıyla 444 katılımcı tarafından doldurulan veriler SPSS istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda; atıkların ayrıştırılması ve dönüştürülmesini içeren bireysel atık yönetimi konusunda kadınların erkeklere göre daha duyarlı olduğu ve sıfır atık projesi hakkında daha bilgili olduğu, evli bireylerin bekarlara göre atık yönetimi algılarının daha yüksek olduğu, yüksek lisans ve üniversite mezunlarının lise ve altı mezuniyeti bulunanlara göre çevre kirliliği, sıfır atık projesi ve kamu hizmetlerinin yeterliliğine yönelik algılarının daha yüksek olduğu ayrıca diğer meslek (öğrenci, memur, mühendis vb.) sahiplerinin esnaf/işverenlere göre sıfır atık projesi hakkında daha bilgili olduğu tespit edilmiştir. Ankete katılan bireylerin %22,5'inin sıfır atık projesi kapsamında hiç atık ayrıştırmadığı ayrıca malzeme türüne göre atıkların konulduğu ekipmanın rengine yönelik sorulan soruya %61,7'sinin hatalı cevap verdiği görülmüştür.

Abstract:
The multitude of societal needs alongside the limited availability of resources used in production has highlighted the significance of waste management. In response to this, the concept of waste management has gained importance. The Zero Waste Project, initiated in 2017, aims to prevent waste generation, reduce it, promote the reuse of products, and ensure that waste, when generated, is separated at its source for recycling. The project ultimately aims to prevent waste and contribute to a more sustainable world. Spearheaded by Turkey, the effective implementation of this project globally will lead to leaving a more habitable world for future generations.
The data collected from 444 participants residing in the province of Rize to assess their perceptions regarding the Zero Waste Project, environmental pollution, individual waste management, and the adequacy of public services were analyzed using the SPSS statistical program. The analysis revealed that, concerning individual waste management, which involves the separation and transformation of waste, women are more sensitive and knowledgeable about the Zero Waste Project compared to men. Additionally, married individuals have higher perceptions of waste management compared to singles. Furthermore, individuals with master's and bachelor's degrees have higher perceptions regarding environmental pollution, the Zero Waste Project, and the adequacy of public services compared to those with high school or lower education. Moreover, it was found that individuals in other professions (such as students, civil servants, engineers etc.) are more informed about the Zero Waste Project compared to entrepreneurs/employers. 22.5% of the survey participants didn't engage in waste separation as part of the Zero Waste Project. Furthermore, in response to a question about the color of the equipment used for placing waste according to the type of material, 61.7% provided incorrect answers.