Bir ikna üslubu olarak imani konular bağlamında Kur'an-ı Kerim'in mukayese yöntemi
The comparison method of the glorious Quran as a persuation tool on the fundamental faith issues
Yazar: ESMA NUR MADEN
Danışman: DOÇ. DR. FETHİ AHMET POLAT
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Din = Religion
Dizin: Ayetler = Verses ; Karşılaştırmalı anlatım = Comparative exposition ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kıyas = Comparison ; Üslup = Stylistic ; İkna = Persuasion ; İman = Faith ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmada öncelikle Kur'an'da aynı ayet ve aynı pasaj içinde muhatapları ikna etmek gayesiyle imani konularda yapılan mukayeseler konu edinilmiştir. Kur'an daima öğretici, ikna edici ve teşvik edici bir güce sahiptir. Etkili ve güzel üslubu ile muhataplarını hayran bırakan Kur'an-ı Kerim en derin mevzuları teşbihler, temsiller, diyaloglar nev'inden üsluplarla insanların seviyelerine indirir. İşte Kur'an'ın bu yönünü ortaya koyma anlamında mukayese yönteminin çok önemli bir yeri vardır. Çünkü mukayese yöntemi Kur'an-ı Kerim'de sıkça yer alan etkili bir ikna üslubudur.Bu çalışma üç ana kısma ayrılmaktadır. Birinci bölümde ulûhiyetle ilgili mukayeselere yer verilmiştir. Burada Allah'ın birliği, dilemesi (meşiet), kudreti ve ilmi ile ilgili karşılaştırmalar incelenmiştir. Ikinci bölümde ise mü'minlerin kâfir, münafık, mürted ve zalim kimselerle mukayese edildiğini gördüğümüz ayetler bağlamında Kur'an'ın mukayese üslubu değerlendirilmiştir. Son bölümde ise ahiretle ilgili karşılaştırmalar ele alınmış; cennet cehennem mukayesesi, Ahiret hesabı ile ilgili mukayeseler, cezalandırma ve ödüllendirme mukayesesi incelenmiştir.Çalışmanın hedefi Kur'an-ı Kerim'in imani konuları mevzu ederken muhatapları ikna etmek için mukayese yöntemi kullandığının tespiti ve bunun ayetlerle delillendirilmesi olmuştur. Sonuç olarak Kur'an'da muhatapların zihinlerinde iman konusunun daha da belirginleştirilmesi gayesi ile aynı ayet ve aynı pasaj içinde imani konularda mukayeseli bir üslubun kullanıldığı görülmüştür.

Abstract:
This research concentrates on the persuation method based on comparisons that is often used within the same verse and/or passage of the Quran. Overall, Quran has the power of eloquence which is didactic, convincing, and motivating. Thanks to its effective and elegant phrases, Quran brings though matters for the level of humanity by the means of analogies, comparisons, and dialogues which strikes its collocutors with admiration. Thus, the comparison method has an important role to place emphasise on this aspect of Quran.This research consists of three main parts. In the first part, the comparisons related to divinity and the belief of hereafter are outlined. The comparisons referring to the subjects such as Tawhid (oneness), the will of Allah, the omnipotence, the omniscient are further explored. Then, in the second part, the Quranic verses in which the Believers are compared to the non-believers, the hypocrites, the apostates and the unjust ones are considered. Finally, in the third part, the comparisons related to doomsday and of the ones deserving of the Heaven and the Hell are given, and the comparisons related to doomsday winners and losers are investigated.The objective of this research is to clarify the comparison method in order to convince collocutors in the context of Faith issues and to support these ideas by verses from the Quran itself. Eventually, it has been unveiled that the comparison method takes place in the same verses and passages of Quran in order to crystallize the concept of Faith in the minds of believers.