Koroner bypass olgularında n-asetil sisteinin böbrek fonksiyonlarına etkisi /
Yazar: MEHTAP SELÇUK
Danışman: PROF. DR. TÜLİN TİTİZ AYDOĞDU
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2005
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Araştırmamızda elektif koroner bypass cerrahisi planlanan, ASA fiziksel skoru II-III
olan hastalarda NAS ve SF verilerek hemodinami, kan ve biyokimya değerleri, idrar
çıkışları, ekstübasyon zamanları, yoğun bakımda ve hastanede kalma süreleri
karşılaştırıldı. Çalışma 18-80 yaş arası 43 erkek ve 7 kadın hasta olmak üzere 50 hasta
üzerinde yapıldı. Hastalar rastgele olarak 25?er kişilik 2 gruba ayrıldı. 1.gruptaki
hastalara (grup 1) operasyondan 10 dk önce IV 100 mg/kg bolus ve operasyon
süresince 20 mg/kg/saatten infüzyon olarak N- asetil sistein (NAS), 2.gruptaki hastalara
(grup 2) aynı dozda serum fizyolojik verildi.
18 yaş altı, 80 yaş üzeri, akut MI geçiren, akut böbrek yetmezliği, renovasküler hastalık
hikayesi olan, vazopresör kullanan, peritoneal veya hemodializ yapılan, kreatinini 5
mg/dl üzerinde ve kardiyojenik şokta olan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Ayrıca 2. kez
pompaya giren hastaların çalışmadan çıkarılması planlandı.
Her iki gruptaki hastalara operasyondan 1 gece önce 10 mg oral diazepam ile
premedikasyon yapıldı. Operasyon öncesi hastaların kanda BUN, kreatinin, kreatinin
klerensi Na, K ,glomerül filtrasyon hızı (GFR), idrarda Na, protein, dansite, kreatinin
24 saatlik idrar miktarı kaydedildi.
Operasyon sabahı hastalar ameliyat masasına alınarak, monitörizasyon ve
kateterizasyon sonrası entübe edildi. İndüksiyon öncesi hemodinamik ölçümler;kalp
hızı (KAH),sistolik-ortalama-diastolik kan basıncı (SAB,OAB,DAB) oksijen
saturasyonu (SPO2) kaydedildi. 1.grup hastalara operasyondan 10 dakika önce
intravenöz 100 mg/kg bolus NAS verildi. Operasyon süresince 20 mg/kg/saat dozunda
infüzyon olarak NAS verilmeye devam edildi. Her iki grupta 10 ?gr/kg/dk fentanil, 0.1
?g/kg/dk sisatrakuryum, %1 izofluran ve 4lt/dk %50-50 hava ve oksijen karışımı ile
anestezi devam ettirildi.
Operasyon öncesi, entübasyon sonrası, operasyon başlangıcı, bypass öncesi, bypass
sonrası ve operasyon sonunda SAB, DAB, OAB, KAH, SPO2, Pulmoner kapiller wedge basıncı (PCWP), idrar miktarı kaydedildi. Operasyon öncesi, bypass öncesi,
bypass sonrası ve operasyon sonunda kangazı analizleri yapıldı. Operasyon sonunda
toplam verilen sıvı, kan, plazma, toplam idrar miktarı, mannitol, lasix dozları, toplam
kros klemp, bypass, cerrahi süreleri, hemofiltrasyon kullanılıp kullanılmadığı, ani
hipotansiyon olup olmadığı ve ek sıvı replasmanı gerekip gerekmediği kaydedildi.
Hastalar operasyon sonunda mekanik ventilasyon desteğinde Kalp Damar Cerrahisi
yoğun bakım ünitesine çıkarıldılar.Yoğun bakımda SAB, DAB, OAB, KAH, PCWP,
SPO2, toplam verilen sıvı ve idrar miktarı, kanda bun, kreatinin, Na, K, kreatinin
klerensi, GFR, idrarda Na, K, kreatinin, protein, dansite değerleri kaydedildi.
Hastalar hemodinamik olarak stabil ve normotermik (vücut ısısı >360C) olduklarında,
belirgin aritmi olmaması, göğüs tüpü drenajları < 100 ml/saat, idrar çıkışı > 50
ml/kg/saat olması koşuluyla weaning işlemine başlandı. Hemodinamik olarak stabil
olduklarında, yeterli SPO2 (maske ile FiO2< 0.5 iken >90), kontrol edilemeyen
aritmilerin bulunmaması, inotrop yada vazopresör ihtiyacının olmaması, göğüs tüpü
drenajının < 50 ml/saat olması, nöbet olmaması ve yeterli idrar çıkışı olması (0.5
ml/kg/saat) durumunda yoğun bakım ünitesinden çıkarıldılar. Hemodinamik ve
kardiyak ritm açısından stabil olduklarında, insizyon yerinin temiz ve kuru olması, ateş
olmaması, idrar ve gaita yapabilmesi, bağımsız hareket edebilme ve yemek yiyebilmesi
durumlarında ise hastaneden taburcu edildiler.
Hastaların yaşları, cinsiyetleri, boyları, kiloları, ekstübasyon zamanları, yoğun bakım
ünitesinde ve hastanede kalış süreleri kaydedildi.
Hiçbir hastaya hemofiltrasyon uygulanmadı. Ani hipotansiyon görülmedi. Ek sıvı
ihtiyacı olmadı. Gruplar arası karşılaştırmada preoperatif ve postoperatif kanda
BUN, kreatinin, kreatinin klirensi, GFR, Na, K, idrarda Na, protein, dansite farklı
değildi. Grup içi karşılaştırmada ise; grup 1?de kreatinin klirensi, idrar proteini ve
GFR?da operasyon sonrası değerlerde, operasyon öncesine göre istatistiksel olarak
anlamlı bir yükselme görüldü.BUN, kreatinin, Na, K, idrar Na, idrar kreatinini ve
idrar dansite değerlerinde operasyon öncesi ve sonrası farklılık görülmedi. Grup
2?de; kreatinin klirensinde ve idrar kreatininde operasyon sonrası değerde operasyon öncesine göre anlamlı bir düşüş görüldü. Kanda Na, K, idrarda Na ve
protein miktarlarında operasyon sonrası değerlerde operasyon öncesi değerlere göre
anlamlı bir yükselme görüldü. BUN, kreatinin, GFR, ve idrar dansitesinde farklılık
görülmedi Gruplar arası yapılan karşılaştırmada operasyon öncesi, cilt insizyonu ve
ekstübasyon sonrası idrar miktarlarında anlamlı bir değişiklik görülmedi. By pass
sonrası ve operasyon sonu idrar miktarı grup 2?de belirgin olarak düşük bulundu.
Gruplar arası karşılaştırmada operasyon sırasında verilen sıvı miktarlarında farklılık
görülmedi. Yoğun bakımda ekstübasyon sonrasında ise grup 2?de verilen sıvı
miktarı anlamlı olarak az bulundu.
Sonuç olarak; koroner arter bypass cerrahisi geçiren olgularda 100 mg/kg bolus ve
20 mg/kg/saat infüzyon NAS?nin böbrek fonksiyonlarına etkisini incelediğimiz
çalışmamızda, NAS verilen grupta preoperatif BUN, kreatinin, kreatinin klirensi,
idrar protein ve kreatinin değerlerinde postoperatif verilerle karşılaştırdığımızda
değişkenlik saptamadık. SF uyguladığımız kontrol grubunda ise, olası bir geçici
böbrek fonksiyon bozukluğunu gösteren veriler elde ettik ve NAS?nin koroner arter
bypass cerrahisi operasyonlarında böbrekleri koruyucu etkisinin olduğu kanısına
vardık.

Abstract:
...