Osmanlı Menzil Teşkilâtı: Bolvadin Menzili örneği
Ottoman Range Organization: Example of Bolvadin Range
Yazar: GAMZE NUR ZENKİN
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH ÇAKMAK
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi ve Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Haberleşme sistemi, bir devletin sağlıklı gelişmesindeki en büyük etkenlerden birisidir. Bu sistem ulaşımla doğru orantılı olarak gelişmiştir. Tarih içinde süregelen bütün devletler ulaşıma önem vermiş ve bunun sayesinde yol emniyeti sağlanmıştır. Yollar üzerine menzil diye adlandırılan yapılar inşâ edilerek Menzil Teşkilâtı oluşturulmuştur. Osmanlı İmparatorluğu'nda önemli bir haberleşme ve ulaşım ağı olan bu Menzil Teşkilâtı, devletler arasındaki haberleşmeyi sağlamak ve yönetimin idaresini kontrol etmek amacıyla belirli mesafelerde kurularak konaklama yerleri olarak kayda geçmiştir. Zamanla gelişen ve farklı işlevleri bulunan menziller haberleşmenin yanı sıra ordunun iaşesi, devlet ricalinin konaklaması ile hac kafilelerinin ihtiyaçlarının karşılanması ve dinlenmesi gibi hizmetleri de kapsamıştır. Bu tez çalışmasında 18. yüzyılın ilk çeyreğinde Osmanlı Devleti'nin Menzil Teşkilât sistemini ve buna bağlı olarak Bolvadin menzili ele alınmıştır. Çalışmanın ana unsurunu oluşturan Anadolu'nun Sağ kol güzergâhında bulunan Bolvadin, (Afyonkarahisar'a bağlı bir kaza) Osmanlı İmparatorluğu'nun merkezî ve önemli bir yerleşim yerlerinden biri haline gelmiştir. Nitekim menzil teşkilâtı ağı içerisinde stratejik bir role sahip olmuştur. Ekonomik ve idari açıdan gelişmiş bir bölge olan Bolvadin menzili, Osmanlı tarihi içerisinde pek çok işleve sahip olmuştur hem haberleşme hem de askerî menzil olarak uzun yıllar hizmet veren menzilin en dikkat çekici işlevleri arasında güzergâh gereği hac yolculuğu ve surre alayları için de kullanılan hizmetleri olmuştur.

Abstract:
The communication system is one of the biggest factors in the healthy development of a state. This system has developed in direct proportion to transportation. All states in history gave importance to transportation and road safety was ensured thanks to this. Buildings called menzils were constructed on the roads and the Menzil Organization was established. This Menzil Organization, which was an important communication and transportation network in the Ottoman Empire, was established at certain distances in order to ensure communication between states and to control the administration of the administration and recorded as accommodation places. Developing over time and having different functions, the ranges included services such as the provision of the army, the accommodation of state officials, and meeting the needs and resting of pilgrimage caravans in addition to communication. In this thesis, the first quarter of the 18th century, the range organization system of the Ottoman Empire and the Bolvadin Range are discussed. Bolvadin (an accident of Afyonkarahisar), located on the Right Branch route of Anatolia, which constitutes the main element of the study, became the center of the Ottoman Empire and an important settlement. As a matter of fact, it had a strategic role within the network of the range organization. As an economically and administratively developed region, the Bolvadin range had many functions in Ottoman history. Among the most remarkable functions of the range, which served as both a communication and military range for many years, is the pilgrimage journey due to the route.