Türkiye'de grafik tasarımcıların tasarım sürecinde sürdürülebilir ve çevreye duyarlı tasarıma yönelik tutumları
In the design process of graphic designers in Turkey attitudes towards sustainable and environmentally responsible design
Yazar: AHUNUR BÜYÜKÇAKILCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT BİNGÖL
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Grafik Tasarım Ana Bilim Dalı / Grafik Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Grafik tasarımı = Graphic design ; Sosyal sürdürülebilirlik = Social sustainability ; Sürdürülebilir çevre = Sustainable environment ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Tasarım = Design ; Tasarım süreci = Design process ; Tasarımcılar = Designers ; Tutumlar = Attitudes ; Çevre = Environment ; Çevre duyarlılığı = Environmental sensitivity

Özet:
Gittikçe artan dünya nüfusuyla beraber tüketimin  artması ve bilinçsiz kullanıma bağlı olarak yenilenemez kaynaklar azalmaktadır. Hızla artan tüketim ve doğal kaynakların azalması bir noktada ekolojik dengenin bozulmasına yol açmaktadır. Bundan dolayı yaşayan her canlının,  yaşamını devam ettirebilmesi için doğayla olan bağlarını düzenlemesi gerekliliği doğmaktadır.
Sürdürülebilirlik kavramı, doğal kaynakların gelecek nesillere aktarılması, üretimde sürdürülebilirlik, kaynakların etkin kullanımı, ve  sürdürülebilir gelişimi  ifade etmektedir. Her alanda var olan sürdürülebilirlik zincirinin devamı adına, tasarım ve tasarım sürecinde çevreyi ve sürdürülebilirliği gözeten yaklaşımlar  geliştirilmektedir. Sürdürülebilir ve çevreye duyarlı tasarım, talepleri göz önünde bulundururken doğal kaynakları etkin tüketerek, atık miktarının en aza indirgenmesi ve daha sonrasında da kullanıma uygun şekilde tasarımlar yapmaktan geçmektedir.
Bu çalışma kapsamında, sürdürülebilirlik ve çevreye duyarlı tasarımın tasarımcılardaki bilgi ve tasarım sürecindeki uygulama düzeyleri incelenmektedir. Bu amaçla, Türkiye'den 122 grafik tasarımcısına likert ölçeği ile anket uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlar, veriler istatiksel açıdan değerlendirilmiştir. Grafik tasarımcıların, sürdürülebilirlik ve çevreye duyarlı tasarıma ilişkin farkındalıkları, sürdürülebilirlik kavramının tasarım alanının vazgeçilmezi haline dönüşmesini destekler niteliktedir. Grafik tasarımcıların farkındalıkları ve çevresel etmenlere duyarlılık düzeyleri kayda değer seviyede olsa da tasarım sürecindeki uygulamalarına yansımasının sınırlı olduğu anlaşılmaktadır.

Abstract:
With the increasing world population, non-renewable resources are decreasing due to the increase in consumption and unconscious use. The rapidly increasing consumption and the decreasing natural resources lead to the deterioration of the ecological balance at some point. For this reason, the necessity of regulating the bonds of every living thing with nature arises.
The concept of sustainability refers to the transfer of natural resources to future generations, sustainability in production, effective use of resources, and sustainable development. On behalf of the continuation of the sustainability chain that exists in every field, approaches that take care of the environment and sustainability are developed during the design and design process. Sustainable and environmentally friendly design is about using natural resources effectively while considering demands, minimizing the amount of waste and then making designs suitable for use.
Within the scope of this study, the knowledge of the designers and the application levels in the design process of sustainability and environmentally friendly design are examined. For this purpose, a likert scale questionnaire was applied to 122 graphic designers from Turkey. The results obtained and the data were evaluated statistically. The awareness of graphic designers on sustainability and environmentally friendly design supports the transformation of the concept of sustainability into an indispensable part of the design field. Although graphic designers' awareness and sensitivity to environmental factors are at a significant level, it is understood that their reflection on their practices in the design process is limited.