Posthuman anlayışın sanata etkisi
Effect of post-human understanding on art
Yazar: DUYGU AYDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLBİN ÖZDAMAR AKARÇAY
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Distopya = Dystopia ; Posthuman = Posthuman ; Posthümanizm = Posthumanism ; Sanat = Art ; Sanat felsefesi = Art philosophy ; Ütopya = Utopia

Özet:
Bu çalışma, 21. Yüzyılda artan biyoteknolojilerin etkisiyle makinelerle kaynaşan insanın bilinen anlamının sonuna işaret eden bir kavram olan posthuman anlayış ve onun sanat üzerine olan etkilerine odaklanmaktadır. Kimi yaklaşım biçimleri için insan neslinin tükenmesine doğru bir gidişi imleyen insan sonrası süreci, daha çok biyolojik insanın özelliklerini, doğasını ve tanımını kapsayan bir değişim sürecini vurgulamaktadır. Bu değişim insan bedeninin yanı sıra onun evrendeki konumuyla ilgili bir dönüşümün de habercisidir. Çünkü insanın binlerce yıldır gezegendeki en zeki varlık olarak sürdürdüğü hakimiyeti, kendinden daha zeki olan yapay zekâ gibi türlerin varlığıyla sarsılmaktadır. Bunun yanı sıra yeni teknolojilerin insan bedeni üzerindeki etkin kullanımı insanı ve bedenini bugüne kadar olan kutsal statüsünden indirip, bir protez nesne konumuna getirmiştir. Bu bağlamda çalışma kapsamında posthuman süreçte etkili olduğu düşünülen hümanizm/insanmerkezcilik ve hümanizm karşıtlığının anlatılmasının yanı sıra konu üzerine geliştirilen distopik ve ütopik yaklaşım biçimlerine de yer verilmiştir. Bununla birlikte sanatı üreten olarak insanın tanımını, doğasını ve geleceğini değiştiren teknolojinin, sanat ve sanatçı üzerinde de etkili olduğu gözlemlenmiştir.
Geleceğin felsefesini ve dilini oluşturmada etkin rol oynayacağı düşünülen yeni teknolojiler ve oluşturduğu yeni aktörler üzerine yapılan bu çalışmada teknolojinin insanla etkileşiminin yanı sıra hayvan ve çevreyle etkileşimi de gözetilmiştir. Posthuman anlayışın yarattığı yeni düşünce biçimlerini daha eşitlikçi ve yaşam odaklı bir gelecek önerisi için kullanan ve insan sonrası sürece bu açıyla yaklaşan Rosi Bradotti, Donna Harraway gibi kuramcıların fikirlerinden faydalanılmıştır. Bu fikirler ışığında ve çalışmanın sonucunda yapılan özgün yapıtlar ile insanın ve çevresinin maruz kaldığı değişim ve ruh hali ortaya konulmuş ve bu bağlamda fikirler üretilmiştir.

Abstract:
This study focuses on the post-human understanding, which is a concept pointing to the end of the known meaning of human beings who have swarmed with machines through the influence of increasing biotechnology in the 21st century, and its impacts on art. For certain types of approach, the post-human process, which implies a shift towards the destruction of human progeny, mainly emphasizes a process of change that involves the characteristics, nature, and definition of the biological human being. This change is the harbinger of the transformation of the human body as well as its position in the universe. Because, the sovereignty of humans as the most intelligent being on the planet for thousands of years is shaken by the presence of species such as artificial intelligence that is smarter than them. Besides, the effective use of new technologies on the human body has downgraded man and his body from its sacred state and rendered it a prosthetic object. In this context, in addition to the explanation of humanism / human-centricism and anti-humanism which are thought to be effective in the post-human process, dystopian and utopian approaches developed on the subject are also addressed within the scope of this study. In addition to that, It has been observed that technology which changes the definition, nature and future of the human as the producer of arts, has also influence on arts and artists.
In this study on new technologies and new actors they create that are thought to play an active role in forming the philosophy and language of future, the interaction of technology with human beings as well as its interaction with animals and the environment has been considered too. Ideas of theorists such as Rosi Bradotti and Donna Harraway who use new forms of thinking created by the Post-human understanding to suggest a more egalitarian and life-oriented future and approach the post-human process from this point of view, have been benefited from. In the light of these ideas and in conclusion of the study, the state of change and mood that the people and their environment are exposed by the original works created are manifested and ideas are produced within this context.