Anjiotensin converting enzim inhibitor ve angiotensin reseptör bloker grubu ilaçların anemi üzerine etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of anjiotensin converting enzyme inhibitor and angiotensin receptor blocker group drugs on anemia
Yazar: BETÜL ERGÜN
Danışman: DOÇ. DR. AYSUN AYBAL KUTLUGÜN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Nefroloji = Nephrology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Aldesteron = Aldesterone ; Anjiyotensin II = Angiotensin II ; Anjiyotensin konverting enzim = Angiotensin converting enzyme ; Anjiyotensin konverting enzim inhibitörleri = Angiotensin converting enzyme inhibitors ; Renin anjiotensin sistemi = Renin angiotensin system

Özet:
Giriş:  Çeşitli nedenlerle ACEİ/ARB grubu ilaç kullanan hastalarda yapılan çalışmalarda zamanla hemoglobin seviyesinde azalma olduğu gösterilmişken, yapılan bazı çalışmalarda ise bu grup ilaçların hemoglobin seviyesinde değişikliğe neden olmadığı bulunmuştur. Çalışmamızın amacı; GFR≥30 ml/dk olan ve daha önce ACEİ veya ARB kullanmayan hastalarda ACEİ veya ARB başlandıktan sonra hemoglobin düzeyinde değişiklik olup olmadığını araştırmaktır.
Gereç ve yöntem: Hasta kayıtları incelenerekACEİ başlanan 178 ve ARB başlanan 173 hasta olmak üzere toplam 351 hasta çalışmaya dâhil edildi. Hastalar hemoglobin değerleri normal aralıkta ise ve ACEİ veya ARB başlanmadan önce demir, vitamin b12, folat gibi parametreler değerlendirilmişse çalışmaya alındı. İlaç başlandıktan ortalama 6,7±3,1 ay sonra kontrol kan sayımı ve böbrek fonksiyon testleri bakıldı. Çalışmaya alınan hastaların ortalama yaş, cinsiyet gibi demografik özellikleri ve başlangıç Hb (Hemoglobin) düzeyi 2 grupta da benzerdi. İlaç başlandıktan en az 3 ay geçtikten sonra hemoglobin düzeyinde başlangıca göre azalma olup olmadığı analiz edildi.
Bulgular: Hastaların başlangıçta 14.39±1.29 g/dl olan ortalama hb değerinin ACEİ veya ARB başlandıktan sonra 13.98±1.36 g/dl olduğu görüldü.  Hemoglobin ortalamasında görülen bu düşüş istatiksel olarak anlamlı idi. ARB başlanan hastalarda kontrol Hb değerlerindeki düşüşün ACEİ başlanan gruba göre daha fazla olduğu saptandı. ARB kullanan grupta ilaç başlandıktan sonra kontrol kan sayımının değerlendirilmesi için geçen süre ACEİ kullanan gruba göre anlamlı olarak daha uzundu (7.09±3,1 ay vs. 6.37±3,0 ay, p=0.013). Ayrıca RAS bloker başlandıktan sonra GFR'da başlangıç değere göre hafif ancak istatistiksel olarak anlamlı azalma saptandı (89,7±18,8 ml/dk vs. 87,2±20,6 ml/dk, p<0.001). GFR 30-60 ml/dk olan grup ile GFR≥60 ml/dk olan grup karşılaştırıldığında hb düşüşü (Delta_hemoglobin) açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (-0.62±1.16 vs -0.39±0.79; p=0.144).
Sonuç: Belirgin böbrek yetmezliği ve anemisi olmayan, hipertansif ve/veya diyabetik hastaların ilk kez ACEİ veya ARB başlandıktan sonraki ilk 1 yıl içinde değerlendirilen hemoglobin seviyesinde anlamlı düşüş olduğu saptanmıştır. Ras blokerler başlandıktan sonra özellikle anemiye eğilimi olan hastalarda kontrol hemoglobin değerinin ilk 1 yıl içinde değerlendirilmesi uygun olabilir.

Abstract:
Introduction: In studies performed on patients using ACEI / ARB group drugs for various reasons, it has been shown that there is a decrease in hemoglobin level over time, while in some studies it was found that this group of drugs did not cause a change in hemoglobin level. The purpose of our study; To investigate whether there is a change in hemoglobin level after starting ACEI or ARB in patients with GFR≥30 ml / min and who have not used ACEI or ARB before.
Materials and Methods: A total of 351 patients, including 178 patients with ACEI and 173 patients with ARB, were included in the study by examining patient records. Patients were included in the study if their hemoglobin values were within the normal range and parameters such as iron, vitamin b12, folate were evaluated before ACEI or ARB were started. Control blood count and kidney function tests were examined on average 6.7 ± 3.1 months after the drug was started. Demographic features of the patients included in the study, such as mean age, gender, and baseline hemoglobin level were similar in both groups. After at least 3 months after the drug was started, it was analyzed whether there was a decrease in hemoglobin level compared to the baseline.
Results: Başlangıçta 14.39 ± 1.29 g / dl olan hastaların ortalama hemoglobin değeri, ACEI veya ARB'nin başlamasından sonra 13.98 ± 1.36 g / dl idi. This decrease in hemoglobin average was statistically significant. It was found that the decrease in control hemoglobin values in patients who started ARB was higher than the group in which ACEI was started. After the drug was started in the group using ARB, the time to evaluate the control blood count was significantly longer than the group using ACEI (7.09±3.1 ay vs. 6.37±3.0 ay, p=0.013). In addition, after starting RAS blocker, there was a slight but statistically significant decrease in GFR compared to the initial value (89.7±18.8 ml/dk vs. 87.2±20.6 ml/dk, p<0.001). When the group with GFR 30-60 ml/min and the group with GFR≥60 ml/min were compared, there was no statistically significant difference in terms of hemoglobin decrease (-0.62±1.16 vs -0.39±0.79; p=0.144).
Conclusion: It was found that hypertensive and / or diabetic patients without significant renal failure and anemia had a significant decrease in hemoglobin levels evaluated within the first 1 year after ACEI or ARB was started for the first time. It may be appropriate to evaluate the control hemoglobin value within the first 1 year, especially in patients with a tendency to anemia after starting ras blockers.