Rekreasyonel amaçlı spor yapan bireylerin yaşam tatmini ve umutsuzluk düzeylerinin incelenmesi
Examination of life satisfaction and hopelessness levels of individuals doing recreational sports
Yazar: MERVE KARAMAN
Danışman: PROF. DR. SUAT KARAKÜÇÜK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rekreasyon Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology ; Spor = Sports
Dizin: Boş zamanları değerlendirme = Leisure activities ; Spor faaliyetleri = Sport activities ; Tukey testi = Tukey test ; Umutsuzluk = Hopelessness ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırma, rekreasyonel amaçlı spor yapan bireylerin yaşam tatmini ve umutsuzluk düzeylerini bağımsız değişkenlere göre belirlemeyi ve arasındaki ilişkiyi ortaya koymayı amaçlamıştır. Araştırmanın evrenini Ankara'da faaliyet gösteren çok amaçlı spor merkezlerine üye bireyler oluştururken örneklem Ankara ilinde bulunan 15 spor merkezi üyelerinden oluşmaktadır. Veri toplama çalışmaları sonucunda 966 anket uygulanmış olup, kullanılabilir geçerli anket sayısı 846' dır. Veri matrisinde 3 katılımcının ölçeklerdeki maddelerin % 10'nundan daha fazlasını yanıtlamadıkları görülmüş ve bu kişiler veri setinden çıkarılmıştır. Böylece araştırma grubu 435 kadın ve 426 erkek olmak üzere toplam 861 kişiden oluşmuştur. Araştırma verilerinin toplanmasında, Diener, Emmons, Larsen ve Griffin (1985) tarafından geliştirilmiş olan ve Türkçeye uyarlaması ve geçerlilik güvenirliği Durak, Durak ve Gençöz (2010) tarafından yapılan "Yaşam Tatmini Ölçeği (Satisfaction with Life Scale-SWLS)" ve Türkçe' ye uyarlaması, güvenilirlik ve geçerlik çalışması Seber ve diğerleri (1993) tarafından yine geçerlilik çalışması Durak ve Palabıyıkoğlu (1994) tarafından tekrar yapılan "Beck Umutsuzluk Ölçeği (Beck Hopelessness Scale)" kullanılmıştır. Bu araştırma kapsamında ölçeklerin psikometrik özelliklerinin incelenerek doğrulayıcı faktör analizleri yapılmıştır. Verilerin analizinde yüzde, frekans, bağımsız örneklemler için t- testi, tek faktörlü varyans (ANOVA) analizi', Tukey (HSD) testi ve korelasyon analizleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre; bağımsız değişkenlerden eğitim seviyesinin, algılanan gelir seviyesinin, boş zaman yeterlilik algısının, algılanan sağlık durumunun yaşam tatmini ve umutsuzluk düzeylerini değiştirdiği saptanırken, cinsiyetin sadece yaşam tatminini değiştirdiği yaşın ise sadece umutsuzluk düzeyini değiştirdiği bulunmuştur. Ayrıca yaşam tatmini ve umutsuzluk arasında negatif yönlü zayıf bir ilişki olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak rekreasyonel amaçlı spor yapan bireylerin yaşam tatminleri yüksekken umutsuzluk düzeyleri düşüktür. Eğitim seviyesi, gelir seviyesi, boş zaman miktarı düştükçe ve sağlık kötüye gittikçe yaşam tatmininin düştüğü ve yaş, eğitim seviyesi, algılanan gelir seviyesi, boş zaman miktarı düştükçe ve sağlık durumu kötüye gittikçe umutsuzluğun arttığı gözlemlenmiştir.

Abstract:
This study aims to designate life satisfaction and level of hopelessness of individuals who do physical exercise for recreational purposes according to independent variables and to find out the relation between them. The population of the study is constituted by members of multi-purpose gyms at Ankara, while 14 specific gym members make up the sample of the study. In total, 996 surveys have been conducted and 846 of them are valid and useable. In the data matrix, it has been observed that 3 of the survey participants have not answered 10 percent of the articles for scale and removed from the sample group. Hence, 435 women and 426 men, in total 861 people, formed the sample group. In order to collect research data, Satisfaction with Life Scale-SWLS, which has been developed by Diener, Emmons, Larsen ve Griffin and adapted into Turkish by Durak and Gençöz and Beck Hopelessness Scale, which has been adapted into Turkish and tested for validation by first Seber et. all. (1993) and then Durak and Palabıyıkoğlu (1994) have been used. Within this scope, psychometric features of scales have been examined and their confirmatory factor analysis has been carried out. Through the analysis of the data, percentage, frequency, T-test for independent samples, single factorial variance analysis, Tukey (HSD) test, and correlation analysis have been used. On the basis of the study results, it has been determined that independent variables, such as education level, perceived income level, perception of sufficiency of leisure time, perception of health status can have an effect on life satisfaction and hopelessness levels, while gender can only change life satisfaction and age can effect hopelessness level. Also, it has been revealed that there is a negative and weak relation between life satisfaction and hopelessness level. As a result, individuals who work out for recreational purposes have a higher satisfaction level of live, while their hopelessness levels are low. It has been observed that as the education level, income level and leisure time decreases and the health status worsens, life satisfaction diminishes, and while education level, perceived income level and leisure time declines, health worsens and age increases the hopelessness levels surge.