Kinoa (Chenopodium quinoa Willd.) silajının kalitesi üzerine farklı oranlarda ilave edilen melas ve buğday kepeğinin etkileri
Effects of molasses and wheat bran added at different ratios on the quality of quinoa (Chenopodium quinoa Willd.) silage
Yazar: MÜSLÜM AKTANBAŞ
Danışman: PROF. DR. BİLAL KESKİN
Iğdır Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma farklı katkı maddeleri (melas ve buğday kepeği) ve oranlarının kinoa (Chenopodium quinoa Willd.) silajının pH, kuru madde oranı (KMO), amonyak, ham kül oranı, ham protein (HP) oranı, KMS, KMT, ADF (asit çözücülerde çözünmeyen lif) oranı, NDF (nötr çözücülerde çözünemeyen lif) oranı, nispi yem değeri (NYD), duyusal analizler (koku, renk ve strüktür), fleig puanı, organik asitler üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma, tesadüf parselleri deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak 2022 yılında kurulmuştur. Melas ve buğday kepeği katkı maddelerinin kinoa silajının tüm incelenen kalite özellikleri üzerine etkileri önemli bulunmuştur. Melas katkı maddesi kinoa silajının kuru madde oranı, fleig puanı, duyusal analiz, KMS (Kuru madde sindirilebilirliği), ADF, KMT (Kuru madde tüketimi), NYD, laktik asit, bütirik asit, fumarik asit, propiyonik asit, sitrik asit ve tartarik asit oranlarını artırmıştır. Buğday kepeği katkı maddesi ise kinoa silajının kuru madde oranı, fleig puanı, ham protein oranı, duyusal analiz, ADF, NDF, laktik asit, formik asit, fumarik asit, propiyonik asit, tartarik asit ve sitrik asit oranlarının artmasına neden olmuştur. Kontrole göre, melas katkı maddesi oranının artmasına bağlı olarak laktik asit, KMO, propiyonik asit ve fleig puanını artırmıştır. Melas katkı maddesinin %10 seviyesine kadar amonyak ve HPO oranında artış olmuş, ancak %15 melas katkı maddesi ilave edildiğinde ise amonyak ve HPO oranı düşmüştür. Melas katkısının %5 olması NDF oranında önemli değişikliğe neden olmamış, ancak daha yüksek oranda melas ilavesi NDF oranını düşürmüştür. Kontrole göre, melas ilavesi ham kül, pH, asetik asit ve duyusal analizleri düşürmüş, ancak katkı oranları arasında önemli fark olmamıştır. Kontrole göre melas katkı oranları KMS, ADF ve bütirik asit içeriğinde önemli bir değişikliğe neden olmamıştır. Kontrole göre, kinoa silajına buğday kepeği ilavesinin artırılması ham kül, pH değerinin düşmesine neden olmuştur. Diğer taraftan buğday kepeği ilavesinin artırılması fleig ve KMO oranının artmasına neden olmuştur. Buğday kepeği katkı maddesinin %5 seviyesine kadar amonyak oranını artırmış, ancak %10 ve %15 buğday kepeği katkı maddesi ise amonyak oranını düşmüştür. Kontrole göre, buğday kepeği ilavesi ADF ve NDF oranlarını artırmış, ancak katkı oranları arasında önemli fark olmamıştır. Kontrole göre, buğday kepeği ilavesi KMS, KMT ve NYD değerlerini düşürmüş, ancak katkı oranları arasında önemli fark olmamıştır. Kontrole göre buğday kepeği katkı oranları duyusal analizler ve HP oranında önemli bir değişikliğe neden olmamıştır.

Abstract:
This study was carried out to determine the effects of different additives (molasses and wheat bran) and ratios on pH, dry matter ratio (DMR), ammonia, raw ash ratio, DMD, DML, crude protein (CP) ratio, ADF (acid detergent fiber), NDF (nötr detergent fiber), relative feed value (RFV), sensory analyzes (smell, color and structure), fleig score and organic acids of quinoa (Chenopodium quinoa Willd.) silage. The research was established in 2022 with 3 replications according to the randomized plot design. The effects of molasses and wheat bran additives on all investigated quality characteristics of quinoa silage were found to be significant. Molasses additive increased the dry matter ratio, fleig score, sensory analysis, DMD (Dry matter digestibility) ratio, ADF ratio, DMI (Dry matter intake) ratio, RFV, lactic acid, buturic acid, fumaric acid, propionic acid, citric acid and tartaric acid ratios of quinoa silage. Wheat bran additive is caused an increase of the dry matter ratio, fleig score, crude protein ratio, sensory analysis, ADF, NDF, lactic acid, formic acid, fumaric acid, propionic acid, tartaric acid and citric acid ratios of quinoa silage. Compared to the control, lactic acid, DMR, propionic acid and fleig scores increased due to the increase in molasses additive ratio. Ammonia and CP ratios increased up to 10% of molasses additive, but when 15% molasses additive was added, ammonia and HPO ratios decreased. The fact that the molasses addition was 5% did not cause a significant change in the NDF ratio, but the higher molasses addition decreased the NDF ratio. Compared to control, molasses addition decreased raw ash, pH, acetic acid and sensory analysis, but there was no significant difference between additive ratios. Compared to the control, molasses additive ratios did not cause a significant change in the content of DMD, ADF and butyric acid. Increasing the wheat bran addition to the quinoa silage caused a decrease in the pH of the raw ash compared to the control. On the other hand, increasing the wheat bran addition caused an increase in the fleig and DMR ratio. Wheat bran additive increased the ammonia ratio up to 5%, but 10% and 15% wheat bran additive decreased ammonia ratio. Compared to the control, the addition of wheat bran increased the ADF and NDF ratios, but there was no significant difference between the additive ratios. Compared to the control, the addition of wheat bran decreased the DMD, DMI and RFV values, but there was no significant difference between the additive ratios. Wheat bran additive ratios did not cause a significant change in sensory analyzes and CP ratio compared to control.