Koklear implantlı çocuklarda ebeveyn perspektifi ölçeğinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği
Turkish validity and reliability of the parental perspective scale for children with cochlear implants
Yazar: HÜSNA YOKTAN
Danışman: PROF. DR. AYŞE AYÇA ÇİPRUT
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Ana-baba = Parents ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Koklea hastalıkları = Cochlear diseases ; Koklear implantlar = Cochlear implants ; Kulak hastalıkları = Ear diseases ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales ; İşitme kaybı = Hearing loss

Özet:
Amaç: Bu çalışmada "Koklear İmplantlı Çocuklarda Ebeveyn Perspektifi" ölçeğini Türkçeye çevirip, kültürel olarak uyarlamak ve psikometrik özelliklerini inceleyerek literatürdeki eksikliği tamamlamak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya en az 1 yıl koklear implant (Kİ) kullanan 2-18 yaş arası 378 çocuğun ebeveynleri dahil edilmiştir.  Orijinal ölçek İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir. Ölçeğin yapı geçerliliğini incelemek için AFA ve DFA gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin güvenilirlik değerlendirmesi için çalışmada iç tutarlılık ve test-tekrar test güvenilirlik ölçüleri sırasıyla Cronbach's alpha (α) ve korelasyon ile değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Boyutların güvenilirlik katsayıları 0,237 ve 0,678 arasındadır. Test-tekrar test korelasyon katsayısı=0,875 elde edildi. AFA sonucuna göre on alt boyut ortaya çıkmıştır. Faktör analizinde hesaplanan Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) örneklem yeterlilik katsayısı 0,850 olarak tespit edilmiştir. Bartlett testinde elde edilen (test değeri: 9596,996, sd: 2628, p<0,001) boyutlar yapısal olarak anlamlıdır. DFA, on boyutlu yapıların doğruluğunu doğruladı (CFI=0,901; IFI=0,902; RMSEA= 0,054). 
Sonuç: Ölçeğin Türkçe versiyonu iyi bir geçerlilik ve güvenilirliğe sahiptir ve ebeveynlerin Kİ hakkındaki bakış açılarını incelemek için kullanılabilir. 
Anahtar Kelimeler: Koklear İmplantlı Çocuklarda Ebeveyn Perspektifi Ölçeği, uyarlama, işitme kaybı, yaşam kalitesi, rehabilitasyon

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to translate the "Parental Perspective in Children with Cochlear Implant" scale into Turkish, adapt it culturally and to fill the gap in the literature by examining its psychometric properties.
Material and Methods: Parents of 378 children aged 2-18 years who used cochlear implant for at least 1 year were included in the study. The original scale was translated from English to Turkish. Explanatory factor analysis (EFA) and confirmatory factor analysis (CFA) were performed to examine the construct validity of the scale. The reliability of the scale was evaluated with Cronbach's alpha and correlation.
Results: The reliability coefficients of the dimensions are between 0,237 and 0,678. The test-retest correlation coefficient = 0.875 was obtained. As a result of factor analysis, ten sub-dimensions were determined. The Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) sample adequacy coefficient calculated in the sub-factor analysis was determined as 0.850. The dimensions obtained according to the result of the Bartlett test in which the significance of the factor structures were tested (test value: 9596,996, sd: 2628, p<0.001) are structurally significant. DFA confirmed the accuracy of the ten dimensional structures (CFI=0.901; IFI=0.902; RMSEA= 0.054).
Conclusion: The Turkish version of the scale has good validity and reliability and can be used to examine parents' perspectives on cochlear implant.
Keywords: Children with Cochlear Implants: Parental Perspective Scale, adaptation, hearing loss, quality of life, rehabilitation