Farklı yetiştirme ortamlarının liquidambar orientalis mill. fidan gelişimi üzerine etkisi
The effects of different growing media on growth of liquidambar orientalis mill. tree seedlings
Yazar: MUHAMMET İHSAN ÇAKIROĞLU
Danışman: PROF. DR. ENDER MAKİNECİ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
2023 yılı içerisinde İstanbul Büyükşehir Belediyesine ait İstanbul Ağaç ve Peyzaj AŞ'nin Alibeyköy Fidanlığında yapılan bu araştırma, farklı harç karışımlarından oluşan sekiz farklı ortamın Anadolu Sığlası (Liquidambar orientalis Mill.) fidan gelişimine etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu ortamlar şöyledir:
1-%80 ithal torf, %0 toprak, %10 pomza, %10 mil, osmokot
2-%60 ithal torf, %15 toprak, %5 pomza, %20 mil, osmokot
3- %40 ithal torf, %20 toprak, %10 pomza, %30 mil, osmokot
4-%20 ithal torf, %40 toprak, %0 pomza, %40 mil, osmokot
5-%10 ithal torf, %40 toprak, %0 pomza, %50 mil, osmokot
6- %30 ithal torf,%30 yerli torf, %20 toprak, %0 pomza, %20 mil, osmokot
7-%20 ithal torf, %20 yerli torf,%30 toprak, %0 pomza, %30 mil, osmokot
8-%10 ithal torf,%10 yerli torf, %40 toprak, %0 pomza, %40 mil, osmokot
Tüm ortamlarda metreküp başıma 5 kg olacak şekilde osmokot (Osmocote Exact®) gübresi kullanılmıştır.
Denemede yaklaşık 8-9 yaşlarındaki fidanların bir vejetasyon dönemi boyunca fidan parametreleri ölçülmüştür. Bunlar dip (0,3m) çevre, 0,8m çevre, 1,30m çevre, iki yönlü tepe izdüşüm genişliği, ağaç boyu ve tepe yüksekliği parametreleridir.  Deneme sonunda fidanlarda yıkıcı örnekleme ile farklı biyokütle bileşenlerinin ağırlıkları belirlenmiştir. Biyokütle bileşenleri dal, yaprak, gövde, kalın kök ve ince kök olarak ayrılmıştır. Biyokütle bileşenlerinin nem oranları yanında bileşenlerin tek ağaç biyokütlesine oranları belirlenmiştir.  Yetiştirme yeri karışımlarında pH, EC, tuz, STK, OM, OrgC, CaCO3, kum, kil ve toz analizleri yapılmıştır. Yetiştirme yeri karışımlarında yapılan kimyasal analizler ise; Nt, P2O5, K2O, Ca, Mg, Na, Cu, Fe, Mn ve Zn dir. Biyokütle bileşenlerinin her birinde ise Nt, P, K, Ca, Na, Mg, Fe, Mn, Zn ve Cu analizleri yapılmıştır. Tüm ölçüm ve analiz sonuçları sekiz farklı karışımın karşılaştırılması için ANOVA ve DUNCAN testleri ile istatiksel olarak değerlendirilmiştir. 
Tek ağaç biyokütle bileşenleri içerisinde yer alan ağaç organlarından sadece gövde ve ince kök nem içerikleri işlemler arasında önemli fark göstermiştir. Tek ağaç toplam biyokütle değerleri 9-13 kg/ağaç arasında değişmektedir. Farklı karışımlarda biyokütle bileşenlerinden gövde, ince kök ve toplam tek ağaç biyokütlesi önemli farklı bulunmuştur. Tek ağaç biyokütle bileşenlerinin toplam tek ağaç biyokütlesine oranları bakımından yaprak, gövde ve ince kök işlemler arasında önemli farklıdır. Her bir bileşende yapılan toplam 10 besin maddesi analizleri içerisinde dal, yaprak, kalın kök ve gövde örneklerinde bakır (Cu) belirlenmemiştir. Yetiştirme yeri karışımlarının analizi yapılan fizikokimyasal toprak özellikleri ve besin maddesi içerikleri önemli farklıdır.
Sonuç olarak, hazırlanan yetiştirme yeri karışımlarının fizikokimyasal toprak özellikleri yapılan farklı karışımların yetiştirme yeri toprak özelliklerinde, fidan özelliklerinde farklı biyokütle bileşenleri ve kimyasal özelliklerinde önemli farklar oluşturduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, belirgin bir eğilim gözlenmemiştir.

Abstract:
This research, was carried out in 2023 at the Alibeyköy Nursery of Istanbul Ağaç ve Peyzaj AŞ, belonging to the Istanbul Metropolitan Municipality, to determine the effect of eight different growing media consisting of different mixtures on the development of Anatolian Sweetgum (Liquidambar orientalis Mill.) seedlings. These growing media mixtures are as follows in volumetric portions:
1-80% imported peat, 0% soil, 10% pumice, 10% river sediment, osmocote
2-60% imported peat, 15% soil, 5% pumice, 20% river sediment, osmocote
3- 40% imported peat, 20% soil, 10% pumice, 30% river sediment, osmocote
4-20% imported peat, 40% soil, 0% pumice, 40% river sediment, osmocote
5-10% imported peat, 40% soil, 0% pumice, 50% river sediment, osmocote
6- 30% imported peat, 30% local peat, 20% soil, 0% pumice, 20% river sediment, osmocote
7-20% imported peat, 20% local peat, 30% soil, 0% pumice, 30% river sediment, osmocote
8-10% imported peat, 10% local peat, 40% soil, 0% pumice, 40% river sediment, osmocote

Osmocote Exact® fertilizer was used at the rate of 5 kg per cubic meter in all media.
In the experiment, structural parameters of approximately 8-9-years-old seedlings were measured during a vegetation period. These are diameters at the bottom (0.3m stem height), 0.8m stem height and 1.30m stem height, two-way crown projection width, tree height and crown height parameters. At the end of the experiment, the weights of different biomass components were determined in the seedlings by destructive sampling. Biomass components are divided into branches, leaves, trunk, coarse root and fine root. In addition to the moisture content of biomass components, their ratios to single tree biomass were determined. EC, pH, salinity, maximum water holding capacity, organic matter, OrgC, CaCO3, sand, clay, and silt were analyzed in the growing media mixtures. Chemical analyzes performed on the growing media mixtures are as follows; Nt, P2O5, K2O, Ca, Mg, Na, Cu, Fe, Mn and Zn. For each biomass component, Nt, P, K, Ca, Na, Mg, Fe, Mn, Zn and Cu were analyzed. All measurement and analysis results were statistically evaluated with ANOVA and DUNCAN tests to compare eight different mixtures.
Among the single tree biomass components, only stem and fine root moisture contents showed significant differences between treatments. Single tree total biomass values vary between 9-13 kg/tree. Stem, fine root and total single tree biomass were found to be significantly different in different mixtures. The ratios of individual tree biomass components to total single tree biomass differ significantly between leaf, stem, and fine roots. Among the 10 nutrient analyzes performed in each component, copper (Cu) was not determined in the branch, leaf, coarse root and stem samples. The physicochemical soil properties and nutrient contents of the growing media mixtures analyzed are significantly different.
As a result, the physicochemical soil properties of the prepared growing media mixtures show that different mixtures create significant differences in the growing media soil properties, structure and chemical characteristics of seedlings and biomass components. However, no obvious trend was observed.