Akut apandisit tanısında laboratuvar değerlerinin yaş ile ilişkisinin değerlendirilmesi ve yaşlara göre komplike apandisiti öngörmedeki yeri
Evaluation of the relationship of laboratory values with age in the diagnosis of acute appendicitis and its role in predicting complicated appendicitis by age
Yazar: TURABİ AYDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. YUNUS KARACA
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Apandisit = Appendicitis ; Laboratuvarlar = Laboratories ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures

Özet:
Amaç: Akut apandisit, akut batının en yaygın nedenlerinden ve dünya çapında en sık acil abdominal cerrahi endikasyonlardan biridir. Tüm yaş ve cinsiyet gruplarını etkilediği için de önemli bir hastalık grubudur. Bu çalışmada yaş grupları arasında laboratuvar belirteçlerinin ile histopatolojik tanı arasındaki ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Akut apandisitte yaş grupları arasında histopatolojik tanı, mortalite, YBÜ ihtiyacı, hastanede kalış süreleri gibi farklılıklarının incelenmesi amaçlanmıştır. Laboratuvar verilerinin komplike apandisiti ile basit apandisit ayrımında kullanılabilirliği amaçlanmıştır. Aynı zamanda laboratuvar verilerinin komplike apandisiti öngörmedeki yerinin araştırılması amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Geriye dönük olarak planlanan bu çalışmaya beş yıllık çalışma süresinde akut apandisit ön tanısı alan 2 yaş üstü 978 hasta dahil edildi. Hastaların dosyaları ve patoloji sonuçları hastane veri sistemi üzerinden geriye dönük olarak incelendi. Patolojik incelemeler sonucu hastalar pozitif apendektomi grubu ve negatif apendektomi grubu olarak ikiye ayrıldı. Pozitif apendektomi grubu hastalar basit apandisit ve komplike apandisit olarak iki alt gruba ayrıldı. Hastalar acil servise başvuru anındaki yaşlarına göre 2-17 (A grubu), 18-64 (B grubu), 65 ve üstü (C grubu) olarak gruplara ayrıldı. Çalışmaya alınan hastaların acil servise başvuru anındaki yaş, cinsiyet, ek hastalıkları, laboratuvar değerleri, hastanede kalış süreleri, yoğun bakım ihtiyacı ve 30 günlük mortalite sayıları hasta kayıt formuna kaydedildi. Elde edilen veriler uygun istatistiksel yöntemler kullanılarak gruplar arasında karşılaştırıldı.
Bulgular: Araştırma kapsamında değerlendirmeye alınan 978 hastanın 785'i (%80,3) kriterlere uymaktadır. Hastaların yaş ortalaması 23,7±18,1'dir. Hastaların 479'u (%61,0) erkek, 306'sı (%39,0) kadındır. Yaş gruplarına bakıldığında; 388 (%49,4) hasta 2-17 yaş grubunda, 363 (%46,2) hasta 18-64 yaş grubunda ve 34 (%4,3) hasta 65 yaş ve üstüdür. Komplike apandisit vakalarında WBC, nötrofil, NLR, PLR, NWR, CRP, ALT, direkt bilirubin değerlerinin ve yatış sürelerinin basit apandisit olgularına göre istatistiksel olarak önemli düzeyde yüksek, lenfosit değerlerinin ise önemli düzeyde düşük olduğu saptanmıştır. Platelet, RDW, MPV, prokalsitonin, AST ve total bilirubin değerleri açısından önemli fark yoktur. Komplike apandisit olgularındaki yoğun bakım ihtiyacı, 30 günlük mortalite varlığı basit apandisit olgularına göre istatistiksel olarak önemli düzeyde daha yüksektir. 65 yaş ve üstü olan kişilerde komplike apandisit görülme oranı, yoğun bakım ihtiyacı, 30 günlük mortalite varlığı diğer gruplara göre istatistiksel olarak önemli düzeyde yüksektir. Yaş grupları arasında WBC, nötrofil, lenfosit, platelet, RDW, MPV, NLR, PLR, NWR, CRP, ALT parametreleri ile yatış süreleri arasında istatistiksel olarak önemli düzeyde fark vardır. Prokalsitonin, AST, direkt bilirubin ve total bilirubin açısından gruplar arasında fark yoktur. NLR, PLR ve CRP değişkenleri komplike apandisiti etkileyen faktörler olarak tespit edilmiştir.  
Sonuç: Geriatrik yaş grubundaki hastaların diğer yaş grubundaki hastalara göre daha yüksek CRP değeri, KA oranına, daha fazla yatış süresi, YBÜ ihtiyacı ve mortalite sayısına sahiptir. Pediatrik yaş gurubundaki hastalar ile 18-64 yaş grubundaki hastalar arasında yatış süresi, YBÜ ihtiyacı ve mortalite arasında fark yoktur. Çalışmada NLR, PLR ve CRP değişkenleri komplike apandisit için risk faktörleri olduğu saptandı.
Anahtar kelimeler: Acil servis; Akut Apandisit; Laboratuvar Değerleri; Yaş Grupları

Abstract:
Aim: Acute appendicitis is one of the most common causes of acute abdomen and one of the most common indications for emergency abdominal surgery worldwide. It affects all age and gender groups. In this study, it was aimed to examine the relationship between laboratory markers and histopathological diagnosis among different age groups. It was aimed to examine the differences between age groups in acute appendicitis, such as histopathological diagnosis, mortality, need for ICU, and length of hospitalization. It is aimed to use laboratory data to differentiate complicated appendicitis and simple appendicitis. At the same time, it was aimed to investigate the place of laboratory data in predicting complicated appendicitis.
Materials and Methods: This retrospective study included 978 patients over the age of 2 who were diagnosed with acute appendicitis during the five-year study period. The files and pathology results of the patients were reviewed retrospectively through the hospital data system. As a result of pathological examinations, the patients were divided into two as positive appendectomy group and negative appendectomy group. The patients in the positive appendectomy group were divided into two subgroups as simple appendicitis and complicated appendicitis. Patients were divided into groups as 2-17 (group A), 18-64 (group B), 65 and over (group C) according to their age at the time of admission to the emergency department. Age, gender, comorbidities, laboratory values, length of hospital stay, need for intensive care and 30-day mortality of the patients included in the study were recorded in the patient registration form. Obtained data were compared between groups using appropriate statistical methods.
Results: 785 (80.3%) of 978 patients evaluated within the scope of the study fit the criteria. The mean age of the patients was 23.7±18.1 years. Of the patients, 479 (61.0%) were male and 306 (39.0%) were female. Looking at age groups; 388 (49.4%) patients were in the 2-17 age group, 363 (46.2%) patients were in the 18-64 age group, and 34 (4.3%) patients were 65 years or older. WBC, neutrophil, NLR, PLR, NWR, CRP, ALT, direct bilirubin values and length of stay were found to be statistically significantly higher and lymphocyte levels were found to be significantly lower in complicated appendicitis cases compared to simple appendicitis cases. There is no significant difference in terms of platelet, RDW, MPV, procalcitonin, AST and total bilirubin values. The need for intensive care and 30-day mortality in complicated appendicitis cases are statistically significantly higher than in simple appendicitis cases. The incidence of complicated appendicitis, the need for intensive care, and the presence of 30-day mortality in people aged 65 and over are statistically significantly higher than other groups. There is a statistically significant difference between age groups in terms of WBC, neutrophil, lymphocyte, platelet, RDW, MPV, NLR, PLR, NWR, CRP, ALT parameters and length of stay. There was no difference between the groups in terms of procalcitonin, AST, direct bilirubin and total bilirubin. NLR, PLR and CRP variables were determined as factors affecting complicated appendicitis.
Conclusion: Patients in the geriatric age group have a higher CRP value, KA rate, longer length of follow-up in hospital, need for ICU, and mortality rate than patients in other age groups. There is no difference between the patients in the pediatric age group and the patients in the 18-64 age group in terms of length of follow-up in hospital, ICU need and mortality. NLR, PLR and CRP variables were found to be risk factors for complicated appendicitis in the study.
Key words: Emergency service; acute appendicitis; Laboratory Values; Age Groups