Gebelerin psikososyal sağlık durumlarının beden algısı ile ilişkisi ve etkileyen faktörler
The relationships between pregnant women's psychosocial health condition and their body perception and affecting
Yazar: RUKEN YAĞIZ
Danışman: PROF. DR. ÜMRAN SEVİL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Bu araştırma gebelerin psikososyal sağlık durumlarının beden algısı ile ilişkisi ve etkileyen faktörleri saptamak amacıyla yapılmıştır. 
Yöntem: Araştırma; İzmir ili Kamu Hastaneler Birliği Kuzey Genel Sekreterliği Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tepecik Eğitim Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum polikliniğine Nisan-Kasım 2017 arasında antenatal kontrollere gelen 376 gebe ile yürütülmüştür. Veriler; "Kişisel Bilgi Formu", "Gebelikte Psikososyal Sağlığı Değerlendirme Ölçeği (GPSDÖ)"  ve "Vücut Algısı Ölçeği (VAÖ)" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; yüzdelik dağılım, ortalama, Kruskall Wallis, Mann Whitney U ve Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Gebelerin, %35.1' inin 25-30 yaş grubunda yer aldığı, %33.2'sinin ortaokul mezunu olduğu, %77.4' nün çalışmadığı, evlilik sürelerinin %56.6' sının 1-5 yıl ve %85.9'nun çekirdek aileden oluştukları belirlenmiştir. Gebelerin, GPSDÖ'den aldıkları toplam puan ortalamasının 3.08±0.38 olduğu, VAÖ'den alınan toplam puan ortalamasının ise 141.00±28.12 olduğu saptanmıştır. Gebelerin; gelir durumu algısı, gebelik sayısı, gebeliğin planlanma durumu ve eşin gebeliği istemesi durumunun psikososyal sağlığı etkilediği belirlenmiştir (p<0.05). Gebelerin sosyo-demografik özellikleri, obstetrik özellikleri ve şimdiki gebeliğine ait özelliklerinin beden algısını etkilemediği belirlenmiştir (p>0.05). Gebelerin eşlerinin eğitim düzeyi ve eşin gebelikteki beden algılaması gebelerin gebelikteki beden sağlığını etkilediği saptanmıştır (p<0.05). GPSDÖ puan ortalamaları ile VAÖ puanları arasındaki ilişki değerlendirildiğinde; Gebelerin psikososyal sağlık durumları ile beden algısı arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur ( p<0.01, r= 0.254).
Sonuç: Gebelerin, GPSDÖ'den aldıkları toplam puan ortalamasına göre psikososyal sağlıklarının orta düzeyde ve VAÖ'den aldıkları toplam puana göre ise beden algılarının iyi düzeyde olduğu saptanmıştır. Psikososyal sağlık düzeyi arttıkça beden algısının da arttığı belirlenmiştir.

Abstract:
Aim: This study was carried out to determine the relationship between the psychosocial health status of the pregnant women and their body perception and affecting factors.
Method: This study was conducted with 376 pregnant women who applied for antenatal check up to the Obstetrics and Gynecology Polyclinic of Tepecik Training and Research Hospital of Izmir North Region Union Secretariat General Of Public Hospitals' Health Sciences University between April and November 2017. The data were collected by using "Personal Information Form", "Pregnancy Psychosocial Health Assessment Scale (PPHAS)" and "Body Perception Scale (BPS)". In the analysis of the data, percentage distribution, mean, Kruskal Wallis test, Mann Whitney U test and Pearson Correlation Analysis were used.
Results: It was determined that 35.1% of the pregnant women were in the age group of 25-30 years, 33.2% of them were secondary school graduates. 77.4% of them did not work, 56.6% of them had 1-5 years long marriages and 85.9% of them had nuclear families. It was determined that the mean of the total PPHAS scores of the pregnants was 3.08 ± 0.38 while the mean of their total BPS scores was 141.00 ± 28.12. It was found  that the pregnant women's perception of income status, their number of pregnancies, their planning status of pregnancy and their spouses' willingness for pregnancy affected their psychosocial health (p<0.05). It was stated that the pregnant women's socio-demographic, obstetric and present pregnancies characteristics did not affect their body perception (p>0.05). The level of spouses`s education of the pregnant women and spousal body perception were found to affect the body health during pregnancy (p<0.05). A weak positive correlation was found between pregnancy psychosocial health status and body perception (p<0.01, r=0.254).
Conclusion: The results of the study found that pregnant women have moderate levels of psychosocial health depends on their total PPHAS scores and a good level of body perception depends on  the mean of their total BPS scores. As the level of psychosocial health increases, the body perception increases.