Hazar'dan Tuna'ya Türk Dünyasının tarihi coğrafyası(İskitlerin görünümünden XI. Yüzyılın sonuna kadar)
From the Caspian to the Danube: Historical geography of the Turkish world (from the appearance of the Scythians to the XI. Century)
Yazar: MUSTAFA UYANIK
Danışman: PROF. DR. VELİ ÜNSAL
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Hazar Denizi'nden Tuna Nehri'ne kadar uzanan geniş coğrafya Türk ve Dünya Tarihi açısından büyük önem arz eder. Bu coğrafya, M.Ö. 2000 yılından itibaren varlık göstermiş olan Türk devlet ve toplulukları gibi, birçok da Türk olmayan unsur arasında yayılım ve mücadele sahası olmuştur. Diğer taraftan tarihin belirli dönemlerinde karşılaştığımız ve insanlık tarihi için derin izler bırakan büyük kitlesel göç hareketleri de yine bu bölgede yer alan, "Kavimler Kapısı" olarak bilinen bölgeden Karadeniz'in Kuzeyine doğru ilerlemiştir.
Genel olarak çalışmamızda Hazar Denizi'nden Tuna Nehri'ne kadar olan geniş bölgenin tarihi coğrafyası ile burada varlık göstermiş özellikle Türk toplumlarının siyasal tarihleri incelenmiştir. Bu tez çalışması, Kavimler Göçü'nden Hazar Devleti'nin yıkılışına kadar geçen süre zarfında, Türklerin Hazar Denizi'nden Tuna Nehri'ne uzanan geniş coğrafyadaki varlığını, yayılışını ve bu coğrafyayla etkileşimini tarihsel bir perspektifle ele almaktadır. Çalışmada, Türklerin göçebe yaşam tarzından yerleşik hayata geçiş süreçleri, siyasi ve kültürel yapılanmaları, diğer toplumlarla etkileşimleri ve bu etkileşimlerin bıraktığı izler incelenmektedir.
Sonuç olarak, "Hazar'dan Tuna'ya Türk Dünyasının Tarihi Coğrafyası (İskitlerin Görünümünden XI. Yüzyıla Kadar)" isimli bu çalışma, İskitler'den Hazar Devleti'nin sonuna kadar geçen dönemde Türklerin Avrasya coğrafyasındaki yerini ve rolünü çok yönlü bir şekilde ele alarak, Türk tarihi ve kültürü araştırmalarına önemli bir katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Abstract:
The vast geography stretching from the Caspian Sea to the Danube River holds great importance for Turkish and World History. This region has been an area of expansion and struggle among many Turkish and non-Turkish elements since 2000 BC, including Turkish states and communities that existed during this period. On the other hand, the major mass migration movements that we encounter in certain periods of history and which left deep traces for human history also progressed from the region known as the "Gate of Nations" in this area towards the North of the Black Sea.
In general, our study examines the historical geography of the vast region from the Caspian Sea to the Danube River and the political histories of the Turkish societies that existed there. This thesis study addresses the presence, spread, and interaction of Turks with the vast geography extending from the Caspian Sea to the Danube River from a historical perspective, during the period from the Migration of Peoples to the fall of the Khazar State. The study examines the transition processes of Turks from nomadic lifestyle to settled life, their political and cultural structures, interactions with other societies, and the traces left by these interactions.
In conclusion, this study, titled "The Historical Geography of the Turkic World from the Caspian Sea to the Danube (From the Scythian Perspective to the 11th Century)," aims to make a significant contribution to the research on Turkish history and culture by comprehensively examining the place and role of the Turks in the Eurasian geography from the Scythians to the end of the Khazar state.