Mogadişu'da bulunan farklı Somali tek hörgüçlü deve ırklarının bazı vücut ölçülerinin değerlendirilmesi
Evaluation of some body measurements of different Somali dromedary camel breedsin Mogadishu
Yazar: HASSAN HUSSEIN ABDI
Danışman: PROF. DR. ALPER YILMAZ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Develer = Camelidae ; Somali-Mogadişu = Somalia-Mogadishu ; Vücut ölçüleri = Body measurements ; Östrus = Estrus

Özet:
Develer, aşırı iklim koşullarına uyum sağlama özellikleri ile bilinen bir hayvan türüdür. Develer üzerine bilimsel çalışma sayısı oldukça azdır.Bu çalışmada, Somali Mogadişu çevresinde yetiştirilen farklı deve ırklarının bazı vücut ölçüleri arasındaki istatistiksel ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır.
Çalışma, Mogadişu'nun Dharkenley, Dayniile ve Hodan ilçelerindeki deve çiftliklerinde yetiştirilen SiifDacar, Hoor ve Eyddimo deve ırkından oluşan farklı yaşlardaki  toplam 248 baş (102 erkek, 146 dişi) deve üzerinde gerçekleştirilmiştir. Standart şerit metre kullanılarak elle ölçüm yöntemi ile elde edilen araştırma verilerinin istatistiksel analizleri sonucunda, dişi develerde;cidago yüksekliği, sağrı yüksekliği, vücut uzunluğu ve omuz genişliğinin ırklar arasında farklı olduğu, erkek develerde ise;sağrı genişliğinin istatistiksel olarak ırklar arasında istatistiksel olarak  farklı olduğu bulunmuştur. Ayrıca, dişi develer açısından bakıldığında; SiifDacar ırkı develerin Hoor ırkına göre daha yüksek cidago ve sağrı yüksekliğine sahip olduğu ve SiifDacar ırkının diğer iki ırka göre daha uzun olduğu, Hoor ve Eyddimo ırkları arasında omuz genişliği bakımından farklılık görülmediği, SiifDacar ırkının diğer iki ırka göre daha geniş olduğu, bulunmuştur. erkek develer bakımından ise SiifDacar ırkı develerin Hoor ırkına göre daha geniş sağrı yüzeyine sahip olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca çalışmada, develerin vücut ölçüleri arasında farklı düzeylerde ve genellikle istatistiksel olarak önemli düzeyde ve farklı yönlerde korelasyon ilişkiler bulunmuştur. Sonuç olarak, SiifDacar ırkı dişi develerinHoor ve Eyddimo ırkından daha büyük yapılı olduğu ve bu deve ırkları içinde Erkek develerin dişi develerden daha büyük yapılı olduğu kanaatine varılmıştır.

Abstract:
Camels are a type of animal that is characterized by their ability to adapt to extreme climatic conditions. In addition, camels, with their meat and highly nutritious milk, also constitute the livelihoods of producers in many countries. However, the number of scientific studies conducted on camels is very few. In this study, it was aimed to examine the statistical relationships between some body measurements of different camel breeds in Mogadishu.
 The study was carried out on a total of 248(102 male, 146 female) camels, consisting of SiifDacar, Hoor and Eyddimo camel breeds bred on camel farms in Dharkenley, Dayniile and Hodan districts of Mogadishu. As a result of the statistical analysis of the research data obtained by the manual measurement method, it was determined that the height of the withers, the height of the rump, the length of the body and the width of the shoulders in female camels and the width of the rump in male camels differed statistically. Also, from the point of view of female camels; SiifDacar breed camels have higher withers and rump heights compared to Hoor breeds, there is no difference in body length between Hoor and Eyddimo breeds, SiifDacar breed is longer than the other two breeds, there is no difference in shoulder width between Hoor and Eyddimo breeds, SiifDacar breed has other breeds. In terms of male camels, it was determined that the SiifDacar breed camels had a wider rump surface than the Hoor breed. In the study, it was also determined that there were correlations between body sizes of camels at different levels and in different directions.