Avrupa Diller Öğretimi Ortak Çerçeve Metni'ne göre Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerde karşılaşılan ses olayları
Phonetic events according to common European framework of reference for languages for Turkish learners as a foreign language
Yazar: İLKNUR GÖK
Danışman: YRD. DOÇ. KEMALETTİN DENİZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Avrupa Diller İçin Ortak Başvuru Çerçevesi = Common European Framework of Reference for Langugage ; Dil yanlışları = Linguistic mistakes ; Dil öğrenimi = Study of languages ; Ses olayları = Sound events ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğrenimi = Foreign language learning ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme güçlüğü = Learning difficulty

Özet:
Araştırmada, Avrupa Diller Öğretimi Ortak Çerçeve Metni'ne göre yabancılara Türkçe öğretimi yapan kurumlardaki öğrencilerin sesletim hatalarını belirlemek amaçlanmıştır. Bu doğrultuda çalışmanın ilk bölümünde araştırmanın problemi, önemi, amacı, sınırlılıkları, varsayımları ve tanımlar ele alınmıştır. Kavramsal çerçevede ses bilgisi, ses eğitimi, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi, Avrupa Diller Öğretimi Ortak Çerçeve Metni, Avrupa Dilleri Öğretimi Ortak Çerçeve Metni'ndeses eğitimi ve Türkçe öğretim merkezlerinde yabancı dil olarak Türkçenin öğretimi üzerinde durulmuştur.Türkiye'de ve dünyada yapılan çalışmalar gözden geçirilmiştir. Avrupa Diller Öğretimi Ortak Çerçeve Metni incelenmiş ve bu metinde konuşma becerisi içinde yer alan sesletim bölümüne ayrıca önem verilmiştir. Kaynak taraması yapılmış, Çerçeve Metin ve Türkçenin ses bilgisi özellikleri hakkında detaylı bilgi toplanmıştır. Çerçeve Metin'de özellikle B1 ve B2 düzeyleri üzerinde durulmuştur. Ses hatalarını incelemek için "Ses Olayları Değerlendirme Formu" oluşturulmuştur. Bu form çerçevesinde ses hataları ele alınmış ve sayıları ile oranları verilmiştir. Form sonuçlarına göre en fazla yapılan ses hatası diğer ses olayları olarak ele alınan bölüm olmuştur. Çalışmada çeşitli bağımsız değişkenler de göz önüne alınmıştır. Çalışmanın bağımsız değişkenleri öğrencilerin cinsiyeti, ana dili, Türkçe öğrendiği kurum, ana dili ile eğitim dili farkı ve yapılan veri toplama etkinlikleridir. Bağımsız değişkenlere göre erkek öğrencilerin kız öğrencilere göre daha fazla hata yaptıkları gözlenmiştir. Somaliceyi ana dili olarak bilen öğrencilerin diğer dillere göre daha fazla ses hatası yaptığı tespit edilmiştir. Yabancı öğrencilerin Türkçe öğrendikleri kurumlara göre ses hatası yapma durumuna bakıldığında Gazi Üniversitesi TÖMER'deki daha az hata yaptıkları görülmüştür. Türkçe üçüncü bir dil olarak öğrenilirken ana dili ve eğitim dili aynı olan öğrencilerin daha fazla hata yaptığı belirlenmiştir. Etkinliklerde ise sözcük seslendirme etkinliğinde diğer etkinliklere göre daha fazla hata yapılmıştır. Sonuç bölümünde ise bulgular ilgili alanla tartışılmış, önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In this research, it is aimed to determine phonetic mistakes of students studying in institutions teaching Turkish to foreigners according to Common European Framework of Reference for Languages. Accordingly, in the first chapter of this study; the problem, importance, aim, restrictions, hypothesis and definitions of this research are explained. It is dwelled on phonetic of conceptual framework, vocal training, teaching Turkish as a foreign language, Common European Framework of Reference for Languages, vocal training in CEFR common frame text and Turkish teaching as a foreign language in Turkish teaching centers. Studies in Turkey and in the world are reviewed. CEFR Common European Framework of Reference for Languagesis examined and it is particularly attached importance to pronunciation part  in speaking skill chapter of this text. Scanning sources that are written on Turkish Phonetics, detailed information about Frame Text and Turkish Phonetics is gathered. In Frame Text, it is particularly dwelled on B1 and B2 levels. To examine phonetic mistakes, 'Examination Form of Sound' is generated. Within the frame of this form, phonetic mistakes are tackled and rates are given by numbers. The most common mistake is the chapter that event considerhand as 'other sound events'. A variety of independent variables in the study are also takenin to consideration. Independen tvariables of the study are thegender of students, native language/mother tongue institution tha tteaches Turkish the difference of mother tongue and language between instructionand activities. According to independent variables, it is observed that male students make more mistakes than female students. It is concluded that students whose mother tongue is Somali language have more phonetic mistakes than other languages. Considering situation of phonetic mistakes of foreign students according to intitution that teaches Turkish, it is seen that Gazi University TOMER (Turkish Teaching Center) come to the forefront. In learning Turkish as a third language, it is understood that students whose mother tongue and language of instruction are the same make more mistakes. Besides, it is made more mistakes in pronunciation of words in activities. In conclusion chapter,  findings are discussed with department and suggestions are made.