John Hick'in din felsefesi bağlamında kötülük problemine yaklaşımı
John Hick's approach to the problem of evil within the context of philosophy of religion reli
Yazar: AYŞE KABLAN
Danışman: PROF. DR. OSMAN CANER TASLAMAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Din felsefesi = Religious philosophy ; Felsefe = Philosophy ; Hick, John = Hick, John ; Kötülük = Evil

Özet:
Tarih boyunca her insan hayatında kötülüğü tecrübe etmiştir. Felsefi düşüncenin
gelişmesiyle birlikte, kötülük rasyonel bir problem haline gelmiştir. Kötülük problemi
hem teizm hem ateizm için önemli bir konudur. İlk kez Epiküros tarafından
formülleştirilmiş ve felsefe tarihi boyunca pek çok filozof tarafından ele alınmıştır. Kötülüğün meydana gelme nedenlerini açıklamak adına savunma ve teodiseler
geliştirilmiştir. Kötülüğün meydana gelmesinde haklı gerekçeler olduğunu iddia eden
teodiseler, oluşturulduğu çağın dünya görüşünden etkilenmiştir. 20. yüzyılda bilimsel
gelişmeler hızlanmış ve tarihin seyrini etkilebilecek nitelikte (1. ve 2. dünya savaşı, soykırımlar gibi) olaylar yaşanmıştır. Bu sebeple kötülük problemi tekrar felsefenin
gündemine gelmiş ve özellikle Batı düşünce dünyasında yeni bir teodiseye ihtiyaç
duyulmuştur. Bu boşluğu gidermek için, John Hick İrenaeuscu teodiseden ilham alarak
'Soul Making' adını verdiği teodisesini oluşturmuştur. John Hick bu teodisesiyle, hem
mantıkçı pozitivistlerin teizme yönelttiği iddiaları bertaraf etmeyi, hem bilimsel verilerle
uyumlu bir yaratılış fikri oluşturmayı, hem de kötülük problemini içinden çıkılamaz hale
getiren noktaları uzlaştırmayı amaçlamıştır. Bu çalışmada; ateistlerin teizme karşı kullandığı kötülük argümanının niçin hala
önemli olduğundan bahsetmek, kötülük problemini (metafiziksel, fiziksel, ahlaki olarak
ayırarak da) tanımlamak, felsefe tarihinde kötülük problemini ele almış belli başlı
filozofların yeri geldiğince bakış açılarını ele alarak problemin tarihinden bahsetmek, kötülük probleminin (mantıksal, varoluşçu, delilci olarak ayrılmış) türlerinden
bahsetmek, kötülük problemi ile ilgili (savunma ve teodise gibi) temel kavramları
açıklamak, düşünce dünyasında kötülük problemine karşı geliştirilen (özgür irade gibi)
savunma ve (süreç, Augustine, İrenaeus gibi) teodiseleri açıklamak, bu çalışmanın ana
konusunu oluşturan John Hick'in 'Soul Making' teodisesini açıklamak, bu teodiseye
yöneltilen eleştiri ve cevaplar ortaya konularak genel bir değerlendirme yapılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Din Felsefesi, İnsan, Kötülük Problemi, Teodise, John Hick,
'Soul Making'.

Abstract:
Throughout the history, every human being has experienced evil in his life. With the
improvement of philosophical thought, evil has become a rational problem. The problem
of evil is an important issue for both theism and atheism. It was initially formulated by
Epicurus and has been addressed by many philosophers throughout the history of
philosophy. In order to explain the causes of evil, defense and theodicies were
developed. The theodicies, claiming to have justified reasons for the emergence of evil, were influenced by the world view of the era in which they were formed. In the 20th
century, scientific developments accelerated and influenced the course of history (such
as 1st and 2nd World War, and genocides). Hence, the problem of evil was again
brought to the agenda of philosophy and an urge for new theodicy occurred especially in
the Western world of thought. To address this gap, John Hick was inspired by this
Irenaeus theodicy and formed the theodicy he called "Soul Making". With this theodicy, John Hick aims to eliminate the claims made by the logical positivists to theism, to
create an idea of creation compatible with the scientific data and to reconcile the points
that make the problem of evil insurmountable. This study aims the following: To mention why the atheistic argument that atheists
use against theism is still important; to define the problem of evil (as metaphysical, physical and moral); to talk about the history of the problem by considering the
philosophers who have dealt with the problem of evil in the history of philosophy from
time to time; to talk about the types of problem of evil (logical, existential, evidential);
to explain the basic concepts of the problem of evil (such as defense and theodicy); to
explain the defense (like free will) and theodicies (process, Augustine, Irenaeus)
developed for the problem of evil in the world of thought; to explain John Hick's "Soul
Making" theodicy , which is the main subject of this study. In this study, a general
evaluation is made by revealing the criticism and answers directed to this theodicy. Keywords: Philosophy of Religion, Human, Problem of Evil, Theodicy, John Hick,
'Soul Making'.