Uluslararası toplumun deniz haydutluğu ile mücadele sürecinin analizi (1993-2016)
The analysis of the international communitys' combat with sea piracy (1993-2016)
Yazar: BEKİR EVİN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SITKI BİLGİN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi = United Nations Security Council ; Deniz hukuku = Law of the sea ; Deniz yolu = Seaway ; Deniz yolu taşımacılığı = Sea transportation ; Haydutlar = Piracys ; Korsanlar = Implications ; Somali = Somalia ; Uluslararası Hukuk = International Law

Özet:
Uluslararası hukuk kurallarında eksikliği varsayılan deniz haydutluğu, denizlerin ulaşım ve ticaret amaçlı kullanıldığı ilk anlardan beri devam eden bir olgudur. En ekonomik yol olması nedeniyle dünya ticaretinin büyük bir çoğunluğu deniz yoluyla yapılmakta ve her geçen gün artan talep deniz ticaret hacmini de artırmaya devam etmektedir. Ancak deniz  taşımacılığının önemi artarken deniz ticaret yollarının Aden körfezi, Somali ve Malakka boğazı gibi yeryüzü coğrafyasının önemli bazı geçiş bölgelerinde deniz haydutluğu faaliyetlerinde de istenmeyen bir artış meydana gelmekte ve bu kavramı dünya gündeminde güncel olarak  tutmaya devam etmektedir.
Tarih boyunca kimi zaman artarak kimi zaman azalarak varlığını sürdüren deniz haydutluğunu, deniz alanlarındaki diğer şiddet hareketlerinden ayırmak kimi zaman zor olmuştur. Özellikle nitelikleri ve hukuki sonuçları itibarıyla birbirinden farklı kavramlar olan    "korsanlık" (corsair / privateering) ile "deniz haydutluğu" (piracy) arasında kesin bir ayrım yapılmamış, her iki kavram da uzun bir süre aynı anlamda kullanılmıştır. Bu nedenle korsanlık ve deniz haydutluğu arasındaki farkı açık bir şekilde ortaya koymak, silahlı soygun ve terörden ayrılan yönlerini belirlemek üzere  uluslararası hukuk açısından deniz haydutluğunun ve konuya ilişkin diğer terim ve kavramların ne anlama geldiği açıklanmaya çalışılmıştır.
	Sorunların çözümü için kuvvet kullanmanın ve savaşa başvurmanın normal bir hak olduğu tarihlerde, denizlerde yapılan her türlü faaliyet de meşru karşılanmaktaydı. Zaman içinde savaşın belirli kurallara bağlı olarak yapılması düşüncesi ile birlikte, hukukun üstünlüğüne verilen değer ölçüsünde, yeni mekanizmalar oluşturulmaya çalışılmıştır. Savaşları önlemek, uluslararası barış ve güvenliği sağlamak için uluslararası toplum yoğun çaba harcamıştır. Bu amaca yönelik olarak düzenlenen uluslararası konferanslar ve görüşmelerin sonucunda, uluslararası kurum ve kuruluşlar oluşturulmuş, devletlerin konulan kurallara uymaları için önlemler alınmış, uymayanlar için yaptırım ve yargı yolları düşünülerek uluslararası hukukun egemen olmasına gayret edilmiş ve halen de bu çabalar devam ettirilmektedir. Ancak sorunların çokluğu, yaygınlığı ve önceliğine bağlı olarak her alanda kural oluşturmanın zorluğu aşikardır ve hele yeni ortaya çıkan suç türlerinin önlenebilmesi için, çalışmaların süratle yapılıp sonuçlandırılması çok zaman almaktadır.  ''Deniz Haydutluğu'' kavramı da bu alanlardan birini oluşturmaktadır. Uluslararası toplum kendisini tehdit eden bu faaliyet alanı ile hukuka uygun olarak mücadele etmek üzere çalışmalarını sürdürmektedir. Bu güne kadar uluslararası andlaşmalar, sözleşmeler, deniz hukuku konferansları yapılmış; Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ve Genel Kurulunun faaliyet ve kararları, Uluslararası Denizcilik Örgütü faaliyetleri, uluslararası komisyonlar ve başta Harvard olmak üzere üniversitelerin ve diğer kurum ve kuruluşların akademik çalışmaları ile askeri gücün kullanılması faaliyetleri halen sürmektedir.  
	Devletlerin açık denizlerde ortak yetki kullandığı tek eylem deniz haydutluğu değildir. Deniz haydutluğu ile mücadele, hukuki düzenlemelerle geleneksel ve evrensel bir yükümlülük haline gelmiştir. 
	Bu tezde deniz haydutluğuna ilişkin tespit edilen ne kadar uluslararası hukuk kaynağı varsa incelenmiş, istatistik veriler kullanılmış, dünyada yaşanan gerçek olaylara uygulaması ve etkinliği irdelenmiş, mevcut tüm kuralların bir değerlendirmesi yapılmış ve sonuç olarak hukuk açısından ihtiyaç duyulan önlemler belirlenmeye çalışılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Uluslararası Hukuk, Deniz Haydutluğu, BMGK, Somali, Malakka.

Abstract:
Lacking in international law, sea piracy is a phenomenon that has been ongoing since the first moments when the seas have been used for transportation and commerce. Due to being the most economical way, a large majority of world trade is done by sea, and the ever-increasing demand continues to increase the maritime trade volume. However, as maritime transport becomes more important, an undesirable increase in maritime piracy activities in some transit regions of the world's geography such as the Gulf of Aden, the Somali and Malacca Straits continues to keep this concept current on the world agenda.
	It has sometimes been difficult to distinguish sea piracy from other violence movements in maritime areas, which has sometimes increased and sometimes diminished throughout history. There is no definite distinction between corsair / privateering and sea piracy, which have different concepts in terms of their qualifications and legal consequences. Both concepts have been used for a long time in the same sense. For this reason, it was tried to explain what the sea piracy and other terms and concepts related to the issue mean in terms of international law in order to clarify the difference between corsair / privateering and sea/maritime piracy, to determine the aspects of armed robbery and separation from terrorism.
	Any activity in the seas was legitimately welcomed in the days when it was a normal right to use force to resolve the problems and to resort to war. Along with the idea that the war should be done according to certain rules over time, new mechanisms have been tried to be established in accordance with the values given to the rule of law. The international community has worked hard to prevent wars, to build international peace and security. As a result of international conferences and negotiations aimed at this objective, international institutions and organizations have been established, measures have been taken to comply with the rules set by the states, and international law has been tried to be dominated by sanctions and judicial remedies for those who do not comply. However, depending on the multiplicity, prevalence and priority of the problems, it is obviously difficult to establish rules in each area, and it takes a lot of time to complete and finalize the work in order to prevent the emerging types of crime. The concept of sea piracy is also one of these areas. The international community continues to work to combat this area of activity, which threatens itself, in accordance with the law. Up to this day, international treaties, contracts, sea law conferences have been held; activities and decisions of the United Nations Security Council and the General Assembly, activities of the International Maritime Organization, international commissions, other institutions and organizations, academic work by universities, especially Harvard, and the use of military power, are still underway.
	The only action that States use jointly in the open seas is not sea piracy. The struggle with sea piracy has become a traditional and universal obligation with legal arrangements.
	In this thesis, currently available many international and local legal sources related to sea piracy have been investigated, statistical data have been used, the application and effectiveness have been examined, and all the existing rules have been evaluated and consequently, the necessary measures in terms of law have been tried to be determined.

	Keywords: International Law, Sea Piracy, UNSC, Somali, Malacca.