Türkiye'de alışveriş birimleri mağazaların mekansal analizleri
The space analysis of shopping unit stores in Turkey
Yazar: ŞEBNEM ERTAŞ
Danışman: PROF.DR. GÜLAY USTA
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Açık pazarlardan günümüz alışveriş mekanlarına kadar toplumlar farklı şekillerdealışveriş eylemini çeşitli mekanlarda gerçekleştirmişlerdir. Gelişen alışveriş mekanlarıülkemizde ve dünyada son birkaç yıl içinde önem kazanan ve sayıları gittikçe artanmekanlardır. Bu çalışmada, insanların uzun süre vakit geçirdikleri içerisinde birçok birimibarındırarak çeşitli ihtiyaçların karşılandığı yer olan alışveriş merkezlerindeki en önemlibirim mağazalar incelenecektir. Mağazaların alışveriş merkezlerindeki konumu ve bundankaynaklı plan şemalarının yanı sıra, bu mekanların organizasyonları ve cephedüzenlemeleri konusu da açıklık kazanacaktır. Bu bağlamda çalışma 4 aşamadan meydanagelmektedir.Giriş aşamasında problemin tanımı, sorunun belirlenmesi ve çalışmanın amacı yeralmaktadır. Yapılan çalışmalar aşamasında, ticaret kavramıyla birlikte dünya ve Türkticaret yapıları geçmişten günümüze araştırılarak, alışveriş yapı türleri ve alışveriş mekantasarımı ve etkileyen faktörlere yer verilmektedir. Alışveriş mekanları tasarımı başlığıaltında mağaza birimlerinin iç mekan tasarımı, etkileyen faktörler ve mekan elemanları, içdolaşım plan şemaları, iç mekanda kullanılan mobilyalar, mağaza birimlerin cephetasarımına değinilmektedir. Bu çalışmalarla birlikte Türkiye'deki alışveriş merkezlerindebulanan mağazaların analizleri için araştırma yönteminin belirlenmesi amacıyla mekankavramına ve mekan elemanları ele alınmaktadır. Daha sonra çalışma alanı hakkında bilgivermek amacıyla Metrocity ve Armada alışveriş merkezleri tanıtılarak, buralardan seçilenörneklem grubu olan giyecek ve ayakkabı mağazalarının genel, mekansal ve kurgusalözellikleri ele alınmaktadır. Bu bilgiler sonucunda mekan analiz tabloları oluşturulmuştur.Mekansal analiz tabloları 3 kısımdan oluşmaktadır.- Birinci kısımda mağazaların alışveriş merkezlerindeki yerleşim kararları ile ilgilianalizler,- İkinci kısımda mağazaların mekansal özellikleriyle ilgili analizler,- Üçüncü kısımda ise mağazaların cephe analizleri bulunmaktadır.Analiz bulguları ve irdeleme bölümünde ise analiz tablolarıyla elde edilen bulgularındeğerlendirilmesi yer almaktadır.Son bölümde ise sonuçlar ve önerilere değinilmektedir.

Abstract:
Communities have been implemented the shopping action in different manners indifferent spaces from open bazaars to today?s shopping spaces. Developed trade spaces aregetting more importance and more increased in a few years in our country and the world.In this work, stores, which is the most important unit in shopping spaces, and where peoplespend their most time, and where many requirements are provided by including manyunits, will be investigated. Besides the position of stores in shopping spaces and their planschemes related to that; the organizations of these spaces and the Facade orders will beclear. In that case, the work consists of four stages.The definition of the problem, the specification of the lookout and the goal of thework will take part in the stage of Introduction. The concept of trade, the kinds ofcommerce structure, the design of shopping space and affecting factors by researching thestructures of Turkish and World commerce take part in the stage of Implemented Study.Interior design of store units, affecting factors and space elements, interior roaming planschemes, furnitures used interior space, design of front of store units are mentioned underthe topic of the Design of Shopping Spaces. Additionally, the concept of space and spaceelements are taken up to specify research methods for the analysises of stores in thedepartment stores in Turkey. Later, Metrocity and Armada department stores areintroduced to give information about work space, and the general, spatial and montagespecifications of dress and shoe stores which are sample group of these department storesare taken up. As a result of these informations, space analysis tables are formed.Space analysis tables consist of three parts:- Analysises related to decision of location of stores in department stores in the firstpart,- Analysises related to spatial properties of stores in the second part,- Analysises of front of stores in the third part.The evaluations of the results obtained with analysis tables are taken up in the topic ofAnalysis Results and Investigation.The results and suggestions are mentioned in the last chapter.