Beliren yetişkinlerde gelişen zihniyet ile psikolojik katılık ve bilişsel esneklik ilişkisi
The relationships between growth mindset, psychological inflexibility, and cognitive flexibiliy in emerging adults
Yazar: RABİA ŞEYDA AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. FATIMA FİRDEVS ADAM
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Gelişme düşüncesi tarzı = Growth mindset ; Psikolojik katılık = Psychological inflexibility

Özet:
Araştırmanın temel amacı, beliren yetişkinlerde gelişen zihniyetin, psikolojik katılık ve bilişsel esneklik tarafından yordanıp yordanmadığını incelemektir. Bu amaca ek olarak araştırmanın değişkenleri; cinsiyet, anne baba eğitim düzeyi, algılanan ebeveyn tutumu, ilkokul dönemi algılanan arkadaşlık ve öğretmen ilişkileri gibi demografik faktörler üzerinden karşılaştırılmıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeline göre desenlenen araştırmanın örneklemini Türkiye'nin Marmara Bölgesi'nde 40 farklı üniversitede eğitim gören ve uygun örnekleme yöntemi ile seçilen 546 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Kabul Eylem Formu-II, Zihniyet Teorisi Ölçeği ve Bilişsel Esneklik Envanteri aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizi için özelliklerine bağlı olarak Pearson Korelasyon analizi, basit regresyon analizi, Mann-Withney U ile Kruskal-Wallis testi ve ANOVA kullanılmıştır. Bulgulara göre; beliren yetişkinler arasında gelişen zihniyet ile bilişsel esneklik düzeyleri arasında pozitif yönlü ilişkiler bulunurken, psikolojik katılık düzeyleri ile negatif yönlü ilişkiler saptanmıştır. Gelişen zihniyetin, psikolojik katılık düzeyindeki varyansın %9,6'sını ve bilişsel esneklikteki varyansın %27'sini açıkladığı görülmüştür. Erkeklerin gelişen zihniyet ve bilişsel esneklik düzeylerinin kadınlardan anlamlı derecede yüksek olduğu, ancak psikolojik katılıklarının daha düşük olduğu belirlenmiştir. Bilişsel esneklik seviyeleri anne ve baba eğitim seviyesine göre anlamlı bir fark göstermezken, gelişen zihniyet ve psikolojik katılık düzeylerinin baba eğitim düzeyine göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde değiştiği gözlemlenmiştir. Anne ve babasını demokratik olarak algılayan beliren yetişkinlerin psikolojik katılık düzeylerinin diğer gruplardan anlamlı olarak daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, psikolojik katılık, bilişsel esneklik ve gelişen zihniyet düzeylerinde ilkokul dönemi algılanan arkadaş ve öğretmen ilişkilerine yönelik farklılıklar bulunmuştur. Elde edilen bulgular literatür ışığında tartışılmış, gelecekteki çalışmalara katkı sağlamak amacıyla uygulayıcılara ve araştırmacılara öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of the study is to examine whether emerging adults' growth mindset is predicted by psychological inflexibility and cognitive flexibility. In addition to this purpose, the variables of the study were compared in terms of demographic factors such as gender, parental education level, perceived parental attitude, perceived friendship and teacher relationships in primary school. The sample of the study, which was designed according to the relational screening model, one of the quantitative research methods, consisted of 546 university students studying at 40 different universities in the Marmara Region of Turkey and selected by a convenient sampling method. Data were collected through a Personal Information Form, the Acceptance Action Form-II, the Theory of Mindset Scale, and the Cognitive Flexibility Inventory. Pearson correlation analysis, simple regression analysis, Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis tests, and ANOVA were used for data analysis. According to the findings, positive and significant relationships were found between emerging adults' growth mindset, acceptance, and cognitive flexibility levels. While the growth mindset explained 9.6% of the variance in the acceptance level, it explained 27% of the variance in cognitive flexibility. Men's growth mindset and cognitive flexibility levels are significantly higher and psychological inflexibility is lower than that of women. While cognitive flexibility does not show a significant difference according to mother and father education level, growth mindset and psychological inflexibility show a statistically significant difference according to father education level. The psychological inflexibility levels of emerging adults who perceive their parents as democratic are significantly lower than the other groups. Differences were found in the levels of psychological inflexibility, cognitive flexibility and growth mindset in relation to perceived friends and teacher relationships in primary school period. The findings obtained were discussed in light of the literature, and suggestions were presented to practitioners and researchers to contribute to future studies.