Bozburun Yarımadası kuş türlerinin vejetasyon tiplerine bağlı habitat kullanımlarının belirlenmesi
Determining of habitat use of the bird species depending on the vegetation types in the region of Bozburun Peninsula
Yazar: AYDANUR ERGUN
Danışman: PROF. DR. BEHZAT GÜRKAN
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada, Bozburun Yarımadası vejetasyon tiplerindeki (frigana, maki, orman) kuş türleri belirlenerek, habitat kullanımları ve sayım noktalarındaki tür çeşitliliği araştırılmıştır. Çalışma alanı kuzeydoğu - güneybatı doğrultusunda uzanan büyük bir transekt hat olarak belirlenip bu hat birbirleriyle geçiş halinde üç farklı vejetasyon tipine ayrılmıştır. Yarımadanın kuzeyinden güneyine doğru bu geçişler orman, maki ve frigana şeklindedir. Her bir vejetasyon tipi için hat boyunca (transekt) beş ayrı gözlem noktası belirlenmiştir ve böylece toplamda 15 noktasal gözlem istasyonu oluşturulmuştur. Bu istasyonlarda kuş türleri kaydedilmiştir. Alanda yapılan gözlemler sonucunda 21 familyaya ait toplam 48 kuş türü tespit edilmiştir. Kayıt zamanı dışında görülen kuşlar da eklendiğinde bu sayı 57 olmaktadır.Çalışma alanlarında saptanan tür zenginliği ve çeşitlilik değerleri, diğer alanlara göre frigana habitatında daha büyük çıkmıştır. Bu durum sadece frigana habitatına ait tür sayısının çokluğu ile açıklanabilir. Çalışma alanları arasında saptanan yüksek benzerlik değerleri, kaydedilen türlerin çoğu ile vejetasyon tipleri arasında anlamlı bir farkın çıkmamış olmasından kaynaklanmaktadır.Habitat kullanımı ve farklılıklarına ek olarak, bu çalışmada kaydedilen kuş türleri besin tercihlerine göre gruplandırılmış (böcek, böcek+tohum, yırtıcı) ve vejetasyon tipleri ile ilişkisi araştırılmıştır. Vejetasyon tipleri, kuş türlerinin ortalama göreli bollukları, familyaların ortalama göreli bollukları ve beslenme grupları istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır. Besin tercihi gruplarından böcek ve yırtıcı grubunun, frigana habitatını kullandığı ortaya konmuştur.

Abstract:
In the present study, bird species of three different vegetation types in Bozburun Peninsula (frygana, maquis, forest) have been determined and their habitat use and species diversity in stations have been studied. Within this study a big transect line from northeast to southwest designated in the area. In this line three different vegetation types were segregated. From north to south these integrated areas are in order of forest, maquis and frygana. Five different sampling stations were determined in each vegetation type on the line. Therefore 15 different locations were developed and bird species were recorded in these locations.Totally 48 species of birds observed. These birds belong to 21 different families. Totally 57 species of birds had been observed on the field, covering the species out of the recording time (On the road or after scheduled time period).In the frygana vegetation there are more richness in species and better diversity with respect to other count stations. This situation can only be explained by high quantity of species in frygana habitat. High similarities between stations show that there is no meaningful correlation between most of recorded species and vegetation types.Besides habitat use and differences, observed birds were also classified with respect to feeding (insectivorous, insectivorous + seed, raptor). Relationship of these classes and vegetation types were studied. Vegetation types, bird species? average relative abundance, families? average relative abundance and feeding groups were statistically compared. In terms of feeding, it was introduced that insectivorous and raptor groups use frygana habitat.