Öğretmen adaylarının işsizlik kaygı düzeyleri ile öğretmenlik mesleği ve alanı seçme motivasyon düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between teacher candidates' unemployment anxiety levels and their motivation levels for choosing the teaching profession and field
Yazar: ZÜLKÜF BİLGİÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET DEMİRKOL
Dicle Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
İşsizlik kaygısı, iş arayan, eğitim hayatı devam eden ya da eğitim hayatını yeni bitiren ve iş yaşamına atılacak olan insanların kendilerinden kaynaklanan veya ellerinde olmayan etkenlerden dolayı ileriki yaşamlarında çalışacakları bir işe sahip olamayacakları veya buldukları işi kaybedecekleri gibi ihtimalleri düşünüp olumsuz duygular hissetmeleri durumudur. İşsizlik kaygısının üniversite tercih aşamasındaki gençlerin öğretmenlik mesleği ve alanı seçerken motivasyonlarını etkileyebileceği varsayılmaktadır. Bu açıdan bu tez çalışmasının amacı, temel eğitim öğretmen adaylarının işsizlik kaygısının öğretmenlik mesleği ve alanı seçme motivasyonlarına etkisini incelemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2022-2023 eğitim öğretim yılında Dicle Üniversitesinin Eğitim Fakültesi bünyesindeki Okul Öncesi ve Sınıf Eğitimi Anabilim Dalında öğrenim gören 600 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Bütün evrene ulaşılmaya çalışıldığı için evren örneklem alma yoluna gidilmemiştir. Bu doğrultuda 600 öğretmen adayının tamamına veri toplama aracı ulaştırılmış 428'inden yanıt alınabilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Özder vd. (2018) tarafından geliştirilen "Okul Öncesi ve Sınıf Öğretmeni Adaylarının İşsizlik Kaygılarına İlişkin Bir Ölçek Geliştirme Çalışması" ile Atav ve Altunoğlu (2013) tarafından uyarlanan "Meslek ve Alan Seçiminde Motivasyon Ölçeğinin Türkçe Formunun Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması" adlı ölçekler kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, temel eğitim öğretmen adaylarının işsizlik kaygıları algıları arasında anabilim dalı, sınıf düzeyi, medeni durum, okunan kaçıncı üniversite ve öğretmen akraba varlığı değişkenleri açısından anlamlı farklılık görüldüğü ancak cinsiyet, nereli olduğu, şahsi gelir, öğretmenlik tercih sırası ve akademik çalışmalara ilgi değişkenleri açısından anlamlı farklılık görülmediği tespit edilmiştir. Temel eğitim öğretmen adaylarının motivasyon algıları arasında ise sınıf düzeyi, cinsiyet, nereli olduğu, şahsi gelir, öğretmenlik tercih sırası ve akademik çalışmalara ilgi değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu ancak anabilim dalı, medeni durum, okunan kaçıncı üniversite ve öğretmen akraba varlığı değişkenleri açısından anlamlı farklılık olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Unemployment anxiety is the situation in which people who are looking for a job, are continuing their education, or have just finished their education and are going to start working life, think about the possibility that they will not be able to have a job in their future lives or that they will lose the job they have, and feel negative emotions due to factors that arise from themselves or beyond their control. It is assumed that unemployment anxiety may affect the motivation of young people at the university selection stage when choosing a teaching profession and field. In this respect, the aim of this thesis study is to examine the effect of unemployment anxiety of basic education teacher candidates on their motivation to choose the teaching profession and field. The relational screening model, one of the quantitative research methods, was used in the research. The population of the research consists of 600 teacher candidates studying in the Department of Preschool and Classroom Education within the Faculty of Education of Dicle University in the 2022-2023 academic year. Since an attempt was made to reach the entire universe, universe sampling wasn't used. In this regard, the data collection tool was delivered to all 600 teacher candidates and responses were received from 428 of them. As a data collection tool in the research, Özder. (2018) and the "Validity and Reliability Study of the Turkish Form of the Motivation Scale in Career and Field Selection" adapted by Atav and Altunoğlu (2013) were used. The data obtained was analyzed using the SPSS statistical package program. According to the findings, there was a significant difference between the perceptions of basic education teacher candidates' unemployment concerns in terms of the variables of department, grade level, marital status, the university they attended and the presence of teacher relatives, but the variables of gender, where they are from, personal income, teaching preference order and interest in academic studies. It was determined that there was no significant difference in terms of There is a statistically significant difference between the motivation perceptions of basic education teacher candidates according to the variables of class level, gender, where they are from, personal income, teaching preference order and interest in academic studies, but there is a significant difference in terms of the variables of department, marital status, the number of university they studied at and the presence of teacher relatives. It has been determined that there is no.