Biberiye (Rosmarinus officinalis L.) bitkisinin in vitro koşullarda klonal çoğaltımı üzerine araştırmalar
Researchs on in vitro clonal propagation of rosemary (Rosmarinus officinalis L.) plants
Yazar: YUNUS ERME
Danışman: PROF. DR. AYNUR GÜREL
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyomühendislik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Biyomühendislik = Bioengineering
Dizin: Esmerleşme = Browning ; Rosmarinus officinalis = Rosmarinus officinalis ; İn vitro = In vitro

Özet:
Bu tezde, tıbbi açıdan büyük önem arz eden üç farklı genotipe ait Rosmarinus officinalis L. bitkisinin in vitro klonal çoğaltım potansiyeli araştırılmıştır. Nod eksplantlarından in vitro kültürün başlatılması amacıyla, farklı sterilizasyon yöntemleri uygulanarak, sterilizasyon prosedürünün oturtulması ve dokularda meydana gelen kararma sorununun çözümüne çalışılmıştır. Ayrıca, farklı besin ortamları kullanılarak in vitro kültür koşullarında biberiye nod eksplantlarının rejenerasyonları incelenmiştir.Sürgün nod eksplantları ile yapılan çalışmada, en iyi sterilizasyon başarısı % 1'lik HgCl2'nin kullanıldığı yöntemde % 78.6 olarak elde edilmiştir. Sterilizasyon sırasında eksplantlarda görülen en az kararma oranı ise % 30,4 ile 1 saat fungusit, 30 dk askorbik asit (100 mg/ L) + sitrik asit (50 mg/L) içeren solüsyonda bekletildikten sonra % 1'lik NaOCl'de bırakılan yöntemde sağlanmıştır. Araştırmada besin ortamlarına göre eksplantların kararma yüzdeleri de incelenmiştir. 0.1 mg/L BAP (benzilaminopurin) içeren MS (Murashige & Skoog, 1962) ortamında kararma gözlenmemiştir.Besin ortamlarına göre nod eksplantlarında en yüksek sürgün oluşumları; Genotip 1 için % 30.7, genotip 2'de % 6.7, Genotip 3'de % 7.6 olarak gerçekleşmiştir. Genotip 1'de sürgün oluşumları en iyi 0.2 mg/L BAP, 50 mg/L malt ekstraktı, 20 mg/L adenin sülfat, 1000 mg/L NH4NO3, 2500 mg/L KNO3 içeren modifiye MS ortamında elde edilmiştir. Genotip 2'de 0.1 mg/ L IAA ve 5 mg/L GA3 içeren B5 ortamına alınan eksplantlarda % 6.7 oranında doğrudan köklü sürgün meydana gelmiştir.Tüm kültürler, floresan ışığında 4.000 lux aydınlatma altında, 16 saat aydınlık/ 8 saat karanlık periyotta ve 24 ± 2 ºC sıcaklıkta tutulmuştur.

Abstract:
In this thesis, in vitro clonal proliferative potential of the plant Rosmarinus officinalis L. belonging to three different genotypes which possess a great importance from a medical perspective, has been investigated. To initiate in vitro culture from Nod explants, it was attempted to establish sterilization procedures and to solve darkening problems occurring in tissues by using different sterilization methods. Besides, regenerations of Nod explants in vitro culture conditions were examined by using different nutrient media.In a study carried out by using shoot nod explants, the best successful sterilization was obtained as 78.6 % in the method where HgCl2 of 1 % 1was used. The least darkening rate (30.4 %) seen in explants during sterilization has been achieved through the method placed in NaOCl of 1 % after placed one hour in fungusit, 30 minus in solution containing ascorbic acid (100 mg/L) and + citric acid (50 mg/L). In research explants? darkening rates according to nutrient media were investigated. Darkening has not been observed in MS (Murashige & Skoog, 1962) media containing 0.1 mg/L BAP (benzilaminopurin)According to nutrient media the highest shoot formation in nod explants are as follows; 10-30.7 % for genotype 1, 6.7 % for genotype 2 and 7.6 % for genotype 3. In genotype 1, 0.2 mg/L BAP has been obtained in modified MS media containing 50 mg/L malt extract and 20 mg/L adenin sulfate. (Modified MS media contains 1000 mg/L NH4NO3, 2500 mg/L KNO3 except CaCL2 and myo-inositol). In genotype 2, in explants taken from B5 media containing 0.1 mg/L IAA ve 5 mg/L GA3 a direct rooted shoot occurred at a rate of 6.7%. But in genotype 3 the best shoot formation with 7.6 % occurred in modified White media containing 2.5 mg/L BAP and 1 g/L active carbon (modified media contains 1 g/L NH4NO3, 2500 mg/L KNO3).All cultures were kept under fluorescence light of 4.000 lux, during periods of 16-hour brightness/8-hour darkness at a temperature of 24 ± 2 ºC.