Alaçam (Samsun) ilçesinde tarımsal klimatoloji
Agricultural climatology in Alaçam (Samsun) district
Yazar: SAMET KARA
Danışman: PROF. DR. KEMALETTİN ŞAHİN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Alaçam = Alaçam ; Coğrafya = Geography ; Klimatoloji = Climatology ; İklim özellikleri = Climate properties

Özet:
Bu çalışmada Alaçam'da iklim parametrelerinin, yöredeki tarım ürünleriyle uyumu, tarım ürünleri üzerindeki etkileri incelenmeye çalışılmıştır. Alaçam, Karadeniz Bölgesi'nin, Orta Karadeniz Bölümü'nde Samsun ilinin 78. km. batısında yer alan idari olarak Samsun'a bağlı bir ilçedir. Çalışma sahası, Alaçam ilçe merkezi ve ilçenin güneyinden itibaren yükselen dağlık alanlar, Kızılırmak deltasının batı yakası, önemli tarım alanlarını oluşturan ovalar, Karadeniz kıyı kesimi, ilçe ve çevresinden geçip Karadeniz'e dökülen akarsular ve düz ovalarla nispeten yüksek dağlar arasında kalan yer yer ortaya çıkan plato düzlüklerinden oluşmaktadır. Tarımsal klimatoloji, iklim özelliklerinin tarım ürünleri üzerindeki etkilerini incelemesi bakımından çalışmaya konu olmuştur. İlçedeki tarım ürünlerinin yetişme mevsiminin uzunluğu, yetişme sıcaklığı, küresel ısınma ve bu durumun iklimle bağlantısı kurulmaya çalışılarak, ilçenin potansiyelinin tarımsal klimatoloji bağlamında dikkate alınması ve olası iklim değişiklikleri sonucu oluşabilecek muhtemel senaryolara ilişkin değerlendirmeler çalışmanın temel amacını oluşturmuştur.
Alaçam, atmosferdeki genel hava dolaşımı ve coğrafi konum özelliklerine bağlı olarak oluşan iklim koşullarının etkisindedir. İlçenin kuzey kesiminde nemli Karadeniz iklimi özellikleri görülürken, kıyıdan uzaklaştıkça ve dağların güneye bakan yamaçlarında yarı nemli geçiş iklimi, karasal iklim özellikleri görülebilmektedir. İlçenin kuzey ve kuzeydoğu kesimini oluşturan delta sahasında pirinç, mısır, biber, karpuz, kavun gibi ürünler yetiştirilirken, kıyıdan uzaklaşılıp güney yönüne doğru gidildikçe tütün, buğday, arpa ve fiği gibi tarım ürünlerinin yoğunlaştığı kuşağa geçilir. 
Bu çalışmada, öncelikle Alaçam ilçesi ve yakın çevresinin iklim özellikleri belirlenmiş, değişen iklim koşullarıyla tarım ürünlerinin verimliliği, çeşitliliği ve üretim miktarları arasındaki ilişkiler yakın geçmişten günümüze incelenmeye çalışılmıştır. İstatistiki veri, trend analizi, bireysel görüşme, ArcGIS, ArcMAP gibi yöntemlerin sıklıkla kullanıldığı bu çalışmada, iklim koşullarının Alaçam'da sürdürülebilir tarımsal faaliyetler için uygun olduğu gözlenmiş; ancak bazı dönemlerde görülen ekstrem sıcaklık ve yağış koşulları tarımsal üretim ve verimlilikte değişkenlikler yaratmıştır.

Abstract:
In this study, the compatibility of climate parameters in Alaçam with the agricultural products in the region and their effects on agricultural products were tried to be examined. Alaçam is located on the 78th km of Samsun province in the Central Black Sea Region of the Black Sea Region. It is a district administratively affiliated with Samsun, located in the west. The study area consists of the Alaçam district center and the mountainous areas rising from the south of the district, the western side of the Kızılırmak delta, the plains that constitute important agricultural areas, the Black Sea coastal area, the rivers passing through the district and its surroundings and flowing into the Black Sea, and the occasional areas between the flat plains and relatively high mountains. It consists of plateau plains. Agricultural climatology has been the subject of study in terms of examining the effects of climate characteristics on agricultural products. The main purpose of the study was to consider the potential of the district in the context of agricultural climatology by trying to establish the length of the growing season of agricultural products in the district, growing temperature, global warming and the connection between this situation and the climate, and evaluations of possible scenarios that may occur as a result of possible climate changes.
Spruce is under the influence of climatic conditions depending on the general air circulation in the atmosphere and geographical location characteristics. While humid Black Sea climate characteristics are seen in the northern part of the district, semi-humid transitional climate and continental climate characteristics can be seen as you move away from the coast and on the south-facing slopes of the mountains. While products such as rice, corn, pepper, watermelon and melon are grown in the delta area that forms the northern and northeastern parts of the district, as you move away from the coast and towards the south, you pass into the zone where agricultural products such as tobacco, wheat, barley and vetch are concentrated.
In this study, first of all, the climatic characteristics of Alaçam district and its immediate surroundings were determined, and the relationships between changing climate conditions and the productivity, diversity and production amounts of agricultural products were tried to be examined from the recent past to the present. In this study, in which methods such as statistical data, trend analysis, individual interviews, ArcGIS and ArcMAP were frequently used, it was observed that the climatic conditions were suitable for sustainable agricultural activities in Alaçam; However, extreme temperature and rainfall conditions observed in some periods have created variations in agricultural production and productivity.