Namık Kemal'in edebiyat eleştirisinde modernlik ve öznellik
Modernity and subjectivity in the literary criticism of Namık Kemal
Yazar: FATİH ALTUĞ
Danışman: PROF.DR. NÜKET ESEN
Boğaziçi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Tez ÖzetiFatih Altuğ, ?Namık Kemal'in Edebiyat Eleştirisinde Modernlik ve Öznellik?Bu tez, Namık Kemal'in edebiyat eleştirisi ile modern Osmanlı öznelliğinin ilişkileriniincelemektedir. Edebiyat eleştirisi ile yeni Osmanlı öznelliğininbiçimlendirilmesi/formülasyonu yakından ilişkilidir. Geç dönem Osmanlı toplumunda üretilenöznellik, Namık Kemal'in eleştirel öznelliğinin temelidir. Bu öznellik, ondokuzuncu yüzyılOsmanlı simgesel düzeniyle Batı modernliğinin travmatik karşılaması sonucu üretilmiştir.Eleştirel tutumlar da bu kriz koşulları tarafından belirlenmiştir. Namık Kemal'in edebiyateleştirisi Batı modernliğince yaralanmış olan Osmanlı öznelliğini iyileştirmeye çalışmaktadır.Bu eleştirel/krizsel koşullarda, modern Batı edebiyatına ek olarak Arap, Fars ve divanedebiyatları da edebû kaosa düzen vermekle bağıntılı başkalıklar olarak algılanmaktadırlar.Dışlama, içerme, zelilleştirme, yüceltme, evrenselleştirme, yerelleştirme ya da millileştirme,Namık Kemal'in edebi ve kültürel başkalıklarla baş etmek için takındığı belli başlı eleştireltutumlardır. Bu temsili edebiyat sistemi, yaralayıcı başkalıkları silip eleştiri nesnesini modernOsmanlı öznesinin çıkarlarında soğurarak yeni Osmanlı edebiyat öznellliğini üretmektedir.Başkalıkların kültürel ve edebi olarak temellük edilişi modern Osmanlı edebiyatı öznesininkısıtlamalar yoluyla kurumsallaştırıldığını, tâbiyet/özneleştirme pratiklerince oluşturulduğunugöstermektedir. Namık Kemal'in eleştirel öznelliği, eşzamanlı olarak, özerk bir özne konumuüretmekte ve modern Osmanlı edebiyat eleştirisinin Arap, Fars, eski Osmanlı ve Batıedebiyatlarâºna asli tâbiyetini icra etmektedir.

Abstract:
Thesis AbstractFatih Altuğ, ?Modernity and Subjectivity in the Literary Criticism of Namık Kemal?This dissertation examines the relation of the literary criticism of Namâºk Kemal tomodern Ottoman subjectivity. There is a close relation between the literary criticism and theformulation of new Ottoman subjectivity. The late Ottoman production of subjectivity is thefoundation of the critical subjectivity of Namâºk Kemal. This subjectivity is produced as aresult of the traumatic encounter between occidental modernity and the 19th century Ottomansymbolic order. Critical attitudes are determined by the conditions of crisis. The literarycriticism of Namâºk Kemal tries to recuperate Ottoman subjectivity which is injured by thealterity of occidental modernity. Within the critical conditions, Arabic, Persian and oldOttoman (divan) literatures in addition to the modern occidental literature are perceived as analterity which is related to bringing order into the literary chaos. Exclusion, inclusion,abjection, idealization, universalization, nativization or nationalization are the main criticalattitudes of Namâºk Kemal in order to cope with the crisis of literary and cultural alterities.This representational literary system produces the new Ottoman literary subjectivity byeliding the injuring alterity and occluding of the object of criticism in the interests of themodern Ottoman subject. Cultural and literary appropriations of the alterities show that themodern Ottoman literary subject is instituted through constraints, constituted throughpractices of subjection/subjectivization. The critical subjectivity of Namâºk Kemal,synchronously, produces an autonomous subject position and performs the essentialsubjection of the modern Ottoman literary criticism to the Arabic, Persian, old Ottoman andoccidental literatures.