Ekonomik büyüme modellerinde çevre: Ekolojik ayak izini esas alan bir uygulama
The environment in economic growth models: An application based on ecological footprint
Yazar: RECEP ULUCAK
Danışman: PROF. DR. EKREM ERDEM
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Büyüme = Growth ; Büyüme modelleri = Growth models ; Ekolojik ayak izi = Ecological footprint ; Ekolojik etki = Ecological effect ; Ekolojik çevre = Ecological environment ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Sürdürülebilir çevre = Sustainable environment ; Çevre ekonomisi = Environmental economics ; Çevresel etkileşim = Environmental interaction

Özet:
Ekonomik büyüme veya zenginleşme artan fırsatlar, hoşgörü, ekonomik ve sosyal hareketlilik, barış, demokrasi, entelektüel gelişim ve aydınlanmayı beraberinde getirerek bireysel ve toplumsal refahı artırdığı gerekçesiyle tarihin her döneminde ülkeler için önemli bir amaç haline gelmiştir. Ekonomik büyümeyi açıklamaya çalışan geleneksel ekonomi anlayışına dayalı modeller refahın göstergesi olarak doğrudan hasıla artışına odaklanmış ve refah düzeyinin asgari niteliklere sahip bir çevre gerektirdiğini dikkate almamışlardır. Geleneksel ekonomi anlayışına dayalı büyüme modellerinin çevreyi dikkate almaması konusu yoğun eleştirilere maruz kalmış ve yakın zamanda ekonomik büyüme literatüründe temel kabul edilen alternatif büyüme modelleri çerçevesinde çevreyi dikkate alan çeşitli modeller geliştirilmiştir. Bu modellerin pek çoğunun teorik ispatı çevrenin sürdürülemez bir şekilde kullanılmasının uzun dönemde ekonomik büyüme için bir kısıt oluşturduğu, büyümeyi durduracağı ve/veya azaltacağını göstermiştir. Bu çalışmada ise çevrenin ekonomik büyüme modellerinde nasıl ele alındığı ve üretim fonksiyonu yaklaşımı çerçevesinde diğer üretim faktörleriyle birlikte nasıl sonuçlar verdiği araştırılmıştır. Bu doğrultuda ekolojik ayak izi değişkeni çevreyi temsil eden bir değişken olarak kullanılmıştır. G7 ülkeleri ve gelişmekte olan ülkelerden seçilen yedi gelişmekte olan ülke (GO7) iki grup halinde panel veri yöntemleriyle 1961-2009 ve 1970-2009 dönemleri için analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar GO7 ülkelerinin büyüme sürecinde çevre faktörünü önemli oranda kullandığını dolayısıyla çevreyi korumaya yönelik politikaların bu ülkelerde daha maliyetli olacağını göstermiştir.

Anahtar Kelimeler: 
Çevre ve Ekonomik Büyüme, Sürdürülebilirlik, Ekolojik Ayak
İzi, Ekolojik İktisat, Panel Veri

Abstract:
Economic growth and wealthiness have been a major focus for countries throughout the history by leading economic and social improvements, peace, democracy, intellectual growing and enlightenment. Economic growth models based on traditional economic view have directly centered upon output growth as an indicator of welfare and not taken into consideration that welfare level requires an environment which has some quality standards. This viewpoint has been highly criticised and environment has recently been modelled within the frame of some economic growth models which commonly acknowledged. Most of these models proves that unsustainable use of environment by countries makes a drag for economic growth, will decrease or stop the growth in the long run. This study focuses on how environment is analysed in economic growth models and what results are obtained together with other production factors. Within this framework the Ecological Footprint as an indicator of environment was used and G7 and GO7 (7 selected developing countries) countries were econometrically analysed for 1961-2009 and 1970-2009 periods by using panel data methods. Results show that environment factor is used at a greater rate in the growth process of GO7 countries, meaning that in GO7 countries environment protection costs are more expensive compared to G7 countries.

Key Words: 
Environment and Economic Growth, Sustainability, Ecological Footprint,
Ecological Economics, Panel Data