Üniversite öğrencilerinin eşya seçimlerine etki eden unsurlar: Marka, fiyat ve reklam faktörlerine yönelik bir ölçek geliştirme çalışması
The factors which affect preferences of belongings of university students: A scale development study regarding brand, price and advertising factors
Yazar: FERHAT MALÇAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KEMAL ALAYKIRAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; İstatistik = Statistics

Özet:
Bu çalışmanın amacı, öğrencilerin eşya seçimine etki eden; marka, fiyat ve reklam kavramlarının etki düzeylerini araştırmaya yönelik bir ölçek geliştirmek ve geliştirilen bu ölçeği Kastamonu üniversitesi öğrencilerine uygulayarak konu hakkında detaylı bilgi elde etmektir.
Ölçeğin geliştirilme sürecinde 32 madde (item) oluşturulmuş ve bu aşamada alanında uzman kişlerin görüşü dikkate alınmıştır. Geliştirilen taslak ölçek 2017-2018 akademik yılında Kastamonu Üniversitesi öğrencilerine uygulanmıştır. Ölçeğin son halinde yer alacak olan uygun maddelerin belirlenmesinde, madde-ölçek korelasyonuna dayalı madde analizi ve alt-üst grupların ortalamaları farkına dayalı madde analizi gerçekleştirlmiştir. Ölçeğin yapı geçerliğini tespit etmek adına temel bileşenler analizi yöntemiyle faktör analizi yapılmış ve varimax rotated işlemi uygulanmıştır. Bu analizler neticesinde  4 faktörlü (kalite odaklı marka tercihi, gösteriş odaklı marka tercihi, fiyatın etkisi  ve reklam-tanıtım etkisi) 16 maddeden oluşan ölçek elde edilmiştir. Ölçeğin güvenilirliğini tespit etmek amacıyla varimax rotasyon analizi ile saptanan dört faktörün ve ölçeğin tamamı için Cronbach α değerleri hesaplanmıştır. 
Kastamonu Üniversitesi öğrencilerinden 400 kişiye uygulanan bu çalışmanın neticesinde; Öğrencilerin cinsiyet, yaş, aile birey sayısı, program türü ve ikamet etme durumu değişkenlerine göre eşya seçiminde bir farklılaşma olmadığı görülürken; fakülte, sınıf düzeyi ve aylık ortalama gelir değişkenleri eşya seçiminde öğrencilerin davranışlarına etki ettiği saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Tüketici davranışları, Öğrencilerin eşya tercihi, Ürün tercihinine etki eden unsurlar, Eşya seçim kriterleri

Abstract:
The purpose of this study is the scale development study to research on effective levels of brand, price and advertising factors affecting on goods selection of consumer  and  to obtain detailed information about the subject by applying this scale to the students of Kastamonu University. 
During the development phase of the scale, 32 items were created and  expert opinion was taken.
The created draft scale was applied to the students of Kastamonu University in 2017-2018 academic year. In order to determine the appropriate items to be included in the final case of the scale, item analysis for item-scale correlation and item analysis for the difference between the upper and lower group averages were performed. In order to detect the structural validity of the scale, principle components analysis and factor analysis were conducted and varimax rotated process was held.As a result of pilot studies and statistical analyzes, a scale consisting of 16 items and 4 factors(brand preference for quality, brand preference for flourish, price effect and advertising-promotion effect)  was obtained. For reliability, the Cronbach α coefficients were calculated for all four sub-dimensions and scales that determined the varimax rotation result.
In the result of this study applied to 400 students from students of Kastamonu University; According to the variables of gender, age, number of family members, type of education program and residence status of students, there was no difference in selection of goods; faculty, class level and monthly average income variables were found to have an effect on students' behaviors in the selection of goods.
Keywords: Consumer behavior, Product preference of students, Factors affecting product preference, Product selection criteria