Kronik böbrek yetmezliği olan çocukların ebeveynlerinin depresyon düzeyleri ve stresle başa çıkma tarzları
The ways of coping stresss and levels of depression of the parents of children with chronic renal failure
Yazar: DERYA GÜRBÜZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EMİNE ERDEM
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Çalışma, çocuğu Kronik Böbrek Yetmezliği (KBY) tanısıyla izlenen ebeveynlerin depresyon düzeyleri ve stresle başa çıkma tarzlarının belirlenmesi amacı ile tanımlayıcı olarak yapılmıştır.1 Aralık 2008-1 Mart 2009 tarihleri arasında Erciyes Üniversitesi Gevher Nesibe Hastanesi Pediatrik Nefroloji Klinik ve Polikliniği'nde çocuğu KBY olan 52 ebeveyn örnekleme alınmıştır. Veri toplama aracı olarak ebeveynlerin tanıtıcı özellikleri, hastalık ve tedaviye ilişkin bilgilerini içeren anket formu, Beck Depresyon Envanteri (BDE) ve Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği (SBTÖ) kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistikler (ortalama, yüzdelik), Cronbach's Alpha, Pearson Korelasyon, Kolmogorov-Smirnov, Shapiro-Wilk, Student t, ANOVA, Kruskal-Wallis Varyans Analizi ve Mann-Whitney U testleri kullanılmıştır.Çalışmada, annelerin depresyon puan ortalamaları 21.53 ± 13.82, babaların 18.83 ± 13.41 olarak bulunmuştur (p>0.05). Çocuk sayısı, hastalığa ilişkin bilgi ve hastanede refakatçi kalma durumunun ebeveynlerin depresyon puanları üzerinde etkili olduğu saptanmıştır (p<0.05). Annelerin STBÖ'nin tüm alt gruplarından aldıkları puan ortalamalarının babalardan yüksek olduğu bulunmuştur (p>0.05). Geniş ailede yaşayan, hastalığa ilişkin bilgisi olmayan, maddi durumunu çok kötü olarak değerlendiren, maddi destek alan, sağlık sorunu yaşayan, refakatçi olarak kalan babaların, hasta çocuk dışında başka birine bakım veren ve hasta çocuğu 1-6 yaş grubunda olan, okula hiç gitmeyen, tanı süresi 5 yıl ve üzeri, periton diyaliz süresi 3-4 yıl olan ebeveynlerin etkisiz baş etme yöntemlerini daha fazla kullandıkları belirlenmiştir.Çalışmada, annelerin çaresiz yaklaşım ve boyun eğici yaklaşım puanları ile depresyon puanları arasında pozitif bir ilişki olduğu, babaların ise, çaresiz yaklaşım puanları ile depresyon puanları arasında pozitif bir ilişki olduğu saptanmıştır.Bu sonuçlar doğrultusunda, stresle etkili baş etme yöntemlerine ilişkin ebeveynlere eğitim verilmesi, ebeveyn destek grubunun oluşturulması önerilmektedir.Anahtar kelimeler: Kronik Böbrek Yetmezliği Olan Çocuklar, Ebeveyn, Depresyon, Stresle Başa Çıkma

Abstract:
This study has been done descriptively to determine The Ways of Coping Stresss and Levels of Depression of the parents who have children with chronic renal failure (CRF).A sample of 52 parents have been taken from among those who have children with Chronic Renal Failure had been followed up in the Pediatric Nephrology Policlinic and clinic of the Erciyes University Gevher Nesibe Hospital from December 1st 2008 to March 1st 2009. Several means of data collection have been used such as a questionnaire consisting of questions about the characteristics of parents, knowledge regarding the disease and treatment, difficulties which families suffered, Beck Depression Inventory (BDE), and Ways of Coping Inventory (CWI). Descriptive statistics (mean, percentage), Cronbach's Alpha, Pearson correlation, Kolmogorov-Smirnov, Shapiro-Wilk, Student t, ANOVA, one way analysis of Kruskal-Wallis and Mann-Whitney U tests have been used for data analysis.The study revealed that the depression score of the mothers and fathers had 21.53 ± 13.82, 18.83 ± 13.41 respectively. It was determined that the depression score of the parents are affected by accompanied in hospital, the number of children and the knowledge of disease (p<0.05). The study revealed that the subscales scores of CWI of the mothers were higher than the fathers (p>0.05). It was determined that the parents living in large family, not have knowledge of disease, considering as a very bad financial situation, taking financial support, having health problem, providing care to someone else except the child with CRF and the fathers who accompanied in hospital used non-effective coping techniques. Also, it was revealed that the parents of children with CRF who were 1-6 ages, do not ever go to school, have period of 5 years and over diagnosed, period of 3-4 years peritoneal dialysis used non-effective coping techniques.A positive relationship was found between depression and succumbing, hopelessness approach scores for the mothers and between depression and succumbing approach scores for the fathers.Finally, depending on the results of the study, it is recommended to provide education to parents about effective methods of coping with stress, create parent support groups.Keywords: Children with Chronic Renal Failure, Parents, Depression, Coping with Stresss