Ali Şeriati'nin sosyal sınıf, ırkçılık ve ekonomik yapı kavramlarına bakışı
Ali Shariati's view on social class, racism and economic structure
Yazar: ENES KARAKAYA
Danışman: PROF. DR. ERDAL YILDIRIM
Munzur Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din sosyolojisi = Religious sociology ; Ekonomik yapı = Economic structure ; Irkçılık = Racism ; Sosyal sınıf = Social class ; Tevhid = Tevhid ; Şeriati, Ali = Şeriati, Ali ; Şirk = Şirk

Özet:
Toplumların yaşantılarını etkileyen önemli faktörlerden biri dini inanışlarıdır. İnsanların dini inançları, gerek bireylerin yaşamlarını gerekse içinde bulundukları toplumun geleneklerini, adetlerini, kültürel değerlerini, düşünce yapılarını, hatta ekonomik oluşumlarını belirlemede etkili olmuştur.
Din sosyolojisi alanında öne çıkan isimlerden olan Şeriati sosyal sınıf, ırkçılık ve ekonomik yapı kavramları ile din etkileşimi konusunda sosyolojik bir bakış açısı geliştirmiştir. Ekonomik yapı, sosyal sınıf ve ırkçılık kavramlarına, tevhit ve şirk dinleri ayrımı yaparak bir bakış açısı oluşturan Şeriati'nin düşünce yapısı tez konumuzun yörüngesine ışık tutmaktadır. Buradan hareketle sosyal sınıf ve din, ırkçılık ve din ekonomik, bilimsel, teknolojik yapı ve din etkileşimleri konularının, Şeriati'nin tevhit ve şirk dinleri değerlendirmesinde ne anlama geldiği tez çalışmamızın konusunu oluşturmaktadır. Şeriati'nin sosyal sınıf, ırkçılık ve ekonomik yapı kavramlarına üzerine yaptığı sosyolojik değerlendirmeleri ortaya çıkarmak araştırmanın amacını oluşturmaktadır.
Tez çalışmasında Şeriati'nin gerek kendisinin kaleme aldığı, gerekse konferanslarından oluşan kitaplar; Şeriati'nin düşünce dünyası üzerine yazılmış yüksek lisans tezleri ve makaleler literatür kaynağı olarak belirlenmiştir. Bu bakımdan nitel araştırma yöntemi üzerine çalışmanın seyri oluşturulmuştur. Kaynaklardan derlenen ve sosyolojik anlam ifade eden verilerin söylem analizi tekniği kullanılarak değerlendirilmesi planlanmıştır. Toplumların inandıkları dinleri, ibadetleri, hakkında yargıda bulunma, hüküm verme gibi ifadelerden kaçınılarak, tamamen bilimsel yöntemler kullanılarak ideolojik, dini ve siyasi kaygılardan ve beklentilerden uzak bir tez çalışması sunulmaya özen gösterilecektir.

Anahtar kelimeler: sosyal sınıf, ırkçılık, ekonomi, tevhit dini, şirk dini,

Abstract:
One of the important factors affecting the lives of societies is their religious beliefs. People's religious beliefs have been influential in determining both the lives of individuals and the traditions, customs, cultural values, mentalities, and even economic formations of the society in which they live.
Shariati, one of the prominent names in the field of sociology of religion, has developed a sociological perspective on the concepts of social class, racism and economic structure, and the interaction of religion. Shariati's mentality, which creates a perspective on the concepts of economic structure, social class, and racism by distinguishing between monotheistic and polytheistic religions, sheds light on the trajectory of our thesis topic. From this point of view, the meaning of social class and religion, racism and religion, economic, scientific, technological structure, and religious interactions in Shariati's evaluation of monotheistic and polytheistic religions constitute the subject of our thesis. The aim of the research is to reveal the sociological evaluations of Shariati on the concepts of social class, racism, and economic structure.
In this thesis, the books written by Shariati himself and composed of his conferences; Master's theses, and articles on Shariati's world of thought were determined as literature sources. In this regard, the course of the study on the qualitative research method was formed. It is planned to evaluate the data compiled from the sources and have sociological meaning by using the discourse analysis technique. Particular care will be taken to present a thesis study that is free from ideological, religious, and political concerns and expectations by using purely scientific methods, avoiding expressions such as the religions and worships of the societies, and making judgments about them.

Key words: social class, racism, economy, monotheistic religion, polytheism,