Disiplinlerüstü bir STEAM yaklaşımı ile hazırlanmış öğretim programının öğrencilerin fizik kavramlarını öğrenmelerine, bilime karşı tutumlarına, STEAM tutumlarına ve kariyer seçimlerine etkisinin incelenmesi
Examination of effects of transdisciplinary STEAM approach on students' learning of physics concepts, attitudes towards science STEAM attitudes, and career choices
Yazar: SÜMEYRA HALLAÇ
Danışman: PROF. DR. FERAL OGAN BEKİROĞLU
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fizik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimsel davranış = Scientific behaviour ; Eğitim programları = Education programs ; Fizik eğitimi = Physics education ; Kariyer = Career ; Kariyer planlama = Career planning ; Kariyer seçenekleri = Career preference ; Kavram öğrenme = Concept learning ; STEAM eğitimi = STEAM education ; STEM eğitim yöntemi = STEM training method ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Eğitim sisteminde artık günümüz dünyasının ve geleceğin endüstriyel gelişmelerine adapte olabilecek öğrencilerin yetiştirilmesi öncelikli hale gelmiştir. Bu amaçla yeni geliştirilen eğitim programları içerisinde bilim, teknoloji, mühendislik ve matematiğin bir arada aktarıldığı STEM uygulamaları yapılmaktadır. STEM eğitimi ise çeşitli dallara ayrılmaktadır ve STEM'e yaratıcılığı ve sorgulayıcılığı destekleyen sanatın da eklenmesiyle evrilmiş STEAM eğitimi son yıllarda popülerleşmeye başlamıştır. Ancak ülkemizde STEM veya STEAM derslerinde standart bir program uygulanmamakta, bu uygulamaların ise ne derece etkili olduğu yeterli derecede ölçülmemektedir. Bu çalışmada bir dönemlik kanıta dayalı ve disiplinlerüstü bir STEAM müfredatı oluşturulmuştur ve bu müfredat uygulanarak öğrencilerin fizik kavramlarını öğrenmesine, bilime karşı tutumlarına, STEAM tutumlarına ve kariyer seçimlerine etkisi incelenmiştir. 
Hazırlanan bir dönemlik eğitim program içerisinde beş ders modülü, disiplinler üstü yaklaşım ile hazırlanmıştır. Disiplinlerüstü bir program olması ile, bilimin birbirinden ayrılmayan bir bütün olarak ele almaları ve bilimsel bakış açılarını genişleterek bütün resme bakmaları hedeflenmiştir. Ayrıca bu müfredatın STEAM eğitiminin belirli bir standartta ülkemizde yaygınlaşmasına katkıda bulunabileceği düşünülmüştür.
Araştırmanın örneklemi, MEB'e bağlı bir ortaöğretim eğitim kurumunda, bu müfredatın bir dönem boyunca uygulandığı dokuzuncu sınıf öğrencileri olmuştur.
Araştırmanın nicel analiz kısmında üç adet ölçek kullanılmıştır: Bilime Karşı Tutum Ölçeği (Demirbaş ve Yağbasan, 2006), STEAM'e Karşı Tutum Ölçeği (Hallaç ve Ogan-Bekiroğlu, 2019) ve Milli Eğitim Bakanlığı'nın Mesleki Eğilim Belirleme Cetveli. Nitel analiz kısmında da Betimleyici Analiz Yöntemi seçilerek tema ve kodlar oluşturulmuş, bunlara göre öğrencilerin modül sonu raporlarda, akran ve öz değerlendirme formlarında kullandığı kelimeler incelenmiştir.  
Elde edilen bulgulara göre, disiplinlerüstü STEAM uygulamasının, öğrencilerin fizik kavramlarını öğrenmelerine, bilime karşı tutumlarına, STEAM tutumlarına ve kariyer seçimlerine olumlu yönde etkisi olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Raising students who can adapt to the industrial developments of our era and future has become a priority in educational systems. STEM, a curriculum which brings science, technology, engineering, and mathematics together, is being used in education for this purpose. STEM has many branches and a trending one is STEAM education, in which STEM evolved by including art to support critical thinking and creativity. However, in Turkey, STEM or STEAM curriculum lacks standardization across the nation and the effects are not being measured. In this study, a new evidence-based transdisciplinary STEAM education curriculum was developed and its effects on students' learning of physics concepts, attitude toward science, STEAM attitude and career choices were inspected.
This one-semester curriculum includes five units, created on an evidence-based design. The transdisciplinary approach of this curriculum aims to allow students to understand science as a whole and improve their perspective by looking at the big picture. It is hoped to contribute to the standardization of STEAM in Turkey.
This curriculum was applied to 9th-grade students in a high school in Turkey for one semester.
Both qualitative and quantitative research methods were used. 3 Scales were used from the quantitative analysis: Scale to Measure Attitude Towards Science (Demirbaş and Yagbasan, 2006), Scale to Measure Attitude Towards STEAM (Hallac and Ogan-Bekiroglu, 2019) and Career Tendency Questioner by Ministry for National Education. On qualitative analyze part, descriptive analysis method was chosen then students' words, which were written in reports, rubrics and evaluation forms, were inspected by categorizing contextual themes of words. 
According to the findings, it was concluded that a transdisciplinary STEAM program has positive effects on students' learning of physics concepts, attitude toward science, STEAM attitude and career choices.


 




DİSİPLİNLER ÜSTÜ BİR STEAM YAKLAŞIMI İLE HAZIRLANMIŞ ÖĞRETİM PROGRAMININ ÖĞRENCİLERİN FİZİK KAVRAMLARINI ÖĞRENMELERİNE, BİLİME KARŞI TUTUMLARINA, STEAM TUTUMLARINA VE KARİYER SEÇİMLERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ







Sümeyra HALLAÇ
(Yüksek Lisans Tezi)













İstanbul - 2019




T.C.
Marmara Üniversitesi
Eğitim Bilimleri Enstitüsü
Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı
Fizik Öğretmenliği Bilim Dalı


 




DİSİPLİNLER ÜSTÜ BİR STEAM YAKLAŞIMI İLE HAZIRLANMIŞ ÖĞRETİM PROGRAMININ ÖĞRENCİLERİN FİZİK KAVRAMLARINI ÖĞRENMELERİNE, BİLİME KARŞI TUTUMLARINA, STEAM TUTUMLARINA VE KARİYER SEÇİMLERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ






Sümeyra HALLAÇ
(Yüksek Lisans Tezi)






Danışman
Prof. Dr. Feral OGAN-BEKİROĞLU 




Marmara Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi (BAPKO) tarafından EGT-C-YLP-100419-0114 nolu proje ile desteklenmiştir.


İstanbul – 2019








Tüm kullanım hakları
Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü'ne aittir.
© 2019 




 

 
ÖZGEÇMİŞ
2005	Çapa Anadolu Öğretmen Lisesi
2010	Marmara Üniversitesi Atatürk Eğtim Fakültesi Fizik Öğretmenliği bölümünden mezun olma
2010	Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Anabilim Dalı Fizik Öğretmenliği Bilim Dalı Yüksek Lisans Programı'na giriş
2011	Özel Öğretmenlik (Matematik & Fizik Branşları)
2015	Gazi İmam Hatip Ortaokulu Matematik Öğretmenliği
2016	Doğa Koleji AB Koordinatörlüğü Proje Uzmanı
2017	Özel Öğretmenlik (STEAM ve Robotik Atölye)



İLETİŞİM BİLGİLERİ
E-Posta: sumeyrahallac@gmail.com
Web Sitesi: www.sumeyrahallac.com

 
ÖNSÖZ
Bu araştırmada, lise 9. sınıf öğrencilerinin bir dönem boyunca aldıkları disiplinler üstü bir yaklaşımla oluşturulan STEAM eğitim programının, öğrencilerin fizik kavramlarını öğrenmelerine, bilime karşı tutumlarına, STEAM tutumlarına ve meslek tercihlerine olan etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Lisans ve yüksek lisans öğrenimim boyunca öğrencisi olmaktan gurur duyduğum, bilgi ve deneyimleri ile üstümdeki paha biçilemez emekleri olan, kişiliği ve akademik hayatı ile kendime örnek almaya çalıştığım değerli danışman hocam Sayın Prof. Dr. Feral Ogan-Bekiroğlu'na;
Ders dönemlerim ve tez çalışmam boyunca desteklerini ve önerilerini esirgemeyen, bilgi ve deneyimlerinden sıkça faydalandığım, süreç boyunca karşılaştığım sorunları sorun olmaktan çıkaran değerli hocalarım sayın Doç. Dr. N. Cenk Sesal ve Dr. Öğr. Üyesi Erol Süzük'e;
Lisans sürecinde önce hocam olan, çalışma azmi, üretkenliği, her soruna rağmen samimiyetle parlayan gözleriyle seri çözümler üreten, yapıcı ve her zaman harika önerileri olan, hazırladığım eğitimlerde fizik uygulamalarını daha bir eğlenceli hale getirmemi sağlayan, değerli arkadaşım Arş. Gör. Dr. Gülşen Kösoğlu'na;
Uygulama okulu ararken, bu sorunumu hızlıca çözen sayın Dr. Birkan Açıkgöz'e, ayrıca beni kendi öğretmenleri olarak benimseyen okulunun idari kadrosu ve öğrencilerime;
EGT-C-YLP-100419-0114 nolu proje kapsamında yüksek lisans tezime destek veren Marmara Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi (BAPKO)'ne;
Her zaman bana inanan, destekleyen, bugünlere gelmemi sağlayan, bu süreçleri benim ile beraber yaşayan, maddi manevi esteklerini esirgemeyen, samimi ve yapıcı destekleri ile beni ayakta tutan, mutlu eden, haklarını ödeyemeyeceğim, sevgili anneme, babama, abime, yengeme, yeğenim Mete'ye ve nişanlım Abdullah Karakapıcı'ya gönülden teşekkür ederim. 


Sümeyra Hallaç
İstanbul, 2019 
ÖZET
Eğitim sisteminde artık günümüz dünyasının ve geleceğin endüstriyel gelişmelerine adapte olabilecek öğrencilerin yetiştirilmesi öncelikli hale gelmiştir. Bu amaçla yeni geliştirilen eğitim programları içerisinde bilim, teknoloji, mühendislik ve matematiğin bir arada aktarıldığı STEM uygulamaları yapılmaktadır. STEM eğitimi ise çeşitli dallara ayrılmaktadır ve STEM'e yaratıcılığı ve sorgulayıcılığı destekleyen sanatın da eklenmesiyle evrilmiş STEAM eğitimi son yıllarda popülerleşmeye başlamıştır. Ancak ülkemizde STEM veya STEAM derslerinde standart bir program uygulanmamakta, bu uygulamaların ise ne derece etkili olduğu yeterli derecede ölçülmemektedir. Bu çalışmada bir dönemlik kanıta dayalı ve disiplinler üstü bir STEAM müfredatı oluşturulmuştur ve bu müfredat uygulanarak öğrencilerin fizik kavramlarını öğrenmesine, bilime karşı tutumlarına, STEAM tutumlarına ve kariyer seçimlerine etkisi incelenmiştir. 
Hazırlanan bir dönemlik eğitim program içerisinde beş ders modülü, disiplinler üstü yaklaşım ile hazırlanmıştır. Disiplinler üstü bir program olması ile, bilimin birbirinden ayrılmayan bir bütün olarak ele almaları ve bilimsel bakış açılarını genişleterek bütün resme bakmaları hedeflenmiştir. Ayrıca bu müfredatın STEAM eğitiminin belirli bir standartta ülkemizde yaygınlaşmasına katkıda bulunabileceği düşünülmüştür.
Araştırmanın örneklemi, MEB'e bağlı bir ortaöğretim eğitim kurumunda, bu müfredatın bir dönem boyunca uygulandığı dokuzuncu sınıf öğrencileri olmuştur.
Araştırmanın nicel analiz kısmında üç adet ölçek kullanılmıştır: Bilime Karşı Tutum Ölçeği (Demirbaş ve Yağbasan, 2006), STEAM'e Karşı Tutum Ölçeği (Hallaç ve Ogan-Bekiroğlu, 2019) ve Milli Eğitim Bakanlığı'nın Mesleki Eğilim Belirleme Cetveli. Nitel analiz kısmında da Betimleyici Analiz Yöntemi seçilerek tema ve kodlar oluşturulmuş, bunlara göre öğrencilerin modül sonu raporlarda, akran ve öz değerlendirme formlarında kullandığı kelimeler incelenmiştir.  
Elde edilen bulgulara göre, disiplinler üstü STEAM uygulamasının, öğrencilerin fizik kavramlarını öğrenmelerine, bilime karşı tutumlarına, STEAM tutumlarına ve kariyer seçimlerine olumlu yönde etkisi olduğu tespit edilmiştir. 
 

ABSTRACT
Raising students who can adapt to the industrial developments of our era and future has become a priority in educational systems. STEM, a curriculum which brings science, technology, engineering, and mathematics together, is being used in education for this purpose. STEM has many branches and a trending one is STEAM education, in which STEM evolved by including art to support critical thinking and creativity. However, in Turkey, STEM or STEAM curriculum lacks standardization across the nation and the effects are not being measured. In this study, a new evidence-based transdisciplinary STEAM education curriculum was developed and its effects on students' learning of physics concepts, attitude toward science, STEAM attitude and career choices were inspected.
This one-semester curriculum includes five units, created on an evidence-based design. The transdisciplinary approach of this curriculum aims to allow students to understand science as a whole and improve their perspective by looking at the big picture. It is hoped to contribute to the standardization of STEAM in Turkey.
This curriculum was applied to 9th-grade students in a high school in Turkey for one semester.
Both qualitative and quantitative research methods were used. 3 Scales were used from the quantitative analysis: Scale to Measure Attitude Towards Science (Demirbaş and Yagbasan, 2006), Scale to Measure Attitude Towards STEAM (Hallac and Ogan-Bekiroglu, 2019) and Career Tendency Questioner by Ministry for National Education. On qualitative analyze part, descriptive analysis method was chosen then students' words, which were written in reports, rubrics and evaluation forms, were inspected by categorizing contextual themes of words. 
According to the findings, it was concluded that a transdisciplinary STEAM program has positive effects on students' learning of physics concepts, attitude toward science, STEAM attitude and career choices.