Tip 2 diyabetli hastaların sağlık inançları ve tedaviye uyum durumlarının incelenmesi
Investigation of health beliefs and compliance to treatment status of type 2 diabetic patients
Yazar: MÜJGAN DEMİR
Danışman: PROF. DR. HATİCE TEL AYDIN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Koruyucu sağlık hizmetleri = Preventive health services ; Sağlık inanç modeli = Health belief model ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance

Özet:
Araştırma, Tip 2 diyabetli hastaların sağlığa ilişkin inançlarını ve ilaç tedavisine uyum durumlarını incelemek amacıyla tanımlayıcı özellikte yapıldı.
Bu araştırmanın örneklemini, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Araştırma ve Uygulama Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Polikliniğine rutin izlem ve kontrollerini yaptırmak üzere gelen, araştırmaya dahil edilme kriterlerini taşıyan, Tip 2 diyabet tanılı 217 hasta oluşturdu. Araştırma verileri; Kişisel Bilgi Formu, Diyabet Hastalarında Sağlık İnanç Modeli Ölçeği ve Morisky Tedavi Uyum Ölçeği (MTUÖ-8) kullanılarak, yüz yüze görüşme tekiği ile elde edildi. 
Araştırma örneklemini oluşturan, Tip 2 diyabetli hastaların olumsuz sağlık inanışlarına sahip oldukları belirlendi. Yaş gruplarına göre; hastaların Diyabet Hastalarında Sağlık İnanç Modeli Ölçeğinin algılanan ciddiyet ve algılanan engel alt boyutları puanlarında anlamlı bir farklılık olduğu belirlendi(p<0.05). Tip 2 diyabetli hastaların  %76'sının tedaviye uyum düzeyinin düşük olduğu bulundu. Hastaların tedaviye uyum puanlarında sosyodemografik özelliklere göre anlamlı bir farklılık olmadığı, ancak Tip 2 diyabete eşlik eden başka bir sağlık sorununa sahip olan hastalarda ve diyabetin kronik komplikasyonları gelişen hastalarda tedaviye uyum puanlarının anlamlı şekilde düşük olduğu bulundu (p<0.05).
Tip 2 diyabetli bireylerin hemşirelik bakımı planlanırken tedaviye uyum ve sağlık inanaçlarının değerlendirilmesi, bireye özgü bakım planlanırken bütüncül bir anlayışla hastalarda tedaviye uyumu azaltan ve negatif sağlık inancı geliştirilmesine neden olan durumlar dikkate alınmalıdır.  
Anahtar Kelimeler: Tip 2 diyabet, sağlık inancı, tedaviye uyum, hemşirelik

Abstract:
The study was to determine the health beliefs of patients with Type 2 diabetes and their compliance with drug therapy.
The sample of this study consisted of 217 patients with Type 2 diabetes who met the criteria to be included in the study to have routine follow-up and controls at Sivas Cumhuriyet University Health Services Research and Application Hospital Endocrinology and Metabolic Diseases Polyclinic. Research data; was obtained by using Personal Information Form, the Health Belief Model Scale in Diabetes Patients and Morisky Treatment Compliance Scale (MTCS-8).
It was determined that patients with Type 2 diabetes, who form the research sample, had negative health beliefs. It was determined that there was a significant difference in the perceived severity and perceived disability dimensions of the Health Belief Model Scale in Diabetes Patients according to age groups(p<0.05). It was found that 76% of patients with Type 2 diabetes have low compliance to treatment. It was determined that the patients' compliance scores did not differ according to sociodemographic characteristics. Treatment compliance scores were found to be significantly lower in patients with Type 2 diabetes as well as patients with additional health problems and in patients with chronic complications of diabetes (p<0.05).
Patients with Type 2 diabetes should be evaluated for compliance with treatment and health beliefs when planning nursing care, while individual-specific care planning should be considered for situations that reduce compliance with treatment and cause negative health beliefs to be developed in patients with a holistic perspective.
Key Words: Type 2 Diabetes, Health Belief, Compliance to Treatment, Nursing