Kerküklü şair Hicrî Dede hayatı, sanatı ve eserleri
The Kirkuk poet Hicri Dede, his life, literature and his literary works
Yazar: MUHAMMED SAEDGUL
Danışman: PROF. DR. NURULLAH ÇETİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yeni Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Biyografi = Biography ; Edebiyat = Literature ; Hicri Dede = Hicri Dede ; Irak-Kerkük = Iraq-Kirkut ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; Şairler = Poets ; Şiir = Poem ; Şiir Sanatı = Şiir Sanatı

Özet:
"Kerküklü Şair Hicrî Dede'nin Hayatı, Sanatı ve Eserleri" adlı araştırmamızın amacı (1877-1952) yılları arasında Kerkük'te yaşamış Hicrî Dede'nin hayatı, sanatı ve eserlerini tanıtmak ve bütün olarak incelemektir.
Şiir yazma hayatına henüz 17 yaşındayken başlayan Hicrî Dede sosyal gerçekçi çizgide yazdığı şiirleriyle tanınır. Şairimiz divan edebiyatı tarz ve Aruz vezniyle şiir yazmıştır. Hicrî Dede, klasik divan şiirinin sadece şekil tekniğini ve sanat oyunlarını uygulaması bakımından belirli bir etki altında kalmış. Konu ve anlatım bakımındansa az çok yenilik yapmaya özen göstermiştir. Şiirin canlı ve insanda duygu yaratan bir hali bulunduktan sonra herhangi bir tarz ve üslupla yazılmasına itiraz etmemiş.
Hicrî Dede'nin şiirlerini tanıtmayı ve şairliğini belirlemeyi amaç edinen bu çalışma, Giriş ve Sonuç dışında dört bölümden meydana gelmektedir. İlk bölümde şairin hayatı ve sosyal dünyası ele alınmıştır.
Tezin ikinci bölümünde şairin sanat hayatı, sanat çevresi ve çalışma biçimi
konuları işlenmiştir.
Üçüncü bölümde Hicrî Dede'nin şiirleri incelenmiştir. Şiirler içerik, nazım şekli, nazım türü, dil ve üslubu ayrı ayrı ele alınmıştır.
Tezin dördüncü bölümü ise şairin basılmış şiirleri ve gazetelerdeki tefrika şiirleri toplanarak Osmanlı Türkçesinden yeni harflere aktarılmıştır.

Abstract:
The purpose of our research paper under the title "The Kirkuk Poet Hicri Dede, His Life, Literature and his Literary works" is to be familiar with the life and literature and inclusive analysis of the poems of the poet which lived in the city of Kirkuk between years (1877-1952).
Hecri has social and realistic impressions and characteristics in his pomes. His writing poems began when he was only seventeen years old. In his writing style, he used to write the poems as Divan poets and preferred writing with rhyme prosodic.
Hecri, with his tendency towards Divan poets and Turkish classic poetries but he
chose only the form and outline of those poems and tried to diversify in contents,
topics, his attempts to renew the sense of meanings and in the selection of live
subjects that near to the heart and reality.
Our research, which aims to define poems and poetic of Hecri. It consists of four parts except the introduction and entrance.
In the first chapter we narrated social life, birth, upbringing, his education, his marriage, his family members and financial problems, who suffered in detail with examples of his poems.
In the second chapter under the name his literary careers , which included sub-sections as the his begging in the poetry , literary environments, style of work , and social contributing, literary prizes and finally the seminars which had held on his honor.
The third chapter of our research has dealt with works and books printed and non-printed. Firstly, we enlist the titles of books and with referring to place of publishing and the year of publishing and content of books.
In the first part of the research, we clarified and analyzed the content of the pomes, which in turn is classified into topics of personal and psychological love and sense of alienation, love of the homeland (patriotism), the loss of family. religious topics such as : the holy names of Allah, the prophets , the holy divine books ,the XX
prophet ancestors , the Islamic scholars and other topics as names presidents and kings and statesmen and poets and scientists, cities and states.
The second part was about analysis of poetic texts in terms of form, weight and rhyme, literary creativities, language and literary style.
The fourth Part and the final of the research we have enlisted and transformed the poetic texts of the old Ottoman language to the modern and present Turkish language so we wrote four books printed "Yadigâr-ı Hicrî, Terci'-i Bend, Canlı Sözler, Hicrî Dede'den Seçmeler & Hoyrâtlar" according to the chronological order of the year of publishing, taking into account the order of the texts as they were in original reference books.