Ekonomik politikalar ışığında Çin Halk Cumhuriyeti Kazakistan ilişkileri ve enerji faktörü
Peoples Republic of China and Kazakhstan relations in light of economic policies and energy factor
Yazar: BAHADIR UYANIK
Danışman: DOÇ. DR. R. KUTAY KARACA
Harp Akademileri Komutanlığı / Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Ekonomi politikaları = Economic policies ; Enerji = Energy ; Enerji politikaları = Energy policies ; Kazakistan = Kazakhstan ; Merkantilizm = Mercantilism ; Çin = China

Özet:
Merkantilist öğreti, 18'inci yüzyılın sonlarına doğru yerini liberal iktisadi teoriye bırakmasına rağmen, savunduğu bazı görüşler ve iktisat politikası önlemleriyle her zaman var olmuştur. Günümüzde ise bu öğretiyi dış politikasında kullanan ülkelerin başında Çin Halk Cumhuriyeti gelmektedir. Ancak merkantilist öğretinin bazı temel ilkeleri, sanayileşme ve teknolojik gelişmeler sonucu değişmek zorunda kalmıştır. Örneğin, merkantilist öğretinin hakim olduğu 18. yüzyılda ülkelerin zenginliği hazinede bulunan altın stoku ile ölçülmekteyken, günümüzde en önemli zenginlik kaynağı enerjidir. Dolayısıyla Çin Halk Cumhuriyeti?nin merkantilist politikaların başında, enerji gelmektedir. Çin Halk Cumhuriyetinin dış politikasında öne çıkan bölgeler Orta Asya, Afrika ve Orta Doğu?dur. Bu bölgelerin ortak özellikleri, zengin enerji kaynaklarına sahip olmalarıdır. Çin Halk Cumhuriyeti, bu coğrafyalarda diğer büyük güçlerle enerji kaynaklarına sahip olma ve enerji kaynaklarına sorunsuz ulaşma konusunda mücadele vermektedir. Bu mücadele sahalarından en önemlisi ülkeye yakınlığı bakımından Orta Asya bölgesi ve bölgenin en zengin enerji kaynaklarına sahip olan ülkesi Kazakistan?dır. Çin Halk Cumhuriyeti 1995 yılından itibaren enerji ihtiyacını kendi öz kaynakları ile karşılayamayarak enerji ithal etmek zorunda kalan ve enerji konusunda dışa bağımlılığı gün geçtikçe artan bir ülkedir. Hali hazırda ihtiyacı olan enerjinin Orta Doğu?dan deniz yollarıyla ülkeye ulaşımını sağlayan Çin Halk Cumhuriyeti, enerji güvenliğini sağlayabilmek için, ihtiyacı olan enerjiyi Orta Asya ve Rusya?dan boru hatları vasıtası ile elde etmeyi amaçlamaktadır. Çin Halk Cumhuriyeti?nin merkantilist politikalarının hedeflerinden bir tanesi, ülkeye komşu olan ve Orta Asya?nın enerji bakımından en zengin ülkesi olan Kazakistan?ın petrol ve doğal gaz kaynaklarının ülkeye ulaşmasını sağlamaktadır.Çin Halk Cumhuriyeti, yeni merkantilizmde servet unsuru olarak görülen enerjiyi, merkantilizmin bir diğer temel ilkesi olan, devlet şirketlerini ve dolayısıyla devleti ön plana çıkararak elde etmeye çaışmaktadır. Merkantilist dönemde tüccarlar ile devlet arasında var olan ilişki günümüzde Çin devleti ile bu enerji şirketleri arasında bulunmaktadır. Merkantilizmin temel ilkelerine paralel olarak, Çin Halk Cumhuriyeti dış ticaret fazlası vermeye odaklı bir politika izlemektedir. Devlet desteği, ucuz işgücü, -IIdüşük para değeri gibi avantajları kullanan Çin Halk Cumhuriyeti bu politikasında başarılı olmuştur. Diğer yandan enerji, ekonomik olduğu kadar askeri bakımdan da çok önemlidir. Güçlü bir orduya ve donanmaya sahip olmak için, güçlü bir ekonomiye sahip olmak gereklidir. Güçlü bir ordu ve donanma sayesinde ise enerji ulaşım yollarının güvenliği sağlanıp, enerjinin ülkeye sorunsuz ulaşımı sağlanabilir.Ayrıca, her ne kadar yeni merkantilizm ile birlikte ülkeler için servet unsuru değerli madenler yerine, enerji olsa da Çin Halk Cumhuriyeti 3,23 trilyon dolar ile dünyanın en büyük döviz rezervine, 1.054 ton altın rezervi ile dünyanın en büyük altın rezervine sahip altıncı ülkesidir.Sonuç olarak, gün geçtikçe artan enerji ihtiyacı ve enerji konusunda ülkenin dışa bağımlılığı, Çin Halk Cumhuriyetini yeni enerji koridorları oluşturmak ve hammadde kaynaklarını kendi bünyesine katmak amacıyla merkantilist politikalar izleme mecburiyetinde bırakmaktadır. Çin Halk Cumhuriyeti, merkantilist öğretinin günümüzdeki uygulayıcılarının başında gelmektedir. Çin Halk Cumhuriyetinin bu merkantilist politiklarını uyguladığı ülkelerin başında da Kazakistan gelmektedir

Abstract:
Mercantilist doctrine, although it gave its place to liberal economy policy to the end of the 18th century, has always existed with some of its views defended and economy policy precautions. Nowadays it is The People?s Republic of China who comes first among the countries using this doctrine in their foreign policy. However some of the fundamental principles of Mercantilist doctrine had to be changed as a result of industrialization and technological developments. For instance, the wealth of the countries measured by the gold reserves in their treasures in 18th century, but it is energy nowadays being the most important wealth reference. Therefore, energy comes first in the Mercantilist policies of The People?s Republic of China.The Central Asia, Africa and the Middle East step-forward in the foreign policies of The People?s Republic of China. The common feature of these areas is that they have rich energy sources. People?s Republic of China struggles with the other great powers in order to possess the energy sources and reach the energy sources seamlessly in these geographies. The most important struggle field is the Central Asia among these, as it is close to the country and Kazakhstan is the country who owns the richest energy sources in that area.People?s Republic of China is not able to provide its energy demands with its own sources and needs to import energy since 1995. Its foreign dependency rises day by day. As alraedy, it provides the transportation of the energy required from the Middle East by sea but it aims at gaining energy from the Central Asia and Russia by the pipe lines. One of the targets of the Mearcantilist policies of The People?s Republic of China is to provide transportation of petrol and gas sources ofKazakhstan who is the richest country of the area in terms of energy and also who is a neighbor country.People?s Republic of China tries to reach energy, seen as the wealth element in new Mercantilism, by featuring state companies and so the state which is another fundamental principle of Mercantilism. The relationships between the merchants and the state existed in the Mercantilist era, today exists between People?s Republic of China and energy companies.In parallel with the fundemental principles of Mercantilism, People?s Republic of China follows a policy based on giving external surplus. People?s Republic of China using advantages such as state support, cheap labour, low money value has been successful in this policy.-IVOn the other hand, energy is important not only in terms of economy but also in terms of military power. In order to have a strong army and navy, it is required to have a strong economy. Thanks to a strong army and navy, it can be probable to provide security of the transportation of energy sources and their arrival at the country without trouble.Besides, eventhough the wealth element for the countries has changed into energy instead of precious mines with the mercantilism, People?s Republic of Chinahas the largest currency reserve of the world with 3.23 trillion dollars and it is the sixth country of the world with the 1.054 tonnes of gold reserves.As a conclusion, the energy demands rising day by day and its foreign dependency in terms of energy make People?s Republic of China follow mercantilist policies in order to build up energy corridors and acquire raw material resources. The People?s Republic of China is one of the most mercantilist countries in the world. Kazakhstan is on the top of the list which People?s Republic of Chinaimplements its mercantilist policies