Hayvansal kompost ve biyogaz atıklarının toprak enzim aktivitesine etkisi
The effects of animal compost and biogas wastes on soil enzyme activity
Yazar: HANİFE ŞARTLAN
Danışman: DOÇ. DR. RASİM KOÇYİĞİT
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Hayvansal atıkların toprağa geri dönüşümünün sağlanması çevresel açıdan ve sürdürülebilir tarım açısından oldukça önemlidir. Bu çalışmanın amacı,  aerobik (hayvansal kompost) ve anaerobik (biyogaz atığının) farklı dozlarının mısır ve yonca yetiştirilen topraklarda toprağın kimyasal ve biyolojik özellikleri üzerine olan etkisinin belirlenmesidir. Çalışmada hayvansal kompost denemesi Amasya Suluova?da ve biyogaz atık denemesi Tokat Taşlıçiftlik?te yürütülmüştür. Denemede hayvansal kompost ve biyogaz atığı 3 farklı dozda (2, 4 ve 6 ton/da) 3 tekerrürlü olarak uygulanmıştır. Toprak örnekleri hasat işleminin sonunda 0-15 ve 15-30 cm derinliklerden alınmıştır. Tüm toprak örneklerinde nem, pH, EC, organik madde, mikrobiyal biyokütle C ve N ve dehidrogenaz, fosfataz, ß-glikozidaz gibi enzim aktiviteleri belirlenmiştir. Çalışma alanında toprak pH?sı 8 ila 8,5 arasında değişmiştir. Toprak EC değeri gübre doz uygulamasına paralel olarak artış göstermiştir. Toprak organik madde içeriği, hayvansal kompost uygulanan parsellerde derinliğe bağlı olarak değişirken, biyogaz atık uygulanan topraklarda bitki türü tarafından etkilenmiş ve en yüksek organik madde değerleri yonca denemesinde bulunmuştur. Mikrobiyal biyokütle C ve N farklı dozda uygulanan organik atıktan önemli derecede etkilenmiş ve en yüksek değerler yüksek dozda belirlenmiştir. Her iki denemede farklı dozlarda uygulanan organik atıkların ß-glikozidaz ve fosfataz enzim aktivitesine etkisi önemli olurken dehidrogenaz enzim aktivitesine olan etkisi önemsiz bulunmuştur. Bitki türü ve derinliğin ß-glikozidaz ve fosfataz enzim aktivitesine olan etkisi istatistiksel olarak önemli olmuştur. En yüksek enzim aktivitesi genellikle yonca denemesinde belirlenmiştir. Doz miktarındaki artışa paralel olarak ß-glikozidaz ve fosfataz enzim aktivitesi artmış fakat yüksek dozlarda (4 ve 6 ton/da) bu farklılık azalmıştır.     


Anahtar Kelimeler: Hayvansal Kompost, Biyogaz Atıkları, Toprak enzimleri,Fosfataz, ß-Glikozidaz, Dehidrogenaz.

Abstract:
The recycling of animal wastes is important for environmental quality and sustainable agriculture. The objective of this study is to determine the effects of aerobic and anaerobicaly digested animal wastes on soil chemical and biological propertied under corn and clover. In this study, aerobically digested animal waste (compost) study was conducted at Suluova, Amasya, and the anaerobicaly digested (biogas waste) study was conducted at Taşlıçiftlik, Tokat.  The organic wastes were applied as three different dozes (2, 4, 6 ton/de) with three replications including control plot. Soil samples were taken from 0 ? 15 and 15 ? 30 cm depths after harvest. Soil moisture, pH, EC, organic matter, microbial biomass C and N, dehydrogenase, phosphatase, ß-glycosides enzyme activity were determined in the samples. Soil pH ranged from 8 to 8.5. Soil EC increased with the increases of organic waste application. Soil organic matter content was variable through soil depth in the compost applied plots while organic matter content in biogas waste applied plots affected by type of plant and the highest organic matter was obtained at clover growing plots. Microbial biomass C and N were affected by the different dozes of organic wastes. The different dozes of both organic wastes had an important effect on  phosphatase, ß-glycosides enzyme activity, but had no effect on dehydrogenase enzyme activity.  Plant type and depth had statistically significant effect on phosphatase, ß-glycosides enzyme activity. The highest enzyme activity was generally measured at clover growing soils. The increasing dozes of organic wastes increased phosphatase, ß-glycosides enzyme activity, but the differences was lower at the highest dozes (4 and 6 ton/ de). 

Key words: Animal Compost, Biogas Waste, Soil Enzymes, Phosphatase,ß-Glucosidase, Dehydrogenase.