Beyin omurilik sıvısının (BOS) biokimyasal parametreleri ile cinsiyet ve spinal blok özellikleri arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of relationship between the biochemical features of csf in different sex and spinal blockade
Yazar: MELİH EŞGİN
Danışman: DOÇ. DR. FATMA ERTUĞRUL
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi-spinal = Anesthesia-spinal ; Biyokimya = Biochemistry ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Serebrospinal sıvı = Cerebrospinal fluid ; Sinir blokajı = Nerve block

Özet:
Spinal blok, en eski ve etkin rejyonal anestezi tekniklerindendir. Spinal anestezi düzeyi, kullanılacak LA ajan ve uygulama yöntemindeki değişiklerden etkilenmektedir. Bunun yanında, hastanın yaşı, boyu, cinsiyeti karın içi basınç, anatomik yapısı ve BOS? a ait özellikler (BOS kompozisyonu, sirkülasyon volümü, basıncı ve dansitesi) gibi kişisel faktörler de spinal anestezi düzeyi için belirleyici olmaktadır. 
Biz de çalışmamızda, kadın ve erkek hastalar arasında, BOS?a ait biyokimyasal parametrelerdeki değişikliklerin, spinal anestezi düzeyine nasıl etki ettiğini araştırdık. Çalışmaya, Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi?nde, değişik cerrahi branşlarda elektif şartlarda operasyonu planlanan ve spinal anestezi uygulanacak 120 hasta dahil edildi. Kadın ve erkek hasta grupları oluşturularak spinal anestezi uygulandı. Operasyon odasına alınmayı takiben, operasyon sonrası döneme kadar, belli aralıklarla her iki hasta grubunun vital bulguları, duysal ve motor blok değerlendirilmesi yapıldı. Operasyon öncesi alınan kan ve BOS örneklerinin biyokimyasal değerlendirilmesi yapıldı ve sonuçlar karşılaştırıldı. 
Yapılan değerlendirmede, her iki hasta grubunun, vital bulgular açısından spinal anesteziden anlamlı olarak etkilendiği görüldü. Operasyonun 0-30 dakikaları arasında, beşer dakika aralıklarla yapılan duysal blok değerlendirmesinde, erkek hastalarda gelişen bloğun, anlamlı olarak daha yüksek seviyelerde olduğu belirlendi. Yapılan motor blok değerlendirmesinde ise, kadın hastalarda motor bloğun, erkek hastalara göre daha hızlı geliştiği tesbit edildi. 
Yapılan biyokimyasal değerlendirmelerde, kadın ve erkek hastalar arasında kan parametreleri açısından anlamlı bir farklılık izlenmezken, erkek hastalarda BOS albümin, glukoz, Ca+2, Mg+2, protein ve üre değerlerinin anlamlı olarak daha yüksek olduğu bulundu. BOS parametreleri ve spinal blok korelasyonu açısından; erkek hastalardaki pH, dansite, glukoz ve üre düzeyleri ile duysal blok arasında (+) korelasyon izlenirken, kadında albumin ile (+) korelasyon tesbit edildi. Kadınlardaki sodyum ve üre düzeyiyle spinal blok korelasyonu ise (-) yönde bulundu.
Bu değerlendirmelerin sonucunda, kadın ve erkek hastalar arasında bazı BOS parametrelerinde farklılıklar olduğu ve bu farklılıkların spinal anestezi düzeyini etkileyebileceği gösterilmiştir. Ancak bu konu ile ilgili ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Bunun yanı sıra, erkek hastalarda maksimum blok seviyesinin daha üst düzeylerde olması da göz önüne alındığında, spinal anestezi uygulamaları sırasında hastanın cinsiyetinin göz önünde bulundurulması, erkek hastalarda bloğun daha üst seviyelere çıkabileceğinin akılda tutulması önerilir

Abstract:
Spinal blockage is one of the oldest and the most effective regional anaesthetic technique. Level of the spinal anaesthesia is affected by the anaesthetic agent and the differences in the application methods. Besides, personal factors such as age of the patient, height, intraabdominal pressure, anatomical structure and the features of CSF (composition, circulation, volume, pressure and dencity of CSF) is the determinating factor for the level of spinal anaesthesia.
In this study, we investigated how the differences in the biochemical parameters of CSF between male and female affect the level of spinal anaesthesia. 120 patients who scheduled for various surgical operations by spinal anaesthesia in Akdeniz University Medical Faculty were in rolled the study and formed two group as male and female. After the transfer to the operating room, vital parameters, sensorial and motor blockade of the both groups were followed in specified periods. CSF and blood samples taken before the operation were evaluated biochemically and compared.
It was seen that, vital parameters in both study group were significantly affected by spinal anaesthesia. During the first 30 minutes of the operations, sensorial and motor blockade was evaluated in every 5 minutes. Sensorial blockade level was found significantly higher in male group and the onset time of motor blockage was found significantly shorter in the female group.
According to the biochemical assessment, there was no significant differences in the blood parameters between male and female whereas albumin, glucose, Ca+2, Mg+2, protein and urea levels were significantly higher in the male CSF. CSF parameters spinal bockade correlation was evaluated. There was a (+) correlation between sensorial blockade and pH, dencity, glucose and urea levels in male group and between albumin in female group. The correlation between spinal blockade and level of Na+ and urea was (-) in females.
In conclusion; in this study, it is shown that there were some differences in some BOS parameters between male and female and this differences might affect the spinal anaesthesia. But further studies are needed in this area. In addition, it should consider that maximal block levels were higher in male group. Because of this, it is recommended to be careful during spinal anaesthesia in the point of blockade levels in males