Komplet hellp sendromlu olgularda maternal komplikasyonlara yol açan risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Risk factors for maternal complication in patients with complete hellp syndrome
Yazar: SELÇUK ERKILINÇ
Danışman: DOÇ. DR. ELİF GÜL YAPAR EYİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Zekai Tahir Burak Kadın Sağlığı Eğitimi ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: HELLP sendromu ile ilişkili olarak anne hayatını tehdit eden dissemine intravasküler koagülasyon (DIC), dekolman plasenta, akut renal yetmezlik, pulmoner ödem, subkapsüler karaciğer hematomu ve retinal ayrılma gibi ciddi komplikasyonlar tanımlanmıştır. Bu çalışmadaki amacımız Zekai Tahir Burak Hastanesi Perinatoloji Kliniğinde takip ve tedavisi yapılan HELLP sendromlu hastalarda komplikasyon gelişen ve gelişmeyen olguları karşılaştırmak ve komplikasyon gelişimi için risk faktörlerini değerlendirmektir.

Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada HELLP tanı kriteri olarak Tennessee Sınıflama Sistemi kullanıldı: Hemoliz (H): anormal periferik yayma, artmış bilirubin (>1.2 mg/dl), artmış serum LDH (>600 IU/L). Artmış karaciğer enzimleri (EL): AST (aspartat aminotransferaz ve ALT alanin aminotransferaz ≥70 U/L). Azalmış trombosit sayısı (LP): <100000/ mm³. Hastaların kayıtlarından demografik özellikler, obstetrik öykü, özgeçmiş, ortalama arterial basınç, laboratuvar bulguları, antenatal takip, doğum şekli, yenidoğan ağırlığı, cinsiyeti, 1. ve 5. dakika apgar skorları, yenidoğan yoğun bakım ihtiyacının olup olmaması ve maternal komplikasyon bilgilerine ulaşıldı. Maternal komplikasyonlar dissemine intravasküler koagülasyon (DIC), eklampsi, akut böbrek yetmezliği, hematom, pulmoner ödem, şiddetli assit, transfüzyon ihtiyacı, abrutio plasenta ve ölüm olarak belirlendi.

Bulgular: Çalışmaya 2007 Ocak- 2013 Ocak tarihleri arasında tespit edilen 171 komplet HELLP sendromlu hasta dâhil edildi. Hastaların ortalama yaş ve gravidası sırasıyla 30±6 ve 2.3±1.7 idi. Başvuru anında hastaların % 18.7'sinde baş ağrısı, hastaların % 29.2'sinde epigastrik ya da sağ üst kadran ağrısı, hastaların % 25.7'sinde bulantı ve/veya kusma, hastaların %2.9'unda ise vizüel semptom mevcuttu. Hastaların %72.9'u antepartum dönemde HELLP sendromu tanısı aldı. Hastaların % 94.2'si sezaryen ile doğurtuldu. Ortalama yenidoğan doğum ağırlığı 1768±750 gram idi. AST değerinin >316 U/L olması, ALT değerinin>217U/L olması, total bilirubin değerinin>2.04 mg/dl olması, LDH değerinin >1290U/L olması ve platelet değerinin <55000 hücre/L olması HELLP sendromlu olgularda komplikasyon gelişmesi için risk faktörleri olarak bulundu. Ayrıca BUN değerinin >44 mg/dl olması HELLP sendromlu olgularda komplikasyon gelişme riskini sırasıyla 3.7 kat arttırmakta idi. Total bilirubin değerinin >2.04 mg/dl olması HELLP sendromlu olgularda komplikasyon gelişme riskini sırasıyla 2.5 kat artırmakta idi. HELLP sendromlu olgularda platelet sayısının 50.000 hücre/L altında olması ve total bilirubin değerinin 2.04 mg/dl'nin üzerinde olması transfüzyon gereksinimini sırasıyla 4.2 kat ve 2.6 kat artırmakta idi. Eklampsi riskini LDH>1290U/L olması 4.1 kat ve baş ağrısının varlığı 3.4 kat artırmakta idi. Aynı zamanda anne yaşının küçük olması da eklampsi gelişme riski artmakta idi. Total bilirubin değerinin 2.04'ün üzerinde olması akut böbrek gelişme riskini 15 kat artırdığı gözlenmiştir.

Sonuç: Komplet HELLP sendromlu olgularda AST değerinin >316 U/L olması, ALT değerinin >217 U/L olması, total bilirubin değerinin >2.04 mg/dl olması, LDH değerinin >1290U/L olması ve platelet değerinin <55000/L olması HELLP sendromlu olgularda komplikasyon gelişmesi için risk faktörleri olarak bulundu. Bu tablo ile uyumlu komplet HELLP sendromlu hastalar komplikasyon gelişimi açısından yakından takip edilmelidir.

Abstract:
Objecive: HELLP syndrome is known to be related with life threatening complications that disseminated intravascular coagulation, hematoma, abruptio placenta, acute renal failure, pulmonary edema, subcapsular liver hematoma and retinal detachment. We aimed to determine the risk factors for adverse maternal outcomes in women with complete HELLP syndrome.

Material and Methods: HELLP syndrome was determined by the presence of all three of the following criteria: hemolysis (characteristic appearance of peripheral blood smear and serum lactate dehydrogenase [LDH] level ≥600 U/L or serum total bilirubin level ≥1.2 mg/dL), elevated liver enzymes (serum aspartate aminotransferase [AST] concentration≥70 U/L), and low platelet count (<100,000 cells/μL). The data was collected from hospital records including age, gravida, parity, mode of delivery, chronic hypertension, gestational age at diagnosis, mean arterial blood pressure, and adverse maternal outcomes. Eclampsia, disseminated intravascular coagulopathy (DIC), acute renal failure, pulmonary edema, abruptio placentae, pleural effusion, ascites, transfusion and death were determined as adverse maternal outcomes.

Results: A total of 171 patients between January 2007 and January 2013 were included to the study. Mean age and gravidity were 30±6.4 and 2,3±1,7 respectively. The rates of subjective symptoms among patients were as follows; headache: 18%, epigastric pain: 25,7%, visual symtoms: 2,9%. HELLP syndrome developed in antepartum period in 72.9% of the patients. The cesarean rate was 94.2%. Mean neonatal birthweight was 1768±750 grams. The risk factors for adverse maternal outcomes were as follows; AST value >316 U/L, ALTvalue>217U/L, total bilirubin value>2.04 mg/dl, LDH value >1290U/L and platelet value <55000/L. Furthermore BUN>44 mg/dl has been found to increase the risk of maternal adverse outcomes 3.7 times. Total bilirubin levels greater than 2.04 mg/dl has been found to increase the risk of maternal adverse outcomes 3.7 times. The values for platelet levels lower than 50000/L and total bilirubin>2.04 mg/dl increased the risk of tranfusion of blood products 4.2 times and 2.6 times respectively. The risk of eclampsia increased 4.1 times and 3.4 times in the presence of LDH>1290U/L and headache. Younger maternal age also increases the risk of eclampsia. The risk of acute renal failure increases 15 times for the level of bilirubin>2.04

Conclusion: The risk factors for adverse maternal outcomes were as follows; AST >316 U/L, ALT>217U/L, total bilirubin>2.04 mg/dl, LDH>1290U/L and platelet<55000, BUN>44 and total bilirubin>2.04. Accordingly the patients with complete HELLP syndrome who have aforementioned conditions should be montorized closely in case of occurrence of a possible maternal complication.