Terapötik ilaç izleme için Türkçe yazılım ve validasyonu
Turkish software for therapeutic drug monitoring and its validation
Yazar: GÜLBEYAZ YILDIZ
Danışman: PROF. DR. LEVENT KIRILMAZ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyofarmasötik ve Farmokokinetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control ; Biyoistatistik = Biostatistics ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Farmakokinetik = Pharmacokinetics ; Teofilin = Theophylline

Özet:
Terapötik ilaç izlemi için farmakokinetik veriler ile Türkçe bir yazılım geliştirildi. Model madde olarak Teofilin kullanıldı. Sağlıklı 4 tavşana İ.V. çok doz bolus uygulaması, sağlıklı 2 tavşana ise İ.V. infüzyon uygulandı. Belli zamanlarda tavşanlardan alınan kan örneklerin valide edilmiş tayin yöntemi ile teofilin ilaç düzeyleri bulundu. Yazılım sonucunda elde edilen teorik sonuçlar, pratik veriler ile karşılaştırıldı ve yazılım sonuçlarının geçerliliği valide edildi.Bireysel doz hesaplaması için İ.V. çok doz bolus uygulaması iki farklı tavşana ilk doz olarak verildi ve belli zamanlarda kan örnekleri alındı. Kan örneklerinden HPLC ile teofilin plazma düzeyleri ölçüldü. Bu veriler ile farmakokinetik bulgular elde edildi ve bireysel doz ayarlaması yapılarak hesaplanan 2. doz uygulanmasından önce ve sonra kan örnekleri alınarak miktar tayinleri yapıldı. Çıkan sonuçlar ile programdan hesaplanan sonuçların karşılaştırılması yapıldı.Bu tavşanlardan elde edilen farmakokinetik veriler popülasyon değeri kabul edilip sabit değer oluşturuldu ve standart doz uygulamasına geçildi.Farklı iki tavşana, standart doz ile İ.V. çok doz bolus uygulaması ve ayrı iki tavşana da İ.V. hızlı-yavaş kombine infüzyon uygulaması yapılıp belli zamanlarda alınan kan örneklerinin HPLC de analizi sonucu çıkan sonuçlar programdan hesaplanan sonuçlar ile karşılaştırıldı.Sonuç olarak düşük derişimlerde teorik ile pratik arasında yüksek farklılık görülmekte ve çalışılan hayvan sayısının artırılması ile tekrar deneme yapılması düşünülmektedir. Ancak yüksek derişimlerde farklılanma çok azdır. Bu programı kullanarak Teofilinin minimum toksik derişimine (MTK) erişmeden ve minimum etkin derişimin (MEK) altına düşmeden istenilen düzeyde tutulması başarıldı.

Abstract:
In this study, we aimed to develop Turkish software using pharmacokinetic data for therapeutic drug monitoring. Theophylline was selected as model substance. First of all, we applied multiple İ.V bolus doses to four healthy rabbits and also İ.V infusion was applied to two different healthy rabbits by giving all of them Teobag-200 Medifleks®. At certain time, the blood samples were taken and determined using a validated HPLC assay. The plasma drug concentration (practical) results and theoretical results were compared by using the developed software programme.First dose was applied to two rabbits by administration of multiple İ.V bolus doses. The plasma samples were taken for calculating individual parameters during determined times. These samples were analyzed using validated HPLC and pharmacokinetics parameters were calculated with by software programme. Individual doses were determined and the second doses were calculated. Before and after second dose administration, blood samples were taken and assays were done. And then theoretical and practical results were compared for these rabbits.The calculated pharmacokinetic parameters obtained from the developed software programme were supposed to be population constant parameters and used for standard doses.We applied administration of multiple I.V bolus doses to different two rabbits and administration of I.V speed-slow infusion. The plasma samples were taken during determined times and analyzed. Subsequently theoretical and practical results were compared.Finally, there were significant differences between theoretical and practical results for low drug concentrations. So, we plan to increase number of rabbit because of these differences. But, there were no significant differences for high drug concentrations.We think that the software programme provide that the amount of theophylline is between minimum toxic concentration and minimum effective concentration.