İmam Mâturîdî ve Cemaleddin Gaznevî'nin nübüvvet anlayışları
Muhammed Maturidi and Cemaleddin Gaznavi's approaches of prophety
Yazar: HİLMİ KEMAL ALTINTAŞ
Danışman: PROF. DR. AHMET AK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Nübüvvet meselesi beşer tarihi boyunca insanlar tarafından her zaman tartışma konusu olmuştur. Bu tartışma İslâm Mezhepleri Tarihi'nde de ilk dönemden günümüze kadar tartışılagelmiştir. Bu açıdan bakıldığında nübüvvet kavramı araştırmaya değer bir konudur. Zira nübüvvet kavramı itikadî ve siyasi mezhepler arasında farklı şekillerde anlaşılmış, bu nedenle de çok farklı yorumlara yol açmıştır. Bu açıdan bakıldığında İslâm âlimlerinin nübüvvet anlayışlarının doğru anlaşılması önem arz etmektedir.  Bunun yanında nübüvvet konusunda pek çok çalışma yapılmakla beraber Mâturîdî ve Gaznevî'nin nübüvvet hakkındaki görüşlerini mukayeseli bir şekilde inceleyen bir araştırma yapılmamıştır. Bu açıdan bakıldığında burada bir boşluk olduğu anlaşılmaktadır. Bu gerekçelerden hareketle bu çalışmamızla hem bu boşluğu az da olsa doldurmak hem de Mâturîdî ve Gaznevî'nin nübüvvet hakkındaki görüşlerini, Mezhepler Tarihi metoduna göre yani tasvir yöntemiyle tarafsız bir şekilde objektif olarak incelenmesi gerekli görülmüştür. Böylece Mâturîdî ve Gaznevî'nin nübüvvet anlayışlarını incelenerek onların görüşleri fikirler üzerinde derinleşme prensibine göre mukayeseli bir şekilde izah edilmiştir. Bu araştırmamız sonucunda Mâturîdî, İslâm mezhepleri arasında tartışma konusu olan nübüvvet problemlerini tahlil ederken aklî, naklî ve mantıkî gibi birtakım deliller öne sürerek ve çok sayıda örnekler vererek maddeler halinde iddiasını ispat etmeye çalıştığı; aynı şekilde Gaznevî de kendi eserlerinde nübüvvet meselesini farklı açılardan ele alarak aklî ve naklî delillerle tahlil etmeye çalıştığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The issue of prophethood has always been a matter of debate by people throughout human history. This debate has been discussed in the History of Islamic Sects from the first period to the present day. From this perspective, the concept of prophethood is a subject worth researching. Because the concept of prophethood has been understood in different ways among religious and political sects, and therefore has led to very different interpretations. From this perspective, it becomes important to understand Islamic scholars' understanding of prophethood correctly. In addition, although many studies have been conducted on the subject of prophethood, no research has been conducted that examines Maturidi and Gaznavi's views on prophethood in a comparative manner. From this perspective, it becomes clear that there is a gap here. Based on these reasons, we found it necessary to fill this gap, even if only a little, with this study, and to objectively examine Maturidi and Gaznavi's views on prophethood, according to the History of Sects method, that is, by the method of description. Thus, we examined Maturidi and Gaznavi's understanding of prophethood and explained their views comparatively according to the principle of deepening on ideas. As a result of this research, we found that when analyzing the problems of prophethood, which are the subject of discussion among Islamic sects, Maturidi put forward some evidence such as reason, transference and logic, and gave numerous examples to prove his claim in substance, Gaznavi gave less evidence and examples than Maturidi.