Ali Ekrem Bolayır hayatı, sanatı ve eserleri
Ali Ekrem Bolayir's life, art and works
Yazar: FADİME BOZYİĞİT AYYILDIZ
Danışman: PROF. DR. NURULLAH ÇETİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Servet-i Fünûn akımının güçlü şairlerinden bir olan Ali Ekrem Bolayır sürgüne gönderilen babasının yaşam koşullarından dolayı düzenli olarak okula gidememekle beraber özel hocalardan dersler alarak kendini geliştirmiş ve yaşamı boyunca da eğitimindeki eksiklikleri giderme yolunda çalışmalar yapmıştır. II.Abdülhamit döneminin ağır havasından bunalan bütün aydınlar gibi o da sosyal konularda yazmanın zor olması nedeniyle bireysel konulara yönelmiş ve şiirlerinde öncelikle tabiatı konu edinmiştir. Küçük şeylere ve ayrıntılara yer vermek o dönem için bir yeniliktir ve bu yeniliğe uygun şiirleriyle akla gelen bir isim olmuştur. Sarayda katiplik yaptığı on sekiz sene kendi deyimiyle bir göz hapsi süresidir çünkü Namık Kemal'in oğlu olarak her an padişahı hal' edebilecek girişimlerde bulunabilmesi tehlikesi bulunduğu düşünülmektedir. Kudüs, Beyrut ve Adalar valilikleri padişahın kızına karşı gerçekleştireceği bir suikast söylentisi nedeniyle gittiği sürgünlerdir. Bu dönemlerden sonra ailesiyle İstanbul'a yerleşip emekli olan Ali Ekrem Bolayır burada üniversite ve liselerde öğretmenlik yaparak geçimini sağlamaya çalışmıştır. Oğlu Cezmi ve kızı Ayşe Masume'nin  genç yaşta ölümlerinden oldukça etkilenen Ali Ekrem Bolayır çalışmalarına hız kesmeden devam etmiştir. Şiir, hikâye, eleştiri, mektup, hatıra, ders kitabı gibi alanlarda ürünler vermiş olan Ali Ekrem Bolayır Türk edebiyatının son mesnevîsini yazmak amacıyla da uzun uğraşlar vermiştir. Öğrencileriyle mektuplaşmayı kesmeyen Ali Ekrem Bolayır derslerde başladığı eğitimine mektuplarla devam ederek öğrencilerine hayat ve edebiyat hakkında tavsiyeler verirken onlarla hayatını ve dertlerini de paylaşmıştır.

Abstract:
Ali Ekrem Bolayır is one of the strongest poet of Servet-i Fünûn could not have a properly education but he had private classes  and after that he improved himself for all of his entire lifetime. As all intellectuals of II.Abdulhamit time, he was overwhelmed and he choosed to write about personal topics especially nature, because it was dangerous to write about social topics. It was an innovation that little things can be topic of a poem and he wrote poets in this way than he became famous about it. He was working at the palace as a clerk and it was a kind of open arrest for him because he was Namık Kemal's son and II.Abdulhamit thought that he could change sultan with some work. Because of some rumours that he could do an assasination for sultan's daughter he sent as a governer to Jarusalem, Beirut and islands as Midilli, Sakız, Rodos. These duties were exile places for him. After these periods he came back to Istanbul with his family and started to work as a teacher at highschools and universities. He lost his son Cezmi and his daughter Ayşe Masume in very young years of them and affected very badly. He never stoped to work or write and he wrote poems, stories, critics, letters, school boks and he tried very hard to wrote a last masnavi for Turkish literature. He never stoped to send letters to his students and gave a lot of advices for them about life and literature; he shared his personal life and problems as well.