Silikon protezlerin radyoterapi doz dağılımına etkisi
The effect of silicone prostheses on radiotherapy dose distribution
Yazar: SİNAN HOCA
Danışman: DOÇ. DR. YAVUZ ANACAK
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Bölümü / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Onkoloji = Oncology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Silikon protezler uzun yıllardır insan vücudunun çeşitli bölgelerine estetik ve rekonstruktif amaçlarla yerleştirilmektedir. Tedavi alanında silikon protez olan bir hastaya radyoterapi uygulanması gerektiğinde protezin doz dağılımına etkisi çok önemlidir. Bu çalışmanın amacı silikon blok protezlerin radyoterapi doz dağılımına etkisini belirlemektir.Bu çalışmada bir lineer hızlandırıcı ve su fantomu kullanılmıştır. Protezler ışınlanmadan önce lineer hızlandırıcının kalibrasyonu yapılmış ve tolerans sınırları içinde çalışması sağlanmıştır. Daha sonra su fantomunun kurulumu yapılmış ve hazırlanan taşıyıcı düzenek içine yerleştirilmiştir. Düzeneğin üzerine protezler yeterli kalınlığı sağlamak amacıyla ikişerli gruplar halinde yerleştirilmiştir. Protezlerin üst yüzeyi suyla örtüşecek şekilde fantom suyla doldurulmuştur. 6/10 MV foton enerjileri ve 12/15 MeV elektron enerjileri için protez varken ve protez yokken yüzde derin doz ve profil ölçümleri yapılarak ölçümlerin birinci aşaması tamamlanmıştır.6/10 MV foton enerjileri için ikişer adet protez günlük 2 Gy'lik fraksiyonla 5 haftada 25 kere ışınlanmıştır. Işınlamalar bitiminde tekrar su fantomu kurulmuş ve aynı ölçümler tekrarlanarak bu iki enerji için ışınlama öncesi ve ışınlama sonrası yüzde derin doz ve profil ölçümlerinin kıyaslaması yapılmıştır.Ölçümlerden elde edilen sonuçlara göre 6 MV için en fazla % 1,5 doz farkı, 10 MV için en fazla %1,6 doz farkı, 12 MeV için en fazla %17,2 doz farkı ve 15 MeV için de en fazla %13,4 doz farkı gözlenmiştir. 6 MV ve 10 MV foton enerjileri için ışınlama öncesi ve ışınlama sonrası yüzde derin doz ve profil ölçümleri arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Silikon protezler ile su arasında radyoterapi doz dağılımı açısından istatistiki bir fark saptanamamıştır.Silikon protezlerin doku gibi davranarak radyoterapi doz dağılımı açısından bir sorun yaratmayacağı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Silicone prostheses have been applied to various parts of human body for aesthetic and reconstructive purposes since many years. When radiotherapy is prescribed to a patient with a silicone prosthesis in the therapy field, the effect of the prosthesis on dose distribution is very important. The aim of this study is to determine the effect of silicone prostheses on radiotherapy dose distributions.A linear accelator and a water phantom was used in this study. Linear accelator was calibrated and provided to work inside tolerance limits before prostheses were irradiated. Then water phantom was set up and holder for prostheses was placed inside the phantom. Prostheses were placed in groups of two to provide adequate thickness for each energy that will be measured. The water phantom was filled with water as the water level to match the upper surface of prostheses. The first stage of measurements were done by measuring percentage depth dose and profiles for 6 and 10 MV photon energies and 12-15 MeV electron energies, in the absence and presence of prostheses.For 6 and 10 MV photon energies, two prostheses for each energy were irradiated 25 times in 5 weeks with 2 Gy daily fraction. At the end of irradiation programme, water phantom was set up again, same measurements were repeated and the pre-radiation and post-radiation percentage depth dose and profile measurements were compared for these two energies.According to the results, the maximum percentage depth dose difference was % 1,5 for 6 MV; % 1,6 for 10 MV; % 17,2 for 12 MeV; % 13,4 for 15 MeV. No significant difference was found between pre-radiation and post-radiation depth dose and profile measurements for 6 and 10 MV photon energies. No statistical difference was observed between water and silicone prostheses for radiotherapy dose distribution.It is concluded that silicone block prostheses do not cause a problem for radiotherapy dose distributions as they behave like a tissue.