COVID-19 döneminde çalışan öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri ve ilişkili faktörler
Burnout levels and related factors of teachers working in the COVID-19 period
Yazar: KEMAL KEHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE AKTAŞ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Tükenmişlik-mesleki = Burnout-professional ; Ölçekler = Scales ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışma, COVID-19 pandemi döneminde K.K.T.C Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilkokullarda görev yapan öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri ve ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma tanımlayıcı kesitsel tasarım tipinde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2021-2022 eğitim-öğretim yılı içerisinde K.K.T.C Milli Eğitim Bakanlığına bağlı 6 merkezi ilçede bulunan 93 ilkokulda görev yapan 1071 öğretmen oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklem büyüklüğü power analizi ile hesaplandığında %95 güven (1-α), %95 test gücü (1-β) ve d=0.5 etki büyüklüğü ile 202 öğretmene ulaşılması gerektiği saptanmıştır. Araştırmaya dahil edilme kriterleri kapsamında çalışmanın asıl örneklemini ise 300 öğretmen oluşturmuş olup baist ratgele örneklme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verileri; öğretmenlerin sosyodemografik özelliklerini içeren, 34 sorudan oluşan Sosyodemografik Veri Formu ve 22 maddelik Maslach Tükenmişlik Ölçeğinin (MTÖ) ile toplanmıştır. Verilerin analizi SPSS 22 paket programında tanımlayıcı ve ilişki arayıcı analizler kullanılarak yapılmıştır. Araştırmada öğretmenlerin %65'inin kadın, %68'inin evli, %84'ünün lisans mezunu, %70,33'ünün çocuk sahibi olduğu ve %67,67'sinin bakmakla yükümlü kişilerin olduğu saptanmıştır. Öğretmenlerin COVID-19 pandemi dönemini nasıl değerlendirdiklerine ilişkin; %90'ının "Ailemin sağlığı ve bulaştırma riski beni endişelendiriyor", %80'inin "Mesleğimin hak ettiği değeri görmediğini hissediyorum", %75,67'sinin "Geleceğe dair umutlarım azalmaya başladı", %75,33'ünün "Kendi sağlığımla ilgili endişeleniyorum", yanıtlarını verdikleri belirlenmiştir. Öğretmenlerin MTÖ toplam puan ortalamasının 48,63±8,01 olduğu, tükenmişlik düzeyinin orta düzeyde olduğu ve ölçeğin alt boyutlarından ise duygusal tükenmişlik alt boyutundan ortalama 21,28±8,01 puan, duyarsızlaşma alt boyutundan ortalama 9,37±3,32 puan, kişisel başarıda azalma alt boyutundan ortalama 17,98±4,47 puan aldıkları ve ortalamalarının da tükenmişlik seviyelerinin ise orta düzeyde olduğu bulunmuştur. Öğretmenlerin COVID-19 pandemi dönemi ve öncesindeki mesleki memnuniyet puanı ile MTÖ geneli ve alt boyutlarından almış oldukları puanlar arasında negatif yönlü korelasyonların olduğu bulunmuştur. COVID-19 tanısı alan öğretmenlerin ölçekten ve alt boyutlarından aldıkları puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde fark olduğu (p<0,05) belirlenmiştir. Sonuç olarak, öğretmenlerin çalışma alanlarından memnun olmalarını sağlamak, tükenmişlik düzeylerini azaltmak veya tamamen engellemek için sosyal etkinlikler arttırılmalı, mesleki gelişim ve yükselme imkanlarının sunulması önerilmektedir.

Abstract:
This study was carried out to determine the burnout levels and related factors of teachers working in primary schools affiliated to the Turkish Republic of Northern Cyprus (TRNC) Ministry of National Education during the COVID-19 pandemic period. The research was conducted in descriptive cross-sectional design. The population of the research consists of 1071 teachers working in 93 primary schools in 6 central districts affiliated to the TRNC Ministry of National Education in the 2021-2022 academic year. When the sample size of the study was calculated by power analysis, it was determined that 202 teachers should be reached with 95% confidence (1-α), 95% test power (1-β) and d=0.5 effect size. Within the scope of the inclusion criteria of the research, the main sample of the study consisted of 300 teachers and the baist random sampling method was used.  The data were collected using the Sociodemographic Data Form consisting of 34 questions, including the sociodemographic characteristics of the teachers, and the 22-item Maslach Burnout Scale (MBS). The analysis of the data was carried out using descriptive and correlational analyzes in the SPSS 22 package program. In the study, it was determined that 65% of the teachers were women, 68% were married, 84% had a bachelor's degree, 70.33% had children and 67.67% were dependents. Regarding how teachers evaluate the COVID-19 pandemic period; 90% of them said "I am worried about my family's health and the risk of infection", 80% of them "I feel that my profession does not get the value it deserves", 75.67% of them mentioned "My hopes for the future have started to wane", 75.33% of them say "I am worried about my own health". It was determined that they gave the answer of "I am worried about the issue". It was found that the teachers' MBS total score average was 48.63±8.01, the burnout level was moderate, and they got 21.28±8.01 points from the emotional burnout sub-dimension, an average of 9.37±3.32 points from the depersonalization sub-dimension and an average of 17.98±4.47 points from personal achievement sub-dimension of the scale.  It has been found that there are negative correlations between the professional satisfaction scores of the teachers during and before the COVID-19 pandemic and the scores they received from the general and sub-dimensions of MBS. It was determined that there was a statistically significant difference (p<0.05) between the scores of teachers diagnosed with COVID-19 from the scale and its sub-dimensions. As a result, it is suggested that social activities should be increased and professional development and promotion opportunities should be offered in order to ensure that teachers are satisfied with their work areas, to reduce their burnout levels or to prevent them completely.