Vitiligo ve akne hastalarında sosyal kaygı düzeylerinin belirlenmesi
Social anxiety levels in vitiligo and acne patients
Yazar: ANDAÇ SALMAN
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP ÖZLEM DEMİRÇAY
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Dermatoloji = Dermatology ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Akne vulgaris = Acne vulgaris ; Anksiyete = Anxiety ; Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; Vitiligo = Vitiligo ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş: Vitiligo ve akne, özellikle yüzde görünür lezyonlarla seyretmeleri nedeniyle kişinin psikolojik durumuna ve dolayısıyla yaşam kalitesine olumsuz etkileri iyi bilinen deri hastalıklarıdır. Bu hastalıkların, fiziksel görünüme olan olumsuz etkileri nedeniyle kişinin sosyalleşmesi önünde bir engel oluşturması ve sosyal kaygı düzeyinde bir artışa sebep olması beklenebilir.
Amaç: Bu çalışmada, yüz tutulumu olan vitiligo ve akne hastalarının sosyal kaygı, depresyon ve anksiyete düzeylerinin belirlenmesi ve bu düzeylerin sağlıklı kontrollerle karşılaştırılarak bir artış olup olmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. 
Yöntem:  Çalışmaya 18 yaşından büyük, yüzünde lezyonu bulunan 37 vitiligo, 37 akne hastası ile bu hastalarla yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş toplam 74 sağlıklı kontrol alındı. Hastalara ve kontrollere Liebowitz Sosyal Fobi Belirtileri Ölçeği (LSFBÖ), Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADÖ) uygulandı. Hastalara ek olarak Dermatoloji Yaşam Kalite Ölçeği (DYKÖ) de uygulandı. Hastalık şiddeti doktor tarafından objektif olarak ve hastanın kendisi tarafından görsel analog skala yardımıyla subjektif olarak değerlendirildi. 
Bulgular: Vitiligo, akne ve bu hastaların tamamını içeren dermatolojik hasta gruplarında sosyal anksiyete, depresyon ve anksiyete düzeyleri kontrollere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek saptandı. Anksiyete ve depresyon yönünden risk altındaki kişilerin oranı da yine hasta grubunda istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksekti. Çalışmaya katılan hasta gruplarının yaşam kalitesinde de olumsuz yönde bir etkilenme saptandı. Psikiyatrik ölçeklerden alınan puanlarla hastalık şiddeti arasında bir ilişki saptanmadı.
Sonuç: Vitiligo ve akne hastalarında kontrollere göre sosyal kaygı, depresyon ve anksiyete düzeylerinde bir artış olduğu saptanmıştır. Ruhsal morbiditedeki artış ve yaşam kalitesindeki azalmanın yaş, cinsiyet ve hastalık şiddetinden bağımsız oluşu,  tüm akne ve vitiligo hastalarının ruhsal morbidite ve özellikle de sosyal kaygı yönünden değerlendirilmesinin önemini göstermektedir. 
ANAHTAR SÖZCÜKLER: akne, anksiyete, depresyon, sosyal kaygı, vitiligo, yaşam kalitesi

Abstract:
Background: Vitiligo and acne vulgaris, commonly affecting the face, are well-known skin diseases that have significant pyschological effects and impair quality of life of the affected individuals. Due to their negative effect on physical appearance,  these conditions may act as a potential barrier to social relationships and cause social anxiety.
Objective: In this study, we aimed to investigate the social anxiety, anxiety and depression levels of acne and vitiligo patients with facial involvement and compare these levels with healthy controls.
Method: Thirty seven vitiligo and 37 acne patients, aged older than 18, with facial involvement and age and sex matched 74 healthy control subjects were included in the study. The patients and healthy controls were asked to complete Liebowitz Social Anxiety Scale (LSAS), Hospital Anxiety and Depression Scale (HAD). In addition, Dermatology Life Quality Index (DLQI) was completed by the patients. Disease severity was evaluated both objectively by the physician and subjectively by the patients using a visual analog scale (VAS). 
Results: Social anxiety, depression and anxiety levels of vitiligo and acne patients were significantly higher than the healthy controls. Number of people who had greater risk of developing anxiety and depression were significantly higher in patient groups. Quality of life was impaired in both patient groups. There was no correlation between psychiatric scale scores and disease severity. 
Conclusion: Vitiligo and acne patients were found to have higher levels of social anxiety, anxiety and depression compared to healthy control subjects. Considering that increased psychosocial morbidity is regardless of the age, gender and disease severity; evaluation of the psyhosocial morbidity, especially social anxiety, is necessary in all vitiligo and acne patients. 
KEY WORDS: acne, anxiety, depression, social anxiety, vitiligo, quality of life