Sporcularda farklı şiddetlerdeki aerobik egzersizin bozucu etkiye direnç ve çalışma belleği üzerine akut etkileri
The acute effect of various intensities of aerobic exercises on interference control and working memory in athletes
Yazar: ERDEM ÇAKALOĞLU
Danışman: PROF. DR. PERİCAN BAYAR KORUÇ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Egzersiz hareket teknikleri = Exercise movement techniques ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Yönetici işlevler = Executive functions ; Çalışma belleği = Working memory

Özet:
Egzersizin bilişsel süreçler üzerine etkilerine olan ilgi gün geçtikçe artmaya devam etmektedir. Aerobik egzersizin bilişsel süreçler üzerine etkilerine dair yapılan çalışmalarda birbirine benzer sonuçlar alındığı rapor edilse de çalışmalar genellikle sedanter bireyler üzerinde gerçekleştirilmektedir. Bu çalışmanın amacı orta ve yüksek şiddetli aerobik egzersizin yönetici işlevlerden, bozucu etkiye direnç ve çalışma belleği üzerindeki akut etkilerini sporcu popülasyonu üzerinde incelemektir.

       Çalışmaya çeşitli branşlarda en az 3 yıldır aktif olarak yer alan 24 erkek sporcu (Yaş:20.87±1.42, Boy:176.50±6.97, Vücut Ağırlığı:69.24±8.20) dahil edilmiştir. Araştırma deseni olarak randomize çapraz döngülü karşılıklı dengeli çalışma dizaynı uygulanmıştır. Çalışma grubu dinlenme, orta şiddetli aerobik (%60 KAR – Kalp atım rezervi) ve yüksek şiddetli aerobik (%80 KAR) egzersiz olmak üzere üç farklı koşula seçkisiz olarak atanmıştır. Katılımcılara, 30 dakikadan oluşan egzersiz protokolünü tamamlamalarının ardından, bozucu etkiye direnci ölçmek için Stroop (1935) tarafından geliştirilen ve Jaeggi ve ark. tarafından 2010 yılında revize edilen Stroop görevi ve çalışma belleğini ölçmek için ise Jaeggi ve ark. tarafından 2010 yılında geliştiren iki seçimli N-geri görevi uygulanmıştır. Egzersiz seansları ve bilişsel testlerin uygulanış sıraları karşılıklı dengelenmiştir. İki farklı egzersiz koşulunda düzenli olarak katılımcıların kalp atım hızları kontrol edilmiştir. 

       Orta ve yüksek şiddetli aerobik egzersiz sonrasında katılımcıların Stroop testi ortalama reaksiyon zamanlarını kontrol koşuluna göre anlamlı derecede azaltırken (p<0.05), doğruluk oranlarında anlamlı bir farka rastlanmamıştır. İki seçimli N-geri testi performans değerleri açısından koşullar arası ne reaksiyon zamanı ne de doğruluk oranlarında anlamlı bir fark gözlemlenmemiştir (p>0.05).
 
       Sonuç olarak orta ve yüksek şiddetli aerobik egzersiz bozucu etkiye direnci olumlu etkilemekteyken, çalışma belleği üzerine bir etkisi gözlemlenmemiştir.

Abstract:
The interest on the effects of exercise on cognitive processes continues to increase day by day. Although studies on the effects of aerobic exercise on cognitive processes have reported similar results, studies are usually conducted on sedentary individuals. The aim of this study is to investigate the acute effects of moderate and high intensity aerobic exercise on executive functions consisting of inhibitory control and working memory.
 
       24 male (Age:20.87±1.42, Height:176.50±6.97, Weight:69.24±8.20) athletes who have been active in various branches for at least 3 years have been included in the study. The research design is a randomized counterbalanced study design. The study group has been assigned randomly as three conditions consisting of moderate (%60 HRR) and high intensity (%80 HRR) aerobic exercise and the rest. To measure interference control Stroop Task developed by Stroop (1935), Jaeggi et al. revised in 2010 and to measure working memory, two choice N-back Task developed by Jaeggi et al. in 2010 have been administered after completion of 30-min exercise session. The application order of exercise sessions and cognitive tests were counterbalanced. During all sessions performed in two different exercise conditions, the heart rate of the participants have been monitored.

       After the moderate and high intensity aerobic exercise sessions, participants' average reaction times of the Stroop test significantly decreased compared to the control condition (p <0.05), but no significant difference was observed in the accuracy. There was no significant difference in the reaction time or accuracy between two conditions (p> 0.05) in terms of N-back test performance parameters.

       As a result, moderate and high intensity of aerobic exercise had a positive effect on inhibitory control, while no effect on working memory was observed.