Şarkışla ve yöresi ağızları
The accents of Şarkişla and its neighbourhood
Yazar: PINAR TAŞ
Danışman: Y.DOÇ.DR. SUZAN TOKATLI
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu çalışmada Şarkışla ve yöresi ağzına ait ses ve şekil özellikleri verilmiş ve yazıdilinden farklı yönleri ortaya konulmuştur. Çalışmamız inceleme, metinler ve sözlükolmak üzere üç ana bölümden oluşmaktadır.nceleme kısmında yöre ağzını fonetik ve morfolojik özelliklerini inceledik. lk önceyazı dilinde kullanılmayan ancak Şarkışla ağzında kullanılan ünlüler tespit edildi. Uzunve kısa ünlüler, ünlü değişmeleri metinlerden alınan örneklerle açıklandı. Daha sonraünsüz harfler ve özellikleri verildi. Ünsüzlerde meydana gelen ses olayları örneklerleaçıklandı.Şekil bilgisi bölümünde çekim ve yapım ekleri bölgemizdeki farklı şekilleriyle ortayakonuldu.yelik ekleri, zamirler, sıfatlar, zarflar, fiiller, haber ve tasarlama kipleri, birleşik fiiller,edatlar ve ünlemler bazı ses ve şekil değişikliklerinin dışında yazı dilinde olduğu gibikullanılmaktadır.Metinler, genellikle okuma- yazması olmayan ve belirli bir yaşın üzerindeki kişilerdenderlendi. Konuşmacıların büyük bir bölümü kadındır. Düğün, masal, yemek tarifi,askerlik anısı, yöreye özgü âdetler vb. metinlerin konusunu oluşturur.Sözlük kısmı da metinlerde geçen anlamı bilinmeyen kelimelerin anlamı verilerekoluşturuldu.Çalışmamızda, yöremize ait ses ve şekil özelliklerini ortaya koyarak Türk Diline katkıdabulunmaya çalıştık.Anahtar Kelimeler: Şarkışla Ağzı, Ses Bilgisi, Şekil Bilgisi, Sözlük.

Abstract:
In this study, the features of sounds and morphology of accent of Şarkışla and itsneighbourhood and their differences from the written language are presented. Theconsists of three major chapters as analysis, texts and glossary.In the analysis chapter phonetic and morphological features are examined. Firstly, thevowels that is not used in the written language but used in the accent of Şarkışla areidentified. Long and short vowels, change in vowels are studied with examples takenfrom texts. Then changes in consonants and drops of consonant are explained withexamples.In the morphology chapter derivational suffixes and inflectional suffixes are studied intheir different forms used in our region.Possessive suffixes, pronouns, adjectives, adverbs, verbs, informative subjunctivemoods and particles are used in spoken are language as in written language with somechanges in sound and morphology.The texts are generally composed from the people who are illiterate and advanced inyears. Most of the speakers are women. In the study there are twenty-three texts. Someof the subjects of these texts are wedding, tale recipe, daily household chores, militaryservice memories, memories of coming brides, ext.The glossary chapter is formed by giving the meanings of the unknown vocabulary usedin the texts are stated.Thruogh the means of study, we tried to contribute to the Turkish, language by workingup the features of sound and morphology in our region.Key Words: The accent of Şarkışla, Phonetics, Morphology, Glossary