Akıllı telefon bağımlılığı ve dijital tükenmişliğe yönelik bir model çalışması: Bilinçli farkındalık ve dijital duygu bulaşmasının aracılık rolü
A model study on smartphone addiction and digital burnout: The mediating role of mindfulness and digital emotion contagion
Yazar: ÖZLEM YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. BEGÜM SATICI
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akıllı telefonlar = Smartphones ; Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Davranışsal bağımlılık = Behavioral addiction ; Dijital tükenme = Digital exhaustion ; Duygusal bulaşma = Emotional contagion ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Bu araştırma, akıllı telefon bağımlılığı ile dijital tükenmişlik arasındaki ilişkiyi 
belirlemek ve bu ilişkide bilinçli farkındalık ve dijital duygu bulaşmasının aracılık 
rolünü incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma grubunu, Türkiye'de 
yaşamakta olan, 18-47 yaş aralığındaki araştırmaya katılmaya gönüllü olan kişiler 
oluşturmaktadır. Araştırmaya 290 kadın (%74.6) ve 99 erkek (%25.4) olmak üzere 
toplam 389 kişi katılmıştır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Dijital 
Tükenmişlik Ölçeği, Bilinçli Farkındalık Ölçeği, Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği – 
Kısa Formu ve Dijital Duygu Bulaşması Ölçeği kullanılmıştır. Veriler IBM SPSS 23 
paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkileri 
incelemek amacıyla Pearson Korelasyon Analizi, Bağımsız Örneklem t Testi ve Tek 
Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) gerçekleştirilmiştir. Değişkenler arasındaki aracılık  
ilişkisi ise PROCESS Hayes Macro aracılığı ile ortaya konulmuştur. 

Araştırma sonucunda, dijital tükenmişlik düzeyinin cinsiyet ve eğitim düzeyine 
göre anlamlı farklılık göstermezken; yaş, çalışma durumu, romantik ilişki durumu ve 
günlük telefon kullanım süresine göre anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur. 
Araştırma sonucunda ayrıca, akıllı telefon bağımlılığı ile dijital tükenmişlik arasındaki 
ilişkide bilinçli farkındalık ve dijital duygu bulaşmasının tam aracı rolü olduğu 
saptanmıştır. Elde edilen bulgular literatürde yer alan bilgiler doğrultusunda 
tartışılmış, gelecek araştırmalara ve uygulayıcılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This research aimed to determine the relationship between smartphone 
addiction and digital burnout, and to examine the mediating role of mindfulness and 
digital emotion contagion in this relationship. The research group consisted of 
individuals aged 18-47 living in Turkey who volunteered to participate in the study. A 
total of 389 participants, including 290 females (74.6%) and 99 males (25.4%), took 
part in the study. The data collection tools included a Personal Information Form, 
Digital Burnout Scale, Mindfulness Scale, Smartphone Addiction Scale - Short Form 
and Digital Emotion Contagion Scale. The data were analyzed using IBM SPSS 23 
software package. Pearson Correlation Analysis, Independent Samples t-test and One
Way Analysis of Variance (ANOVA) were conducted to examine the relationships 
between variables. The mediating relationship between variables was examined using 
the PROCESS Hayes Macro. 

The results of the research showed that the level of digital burnout did not differ 
significantly by gender and education level, while it showed significant differences 
according to age, employment status, romantic relationship status, and daily phone 
usage time. Additionally, the research found that mindfulness and digital emotion 
contagion fully mediated the relationship between smartphone addiction and digital 
burnout. The findings were discussed in line with the literature, recommendations for 
future research and practitioners were provided.