İlköğretim öğretmenlerine yönelik web tabanlı çocuk hakları eğitimi programı
Web based children rights curriculum for elementary teachers
Yazar: DİLŞAT PEKER ÜNAL
Danışman: PROF. DR. F. DİLEK GÖZÜTOK
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Program Geliştirme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Eğitim = Education ; Eğitim programları = Education programs ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Web tabanlı eğitim = Web based education ; Çocuk hakları = Children's rights ; Çocuklar = Children ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers ; İnternet = Internet

Özet:
Çalışmanın amacı; ilköğretim sınıf öğretmenleri (1-5.sınıf) için, Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşmenin 13. ve 28. maddelerinin öğretimini amaçlayan bir eğitim programı tasarlamak, bu programı web tabanlı olarak sunmak, sınıf öğretmenlerinin ve öğretim üyelerinin görüşlerine göre eğitim programını ve web tabanlı uygulamasını değerlendirmek, değerlendirme sonuçlarına göre belirlenen düzeltmeleri yapmaktır.Belirlenen amacın gerçekleşmesinde karma yöntem kullanılmış, nitel ve nicel veriler toplanarak eğitim programı ve programın web tabanlı sunumu hakkında veriler toplanmıştır. Nitel ve nicel verilerin toplanmasında anketler, görüşme formları, başarı testi ve senaryodan yararlanılmıştır. Bu ölçme araçları araştırmacı tarafından hazırlanmış, uzman görüşleri alınarak düzenlenmiş, ön deneme uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Ölçme araçları iki ayrı araştırma grubuna uygulanmıştır. İlk araştırma grubunu 47 ilköğretim (1-2-3-4-5.) sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. İkinci araştırma grubunu ise Ankara'daki devlet üniversitelerinin Eğitim Programları Bölümü Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Bölümü ile Sınıf Öğretmenliği bölümlerindeki öğretim üyeleri oluşturmaktadır.Araştırma kapsamında Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'de yer alan 13. ve 28. maddelerden yola çıkılarak eğitim programlarının amaçları belirlenmiştir. Belirlenen amaç sayısı oniki'dir. Bu amaçlarla ilgili literatür taraması yapılmış, içerik bilgileri oluşturulmuştur. Belirlenen amaçlara ulaşmayı sağlayacak toplam dokuz öğrenme ve bir değerlendirme etkinliği tasarlanmıştır. Eğitim programının içerik bilgileri Powerpoint sunumları ve Acrobat Reader sayfaları ile eğitim programının web tabanlı sunumuna eklenmiştir. Oluşturulan eğitim programı grafik ve animasyon uzmanları tarafından görselleştirilmiş, bilgisayar uzmanları tarafından web tabanlı hale getirilmiştir. Web tabanlı sunuma uygun hale gelen eğitim programına, araştırma grubunda yer alan sınıf öğretmenlerinin ve öğretim üyelerinin katılımı sağlanmıştır.Eğitim programına katılan kırk yedi sınıf öğretmeninin, eğitim programları bölümü öğretim üyelerinin ve bilgisayar ve öğretim teknolojileri bölümü öğretim üyelerinin; eğitim programına ve programın web tabanlı sunumuna yönelik görüşleri hazırlanan anketler aracılığı ile belirlenmiştir. Yapılan analizlerden sonra sınıf öğretmenlerinin ve öğretim üyelerinin görüşlerinin olumlu olduğu görülmüştür.Eğitim programına katılan kırk yedi sınıf öğretmeninin eğitim programının etkililiğine yönelik görüşleri, eğitim programına katılanlardan seçilen altı sınıf öğretmeninin görüşlerinin alınması ile belirlenmiştir. Görüşlerini belirten öğretmenler eğitim programının daha etkili olması için önerilerde bulunmuşlardır.Eğitim programına katılan ve katılmayan öğretmenlerin eğitim programının amaçlarına ulaşma puanları ile ?çocukların düşüncelerini özgürce ifade etmeleri? ve ?eğitim hakkı? konusundaki görüşleri arasında fark olup olmadığını belirlemek amacıyla başarı testi ve senaryo kullanılmıştır. Toplam sekiz sorudan oluşan başarı testine ve yazılan senaryo sonunda sorulan soruya verilen yanıtlar incelendiğinde eğitim programına katılan ve katılmayan sınıf öğretmenlerinin başarı puanları ve görüşleri arasında fark olduğu görülmüştür. Bu farklar eğitim programının etkisi olarak yorumlanmıştır.Sınıf öğretmenliği bölümünde görev yapmakta olan öğretim üyelerinin eğitim programının içeriğine yönelik görüşlerini belirlemek amacıyla görüşme formu kullanılmıştır. Öğretim üyeleri eğitim programının sınıf öğretmenleri üzerinde etkili olacağını belirtmişlerdir ancak bazı önerilerde bulunmuşlardır.Eğitim programına katılan sınıf öğretmenleri ve görüşlerini belirten öğretim üyelerinin önerileri doğrultusunda eğitim programının ve web tabanlı sunumunun geliştirilmesi için yapılacak çalışmalar belirlenmiş ve öneriler oluşturulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to design an educational program aiming at teaching 13th and 28th items of the Convention related to United Nations Children Rights for elementary education teachers (1-5 grade), to present this program as web based, to evaluate educational program and web based application according to the ideas of elementary education teachers and academic staff and lastly to make required corrections determined according to the results of evaluation.A mixed method has been used to realize the determined aim, data have been collected about web based presentation of educational program and the program by gathering qualitative and quantative data. Questionnaires, interview forms, success tests and scenarios have been used in gathering qualitative and quantative data. These measurement devices have been prepared by the researcher, organized by taking the ideas of the experts and pre-applications have been realized. Measurement devices have been applied to two different research groups. First research group consists of 47 elementary education teachers (1-2-3-4-5.). Second research group consists of academic staff in Department of Educational Programs, Department of Computer Technologies and Educational Technologies and Elementary Education Teaching.The aims of these educational programs have been determined by 13th and 28th items of the Convention related to United Nations Children Rights in the frame of the research. The number of the aims determined is 12. Literature review on these aims have been made, their content has been formed. Totally nine learning and evaluation activities have been designed to reach these determined aims. The content information of the educational program has been attached to web based presentation of educational program by PowerPoint presentations and Acrobat Reader pages. The educational program has been visualized by graphic and animation experts, formed as web based by computer experts. Participation of elementary education teachers and academic staff taking place in research group to the educational program relevant to web based presentation has been provided.Ideas of 47 elementary education teachers and academic staff of computer programs and also academic staff of Department of Computer Technologies and Educational Technologies who has participated in training program has been determined by prepared questionnaires. After the analysis made, it has been observed that the ideas of elementary education teachers and academic staff have been in a positive manner.The ideas related to the efficiency of 47 elementary school teachers? participating educational program have been determined by the ideas of 6 elementary school teachers? participating educational program. The teachers who specified their ideas have proposed their ideas to make the educational program more effective.A success test and scenario have been used with the aim of determining whether there is a difference between the ideas of teacher participating and not participating educational programs on aim reaching points of educational programs and on the subjects of ?children stating their ideas in a democratic way? and ?educational rights?. When the replies examined to the questions asked at the end of success test and written scenario including totally eight questions, it has been determined that there is a difference between the success points and ideas of the teachers participating and not participating educational program. These differences have been interpreted as the effect of educational program.With the aim of determining the ideas of academic staff working at elementary school education department, an interview form has been used. The academic staff has mentioned that the educational program will be effective on elementary school teacher, but they have also made some proposals.In the direction of the proposals of academic staff who mentioned their ideas on elementary school teachers? participating in educational programs; studies for the development of educational programs and web based presentation have been determined and proposals have been formed.