Nysa sikkeleri
Coinage of Nysa
Yazar: CANAN ÖZBİL
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP ÇİZMELİ ÖĞÜN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeolojik kazılar = Archaeological excavations ; Helenistik Dönem = Hellenistic Period ; Kazı = Excavation ; Nysa = Nysa ; Roma Dönemi = Roman Period ; Sikke = Coin

Özet:
"Nysa Sikkeleri" adlı doktora tez çalışması ile kentin Geç Hellenistik ve Roma İmparatorluk Döneminde darp ettiği gümüş ve bronz sikkelerin bir korpus'u hazırlanmıştır. Elde edilen verilerin kronolojik, metrolojik ve tipolojik olarak değerlendirilmesi ile kentin tarihsel, kültürel, ekonomik yapısı hakkındaki verilere katkı sağlanması amaçlanmaktadır. Yazılı kaynaklara göre Hellenistik Dönemde kurulmuş ve gelişimini Roma İmparatorluk Döneminde tamamlamış olan kentte MÖ 2. yüzyıldan itibaren bronz sikke darbı yapılmıştır. Ayrıca kistophoros tipinde gümüş sikke darp eden Asia kentlerinden biridir. Roma yönetimi altındaki diğer Asia kentleri gibi Nysa da sikke darp etmeye devam etmiş ve bu gelenek Gallienus Dönemine kadar sürmüştür. Sikkelerin arka yüzünde kullanılan tiplerin çeşitliliği dikkat çekicidir. Bu tipler çoğunlukla Akharaka'daki Pluton ve Kore kültü ile ilişkilidir. Ayrıca, birçok tanrı ve tanrıçanın varlığı, kentteki diğer olası kültler hakkında fikir vermektedir.
1990'dan beri devam eden Nysa kazı çalışmaları sırasında ele geçen sikkeler kentteki sikke dolaşımı hakkında önemli bilgiler vermektedir. Buluntular MÖ 2. yüzyılda MS 14. yüzyıla kadar çeşitlilik göstermekle birlikte MS 3-5. yüzyıllara ait sikkeler daha fazladır. Kazı sikkeleri, buluntu yerleri dikkate alındığında, kent tarihi ve arkeolojik açıdan da önemli birer belge niteliğindedir.

Abstract:
The main purpose of the thesis is to prepare a corpus of silver and bronze coins the city had minted within the late Hellenistic and Roman Imperial periods. By means of chronological, metrological and typological evaluation of data obtained, it is being aimed to make some contribution to the data on the historical, cultural, economic structure of the city. According to the ancient sources, Nysa was founded in the Hellenistic Period and completed its development in the Roman Period. From the 2nd century BCE onwards the city struck bronze coinage in its name. Moreover, Nysa is one of the Asian cities which minted cistophoroi, with various symbols, legends and especially dates. The city had gone on to strike bronze coins and this tradition was maintained until the Gallienus Period, like as the other cities of Asia Minor under the Roman Empire. Reverse types of these coins are variable. These types are especially concerned with the cult of Pluto and Kore in the sanctuary of Acharaca which is three kilometres west of Nysa. In addition, representation of the other deities on the reverses give an idea of other possible cults in the city.
The coin finds, which unearthed during the Nysa excavations since 1990, provide us an important information about the circulation of local and foreign coins in the city. Excavation coins varies from the 2nd century BCE to the 14th century CE.