Farklı yükseltilerde gerçekleştirilen egzersizlerin atletik performans hematolojik ve biyokimyasal parametreler üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of exercises performed at different altitudes on athletic performance, hematological and biochemical parameters
Yazar: YASİN SEPİL
Danışman: PROF. DR. MEHMET ERTUĞRUL ÖZTÜRK ; PROF. DR. AHMET HACIMÜFTÜOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports
Dizin: Dayanıklılık = Durability ; Dayanıklılık çalışması = Endurance training ; Psikomotor performans = Psychomotor performance

Özet:
Amaç:Farklı yükseltilerde iki farklı yağ oranına sahip diyetlerle beslenen sıçanların atletik
performanslarının yanında egzersiz uygulamaları, patolojik, hematolojik ve biyokimyasal,
parametrelerinin değişimlerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu tez kapsamında yüksek
irtifanın, antrenman performansı üzerindeki faydalı etkilerinin ne zaman başladığı, ne kadar
süreceği ve bunun diyetle ilişkisi ilk kez çalışılmıştır.
Yöntem:Çalışma Trabzon (100m), Erzincan (1200m) Erzurum (2000m) şehirlerinde
yapılmıştır. Normal yem ve yağlı yem olmak üzere iki çeşit diyet uygulanmıştır. Deney
çalışması 4 grup Trabzon'da, 4 grup Erzurum'da, 4 grup ise Erzincan'da 12 grup olarak
tasarlanmıştır. Egzersiz ve diyetleri bütün illerde devam eden ratlar belirlenen sürenin sonunda
Erzincan ve Trabzon'a götürülmüştür. Deney sonlandırıldığında biyokimyasal ve histopatolojik
analizleri yapılmıştır.
Bulgular:Deney başladığında normal yem ile yağlı yem arasında farklılıklar oluşmaya
başlamıştır. Aynı beslenip egzersiz yapan gruplarda ise durum değişmiştir. Bütün gruplarda
şehirler arası farklılıklar göze alındığında; yapılan egzersizler, biyokimyasal parametreler,
histopatoloji bulguların analizi ile önemli sonuçlara varılmıştır. Deney grupları arasında atletik
performansı en iyi olan grup, normal yem ile beslenip egzersiz yapan Erzurum deney
grubumuzdur. Tablolarda çok sayıda farklı parametrede istatistiksel olarak anlamlılık
bulunmuştur. (*p<0.05, **p<0.001)
Sonuç:Farklı yükseltilere sahip şehirlerde, iki farklı diyet ile beslenen sıçanların atletik
performansları incelenmiştir. Deney sonuçlarına göre rakımı daha yüksek olan Erzurum ilinin
deniz seviyesindeki şehirlere göre sezon öncesi kampları için daha uygun olduğu ve sıçanların
atletik performansları üzerinde olumlu yönde etkilerinin olduğu belirlenmiştir. Ayrıca
hematolojik parametrelerin Erzurumda kısa sürede yükselerek, atletik performans artışına
katkıda bulunduğu tespit edilmiştir. Yağlı diyetle beslenenlerin düşen atletik performanslarının
yüksek irtifada çok daha etkin şekilde performans artışı gösterdiği bulunmuştur. Dolayısıyla
çalışmamız yüksek irtifaya antrenman'a gelen takımlar için azami süre, en az 2 hafta kalmalılar
görüşündedir. Uygun egzersiz antrenmanları ile ve planlı diyetle (aklimatizasyon) dönemininin
sağlıklı geçirilmesi halinde deniz seviyesine döndükten sonra yüksek irtifanın etkisi 8 hafta
sürmektedir.
Anahtar Kelimeler : Egzersiz, Atletik Performans

Abstract:
Aim:The aim of this study was to investigate the changes in exercise training, pathological,
hematological, biochemical, biochemical and expression parameters as well as athletic
performance of rats fed diets with two different fat ratios at different altitudes. The endurance
parameters of exercise training at different altitudes on elite and non-elite athletes have been
examined in previous studies. Within the scope of this thesis, when the beneficial effects of
high altitude on training performance begin, how long they last and their relationship with diet
have been studied for the first time.
Method:The study was designed in Trabzon (100 m), Erzincan (1200 m) and Erzurum (2000
m). Two types of diets, normal feed and fatty feed, were administered. Rats were studied in 4
groups in Trabzon, 4 groups in Erzurum and 4 groups in Erzincan. The rats, whose exercise and
diet continued in all cities, were taken back to Trabzon at the end of the specified period.
Biochemical and histopathologic analyses were performed at the end of the experiment.
Results:At the beginning of the experiment, differences between normal feed and fatty feed
started to occur. The situation changed much more in the groups that were fed and exercised in
the same way. Considering the differences between cities in all groups, important conclusions
were reached by analyzing the exercises, biochemical parameters and histopathological
findings. The best group among the experimental groups was our Erzurum experimental group,
which was fed with normal feed and exercised. All our results support each other and there is
statistical significance (*p<0.05, **p<0.001)
Conclusion:The athletic performances of rats fed with two different diets in cities with different
elevations were investigated. According to the results of the experiment, it was determined that
Erzurum province, which has a higher altitude, is more suitable for pre-season camps than the
cities at sea level and has a positive effect on the athletic performance of rats. In addition, it
was determined that hematologic parameters increased in Erzurum in a short time and
contributed to the increase in athletic performance. It was found that the decreased athletic
performance of rats fed with fatty diets showed a much more effective performance increase at
high altitude. Therefore, our study suggests that the maximum duration for teams coming to
high altitude for training should be at least 2 weeks. The effect of high altitude lasts for 8 weeks
after returning to sea level if the acclimatization period is healthy with appropriate exercise
training and planned diet (acclimatization).
Keywords : Training, Exercise, Athletic Performance