Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi sağlık personelinin sigara içme sıklığı ve ilişkili faktörler
Smoking prevalence and related factors in Trakya University health personel
Yazar: BİLKAY SEREZ
Danışman: PROF. DR. HAYDAR CELAL KARLIKAYA
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sigara içme = Smoking ; Tütün = Tobacco

Özet:
Tütün kullanımı dünyada ve Türkiye'de önlenebilir sağlık sorunlarının en önemli sebeplerinden biridir. Dünyada ve ülkemizde tütün kontrolünü sağlamada sağlık çalışanlarına büyük görevler düşmektedir. Bu nedenle ilk önce sağlık çalışanlarının tütün kullanma durumlarının bilinmesi gerekir. Sağlık çalışanlarındaki içme oranlarının istenilen düzeyde düşürülmesi ve tütün bilgi donanımlarının arttırılması tütün kontrolünde anahtar rol oynayacaktır.Bu çalışmada sağlık çalışanlarında tütün kullanımı prevelansını, tütün konusunda bilgi, tutum ve davranışlarını, kullananlarda bağımlılık düzeylerini, bırakma oranlarını ve ilişkili faktörleri öğrenmek hedeflendi.Çalışma grubumuz 2012 yılının ikinci yarısında Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde aktif olarak çalışmakta olan 1700 sağlık personelinden oluştu. 1371 (%80.6) (erkek/kadın: 611/760) sağlık çalışanına kimlik bilgileri gizli kalacak şekilde önceden denenmiş anket uygulandı. Anket sağlık çalışanlarının demografik özelliklerini, tütün kullanma durumunu, kullananlarda bağımlılık durumunu ve bunlarla ilişkili faktörleri öğrenmeye yönelik sorulardan oluşmaktaydı.Çalışmamızın sonucunda sağlık çalışanlarında sigara içme oranı %40.1 (erkeklerde %48.9, kadınlarda %33), bırakma oranı %13.6 (erkeklerde %16.2, kadınlarda %11.4) hiç içmeme oranı %46.3 (erkeklerde %34.9, kadınlarda %55.5) bulundu. Mesleklere göre içme oranları doktorlarda %29.2 (hergün kullanan %22.2, arasıra kullanan %6.9), hemşirelerde %37.9 (hergün kullanan %29.7, arasıra kullanan %8.1), diğer sağlık personelinde %45.7(hergün kullanan %39.1, arasıra kullanan %6.5) saptandı. Mesleklere göre bırakma oranları doktorlarda %15.3, hemşirelerde % 9.7, diğer sağlık personelinde %15.3 olarak bulundu. Sağlık çalışanlarında yüksek bağımlık düzeyi %13.2 (erkeklerde 17.2, kadınlarda %8.3) olmakla beraber en yüksek bağımlılık oranı doktorlarda saptandı (%21.1).Bu veriler sağlık personelinde tütün kullanımının büyük sorun olmaya devam ettiğini, ulusal hedeflere yaklaşılamadığını, daha özgül önlemler alınması gereğini göstermektedir. Sonuç olarak tütün kontrolünde sağlık çalışanlarının mücadelesi çok önemlidir. Bunu başarılı kılmak için sağlık personelinde tütün kullanımının azaltılması önceliklidir.

Abstract:
Tobacco use is one of the most important reasons for preventable health problems in the world and in Turkey. Health care workers in the world and in our country have a great role in providing tobacco control. Therefore, we first need to know the status of using tobacco in the health care workers . Reducing of smoking levels in health employees at desired levels and the increase of tobacco information equipment will play a key role in tobacco control.In this study, we aimed to find out the prevalence of tobacco use among health care workers, their knowledge, attitudes and behaviors regarding tobacco, levels of addiction of users, cessation rates and related factors. Our study population has occured 1700 health care personel active working Trakya University School of Medicine in the second half of 2012.As a result of our study we found health workers? smoking rate was % 40.1 (men % 48.9, women % 33), the cessation rate was % 13.6 (men % 16.2, women % 11.4), never smoking rate was % 46.3 (men % 34.9, women % 55.5), respectively. Smoking rates of occupations were % 29.2 among doctors (% 22.2 daily use, occasional use % 6.9), % 37.9 among nurses (% 29.7 daily use, occasional use % 8.1), 45,7 among other health care workers (% 39.1 daily use, occasional use % 6.5) respectively. Smoking cessation rates for occupations were found % 15.3 among doctors, % 9.7 among nurses, %15.2 among other health care workers. Nevertheless there was a high addiction rate % 13.2 (men %17.2, women % 8.3) in helath care workers, doctors had the highest dependency ratio (% 21.1).