Birim yöneticilerinin İKY yetkinlikleri ve iş tatmini ilişkisi üzerine nicel ve nitel bir araştırma
A quantitative and qualitative study on the relationship between unit managers' HRM competencies and job satisfaction
Yazar: BURAK EFE BAHADIR
Danışman: PROF. DR. İPEK KALEMCİ TÜZÜN
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışma birim yöneticilerinin İKY yetkinliklerinin iş tatmini üzerine etkisinde İKY
uygulama etkililikleri ve İK birim desteği ile İK politikalarının etkisini araştırmaktadır. Bu
ilişkiler arasındaki ilişki sosyal mübadele kuramı, örgütsel destek kuramı ve öz yeterlilik
kuramı bağlamında incelenmiştir. Araştırmada veriler nicel yöntemde farklı sektörlerde
çalışan 341 yöneticiden, nitel yöntemde ise mülakat yöntemiyle görüşülen 15 yöneticiden
elde edilmiştir. Yapılan analiz sonuçları incelendiğinde; iş tatmini ile İKY gerçekleştirme
etkililiği ve İKY yetkinlik derecesi arasındaki güçlü bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. İKY
yetkinlik derecesinin iş tatmini üzerindeki etkisinde İKY uygulamalarını gerçekleştirme
etkililiğinin aracılık rolü üstlendiği görülmüştür. Alt boyutlar düzeyinde yapılan analizlerde;
İKY uygulamalarını gerçekleştirme etkililiğinin bilgi boyutunda aracı rolü üstlenmediği
ancak zaman ve istek boyutları için aracılık rolü üstlendiği görülmüştür. Düzenleyici etki
bağlamında, İKY yetkinlik derecesinin iş tatmini üzerindeki etkisinde; İK birim desteğinin
düzenleyicilik etkisi olduğu, alt boyutlar düzeyinde yapılan analizlerde İK birim desteğinin
düzenleyici rolü olmadığı tespit edilmiştir. Bu sonuca benzer bir şekilde yine İKY yetkinlik
derecesinin ve tüm alt boyutlarının iş tatmini üzerindeki etkisinde İK politikalarının
düzenleyicilik rolü olmadığı tespit edilmiştir.
Yapılan mülakatlar neticesinde elde edilen bulgular, İK biriminin birim yöneticilerine
yeterince destekte bulunamadığı, hatta bu desteği verebilecek yetkinlikte olmadıklarını
göstermektedir. Birim yöneticilerinin etkililiklerinin arttırılması için öncelikle İK birimi
çalışanlarının yetkinliklerine önem verilmesi gerektiği, birim yöneticilerinin İKY
uygulamaları hususunda bilgilendirilmeleri, bunun için zaman ayırmaları hususunda teşvik
edilmeleri, buna uygun örgüt kültürü oluşturulması önerilmektedir.

Abstract:
This study examines the impact of unit managers' HRM competencies on job satisfaction,
focusing on the mediating roles of HRM implementation effectiveness, HR department
support, and HR policies. The relationships between these factors are analyzed within the
framework of social exchange theory, organizational support theory, and self-efficacy
theory. Data for the research were collected from 341 managers across various sectors using
quantitative methods, and from 15 managers using qualitative methods through interviews.
The analysis results reveal a strong relationship between job satisfaction and both HRM
implementation effectiveness and the degree of HRM competency. It was found that HRM
implementation effectiveness mediates the impact of HRM competency on job satisfaction.
In the sub-dimension analyses, it was observed that HRM implementation effectiveness does
not mediate the relationship in the knowledge dimension but does play a mediating role in
the time and willingness dimensions.
Regarding moderating effects, HR department support was found to moderate the impact of
HRM competency on job satisfaction. However, in the sub-dimension analyses, HR
department support did not play a moderating role. Similarly, it was found that HR policies
do not moderate the impact of HRM competency or its sub-dimensions on job
satisfaction.Findings from the interviews indicate that HR departments are not providing
sufficient support to unit managers and may lack the competency to offer this support. To
enhance the effectiveness of unit managers, it is recommended to prioritize the competencies
of HR department employees, inform unit managers about HRM practices, encourage them
to allocate time for these practices, and foster an organizational culture that supports these
efforts.