Tıp fakültesi öğrencileri tıbbi bitkileri ne kadar tanıyor
How much do the medical students know the medicinal plants
Yazar: NETİCE DAĞLAR
Danışman: PROF. HAMDİ NEZİH DAĞDEVİREN
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Fitoterapi = Phytotherapy ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal ; Tıp eğitimi = Education-medical ; Öğrenciler = Students ; Öğrenciler-tıp = Students-medical

Özet:
Çalışmamızın amacı, Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinin tıbbi bitkilerle ilgili bilgi düzeylerini,  tutumlarını ve etkileyen faktörleri araştırmaktır.
 Çalışma, 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde kayıtlı 1366 öğrenciden oluşmaktadır. Çalışmada veriler; katılımcıların sosyodemografik özellikleri ve tıbbi durumlarıyla ilgili 25 soru, tıbbi bitkilerle ilgili 43 adet bilgi sorusu ve katılımcıların tıbbi bitki kullanımıyla ilgili tutumlarını sorgulayan 30 soru olmak üzere, toplamda 98 sorudan oluşan, araştırmacılar tarafından hazırlanan bir anket ile toplanmıştır. Çalışmada tüm öğrencilere ulaşmak hedeflendi, ancak anketi sadece 825 kişi tamamlamıştır.
 Katılımcıların %56,6'sı (n=467) kadın ve %43,4'ü (n=358) erkekti. Yaş ortalaması 20,79 ± 2,096 yıldı (minimum 18, maksimum 29). Katılımcıların sınıflara göre dağılımı; birinci sınıf %27,4 (n=226), ikinci sınıf %15,3 (n=126), üçüncü sınıf %22,4 (n=185), dördüncü sınıf %13,6 (n=112), beşinci sınıf %13,7 (n=113) ve altıncı sınıf %7,6 (n=63) şeklindeydi.
 Katılımcıların tıbbi bitkilerle ilgili 43 adet soruya verdikleri cevaplar değerlendirildiğinde; en çok papatya ile ilgili sorulara, en az ise kızılcık ile ilgili sorulara doğru cevap verdikleri görülmüştür. Katılımcıların ortalama doğru cevap sayısı 18,77 ± 9,507 (minimum 1, maksimum 43) ve ortalama yanlış cevap sayısı 22,35 ± 10,607 olarak hesaplandı (minimum 1, maksimum 43).
 Bilgi sorularındaki tıbbi bitkiler değerlendirildiğinde, katılımcıların %54,3'ü (n=448) tıbbi bitki kullandığını ve %43,8'i (n=361) kullanmadığını belirtmişti. En sık kullanılan tıbbi bitkiler; papatya, nane, zencefil ve adaçayı idi. En yaygın kullanım nedenleri; soğuk algınlığı/grip, uyku problemleri, anksiyete/depresyon ve mide problemleri idi.
 Çocukluk çağı hastalıklarında tıbbi bitki kullanımı ile ortalama doğru cevap sayısı (p=0,027) ve ortalama yanlış cevap sayısı (p=0,002) arasında anlamlı bir ilişki olduğu, ayrıca sağlık problemleri olan bir aile üyesine sahip olmak ve ortalama doğru cevap sayısı (p=0,016) arasında anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir.
 Sınıf ile doğru cevap sayısı arasında anlamlı pozitif korelasyon bulunurken (p=0,001), yaş ile yanlış cevap sayısı arasında (p=0,011) ve sınıf ile yanlış cevap sayısı arasında anlamlı bir negatif korelasyon mevcuttu (p˂0.000).
 Ayrıca, kadınlarda tıbbi bitki kullanımı erkeklere göre anlamlı olarak yüksekti (p=0,005).
 Çalışmamızdan elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde, Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinin tıbbi bitkilerle ilgili bilgi düzeylerinin düşük olduğu görülmüştür. Katılımcıların tıbbi bitkilerle ilgili bilgi düzeylerinin; tutum özellikleri, cinsiyet ve çocukluk döneminde hastalık geçirmiş olmaktan etkilendiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, tıbbi bitkiler ve insan sağlığına olan etkilerinin öğrenimindeki eksikliğin tıp eğitimi müfredatında tamamlanması gerekmektedir. 
	
 Anahtar kelimeler: Fitoterapi, tıbbi bitki, tıp eğitimi, tıp öğrencileri

Abstract:
The aim of our study is to investigate the level of knowledge and attitudes about medicinal plants and affecting factors among Trakya University Medical School students.
 The study consisted of 1366 students registered in Trakya University Medical School during the 2017-2018 academic year. In the study, the data were collected by a questionnaire created by the researchers which consisted of 98 questions in total, out of which 25 questions were about the sociodemographic characteristics and medical conditions of the participants, 43 questions were on knowledge about medicinal plants and 30 questions were about the attitudes related to medicinal plant use. The study was targeted to reach all students, but only 825 participants completed the questionnaire.
 Female participants were 56.6% (n = 467) and males were 43.4% (n = 358). The mean age was 20.79 ± 2.096 years (minimum 18, maximum 29). The distribution of the participants according to grades were;  27.4% (n = 226) of the first grade, 15.3% (n = 126) of the second grade, 22.4% (n=185) of the third grade, 13.6% (n = 112) of the fourth grade, 13.7% (n = 113) of the fifth grade and 7.6% (n = 63) of the sixth grade.
 When the answers given by the participants to 43 questions about medicinal plants are evaluated; it was seen that the questions about chamomile was mostly answered correctly and the cranberry answers were mostly incorrect. Participants' mean number of correct answers was calculated as 18.77 ± 9.507  (minimum 1, maximum 43) and the mean number of incorrect answers was calculated as 22.35 ± 10.607  (minimum 1, maximum 43).
 Concerning questions about the knowledge of twelve medicinal plants, 54.3% (n = 448) of participants stated that they had used them and 43.8% (n = 361) of them did not. The most frequently used medicinal plants that have been used were; chamomile, mint, ginger and sage. The most common reasons for using were; colds/flu, sleeping problems, anxiety/depression and stomach problems.
 It has been determined that there is a significant relationship between using medicinal plants in childhood diseases according to the mean number of correct (p=0.027) and incorrect answers (p=0.002), also there was a significant difference between having a family member with health problems and the mean number of correct answers (p=0.016).
 There was a significant positive correlation between the grades and correct answers (p = 0.001), while a significant negative correlation was present between the ages and incorrect answers (p = 0.011) and between the grades and incorrect answers (p˂0.000).
 Moreover, the usage of medicinal plants among females were significantly higher than males (p = 0.005).
 When the results obtained from our study were evaluated, it was observed that the level of knowledge about medicinal plants among students of the Trakya University Medical School was low. The knowledge levels on medicinal plants of the participants were found affected by  the attitude characteristics, gender and having diseases in childhood. As a conclusion, the lack of teaching medicinal plants and their effects on human health must be implemented in the curriculum of medical education.

 Key words: Phytotherapy, medicinal plant, medical education, medical students