Çocuk oyun alanlarında, doğa ve doğal materyalin oyun amaçlı kullanım değerinin saptanması
The determination of the usage value for playing of nature and natural materials in playgrounds
Yazar: BERNA ERGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURGÜL ERDEM
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı / Peyzaj Mimarlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Oyun, çocukların en önemli uğraşısıdır. Çocuk oynarken öğrenir, pek çok şeyi deneyimler ve hayal gücünün sınırlarını zorlar. Çocuk oyun alanları ise, çocukların bu aktiviteleri en iyi gerçekleştirebilecekleri, kontrollü ve uzmanlar tarafından tasarlanması gereken alanlardır. Çünkü çocuk, oynadığı oyunlardaki öğretileri kullanır, hayaller kurar, boş zamanlarını değerlendirir, yeni şeyler öğrenir, becerilerini ve doğayı keşfeder. Günümüzde yeşil alanlar yok denecek kadar az olması dolayısıyla çocukların doğa ile iletişimleri, saygıları ve doğadan öğrendikleri deneyimler giderek azalmaktadır.  
Bu becerilerin ve öğretilerin kazanılmasında çocukların kendi çabalarının yanında, onlara sunulan çevre en önemli unsurdur. Günümüzde çocuklar için sunulan çocuk oyun alanları, bu gelişime ortam hazırlamaktan uzak, tekdüzeleşmiş ve genellikle oyun elemanı üreticileri ve satıcılarının bütçeleri çerçevesinde firmaların insafına kalmış durumdadır.
Bu konunun seçilmesinin amacı, günümüzde tekdüzeleşmiş ve tip proje haline gelmiş oyun alanlarının sunduğu oyun imkânlarının neler olduğu, en uygun (ideal) çocuk oyun alanlarının kriterlerinin ne oranda uygulanabildiği, tasarlanan oyun alanlarında bulunan doğa ve doğal materyallerin varlığı, çeşitliliği ve çocuklarla etkileşiminin irdelenmesidir. Çalışmanın sonunda bu başlıklar birbirleriyle karşılaştırılmaktadır. 
Bu çalışmada alan çalışması olarak İstanbul'un en kalabalık ve genellikle konut kullanımı yaygın olan Kadıköy İlçesindeki Birinci Bölge mahallelerine ait, en büyük çocuk oyun alanına sahip 12 adet park seçilmiştir. Bu parklar hakkında araştırma yapılmış, Kadıköy Belediyesi'nden bilgiler alınmış, fotoğraflanmış, surveyleri yapılmış ve kullanılan materyaller ve öğeler vaziyet planlarına işlenmiştir. Bu surveyler sonucunda her bir park oyun türleri, en uygun (ideal) oyun alanı kriterleri ve doğa ve doğal materyal kullanılarak oluşturulan oyun alanı kriterleri açısından incelenmiştir. Elde edilen veriler puantaj yöntemiyle değerlendirilmiş ve tüm örnek alanlar bu kriterler açısından birbiriyle karşılaştırılmıştır. 
Yapılan karşılaştırmalar sayesinde, oyun alanı – oyun değeri ilişkisinin önemi, doğa ve doğal materyal kullanılarak oluşturulan alanların, geleneksel oyun alanlarına göre daha fazla oyun imkânı sunduğu ve farklı ve doğal öğelerin varlığının çocuğa daha çok keşif imkânı tanıdığı bilgilerine ulaşılmıştır. Örneğin vejetasyonda bitkilerin türlerine, mevsimlerine vb özelliklere göre sürekli değişim içinde olması, alanda fauna varlığı, kum gibi gevşek materyallerin hareketi ve şekillendirilebilmesi gibi pek çok değişkenlik çocukların daha fazla keşif yapmalarına aracı olmaktadır. Bu değişkenlik ve keşif, çocukların fiziksel, bilişsel ve sosyal gelişimlerinin yanı sıra hayal dünyalarını da geliştirmiştir.
Bunun yanı sıra yapılan analizlere göre en uygun (ideal)görülen bir oyun alanının doğa ve doğal materyal açısından yetersiz olabildiği, doğal materyallerin kullanıldığı alanların ise ideallikten uzak olabileceği de elde edilen sonuçlar arasındadır.

Abstract:
Playing is the most significant occupation of children. By way of playing, children experience a lot and force the limits of their imagination. And as far as playgrounds are concerned, they should be designed under control, by specialists and serve as areas where children can carry out those activities in the best way. Since in that way, a child uses the things learnt while playing, dreams, utilizes his or her free time, learns something else and explores own skills and the nature. In the modern times green areas are very scarse, due to which, children's connection with the nature, respect to it and the experiences they can recieve from the nature are decreasing gradually. 
Together with the children's own efforts towards learning those skills and experiences, the environment offered for them is the most important factor. The modern playgrounds suggested to children are far from creating room for such development, and have become monotonous, being left to the mercy of manufacturing and selling companies within the framework of their budget. 
The purpose of choosing this topic is to examine the playing opportunities of the modern monotonous playgrounds that have become a one-type design, the percentage to which criteria of an ideal playground can be applied and how the usage and types of natural materials and elements can affect children. At the end of the current study those titles are compared to each other. 
In this study, 12 parks with the largest children's playgrounds belonging to the First district neighborhoods in the district of Kadıköy, which is the most populated and generally used for housing, were selected as the field study. Research on these parks was carried out, information was taken from Kadikoy Municipality, photographed, surveyed and used materials and items were put into the layout plans. As a result of these surveys, each park was examined according to game types criteria, ideal playground criteria and playground designed with nature and natural materials usage criteria. The obtained data were evaluated by the scoring method and all sample areas were compared to each other in terms of these criteria.

 As a result of the performed comparisons, the following facts have been understood: the importance of the playground - game value relationship, the fact that the areas created by using natural and natural materials offer more play opportunity than the traditional play areas, and that a child can discover much more with the presence of various and natural elements. For example, many variations in vegetation, seasonal changing ant etc, the presence of fauna in the area, the movement and shaping of loose materials such as sand, can be used to make more exploration. This variability and discovery have developed the imaginary world as well as the physical, cognitive and social development of children.
In addition, according to the analysis performed, it was also understood that a playground appearing ideal can be far from ideal in terms of nature and natural materials which can be inadequate, and that even playgrounds desined with natural materials can be far from ideal.