Konaklama işletmelerinde dönüşümcü liderlik ve toksik liderliğin örgütsel bağlılığa etkisi: Eskişehir örneği
The effect of transformational leadership and toxic leadership on organizational commitment in accommodation establishments: An example from Eskisehir
Yazar: İLAYDA ATANLAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CANSEV ÖZDEMİR GÖZEN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Bu araştırmada konaklama işletmelerinde dönüşümcü liderlik ve toksik liderlik kavramları ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda ilgili alanyazın incelenmiş ve alanyazından hareketle bir model geliştirilmiştir. Geliştirilen modeli test edebilmek amacıyla Eskişehir ilinde faaliyet gösteren üç, dört ve beş yıldızlı otel işletmelerinde istihdam edilen çalışanlara kolayda örneklem yöntemi ile ulaşılmış ve anket formunu doldurmayı kabul eden 400 kişi ile çevrimiçi anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Eksik ya da hatalı doldurulduğu tespit edilen 20 anket analize dâhil edilmemiştir ve 380 anket formu değerlendirmeye alınmıştır. Toplanan veriler SPSS 27 programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Elde edilen veriler; faktör analizi, normallik, güvenilirlik, ve çoklu regresyon analizlerine tabi tutulmuştur. Bu çalışmanın hedeflediği temel nokta Eskişehir'deki konaklama işletmelerindeki yöneticilerin, dönüşümcü liderlik ve toksik liderlik özellikleri üzerinden, işletmelerde istihdam edilen bireylerin örgütsel bağlılıklarını ölçmektir. Bu bağlamda gerçekleştirilen analizlerin ardından araştırma sonucunda; dönüşümcü liderlik ve örgütsel bağlılık arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki, toksik liderlik ve örgütsel bağlılık arasında ise negatif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Aynı şekilde toksik liderliğin alt boyutlarından kendi reklamını yapan lider, kötü lider, öngörülmez lider, narsist lider ve otoriter lider örgütsel bağlılık alt boyutu olan duygusal bağlılığı negatif yönde etkilemektedir. Ancak toksik liderliğin alt boyutlarından kendi reklamını yapan lider, kötü lider, öngörülmez lider, narsist lider ve otoriter lider örgütsel bağlılık alt boyutu olan devam bağlılığını pozitif yönde etkilemektedir. Diğer taraftan toksik liderliğin alt boyutlarından kendi reklamını yapan lider, kötü lider, öngörülmez lider, narsist lider ve otoriter lider ile örgütsel bağlılığın alt boyutu olan normatif bağlılık arasında anlamlı bir etki veya etkileşim bulunmamaktadır. Sonuçlar örgütsel bağlılığın ortaya çıkmasında önemli bir yeri olan toksik liderlik ve dönüşümcü liderlik değişkenlerinin tek bir model içerisinde ele alınarak değişkenler arasındaki ilişkileri açıklamaktadır.

Abstract:
In this research, it is aimed to determine the relationships between transformational leadership and toxic leadership concepts and organizational commitment in hospitality organizations. For this purpose, the relevant literature was reviewed and a model was developed based on the literature. In order to test the developed model, employees employed in three, four and five star hotels operating in Eskişehir province were reached by convenience sampling method and an online survey was conducted with 400 people who agreed to fill out the questionnaire form. The 20 questionnaires that were found to be incomplete or incorrectly filled out were not included in the analysis and 380 questionnaire forms were evaluated. The collected data were analyzed using SPSS 27 software. The data obtained were subjected to factor analysis, normality, reliability, and multiple regression analyses. The main aim of this study is to measure the organizational commitment of the managers in the hospitality businesses in Eskişehir through transformational leadership and toxic leadership characteristics of the individuals employed in the businesses. After the analyses carried out in this context, as a result of the research; a positive and significant relationship between transformational leadership and organizational commitment, and a negative and significant relationship between toxic leadership and organizational commitment were determined. Similarly, self-promoting leader, bad leader, unpredictable leader, narcissistic leader and authoritarian leader, which are sub-dimensions of toxic leadership, negatively affect affective commitment, which is a sub-dimension of organizational commitment. However, self-promoting leader, bad leader, unpredictable leader, narcissistic leader and authoritarian leader, which are sub-dimensions of toxic leadership, positively affect continuance commitment, which is a sub-dimension of organizational commitment. On the other hand, there is no significant effect or interaction between self-promoting leader, bad leader, unpredictable leader, narcissistic leader and authoritarian leader, which are sub-dimensions of toxic leadership, and normative commitment, which is a sub-dimension of organizational commitment. The results explain the relationships between the variables of toxic leadership and transformational leadership, which have an important place in the emergence of organizational commitment, by considering them in a single model.