Harmalinin bağımlılık potansiyelinin lokomotor aktivite, duyarlılaşma ve ön uyaran aracılı inhibisyon yöntemleri ile değerlendirilmesi
Evaluation of the addictive potential of harmaline by locomotor activity, sensitization and prepulse inhibition (PPI) methods
Yazar: HASAN ENES KURNAZ
Danışman: PROF. DR. İSMAİL TAYFUN UZBAY
Üsküdar Üniversitesi / Bağımlılık ve Adli Bilimler Enstitüsü / Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism

Özet:
Harmalin, özellikle Orta Doğu'da iyi bilinen ve sık kullanılan üzerlik otu (Peganum harmala L.) bitkisinde yüksek oranda bulunan, β-karbolin sınıfına ait psikotrop bir alkaloittir. Harmalin, monoamin geri alım sistemini bloke ederek hücre dışı dopamin, serotonin ve noradrenalin seviyelerini artırmaktadır ancak sinir sistemi üzerindeki etkisi spesifik değildir. Harmalinin psikoaktif özelliklere sahip olduğu bilinmektedir ancak bu özelliği, henüz tam olarak sınıflandırılmamıştır ve harmalinin bağımlılık yapma potansiyeli literatürde henüz net olarak gösterilmemiştir.
Bu tez çalışmasında hem harmalinin bağımlılık potansiyelini hem de psikofarmakolojik etkilerinin olası mekanizmalarını açıklamak için farklı hayvan deneyleri tasarlanmıştır. Harmalinin bağımlılık potansiyeli, lokomotor aktivite ve lokomotor duyarlılaşma deneyleri ile incelenirken duyusalmotor kapılama mekanizmalarına etkisi, ön uyaran aracılı inhibisyon (ÖUAİ) testi ile incelenmiştir.
Bulgularımıza göre harmalin, akut uygulama ile lokomotor aktiviteyi artırmazken tekrarlayan uygulamalarla lokomotor duyarlılaşma oluşturmaktadır. Bu durum, harmalinin bağımlılık oluşturma potansiyeline sahip olabileceğini göstermektedir. Bununla beraber çalışmada, harmalinin ön uyaran aracılı inhibisyonu bozduğu ve klasik bir antipsikotik olan haloperidol ile geri çevrilemeyen duyusalmotor kapılama bozukluğuna neden olduğu gözlemlenmiştir. Bulgularımız, harmalinin psikotik etkilerinin varlığına ve bağımlılık potansiyeli olabileceğine işaret etmektedir. İlgili etkilerin mekanizmasının aydınlatılabilmesi için ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Harmaline is a psychotropic alkaloid belonging to the β-carboline class, found in high amounts in the plant called Peganum harmala L. which is well-known and frequently used in the Middle East. Harmaline increases extracellular dopamine, serotonin and noradrenaline levels by blocking the monoamine reuptake system, but its effect on the nervous system is not specific. It is known that harmaline has psychoactive properties, but this property has not yet been clearly classified and its addictive potential has not been shown.
In this thesis study, different animal experiments were designed to explain both the addictive potential of harmaline and the possible mechanisms of its psychopharmacological effects. While the addictive potential of harmaline was examined with locomotor activity and locomotor sensitization experiments, its effect on sensorimotor gating was also examined with the prepulse inhibition (PPI) test.
According to our findings, harmaline does not increase locomotor activity with acute injection, but it causes locomotor sensitization with repeated injections. This situation shows that harmaline may have the potential to cause addiction. However, it was observed in the study that harmaline disrupted prepulse inhibition and caused sensorimotor gating defects that were not reversible with haloperidol, a classical antipsychotic. Our findings indicate that harmaline may have psychotic effects and addiction potential. Further studies are needed to elucidate the mechanism of these effects.