Amyotrophik lateral sklerosis hastalarında mikro rna gen ekspresyon profilinin araştırılması
Investigation of the mirna gene expression profile in patients with amtotrophic lateral sclerosis
Yazar: ÖZLEM KARA
Danışman: PROF. DR. ŞULE SULTAN MENZİLETOĞLU YILDIZ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı / Biyoteknoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology
Dizin: Amyotrofik lateral skleroz = Amyotrophic lateral sclerosis ; Mikro RNA = Micro RNA ; Reaktif oksijen türleri = Reactive oxygen species ; Süperoksit dismutaz = Superoxide dismutase

Özet:
Amyotrophik Lateral Sklerosis hastalığı istemli kasların kontrolünden sorumlu nöronları etkileyen dünyadaki insidansı yıllık 2/100.000 olan nörodejeneratif bir hastalıktır. Son on yılda yapılan çalışmalarda, ALS hastalığının klinik ve genetik olarak heterojen dağılım gösterdiği rapor edilmiştir.  MikroRNA (miRNA)'lar kodlanmayan RNA'lar sınıfındaki moleküllerden olup protein sentezinin transkripsiyon sonrası düzenleyicileri olarak tanımlanıp translasyonu susturma fonksiyonu yaparlar. miRNA genlerinin tanımlanması ile miRNA'ların biyobelirteç olarak kullanılması önem kazanmıştır. Reaktif oksijenler proteinlere, lipitlere ve DNA'ya oksidatif olarak hasarlara yol açabilir. Başta süperoksitdismutaz, katalaz ve glutatyon peroksidaz olmak üzere antioksidan mekanizmalar ile bu reaktif oksijen türleri hücrelerden temizlenir. ALS hastalarında SOD düzeyinin ölçüldüğü çalışmalar sonrası SOD gen mutasyonları ve ekspresyon düzeylerinin araştırılması ile ilgili çalışmalar artmıştır. Bu çalışmada Çukurova bölgesindeki ALS hastalarında ilk defa miRNA ekspresyon düzeyi ölçülerek biyobelirteç olarak kullanılabilirliği araştırılmıştır. Bu amaçla Çukurova bölgesindeki toplamda 20 ALS hastasından kan örnekleri alınarak RT- PCR yöntemi ile miRNA125b ekspresyon düzeyi belirlenmiştir. ALS hastalığının tanısında miRNA125b biyobelirtecinin  kullanılmasının olası olduğu kanıtlanmıştır. 

Anahtar Kelimeler: 	Amyotrophik lateral sklerosis, Süperoksit Dismutaz, Reaktif Oksijen Türleri,  miRNA125b

Abstract:
ALS disease affects the neurons responsible for the control of voluntary muscles. With an incidence of two per 100.000 and a prevalence of four per 100.000 person. The studies done past ten years proved that ALS disease is both clinically and genetically heterogenous. MicroRNAs (miRNAs) are molecules in the class of non-coding RNAs and they are defined as post-transcriptional regulators of protein synthesis and function to silence translation. With the identification of miRNA genes, the use of miRNAs as biomarkers become important. Reactive oxygens can cause oxidative damage to proteins, lipids and DNA. These reactive oxygen species are removed from the cells by antioxidant mechanisms, superoxide dismutase, catalase and glutathione peroxidase. After studies related with measuring SOD levels in ALS patients, the study about SOD gene mutations and expression levels have increased. In this study, miRNA expression level was measured for the first time in ALS patients in Çukurova region and its usability as a biomarker was investigated. For this purpose, blood samples were taken from 20 ALS patients in Çukurova region and the expression level of miRNA125b was determined by RT-PCR method. It was proven that miRNA125b biomarker can be used in the diagnosis of ALS. 

Key Words: 	Amyotrophik Lateral Sclerosis, Süperokside Dismutase,  miRNA 125 -b