Seçilmiş OECD ülkelerinde ekonomik büyümenin kaynakları
Sources of economic growth in selected OECD countries
Yazar: ŞİRİN BÜLBÜL
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE DURGUN KAYGISIZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Ekonomi biliminin son elli yıldır önemi artan ve tartışılan konularından biri ekonomik büyümedir. Zaman ile üretilen ürün miktarının artmasına ekonomik büyüme denir. Ekonomik gelişmeden ya da büyümeden bahsedebilmemiz için üretimde devamlı bir artış meydana gelmesi gerekir. Yoksa ülkede ekonomik durgunluk veya gerileme söz konusu olacaktır.
Diğer bir ifadeyle ekonomik büyüme, bir ülkedeki bütün nüfusu etkileyen ama önemi yeterince kavranamayan kendi bünyesinde iktisat, politika, istatistik ve sosyal yapı kavramlarını barındıran önemli bir makro iktisat konusudur. 
Bu çalışmada, ekonomik büyümenin kaynakları, 1990-2021 ve 1996-2020 yıllarını kapsayan seçilmiş OECD ülkeleri veri seti kullanarak panel veri yöntemi ile analiz edilmiştir. Çalışmada, modeldeki tüm verilere sahip olan yirmi sekiz OECD ülkesi örneklem olarak belirlenmiştir. 
Bu bağlamda kullanılan değişkenler olarak, kişi başına düşen gelir artış oranı (bağımlı değişken), nüfus, teknolojik gelişim (Ar-Ge harcamaları), eğitim (okullaşma oranı), sağlık (bebek ölüm oranı), enflasyon, doğrudan yabancı yatırımlar ve ticari açıklık verilerine panel analizi uygulanmıştır. 
Serilerin durağanlığı araştırılmadan önce birim kök testi için, Breusch-Pagan'ın geliştirdiği Lagrange Multiplier (LM) testinden yararlanılmıştır. Ardından Hadri ve Kurozumi'nin ortaya attığı panel durağanlık testi uygulanmıştır. Daha sonra eğim katsayıları tahmin edilmiştir. Havuzlanmış regresyon, Sabit ekiler ve Rassal etkiler testleri yapıldıktan sonra bu modele En Küçük Kareler yöntemi uygulanabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
1990-2021 yıllarını incelediğimizde, doğrudan yabancı yatırımlar, okullaşma oranı, ticari açıklık ve nüfus değişkenleri ekonomik büyümeyi olumlu yönde etkilerken, bebek ölüm oranları ve enflasyon ise olumsuz yönde etkilemektedir.
1996-2020 senelerinin verilerine baktığımızda açıklayıcı değişkenlerden doğrudan yabancı yatırımlar, ticari açıklık, Ar-Ge, okullaşma oranı ve nüfus bağımlı değişken olan ekonomik büyümeyi pozitif yönde etkilerken, sağlık göstergesi olarak analize dahil edilen bebek ölüm oranları ise negatif yönde etkilemektedir.

Abstract:
Economic growth is one of the most important and discussed topics of economics in the last fifty years. An increase in quantity of output produced in time is called economic growth. In order for to mention about economic development or growth, there must be continuous increase in production. Otherwise, there will be economic stagnation or recession in the country. 
In other words economic growth, is an important macroeconomic subject that affecting all population of a country, contain within itself economy, policy, statistic and social structure, which importance is not sufficiently grasped. 
In this study, the sources of economic growth were analised by panel data method using a dataset of selected OECD countries including the years 1990-2021 and 1996-2020. Twenty-eight OECD countries, which have all dataset in the model, were specified as sample in the study.
In this sense used as the variables, has been applied panel analysis of per capita income (dependent variable), population, technological development (R&D expenses), education (schooling rate), health (infant mortality rate), inflation, foreign direct investment and foreign trade. 
Before looked for steady state of the series, Lagrange Multiplier test (LM) developed by Breusch-Pagan used for the unit root test. After that, the panel stationarity test developed by Hadri and Kurozumi was used. Then slope coefficients was predicted. It was concluded that the Ordinary Least Squares method can be applied to this model after Pooled Regression, Fixed effects and Random effects tests were performed. 
When we analysed the periods 1990-2021, foreign direct investments, education, trade opnennes and population variables have positive affect of economic growth, infant mortality rates and inflation have negative of economic growth. 
When we research the dates for the years 1996-2020, foreign direct investments, trade opnennes, R&D, education and population which are dependent variables have positive affect of economic growth, while infant mortality rates are included in analysis as a health indicator has affect negatively.