Davranışsal iktisat bağlamında gelişmişlik ve mutluluk ilişkisi: ABD örneği
The relationship between development and happiness in the context of behavioral economics: The USA case
Yazar: GÜLAY MERCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YILDIZ ÖZKÖK
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Davranışsal ekonomi = Behavioral economics ; Gayri safi yurtiçi hasıla = Gross domestic product ; Gini katsayısı = Gini coefficient ; Mutluluk = Happiness ; İşsizlik = Unemployment

Özet:
Neoklasik iktisatçılar, bir bireyin mal ve hizmetlerden elde ettiği faydayı, aldığı kararlar sonucu ortaya koyduğu tercihlerden ve davranışından çıkarmıştır. Bu yaklaşım, bireysel fayda veya refahın, bireyin tercihlerinin ne ölçüde yerine getirildiği temeline dayanmaktadır. Bireylerin rasyonel, tam bilgiye sahip oldukları ve faydayı en üst düzeye çıkarmaya çalıştıkları varsayımı ile yaptıkları seçimler, tanım gereği beklenen faydayı en üst düzeye çıkaran seçimlerdir. Bununla birlikte, ekonomistler ve psikologlar, tercihlerin genellikle seçimlerin sonuçlarıyla ilişkili refahın çok iyi bir yol gösterici olmadığına ve fayda hakkında düşünmenin ve faydayı ölçmenin alternatif yollarına yönelmiştir. Bireylerin sınırlı rasyonel olduğu görüşü bireylerin karar ve tercihlerinde tam bilgiye sahip olmadıklarını ve sosyal, duygusal ve zihinsel faktörlerin de etkili olduğunu ileriye süren davranışsal iktisat yaklaşımı ile açıklanmaktadır.
Bu çalışmada, toplumsal fayda ve bireysel iyi oluş belirleyicileri olarak gelişmişlik seviyesi olarak kabul edilen bazı makroekonomik göstergeler ile mutluluk arasındaki ilişkiyi davranışsal iktisat bağlamında ele alınmaktadır. Çalışmada ele alınan ABD örneği 1970-2020 yılları arasını kapsamaktadır. Gelişmişlik göstergesi olan kişi başına düşen GSYİH, işsizlik oranı ve gelir dağılımı ölçümünde kullanılan Gini kat sayısı ile mutluluk endeksi ilişkisi analiz edilmiştir. Ekonometrik analizle önce değişkenlerin durağanlığını belirlemek için Lee-Strazicich birim kök testi kullanılmıştır. Eş bütünleşme ilişkisini belirlemek için Hatemi-J Eş bütünleşme testi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisini belirlemek için Hatemi-JBootstrap analizi kullanılmıştır.
Analiz bulgularına göre, değişkenlerin farkı alınarak durağan hale getirilmiş ve değişkenler arasında uzun dönem eş bütünleşme ilişkisi olduğu saptanmıştır. Hatemi-J Bootstrap nedensellik analizine göre değişkenler arasında nedensellik ilişkisi bulunamamıştır. Ancak zamana göre nedensellik analizi sonucunda değişkenler arası nedensellik ilişkisi saptanmıştır. Mutluluk ve makroekonomik değişkenler arasında dönemsel olarak nedensellik ilişkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Neoclassical economists have subtracted the benefit of an individual's goods and services from his preferences and behavior as a result of his decisions.This approach is based on the extent to which individual benefit or well-being meets the individual's preferences.The choices that individuals make with the assumption that they have rational, complete information and try to maximize the benefit are the choices that maximize the expected benefit by definition. Economists and psychologists, however, have turned to the fact that preferences are often not a very good guide to the well-being associated with the results of choices, and to alternative ways of thinking about the benefit and measuring the benefit. The opinion that individuals are limited rational is explained by the behavioral economy approach, which suggests that individuals do not have full knowledge of their decisions and preferences and that social, emotional and mental factors are also effective.
In this study, the relationship between some macroeconomic indicators considered as the level of development as social benefit and individual well-being determinants and happiness is discussed in the context of behavioral economics. The US example discussed in the study covers the years 1970-2020. The relationship between the per capita GDP, unemployment rate and the Gini coefficient used in the measurement of income distribution and the happiness index, which is an indicator of development, was analyzed. Firstly, Lee-Strazicich unit root test was used to determine the stationarity of the variables with econometric analysis. Hatami-J Cointegration test was used to determine the cointegration relationship. Hatemi-J Bootstrap analysis was used to determine the causality relationship between the variables.
According to the analysis findings, the variables were made stationary by taking the difference and it was determined that there was a long-term cointegration relationship between the variables. According to the Khatami-J Bootstrap causality analysis, no causality relationship was found between the variables. However, as a result of the causality analysis according to time, the causality relationship between the variables was determined. It was concluded that there is a causal relationship between happiness and macroeconomic variables periodically.