Hodgkin Lenfoma hastalarında ABVD kemoterapisi sonrası gelişen nötropeni ve sağkalım ilişkisi
Relationship between neutrophil counts following ABVD chemotherapy and survival in Hodgkin's Lymphoma cases
Yazar: ECEM TAŞKIRAN GÜZEL
Danışman: DOÇ. DR. OZAN SALİM
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
HL, tüm lenfomalar içinde nadir görülen ve kür oranı yüksek bir hematolojik malignitedir. Tedavide uzun yıllardır en sık kullanılan kemoterapi komibasyonu ABVD kemoterapisidir. Kemoterapi ilişkili hematotoksisite; kemoterapide doz sınırlayıcı veya tedavinin ertelenmesi gibi olumsuz yan etkiler oluşturabilmektedir. Bu çalışmada amacımız tedavi ilişkili görülen nötropenin genel sağkalım, progresyonsuz sağkalım ve tedavi yanıtlarına etkilerini araştırmaktı.
Bu amaçla retrospektif olarak kayıtlarına ulaşılabilen 123 hasta çalışmaya dahil edilerek, demografik verileri, tanı tarihleri, evreleri, kemoterapiden önceki ve kemoterapiden sonraki 5-11 ve 20-26.günlerdeki nötrofil değerleri, tedavi yanıtları, progresyon veya ölüm tarihleri B semptomu, ekstranodal tutulum, bulky hastalık, febril nötropeni gelişimi, radyoterapi öyküsü, G-CSF gereksinimi verileri kaydedildi. 
Ortanca takip süresi 35.5 ay olarak (min:36 max:46 ay) olarak bulundu. Hastalar nötrofil değeri 1000 mm³ sınır olarak kabul edilerek 5-11 ve 20-26.günlerde nötrofil değeri 1000 mm³ altı ve üstü olarak 2 gruba ayrıldı. 5-11 ve/veya 20-26.günlerde nötrofil değeri 1000 mm³ üstü ve altındaki hastalar demografik özellikler tedavi yanıtları ve progresyonsuz sağkalım ve genel sağkalım süreleri açısından karşılaştırıldı.
5 yıllık progresyonsuz sağkalım %68.2 (%95 CI %64-%79) iken 5 yıllık genel sağkalım %88.7 (%95 CI %84,5-%96,5) olarak bulundu.
5-11.günlerde nötrofil değeri 1000/mm³ altında olan grupta genel sağkalım süresi istatistiksel anlamlı olarak daha kısaydı (p=0,027). Progresyonsuz sağkalım açısından nötrofil değeri 1000 üstü ve altında olan grupta anlamlı farklılık bulunmamıştır.
20-26. günlerde nötrofil değeri 1000/mm³ altında ve üstünde olan grupta PFS ve OS açısından anlamlı farklılık bulunmamıştır.
Tedavi yanıtları incelendiğinde nötrofil değeri ile ara değerlendirme ve tedavi sonu PET-BT yanıtları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmadı. 
Demografik ve klinik veriler incelendiğinde sadece yaş genel sağkalıma etki eden bir faktör olarak bulundu. Cinsiyet, evre, B semptomu, ekstranodal tutulum, bulky tutulum, febril nötropeni, G-CSF kullanımı, radyoterapi öyküsü ile genel sağkalım açısından anlamlı ilişki bulunmadı. 
HL hastalarında nötropeni ile sağkalım ilişkisini inceleyen benzer çalışmalarda tedavi ilişkili nötropeninin genel sağkalıma olumlu katkısı olduğu sonucu bulunmuştur. Çalışmamızda nötropeni kolunda genel sağkalım avantajı sağlanamamasının nedenleri olarak; ölüm görülen hastalarda nötropenik komplikasyonların daha fazla görülmüş olması, medyan yaşın diğer çalışmalara göre daha fazla olması, tanı anında ileri evre hastaların daha fazla olması ve febril nötropeninin diğer çalışmalara göre daha fazla görülmesi sayılabilir.
Bu konuda yapılacak ileri çalışmalar ile nötropeninin sağkalıma etkisinin araştırılmasının önemli olduğu kanaatindeyiz.

Anahtar Kelimeler: Hodgkin lenfoma, ABVD, Nötropeni, Prognostik faktörler

Abstract:
HL is a rare hematological malignancy among all lymphomas with a high cure rate. ABVD chemotherapy is the most commonly used chemotherapy combination for many years. Chemotherapy-associated hematotoxicity can cause adverse side effects such as dose-limiting or delaying treatment in chemotherapy. Our aim in this study is to investigate the effects of treatment-related neutropenia on progression free survival, overall survival and treatment responses. 
For this purpose, 123 patients whose records could be accessed retrospectively were included in the study and their demographic data, diagnosis dates, stages, neutrophil values before chemotherapy and on days 5-11 and 20-26 after chemotherapy, treatment responses, progression and/or death dates, B symptoms, extranodal involvements, bulky involvements, febrile neutropenia history, radiotherapy status, G-CSF requirement data were recorded. 
The median follow-up period was 35.5 (36-46) months. The patient population was divided into two groups according to the neutrophil cutoff value of 1000/mm3. Those who had absolute neutrophil count lower than 1000/mm3 on days 5-11 and/or 20-26 were included in the neutropenia group. The others who did not have an absolute neutrophil count lower than 1000/mm3 were set in the non-neutropenia group.  
In the general population, the 5-year PFS was 68.2% (95%CI 64%-79%) while the 5-year OS was 88.7% (95%CI 84.5%-96.5%). 
The OS was found to be significantly shorter in the group whose neutrophil counts were below 1000/mm3 on days 5-11 than those whose neutrophil value was above or equal to 1000/mm3 on the same days regardless of days 20-26. However, no significant difference was observed in terms of PFS between these two groups. 
There were no significant differences in PFS and OS durations between the group who had neutrophil counts below 1000/mm3 on days 20-26 and the group who had neutrophil counts above or equal to 1000/mm3 on days 20-26. 
When the treatment responses were examined, no statistically significant differences were found between the neutrophil value and the interim PET-CT responses and end-of-treatment PET-CT responses. 
When demographic and clinical data were examined, only age was found to be a factor affecting overall survival. There was no significant effect of gender, stage, B symptoms, extranodal involvement, bulky involvement, febrile neutropenia, use of G-CSF and radiotherapy history on OS. 
Similar studies examining the relationship between neutropenia and survival in HL patients found that treatment-related neutropenia had a positive contribution to overall survival. In our study, the reasons for not providing an overall survival advantage in the neutropenia arm; neutropenic complications are more common in patients who died, the median age is higher than the population in the other studies, the advanced stage at the time of diagnosis is more common in our study and the higher incidence of febrile neutropenia comparing to other studies could be the reasons. 
We believe that it is important to investigate the effect of neutropenia on survival with further studies on this subject.  

Key Words: Hodgkin lymphoma, ABVD, Neutropenia, Prognostic indicator