Aydıncık (İçel) yöresinin tektono-stratigrafisi ve jeolojik evrimi
Tectono-stratigraphy and geological evolution of Aydıncık (İçel) area
Yazar: HAYATİ KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. ULVİ CAN ÜNLÜGENÇ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Jeolojik evrim = Geological evolution ; Mersin-Aydıncık = Mersin-Aydıncık ; Orta Toroslar = Middle Taurus ; Stratigrafi = Stratigraphy ; Tektonostratigrafi = Tectonostratigraphy

Özet:
öz DOKTORA TEZİ AYDINCIK (MERSİN) YÖRESİNÎNTEKTONO-STRATİGRAFİSİ VE JEOLOJİK EVRİMİ Hayati KOÇ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ ANABÎLİM DALI Danışman : Doç. Dr. Ulvi Can ÜNLÜGENÇ Yıl: 2003, Sayfa: 284 Jüri : Prof. Dr. Cavit DEMİRKOL : Prof. Dr. Selim İNAN : Doç. Dr. Erol ÖZER : Doç. Dr. Kemal GÜRBÜZ Orta Toroslar'da Aydıncık ve civarının tektono-stratigrafisini ortaya koymak ve Toros kuşağının jeolojik evrimine katkı koymayı amaçlayan bu çalışmada; Tersiyer çökelleriyle örtülen, stratigrafi, kaya türü, yapısal özellikler açısından birbirinden farklı havzaları temsil eden, birbirleri ile tektonik ilişkili iki tektonik birlik ve bunları açısal uyumsuzlukla üzerleyen karbonat istifi tanımlanmıştır. Bu birlikler güneyde yer alan "Geyikdağı Tektonik Birliği" ve kuzeyde yer alan Aladağ Tektonik Birliği" dir. Bunları üzerleyen karbonat istifi bu çalışmada "Mesozoyik Çökelleri" olarak incelenmiştir. Geyikdağı Tektonik Birliği içerisinde, İnfra-Kambriyen-Üst Permiyen zaman aralığında çökelmiş bulunan 1 1 formasyon ayntlanmıştır. Bunlar tabandan itibaren; Sipahili, Hüdai, Çaltepe, Eğripmar, Hırmanlı, Karayar, Sığırcık, Büyükeceli, Akdere, Korucuk ve Kırtıldağı formasyonlarıdır. Aladağ Tektonik Birliğinde ise; Orta Devoniyen-Alt Triyas yaş konağı arasında çökelen 4 formasyon ayırtlannuştır. Bu birimler yaşlıdan gence doğru; Gölboğazı, Dikenlidere, Dumlugöze ve Mediova formasyonlarıdır. Bu iki tektonik birlik, başlıca karbonatlardan oluşan Mesozoyik istifleri tarafından açısal uyumsuzlukla üzerlenmektedir. Bütün bu birimler, Üst OHgosen-?Alt Miyosen yaşlı Derinçay, Alt-Orta Miyosen yaşlı Mut formasyonları tarafından açısal uyumsuzlukla örtülmektedirler. Çalışma alanında Triyas döneminde Aladağ Tektonik Birliği Geyikdağı Tektonik Birliği üzerine kuzeyden itilmiştir. Geç Kretase ve sonrası dönemde Alpin Orojenezine bağlı olarak bölge yoğun bir tektonizma geçirmiş olup, her iki tektonik birliklerin ve Mesozoyik çökellerin birbirleri ile olan dokanaklan çoğu yerde faylı ve yer yer de kendi içlerinde bindirmeli, kıvrımlı ve ekayh yapılar kazanmışlardır. Bu çalışmada edinilen yapısal veriler, bölgenin genel olarak KB-GD yöndeki sıkıştırma kuvvetlerinin etkisinde kaldığı ve buna bağlı olarakta KD-GB gidişli bindirme ve ters faylar ile kıvrım eksenlerinin geliştiğini göstermektedir. Çalışma alanındaki veriler, bölgenin İnfra-Kambriyen-Kambriyen dönemi boyunca çökelim alanı olduğu, Ordovisiyen döneminde ise bir yükselim alanı olarak gözlenmektedir. Orta-Geç Paleozoyik süresince ise bölge karbonat platformu niteliğini kazanmıştır. Geç Triyas 'tan önce bir sıkışma rejiminin etken olduğu, Geç Triyas'ta da Geç Paleozoyik karbonat platformunun riftleştiği görülmektedir. Bölgede Jura-Kretase süresi boyunca karbonat platformu halinde olup, Geç Kretase ve sonrası dönemde Afrika-Avrasya yaklaşımına bağlı, kompresyonel tektonik rejim etkisiyle bölgede güneye doğru bindirmelerin geliştiği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Orta Toroslar, Aydıncık, Geyikdağ Tektonik birliği, Aladağ Tektonik birliği, tektono-stratigrafi.

Abstract:
ABSTRACT Ph.D. THESIS TECTONO-STRATIGRAPHY AND GEOLOGICAL EVOLUTION OFAYDINCIK (MERSİN) AREAHayati KOÇ DEPARTMENT OF GEOLOGICAL ENGINEERING INSTITU OF NATURAL AND APPLIED SCIENCES UNIVERSITY OF ÇUKUROVA Supervisor :Assoc. Prof. Dr. Ulvi Can ÜNLÜGENÇ Year: 2003, Pages: 284 Jury : Prof. Dr. Cavit DEMİRKOL Prof. Dr. Selim İNAN Assoc. Prof. Dr. Erol ÖZER Assoc. Prof. Dr. Kemal GÜRBÜZ With the aim of exploring tectono-stratigraphy of Aydıncık and its surroundings within the Mid-Taurides and explaining the geological evolution of the Tauride belt by having some valuable field data; here, two tectonic units, which are overlain by Tertiary sediments and have tectonic contact relations each other and representing that were formed in different basinal settings regarding to their stratigraphy, rock type and structural properties, and, unconformably overlying carbonate sequences were defined in this study. These tectonic units are called the Geyikdağ Tectonic Units in the south and the Aladağ Tectonic units in the north. The carbonate sequences overlying these tectonic units have been examined as Mesozoic sediments in this study. 1 1 formations, which were deposited within the time period of Infra-Cambrian- upper Permian, were mapped in the Geyikdağ Tectonic units. These are called Sipahili, Hüdai, Çaltepe, Eğripınar, Hırmanh, Karayar, Sığırcık, Büyükeceli, Akdere, Korucuk and Kırtıldağı formations from bottom to the top. 4 formations, which were deposited within the time period of middle Devonian-lower Triassic, were distinguished in the Aladağ Tectonic Unit. These units from bottom to the top are called Gölboğazı, Dikenlidere, Dumlugöze and Mediova formations. These two tectonic units are overlain by Mesozoic carbonates with angular unconformity. All these units are covered by Miocene Derinçay and Mut formations with angular unconformity. Aladağ Tectonic Unit tectonically emplaced onto the Geyikdağ Tectonic Unit from the north during Triassic time in the study area. The study area is highly affected from intensive tectonism formed in response to the Alpine orogenesis during the late Cretaceous and following period, thus, the contact relationship between the tectonic units and the Mesozoic sediments are almost everywhere tectonic and partly internally thrusted, folded and imbricated. The structural evidence arised from this study demonstrates that the area has controlled by NW-SE trending compressional tectonic regime, hence, NE-SW trending thrust, reverse faults and fold axis occurred. The data obtained from the area shows that the first lithological units were deposited in the area during Infra-Cambrian-Cambrian period, and the time period of Ordovician is represented by an uplifted area. During the mid-late Paleozoic era, the area gained its carbonate platform characteristics. A compressional tectonic regime was effective during earlier stage of late Triassic time, followed by late Paleozoic carbonate platform rifting during late Triassic period. Anahtar Kelimeler: Middle Taurides, Aydıncık, Geyikdağ Tectonic unit, Aladağ Tectonic unit, tectono-stratigraphy. II