Evliliğe yüklenen anlam ile yalnızlık arasındaki ilişkide umutsuzluğun aracı rolü
The mediator role of hopelessness in the relationship between the meaning attributed to marriage and loneliness
Yazar: KÜBRA DOMBAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EROL UĞUR
Düzce Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Evlilik = Marriage ; Evlilik ilişkisi = Marital relationship ; Umutsuzluk = Hopelessness ; Yalnızlık = Loneliness ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmada, evliliğe yüklenen anlam, yalnızlık, umutsuzluk ve bazı değişkenler (cinsiyet, yaş, romantik ilişki durumu) açısından incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu 348 kadın ve 219 erkek olmak üzere 567 bireyden oluşmaktadır. Evliliğe yüklenen anlam ile ilgili veriler "Evliliğe Yüklenen Anlam Ölçeği" (Özabacı ve diğ., 2018), yalnızlık ile ilgili veriler "UCLA Yalnızlık Ölçeği Kısa Formu" (Doğan ve diğ, 2011), umutsuzluk ile ilgili veriler "Beck Umutsuzluk Ölçeği" (Seber, 1991) ile toplanmıştır. Araştırmanın hipotezleri doğrultusunda araştırma verileri Pearson Korelasyon Analizi ve Bağımsız Gruplar t Testi kullanılarak analiz edilmiş olup evliliğe yüklenen anlam ve yalnızlık arasındaki ilişkide umutsuzluğun istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde aracılık rolünün olup olmadığı aracı model kullanılarak test edilmiştir. 
Araştırma sonucunda, evliliğe yüklenen pozitif anlam ile negatif anlam, yalnızlık ve umutsuzluk arasında negatif yönde, yaş ile arasında pozitif yönde istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişkinin olduğu bulunmuştur. Aynı zamanda test edilen aracı modelde, evliliğe yüklenen pozitif ve negatif anlam ile yalnızlık arasındaki ilişkide umutsuzluğun kısmi aracı role sahip olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte evliliğe yüklenen anlamın cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüş ve evliliğe atfedilen pozitif anlamın kadınlarda erkeklere göre daha yüksek; negatif anlamın ise kadınlarda erkeklere göre daha düşük olduğu belirlenmiştir. Ayrıca yalnızlığın ve umutsuzluğun cinsiyete göre anlamlı düzeyde farklılaştığı görülmüştür. Erkeklerin yalnızlık ve umutsuzluk düzeyleri kadınlardan daha yüksek bulunmuştur. Bununla birlikte evliliğe yüklenen pozitif anlam, bireyin romantik ilişki durumuna göre istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde farklılaşmış olup evliliğe yüklenen pozitif anlamın romantik ilişkisi olan bireylerde olmayanlara göre daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Evliliğe yüklenen negatif anlam, yalnızlık ve umutsuzluk ise bireyin romantik ilişki durumuna göre anlamlı düzeyde farklılaşmamıştır. Elde edilen bulgular, ilgili alanyazın bağlamında tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Evlilik, evliliğe yüklenen pozitif anlam, evliliğe yüklenen negatif anlam, yalnızlık, umutsuzluk.

Abstract:
In this study, the meaning attributed to marriage was examined in terms of loneliness, hopelessness and some variables (gender, age, romantic relationship status). The study group of the research consists of 567 individuals, 348 women and 219 men. Data on meaning attributed to marriage "Meaning Attributed to Marriage Scale" (Özabacı et al., 2018), data on loneliness "UCLA Loneliness Scale Short Form" (Doğan et al., 2011), data on hopelessness "Beck Hopelessness Scale" (Seber, 1991). In line with the hypotheses of the research, the research data were analyzed using Pearson Correlation Analysis and Independent Groups t-Test, and whether hopelessness had a statistically significant mediating role in the relationship between the meaning attributed to marriage and loneliness was tested using an intermediary model.
As a result of the research, it was found that there was a statistically significant relationship between the positive meaning attributed to marriage and negative meaning, loneliness and hopelessness, and a positive relationship between age and age. At the same time, in the mediator model tested, it was determined that hopelessness had a partial mediator role in the relationship between the positive and negative meaning attributed to marriage and loneliness. However, it was observed that the meaning attributed to marriage differed statistically significantly according to gender, and the positive meaning attributed to marriage was higher in women than in men; it was determined that the negative meaning was lower in women than in men. In addition, it was observed that loneliness and hopelessness differed significantly according to gender. Men's loneliness and hopelessness levels were found to be higher than women's. However, the positive meaning attributed to marriage differed statistically significantly according to the individual's romantic relationship status, and it was concluded that the positive meaning attributed to marriage was higher in individuals with a romantic relationship than in those who did not. The negative meaning, loneliness and hopelessness attributed to marriage did not differ significantly according to the individual's romantic relationship status. The findings were discussed in the context of the relevant literature.

Keywords: Marriage, positive meaning attributed to marriage, negative meaning attributed to marriage, loneliness, hopelessness.