Performans sanatında kadın-erkek eşitsizliğinin şiddet kavramı bağlamında ele alınışı
Department of considering inequality between men and women as violence in performance art
Yazar: SENA SAFİNAZ DALKIN
Danışman: DOÇ. DR. SEHRAN DİLMAÇ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Sanat Eğitimi Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Kadın-erkek eşitsizliğinin temelleri Antik Döneme kadar dayanmaktadır. Günümüz dünyasının şekillenmesine ön ayak olan Antik Dönemde kadın erkek eşitsizliği ile ilgili pek çok söylem vardır. Bu söylemlerde sanata dair ilk eleştiri eserini veren Aristoteles'in Poetika'sında kadının erkekten daha önemsiz olduğuyla ilgili söylemleri bulunmaktadır. Bilinen/yazılı tarihin kökleri ve dünyanın gördüğü belki de ilk düşünür ve ilk sanat eleştirmeni olmak birleştiğinde, sanata dair verilen veya sahnelenen her eser/performansta, bir diğer deyişle; süregelen tarihte, bu düşüncenin izlerini görmek mümkündür. Tarih boyunca bu eşitsizlikten doğan ana ve alt temalar olsa da kadın performans sanatçılarında şiddet temasının ağır bastığı görülmektedir. Performans sergileyen erkek ve kadın performans sanatçılarının performanslarına baktığımızda, şiddet temasını işlemekle beraber erkek sanatçılar merak duygusundan kadın sanatçılar ise insan vücudunun sınırlarını zorlamak gibi bir fikirle bu işe yöneldikleri görülmektedir. Çünkü kadın geçmişten bu yana erkek egemen toplum gelenekleri çerçevesinde hangi çağda yaşamış olursa olsun kendisini şiddetin içinde bulmuştur. Erkek ise daha çok merak duygusundan kaynaklı şiddet konulu performanslarını sergilemiştir. Dolayısıyla da kadının ve erkeğin performans sanatlarındaki motivasyonları ve vermek istedikleri mesajlar birbirlerinden uzaklaşır. Kadın sanatçı, ana teması şiddet olmasa bile, hayatının bir evresinde şiddeti yaşadığı/maruz kaldığı için, performansının bir kısmında, simge şeklinde bile olsa, şiddet izlerini yansıtır. Bu çalışmanın amacı performans sanatında şiddet kavramının kadın erkek eşitsizliği bağlamında ele almaktadır.

Abstract:
The foundations of inequality between men and women date back to the Ancient Times. There are many sayings about the inequality between men and women in the ancient period, which led to the shaping of today's world. Aristotle, who gave the first criticism of art in these discourses, has statements in his Poetics that women are less important than men. When the roots of known/written history and being perhaps the first thinker and first art critic the world has ever seen are combined, in every work/performance about art given or staged, in other words; It is possible to see the traces of this thought in the ongoing history.Although there have been main and sub-themes arising from this inequality throughout history, it is seen that the theme of violence predominates in female performance artists. When we look at the performances of a male and a female performance artists performing, although the male artists deal with the theme of violence, the female artists have turned to this work with the idea of pushing the limits of the human body because of a sense of curiosity.Because from the past, women have found themselves in violence no matter what age they have lived within the framework of male-dominated society traditions. Male on the other hand, gave their works mostly because of the curiosity.In this way, the motivations of men and women in performing arts and the messages they want to convey diverge from each other.Even if the main theme is not violence, the female artist reflects the traces of violence in a part of her performance, even in the form of a symbol, as she has experienced violence at some point in her life.The aim of this study is to discuss the concept of violence in performance art in the context of gender inequality.