Siyanotik doğumsal kalp hastalığı olan infantlarda kemik mineral dansitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of bone mineral density in infants with cyanotic heart disease
Yazar: VEDAT OKUTAN
Danışman: DOÇ.DR. MUSTAFA KORAY LENK
GATA / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2000
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
VI. ÖZET SİYANOTİK DOĞUMSAL KALP HASTALIĞI OLAN İNFANTLARDA KEMİK MİNERAL DANSİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Doğumsal kalp hastalığı (DKH) olan çocuklarda malnutrisyon ve bunun sonucunda oluşan büyüme geriliği sık karşılaşılan bir sorundur. Artmış enerji gereksinimi ve düşük kalori alımı, malabsorbsiyon ve eşlik eden diğer hastalıklar gibi faktörlerin yanı sıra kalp lezyonunun tipine bağlı olarak görülen siyanoz ve hipoksemi büyüme geriliğine neden olmaktadır. Bu çalışmada DKH bulunan olgulardaki büyüme geriliğinin klinik değerlendirmesinin yanı sıra kemik mineral dansitometri (KMD) ölçümü yapılarak, siyanotik, asiyanotik ve normal infantlardan elde edilen değerler karşılaştırılmış; bu değerler ile büyüme geriliği ve hipokseminin derecesi arasında ilişki olup olmadığı araştırılmıştır. Çalışma, yaşları 2-12 ay arasında değişen 20 siyanotik, 25 asiyanotik DKH olgusu ile aynı yaş grubundan 30 sağlıklı kontrol olgusu üzerinde, "Dual Energy X-ray Absorptiometry" yöntemi kullanılarak L2-Ulomber vertebra seviyelerinden yapılan KMD ölçümü ile gerçekleştirildi. Klinik değerlendirmede DKH'lı 45 olgudan 13'ünün (% 28) ağırlığının, 9'unun (% 20) hem boy hem de ağırlığının 3 persentilin altında olduğu; ağırlık ortalamasının hem siyanotik hem de asiyanotik grupta kontrol grubundan daha düşük olduğu, boy ortalamasının ise siyanotik grupta diğer iki gruptan daha düşük olduğu saptandı. KMD ölçümlerinde, asiyanotik DKH olguları ile kontrol grubunun değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmaz iken, siyanotik DKH bulunan olguların KMD değerleri her iki gruptan anlamlı olarak daha düşük bulundu. Siyanotik olgularda KMD değerlerindeki düşüklük klinik büyüme geriliği ile birliktelik gösteriyordu. KMD değerleri ile hipokseminin derecesi arasındaki ilişki araştırıldığında, PaÛ2 < 40 mmHg, SaÛ2 < % 80 olan olgularda KMD değerlerinin daha düşük olduğu, oksijen basınç ve satürasyonunun yükselmesi ile KMD değerlerinin yükseldiği saptandı. Sonuç olarak, hipokseminin DKH'larında büyüme geriliği ve KMD değerlerinde azalmaya neden olduğu, bu olgularda büyüme geriliğini önleyebilmek için hipoksemiyi düzeltecek palyatif veya düzeltici işlemlerin mümkün olduğu kadar erken dönemde yapılması gerektiği kanısına varıldı. 33

Abstract:
VII. SUMMARY EVALUATION OF BONE MINERAL DENSITY IN INFANTS WITH CYANOTIC CONGENITAL HEART DISEASE Malnutrition and the resultant growth retardation are common problems in children with congenital heart disease (CHD). Increased energy requirement and low caloric intake, malabsorption, the other accompanying diseases, and the presence of cyanosis and hypoxemia with varying degrees of severity according to the type of heart disease all contribute to the development of growth retardation. In this study growth retardation was clinically evaluated in infants with CHD by recording growth parameters including body weight and length, and head circumference and by making bone mineral density (BMD) measurements in cyanotic, acyanotic and healthy (control) infants; and the relationship between the BMD values and the growth retardation, and hypoxemia was investigated. BMD measurements were performed at L2-L4 lumbar vertebrae by "Dual Energy X-Ray Absorptiometry" in 20 cyanotic, 25 acyanotic and 30 healthy infants with ages ranging between 2 to 12 months. Thirteen (28 %) of the 45 cases with CHD were found to have body weight below third centile whereas 9 (20 %) of these cases had both body weight and length below third centile. Cyanotic and acyanotic patient groups had significantly less body weight when compared to control group, and body length was significantly shorter in cyanotic patient group when compared to the other two groups. BMD measurements of the acyanotic CHD group did not differ significantly from those of the control group whereas BMD values of the cyanotic CHD group were significantly lower than those of the other two groups. This difference was more prominent in those cases with body weight and length below the third centile. Investigation of the relationship between BMD values and severity of hypoxemia revealed that BMD values were significantly lower in cases with PaÛ2 of < 40 mmHg and SaC-2 of < 80 %, and that BMD values increased with the increasing values of oxygen pressure and saturation. We conclude that hypoxemia may cause growth retardation and may lower BMD values in infants with CHD, and that palliative or corrective measures should be performed in these cases to prevent growth retardation reducing the severity of hypoxemia. 34