S.B.Ü. İzmir Tıp Fakültesi Tepecik Eğitim Araştırma Hastanesi'nde çalışan asistan hekimlerin akılcı ilaç kullanım ve hasta merkezli yaklaşım hakkında bilgi düzeyleri
Awareness and practical practices on bad news working between assistant physicians working at Health Sciences University İzmir Faculty of Medicine Tepecik Education and Research Hospital
Yazar: RAHMİ ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. BAKİYE NURDAN TEKGÜL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada SBÜ İzmir Tıp Fakültesi Tepecik Eğitim Araştırma
Hastanesi'nde çalışan asistan hekimlerin akılcı ilaç kullanımı ve hasta merkezli
yaklaşım hakkında bilgi düzeylerini ölçerek bunları etkileyen faktörler ve kendi
aralarındaki ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Nisan-Mayıs 2023 tarihleri arasında S.B.Ü İzmir Tıp
Fakültesi Tepecik Eğitim Araştırma Hastanesi'nde yapıldı. Arştırma evreninini bu
hastanede aile hekimliği, genel cerrahi, kadın ve doğum hastalıkları ve pediatri
bölümünde çalışan 289 asistan hekim oluşturmaktadır. Örneklem boyutu için Epi
İnfo 7.2 programı kullanılarak %95 güven aralığı, %5 hata payı ve %50 sıklık
değerleriyle minimum 166 kişiye ulaşılması hedeflenmiş olup çalışmaya katılmaya
gönüllü olan 166 kişiyle araştırma tamamlanmıştır. Tabakalı örnekleme yöntemi
kullanılmıştır. Toplanan veriler SPSS 26.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Tüm çözümleyici analizlerde istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul
edilmiştir
Bulgular: Bu çalışmaya katılan asistan hekimlerin %65,7' sinin yaş aralığı
26-30'dur. Hekimlerin %60,8'i kadın ve %52,4'ü bekardır. Katılımcıların
çoğunluğunu Kadın Hastalıkları ve Doğum hekimleri (n=56, %33,7) oluşturmaktadır.
Hekimlerin bir hastaya ayırdığı süre ortalama 8,15±3,51(2-20) dk'dır. Hekimlerden
daha çok branşı aile hekimi olanların Akılcı İlaç Kullanımı (AİK) ile ilgili eğitim
almış olduğu ve hastaya reçetelenen ilaç hakkında her zaman/genellikle bilgi verdiği
bulunmuştur. Katılımcıların %4,8' i her zaman/genellikle muayene etmeden hastaya
reçeteleme yaptığını belirtmiştir. Katılımcılardan %86,1'inin AİK hakkında eğitim
alma isteğinin olduğu saptanmıştır. Hekimlerin AİK hakkında bilgi düzeyi algısı orta seviye olanların HHYÖ bakım alt boyut puanı daha yüksek ve AİK kavramını tam
bilenlerin HHYÖ bakım, paylaşım ve toplam puanları istatistiki olarak anlamlı
şekilde daha yüksek olduğu saptanmıştır.
Sonuç: Bu çalışmanın ülkemizde hasta merkezli yaklaşım ve akılcı ilaç kullanımını
beraber değerlendiren nadir çalışmalardan biri olması sebebiyle literatüre önemli
katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Aile Hekimliği disiplininin temel özelliklerinden
olan hasta merkezli yaklaşımı ve akılcı ilaç kullanımı bilgisinin birbirine katkısının
olduğunun saptandığı bu çalışma, aile hekimliği ihtisasında ve tıp eğitiminde bu
konularda düzenli eğitimlere yer verilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler: Akılcı İlaç Kullanımı, Hasta merkezli yaklaşım, Hasta-Hekim
Yönelim Ölçeği

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to measure the knowledge levels of resident
physicians working at SBU Izmir Medical Faculty Tepecik Training and Research
Hospital about rational drug use and patient-centered approach, and to examine the
factors affecting them and the relationship between them.
Materials and Methods: This study was carried out between April-May 2023 at
Izmir Medical Faculty Tepecik Training and Research Hospital. The research
population consists of 289 assistant physicians working in family medicine, general
surgery, obstetrics and gynecology and pediatrics departments in this hospital. For
the sample size, using the Epi Info 7.2 program, it was aimed to reach a minimum of
166 people with 95% confidence interval, 5% margin of error and 50% frequency
values, and the study was completed with 166 volunteers to participate in the study.
Stratified sampling method was used. The collected data were analyzed using the
SPSS 26.0 program. Statistical significance level was accepted as p<0,05 in all
analytical analyses.
Results: The age range of 65,7% of the resident physicians participating in this study
is 26-30. 60,8% of physicians are female and 52,4% are single. The majority of the
participants were Gynecologists and Obstetricians (n=56, 33,7%). The average time
allotted by physicians to a patient is 8,15±3,51(2-20) minutes. It has been found that
those who have more family medicine branches than physicians have received
training on Rational Drug Use (RDU) and always/usually inform the patient about
the prescribed drug. It was determined that 86,1% of the participants had a desire to
receive training on RHC. It was determined that those who have a medium
perception of knowledge about AIC of physicians have a higher level of care
sub-dimension score, and those who fully understand the concept of AIK have a
statistically significantly higher level of care, sharing, and total scores.
Conclusion: It is thought that this study will make a significant contribution to the
literature, as it is one of the rare studies evaluating patient-centered approach and
rational drug use together in our country. This study, which determined that the
patient-centered approach and rational drug use knowledge, which are the main
features of the Family Medicine discipline, contribute to each other, reveals that
regular training on these issues should be included in family medicine residency and
medical education.
Key Words: Rational Medicine Use, Patient-Centered Care, Patient-Practitioner
Orientation Scale