İllüstrasyonun temsil gücü: 1929-1938 Milliyet ve Cumhuriyet gazetesi illüstrasyonlarının ikonoloji yöntemiyle incelenmesi
The representational strength of illustration: An analysis of 1929-1938 Milliyet and Cumhuriyet newspaper illustrations with the method of iconology
Yazar: BELGİN İPEK
Danışman: PROF. DR. PELİN ÖZTÜRK GÖÇMEN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Medya Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu çalışmada, 1929-1938 yılları arasında Cumhuriyet ve Milliyet gazetelerinde yer alan editoryal illüstrasyonlar araştırılmıştır. İllüstrasyon sıra dışı olanın ve sıra dışı olmayanın, günlük hayatın, toplum pratiklerinin, ideolojilerin, iktidar politikalarının, protestoların temsili olarak tarihte belirir. Geçmiş ve gelecek arasında taşıyıcıdır. İllüstrasyonun bu özellikleri göz önüne alındığında geçmiş ile gelecek arasında bağ kuran ve toplum pratiklerini değiştirmeyi amaçlayan illüstrasyonların okuması yapılmıştır. Bu çalışmada mevcut araştırmalardan farklı olarak, illüstrasyonun sosyo-kültürel açıdan edindiği alan ve bağlam incelenmiştir. Çalışmanın evrenini, Cumhuriyet'in ilk yıllarında radikal değişmelerin en önemli göstereni, modern suretin temsili olan ve uluslararası medyanın önemli bir öznesi konumda olan kadın imgeleri oluşturmaktadır. Bu bağlamda medya araçları kapsamında, Milliyet Gazetesi ve Cumhuriyet Gazetesi aracılığıyla aktarılan illüstrasyonlardaki kadın imgesi, Erwin Panofsky'nin "İkonografi ve İkonolojik Sanat Eleştirisi" yöntemi aracılığıyla analiz edilerek, cumhuriyet ideolojisi ve öğretileri kadın temsilleri üzerinden değerlendirilmiştir. Birinci bölümde, kavramsal çerçeve belirlenmiş ve akademik veriler ışığında dönemin analizi yapılmıştır. Aynı zamanda dönemin ideolojik ve kültürel altyapısı incelenerek medyada yer alan kadın temsilleri araştırılmıştır. Ayrıntılı olarak Cumhuriyet ve Milliyet Gazeteleri örneklerinde kadın temsillerine ve haber içeriklerine yer verilerek görsellerden bir seçki oluşturulmuştur. İkinci bölümde illüstrasyonun, modernizm ve postmodernizm süreci içerisindeki konumu ve sağladığı geniş etki, gelişen sanat politikaları bağlamında değerlendirilmiştir. Gazetelerde illüstrasyon başlığıyla; Cumhuriyet ve Milliyet Gazeteleri içeriklerinde yer alan illüstrasyonlara, Cumhuriyet politikaları kapsamında yer verilmiş ve illüstrasyonlardan bir seçki oluşturulmuştur. Üçüncü bölümde, tezin araştırma yöntemi yer almaktadır. Dönemin özelliklerini, sosyal-kültürel bağlamını ve teknik uzantılarıyla ele alan Panofsky, "ikonografik ve ikonolojik sanat eleştirisi" yöntemi bağlamında, üç aşamada ele alınmıştır. Dördüncü bölümde, örneklem kapsamında yer alan illüstrasyonlar çerçevesinde gerçekleştirilen bir uygulama projesine yer verilmiştir. Bu uygulamada öncelikle, tez kapsamında incelenen illüstrasyonlardan oluşturulan 120 saniyelik bir video düzenlenmiş yeniden resmedilen bu illüstrasyonlar, afiş formatında sunulmuştur. Beşinci ve son bölümde, araştırma sonuçlarına yer verilerek, konu ile ilgili değerlendirmeler aktarılmıştır.

Abstract:
This study investigates the editorial illustrations published in Cumhuriyet and Milliyet newspapers between 1929 and 1938. Illustrations historically appear as representations of both the extraordinary and the ordinary, daily life, social practices, ideologies, power politics, and protests. They serve as conduits between the past and the future. Given these characteristics, this study examines illustrations that aim to connect the past with the future and transform social practices. Unlike existing research, this study explores the socio-cultural space and context occupied by illustrations. The scope of this study includes images of women, which symbolize modernity and are significant indicators of radical changes during the early years of the Republic. These images, prominent subjects in international media, are analyzed using Erwin Panofsky's "Iconography and Iconological Art Criticism" method, focusing on their representations in illustrations transmitted through Milliyet and Cumhuriyet newspapers. The republican ideology and teachings are evaluated through the representations of women.The first section establishes the conceptual framework and analyzes the period in light of academic data. The ideological and cultural infrastructure of the period is examined, and representations of women in the media are investigated. A detailed selection of visuals is created by focusing on representations of women and news content in Cumhuriyet and Milliyet newspapers.The second section evaluates the position and extensive impact of illustrations within the processes of modernism and postmodernism, in the context of evolving art policies. Under the heading of illustrations in newspapers, a selection of illustrations featured in Cumhuriyet and Milliyet newspapers is presented within the framework of republican policies. The third section presents the research methodology of the thesis. Panofsky's approach, which addresses the characteristics of the period, its socio-cultural context, and technical extensions, is applied in three stages within the context of "iconographic and iconological art criticism". The fourth section includes an application project conducted within the scope of the sample illustrations. In this application, a 120-second video composed of illustrations examined within the thesis is produced. Additionally, these illustrations, re-illustrated without commentary, are presented in poster format.The fifth and final section presents the research findings and provides evaluations related to the subject.