Öğretmenlerin sanal zorbalıkla başa çıkma stratejilerinin ve genel sağlık durumlarının belirlenmesi
Determination of teachers' strategies for coping with cyberbullying and their general health status
Yazar: MELTEM BULUT
Danışman: DOÇ. DR. GÜLAY YILMAZEL
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Bu çalışmanın amacı öğretmenlerin sanal zorbalıkla başa çıkma stratejilerinin ve genel sağlık durumlarının incelenmesidir.
Tanımlayıcı özellikteki bu çalışma Aralık 2023- Şubat 2024 tarihleri arasında Alaca İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı merkez  ilkokul ve ortaokul öğretmenleri ile gerçekleştirilmiştir (n=199). Araştırma tarihlerinde öğretmenler okullarında ziyaret edilerek yüz yüze görüşme yöntemi ile anket formu uygulanmıştır.  Anket formunun içeriğinde öğretmenlerin sosyo-demografik özellikleriyle (yaş, cinsiyet, yaşadığı yer, mesleki kıdem, medeni hal, sigara ve alkol kullanma durumu, algılanan sağlık durumu, kronik hastalık varlığı) birlikte "Öğretmenlerin Sanal Zorbalıkla Başa Çıkma Stratejileri Ölçeği" ve "Genel Sağlık Anketi" yer almıştır.
Araştırma Helsinki Prensiplerine uygun olarak gerçekleştirilmiş Hitit Üniversitesi Girişimsel Olmayan Etik Araştırmalar Kurulu'nda etik onam alınmıştır (2023/19). Araştırmanın verileri SPSS 22.0 programı ile analiz edilmiştir. Analizlerde tanımlayıcı değişkenler için yüzdelik, ortanca kullanılmıştır. Kategorik değişkenlerin analizinde Ki-kare testi, değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesinde Spearman Korelasyon analizi kullanılmıştır. Değerlendirmelerde p<0.05 istatistiksel açıdan anlamlı kabul edilmiştir.
Katılımcıların %61,8'i kadındır, %58,8'i 31-40 yaş aralığındadır ve %73,9'u evlidir. Katılımcıların %31,2'sinde genel sağlık durumu risklidir. Katılımcıların %50,3'ünün bilme alanında ve %50,8'inin uygulama alanında algılarının yüksek olduğu belirlenmiştir. Kadınların %43,9'u, erkeklerin %10,5'i ölçekten beş ve üzerinde puan almış olup cinsiyete göre GSA-28 ölçeğinden alınan puanlar arasındaki fark istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur (p<0.001). Medeni duruma göre ölçekten alınan puanlar incelendiğinde bekarların %46,2'sinin, evlilerin %23,9'unun ölçekten 5 ve üzerinde puan aldıkları saptanmıştır (p<0.05). Ölçekten beş ve üzerinde puan alanların oranı kıdem süresi 10 yıl ve daha az olanlarda %41,3 iken 11-20 yıl olanlarda %22, 21 yıl ve üzerinde olanlarda %24 bulunmuştur (p<0.05). Araştırma grubunda kronik hastalığı olanların %51,4'ü, olmayanların %26,8'i ölçekten beş ve üzerinde puan almıştır (p<0.05). Sigara içmeyenlerin %54,1'i, sigara içenlerin %39,4'ü uygulama alanından 85 altında puan almıştır (p<0.05). Sanal zorbalıkla başa çıkma stratejileri ölçeğinin bilme alanında algısı yüksek olanların %13'ü, algısı düşük olanların %49,5'i GSA-28 ölçeğinden beş ve daha fazla puan almışlardır. Uygulama alanında algısı yüksek olanların %19,8', algısı düşük olanların %32,9'u GSA-28 ölçeğinden beş ve daha fazla puan almışlardır. Katılımcıların genel sağlık durumlarına göre ÖSZBÇSÖ bilme ve uygulama alanından aldıkları puanların dağılımı istatistiksel açıdan anlamlı farklılık göstermiştir (p<0.001).Bilme alanı ve uygulama alanından elde edilen arasındaki ilişkinin pozitif yönde anlamlı olduğu belirlenmiştir (r:0.888; p:<0.001).Sonuç olarak öğretmenlerin genel sağlık durumlarının tespit edilmesi amacıyla taramaların yapılması ve bu taramalar sonucunda sanal zorbalığa farkındalık oluşturmada eğitim  programlarının artırılması önerilebilir.

Abstract:
The aim of this study is to examine teachers' strategies for coping with cyberbullying and their general health status.
This descriptive study was conducted with primary and secondary school teachers affiliated to the Alaca District Directorate of National Education between December 2023 and February 2024 (n=199). During the research dates, teachers were visited in their schools and a survey form was administered by face-to-face interview method. The content of the survey form included socio -demographic characteristics of teachers (age, gender, place of residence, professional seniority, marital status, smoking and alcohol use, perceived health status, presence of chronic disease), as well as "Teachers' Coping with Cyberbullying Strategies Scale" and "General Health". survey" was included.
The research was conducted in accordance with the Helsinki Principles and ethical approval was obtained from the Hitit University Non-Interventional Ethical Research Board (2023/19). The data of the research were analyzed with SPSS 22.0 program. Percentage and median were used for descriptive variables in the analyses. Chi-square test was used to analyze categorical variables, and Spearman Correlation analysis was used to examine the relationship between variables. In the evaluations, p<0.05 was considered statistically significant.
61.8% of the participants are women, 58.8% are between the ages of 31-40 and 73.9% are married. The general health condition of 31.2% of the participants is risky. It was determined that 50.3% of the participants had high perceptions in the field of knowledge and 50.8% in the field of application. 43.9% of women and 10.5% of men received five or more points from the scale, and the difference between the scores obtained from the GHQ-28 scale according to gender was found to be statistically significant (p <0.001). When the scores obtained from the scale were examined according to marital status, it was determined that 46.2% of singles and 23.9% of married people received 5 or more points from the scale (p<0.05). The rate of those who scored five or more from the scale was 41.3% in those with 10 years or less of experience, 22% in those with 11-20 years of experience, and 24% in those with 21 years or more (p<0.05). In the research group, 51.4% of those with chronic disease and 26.8% of those without had a score of five or more on the scale (p<0.05). 54.1% of non-smokers and 39.4% of smokers scored below 85 in the application area (p<0.05). In the knowledge domain of the cyberbullying coping strategies scale, 13% of those with high perception and 49.5% of those with low perception received five or more points from the GHQ-28 scale. 19.8% of those with high perception in the field of application and 32.9% of those with low perception received five or more points on the GHQ-28 scale. The distribution of the scores obtained by the participants from the knowledge and application domain of ÖSZBÇSQ according to their general health status showed a statistically significant difference (p < 0.001). It was determined that the relationship between the knowledge domain and the scores obtained from the application domain was positively significant (r: 0.888; p: < 0.001). Conclusion As a result, it may be recommended to conduct screenings to determine the general health status of teachers and to increase training programs to raise awareness about cyberbullying as a result of these scans.