Uşak müzesindeki kalıp yapımı kaseler
The moldmade bowls at Uşak museum
Yazar: GÜLAY KARCI
Danışman: PROF.DR. BİNNUR GÜRLER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
ÖZETAnadolu'da bağlantı yolları üzerinde bulunan Lydia Bölgesi, ticaretin vesanatsal etkileşimin arttığı Helenistik dönemde daha da önem kazanmıştır. Buçalışmamızda, Helenistik seramik sanatındaki stil alışverişini, kalıp yapımıkaseler üzerinden değerlendirmeye çalıştık. Çam kozalağı, küçük yaprak,bitkisel, figürlü, konsantrik yarım daire, ağ motifi ve uzun taç yaprak dekorluolarak tiplere ayrılan ve Kantharos'un işlevini devralan kalıp yapımı kaseler,form olarak da Attika ve Delos olmak üzere iki ana form tipinden oluşur.Kuzey onia ve Aiolis'de ise daha farklı bir şekil gösterirler. Ancak bu seramiktipinde tarihleyici olan, bezemeyi oluşturan dekor bütünlüğüdür.Uşak Müzesi'nde bulunan, toplamda 21 adet kalıp yapımı kase, bitkisel,figürlü, ağ motiflidir ve bir tanesi Grek harfi ile bezenmiştir. Müzede bulunanbu eserlerin hiçbir bilimsel bir kazı sonucu ele geçmemiş, satın alma yoluylamüzeye kazandırılmıştır. Eserlerin hiçbirinin buluntu yeri debulunmamaktadır. Bu yüzden, bu çalışmadaki ipuçları doğrultusunda LydiaBölgesi'nde bir atölye varlığından söz etmek şimdilik imkansızdır. Ancak 4no'lu kase üzerinde bulunan çarpı işareti bir atölye simgesi olma ihtimaliniakla getirmektedir. Bitkisel motifli kaseler arasında ortak motiflerinkullanıldığını ancak form ölçüleri dikkate alındığında aynı kalıptan çıkmamışolduğunu görüyoruz. Öte yandan üzerindeki motiflerin hiçbir benzerliğiolmamasına karşın form özellikleri aynı olan ürünler de söz konusudur.Helenistik Dönem ürünü olan kalıp yapımı kaseler, özellikle .Ö. 2. yüzyıldadaha da popüler olmuştur. Çalışmamızın konusunu oluşturan kaseler, stilkarşılaştırmasıyla en erken .Ö. 3. yüzyılın son çeyreğine, en geç .Ö. 1. yüzyılortalarına tarihlenmiştir. Fakat büyük çoğunluğunun tarihi, kalıp yapımıkaselerin en yoğun olduğu .Ö. 2. yüzyıl içleri olarak belirlenmiştir. Kaselerdekullanılan motiflerin ise, çoğunlukla onia Bölgesi ve Pergamon'da ele geçenörnekler ile ortak olduğunu görüyoruz.

Abstract:
ABSTRACTLydian region that was on the transition ways in Anatolia, in helenisticperiod which had increased the trade and artistic interaction, had got moreimportance. In this study tried to interpret the style connection of Helenistikceramik over the mold made bowls. The moldmade bowls that took over thefunction of Kantharos and sorts as with pine-cone, imbricate, floral, figüred,concentric semi-circle, net pattern and long petal decoration, consist of twoshape type as Attika and Delos. There was exhibit a diverse one in North oniaand Aiolis. However, the dating fact is decoration wholeness on theornamentation in this ceramic type.Moldmade bowls at the Uşak Museum, totaly twenty-one, includes decoratedwith floral, figured, net-pattern and Grek character examples. None of themhad find consequence of archaeological excavation and do not known theirfinding place, they had brought to museum by purchase. So, to mention about aatelier that produce moldmade bowl in Lydian region over this study,impossible for now. However the cross sign on the 4. bowl has been evocate thepossibility being the symbol of an atelier. There were some bowls that used onidentical motives among the investigated floral bowls, but when consides theform dimensions, been understood they hadn?t proved the same mold. On theother hand, there are products have same form features although have anylikeness on its motives.The moldmade bowls speciality of helenistic period, especially became morepopuler in 2. century B.C. the bowls that constituted in this study, dated bestearly the last quarter of the 3. century B.C, best late the middle of the 1.century B.C by style comparision. But the date of majority was determined 2.century B.C that mold made bowls was became more populer. The motivesused on the bowls looks alike mostly the products at the onian region andPergamon.