Spironolakton kullanan kalp yetersizliği hastalarında hiperpotasemi gelişme sıklığı
Frequency of development of hyperpotasemia in heart failure patients using spironolactone
Yazar: REŞİT COŞKUN
Danışman: PROF. DR. SİNAN AYDOĞDU
Sağlık Bakanlığı / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Kardiyoloji = Cardiology

Özet:
Potasyum iyonunundaki dengesizlikler, yaşamı tehdit edebilen durumlara yol açabilmesi nedeniyle önemlidir. Potasyumun vücut depolarındaki ana düzenleyici hormonu aldosterondur. 
Bir aldosteron reseptör antagonisti(ARA) olan spironolakton, kalp yetersizliği(KY) tedavisinde seçilmiş hasta grubunda rutin olarak kullanılmaktadır. ARA, KY hastalarında birçok olumlu etkileri yanında yan etki olarak serum potasyum değerinde artışa neden olmaktadır. Birçok hastada ciddi hiperpotasemi riski nedeniyle spironolakton kesilmekte veya geçici olarak kullanımına ara verilmektedir.
Bizim yaptığımız çalışmaya sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu %35'in altında olan standart dozda anjiotensin dönüştürücü enzim inhibitörü tedavisi alan 61 KY hastasında 1.hafta, 1.ay ve 3.ay takiplerinde hiperpotasemi gelişme sıklığına bakıldı. Tedaviye 25 mg/gün spironolakton ile başlanarak hiperpotasemi gelişenlerde doz yarıya azaltıldı. Ortalama 22.9 mg/gün spironolakton kullanıldı ve spironolakton ile hiperpotasemi arasında doz bağımlı ilişki olduğu, daha yüksek dozlarda hiperpotasemi sıklığının arttığını saptadık. Bizim çalışmadaki hastalarda daha önce ARA ile ilgili yapılan çalışmalara göre hem hafif hiperpotasemi hem ciddi hiperpotasemi daha sık gelişti. Hiperpotasemi 1.hafta ve 1.ay takibinde daha sık gelişti. Bu sonuca göre spironolakton tedavisine başladıktan sonra erken dönemde daha dikkatli yakın takip gerekebileceğini düşünüyoruz. Hiperpotasemi gelişme riskinin en fazla bazal potasyum düzeyi ile kolere olduğunu saptadık. Başlangıç potasyum düzeyi 4.5 mmol/L üzerinde ve glomerüler fitrasyon hızı 60 ml/dk altında hiperpotasemi riskinin hızlı bir şekilde arttığını saptadık.
Sonuç olarak spironolakton, hiperpotasemi gelişme riski daha yüksek olan yaşlı, kreatinin klirensi düşük, başlangıç serum potasyum düzeyi hafif yüksek ve diyabetik hastalarda özellikle erken dönemde daha yakın takiple kullanılması gerektirmektedir.

Abstract:
Imbalances in potassium ion are important because they can lead to life-threatening conditions. The main regulating hormone of potassium in body stores is aldosterone.
Spironolactone, an aldosterone receptor antagonist (ARA), is routinely used in selected patient groups in the treatment of heart failure (HF). In addition to many positive effects, ARA causes an increase in serum potassium as a side effect in HF patients. In many patients, spironolactone is discontinued or temporarily suspended due to the risk of severe hyperkalemia.
In our study, the frequency of development of hyperkalemia in 61 patients with HF who received a standard dose of angiotensin converting enzyme inhibitor therapy with a left ventricular ejection fraction below 35% was evaluated at the 1st week, 1st month and 3rd month follow-ups. The treatment was started with 25 mg/day spironolactone, and the dose was halved in those who developed hyperkalemia. An average of 22.9 mg/day spironolactone was used and we found that there is a dose-dependent relationship between spironolactone and hyperkalemia, and the frequency of hyperkalemia increases at higher doses. In our study, both mild hyperkalemia and severe hyperkalemia developed more frequently compared to previous studies on ARF. Hyperkalemia developed more frequently in the 1st week and 1st month follow-up. According to this result, we think that more careful close follow-up may be required in the early period after starting spironolactone treatment. We found that the risk of developing hyperkalemia is most choreographed by the basal potassium level. We found that the risk of hyperkalemia increases rapidly when the initial potassium level is above 4.5 mmol/L and the glomerular filtration rate is below 60 ml/min.
In conclusion, spironolactone should be used with closer follow-up, especially in the early period, in elderly patients with a higher risk of developing hyperkalemia, low creatinine clearance, slightly elevated initial serum potassium level, and diabetic patients.