Rektum kanserlerinin evrelemesinde ve metastatik lenf nodlarının belirlenmesinde intravoksel incohorent motion-difüzyon ağırlıklı görüntüleme (IVIM-DAG) bulgularının yeri /
Yazar: YUNUS YAŞAR
Danışman: PROF. DR. YAŞAR BÜKTE
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Difüzyon manyetik rezonans görüntüleme = Diffusion magnetic resonance imaging ; Difüzyon manyetik rezonans görüntüleme = Diffusion magnetic resonance imaging ; Lenf nodları = Lymph nodes ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Neoplazm evreleri = Neoplasm staging ; Neoplazm metastazları = Neoplasm metastasis ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Rektal neoplazmlar = Rectal neoplasms

Özet:
Amaç: Rektum kanserlerinde pre-operatif görüntüleme ile evreleme, hastanın tedavi şeklinin belirlenmesi ve prognozu için oldukça önemlidir. Bu sebeple, rektum kanseri tanısı almış hastalarda 'intravoksel incohorent motion' (IVIM) protokolünde difüzyon ağırlıklı görüntüleme (DAG) ölçümlerinin pre-operatif tümör evrelemesi ve metastatik lenf nodu saptanması konusunda tanıya katkısını ve tümörün diferansiyasyon derecesini değerlendirmede etkinliğini araştırmayı amaçladık.  
Materyal-Metod: Mayıs 2018-Ocak 2019 tarihleri arasında, rektum kanseri tanısı olan hastalara, prospektif olarak pre-operatif konvansiyonel manyetik rezonans görüntüleme (MRG) tetkiki ile birlikte IVIM protokolünde DAG tetkiki yapıldı. Çalışmamıza ortalama yaşı 61±8 (SS)  (yaş aralığı: 26 - 85 yaş) olan toplam 36 hasta dahil edildi. Rektal kitlelerin en uzun çapı, T1-ağırlıklı ve T2- ağırlıklı sinyal özellikleri ve kontrastlanma paternleri ile eşlik eden lenfadenopati, seroza invazyonu, komşu organ invazyonu ve metastaz varlığı not edildi. Kitle ve perirektal lenf nodlarından IVIM-DAG ölçümleri yapıldı. Hastaların IVIM-DAG parametreleri ile histopatolojik sonuçları arasındaki ilişki istatistiksel olarak incelendi.  
Bulgular: Çalışmamızda, toplam 36 hasta yer aldı. Histolojik diferansiyasyon ile perfüzyon fraksiyonu (f) ve rölatif perfüzyon (fDstar) değerleri arasında istatiksel olarak anlamlı pozitif ilişki saptanmıştır (p< 0,05). T evre düzeyleri ile gerçek difüzyon (Dt), psödodifüzyon katsayısı (Dstar) ve görünür difüzyon katsayısı (ADC) değerleri arasında anlamlı negatif ilişki saptanmıştır (p<0,05). Farklı b değerleri ile yapılan T evre değerlendirmesinde, en yüksek tanısal doğruluk oranı b= 0 ve1000 değerleri ile oluşturulan ADC haritalarından elde edilmiştir (ADC1000 p=0,008, p<0,01; ADC1500 p=0,016, p<0,05). Nodal metastazı olan hastalarda primer kitlenin Dt değerleri, nodal metastazı olmayan hastalara göre anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0,05). Uzak organ metastazı olanlarda Dstar değerleri, uzak organ metastazı olmayanlara göre anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0,05). Metastatik lenf nodlarının Dt, Dstar ve ADC değerleri, metastatik olmayan lenf nodlarına göre anlamlı derecede daha düşük bulunmuştur (Dt p=0,001; Dstar p<0,001; ADC p<0,05). Ayrıca yüksek b değerleri ile yapılan ADC haritalarının metastatik lenf nodu saptamada duyarlılık ve özgüllüğünün düşük b değerleri ile yapılan ADC haritalarına göre daha yüksek olduğu bulunmuştur (ADC1000 duyarlılık=%70, özgüllük=%72; ADC1500 duyarlılık=%74, özgüllük=%87). 
Sonuçlar: Rektum kanseri olan hastalarda, IVIM DAG tetkiki, pre-operatif histolojik diferansiyasyon derecesi tahmininde f değerleri, T evre değerlendirmesinde ve metastatik lenf nodlarının belirlenmesinde Dt, Dstar ve ADC değerleri tanıya katkı sağlamaktadır.

Abstract:
ABSTRACT 
Aim: Pre-operative radiological staging is important for the treatment planning and the assessment of prognosis in patients with rectal cancer. Therefore, the aim of this study was to investigate the role of intravoxel incohorent motion-diffusion weighted imaging (IVIM-DWI) measurements in detection of pre-operative tumor staging, grade of differentation and metastatic lymph node. 
Material method: Pre-operative conventional magnetic resonance imaging (MRI) and IVIM-DWI examinations were prospectively performed in patients with rectum cancer between May 2018-January 2019 A total of 36 patients with a mean age of 61±8 years (range: 26-85 years) were included in our study. The maximum diameter, T1- and T2- weighted signal intensities and contrast enhancement pattern of rectal tumors, the existence of lymphadenopathy, involvement of serosa, neighboring organ invasion and far metastasis were noted. The measurements on IVIM DWI were obtained from rectal tumor and perirectal lymh nodes. The relationships between IVIM DWI parameters and histopathological results were statistically analyzed. 
Results: In our study, a total of 36 patients were enrolled. There was a positive relationship between grades of tumor differentiation and perfusion fraction (f) and relative perfusion (fDstar) values (p< 0.05). A negative relationship was detected between T staging and true diffusion (Dt), pseudodiffusion coefficient (Dstar) and apperant diffusion coefficient (ADC) values (p<0,05). In evaluation of T staging with different b values, the highest accuracy ratio was obtained in ADC map with b= 0 ve1000 (ADC1000 p=0,008, p<0,01; ADC1500 p=0,016, p<0,05). Dt values of rectal tumor in patients with nodal metastasis were significantly lower than those in patients without nodal metastasis (p<0.05). Dstar values in patients with far metastasis were higher than non-metastatic ones' (p<0.05). Lower Dt, Dstar and ADC values were detected in metastatic lymph nodes (Dt p=0,001; Dstar p<0,001; ADC p<0,05). In addition, ADC maps with high b values were found to have higher sensitivity and specificity in detecting metastatic lymph nodes compared to ADC maps with low b values. (ADC1000 sensitivity=%70, spesificity=%72; ADC1500 sensitivity=%74, spesificity=%87). 
Conclusion: Quantitative findings of pre-operative IVIM DWI provides us useful information in patients with rectal cancer about the prediction of tumor differentiation by using f values, assessment of T staging and detection of metastatic lymph nodes by measuring Dt, Dstar ve ADC values.