Akıl-iman ekseninde J. L. Schellenberg'te ilâhî gizlilik/sessizlik problemi
The problem of divine hiddenness/silence in J. L. Schellenberg in terms of reason and faith
Yazar: FATMANUR SEZGİN
Danışman: PROF. DR. ENGİN ERDEM
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Akıl = Reason ; Din anlayışı = Understanding of religion ; Din felsefesi = Religious philosophy ; Felsefeciler = Philosophers ; Gizlilik = Confidentiality ; Schellenberg, John L. = Schellenberg, John L. ; Sessizlik = Silence ; Tanrı = God ; Tanrı anlayışı = God understanding ; İlahi dinler = Divine religions

Özet:
İlâhî gizlilik, yaygın olarak kabul edilen Tanrı'nın açık olduğu iddiasına karşı Tanrı'nın gizli, sessiz, yok olduğunu söyler. J.L. Schellenberg İlâhî Gizlilik problemini " Divine Hiddennes and Human Reason" eseriyle gündeme getirmiştir. Argüman temelde Tanrı'nın varlığına dair delillerin yetersiz olduğunu savunur. Tanrı'nın sunması gerekenden daha az delil sunması teizm ile çelişkili görünen bazı sorunlara yol açar. Schellenberg, Tanrı'yı önyargısız olarak arayan akıllı insanların, Tanrı'nın suçluluğu nedeniyle inanmadıklarını iddia eder. Bu iddia Tanrı'nın kusurlu olduğu sonucuna götürür. Schellenberg mükemmel varlık teolojisinden yola çıkarak Tanrı'nın yokluğuna ulaşır. Mükemmel seven Tanrı'nın varlığı halinde makul inançsızlığın olmaması gerektiğini iddia eder. Bu çalışma İlâhî gizliliğin teizm için bir kusur olmadığını ortaya koyar. Bütüncül bakıldığında İlâhî gizliliğin Tanrı'nın sevgisi, kudreti, adaleti gibi sıfatlarını olumlu yönde etkilemesi mümkündür. Bu tezde İlâhî gizliliğin Tanrı ve varlık ilişkisi için ne ifade ettiği eleştiriler ile birlikte ortaya konulmaktadır. İlâhî gizliliğin, imanın aklî bir zeminde teşekkülüne katkısı farklı açılardan ele alınmaktadır. Ayrıca Schellenberg'in önerisi Ultimizm'deki gayrişahsi Tanrı fikrinin İlâhî Gizlilik sorununa bir çözüm olup olamayacağı ayrıntılı olarak incelenmektedir.

Abstract:
Divine hiddenness says that God is hidden, silent, absent, instead of the widely accepted claim that God is apparent. J.L. Schellenberg brought up the problem of Divine Hiddenness in his book "Divine Hiddenness and Human Reason." The argument basically argues that the evidence for the existence of God is insufficient. God gives less evidence than he should, giving rise to some problems that seem contradictory to theism. Schellenberg claims that intelligent people who seek God without prejudice do not believe because of God's culpability. This claim leads to the conclusion that God is imperfect. Schellenberg arrives at the non-existence of God, starting from the theology of the perfect being. He argues that there should be no reasonable unbelief in the presence of a Perfectly loving God. This study reveals that Divine Hiddenness is not a flaw for theism. When viewed holistically, Divine Hiddenness may affect God's attributes such as love, power, and justice positively rather than negatively. In this thesis, what divine hiddenness means for the relationship between God and existence is revealed with the criticisms. The contribution of divine hiddenness to faith formation on a rational ground is discussed from different perspectives. In addition, Schellenberg's proposal is examined in detail whether the idea of impersonal God in Ultimism can solve the problem of Divine Hiddenness.