Biyoçeşitlilik konusuna yönelik tasarlanan 5 e öğrenme modelinin, 5. sınıf öğrencilerinin akademik başarıları, doğaya yönelik ilgileri ve görüşleri üzerine etkileri
The effects of 5 e learning model designed for biodiversity on 5th grade students' academic achievement, interests and views towards nature
Yazar: CAFER KURUSAKIZ
Danışman: PROF. DR. HATİCE ÖZENOĞLU
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı, Biyoçeşitlilik konusunun öğretiminde 5E öğretim modeline uygun tasarlanan ders planının öğrencilerin başarıları ve doğaya yönelik ilgilerine etkisinin incelenmesidir.
Materyal ve Yöntem: Araştırmanın örneklemini Aydın ili Köşk ilçesi Altıeylül Ortaokulu 5. sınıflardan iki şube oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan bu iki şubeden seçkisiz (rastgele) yöntemle deney ve kontrol grupları oluşturulmuştur. Çalışmaya deney grubundan n=30, kontrol grubundan n=30 olmak üzere toplamda 60 öğrenci katılmıştır. Kontrol grubunda dersler Millî Eğitim Bakanlığı'nın öğretim programına göre işlenerek, deney grubunda ise 5E öğretim modeline uygun hazırlanmış ders planıyla 8 ders saati yürütülmüştür. Model olarak ön-test son-test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanıldığı bu araştırmada, veri toplama aracı olarak ise öğrencilerin biyoçeşitlilik konusundaki akademik başarılarını ölçmek amacıyla "Biyolojik Çeşitlilik Başarı Testi", doğaya olan ilgi ve ilişki düzeylerini belirlemek amacıyla "Doğayla İlişki Ölçeği" ve 5E öğretim modeline uygun tasarlanan ders planının öğrenci görüşleri üzerindeki etkilerini ortaya koymak amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen nicel veriler SPSS 26.0 programı kullanılarak analiz edilmiş, yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen veriler nitel analiz ile çözümlenmiştir.
Bulgular: Çalışmada nicel verilerin normallik varsayımları, uygulanan analiz yönteminin belirlenmesinde etkili olacağı için öncelikle normallik testi kullanılarak test edilmiş; verilerin normal dağılıma sahip olduğu görülmüştür. Grupların kendi aralarında bağımlı ön-test ve son-test karşılaştırmalı analizinin yapılması için bağımlı örneklem t testi, gruplar arası bağımsız ön-test son-test karşılaştırmalı analizinin yapılması için bağımsız örneklem t testi kullanılmıştır. Uygulanan bu testlerde anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Sonuç: Yapılan analizler sonucunda; deney ve kontrol gruplarının ön testleri karşılaştırıldığında iki grup arasında anlamlı bir fark olmadığı ortaya çıkmış ve grupların homojen yapıya sahip olduğu görülmüştür. 5E öğretim modeline uygun tasarlanan ders planının uygulandığı deney grubunun başarı ortalamasının, MEB öğretim programının uygulandığı kontrol grubunun başarı ortalamasından daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Her iki gruba uygulanan öğretim sonucunda, doğayla ilişki düzeylerinde artma olduğu görülmüştür. Bu artışın kontrol grubuna göre deney grubunda doğayla ilişki alt boyutları olan özbenlik alt boyutunda "orta", perspektif alt boyutunda "yüksek", deneyim alt boyutunda "yüksek" düzeyde pozitif etki olduğu belirlenmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme ile elde edilen verilerin analizi sonucunda deney ve kontrol grubunun her ikisinde başarı ve doğaya yönelik ilgilerine yönelik görüşlerinin frekans değerlerinde artma olduğu gözlemlenmiştir. Görüşmelerden elde edilen verilerin 5E öğretim modeline uygun tasarlanan ders planının uygulandığı deney grubunun lehine yönde anlamlı fark olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Objective: The aim of the study is to examine the effect of a lesson plan designed according to the 5E instructional model on students' achievement and interest in nature in the teaching of biodiversity.
Materials and Methods: The sample of the study consists of two fifth classes from Altıeylül Middle School in Köşk district of Aydın province. Random assignment was used to create experimental and control groups from these two classes. A total of 60 students participated in the study, with n=30 in the experimental group and n=30 in the control group. While the lessons in the control group were conducted according to the traditional curriculum of the Ministry of National Education, the experimental group was taught 8 lesson hours with a lesson plan prepared in accordance with the 5E instructional model. In this study, where a pre-test post-test control group quasi-experimental design was used as the model, "Biological Diversity Achievement Test" was used as a data collection tool to measure students' academic achievement in the subject of biodiversity, "Nature Relatedness Scale" to determine their interest and relationship levels with nature, and a semi-structured interview technique was used to reveal the effects of the lesson plan designed according to the 5E instructional model on student opinions.  Quantitative data obtained in the study were analyzed using SPSS 26.0 program, and data obtained from semi-structured interviews were analyzed with qualitative analysis.
Findings: In the study, the normality assumptions of the quantitative data were tested using a normality test first, as they would be effective in determining the applied analysis method; it was observed that the data had a normal distribution. To perform the dependent pre-test and post-test comparative analysis within the groups, a dependent sample t-test was used, and for the independent pre-test and post-test comparative analysis between groups, an independent sample t-test was used. In these tests, the significance level was accepted as p< 0.05.
Result: As a result of the analyses conducted; when the pre-tests of the experimental and control groups were compared, it was found that there was no significant difference between the two groups, indicating that the groups had homogeneous structures. It was determined that the success average of the experimental group, where the lesson plan designed according to the 5E teaching model was applied, was higher than the success average of the control group where traditional teaching was applied. As a result of the education applied to both groups, an increase in the level of relationship with nature was observed. Compared to the control group, it was determined that in the experimental group, there was a "moderate" positive effect in the self dimension, a "high" effect in the perspective dimension, and a "high" effect in the experience dimension, which are sub-dimensions of the relationship with nature. Analysis of the data obtained from semi-structured interviews revealed an increase in the frequency values of success and interest towards nature in both the experimental and control groups. It was observed that there was a significant difference in favor of the experimental group where the lesson plan designed according to the 5E teaching model was applied, based on the data obtained from the interviews.