Devlet destek ve teşviklerinin sektörel etkinliğe etkisi, planlı kalkınma döneminde Türkiye'de teşvik uygulamaları
Effect of state support and incentives on sectoral effectiveness, incentive applications in Turkey during planned development period
Yazar: YÜKSEL OKŞAK
Danışman: PROF. DR. CÜNEYT KOYUNCU
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Devlet desteği = Government backing ; Ekonomik katma değer = Economic value added ; Hibe destek kredileri = Subsidies ; Planlama destek sistemi = Planning support system ; Planlı dönem = Planned period ; Planlı kalkınma = Planned development ; Teşvikler = Incentives ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Yatırım teşvikleri = Investment incentives ; Yatırım teşvikleri = Investment incentives

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'de 1960-1980 planlı kalkınma döneminde verilen teşvikler incelenmiştir. Döneme ait kalkınma planları, 1960-1980 dönemindeki ekonomik gelişmeler, Devlet Planlama Teşkilatı, dünya ve Türkiye'deki teşvik politikaları, teşvik uygulamaları çerçevesinde analiz edilen devlet desteklerinin, özel sektörün gelişimine önemli katkılar sağladığı ortaya konmuştur. Bu tez çalışmasının ampirik kısmında; 36 ile 144 arasında değişen sayılarda ülke grubu için dengesiz panel veri seti kullanılarak sübvansiyonların sektörel katma değer üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Verilen teşvikler etkin ise bunun sektörel katma değerler üzerinde olumlu bir etki yapması öngörülmüştür. Aksi halde, katma değer üzerindeki ters etkiyi öngörülmüştür. Sübvansiyon değişkeninin yanı sıra bulgumuzun geçerliliğini koruyup korumadığını görmek için analizlerimize sektörel katma değerin belirleyicisi olan üç kontrol değişkeni dahil edilmiştir. Bu değişkenler Gayri Safi Sabit Sermaye Oluşumu, Reel Faiz Oranı ve Beşeri Sermaye Endeksi serileridir. Birim Sabit Etki Tekli ve Çoklu Regresyon Modellerinde bağımlı değişken olarak 14 farklı sektöre ait katma değer serileri kullanılmıştır. Çalışmanın en temel ana bulgusu olarak; tahmin sonuçlarına göre modelde teşvikleri temsilen kullanılan sübvansiyonların; bir ekonomide yaratılan katma değeri istatistiksel olarak anlamlı bir biçimde pozitif yönde etkilediği hem tekli hem de çoklu regresyon modellerinde tespit edilmiştir. Kontrol değişkenleri beklenen işaretleri almış ve üç kontrol değişkeninden sadece ülkedeki belirsizliği temsilen modele dahil edilen faiz oranı anlamsız olarak karşımıza çıkmıştır.

Abstract:
In this study, the incentives given in the 1960-1980 planned development period in Turkey were examined. State support, analyzed in the context of the revolving development plans, economic developments during 1960-1980 period, State Planning Organization, Incentive policies in the world and Turkey, incentive applications has been shown to provide important contributions to the development of the private sector. In the empirical part of this thesis study; the effect of subsidies on sectoral value added was investigated by using an unbalanced panel data set for country groups ranging from 36 to 144 numbers. If the incentives given are effective, it is expected to have a positive impact on sectoral value added. Otherwise, the reverse effect on value added is foreseen. In addition to the subsidy variable, our analyzes included three control variables, which are determinants of sectoral value added, to see if they protect the validity of our findings. These variables are the series of Gross Fixed Capital Formation, Real Interest Rate and Human Capital Index. In Unit Fixed Impact Single and Multiple Regression Models, value added series belonging to 14 different sectors are used as dependent variable. As the main finding of the study; the subsidies which is a proxy for incentives in the model according to the estimation results; it has been determined in both single and multiple regression models that the value added created in an economy is positively affected in a statistically significant manner. The control variables received the expected signs and only the interest rate included in the model representing the uncertainty of the country from the three control variables became meaningless.