Bazı kimyasal ve mekanik uygulamaların elma fidanı üretiminde dallanma üzerine etkileri
Effects of some chemical and mechanical practices on branching in production of apple seedling
Yazar: SÜLEYMAN AKOL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İSMAİL HAKKI KALYONCU
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma ile kamçı şeklinde elma fidanı üretiminin yoğun olarak yapıldığı Isparta yöresinde, 6-Benzyladenine (6-BA) ve Promalin (6-BA+GA4+7) gibi kimyasallar uygulayarak veya Dal sıyırma, Uç alma gibi kültürel yöntemlerle dallandırılmış fidan elde etme olanakları araştırılmıştır. Çalışmada ülkemizde son yıllarda üretiminde yoğun olarak artış görülen M9 anacı üzerine aşılı Jersey Mac, Summer Red, Galaxy Gala, Granny Smith, Fuji ve Braeburn elma çeşitlerinin fidanları kullanılmıştır. Deneme 2008 yılında Eğirdir Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü'nde yürütülmüştür.Bu amaçla M9 anacı üzerine aşılı elma fidanlarına, fidanların boyu 75 cm uzunluğa ulaştığı zaman kültürel uygulama olarak Dal sıyırma ve Uç alma işlemleri uygulanmıştır. Kimyasal uygulama olarak ise fidanlar 95 cm uzunluğa ulaştığında fidan sürgünlerinin tepe kısmından aşağı 20 cm lik kısmına, birer hafta ara ile 400 ppm dozlarında 6-BA ve Promalin, 4 hafta boyunca uygulanmıştır. Uygulamalar sonucunda (sezon sonunda), Ekim-Kasım aylarında fidanlarda ölçümler yapılarak, elde edilen veriler değerlendirmeye tabi tutulmuş ve istatistiki analizleri de yapılmıştır.Fidan kalite değerlendirmesi 3 şekilde yapılmıştır. İlk değerlendirme TSE bodur meyve standartları dikkate alınarak yapılmış, bu değerlendirmeye göre uygulama yapılan fidanlar 1. kalite fidan sınıfına girmiştir.İkinci değerlendirme klonal elma fidanları için ABD fidan standardı esas alınarak yapılmıştır. Bu değerlendirme sonucunda; 6-BA uygulaması yapılan fidanlardan 3.72 adet yan dal elde edilirken, çeşitlere göre yapılan değerlendirmede Braeburn çeşidinde 2.40 adet yan dal, Summer Red çeşidinde ise 2.06 adet yan dal elde edilmiştir. Çeşit ve uygulama arasındaki interaksiyon önemli bulunurken Braeburn x 6-BA uygulaması sonucu 5.54 adet yan dal elde edilmiştir.Üçüncü değerlendirme bir yıllık klonal anaçlı elma fidanları sıkalasına göre yapılmıştır. Bu değerlendirmeye göre çeşitler arasında yapılan dallı fidan sınıflandırmasında Fuji ve Braeburn % 20.00, Galaxy Gala % 18.00 oranlarında yan dal ile ilk sırada yer alırken, uygulamalar arasında yapılan dallı fidan sınıflandırmasında ise 6-BA uygulamasından % 30.00, Promalin uygulaması yapılan fidanlardan ise % 24.45 oranlarında yan dal elde edilmiştir.Anahtar Kelimeler: elma çeşitleri, M9 anacı, dallı fidan

Abstract:
Apple seedlings are produced without branches in Isparta region mostly different applications 6-Benzyladenine (6-BA) and Promalin (6-BA+GA4+7), mechanical treatments like leaf breaking off, heading had been evaluated for branched seedling by this study. In the study popular varieties like Jersey Mac, Summer Red, Galaxy Gala, Granny Smith, Fuji and Braeburn grafted M9 rootstock had been used. Study was done at 2008 year in Eğirdir Horticultural Research Institue.Mechanical treatments (1- breaking of leaves and lims under 75 cm of stem, 2- heading) had been done when seedlings were at 75 cm height. Chemical treatments were done when seedlings are at 95 cm height. BA and Promalin were treated on the top 20 cm of seedling with one week intervals at 4 times. At the end of the growing season in October-November, seedlings were evaluated and statistical analyses were done.Seedling quality standarts had been done in 3 different types. First one is the TSE standarts. According to TSE, all seedlings were in the first class.Second evaluation was done according to USA seedling standarts. According to USA standart, maximum branch number was obtained from 6-BA treatment with 3.72. Braeburn variety had 2.40 branches, Summer Red variety had 2.06 branches. Variety x treatment interaction was important according to statistical analyses and Braeburn x 6-BA treatment had 5.54 branches/tree.Third evaluation had been done according to ?apple seedlings scale with one year old clonal rootstock?. Evaluation results showed that feathered tree ratio was % 20.00 for Fuji and Braeburn, % 18.00 for Galaxy Gala according to varieties while in respect of chemicals and cultural practices, this ratio was % 30.00 for 6-BA, % 24.45 Promalin, respectively.Keywords: apple varieties, M9 rootstock, feathered seedling