Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklara ev içi becerilerin öğretiminde videoyla model olma ile videoyla ipucu yöntemlerinin etkililiğinin ve verimliliklerinin karşılaştırılması
Comparing effectiveness and efficiency of video modeling and video prompting methods in teaching chi̇ldren with autism spectrum disorder how to make cheese toast and tea with bags
Yazar: MEHMET YAVUZ
Danışman: YRD. DOÇ. PINAR ŞAFAK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ev içi becerisi = Domestic skills ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Video = Video ; Video destekli öğretim = Video supported teaching ; Video ipucu = Video prompting ; Videoyla model olma = Video modelling

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan çocuklara ev içi becerilerinden poşet çay ve kaşarlı tost hazırlama davranışlarının öğretiminde videoyla model olma ile video ipucunun etkililik ve verimliliğinin karşılaştırılmasıdır. Ayrıca, araştırmanın sosyal geçerliliğini belirlemek için araştırmaya katılan deneklerin öğretmenlerinden videoyla model olma ile video ipucu için sosyal geçerlilik verisi toplanmıştır. Araştırmaya 16-17 yaşlarında, OSB tanısı almış üç erkek çocuk katılmıştır. Araştırma bir özel özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinin mutfağında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bağımlı değişkenleri poşet çay hazırlama ile kaşarlı tost hazırlama davranışlarıdır. Araştırmanın bağımsız değişkenleri ise videoyla model olma ve video ipucudur. Araştırmanın bulguları araştırmaya katılan üç deneğin de video ipucuyla tüm hedef davranışları kazandığını göstermektedir. Videoyla model olma ile iki denek hedef davranışları kazanırken, bir denek hedef davranışı kazanamamıştır. Araştırma bulguları, video ipucunun videoyla model olmayla öğretime göre daha verimli olduğunu göstermiştir. Araştırma bittikten 15, 30 ve 45 gün sonra kazanılan davranışların kalıcılığının korunduğu gözlenmiştir. Araştırmaya katılan deneklerin öğretmenleri de videoyla model olma ve video ipucuyla öğretim için olumlu görüş bildirmişlerdir.


Anahtar Kelimeler : Otizm Spektrum Bozukluğu, Videoyla Model Olma, Video İpucu

Abstract:
The fundamental aim of this research is to compare the efficiency and productivity of two strategies, video prompting and video modelling on children with autism spectrum disorder (ASD). The purpose of the strategy application is to instil the children behaviours on how to make tea using a tea bag and cheese toast. To determine the social validity of the study, the instructors of the subjects were investigated to collect socially valid data by use of video modelling and video prompting. The subjects of the study are three male students in their 16s and 17s diagnosed with ASD. The study was held in the kitchen of a private rehabilitation center. The dependent variables of the research are the behaviours of preparing cheese toast, and tea by the use of tea bag. The independent variables are video modelling and video prompting applications. The results of the study indicate that the subjects (three of them) have acquired all behaviours and objectives provided through video prompting. In the video modelling method two of the subjects were successful in acquiring the target behaviours but one was not. The findings suggest that video prompting strategy is more effective than the video modelling. It was observed that the acquired behaviours were present and permanent after the research applications were over on three different check points on the 15th, 30th and 45th day. The teachers of the subjects who participated in the research also reported positive views on both strategies, video modelling and video prompting.


Key Words : Autism Spectrum Disorder, Video Modelling, Video Prompting