Türkiye'nin Ege kıyılarında avlanan deniz balıkları enfekte eden Hysterothylacium (Nematoda: Raphidascarididae) larval morfotiplerin teşhisi
Identification of Hysterothylacium (Nematoda: Raphidascarididae) larval morphotypes infecting marine fish caught off the aegean coast of Turkey
Yazar: ÜNVER OĞUZHAN TEKAY
Danışman: PROF. DR. GÖKMEN ZAFER PEKMEZCİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Su Ürünleri Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Parazitoloji = Parasitology ; Su Ürünleri = Aquatic Products ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Parazitoloji = Parasitology ; Su ürünleri = Aquatic products ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Bugüne kadar Türkiye'nin Ege kıyılarında yakalanan bazı deniz balıklarında Hysterothylacium aduncum, H. fabri ve H. reliquens larvaları rapor edilmiştir. Buna rağmen Ege Denizi'nde yakalanan balıklarda Hysterothylacium larval morfotiplerin varlığı araştırılmamıştır. Bu tez ile Ege Deniz'inde avlanan farklı türdeki deniz balıklarında Hysterothylacium larval morfotiplerinin morfolojik teşhisi ve rDNA ITS gen bölgelerinin moleküler karakterizasyonlarının ortaya konulması amaçlanmıştır. 
Ege Denizi'nde yakalanan Belone belone (zargana), Boops boops (kupes), Engraulis encrasicolus (hamsi), Euthynnus alletteratus (yazılı orkinos), Lithognathus mormyrus (mırmır), Mugil spp. (kefal), Mullus barbatus (barbunya), Mullus surmuletus (tekir), Sardina pilchardus (sardalya), Sarpa salpa (sarpa), Saurida undosquamis (ıskarmoz), Scorpaena spp. (iskorpit), Spicara maena (izmarit), Trachurus mediterraneus (sarıkuyruk istavrit), Trigla lyra (kırlangıç, öksüz) ve Upeneus moluccensis (paşa barbunu) olmak üzere 16 farklı deniz balık türü incelenmiştir. Nematodlar tek tek toplanmış ve morfolojik incelemeleri sonrasında Hysterothylacium sp. larval morfotipler teşhis edilmiştir. Larval morfotipler arasından rastgele seçilen örneklerin rDNA ITS geni amplifiye edilmiş ve sonrasında sekanslanmıştır. 
Burada Ege Denizi'nden Hysterothylacium sp. larval tip IV, V ve VIII morfotipleri morfolojik olarak teşhis edilmiştir. Bu morfotiplerinin rDNA ITS gen bölgelerinin nükleotid yapıları ortaya çıkartılarak filogenetik ilişkileri belirlenmiştir. Ege Denizi'nde avlanan Spicara maena (izmarit) balık türünde ilk kez Hysterothylacium sp. larval tip V tespit edilmiştir. Bu nedenle S. maena balık türü Hysterothylacium sp. larval tip V için yeni konak özelliği taşımaktadır. Ayrıca ilk kez Türkiye karasularından saptanan tip V morfotipinin ITS gen dizilimi elde edilmiştir. Burada tespit edilen morfotip tip IV, V ve VIII'in ITS dizileri farklı balık türleri enfekte edebilen larval morfotiplerin identifikasyonu için geçerli genetik verileri sağlamaktadır.

Abstract:
To date, larvae of Hysterothylacium aduncum, H. fabri, and H. reliquens have been reported in some marine fish caught along the coasts of Turkey's Aegean Sea. However, the presence of Hysterothylacium larval morphotypes in fish caught in the Aegean Sea has not been investigated. In this thesis, it is aimed to reveal the morphological identification of Hysterothylacium larval morphotypes and molecular characterization of rDNA ITS gene regions in different species of marine fish caught in the Aegean Sea.
A total of 16 different marine fish species including Belone belone (garfish), Boops boops (bogue), Engraulis encrasicolus (European anchovy), Euthynnus alletteratus (little tunny), Lithognathus mormyrus (sand steenbras), Mugil spp. (mullet), Mullus barbatus (red mullet), Mullus surmuletus (surmullet), Sardina pilchardus (European pilchard), Sarpa salpa (salema), Saurida undosquamis (brushtooth lizardfish), Scorpaena spp. (scorpionfish), Spicara maena (blotched picarel), Trachurus mediterraneus (Mediterranean horse mackerel), Trigla lyra (Piper gurnard), and Upeneus moluccensis (Indo-Pacific threadfin bream) caught in the Aegean Sea were examined. Nematodes were collected one by one and Hysterothylacium sp larval morphotypes were identified after morphological examinations. The rDNA ITS gene of randomly selected samples from larval morphotypes was amplified and subsequently sequenced.
Herein, Hysterothylacium sp. larval morphotypes IV, V and VIII were morphologically identified from the Aegean Sea. Phylogenetic relationships were determined by revealing the nucleotide structures of the rDNA ITS gene regions of these morphotypes. Hysterothylacium sp. larval type V was detected for the first time in Spicara maena (blotched picarel) fish species caught in the Aegean Sea. Therefore, S. maena is a new host for the fish species Hysterothylacium sp. larval type V. Moreover, the ITS gene sequence of the type V morphotype detected in Turkish territorial waters was obtained for the first time. The ITS sequences of morphotypes IV, V, and VIII identified here provide valid genetic data for the identification of larval morphotypes capable of infecting different fish species.