Geçici iş göremezlik ödeneğinin bireylerin hastalık izni kullanmasına etkisi
The effect of temporary disability benefit on inviduals' use of sick leave
Yazar: MEHMET TOPLAR
Danışman: DOÇ. DR. NAGİHAN DURUSOY ÖZTEPE
Pamukkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Geçicilik = Temporariness ; Hastalık = Disease ; Hastalık algısı = Illness perception ; Sağlık raporu = Medical report ; Sağlık sigortası = Insurance-health ; Ücret = Wage ; İzinler = Permissions ; İş göremezlik ödeneği = Pension against incapacity to work

Özet:
Dünyada neredeyse tüm ülkelerin sosyal güvenlik programlarında
çalışanlara hastalık halinde tıbbi yardımlarla birlikte nakdi edimler de
sağlanmaktadır. Türkiye'de "iş göremezlik ödeneği" olarak bilinen bu nakdi
edimlerin amacı, sigortalının iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ya da analık
hallerinden biri nedeniyle raporlu olması durumunda yoksun kaldığı ücretin/gelirin
bir kısmını tazmin etmektir. Bu ödemelerin verilme ölçüt ve miktarı ülkeden ülkeye
değişiklik göstermektedir. Pek çok ülkede, söz konusu ödemelere hak kazanabilmek
için sigortalı olmak reel ölçüt olarak kabul edilirken; ödemelerin hesaplanmasında
büyük ölçüde sigortalının günlük ortalama kazancı dikkate alınmaktadır.
Ödemelerin hesaplanmasında ise bazı ülkelerde raporlu olunan her gün dikkate
alınırken, kimi bazı ülkelerde belirli bir bekleme süresinin ardından ödeme
yapılmaktadır. Bu çalışmada, hastalık sigortası kapsamında ödenen geçici iş
göremezlik ödeneğinin bireylerin hastalık izni alma davranışı üzerindeki etkisi
incelenmiştir. Elde edilen bulgular, Denizli ilinde 4/ I- a kapsamında çalışan 27
görüşmeci ile yapılan derinlemesine görüşme bulgularına dayanmaktadır. Konuya
farklı açılardan yaklaşabilmek adına 3 işveren ve 1 doktor görüşmeye dâhil
edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, bireylerin rapor alma tercihinde öncelikli
belirleyicinin ücret kaybı, ardından olumsuz çalışma koşulları ve izin almada
yaşanan zorluklar olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Geçici iş göremezlik ödeneğinin
tam verilmesi halinde ise bu ödeneğin suiistimale açık hale geldiği elde edilen diğer
bir bulguyu oluşturmaktadır.

Abstract:
In the event of illness, cash benefits are also provided to those working in the
social security programs of almost all countries in the world. The purpose of these
cash benefits, known as "incapacity allowance" in Turkey, is to compensate a part
of the wage/income deprived in case the insured is on a medical report due to work
accident, occupational disease, illness or maternity. The criteria and amount of these
payments vary from country to country. In many countries, being insured is
accepted as a real criterion in order to be entitled to such payments; The average
daily earnings of the insured are taken into account to a large extent in the
calculation of the payments. In the calculation of payments, in some countries, every
day reported is taken into account, while in some countries, payments are made after
a certain waiting period. In this study, the effect of temporary incapacity allowance
paid under sickness insurance on the behavior of individuals on taking sick leave
was examined. The findings are based on the findings of in-depth interviews with 27
interviewees working in the province of Denizli within the scope of 4/ I- a. In order
to approach the subject from different angles, 3 employers and 1 doctor were
included in the interview. According to the findings, it has been concluded that the
primary determinant in the preference of individuals to receive a report is the loss
of wages, then negative working conditions and difficulties in obtaining leave. If the
temporary incapacity allowance is given in full, it is another finding that this
allowance becomes open to abuse.