Üriner sistem taş hastalığı olan çocukların retrospektif değerlendı̇rı̇lmesi
Retrospective evaluation of children with urinary tract stone disease
Yazar: İSMAİL ERSAN CAN
Danışman: PROF. DR. AYŞE BALAT
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Nefroloji = Nephrology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Demografi = Demography ; Nefroloji = Nephrology ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Tedavi = Treatment ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri-ürolojik = Diagnostic techniques-urological ; Çocuklar = Children ; Üriner sistem = Urinary tract ; Üriner taşlar = Urinary calculi

Özet:
Amaç: Ülkemiz üriner sistem taş hastalığı (ürolitiyazis) açısından endemik ülkeler arasında yer almaktadır. Bu çalış mada, kliniğ imizde ürolitiyazis nedeniyle takip edilen hastaların demografik ve klinik verilerinin belirlenmesi, taş hastalığ ının etyolojisi, tanı ve tedavi yöntemlerinin değerlendirilmesi amaçlanmış tır.
Materyal ve Metod: Gaziantep Üniversitesi, Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi, Çocuk Nefroloji ve Genel Çocuk polikliniğine 2010-2015 yılları arasında başvuran ve ürolitiyazis tanısıyla izlenen 167 çocuğun yaş, cinsiyet, başvuru şikayeti, anne sütü alımı, D vitamini kullanımı, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu öyküsü, akrabalık, ailede taş hikayesi olup olmadığı, fizik muayene ve labaratuar bulguları (üre, kreatinin (krea), ürik asit, magnezyum (Mg), kalsiyum (Ca), fosfor, alkalen fosfataz, parathormon, D vitamin düzeyi, tam idrar tetkiki, kan gazları, anlık idrarda Ca/krea, ürik asit/krea, Mg/krea, okzalat, sitrat, sistin düzeyleri, eğer elde edilmişse taşın biyokimyasal analizi gibi tarama tetkikleri), radyolojik yöntemlerden rutin ultrasonografinin yanı sıra, varsa direk üriner sistem grafisi, intravenöz piyelografi, voiding sistoüretrografi, statik ve dinamik böbrek sintigrafileri gibi görüntüleme sonuçları ve almış oldukları tedavi retrospektif olarak incelendi
Bulgular: Çalış maya alınan 167 hastanın (92 erkek, 75 kız) yaş ortalaması 30.30±42,60 ay olup %41,9'unun (n:70) ailesinde ürolitiyazis öyküsü vardı. Semptomatik hastalarda en sık başvuru nedenleri sırasıyla: Huzursuzluk (%34,4), karın ağ rısı (%15,6), ultrasonografide böbrekte taş saptanması (%9,1) ve makroskopik hematüri (%7,1) idi.
Çalış ma grubunda hastaların %58,1'inde taş oluş umuna yol açan metabolik veya yapısal bir ya da birden fazla hazırlayıcı faktör olduğu görüldü. Taş analizi olguların %13,7'sine yapılmıştı ve bu hastaların %65'inde kalsiyum okzalat taşı
vardı. Metabolik bozukluklar içinde en sık görülenler: Hipositratüri (%55,1), hipomagnezüri (%47,9) ve hiperkalsüri (%12,6) idi.
Tüm olgularda diyet, sıvı alımının arttırılması ve tuz kısıtlaması önerilmiş olup, olguların %19.2'sine taş a yönelik cerrahi tedavi, %54,4'üne ise altta yatan metabolik soruna yönelik ilaç tedavisi verilmişti.
Sonuç: Ürolitiyazis, çocukluk yaş grubunu da içine alan önemli bir sağlık sorunu olmaya devam etmektedir. Çocuklarda özellikle metabolik değerlendirme ve altta yatan anatomik sorunların saptanması ile taşların tekrarı, dolayısıyla böbrek zedelenmesinin en aza indirgenmesi mümkün olacaktır.

Anahtar Kelimeler: Çocuk, Hipositratüri, Üriner sistem taş hastalığı, Ürolitiyazis

Abstract:
Objective: Our country is among the endemic countries in terms of urinary tract stone disease (urolithiasis). In this study, we aimed to evaluate the demographic and clinical features of children who were followed because of urolithiasis, and also to determine the etiology of stone disease, diagnosis and treatment options.
Materials and Methods: A hundred sixty seven children with the diagnosis of urolithiasis, followed in Pediatric Nephrology and General Pediatric Outpatient Clinics of Gaziantep University Hospital, between the years of 2010 to 2015. The age, sex, complaints in admission, breast milk intake, usage of vitamin D, history of recurrent urinary tract infection, relativity between parents, history of urinary tract stone disease in family members and first degree relatives, physical examination and laboratory findings (blood urea nitrogen, creatinine (crea), uric acid, magnesium (Mg), calcium (Ca), phosphorus, alkaline phosphatase, parathyroid hormone, vitamin D levels, urine examination, blood gase, spot urine Ca / crea, uric acid / crea, Mg / crea ratios, oxalate, citrate, and cystine levels, stone analysis (if there is), as well as routine ultrasonographical evaluation, direct urinary system graphy, intravenous urography, voiding cystourethrographie, static and dynamic renal scintigraphy imaging results, and treatment options were analyzed retrospectively.
Results: The mean age of 167 patients (92 male, 75 female) enrolled to the study was 30.30 ± 42.60 months, and 41.9% (n = 70) had a family history of urolithiasis.
The most common complaints in symptomatic patients were restlessness (34.4%), abdominal pain (15.6%), detection of stone in renal ultrasonography (9.1%) and macroscopic hematuria (7.1%), respectively. It has been observed that 58.1% of patients in the study group had at least one or more structural or
metabolic predisposing factors leading to stone formation. Stone analysis was performed on 13.7% of cases and 65% of these patients had calcium oxalate stone formers. The most common metabolic risk factors were hypocitraturia (55.1%), hypomagnesuria (47.9%), and hypercalcuria (12.6%), respectively.
Diet, increased fluid intake and salt restriction had been suggested to all patients, while 19.2% of them had surgical treatment for stones, and 54.4% received medical treatment according to the underlying metabolic problem.
Conclusion: Urolithiasis continues to be one of the major health problems including pediatric age group. Metabolic evaluation and the identification of anatomical abnormalities is essential, especially in children to prevent the recurrence of stones and kidney damage.

Keywords: Children, hypocitraturia, urinary tract stone disease, urolithiasis