Din değiştirme psikolojisi: İslam'ı seçenler üzerine nitel bir araştırma
Psychology of religious conversion: A qualitative study about Muslim converts
Yazar: NUMAN SABİT KARALİ
Danışman: DOÇ. DR. ÜMİT HOROZCU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı başka bir dinden veya inançsızlıktan İslam'a geçen insanların bu din değiştirme deneyimlerinin arka planındaki psiko-sosyal unsurları din psikolojisi perspektifinden incelemektir. Bu amaçla İslam'a geçmeden önceki hayat, İslam'a geçiş süreci ve İslam sonrası hayat olmak üzere üç zaman dilimi üzerinden kurgulanmış; insanların İslam'a yönelmesinde etkili olan unsurların neler olduğu derinlemesine araştırılmıştır. Araştırmada yöntem olarak nitel araştırma yöntemi ve mülakat tekniği, desen olarak olgubilim (fenomenoloji) kullanılmıştır. Katılımcılar amaçlı örnekleme çeşitlerinden kartopu (zincirleme) örnekleme yöntemi uygulanarak seçilmiştir. Katılımcı grubunu başka bir dinden veya inançsızlıktan İslam'a geçmiş, 18 yaşından büyük ve en az bir senedir Müslüman olan 19 kişi oluşturmaktadır. Katılımcıların yaş ortalaması 40,05'tir. Eğitim düzeyleri büyük oranda lisans ve lisansüstüdür. Görüşmelerden elde edilen veriler betimsel analize tabi tutulmuştur. Araştırma sonucunda ebeveyn dindarlığının ve çocukluk döneminde alınan din eğitiminin din değiştirme üzerinde etkisi olduğu gözlemlenmiştir. Din değiştirmenin tek bir nedenle açıklanamayacak birçok nedenin aynı anda etkili olduğu bir süreç olduğu anlaşılmıştır. Bunun yanında din değiştirme sürecinde başlatıcı ve sürdürücü nedenlerin farklı olabileceği fark edilmiştir. Katılımcıların İslam'a geçtikten sonra dindarlaştığı gözlemlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the psycho-social factors behind the experiences of individuals converting from another religion or atheism to Islam from the perspective of psychology of religion. The study structured around three periods: life before converting to Islam, the process of conversion to Islam, and life after converting to Islam. It deeply explores the factors influencing people's inclination towards Islam. Qualitative research method and interview technique was chosen for the study, with phenomenology as the design approach. Participants were selected using snowball sampling method which is a part of purposive sampling methods. The participant group consists of 19 individuals who have converted to Islam from another religion or atheism, are over 18 years old, and have been Muslim for at least one year. The average age of participants is 40.05 years, with a high proportion having completed undergraduate or postgraduate education. The data obtained from the interviews has been subjected to descriptive analysis.
The study revealed that parental religiosity and religious education during childhood have an impact on religious conversion. It also highlighted that the process of religious conversion involves multiple factors that cannot be explained by a single cause alone. Additionally, it was noted that initiating and sustaining factors in the process of religious conversion can differ. Participants were observed to become more religious after converting to Islam.