Türkiye'de kültürü yapılan ve doğal yayılış gösteren nergislerin (Narcissus) araştırılması, kültüre alınması, bazı morfolojik ve biyolojik özelliklerinin incelenmesi
Research on wild and culture narcissi (Narcissus) of Turkey, their cultivation and investigation on their biological and morphological properties
Yazar: EMRAH ZEYBEKOĞLU
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ERCAN ÖZZAMBAK
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Nergis = Narcissus ; Soğanlı bitkiler = Bulb plants ; Süs bitkileri = Ornamental plants

Özet:
Çalışmada Türkiye'nin nergis varlığı bakımından sahip olduğu durumun incelenmesi ve nergis genetik kaynaklarımızın, süs bitkilerinde önem taşıyan özellikler yönünden, sahip olduğu potansiyelinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışma Türkiye'de, Narcissus tazetta L. ve Narcissus serotinus L. türlerinin doğal yayılış gösterdiği alanlar ve farklı nergis türlerinin doğallaşmış olduğu alanlarda ve İzmir Bornova'da kurulan nergis plantasyonda, 2006-2010 yıllarında yürütülmüştür. Doğal ve doğallaşmış popülasyonların lokalite bilgileri kaydedilmiş, bu popülasyonların bitkilerinde bazı morfolojik ölçümler yapılmıştır. N. tazetta ve N. serotinus türlerinin, Türkiye Florası (Davis, 1984)'nda belirtilen yayılış alanlarına ek olarak yeni yayılış alanları belirlenmiştir. Çalışmada, değişik lokasyonlardan kültüre alınan bitkiler ve bazı kültür çeşitleri ile kurulmuş olan plantasyonda gerçekleştirilen ölçümler ile farklı bitki özellikleri, aynı ekolojik koşullarda belirlenmiştir. Çiçeklenme oranı, vazo ömrü, erkencilik ve morfolojik karakterler gibi bazı farklı özellikler bakımından, doğal popülasyonlardan alınan bitkilerin bazılarının, kültür çeşitlerinin sahip oldukları değerlerin üzerinde veya altındaki değerlere sahip olduğu belirlenmiştir. Doğadan alınan türlerin, kültür koşullarındaki bazı değerlerinin, bu türler için yapılmış tanımlamaların üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma ile 11 farklı ilden ve 20 lokasyondan sökülen farklı türlere ait bitkiler ile bir plantasyon elde edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Nergisler, Narcissus, doğal popülasyonlar, kültür çeşitleri.

Abstract:
Investigation of the narcissi presence of Turkey and research the properties of our narcissus genetic resources, in terms of ornamental plants were the purposes of this study. Natural distribution areas of Narcissus tazetta L. and Narcissus serotinus L. species, areas those different narcissus species naturalized and a narcissus plantation created in Bornava İzmir were the places, where the study was carried out between 2006-2010. Locality data of wild and naturalized populations were recorded and some morphological measurements were made on the plants of these populations. In addition to the distribution areas of N. tazetta and N. serotinus. species reported in the Flora of Turkey (Davis, 1968), new distribution areas were determined. Determination of different plant characteristics in the same ecological conditions were held buy the measurements in the same plantation, created with the plants, collected from different locations and some cultivars. It was determined that, the some of the plants collected from natural population had higher or lower values than cultivars, in terms of some different characteristics as flowering ratio, vase life, earliness and some morphological properties. In cultivation conditions it was seen that, some properties of species, collected from nature, showed higher values than the descriptions of these species. With this study, a plantation was obtained with the plants of different species collected from 11 provinces and 20 locations.Keywords: Narcissi, Narcissus, wild populations, cultivars.