İzole atrial septal defektli çocukların klinik özelliklerinin değerlendirilmesi
Assessment of the clinical features of children with isolated atrial septal defect
Yazar: SEDAT BAĞLI
Danışman: DOÇ. DR. FİKRİ DEMİR
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Kardiyoloji = Cardiology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Fetal kalp = Fetal heart ; Foramen ovale-patent = Foramen ovale-patent ; Kalp defektleri-konjenital = Heart defects-congenital ; Kalp septum defektleri-atrial = Heart septal defects-atrial ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş ve Amaç: Atriyal septal defekt (ASD) klinik bulguları sinsi olduğu için diğer doğuştan 
kalp hastalıklarına göre tanısı sıklıkla atlanabilen bir hastalıktır. ASD'li hastaların erken tanı ve 
doğru tedavi ile sorunsuz ve normal bir yaşam süresine sahip olmaları mümkündür. Dolayısıyla, 
izole ASD'li hastaların semptom, fizik muayene ve laboratuvar bulguları irdelenerek bu 
anomalinin zamanında tanı almasına katkısı olabilecek verilerin klinisyenlerin dikkatine 
sunulması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Polikliniğimizde izole ASD tanısı alan hastaların semptom ve bulguları, 
telekardiyografi, elektrokardiyografi ve ekokardiyografik bulguları incelendi. Hastalar yaş, 
cinsiyet, kardiyomegali ve sağ kalp boşluklarında genişleme olup olmamasına göre 
gruplandırılarak bulguları karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışmaya 50 hasta alındı. Bunların 28'i (%56) kız, 22'si (%44) erkekti. Hastaların 
46'sı (%92) sekundum ASD, 2'si (%4) primum ASD ve 2'si (%4) sinüs venozus ASD tanısı 
almıştı. Hastaların 19'unun (%38) yakınması yoktu. Belirtilen en sık yakınma çabuk yorulma 
(%32); en az yakınmalar ise çarpıntı ve bayılmaydı (%6). Hastaların %88'inde çeşitli 
derecelerde sistolik üfürüm ve %24'ünde S2'de sabit çiftleşme saptandı. Hastaların altısının 
(%12) fizik muayenesi doğaldı ve bu hastaların üçünün (%6) yakınması da yoktu. Yirmibir 
hastada (%42) kardiyomegali saptandı. Elektrokardiyografi bulgularına göre hastaların 
%22'sinde inkomplet sağ dal bloğu paterni, %18'inde sağ ventrikül hipertrofisi bulgusu
saptandı. Sağ kalp boşluklarında genişleme olan hastalarda olmayanlara göre 
elektrokardiyografide inkomplet sağ dal bloğu paterni ve sağ ventrikül hipertrofisi, 
telekardiyografide kardiyomegali ve ekokardiyografide mitral kapak prolapsusu saptanma 
olasılığı anlamlı olarak fazla idi.
Tartışma ve Sonuç: Çabuk yorulma, tekrarlayan akciğer enfeksiyonu, öksürük, yetersiz tartı 
alımı, nefes darlığı, göğüs ağrısı gibi yakınmalar ASD açısından uyarıcı olmalıdır. Bununla 
birlikte, ASD'li çocukların bir kısmının asemptomatik olabileceği de unutulmamalıdır. 
Dolayısıyla, klinisyenlere herhangi bir sebeple başvuran her hastada dikkatle yapılacak 
kardiyovasküler sistem muayenesi ASD tanısının gecikmesini önleyebilir. Sternum sol üst 
alanda sistolik üfürüm ve S2'de sabit çiftleşme duyulması, telekardiyografide kardiyomegali 
saptanması ASD tanısı için önemli bulgulardır.

Abstract:
Introduction and Aim: Atrial septal defect (ASD) is a disease which goes undetected more 
commonly than other congenital heart diseases, due to its insidious clinical findings. Patients 
with ASD can live a healthy and normal life with early diagnosis and proper treatment. 
Therefore, it was aimed in this study to point out valuable information for clinicians 
contributing timely diagnosis of this anomaly by explicating symptoms, physical examination
and laboratory findings of the patients with isolated ASD. 
Materials and Methods: We reviewed symptoms as well as telecardiography, 
electrocardiography and echocardiography findings of patients diagnosed with isolated ASD in 
our outpatient clinic. Patients were grouped and compared according to their age, gender, the 
presence of cardiomegaly and dilatation of the right-sided heart chambers.
Results: Fifty patients were included in the study, of which 28 (56%) were female and 22 (44%) 
were male. Forty-six (92%) had secundum ASD, two (4%) had primum ASD and two (4%) 
had sinus venosus ASD. Nineteen (38%) patients were symptom free. The most common 
complaint was easy fatigability (32%), whereas palpitation and syncope were the least common 
complaints (6%). Eighty eight percent of the patients had systolic murmurs of various 
intensities and 24% had fixed splitting of S2. In six patients (12%), the physical examination 
was unremarkable and three (6%) of them were symptom free. Cardiomegaly was detected in 
21 patients (42%). According to the electrocardiography findings, 22% of the patients had
incomplete right bundle branch block pattern and 18% had the findings of right ventricular 
hypertrophy. The patients with enlargement of right heart chambers had significantly higher 
prevalence of incomplete right bundle branch block pattern and right ventricular hypertrophy
findings on electrocardiography, cardiomegaly, and mitral valve prolapsus when compared to 
the ones with no enlargement.
Discussion and Conclusion: The symptoms like easy fatigability, recurrent pulmonary
infections, coughing, failure to thrive, shortness of breath, and chest pain may be warning signs 
of ASD. However, it should be kept in mind that some patients with ASD can be asymptomatic. 
Therefore, a thorough examination of the cardiovascular system in all patients presenting with 
any reason may prevent delayed diagnosis of ASD. Detection of a systolic murmur at the left 
upper sternal border, fixed splitting of S2, and telecardiographic evidence of cardiomegaly are 
important findings for the diagnosis of ASD.