Ekmek israfını önleme konulu sosyal sorumluluk kampanyasına ilişkin akademisyen, uzman ve öğrenci görüşleri
The opinions of the academics, specialists and students about the social responsibility campaign for preventing bread waste
Yazar: ÇAĞRI GÜMÜŞ
Danışman: PROF. DR. ADNAN TEPECİK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Uygulamalı Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Akademisyenler = Academicians ; Billboardlar = Billboards ; Ekmek = Bread ; Emek = Labour ; Görsel iletişim = Visual communication ; Görsel tasarım = Visual design ; Kampanya = Campaign ; Sosyal sorumluluk = Social responsibility ; Üniversite öğrencileri = University students ; İsraf = Extravagance

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı; hedef kitleyi bilinçlendirmek için ekmek israfı konulu sosyal sorumluluk kampanya tasarımının hangi aşamalardan geçerek hazırlanması gerektiğini, "örnek bir sosyal sorumluluk kampanyası" ile ele alarak öğretim elemanı, uzman ve hedef kitle olan öğrenci görüşlerine sunmaktır.
"Bu araştırmanın evrenini yaş aralığı 14-18 olan ve Ankara'nın farklı ilçelerinde (Mamak ve Çankaya) göreceli olarak alt, orta ve orta üst gelir seviyesine sahip çalışmanın hedef kitlesini oluşturan ikinci kademe ilköğretim öğrencilerinden 35'i kız, 55'i erkek olmak üzere toplam 90 kişi oluşturmaktadır. Örneklemini ise Ankara'daki güzel sanatlar fakülteleri grafik  ve iletişim tasarımı bölümlerinden rastgele seçilen 30 akademisyen ve yine Ankara'daki reklam ajanslarında çalışan 30 uzman oluşturmaktadır. 
Araştırmanın konusu ile ilgili geniş kapsamlı literatür taraması yapılmıştır. Sosyal sorumluluk kampanyası hazırlanması amacıyla 2 öğretim elemanı, 1 eğitim uzmanı, 1 metin yazarı,  1 iletişim uzmanı 2 grafik tasarımı uzmanından oluşan bir uzman grup oluşturulmuştur. Öncelikle ekmek israfı ile ilgili öğrencilerin görüşleri alınmış sonrasında strateji (amaç, problem tanımlandı ve hedef kitle belirlendi) ve yaratıcı strateji (slogan ve hedef kitleye verilecek mesajlar hazırlandı.) geliştirilmiştir. Bu doğrultuda çeşitli mecralarda uygulanmak üzere çeşitli materyaller hazırlanarak (somun şeklinde ekmekten oluşan logo, hedef kitlenin okullarına en yakın noktalardaki billboardlar için dışa doğru kabartma halinde özel amaçlı billboard ve afiş çalışmaları yapılmıştır, hedef kitle, öğrencilerden oluştuğu için ve toplu taşımı kullandıkları düşünülerek araç giydirme tasarlanmıştır, öğrencilerin kullandıkları defter ve kitap üzeri için özel tasarlanmış, kampanya logo ve sloganının yer aldığı stikerlar, yine üzerinde kampanya sloganının ve logosunun görünür şekilde yer aldığı tişört ve şapkalar, özel kesim, ip askılı, karton, bez ve naylon poşetler tasarlanmıştır.) bir sosyal sorumluluk kampanyası oluşturulmuştur. 
Hazırlanan sosyal sorumluluk kampanyasının değerlendirilmesi amacı ile uzman grubun denetiminde 4'lü değerlendirme ölçeği hazırlanmış ve grafik ve iletişim tasarımı alanlarından rastgele belirlenen 30 öğretim elemanı ve sektörde çalışan 30 uzmana ve çalışmanın hedef kitlesini oluşturan  ikinci kademe ilköğretim öğrencilerine  bizzat araştırmacı tarafından uygulanmıştır. Ayrıca kampanyanın hedef kitlesine uygulanmak üzere bir görüş toplama anketi düzenlenmiş ve öğrencilerden bilgiler toplanmıştır.
Elde edilen sonuçlar değerlendirilmiş ve bulgular doğrultusunda sosyal sorumluluk kampanyası yeniden yapılandırılmıştır.
Verilerin analizinde SPSS 16.0 (The Statistical Package for the Social Sciences) paket programı kullanılmıştır. Araştırmanın alt amaçlarına uygun olarak elde edilen verilerin analizinde yüzde frekans istatistikleri çıkarılmış olup gruplara göre karşılaştırmalarda k2 testi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi 0.05 olarak hesaplanmıştır. Bu doğrultuda tablolar oluşturularak  bulgular ortaya konmuştur.
Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre; görüşleri alınan ve hedef kitle olan öğrencilerin çoğunluğu ekmek israfının nedeni olarak ihtiyaçtan fazla ekmek alımı olduğunu belirtmişler ve araştırmaya katılanların tamamına yakını ekmek israfını önlemeye yönelik yapılan sosyal sorumluluk kampanyasının stratejisinin doğru belirlendiği düşündükleri saptanmıştır. Araştırmaya katılanların çoğunluğu kampanya tasarımının hedef kitleyi etkilediğini kampanyanın yaratıcı stratejisinde oluşturulan mesajların hedef kitlede bilinç uyandırarak onları ekmek israfı konusunda bilinçlendirdiğini ve kullanılan görsellerin içerik niteliğinin güncel, güvenilir ve kendi içinde hedef kitleye uygun bütünlükte olduğunu düşündükleri sonuçlarına varılmıştır.

Abstract:
The main purpose of this research is to show how to prepare the design of a social responsibility campaign and present it to the lecturers, experts and the audiences' opinions via an example of a social responsibility campaign. The population of this study is made up by 90 people 35 of who are female and 55 of whom are male. They are at the age of 14-18 and come from different towns of Ankara ( Mamak and Çankaya) and are belonged to upper-middle and middle income levels. The sampler of this study consists of randomly selected 30 academics from faculties of fine arts in graphic and communication design and 30 experts who work in advertising agencies. The survey was conducted a comprehensive literature review related to the subject. For the purposes of the preparation of the social responsibility campaign, an expert group has been established by 1 instructor, 1 training specialist, 1 copywriter, 1 communication experts, 2 graphic design specialists. First, the view of students about waste of bread were taken, then strategy ( aim, problem were defined and target audience was determined.) and creative strategy ( slogan and massages to be given to the target audience were created.) were developed.

In this respect, various materials were designed to be employed in different fields ( A logo in the shape of a loaf of bread was designed. Specially designed outward relief billboards and banner works were created for the nearest stop billboards of the target audience. Because of the target audience's being students, and their using public transport, vehicle dress-up was designed. Specially designed stickers featuring the logo and slogan of the campaign for students' books and book covers, t-shirts and hats, custom cutting, rope halter, cardboard, cloth and nylon bags with the slogan of the campaign and the logo on them were prepared.)

With the aim of the evaluation of social responsibility campaign, 4 rating scale in the control of an expert was prepared and applied to 30 academics and 30 experts chosen randomly. Moreover, a feedback survey to be applied to the target audience was edited and data was collected from the students. The data gained was evaluated and the social responsibility campaign was redesigned by the helping of the findings.

The Statistical Package for the Social Sciences SPSS 16.0 was used in the analyzing of the data. K2 test was used in the comparisons according to the groups. Relevance level was worked out as 0.05. In this respect the findings were carried out via statistical drawings. At the end of the study, participants pointed out the reason of the waste of bread as overbuying.