Sermaye yapısının kârlılık, firma değeri ve finansal performans üzerine etkisinin ölçülmesi: BİST'te bir uygulama
Measurig the effect of capital structure on profitability, firm value and finacial performanc: An application in BIST
Yazar: EMRE HAYRİ BARAZ
Danışman: PROF. DR. DERVİŞ BOZTOSUN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Finansal performans = Financial performance ; Firma değeri = Firm value ; Firma performansı = Firm performance ; Hisse senetleri = Stocks ; Karlılık = Profitability ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Sermaye yapısı = Capital structure

Özet:
Bu çalışma, sermaye yapısının kârlılık, firma değeri ve finansal performans üzerine etkisini ölçebilmek amacıyla yapılmıştır. Bu doğrultuda, BIST sınai endeksinde yer alan 112 şirketin 2010 - 2019 yılları arasındaki üçer aylık verilerinden elde edilen değişkenler Driscoll – Kray ve Beck – Katz panel veri tahmincileri kullanılarak analiz edilmiştir. Şirketlerin; kısa vadeli borç / özkaynak, uzun vadeli borç / toplam varlık, toplam borç / toplam varlık ve toplam borç / piyasa kapitalizasyon oranları, oluşturulan panel veri modellerinde bağımsız değişkenler olarak kullanılmıştır. Kârlılık değişkenleri olarak seçilen; ROA, ROE, HBK oranları ve FAVÖK Marjı, firma değeri olarak seçilen; PD / DD, Tobin Q, F / K oranları ve MVA ile finansal performans değişkeni olarak seçilen hisse senetlerinin getirileri ise bağımlı değişkenler olarak kullanılmıştır. Şirketlerin faaliyet sürelerini gösteren yaş değişkeni ve varlıklarının logaritması alınarak hesaplanan şirket büyüklüğü değişkeni de kontrol değişkenleri olarak modellere eklenmiştir.
Elde edilen sonuçlar, borçlanmanın kârlılık ve firma değeri üzerinde genel olarak olumsuz etkisi olduğunu göstermektedir. Sermaye yapısının hisse senedi getirileri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olmadığı da görülmüştür. Bu doğrultuda firma değeri ve kârlılığın sermaye yapısından bağımsız olduğunu söylemek mümkün değildir. Ayrıca borçlanmanın sermaye maliyetini düşürerek kârlılık ve firma değeri üzerinde olumlu etkiye sahip olduğundan da bahsedilemez. Şirketlerin kaldıracı artırmasının kârlılık ve firma değeri üzerindeki olumsuz etkisi, Türkiye'de borcun vergi kalkanı önermesinin geçerli olmadığı fikrini doğurmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Sermaye Yapısı, Firma Değeri, Finansal Performans, Panel Veri Analizi, Borsa İstanbul

Abstract:
In this study, it is aimed to measure the effect of capital structure on profitability, firm value and financial performance. Accordingly, the variables obtained from the quarterly data of 112 companies in the BIST industrial index between 2010 and 2019 were analyzed using the Driscoll – Kray and Beck – Katz panel data estimators. Companies' short-term debt / equity, long-term debt / total assets, total debt / total assets and total debt / market capitalization ratios were used as independent variables in all panel data models. ROA, ROE, ROA ratios and EBITDA margin selected as profitability variables; PD / DD, Tobin Q, F / E ratios and MVA selected as firm value and quarterly returns of stocks selected as financial performance variable were used as dependent variables. The age, which shows the operating period of the companies, and the company size, which is calculated by taking the logarithm of their assets, were added to the models as control variables.
The results show that borrowing generally has a negative impact on profitability and firm value. In addition, it has been concluded that the capital structures of the companies do not have an explanatory effect on the stock returns. In accordance with these results, it is not possible to say that firm value and profitability are independent of capital structure. On the other hand, it cannot be mentioned that borrowing has a positive effect on profitability and firm value by reducing the cost of capital. The negative effect of increasing leverage in financing decisions on profitability and firm value creates an opinion that the debt tax shield proposition is not valid in Turkey. 

Keywords: Capital Structure, Firm Value, Financial Performance, Panel Data Analysis, İstanbul Stock Exchange