Türkiye'de gelir dağılımı ve yoksulluk: Tokat ili yoksulluk analizi
İncome distribution and poverty in Turkey: Tokat province poverty analysis
Yazar: FATİH BELEN
Danışman: DOÇ. DR. İLHAN EROĞLU
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Gelir dağılımı = Income distribution ; Gelir dağılımı politikaları = Income distribution policies ; Tokat = Tokat ; Yoksulluk = Poverty ; İstihdam = Employment ; İstihdam politikaları = Employment policies

Özet:
Gelir dağılımı, belirli bir zaman diliminde belirli bir ekonomi yapı içinde meydana gelen gelirin o ülkede yaşayan insanlar, insanlardan oluşan toplumsal gruplar ve üretim faktörleri arasındaki dağılımıdır. Yoksulluk ise elde edilen gelirin biyolojik varlığın devamı için gerekli olan yiyecek, giyim vb. asgari düzeydeki fiziki ihtiyaçları karşılayamama durumu olarak nitelendirilebilir. Küreselleşme olgusunun 80'li yıllarda ortaya çıkmasıyla birlikte gelir dağılımdaki dengesizlik ve yoksulluk sorunu Birleşmiş Milletler Örgütü'nce dünyadaki en önemli sorunlardan biri olarak kabul edilmiştir. Türkiye'deki gelir dağılımı sorunu kendini birkaç biçimde göstermekte ve sosyal ve ekonomik sorunları da beraberinde getirmektedir. En önemlileri emek ve tarım aleyhine gelişen fonksiyonel gelir dağılımı sorunu ile kişisel gelir eşitsizliği sorunudur. Örneğin milli gelirin dağılımda yüksek gelir gruplarınca büyük bir bölümün paylaşılması durumu refahın düşük gelir grupları arasında yayılmasını engellemektedir. Dolayısıyla hükümetler bu adaletsizliği gidermek amacıyla düşük gelir gruplarına ayni, nakdi veya sosyal yardımlarla destek sağlamakta, yüksek gelir gruplarına ise gelirleriyle orantılı vergi almaktadır. Uygulanan bu politikaların sayısal verilere nasıl yansıdığını yani gelir dağılımının ne derece adil olduğunu, yoksulluğun ne derece azaltılabildiğini ise rakamlar yardımıyla TÜİK tarafından yapılan araştırma sonuçları vermektedir.
Çalışmada Tokat İlinde kentsel alanda uygulanan anket neticesiyle karşılaştırmalar yapılmış, kentsel alanda yaşayan bireylerin gelirlerinin hangi aralıkta olduğu ve yoksulluk olgusunun kentsel alanda olup olmadığı rakamlar üzerinden değerlendirilmiştir. Ayrıca karşılaştırmalı tablolar ile hane halklarının gelirlerini etkileyen faktörler arasındaki ilişki incelenmiştir. Tokat İl merkezinde yaşayan bireyler içerisinde açlık sınırı altında kalanların oranının (binde 26) Türkiye'deki (2016 yılı) açlık sınırı altında yaşayan bireylerin oranından (binde 15,6) yüksek olduğu tespit edilmiştir. Türkiye'de yoksulluk sınırı altında yaşayan bireylerin oranı %15,8 olarak tahmin edilirken, Tokat İl merkezinde bu oran %28,2 ile Türkiye ortalamasının üstünde çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler: Yoksulluk, Gelir Dağılımı, Tokat

Abstract:
Income distribution is the distribution of the income incurred within a certain economic structure in a given period of time among the people living in a country, social groups composed of people and the production factors. Poverty, on the other hand, can be characterised as the failure of income to meet minimum-level physical needs such as food, clothing, etc. required for the continuity of biological existence. With the emergence of the globalisation phenomenon in 1980s, the problem of imbalance in income distribution and poverty was accepted as one of the greatest problems in the world by the United Nations. Problem of income distribution manifests itself in a few forms and brings about social and economic problems. The most important problems are functional income distribution developing against labour and agriculture and personal income inequality. For example, the fact that great part of the national income is shared by high-income groups in the distribution prevents welfare from disseminating among low-income groups. Therefore, governments provide low-income groups with support through real, cash or social aids and receive taxes from high-income groups proportional to their income to eliminate such injustice. How these policies are reflected in the numerical data, that is, the degree of fairness of income distribution, and the degree to which poverty can be reduced are shown by the results of research conducted by TURKSTAT with the aid of figures.
In the study, comparisons were made between the results of the questionnaire applied in the urban area in Tokat province. Within which income range the individuals living in the urban are and whether the poverty occurrence is in the urban area or not were evaluated through numbers. In addition, the relationship between the factors affecting household incomes was examined with comparative tables. It was determined that among the individuals living in the city center of Tokat, the rate (26 per mille) of those under the hunger threshold was higher than the rate (15.6 per mille) of those under the hunger threshold in Turkey (in 2016). While it is estimated that the rate of individuals living under the poverty line in Turkey is 15.8%, in the city center of Tokat, this rate exceeded the Turkey average at 28.2%.

Key Words: Poverty, Income Distribution, Tokat