Yaşlıların turizm deneyimleri ve mekansal tercihleri
Tourism experiences and spatial preferences of elderly tourists
Yazar: NECİBE NUR ALAYDIN
Danışman: PROF. DR. KADİR TEMURÇİN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Coğrafya = Geography ; Turizm = Tourism
Dizin: Deneyim = Experience ; Deneyimsel turizm = Experiential tourism ; Mekan tercihleri = Spatial preferences ; Seyahat = Travel ; Turizm = Tourism ; Turizm coğrafyası = Tourism geography ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age

Özet:
Bu çalışma, ülkemizde yaşayan yaşlı bireylerin seyahatleriyle ilgili deneyimlerini ve mekânsal tercihlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Ölçüt ve maksimum çeşitlilik örneklemesi tekniklerine uygun biçimde verilerin toplandığı araştırmanın Balçova ayağında 12, Çeşme'de ise 18 kişi olmak üzere toplamda 30 katılımcıyla görüşülmüştür. Nitel içerik analizine tabi tutulan metinlerden kodlama yoluyla elde edilen kavramlar, birbirleriyle ilişkili belli tema ve alt temalar altında sınıflandırılmıştır. Çalışmanın bulgularına göre yaşlıların en önemli seyahat motivasyonları, ''yeni yerler görmek ve yeni şeyler öğrenmek'', ''günlük rutinden kaçmak'' ve ''genç yaşlanmak'' isteğidir. Ayrıca ''sosyalleşmek'', ''sağlıklı hissetmek'', ''kötü düşüncelerden uzaklaşmak'', ''aile ve eş dostla vakit geçirmek'', ''yaşam standardını korumak'' amacıyla da seyahat ettikleri görülmüştür. Yaşlıların seyahat sıklığı ''eşlerden birinin vefatı'', ''değişen ekonomik koşullar'' ve ''kadın olma'' durumundan etkilenmektedir. Yaşlılar seyahat ederken genellikle turları daha güvenli bulduklarını dile getirmiştir. Yaşlılar seyahatleriyle ilgili karşılarına çıkan engellerin ise ''sağlık sorunları'', ''yeterli zamanlarının olmaması'', ''maddiyat'', ''ulaşımla ilgili sıkıntılar'' ve ''eşler arasındaki uyumsuzluklar'' dan kaynaklandığından söz etmişlerdir. Yaşlıların önceki seyahat deneyimleri mekân seçimlerini etkilemektedir. Yaşlılar seyahatleriyle ilgili yer seçimi yaparken ön araştırma yapmakta ve genellikle tavsiye edilen yerlere gitmektedirler. Seyahat ettikleri yerlerde rahatlık arayışına girdikleri, çoğunlukla yakın mesafeli, ekonomik, güvenli ve iklim bakımından uygun yerleri tercih ettikleri görülmektedir. Yaşlılar yerin imajından etkilendiklerinden ve yerin mekânsal anlamda engeller barındırmamasını önemsediklerinden bahsetmektedirler. Bu bakımdan özel ilgi beklentisi içerisine girdiklerini ifade etmektedirler. Çalışmanın bulgularının yaşlılarla ilgili politika yapıcılara, turizm sektörü paydaşlarına ve yaşlılık konusunda çalışan araştırmacılara fayda sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Yaşlılar, Seyahat Deneyimleri, Mekânsal Tercihleri.

Abstract:
The aim of this study was to reveal the spatial preferences of elderly individuals living in our country for travelling. A total of 30 participants were interviewed, 12 in Balçova and 18 in Çeşme, where data were collected in line with criteria and maximum diversity sampling techniques. The concepts obtained through coding from the texts subjected to qualitative content analysis were classified under certain related themes and sub-themes. According to the findings of the study, the most important travel motivations of the elderly are the desire to ''see new places and learn new things'', ''escape from the daily routine'' and ''grow old young''. In addition, it has been seen that they travel to ''socialize'', ''feel healthy'', ''get away from bad thoughts'', ''spend time with family and friends'', and ''maintain their standard of living''. The travel frequency of the elderly is affected by ''the death of one of the spouses'', being affected by ''changing economic conditions'', and ''being a woman''. The elderly stated that they generally find tours safer when traveling. The elderly people mentioned that the obstacles they encounter regarding their travels are due to ''health problems'', ''lack of sufficient time'', ''financial problems'', ''transportation problems'' and ''incompatibility between spouses''. The previous travel experiences of the elderly affect their choice of place. The elderly make preliminary research when choosing a place to travel and usually go to recommended places. It is noted that they seek comfort in the places they travel to, and mostly prefer locations that are at a close distance, economical, safe and suitable in terms of climate. The elderly mention that they are affected by the image of a place and prioritize the absence of spatial obstacles. In this respect, they state that they expect special attention. This study will benefit policy makers and tourism sector stakeholders regarding the elderly. 
Keywords: Seniors, Travel Experiences, Spatial Preferences.