Liderlik algısı ve Z kuşağı üzerine bir inceleme
Perception of leadership and an examination on generation Z
Yazar: TAMER ÇAVUŞ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZÜM EĞİLMEZ
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Toplum yaşamında meydana gelen değişim ve dönüşümlerin beraberinde yeni düşünce
biçimlerine, değer yargılarına ve beklentilere zemin hazırladığı genel kabul görmüş bir
gerçekliktir. Bu gelişmelerin belli dönemlerdeki insanlar arasında bir nevi kader birliği ile
şekillendirmiş olduğu kanaatler "kuşak kavramı" ile açıklanmaktadır. Yaşanan olayların
niteliği ve sonuçları değiştikçe de farklı kuşaklar ortaya çıkmaktadır. Günümüzde bu
kuşakların en genci ve beklentileri ile değer yargıları bakımından en az bilineni ise 2000
yılından itibaren doğan bireyleri temsil eden Z kuşağıdır. En yaşlı bireyi 2023 yılı itibarıyla
23 yaşında olan bu kuşak, öğrenim hayatını henüz tamamlamakta ve çalışma hayatına
atılmaktadır. Yakın zamanda iş yaşamının çoğunluğunu oluşturacak olan Z kuşağının liderlik
algılarının anlaşılarak buna uygun yeniliklere gidilmesiyle birlikte örgütlerin başarılı
yönetimler ortaya koymasına katkı sağlanacağı düşünülmektedir. Bu tez çalışmasında Z
kuşağı çalışanlarının liderliğe dair algılarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma
yönteminin olgubilim deseniyle yapılandırılan çalışmanın örneklem grubu 4'ü kadın 7'si
erkek olmak üzere 11 beyaz yakalı Z kuşağı çalışan bireyden oluşmaktadır. Araştırma verileri
5 ana soru ve bunları açımlayıcı sonda sorularının bulunduğu yarı yapılandırılmış görüşme
formu üzerinden birebir görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Katılımcılarla yapılan
görüşmelerin sonucunda 475 dakikalık ses kaydı ve bunların yazıya aktarılması ile yaklaşık
60 sayfalık veri seti elde edilmiştir. Bilgisayar ortamına aktarılan veriler MAXQDA 2022
isimli nitel veri analiz programı üzerinden betimsel analiz ile içerik analiz yöntemleri birlikte
kullanılarak analiz edilmiştir. Tespit edilen kodlar önce kategorize edilmiş, ardından araştırma
soruları üzerinden belirlenen 5 tema altında sınıflandırılmıştır. Buna göre; Z kuşağına mensup
çalışan katılımcıların benimsemediği liderlik biçiminin otokratik (otoriter) liderlik olduğu,
benimsediği liderlik davranışının ise demokratik liderlik ile tam serbesti tanıyan liderlik
biçimleri olduğu sonucuna ulaşılmış olup örgütlerin bu doğrultuda adımlar atması tavsiye
edilmiştir. Ayrıca katılımcıların çalışma alanlarında deneyimledikleri liderlik davranışları,
liderlik tanımları ve Z kuşağına mensup olmalarının liderlik anlayışlarına etki edip etmediğine
dair diğer bulgular da açıklanarak gelecekteki çalışmalar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
It is a generally accepted reality that the changes and transformations that occur in the life of
society lay the groundwork for new ways of thinking, value judgments and expectations. The
common convictions that these developments shaped with a kind of unity of fate among
people in certain periods are explained by the concept of generation. Different generations
emerge as the nature and consequences of events change. Today the youngest of these
generations and the least known in terms of their expectations and value judgments is the Z
generation which represents the individuals born in 2000. This generation whose oldest
individual is 23 years old as of 2023, has just completed their education life and have gotten
into the business. It is thought that understanding the leadership perceptions of the Z
generation who will gain the majority of the business life in the near future and making
appropriate innovations will contribute to the successful management of organizations. In this
thesis it is aimed to determine the perceptions of Z generation employees about leadership.
The sample group of the study which is structured with the phenomenological design of the
qualitative research method consists of 11 white-collar Z generation working individuals 4
women and 7 men. The research data were collected by one-on-one interview method over a
semi-structured interview form with 5 main questions and explanatory probe questions. As a
result of the interviews with the participants a data set of approximately 60 pages was
obtained by recording 475 minutes of audio and translating them into writing. The data
transferred to the computer were analyzed by using descriptive analysis and content analysis
methods together through the qualitative data analysis program called MAXQDA 2022. The
identified codes were first categorized and then classified under 5 themes determined through
the research questions. According to these results; ıt has been concluded that the leadership
style that the working participants of the Z generation do not adopt is autocratic
(authoritarian) leadership, while the leadership behavior adopted by the participants is
democratic leadership and leadership styles that allow full freedom and it is recommended
that organizations take steps in this direction. Also the leadership behaviors experienced by
the participants in their field of study, leadership definitions and other findings about whether
being a member of the Z generation affects their understanding of leadership and suggestions
for future studies are presented.