Kaldırma ve iletme makinelerinin kullanımının iş güvenliği açısından incelenmesi ve risk değerlendirmesi
Investigation and risk  evaluation of lifting and transmission equipment by means of occupational safety
Yazar: SERKAN EMRE UYGUN
Danışman: PROF. DR. MURAT KISA
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Günümüzde teknolojinin gelişmesine bağlı olarak pek çok alanda olduğu gibi inşaat sektöründe kullanılan makine teknolojileri de ilerleme kaydetmiş ve bu ilerlemeler vasıtasıyla imalatların yapım proseslerini kolaylaşmış ve söz konusu imalatların uygulama süreçleri kısalmıştır. Hızlanan proseslere ve kullanılan teknolojilere ayak uydurması gereken insanoğlu bu geçiş evresinde iş kazası olgusuyla daha ciddi oranda yüz yüze gelmiş ve dolayısı ile bu konuda daha fazla çaba sarf etmek durumunda kalmıştır. Bu noktada, kullanılan ekipmanların teknik yeterliliklerinin yanında, iş sağlığı ve güvenliği hususundaki gerekliliklerini de sağlıyor olması büyük önem arz etmektedir. İş sağlığı ve güvenliği uygulama kontrollerinin tek elden sağlanması ve gerçekleştirilen saha uygulamalarının standart bir formata getirilerek denetimlerinin kolaylaştırılması amacıyla işe özel mevzuat ve prosedürler geliştirilmiş ve geliştirilen bu sistemlerin uygulamalarına başlanmıştır. Kullanılan ekipmanların iş güvenliği kontrollerinin ve denetim dökümantasyonlarının daha tutarlı ve daha işlevsel olması büyük önem taşımaktadır. Ekipmanların iş güvenliği yeterliliklerine uygulanan denetimlerin saha içindeki uygulamalarla birleştirilerek geliştirilmesiyle iş kazalarını önleme konusunda önemli ölçüde yol alınabilmektedir. İmalat planlamalarının, imalat süreçlerinin tümünde gerçekleştirilecek iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini kapsaması ve çalışmaların hazırlanan bu planlar çerçevesinde yapılması sağlanmalıdır. Bu çalışmada, sektörde yaygın olarak kullanılan kaldırma ve iletme makineleri belirlenmiş, makinelerin çalışma alanı ve çevresinde karşı karşıya kalınabilecek riskler göz önünde bulundurulmuş, elde edilen veriler Uluslararası Çalışma Örgütü, Dünya Sağlık Örgütü, Türk İstatistik Kurumu güncel verileri ile İş sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi ışığında belirlenen yol haritası çerçevesinde güncel risk değerlendirme metotları kullanılarak yapılan risk değerlendirmesiyle, incelemesi gerçekleştirilen her kaldırma ve iletme makinesi için ayrı bir risk değerlendirme formu hazırlanmıştır. Çalışmada, kaldırma ve iletme makine operatörleri ile gerçekleştirilen bir anket çalışması yapılmış ve anket sonuçlarından hareketle uygulanan risk değerlendirmelerine çalışan psikolojisi bakımından farklı bir bakış açısı kazandırılması amaçlanmıştır. Risk değerlendirmeleri dahilinde, belirlenen risk faktörlerinin önlenmesi amacıyla alınması gereken önlemlerden bahsedilmiştir. Çalışmanın sonunda, gerçekleştirilen risk değerlendirme analizlerinden elde edilen değerler karşılaştırılarak, inşaat sektörüne uygunlukları tartışılmıştır. Çalışmada bunun yanında, kaldırma ve iletme makineleri kaynaklı risklerin önlenebilmesine yönelik çeşitli öneriler getirilmiştir.

Abstract:
Machine technologies in construction has developed due to improvements in recent technology. Production processes got easier and production implementation duration is shortened thanks to advanced technology in lifting and transmission equipment used in construction. Humans need to keep up with accelerated processes and advanced technology which exposed them to accidents and made it obligation to work on this matter much more. It has been crucial for equipment to have safety requirements besides technical capabilities. Particular regulations and procedures are implemented in order to ease audits by standardizing field applications and monopolization of controllings of precautions. It is important to check equipments in regards to occupational health and safety and to have consistence and functional documentation. It is possible to proceed with combining field applications with audits carried out in terms of occupational health and safety regulations. Production planning should consider not only manufacturing but also occupational safety and health precautions those are needed before, during and after manufacturing. It is significant to carry out works compatible with this plan. In this study, lifting and transmisson machines which are widely used in the sector are determined, risks that would be come across around and in the working area are taken into acocunt. Then risk evaluating form is prepared for each machine by the current data of International Labour Organization, World Health Organization and Turkish Statistical Institute and using Fine Kinney and Matris methods with roadmap planned with guidance of the Occupational Health and Safety Management System. In the study, a different point of view is aimed with regards to personnel psychology utilizing the survey conducted with operators of lifting and transmission machines. In the scoop of risk evaluation, precautions for preventing specified risk factors are mentioned. At the end, compatibility to construction sector is discussed by comparing the data acquired by risk evaluation. Beside this, the study suggests various proposals to prevent risks of lifting and transmission machines.