Kuramdan uygulamaya tasarım süreçlerinde biçim ögesi sorunsalı
Proficiency in arts form element problem in the design processes from the theory to the practice
Yazar: FATİH DAŞDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. MENDUHA SATIR KAYSERİLİ
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Heykel Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu çalışmanın amacı, kuramdan uygulamaya tasarım süreçlerinde biçim ögesi sorunsalını tarihsel süreçlere bağlı değişkenlikleriyle ele alarak incelemektir. Tasarım süreçleri doğrultusunda ortaya çıkan sanat eserinde yer alan plastik dil elemanlarından biçim ögesi üzerinde durulmuş ve Biçimci kuram bağlamında yeri irdelenerek edinilen bulgular ve veriler dahilinde gerek kuramsal boyutlarıyla gerekse uygulama boyutlarıyla yorumlanmıştır. 
Çalışmada, nitel araştırma yöntemi ve betimsel teknik kullanılarak gerekli verilere ulaşılması hedeflenmiştir. Veri analizi kapsamında araştırma süreci, çalışmanın sonuçlandırılmasına kadar devam ettirilmiş olup çalışmanın hefedine ulaşması için konu ile ilgili olan temel kavramlara yer verilerek çalışmanın terim ve tanımlar bölümünde açıklanmıştır. Araştırmada verilerin etik ilkeler doğrultusunda toplanılmasına dikkat edilmiş, objektif yaklaşımla rapor edilerek araştırmanın kaynakça bölümünde gösterilmiştir. 
Çalışmada sanatın temel üç bileşeninden biri olan "Biçim Ögesi Sorunsalı" araştırma neticesinde kullanım alanlarına ilişkin dört farklı yaklaşım sergilemiştir. Birincisi; görsel düzenleme, kompozisyon veya plastik dil unsurlarının organize edilmesi sonucunda ortaya çıkan tasarım. İkincisi; plastik form olarak algılanmakta ve üç boyutlu nesnenin uzam-espas-boşluk bünyesinde kapladığı alanın görüntüsü olarak (heykel). Üçüncüsü; biçimin kendiliğinden doğa da var olan yapısal özelliğine ilişkin malzeme ve teknik bağlamında anlamlar yüklenmesiyle müdahale gerektirmeden ele alınması, Dördüncüsü ise; plastik unsurların (nokta ve çizgi), eylem göstermesi sonucu meydana gelen bileşim ve fiil olması.
Araştırma prehistorik süreçlerden itibaren ele alınarak, kronolojik düzen dâhilinde sonuçlandırılmıştır. Bu hususta, Biçim'in tarihsel süreçlerden günümüze kadar birçok değişkenlik ve başkalaşım göstererek çeşitli yaklaşımlarla sanat eserinin merkezinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Biçim, Plastik Dil, Sanat, Kuram, Tasarım.

Abstract:
The aim of this study is to elaborate on the problematic element of form from theory to practice in the design process with the variables which are bound to the historical processes. The form factor which takes part as the plastic language element which partakes toward the design processes is emphasized and the results and the data which are gathered by examined the place in the Formalist Theory are interpreted both formalist dimensions and practice dimensions.
In this study, it is aimed to reach the necessary data by using of qualitative research method and descriptive technique. The data analysis research process is continued until the end of the study and the basic concepts that are related to the subject are explained in the terms and definitions section of the study in order to achieve the aim of the study. In this study, attention is paid to gather the data toward the ethical principles and shown in the references.
"The Problematic Element of Form" which is one the three fundamental element of art shows four different approaches according to the usage area at the end of the research. The first; visual editing, composition or the design which shows up in consequence of the plastic language element organizing.  The second; is perceived as plastic form and as the image of footprint within three-dimensional object's extension – space – gap (sculpture). The third; is to handle without interfering the form which is assigning a meaning to the context of technic and material related to the structural features which are in the nature too by itself. The fourth is; It is a combination and action that occurs as a result of the action of plastic elements (dots and lines).
The research is concluded in a chronological order starting from prehistoric times. In this matter, it is concluded that the Form is at the center of the artwork with many approaches by showing numerous variations and transfigurations from the historical times to the present day.
Key Words: Form, Plastic Language, Art, Theory, Designs