İslam Hukukçusu olarak İzmirli İsmail Hakkı
İzmirli İsmail Hakkı as an Islamic Lawyer
Yazar: YAHYA MACİT
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA BAKTIR
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Hukuk = Law ; İslam hukuku = Islamic law ; İsmail Hakkı İzmirli = İsmail Hakkı İzmirli

Özet:
Son dönem Osmanlı alim ve aydınlarından birisidir. Bir çok ilim dalında kendini yetiştirmiştir ve büyük bir ilmî birikime sahiptir. Hakkında çok çalışma yapılmıştır. Yapılan taramalarda onun İslam hukukçuluğu yönünü ortaya koyan kapsamlı bir çalışma olmadığı görülmüştür. Halbuki onun kendini yetiştirdiği ilim dallarından birisi de İslam hukuku sahasıdır. İslam hukukunu usûl, turu, tarih ve hikmet yönleriyle incelemiş, bu yönlerini ele alan kitaplar, makaleler yazmış ve bunları Darülfünunda ders olarak okutmuştur. Aynca İslam hukuku metodolojisinin Önemli bir dalım teşkil eden ve unutulmaya yüz tutmuş olan İJm-i Hilaf m Osmanlı medreselerinde okutulmasına ön ayak olmuştur. Bu çalışma Onun İslam hukukçuluğu kimliğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmamızda, İzmirli'nin yetişmesine katkı sağlamış olan ortam, aileden başlayarak ele alınmıştır. Hayatı, eserleri zikredildikten sonra özellikle fikhî eserleri üzerinde durulmuş, ilmî ve fikrî yapısı ortaya konulmaya çalışılmıştır. İslam hukukundaki yerini işlerken onun hem usûl-ü fıkıh, hem de turu fikıh yönleri incelenmiş, usûl ve turu ile ilgili bazı konulan değerlendirişi ele alınmıştır. izmirli'nin İslam hukukuyla ilgili yazdıkları incelenmiş, bu sahada geniş bir müktesebata sahip olduğu görülmüştür. Daha çok fıkıh usulüyle ilgili konulan ele aldığı tespit edilmiştir. Zira bu eserlerinin ve makalelerinin önemli bir kısmı fıkıh usulüyle ilgilidir. Ancak furu filanla ilgili konulan da yazmıştır. İslam hukukuyla ilgili eserlerini ve makalelerini kaleme alırken, başta Kur'an ve sünnet olmak üzere muteber fikıh kitaplarından istifâde eden İzmirli'nin son dönem Osmanlı fukahası arasında önemli bir yeri olduğunu söylemek gerekir.

Abstract:
Is one of the intellectual of his time. He is well educated in many field of science and has many screntific accumulation. There have been many scientific works about him but it was determined that there was comprehensire work which brought out his Islamic Jurisprudency. In fact one of the scientific field he brought up himselt weu is Islamic Jurisprudence. He examined Islamic Jurisprudence in all aspectsand wrote lot of books articles anel he taught them at Darülfünun. Moreover he led teachig of comparatively Islamic Jurisprudence at Ottoman madrasa which was nearly forgotten and constitutedlslamic Juriprudence methodology. This work intend to bring out his identity about Islamic Jurisprudency. In my work I examined his childhaodhis family anel other conditions which contributedhis development. After mentioned his works anel life. I studied his works concerning Islamic Jurisprudency and I tried to bring out his scientificand ideological structure. Both methodology and Jurisdiction he derivedare examined. Some subjects concerning methodology and Jurisdictionand their evaluation are taken up. İzmirli' s works concerning Islamic Jurisprudence are examined and it is seen that he has a big domination in that field. He was interested in metodology because his many works and articles are concerning whit metodology. Yet he wrote something concerning whit Jurisdiction too. When he wrote his articles and other works concerning with Islamic Juriprudence he benefited from Koran, sünnet and other trustworty sources we should accpt that izmirli has got an important place among other jurisprudent in his time.