Vineland sosyal- duygusal erken çocukluk ölçeğinin geçerlik-güvenirlik çalışması ve okul öncesi eğitim kurumuna devam eden beş yaş çocuklarının sosyal-duygusal davranışlarına yaratıcı drama eğitiminin etkisinin incelenmesi
Validiy-reliability study of vineland social-emotional early childhood scale and examination of effects of creative drama education on social-emotional behavior of 5-year old pre-school children attending preschool educational institions
Yazar: ŞEHNAZ CEYLAN
Danışman: PROF. DR. ESRA ÖMEROĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Bölümü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul öncesi eğitim = Preschool education

Özet:
Vineland Sosyal- Duygusal Erken Çocukluk Ölçeği (VSDÇÖ)'nin geçerlilik-güvenilirlik çalışması ve okul öncesi eğitim kurumuna devam eden beş yaş çocuklarının sosyal-duygusal davranışlarına yaratıcı drama eğitiminin etkisinin incelenmesi bu araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Araştırma iki örneklem grubundan oluşturulmuştur. İlk örneklem grubunu Vineland Sosyal- Duygusal Erken Çocukluk Ölçeğinin geçerlik güvenirlik çalışmasını yapmak üzere tesadüfi olarak belirlenen 5.0-5.11 ay arasında olan 300 çocuk, ikinci örneklem grubunu ise 45 deney grubu, 45 kontrol grubu olmak üzere toplam 90 çocuk oluşturmuştur. Deneysel desenli olan bu araştırmada, çocuklar ve aileleri hakkında bilgi almak amacıyla ?Kişisel Bilgi Formu?, çocukların sosyal-duygusal davranışlarını belirlemek için ?Vineland Sosyal- Duygusal Erken Çocukluk Ölçeği? kullanılmıştır. Deney grubundaki çocuklara 12 haftalık sosyal-duygusal davranışlara yönelik yaratıcı drama eğitim programı uygulanmıştır. Ölçek deney ve kontrol grubuna, ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Ayrıca, deney grubuna son testten dört hafta sonra kalıcılık testi olarak aynı ölçek uygulanmıştır. Verilerin analizinde, çocukların ve ailelerin demografik bilgilerine ilişkin dağılımları frekans ve yüzde değerleri olarak verilmiştir. Ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışması olarak açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Ön test-son test karşılaştırmalarında Kovaryans Analizi (ANCOVA), son test-kalıcılık testi karşılaştırmalarında ise t-testi kullanılmıştır.Araştırma sonucunda, Vineland Sosyal- Duygusal Erken Çocukluk Ölçeği (VSDÇÖ)'nin güvenilir bir ölçme yaptığı ve tutarlı bir yapıya sahip olduğu bulunmuştur. Deney ve kontrol grubu çocuklar arasında Vineland Sosyal- Duygusal Erken Çocukluk Ölçeği, Kişiler Arası İlişkiler alt ölçeği, Oyun ve Boş Zaman alt ölçeği, Uyum Sağlama Becerisi alt ölçeği son test puanları açısından deney grubu çocukların lehine anlamlı farklılık görülmektedir (p<0.01). Deney grubundaki çocukların Vineland Sosyal- Duygusal Erken Çocukluk Ölçeği, Oyun ve Boş Zaman Alt Ölçeğine ait son test ve kalıcılık testi puanları arasında farkın anlamlı olduğu saptanmıştır (p<.05). Kişiler Arası İlişkiler Alt Ölçeğinde ve Uyum Sağlama Becerisi Alt Ölçeğinde son test ve kalıcılık testi puanları arasındaki farklılığın anlamlı olmadığı belirtilmiştir (p>.05). Yaratıcı drama eğitimi alan çocukların son test ortalama puanlarının kontrol grubu çocukların son test ortalama puanlarından daha yüksek olması verilen eğitimin olumlu etkisini ortaya koymaktadır. Bu nedenle çocukların; paylaşma, yardımlaşma, sorumluluk alma, sırasını bekleme, kurallara uyma, arkadaşlık kurma, nazik olma, tanıdığı kişilerle iletişime girme gibi sosyal-duygusal davranışlarını destekleyecek farklı yöntem ve teknikler geliştirilebilir ve yaygınlaştırılabilir.

Abstract:
The aim of this study was to examine the validity-reliability of Vineland Social-Emotional Early Childhood Scale (VSEECS) and the effects of creative drama education on the behaviors of five-year-old children?s attending preschool educational institutions. The study was set on two sample study groups. The first sample group comprised randomly selected 300 children, aged between 5.0-5.11 months, to conduct the reliability-validity study Vineland Social-Emotional Early Childhood Scale and the second sample group was composed of 90 children, 45 of whom formed the experimental group and the other 45 formed the control group. This study was in the form of experimental design, in which the ?Vineland Social-Emotional Information Form? was used to collect information about the children and their families and the ?Vineland Social-Emotional Early Childhood Scale? was used to determine the children?s social-emotional behavior. The children in the experimental group were presented with a 12-week-long creative drama education program which focused on social-emotional behaviors. The scale was administered as pre- and post-tests on the experimental and control groups. The same test was administered on the experimental group at the end of the fourth week as a retention test. In the analysis of data, the distribution of the children?s and their families? demographic information was presented as frequency and percentage values. For the validity and reliability study of the scale, explanatory and confirmatory factor analyses were administered. Covariance Analysis (ANCOVA) was used in the pre-post test comparisons and t-test was used in the test-retention comparisons.As a result of the study, it was found that the Vineland Social-Emotional Early Childhood Scale (VSEECS) yields reliable results of measurement and that it has a consistent structure. A significant difference was found (p<0.01) between the post-test scores of the children in the experimental and control groups with regard to Vineland Social-Emotional Early Childhood Scale, Interpersonal Relationships subscale, Games and Free time subscale, and Adaptation skills subscale in favor of the experimental group. A significant difference was found (p<.05) between the post-test and retention test scores of the children in the experimental group from the Vineland Social-Emotional Early Childhood Scale, Game and Free Time subscale. The differences between the post-test and retention test scores of Interpersonal Relationships Subscale and Adaptation skills subscales were not found significant (p>.05). The mean scores of the post-test of the children who were presented with creative drama education was higher than the mean scores of the post-test of the children in the control group, which indicates that the education provided had a positive effect. It can be concluded that different methods and techniques can be developed and used extensively to support children?s social emotional behaviors such as sharing, collaboration, taking responsibility, turn-taking, complying with rules, making friends, being kind, and interacting with people they know.