Türkiye'de çizgi roman sanatının gelişim süreci içerisinde Turhan Selçuk'un yeri ve Abdülcanbaz
Importance of Turhan Selçuk within the development process of the art of comic books in Turkey and Abdulcanbaz
Yazar: GONCA BEGÜM ASLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENAY ALSAN
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Grafik Tasarımı Ana Sanat Dalı / Grafik Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Abdülcanbaz = Abdulcanbaz ; Grafik sanatlar = Graphic arts ; Karikatür = Caricature ; Mizah = Humour ; Selçuk, Turhan = Selçuk, Turhan ; Çizgi romanlar = Comic strips

Özet:
Türkiye'nin çizgi roman sanatındaki süreci incelenerek; çizgi romana giden
yolun önemli duraklarından olan mizah dergileri, çocuk dergileri, yayıncılar, çizerler
Tanzimat döneminden başlanarak araştırılmıştır. Zamanın siyasi, ekonomik,
toplumsal dinamikleri üzerinden günümüze dek sürecin gelişimi anlatılmıştır.
Cumhuriyetin ilanına kadar olan süreçte çıkarılan yayınlar; Tanzimat Dönemi,
İstibdat Dönemi, II. Meşrutiyet Dönemi olarak ayrıca sınıflandırılarak incelenmiştir.
1. Dünya Savaşı yenilgisinin ardından başlayan milli mücadele hareketi ve Kurtuluş
savaşı mizah yayınları, savaşın değiştirdiği yaklaşımlarla ele alınmıştır.
Tezimin ana konusu olarak, ülkemizde karikatüre ve çizgi romana büyük
emek vererek, karikatür sanatında uluslararası özgün bir kalem olan orta kuşak
temsilcilerinden Turhan Selçuk seçilmiştir. Turhan Selçuk'un karikatürleri ve
Abdülcanbaz çizgi romanı incelendiğinde başarılı bir toplum analisti olduğu
görülmüştür.
Turhan Selçuk'un; neredeyse ömrü boyunca çizdiği, daha doğrusu hayat
verdiği Abdülcanbaz karakteri okur tarafından çok sevilmiş ve benimsenmiştir.
Abdülcanbaz çizgi romanı; ana karakter ve yan karakterler sosyolojik, ideolojik,
psikolojik açıdan irdelenerek, aynı zamanda karakterler aracılığıyla dönemin
toplumsal yapısı da incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Çizgi Roman, Grafik Mizah, Karikatür, Turhan
Selçuk, Abdülcanbaz.

Abstract:
The process of Turkey in the art of comic books was examined and humorous
magazines, child magazines, publishers and drawers, which were important stops on
the way to the comic books, were researched as of the Tanzimat Period. The
development of the process was explained from the political, economic and social
dynamics of the time to the present. Publications until the Proclamation of the
Republic were also classified and examined as the Tanzimat Period, the Period of
Autocracy and the Second Constitutional Period. The humorous publications related
to the national struggle movement after the defeat of the World War I and the War of
Independence were dealt with the approaches changed by the war.
The main subject of my thesis was selected as Turhan Selçuk, who is one of
the representatives of the middle generation with a unique way of writing
internationally and has made a great effort for caricatures and comic books. Turhan
Selçuk was found to be a successful social analyst when his caricatures and comic
book of Abdülcanbaz was reviewed.
The character of Abdülcanbaz, whom Turhan Selçuk drew almost all his life,
more precisely, whom he gave life to, was liked and adopted by the readers. The
main and side characters of Abdülcanbaz were investigated sociologically,
ideologically and psychologically, and meanwhile, the social structure of the period
was examined through the characters.
Keywords: Comic Book, Graphic Humor, Caricature, Turhan Selçuk,
Abdülcanbaz.