İstanbul şehir kimliğinin oluşumunda araştırma merkezlerinin (Enstitülerin) yeri ve çalışmaları
The role and studies of research centers (Institutes) in İstanbul city identification
Yazar: ÇİĞDEM YILDIRIM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İRFAN ÇİFTÇİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İstanbul Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Antropoloji = Anthropology
Dizin: Araştırma merkezi = Research center ; Kent kimliği = Urban identity ; Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; Kimlik oluşumu = Identity construction ; Marka imajı = Brand image ; Markalaşma = Branding ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Şehre dair kesin bir tanım yapmak zor olsa da bugünkü anlamıyla şehirler Avrupa'da özellikle İngiltere'de ortaya çıkan Sanayi Devrimi'nin bir sonucudur. En sık kullanılan tanım, şehri nüfus olarak büyük yerleşkeler olarak değerlendiren demografik tanımdır. Şehrin kendine özgü bir iş güç biçimi, toplumsal örgütü ve belli bir yerleşik kültürü vardır. 
Yüzyıllar süren tarihsel süreçte, şehirler doğal coğrafyasıyla, kültürel yapısı ve toplumsal normlarıyla kendine özgü bir karakter kazanmakta ve çeşitli imgelerle özdeşleşerek ilerlemektedir. Mimari yapılar ve imar düzeni şehrin dokusunu oluşturan en önemli unsurlardır.
Yirminci yüzyıl kapitalizmi küreselleşme olgusunu beraberinde getirirken, şehirler de özgün karakterlerinden sıyrılıp aynılaşma tehlikesiyle karşı karşıya kalmaktadır. Küreselleşme, tüm dünyada tüketim kültürünü yeniden şekillendirmekte, ekonomik yapının içine kültürel yapıyı da dahil ederek, yöneticileri şehir kültürü üzerinden ticari gelir elde etme yarışına sokmaktadır.
İstanbul da elbette bu gelişmelerden payını almaktadır. Özellikle 1980 sonrası dönemde benimsenen piyasa ekonomisi ile şehrin görünümü baş döndüren bir hızla değişmeye başlamış, küresel şehir olma yarışına İstanbul da katılmıştır. İstanbul'un tanıtım faaliyetlerine hız verilmiş, bu kapsamda 2010 Avrupa Kültür Başkenti seçilmesinin avantajını kullanarak düzenlenen etkinliklerle adını yurtdışında duyurmuş, bu vesileyle de şehre gelen turist sayısında artış yaşanmıştır.
1950'li yıllardan itibaren İstanbul ile ilgili akademik, kültürel ve mimari çalışmalar yürüten çeşitli kurumlar ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada, İstanbul Fetih Cemiyeti, İstanbul Enstitüsü, Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu, İstanbul Kültür ve Sanat Vakfı (İKSV), İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin çalışmalarına yer verilmiş, söz konusu kurumların İstanbul'un tanıtımına yönelik akademik ve kültürel çalışmaları incelenmiş, şehrin tanıtımına ve dönüşümüne yaptıkları katkılar araştırılmıştır.
Suna ve İnan Kıraç Vakfı bünyesindeki faaliyetlerine 2007 yılında Tepebaşı, Beyoğlu'ndaki binasında başlayan İstanbul Araştırmaları Enstitüsü'nün sergi, toplantı, sempozyum ve Pera Müzesi ile ortaklaşa yürüttüğü gerek yurtiçinde gerek yurtdışındaki etkinlikleri ve akademik düzeyde ürettiği yayınlara baktığımızda, bu tür araştırma merkezi ve kültür kurumlarının, İstanbul'un kültür ve sanat hayatına, şehrin tanıtımına yaptığı katkı, dolaylı olarak İstanbulluların yaşam kalitesine yönelik etkileri açıkça görülmektedir.
Özetle, bu tür kültür kurumlarının artması, mevcut hükümetler, büyükşehir belediyeleri ve yerel yöneticilerin, hep birlikte İstanbul'un tarihi mirasına, çok kültürlü kimliğine sahip çıkması gerekmektedir. Korumaya yönelik ortak politikaların belirlenmesi, karar verme ve uygulama süreçlerine halkın katılımının sağlanması, İstanbul'un geleceği ve İstanbulluların yaşam kalitesi adına büyük önem taşımaktadır.


Anahtar Sözcükler: İstanbul, Şehir Kimliği, Şehir İmajı, Markalaşma,Yaratıcı Endüstriler, Kentsel Dönüşüm, Turizm, İstanbul Araştırmaları Enstitüsü.

Abstract:
Although it is difficult to make a definition of the city, in its present sense it is the result of the Industrial Revolution that emerged in Europe, especially in England, in the late 18th and early 19th centuries. The most commonly used is the demographic definition of urban as a large settlement. The city has its own form of work, social organization and a certain settled culture.
For centuries, cities have gained a unique character with their natural geography, cultural structure and social norms, and they are progressing by identifying themselves through various images. Architectural buildings and zoning order are the most important elements that make up the texture of the city.
While twentieth-century capitalism brought with it the phenomenon of globalization,  cities also face the danger of being separated from their original character. Globalization is reshaping the consumption culture all over the world, including incorporating culture into the economic structure, where city administrators  are competing for commercial income through city culture.
Undoubtedly, Istanbul is affected by these developments in the world. With the market economy adopted especially after the 1980s, the appearance of the city started to change at a dizzying pace and Istanbul participated in the race to become a global city. Istanbul's promotion activities have been accelerated and in this context, the  widespread announcement of its name  abroad, associated with the 2010 European Capital of Culture activities,  ensured a massive influx of international tourists into the city.
From the 1950s onwards, there have been some institutions that carry out academic, cultural and architectural studies related to Istanbul. In this study, some research centers/institutions such as Istanbul Fetih Cemiyeti, Istanbul Institute, Touring and Automobile Corporation of Turkey, Istanbul Culture and Arts Foundation (İKSV) and the Istanbul Metropolitan Municipality have been examined. Their academic and cultural influence on the promotion of Istanbul has been studied, and further, their contributions to the transformation of the city have been investigated.
This thesis focuses especially Istanbul Research Institute among these institutions which organizes exhibitions, meetings, symposiums on Istanbul under the umbrella of the Suna ve İnan Kıraç Foundation. The Institute which started working in the building where located in Tepebaşı in 2007 produces a lot of domestic and international activities and academic level publications that contribute to the cultural and art life of Istanbul. As it promotes the city, it effects on the life quality of people who live in Istanbul at the same time.
In sum, a number of factors greatly influence and play an important role in the development of the city and quality of life for its inhabitants. The above-mentioned cultural institutions, existing governments, metropolitan municipalities and local administrators should not stay alone in this phenomenon. They need to work hand-in-hand to decide policies on  the historical heritage of Istanbul, to protect and preserve its culture, and to provide the public participation.


Keywords: Istanbul, City Identity, City Image, City Branding, Creative Industries, Urban Transformation, Tourism, Istanbul Research Institute.