Kanun sazında sağ ve sol el için yazılmış teknik geliştirici etütler ve saz eserleri
Etudes and instrümental pieces for improving technical skill in playing kanun written for riht and left hans
Yazar: GÖKSEL BAKTAGİR
Danışman: PROF. ŞEHVAR BEŞİROĞLU
İstanbul Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Müziği Ana Sanat Dalı / Türk Müziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Müzik = Music
Dizin: Etüt = Etude ; Kanun = Kanun(Müzik) ; Müzik aletleri = Musical instruments ; Mızrak = Spear ; Sazlar = Instruments ; Çalgılama teknikleri = Instrumentation techniques

Özet:
Kanun enstrümanında geçmişten günümüze sağ el ağırlıklı teknikler geliştirilmiş olup, sol el atıl kalmıştır. Ancak iki elle icra edilen kanun üzerinde sağ el, sağ taraftaki eşik bölümüne (tellerin üzerinden geçtiği) yakın olduğu için, bu bölgede mızrap vuruşlarında nispeten daha sert ve metalik sesler çıkar. Oysaki sol elin bulunduğu bölgede mızrap vuruşlarının sedası daha yumuşak ve müzikaldir. Bir enstrümanın teknik gelişimine katkı sağlayacak olan etütlerde öncelikli hedef güzel tınıları elde etmek olduğu için, sazın yapısına uygun olan mızrap teknikleri, bu ana hedef doğrultusunda oluşturulmuştur. Bunun sonucunda icrada her iki elin işlevinin önemi anlaşılmış, sol ve sağ eli kuvvetlendirecek etütler yazılmıştır. Bu etütlerin yazılış amacı ise enstrüman öğrenen kişilerin icralarını daha sağlam temeller üzerine oturtmasını sağlamak içindir. Bu yöntem ile sazın üzerindeki hâkimiyetin artmasının haricinde, daha güzel tınılara kavuşulmuş ve icrada pratiklik kazanılmıştır. Bu tezin amacı, icrada vurguyu içinde barındırarak, her iki elin gelişimine katkı sağlayacak şekilde formüle edilmiş özgün etütler yazmak suretiyle icrayı zenginleştirmektir. Bu amaç doğrultusunda yazılmış olan etütler, şekiller ve nota örnekleriyle anlatılmıştır. Mızrap tekniklerini doğru zemine oturtmayı hedefleyen etütler ile bunların çalışmaları ve uygulamaları yapılıp, stüdyoda kayda geçirilmiştir. Gerçekleştirilen kayıtta yazılan etütler, hem bugüne kadar daha çok boşta kalan elin sıralamasıyla oluşturulan icra biçimiyle de örneklendirilerek, formüle edilmiş haliyle videoya kaydedilip, hem görsel, hem de kulak yoluyla elde edilen sonucun mukayesesine imkân sağlanmıştır.

Abstract:
Throughout the history, for kanun instrument, technics based on right hand have been improved, yet comparatively left hand has been left useless. However, on kanun, which is played with both hands, right hand is closer to the part where lines are passed by, on this part, the music and voice obtained by the hit of plectrum is hard and metalic; however, on the part of left hand standing, hitting of plectrum should provide soft and musical sound. The primary and basic aim of the etudes written for the contribution of technical improvement of kanun instrument is to obtain soft and desired sound. As a result, importance of both hand is understood, etudes to strenghten both right and left hand have been improved. The purpose of the etudes presented in this thesis is for kanun player to lead a way to base playing on strong composition opportunity. By this way, kanun player would not only get dominance on the instrument but also get practicality on playing. The purpose of the thesis presented is to richen and improve playing by the formulated etudes which will pave a way for player to use both hands. For this purpose, etudes are explained and clarified by shape and note examples. Etudes aiming to have plectrum tehcnices sit on perfect bases are recorded on studio. By this way, it will provide possibility to compare the results obtained by both visionally and audiolly recorded which pave the way for improvement of the hand which is left useless but will be developed by playing the etudes written according to this target.