Serviks kanserinde risk faktörlerinin belirlenmesi ve korunmada ebe/ ebe-hemşirelerin etkinliği
Effectivesness of midwives to prevent cervical cancer and identification of risk factors
Yazar: SAADET YAZICI (YILMAZ)
Danışman: DOÇ. DR. NALAN ÖZHAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1994
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ebe hemşireler = Nurse midwives ; Ebelik = Midwifery ; Risk faktörleri = Risk factors ; Uterin servikal neoplazmlar = Uterine cervical neoplasms ; Uterus neoplazmları = Uterine neoplasms ; Vajinal neoplazmlar = Vaginal neoplasms ; Vajinal smirler = Vaginal smears

Özet:
İL ÖZET Araştırma, servi ks kanserinde risk faktörleri ve korunmada ebe/ebe- hemşi relerin etkinliğinin saptanması amacıyla tanımlayıcı ve deneysel olarak yapılmıştır. örneklemi, Trabzon ili, 2 no.lu Merkez Sağlık Ocağı 'nm hizmet verdiği bölgeden 30-49 yaşlan arasında ve gebelik sayıları dört ve daha fazla olan 92 kadın ve beş ebe oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak ekte verilen, kadınlara ve ebelere yönelik anket formları kullanılmıştır, kadınlara yönelik anket formu iki bölümden oluşmuştur. Kadınların tanıtıcı özelliklerini, serviks kanseri açısından risk altında oldukları durumları, serviks kanserine ilişkin bilgi düzeylerini ve davranışlarım değerlendirmek amacıyla, ebeler tarafından kadınlara eğitim verilmeden önce iki bölümden oluşan anket formu uygulanmıştır (Ek 1). Eğitim öncesinde kadınların anket uygulaması tamamlandıktan sonra, ebelerin tanıtıcı özellikleri ve serviks kanserine ilişkin bilgi düzeylerini belirlemek amacıyla anket formu uygulanmış (Ek 2) ve ebelerin gereksinimleri doğrultusunda araştırmacı tarafından eğitim verilmiştir. Kadınlara ebeler tarafından verilen eğitim tamamlandıktan sonra serviks kanserine ilişkin bilgi düzeyleri ve davramşlarmdaki değişiklikleri belirlemek amacıyla Ek Vde yer alan anket formunun ikinci bölümü tekrar uygulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, yüzdelik, ki -kare, bağımlı gruplarda dört gözlü düzende ki-kare, iki ortalma arasındaki farkın önemlilik testi, iki §§ msındiki firkm önemlilik Usti kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre, kadınların çoğunluğunun sosyo ekonomik durum, evlenme ve ilk gebelik yaşı, gebelik sayısı, perineal bölge hijyeni, akıntı durumu, rahim ağzında yara, cinsel ilişki sonrası kanama 85gibi nedenlerle serviks kanseri açısından risk altında oldukları saptanmıştır. Araştırma kapsamına alman ebelerin çalışmalarını daha çok ana-çocuk sağlığı ve aile planlaması hizmetlerine yoğunlaştırdıkları, serviks kanseri konusunda etkili ve yeterli sağlık eğitimi yapacak düzeyde bilgi sahibi olmadıkları görülmüştür. örnekleme alman ebeler tarafından eğitim verilmeden önce kadınların serviks kanseri konusunda bilgi düzeylerinin çok düşük olduğu görülmüştür. Eğitimden sonra ise kadınların serviks kanseri konusunda bilgilerinde önemli oranda artış olduğu saptanmıştır. Örnekleme alman her bölgedeki kadınların aldıkları bilgi puanlarının eğitim öncesi ve sonrasına göre dağılımı arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (/>< 0.05). Bilgi düzeyindeki bu artışın kadınların davranışını istenilen düzeyde ol masada önemli oranda etkilediği ve eğitimden sonra pap-smear yaptıran kadınların oranının %44.6 olduğun saptanmıştır. Elde edilen bu sonuçlar doğrultusunda, serviks kanserinin önelenmesi ve pap-smear yöntemi ile ilgili önerilerde bulunulmuştur. 86

Abstract:
EFFECTİVESNESS OF MÎDWİVES/NURSE-MİDWİVES TO PREVENT CERVICAL CANCER AND DENTİFÎCATİON OF RİSK FACTORS This descriptive study is designed with the purpose of determining the effectiveness of the midwives/Nurse-midwives in the protection of Cervica Cancer and its risk factors. Sample was withdrawn from the health Clinic No: 2 at Trabzon province. The women age of 30-49 and have four and more pregnancies were choosen as an sample of the study. Study included 92 women and 5 midwives foolowing these women. İn the study pre-and post test were used to collect data from the 92 women. Another questionnaire was used to collect data to assess the educa tional needs of the midwives upon that a short course was designed. 92 women in the study were educated by these midwives. For the evaluation of the data percentile, Chi-Square, the dependent group Chi-Square, T-test for the differences between the two averanges, and T-test for paired groups were used. As a result of the data collected, mojority of the women were identified to have a risk for the Cervical Cancer based upon their socio economic condition, mariage and first pregnancy age, perineal hygiene, discharge, sore at the cervix and post intercourse bleeding. The distribution of the pre and post test points achieved by women has been found to be statistically significant P 0.05. Even though increuse in knowledge was not at a desired level the percentage rotio of the women who went under pap-smear tsts was found out to be 44.6% after the health education Certain suggections were made about the Pap-smear and precautions about the detection of Cervikal Cancer as a result of this study.