Time and freedom in bergson philosophy
Bergson felsefesinde zaman ve özgürlük
Yazar: ESRİN KAYA
Danışman: PROF. DR. ALİ OSMAN GÜNDOĞAN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Bergson, Henri = Bergson, Henri ; Felsefe = Philosophy ; Zaman = Time ; Özgürlük = Freedom

Özet:
20. yüzyılda ve özellikle iki büyük savaş arasında yalnızca Fransa ve Kıta Avrupası'nda değil, Amerika ve Türkiye başta olmak üzere dünyanın birçok ülkesinde düşünce hayatının şekillenmesine önemli katkılarda bulunan Henri Bergson, verdiği eserlerdeki geniş kapsam ve çarpıcı derinlik bakımından dikkat çekici bir filozoftur. 
Rasyonalizm ve pozitivizm karşısındaki uzlaşmaz tutumunu akıl, bilim, madde, zaman, bilgi, ahlak ve zihin gibi temel felsefi kategorilere getirdiği yorumlarla şekillendiren ve dönemin etkili düşünce akımlarına karşı mücadele içinde düşüncelerini geliştiren Bergson felsefesinde bu mücadelenin izleri görülür.  
Bu çalışma, geçtiğimiz yüzyılın en önemli filozoflarından Henri Bergson'un felsefesinin değişik yönler içeren düşünsel mirasını kısaca özetleyerek, felsefe sistemi içinde zaman ve özgürlük kavramlarının yerini ve ilişkilerini tartışmayı amaçlamaktadır. 
Söz konusu kavramların felsefe tarihi içindeki gelişimini ve bu alanlardaki temel tartışmaları da ele alacağımız bu çalışmada Bergson'un özgürlük anlayışını şekillendiren ve felsefi dizgesinin merkezi öğeleri olan durée, élan vital, sezgi gibi kavramlara getirdiği yenilikleri ve yorumları da ele almaya çalışacağız. 
Aynı zamanda yer yer Bergson felsefesinin Heidegger, Sorel ve Deleuze gibi birbirinden çok farklı isimler üzerinde yarattığı etkileri de göstermeye gayret edeceğiz.
Bu çalışmanın konusu olan Bergson'da zaman ve özgürlüğün seçilmesinin nedeni bugüne kadar görece az incelenmiş olan ve günümüzde halen büyük bir önem taşıdığını düşündüğümüz Bergson'un özgürlük anlayışının sergilenmesi ve felsefesinde temel bir yeri olan süre/zaman kavramıyla ilişkisinin tartışılmasıdır. 
Akla karşı sezgi'nin, mekan ve maddeye karşı süre'nin epistemolojik ve ontolojik üstünlüğünü vurgulayan bir filozofun özgürlük anlayışının, günümüzün anlam bunalımı içinde yaşayan insanları için önemli bir hareket noktası olacağına inanıyoruz.

Anahtar Kelimeler : Bergson, Zaman, Özgür İrade, Yaratıcı Tekamül, Sezgi

Abstract:
Henri Bergson, who contributed the formation of intellectual life not only in France and other European countries but also in numerous countries such as USA and Turkey during the 20th century and especially during the period between 1st World War and 2nd World War, was a remarkable philosopher with the wide content and impressive perspective of his works
Shaping its attitude against rationalism and positivism with the interpretations it brings to philosophical categories such as mind, science, matter, time, knowledge, intelligence and developing its ideas through a battle against the popular thinking movements of the period, you can see the impressions of this battle in Henri Bergson's philosophy. 
This study aims to give a short summary of the sophisticated intellectual legacy of one of the greatest philosophers of past century, Henri Bergson, with a discussion of the part that concepts of "time" and "freedom" take in his philosophical system and their relationships.
Throughout this study which i will discuss the development of these abovementioned concepts through the history of philosophy and the main discussions in these courses, i will also try to discuss the innovations and interpretations Bergson brings to "durée", "élan", "vital", "intuition", which are the main element of his philosophical system and which forms his understanding of freedom.
I will also try to point out the occasional influences of Bergson on philosophers with diverse perspectives like Heidegger, Sorel and Deleuze.
The main reason of choosing the subject of this study as time and freedom in Bergson's philosophy is that it presents Bergson's understanding of freedom (which has been rarely studied and which still carries a great significance as of today) and also discusses the relationship between his understanding of freedom and one of his basic concepts: time/duration. 
I strongly believe that such an understanding of freedom that belongs to a philosopher which emphasizes the epistemological and ontological superiority of intuition against mind, duration against space and matter, will be an important point of departure for today's people who are living under a crisis of understanding.



Key Words: Bergson, Time, Free Will, Creative Evolution, Intuition