Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenlerinin ölçme değerlendirme tutum, yeterlik ve uygulamaları
Turkish Language and Literature teachers' assessment and evaluation, attitude, competence and practices
Yazar: AHMET KARADOĞAN
Danışman: PROF. DR. BAHADIR GÜCÜYETER
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Türk dili ve edebiyatı = Turkish language and literature ; Yeterlilik = Sufficiency ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı güvenilir ve geçerli bir şekilde Türk dili ve edebiyatı öğretmenlerinin ölçme değerlendirme tutumlarını belirlemek, yeterlikleri hakkında bilgi sahibi olmak ve ölçme değerlendirme ile ilgili uygulamalarını ortaya koymaktır.

Yöntem: Çalışmada Karma Yöntem Araştırması kullanılmıştır. Karma Yöntem Araştırması, nicel ve nitel araştırma yaklaşımlarının bileşenlerinin bir araya getirdiği bir çalışma türü şeklinde tanımlanmaktadır. Çalışmada Yakınsayan Paralel Desen kullanılmış olup çalışmanın nicel deseni betimsel araştırma yöntemine, nitel deseni ise olgubilimsel desene göre planlanmıştır. Nicel veriler araştırmacı tarafından geliştirilen "Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenleri Ölçme Değerlendirme Tutum Ölçeği" ve "Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenleri Ölçme Değerlendirme Yeterlik Ölçeği" ile toplanmıştır. Nitel veriler ise yine araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır.

Bulgular ve Sonuç: Türk dili ve edebiyatı öğretmenlerinin ölçme değerlendirme tutum ve yeterliklerinin incelendiği bu çalışmanın nicel ve nitel bulguların sonuçlarına göre;

Türk dili ve edebiyatı öğretmenlerinin gerek edebiyat fakültelerinde gerekse eğitim fakültelerinde daha yararlı bir ölçme değerlendirme dersi verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılabilir. Bilgi alt boyutunda görülen farklılaşma ise bu uygulamanın etkili olabileceğinin işaretidir. Mevcut uygulamaların eksik ve aksayan yönleri giderildiğinde daha faydalı ve verimli olacağını söylemek de mümkündür. Elde edilen verilere göre hizmet içi eğitimlerin ölçme değerlendirme yeterliklerinde genel tutum, materyal geliştirme ve beceri kazandırma boyutunda birtakım eksiklikler olduğundan bahsedilebilir. Ancak bu eğitimlerin Türk dili ve edebiyatı öğretmenlerinin yetkinlik boyutuna etki ettiği gözlemlenmektedir. Bu da önemli bir katkıdır. Mevcut aksayan yönlerin ele alınıp düzeltilmesi ile ölçme değerlendirme alanına ciddi katkı sağlayacağından bahsedilebilir. Türk dili ve edebiyatı öğretmenlerine ölçme değerlendirme derslerinin uygulama alanına ilişkin dersler verilmesi gerektiği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler: Türk dili ve edebiyatı eğitimi, Türk dili ve edebiyatında ölçme değerlendirme, edebiyat eğitimi

Abstract:
Aim: The aim of this research is to determine reliably and validly the assessment and evaluation attitudes of Turkish language and literature teachers, to be informed of their competence and to essay reveal their practices.

Method: The method of the study was determined as Mixed Method Research. The mixed method is defined as a type of study that combines the components of quantitative and qualitative research approaches. Convergent Parallel Design was used in the study and quantitative design of search was planned according to descriptive research method. Qualitative design was planned also according to phenomenological design. Quantitative data were collected by "Turkish Language and Literature Teachers Assessment and Evaluation Attitude Scale" and "Turkish Language and Literature Teachers Assessment and Evaluation Competency Scale" developed by the researcher. Qualitative data were collected by a semi-structured interview form developed by the researcher as well.

Results and Conclusion: According to the results of quantitative and qualitative findings; It can be concluded that Turkish language and literature teachers should be given a more useful assessment and evaluation lesson both in literary and educational faculties. Also, in the light of the findings, it is necessary to carry out studies specially to increase the benefits and importance of in-service training. The differentiation seen in the information sub-dimension is the sign that this application can be effective. It is also possible to say that the existing application may be more efficient when the defective aspects are removed. According to the data obtained, it can be mentioned that there are some deficiencies in the assessment and evaluation competencies of in-service trainings in terms of general attitude, material development and skill acquisition. However, it is observed that these trainings affect the competence of Turkish language and literature teachers. This is also an important contribution. It can be mentioned that it will make a significant contribution to measurement and evaluation field by addressing and correcting the existing defects. It can be stated that Turkish language and literature teachers should be given lessons on assessment and evaluation.

Keywords: Turkish language and literature education, assessment and evaluation in Turkish language and literature, literature education