Osmanlı Devleti'nin Rumeli'de uyguladığı iskan siyaseti (XV. XVI. yüzyıllar)
Execudet settling policy of the Ottoman Empire in Rumelia (XV. and XVI. centruies)
Yazar: FİLİZ KAYA
Danışman: DOÇ.DR. YUNUS KOÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Tarih = History

Özet:
XIV.yüzyılda Rumeli'de fetihlerine başlayan Osmanlı Devleti, Bizans ve BalkanDevletleri'ni karışıklık içinde bulmuş ve fetihlerinde bu durumdan yararlanmıştır.Yarımadada yaşanan dini ihtilaflar; özellikle Bogomilizm mezhebi taraftarlarının gördüğüeziyet, Katolik Macar ile Venedik devletlerinin Doğu Balkanlardaki Ortodoks ahaliyimezhep değiştirmeye zorlamaları fetihleri hızlandırmıştır. Aynı zamanda yerli halkahoşgörülü yaklaşım olarak özetleyebileceğimiz ?istimalet? politikası bölgede tutunmayıkolaylaştırmıştır.Osmanlı Devleti, fetihlerle birlikte yarımadaya Türk nüfusu nakletmeye başlamıştır.Bunun için devlet tarafından sistemli bir sürgün yöntemi kullanılmış ve gönüllü göçlerteşvik edilmiştir. Heterodoks tarikatlara mensup şeyhlerin, dervişlerin kurduğu zaviyelerde hem bir iskan çekirdeği oluşturmuş, hem de yerli halk arasında ihtidaya sebepolmuşlardır.Çalışmanın amacı, Osmanlı Devleti'nin XIV.yüzyılda Rumeli'ye geçmesiyle birliktebölgede uyguladığı iskan siyasetini açıklamak ve bu siyasetin XV. ve XVI.yüzyıllararasında Rumeli'de meydana getirdiği değişiklikleri tespit etmek olmuştur. Bunun için deOsmanlı kronikleri ile tahrir defterlerine başvurulmuş ve arşiv belgelerine dayalıaraştırmalara dayanarak konu incelenmiştir.Çalışmanın sonucunda, Rumeli'de uygulanan iskan siyaseti çerçevesinde, yarımadanındoğu kısmında kesif bir Türk-Müslüman nüfusunun oluşturulduğu, Türk-İslam kültürününbölgeye taşınmasında Osmanlı Devleti'nin önemli katkıları olduğu, ayrıca bölgenin imarıve ekonomik gelişimine de faydalar sağladığı görülmüştür.Anahtar Sözcükler Rumeli, Bogomilizm, istimalet, sürgün, heterodoks, zaviye, ihtida, iskan.

Abstract:
Ottoman Empire started his conquests in XIV. Century in Balkans by way of takingadvantage of bad circumstances of Byzantium and Balkans Countries. The religiousconflictions and tortures especially aganist Bogomilism supporters in peninsula andcompelling efforts of Catholic Hungarian and Venetian States due to replace the orthodoxdenomination belief, was belonged to local society, made the conqests easy in EasternBalkans. Also they had been used policy of ? istimalet? to gain the public.Ottoman Empire started to settle the Turkish population to Rumelia by way of theseconquests during this period. A systematically forced immigration method was used forthis aim and volunteer immigrations were encouraged. The dervish lodges that they wereconstituted by Sheiks, were the leader of Heterodox tariqats and these places were boththe first settlement nucleus and the centers of becoming Muslim between local society.The goal of the study has been expression of the executed settling policy of the OttomanEmpire in the region by way of passing of the Ottoman Empire to Rumelia in XIV.century and determination of the changes, which was occurred between XV.and XVI.century in Rumelia. Therefore, the chronics and cadastral survey of the Ottoman Empirewere taken into consideration and the subject was investigated to the investigation basedon archive documents.It was seen at the end of this study that a dense Turk and Muslim population wasconstituted on the east part of the peninsula and transition of the Turk and Islamic cultureto the region was organized by Ottoman Empire, on the other hand the execution of thesettling policy provided the some benefits for economical improvement and settling of theregion during the settling policy in Rumelia.Key Words Rumelia, Bogomilism, istimalet, banishment, heterodox, tarigats places, becomingMussulman, settle.