Halk bilimi müzeciliğine bir örnek "Ankara Somut Olmayan Kültürel Miras Müzesi"
A sample of folklore museology "Ankara Intangible Cultural Heritage Museum"
Yazar: ÇİĞDEM ŞİMŞEK
Danışman: DOÇ. DR. PERVİN ERGUN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı / Türk Halk Bilimi (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Müzecilik = Museology
Dizin: Ankara Somut Olmayan Kültürel Miras Müzesi = Ankara Intangible Cultural Heritage Museum ; Halk bilimi = Folklore ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Miras = Inheritance ; Müzecilik = Museology ; Somut olmayan kültürel miras = Intangible cultural heritage ; UNESCO = United Nation Educational Scientific and Cultural Organization

Özet:
Yerel ve ulusal kültürlerin popüler kültür karşısında yok olduğu, insanlığın kültürel çeşitliliğinin kaybolduğu ve tek tipleşmenin hızla arttığı kültürel yıkım karşısında birçok ülke, kültürünü koruma yolunda önemli adımlar atmaktadır. Bu anlamda UNESCO 2003 yılında "Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi"ni hazırlamıştır. 2006 yılında bu sözleşmeye taraf olan Türkiye ulusal kalıtları yaşatabilmek adına kültür koruma politikaları geliştirmiştir. Bu kültür koruma yöntemlerinden biri de var olan kültürel değerleri yani yereli, ortamında bağlamına uygun bir şekilde yeniden üretmek veya müzelemektir. 'Ankara Somut Olmayan Kültürel Miras Müzesi' bu bağlamda Gazi Üniversitesi ve Altındağ Belediyesi ortaklığında 2013 yılında kurulmuştur. Müze,  Ankara'nın ilçelerinde yapılan altı aylık alan araştırması sonucu elde edilen verilerin dinamik bir şekilde yeniden üretilip uygulama modellerine dönüştürülerek kuşaktan kuşağa aktarımını hedeflemektedir. Bu çalışmada "Halk Bilimi Müzeciliği" ve "Somut Olmayan Kültürel Miras" kavramlarının tarihi, dünyadaki ve Türkiye'deki durumu değerlendirilecek, sonrasında ise uluslar arası kültür koruma yaklaşımları üzerinde durulacaktır. Bu bilgiler ışığında,  Türkiye'de halk bilimi müzeciliği bağlamında kurulmuş bir örnek olan 'Ankara Somut Olmayan Kültürel Miras Müzesi'nin halk kültürünü nasıl aktardığı örnekler ve görseller aracılığıyla aktarılacaktır. Müzeye gelen ziyaretçilerle yapılan anket çalışmalarının yorumlanması ile de müzenin somut olmayan kültürel mirasın korunması ve yaşatılmasındaki işlevi, önemi, etkisi ve görünürlüğü tartışılacaktır.

Abstract:
Many countries take important steps in the way of protecting their culture against cultural demolition in which local and national cultures disappear against popular culture,  cultural diversity of humanity vanishes and monotype increase rapidly. In this respect UNESCO laid out in 2003 "the Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage". Turkey has been a side of this Convention in 2006 and developed culture protection policies in order to keep the national heritages in line with the convention. One of these culture protection methods is to reproduce the cultural values, namely the local, in its environment, in line with its context or museumize them. Ankara Intangible Cultural Heritage Museum has been formed in this respect in cooperation with Gazi University and Altındağ Municipality in 2013. The museum aims transferring the data obtained as a result of a research of six months performed in the districts of Ankara, which were reproduced dynamically and turned into application models, from generation to generation. In this study the history of "Folklore Museology" and "Intangible Cultural Heritage" concepts and the situation in the World and in Turkey shall be assessed and then international culture protection approaches shall be emphasized. In light of this information, it shall be explained how 'Ankara Intangible Cultural Heritage Museum" that is established as a sample of folklore museology in Turkey transfers folklore by examples and images. And by the interpretation of the surveys conducted with the museum guests, function, importance, effect and visibility of the museum in protection and keeping of intangible cultural heritage shall be discussed.