Arnavutlar ve Arnavutluk sorunu 1908-1914
Albanians and Albania question 1908-1914
Yazar: İHSAN BURAK BİRECİKLİ
Danışman: PROF. DR. VAHDET KELEŞYILMAZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Tarih = History
Dizin: Arnavut sorunu = Albanian question ; Arnavutlar = Albanians ; Arnavutluk = Albania ; Balkan savaşları = Balkans wars ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period

Özet:
Coğrafi konum itibariyle stratejik bir öneme sahip olan Balkanlar, pek çok milletin hâkimiyet kurmak istediği bir alan olmuştur. Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'a yerleşmesinin ardından bölgede huzurlu ortam oluşmuştur. Fransız İhtilâli'nin etkisi ve emperyalist güçlerin kışkırtmaları sonucu başlayan, kilise mücadeleleri, çete ve isyan faaliyetleri Balkanlar'daki huzurlu ortamı bozmuştur. Milliyetçilik yüzünden Balkanlar, 19.asırdan başlayarak millet olma duygusunun gelişmesine bağlı olarak isyanların merkezi haline gelmişti. 1908 yılından sonraki Arnavutların isyanı, Jön Türklerin Arnavut topraklarındaki uyguladıkları bazı yanlış politikaların bir sonucuydu.Arnavutlar yarı özerklik statüsünde yaşayan ve Osmanlı, Karadağ, Sırbistan, Bulgaristan ve Yunanistan sınırı boyunca yerleşen bir nüfustu. İmparatorluğa sadık kalmak şartıyla II. Abdülhamit onlara özel bir statü tanımıştı. İttihat ve Terakki'nin bu özel statüsüyü değiştirme çabaları durumun gerginleşmesine sebebiyet verdi, Arnavutlar bazı Paşalar'ın askeri operasyonları ile karşı karşıya kaldılar. Silahsızlanma çabaları boyunca bazı aşiret reislerine baskı yapıldı. Karadağ, İtalya ve Avusturya-Macaristan bu durumundan faydalanmaya gayret etti. Kral Nikola, kendi topraklarını İşkodra vilayetine doğru genişletmeye çalışıyordu. Bundan dolayı Kral Nikola, isyancıların bir kısmını topraklarında barındırıp korudu ve ayrıca onları silahlandırdı da. Adriyatik denizinin öbür tarafında nüfuzunu arttırmaya çalışan İtalya ve Avusturya da Arnavutlar için özel ilgi gösterdi.Avrupa devletleri iki taraflı bir tutum sergilediler. Balkanlar'daki Slav halklarının koruyuculuğunu üstelenen Rusya, Osmanlı Devleti'ne karşı sert bir vuruşun gerçekleştirme zamanının geldiğine inanıyor, Avusturya ise, Arnavut isyanının Rusya'nın nüfuzunu arttıracağından endişe ediyordu. Karadağ'dan memnun kalmayan ve Osmanlı Devleti'nin Avrupa Devletlerinin aracılığıyla yaptığı baskı sonucunda birkaç ay sonra isyancı Arnavutlar evlerine döndü.Balkan yarımadası Osmanlı Devleti'nin ana merkezlerinden olup Balkan harbi sonunda Avrupa'daki vilayetler Balkan devletlerine terk edildi. İşte bu durum karşısında Büyük Güçler ortak bir politika takip etmek suretiyle hem Balkanlar'daki yeni statükoyu belirlemek hem de aralarında doğabilecek anlaşmazlıklara engel olmak için Londra'da bir konferans düzenlemeyi kararlaştırdı. I.Balkan Savaşı'ndan sonra İngiliz Bakan Edward Grey'in önderliğinde İngiltere, Fransa, Almanya, Avusturya-Macaristan, Rusya ve İtalya'nın katıldığı Büyükelçiler Konferansı Aralık 1912'de çalışmasına başladı. Yaklaşık olarak 8 ay devam ettikten sonra Ağustos 1913'te sona erdi. Bu çalışmadaki amacımız, Büyük Güçlerin özellikle Balkanlardaki Arnavut toprakları üzerindeki diplomatik mücadelesini incelemek ve güçler dengesini değerlendirmektir.1912 yılında I.Balkan Savaşı patlak verdiği sırada Arnavutlar bağımsızlıklarını şimdiki Arnavutluk ve Kosova havalisinde ilan ettiler. 20 Aralık'taki Londra'da Büyükelçiler Konferansı ise ülkeyi yönetmek üzere bir Uluslar arası Denetim Komisyonu kurdu ve ülkenin sınırları belirlemek için de sınır komisyonları kurdu. Bu çalışma Milliyetçilik, Osmanlıcılık ve İslamcılık etkileşiminin Arnavutluk havalisi üzerindeki etkisini incelemektedir. Çalışmanın, Balkanlarda odaklandığı nokta ise I.Dünya Savaşı öncesinde Arnavutların ayrılıkçı faaliyetleridir. Bu çalışma Arnavutluk'un 1908-1914 yılları arasındaki bağımsızlık çabalarını ayrıntılı olarak incelemeyi ve kurulacak Arnavutluk devletinin sınırlarının 1912-1914 yılları arasında nasıl belirlendiğini göstermeyi amaçlamaktadır.

Abstract:
Balkans, which is strategically important in terms of geographical location, has always been an area where many nations struggled to dominate. After the Ottoman Empire has conquered the Balkans, the situation in the region remained peaceful for a considerably long period of time. Church struggles, gang and rebel activities which broke out as a result of French Revolution and provocations by colonialist powers corrupted the peaceful atmosphere in the Balkans. The Balkans, in nineteenth century, became center of rebellions because of developing idea of nationalism. After the year of 1908, the rebellion of the Albanians was a consequence of the some wrong politics that Jonturks pursued in the Albania territories.Albanians were a semi autonomous population who used to live in a highland across the Ottoman Empire, Montenegro, Serbia, Bulgaria and Greece border. Abdulhamit II had given them a separately status with the condition to be loyal to the empire. The Committee of Union and Progress (İttihat ve Terakki Cemiyeti) party efforts to change this status aggravated the situation. Albanians were in front of some Pashas? campaign. The disarmed drive was followed with maltreatments. This situation was utilized by Montenegro, Italy and Austria-Hungary. King Nicolla was aiming the enlargement of his territory toward Shkodra?s vilayet. That?s why he hosted the rebellers and provided them with food and arms. A special interest for Albanians expressed also Italy and Austria-Hungary which were looking for a greater influence across the Adriatic.European states were maintaining a double attitude. Russia as a guardian of the Slav in Balkan knew that it was the right time to give the last hit to the Ottoman-Empire. On the other hand Austria-Hungary was scared that the Albania rebellion will grow up the influence of Russia in the regions. The rebellers disappointed from Montenegro and because that Ottoman Empire accepted some of their condition, due to the oppression from the European states, after some months Albanian rebels came back in their homes.The Balkan Peninsula was the main domain of the Ottoman Empire. At the end of Balkan Wars, the Ottoman Empire left all her sovereignty areas in Europe. This unexpected development has revealed a new political situation which caused a strong interference of Great Powers. Soon, all agreed on gathering a conference not only to determine the new status quo but also to deal with the political deadlock by means of following mutual politics. The Conference of Ambassadors as it is known in history was a conference held in London and representing the six Great Powers (Britain, France, Germany, Austria-Hungary, Russia and Italy). It began its work on December 1912 under the direction of British Foreign Secretary Edward Grey, following the 1st Balkan War. It continued about 8 months and ended on August 1913. This paper has been briefly analysed that Albania?s territory in Balkans and the system of Great Powers during the conference.In 1912 with the outbreak of the First Balkan War the Albanians rose up and declared the creation of an independent Albania, which included what are now Albania and Kosova. On December 20, the Conference of Ambassadors in London, it was to have a civil administration that would be run by the International Control Commission and the two boundary commissions. This study consists of a case study of the interaction of Nationalism, Ottomanism and Islamism in a specific geography: Albania?s territory, more precisely, Albanians? actions of seperatist prior to World War I. This thesis aims to provide a detailed analysis of the question of Albanian independence (1908-1914) and the delimitation of its frontiers (1912-1914).