Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin bilimsel okuryazarlık, epistemolojik inançlar ve informal akıl yürütme düzeylerinin belirlenmesi ve bu değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of 7th grade middle school students' levels of scientific literacy, epistemological beliefs, and informal reasoning and the interrelationship between these variables
Yazar: BERKAY SİCİMOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSÜM GÖK
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimsel epistemolojik inançlar = Scientific epistemological beliefs ; Fen bilgisi eğitimi = Science education

Özet:
Bu çalışmanın amacı 7.sınıf öğrencilerinin bilimsel okuryazarlık, informal akıl yürütme ve epistemolojik inanç düzeylerinin belirlenmesi ve bu değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmada karma yöntem desenlerinden yakınsayan paralel desen kullanılmıştır. Araştırmada öğrencilerin bilimsel okuryazarlık düzeylerini belirlemek amacıyla veri toplama aracı olarak Bilimsel Okuryazarlık Ölçeği uygulanmıştır. Öğrencilerin informal akıl yürütme düzeylerini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından üç farklı sosyobilimsel durum temelli senaryo geliştirilmiştir. Senaryolarla birlikte yöneltilen sorulara katılımcıların verdiği cevaplar İnformal Akıl Yürütme Düzeyini Değerlendirme Yaklaşımı temel alınarak içerik analizi yöntemi ile değerlendirilmiştir. Ayrıca öğrencilerin epistemolojik inanç düzeylerini belirlemek için Epistemolojik İnanç Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri SPSS 22 paket programı ile analiz edilmiştir. Analizler sonucunda öğrencilerin bilimsel okuryazarlık düzeylerinin düşük olduğu ayrıca cinsiyete göre farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte öğrencilerin sosyobilimsel senaryolarda sorulan sorulara verdikleri cevaplar analiz edilmiş ve çoğunluğun 1.düzey informal akıl yürütme düzeylerine ulaşabildiği tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin epistemolojik inanç düzeylerinin sofistike düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte öğrencilerin bilimsel okuryazarlık düzeyleri ile epistemolojik inançları arasındaki pozitif yönlü doğrusal bir ilişki tespit edilmiştir.  Öğrencilerin informal akıl yürütme düzeylerine göre bilimsel okuryazarlık puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu ve informal akıl yürütme düzeyleri arttıkça öğrencilerin bilimsel okuryazarlık düzeylerinin de arttığı ortaya çıkmıştır. Derinlemesine yürütülen incelemeler informal akıl yürütme düzeylerinin sosyobilimsel konu bağlamına bağlı olarak değişebildiğini ve bilimsel okuryazarlık düzeyi ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Bulgular ışığında gelecek araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to investigate 7th grade students' levels of scientific literacy, informal reasoning ability, and epistemological belief as well as the relationship between the related variables. The research design of the study is convergent parallel mixed method from mixed research design. Scientific literacy of participants was measured by Scientific Literacy Assessment. Socioscientific issues based scenarios were developed by the researcher in three different themes to determine the students' informal reasoning ability levels. Their answers towards the questions directed with the scenarios were evaluated based on the Informal Reasoning Ability Level Evaluation Approach through content analysis method. Additionally, Epistemological Beliefs Questionnaire was implemented to investigate the students' epistemological beliefs. The qualitative data of the study were analyzed through SPSS 22 program. The findings revealed that the students' scientific literacy scores are low and not significantly differ based on their gender. Moreover, the analysis of the students' answers to the questions directed with the socioscientific scenarios indicated that most of the students' are on the 1st level of informal reasoning ability. Additionally, it was found that students' have sophisticated epistemological beliefs. In addition, there was a positive and significant relationship between the students' informal reasoning ability and epistemological beliefs. The findings revealed statistically significant differences between the scientific literacy scores of the students according to their informal reasoning levels, and as the informal reasoning levels increase, the scientific literacy levels of the students also increase. In-depth investigations have shown that informal reasoning levels may differ depending on the context of the socioscientific issue and are related to the level of scientific literacy. Suggestions for future research are presented in the light of the findings.