Ayak hastalıklı ve sağlıklı broylerlerde bazı dokuların antioksidan metabolizma ve ayak kemik dokusunun histopatolojik yönden incelenmesi
Investigation of antioxidant metabolism some in tissues and histopathological changes of leg bone tissue obtained from leg disease and healthy broilers
Yazar: SEFA KÖSEOĞLU
Danışman: PROF. DR. HALİT İMİK
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Ayak = Foot ; Ayak hastalıkları = Foot diseases ; Histopatoloji = Histopathology ; Tavukçuluk = Chicken farming ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada sağlıklı ve ayak hastalıklı broylerlerden alınan böbrek, but, göğüs, kalp ve karaciğer dokuları biyokimyasal olarak antioksidan metabolizma yönünden ve ayak kemik dokusu da histopatolojik olarak incelerek meydana gelen değişikliklerin saptanması amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Çalışma, Ayak Hastalıklı Grup (AHG) ve Sağlıklı Grup (SG) olmak üzere iki grup halinde yürütülmüştür. Araştırmanın her grubunda 10 adet olmak üzere toplam 20 hayvan kullanılmıştır. Uygun ortamda kesilen hayvanlardan alınan böbrek, but, göğüs, kalp ve karaciğer dokularında süperoksit dismutaz (SOD) ve katalaz (CAT) aktiviteleri ile glutatyon (GSH) ve lipid peroksidasyon (LPO) miktarları uygun yöntemler kullanılarak belirlenmiştir. Ayrıca ayak kemik dokusunda histopatolojik incelemeler yapılmıştır.
Bulgular: Ayak hastalıklı grubun böbrek dokusunda CAT aktivisi (p<0,01), GSH (p<0,05) ve LPO miktarlarının arttığı tespit edilmiştir (p<0,01). Yine AHG'nin but dokusunda CAT aktivitesi ve LPO miktarının arttığı (p<0,01), SOD aktivitesinin azaldığı (p<0,05) ve GSH miktarının ise değişmeği belirlenmiştir (p>0,05). Göğüs dokusunda ise AHG'nin SOD aktivitesi, GSH ve LPO miktarlarının arttığı (p<0,01), CAT aktivitesinin ise azaldığı görülmüştür (p<0,01). Ayak Hastalıklı Grubun kalp dokusunda CAT aktivitesi ile GSH miktarının arttığı (p<0,01), SOD aktivitesinin azaldığı (p<0,01) ve LPO miktarının değişmediği belirlenmiştir (p>0,05). Ayrıca AHG'nin karaciğer dokusunda SOD aktivitesi (p<0,05) ile GSH miktarının azaldığı (p<0,05) ve LPO miktarlarının arttığı (p<0,01), CAT aktivitesinin ise değişmediği görülmüştür (p>0,05).
Sonuç: Ayak hastalıklı hayvanların tibial-tarsal kemik dokusunun tam olarak şekillenmediği, böbrek, kalp, karaciğer, but ve göğüs eti dokularında antioksidan aktivitelerin önemli oranda değiştiği, dikkat çeken en önemli bulguların başında ise özellikle but ve göğüs eti dokularında LPO'nun çok yüksek olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Antioksidan, Ayak hastalığı, Broyler

Abstract:
Aim: The aim of this study was to determine the changes in kidney, thigh, chest, heart and liver tissues taken from healthy and leg disease broilers in terms of biochemical antioxidant metabolism and histopathological examination of foot bone tissue.
Material and method: The study was conducted in two groups: Leg Disease Group (AHG) and Healthy Group (SG). A total of 20 animals (10 animals) were used in each group. The amount of superoxide dismutase (SOD) and catalase (CAT) activities, glutathione (GSH) and lipid peroxidation (LPO) in kidney, thigh, chest, heart and liver tissues from animals slaughtered in the appropriate medium were determined using appropriate methods. Histopathological investigation of the leg bone tissue was also performed.
Results: The CAT activity, GSH and LPO levels were found to be increased in kidney tissue of the leg diseased group (p <0.01).  SOD activity (p <0,05) and LPO level decreased (p <0,01), CAT activity increased (p <0,01) and GSH level did not change (p> 0,05) in drumstick tissue of AHG group. SOD activity, GSH and LPO levels increased (p <0.01), CAT activity decreased (p <0.01) in breast tissue of AHG group. CAT activity and GSH level increased (p <0,01), SOD activity decreased (p <0,01) and LPO level did not change (p> 0,05) in heart tissue of AHG group. When liver tissue was investigation, SOD activity (p <0,05) and GSH level decreased (p <0,05), and LPO level increased (p <0,01), CAT activity did not change (p> 0,05).
Conclusion: It was determined that the tibial-tarsal bone tissue of the leg diseased animals was not fully formed, antioxidant activities were significantly changed in kidney, heart, liver, thigh and chest meat tissues, and LPO was very high especially in thigh and breast meat tissues.

Key Words: Antioxidant, Leg Disease, Broilers