Hatay ili propolislerinin uçucu yağ içerikleri ve uçucu yağların bazı patojen bakterilere antimikrobiyal etkisi
The volatile oil content of propolis from Hatay district and antimicrobial effect of volatile oils on some pathogenic bacteria
Yazar: NADİR YILMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DİLŞAT BOZDOĞAN KONUŞKAN
Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering

Özet:
Bu çalışmada, Hatay ilinin Belen, Yayladağı, Samandağ, Payas ve Hassa ilçelerinden temin edilen propolis örnekleri kullanılmıştır. Propolis örnekleri su buharı distilasyonuna tabi tutulmuş ve elde edilen propolis uçucu yağ bileşenlerinin GC/MS kullanılarak analizleri yapılmış ve miktarları belirlenmiştir. Ekstrakte edilen propolis uçucu yağlarının patojen bakteriler S. aureus, E. coli ve S. entritidis üzerindeki mikrobiyolojik etkileri; disk difüzyon yöntemi ile analiz edilmiş ve CLSI de belirtilen kıstaslara göre değerlendirilmiştir. Propolisten elde edilen ekstraktların disk difüzyon testinde oluşturduğu inhibisyon zon çapları ile antimikrobiyal etkili penisilin, rifampisin ve vankomisin zon çapları kıyaslanmıştır. Örneklerde belirlenen farklı miktarlardaki bileşenler; sembren, benzaldehit, junipen, δ-kadinen, dekanal, dokosan, karyofilen oksit'tir. sembren'nin miktarı Hassa ilçesinde % 47.4 olarak tespit edilmiştir.
Belen ilçesinden alınan örneklerde başlıca bileşenler β-karyofillin (% 13.75), α-pinen (% 12.83), δ-kadinen (% 9.12), sembren (% 9.10), Yayladağı ilçesinden alınan örneklerde; sembren (% 22.52), 2-metil-3-buten-2-ol (% 18.24), 2-buten-1-ol, 3-metil- (% 7.92),cedrol (% 5.25), bununla birlikte Samandağ ilçesinden alınan örneklerde; sembren (% 12.87), benzaldehit (% 11.31), β-karyofillin (% 6.48), sinamaldehit (% 6.24), Payas ilçesinden alınan örneklerde; 3-buten-2-ol,2-metil- (% 11.63), sembren (% 9.93), hentriakontan (% 5.40), son olarak Hassa ilçesinden alınan örneklerde; sembren (% 47.04), β-karyofillin (% 11.04), benzil sinnamat (% 9.30) saptanmıştır. 
Propolis uçucu yağlarının mikrobiyal analizlerinde S. aureus'a karşı Yayladağı ve Hassa ilçelerinde 6 mm inhibisyon zon çapı ölçülmüştür. Fakat belirlenen inhibisyon zon çaplarının antimikrobiyal etkisi duyarlı ya da orta düzeyde etkili olarak belirlenememiştir. Mikrobiyal analizlerde S. aureus, E. coli ve S. entritidis'in propolis uçucu yağ ekstraktlarına karşı bütün örneklerde dirençli (R) olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, propolis samples obtained from Belen, Yayladagı, Samandag, Payas and Hassa districts of Hatay province were used. The samples were subjected to water vapour distillation and the analysis of propolis volatile oil component in the samples obtained was carried out by using GC / MS and then determined their amounts. Microbiological effects of the volatile oils extracted from propolis on pathogenic bacteria S. aureus, E. coli and S. enteritidis were investigated by disc diffusion method and assessed according to the criteria established by CLSI. The diameters of the inhibition zones formed in the disk diffusion test of the propolis oil extracts were compared with the diameters of antimicrobial penicillin, rifampicin and vancomycin zones. The different amounts of components dedected in the samples were Cembrene, Benzaldehyde, Junipene, δ-Cadinene, Decanal, Docosane and Caryophyllene oxide. The content of Cembrene from Hassa district was detected to be 47.4%. 
β-Caryophyllene (13.75%), α-Pinene (12.83%), δ-Cadinene (9.12%), Cembrene (9.10%) were in the samples from Belen district. 2-Methyl-3-buten-2-ol (18.24%), 2-Buten-1-ol, 3-methyl- (7.92%), Cedrol (%5.25) were in the samples obtained from Yayladagı district. Additionally, Cembrene (12.87%), Benzaldehyde (11.31%), β-Caryophyllene (6.48%), Cinnamaldehyde (6.24%) were in the samples from Samandağ district. 3-Buten-2-ol, 2-methyl- (11.63%), Cembrene(9.93%), Hentriacontane (5.40%) were in the samples from Payas district. Finally, Cembrene (47.04%), β- Caryophyllene (11.04%) and Benzyl cinnamate (9.30%) were determined in the samples from Hassa district.
In microbial analyses of volatile compounds, inhibition zone diameter was measured as 6 mm against S. aureus in Yayladağı and Hassa districts. However, the antimicrobial effect of the inhibition zone diameters detected were found neither as sensitive nor moderately sensitive. S. aureus, E. coli and S. enteritidis were found to be resistant towards propolis volatile oil extracts in all samples.