Bir aile hekimliği birimine kayıtlı hedef nüfusta yapılan okul çağı izlemlerinin retrospektif analizi
Retrospective analysis of school-age screenings conducted in a family medicineunit registered population
Yazar: MEBRURE ŞEYMA AKÇAY TEKİNER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDÜLKADİR AYDIN
Sakarya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Ülkemizde "Okulda Sağlığın Korunması ve Geliştirilmesi
Programı" kapsamında çocukların her yıl aile hekimleri tarafından periyodik sağlık
muayenelerinin yapılması planlanmıştır. Bu çalışmada; 2020-2023 yılları arasında
yaptığımız taramaların verilerini inceleyerek bölgemizdeki obezite, anemi,
dislipidemi, kırma kusurları ve diş çürükleri gibi kronik hastalıkların sıklığı hakkında
fikir edinmeyi, ayrıca ülkemizdeki ve dünyadaki çalışmalarla kıyaslayarak yapılan
taramaların mevcut hastalıkları tespit etmedeki etkinliğini ortaya koymak amaçlandı.
YÖNTEM: Çalışmamız; 01.01.2020 – 31.12.2023 tarihleri arasında Sakarya İli
Akyazı İlçesi Çatalköprü Aile Sağlığı Merkezi 5402019 numaralı birimde yapılan
okul çağı taramalarının retrospektif olarak incelendi. 5-18 yaş arasındaki 862
çocuğun boy, kilo, BKİ, hemoglobin ve hematokrit değerleri, HDL-K, LDL-K,
trigliserit değerleri, görme değerlendirmesi ve ağız diş sağlığı değerlendirmesi
sonuçları kayıt altına alındı. Çocukların boy, kilo ve BKİ'lerinin yaş ve cinsiyete
göre persentil değerleri ve Z değerleri hesaplandı. Normal dağılıma uygunluk
durumu Shapiro-Wilk testi ile değerlendirildi. Analizler için SPSS v20.0 (IBM SPSS
Statistics for Windows, Version 20.0; Armonk, NY, USA) paket programı kullanıldı.
BULGULAR: Araştırmaya dahil edilen çocukların %48,8'i erkek, yaş gruplarına
göre değerlendirildiğinde %47,3'ü 5-9 yaş arasında, %41,9'u 10-14 yaş arasında,
%10,8'i 15-18 yaş arasındadır. BKİ persentil değerlerine göre %14'ü fazla kilolu,
%12'si obezdir. Öğrencilerin %8'inde anemi, %13,3'ünde hipertrigliseridemi,
%5,1'inde LDL-K yüksekliği, %11,8'inde HDL-K düşüklüğü, %18,4'ünde göz
patolojisi, %38,5'inde diş çürüğü tespit edilmiştir.
SONUÇ: Çalışmamız, aile hekimliğinin geniş kapsamlı sağlık hizmetlerini sunma
amacını vurgulamakta ve bu bağlamda özellikle koruyucu hekimlik uygulamalarının
önemine dikkat çekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, okul çağı çocuklar, periyodik sağlık
muayeneleri, tarama programları.

Abstract:
Retrospective analysis of school-age screenings conducted in a family medicine
unit registered population
AIM: In our country, as part of the 'School Health Protection and Improvement
Program,' it is planned for children to undergo periodic health examinations by
family physicians every year. In this study, we aimed to gain insights into the
frequency of chronic diseases such as obesity, anemia, dyslipidemia, refractive
errors, and dental caries in our region by examining the data from screenings
conducted between 2020 and 2023. Additionally, we aimed to demonstrate the
effectiveness of these screenings in detecting existing diseases by comparing them
with studies conducted in our country and worldwide.
MATERIALS AND METHODS: Our study retrospectively analyzed school-age
screenings conducted at the Catalköprü Family Health Center unit in Akyazı District,
Sakarya Province, between January 1, 2020, and December 31, 2023. The heights,
weights, BMI, hemoglobin and hematocrit values, HDL-C, LDL-C, triglyceride
values, visual assessments, and oral dental health assessments of 862 children aged
5-18 were recorded. Percentile values and Z-scores of children's heights, weights,
and BMIs were calculated according to age and gender. Statistical analysis was
performed using SPSS v20.0 software package.
RESULTS: Of the children included in the study, 48.8% were male. When evaluated
by age groups, 47.3% were between 5-9 years old, 41.9% were between 10-14 years
old, and 10.8% were between 15-18 years old. According to BMI percentile values,
14% were overweight and 12% were obese. Anemia was detected in 8% of students,
hypertriglyceridemia in 13.3%, high LDL-C in 5.1%, low HDL-C in 11.8%, eye
pathology in 18.4%, and dental caries in 38.5% of students.
CONCLUSION: Our study emphasizes the aim of family medicine to provide
comprehensive health services, particularly highlighting the importance of preventive
medicine practices in this context.