Halk inanışları açısından İstanbul'daki kilise ve ayazmalar
The churches and holy springs in İstanbul in terms of folk beliefs
Yazar: DEMET KILINÇ ÇİMEN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ERDEM
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Din = Religion ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Ayazmalar = Holly spring waters ; Dini yapılar = Religious buildings ; Halk inançları = Public beliefs ; Hristiyanlık = Christianity ; Kiliseler = Churchs ; Kutsal yerler = Sacred places ; Müslümanlar = Muslims ; Ziyaret = Visit ; Ziyaretçiler = Visitors ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Türkiye'nin en önemli şehirlerinden biri olan İstanbul, geçmişte birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Bunlardan birisi olan Bizans İmparatorluğu 313 yılında ilan ettiği Milan Fermanı'yla sağladığı özgürlükten dolayı kilise inşasını başlatmıştır. 1453'te Fatih'in İstanbul'u fethetmesiyle kent yeni bir medeniyetle tanışmıştır. Ancak Osmanlı'nın hoşgörüsü sayesinde önceki medeniyetlerin izleri silinmemiş, yeni medeniyete ait unsurların da eklenmesiyle İstanbul, zengin bir kültürel mirasa sahip olmuştur. Bizans döneminden kalan kiliseler, varlığını devam ettirdiği gibi Osmanlı zamanında ihtiyaç duyulduğu takdirde yeni kiliselerin inşasına da izin verilmiştir.Bir Hıristiyan mabedi olan kiliseler, günümüzde sadece Hıristiyanlar tarafından değil, farklı dinlere mensup insanlar tarafından farklı niyetlerle/amaçlarla ziyaret edilir hale gelmiştir. Örneğin kısmetinin açılmasını isteyenler Büyükada Aya Yorgi Kilisesi'ne giderek burada adakta bulunmaktadır. Halk inanışları açısından bazı kilise ve ayazmalar gittikçe önem kazanmış ve belli zamanlarda daha çok Müslümanlar tarafından ziyaret edilmeye başlanmıştır. Bu konuda medyada yer alan bazı haberlerin, ziyaretlerin gerçekleşmesinde teşvik edici bir rolü vardır. Magazin niteliğindeki bu tür haberler, insanların dini inanışlarının yanlış yönlere kanalize edilerek yozlaştırılmasına neden olmaktadır. Ayrıca kilise ve ayazmaların başka din mensupları tarafından farklı amaçlarla ziyaret akınına uğraması Hıristiyanları rahatsız etmemekte, aksine bu ziyaretlerden oldukça memnun oldukları gözlenmektedir. Zira bu ziyaretler, dile getirilmek istenmese de, kilisenin ekonomik çıkarlarına hizmet etmektedir.

Abstract:
Istanbul, one of the most important cities in Turkey, hosted many civilizations in the past. One of them was the Byzantine Empire and it started construction of churches after declaring the Edict of Milan in 313.After Fatih conquered Istanbul in 1453, the city met another civilization. Due to tolerance of the Ottomans, the remains of the former civilizations went on existing and after having elements of the new civilization, Istanbul had a rich cultural heritage. As the churches dating from the Byzantine Era maintained existence, the Ottomans allowed them to build new churches when it was needed.Nowadays, the churches, the temple of the Christianity, is not only visited by Christians but also visited by people belonging to different religions with different intentions or purposes. For example, people who want to open their fortune go to Big Island of Princes? Hagia Yorgi Church and make a vow there. Some churches and holy springs gradually get importance and sometimes they are visited by Muslims. Some news about these places on media has a leading role for those visits. Those news causes corruption of people?s religious beliefs by canalizing them to different directions. Also, being visited of the churches and holy springs by people belonging to different religions does not disturb christians, in contrast, they seem to be satisfied with those visits. Even if they do not want to mention, those visits serve to the economic interest of the churches.