Türkiye'nin D-8 ülkeleri ile ticari ilişkilerinde havayolu taşımacılığının yeri: 2002-2012
The importance of air transportation in trade relations between Turkey and D-8 countries: 2002-2012
Yazar: ALİ İBRAHİM MURAT AŞKIN
Danışman: PROF. DR. GÜLFETTİN ÇELİK
Marmara Üniversitesi / Ortadoğu Araştırmaları Enstitüsü / Ortadoğu İktisadı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: D8 Örgütü = D8 Organization ; Ekonomik kuruluşlar = Economic institutions ; Hava yolu taşımacılığı = Airline transport ; Taşımacılık = Transportation ; Ticaret = Trade ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası ticaret = International trade ; Uluslararası örgütler = International organizations

Özet:
Dünya ticaret hacmindeki artışlar, küreselleşme, gayri safi hasılada büyüme, yeni teknoloji ve geniş gövdeli uçakların üretimi, insanların konfora ve zamana daha fazla kıymet vermeleri gibi sebeplerle havayolu yolcu ve kargo taşımacılığı son yıllarda hızla gelişen taşımacılık türü haline gelmiştir. 
Küresel ölçekte yaşanan tüm bu gelişmeler sektörün hızla büyümesini beraberinde getirmiş, sivil havacılık politikaları dünyanın pek çok ülkesinde olduğu gibi, Türkiye?nin de temel politikalarından biri haline gelmiştir. Ülkemizde, iç hat havayolu taşımacılığının serbestleştirilmesi, havaalanlarında kamu-özel sektör işbirliği ve dışa açılım uygulamaları ve hava aracı bakım faaliyetlerindeki gelişmeler sonucunda havayolu taşımacılığı sektörü önemli bir gelişme kaydetmiştir.
Havacılık sektörü, ticari ve turizm ilişkilerinin gelişmesinde ve coğrafi konumu itibarıyla yoğunlaşan ve çeşitlenen dış ilişkilerimizin hayata geçirilmesinde büyük rol oynamakta ve Türkiye?nin sosyal ve ekonomik kalkınması bakımından da politika öncelikleri arasında önemli bir yer tutmaktadır. Türk sivil havacılık sektöründeki gelişmelerin yanı sıra bölgesel düzeydeki işbirlikleri ve uluslararası çok taraflı platformlarda yürütülen aktif çalışmalar neticesinde bulunduğumuz coğrafyadaki ülkelerle ilişkilerin geliştirilerek Türk sivil havacılığının yeni pazarlara açılması ve Türk sivil havacılık sektörünün yurt dışındaki yatırım imkânlarının önü açılmıştır.
Bu çalışma ile Türkiye?nin yürüttüğü bölgesel işbirliği inisiyatifleri arasında yer alan D-8 Ekonomik İşbirliği Teşkilatı üye ülkeleri ile havayolu taşımacılığı alanında mevcut işbirliğinin ticari, ekonomik ve kültürel ilişkilerin gelişmesine olan katkısı incelenmeye çalışılmıştır. D-8 ülkeleri ile sivil havacılık alanında yapılacak işbirliğinin Türkiye?ye sağlayacağı ekonomik kazanımlar açısından son derece önemli bir girişim olduğu görülmüştür. Türkiye D-8 ülkeleri ile ikili ve çok taraflı anlaşmalarla uçulan nokta sayısı ve uçuş ağını genişletmek ve sefer artışları yapmak suretiyle özel sektörümüzün bu pazarda yer almasını sağlamış, yeni işbirliği olanakları oluşturulmuştur. D-8 ülkeleri ile hava ulaştırma ağının yaygınlaştırılması ile mevcut ticari, ekonomik ve kültürel ilişkilerimizin daha da gelişmesine katkıda bulunulmuştur.

Abstract:
Increases in the volume of world trade, globalization, the growth of the GDP, the production of high-tech wide-body aircrafts, and reasons why people give more attention on comfort and time, have made airline passenger and cargo transportation a fast-growing type of transport in recent years.
All of these developments on a global scale brought about the rapid growth of the sector, as well, like many other countries of the world, civil aviation policies has become one of the main policies of Turkey. In our country, a result of the liberalization of domestic air transport, public-private sector cooperation in airports, outward opening applications, and developments in aircraft maintenance operations, air transport industry has made a significant improvement.
The aviation sector plays a major role in thriving trade and tourism relations and implementation of intensifying and diversifying external relations due to geographical location, and has an important place in political policy priorities regarding the social and economic development of Turkey. Right along with developments in the Turkish civil aviation sector, collaborations at the regional level and as a result of active studies in multilateral cooperation and international platforms, the Turkish civil aviation were carried out in new markets by developing relations with countries in geography and Turkish civil aviation sector was opened to foreign investment opportunities.
In this study, one of regional co-operation initiatives undertaken by Turkey, which is the existing collaboration in the field of air transport among the D-8 Organization for Economic Co-operation member countries, has been studied in terms of the contribution to the development of trade, economic and cultural relations. It has been seen that cooperation between D-8 countries and Turkey in the field of civil aviation was an extremely important initiative in terms of economic gains. By bilateral and multilateral agreements between Turkey and D-8 countries, increases in the number of destinations and flight times, and expanding the network, it was provided for the private sector to get involved in this market and created new opportunities for cooperation. Dissemination of air transport network  among D-8 countries contributed to existing commercial, economic and cultural relations to be developed further.