Avrupa komşuluk politikası çerçevesinde AB'nin Karadeniz bölgesine yönelik politikası
EU's policy towards Black Sea region within the framework of the European neighbourhood policy
Yazar: YİĞİT YAMANLAR
Danışman: DOÇ. DR. GÖZDE KAYA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı / Avrupa Birliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Doğu Ortaklığı = Eastern Partnership ; Karadeniz = Black Sea ; Karadeniz bölgesi = Black Sea region ; Komşuluk = Neighbour hood ; Rusya = Russia ; Türkiye = Turkey ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Soğuk Savaş boyunca Karadeniz Bölgesinin neredeyse tamamının (Türkiye hariç) Sovyet kontrolü ve baskısı altında olması sebebiyle, özellikle Batı ülkeleri ve uluslararası aktörlerin bölgeye yönelik herhangi bir girişimde bulunması pek mümkün olmamıştır. Fakat Sovyetler Birliği'nin yıkılması sonucunda bölge iç dinamiklerinde daha önce görülmemiş bir derecede hareketlilik yaşanmış ve bölgenin jeopolitik dengesi Batı lehine değişmeye başlamıştır. Soğuk Savaş sonrası AB'nin Karadeniz Bölgesine olan ilgisi artmıştır. Fakat AB, bu dönemde dikkatini ağırlıklı olarak Avrupa Akdeniz Ortaklığı ve kendisine Karadeniz'e kıyasla coğrafi olarak daha yakın olan Balkanlar'da patlak veren olaylara odakladığından Karadeniz'i dış politikasının öncelikli alanları arasına almamıştır. Dolayısıyla AB, Sovyetler Birliği'nin yıkılmasının ardından, Karadeniz Bölgesinde oluşan kaotik ve çatışma ortamının çözümüne ilişkin bölgesel düzeyde etkin herhangi bir girişimde bulunmamıştır. Fakat AB, 2007'deki genişleme dalgasıyla sınırlarını Karadeniz'e kadar genişletmesi sonucu bölgede bir iç aktör konumuna gelmiştir. Bu durum, AB'ye Karadeniz'e yönelik bölgesel düzeyde girişimlerde bulunması için büyük fırsat ve imkân sunmuştur. Bu bağlamda AB, Avrupa Komşuluk Politikası'nın eksik yönlerini tamamlamak üzere Karadeniz Sinerjisi ve Doğu Ortaklığı gibi Karadeniz'e yönelik bölgesel girişimler başlatmıştır. Bu kapsamda, tezin ana amacı Avrupa Komşuluk Politikası ve onun çerçevesinde kurulan bu bölgesel girişimlerin gelişimi, hedefleri, temel nitelikleri ve eksik yönlerini analiz etmek ve ayrıca bu girişimlerin işleyişindeki temel sorunların neler olduğu ve bunların ne derecede başarılı olduğunu incelemektir.

Abstract:
Since almost the whole part of the Black Sea region (except Turkey) was under the Soviet control and pressure during the Cold War, it became not possible especially for the Western countries and the international actors to take any steps oriented to this region. However, there was an unprecedented mobility in the internal dynamics of the region and the region's geopolitic balance started to change in favor of the West as a result of the fall of the Soviet Union. Following the Cold War, EU's interest in the Black Sea region increased. Nevertheless, due to the fact that the EU focused on the Europe-Mediterranean Partnership and incidents breaking out in the Balkans, which is closer to the EU in comparison to the Black Sea, it did not consider the Black Sea among prior areas of its external policies. Therefore, the EU did not take any effective steps in terms of solving the chaotic environment of conflict in the Black Sea region following the collapse of the Soviet Union. However, after the EU expanded its borders to the Black Sea with the wave of enlargement in 2007, it became an internal player in the region. This situation provided a great opportunity and possibility for the EU so as to make regional-level attempts on the Black Sea. In this context, in order to make up for the inadequate sides of the European Neighbourhood Policy, the EU initiated regional attempts for the Black Sea, such as the Black Sea Synergy and the Eastern Partnership. In this context, the main aim of the thesis is to analyse the development, objectives, essential features and the deficiencies of the European Neighborhood Policy and these regional attempts established within its framework and to examine the main problems in the functioning of these attempts as well as how successful they are.