Aile hekimlerinde ve aile sağlığı çalışanlarında psikiyatrik hastalıklara yönelik damgalama düzeyi
Evaluation of the level of stigmatization of psychiatric disorders in family physicians and Family Health Workers
Yazar: HALİL ERKAM TOLGAY
Danışman: PROF. DR. SEÇİL ARICA ; DR. FEYZANUR ERDEM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Damgalama, bir kişinin ya da grubun, ruhsal hastalık, etnik grup, ilaç kötüye kullanımı veya fiziksel yetersizlik gibi hususlardan dolayı kusurlu ya da gözden düşmüş olarak olumsuz değerlendirilmesidir. Damgalanmış kişiler sosyal olarak izole olur, toplumsal kabulleri zorlaşır, fiziksel iyilik halleri ile yaşam kaliteleri olumsuz yönde etkilenir. Bu çalışmada, birinci basamakta aile sağlığı elemanlarının ve aile hekimlerinin psikiyatrik hastalığı bulunan bireylere yönelik damgalama düzeylerini ölçmeyi ve bu durumu etkileyen faktörleri araştırmayı amaçladık. 
GEREÇ VE YÖNTEM: Tanımlayıcı tipte olan çalışma, etik kurul izni alındıktan sonra, İstanbul Avrupa Yakasındaki Aile Sağlığı Merkezlerinde çalışan aile sağlığı elemanları ve aile hekimleri ile eğitim araştırma hastanelerinde çalışan aile hekimliği uzmanları ve uzmanlık öğrencileri ile yürütülmüştür. Çalışmaya katılmayı kabul edenlere 01/12/2022 ile 01/02/2023 tarihleri arasında, sosyodemografik verileri, Ruhsal Hastalık: Klinisyen Tutum Ölçeği (RHKT), çalışma koşulları ile ilgili Utrecht İşe Bağlılık Ölçeği-17 (UWES-17) Anketi ve Depresyon-Anksiyete-Stres Ölçeği (DASS-21) uygulandı. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 22 programı kullanılarak yapıldı.  
BULGULAR: Çalışmaya anketleri tam olarak dolduran 222 katılımcı dâhil edildi. Çalışmaya katılanların yaş ortalaması 36,34±8,32 yıl olarak hesaplandı. Katılımcıların 96'sı erkek (%43.2), 126'sı (%56.8) kadındı. Katılımcıların 108'inin (%48,6) depresyon açısından normal grupta olduğu, 135'inin (%60,8)'inin anksiyete açısından normal grupta olduğu ve 146'sının (%65,8) stres açısından normal grupta olduğu belirlendi. Aile Sağlığı Elemanlarının Aile Hekimliği Uzmanlarına göre işe istek duyma, işe adanma ve işe yoğunlaşmalarının istatistiksel olarak anlamlı ölçüde fazla olduğu saptandı (p<0,05). Meslekte geçirilen yılların da işe istek duyma, adanma ve yoğunlaşma üzerine istatistiksel olarak anlamlı ölçüde fazla fark ettiği saptandı (p<0,05). Çocuğu olan kişilerin olmayanlara kıyasla UWES-17 ölçeğine göre daha yüksek oranda işe istek duyduğu, işe adandığı ve işe yoğunlaştığı istatistiksel olarak tespit edildi (p<0,05). DASS-21'e göre çocuk varlığının ebeveynlerin stresini istatistiksel olarak arttırdığı saptandı (p<0.05). Katılımcıların cinsiyeti, kiminle yaşadıkları, psikiyatrik hastalık hikayelerinin olması ya da olmaması ve ruh hastalıkları kliniğinde çalışıp çalışmamalarının istatistiksel olarak bir anlamının olmadığı tespit edildi (p>0,05).
SONUÇ: Çalışmamızda işe adanma arttıkça, depresyon ve anksiyete görülme ihtimali azalmaktadır. 
ANAHTAR KELİMELER: damgalama, aile hekimliği, ruh sağlığı, psikiyatri

Abstract:
INTRODUCTION AND AIM: Stigmatization is the negative evaluation of a person or group as defective or discredited because of mental illness, ethnic group, drug abuse or physical disability. Stigmatized individuals become socially isolated, social acceptance becomes difficult, and their physical well-being and quality of life are negatively affected. In this study, we aimed to measure the stigmatization levels of family health workers and family physicians towards individuals with psychiatric illness and to investigate the factors affecting this situation.
MATERIALS AND METHODS: The descriptive study was conducted with family health workers and family physicians working in Family Health Centers on the European Side of Istanbul and family medicine specialists and specialty students working in training and research hospitals after obtaining ethics committee permission. Those who agreed to participate in the study were asked to fill out a questionnaire between 01/12/2022 and 01/02/2023, including sociodemographic data, Mental Illness: Clinician Attitude (MICA) Scale, Utrecht Work Engagement Scale-17 (UWES-17) Questionnaire about working conditions and Depression-Anxiety-Stress Scale-21 (DASS-21) were administered. Statistical analysis of the data was performed using SPSS 22 program.
RESULTS: The study included 222 participants who completed the questionnaires completely. The mean age of the participants was 36.34±8.32 years. Of the participants, 96 (43.2%) were male and 126 (56.8%) were female. It was determined that 108 (48.6%) of the participants were in the normal group for depression, 135 (60.8%) were in the normal group for anxiety, and 146 (65.8%) were in the normal group for stress. It was found that Family Health Workers were statistically significantly more willing to work, dedicated to work and concentrated on work than Family Medicine Specialists (p<0.05). It was also found that the years spent in the profession had a statistically significant difference on desire for work, dedication and concentration (p<0.05). It was statistically determined that people who had children had a higher level of desire for work, dedication to work and concentration on work according to the UWES-17 scale compared to those who did not have children (p<0.05). According to DASS-21, it was found that the presence of children statistically increased the stress of parents (p<0.05). The gender of the participants, with whom they lived, whether they had a history of psychiatric illness or not, and whether they worked in a psychiatric clinic or not were found to be statistically insignificant (p>0.05).
CONCLUSION: In our study, as work engagement increases, the likelihood of depression and anxiety decreases.
KEY WORDS: Stigmatization, family medicine, mental health, psychiatry