Koroner arter baypas greft cerrahisi uygulanan hastalarda uyku ve uykuyu etkileyen faktörlerin incelenmesi
Investigation of sleep and factors affecting sleep in patients undergoing coronary artery bypass graft surgary
Yazar: RAİFE GÖKBAYRAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYNUR KOYUNCU
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi hemşirelik =   ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Koroner arter bypass = Coronary artery bypass ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
. Koroner Arter Baypas Greft (KABG) cerrahisi uygulanan
hastalarda Uyku Bozukluğu (UB) yaygın görülen bir problemdir. UB'nin hastalar üzerinde
oluşturduğu zararlı etkiler bilinmesine rağmen uykuyu etkileyen faktörler bilinmemektedir.
Bu çalışma ile KABG cerrahisi uygulanan hastaların cerrahi sonrası erken dönemde uyku
algılarını ve uykuyu etkileyen faktörleri belirlenmesi amaçlandı. Araştırma 01 Eylül 2019-
01 Şubat 2020 tarihleri arasında bir eğitim ve araştırma hastanesinin kalp-damar cerrahisi
servisinde yapılan tek merkezli prospektif tanımlayıcı türde yapılmış bir çalışmadır.
KABG cerrahisi uygulanan örneklem ölçütlerini sağlayan ve araştırmaya katılmayı kabul
eden 92 hasta araştırmanın örneklemini oluşturdu. Veriler araştırmacı tarafından
geliştirilen uykuyu etkileyen faktörler soru formu ve Richards Campbell Uyku Ölçeği
(RCUÖ) ölçeği aracılığı ile toplandı. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS 25.0 programı
kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık için p<0.05 değeri kabul edildi. Alışılmadık bir ortamda
bulunmak, durumunun aniden kötüleşeceğinden endişe etmek, ağrı, bulantı, kusma,
konstipasyon vb. şikayetlerin olması, vücuda takılmış tıbbi cihaz dren ve sondaların
bulunması, hareket kısıtlılığının bulunması, yatış pozisyonun rahat olmaması, alışılan
pozisyonda uyuyamama, sık yapılan izlem işlemleri, ilaç tedavisi amacıyla yapılan
girişimlerin uykuyu çok etkilediği belirlendi. Hastaların uykusunu en çok etkileyen
faktörler ağrının olması, bulantı, kusma, konstipasyon vb. şikayetlerin olması ve vücuda
takılmış olan tıbbi cihazlar, dren, sondanın olması bulundu. RCUÖ toplam uyku algısı
puanlarının cerrahinin ikinci gününde 15.88±12.50, üçüncü gününde 24.76±7.50, dördüncü
gününde ise 32.35±7.56 olduğu bulundu. KABG cerrahisi uygulanan hastaların toplam
uyku algılarının cerrahi sonrası ikinci günde çok kötü olduğu, üçüncü ve dördüncü
günlerde ise kötü olduğu bulundu. Hastaların uyku algıları belirlenmeli, UB'ye neden olan
faktörler konusunda önlem alınmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Baypas Cerrahisi, Uyku, Uyku kalitesi, Uyku bozukluğu, Hemşirelik

Abstract:
Sleep Disorder (SD) is a
common problem in patients undergoing Coronary Artery Bypass Graft (CABG) surgery.
Although the harmful effects of SD on patients are known, the factors affecting sleep are
unknown. With this study, it was aimed to determine the sleep perception and factors
affecting sleep in the early postoperative period of patients undergoing CABG surgery.
Research is a single-center prospective descriptive study conducted in the cardio-vascular
surgery service of a training and research hospital between 01 September 2019 - 01
February 2020.92 patients who met the CABG surgery sampling criteria and agreed to
participate in the study constituted the sample of the study. The data were collected
through the factors that affect the sleep developed by the researcher Questionnaire and the
Richards Campbell Sleep Scale (RCSS) scale. SPSS 25.0 program was used in the
statistical analysis of the data. P <0.05 was accepted for statistical significance. It has been
determined that being in an unusual environment, worrying that his condition will
suddenly worsen, pain, having complaints such as nousea, womit, constipation, presence of
medical device drains and probes attached to the body, presence of movement restriction,
in acurcate positioning, the inability to sleep in a familiar position, frequent follow-up
procedures, drug therapy attempts have been affected by sleep. It's stated that the factors
that have most effect on patients' sleep are the findings such as pain, nousea, womit ,
constipation and implanted medical devices with in a body like drainage tube,sonda. The
total sleep perception scores of RCSS were foundt be 15.88 ± 12.50 on the second day of
surgery, 24.76 ± 7.50 on the third day, and 32.35 ± 7.56 on the fourth day. Total sleep
perceptions of patients undergoing CABG surgery were found to be very poor on these
cond day after surgery, and on the third and fourth days. Patients' perceptions of sleep
should be determined and precautions should be taken regarding the factors that cause SD.
Keywords: Bypass Surgery, Sleep, Sleep quality, Sleep disorder, Nursing