Beyköy eskiçağ kültür envanter çalışması
Beyköy ancient culture inventory study
Yazar: DUDU ÇOTAK
Danışman: DOÇ. DR. SELİM KAYA
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri = Ancient Linguistics and Cultures ; Tarih = History
Dizin: Afyonkarahisar-İhsaniye-Beyköy = Afyonkarahisar-İhsaniye-Beyköy ; Arkeolojik kazılar = Archaeological excavations ; Eski Çağ = Old Age ; Kaya mezarları = Rock tombs ; Kültür varlıkları = Cultural properties

Özet:
Beyköy Afyonkarahisarın İhsaniye ilçesine bağlı bir köydür ve Afyonkarahisar merkezin kuzeyinde yer almaktadır. Köyün, kuzeybatısında Üçlerkayası Köyü, kuzeydoğusunda Bayramaliler ve Demirli köyü, güneyinde Akören Köyü, güneydoğusunda Kayıhan kasabası, güneybatısında İhsaniye ilçesi yer almaktadır.
Dağlık Phrygia bölgesi sınırlarında yer alan Beyköy ve çevresi tarihi değerler bakımından oldukça zengindir. Dağlık Phrygia bölgesi genel anlamda kolay şekillenebilen kayalık bir arazi yapısına sahiptir. Bu özelliği sayesinde geçmişte bu alana gelip yerleşen toplumlar tarafından çeşitli tapınaklar, anıtsal yapılar ve kaya mezarları oluşturulmuştur. Beyköy de bu tarihi zenginlikten payına düşeni fazlasıyla almıştır.
Anadolu'da tarih boyunca yaşamış uygarlıkların ortaya koyduğu kültür katmanlarının günümüze kadar ulaşmış izleri olan taşınır ve taşınmaz kültür varlıkları, sahip olduğumuz kültür mirasımızı oluşturur. Bu bağlamda yapılan arkeolojik yüzey araştırmaları sonucunda Köyde tespit edilen taşınmaz kültür varlıklarının ayrıntılı olarak incelenmesi sonucunda ve Afyonkarahisar arkeoloji müzesinde korunan taşınabilir eserlerinin de incelemesi ve tasnifi yapılarak kültür envanteri oluşturulmaya çalışılmıştır. Yapılan incelemeler sonucunda Beyköy'de sırasıyla ETÇ II, Hitit, Phryg, Roma ve Bizans dönemlerine ait buluntular tespit edilmiştir.
Beyköy'de, önceki yıllarda başta W.M. Ramsay, C. H. Emilie Haspels, Hatice Gonnet, Eser Kortanoğlu gibi bazı bilim insanları araştırmalar yapmışlardır. Bu araştırmalarda Köydeki sadece Höyüğe ve Yumrukaya Nekropolisine değinilmiştir. Diğer Nekropolislerden, antik yollar ve taşınmaz eserlerden bahsedilmemiştir. Biz tüm bu eserlerin bir arada verildiği bir çalışma yapmayı planlayarak bu alandaki eksikliği biraz olsun gidermeye çalıştık.

Anahtar Kelimeler: Beyköy, kaya mezarları, kültür envanteri, Afyonkarahisar, taşınmaz ve taşınır kalıntılar

Abstract:
Beyköy is a village in the İhsaniye district of Afyonkarahisar and is located in the north of Afyonkarahisar center. Üçlerkayası Village is located to the northwest of the village, Bayramaliler and Demirli village to the northeast, Akören Village to the south, Kayıhan town to the southeast, and İhsaniye to the southwest.
Located in the mountainous Phrygia region, Beyköy and its surroundings are very rich in historical values. The mountainous Phrygia region generally has a rocky terrain that can be easily shaped. Thanks to this feature, various temples, monumental structures and rock tombs were created by the societies that came and settled in this area in the past. Beyköy has taken its share from this historical richness.
The movable and immovable cultural assets, which are the traces of the cultural layers revealed by the civilizations that have lived throughout history in Anatolia, constitute our cultural heritage. In this context, as a result of the detailed examination of the immovable cultural assets found in the village as a result of the archaeological surveys, and by examining and classifying the movable artifacts preserved in the Afyonkarahisar archeology museum, a cultural inventory was tried to be created. As a result of the investigations, findings belonging to the EBA II, Hittite, Phryg, Roman and Byzantine periods were found in Beyköy.
In Beyköy, in previous years, especially W.M. Some scientists such as Ramsay, C. H. Emilie Haspels, Hatice Gonnet, Eser Kortanoğlu have made researches. In these studies, only the Mound and the Yumrukaya Necropolis in the village were mentioned. Other necropolises, ancient roads and immovable artifacts were not mentioned. We planned to do a study in which all these works were given together and tried to make up for the deficiency in this area.

Keywords: Beyköy, rock tombs, culturel inventory, Afyonkarahisar, immovable and movable remains