Anoreksiya nervoza tanısı olan ergenlerde sosyal işlevsellik ve eşlik eden psikiyatrik belirtilerin sosyal işlevsellik ile ilişkisi
Social funcioning in adolescents with anorexia nervosa and the association of social functioning with comorbid psychiatric symptoms
Yazar: BİLGE MERVE KALAYCI
Danışman: DOÇ. DR. DEVRİM AKDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anoreksi = Anorexia ; Anoreksi nervosa = Anorexia nervosa ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Ergenler = Adolescents ; Sosyal karşılaştırma = Social comparison ; Utangaçlık = Shyness ; Ölçekler = Scales ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu kesitsel vaka-kontrol çalışmasında anoreksiya nervosa (AN) olan ergenlerin sosyal işlevselliği ve AN'ye eşlik eden psikiyatrik belirtilerin ve hastalıkların sosyal işlevsellik ile ilişkisi değerlendirilmiştir. Araştırma grubu, AN tanısı alan, 12-18 yaş arasında, 32 kız hastadan; kontrol grubu yaş ve sosyodemografik özellikler açısından araştırma grubu ile eşleştirilmiş, herhangi bir psikiyatrik hastalığı olmayan 30 kız ergenden oluşmaktadır. Psikiyatrik hastalıkların taranması amacıyla her iki gruba K-SADS-PL uygulanmıştır. Katılımcıların annelerinden kendileri için Beck Depresyon Ölçeği'ni (BDÖ) ve Beck Anksiyete Ölçeği'ni (BAÖ); çocukları için Sosyal Cevaplılık Ölçeği'ni (SCÖ) doldurmaları istenmiştir. Çalışmaya katılan tüm ergenlere Yeme Tutum Testi (YTT), Boyun Eğici Davranışlar Ölçeği (BEDÖ), Utangaçlık Ölçeği (UÖ), Sosyal Karşılaştırma Ölçeği (SKÖ), Beck Depresyon Envanteri (BDE), Çocukluk Çağı Anksiyete Tarama Ölçeği (ÇATÖ) ve Maudsley Obsesif Kompulsif Soru Listesi uygulanmıştır. Çalışma sonucunda AN tanısı alan ergenlerin depresyon ve anksiyete belirtilerinin daha yüksek olduğu; sosyal karşılıklılık ve sosyal işlevselliklerinin daha düşük olduğu; sosyal ilişkilerinde daha fazla boyun eğici davranışlar gösterdikleri ve kendileri hakkında daha fazla olumsuz sosyal karşılaştırma yaptıkları bulunmuştur. AN hastalarında boyun eğici davranışların ve olumsuz sosyal karşılaştırmanın eşlik eden depresyon ve anksiyete belirtileri ile ilişkili olduğu, sosyal karşılıklılıkta azalma ve sosyal işlevsellikteki bozulmanın eşlik eden psikiyatrik belirtilerden bağımsız olarak AN ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Tüm grupta annenin eğitim düzeyinin sosyal işlevsellik için yordayıcı bir etken olduğu gösterilmiştir. Çalışmamızda elde ettiğimiz bulguların hastalığın önlenmesinde ya da daha etkili tedavi stratejilerinin geliştirilmesinde yol gösterici olacağı düşünülmektedir. 


Anahtar sözcükler: Anoreksiya nervoza, sosyal karşılıklılık, boyun eğici davranış, utangaçlık, sosyal karşılaştırma.

Abstract:
In this cross-sectional case-control study it is aimed to investigate the social functioning of adolescents with anorexia nervosa (AN) and the association between social functioning and comorbid psychiatric symptoms. The study group is consisted of 32 girls with AN aged between 12-18 years. The control group is consisted of 30 girls without any psychiatric disorder and matched with the study group in respect to age and socio-demographic characteristics. K-SADS-PL was applied to all participants in order to screen psychiatric disorders. Both the study and the control group mothers' were asked to complete Beck Depression Inventory (BDI), Beck Anxiety Inventory (BAI) for themselves and Social Responsiveness Scale (SRS) for their children. All adolescents were administered Eating Attitude Test (EAT), Submissive Acts Scale, (SAS), Shyness Scale (SS), Social Comparison Scale (SCS), BDI, Screen for Child Anxiety and Related Disorders (SCARED) and Maudsley Obsessive Compulsive Inventory. Results of the study indicated that adolescents with AN had higher symptoms of depression and anxiety and lower social responsiveness and social functioning compared to the control group. In addition, adolescents with AN expressed more submissive behaviors in their relationships and made more negative social comparisons about themselves. Submissive behaviors and negative social comparisons of adolescents with AN were associated with comorbid depression and anxiety symptoms, whereas the decrease in their social responsiveness and social functioning were related to AN regardless of the presence of psychiatric symptoms. Maternal education was shown to be a significant predictor of social functioning in the whole group. It is suggested that the results of the study would be effective on the prevention of AN and the development of more effective treatment strategies.  

Key words: Anorexia nervosa, social responsiveness, submissive behaviour, shyness, social comparison.