Multipl sklerozda nörofilament hafif zincir ve B lenfosit kemoatraktan düzeyleri ile kognisyon ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the cognition relationship with neurofilament light chain and B lymphocyte chemoattractant levels in multiple sclerosis
Yazar: EZGİ BAKIRCIOĞLU DUMAN
Danışman: DOÇ. DR. FATMA BELGİN BALCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: B lenfositleri = B lymphocytes ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Nörofilament hafif zincirleri = Neurofilament light chains

Özet:
Amaç: Multipl skleroz (MS), santral sinir sisteminin kronik inflamatuar, otoimmün, demiyelinizan bir hastalığıdır. MS prognozunu belirlemede ve erken tedavi için yol göstermede kullanılabilecek biyobelirteçler üzerine çalışmalar sürmektedir. MS'in tüm evrelerinde ve alt tiplerinde kognitif bozukluk görülebilmektedir. Bu çalışmada, MS hastalarında nörofilament hafif zincir (NfL) ve CXCL13 potansiyel biyobelirteçleri ile kognitif bozukluk arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza kliniğimizdeki, Haziran 2020 ve Haziran 2021 tarihleri arasında, radyolojik izole sendromu (RİS), klinik izole sendrom (KİS), relapsing-remitting MS (RRMS) tanısı alan 57 hasta ve 70 sağlıklı kontrol dahil edildi. Hastaların (KİS ve RRMS) atak döneminde beyin omurilik sıvısı (BOS) ve serum örneklerinde ELISA yöntemi ile NfL, CXCL13 çalışıldı. Ataktan sonra iyilik hali döneminde MS için Kısa Uluslararası Bilişsel Değerlendirme Bataryası (BICAMS) testi uygulandı. Kontrol ve hasta grubunun serum biyobelirteç değerleri ve kognisyon testleri karşılaştırmaları yapıldı. Hasta grubunda; biyobelirteçlerin, kognitif bozukluk ile ilişkisinin yanı sıra demografik özellikleri, özürlülük, BOS belirteçleri, ilaç kullanımları, görüntüleme özellikleri, MS alt tipleri de karşılaştırmalı olarak araştırıldı. 
Bulgular: Hasta grubunda serum NfL ve CXCL13 değerleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksektir (sırasıyla; p=0,043; p<0,001). BICAMS sonuçları, hasta grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük bulunmuştur (p<0,001). Serum ve BOS NfL arasında kuvvetli ilişki mevcuttur (p=0,002). BOS NfL ile BOS CXCL13 arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p=0,004). BOS NfL ile BICAMS arasında (p=0,030) ve BOS CXCL13 ile California Verbal Learning Test-II (CVLT) arasında (p=0,034) anlamlı negatif korelasyon bulunmuştur.
Sonuç: NfL ve CXCL13 potansiyel biyobelirteçleri, MS hastalarında kognitif bozukluk ile ilişkilidir. Bu nedenle kognisyon takibinde, prognozunu öngörmede umut vaad eden biyobelirteçler olduğu görülmüştür.

Abstract:
Objective: Multiple sclerosis (MS) is a chronic inflammatory, autoimmune, demyelinating disease of the central nervous system. Studies are ongoing on prognostic biomarkers that can be used to determine MS prognosis and guide early treatment. Cognitive impairment can be seen in all stages and subtypes of MS. In this study, it was aimed to investigate the relationship between neurofilament light chain (NfL) and CXCL13 potential biomarkers and cognitive impairment in MS patients.
Materials and Methods: Our study included 57 patients diagnosed with RIS, CIS, RRMS and 70 healthy controls in our clinic between June 2020 and June 2021. NfL and CXCL13 were studied by ELISA method in the cerebrospinal fluid (CSF) and serum samples of the patients (CIS and RRMS) during the attack period. Brief International Cognitive Assessment for MS (BICAMS) test was applied for MS during the recovery period after the attack. Serum biomarker values and cognition tests were compared between the control and patient groups. In the patient group; demographic characteristics, disability, CSF markers, medicine use, imaging characteristics, and MS subtypes were also investigated comparatively, in addition to examining the relationship between biomarkers and cognitive impairment.
Results: Serum NfL and CXCL13 values in the patient group were significantly higher than in the control group (p=0,043; p<0,001). BICAMS results were found to be significantly lower in the patient group than in the control group (p<0,001). There is a strong relationship between serum and CSF NfL (p=0,002). A significant correlation was found between CSF NfL and CSF CXCL13 (p=0.004). A significant negative correlation was found between CSF NfL and BICAMS (p=0,030), and between CSF CXCL13 and California Verbal Learning Test-II (p=0,034).
Conclusion: NfL and CXCL13 potential biomarkers are associated with cognitive impairment in MS patients. For this reason, it has been seen that there are promising biomarkers in cognition follow-up and predicting prognosis.