Cerrahi uygulanan varis dışı üst gastrointestinal sistem kanamalarında morbidite ve mortaliteye etkili faktörler
Factors affecting morbidity and mortality in operated non variceal upper gastrointestinal bleedings
Yazar: MEHMET TOLGA KAFADAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERCAN GEDİK
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery

Özet:
Üst gastrointestinal sistem kanamaları, özefagusun üst kısmı ile Treitz ligamanı arası herhangi bir yerden lümen içine olan kanamaları kapsar. Üst gastrointestinal sistem kanamalarının uzun zamandır %10 olan mortalite oranı ve kanayan peptik ülserler nedeniyle yapılan acil operasyonların insidansı pek değişmemiştir. Ölümlerin çoğu 60 yaş üzeri yaşlı hastalarda ve ciddi kalp hastalığı, kanser, böbrek yetmezliği gibi yandaş ağır hastalığı bulunanlarda olmaktadır. Bu çalışmada cerrahi uygulanan varis dışı üst gastrointestinal sistem kanamalarında, morbidite ve mortaliteyi etkileyen faktörleri belirlemeyi amaçladık.Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği ' nde Ocak 1998 ile Mart 2008 tarihleri arasında varis dışı nedenlere bağlı olarak opere edilen, üst gastrointestinal sistem kanamalı, 62 hasta retrospektif olarak incelendi. Hastalarda morbidite ve mortaliteye etkili faktörleri belirlemek için; yaş, cinsiyet, şok mevcudiyeti (?90/60 mmHg TA, >100 Nb), sistemik hastalık varlığı, nabız sayısı, serum hemoglobin, serum beyaz küre, serum üre, serum kreatinin, serum sodyum, serum potasyum, serum albumin değerleri, operasyon süresi, kan transfüzyon sayısı, Rockall risk skoru ve yatış süresi incelendi. Morbidite ve mortaliteye etkili faktörlerin belirlenmesi için univaryant analiz yapıldıktan sonra, p<0.2 olan değerlere Entered lojistik regresyon analizi uygulandı.Çalışmaya dahil edilen 62 hastanın yaş ortalaması 53.41±18.15 (18-80) olup, bunların 55 (%88.7) ' i erkek, 7 (%11.3) ' si kadındı. Hastaların 22 (%35.4) ' sinde morbidite, 18 (%29.1) ' inde ise mortalite gözlendi. Morbiditeye etkili faktörleri belirlemek için yapılan univaryant analizde ileri yaş, uzun operasyon süresi, sistemik hastalık varlığı, şok mevcudiyeti, serum üre değeri, serum kreatinin değeri, serum albumin değeri ve Rockall skorunun ?5 olması belirlendi. Bu değişkenlere yapılan Entered lojistik regresyon analizi sonucunda, serum albumin değeri (p=0.020) ve Rockall skorunun ?5 olması (p=0.029) morbiditeye etkili bağımsız risk faktörleri olarak saptandı. Mortaliteye etkili faktörleri belirlemek için yapılan univaryant analizde ileri yaş, sistemik hastalık varlığı, şok mevcudiyeti, kan transfüzyon sayısı, serum kreatinin değeri ve yüksek Rockall skoru belirlendi. Bu değişkenlere yapılan Entered lojistik regresyon analizi sonucunda, ileri yaş (p=0.018) ve yüksek Rockall skoru (p=0.016) ise mortaliteye etkili bağımsız risk faktörleri olarak saptandı.Cerrahi uygulanan varis dışı üst gastrointestinal sistem kanamalı hastalarda, morbidite ve mortalite oranlarının azaltılması için, hastaların preoperatif risk faktörlerinin ortaya konulması gerekmektedir. Rockall risk skorlama sistemi yardımıyla, morbidite ve mortaliteye etkili faktörlerin ve risk gruplarının belirlenmesinde olumlu sonuçlar alındı. Serum albumin değeri ve Rockall skorunun ?5 olması morbiditeye, ileri yaş ve yüksek Rockall skoru ise mortaliteye etkili bağımsız risk faktörleri olarak saptandı.

Abstract:
Upper gastrointestinal bleedings cover the bleeding in the lumen in anywhere between ligament Treitz and upper esophagus. Upper gastrointestinal longtime existing mortality rate of 10% and the incidence of emergency operation related to bleeding peptic ulcer have not been chanced. Most of died patients are over sixty years old and have associated serious heart diseases, cancers, kidney failure. In this study we aimed to evaluate factors effecting morbidity and mortality in non variceal upper gastrointestinal bleeding.62 patients with nonvariceal upper gasrtrointesinal bleeding operated at Dicle University Hospital Department of General Surgery between January 1998 and March 2008 were evaluated retrospectively. To define factors effecting morbidity and mortality; age, gender, presence of systemic diseases, presence of shock (blood pressure ?90/60 mmHg, pulse >100 per min), pulse rate, hemoglobin, WBC, blood urea, creatinin, Na, K and albumins values, length of operation, unit of blood transfusions, Rockall risk score and length of hospital stay were evaluated statistically by univariate analysis and all p values <0.2 were studied by Entered Logistic regression analyses.The mean age of patients was 53.41±18.15 (18-80) years and 55 (88.7%) were male and 7 (11.3%) female. Morbidity appeared in 22 (35.4%) patients and mortality in 18 (29.1%). In univariate analyses, old age, long time of operation, presence of systemic diseases, presence of shock, blood albumins, urea and creatinin and Rockall risk score ?5 were defined as factors effecting morbidity and after Entered Logistic regression analyses of these factors, blood albumin value (p=0.020) and Rockall risk score ?5 (p=0.029) were found as independent risk factors effecting morbidity. For univariate analyses of factors; old age, presence of systemic diseases, presence of shock, unit of blood transfusions, blood creatinin value and high Rockall risk score were defined as factors effecting mortality and after Entered Logistic regression analyses of these factors, old age (p=0.018) and high Rockall risk score (p=0.016) were found as independent risk factors effecting mortality.Defining risk factors effecting morbidity and mortality in patients planned for operation for non variceal upper gastrointestinal bleeding is required. Rockall risk score was found effective risk factor for defining morbidity and mortality. Blood albumin and Rockall risk score ?5 were noticed as factors effecting morbidity and old age with high Rockall risk score were effecting mortality.