Türkiye'de ihracatta KDV iade sistemi ve denetimi: Yozgat ili örneği
KDV returns and control system in exports in Turkey: Example of Yozgat province
Yazar: BEKİR ÖZER
Danışman: DOÇ. DR. FAHRİ SEKER
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance
Dizin: Denetim = Control ; Katma değer vergisi = Value added tax ; Vergi iadesi = Tax rebate ; Vergiler = Taxes ; İhracat = Export

Özet:
Tüm Dünya'yı etkisi altına alan Covid-19 pandemi süreci ekonomide belirsizlik, işsizlik, üretim sorunları, talep azalması, ihracat ve vergi sisteminden kaynaklı olumsuz etkileri olmasına rağmen ülkemiz bu sorunlara yönelik tedbirler ve çözümler getirerek bertaraf edilmeye çalışılmıştır. İhracat kaynaklı KDV İade sisteminde yaşanan sorunların en önemli nedeni kayıt dışı ekonomi olmuştur. Kayıt dışı ekonominin en önemli sonucu belgeye bağlanmamış, denetim mekanizması olmayan yasadışı faaliyetler olmasıdır. Kayıt dışı ekonomiyle mücadelede en etkili yöntem vergi denetimidir. Bu nedenle vergi denetim sisteminin iyi işlemesi için vergi denetim sisteminin etkin olmayan yönlerinin tespit edilmesi ve bunlara yönelik çözüm önerileri uygulanmalıdır.
Birinci bölümde ihracat kavramı, ihracat faaliyetleri ve süreci ayrıntılı açıklanmış olup bir işletmenin ihracat faaliyetine başlamadan önce dikkat etmesi gereken hususlar belirtilmiştir. İkinci bölümde Yeminli Mali Müşavir (YMM) raporuna göre KDV iade talep eden örnek bir firma üzerinden çalışma yapılmış olup uygulamalı olarak sorunlara yönelik çözüm önerileri sunulmuştur. Üçüncü ve son bölümde ise Yozgat ili ve ilçelerinde faaliyet gösteren ihracat kaynaklı KDV iade talep eden firmalar üzerine bir araştırma yapılmış olup ihracatta ve KDV iade sisteminde karşılaştığı sorunlara çözüm önerileri getirilmeye çalışılmıştır. Aynı zamanda pandemi sürecinin ihracat ve KDV iadeleri üzerinde etkileri açıklanmıştır. Sonuç kısmında ise üç bölüme ait açıklanan ve uygulama yapılan işlemlere ait genel bir değerlendirme yapılmış olup sorunlara yönelik çözüm önerileri belirtilmiştir.

Abstract:
Although the Covid-19 pandemic process, which affects the whole world, has negative effects in the economy due to uncertainty, unemployment, production problems, decrease in demand, export and tax system, our country has tried to be eliminated by bringing measures and solutions to these problems.The most important reason for the problems experienced in the export-based VAT Refund system was the informal economy. The most important result of the informal economy is that it is illegal activities that are not documented and have no control mechanism. The most effective method in combating the informal economy is tax control. For this reason, in order for the tax control system to function well, the ineffective aspects of the tax control system should be identified and solutions should be offered for them.The thesis study was carried out within the scope of the literature review, YMM report and questionnaire study, by presenting solution-oriented suggestions for the problems encountered in the export and VAT refund process.
In the first part, the concept of export, export activities and process are explained in detail, and the points that a business should pay attention to before starting export activities are specified.In the second part, a study was carried out on a sample company requesting VAT refund according to the report of the Certified Public Accountant (YMM) and solution suggestions for the problems were presented in practice.In the third and last part, a research has been made on the companies that demand export-based VAT refund, operating in the province of Yozgat and its districts, and it has been tried to offer solutions to the problems faced in the export and VAT refund system. At the same time, the effects of the pandemic process on export and VAT returns are explained.In the conclusion part, a general evaluation of the operations described and applied in the three sections has been made, and solution suggestions for the problems are stated.