Seramik duvar karolarında rutubet genleşmesi değerinin düşürülmesi kapsamında bünye reçetesi çalışmaları
Ceramic body studies within the scope of reducing the moisture expansion value in ceramic wall tiles
Yazar: MEHMET EREN GÜR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRAH DÖLEKÇEKİÇ
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Seramik Mühendisliği = Ceramic Engineering
Dizin: Duvar karosu = Wall tile ; Hammadde = Raw material ; Nem = Moisture ; Seramikler = Ceramics

Özet:
Seramik karo üretiminde; teorik olarak sır ile bünyenin uyum halinde olması için ısıl genleşme katsayılarının birbirine yakın olması gerekmektedir. Seramik bünye, içerisinde mikro gözenekler ve kalsiyum iyonları ihtiva etmekte, bunlar zamanla çevresel faktörlerle (su absorbesi, basınç vb.) hidratlaşarak bünyeyi genleştirmektedir. Bu durum rutubet genleşmesi olarak tanımlanmaktadır. Duvar karosu rutubet genleşmesi seramik sektöründe sıklıkla karşılaşılan problemlerden biridir. Rutubet genleşmesi problemi duvar karolarının stokta bekleme sürecini azaltmakta ve dolayısıyla servis ömrünü etkileyen en önemli faktörlerin başında gelmektedir. Ülkemizde seramik kaplama malzemeleri üreten özel bir işletmenin duvar karosu masse reçetesi referans alınarak tez çalışması gerçekleştirilmiştir. Tez kapsamında başlangıç olarak sıcaklığın rutubet genleşmesine etkisi araştırılmıştır. Sıcaklık etkisi araştırıldıktan sonra reçete çalışmalarının yapılmasına karar verilmiştir. Duvar karosu bünyesini oluşturan feldspat, albit, kalsit, pegmatit, kaolen, farklı gruptan killer ve dolomit hammaddelerinden oransal değişimler yapılarak reçete formülleri oluşturulmuştur. Belirlenen optimum reçete için sıcaklık çalışmaları yapılarak, rutubet genleşmesi değerini reçete ve pişme sıcaklığı etkisi ile yaklaşık %65 iyileştirilerek, olumlu sonuçlara varılmıştır.

Abstract:
Thermal expansion coefficient is a key factor In ceramic tiles manufacturing in order for the glaze and the body to be in harmony, the coefficients of thermal expansion should be close to each other. The ceramic body contains micropores and calcium ions, which expand the body by hydrating environmental factors (water absorption, pressure, etc.) over time. This situation is defined as moisture expansion. Wall tile moisture expansion is one of the problems frequently encountered in the ceramic industry. The moisture expansion problem reduces the waiting period of the wall tiles in stock and therefore is one of the most important factors affecting the service life. The thesis study was carried out by taking the wall tile masse recipe of a private enterprise producing ceramic tile materials in our country as a reference. In the scope of the thesis, the effect of temperature on moisture expansion was investigated initially. After investigating the effect of temperature, it was decided to carry out recipe studies. Recipe formulas were created by making proportional changes from feldspar, albite, calcite, pegmatite, kaolin, clays from different groups and dolomite raw materials that make up the wall tile body. By conducting temperature studies for the determined optimum recipe, the moisture expansion value was improved by approximately 65% with the effect of recipe and cooking temperature, and positive results were obtained.