Turist rehberi adaylarının kariyer kararının mesleğe yönelik tutumlarına etkisi
Career decision of tourist guide candidates on impact on attitudes to the profession
Yazar: BURAK AYYILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. SEVDA BİRDİR
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm Rehberliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Günümüz koşullarından en önemli problemlerden biri öğrencilerin yapmak istekleri iş gücünde kariyer kararını doğru bir şekilde verememesi ve mesleki tutumlarının yeterince gelişmemiş olmasıdır. Bu durum ülke turizminin gelişmesinde ve sürdürülebilirliğin sağlanmasında ana araçlardan biri olan turizm sektörü ve sektördeki her alt mesleği tercih eden adaylar için de geçerlidir. Bu alt ve en önemli sektörlerden biri turist rehberliği mesleğidir. Turist rehberleri, herhangi bir destinasyonu ziyaret eden yerli ve yabancı turistlere tarihi, kültürel ve sanatsal değerleri doğru ve tarafsız bir şekilde sunmakla/aktarmakla yükümlüdür. Yetkin bir turist rehberi yetiştirebilmek için özellikle üniversitelerin ilgili bölümleri ve turizm paydaşlarına büyük roller düşmektedir. Turist rehberlerinin alacakları eğitim ve eğitim sürecinde diğer paydaşlarla etkileşimleri kariyer kararları üzerinde de etkili olacaktır. Bu tez çalışmasının amacı, turist rehberi adaylarının kariyer kararlarının mesleğe yönelik tutumlarına etkisinin belirlenmesidir. Mevcut çalışma, ilgili üniversiteler, turist rehberleri ve diğer turizm paydaşları için de önem arz etmektedir. Anket, araştırmacı tarafından çevrimiçi ortam ve sosyal medya aracılığı ile 19.11.2021-01.05.2023 tarihleri arasında, 2021-2022 Eğitim-Öğretim yılında Türkiye'de lisans düzeyinde Turizm Rehberliği eğitimi veren ve ilk 10'na giren Devlet üniversitelerinde eğitim alan turist rehberliği öğrencilerine uygulanmıştır. Toplamda, 385 anket değerlendirilmeye alınmış ve veriler istatistik paket programına aktarılarak analiz edilmiştir. Elde edilen veriler bir paket program bağlamında analiz edilir. Analizler sırasında, veriler ortalama, standart sapma, t-testi, ANOVA, regresyon ve faktör analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, turist rehberi adaylarının, kariyer kararlarının aylık gelir ve sınıf değişkenlerine bağlı olarak anlamlı farklılıklara sahip oldukları belirlenirken cinsiyet ve yaş değişkenine göre anlamlı farklılıklar tespit edilmemiştir. Buna ek olarak, mesleğe yönelik tutumları aylık gelir değişkenine bağlı olarak anlamlı farklılık gösterirken, cinsiyet, yaş ve sınıf değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar göstermemektedir. Diğer bir bulguya göre, turist rehberi adaylarının kariyer kararının, turist rehberliği mesleğine yönelik tutumları üzerindeki etkinin anlamlı olduğu belirlenmiştir. Diğer taraftan, bilinçli kariyer kararının mesleki tutum üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Son olarak, kariyer kararının diğer alt boyutları bilinçsiz kariyer kararı ve çevresel etmenler değişkenlerinin, mesleki tutum üzerinde anlamlı oldukları fakat bu etkinin olumsuz olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
One of the most important problems of today's conditions is that students cannot make the right career decision in the workforce they want to do and their professional attitudes are not sufficiently developed. This situation is also valid for the tourism sector, which is one of the main tools in the development and sustainability of the country's tourism, and for candidates who prefer each sub-profession in the sector. One of these sub-sectors and the most important ones is the tourist guidance profession. Tourist guides are responsible for presenting/transferring historical, cultural and artistic values accurately and impartially to domestic and foreign tourists visiting any destination. In order to train a competent tourist guide, especially the relevant departments of universities and tourism stakeholders have a great role. The training that tourist guides will receive and their interaction with other stakeholders during the training process will also have an impact on their career decisions. The aim of this thesis is to determine the effect of career decisions of prospective tourist guides on their attitudes towards the profession. The current study is also important for relevant universities, tourist guides and other tourism stakeholders. The questionnaire was administered by the researcher via online environment and social media between 19.11.2021-31.07.2022 to the tourist guidance students studying at the top 10 public universities in Turkey that provide undergraduate Tourism Guidance education in the 2021-2022 academic year. In total, 385 questionnaires were evaluated and the data were transferred to the statistical package program and analyzed. The data obtained are analyzed in the context of a package program. During the analysis, data mean, standard deviation, t-test, ANOVA, regression and factor analysis techniques were used. According to the findings, it was determined that tourist guide candidates' career decisions have significant differences depending on income status and class variables, while no significant differences were found according to gender and age variables. In addition, while attitudes towards the profession differ significantly depending on the income status variable, they do not differ significantly according to gender, age and class variables. According to another finding, it was determined that the effect of tourist guide candidates' career decision on their attitudes towards the tourist guiding profession was significant. On the other hand, it was found that conscious career decision has a significant and positive effect on professional attitude. Finally, the other sub-dimensions of career decision, unconscious career decision and environmental factors, were found to be significant on vocational attitude, but this effect was found to be negative