Çevrimiçi öğrenme ortamlarında sınıf yönetiminin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of classroom management in online learning environments in terms of various variables
Yazar: HAKAN POLAT
Danışman: PROF. DR. MUKADDER BOYDAK ÖZAN
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Eko. Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Sanal sınıf = Virtual class ; Sanal öğrenme ortamları = Virtual learning environments ; Sınıf yönetimi = Classroom management ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı, çevrimiçi öğrenme ortamlarında gerçekleştirilen sınıf yönetiminin, çeşitli değişkenler (başarı, tutum, çevrimiçi öğrenme, çevrimiçi öğrenmeye hazır bulunuşluk) açısından değerlendirilmesi ve öğrencilerin sınıf yönetimine ilişkin görüşlerinin belirlenmesidir. Araştırma 2015-2016 eğitim öğretim yılı Güz yarıyılında Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde yürütülmüştür. Araştırmada öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmada deney-1, deney-2 ve kontrol olmak üzere üç grup belirlenmiştir. Öğretim İlke ve Yöntemleri dersi sekiz hafta boyunca çevrimiçi öğrenme ortamlarında yürütülmüştür. Çevrimiçi öğrenme ortamı olarak uygulamada öğrenme yönetim sistemi ve sanal sınıf kullanılmıştır.
Araştırmada nicel ve nitel boyutun birlikte yer aldığı karma yöntem kullanılmıştır. Nicel boyut deneysel desen ve betimsel tarama modeli olarak ele alınmıştır. Deneysel desene ilişkin araştırmacı tarafından geliştirilen başarı testi ve derse yönelik tutum ölçeği deney-1, deney-2 ve kontrol grubuna öntest ve sontest olarak uygulanmıştır. Çevrimiçi öğrenmeye hazır bulunuşluk ve çevrimiçi öğrenme tutum ölçekleri ise deney-1 ve deney-2 grubuna öntest ve sontest olarak uygulanmıştır. Betimsel tarama modeline ilişkin olarak, araştırmanın sonunda üç gruba da uygulanmak üzere araştırmacı tarafından sınıf yönetimi ölçeği geliştirilmiştir. Nitel boyutta ise yarı yapılandırılmış görüşme formu, uygulamanın sonunda deney-1 ve deney-2 grubundaki öğrencilere uygulanmıştır. Uygulamalar tamamlandıktan altı hafta sonra başarı kalıcılık testi uygulanmıştır. 
Araştırmanın sonucunda, çevrimiçi öğrenme ortamlarında gerçekleştirilen sınıf yönetimi uygulamalarına katılan deney-1 grubu, yüz yüze sınıf ortamında derse katılan kontrol grubu ve her iki ortamda da derse katılan deney-2 grubu öğrencilerinin başarılarının ve derse yönelik tutumlarının aynı düzeyde arttığı belirlenmiştir. Gruplar arasında bir fark belirlenmemiştir. Deney-1 ve deney-2 gruplarına uygulanan çevrimiçi öğrenmeye hazır bulunuşluk düzeylerinin ve çevrimiçi öğrenmeye yönelik tutumlarının da olumlu yönde arttığı görülmüştür. Araştırma sonunda tüm grupların sınıf yönetimine ilişkin görüşlerinin aynı düzeyde olduğu görülmüştür. Araştırmanın nitel boyutundan elde edilen verilerin de nicel boyut ile birbirini destekler nitelikte olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda, çevrimiçi öğrenme ortamlarını kullanan öğretim elemanlarının sınıf yönetimi konusunda kendilerini yetiştirmeleri, sanal sınıfların kullanımına ilişkin teşvik edilmesi ve eğitimler verilmesi, öğrencilerin aktif olduğu ve motivasyonlarını artıracak etkinliklere yer verilmesi ve öğrencilerle sürekli iletişimin sağlanması önerilmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to evaluate classroom management in online learning settings based on various variables (achievement, attitude, online learning, availability to online learning) and determine of views on students' classroom management. The study was conducted in Fırat University Faculty of Education during the Fall Term of 2015-2016 academic year. The pretest-posttest semi-experimental design with a control group was used in the study. There were three groups, experiment-1, experiment-2 and the control group, in the study. The Instructional Principles and Methods course was conducted on online learning settings for eight weeks. As the online learning settings, the learning management system and virtual classroom were used in practice.The mixed method including of qualitative and quantitative dimensions was used in the study. The quantitative dimension was examined through the experimental design and descriptive model. With regards to the experimental design, the achievement test and course attitude scale, developed by the researcher, was conducted on the experiment-1, experiment-2 and control group as a pre-test and post-test. The availability to online learning and online learning attitude scales were conducted on the experiment-1 and experiment-2 groups as a pre-test and post-test. With regards to the descriptive screening model, the classroom management scale developed by the researcher was conducted on the three groups. With respect to the qualitative dimension, the semi-structured interview form was applied on the students in experiment-1 and experiment-2 groups after the implementation. The achievement permanency test was conducted six weeks after the implementations. According to the study results, it was observed that the achievement levels and attitudes towards the courses of experiment-1 students, who attended classroom management implementations in online settings, of the control group students, who attended courses in face-to-face settings and of experiment-2 students, who attended courses in both settings, increased the same rate. No differences were detected between the groups. It was observed that availability to online learning and attitudes towards online learning levels of experiment-1 and experiment-2 students increased positively. Study results indicated that opinions of all groups concerning classroom management were at the same direction. Data collected from the qualitative and quantitative dimensions of the study were observed to support each other. Based on these results, it was suggested that instructors using online learning settings should improve themselves in classroom management, use of virtual classrooms should be encouraged and training programs should be provided, activities where students actively participate and increase their motivation should be carried out and constant communication should be promoted with students.