Geçmişten günümüze Türkçe-Gürcüce dil ilişkileri
Linguistic relations between Turkish and georgian languages: From the past to the present
Yazar: LELA BUTSASHVİLİ
Danışman: PROF. DR. KAZIM KÖKTEKİN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil = Language ; Dil etkileşimi = Language interaction ; Dil gelişimi = Language development ; Dilbilim = Linguistics ; Gürcüce = Georgian ; Gürcüce = Georgian ; Gürcüler = Georgians ; Kelimeler = Words ; Türk-Gürcü ilişkileri = Turkish-Georgian relations ; Türkçe = Turkish

Özet:
Çalışmamız, Türk ve Gürcü dillerindeki ilişkilerin kültürel ve tarihsel gelişimini içermektedir. Yapılan bu araştırmada, Türkçenin Gürcistan'da, Gürcücenin de Türkiye'de kullanımının geçmiş ve günümüzdeki durumunu ortaya çıkararak Türkçe-Gürcüce ilişkileri tespit edilmeye çalışılmıştır. Gürcü ve Türk halklarının kendi tarihleri içinde deneyimledikleri ilişkiler doğal olarak kültür ve dilde de yansımasını bulmuştur. Gürcü akademisyenler yapmış oldukları akademik çalışmalarda Türkçeden Gürcüceye 2000'nin üzerinde, Gürcüceden Türkçeye ise 50'yi aşkın kelimenin geçmiş olduğunu tespit etmişlerdir.
MÖ VI. yüzyıldan itibaren Türkiye-Gürcistan askeri ve siyasi ilişkileri sonrasında kültürel etkileşimleri de olmuştur.  XVIII. yüzyılın sonlarında Osmanlı-Rus savaşıyla Türk-Gürcü ilişkileri azalmaya başladı. Ancak XIX. yüzyılda Türk-Gürcü ilişkileri yeniden canlanmıştır. Türkiye ile Gürcistan arasında ticari faaliyetler de ilerlenmiş ve iki halkın arasındaki ticarette Türkçe kullanılmıştır. Yine bu dönemde Gürcistan'da çıkarılan gazete ve matbuatta Türkçe yazılar yer almaktadır. 
Bu çalışmanın amacı, son yüzyıl içeresinde artan Türk-Gürcü ilişkilerinin gün yüzüne çıkarılmasında iki ülke arasındaki dil ilişkilerini tespit etmek ve sosyal ve kültürel anlamdaki etkileşimlerin dil üzerindeki etkisini araştırmaktır. Daha önce konuyla ilgili yazılmış makaleleri de dikkate alarak iki dil arasındaki ilişkileri bir tez hâline getirmek amaçlanmıştır. Ayrıca farklı bir şekilde değerlendirip konuyu daha kapsamlı bir şekilde yeniden gözden geçirmek hedeflenmiştir.
On ay süreli bir araştırma sonucunda, Gürcistan Devlet Kütüphanesi, Gürcistan Arşivi, Gürcistan'daki İv. Cavahişvili Tiflis Devlet Üniversitesi Türkoloji Bölümü, Tiflis Sokhumi Devlet Üniversitesi, Tiflis'te bulunan Uluslararası Karadeniz Üniversitesi, Gürcistan'daki Doğu Bilimleri Enstitüsü, Tiflisteki Elyazmalar Enstitüsü, Erzurum Atatürk Üniversitesi Merkezi Kütüphanesi ve Ankara Milli Kütüphanesi taranıp, Türkçe-Gürcüce üzerine yazılmış kitap, araştırma, çalışma ve makaleden hareketle  ile iki dil arasındaki ilişkiler tespit edildi. Daha sonra tespit edilen malzemeler değerlendirilip tez oluşturuldu.

Anahtar Kelimeler: Gürcistan, Türkiye, Dil, Ortak kelime, Tarih, İlişki, Kültür.

Abstract:
This study explains the development of cultural and historical relationships between Turkish and Georgian languages. The purpose of this thesis is to investigate Turkish-Georgian  relations by bringing light to the way of how Turkish Language have been used in Georgia, and, respectively, of how Georgian language have been used in Turkey from the past to the present. Naturally, the relations that Turkish and Georgian nations have experienced  throughout  the  history have affected the culture and language of  both nations. In different works Georgian academics have found  that  more than 2,000 words entered into Georgian language from Turkish language and that more than 50 words entered into Turkish language from Georgian counterpart.
Starting from the  VIth  century, B.C. Turkish-Georgian  military and  political relationships gave birth to the cultural interactions  between  two nations. In the end of the XVIII th  century Turkish-Georgian interactions decreased  because of  the Ottoman-Russian war. However, over  the  XIX th century Turkish-Georgian relations  refreshed  once again. There was an  improvement  in the trade affairs between two countries and in this trade Turkish language was utilized as a vehicle of communication. In the same period, Georgian press and newspapers gave place to Turkish written articles.
The main goal of this study is to explore Turkish-Georgian relations, which have been  increasing for the last century,  in terms of language relationships between  two countries and to find out the effects of social and cultural interactions on these languages. It was intended to work up into one thesis the relationships between these two languages by  taking into account previous articles written on this topic.  Furthermore, other objective of this work is to study this topic from a different angle and in a more comprehensive way.
After 10-month  period research in National Parliamentary Library of Georgia, National Archives of Georgia, Turcology Department of Ivane Javakhishvili Tbilisi State University, Sokhumi State University based in Tbilisi, International Black Sea University in Tbilisi, Institute of Oriental Studies in Georgia, Institute on Manuscripts in Tbilisi, Atatürk University Central Library in Erzurum and  National Library of Turkey based in Ankara the relations between Turkish-Georgian languages were identified by searching books, researches, studies and articles written on this subject. After that, identified materials were transformed into this thesis.
This work will uncover the relations between two languages. Also, it will carry the quality of being the first one on this subject. Researchers will have the opportunity to look for and see Turkish-Georgian  languages relationships in one source.
Keyword: Georgia, Turkey, Language, Common words, History, Relationship, Culture.