Öğretmen algısına göre okul güvenliği ile tükenmişlik arasındaki ilişki /
Yazar: NİHAL DOĞRUİŞ
Danışman: DOÇ. DR. FIRAT KIYAS BİREL
Dicle Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada Diyarbakır il merkezindeki Anadolu liselerinde görev yapan öğretmenlerin okul güvenliği algıları ile mesleki tükenmişlikleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Diyarbakır il merkezindeki Anadolu liselerinde görev yapan yaklaşık 1200 öğretmen arasından tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilen ve araştırmaya katılım sağlayan 328 öğretmenin görüşlerine başvurulmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Sosyal ve Fiziksel Açıdan Okul Güvenliği Algısı Ölçeği" ve öğretmenlerin mesleki tükenmişlik düzeylerini ölçmek için "Öğretmen Mesleki Tükenmişlik Ölçeği" olmak üzere iki farklı ölçek kullanılmıştır. Ölçekler araştırmacı tarafından dijital ortama aktarılmış ve erişim adresleri okul idareleri ve kişisel görüşmeler yoluyla öğretmenlere iletilmiştir. Araştırmada ölçme araçlarından elde edilen veriler SPSS paket programına aktarılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde ilk olarak çalışma grubunun demografik özellikleri frekans ve yüzde olarak hesaplanarak tanıtılmıştır. Öğretmenlerin okul güvenlik ölçeği toplamına ve alt boyutlarına yönelik algı düzeylerinin kişisel bilgilerine göre anlamlı düzeyde farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesinde parametrik testler olan t test ve ANOVA testleri ve ölçek alt boyutları arasındaki ilişkilerin yönünü ve şiddetini belirlemek için korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, öğretmenlerin sosyal alt boyutlarda yüksek, fiziksel alt boyutlarda ise düşük düzeyde okul güvenliği algısına sahip olduklarını göstermiştir. Ayrıca, öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri düşük bulunmuş ve okul güvenliği algısı ile tükenmişlik düzeyi arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the perceptions of school safety and occupational burnout levels of teachers working in Anatolian high schools in Diyarbakır city centre and the relationship between school safety perceptions and occupational burnout. For this purpose, the opinions of 328 teachers who were selected by random sampling method among approximately 1200 teachers working in Anatolian high schools in Diyarbakır city centre in the 2022-2023 academic year and who participated in the research were taken. Two different scales were used as data collection tools in the study: "School Safety Perception Scale from Social and Physical Perspective" and "Teacher Professional Burnout Scale" to measure the professional burnout levels of teachers. The scales were digitised by the researcher and the access addresses were communicated to the teachers through school administrations and personal interviews. The data obtained from the measurement tools in the study were transferred to the SPSS package programme and analysed. In the analysis of the data, firstly, the demographic characteristics of the study group were calculated as frequency and percentage. In order to determine  whether the perception levels of the teachers towards the total and sub-dimensions of the school safety scale differed significantly according to their personal information, parametric tests, t-test and ANOVA tests, and correlation analysis were used to determine the direction and severity of the relationships between the scale sub-dimensions. The results of the study showed that teachers had high perception of school safety in social sub-dimensions and low perception of school safety in physical sub-dimensions. In addition, teachers' burnout levels were found to be low and there was a significant negative relationship between school safety perception and burnout level.