Entomopatojen Paecilomyces türlerinin domates güvesi Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae)'ya karşı biyolojik savaş etmeni olarak kullanım olanakları
Possibility of the use of entomopathogen Paecilomyces species as biocontrol agents against tomato leaf miner Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae)
Yazar: BURCU AÇILOĞLU
Danışman: PROF. DR. GÜRSEL KARACA
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada domates zararlısı Tuta absoluta?ya karşı entomopatojen P. fumosoroseus ve P. lilacinus?un etkisi petri ve  saksı denemeleriyle incelenmiştir. Petri denemelerinde zararlının 3. ve 4. dönem larvalarına karşı etmenlerin 108 konidi/ml dozunda spor süspansiyonları daldırma, püskürtme ve kalıntı olmak üzere üç farklı yöntemle uygulanmış ve deneme her petride 5 larva olacak şekilde 10 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Saksı denemelerinde ise, aynı dozda hazırlanan spor süspansiyonları 8-10 yapraklı domates bitkilerine zararlı bulaşmadan önce, sonra ve galeri oluşumundan sonra olmak üzere üç farklı dönemde uygulanmıştır. Deneme tesadüf blokları deneme desenine göre 12 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Sonuçlar Abbott formülü ile değerlendirilerek fungusların etkisi belirlenmiştir. Ayrıca canlı birey ve galeri sayıları esas alınarak SPSS programı ile Varyans analizi yapılmış ve ortalamalar Duncan testi ile kıyaslanmıştır. Petri denemelerinde her iki etmen uygulamadan 7 gün sonra yapılan sayımlara göre etkili bulunmakla birlikte P. fumosoroseus?un etkisi daha yüksek olmuştur. Saksı denemelerinde ise, uygulamalardan bir hafta sonra başlayan ve 4 hafta boyunca 6 bitkiden alınan 2?şer yaprak üzerinde yapılan sayımlara göre, entomopatojenlerin etkisi bir hafta sonra başlamış ve iki hafta sonra daha belirgin bir etki görülmüştür. Ancak daha sonra etkinin düzenli olarak artmadığı belirlenmiştir. Uygulamadan 15 ve 30 gün sonra 3?er bitkideki tüm yapraklar üzerinde yapılan sayımlara göre, her iki etmen için ilk sayımda hem bulaşma öncesi hem de sonrası yapılan uygulamaların etkili olduğu belirlenirken, son sayımlarda fungusların etkisinin azaldığı ve özellikle galeri oluşumu sonrasında yapılan uygulamaların etkisiz olduğu saptanmıştır. Bu değerlendirmelerde de P. fumosoroseus diğer entomopatojene göre daha etkili bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Solanum lycopersicum, Tuta absoluta, Paecilomyces fumosoroseus, Paecilomyces lilacinus, entomopatojen, biyolojik savaş

Abstract:
In this study, effects of entomopathogens Paecilomyces fumosoroseus and P. lilacinus against tomato leaf miner Tuta absoluta were investigated by laboratory and pot trials. In petri trials, 108 conidia/ml spore suspensions of the agents were applied to 3. and 4. instar larvae of the pest by soaking, spraying and residual methods with 10 replicate plates each including 5 larvae. In the pot trials, spore suspensions were were applied onto tomato plants with 8-10 leaves on three different periods; before and after infestation, and after the gallery formation by the pest. The trial was conducted in random blocks design with 12 replicates. Effect of the fungi were calculated by Abbott formula. In addition, data on the numbers of live individuals and galleries were subjected to analyses of variance and means were compared by Duncan?s test, using SPSS program. Both fungi were found to be effective in the petri trials according to the evaluations made 7 days after application, while P. fumosoroseus was more effective than the other entomopathogen. In the pot trials, as a result of weekly evaluations started one week after the applications by using 2 leaves taken from 6 plants, effect of the entomopathogens started one week after the application and became more obvious after two weeks. However, this effect did not increased regularly. It was determined by the examinations of all the leaves on 3 plants in each application, 15 and 30 days after the application, that applications of both agents before and after infestation were effective in the first period, whereas the effect of the fungi decreased in the second period and especially the applications made after the gallery formation were found to be ineffective. P. fumosoroseus was also found to be more effective in the pot trials.

Keywords: Solanum lycopersicum, Tuta absoluta, Paecilomyces fumosoroseus, Paecilomyces lilacinus, entomopathogen, biological control