İzotretinoin kullanan hastalarda over rezervinin değerlendirilmesi
The evaluation of ovarian reserve in patients on isotretinoin
Yazar: PELİN KUTEYLA CAN
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜR EMEK KOCATÜRK GÖNCÜ
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Okmeydanı Eğitim. ve Araştırma. Hastanesi / Deri Hastalıkları ve Frengi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Dermatoloji = Dermatology

Özet:
Amaç: İzotretinoin, başta akne olmak üzere birçok dermatolojik hastalık tedavisinde
sıkça kullanılan bir retinoittir. Bilinen birçok yan etkisi olmasına rağmen, over
rezervi üzerine etkisini gösteren az sayıda çalışma mevcuttur. Bu çalışma, aknesi
olan kadın hastalarda izotretinoinin over rezervinin göstergesi olan anti-Müllerian
hormon, folikül stimüle edici hormon ve total antral folikül sayılarına etkisini
araştırmayı amaçlamaktadır.

Gereç ve Yöntem: Üreme çağında 92 kadın çalışmaya dahil edildi. Çalışma grubu
32 sağlıklı kontrol, 29 düşük doz izotretinoin alan hasta (0.4-0.6 mg/kg/gün doz
ortalaması 0.56±0.06) ve 31 yüksek doz izotretinoin alan hastadan (0.7-1.1

mg/kg/gün doz ortalaması 0.94±0.106) oluşmaktaydı. Tedavi grubunun serum anti-
Mülerian hormon, serum folikül stimüle edici hormon ve total antral folikül sayıları

tedavi öncesi ve tedavinin 6.ayı, kontrol grubunun ise serum anti-Müllerian hormon
ve serum folikül stimüle edici hormon seviyeleri değerlendirilmiştir.

Bulgular: Tedavi öncesi tedavi grubunun ortalama anti-Müllerian hormon seviyesi
ile kontrol grubunun seviyeleri arasında anlamlı fark olmamasına rağmen (p>0.05),
tedavi grubunun tedavinin 6. ayındaki ortalama serum anti-Müllerian hormon
değerleri tedavi öncesinden ve kontrol grubundan istatistiksel olarak düşük
bulunmuştur (p:0.001; p<0.01, p:0.024; p<0.05). Ortalama serum folikül stimüle
edici hormon seviyelerinde artış ve total antral folikül sayılarında tedavi öncesine
kıyasla düşme saptanmıştır. Ancak bu değişimler istatistiksel olarak anlamlı değildi
(p>0.05). Düşük doz grubunun ve yüksek doz grubunun ortalama anti-Müllerian
hormon seviyeleri tedavinin 6.ayında tedavi öncesinden istatistiksel olarak anlamlı
derecede düşük olarak bulunmuştur (p:0.006, p:0.001; p<0.01). Ancak düşük doz,
yüksek doz ve kontrol grubunun tedavinin 6. ay anti-Müllerian hormon seviyeleri
arasında anlamlı fark saptanmamıştır (p:0.055; p>0.05). Her iki grubun ortalama
anti-Müllerian hormon seviyelerindeki değişim miktarları da anlamlı olarak farklı
değildi (p>0.05).

Sonuç: Ortalama total antral folikül sayılarındaki düşüş ve folikül stimüle edici
hormon seviyelerindeki artış anlamlı olmasa da, anti-Müllerian hormon seviyelerinde
anlamlı düşüşler izotretinoinin over rezervi üzerine negatif etkisinin bir sonucu
olduğunu destekler niteliktedir.

Abstract:
Aim: Isotretinoin is a widely used retinoid for treatment of many dermatological
conditions notably in acne treatment. Although it has many known side effects, there
are few studies showing its impact on ovarian reserve. This study aims to investigate
isotretinoin's effects on anti-Müllerian hormone, follicle stimulating hormone and
total antral follicle count as being indicators of ovarian reserve in female patients
with acne.

Material and Method: Ninety-two women in reproductive-age were included in
study. Study group is consisted of 32 healthy control, 29 low-dose isotretinoin
received patients (0.4-0.6 mg/kg/day mean 0.56±0.06) and 31 high-dose isotretinoin
received patients (0.7-1.1 mg/kg/day mean 0.94±0.106). Treatment group's anti-
Müllerian hormone, follicle stimulating hormone and total antral follicle count were
evaluated before and at 6 month of treatment, while control group's anti-Müllerian
hormone and follicle stimulating hormone levels were evaluated.

Results: The mean anti-Müllerian hormone level of treatment group at 6 months of
treatment was evaluated statistically lower than the level prior to treatment and that
of the control group (p:0.001; p<0.01, p:0.024; p<0.05), although there was no
significant difference between the mean anti-Müllerian hormone level of the
treatment group and that of the control group prior to treatment (p>0.05). Mean
serum follicle stimulating hormone level was found to be increased and total antral
follicle count were found to be decreased but these changes were not statistically
significant (p>0.05). Mean anti-Müllerian hormone levels of low dose and high dose
groups were found significantly lower at 6 month of treatment than before treatment
(p:0.006, p:0.001; p<0.01). But no significant difference were evaluated between
mean anti-Müllerian hormone levels of low dose and high dose groups and also the
control group at 6 month of treatment (p:0.055; p>0.05). Amount of changes in mean
anti-Müllerian hormone levels of both groups were also not significantly different
(p>0.05).

Conclusion: Although decrease in mean total antral follicle counts and rise in
follicle stimulating hormone levels were not significant, significant decreases in anti-
Müllerian hormone levels may suggest that they can be indicator of isotretinoin's
negative effect on ovarian reserve.