Türk halk oyunlarının hareket açısından değerlendirilmesi
The evalation of Turkish folk dance in the view of motion
Yazar: KÜRŞAD GÜLBEYAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÖKTAN AY
İstanbul Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Sanatta Yeterlik, 2005
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Halk bilimi = Folklore ; Halk oyunları = Folk dances ; Hareket = Motion ; Türk halk oyunları = Turkish folk dances

Özet:
Türk halk oyunlarının tasnif ve tanımı çok değişik kıstaslar göz önünde tutularak yapılmıştı. Ama antropoloji (insan bilimi) ve koreoloji (dans bilimi) bilim dallan göz önüne alınarak bir tasnif ve tanımın yeterli düzeyde yapılmadığı bilinmektedir. Bu çalışmadaki amaç Türk halk oyunlarının özellikle koreoloji bilim dalında incelenmesi gerekliliğine dikkat çekmektir. Birinci bölüm olan giriş bölümünde şimdiye kadar yapılan tasniflerden örnekler verildi. Bu örneklerin sonunda ise bize göre doğru olan ve bu çalışmada da kullanılan Türk halk oyunlarının tasnif ve sınıflandırılması gösterildi. Türk halk oyunlarının hareketsel açıdan eğitim ve öğretiminde kullanılan terimlerdeki ifade ve anlam karışıklığı göz önünde bulundurularak bu terimlerin bilimsel verilere dayalı tanımlan yapıldı. Oyun müziğinin zamanı göz önünde tutularak söylenen oyunun zaman rakamları çoğu oyunda adımla veya hareketle örtüşmemekte ve yanlışa düşülmektedir. Bu yanlışlığa dikkat çekmek ve düzeltmek adına oyunların adım ve hareketleri göz önüne alınarak zamanlarının nasıl olması gerektiği çalışma içerisindeki örnekler üzerinde gösterildi. Türk halk oyunları tasnifi yapılırken iller baz alınmıştı. Bir çok ilimiz bünyesinde birden fâzla ana türe ait oyun barındırmaktadır. Sonuç olarak da il bazında yapılan bu tarz tasnif ve sınıflandırmalar yanlış olmaktadır. Bu sorunun çözümü ise yapılacak olan tasnifin illere göre değil de alman oyunların adım ve hareket yapılarına göre yapılmasıdır. Bu çalışmada bu tip illerin oyunlarının tasnifi; alman oyun hareketsel olarak hangi ana türe ait ise veya daha yakın ise o ana tür altında yer verildi ve incelendi. Diğer bölümlerde ise oyun türleri hakkında şimdiye kadar yapılmış tanımlara örnekler verildi ve Türk halk oyunlarının ana türlerinin hareket boyutunda tanımlan genel olarak yapılmaya çalışıldı. Bu ana türler içinde oyun bakımından öne çıkan, bulunduğu bölgenin hareket bakımından karakteristik özelliklerini barındıran iller tespit edilip o illerin oyun yapılan hakkında genel bilgiler verildi. Bu illerden seçilen oyunların figürleri ve hareketleri pozlar halinde resmedildi. Bu oyunların figürleri, adımlan ve hareketleri oyunun oynanış sırası göz önünde tutularak güncel dilde anlatıldı.

Abstract:
The presentation and classification of Turkish folk dance were carried out in the view of varied criterions but it was known that the presentation and classification of Turkish folk dance definition weren't done enough level in the view of anthropology and choreology. The aim of this study is to attract attention of examination Turkish folk dance particularly in branch of choreology. As first part is the introduction it has given the samples and classification, views of the people who interested in this scope. At the end of this. It was showed how to classify and how Turkish folk dance can be classify in the light of criteria. It was attracted attention concerning wrong usage in Turkish folk dance. As it is know, most of the provinces have a great deal plays in themselves. As a result, when it is performed as to the province, it is done wrongly. To correct it, the classification should be done according to the structure of plays step's, not province. In this study it is stated that classification of these plays and kinds concerning steps have been examined as well. Folk dances are classified as to the provinces. As it is know, most of the provinces have a great deal plays in themselves. As a result, when it is performed as to the province, it is done wrongly. To correct it, the classification should be done according to the structure of plays step's, not province. In this study it is stated that classification of these plays and kinds concerning steps have been examined as well. In other parts, sorts of plays and definitions have been given. In the light of the fact that the steps aren't as big as a step, the sorts of the folk dance definitions are done as to its steps. For this example, the province that has characteristics features have been determined and information on the play was given. Some photographs were taken and put mis study as a sample. The figures of these plays were explained by induction clearly.