Ortaokul beşinci sınıf öğrencilerinin şekil oluşturma düzeylerinin incelenmesi
Investigation of thinking process of secondary 5th grade students in the studies of shape composition
Yazar: MEHMET ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. NİLÜFER YAVUZSOY KÖSE
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Geometri = Geometry ; Geometrik şekiller = Geometric shapes ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Van Hiele geometri = Van Hiele geometry ; Şekil = Shape ; Şekil verme yöntemleri = Shaping methods

Özet:
Bu çalışmada ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin şekil oluşturma düzeylerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma verilerinin toplanması, analiz edilmesi ve yorumlanmasında nitel araştırma yöntemi benimsenmiştir. Araştırma 2017-2018 eğitim öğretim yılında Kocaeli ili Gebze ilçesindeki bir devlet okulunda öğrenim görmekte olan  amaçlı örnekleme ile seçilmiş  beş beşinci sınıf öğrencisi ile klinik görüşme yapılarak gerçekleştirilmiştir. Klinik görüşmede şekil oluşturma öncesi, parçaları birleştirme, resim yapma, şekil oluşturma, şekli farklı parçalarıyla oluşturma, karmaşık şekli yineleme (devem ettirme), şekil birimlerini belirleme ve şekil oluşturma olmak  üzere 7 düzeye göre oluşturulmuş 16 soru yöneltilmiştir. Araştırmanın verilerini video kayıtları ve araştırmacı gözlem notları oluşturmuştur. Öğrencilerin şekil oluşturma eylem ve muhakemelerine ilişkin bulgular şemalar aracılığıyla sunulmuştur. Araştırmanın sonucunda öğrencilerin şekil oluşturma düzeylerinde deneme yanılma kullanan öğrencilerin, şekilleri oluştururken kararlı ve bilinçli biçimde şekilleri birleştiren öğrencilere göre şekil oluşturma düzeylerinin daha düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte dönüşüm hareketlerini bilinçli bir şekilde kullanan öğrencilerin rastgele kullanan öğrencilere göre, şekli farklı parçalarıyla farklı kombinasyonlarda oluşturan öğrencilerin oluşturamayan ya da daha az farklı şekilde oluşturanlara göre, herhangi bir soruda tahmin-çizim-şekil ile oluşturma sürecini uygulayanların sadece şekli oluşturmaya çalışanlara göre şekil oluşturma düzeylerinde daha üst düzeyde oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca örüntü oluşturma ya da örüntüyü devam ettirmede farklı şekiller kullananların kullanamayanlara göre ve  birden çok şekil kullananların tek şekil kullananlara göre daha üst düzeyde olduğu ulaşılan önemli sonuçlardandır.

Abstract:
In this study, it is aimed to investigate the shape formation levels of middle school 5th grade students. Qualitative research method has been adopted in the collection, analysis and interpretation of the research data. The research was conducted in the 2017-2018 academic year by conducting clinical interviews with five fifth grade students who were selected for purposeful sampling in a public school in Gebze, Kocaeli. In the clinical interview, 16 questions were posed according to 7 levels: pre-composer, piece assembler, picture maker, shape composer, substation composer, shape composite iterater and shape composer with superordinate units. As a result of the research, it was concluded that the students who used the trial and error in the shape composition levels of the students had lower levels of shape composition than the students who were determined and know what to do. However, students who use transformational movements consciously compared to students who use random, students who form the shape in different combinations with different parts, or those who form less differently, those who apply the process of making a prediction-drawing-shape in any question. It was concluded that they are higher levels. In addition, it is important to conclude that those who use different shapes in creating or maintaining patterns are at a higher level than those who cannot use them and that using multiple shapes is higher than those who use one shape.