Değişen kamu yönetimi anlayışında iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin kamu politikalarının değerlendirilmesi: Avrupa ve Türkiye örneği
Evaluation of the implemented public policies regarding occupational health and safety in the changing public management: The example of Turkey and European
Yazar: ASLI SÖYLEMEZ TUĞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ ERDEM
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Avrupa ülkeleri = European countries ; Devlet politikaları = State policies ; Kamu yönetimi = Public administration ; Türkiye = Turkey ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Gelişen ve hızla büyüyen teknoloji, Dünyadaki çoğu ülkenin çalışma hayatlarına dair
düzenlemelerini etkilemektedir. İş hayatındaki ileri teknolojilerin kullanılması, belli bir
standardın yakalanması, çalışma koşullarında iyileştirmeler sağlanması, mesleki eğitimlerle
çalışma hayatına dair sağlık ve güvenliğin farkındalığının arttırılması gibi konular ise iş
sağlığı ve güvenliği alanının ortaya çıkması ile temelini atmıştır.
Osmanlı Devleti döneminden günümüze kadar olan süreç içerisinde meydana gelen iş
kazaları ve meslek hastalıklarının, hazırlanan birçok kanun ve belgelerle önlenmesi
hedeflenmiştir. Bunun yanı sıra Lonca sistemiyle başlayarak, Dilaverpaşa Nizamnamesi,
Maadin Nizamnamesi, Mecelle, Ereğli Maden Havzası gibi belgelerde öncelik, işçi lehine
yapılan düzenlemelere verilmiştir. 1930' lu yılların ortasına gelindiği zaman ise,
sanayileşmenin ilk adımlarının atılmasıyla beraber iş sağlığı ve güvenliği adına detaylı
düzenlemeler gerçekleştirilmiştir. Cumhuriyet' in kurulması ile beraber yapılan Umumi
Hıfzıssıhha Kanunu ve çeşitli İş Kanunları (3008, 1475, 4857, 63331 sayılı İş Kanunları gibi),
önceki düzenlemelerin aksine işin yapım sürecinde önemli olan üç sosyal tarafın yani işçi,
işveren ve devletin de sorumluluk ve yükümlülüklerine yer vermiştir.
İş sağlığı ve güvenliği alanında Türkiye ve Avrupa ülkelerinde gerçekleşen olumsuz
olaylar göz önüne alınarak birçok düzenleme ve politikalar yapılmıştır. Yapılan bu
düzenlemeler sadece çalışma hayatını etkilemekle kalmayıp, ülkede yaşayan tüm insanları da
kimi zaman doğrudan kimi zaman dolaylı bir şekilde etkilemektedir. Başta maden ve inşaat
sektörleri olmak üzere çeşitli iş alanlarında ortaya çıkan iş kazaları ve meslek hastalıklarının
nasıl önlenmesi gerektiği ve nasıl bir yol izlenmesi gerektiği, geçmişten bu yana yapılan iş
hayatına dair politikaların etkileri bu tezin amacını oluşturmaktadır. Aynı zamanda iş sağlığı
ve güvenliğine yönelik 1833'te İngiltere' de çıkarılan Fabrikalar Yasası bu alanda yapılan
diğer çalışmalara önemli bir yön verdiğinden tez içerisinde İngiltere' ye dair iş sağlığı ve
güvenliği düzenlemelerine de yer verilmektedir.
Anahtar Kelimeler: İş Sağlığı, İş Güvenliği, İş Sağlığı ve Güvenliği Yasaları, İş kazaları,
Avrupa Birliği.

Abstract:
Emerging and rapidly growing technology is affecting regulations on working life of
most of the world's countries. Issues such as the use of advanced technologies in business life,
the capture of a certain standard, the improvement of working conditions, the increase of
awareness of health and safety regarding vocational education and working life have been laid
by the emergence of occupational health and safety field.
Occupational accidents and occupational diseases, which have taken place during the
process from the Ottoman period to the present day, have been aimed to be prevented with
many laws and documents prepared. In addition to this, starting with the Guild system,
documents such as Dilaver Pasha Directory, Maadin Directory, Mecelle, Ereğli Maden Basin
have been given precedence in favor of the workers. In the middle of 1930's, with the first
steps of industrialization being taken ,detailed arrangements were made in the name of
occupational health and safety. On contrary to previous regulations ,The Public Hygiene Law
and various Labor Laws (such as the Labor Acts of 3008, 1475, 4857, 63331), which were
made with the establishment of the Republic, included responsibilities and obligations of the
three social parties, workers, employers and the state, which are important in the construction
process in contrast to previous regulations.
Many regulations and policies have been taken in the field of occupational health and
safety taking into consideration the negative events in Turkey and European countries. All
these arrangements made not only affect the working life, but also sometimes directly and
sometimes indirectly affect all the people who live in the country. How work accidents and
occupational diseases that occur in various business areas, especially mining and construction
sectors, should be prevented and what way should be followed, and the effects of policies on
business life since the past constitutes the aim of this thesis.
Additionally, due to importance of the Act on Labor Laws, issued in 1833 in the UK
for occupational health and safety by giving direction to other studies on this field ,the thesis
also includes occupational health and safety regulations for England.
Keywords: Occupational Health, Occupational Safety, Occupational Health and Safety Laws,
Occupational Accidents, European Union.