Rusya'nın yakın çevre (Orta Asya) politikası
Near abroad policy of Russia: (Central Asia)
Yazar: LÜTFİYE BAŞAYVAZ
Danışman: PROF. DR. YELDA HATİCE ONGUN
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Orta Asya = Central Asia ; Orta Asya politikası = Central Asia policy ; Orta Asya ülkeleri = Central Asia countries ; Rusya = Russia ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Rusya'nın Orta Asya politikasının temel
karakteristiklerini analiz etmektir. Orta Asya bölgesi ve buradaki ülkelere ilişkin olarak
Rusya hükümetinin izlediği politikalar ele alınırken, söz konusu politikaların oluşumuna
etki eden faktörler ile Rusya ve bölge ülkeleri arasındaki ilişkilere yansıyan temel
eğilimler de incelenmeye çalışılmıştır. Konunun tarihsel perspektiften incelenmesi, aynı
zamanda SSCB dönemi sürecinin de ele alınmasını gerektirmiştir. Orta Asya bölgesinin,
Rusya için Soğuk Savaş sonrası dönemde bile hayati çıkarları arasında yer almaya
devam etmesi ve Putin'in iktidara gelişi gibi itici güçlerle bu politikanın yeni bir hız
kazanışı çalışmanın önemli boyutlarını teşkil etmektedir.
Orta Asya coğrafyasının stratejik ve ekonomik açıdan önemli olması
nedeniyle, Rusya'nın Orta Asya'ya nüfuz etme çabalarını sürdürdüğü görülmektedir.
Çalışmada Rusya'nın, Sovyetlerin dağılmasından sonraki dönemlerdeki Orta Asya
politikaları ele alınıp analiz edilerek gelecek için öngörülerde bulunulmaya
çalışılacaktır. Bunun için Rusya Federasyonu ve bölge ülkeleri arasındaki siyasi, askeri,
sosyo-ekonomik alanlardaki ilişkiler tahlil edilmiştir. Ayrıca Rusya Federasyonu'nun
Orta Asya bölgesinde varlığını koruyabilmek için ABD, Çin, AB ve Türkiye gibi diğer
güçlerle nasıl bir rekabet içine girdiği araştırılmaktadır.
Çalışmanın "Sonuç" kısmında da görüleceği gibi, Rusya'nın Orta Asya için,
Çarlık döneminde beslemeye başladığı ilgi hala varlığını korumaktadır. Bölgede ABD,
Çin, AB, Türkiye gibi büyük güçlerin seslerinin de işitilir olmasına rağmen Rusya,
benzerlik ve yakınlık ile bu coğrafyadaki etkinliğini devam ettirmeye çalışmaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to analyze the main characteristics of Russia's Central
Asian policy. While addressing the policies of the Russian government regarding the
Central Asian region and the countries in the region, the factors affecting the formation
of these policies and the main trends reflected in the cooperation between Russia and
the countries of the region were also examined. The study of the subject from the
historical perspective also required the consideration of the period of the USSR and the
period before. The fact that Central Asia continues to take its place among the vital
interests of Russia even in the post-Cold War period and the impulses such as the
Putin's coming to power constitute a significant dimension of this study.
Because of the strategic and economic importance of the Central Asian
geography, it seems that Russia is continuing its efforts to penetrate Central Asia. In this
study, it is tried to make predictions for the future by analyzing and analyzing the
Central Asian policies of Russia after the disintegration of the Soviets. For this purpose,
the relations between the Russian Federation and the countries of the region in the
political, military and socio-economic areas were analyzed. In addition, in order to
maintain the US presence in Central Asia, the Russian Federation, China is being
explored how one enters into competition with other powers such as the EU and Turkey.
As can be seen in the "Conclusion" part of the study, the interest that Russia
has begun to feed for Central Asia during the Tsardom period still exists. In the region
the US, China, EU, although Turkey is also heard as the voice of great power, Russia is
trying to maintain its influence in geography and similarities and proximity.