Ameliyathanede çalışan hemşirelerin delici kesici alet yaralanma nedenleri ve yaralanmaya yönelik tutumlarının incelenmesi
Investigation of the causes of needlestick and sharps injuries and attitudes towards injuries of nurses working in the operating room
Yazar: FEHMİ ÖZERLİ
Danışman: DOÇ. DR. AYLİN DURMAZ EDEER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma, ameliyathanede çalışan hemşirelerin delici kesici alet yaralanma nedenleri ve yaralanmaya yönelik tutumlarının incelenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. 
Araştırma, Temmuz-Aralık 2023 tarihleri arasında Adana ilindeki kamu ve üniversite hastanelerinde toplamda 134 ameliyathane hemşiresinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri "Ameliyathanede Çalışan Hemşire Bilgi Formu" ve "Sağlık Çalışanlarının Kesici-Delici Tıbbi Aletleri Güvenli Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Etik kuruldan ve araştırmanın yapıldığı kurumlardan izin alınmıştır. Verilerin analizinde t testi, anova ve korelasyon analizi yapıldı.  
Ameliyathane hemşirelerinin yaş ortalamaları 36,31±8,30 olarak saptandı. Ameliyathane hemşirelerinin %75,4'ü kadın, %74,6'sı lisans eğitimi almış, %81,3'ünün scrub+sirküle hemşire olarak görev yaptığı saptandı. Ameliyathane hemşirelerinin %64,9'unun 1-14 yıldır ameliyathanede çalıştığı, %70,1'inin ameliyathanede çalıştığı süre boyunca delici kesici alet yaralanması yaşadığı ve son bir yıl içerisinde yaralanma yaşama oranı %39,6 olarak bulundu. Ameliyathanede çalışan hemşireler en çok yaralanma yaşadığı alet %62,3 ile sütur iğnesi olurken, %43,4'ünün sütur iğnesini değiştirirken yaralandığı saptandı. Ameliyathanede çalışan hemşirelerin %66'sı hızlı olmak nedeniyle yaralanma yaşadığını, %77,4'ünün yaralanma yaşadığı sırada bariyerli eldiven kullanmadığı tespit edildi. Ameliyathane hemşirelerinin son bir yıl içerisinde delici kesici alet yaralanmasına karşı eğitim alma durumu %75,2 olmasına rağmen, yaralanma sonrası olay bildirmeyenlerin oranı %56,6 olarak belirlendi. Ameliyathane hemşirelerinin %84,9 'unun alet kullanım sırasında yaralanma yaşadığı, %63,4'ünün yaralanma yaşamamak için eller serbest tekniği ile alet alışverişi yaptığı belirlendi. Ameliyathane hemşirelerinin ölçekten aldığı toplam puan ortalaması 112,37±8,89'du. 
Ameliyathane hemşirelerinin delici kesici alet yaralanmalarına yönelik tutumlarının yüksek olduğu, yaralanma konusunda eğitim almalarına rağmen delici kesici alet yaralanması yaşadıkları görülmektedir. Ameliyathane hemşirelerine yönelik düzenlenen hizmet içi eğitim programlarında delici kesici alet yaralanmasına yönelik hemşirelerin katılımının sağlanması önerilmektedir.

Abstract:
This descriptive study was conducted to examine the causes of needlestick and sharps injuries and attitudes towards injuries of nurses working in the operating room.
The study was conducted between July and December 2023 with the participation of 134 operating room nurses in public and university hospitals in Adana province. The research data were collected using the "Information Form for Nurses Working in the Operating Room" and the "An Attitude Scale Toward Safe Medical Device Usage Of Healthcare Workers". Permission was obtained from the ethics committee and the institutions where the research was conducted. t test, anova and correlation analysis were used to analyze the data.  
The mean age of the operating room nurses was 36.31±8.30 years. It was found that 75.4% of the operating room nurses were female, 74.6% had undergraduate education, and 81.3% worked as scrub+circular nurses. It was found that 64.9% of the operating room nurses had been working in the operating room for 1-14 years, 70.1% of them had experienced a penetrating sharps injury during the time they worked in the operating room, and 39.6% had experienced an injury in the last year. While the instrument that the nurses working in the operating room experienced the most injuries was the suture needle with 62.3%, 43.4% of them were injured while changing the suture needle. It was determined that 66% of the nurses working in the operating room experienced injury due to being fast, and 77.4% did not use barrier gloves at the time of injury. Although 75.2% of the operating room nurses received training against penetrating sharps injuries in the last year, the rate of those who did not report an incident after injury was 56.6%. It was determined that 84.9% of the operating room nurses experienced injury during tool use and 63.4% of them exchanged tools with hands-free technique to avoid injury. The mean total score of the operating room nurses was 112.37±8.89. 
It is seen that operating room nurses have high attitudes towards sharps injuries and that they experience sharps injuries despite receiving training on injuries. It is recommended to ensure the participation of nurses in in-service training programs organized for operating room nurses regarding penetrating sharp instrument injuries.