Hukuki işlemden doğan taşınmaz rehni
Immovable mortgage arising from legal transactions
Yazar: GİZEM ÖZKAN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. ERKAN KÜÇÜKGÜNGÖR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ayni teminatlar = Real securities ; Hukuki işlemler = Legal processes ; Rehin = Pledge ; Rehin hakkı = Hypotheca ; Taşınmaz rehni = Immovable mortgage ; Teminat = Guarantee ; İpotek = Mortgage ; İpotek sözleşmeleri = Mortgage contracts

Özet:
Teminat, alacaklıya borcun ifa edilmemesi hâlinde, asıl borçlunun veya bir üçüncü kişinin malvarlığı değerlerine başvurma imkânı veren hakları ifade eden müessesedir. Bu anlamda teminat, kişisel ve aynî teminat olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Çalışmanın konusu, bu ana başlıklardan aynî teminatın bir alt türü olan taşınmaz rehni ve özel olarak hukuki işlemden kaynaklanan taşınmaz rehnidir.
Aynî teminat başlığı altında incelenen taşınmaz rehni ile, Türk Medeni Kanununda ipotek, ipotekli borç senedi ve irat senedi olarak düzenlenmiştir. Buna karşılık ipotekli borç senedi ve irat senedine kıyasla çok daha bilinir olması ve daha kolay ve etkili koruma sağladığı düşüncesiyle taşınmaz rehninin ülkemizdeki uygulaması ipotekten ibaret olmuştur. Çalışmada, kanundan kaynaklanan taşınmaz rehni inceleme konusu edilmeksizin hukuki sebebi bir rehin sözleşmesi (ipotek sözleşmesi) olan hukuki işlemden doğan taşınmaz rehni kapsamlı olarak ele alınmıştır. 
Bu kapsamda çalışmada, teminatın temel prensiplerine ve taşınmaz rehninin diğer taşınmaz teminatı türleriyle karşılaştırmasına yer verildikten sonra, hukuki işlemden doğan taşınmaz rehni, taşınmaz rehninin temel ilkeleri ve taşınmaz rehni türleri ele alınmıştır. Çalışmada ayrıca, hukuki işlemden doğan taşınmaz rehninin kurulması ve kazanılması hususları ile taşınmaz rehninin sona ermesi ve özellikle taşınmaz rehninin paraya çevrilmesi konuları ayrıntılı olarak incelenmiştir.

Abstract:
Security is an institution that expresses the rights that give the creditor the opportunity to apply to the assets of the principal debtor or a third party in case of non-performance of the principal debt. In this sense, securities are divided into two types as personal and real securities. The subject of the study is the immovable mortgage, which is a subtype of real securities, and the immovable mortgage arising from legal transactions in particular.
The immovable mortgage, which is examined under the title of real securities, is regulated as hypothec, mortgage certificate and land charge note in the Turkish Civil Code. On the other hand, the practice of immovable mortgage in our country has consisted of hypothec, as it is much more well-known and is thought to provide easier and more effective protection compared to mortgage certificate and land charge note. In the study, the immovable mortgage arising from a legal transaction whose legal reason is a mortgage agreement (hypothec contract) has been discussed in detail, without examining the immovable mortgage arising from the law.
In this context, after the basic principles of the security and the comparison of the immovable mortgage with the other types of real securities are given place, the immovable mortgage arising from legal transactions, the basic principles and the types of immovable mortgage are discussed. In the study, the establishment and the acquisition of immovable mortgage arising from legal transactions, the termination of immovable mortgage and especially the foreclosure of hypothec were broadly examined.