Sığınma evinde kalan kadınlarda şiddet öyküsü açısından Travma Sonrası Stres Bozukluğu, benlik saygısı ve beden algısının değerlendirilmesi
Assessment of the Post-Traumatic Stress Disorder, self-esteem and body image among women in women?s shelters
Yazar: BANU TORTAMIŞ
Danışman: PROF. DR. ŞAHİKA YÜKSEL
İstanbul Üniversitesi / Adli Tıp Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Beden imajı = Body image ; Benlik saygısı = Self esteem ; Kadın konuk evleri = Women’s shelters

Özet:
Bu çalışma, sığınma evinde kalan kadınlarda yaşam boyu şiddete maruz kalma durumunu ve yaşanan şiddete ilişkin özellikleri saptamak ve şiddet öyküsü açısından Travma Sonrası Stres Bozukluğu tanısını, benlik saygısı ve beden algısı düzeylerini değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı olarak planlanıp uygulanmıştır.Araştırmanın örneklemini, Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı, SHÇEK Kadın Konukevi, Eyüp, Küçükçekmece ve Kadıköy Belediyeleri'ne bağlı kadın sığınma evlerinde kalan ve araştırmanın içleme-dışlama ölçütlerini karşılayan 75 kadın oluşturmuştur.Verilerin toplanmasında, araştırmacı tarafından geliştirilen bilgi toplama formu, Travma Sonrası Tanı Ölçeği (TSTÖ), Coopersmith Benlik Saygısı Envanteri ve Vücut Algısı Ölçeği (VÖA) kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen verilerin istatistiksel analizinde, ki-kare, fisher testi, McNemar testi, t-testi, tek yönlü varyans analizi ve Mann Whitney U testi kullanılmıştır.Çalışma kapsamına alınan kadınların 18 yaşından önce yaşadıkları şiddet türleri değerlendirildiğinde, %77.3'ünün aile üyelerinden en az birinin duygusal şiddetine, %64'ünün fiziksel şiddete ve %26.7'sinin cinsel şiddete maruz kaldığı bulunmuştur. 18 yaşından sonra yaşanan şiddet türleri incelendiğinde, kadınların %90.7'sinin eşlerinin/erkek arkadaşlarının duygusal şiddetine, %64'ünün fiziksel şiddete ve %73.3'ünün cinsel şiddete maruz kaldığı belirlenmiştir.Çalışma kapsamına alınan kadınların %68'i olası TSSB tanısını karşılamaktadır. Araştırmaya katılan kadınların benlik saygısı puan ortalaması 48.16 (±18.927), beden imajı puan ortalaması 132.25 (±19.261) olarak tespit edilmiştir. Yaşam boyu şiddet öyküsü açısından olası TSSB tanısı değerlendirildiğinde, duygusal, fiziksel ve cinsel şiddet yaşayan kadınların olası TSSB tanısını karşılama oranı, sadece duygusal ve fiziksel şiddet yaşayanlara göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Duygusal, fiziksel ve cinsel şiddet yaşayan kadınların benlik saygısı ve beden algısı düzeylerinin de, sadece duygusal ve fiziksel şiddet yaşayanlara göre anlamlı düzeyde düşük olduğu görülmüştür.

Abstract:
This study has been planned and applied descriptively with the aim of determining the lifetime exposure of violence among women in women?s shelters and characteristics of violence experienced as well as assessing the Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD) diagnosis and the levels of self-esteem and body image.The sample of the study consists of 75 women meeting the qualification criteria of the research and who stay in Mor Çatı Women Shelter Foundation, SHÇEK Women Shelter and women shelters of Eyüp, Küçükçekmece and Kadıköy Municipalities.The data collection was undertaken through the questionnaire prepared by the researcher, Post-Traumatic Diagnosis Scale, Coopersmith Self-Esteem Inventory and Body Image Scale. The data obtained throughout the research have been analyzed by using qui-square, fisher test, McNemar test, t-test, single-sided variance analysis and Mann Whitney U test.As a result of the analysis on the violence experienced by the sample before the age 18, it was reported that 77,3% percent of the women has been exposed to emotional violence by at least one of the family members, 64% of them to physical violence and 26,7% of them to sexual violence. For the violence experienced after the age 18, it was revealed that 90,7% of the women was exposed to emotional violence by their husbands/boy friends, 64% of them to physical violence and 73,3% of them to sexual violence.The incidence of PTSD among women is 68%. The average score for self-esteem was 48,16 (±18.927) and for body image was 132.25 (±19.261). With regard to the relationship between lifetime exposure to violence and the PTSD, the ratio of women who have experienced emotional, physcial, sexual violence was revealed to be significantly higher than the ratio of women who have only experienced emotional, physical violence. In addition, self-esteem and body image of women who have experienced emotional, physical and sexual violence were found to be significantly lower than women who have only experienced emotional, physical violence.