Bangladeş aile hukuku ile İslam aile hukukunun mukayesesi
Comparison of Islamic family law with Bangladesh family law
Yazar: A K M BODRUZZAMAN
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH ACAR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Aile hukuku = Family law ; Bangladeş-Dakka = Bangladeş-Dakka

Özet:
İslam hukuku hayatın tamamını kuşatır. Böylece var olan her sorunun bir çözümünün İslam hukukunda olduğu söylenebilir. Bu araştırmada; insan hayatında en önemli yere sahip olan aile le ilgili Bangladeş kanunlarında yapılan hukuki düzenlemeler İslam hukuku açısından incelenmeye çalışılmıştır. Evliliğin temel amacı, hayat boyunca ailenin saadet, mutluluk içinde yaşaması ve neslin devamıdır. Ama farklı sebeplerle de olsa bazı durumlarda koca ve karı arasında sorunlar ortaya çıkar. Bu yüzden boşanma, İslam'da evlilik problemlerinin çözüm yollarından birisi olarak kabul edilmiştir.
Bangladeş dünyanın en büyük Müslüman ülkelerinden biri olduğu için, bu ülkenin Müslüman Aile kanunlarının da özellikle İslam Hukukuna uygun olması gerekir. Ancak ne yazık ki, ülkenin Müslüman Aile Kanunlarında akademik olarak ele alınması gereken tartışmalı bazı konular bulunmaktadır. Bu tez çalışmasında, 1872 yılı ile 1961 yılları arasında yürürlüğe konulan kanunlardan oluşan ve bizim "Bangladeş Medenî Kânunu" olarak isimlendirdiğimiz metinlerde nikah ve boşanma ile ilgili meseleleri, boşanma sebepleri gibi konular dört fıkıh mezhebinin görüşleriyle ve bazı modern İslâm devletlerinin yürürlükte olan "ahvâl-i şahsiyye" (Şeriat hukuku) kânunlarıyla mukayeseli olarak ele alınmaya çalışılmıştır.  Bu çalışmada boşanma kurumunun tamamını değil onun fıkıh öğretisinde tartışmalı ve buna bağlı olarak ilgili modern İslâm hukuku kânunlaştırmalarında da farklılıklar arzeden yargı yoluyla boşanma sebepleri mukayeseli olarak ele alınmaktadır.
Çalışmada aile hukuku ile ilgili hususlar birkaç başlık altında ele alınıp mezheplere göre değerlendirilmiş olup bu tezde bulunanların dışında konumuzla alakalı çalışılabilecek başka alanlar da vardır. Bu sebeple bazı konulara yer verilmeyerek gelecekte bu konuda çalışmak isteyen araştırmacılar için bırakılmıştır. Aslında nikah ve talak konusunda Bangladeş Medeni Kanunu açısından fıkhî-tatbikî çalışmalar olmadığı için kavramlarının halk kesimince iyice ve ayrıntılı olarak anlaşılması mümkün olmamıştır. Bu çalışmayla Bangladeş Medeni Kanununda özellikle Müslüman toplum nezdindeki bazı yanlış anlaşılmalar tespit edilmeye gayret edilmiştir.

Abstract:
Islam is the complete code of life; Thus, we notice that every existing problem has a solution in Islamic law. In this study; Legal arrangements made in Bangladesh laws related to the family, which has the most important place in human life, have been tried to be examined in terms of Islamic law. The main purpose of marriage is for the family to live in bliss and happiness throughout life and for the continuation of the generation.
As Bangladesh is one of the largest Muslim countries in the world, the Muslim Family laws of this country ought to be solely in compliance with Islamic Law. But unfortunately, there are some controversial issues are remained in the Muslim Family Laws of the country that need to be addressed academically. Considering this, in this thesis, in the texts that we call "Bangladesh Civil Code", which consists of the laws enacted between 1872 and 1961, the issues related to marriage and divorce, the reasons for divorce are discussed with the views of four fiqh schools of thought and the "personel law" of some modern Islamic states. It has been tried to be dealt with comparatively with the laws of "personal law" (Sharia law). In this study, not the whole institution of divorce, but the reasons for divorce through the judiciary, which are controversial in its fiqh teaching and therefore differing in the relevant modern Islamic law codifications, are discussed comparatively.
In the study, the issues related to family law have been discussed under several headings and evaluated according to denominations, and there are other areas that can be studied other than those in this thesis. For this reason, some subjects are not included and left for researchers who want to work on this subject in the future. In fact, since there are no fiqh-applied studies on marriage and talaq in terms of Bangladesh Civil Code, it has not been possible for the public to understand their concepts thoroughly and in detail. With this study, some misunderstandings in Bangladesh Civil Code, especially in the eyes of the Muslim community, were tried to be determined.