Amerikan ve Rus istihbarat servislerinin kritik dönemeçleri
Critical junctures of American and Russian intelligenceservices
Yazar: CEM TUNA AKSU
Danışman: DOÇ. DR. NİHAT ALİ ÖZCAN
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; CIA = CIA ; KGB = KGB ; Rusya = Russia ; Soğuk savaş = Cold war ; Terörizm = Terrorism ; İstihbarat = Intelligence

Özet:
Bu tezin amacı, Amerikan ve Rus istihbarat servislerinin kurumsallaşmaları sürecinde
karşılaştıkları meydan okumalar ile birlikte gelen kritik dönemeçleri ayrıntılı bir
şekilde incelemektir. Bu tez, Amerikan ve Rus istihbarat servislerinin yapısal
değişimlerinde etkili olan faktörlere odaklanmaktadır. Tezde öncelikle Amerikan ve
Rus istihbarat servislerinin tarihine değinilmiş, ardından bu servislerin geçtikleri kritik
dönemeçler ve bu kritik dönemeçlere neden olan etkenler ele alınmıştır. Kritik
dönemeçlerin kurumsal yapılar üzerindeki etkileri incelendikten sonra, kritik
dönemeçler sonrası kurumların yapısal durumları incelenmiştir. Son olarak,
günümüzdeki kurumsal yapılar mercek altına alınmış ve son durumları irdelenmiştir.
Bu tezde, birincil ve ikincil kaynaklardan yararlanılmıştır. Birincil kaynak olarakCIA
ve eski istihbarat çalışanlarının belgeleri kullanılmıştır. Gelişmelerin kronolojik bir
sıraya sahip olmasının sağladığı kolaylıkla kırılma noktalarının arasındaki neden-
sonuç ilişkisi net bir şekilde ortaya koyulmuştur. Kurumların tarihlerine belirtilen
kaynaklar vasıtasıyla yaklaşıldığında, istihbarat kurumlarının, ulusal güvenliği
sağlama açısından tehdit önceliklerine, uluslararası sisteme ve teknolojiye duyarlı
olarak yapısal değişimler yaşadıkları görülmektedir. Bununla birlikte, kurumların
yapısal değişimleri ve icra tarzlarında devlet adamlarının yaklaşımlarının etkili olduğu
da tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: İstihbarat, Kritik Dönemeçler, İstihbarat Teşkilatları, Soğuk
Savaş, Terörizm

Abstract:
The purpose of this thesis is to examine the critical junctures that come with the
challenges faced by the institutionalization of American and Russian intelligence
service in detail. The thesis focuses on factors affecting structural changes of American
and Russian intelligence services. In this thesis, first of all, the history of American and
Russian intelligence services ıs-is mentioned, then the critical junctures of these
services and the factors that cause these critical junctures are discussed. After examining
the effects of critical junctures on institutional structures, structural conditions of
institutions after critical junctures are examined. Finally, the current institutional
structures and their latest situations are examined. In this thesis, primary and secondary
sources are used. The primary sources consisted of the CIA and former intelligence
workers' documents. The cause-and-effect relationship between the breakpoints easily
provided by the chronological order of the developments has been clearly
demonstrated. When the history of the institutions is approached by means of
resources, it is observed that the intelligence institutions have undergone structural
changes sensitive to the threat priorities, international system, and technology in terms
of providing national security. In addition, it was also determined that the approaches
of statesmen were effective in the structural changes and enforcement styles of the
institutions.
Key Words: Intelligence, Critical Junctures, Intelligence Organizations, Cold War,
Terrorism