Kadın-konut etkileşiminde rol oynayan tasarım parametrelerinin belirlenmesi /
Yazar: YEŞİM YAĞCI
Danışman: DOÇ. DR. ALPER ÜNLÜ
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bina Bilgisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Kadınlar = Women ; Konut tasarımı = Housing design

Özet:
ÖZET Hemen tüm gelişmekte olan ülkerlerde olduğu gibi, Türkiye'de de pek çok boyutuyla sorunlaşan 'kadın' konusu, konutla etkileşimi açısından ele alındığında da önemli bir çevresel tasarım sorunu olarak görülmektedir. Bu tezin amacı, kadın-konut etkileşiminin, konutun biçimlenmesindeki önemini vurgulamak kadar, kadının kimliğinin tanımlanmasındaki rolünü de ortaya koymak ve kadın- konut ilişkilerinde tasarım kriterlerinin belirlenebilmesi için kavramsal bir çerçeve oluşturmaktadır. Tezin girişi olan Birinci Bölüm'de yukarıdaki amaç doğrultusunda çalışmanın konu alanı ve kapsamı tanımlanmıştır. ikinci Bölüm'de çeşitli ülkelerde kadın ve konut konusu ile ilgili olarak yapılan araştırmalardan birtakım örnekler aracılığı ile kadın-konut ilişkilerinin genel bir profili çıkarılmaya çalışılmıştır. Üçüncü Bölüm'de Türk kadını ve konut etkileşimini ortaya koyabilmek için, önemli toplumsal değişim süreçlerinde, kadın-konut ilişkilerinin dönüşümleri incelenmiştir. Bu dönüşümler, İslamiyet Öncesi Dönem1, İslamiyet Sonrası ve Osmanlı Dönemi' ve 'Cumhuriyet Dönemi1 olmak üzere üç farklı tarihsel süreçte ele alınmıştır. Her dönemde Türk kadının aile ve toplumdaki konumu ortaya koyularak, saptanan kadın rolleri doğrultusunda, kadın-konut ilişkilerinin belirleyicisi olan bazı olgular irdelenmiştir. Dördüncü Bölüm'de kadın-konut etkileşiminde rol oynayan tasarım parametrelerinin belirlenmesini amaçlayan kavramsal bir çerçeve ortaya koyulmuştur; Bu kavramsal çerçeve kadın-konut ilişkilerini, kadının konutu değerlendirmesindeki toplumsal ve kişisel etkenler ile fonksiyonel, sosyo-davranışsal, teknolojik ve makro çevre belirleyicileri açısından irdelemektedir. Beşinci Bölüm'de, ortaya koyulan kavramsal çerçevedeki kadın-konut etkileşiminde rol oynayan parametrelerin, - bir değişim sürecinde-, konutun fiziksel performansına ve konut anlayışına yansımalarım gözlemlemek amacıyla, Erken Cumhuriyet Dönemi'ni kapsayan tarihsel bir araştırma ele alınmıştır. Son bölüm olan Altıncı Bölüm'de ise tezin sonuçları aşağıdaki şekilde özetlen mektedir:. Kadın-konut etkileşimi hem kadına hem de konuta ilişkin sorunların çözülebilmesi için üzerinde durulması gereken bir konudur.. Konutla ilgili farklı kriterleri olan kadın gruplarının farklı gereksinim ve taleplerine cevap verebilecek konut politikaları üretilebilmesi için öncelikle kadın- konut etkileşiminde rol oynayan parametrelerin saptanması ve bunların tasarım kriteri olarak ele alınması gereklidir. Tezde önerilen kavramsal çerçeve bu tasarım kriterlerini saptamayı amaçlamaktadır. viü

Abstract:
SUMMARY DETERMINATION OF DESIGN PARAMETERS IN WOMAN-HOUSE INTERACTION As it is the case in almost every developing country, also in Turkey, the subject of woman brings along a great number of problems, including the interactive environmental design problems. The aim of this study is to emphasize the importance of woman-house interaction in shaping of house and recognition of the woman's identity. In Chapter 1, the introduction to this paper, the subject matter and the range of study has been defined regarding the aim mentioned above. Li Chapter 2, a general profile of woman-house relationship in the world is discussed with the enlightenment of researches about woman and house. Chapter 3, deals with the interaction between Turkish woman and house, the transformation of woman-house relationship regarding important social variation processes. These transformations are taken in three stages as; Before Islam; During the Ottoman Period; Republican Period. In every period in order to bring out the status of Turkish woman in the society and in the family as well; family law and life have been searched. Due to the determined roles of women, some phenomenons that are important in woman-house relationship such as role sharing, privacy, hierarchy, production in the house...etc., have been examined. In Chapter 4, the design problem of the subject is taken. Firstly, the range of woman- house relationship is defined through problem's scale, user and behavior dimensions. Regarding to this defined range, a conceptual frame which aims to determine the parameters in woman-house interaction is put forward. This conceptual frame deals with the subject taking into account the social and personal factors in the evaluation of the house for woman and functional, socio-behavioral, technological and macro scale determinants. Chapter 5, examines the reflection of parameters and its results in the physical performance and understanding of house. Due to the conceptual frame which is put forward in Chapter 4; a historical research of the Early Republican Period is taken. Some popular magazines of the period such as Yedigün, Yeni Gün, Yeni Adam, ixArkitekt, Modem Türkiye Mecmuası, Aile Dostu, Aile are surveyed to figure out a profile of the social life and house culture of the Early Republican Period. In Chapter 6, the conclusions of this study are summarized as follows: - Woman-house interaction is a subject which should be considered for the solution to the problems related to both woman and house as well. -The parameters of woman-house interaction should be determined and considered as design parameters in order to produce housing policies which should answer to the various expectations of woman groups who have different criteria with house. Consequently the conceptual frame proposed in this study aims to determine these design criteria.