Sosyal politikalar bağlamında uygulamalarıyla Türk Devrimi
Turkish Revolution with its applications in the context of social policies
Yazar: TÜLAY GÜL
Danışman: PROF. DR. ENGİN BERBER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Cumhuriyet tarihi = Republic history ; Sosyal tarih = Social history ; Toplumsal tarih =   ; Türkiye Cumhuriyeti tarihi dersi = History of the Turkish Republic lesson

Özet:
Sosyal politika kavramı tarihsel süreçte bir ihtiyaçtan ortaya çıkmıştır. Sanayi Devrimi sonrası işçi sınıfının ağır çalışma koşulları ve insanlığa yakışmayan bir yaşamın dayatılması sonucunda hak arama mücadelesine giren emekçiler hem ücretlerin iyileştirmesini talep etmiş, hem de yaşam koşullarını iyileştirmeye çalışmışlardır. Yakın zamanda gerçekleşmiş olan Fransız Devrimi gibi bir sürece girmemek adına İngiltere de iyileştirmeler yapılmış ve yasal düzenlemelerle işçi hakları koruma altına alınmıştır. Ancak sonraki süreçte kavram farklı iktidarlar tarafından bazen gerçekleştirilen devrimi sağlamlaştırmak, bazen de sistemin devamlılığını sağlamak adına kullanılmıştır. Sosyal politika uygulama alanı ve de akademik bir kavram olarak yaklaşık iki yüz yılı aşkın süredir farklı tartışmalara neden olmuştur. Ayrıca anlam dünyası genişleyen kavram işçi sınıfı düzleminde kalmayıp tüm toplumsal sorunların gündeminde kendisine yer bulmuştur. 
Osmanlı Devleti'nin yıkılış sürecine girmesi, Anadolu coğrafyasında işgallerin başlaması ve devamında gerçekleştirilen Türk Devrimi sonucunda yeni bir devlet kurulmuştur. Türkiye Cumhuriyeti toplumsal dönüşümü hukuk yoluyla ve yukarıdan aşağıya doğru gerçekleştirmeye çalışmıştır. Türkiye Cumhuriyeti'nin varlığı kurucu kadronun gayret ve fedakârlığı sayesinde mümkün olabilmiştir. Altı yüz küsur yıllık Osmanlı Devleti'mim enkazı üzerinde kurulan Türkiye Cumhuriyeti, kendi ideolojisini halkı farklı alanlarda eğiterek ve dönüştürerek sağlamlaştırmaya çalışmıştır. 
Erken Cumhuriyet döneminin (1923-1947) sosyal politika uygulamalarını kapsayan tezimizde sosyal politika uygulamalarına neden ihtiyaç duyulduğu açıklanmıştır. 
İlk bölüm kavramsal olarak sosyal politikanın tarihsel geçmişiyle beraber geçirdiği değişimler ve nedenleri üzerine bir tartışmadan yola çıkılarak yazılmıştır. Kavram hakkıyla anlaşılmadan uygulamaların kavranabilmesi mümkün değildir düşüncesindeyiz. 
İkinci bölüm Osmanlı Devleti'nin sosyal politika uygulamaları ve Türkiye Devleti'ne bıraktığı mirası anlamamız için kurumlar ve yasaları da içerecek şekilde ele alınmıştır. Avrupa menşeli bu kavramın Osmanlı Devleti'nde uygulama alanları işçi haklarının çok ötesindedir. Kadın, yaşlı, çocuk ve göçmen gibi toplumun tüm dezavantajlı grupları için koruyucu yasa çıkartan ve kurum oluşturan Osmanlı Devleti, bu geleneği Türkiye Cumhuriyeti'ne devretmiştir. 
Hipotezimizi kanıtladığımız bölüm ise, tezimizin üçüncü ve en kapsamlı bölümünü oluşturmaktadır. Kendi içinde üç ana başlıktan oluşan söz konusu bölüm Milli Mücadele döneminden başlamakta, Atatürk dönemi sosyal politika uygulamaları ile devam etmekte ve İnönü dönemi ile son bulmaktadır. Türk Devrimi'ni derinleştirmek; halkın sosyo-ekonomik durumunu iyileştirmek adına gerçekleştirilen sosyal politika uygulamaları, Osmanlı Devleti'nde olduğu gibi dezavantajlı grupları koruyup kollama amaçlıdır. 
 Tezin hazırlanmasında ikinci el kaynaklar dışında birinci elden resmi kaynaklar da kullanılmıştır. Bu kaynaklardan bazılarına, daha önce konuyla ilgili yapılmış akademik çalışmalarda atıfta bulunulmamıştır.

Abstract:
The concept of social policy emerged from a need in the historical process. As a result of the harsh working conditions of the working class after the Industrial Revolution and the imposition of a life unbecoming of humanity, laborers who fought for their rights both demanded improvements in wages and tried to improve their living conditions. In order to avoid a process like the recent French Revolution, improvements were made in England and workers' rights were protected by legal regulations. However, in historical progress, the concept has been used by different governments, sometimes to consolidate the revolution and sometimes to ensure the continuity of the system. Social policy, as a field of application and within the framework of an academic concept, has caused various debates for more than two hundred years. In addition, its application areas have increased day by day and it has found a place in the agenda of all social problems, not only in the working class.
A new state was established following the collapse of the Ottoman Empire, the beginning of occupations in the Anatolian geography, and the subsequent revolution as a result of the National Struggle. The Republic of Türkiye has tried to carry out social transformation from top to bottom. In addition, the construction of a new state after both economic and social collapse necessitated great efforts and sacrifices for the founding cadres of the Republic of Turkey. Founded on a six-hundred-year-old tradition like the Ottoman Empire, the Republic of Turkey has tried to consolidate its principles and ideology by educating and transforming the public in different fields.
 Our thesis, which covers the social policy practices of the Early Republic period (1923-1947), both the practices carried out in practice are examined and the reasons why these practices are needed are explained.
The first chapter was written conceptually based on a discussion on the changes that social policy has undergone with its historical past and their reasons. We believe that it is necessary for the concept to be understood and discussed by us before examining its application areas.
The next section is discussed in order to understand the social policy practices of the Ottoman Empire and the legacy it left to the Turkish State, including institutions and laws in order to ensure historical continuity. The application areas of this European-origin concept in the Ottoman Empire go far beyond workers' rights. The Ottoman Empire transferred its tradition of enacting laws and establishing institutions for all disadvantaged groups such as women, elderly, children and immigrants to the Republic of Turkey.
The section where we prove our hypothesis constitutes the most comprehensive part of the thesis. The section in question, which consists of three main headings, starts with the War of Independence period, continues with the social policy practices of the Atatürk period, and ends with the İnönü period. In the newly established Republic of Turkey, social policy practices carried out in different areas in order to deepen the revolution and change the public and social situation of the people created an application area based on disadvantaged groups, as in the Ottoman Empire.
In our thesis, which we prepared by making use of different official sources as well as second-hand sources, archives that were not previously available in other academic studies were used and the aim was to create a historical integrity.