Kadın grafiti sanatçılarının grafiti sanatındaki yerinin toplumsal cinsiyet bağlamında incelenmesi
The examination of the position of women graffiti artists in the context of gender in graffiti art
Yazar: ŞEYMA NUR EVGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜNEŞ OKTAY
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Görsel Sanatlar Ana Sanat Dalı / Görsel Sanatlar Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Toplumsal cinsiyet, biyolojik cinsiyet dışında toplum tarafından kadın ve erkeğe belli roller ve beklentilerin belirlendiği bir kavramdır. Toplumsal cinsiyet eşitsizliğinde ise kadın ve erkeğe belirlenen bu rol ve beklentiler, sosyal, kültürel ve ekonomik anlamda ayrımcılık ve eşitsizliğe dönüşür. Sanatta da toplumsal cinsiyet eşitsizliği, kadın ve erkek sanatçıların görünürlüğü ve fırsat eşitsizliği gibi farklı ayrımcı yansımalar gösterir. Erkek sanatçıların üstün görünmesine, kadın sanatçıların yeteneklerinin küçümsenmesine neden olur. Bu durum, kadınların sanat alanında daha çok var olma mücadelesi vermesini doğurur. Son yıllarda daha çok farkındalık yaratmasına karşın grafiti sanatı gibi günümüzde kabul görmüş ve popülerleşmiş bir sanat formunda dahi toplumsal cinsiyet eşitsizliği hala mevcuttur. Kadın grafiti sanatçıları, aynı yeteneklere sahip olmalarına rağmen, erkek meslektaşlarına göre daha az saygı görerek önyargılara maruz kalmaktadır. Bu nedenle sanatta cinsiyetin önemsiz olduğu ve her sanatçının istediği sanat dalında eşit koşullarda çalışabilmesi fikrini destekleyen, önyargıların ortadan kaldırılmasının hedeflendiği bir araştırma önemlidir. Grafiti alanında yapılan araştırmaların az olmasından dolayı araştırma literatüre katkı sağlarken toplumsal cinsiyet eşitsizliğini grafiti alanında da görünür kılmaktadır.
Araştırmada, betimsel analiz ve röportaj yöntemi kullanılmıştır. Yerli ve yabancı 12 kadın grafiti yazarı ile derinlemesine yapılan röportaj sonucunda kadın grafiti sanatçılarının deneyimlerinden yararlanılarak toplumsal cinsiyet eşitsizliği konusunda yaşadıklarına değinilmiştir. Grafiti hakkında literatür taraması yapılırken bu konu hakkında kaynak yetersizliğinden dolayı kişisel deneyimlerden de ayrıca yararlanılmıştır.
Bu araştırma, kadın grafiti yazarlarının grafiti dünyasında toplumsal cinsiyet bağlamında yaşadıkları deneyimleri inceleyerek geçmişten günümüze geçirdiği süreci ortaya koymaktadır. Kadın grafiti yazarları günümüzde tek başlarına bağımsız hareket ederek erkekler ile aynı düzeyde eserler ortaya koyabilmektedir. Ancak günümüzde azalsa bile toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin tamamen ortadan kalkmadığı, eskiye oranla daha rahat çalışabilmelerine rağmen kadın grafiticilerin hala toplumun belli kesimleri tarafından ötekileştirildikleri de görülmüştür.

Abstract:
Gender is a concept in which society assigns specific roles and expectations to individuals beyond their biological sex. In gender inequality, these roles and expectations imposed on women and men translate into discrimination and inequality in social, cultural, and economic terms. Gender inequality in the arts also manifests in various discriminatory reflections, such as the visibility and opportunities afforded to male and female artists. This leads to the prominence of male artists and the belittlement of female artists' talents. As a result, women have to struggle harder to exist in the field of art. Despite recent efforts to raise awareness, gender inequality persists even in widely accepted and popular art forms like graffiti. Female graffiti artists face biases and prejudices, receiving less respect compared to their male counterparts, despite possessing the same skills. Therefore, conducting research that supports the idea of gender's insignificance in art and aims to eliminate biases is crucial. Such research contributes to the literature by shedding light on gender inequality in the field of graffiti, where studies are scarce.
This research utilized descriptive analysis and interviews as methods. In-depth interviews were conducted with 12 local and foreign female graffiti writers to draw from their experiences and discuss gender inequality. Due to the scarcity of sources on this topic during the literature review on graffiti, personal experiences were also utilized.
By examining the experiences of female graffiti artists regarding gender inequality, this research reveals the journey they have undergone from the past to the present in the graffiti world. Female graffiti writers today are able to independently create works on par with their male counterparts. However, it is observed that gender inequality has not completely disappeared, albeit diminished. Despite being able to work more comfortably compared to the past, female graffiti artists still face marginalization from certain segments of society.