Ankara garnizonundaki asker hastanelerinin personeli ile GATA öğrencilerinde sigara kullanımı sıklığının ve sigara ile ilgili tutum ve davranışların incelenmesi
The evaluation of prevalence, attitudes and behaviours regarding smoking among staff of military hospitals in Ankara garrison and GMMA students
Yazar: LEVENT KARAARDIÇ
Danışman: DOÇ. DR. TAYFUN KIR
GATA / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Prevalans = Prevalence ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sigara içme = Smoking ; Tutumlar = Attitudes ; Öğrenciler = Students

Özet:
Bu araştırmanın amacı Ankara garnizonundaki asker hastanelerinin personeli ve GATA'da öğrenim gören öğrencilerin sigara kullanım sıklıkları ile sigara kullanımı konusundaki tutum ve davranışlarını belirleyerek; hem söz konusu bireylerde, hem de bu bireylerin sağlık personeli olarak hizmet verdiği kitlede sigara ile mücadele ederken öncelik verilmesi gereken noktaları tespit etmektir. Araştırmada örnekleme yapılmamış, tüm evrene ulaşılmaya çalışılmış olup 4.119 personelin 2.543'üne (%61,8) ve 1.345 öğrencinin 1.215?ine (%90,3) ulaşılmıştır. Personele ve öğrencilere Şubat-Mayıs 2013 tarihleri arasında uygulanan birbirinden farklı iki yeni soru formu; literatürdeki soru formları ve araştırmanın amaçları göz önüne alınarak hazırlanmıştır. Öğrencilerde sigara kullanma sıklığı %15,9 (erkeklerde %19,8; kadınlarda %7,4) olup; öğrenciler arasında cinsiyete (p<0,001) ve eğitim görülen okula (p<0,001) göre sigara kullanımı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark vardır. Personelde sigara kullanma sıklığı %34,9 (erkeklerde %35,3; kadınlarda %34,5) olup; cinsiyete göre sigara kullanımı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark yokken (p=0,669) eğitim durumuna (p<0,001), mesleğe (p<0,001) ve çalışılan hastane bölümüne (p=0,001) göre sigara kullanımı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark vardır. Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi puanlamasına göre yüksek ve çok yüksek düzeyde nikotin bağımlısı olarak değerlendirilen sigara kullanıcılarının sıklığı öğrenciler arasında %22,1; personelde ise %19,4?tür. Tüm dünyada ve ülkemizde ciddi boyutlarda varlığını sürdüren sigara salgınıyla mücadelede kritik bir role sahip olan sağlık çalışanlarının hem eğitim süreçlerinde sigarayı bıraktırmaya yönelik dersler de içeren bir müfredat ile yetişmeleri ve mezun olduklarında bu konuya hakim olarak hizmet vermeleri, hem de kendi yaşamlarında sigara kullanımlarını azaltarak/sonlandırarak topluma bu konuda örnek olmaları son derece önemlidir. Bu noktada 4207 ve 5727 sayılı Kanunların, Dünya Sağlık Örgütü Tütün Kontrol Çerçeve Sözleşmesi doğrultusunda hazırlanan "MPOWER" prensiplerinin ve "TSK Tütün ve Mamullerinin Zararları ile Mücadele ve Kontrol Planı"nın mümkün olduğunca eksiksiz bir biçimde uygulanması doğru bir yaklaşım olacaktır.

Abstract:
The aim of this study is to determine the prevalence, attitudes and behaviours regarding smoking among staff of military hospitals in Ankara Garrison and among Gülhame Military Medical Academy (GMMA) students so as to define high priority areas for tobacco control efforts in this population and the population it serves. There was no sampling in an effort to reach the whole universe of 5,464 persons, but the participation rates were 61.8% (2,543) for the personnel (4,119), and 90.3% (1,215) for the students (1,345). Two different questionnaires, taking into consideration the literature and research purposes, were prepared and applied to personnel and students through February to May, 2013. The smoking prevalence among students was 15.9% (19.8%, for males, 7.4%, for females). There were statistically significant differences among students in terms of smoking, between genders (p<0.001), and the schools (p<0.001). The prevalence of smoking was 34.9% for the personnel (35.3%, males; 34.5%, females). While there was no statistically significant difference in terms of smoking by gender (p=0.669), there were statistically significant differences by education level (p<0.001), occupation (p<0.001), and by hospital work units (p=0.001). As indicated by Fagerström Test for Nicotine Dependence scores; The prevalence of high and very high level of  nicotine addiction among students was 22.1%, as compared to 19.4% among personnel. It?s extremely important that, in both our country and the rest of the world, healthcare workers who have critical roles in dealing with the current smoking epidemic of seriously high levels should have, as part of their curriculum, practical courses regarding effective models of service for helping people who are willing to quit smoking to make them components in health promotion skills. It is also vital that they quit smoking or at least reduce their level of smoking and thus be a role model themselves. At this point, it will be correct to completely enforce the laws numbered 4,207 and 5,727, the MPOWER principles prepared in line with WHO Framework Convention on Tobacco Control, and The Turkish Armed Forces Action and Control Plan on Tobacco and Its Products.