5. sınıf öğrencilerinin enerji okuryazarlık düzeylerinin farklı değişkenler açısından değerlendirilmesi
Evaluation of energy literacy levels of 5th grade secondary school students in terms of different variables
Yazar: FATMA KIRALİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÜREY
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin enerji okuryazarlık seviyelerini farklı değişkenler açısından değerlendirmektir. "5.sınıf öğrencilerinin enerji okuryazarlık seviyeleri farklı değişkenler açısından nasıl değişmektedir?" sorusu ise araştırmanın temel problemini oluşturmaktadır. Betimsel tarama modelinin kullanıldığı araştırmanın evrenini 2022-2023 eğitim-öğretim döneminde Trabzon ilinde öğrenim görmekte olan ortaokul beşinci sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Ortahisar, Araklı, Akçaabat ve Düzköy ilçelerinin 5. sınıfında öğrenim gören 807 ortaokul öğrencisi ise araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmada, Yıldız (2022) tarafından geliştirilen bilişsel, duyuşsal ve davranışsal boyutları kapsayan "Enerji Okuryazarlığı Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analiz edilmesinde bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (One Way ANOVA) ve Pearson Çarpım Momentler Katsayısı gibi farklı istatistiksel testlerden faydalanılmıştır.
Araştırmanın sonucunda bilişsel boyutta cinsiyet, öğrenim görülen yer, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi, gelir düzeyi değişkenlerine göre anlamlı farklılık tespit edilirken; enerji ile ilgili haberleri takip edip etmeme değişkenine göre ise anlamlı bir farklılık bulunamamıştır.  Duyuşsal boyutta; cinsiyet, öğrenim görülen yer, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi, gelir düzeyi ve enerjiyle ilgili haberleri takip edip etmeme değişkenine göre anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Davranışsal boyutta; cinsiyet, öğrenim görülen yer, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi değişkenlerine göre anlamlı farklılık tespit edilirken gelir düzeyi ve enerji ile ilgili haberleri takip edip etmeme değişkenine göre anlamlı farklılık tespit edilememiştir. Bilişsel, duyuşsal ve davranışsal enerji okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişkinin ise pozitif yönde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the energy literacy levels of 5th grade middle school students in terms of different variables. The question "How do the energy literacy levels of 5th grade students change in terms of different variables?" constitutes the main problem of the study. The population of the study, in which the descriptive survey model was used, consists of fifth grade middle school students studying in Trabzon in the 2022-2023 academic year. The sample of the study consisted of 807 middle school students studying in the 5th grade of Ortahisar, Araklı, Akçaabat and Düzköy districts. In the study, the "Energy Literacy Scale" developed by Yıldız (2022) covering cognitive, affective and behavioral dimensions was used. In analyzing the data obtained from the research, different statistical tests such as independent groups t-test, One Way ANOVA and Pearson Product Moment Coefficient were used.
	As a result of the study, while a significant difference was found in the cognitive dimension according to the variables of gender, place of education, mother's education level, father's education level and income level; no significant difference was found according to the variable of whether or not to follow energy-related news.  In the affective dimension, a significant difference was found according to the variables of gender, place of education, mother's level of education, father's level of education, income level and whether or not to follow energy-related news. In the behavioral dimension, a significant difference was found according to the variables of gender, place of education, mother's education level, father's education level, while no significant difference was found according to the variables of income level and whether or not to follow energy-related news. It was concluded that the relationship between cognitive, affective and behavioral energy literacy levels was positive.