İstanbul'da sigara bağımlılığı bulunan bireylerin psikolojik semptomları ve aleksitimi düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of relationship between psychological symptoms and alexithymia levels of individuals with smoking addiction in İstanbul
Yazar: BERİKA GİZEM YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ÜNÜBOL
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Affektif semptomlar = Affective symptoms ; Aleksitimi = Alexithymia ; Bağımlılık = Dependency ; Psikoloji = Psychology ; Psikolojik etki = Psychological effect ; Psikolojik özellikler = Psychological characteristics ; Ruh sağlığı = Mental health ; Sigara = Cigarette ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Türkiye Bağımlılık Risk Profili ve Ruh Sağlığı Haritası Projesi kapsamında yapılan bu araştırmada, İstanbul bölgesindeki bireylerde sigara bağımlılık düzeyinin belirlenmesi, sigara bağımlılığı üzerinde psikolojik semptomlar ve aleksitiminin etkisinin ortaya koyulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda İstanbul bölgesinde yaşayan 1995 kişiye anket uygulanmıştır. Uygulanan veri toplama aracında bağımlılık profiline ilişkin bilgileri de içeren sosyodemografik bilgi formu ile birlikte kısa semptom envanteri ve Toronto aleksitimi ölçeği yer almaktadır. Verilerin analizinde SPSS 21.00 kullanılmış olup, betimleyici istatistikler ile birlikte regresyon ve ANOVA analizlerine yer verilmiştir. Elde edilen bulgular %95 güven aralığında ve %5 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir.
Araştırmadan elde edilen bulgulara demografik değişkenlerden cinsiyet ve medeni durumun sigara kullanım miktarı üzerinde anlamlı etkisi vardır. Buna göre erkek ve bekar olmak sigara kullanım miktarını artırmaktadır. Diğer taraftan psikolojik semptomlardan hostilite ile birlikte aleksitiminin duyguları tanımada zorluk faktörünün sigara kullanım miktarını artırdığı belirlenmiştir. Psikolojik semptomlar ve aleksitimi faktörlerinin sigara kullanım mikatarına göre farklılaşmasını belirlemek için yapılan analizlere göre sigara kullanım miktarı yüksek olanların depresyon, anksiyete, olumsuz benlik, somatizasyon, hostilite ve duyguları tanımada zorluk düzeyleri de yüksektir. Sigara kullanımını azaltmak ya da engellemek için geliştirilecek programlarda
psikolojik semptomlar ve aleksitimi ile birlikte cinsiyet ve medeni durumun etkileri göz
önünde bulundurulmalıdır.

Anahtar kelimeler: Sigara bağımlılığı, psikolojik semptomlar, aleksitimi,
İstanbul.

Abstract:
In this study which is created in Addiction and Mental Health Map of Turkey Project, determining the level of smoking addiction in individuals in Istanbul and to reveal the effect of psychological symptoms and alexithymia on smoking addiction is aimed. In the direction of this match, 1995 people living in the Istanbul region were surveyed. The data collection tool includes the sociodemographic data form including the information about the dependence profile, the short symptom inventory and the Toronto alexithymia scale. SPSS 21.00 was used to analyze the data and regression and ANOVA analyzes were performed with descriptive statistics. The findings were evaluated at 95% confidence interval and 5% significance level.
According to the findings obtained from the study gender and marital status of the demographic variables have a significant effect on the amount of smoking. Accordingly, being male and single increases the amount of smoking. On the other hand, it was determined that alexithymia and hostility as a psychological symptom, increased the amount of cigarette smoking. According to the analysis of the psychological symptoms and alexithymia factors according to the amount of cigarette smoking, those with high smoking levels have high levels of depression, anxiety, negative self, somatization, hostility and difficulty in identifying feelings. In order to reduce or prevent smoking, psychological symptoms and alexithymia as well as the effects of gender and marital status should be considered.

Keywords: Smoking addiction, psychological symptoms, alexithymia, Istanbul.