Rapid maksiller ekspansiyon ile kardiyopulmoner sistemde meydana gelen değişikliklerin ergospirometri ile değerlendirilmesi
Evaluations of rapid maxillary expansion related changes on cardiopulmonary system with ergospirometry
Yazar: BERNA ZORKUN
Danışman: PROF. DR. CENK DORUK
Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Cerrahi-oral = Surgery-oral ; Kardiyoloji = Cardiology ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Maksilla = Maxilla ; Maksilla hastalıkları = Maxillary diseases ; Solunum sistemi = Respiratory system ; Spirometri = Spirometry ; Çene = Jaw ; Çene anormallikleri = Jaw abnormalities

Özet:
Rapid maksiller ekspansiyon (RME) üst çene darlığını düzeltmek için yaygın olarak kullanılan bir tedavi yöntemidir. RME'nin nazal kavite genişliğini arttırarak nazal havayolu direnci azalttığı ve bunun sonucunda burun solunumunda düzelme sağladığı bilinmektedir. Solunumdaki bu iyileşmenin fiziksel gelişmeyi, atletik performansı ve genel sağlığı düzelttiği çeşitli çalışmalarda rapor edilmiştir. Kardiyopulmoner egzersiz testi (KPET), hücresel, kardiyovasküler ve solunum sistemlerinin kontrollü metabolik stres altında aynı anda incelenmesine imkan veren bir değerlendirme yöntemidir. Egzersizde kasın artmış enerji ihtiyacı, kardiyovasküler ve solunum sistemlerinin bir arada etkileşim içinde çalışması ile sağlanır.Çalışmamızın amacı, iskeletsel maksiller darlık gösteren bireylerde RME ile nazal kavite genişliğindeki artışın ve burun solunumunda meydana gelen düzelmenin kardiyopulmoner sistemi nasıl etkilediğini araştırmaktır.Tedavi grubu, iskeletsel üst çene darlığına sahip, ortalama yaşları 13.25 ± 0.77 yıl olan 9 kız ve 7 erkek toplam 16 hastadan, kontrol grubu da iskeletsel üst çene darlığına sahip, ortalama yaşları 13.00 ± 1.03 yıl olan 8 kız ve 6 erkek toplam 14 hastadan oluşmuştur. Tedavi grubuna RME ve KPET, kontrol grubuna ise sadece KPET uygulanmıştır. Ölçümler tedavi başı, ekspansiyon sonu ve pekiştirme sonunda alınmıştır. İstatistiksel değerlendirmede, gruplar arası değişimlerin karşılaştırılması için Mann-Whitney U Testi, grup içi değişimlerin karşılaştırılması için Friedman Testi kullanılmıştır.viiRME ile tedavi grubundaki tüm hastalarda yeterli ekspansiyon sağlanmış ve nazal kavite genişliğinde önemli bir artış elde edilmiştir (p<0.05). KPET değerlendirmesinde, ulaşılan en yüksek oksijen tüketim miktarı (VO2pik) yönünden gruplar arasında ve tekrarlayan ölçümlerde önemli bir fark bulunmamıştır (p>0.05). İş yükü (W) açısından grup içi karşılaştırmalarda, tedavi grubunda hem erkeklerde hem de kızlarda, kontrol grubunda ise sadece erkeklerde önemli bir fark bulunmuştur (p<0.05). Respiratuar parametrelerde (VE, VT, VE/VO2, Sf, Ti, Te, VD/VT) tedavi grubu ile kontrol grubu arasındaki fark önemsizdir. Doppler ekokardiyografik ölçümlerde, ortalama pulmoner arter basıncı ve sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu değerleri yönünden grup içi ve gruplar arası karşılaştırmalarda önemli bir fark bulunmamıştır (p>0.05).Çalışmamızın verileri; RME ile nazal kavite genişliğinde önemli bir artış olmasına rağmen RME'nin aerobik atletik performansta değişikliğe neden olmadığını ve kardiyopulmoner sistem üzerinde bir etkisinin bulunmadığını göstermiştir.Anahtar Kelimeler: Maksiller Darlık, Rapid Maksiller Ekspansiyon, Ergospirometri, Kardiyopulmoner Egzersiz Testi.

Abstract:
Rapid maxillary expansion (RME) is a widely accepted type of treatment which increases transversal dimensions of maxillary bone via widening midpalatal suture in patients with maxillary deficiency. RME increases anatomical dimensions of midpalatal suture at neighbourhood of nasal basement and nasal cavity, therefore, improves nasal respiration. It has been reported in numerous publications that improvements in nasal breathing affects physical growth, athletic performance and physical health in general. As increased energy requirements of muscles during exercise are provided from combination of cardiovascular and respiratory systems interactions, application of a complex test to get reliable measurements is essential. CPET allows us to perform simultaneous and reliable evaluation of cellular, cardiovascular and respiratory responses to controlled metabolic stress.Our study aimed to research the effects of RME related increase of nasal cavity width and improvements of nasal breathing on cardiopulmonary system in patients with skeletal maxillary deficiency.The group was divided into two as treatment (9 girls and 7 boys, mean age 13.25 ± 0.77) and control (8 girls and 6 boys, mean age 13.00 ± 1.03) groups. Patients in treatment group had RME and CPET, whereas control group had only CPET. Measurements were taken prior to RME, after expansion and at the end of retention period. During statistical analysis, Mann-Whitney U test was used for two group comparisons and Friedman test was performed within group variables.RME treatment resulted with sufficient expansion on average nasal cavity widening in all patients (p<0.05). Repeated CPET measurements revealed no difference in terms of VO2peak in all groups (p>0.05). Applied work was significantly differed in both gender inixtreatment group, but only males in control group (p<0.05 for both). In terms of all group comparisons; Doppler and 2D echocardiographic evaluations showed that; there were no statistically significant difference for mean pulmonary artery pressure and left ventricular ejection fraction measurements along expansion and retention period (p>0.05 for all).Our study findings showed that; despite of RME resulted significant improvements on nasal cavity width, there were no any changes on individual?s aerobic athletic performance and it has no effects on cardiopulmonary system.Key Words: Maxillary Deficiency, Rapid Maxillary Expansion, Ergospirometry, Cardiopulmonary Exercise Test.