Malatya ili karakaya baraj gölü ve yakın çevresi rekreasyon potansiyelinin incelenmesi
Investigation of the recreation potential of Malatya province karakaya dam lake and its near surroundings
Yazar: DAMLANUR BULAM
Danışman: PROF. DR. BÜLENT YILMAZ
İnönü Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Çalışma hayatı ile ilgili stresleri ve zihinsel yorgunluğu azaltmanın bir yolu, boş zaman aktiviteleridir. Kentte yaşayan bireyler için gürültü ve hava kirliliği ile boğuşan kentsel çevrelerin koşuşturmacasından uzakta, fiziksel dinlenme ve zihinsel rahatlama fırsatını yaratan mekanlar, kentsel gelişimin temel bileşenleri olarak hizmet eden, açık hava rekreasyon alanlarıdır. Özellikle, su kütlelerinin varlığı karayla çevrili bölgelerde, bu rekreasyon alanlarının cazibesini daha da arttırmaktadır. Açık hava rekreasyon alanlarının geliştirilmesi, çevrelerinde dinlenme arayışında olan sakinlerin beklenti ve taleplerini karşılamaya yönelik bir önlem işlevi görmektedir. Bu çalışma, Karakaya Baraj Gölü ve yakın çevresine odaklanmakta ve baraj gölünün kent için hayati bir su kaynağı olarak önemini kabul etmektedir. Bu arazideki rekreasyon potansiyellerinin değerlendirilmesi, Su ve Arazi Temelli Rekreasyon Fırsatlarının Belirlenmesi (SAROS) çerçevesinin kullanılmasıyla gerçekleştirilir. SAROS, belirli bir konumdaki rekreasyon olanaklarının envanterinin toplanması, değerlendirilmesi, planlanması ve yönetimi için kapsamlı bir araç olarak hizmet etmektedir. Bu çalışma, envanter toplamanın üç farklı seviyesini kapsayan SAROS'un 1.düzey kaba seviye ölçeği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Rekreasyon potansiyellerini belirlemek için kullanılan SAROS yaklaşımı, SAROS ortam parametrelerini, alan kullanımını ve arazi örtüsü birimlerini kullanan parametre sınıflandırmasını içermektedir. Bu sınıflandırmanın sonuçları, çalışma alanının gelişmiş bir kırsal alan SAROS sınıfının karakteriyle uyumlu olduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgular, peyzaj planlamasının daha geniş bir şekilde anlaşılmasına katkıda bulunarak, sakinlerin refahı ve keyfi için kentsel ortamlarda rekreasyon alanlarının birleştirilmesinin önemini vurgulamaktadır. Ayrıca boş zaman etkinlikleri için sakin bir ortam sağlanması açısından potansiyeli yüksek alanların önemini açıkça ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler: Suya Dayalı Rekreasyon, SAROS, Karakaya Barajı, ROS, Gelişmiş Kırsal Alan, Kırsal Alan, Malatya

Abstract:
One way to reduce the stresses and mental fatigue associated with working life is through leisure time activities. Outdoor recreation areas, which serve as key components of urban development, are places that create opportunities for physical rest and mental relaxation for urban dwellers, away from the hustle and bustle of urban environments plagued by noise and air pollution. In landlocked areas, the presence of water bodies, in particular, increases the attractiveness of these recreational areas. The development of outdoor recreation areas serves as a measure to meet the expectations and demands of residents seeking recreation in their surroundings. This study focuses on Karakaya Reservoir and its immediate surroundings and recognizes the importance of the reservoir as a vital water resource for the city. The assessment of recreation potentials in this landscape is accomplished through the use of the Identification of Water and Land Based Recreation Opportunities (SAROS) framework. SAROS serves as a comprehensive tool for the collection, assessment, planning and management of an inventory of recreation opportunities in a given location. This study was conducted using the SAROS level 1 coarse level scale, which covers three different levels of inventory collection. The SAROS approach used to identify recreation potentials includes parameter classification using SAROS environmental parameters, land use and land cover units. The results of this classification revealed that the study area is consistent with the character of a developed rural SAROS class. These findings contribute to a broader understanding of landscape planning, emphasizing the importance of incorporating recreational spaces in urban environments for the well-being and enjoyment of residents. It also clearly demonstrates the importance of areas with high potential for providing a tranquil environment for leisure activities.
Keywords: Water Based Recreation, SAROS, Karakaya Dam, ROS, Developed Rural Area, Rural Area, Malatya