Organize sanayi bölgelerinde sürdürülebilir kentsel dönüşümün mevzuat, maliyet ve uygulanabilirlik açısından değerlendirilmesi (Konya ili örneği)
Evaluation of sustainable urban transformation in organized industrial zones in terms of legislation, costs and applicability (Konya province example)
Yazar: ALEV KAYA
Danışman: PROF. DR. AYNUR KAZAZ
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yapı İşletmesi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Kentsel dönüşüm uygulamaları kent merkezlerinde sıklıkla uygulanmaktadır. Bu uygulamalar özellikle deprem kuşağında yer alan ülkemizdeki riskli yapı stokunun güncellenmesi için hayati bir öneme sahiptir. Ancak aynı şekilde tasarım ve kullanım ömürlerini tamamlamış sanayi yapıları için kentsel dönüşüm uygulamaları yaygınlaşmamıştır. Ayrıca sanayi bölgelerinde yer alan eski sanayi yapıları modern üretime mekân sağlayacak teknik özelliklere de sahip değildir. Bu nedenle Covid 19 pandemisi sonrası değişen ve kapasite kullanımının artırılmasının son derece önem kazandığı günümüzde eski yapıların bu ihtiyaçlara cevap verebilmesi mümkün değildir. Son dönemde artan enerji maliyetleri üretim maliyetlerini de olumsuz etkilemektedir. Küresel piyasalarda rekabet edebilmek için üretim maliyetinin düşürülmesi gereklidir. Bu nedenle de enerji sarfiyatlarında tasarruf edilmesi sanayi üretimleri için kritik öneme sahiptir. Çalışma kapsamında örneklem için Konya Organize Sanayi Bölgesinde yer alan 2. Genişleme bölgesi örneklem için seçilmiştir. Eski sanayi yapıları güncel mevzuatlara göre yeniden analiz edilmiş ve yetersiz performansa sahip oldukları için çeşitli kriterle tekrardan inşa edilmelerinin maliyetleri incelenmiştir. Yeni yapılacak yapıların cephe ve çatılarında maksimum enerji tasarrufu sağlayacak bina kabuğu oluşturulmuştur. Enerji kayıplarının yanında yeni inşa edilecek sanayi yapılarının parsellere yerleşim planları güneş ışığı verimine göre yapılmış ve çatılarına fotovoltaik sistemler entegre edilmiştir. Ayrıca yağmur suyu, atık su ve gri su gibi altyapılar için optimum tasarım şartları ortaya konularak suyun geri kazanımı hakkında çalışmalar ortaya konulmuştur. Bütün bu uygulamalarla sürdürülebilir, enerji tasarruflu ve çevreye duyarlı sanayi yapıları tasarlanması hedeflenmiştir. Aynı zamanda ülkemizde yer alan organize sanayi bölgelerinde ada bazlı bir kentsel dönüşüm planı ortaya konulmuştur.

Abstract:
Urban transformation applications are frequently implemented in city centers. These applications are of vital importance, especially in our country located in an earthquake-prone zone, for updating the risky building stock. However, urban transformation applications for industrial structures that have completed their design and service lives have not become widespread. Moreover, the old industrial structures located in industrial zones do not have the technical specifications to provide space for modern production. Therefore, it is not possible for these old structures to meet these needs in today's changing circumstances, where the increase in capacity utilization is of utmost importance following the Covid-19 pandemic. The recent increase in energy costs also has a negative impact on production costs. In order to compete in the global markets, it is necessary to reduce production costs. Therefore, energy savings are of critical importance for industrial production. As part of the study, the 2nd Expansion area located in Konya Organized Industrial Zone was selected as a sample. The old industrial structures were reanalyzed according to current regulations, and the costs of rebuilding them due to their inadequate performance were examined based on various criteria. The new structures were designed to have a building envelope that maximizes energy savings on their facades and roofs. In addition to energy losses, the settlement plans of the new industrial structures to be built were made based on sunlight efficiency, and photovoltaic systems were integrated into their roofs. Furthermore, optimal design conditions were determined for infrastructure such as rainwater, wastewater, and greywater, and studies on water recycling were conducted. With all these applications, the aim was to design sustainable, energy-efficient, and environmentally friendly industrial structures. At the same time, an island-based urban transformation plan has been proposed for organized industrial zones in our country.