Enerji içeceklerinin muhteviyat açısından değerlendirilmeleri
Evaluation of energy beverages in terms of ingredients
Yazar: ZAFER PEKER
Danışman: PROF. DR. DURSUN ALİ KÖSE
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
TGK Enerji İçecekleri Tebliği'nde enerji içecekleri ''kafein içeren, taurin, glukoronolakton, inositol, karbohidrat, aminoasitler, vitaminler, mineraller ve diğer gıda ve bileşenlerini içerebilen, aromalandırılmış alkolsüz içeceği" şeklinde tanımlanmaktadır.
Enerji içeceğinin bileşiminde kafein miktarı 150 mg/L'den, inositol 100 mg/L'den, glukoronolakton 20 mg/L'den, taurin 800 mg/L'den fazla olamaz. Sağlıklı genç erişkinlerde kafein, taurin ve glukoronolakton içeren içeceğin tüketimi arteriyel kan basıncını ve platelet agregasyonunu artırdığı ve endotel fonksiyonu azalttığı bildirilmiştir.
Enerji içeceklerinde sağlıklı yetişkinler için günlük olarak 400 mg'dan fazla kafein tüketilmesi ve 500 ml'den fazla enerji içeceği tüketilmesi, ayrıca enerji içeceğinin alkol ile birlikte veya beraber tüketilmesi risklidir tavsiye edilmez. Enerji içecekleri çocuklar, 18 yaş altı kişiler, yaşlılar, diyabetikler, yüksek tansiyonu olanlar, gebe ve emzikli kadınlar, metabolik hastalığı olanlar, böbrek yetmezliği olanlar ile kafeine hassas kişiler için risklidir tavsiye edilmez.
Enerji içeceklerinin kullanımı son yıllarda Dünya'da ve ülkemizde hızla artmaktadır. Genellikle enerji içecekleri gençler, sporcular ve aktif olarak yaşayan insanlar tarafından kullanılmaktadır. Enerji içecekleri aynı zamanda keyif verici olarak veya mental, fiziksel ve bilişsel performansı artırmak içinde tercih edilmektedir.
Enerji içeceği tüketimi çoğunlukla sinirlilik, anksiyete,  gastrointestinal rahatsızlık ve taşikardi ile kendini gösteren kafein intoksikasyon sendromu ile bağdaştırılmıştır.
Çalışmamızın amacı piyasada kullanılmakta olan birçok enerji içeceğinin GC-MS (Gaz Kromatografisi- Kütle Analizi) cihazı ile kalitatif analizi yapılarak içeriğinin hangi bileşenlerden oluştuğunun ve bileşenlerin etkinliklerinin incelenmesidir.  Ayrıca belirlenen maddelerin ve miktarlarının insan sağlığı üzerindeki etkilerinin incelenerek pazardaki mevcut enerji içeceklerinin değerlendirilmesidir.

Abstract:
Energy drinks are defined as flavored non-alcoholic beverages containing caffeine, which can contain taurine, glucoronolactone, inositol, carbohydrate, amino acids, vitamins, minerals and other food and ingredients in the TGK Energy Drinks Communique.
The amount of caffeine in the composition of the energy drink cannot be more than 150 mg/L, inositol 100 mg/L, glucoronolactone 20 mg/L, and taurine 800mg/L. Consumption of the formulation containing caffeine, taurine and glucoronolactone in healthy young adults has been reported to increase arterial blood pressure and platelet aggregation and decrease endothelial function.
It is not recommended for healthy adults to consume more than 400 mg of caffeine per day and to consume more than 500 mL of energy drinks and to consume energy drinks with or with alcohol in energy drinks. Energy drinks are risky for children, people under the age of 18, the elderly, diabetics, people with high blood pressure, pregnant and lactating women, those with metabolic diseases, kidney failure, and people sensitive to caffeine.
The use of energy drinks has been increasing rapidly in the world and in our country in recent years. Usually energy drinks are used by young people, athletes and people who live actively. Energy drinks are also preferred as a pleasure or to increase mental, physical and cognitive performance.
Energy drink consumption has often been associated with caffeine intoxication syndrome, which is manifested by nervousness, anxiety, agitation, sweating, gastrointestinal discomfort and tachycardia.
The aim of our study is to analyze the components of the content and the effectiveness of the components by making qualitative analysis of many energy drinks used in the market with GC-MS (Gas Chromatography-Mass Analysis) device. It is also the evaluation of the energy drinks available in the market by examining the effects of the determined substances and their amounts on human health.