Koklear implant kullanan çocuklarda kısa süreli bellek çalışma belleği ve bilgi işlemleme hızı ile okumayı anlama becerileri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between short-term memory working memory and information processing speed reading skills in children using cochlear implants
Yazar: IŞIK BALTACI
Danışman: PROF. DR. AHMET ATAŞ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat) ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bellek = Memory ; Bellek gelişimi = Memory growth ; Bilgi işleme = Information processing ; Bilgi işlemsel düşünme = Computational thinking ; Bilişsel işlev = Cognitive function ; Koklear implantlar = Cochlear implants ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Çalışma belleği = Working memory ; İşlemleme hızı = Process speed

Özet:
Literatürde, implant kullanan çocuklarda bilişsel işlevlerin okuma becerilerindeki rolünü
araştıran çalışmaların oldukça sınırlı olduğu görülmektedir. İmplant kullanan çocukların
bilişsel becerilerini değerlendirmek ve bu becerilerin okuma becerileri üzerinde nasıl bir
etkisi olduğunu araştırmak önemlidir. Çalışmamızda, implant kullanıcısı ilkokul 3. ve 4.
sınıf öğrencilerinin bilişsel becerileri (kısa süreli bellek, çalışma belleği ve işlemleme
hızı) değerlendirilmiş ve bu becerilerin okuduğunu anlama ile ilişkisini incelenmiştir.
Çalışmaya ortalama yaşları 112,69 (Ss=7,42) ay olan koklear implant kullanıcısı 13 ve
ortalama yaşları 109,46 (Ss=7,27) ay olan normal işiten 13 çocuk dahil edilmiştir.
Çocukların çalışma belleği ve kısa süreli bellek ölçümlerinde Wechsler Çocuklar İçin
Zekâ Ölçeği- Geliştirilmiş Formudaki (WÇZÖ-R) ters ve düz sayı dizileri, bilgi
işlemleme hızları ölçümlerinde Stroop Testi'nin renk adlarını söyleme görevi
kullanılmıştır. Çocukların dil değerlendirmeleri WÇZÖ-R sözcük dağarcığı görevi ve
okuduğunu anlamaları Okuduğunu Anlama Seti ile değerlendirilmiştir. Çalışmadan elde
edilen sonuçlara göre, iki grup arasında tüm bilişsel becerilerde (çalışma belleği, kısa
süreli bellek ve bilgi işlemleme hızı) ve okuduğunu anlamada istatistiksel olarak anlamlı
fark bulunmaktadır. Ayrıca, normal işiten grupta tüm değişkenler ve okuduğunu anlama
becerileri arasında anlamlı bir ilişki gözlenirken koklear implantlı grupta okuma ile
anlamlı ilişki gösteren tek değişkenin sözcük dağarcığı olduğu görülmektedir.
Çalışmamızın sonuçları koklear implantlı çocukların hem bilişsel (kısa süreli bellek,
çalışma belleği, bilgi işlemleme hızı), dilsel becerilerinin hem de okuma becerilerinin
normal işitmeye sahip akranlarının gerisinde olduğunu göstermektedir. Yine
çalışmamızda koklear implantlı çocuklarla normal işitmeye sahip akranlarının
okuduğunu anlamaları ile farklı becerilerin ilişkili olduğu görülmektedir.

Abstract:
According to the literature, there are very limited studies which asses the role of cognitive
funcitons in reading skills of children with cochlear implants. It is important to evaluate
the cognitive skills of children with cochlear implants and furthermore to explore the
effects of cognitive skills on the reading skills. In this study the cognitive skills (shortterm memory, working memory and processing speed) of 3rd and 4th grade primary
school students with cochlear implants are evaluated and the correlation between these
skills and reading comprehension are examined. The study included 13 children with
normal hearing who had a mean age of 112,69 months (Ss = 7,42 months), and 13 patients
who have a cochlear implant with a mean age of 109,49 months (Ss = 7,27 months). In
order to measure the short-term and working memories of the participating children, the
Digit Span Test with digits forward and backward of the Wechsler Intelligence ScaleRevised Form (WISC-R) was used. To measure the information processing speed, the
task of Colour Names of the Stroop Test was used. The language assessments of the
children were evaluated with the WISC-R vocabulary subtest and their reading
comprehension was analyzed with the Reading Comprehension Test. According to the
results obtained from the study, there is a statistically significant difference between the
two groups of children in understanding all cognitive skills (working memory, short-term
memory and information processing speed) and reading comprehension. Furthermore, it
is found that there is a significant correlation between all variables and reading
comprehension skills in the normal hearing group. However, the only variable that
showed a significant correlation with reading comprehension in the group with cochlear
implants is their vocabulary. The results of this study indicate that children with cochlear
implants are behind their peers with normal hearing in cognitive skills (short-term
memory, working memory, and information processing speed), as well as in linguistic
skills and reading skills. In this study, it is also revealed that differents skills were
correlated with the reading comprehension of children with cochlear implants and their
normal hearing peers.