Yatağa bağlı yaşlılara bakım verenlerde bakım verme yükü, depresyon düzeyi ve tükenmişlik durumunun incelenmesi
The investigation of caregiver burden, depression level and burnout status in caregivers of the elderly people confined to bed
Yazar: MERVE TOKGÖZ
Danışman: PROF. DR. NURGÜL ÖZPOYRAZ
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Depresyon = Depression ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Yaşlı bakım hizmetleri = Aged care services ; Yaşlı bakımı = Elderly care ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılar için sağlık hizmetleri = Health services for the aged

Özet:
Türkiye'deki yaşlı nüfusun gün geçtikçe artması bakım verme işinin önemini daha da arttırmıştır. Devlet hastaneleri ve belediyeler tarafından ileri yaş olan grubun sağlık ve sosyal ihiyaçlarının karşılanabilmesi adına evde sağlık ve bakım hizmet birimleri oluşturulmuştur. Bu araştırmanın ana problemi, yatağa bağlı yaşlılara bakım verenlerde bakım verme yükü, depresyon düzeyi ve tükenmişlik durumunun incelenmesidir. Araştırmada ayrıca; bakım verme yükü, depresyon düzeyi, tükenmişlik durumu ve bazı sosyo-demografik faktörlere göre farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesi hedeflenmiştir.
Araştırmada veri toplama aracı olarak; Bakım verme Yükü Ölçeği, Beck Depresyon Envanteri, Maslack Tükenmişlik Ölçeği kullanılmıştır. Ayrıca araştırmacı tarafından hazırlanan Demografik Bilgi formu kullanılarak, bakım verenlerin sosyo-demografik özelliklerine ilişkin veriler elde edilmiştir.
Verilerin analizleri SPPS 25 (IBM Corp. Released 2017. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 25.0. Armonk, NY: IBM Corp.) programı aracılığı ile gerçekleştirilmiştir. Bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkenler üzerindeki yordayıcı etkilerini inceleyebilmek için regresyon analizi, gruplar arası farklılıkları inceleyebilmek için de Tek Yönlü ANOVA yapılmıştır.
Analiz bulgularında bakım verme yükü depresyon, duygusal tükenme ve duyarsızlaşma arasında pozitif yönde ve anlamlı düzeyde ilişkiler vardır. Ayrıca kişisel başarısızlık bakım verme yükü ile negatif yönde, depresyon ile pozitif yönde ilişkilidir. Bakım verenlerin bakım verme yükü, depresyon düzeyleri, duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarısızlık alt boyutları arasında yaş gruplarına ve eğitim düzeylerine bağlı anlamlı farklılıklar olduğu görülmektedir. Sonuçlara göre kadınların depresyon düzeylerinin erkeklerden anlamlı daha yüksek olduğunu göstermektedir. Çalışan bireylerin bakım verme yükünün, depresyon düzeyleri, duygusal tükenme ve duyarsızlaşma alt boyutunun daha yüksek olduğunu göstermektedir. Ayrıca evde bakım ve sağlık hizmetlerinden yararlanmayı isteyen katılımcıların bakım verme yükünün, depresyon, duygusal tükenme ve duyarsızlaşma düzeylerinin daha yüksek olduğunu göstermektedir. Bakım verenlerin bakım verme yükü, depresyon düzeyleri, duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarısızlık alt boyutları arasında bakım verme sürelerine bağlı anlamlı farklılıklar olduğu görülmektedir. Son olarak, bakım verenlerin, depresyon düzeyleri ve duygusal tükenme alt boyutları arasında toplam bakım verme süresine bağlı anlamlı farklılıklar olduğu görülmektedir.

Abstract:
The increase in the elderly population in Turkey day by day has increased the importance of caregiving. Home health and care service units have been established by state hospitals and municipalities in order to meet the healthy and social needs of the elderly group. The main problem of this study is to examine the burden of caregiving, depression level and burnout status in caregivers in the elderly people confined to bed. Also in the research it has been aimed to examine whether the burden of caregiving differs according to depression level, burnout status and same sociodemograhpic factors.
In the research, Caregiver Burden Scale, Beck Depression Inventory, Maslach Burnout Scale have been used as data collection tool. In addition, data on the sociodemographic characteristics of caregivers have been obtained by using the demographic information form prepared by the researcher.
The analysis of the data has been carried out using the SPSS programme. İn order to examine the predictive effects of the independent variables on the dependent variables, the regression analysis has been performed and to examine the differences between the groups, a one way ANOVA has been done. 
In the analysis findings, there is a positive and significant relationship between caregiving burden, depression, emotional exhaustion and depersonalization in addition personal failure is positively associated with caregiving burden and negatively with depression. ıt has been seen that there are significant differences between caregiver's burden of care, depression levels, emotional exhaustion, depersonalization and personal failure sub-dimension depending on age groups and education levels. The obtained result have shown that women's depression levels are significantly higher than men's. It has shown that the burden of caregiving employees, their depression, emotional exhaustion and depersonalization levels are higher. It has been seen that there are significant differences between caregiver's burden of care depression levels, emotional exhaustion, depersonalization and failure sun-dimensions depending on the duration of caregiving. Finally it has been seen that there are significant differences between the depression levels of the caregivers and emotional exhaustion sub-dimensions depending on the total length of caregiving.