Uydu verileri ile orman alanlarındaki zamansal değişimlerin belirlenmesi
Determination of temporal changes in forest areas using satellite data
Yazar: HÜSEYİN OĞUZ ÇOBAN
Danışman: PROF. DR. AYHAN KOÇ
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışmada iki farklı yıla ait Landsat uydu verileri kullanılarak orman alanlarındakizamansal değişimlerin belirlenmesi incelenmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde uzaktanalgılamanın gelişimi kısaca anlatılmış ve ülkemiz ormancılık çalışmalarındaki öneminedeğinilmiştir.Uydu görüntüleri ile yapılan değişim belirleme çalışmalarında dikkat edilmesi gerekliölçütler ve çevresel koşulların etkileri bahsedildikten sonra çalışmada kullanılandeğişim belirleme uygulamalarının dünya literatüründeki örnekleri sunulmuştur.Kullanılan uydu görüntüleri ve haritalara uygulanan ön işlemler, kullanılan vektör veraster coğrafi bilgi sistemi yöntemleri ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Uydu görüntülerininsınıflandırılması ve elde edilen sonuçların doğruluklarının değerlendirilmesinin teorisiaçıklanmıştır. Ayrıca çalışmada kullanılan sınıflandırma sonrası karşılaştırma, görüntüfarkı, görüntü oranlama, NDVI farkı ve temel bileşen analizi değişim belirlemeyöntemleri incelenmiştir.Çalışmanın uygulama bölümünde harita ve uydu görüntülerine uygulanan ön işlemlerinyanında görüntülerin sınıflandırılması ve sınıflandırma doğruluklarınındeğerlendirilmesi işlemlerinin sonuçları verilmiştir. Değişim belirleme yöntemlerininuygulanması ile ulaşılan sonuçlar yapılan doğruluk değerlendirmeleri ile birliktesunulmuştur. Belirlenen değişimler alansal ve mekânsal olarak irdelenmiştir.Son bölümde değişim belirleme analizlerinden elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir.Bu sonuçlara göre, sınıflandırma sonrası karşılaştırma yönteminin ormancılıkçalışmalarının gereksinimlerini daha iyi karşılayacak bir yöntem olduğu kanaatinevarılmıştır. Sınıflandırma sonrası karşılaştırma yöntemi ile elde edilen değişimmatrisindeki değişen ve değişmeyen alanların diğer değişim belirleme yöntemleriylebelirlenmesinde ulaşılan en yüksek doğruluk seviyesi %74.95 ile 4/3 bant oranındanelde edilen değişim görüntüsünde belirlenmiştir. Bu çalışmada elde edilen sonuçlar,Landsat uydu verileri ile çalışmada ele alınan orman alanlarında gerçekleşen zamansaldeğişimlerin sınırlı detayda ve yüksek doğrulukla belirlenebildiğini ortaya koymuştur.Ayrıca ülkemiz orman alanlarındaki değişimlerin belirlenmesinde ve izlenmesindeuzaktan algılama veri ve tekniklerinin kullanımının önemi ortaya konulmuştur.

Abstract:
In this study, determination of temporal changes in forest areas was investigated, usingLandsat satellite imagery corresponding to years 1987 and 2000. In the first part of thestudy, development of remote sensing technology was briefly presented. Theimportance of remote sensing in forestry activities in Turkey was explained.After explaining the impact of various environmental characteristics and criteriasrequired for the change detection in remote sensing, considerable literature on changedetection techniques used in this study were reviewed.Vector and raster geographic information systems? techniques and image preprocessingoperations applied to scanned maps and acquired satellite imagery, were presented.Classification of satellite data and accuracy assessment of results were explained. Inaddition, change detection techniques such as post-classification comparison, imagedifferencing, image rationing, NDVI differencing and principal component analysiswere investigated.In the application part of the study, results acquired from preprocessing operationsperformed on satellite imagery and maps, classifying satellite data and assessment ofclassification accuracy were given. Change detection results were also given along withaccuracy assessment of the results. Changes determined were investigated as spatial andareal.In the last part of the study, results obtained from change detection analysis wereevaluated. According to the results, post-classification comparison change detectiontechnique provided better change detection results to meet requirements for forestryactivities than using other techniques. In the determination of changed and unchangedareas in change matrix achieved from post-classification comparison technique, usingother change detection techniques, the highest accuracy level obtained, was 74.95percent in band ratio 4:3. Results acquired from this study have shown that changesoccurred in forest areas dealt in this study have been determined in limited detail and inhigh accuracy, using Landsat imagery. In addition, the importance of the usage ofremote sensing data and techniques in determining and monitoring changes in forestareas of our country has been discussed.