Karizmatik lider örneği olarak Hz. Ömer
Hz.Ömer as a prototype of charismatic leader
Yazar: MUHAMMED MUSTAFA YÜKSEL
Danışman: PROF.DR. MEHMET BAYYİĞİT
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
ÖZETMuhammed Mustafa YÜKSEL(Karizmatik Lider Örneği Olarak Hz. Ömer)Araştırmamız iki bölümden oluşmakta olup, birinci bölümünde öncelikle lider vekarizma kavramları tanımlanmaya çalışılmıştır. Ayrıca karizmatik liderin şahsiözellikleri, sosyal-psikoloji disiplini içerisinde vurgulanmıştır. Yine bu bölüm içerisindegenel geçer liderlik teorileri incelenmiş, bunlar ikisi doğudan, ikisi batıdan büyüksiyaset kuramcıları olmak üzere Fârâbû, İbn Haldun, Machiavelli ve Max Weber'insiyasi liderlik teorileri ile sınırlı tutulmuştur.İkinci bölümde tezin ana konusu olarak, Hz. Ömer ve onun karizmatik liderliğiele alınmıştır. Bu bölümün başlangıcında, Hz. Ömer'in lider olarak benimsenmesindeetkin olan, hilafeti öncesindeki sosyal konumu üzerinde durulmuştur. Öncelikle Hz.Ömer'in o dönemki kabile merkezli toplumsal yapılanmada, kendisinin sosyalkonumunu belirleyici güçlü faktörler hakkında bilgiler verilmiştir. Hz. Ömer'i tarihsahnesine çıkartan Müslümanlığı kabul edişi, ayrı bir başlık altında ve farklı rivayetleraktarılarak sunulmuştur. Bu olayla İslam tarihinin önemli bir öznesi olan Hz. Ömer'in,hilafete getirilişine kadar ki devresi, Hz. Muhammed (s.a.v.) ve Hz. Ebu Bekirdönemlerindeki fiilleri öne çıkarılarak iki başlık altında aktarılmıştır. Yine hilafetiöncesinde, sosyal konumuna etki eden şahsiyetine ait hususiyetleri ve ilmû derinliği, Hz.Ömer'in şahsiyeti başlığı altında verilmiştir.Hz. Ömer'in hilafetinde sergilemiş olduğu liderliğini ise, Hz. Ömer'in karizmatikliderliği başlığı altında, onun karizmatik icraatlarını vurgulayan bir şekilde ele aldık.Evvela sevk ve idarede karizmatik özellikleri öne çıkarır bir biçimde halife olarakkişiliğini, fetih hareketlerinin sevkini ve idaresini, yöneticilerin denetlenmesini ayrıbaşlıklar altında inceledik. Karizmatik liderliğin nitelikleri arasında önemle belirtilenyenilikçi icraatlar çerçevesinde ise, Hz. Ömer'in hukuki, siyasi, ekonomik ve bayındırlıkalanında gerçekleştirmiş olduğu yenilikleri irdeledik. Son olarak Hz. Ömer'in liderliğini,kuramlarını incelediğimiz Fârâbû, İbn Haldun, Machiavelli ve Max Weber'in siyasiliderlik teorileri ile değerlendirdik..

Abstract:
SUMMARYMuhammed Mustafa YÜKSELHz. Omer as a Prototype of Charismatic LeaderOur thesis consists of two chapters. The first chapter is about the concepts ofleadership and charisma. Furthermore, the personal features of the charismatic leadersare emphasized in the framework of the social psychology discipline. Another aspect ofthis chapter is its emphasis on the theories of leadership, generally. For the sake of thelimits of our work, we discuss the theories of political leadership by four great politicaltheorists, two of them from East, two of them from West: Farabû, Ibn Haldun,Machiavelli, and Max Weber.The second chapter analyzes Hz. Omer and his charismatic leadership as themain subject of this thesis. At the beginning, the social status of Hz. Omer before hiscaliphate is scrutinized which is definitely a very strong factor in his recognition as aleader. First, a lot of information about the strong factors determining his social statusin the tribe centered social structure of that time is given. His conversion to Islam whichmakes him appear in the historical scene is discussed under a separate title and with thereference to various transmissions. This event and his actions up to the time of hiscaliphate during the Hz. Muhammad and Hz. Ebu Bekir?s time have been narrated inthe two sub-chapters with a specific accent on his special status in the history of Islam asa prominent subject. Once again, his personal traits and his depth in knowledge andwisdom before his caliphate which influenced his social status enormously have beenanalyzed under the title of Hz. Omer?s personality.We deal with his leadership during his caliphate under the title of his charismaticleadership with specific references to his charismatic actions. Firstly, the stress is laidupon his charismatic features in the administrative and governmental issues. We discussthen with this framework under separate sub-titles his personality as a caliph, hisadministration of the conquests and inspection of the governors. As to theinnovativeness and reform-mindedness of the charismatic leaders, we examine hisreforms and innovations in the fields of jurisdiction, politics, economics and publicworks. At the end, we discuss his leadership from the point of view of various leadershiptheories by Fârâbû, Ibn Haldun, Machiavelli and Max Weber that we examined in thefirst chapter.