Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tedavisinde kullanılan atomoksetin ve omega 3'ün ratlarda büyüme ve leptin, ghrelin ve nesfatin üzerine etkileri
Effects of atomoxetine and omega 3 used in the treatment of attention deficit hyperactivity disorder, on growth and leptin, ghlerin and nesfatin levels in rats
Yazar: KÜBRA KOÇAK YILMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ONUR BURAK DURSUN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Atomoksetin = Atomoxetine ; Büyüme = Growth ; Ghrelin = Ghrelin ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Leptin = Leptin ; Nesfatin 1 = Nesfatin 1 ; Sıçanlar = Rats ; Yağ asitleri-omega 3 = Fatty acids-omega 3

Özet:
Selektif norepinefrin reuptake inhibitörü olan Atomoksetin, DEHB tedavisinde kullanılan nonstimulan bir ajandır. Atomoksetin tedavisinde en sık bildirilen yan etkiler arasında iştahsızlık ve büyümede gecikme ilk sırayı almaktadır. Atomoksetin tedavisiyle ilişkili iştahsızlığa ve büyümede gecikmeye neden olabilecek birçok mekanizma suçlanmıştır, ancak iştah ve kilo alınımını regüle eden iştah hormonlarının etkisi bilinmemektedir. Tedaviye uyumu bozan bu yan etkilerin kontrolünde; Omega 3'ün suplement (ek) olarak kullanımı ile ilgili görüşler gittikçe yaygınlaşmaktadır. Bu çalışmada; düşük ve yüksek doz atomoksetinin (atx); ratlarda, büyüme üzerine olan etkileri, bu etkide iştah hormonlarının rolü olup olmadığı ve Omega 3(EPA)'ün atomoksetin tedavisinde suplementar olarak kullanımının yan etki yönetiminde ne derece etkili olduğu araştırılacaktır. Çalışmada her grupta 12 adet olmak üzere toplam 72 adet 21 günlük Sprague Dawley cinsi erkek rat kullanıldı. 6 grup oluşturuldu, 1.grup kontrol grubu olarak belirlendi. 2.gruba 0,5mg/kg atx, 3.gruba 1mg/kg atx, 4.gruba 0,5mg/kg atx ve 800mg/kg EPA, 5.gruba 1mg/kg atx ve 800mg/kg EPA, 6.gruba 800mg/kg EPA verildi. Haftalık kilo, boy ve bel çevresi ölçümleri yapıldı, her gruptan 4 hayvana 3, 6 ve 9. haftada ötenazi uygulandı, hayvanların kan örnekleri toplandı ve Leptin, Nesfatin ve Ghrelin çalışıldı. Çalışma sonucunda; düşük doz atx'in büyüme üzerine olumlu etkisinin olduğu, yüksek doz atomoksetinin ve omega 3'ün büyüme üzerine anlamlı bir etkilerinin olmadığı, yüksek doz atomoksetinin subakut dönemde Nesfatin düzeylerini diğer gruplara göre anlamlı olarak arttırdığı, Omega 3'ün ise subakut dönemde Ghrelin düzeylerini diğer gruplara göre anlamlı olarak düşürdüğü bulunmuştur. Sonuç olarak atx'in büyümede gecikmeye neden olmadığı, tedavide görülen iştahsızlıktan Nesfatin yüksekliğinin sorumlu olabileceği düşünülmüştür.  Omega 3'ün kilo alınıma neden olmadığı, subakut dönemde Ghrelin düzeylerini düşürdüğü ve DEHB tedavisine suplement olarak eklenmesinin büyüme takibinde anlamlı etkisinin olmayacağı düşünülmüştür.

Anahtar Kelimeler: DEHB, Atomoksetin, Omega 3, Nesfatin, Ghrelin,

Abstract:
A selective norepinephrine reuptake inhibitor, Atomoxetine is a non stimulant agent used in Attention Deficit Hyperactivity Disorder(ADHD) treatment. Lack of appetite and growth retardation take the first place among the most common known side effects in Atomoxetine treatment. A number of mechanisms have been responsible for lack of appetite related to treatment and growth retardation, yet the effects of appetite hormones regulating appetite and weight gain have not been determined. To control these side effects preventing the response to treatment, views related to the use of Omega 3 as supplement have been prevalent. This study is intended to determine the effects of low and high doses of atomoxetine (atx) on growth in rats, and how effective the use, as supplementary, of Omega 3 (EPA) is in the management of side effects in atx treatment. A total of 72 and in each group 21-day Sprague Dawley male rats were used in the study. 6 groups were formed; group 1 was determined as the control group. 0.5 mg/kg atx was administered to group 2, 1 mg/kg atx to group 3, 0.5 mg/kg atx and 800mg/kg EPA to group 4, 1 mg/kg atx and 800mg/kg EPA to group 5, and 800mg/kg EPA to group 6. Weight, height and abdominal length measurements were taken weekly; euthanasia was applied to 4 rats in each group in the 3rd, 6th and 9th weeks, their blood samples were taken and Leptin, Nesfatin and Ghrelin were studied. The study revealed that low dose atx has a positive effect on growth; high dose atx and Omega 3 do not exert a significant effect on growth; high dose atx significantly increases Nesfatin levels compared to other groups in subacute period; and Omega 3 decreases Ghlerin levels significantly compared to other groups in subacute period. As a result, it has been considered that atx does not cause any retardation in growth and that Nesfatin increase may be responsible for lack of appetite in treatment. It has also been considered that Omega 3 does not cause weight gain, it decreases Ghlerin levels in subacute period, and its addition as supplement to ADHD treatment cannot have a significant effect in following up growth. 

Key words: ADHD, Atomoxetine, Omega 3, Nesfatin, Ghlerin