Diyabetik hastalarda sekonder korunmada aspirin ve Statin'in yeri
Aspirin and Statin's place at secondary prevention for diabetic patients
Yazar: NUR KAMER KAYA İNALKAÇ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM KELEŞ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Antikolesteremik ajanlar = Anticholesteremic agents ; Aspirin = Aspirin ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Koruyucu hekimlik = Preventive medicine ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Risk faktörlerinin yoğun modifikasyonu kardiyovasküler ve diyabet hastalarının sonuçlarını belirgin iyileştirmektedir. Ancak klinik pratikte hangi düzeyde sekonder koruma tedavisi hedefinin başarıldığı hem tüm dünyada hem de Türkiye'de yeterince bilinmiyor. Öncelikli olarak primer korunma tedavisinin diyabetes mellitus (DM) olan hastalarda uygulanma oranının değerlendirilmesi amaçlandı. İkinci olarak sekonder korunmanın düzeyiyle kardiyovasküler sonlanımlar arasındaki ilişkinin araştırılması hedeflendi.
Gereç ve Yöntem
6 primer/ sekonder korunma parametresinin; aspirin kullanımı, lipid kontrolü (LDL<70 mg/dL ya da statin tedavisi), kan basıncı kontrolü (<130 mm Hg sistolik, <80 mm Hg diyastolik), anjiyotensin- konverting enzim inhibitörü ya da anjiyotensin reseptör blokeri kullanımı, sodyum- glukoz kotranspoter 2 inhibitörü kullanımı, sigara içmeme statüsü ve fiziksel inaktivite olmak üzere; DM tanısı olan hastalarda uygulanmasının değerlendirilmesi hedeflenmiştir.  Cerrahpaşa Tıp Fakültesi'ndeki Kardiyoloji Anabilim dalında Koroner Yoğun Bakım ünitesinde akut koroner sendrom (AKS) nedeniyle yatışı yapılan 130 hasta DM ve/ veya bilinen sklerotik kardiyovasküler hastalığı olanlar çalışmaya kabul edilmiştir.
Çalışma 2 fazlı olup A fazında bu hastaların primer veya sekonder korunma hedeflerine ulaşma yüzdeleri incelenmiştir. B fazında ise hastaların sekonder korunma önerilerine uyumuyla, aspirin ve statin kullanmaya devam etmesiyle ortalama 3 yıllık takiplerinin sonunda herhangi bir yeni olay (AKS, serebrovasküler olay) gelişmesi arasındaki ilişki incelenmiştir. Birincil sonlanım noktası olarak kardiyovasküler ölüm, ölümcül olmayan inme, ya da akut koroner sendrom nedeniyle hospitalizasyon olarak belirlenmiştir.

Bulgular
Cox orantılı tehlike modelleri regresyon analizi, sekonder korunma başarısı ve akut koroner sendrom arasındaki ilişkinin belirlenmesi için kullanıldı. Faz A'da; DM olan hastaların %2'si tüm 5 primer/ sekonder korunma parametresini, %62'si ise 0-2 parametreyi başarmıştı.  Faz B'de takip edilen hastaların ise %13'ü tüm 6 sekonder korunma parametresine, %31'i ise 5 parametreye uyumu başardı. Aspirin kullanımına devam etme (%89) ile başarılır iken, statin kullanımı (%80) başarıldı. Ortalama 3 yıl takip sonrasında, 27 (%21) hastada birincil sonlanım noktası gelişti. Aspirin ve statin kullanan grupta 11 ölüm (%12) izlenirken, kullanmayan grupta 2 (%29) ölüm gerçekleşti. 

Sonuç
Aspirin ve statin kullanımının tüm nedenli ölüm ve akut koroner sendrom nedeniyle hastane yatış riskini azalttığı belirlenmiştir. Türkiye'de DM tanılı hastaların primer ve sekonder korunma önerilerine uyumunun iyileştirilmesinde ve aterosklerotik kardiyovasküler hastalığın engellenmesiyle sağlanacak yararda hala çok geride kalınmaktadır. Bu uyumun iyileştirilmesiyle kardiyovasküler olay yaşama riskinde azalma sağlanabilir.

Abstract:
Aim
Risk factor adjustment crucially improves outcomes for patients with diabetes mellitus and with/ without cardiovascular disease.Yet, the degree to which primary and secondary prevention treatment goals are achieved at clinical practice in Turkey is not known.

Material and Method
It is conducted as a 2-phase, prospective clinical trial. 130 patients with acute coronary syndrome, with / without known cardiovascular disease and diabetes mellitus were accepted to Cerrahpaşa Medical School Coronary Care Unit and into the trial.  Accomplishment of 6 primary/ secondary prevention parameters; being aspirin use, lipid control, blood pressure control (<130 mm Hg systolic, < 80 mmHg diastolic), antihypertensive drug use, sodium- glucose cotranspoter 2 inhibitor use, nonsmoking status and physical activity was evaluated.
At the phase A of the trial, the degree of diabetes mellitus patients achieving primary pevention parameters was evaluated. At the phase B, the cox proportional hazards regression analysis was used to determine the relationship between secondary prevention achievement and myocardial infarction or stroke. The primary end point was cardiovascular death, all-cause death, hospitalization for acute coronary syndrome or cerebrovascular accident. 

Results
Of the 130 patients enrolled in Phase A, (%2) had accomplished 5, (%62) had accomplished 0-2 primary/ secondary prevention measures. Among the 130 patients in Phase B, 125 patients had complete data on the secondary prevention measures and especially on the aspirin and statin use. After 36 months the primary endpoint occurred in 27 of 125 (%21) patients. 11 (%12) deaths were observed in the aspirin and statin user group versus 2 deaths (%29) in the non-user group. 

Conclusion
Aspirin and statin use was associated with a reduced risk of the combined death or hospitalization for acute coronary syndrome end point. These findings indicate that significant opportunities exist to improve the quality of cardiovascular primary and secondary prevention care in Turkey. This improvement could lead to reduced risk of cardiovascular events.