Ortaokul öğrencilerinin çevre ve alan ile ilgili kavram imajlarının ve kanıt şemalarının araştırılması
Investigation of secondary school students' concept images and proof schemes about perimeter and area
Yazar: ÖZLEM GELİCİ
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN BAHADIR YANIK
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Alan çözümlemesi = Field solution ; Kanıt şemaları = Evidence schemes ; Kavram imajı = Consept image ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Çevre = Environment ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Bu araştırmanın amacı ortaokul (5, 6, 7 ve 8. sınıf) öğrencilerinin çevre ve alan ile ilgili kavram imajlarının ve kanıt şemalarının uygulanan öğretim seanslarıyla nasıl değiştiğinin araştırılmasıdır. Araştırmanın katılımcılarını belirlemek amacıyla bir ortaokulda öğrenim gören 170 öğrenciye yazılı değerlendirme aracı uygulanmıştır. Öğrencilerin yanıtları incelendikten sonra her sınıf düzeyinden ikişer kişi olmak üzere toplam sekiz öğrenci katılımcı olarak belirlenmiştir. Araştırmanın verilerini yazılı değerlendirme aracına verilen yanıtlar, öğrencilerle uygulama öncesi ve sonrası yapılan klinik görüşmeler, bireysel öğretim seanslarının ses ve video kayıtları, öğrencilerin bireysel öğretim seansları kapsamındaki yazılı çalışmaları ve araştırmacının tutuğu alan notları ile günlükler oluşturmaktadır. Uygulama öncesinde katılımcıların çevre ve alan kavramları ile ilgili kavram imajlarının formal tanımlardan oldukça uzak ve sınırlı olduğu belirlenmiştir. Ayrıca katılımcıların dışsal ve deneysel kanıt şemalarını kullandıkları, analitik kanıt şemasının ise kullanılmadığı görülmüştür. Bireysel öğretim seansları süresince yapılan çevre ve alan kavramına yönelik etkinlikler ile araştırmacının onları düşüncelerinin doğruluğunu savunmaya yönlendirmesiyle birlikte katılımcıların kavram imajlarının ve kanıt şemalarının değişime uğradığı belirlenmiştir. Uygulama sonrasında katılımcıların çevre ve alan ile ilgili kavram imajlarının formal tanımlara uygun hale geldiği, kavram imajlarındaki sınırlılıkların büyük oranda giderildiği tespit edilmiştir. Katılımcıların düşüncelerinin doğruluğunu savunurken kullandıkları kanıt şemaları da farklılaşmıştır. Katılımcıların dışsal kanıt şeması kullanımının oldukça azaldığı, deneysel ve analitik kanıt şeması kullanımının ise arttığı görülmüştür. 
Anahtar Sözcükler: Kavram İmajı, Kanıt Şeması, Öğretim Deneyi, Çevre, Alan

Abstract:
The aim of this research is to investigate how the concept images and proof schemes of secondary school (5th, 6th, 7th and 8th grade) students about perimeter and area change with the applied teaching episodes. In order to determine the participants of the research, a written assessment tool was applied to 170 students studying in a secondary school. After examining the answers of the students, a total of eight students, two from each grade level, were determined as participants. The data of the research consists of the answers given to the written assessment tool, the clinical interviews with the students before and after the application, audio and video recordings of the individual teaching episodes, the written works of the students within the scope of the individual teaching episodes, the field notes and diaries taken by the researcher. Before the application, it was determined that the concept images of the participants about the perimeter and the area were quite far from the formal definitions and were limited. In addition, it was observed that the participants used external and experimental evidence schemes, while the analytical proof scheme was not used. It has been determined that the concept images and proof schemes of the participants have changed with the activities conducted during the individual teaching sessions on the concept of perimeter and area and the researcher guiding them to defend the correctness of their thoughts. After the application, it was determined that the concept images of the participants about perimeter and area became suitable for the formal definitions, and the limitations in the concept images were largely eliminated. Proof schemes used by the participants in defending the correctness of their thoughts have also differed. It was observed that the use of the  external proof schemes of the participants decreased considerably, while the use of experimental and analytical proof schemes increased.
Keywords: Concept Image, Proof Scheme, Teaching Experiment, Perimeter, Area