Anadolu Üniversitesi açıköğretim sistemi önlisans programlarında etkinlik: İstenmeyen çıktılarla aylak tabanlı veri zarflama modeline dayanan bir araştırma
Efficiency in Anadolu University open education system associate programs: A research based on slack-based measure data envelopment model with undesirable outputs
Yazar: BİLAL SARAÇ
Danışman: PROF. DR. NESRİN ALPTEKİN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Açıköğretim = Open education ; Açıköğretim sistemi = Open education systems ; Etkinlik = Efficiency ; Hiyerarşik kümeleme = Hierarchical clustering ; Tobit model = Tobit model ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis ; Veri zarflama yöntemi = Data envelopment method ; Önlisans eğitimi = Pregraduate ; Önlisans programı = Pregraduate programme

Özet:
Eğitime yönelik artan sosyal talep, diğer yanda da zamanın, fiziksel ve maddi imkânların kısıtlı olması, eğitim sisteminin genişlemesine ve yeni alternatiflerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu alternatiflerden biri öğrenme ve öğretmede kullanılan bilgileri, materyalleri özgürce ve açıkça paylaşma felsefesini vurgulayan açık öğretim; diğeri ise bilişim sistemleri ve internet ile harmanlanan, kurumsal temele dayanan ve formal (yapılandırılmış) eğitim biçimi sunan uzaktan eğitimdir.
Bu çalışma, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemindeki önlisans programlarının 2016-2017, 2017-2018, 2018-2019 eğitim-öğretim yılları güz ve bahar dönemlerindeki göreli etkinliklerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. İkincil olarak önlisans programlarının göreli etkinliği üzerinde rol oynayan diğer faktörleri araştırmak ve bu değişkenlere göre benzer performansa sahip programları belirlemek amaçlanmıştır.
Çalışma kapsamında, Açıköğretim Sistemi önlisans programlarının etkinliklerinin değerlendirilmesinde kullanılan değişkenler ile birlikte oluşturulan etkinlik modeline ve etkinlik üzerinde rol oynadığı düşünülen açıklayıcı değişkenlere yer verilmiştir. Aylak Tabanlı Veri Zarflama Analizi İstenmeyen Çıktı Modeli ile Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi önlisans programlarının etkinlik değerlerine göre sıralamaları yapılmıştır. Panel Tobit Model ile etkinlik üzerinde rol oynayan diğer değişkenler varsayımlar doğrultusunda ortaya konmuş, benzer etkinlik performansı gösteren programlar Hiyerarşik Kümeleme Analizi ile belirlenerek sonuçlar raporlaştırılmıştır.

Abstract:
Increasing social demand for education, on the other hand, limited time, physical and financial opportunities caused the expansion of the education system and emergence of new alternatives. One of these alternatives is open education that emphasizes the philosophy of sharing the information and materials used in learning and teaching freely and openly, and one is distance education that offers a formal (structured) form of education blended with information systems and the internet.
This study was carried out to determine the activities of associate degree programs in Anadolu University Open Education System in the fall and spring semesters of 2016-2017, 2017-2018, 2018-2019 academic years. Secondly, it is aimed to investigate other factors that play a role in the efficiency of associate degree programs and to determine programs with similar performance according to these variables.
Within the scope of the study, composed of the efficiency model together with the variables to be used in evaluating the activities of the Open Education System associate degree programs and explanatory variables that are thought to play a role on the efficiency are included. Anadolu University Open Education System associate degree programs are ranked according to their effeciency values, by the Slack-Based Measure Data Envelopment Analysis. Other variables that played a role in the efficiency were put forward in line with the assumptions by the Panel Tobit Model, and programs with similar efficiency performance were determined by Hierarchical Cluster Analysis.