Lokmân sûresindeki ahlâkî ilkelerin eğitim psikolojisi açısından tahlili
Analysis of moral principles in the Surah Lokmân in terms of educationel psychology
Yazar: HACER BAKAN
Danışman: DOÇ. DR. ŞABAN KARASAKAL
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Ahlak = Morality ; Eğitim = Education ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Lokman suresi = Lokman sura ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
Yüce Allah, insana pek çok nimet vermiş ve buna mukabil onu yaptıklarından sorumlu tutmuş; kendisine yaptıklarının hesabının sorulacağını ve karşılığının verileceğini bildirmiştir. İnsanın bir rehbere ihtiyacı olduğu için yüce Allah, peygamberleri aracılığı ile insanlara yapmaları ve terk etmeleri gereken şeyleri ihtiva eden mesajlarını iletmiş ve bu mesajlarla insanları eğitmeyi, onları hem dünyada hem de ahirette mutlu etmeyi murat etmiştir. Bunu Kur'ân'ın genelinde görmek mümkün olduğu gibi özelde Lokmân sûresinde bu gayenin yoğun bir şekilde işlendiği görülmektedir. 
Hz. Lokmân kişiliğiyle iz bırakan önemli şahsiyetlerden biridir. Kur'ân'ın bir bölümünde onun hikmetine, nasihatlerine yer verilmiş ve sûre onun adıyla anılmıştır. Yaşadığı toplum içinde muhakeme gücü, tutum ve davranışları ile sevgi saygıyla karşılanmıştır. Kendine hikmet verildiği zikredilen Hz. Lokmân bu değerleri benimsemenin ona uygun hareket etmenin aile bireyleri ve cemiyet için ne kadar önemli olduğunu göstermiştir. Hz. Lokmân oğluna hitap ederek zikrettiği öğütler umumidir, hz. Lokmân'ın dilinden Cenab-ı Hakk'ın kullarına iletmek istediği mesajlardır. Bu öğütler kapsamında, Allah'a şirk koşulmaması, anne babaya itaat edilmesi ve itaatte sınırların nasıl olması gerektiği, yapılan iyi-kötü tüm davranışların –hardal tanesi kadar da olsa- karşılığının mutlaka olduğu, iyiliği tavsiye etme, kötülükten sakındırmanın gerekliliği, başa gelen olumsuz durumlar karşısında sabırlı olunması gerektiği, insanlara karşı gösterilen kibrin kötülüğü gibi hususlara dikkat çekilmiştir.

Abstract:
Almighty Allah has given man many blessings and, in turn, made him responsible for what he has done; He informed him that he would be held accountable for his actions and that he would be rewarded. Since man needs a guide, Almighty Allah conveyed his messages, including what they should do and what they should leave, through his prophets, and he intended to educate people and make them happy both in this world and in the afterlife. As it is possible to see this in the Qur'an in general, it is seen that this aim is intensely processed during the surah Luqman in particular. 
Prophet Luqman is one of the important personalities who left a mark with his personality. In a part of the Qur'an, his wisdom and advice are included and he is named after him. In the society he lived in, his reasoning power, attitudes and behaviors were met with love and respect. Lokmân's wisdom mentioned in the surah is the values inherent in every human being that he cannot always reveal. Prophet  Luqman has shown how important it is for family members and society to adopt these values and act accordingly.
Although Luqman (pbuh) seems to be giving advice to his son, the advice here is general and there are lessons to be learned. These are: not to associate partners with Allah, to obey parents and how the limits of this obedience should be, to have a reward for all actions - even if it is as small as a mustard seed - to order goodness and to forbid evil, to be patient in the face of negative situations. Attention has been drawn to the issues stated as the evil of arrogance towards people.