Alt yazı çevirisi kapsamında çeviri sürecinin ve çevirmenlerin çalışma koşullarının analizi
Analysis of the translation process and working conditions of translators within the scope of subtitle translation
Yazar: BURCU ASLANKILINÇ
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ERSOY
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çeviribilim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation

Özet:
Dünyada ve ülkemizde görsel-işitsel çeviriye ihtiyacın gitgide arttığı görülmektedir. Görsel-işitsel çevirinin ve Türkçe çeviri seçeneğinin sunulduğu platformlar artmakta ve bir ürüne eklenen çeviri sayısı çeşitlenmektedir (alt yazı, dublaj gibi). Teknolojinin gelişmesi ve yaygın internet kullanımının artması da görsel-işitsel ürünlere ulaşımı kolaylaştırmış ve hızlandırmıştır. Ürünlerin anlaşılırlığını etkileyen dilsel farklılıkların aşılması, görsel-işitsel çeviri türleri sayesinde mümkün olmaktadır ve bu gereksinimi en hızlı karşılayan çeviri türünün de alt yazı çevirisi olduğu görülmektedir. Günümüzde görsel-işitsel çeviri faaliyetleri kapsamında özellikle alt yazı çevirisinin artması, bu konuda daha fazla araştırma ve geliştirme yapılmasını gerektirmektedir. Yapılan alanyazın taramasında, alt yazı çevirmenlerinin teknolojiyle paralel olarak gelişen alt yazı çeviri sürecindeki rollerinin ve çalışma koşullarının nasıl bir değişim gösterdiği konusunda bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu konuya ışık tutmak amacıyla, sahadaki çevirmenlerin alt yazı çevirisi yaparken yaşadıkları sürecin ve içinde bulundukları çalışma koşullarının avantaj ve dezavantajlarıyla ortaya konması çeviribilim açısından elzemdir. Bu çalışma kapsamında alt yazı çevirisi ve alt yazı çevirmeni betimleyici yöntem ile incelenmiştir. Sonrasında alt yazı çevirmeninin çeviri sürecindeki rolünü ve çalışma şartlarını araştıran anket, tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir Sonuç olarak teknolojinin ve çeviri şirketlerinin tutumlarının, alt yazı çevirmenlerinin süreçteki rolünü ve çalışma koşullarını belli oranlarda olumlu ve olumsuz olarak etkilemiş olduğu saptanmıştır ve alana katkı olması amacıyla öneriler sunulmuştur.

Abstract:
It is seen that the need for audiovisual translation is increasing in the world and in our country. Platforms where audiovisual translation and Turkish translation options that are offered are increasing and the number of translations added to a product is diversifying. The development of technology and the increase in widespread internet use have also made access to audiovisual products easier and faster. Overcoming linguistic differences is possible thanks to audiovisual translation types, and it seems that the type of translation that meets this need most quickly is subtitling. The increase in subtitling requires more research and development on this subject. In the literature review, no study has been found on how the roles and working conditions of subtitle translators in the subtitling process have changed. To shed light on this issue, it is essential for translation studies to reveal the process experienced by translators in the field while subtitling and the working conditions they are in, with their advantages and disadvantages. On this study, subtitling and subtitle translator were examined with the descriptive method. Afterwards, the survey investigating the role and working conditions of the subtitle translator in the translation process was evaluated using the thematic analysis method. As a result, it has been determined that technology and the attitudes of translation companies have positively and negatively affected the role and working conditions of subtitle translators in the process to a certain extent, and suggestions have been presented to contribute to the field.