2008 küresel krizi sonrası Türkiye'de uygulanan para politikalarının enflasyon üzerine etkisi
The effect of monetary policies on inflation in Turkey after the 2008 global crisis
Yazar: NEZAHAT BÜŞRA ATASOY
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE DURGUN KAYGISIZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Dünya ekonomisinde geçtiğimiz çeyrek asırda önemli derecede finansallaşmanın yaşandığı belirlenmiştir. Yaşanan bu finansallaşmanın hızlanmasının etkisi ile de finansal krizlerin meydana geldiği gözlemlenmektedir. Yaşanmış olan bu krizlere para politikası vasıtasıyla tepki verebilmek adına pek çok çalışma düzenlenmiştir. Bu çalışmada ise Küresel Kriz Sonrası Türkiye'de Uygulanan Para Politikaları ve Enflasyon Üzerine Etkileri bakımından değerlendirmesi ve analizi yapılmıştır. Çalışma yapılırken ilk olarak paranın tanımı, para politikası, para politikasının amaçları ile araçları üzerinde durulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde ise parasal aktarım kanalı ile para politikalarının fiyatlara etkisi- 2008 küresel krizi öncesi ve sonrası uygulanan para politikaları incelenmiştir. Çalışmanın son kısmında ise 2008 küresel krizi sonrası Türkiye'de uygulanan para politikalarının enflasyon üzerine etkisinin araştırılabilmesi amacıyla enflasyonu temsilen manşet enflasyonu yani tüketici fiyat endeksi, para politikalarını temsili için ise politika faizi, para arzı ve son olarak da döviz kuru değişkenlerinin logaritması ve kukla değişkenleri de alınarak modele dahil edilmiştir. 2010 senesinin mayıs ayından başlanarak 2023 senesinin haziran ayına kadar olan dönem aylık veriler ve düzey formları baz alınarak zaman serisi analizleri ile test edilmiştir. Elde etmiş olduğumuz sonuçlar döviz kuru hariç beklentilerle ve literatürle uyumlu çıkmıştır. Çalışmada öncelikle birim kök testi yapılarak değişkenlerin durağanlığı test edilmiştir. Bütün değişkenlerin birinci farkında durağan çıkması nedeniyle aralarındaki ilişkiyi incelemek için Johansen Eş bütünleşme testi yapılmıştır.  Değişkenler uzun dönemde eş bütünleşik çıkmıştır. Hata düzeltme modeli katsayısı beklenildiği gibi negatif ve istatistiki olarak anlamlı bulunmuştur.

Abstract:
It has been determined that a significant financialization has been experienced in the world economy in the last quarter century. It is observed that financial crises have occurred as a result of the acceleration of this financialization. Many studies have been organized in order to respond to these crises through monetary policy. In this study, the evaluation and analysis of the Monetary Policies Implemented in Turkey After the Global Crisis and its Effects on Inflation were made. While doing the study, first of all, the definition of money, monetary policy, aims and tools of monetary policy were emphasized. In the second part of the study, the monetary transmission mechanism and the monetary policies implemented in Turkey after 2000 were examined. In the last part of the study, in order to investigate the effect of monetary policies implemented in Turkey after the global crisis on inflation, headline inflation, that is, consumer price index, to represent inflation, and the logarithm of policy interest, money supply and finally exchange rate variables to represent inflation, were included in the model, and the period from May 2010 to June 2023 was tested with monthly data and level forms. The results we have obtained are consistent with the expectations and the literature, excluding the exchange rate. In the study, first of all, the stationarity of the variables was tested by performing the unit root test. Since all the variables were stationary at the first difference, the Johansen cointegration test was used to examine the relationship between them. The variables are cointegrated in the long run. The error correction model coefficient was found to be negative and statistically significant as expected.