Sorunlarla başa çıkmada Kur'an-ı Kerim'deki peygamber duaları (Din görevlileri örneği)
Prophets' prayers in the Qur'an in to cope with stress (troubles) (A study on religious officers)
Yazar: ESRA BİRCAN
Danışman: DOÇ. DR. M. NACİ KULA
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Din görevlileri = Religious officials ; Din psikolojisi = Religious psychology ; Dini başa çıkma = Religious coping ; Dua = Prayer ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Peygamberler = Prophets ; Psikolojik sorunlar = Psychological problems ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışma, din görevlilerinin sorunlarla başa çıkmada Kur'an'ı Kerim'de yer alan peygamber dualarına başvurma durumlarını; bu duaların sorunlarla başa çıkma tutumları içindeki yerini incelemeyi amaçlamaktadır.
Kur'an, kendisine inananlar için yaşamlarına her yönü ile rehberlik etmek için vardır. Kur'an bireylerin hayatında farklı düzeylerde olsa da anlamlandırıcı ve şekillendirici etkiye sahiptir. Kur'an, insanların duygu alanı psikolojik durumları üzerinde de oldukça önemli etkiler oluşturmaktadır. Peygamberler, vahyi bilgiyi insanlara aktaran, dini yaşam pratiğinin örnekliğini en doğru şekilde yapan kişilerdir. Dua da dini başa çıkmada en çok başvurulan yöntemdir.
Çalışmamızda insanlar için değerli olan, anlam ifade eden Kur'an, peygamber ve dua algısını bütüncül olarak kuşatan Kuran'da yer alan peygamber dualarının sorunlarla başa çıkmadaki yerini ele almaya çalıştık. Alan çalışmamızda, aldıkları eğitim ve meslekleri gereği Kur'an'la en çok irtibat halinde olduğunu düşündüğümüz din görevlileri ile görüşmeler yaptık. Din görevlilerinin Kur'an'da yer alan peygamber dualarını biliyor olmalarının duygu ve düşünce dünyalarına, yaşam pratiklerine bir etkisi var mı? Varsa bu etkiler psikolojik iyilik durumlarına olumlu katkılar sunuyor mu? Öğrencileri ya da çevreleri ile bu duaları paylaşıyorlar mı? Bu paylaşımın dini ve psikolojik tecrübeleri nelerdir? Bu ve benzeri sorularla yaptığımız alan çalışması ile konumuzu ele almaya çalıştık.
Çalışmamız teorik ve alan çalışması olarak iki ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde teorik çalışma olan, dua, başa çıkma, dini başa çıkma, peygamber duaları teorik çalışmaları; ikinci bölümde Kütahya İl Müftülüğünde çalışan 35 din görevlisi ile yapılan görüşmelerin yer aldığı alan çalışması yer almaktadır.
Çalışmamızda, Kur'an'daki Peygamber dualarının din görevlileri tarafından bilinme düzeylerinin ve din görevlilerinin sorunlarla başa çıkma süreçlerinde peygamber dualarına baş vurma tutumlarının farklılıklar gösterdiği gözlemlenmiştir. Dini başa çıkma yöntemi olarak Kur'an'daki peygamber dualarına baş vuran din görevlilerine bu duaların olumlu psikolojik ve işlevsel katkılar sunduğu görülmüştür.
Bu çalışma, sorunlarla başa çıkma süreçlerinde Kur'an'daki peygamber dualarından destek alan din görevlilerinin olumlu katkılar elde ettiğini ortaya koymuştur. Ayrıca çalışma din görevlileri tarafından Kur'an'daki peygamber dualarının bilinme düzeyleri, bilinme şekli ve sorunlarla başa çıkmada Kur'an'daki peygamber dualarına başvurma tutumları ile ilgili bilgi edinilmesini sağlamıştır.
Kur'an'ı Kerimdeki dua ve peygamber duaları başa çıkma süreçlerine olumlu katkılar sunacak önemli işlevsel içeriğe sahiptir. Bu içerikten en verimli şekilde istifade edilebilmesi için örneklem grubunun daha geniş olduğu Kur'an kursu öğreticilerini, farklı sosyal alanlardaki kişileri de kapsayıcı çalışmalar yapılmalıdır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda Kur'an eğitim ve öğretimi içinde, Kur'an'daki peygamber dualarına, sorunlarla başa çıkmayı destekleyici yönü ile de yer verilmelidir.

Anahtar kelimeler: Başa çıkma, Dini Başa çıkma, Kur'an'daki Peygamber Duaları, Din Görevlileri

Abstract:
The aim of this study is to investigate the status of religious officials in the application of the prayers of the prophets in the Quran. It aims to examine the place of these prayers in the attitudes of coping with problems.
The Qur'an exists for those who believe in it to guide every aspect of their lives. Although the Qur'an has different levels in the lives of individuals, it has a meaningful and shaping effect. The Qur'an also has a significant impact on the psychological state of people's emotions. Prophets are the people who pass the revelation to the people and make the example of the practice of religious life in the most correct way. Prayer is the most commonly used method of religious coping.
In our study, we tried to address the place of the prayers of the prophets in the Qur'an, which encompasses the perception of the Qur'an, the prophet and prayer in a holistic way, which is valuable to people and which makes sense. In our field study, we conducted interviews with religious officials who we think were most in contact with the Qur'an due to their education and professions. Does the fact that the clergy know the prayers of the prophets in the Qur'an have any effect on the worlds of emotion and thought, on life practices? If so, do these effects contribute positively to psychological well-being? Do they share these prayers with their students or their environment? What are the religious and psychological experiences of this sharing? With this and similar questions, we tried to address our issue with the field study.
Our study consists of two main parts as theoretical and field study. In the first part, the theoretical work, prayer, coping, religious coping, the prayers of the prophetic theoretical studies; In the second part, a field study including interviews with 35 religious officials working in Kütahya Provincial Mufti Office is located.
In our study, it was observed that the level of knowledge of the prayers of the Prophet in the Qur'an by the religious officials and the attitudes of the prayers to the prophetic prayers differed in the process of coping with the problems. It has been seen that these prayers offer positive psychological and functional contributions to religious officials who applied to the prayers of the prophet in the Qur'an as a method of religious coping.
This study revealed that the religious officials who received support from the prayers of the Qur'an in the coping process had positive contributions. In addition, the study provided information about the level of knowledge of the prayers of the prophets in the Qur'an, the way of knowing them and the attitudes of the prophet prayers in the Qur'an in dealing with problems.
The prayers and prayers of the Qur'an in the Holy Quran have important functional content that will contribute positively to the coping processes. In order to benefit from this content in the most efficient way, studies should be carried out to include the Qur'an course tutorials, where the sample group is larger, and people in different social areas. In line with the results obtained, the prayers of the prophet in the Qur'an should be included in the Qur'an education and training in terms of supporting the problems.

Key words: Coping, Religious Coping, Prayers of the Prophet in the Qur'an, Religious Officers