Yöneticilerin kişiliklerinin etik davranış algıları ve yönetim tarzları üzerindeki etkisinde örgüt kültürünün düzenleyici rolü
The moderator role of organizational culture on the effect of managers' personalities on ethical behaviour perceptions and management styles
Yazar: MEHMET KAYSERİLİ
Danışman: PROF. DR. BELİZ ÜLGEN
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Araştırmanın amacı yöneticilerin etik davranış algıları ve yönetim tarzları üzerinde
Enneagram kişilik tiplerinin etkisini ve bu ilişkide örgüt kültürünün düzenleyici bir
rolünün olup olmadığını incelemektir. Araştırmanın modelinde yer alan yöneticilerin
Enneagram kişilik tiplerinin, etik davranış algısı ve yönetim tarzı üzerinde etkisinin
olduğu ve bu ilişkide örgüt kültürünün düzenleyici bir rolünün olduğu varsayılmıştır.
Modeli ve bu varsayımı sınamak için dört hipotez ve bu hipotezlerin alt hipotezleri test
edilmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntem ve tekniklerinden ilişkisel tarama modeli
kullanılmıştır. Araştırmanın evreni İstanbul'da bulunan ve özel sektörde faaliyet gösteren
işletmelerde çalışan yöneticilerden oluşmaktadır. Kolay ulaşılabilir örneklem yöntemi ile
araştırmaya 400 yönetici katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Enneagram
Kişilik Ölçeği, Etik Davranış Algısı Ölçeği, Yönetim Tarzları Ölçeği ve Örgüt Kültürü
Ölçeğini içeren ve 88 sorudan oluşan anket kullanılmıştır. İstatistiksel analizler için SPSS
22.0 ve AMOS paket programları kullanılmıştır. Hipotez testleri sonucunda Enneagram
kişilik tiplerinin yöneticilerin etik davranış algıları ve yönetim tarzları üzerinde etkisinin
olduğu ve bu ilişkide örgüt kültürünün düzenleyici bir rolünün olduğu sonuçlarına
ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kişilik, Enneagram, Etik Davranış, Yönetim Tarzı, Örgüt Kültürü.

Abstract:
The aim of the research is to examine the impact of Enneagram personality types on
managers' ethical behavior perceptions and management styles and whether
organizational culture plays a moderator role in this relationship. It is assumed in the
research model that managers' Enneagram personality types have an impact on their
ethical behaviour perceptions and management styles and that organizational culture
plays a moderator role in this relationship. Four hypotheses and their corresponding subhypotheses have been tested to exemine the model and this assumption. The relational
survey model from quantitative research methods and techniques was used in the study.
The universe of the research consists of managers working in businesses operating in the
private sector in Istanbul. A total of 400 managers, participated in the research using a
convenient sampling method. The research employed a questionnaire consisting of 88
questions was used as the data collection tool which included the Enneagram Personality
Scale, the Ethical Behavior Perception Scale, the Management Styles Scale and the
Organizational Culture Scale. SPSS 22.0 and AMOS software packages were used for
statistical analysis. As a result of hypothesis testing, it was found that Enneagram
personality types have an impact on managers' perceptions of ethical behavior and
management styles and that organizational culture plays a moderator role in this
relationship.
Key Words: Personality, Enneagram, Ethical Behaviour, Management Style, Organizational
Culture