Yeni normal süreçte gastronomi turistlerinin yöresel yemek tüketim alışkanlıklarının ve tutumlarının belirlenmesi
Determination of local food consumption habits and attitudes of gastronomy tourists in new normal process
Yazar: EMRE ÇELEBİ
Danışman: PROF. DR. MEHMET OĞUZHAN İLBAN
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Turizm = Tourism
Dizin: Gastronomi = Gastronomy ; Turistler = Tourists ; Tüketim alışkanlıkları = Consumption habits ; Yemek kültürü = Food culture ; Yemekler = Dishes ; Yöresel mutfak = Local cuisine ; Yöresel ürün = Local product ; Yöresellik = Localism

Özet:
Çin' in Wuhan kentinde ortaya çıkarak global bir salgına dönüşen Kovid-19 
salgını birçok sektörü olumsuz etkilemiştir. Geçmişte birçok krizden etkilenen turizm 
sektörü de getirilen seyahat kısıtlamaları ve turistlerin sağlık endişeleri gibi sebepler 
ile salgının etkilerini en fazla hisseden sektörlerden birisi olmuştur. Yapılan 
araştırmalara göre salgın sonrası dönemde turizm hareketlerinde ciddi düşüşler 
olduğu ortaya koyulmuş ve turizm faaliyetlerini sürdürmek isteyen bireylerin tatil 
tercihlerinde birtakım değişiklikler olacağı belirlenmiştir. Özellikle gastronomi 
turizminin bu süreçte hissedeceği etkilerin belirlenmesi ve buna bağlı olarak 
gastronomi turistlerinin yöresel yemek tüketim alışkanlıkları ve tutumlarının 
belirlenmesinin amaçlandığı bu çalışmada; bununla birlikte gastronomi turistlerinin 
pandemi döneminde değişiklik gösteren tatil tercihleri de incelenmiştir. Çalışmada 
nicel araştırma yöntemlerinden anket yöntemi tercih edilmiştir. 4 bölümden oluşan 
anket formu; Edremit Körfezi' ndeki ilçelerde uygulanmış; 316 anket formu veri 
setine dahil edilmiştir. Toplanan veriler SPSS programında incelenmiştir. Verilerin 
analizi için Independent Samples T test analizi, One Way ANOVA, Pearson korelasyon analizi ve basit doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Gerçekleştirilen 
analizlere göre; katılımcıların tatil tercihlerinde değişiklikler olduğu; bireysel 
turizmin öne çıktığı, yiyecek içecek işletmelerine yönelik tercihlerde azalmalar 
meydana geldiği ve bununla beraber gastronomi turizmine katılım isteğinde 
azalmalar meydana geldiği gibi sonuçlar ortaya konmuştur. Çalışmanın en önemli 
sonuçları arasında ise katılımcıların gastronomi turizmine katılım isteklerinde azalma 
meydana gelmesine rağmen yöresel yemek tüketim alışkanlıkları ve tutumlarının 
yüksek olmasıdır.
Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre turistik faaliyetlerde bulunmak isteyen 
bireylerin salgınla ilgili endişelerinin azaltılması için alınan hijyen tedbirlerinin daha 
etkin olması yönünde çalışmalar yapılması önerilmiştir. Bununla birlikte pandemi ile 
birlikte gastronomi turizmine ilginin azaldığı ancak yöresel yemek tüketiminin 
olumlu yönde olmasının çalışmanın değerli bir sonucu olduğu düşünülerek; yöresel 
yemeklerin daha fazla tanıtımının yapılarak artan ilginin bir fırsat olarak 
değerlendirilmesi gerektiği önerilmiştir.

Abstract:
The Covid-19 epidemic, which emerged in Wuhan, China and turned into a 
global epidemic, adversely affected many sectors. The tourism sector, which has 
been affected by many crises in the past, has also been one of the sectors that felt the 
effects of the epidemic most due to reasons such as travel restrictions and health 
concerns of tourists. According to the researches, it has been revealed that there are 
serious decreases in tourism movements in the post-epidemic period and it has been 
determined that there will be some changes in the holiday preferences of individuals 
who want to continue their tourism activities. In this study, it is aimed to determine 
the effects that gastronomy tourism will feel in this process and to determine the 
local food consumption habits and attitudes of gastronomy tourists; In addition, the 
holiday preferences of gastronomy tourists, which changed during the pandemic 
period, were also examined. In the study, the survey method, one of the quantitative 
research methods, was preferred. Questionnaire form consisting of 4 parts; It was 
applied in the districts of Edremit Bay; 316 questionnaire forms were included in the 
data set. The collected data were analyzed in the SPSS program. Independent 
Samples T test analysis, One Way ANOVA, Pearson correlation analysis and simple 
linear regression analysis were used for data analysis. According to the analyzes carried out; there are changes in the vacation preferences of the participants; It has 
been revealed that individual tourism comes to the fore, there is a decrease in the 
preferences for food and beverage businesses, and there is a decrease in the desire to 
participate in gastronomy tourism. Among the most important results of the study, 
although the participants' desire to participate in gastronomy tourism decreased, their 
local food consumption habits and attitudes were high.
According to the results obtained from the study, it has been suggested that 
studies should be carried out to make the hygiene measures more effective in order to 
reduce the concerns of the individuals who want to engage in touristic activities. 
However, considering that the interest in gastronomy tourism has decreased with the 
pandemic, but the positive consumption of local food is a valuable result of the 
study; It has been suggested that the increasing interest should be evaluated as an 
opportunity by promoting more local dishes.