Doğal afetler ekonomisi perspektifinde afetlerin ekonomik etkileri: Denizli bakır firmaları üzerine bir inceleme
Economic effects of disasters in the perspective of natural disaster economy: A study on Denizli copper companies
Yazar: HAMZA KOCATEPE
Danışman: DOÇ. DR. HİDAYET GİZEM ÜNLÜ ÖREN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Günümüzde doğal afetlerin yıkıcı sonuçları ile karşılaşmayan toplum neredeyse kalmamış durumdadır. Özellikle bir deprem ülkesi olan Türkiye de son yaşanan 6 Şubat depremleri sonrası İstanbul ve Anadolu'da birçok şehrin deprem riski açısından tekrar değerlendirilmesi ve önemler alınması gerekmektedir.  
Yapılan çalışmada teorik kavram ve yaklaşımların yanı sıra aktif diri fay haritaları, afet planları ve coğrafi bilgi sistemleri kullanarak, Denizli'de meydana gelebilecek bir depremin bakır ve kablo sanayi işletmelerine yol açacağı zararların, ekonomi ve yönetim bilimi ekseninde değerlendirilmesine olanak sağlayacak CBS çıkarımları ve Senaryo Bazlı Afet Risk Analizi içermektedir.  
Çalışmada öncelikle Denizli'de meydana gelebilecek bir doğal afette bakır ve kablo sanayii işletmelerinde ciddi bir tahribat görme riski ile karşı karşıya olduğu CBS analizleri ile ortaya konulmuştur. Bu anlamda Denizli bakır kablo sanayisi afet ekonomisi riskinin değerlendirmek üzere bir karar destek sistemi modeli geliştirilmiştir. Uygulamanın ilk aşamasında afet ekonomisi riski değişkenlerinin ağırlıkları Analitik Hiyerarşi Süreci yöntemi ile hesaplanmıştır. Tüm kriterler arasında en büyük ağırlık binanın dayanıksızlığına ait olduğu, en küçük ağırlığa sahip olan ağırlık tedarikçinin afet bölgesinde bulunması oranına ait olduğu ortaya çıkmıştır. Sonraki aşamada ise elde edilen ağırlıklar kullanılarak farklı senaryolara göre değerlendirme alternatifi sunan Web tabanlı dinamik bir karar destek sistemi geliştirilmiştir.

Abstract:
Today, there is almost no society that has not faced the devastating consequences of natural disasters. Especially in Turkey, which is an earthquake country, after the recent February 6 earthquakes, many cities in Istanbul and Anatolia need to be re-evaluated and precautions must be taken in terms of earthquake risk. 
In the study, by using active fault maps, disaster plans and geographical information systems, as well as theoretical concepts and approaches, GIS inferences and Scenario-Based Analysis will be used to evaluate the damages that an earthquake that may occur in Denizli will cause to copper and cable industry enterprises on the axis of economics and management science. Includes Disaster Risk Analysis. 
In the study, first of all, it was revealed through GIS analyzes that copper and cable industry enterprises are at risk of serious damage in the event of a natural disaster that may occur in Denizli. In this sense, a decision support system model has been developed to evaluate the disaster economic risk of Denizli copper cable industry. In the first stage of the application, the weights of disaster economy risk variables were calculated using the Analytical Hierarchy Process method. It was revealed that among all the criteria, the biggest weight belongs to the instability of the building, and the smallest weight belongs to the supplier's presence in the disaster area. In the next stage, a web-based dynamic decision support system that offers evaluation alternatives according to different scenarios was developed by using the obtained weights.