Duygu düzenleme ve iyi oluş arasındaki ilişkide akıllı telefon bağımlılığının aracı rolü
Mediating role of smartphone addiction in the relationship between emotion regulation and well- being
Yazar: SEVGİ ÇINAR
Danışman: PROF. DR. FULYA CENKSEVEN ÖNDER
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Akıllı teknoloji = Smart technology ; Akıllı telefonlar = Smartphones ; Bağımlılık = Dependency ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; PERMA modeli = PERMA model ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Teknolojik bağımlılık = Technological dependence ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being

Özet:
Bu çalışmada, PERMA İyi Oluş, olumsuz duygudurumu düzenleme beklentileri ve akıllı telefon bağımlılığı arasındaki doğrudan ilişkiler ile akıllı telefon bağımlılığının olumsuz duygudurumu düzenleme beklentileri ve iyi oluş arasındaki ilişkide aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2020-2021 eğitim-öğretim yılında öğrenimine devam etmekte olan ve çevrim içi ortamda ulaşılan 439 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Kwon, Kim, Cho ve Yang (2013) tarafından geliştirilen 'Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği Kısa Formu', Catanzaro ve Mearns (1990) tarafından geliştirilen 'Olumsuz Duygudurum Düzenlemesi Ölçeği', Butler ve Kern (2016) tarafından geliştirilen 'Beş Boyutlu İyi Oluş Modeli PERMA Ölçeği' ve bunun yanında araştırmacı tarafından hazırlanan 'Kişisel Bilgi Formu' kullanılmıştır. Verilerin analizlerinde değişkenler arası ilişkiler yapısal eşitlik modeli (YEM) ile analiz edilmiştir. Yapısal eşitlik modeli analizi AMOS 20 (Analysis of Moment Structures) istatistik programı aracılığıyla gerçekleştirilirken; değişkenlere ilişkin betimsel istatistik değerlerinin elde edilmesi ve değişkenler arasındaki korelasyon analizleri SPSS 20 (Statistical Package for the Social Sciences) programı ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular araştırmanın hipotezlerini destekleyerek değişkenler arasında anlamlı ilişkilerin varlığını ortaya koymuştur. Korelasyon analizleri, olumsuz duygudurumunu düzenleme beklentilerinin akıllı telefon bağımlılığı ile negatif yönde anlamlı, iyi oluş ile ise pozitif yönde anlamlı bir ilişki içinde olduğunu göstermiştir. Ayrıca, akıllı telefon bağımlılığı ve iyi oluş arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulgusu elde edilmiştir. Yapısal eşitlik analizlerinde ise değişkenler arasındaki ilişkileri gösteren yollar ve yapısal modele ilişkin sonuçlar olumsuz duygudurumu düzenleme beklentilerinin, akıllı telefon bağımlılığı ve iyi oluşun anlamlı bir yordayıcısı olduğunu göstermiştir.  Bununla birlikte akıllı telefon bağımlılığı, iyi oluşun anlamlı bir yordayıcısıdır. Yapısal eşitlik analizi yardımı ile test edilen mevcut araştırmadaki aracılık modeli ise bootstrapping (önyükleme) yöntemiyle 5000 yeniden örnekleme yoluyla test edilmiş, olumsuz duygudurumunu düzenleme beklentisinin PERMA iyi oluş üzerindeki dolaylı etkisinin anlamlı olduğu bulgusu elde edilmiştir. Olumsuz duygudurumunu düzenleme beklentileri ve iyi oluş arasındaki ilişkide akıllı telefon bağımlılığının kısmi aracılık rolünü üstlendiği bulgulanmıştır. Elde edilen bulgular alanyazın çerçevesinde tartışılarak, araştırmaya ve uygulamaya yönelik çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar kelimeler: Duygu düzenlene, olumsuz duygu düzenleme beklentileri, PERMA İyi Oluş, akıllı telefon bağımlılığı.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the direct relationships between PERMA Well-Being, negative mood regulation expectations and smartphone addiction, and the mediating role of smartphone addiction in the relationship between negative mood regulation expectations and well-being. The study group of the research consists of 439 university students who are continuing their education in the 2020-2021 academic year and can be reached online. As a data collection tool in the research, the 'Smartphone Addiction Scale Short Form' developed by Kwon, Kim, Cho and Yang (2013), the 'Negative Mood Regulation Expectancies Scale' developed by Catanzaro and Mearns (1990),   the 'Five-Dimensional Well-Being Model PERMA Scale (PERMA-Profiler)' developed by Butler ve Kern (2016) besides, prepared by the researcher 'Personal İnformation Form' were used. In the analysis of the data, the relations between the variables were analyzed with the structural equation model (SEM). Structural equation model analysis while performing the AMOS 20 (Analysis of Moment Structures) statistical program; the descriptive statistical values of the variables and correlation analysis between the variables were performed with the SPSS 20 (Statistical Package for the Social Sciences) program. The obtained findings supported the hypotheses of the research and revealed the existence of significant relationships between the variables. Correlation analysis showed that expectations of regulating negative mood were negatively correlated with smartphone addiction and positively correlated with well-being. In addition, a significant negative correlation was found between smartphone addiction and well-being. In the structural equation analyzes, the paths showing the relationships between the variables and the results of the structural model showed that negative mood regulation expectations were a significant predictor of smartphone addiction and well-being. However, smartphone addiction is a significant predictor of well-being. The mediation model in the current study, which was tested with the help of structural equation analysis, was tested with the bootstrapping method by 5000 resampling, and it was found that the indirect effect of the expectation of regulation of negative mood on PERMA well-being was significant. It has been found that smartphone addiction plays a partial mediating role in the relationship between negative mood regulation expectations and well-being. The findings were discussed within the framework of the literature, and various suggestions were made for research and practice.

Keywords: Emotion regulation, negative mood regulation Expectancies, Five-Dimensional Well-Being Model PERMA, smartphone addiction.