Orman alanlarındaki zamansal değişimlerin izlenmesi: İstanbul örneği
Monitoring temporal changes in forest areas: The case of Istanbul
Yazar: DAMLA IŞIL ZORLU
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN OĞUZ ÇOBAN
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Orman İnşaatı ve Transportu Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: CORINE-Biyotoplar projesi = CORINE-Biotops project ; Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Değişim = Change ; Uzaktan algılama = Remote sensing ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Orman ekosistemlerindeki değişimlerin belirlenmesi, izlenmesi ve değerlendirilmesi sürdürülebilir planlama ve yönetim için oldukça ciddi bir görevdir. Değişimlerin büyüklüğü ve değişimin yönü hakkında elde edilen veriler uygulamacılar için önemli bir karar desteği sunar. Bu çalışmada İstanbul ilinin orman alanlarındaki zamansal değişimlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma alanı, İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü operasyon alanı içindeki İstanbul il sınırlarını kapsamaktadır. Çalışma alanının büyüklüğü yaklaşık 500 bin hektardır. Bu alanda Çatalca, İstanbul, Bahçeköy, Kanlıca ve Şile Orman İşletme Müdürlükleri bulunmaktadır. Orman alanlarındaki değişimlerin belirlenmesi için CORINE (Coordination of Information on the Environment) arazi örtüsü ve orman amenajman plan verileri kullanılmıştır. ArcGIS'te overlay analizi yapılarak değişim verileri ve değişim matrisleri üretilmiştir. Değişim matrislerinden yıllar arasındaki değişimlerin büyüklüğü ve değişimin yönü belirlenmiştir. Çalışmada yapay yüzeyler, tarım alanları, orman alanları, sulak alanlar ve su kütlesi olmak üzere 5 temel arazi örtüsü sınıfındaki değişimler ortaya konulmuştur. Ayrıca, orman alanı sınıfındaki verilerin değişimleri detaylı olarak tespit edilmiştir. İstanbul ilinde 2000-2018 yılları arasında ana arazi örtüsü sınıflarındaki değişimler incelendiğinde, arazi örtüsü değişimlerinin yaklaşık 24000 hektar ile en çok orman arazi örtüsü sınıfında meydana geldiği anlaşılmaktadır. Bu dönemde ormanlık alanlar %8.7 oranında azalmıştır. Orman alanlarındaki bu değişimlerin %4.22'sinin yerleşim alanları, %4.45'inin tarım alanları yönünde olduğu görülmüştür. Sonuç olarak ormanlardaki artım ve büyüme dengesini bozmayacak, sürdürülebilir bir orman ekosistemi planlamasının önemli olduğunu düşünüyoruz. İstanbul ili orman örtüsünde 18 yılda (2000-2018) meydana gelen değişim verileri, bölgedeki planlama ve orman yönetimi konularında çalışma yapan uygulamacılar için altlık veri olarak kullanılabilecektir.

Abstract:
Identifying, monitoring, and evaluating changes in forest ecosystems is a very serious task for sustainable planning and management of forests. The data obtained about the size and the direction of the changes provide important decision support for the practitioners. In this study, it is aimed to determine the temporal changes in the forest areas of Istanbul province. The study area covers the provincial borders of Istanbul within the operation area of Istanbul Regional Directorate of Forestry and extend over an area of 500 thousand hectares. CORINE land cover and forest management plan data used to determine the forest changes. Change maps and change matrices were produced by performing overlay analysis in ArcGIS. In the study, changes in 5 main land cover classes have been revealed: artificial surfaces, agricultural areas, forest areas, wetlands, and water areas. When the changes in the main land cover classes in the province of Istanbul between the years 2000-2018 are examined, it is understood that the land cover changes occurred mostly in the forest land cover class about 24000 hectares. During this period, forest areas decreased by 8.7%. It has been observed that 4.22% of these changes in forest areas were in the direction of settlement areas and 4.45 of agricultural areas. As a result, it is emphasized that sustainable forest ecosystem planning is important to disrupt the increase and growth balance in the forests. These results will be able to be used as base data for practitioners who work in planning and forest management issues.