Üniversite öğrencilerinin mobil iletişim teknolojileri hakkındaki algılamaları
The perceptions of university students regarding mobile communication technologies
Yazar: ONUR YUMURTACI
Danışman: PROF. DR. MEHMET KESİM
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sinema Televizyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Faydalılık algısı = Usefulnes perception ; Görsel-işitsel medya = Visual-auditory media ; Hareketli iletişim = Mobile communication ; Mobil = Mobile ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Öğrenci algısı = Students perceptions ; Üniversite öğrencileri = University students ; İletişim = Communication ; İletişim teknolojisi = Communication technology

Özet:
Bu çalışma kapsamında Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin, mobil iletişim teknolojileri hakkındaki algılamaları araştırılmıştır. Bu amaç çerçevesinde literatür taraması gerçekleştirilmiş, mobil iletişim teknolojilerine ve kullanıcılarına ilişkin bilgilere ek olarak algı, tutum, algılama ve kullanım eğilimlerine ilişkin bilgi ve tanımlamalara erişilmiştir. Algılamalara ilişkin verilerin elde edilebilmesi için İletişim Ortamları Doğallığı Kuramı ve Teknolojinin Kabulü Modeli çerçevesinde bir kuramsal temel ve veri toplama aracı geliştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak öğrencilerle yapılan yarı yapılandırılmış bireysel görüşmeler kullanılmıştır. Elde edilen veriler tematik analiz yoluyla incelenmiş, bulgular kuramsal temel ve alanyazın ile ilişkili olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular arasında üniversite öğrencilerinin mobil iletişim teknolojileri hakkındaki algılamalarında eşzamanlılığın ve sesli iletişimin öncelik taşıdığı, yüz mimikleri ve vücut dilinin yansıtılması ile mekan ortaklığının ise aranan nitelikler olmadıkları tespit edilmiştir. Katılımcıların ifadelerinin tematik analiz yoluyla yorumlanmasıyla katılımcıların öne çıkan kullanımları arasında bilgi erişimi, sesli eşzamanlı iletişim ve metin tabanlı gecikmeli iletişim çıkmıştır. Gerçekleştirilecek olan iletişimin yakın kişilerle mi yoksa tanıdık olunmayan kişilerle gerçekleştirileceği, katılımcılar için anındalık, yüz mimikleri ve vücut dilinin yansıtılması için belirleyici bir etken olmuştur. Cihaz sınırlılıkları, rahatsız edilmeme arzusu ve metin tabanlı iletişimin bazı katılımcılar tarafından yeterli, bazıları tarafından yetersiz görülmesi ise algılanan kullanışlılık ve algılanan kullanım kolaylığı olumsuz etkileyen etkenler olmuştur. Çalışma kapsamında İletişim Ortamları Doğallığı Kuramı, metin tabanlı iletişime olan yatkınlığı açıklamakta yetersiz kalırken Teknolojinin Kabulü Modeli, algılamaların ölçülmesi için etkili ölçütler sağlamıştır.

Abstract:
This study aims to determine the perceptions of university students regarding mobile communication technologies. A literature review was conducted regarding mobile communication technologies, their users, and perception. Designed as a descriptive case study, the opinions of students from the Anadolu University Faculty of Communication Sciences were obtained through a semi-structured open-ended interview. The interview questions were derived from a theoretical basis established through the Media Naturalness Theory and the Technology Acceptance Model. The data gathered was studied using thematic analysis, and the findings were evaluated with regards to both the theoretical framework of the study, and the literature in the field. The foremost findings were that participants perceived synchronicity and voice communication to be more important, while facial expressions, body language, and colocation were not sought qualities. The thematic analysis revealed that access to knowledge and information, voice communication, and asynchronous text based communication were the foremost uses for mobile communication technologies. Participants reported that the degree of closeness and intimacy was a determining factor in preference regarding immediacy, facial expressions, and body language. Perceived usefulness and perceived ease of use were heavily influenced by technical limitations of devices, unwillingness to be disturbed, and text based communication. Media Naturalness Theory was lacking in explanatory power regarding the lenience towards text based communication, while the Technology Acceptance Model was proven to be a powerful tool in determining user perceptions.