Ereğli (Konya) mutfak kültürü
Ereğli (Konya) cuisine culture
Yazar: EVREN NAS
Danışman: DOÇ. DR. YILMAZ SEÇİM
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts
Dizin: Gastronomi = Gastronomy ; Konya-Ereğli = Konya-Ereğli ; Yemek kültürü = Food culture

Özet:
Ereğli, tarih boyunca isminden söz ettirmiş Selçuklunun payitahtı Konya'nın merkez ilçeler
hariç en fazla nüfusuna sahip, birçok dinamiği bünyesinde barındıran bir ilçedir. Buna rağmen
akademik çalışma ve özellikle gastronomi temalı çalışmaların neredeyse yok denilecek kadar az
olması çalışmanın hazırlanmasını gerekli kılmıştır. Çalışma, yemek kültürü, kullanılan alet ve
ekipmanlar, yapılan, unutulan yemekler, dönemsel hazırlıklar, özel günlerde yapılanlar,
unutulan adetler gibi konuları ele almıştır. Ereğli (Konya) Mutfak Kültürü üzerine yoğunlaşan
bu tez, nitel bir çalışmadır ve yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak
gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar, Ereğli'nin 87 mahallesinden özellikle temsil edici olduğu
düşünülen 20 mahallede yaşayan 40 yaş üstü bireyler arasından 46 kişi olarak belirlenmiştir.
Veri analizi sürecinde, nitel veri analizi teknikleri kullanılmış ve betimsel analiz yöntemi tercih
edilmiştir. Ereğli'nin zengin tarihinden beslenen mutfak kültürü, coğrafi konumu ve sosyal
dinamiklerin bir sonucu olarak şekillenmiştir. Mahalle seçimi yapılırken Ereğli'nin sosyolojisi
dikkate alınarak mümkün olduğunca homojen bir yapı oluşturulmaya çalışılmıştır. Ereğli'de
yaşayanların geleneklerine, günümüze göre daha sıkı bağlı olduğu gözlemlenmiştir. Özellikle
düğün cenaze gibi özel günlerde sosyolojik ve ekonomik sebeplerden kaynaklı değişimler söz
konusudur. Geçmişte yokluktan, yapılan yemeklerin günümüzde neredeyse hiç yapılmadığı
görülmektedir. Özellikle kışlık ürün hazırlığında, şehir merkezi ya da dışarı mahalle ayrımı
olmaksızın hemen her hanenin ya kendisinin ürünleri yaptığı ya da güvendiği birinden bu
ürünleri tedarik ettiği sonucuna varılmıştır. Kullanılan mutfak aletlerinin günümüz şartlarına
uygun olarak değiştiği kaynak kişilerce de doğrulanmıştır. Coğrafi işaretli ürünlerin bazılarının
bölge halkı tarafından pek bilinmediği de çalışma kapsamında görülmüştür.

Abstract:
Ereğli, a city with the highest population outside the central districts of Konya, has historically
been a prominent seat of the Seljuks and is rich in cultural diversity. Despite this, the scarcity of
academic studies, particularly those focusing on gastronomy, necessitated this research. This
study addresses various aspects, including food culture, the tools and equipment used, forgotten
dishes, periodic preparations, special occasions, and lost customs. This thesis, concentrating on
the culinary culture of Ereğli (Konya), is a qualitative study conducted using semi-structured
interviews. Participants were 46 individuals over the age of 40 from 20 neighbourhoods thought
to be representative of Ereğli's 87 eighborhoods. Qualitative data analysis techniques were
employed in the data analysis phase, with a preference for descriptive analysis methods. The
culinary culture of Ereğli, enriched by its rich history, has been shaped by its geographical
location and social dynamics. In selecting neighborhoods, the sociology of Ereğli was considered
to create as homogeneous a structure as possible. It has been noted that Ereğli's residents
adhere more closely to their traditions compared to contemporary norms. Changes due to
sociological and economic factors are particularly noticeable during special events such as
weddings and funerals. Dishes once prepared during times of scarcity are seldom made today.
In preparing winter provisions, it was found that almost every household, regardless of location,
either produced these items themselves or obtained them from a trusted source. The study also
confirmed that modern kitchen utensils have replaced traditional ones. Furthermore, it was
observed that some geographically designated products are not well recognized by the local
population.