Somatotip özellikler açısından bazı motorik parametrelerin incelenmesi
Examination of some motoric parameters based on somatotype features
Yazar: FAHRİ SAFA ÇINARLI
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMED EMİN KAFKAS ; DOÇ. DR. FERDA GÜRSEL
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Spor = Sports
Dizin: Anaerobik = Anaerobic ; Antropoloji-fiziksel = Anthropology ; Biyomotorik özellikler = Biomotoric properties ; Dikey sıçrama = Vertical jumping ; Egzersiz testi = Exercise test ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Kinantropometrik özellikler = Kinantopometric properties ; Motor beceri testleri = Motor skills tests ; Somatotipler = Somatotypes ; Spor = Sports

Özet:
Amaç: 
Somatotip vücut karakterlerinin biyomotor performans skorları üzerine etkisi olduğu bilinmektedir. Ancak spor branşlarının sahip oldukları farklı enerji metabolizmaları incelendiğinde bu konu hakkında literatürde farklı fikirler olduğu görülmektedir. Fiziksel aktivite ve somatotip karakterler açısından hem aerobik hem de anaerobik testlerin uygulanması ile güvenilir değerlerin ortaya çıkacağı ve tüm bu sonuçlarında alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı farklı somatotip karakterlerin bazı motor performans test skorları üzerine etkisinin incelenmesidir.
Materyal ve Metot: 
Bu çalışma düzenli antrenman programına katılmayan 56 kadın ve 150 erkek katılımcı üzerinde yürütüldü. Katılımcıların antropometrik ölçümleri alınarak Heath-Carter formülü ile somatotip vücut tipleri belirlendi. Motor performans testleri olarak; 30 metre koşu, yaylanarak sıçrama, wingate anaerobik güç, Yo Yo aralıklı toparlanma, pençe kuvveti ve esneklik testleri ölçüldü. 
Bulgular: 
Araştırmada mezomorfi vücut tipine sahip olan kadın ve erkek katılımcılarda esneklik, pençe kuvveti sağ ve sol performans skorları açısından diğer üç vücut tipine göre daha yüksek skorlara sahip olduğu bulundu. Aerobik kapasite skorlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edildi. Kadınlarda ektomorfi  (p=0.003) ve erkeklerde mezomorfi (p=0.000) vücut tipi lehine anlamlı istatistiksel farklılık tespit edildi. Diğer taraftan anaerobik güç değerlerinde de kadınlarda mezomorfi (p=0.038) ve erkeklerde endomorfi p=(0.013) lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edildi.
Sonuç: 
Sonuç olarak, farklı somatotip karakterlerin kadın ve erkek katılımcıların biyomotor performans skorları üzerinde istatistiksel anlamlı farklılığa sahip olduğu tespit edildi. Çalışmada uygulanan testler incelendiğinde farklı vücut tiplerinin lehine skorlar elde edildi. Bununla beraber, anaerobik güç ve kapasitenin ölçülmesinde kullanılan WAnT skorlarının mutlak kuvvetleriyle beraber relatif kuvvetlerinin de değerlendirilmesinin gerektiği tespit edildi.

Abstract:
Aim: 
It is known that there is an effect of somatotype body characters on biomotor performance scores. However, when sport branches which have different energy metabolism examined, literature shows that there are different ideas. Application of both aerobic and anaerobic tests to the different somatotype characters and physical activities would produce reliable data and contribute to the field. In this context, the aim of this study is to investigate the effects of different somatotype characters on some motoric performance test scores.
Material and Method: 
This study was performed on 56 female and 150 male participants who do not have habit of regular exercise. The anthropometric measurements of participants were determined by Heath-Carter formula.  As motor performance tests 30 m sprint, counter movement jump, wingate anaerobic power, Yo Yo intermittent recovery test, hand-grip strength, and flexibility (sit and reach) were measured.	
Results: 
In this study female and male participants who had mesomorph body type showed better scores than the ones with other three body types in terms of flexibility, hand grip-left and hand grip-right performance scores. But the difference was not found statistically significant (p>0.005). A statistically significant difference was found in aerobic capacity scores. These scores were higher in females with ectomorphic body type (p=0.003) but for male participants the higher performance was seen with mesomophic body type (=0.000). In the other hand, a similar significant difference was also found in anaerobic capacity scores. The females with mesomorphic body type showed higher scores (p=0.038) but for male participants the higher performance was seen with endomophic body type (=0.013). 
Conclusion:
 As result, in terms of biomotor performance scores, we found a statistically significant difference in the male and female groups according to their body types. For each kind of test performed in this study, the higher scores were obtained with different body types. Moreover, we determined that the relative power and capacity of WAnT which is used to measure both anaerobic power and capacity must be evaluated in addition to absolute power and capacity.