Kentsel kamusal mekan kullanımında cinsiyet güvenlik etkileşimi: Kadın için mekanın güvenliğinin Ankara örneğinde incelenmesi
Safe urban public space and gender issue: Assessment of safe public space for women in case of Ankara city
Yazar: NİLGÜN İNCEİŞ
Danışman: Y.DOÇ.DR. KÜBRA CİHANGİR ÇAMUR
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Dünya nüfusunun yaklaşık olarak yarısı kentlerde yaşamaktadır.Türkiye'de toplam nüfusun %64,9'u kentsel alanlarda yaşamakta olupbu nüfusun %49'u kadınlardan oluşmaktadır. nsanların kentselkamusal alanlardaki yaşama biçimleri sosyo-kültürel yapı, yaş vecinsiyet faktörlerine göre farklılık göstermektedir. Bu faktörler kentlerdehangi mekanların güvenli bir şekilde kullanılabileceğini belirlemekte veşekillendirmektedir. Bu tez çalışması kentli kadınlar için kamusalmekanların güvenliğini Ankara metropoliten alan örneğindeincelemektedir. Çalışma, toplumsal bakış açısıyla kadınların kentselkamusal mekanları güvenle kullanabilme biçimlerinin erkeklerden farklıolduğunu göstermeye çalışmaktadır. Ayrıca, bu çalışma kentselkamusal alanlarının kullanımının mevcut erkek egemen mekanorganizasyonunu yansıttığını, kadınlar için yeterince güvenli olmadığınıöngörmektedir. Kadınların büyük bölümü çalışma hayatlarında özelmekanlara sıkışmakta ve yalnız başlarına kamusal mekanları kullanmave zaman geçirme için fırsatları olmamaktadır. Güvenlik sorununuanaliz etmek amacıyla kullanılan araç, kadınlar tarafından kentselkamusal mekanlarda güvenli bir biçimde gerçekleştirebilen vegerçekleştirilemeyen aktiviteleri analiz etmek üzere oluşturulan alançalışmasıdır. Tüm dünya ülkelerinde, özellikle kentsel kamusalalanlarda cinsiyet duyarlı güvenli yaşam çevresinin ve olanaklarınınsağlanması, fiziki planlama açısından çözümü zor bir sorun/görev alanıolarak ortaya çıkmaktadır. Tezin sonuçları kentsel kamusal mekanlarınkadınların gereksinimleri ve talepleri doğrultusunda yeniden organizeedilmesi gerektiğini göstermektedir. Mekanların cinsiyet farklılığıolmaksızın eşit kullanımını desteklemek yönünde kent yönetimleri vekent plancıların, bugünkünden farklı, cinsiyet duyarlı yaklaşımlarayönelik kararlılık içinde olması gerekmektedir.

Abstract:
Nearly half of the world?s population lives in urban areas. In Turkey64,9% of the total population live in urban areas and 49 % of it is female.People?s everyday lives in urban public areas differ according to socialbackground, age and mostly to sex. These factors determine and shapewhich spaces in the city that can be used safely. This thesis deals withthe safe use of public space in everyday life of women in the case ofcapital city Ankara. The study uses a public life perspective and tries toshow how female use of urban space differentiates from males?. Also itis proposed in this study that urban space use patterns reflect theexisting male dominant space organization which is not safe to animportant extent for female. The most women are squeezed in privatespace to perform their productive and re productive activities and haveno opportunity to access and spend time in public spaces alone. A toolto analyze the safety issue is a questionnaire that is constructed toanalyze which activities could and couldn?t be carried out in urbanpublic space by women. The results of the thesis show that urbanpublic space, where access to it is seen as empowerment for women,need to be reorganized depending upon the needs and feelings of thewomen. Providing a safe living environment, especially in urban publicspaces, is a hard and difficult job all over the world. In order to supportan equitable use of space without sexual difference a new decisionshould be made about new physical planning approaches and urbanstructures.