Kasrik Boğazı ve Cizre arasında kalan alanın fiziki coğrafyası
Physical geography of the area between Kasrik George and Cizre
Yazar: EVİN EK SEVGİ
Danışman: PROF. DR. ALİ FUAT DOĞU
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Coğrafi özellikler = Geographical properties ; Dicle Nehri = Tigris River ; Fiziki coğrafya = Physical geography ; Kasrik Boğazı = Kasrik George ; Plato = Plateau ; Şırnak-Cizre = Şırnak-Cizre

Özet:
Cizre, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde Şırnak iline bağlı bir ilçedir. İlçenin
batısında İdil, doğusunda ve güneydoğusunda Silopi, kuzeyinde Güçlükonak ilçeleri
ve güneyinde ise Suriye uzanmaktadır. Tezin çalışma sahasını Cizre ve yakın
çevresi oluşturmaktadır. Bu tezin amacı ve çalışma sorusu Cizre ve yakın çevresinin
fiziki coğrafya (jeoloji, jeomorfoloji, klimatoloji, hidrografya, bitki örtüsü ve
toprak) özelliklerini incelemek ve bu alanı tanıtmaktır. Fiziki coğrafyanın bu alt
başlıklarının birbiri üzerindeki etkisi de önemlidir. Çalışma alanının kuzey -
kuzeydoğusunda bulunan Kasrik Boğazı, dikkat çeken yapısal morfoloji
şekillerinden olan dik yapılarla çevrilidir. Bu boğazın türü ise tektonizmaya da bağlı
olarak gelişen antesedant yarma vadidir. Bu boğaz çevresinde kaya taraçaları ve
taraça üzerini kaplayan alüvyon dolguları saptanmıştır.
Cizre ilçe merkezinin kurulduğu alan ve yakın çevresi ise Dicle Nehri
taraçalarıyla dikkat çekmektedir. Çalışma alanından geçen Dicle Nehri 4 seki
sistemi oluşturmuştur. 4 basamak halinde uzanan bu seki sistemleri alüvyon
dolguları üzerinde oluşmuş olup en üstteki seviye bazaltlarla örtülmüş ve yapısal
düzlükler oluşmuştur. Dicle Nehrinin sadece batı tarafında bulunan bu lav platosu
Suriye topraklarında da devam etmektedir.
Bu çalışma ile saptanan tüm bu morfolojik birim ve oluşumlar açıklanmaya
çalışılmıştır. Ayrıca sahanın daha iyi tanıtılması buranın turizm potansiyelini ortaya
çıkaracak ve arazinin daha doğru bir şekilde kullanılmasını sağlayacaktır. Bu durumIV
turizmin yanı sıra tarım ve hayvancılık gibi diğer beşeri coğrafya kollarını da
etkileyecektir.

Abstract:
Cizre is a district of Şırnak province in the Southeastern Anatolia Region. İdil
to the West of the district, Silopi to the east and southeast, the townships of
Güçlükonak to the north and Syria to the south. The study area of the thesis consists
of Cizre and its environment. The purpose and study question of this thesis is to
examine and introduce the physical geography (geology, geomorphology,
climatology, hydrography, vegetation cover and land) characteristics of Cizre and its
immediate surroundings. The impact of these subtitles of physical geography on each
other is also important. The Kasrik George, located in the north-northeast of the
study area, is surrounded by steep structures, one of the rare forms of structural
morphology on earth. The type of this strait is the antesedant splitting valley that
develops depending on the technism. Around this george, rock terrace sets and
quaternary fillings lying on the terrace set were identified.
The area where Cizre's center is located and its immediate surroundings draw
attention with the Tigris River's terrace sets. The Tigris River passing through study
area has formed a 4 terraces system. These bench systems, extending in 4 steps, were
formed on alluvial fillings and the lop level was coreved with basalts and structural
plains were formed. This lava plateau, located only on the West side of the Tigris
River, continues in Syrian lands.
All morphological units and formations determined by this study are tried to be
explained. In addition, better promotion of the area will reveal the tourism potential
of this place and will allow the land to be used more correctly. This will affect other
human geography branches such as agriculture and animal husbandry as well as
tourism.