Üniversite öğrencilerinde sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının sigara kullanımına etkisi
The effect of healty lifestyle behaviours on smoking of university students
Yazar: MEHMET CAN
Danışman: DOÇ. DR. ÜMMÜHAN AKTÜRK
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Sigara içme = Smoking ; Yaşam tarzı = Life style ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Amaç: Araştırma, üniversite öğrencilerinde sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının sigara kullanımına etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Araştırma kesitsel olarak yapılmıştır. Araştırma evrenini Gümüşhane Üniversitesi'nin 5 fakültesinde (Sağlık Bilimleri Fakültesi, İletişim Fakültesi, Edebiyat Fakültesi, Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi ve İlahiyat Fakültesi) belirlenen gören 8054 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemi ise güç analizi ile 832 öğrenci oluşturmuştur. Ancak veri toplama aşamasında 921 kişiye ulaşılmıştır. Veriler, Kişisel tanıtım formu, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği- II (SYBDÖ-II) ve Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde ortalama, yüzdelik dağılım, bağımsız gruplarda t testi, Ki kare testi, Regresyon analizleri kullanılmıştır.
Bulgular: Öğrencilerin sigara içme prevalansları %28 bulundu (S=258). Öğrencilerin SYBDÖ-II puan ortalaması 128.22 ±24.89, FNBT puan ortalaması da 2.64 ±2.42 olduğu tespit edilmiştir. Sigara kullanan öğrencilerin SYBDÖ-II ve alt boyut puan ortalaması sigara kullanmayanlara göre daha düşük olduğu bulunmuştur. Sigara kullanan öğrencilerin sosyo-demografik (yaşı, öğrenim gördükleri fakülte, öğrenci iken kaldığı yer ve düzenli sigara kullanmaları) özelliklerinin Fagerstrom Nikotin Bağımlılık durumlarına %30.7'lik etkisi olduğu saptanmıştır.
Sonuç: Yaptığımız çalışma sonucunda sağlıklı yaşam biçimi davranışları puanı yüksek olan öğrencilerin daha az sigara kullandığı ve sigara bağımlılık düzeylerinin daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Sigara içen öğrencilerin (S=258) Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ölçeği ve tüm alt boyutlarının Fagerstrom Nikotin Bağımlılık durumuna etkisi bulunmamıştır.

Anahtar Kelimeler: Sigara Tüketimi, Sağlıklı Yaşam Biçimi, Üniversite Öğrencileri

Abstract:
Aim: The study was conducted to determine the effect of healthy lifestyle behaviors on smoking in university students.
Materials and Methods: The research was carried out cross-sectionally. The universe of research consist of 8054 students studying at 5 faculties of Gümüşhane University (Faculty of Health Sciences, Faculty of Communication, Faculty of Letters, Faculty of Engineering and Natural Sciences and Faculty of Theology). The sample of the study was determined as 832 students by power analysis. However, 921 people were reached during the data collection phase. The data were collected using the Personal Introduction Form, the Healthy Lifestyle Behaviors Scale-II (HLBS-II) and The Fagerström Test for Nicotine Dependence (FTND). In the evaluation of the data, mean, percentage distribution, independent groups t test, chi-square test and regression analysis were used.
Results: The smoking prevalence of the students was found to be 28% (n = 258). It was determined that the students' mean HLBS-II score was 128.22 ± 24.89, and the FTND mean score was 2.64 ± 2.42. It was found that the mean HLBS-II and sub-dimension mean scores of the students who smoke were lower than the non-smoking students. It has been determined that the socio-demographic (age, faculty of education, place of stay and regular smoking) of smoking students have a 30.7% effect on Fagerstrom Nicotine Addiction.
Conclusion: As a result of our study, it was found that students with high scores for healthy lifestyle behaviors smoke less and have lower smoking addiction levels. There was no effect of the Healthy Lifestyle Behaviors scale and all its sub-dimensions of smoking students (n = 258) on the Fagerstrom Nicotine Addiction status.

Key Words: Smoking, Healty Lifestyle Behaviors, University Student