Video destekli erken mobilizasyon eğitiminin abdominal cerrahi sonrası hastaların mobilizasyon durumuna ve mobilizasyon ile ilişkili ölçütlere etkisi
The ımpact of video-assisted early mobilization training on mobilization and mobilization related criteria following abdominal surgery
Yazar: AYŞE SERPİCİ
Danışman: PROF. DR. AYLA GÜRSOY
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Genel cerrahi = General surgery ; Hasta eğitimi = Patient education ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing

Özet:
Araştırma, animasyon videosu kullanılarak yapılan erken mobilizasyon eğitiminin, ameliyat sonrası dönemde hastaların mobilizasyon durumuna (ayağa kalkma sayısı, adım sayısı ve ilk ayağa kalkma zamanı) ve mobilizasyon ile ilişkili bazı ölçütlere (akciğer kapasiteleri, hastanede kalış süresi, ilk oral beslenme zamanı, ilk gaz çıkarma zamanı, ağrı, bulantı, kusma, baş dönmesi, yorgunluk) etkisini saptamak amacıyla yarı deneysel olarak yapıldı. Çalışma, Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Genel Cerrahi kliniklerinde tedavi gören 62 hasta ile gerçekleştirildi. Deney grubu hastalarına ameliyat öncesi dönemde animasyon videosu ile erken mobilizasyon eğitimi verilirken; kontrol grubu hastalarına klinikteki rutin bakım uygulandı. Veriler; "Tanıtıcı Özellikler Soru Formu", "İtaki Düşme Riski Ölçeği", "Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği", "Günlük İzlem Formu", "Akıllı Bileklik Takip Formu", "Akciğer Kapasiteleri Değerlendirme Formu", "Animasyon Videosu Hasta Değerlendirme Formu", spirometre ve akıllı bileklik ile toplandı. Deney grubu hastalarının ameliyat günü ve ameliyat sonrası 1. gün kontrol grubu hastalarına göre ayağa kalkma ve adım sayılarının daha fazla, yürüme mesafelerinin ve etkin sürelerinin daha uzun olduğu bulundu (p<0.05). Yine aynı grubun ilk ayağa kalkma ve ilk gaz çıkarma zamanının daha kısa olduğu belirlendi (p<0.05). Deney ve kontrol grubu hastaları arasında nabız ve sistolik kan basıncı ortanca değerleri yönünden fark bulunmazken (p>0.05) ameliyat sonrası 1. gün diyastolik kan basıncı ölçüm ortanca değerleri yönünden anlamlı fark olduğu bulundu (p=0.032). İki gruptaki hastaların ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası 2. gün solunum fonksiyon değerleri arasındaki farkın anlamlı olmadığı saptandı (p>0.05). Kontrol grubu hastalarının her iki izlemde de ayağa kalktığında deney grubundan daha fazla şikâyeti oldu (p<0.05). Gruplar arasında ameliyat günü ve ameliyat sonrası 1. gün ağrı, bulantı, baş dönmesi, yorgunluk şiddeti ve kusma sayısı değerleri yönünden anlamlı fark olmadığı belirlendi (p>0.05). Deney grubu hastalarının büyük çoğunluğunun animasyon videosunun diğer hastalara da izletilmesini önerdiği belirlendi. Araştırma kapsamında literatüre yeni bir eğitim aracı kazandırıldı.

Abstract:
The research was conducted quasi experimentally to determine the effect of early mobilization training using animated videos in the postoperative period on the mobilization status (number of stands up, number of steps and time to first stand up) and some criteria related to mobilization (lung capacities, length of hospital stay, time of first oral feeding, time of first flatus, pain, nausea, vomiting, dizziness, fatigue) of patients. The study was carried out with 62 patients in Bursa Uludağ University Faculty of Medicine Hospital General Surgery clinics. While the experimental group patients were given early mobilization training with an animation video in the preoperative period, the control group patients received routine care in the clinic. Data collected with "Introductory Features Questionnaire", "Itaki Fall Risk Scale", "Katz Activities of Daily Living Scale", "Daily Monitoring Form", "Smart Bracelet Tracking Form", "Lung Capacity Evaluation Form", "Animation Video Evaluation Form for Patients", a spirometer and smart bracelet. It was found that the experimental group patients stood up and took more steps, and their walking distance and active time were longer than the control group patients on the day of surgery and the first postoperative day (p<0.05). The time first to stand up and flatus in the same group was shorter (p<0.05). While there was no difference between the medians of pulse and systolic blood pressure between the groups (p>0.05), there was a difference between the medians of diastolic blood pressure measurement on the first day after surgery (p=0.032). The difference between the preoperative and postoperative second-day respiratory function values of the patients in the two groups was not significant (p>0.05). Control group patients had more complaints than the experimental group when standing up at both follow-ups (p<0.05). There was no significant difference between the groups in pain, nausea, dizziness, fatigue and vomiting values on the day of surgery and the first day after surgery (p>0.05). The majority of the experimental group patients recommended that other patients watch the animation video. Within the scope of the research, a new educational tool was introduced to the literature.