Kolona özgü nanolif ilaç taşıyıcı sistemler üzerine çalışmalar
Studies on colon specific nanofiber drug delivery systems
Yazar: YASİN TURANLI
Danışman: PROF. DR. FÜSUN ACARTÜRK
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Bağırsaklar = Intestines ; Nanolif = Nanofiber ; Nanopartiküller = Nanoparticles ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases ; İntestinal hastalıklar = Intestinal diseases

Özet:
Bu tezin amacı inflamatuvar bağırsak hastalığının (İBH) tedavisi için budesonid yüklü kolona özgü pH ve zaman duyarlı nano ilaç taşıyıcı sistemlerin geliştirilmesi, in vitro karakterizasyonu ve in vivo etkinliğinin gösterilmesidir. Bu amaç doğrultusunda pH duyarlı bir polimer olan Eudragit S100 ve zaman bağımlı salım yapan Eudragit RL100 polimerleri belirli oranlarda kullanılarak budesonid yüklü nanolifler ve nanopartiküller hazırlandı. Nanolif formülasyonlarından toplam polimer oranı %10 ve %12,5 olan 95:5 oranında Eudragit S100:Eudragit RL100 içeren formülasyonlar kolona hedeflendirme için en uygun salım profili gösterdi. Nanopartikül formülasyonlarından ise 90:10 oranında Eudragit S100:Eudragit RL100 içeren formülasyon kolona hedeflendirme için en uygun salım profilini sergiledi. Nanoliflerden alınan SEM görüntülerinde liflerin yüzeylerinin pürüzsüz, silindirik ve 300 nm civarında oldukları belirlendi. Nanopartiküllerin ortalama partikül boyutu 190 nm, zeta potansiyelleri ise -12,1 mV'tur. Nanopartiküller %70 gibi yüksek yükleme etkinliğine sahiptir. Nanopartiküllerin SEM ve TEM görüntülerinde yuvarlak partikül yapısı gözlendi ve boyutları Malvern Zetasizer cihazında yapılan ölçümlerle uyumlu bulundu. Kolit modeli oluşturulmuş sıçanlarda budesonid yüklü nano ilaç taşıyıcı sistemlerle uygulanan tedavi sonucunda fizyolojik, makroskobik ve mikroskobik bulguların yanı sıra biyokimyasal belirteçlerinde de önemli derecede iyileşme sağlandı. Bu çalışma sonucunda İBH tedavisinde kullanılabilecek kontrollü salım özelliğine sahip nano ilaç taşıyıcı sistemler geliştirilmiştir.

Abstract:
The aim of this thesis is to develop, in vitro characterize and demonstrate in vivo efficacy of budesonide-loaded colon-specific pH and time sensitive nano drug delivery systems for the treatment of inflammatory bowel disease (IBD). For this purpose, budesonide loaded nanofibers and nanoparticles were prepared by using Eudragit S100, which is a pH sensitive polymer, and Eudragit RL100 polymer, which is time-dependent, at certain rates.  The nanofiber formulations, formulations containing 95:5 Eudragit S100:Eudragit RL100 with a total polymer ratio of 10% and 12.5% showed the most appropriate release profile for targeting to the colon. One of the nanoparticle formulations, the formulation containing Eudragit S100:Eudragit RL100 in a ratio of 90:10 exhibited the most appropriate release profile for targeting to the colon. In the SEM images taken from the nanofibers, it was determined that the surfaces of the fibers were smooth, cylindrical and around 300 nm. The average particle size of nanoparticles is 190 nm and zeta potential is -12.1 mV. Nanoparticles have a high loading efficiency of 70%. Round particle structure was observed in SEM and TEM images of nanoparticles and sizes were found to be compatible with the measurements made in the Malvern Zetasizer device. As a result of the treatment applied with budesonide-loaded nano drug delivery systems in rats with a colitis model, a significant improvement was achieved in biochemical markers as well as in physiological, macroscopic and microscopic findings. As a result of this study, nano drug delivery systems with controlled release properties that can be used in the treatment of IBD have been developed.