Hastane öncesi acil sağlık hizmeti sunan sağlık personellerinin iş yükü ve yaşam kaliteleri arasındaki ilişki
The relationship between workload and quality of life of healthcare personnel providing pre-hospital emergency health services
Yazar: MİNE DEMİRSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM UYSAL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Hizmetleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education

Özet:
Hastane öncesi acil sağlık hizmeti (HÖASH) sunan sağlık personelleri, acil olgularda çevresel stres faktörleri, zaman baskısı ve kompleks vakalarda verdikleri kritik kararlar nedeniyle yoğun iş yükü ve iş stresiyle karşı karşıyadır. Zorlu çalışma ortamı, nöbetler, uyku bozuklukları, bulaşıcı hastalık riski gibi faktörler iş yükünü ve iş stresini artırarak, sağlık çalışanlarının yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir ve hizmet kalitesini düşürebilir. Araştırma, Türkiye'de HÖASH sunan sağlık personellerinden demografik değişkenler anketi, İsveç-iş yükü kontrol destek ölçeği ve sağlık çalışanlarında yaşam kalitesi ölçeği ile veri toplanmış ve aralarındaki ilişkiyi incelemek amacıyla tanımlayıcı kesitsel türde yapılandırılmıştır. 35000 kişilik bir evrenin olduğu araştırmada minimum örneklem 380 kişi olarak hesaplanmış ve 413 gönüllü katılımcıdan veri toplanmıştır. Elde edilen veriler JAMOVİ (v.2.4.11) istatistik programı ile tanımlayıcı istatistiksel analizler ve karşılaştırma testleri ile analiz edilmiştir. Karşılaştırma testlerinde parametrik ve non-parametrik testler ön koşullara bakılarak uygulanmıştır. HÖASH sunucularının iş yükleri ile iş stresi arasında pozitif ve orta derecede (r: 0,355, p<0,001), iş stresi ile tükenmişlik arasında pozitif ve düşük düzeyde (r: 0,243, p<0,001) anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Cinsiyet değişkenine göre kadın katılımcıların iş yükünün daha yüksek olduğu (U: 2,939, p: 0,003) tespit edilmiştir. Ancak, iş yükü kontrol destek skorlarına göre ilk yardım teknikerleri/paramediklerin diğer gruplardan daha yüksek puan aldığı görülmüştür (X2: 9.886, p: 0.042).  Bu bulgular, hastane öncesi acil sağlık hizmeti sunan sağlık personelinin yaşam kalitesi ile iş yükü arasındaki ilişkiyi göstermekle birlikte, araştırma bulguları doğrultusunda sağlık personellerinin yaşam kalitesini artırmaya yönelik planlanmış faaliyetlerin ve iş yükünü azaltıcı çalışmaların uygulanmasının hizmet kalitesini geliştirmede etkili olacağını söylenebilir.
Anahtar Kelimeler: Hastane Öncesi Sağlık Çalışanları, İş yükü, Yaşam kalitesi, İş stresi, Tükenmişlik, Merhamet Memnuniyeti

Abstract:
Hospital pre-hospital emergency health service (HPEHS) providers face intense workloads and job stress due to environmental stressors, time pressure, and critical decision-making in emergency cases. Factors such as challenging work environments, shifts, sleep disorders, and the risk of infectious diseases can increase workload and job stress, negatively impacting the quality of life of healthcare workers and decreasing service quality. The research was structured as a descriptive cross-sectional study to examine the relationship between workload and quality of life among healthcare providers in Turkey who provide HPEHS. Data were collected using demographic variables questionnaire, the Swedish Demand-Control-Support Questionnaire, and the Health-Related Quality of Life Scale for Healthcare Workers. With a population of 3500, a minimum sample size of 380 was calculated for the study, and data were gathered from 413 voluntary participants. The collected data were analyzed using the JAMOVI (v.2.4.11) statistical program through descriptive statistical analyses and comparison tests. Parametric and non-parametric tests were applied for comparison tests based on prerequisites. A positive and moderate relationship was found between the workload of HPEHS providers and job stress (r: 0.355, p<0.001), and a positive and low-level relationship was found between job stress and burnout (r: 0.243, p<0.001). According to gender, it was found that female participants had a higher workload (U: 2.939, p: 0.003). However, based on workload control support scores, first aid technicians/paramedics scored higher than other groups (X2: 9.886, p: 0.042). These findings suggest that while showing the relationship between the quality of life and workload of healthcare providers offering pre-hospital emergency health services, activities planned to improve healthcare providers' quality of life and efforts to reduce workload could be effective in enhancing service quality.
Keywords: Pre-hospital Healthcare Workers, Workload, Quality Of Life, Job Stress, Burnout, Compassion Satisfaction