Türk ve İran hukukunda motorlu araç işletenin hukuki sorumluluğu
Legal responsibility of motor vehicle operators in Turkeyand Iran law
Yazar: PARİSA REZVAN GHARRAMALEKİ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA TİFTİK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Karayolları Trafik Kanunu = Highway Traffic Law ; Kusursuz sorumluluk = Irreproachable respensibility ; Motorlu taşıtlar = Motor vehicles ; Sorumluluk = Responsibility ; Sorumluluk yükleme = Responsibility attiribution ; Türk hukuku = Turkish law ; Özel hukuk = Private law ; İran hukuku = Iran law

Özet:
.Her ülkenin kendine ait bir hukuk sistemi vardır. Uygulanan yaptırımlar, kurallar
yasama ve yargı organları değişiklik gösterebilir. Bu bağlamda bu tezin konusu olan
Türk ve İran hukukunda motorlu araç işletenlerin hukuki sorumluluğu öncelikle bu
kapsamda ele alınmıştır. Her iki ülkenin hukuk sistemindeki kavram ve uygulamaların
benzer ve farklı yönleri ortaya konulmuştur.
Çalışmada öncelikle sorumluluk kavramı ele alınmış ve buna bağlı olarak işleten
kavramı ve işletmeden doğan sorumluluklar ile meydana gelen zararın tazmininde
ortaya çıkan sorumluluk halleri incelenmiştir. Türk hukukunda 1930'lu yıllardan
itibaren sorumluluk kusura dayandırılmıştır. Ancak 1953 yılında kabul edilen 6085
sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile kusursuz sorumluluk kavramı ortaya çıkmıştır.
Ancak Motorlu Taşıt İşletenin hukuki sorumluluğu 1983 yılında 2918 Sayılı Kanun ile
yeniden düzenlenmiş ve bu alanda tehlike sorumluluğu ile birlikte farklı sorumluluk
türleri de öngörülmüştür.
Bu tezin asıl konusu Motorlu Taşıt İşletenin hukuki sorumluluğu kapsamında bu
sorumluluk türlerinin özellikle tehlike sorumluluğunun her iki ülke için teori ve
uygulamada nasıl ele alındığıdır.
2918 sayılı Türk Karayolları Trafik Kanunu'nda yer alan "motorlu araç işletenin
hukuki sorumluluğu" yalnızca karayolunu içerdiği için, Çalışma'da konu bu kapsamda
ele alınmıştır.
Anahtar kelimeler: Sorumluluk, motorlu araç, işleten, tehlike sorumluluğu,
kusursuz sorumluluk

Abstract:
.All countries have their own legal structures. The sanctions or rules that are
applied and legislative and judicial bodies may alter. In this regard, the legal
responsibility of motor vehicle drivers in Turkish and Iranian laws, which is the subject
of this thesis, is considered principally in this context. The similar and different aspects
of the concepts and practices in the legal system of both countries have been put
forward.
In the study, firstly the concept of responsibility is considered and accordingly
the concept of the operator and the responsibilities arising from the operation as well
as the responsibility states arising from the compensation of the loss are examined.
Since the 1930s, Turkish law has been based on liability. But the concept of absolute
liability came to exist by the road traffic law which was adopted in 1953. However, in
1953, the concept of perfect accountability has emerged with the Highways Traffic
Law. This law, numbered 2918, was reorganized in 1983 and different types of
responsibility were considered together with the responsibility of danger. The main
issue of this thesis is how these types of responsibilities are addressed, especially how
the responsibility for danger is addressed to both countries. The "motor vehicle
liability" in the Road Traffic Law covers only the highroad, the subject has been
addressed in this context.
Keywords: Responsibility, motor vehicle, driver, hazard responsibility, absolute
liability