Yaygın olarak yetişen bazı orman bitkilerinin (Alkanna tinctoria (L.) Tausch subsp. tinctoria, Thymus longicaulis C. Presl subsp. longicaulis var. longicaulis ve Phlomis bourgaei Boiss.) kimyasal içerik bazında total karakterizasyonu
Total characterization of some commonly growing forest plants (Alkanna tinctoria (L.) Tausch subsp. tinctoria, Thymus longicaulis C. Presl subsp. longicaulis var. longicaulis ve Phlomis bourgaei Boiss.) based on chemical contents
Yazar: CENGİZ SARIKÜRKCÜ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. M. SABİH ÖZER
Celal Bayar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Organik Kimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Uçucu bileşenler = Essential components

Özet:
Bu çalışmada, Thymus longicaulis C. Presl subsp. longicaulis var. longicaulis, Alkanna tinctoria (L.) Tausch subsp. tinctoria ve Türkiye'ye endemik Phlomis bourgaei Boiss. Bitkilerinin hidrodestilasyonla elde edilen uçucuyağlarının kimyasal içeriklerinin ve hem uçucu yağların hem de farklı çözücü özütlerinin in vitro antioksidan aktiviteleri belirlenmeye çalışıldı. Artan polariteyle sırasıyla heksan, etil asetat, metanol ve su kullanılarak takip eden özütleme yapıldı.Bitkilerin uçucu yağ bileşenleri GC ve GC/MS kullanılarak belirlendi. Thymus longicaulis C. Presl subsp. longicaulis var. longicaulis bitki uçucu yağında ? -Terpinen (%27.80), Timol (%27.65) ve p-Simen (%19.38), Alkanna tinctoria (L.) Tausch subsp. tinctoria bitki uçucu yağında pulegon (%22.8), 1,8-sineol (%13.1) ve ? -terpinil asetat (%6.9), ve endemik Phlomis bourgaei bitki uçucu yağında ß-Karyofillen (%37.37), (Z)- ? -Farnesen (%15.88) ve Germakren D (%10.97) ana bileşenler olarak tespit edildi. Örneklerin antioksidan aktiviteleri, ? -karoten/linolik asit model sistem, DPPH serbest radikal giderim, indirgeme gücü ve şelatlama kapasitesini kapsayan dört farklı test sistemiyle belirlendi. Ayrıca özütlerin toplam fenolik ve toplam flavonoit bileşik miktarları da belirlendi.

Abstract:
This study was outlined to examine the chemical composition of hydrodistilled essential oil and in vitro antioxidant potentials of the essential oil and different solvent extracts of Thymus longicaulis C. Presl subsp. longicaulis var. longicaulis, Alkanna tinctoria (L.) Tausch subsp. tinctoria and Turkish endemic Phlomis bourgae. Boiss. For extraction, four different solvents (hexane, ethyl acetate, methanol and water) were used to fractionate the soluble compounds from the plants in ascending polarity.The chemical composition of the oils was analyzed by GC and GC-MS and the predominant components in the oils were found to be ? -terpinene (27.80%), thymol (27.65%) and p-cymene (19.38%) for T. longicaulis C. Presl subsp. longicaulis var. longicaulis, pulegone (22.27%), 1,8-cineole (13.03%), ? -terpinyl acetate (6.87%) and isophytol (6.83%) for A. tinctoria (L.) Tausch subsp. tinctoria and ß-caryophyllene (37.37%), (Z)-ß-farnesene (15.88%) and germacrene D (10.97%) for P. bourgaei. Antioxidant activities of the samples were determined by four different test systems namely ? -carotene/linoleic acid, DPPH, reducing power and chelating effect. As well as the antioxidant activities of the extracts, they were evaluated in terms of their total phenolic and flavonoid contents.