Coğrafya öğretiminde mezarlıkların önemi: Türkçe literatürde sistematik bir derleme çalışması
Importance of cemeteries in geography teaching: Systematic review in Turkish literature
Yazar: KAAN AKKUŞ
Danışman: PROF. DR. RAZİYE ÇAKICIOĞLU OBAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Coğrafya Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Coğrafya = Geography ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beşeri coğrafya = Human geography ; Coğrafya eğitimi = Geography education ; Kültürel coğrafya = Cultural geography

Özet:
Bu çalışmada amaç mezar taşlarında bulunan yazı, çizim ve motiflerin coğrafya öğretim programına dahil edilmesi gerekliliğini tartışmak ve açıklamaktır. Nitekim, coğrafi birer unsur olarak mezar taşlarının önemli bilgiler içerdiği düşünülmektedir. Mezar taşlarının bizlere demografik, sosyokültürel ve ekonomik bilgiler vereceği literatürde yer edinmiştir. Hatta bu alanda o dönemin sağlık koşullarının ve sosyal ilişkilerinin de mezar taşlarından edinilebilecek bilgiler arasında olduğu belirtilmektedir. Bu bilgilerin coğrafya öğretiminde kullanılabileceği düşünülmektedir. Ancak literatürde coğrafya öğretimiyle ilgili bu konunun ele alınmadığı fark edilerek konunun araştırılması kıymetli bulunmuştur.
Araştırma karma araştırma yöntemleri kullanılmıştır nicel araştırma yöntemlerinden sistematik literatür taraması, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ve arazi gözlemi yönteminden yararlanılmıştır. Araştırma sürecinde öncelikle mezarlıklar ve mezar sembolleri üzerine literatür taraması yapılmış, veri tabanları üzerinden anahtar kelimelerle tez ve makalelere ulaşılmıştır. Ulaşılan kaynak havuzunun içerisinden konu ile ilgili doğrudan ilişkili olmayanlar dışlama kriterinde tutulmuştur. Ardından kaynakların içerikleri taranarak coğrafya öğretimi bakımından değerlendirilmeye çalışılmıştır. Arazi gözlemleri yapılarak mezarlıklardan coğrafya öğretimine ilişkin mezar taşı örnekleri fotoğraflanmıştır. Orta öğretim coğrafya ders programı incelenerek mezarlık bilgisinin öğretim programında var olup olmadığı, varsa hangi zaman aralığında ve konularda olduğu, yoksa programa nasıl eklenebileceği tartışılmaktadır. 
Coğrafya öğretiminde mezar taşlarının yazı stili, çizimleri ve motiflerinin okunması bu sürecin nihayetinde öğretim programı çıktısı olarak bireylere ait mezar taşlarından pek çok bilgiye ulaşılması sağlanmaktadır. Bu bilgiler ışığında, aslında her bir mezar taşı ve mezarlık yapısı birer veri olarak da görülebilir. Bu verileri okuyabilen bireyler, aldıkları coğrafya eğitimi sonucunda o dönemin kaydı tutulmamış bilgilerine erişebilecektir. Söz konusu öğretim sürecinde bilgilerin programa katılması oldukça kolaydır. Öğretim açısından öncelikle

Abstract:
The purpose of this study is to discuss and substantiate the necessity of incorporating inscriptions, drawings, and motifs found on tombstones into the geography education curriculum. Tombstones are considered as geographical elements that presumably contain significant information. Literature establishes that tombstones provide us with demographic, socio-cultural, and economic information, even extending to insights about health conditions and social relations of a specific period. It is believed that this information plays a pivotal role in geography education. However, a review of the literature reveals a lack of exploration of this topic in the context of geography education, thus underscoring the value of researching this subject.
Mixed research methods were employed in this study, including systematic literature review from the quantitative research methods; document analysis, and field observations from the qualitative research methods. Initially, a literature review was conducted on cemeteries and tombstone symbols, with theses and articles located via keyword searches in databases. Any sources not directly related to the subject matter were excluded based on a set criterion. Subsequently, the content of the resources was examined to assess its potential contribution to geography education. Field observations were made, and examples of tombstones relevant to geography education were photographed. The middle school geography curriculum was scrutinized to discern whether information about cemeteries was present, and if so, in what timeframes and topics it appeared, or how it could be incorporated into the program was deliberated.
In geography education, deciphering the script style, drawings, and motifs on tombstones eventually enables access to plenty of information as curriculum output from the tombstones of individuals. In light of this information, each tombstone and cemetery structure can also be considered as data. Individuals capable of interpreting these data can, through their geography education, access unrecorded information from that period. In the education process in question, incorporation of this information into the curriculum is relatively straightforward. In terms of education, firstly, imparting academic knowledge followed by, if possible, practical application in fieldwork will enrich the education process both theoretically and practically.