1990 sonrası Türkiye'de seçim kampanyalarına yönelik grafik tasarım ürünlerinin yeni medya ortamlarındaki gelişimi
The development of graphic design products for election campaigns in new media environments in Turkey after 1990
Yazar: YASİN AVCI
Danışman: PROF. MEHMET REŞAT BAŞAR
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Grafik Tasarımı Ana Sanat Dalı / Grafik Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Türkiye, çok partili hayata girdiği yıldan bugüne 77 yıllık seçim tarihine sahiptir. Seçimler demokrasinin bir tecellisi olarak her dönem gerçekleştirilmiştir. Seçim kampanyaları da bu doğrultuda gerçekleştiği dönemlerin teknolojik altyapınsa paralel olarak şekillenmektedir. 2000'li yıllara kadar süregelen dönemlerde seçimlerde kullanılan grafik tasarım ürünleri basılı tekniklerle oluşturulmaktadır. Bugün bu ürünler dijital devrim sonrası adını geleneksel seçim kampanya ürünleri olarak tabir ettiğimiz afiş/poster, açık hava reklamları, basın ilanları broşürler vs. olarak anılmaktadır. Dijital devrim ile ona bağlı olarak gelişen tüm ürünler geleneksel ürünlerin bir parçası değil aksine yeni bir iletişim şekli olarak ortaya konmaktadır.  2000 sonrası gerçekleşen dijital devrim beraberinde yeni iletişim yöntemleri getirmektedir. Yeni medya olarak tanıdığımız bu mecra seçim kampanyalarına yeni ürünler ortaya koymaktadır. Bu mecrada afişler/ilanlar paylaşım görsellerine, televizyon reklamları, tematik kısa paylaşım videolarına, grafik tasarımlar, hareketli grafik tasarımlara dönüşerek dinamik, etkileşimli ve hızlı bir iletişim aracına dönüşmektedir. İlk olarak e-posta ve web siteleriyle başlayan bugün sosyal medya uygulamalarıyla çepeçevre etrafımızı kuşatan bu iletişim sisteminden seçim kampanyaları da etkilenmektedir. Buradan hareketle bu çalışmada geleneksel yöntemlerle üretilen seçim kampanya ürünlerinin yeni medya ortamlarındaki gelişimi araştırılmaktadır. Araştırma seçim kampanyalarının ilk olarak reklam ajansları tarafından ele alındığı 1991 genel seçimlerinden 2019 yerel seçimlerine kadar geçen süreçte gerçekleşen seçim kampanyalarını ele alınmaktadır. Bu kampanyalardaki görseller betimlenirken yeni medya ortamlarındaki dönüşümü de hem görsel hem de ürün olarak çözümlenmektedir. Araştırma sonuçlarına göre; kısıtlı mecralar 1990-2000 yılları arasında oluşturulmuş tüm ilanlarda yoğun mesaj kaygısı sebebiyle zengin metin içerikleriyle dolu tasarımlar ortaya çıkmasına sebep olmaktadır.  2000-2010 yılları arasında ise web siteleri ve henüz yeni ortaya çıkan sosyal medya uygulamaları kampanyaların birer parçası olmaktadır. Özellikle web siteleri bu dönem seçim kampanyalarının önemli bir ayağını oluşturmaktadır. Tasarımlar artan mecralarla birlikte sadeleşmiş ve daha net söylemlerle oluşturulmuştur. İlanlardaki karmaşık görsel yaklaşım gitgide sadeleşmekte ve imaj ön plana çıkmaktadır. 2010 sonrası ise artan sosyal medya kullanımı ile birlikte partiler, yeni medya siyaset kurumu için önemli bir alan oluşturmaktadır. Kampanyalar geleneksel yöntemlerle geliştirilerek yeni medya mecralarında paylaşılmaktadır. Üretilen tasarımlar yeni mecralarda kısmen farklılaşarak kampanya kimliğinden kopmamaktadır. Dijital kampanya çalışmaları açısından son üç seçimde sadece etkili örnekler ortaya koyulmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Seçim Kampanyaları, Yeni Medya, Grafik Tasarım, Dijital Kampanyalar

Abstract:
Turkey has a 77-year history of elections since it entered multi-party life. Elections have been held in every period as a manifestation of democracy. In this direction, election campaigns are shaped in parallel with the technological infrastructure of the periods in which they are realized. Until the 2000s, graphic design products used in elections were created with printed techniques. Today, these products are referred to as posters/posters, outdoor advertisements, press ads, brochures, etc., which we call traditional election campaign products after the digital revolution. The digital revolution and all the products developed in connection with it are not a part of traditional products, but on the contrary, they are put forward as a new form of communication.  The post-2000 digital revolution brings with it new communication methods. This medium, which we recognize as new media, brings new products to election campaigns. In this medium, posters/announcements are transformed into sharing visuals, television commercials into thematic short sharing videos, graphic designs into animated graphic designs, and graphic designs into dynamic, interactive and fast communication tools. Election campaigns are also affected by this communication system, which first started with e-mails and websites and now surrounds us with social media applications. From this point of view, this study investigates the development of election campaign products produced with traditional methods in new media environments. The research focuses on the election campaigns that took place between the 1991 general elections, when election campaigns were first handled by advertising agencies, and the 2019 local elections. While the visuals in these campaigns are described, their transformation in new media environments is analyzed both visually and as a product. According to the results of the research; restricted media led to the emergence of designs full of rich text content due to intense message concerns in all advertisements created between 1990 and 2000.  Between 2000 and 2010, on the other hand, websites and newly emerging social media applications became a part of campaigns. Especially websites constitute an important pillar of election campaigns in this period. Designs were simplified with the increasing number of media outlets and were created with clearer discourses. The complex visual approach in advertisements gradually simplifies and image comes to the forefront. After 2010, with the increasing use of social media, parties and new media constitute an important area for the political institution. Campaigns are developed with traditional methods and shared on new media channels. The designs produced are partially differentiated in new media channels, but do not break away from the campaign identity. In terms of digital campaign activities, only effective examples have been put forward in the last three elections.

Keywords: Election Campaigns, New Media, Graphic Design, Digital Campaigns