Hastanelerde stok yönetiminde ABC ve VED analizi kullanılması: Bir kamu hastanesinde uygulama
Utilizing abc and ved analyzes in inventory management in hospitals: An application at x hospital
Yazar: HAMDİ ASLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERT TOPOYAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Hastane ve Sağlık Kur. Yön. Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Aktiviteye dayalı muhasebe = Activity based costing ; Devlet hastaneleri = State hospitals ; Hastaneler = Hospitals ; Malzeme yönetimi = Material management ; Stok yönetimi = Stock management ; Yönetim = Management

Özet:
işletmeler faaliyetlerini sürdürebilmek için birçok malzemeye ihtiyaç
duyarlar. Bu malzemelerin temininde malzeme yönetim süreçlerinin etkili bir
şekilde yürütülmesi, işletmeler açısından rekabet avantajı sağlayarak karlarını
en üst seviyeye çıkaracaktır. İhtiyaç duyulan malzemelerin gruplandırılması ile
malzeme yönetiminin verimliliği artmaktadır. Çok sayıda malzeme kullanılan
işletmelerde tüm malzemeler için ihtiyaç tespiti, satınalma, stok yönetimi ve
depolama işlevlerinin aynı politikalar çerçevesinde yürütülmesi çok zordur. Bu
nedenle stok sınıflandırması önemli bir malzeme yönetimi aşaması olmaktadır.
Hastaneler sağlık hizmeti sunma vasfı ile topluma hizmet etmesinin
yanı sıra yapısal olarak çok büyük birer işletmedir. Bu yapıların devamlılığının
sağlanması da diğer pek çok işletme işlevi gibi malzeme yönetim süreçlerinin
ve buna bağlı olarak stok yönetim süreçlerinin iyi yönetilmesi ile mümkündür.
Hastaneler öncelikle hastalarına en iyi şekilde hizmet verebilmek için stok
bulundururlar. Hastane giderlerinin önemli bir bölümünü bu stok giderleri
oluşturmaktadır. Hem stok maliyetlerini azaltmak hem de hastalara en iyi
şekilde hizmet sunmak hastanelerde stok yönetiminin en önemli amacıdır. Bu
yüzden stok yönetimi alanında sağlanan verimlilik stok giderlerini önemli
ölçüde azaltacaktır.
Stokların etkin yönetimi için stoklar sınıflandırılmalı, kontrol ve sipariş
süreçleri bu sınıflandırmalara göre yapılmalıdır. Stokların sınıflandırılması
maliyet temelli ABC analizi ve hastane işletmelerinde kullanılan VED analizleri
kullanılarak yapılabilir. Fakat hem maliyet hem stokların önem derecesine göre
değerlendirme yapmayı sağlayan ABC+VED matrisi de kullanılabilir. Bu
doğrultuda bu çalışmada yapılan analizler ile bir kamu hastanesinin tıbbi sarf 
malzeme deposundaki stok kalemlerinin sınıflandırılması ve stok yönetimi
açısından bir başlangıç sağlanması amaçlanmıştır. ABC+VED matrisinin
oluşturulması sonucunda stok kalemleri üç ana gruba ayrılmıştır. İlk grupta
yer alan 353 malzeme kalemine daha sıkı bir stok yönetimi uygulanması ile
stok harcamalarının % 78,88'lik kısmının denetim altına alınabileceği ve bu
sağlanırken aynı zamanda malzemelerin hastanenin faaliyetleri açısından
önem düzeylerine göre de bir sorun yaşatmayacak yapı oluşturulabileceği
belirlenmiştir.
Anahtar Sözcükler: Malzeme Yönetimi, Stok Yönetimi, ABC Analizi, VED
Analizi, ABC+VED Matrisi, Hastaneler

Abstract:
Business units need various materials in order to continue their
activities. Effective materials management processes in procurement of these
materials will benefit business units in order to gain competitive advantage
and maximize their profit. Material management efficiency increases through
classification of needed materials. It is very challenging to conduct
requirements assessment, purchasing, inventory management, and
warehousing functions within the framework of identical policies. Therefore
inventory classification becomes an important stage of materials
management.
Besides hospitals serve the society by providing healthcare services,
they are very large business units in structural manner. Good management of
inventory management processes along with materials management process
and many other business functions make it possible to sustain these large
structures. Main reason for hospitals to carry inventories is providing best
services to their patients. Costs related to these inventories constitute a
significant part of hospital expenses. Most important goal of inventory
management in hospitals is to provide best services to patients while
reducing inventory costs. Therefore efficiency gained in inventory
management would help to decrease inventory expenses significantly.
Inventories must be classified, and control and order processes must
be conducted according to this classification in order to manage inventory
efficiently. In inventory classification inventory costs based ABC analysis and
VED analysis which is used in hospitals can be used. ABC+VED matrix
method, which considers both costs and importance levels of inventory items, 
vii
can also be used. In this manner, analyzes conducted in this study aimed
towards to classify inventory in the medical consumables warehouse of a
public hospital to start inventory management efforts. Inventory items were
classified into three main classes by establishing ABC+VED matrix. It was
determined that implementing a firmer inventory management to 353
inventory items in the first group will bring together better control of 78,88%
of inventory expenses while forming a structure in which importance level of
inventory items from the point of hospital activities will not generate any
problems.
Keywords: Materials Management, Inventory Management, ABC Analysis, VED
Analysis, ABC+VED Matrix, Hospitals