Arap Bahar'ının Türk dış politikası üzerine etkileri: Tunus Mısır Suriye ve Libya üzerine bir değerlendirme
Effects of the Arab spring on Turkish foreign policy: An evaluation on Tunisia, Egypt, Syria and Libya
Yazar: AFRA SÜMEYYE ATAÇ
Danışman: DOÇ. DR. FATMA ASLI KELKİTLİ
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Arap Baharı = The Arab Spring ; Demokrasi = Democracy ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy

Özet:
Arap Baharı, 2010 yılında Tunus'ta başlayarak hızla Ortadoğu ve Kuzey Afrika'ya yayılan bir dizi toplumsal hareket ve siyasi değişim dalgasıdır. Bu süreç, Türkiye'nin dış politikasında da önemli etkiler yaratmıştır. Bu çalışma, Arap Baharı'nın Türkiye'nin Tunus, Mısır, Suriye ve Libya ile olan ilişkileri üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Türkiye, Arap Baharı'nı başlangıçta demokrasi ve özgürlük arayışları olarak desteklemiş ve bu süreçte bölgesel liderlik rolünü pekiştirmeye çalışmıştır. Tunus'taki devrimle başlayan bu hareket, Türkiye tarafından olumlu karşılanmış ve demokratik geçiş sürecinde Tunus'a çeşitli şekillerde destek verilmiştir. Mısır'da Mübarek rejiminin devrilmesi ve ardından Mursi'nin iktidara gelmesi, Türkiye-Mısır ilişkilerinde bir yakınlaşmaya neden olmuş, ancak Mursi'nin 2013 yılında askeri darbeyle devrilmesi, ilişkilerin gerilmesine yol açmıştır. Suriye'de ise, Esad rejimine karşı başlayan halk ayaklanması, Türkiye'nin Suriye politikalarında köklü değişimlere neden olmuştur. Türkiye, Esad rejimine karşı muhalif grupları desteklemiş, ancak Suriye'deki iç savaşın uzaması ve mülteci krizi, Türkiye için ciddi güvenlik ve insani sorunlar yaratmıştır. Libya'da Kaddafi rejiminin sona ermesi ve sonrasında yaşanan kaos, Türkiye'nin Libya'ya yönelik politikalarını da etkilemiştir. Türkiye, Ulusal Mutabakat Hükümeti'ni destekleyerek, Libya'da istikrarın sağlanması ve Doğu Akdeniz'deki stratejik çıkarlarını koruma hedefiyle aktif bir rol oynamıştır. Arap Baharı, Türkiye'nin dış politikasında önemli değişikliklere neden olmuş, bölgesel istikrarı sağlama ve demokratikleşme çabaları ile stratejik çıkarlarını koruma arasında dengeli bir politika izleme gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Bu çalışma, Türkiye'nin Arap Baharı sürecindeki politikalarını ve bu politikaların sonuçlarını analiz ederek, Türk dış politikasının dönüşümünü ve bölgesel dinamiklerle etkileşimini değerlendirmektedir.

Abstract:
The Arab Spring is a series of social movements and waves of political change that began in Tunisia in 2010 and rapidly spread across the Middle East and North Africa. This process has also had a significant impact on Turkey's foreign policy. This study aims to assess the impact of the Arab Spring on Turkey's relations with Tunisia, Egypt, Syria and Libya. Turkey initially supported the Arab Spring as a quest for democracy and freedom and sought to consolidate its regional leadership role in this process. Turkey welcomed this movement, which started with the revolution in Tunisia, and supported Tunisia in various ways during the democratic transition process. In Egypt, the overthrow of the Mubarak regime and the subsequent rise to power of Morsi led to a rapprochement in Turkey-Egypt relations, but Morsi's ouster by a military coup in 2013 led to strained relations. In Syria, the popular uprising against the Assad regime led to radical changes in Turkey's Syria policies. Turkey supported opposition groups against the Assad regime, but the prolongation of the civil war in Syria and the refugee crisis created serious security and humanitarian problems for Turkey. The end of the Gaddafi regime in Libya and the ensuing chaos also affected Turkey's policies towards Libya. By supporting the Government of National Accord, Turkey has played an active role with the aim of stabilizing Libya and protecting its strategic interests in the Eastern Mediterranean. The Arab Spring led to significant changes in Turkey's foreign policy, revealing the necessity to pursue a balanced policy between efforts to ensure regional stability and democratization and to protect its strategic interests. This study evaluates the transformation of Turkish foreign policy and its interaction with regional dynamics by analyzing Turkey's policies during the Arab Spring and the consequences of these policies.