Akut pulmoner tromboembolide D-dimer, BNP ve CRP''nin prognostik değeri ve ekokardiyografi ile ilişkisi
Prognostic value of D-dimer, BNP and CRP in acute pulmonary thromboembolism and relationship with echocardiography
Yazar: CENGİZ BURNİK
Danışman: PROF. DR. LÜTFİ ÇÖPLÜ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: C reaktif protein = C reactive protein ; D-dimer = D-dimer ; Ekokardiyografi = Echocardiography ; Natriüretik ajanlar = Natriuretic agents ; Prognoz = Prognosis ; Pulmoner emboli = Pulmonary embolism ; Tromboembolizm = Thromboembolism

Özet:
Akut pulmoner tromboemboli (PTE) tanısal yöntemlerdeki gelişmelere paralel olarak sıklığı giderek artan ve uygun tedavi edilmediği takdirde ölümcül seyredebilen bir hastalıktır. Bu çalışmanın amacı akut PTE tanısı konulan hastaların demografik, klinikopatolojik ve sağkalım özelliklerinin belirlenmesi, tanı anında çekilen spiral BT anjiografi ile görüntüleme özelliklerinin saptanması, tanı anında ve tedaviye başladıktan en az altı ay sonra D-dimer, Beyin Natriüretik Peptid (BNP) ve C-Reaktif Protein (CRP) düzeylerinin karşılaştırılarak trombotik proçes ve inflamasyon ile ilişkilerinin ortaya konması ve sonuçların ekokardiyografik değerlendirme ile korelasyonunun araştırılmasıdır. Ağustos 2007-Temmuz 2009 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Göğüs Hastalıkları Bölümü'ne akut PTE tanısıyla başvuran 91 hasta bu prospektif çalışmaya dahil edildi. Tüm hastalardan D-dimer, BNP ve CRP düzeyleri için kan alındı. Hastalar tedavi altında en az 6 ay boyunca izlendi. 6 ay sonrasında çalışmaya devam eden hastalardan tekrar D-dimer, BNP ve CRP düzeyleri için kan örnekleri alındı ve bu hastalara ekokardiyografi yapılarak çıkan sonuçlarla korelasyon araştırıldı. Hastaların ortalama yaşı 46.45 (SD± 13.39) iken, %56'sı kadın idi ve hastaların %56.3'ü daha önce hiç sigara kullanmamıştı. Hastaların %29.6'sında hiçbir predispozan risk faktörü saptanmazken, %25.3'ünde malignite olduğu, %15.4'ünün ise operasyon geçirmiş olduğu saptandı. Tanı anında ölçülen D-dimer ve CRP düzeylerinin tedavi sonrası 6. ayda azaldığı ve istatistiksel yönden anlamlılık gösterdiği tespit edildi (p<0.001). Mortalitenin erkek cinsiyet (p=0.02), sigara içimi (p=0.008), D-dimer (p=0.01), BNP (p=0.006), CRP (p=0.02) ve plevral effüzyon (p=0.04) ile ilişkili olduğu görüldü. Ekokardiyografik parametreler açısından pulmoner arteriel basıncın yaş ve 6 ay sonra ölçülen BNP (p=0.029) düzeyi ile, sağ atriyum ve sağ ventrikül boyutlarının yaş, D-dimer, BNP ve CRP düzeyleri ile, miyokardiyal akselerasyonun ise BNP ile pozitif ilişki gösterdiği saptandı (p=0.045).Anahtar kelimeler: Pulmoner Tromboembolizm, D-dimer, Beyin Natriüretik Peptid (BNP), C-Reaktif Protein (CRP), Ekokardiyografi

Abstract:
Acute pulmonary thromboembolism (PTE) is a disease that its frequency gradually increases in parallel with diagnostic approaches and can be fatal if not treated properly. The aims of this study were defining the clinicopathologic, demographic and survival features of patients with acute PTE, determining the imaging features on spiral CT angiography at the time of diagnosis, comparing the levels of D-dimer, brain natriuretic peptid (BNP) and C-reactive protein (CRP) at the time of diagnosis with the values 6 months after treatment for establishing the relationship with thrombotic process and inflammation and searching the correlation between the results and echocardiographic evaluation. Ninthy one patients applied with acute PTE to Hacettepe University Department of Chest Diseases between August 2007 and July 2009 were included in this prospective study. Blood samples for D-dimer, BNP and CRP levels were taken from all patients. Patients were followed at least 6 months under treatment. After 6 months blood samples for these markers were taken again from continuing study patients and echocardiography was performed. It was tried to search correlation between the results. The mean age of patients was 46.45 (SD±13.39); 56% of them were women and 56.3% of patients had never smoked. While no predisposing risk factor was detected in 29.6% of the patients, malignity was detected in 25.3% of patients and 15.4% of them had an operation history. D-dimer and CRP levels at diagnosis declined 6 months after treatment and it was found statistically significant (p<0.001). Male sex (p=0.02), smoking (p=0.008), D-dimer (p=0.01), BNP (p=0.006), CRP (p=0.02) and pleural effusion (p=0.04) were shown to be related with mortality. In terms of echocardigraphic parameters pulmonary arterial pressure correlated with age and BNP level at sixth month (p=0.029); dimensions of right atrium and right ventricle correlated with age, D-dimer, BNP and CRP levels and myocardial acceleration was found in association with BNP level (p=0.045).Keywords: Pulmonary thromboembolism, D-dimer, Brain Natriuretic Peptid (BNP), C-Reactive Protein (CRP), Echocardiography.