Anne- babaların okul öncesi dönemdeki çocuklarının oyun hakkına yönelik farkındalıklarının incelenmesi
Investigation of parent's preschool children's awareness of play rights
Yazar: ÖZLEM KOÇ
Danışman: PROF. DR. AYNUR BÜTÜN AYHAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba = Parents ; Farkındalık = Awareness ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Oyunlar = Plays ; Çocuk hakları = Children's rights

Özet:
Bu araştırmada anne-babaların okul öncesi dönemdeki çocuklarının oyun oynama hakkına yönelik farkındalıklarının çeşitli değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada 3-6 yaş arası çocuğa sahip olan anne babaların oyun oynama hakkına yönelik farkındalık düzeylerini belirlemek amacıyla, araştırmacı tarafından geliştirilen "36-72 Aylık Çocukların Oyun Haklarına İlişkin Anne Baba Farkındalık Ölçeği" geliştirilmiştir. Ölçek maddelerinin  faktör yüklerinin 0,433 ilâ 0,779 arasında değiştiği ve hepsinin istenilen düzeyde (>0,32) olduğu görülmüştür. Aynı zamanda tek faktörlü 22 maddelik ölçek formu için elde edilen 0,907 değerindeki Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısının 0,70'ten yüksek olduğu ve elde edilen verilerin yüksek derecede güvenilir olduğu bulunmuştur. Araştırmanın çalışma grubunu 100 anne ve 100 baba olmak üzere 200 ebeveyn oluşturmuştur. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından geliştirilen "36-72 Aylık Çocukların Oyun Haklarına Yönelik Anne- Baba Farkındalık Ölçeği"  ve "Genel Bilgi Formu" ile  toplanmıştır. Araştırma sonucunda; annelerin çocuklarının oyun hakkı farkındalıklarında; öğrenim düzeyinin, çocukları ile oyun oynama durumunun, çocuklarına oyuncak alma sıklığının anlamlı farklılık yarattığı belirlenirken, babaların oyun hakkı farkındalıklarında ise; öğrenim düzeyinin, çocukları ile geçirdikleri aktif zamanın, çocuklarının tablet/bilgisayar/ cep telefonu kullanma sürelerinin, çocukları ile oyun oynamaya başlama yaşının, çocukları ile oyun oynama durumunun, çocuklarına oyuncak alma sıklığının, oyun oynama ortamı ve materyali hazırlama durumunun anlamlı farklılıklar yarattığı belirlenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda oyun oynama hakkına yönelik farkındalığın artması amacıyla anne-babalara, çocukla çalışan eğitimcilere, uzmanlara ve araştırmacılara yönelik öneriler getirilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Anne, Baba, Çocuk, Okul Öncesi Dönem, Oyun Hakkı

Abstract:
In this study, it was investigated whether the awareness of the parents about their children's right to play differed according to various variables. In this study, Parental Awareness Scale for the Rights of Children of 36-72 Months was developed by the researcher in order to determine the level of awareness about right to play of the parents who have children between the ages of 3-6. The factor loadings of the scale items ranged from 0.433 to 0.779 and all were at the desired level (> 0.32). At the same time, the Cronbach Alpha internal consistency coefficient of 0.907 for the single-factor 22-item scale was found to be higher than 0.70 and the data obtained were highly reliable. The study group consisted of 200 parents, 100 mothers and 100 fathers. The data of study collected with "Parental Awareness Scale about 36-72 Months Children's Right to Play" and "General Information Form" were developed by researcher. As a result of the research; education level, the situation of playing with children and the frequency of buying toys for children make a significant differences in the awareness of mothers' right to play and education level, active time with children, tablet / computer / mobile phone usage period, age of starting to play with their children, playing with their children, frequency of receiving toys for their children, playing environment and preparing material are significant differences in fathers' right to play. In line with the findings of the research, suggestions were made for parents, educators, experts and researchers working with children in order to raise awareness about the right to play.
Key Words: Child, Early Childhood Period, Father, Mother, Right to Play