10. sınıf öğrencilerinin özel dörtgenler bağlamında geometrik düşünme düzeylerinin ve kavram yanılgılarının incelenmesi
Investigation of 10th grade students' geometric thinking levels and misconceptions in the context of spesific quadrilaterals
Yazar: BÜŞRA KORKUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ORHAN ÇANAKÇI
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Geometrik düşünme = Gemetric thinking ; Lise öğrencileri = High schools students ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Van Hiele Modeli = Van Hiele Model ; Van Hiele geometri = Van Hiele geometry

Özet:
Bu çalışmada, ortaöğretim 10. sınıf öğrencilerinin özel dörtgenler bağlamında geometrik düşünme düzeylerini ve kavram yanılgılarını incelemek amaçlanmıştır. Bu genel amaç doğrultusunda öğrencilerin kare, dikdörtgen, yamuk, eşkenar dörtgen, paralelkenar ve deltoid kavramları ile ilgili geometrik düşünme düzeylerine göre kavram yanılgılarının nasıl değiştiği incelenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yönteminden ve eylem araştırması deseninden yararlanılmıştır. Çalışma grubunu 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Batman Merkez'deki bir devlet lisesinin 10. sınıfında öğrenim gören öğrencileri oluşturmaktadır. Geometrik düşünme düzeylerini belirlemek amacıyla 70 öğrenciye "Özel Dörtgenler Geometrik Düşünme Düzeyleri Belirleme (ÖDGD)" testi uygulanmıştır. ÖDGD testi sonucunda araştırmaya katılan öğrenciler arasında Düzey 5: Sistematik Düşünme Düzeyinde bulunan öğrencilerin olmadığı görülmüştür. Uygulama sonucunda diğer dört düzeyden toplamda 8 öğrencinin kavram yanılgılarını belirlemek amacıyla "Özel Dörtgenler Kavram Yanılgıları Belirleme (ÖDKY)" testi uygulanmıştır. ÖDGD testi için kullanılan puanlama rubriğine göre öğrencilerin %10 (7 kişi)'u Düzey 1'de ve %30 (21 kişi)'u Düzey 2'de ayrıca %41,42 (29 kişi)'sinin Düzey 3'te ve %18,58 (13 kişi)'inin Düzey 4'te olduğu görülmektedir. ÖDKY testinin içerik analizi sonucunda genel olarak öğrencilerde şekil benzerliği, alan hesaplama ve yükseklik, hiyerarşik ilişkiler ve kavram bilgisi  konusunda kavram yanılgılarına rastlanmaktadır. 
Öğrencilere uygulanan iki testteki bulgular sonucunda her düzeydeki öğrencilerin kavram yanılgısına sahip olduğu ancak kavram yanılgılarının sayısının geometrik düşünme düzeylerine göre değiştiği görülmüştür. Geometrik düşünme düzeyleri öngörülen düzeyde olmayan yani Düzey 1 ve Düzey 2'de olan öğrencilerde, düşünme düzeyi öngörülen düzeyde olan yani Düzey 3 ve Düzey 4'te olan öğrencilere göre daha fazla kavram yanılgısı olduğu görülmüştür. Öğrenci kavramları daha iyi öğrendikçe, kavramlar arası hiyerarşik ilişkileri daha iyi kavradıkça geometrik düşünme düzeyleri bir üst seviyeye çıkmaktadır. Her doğru öğrenme sonucunda oluşabilecek kavram yanılgılarının engellendiği görülmüştür. Son olarak, araştırmanın sonuçları doğrultusunda öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Geometrik Düşünme Düzeyleri, Van Hiele, Kavram Yanılgısı, Özel Dörtgenler

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the geometric thinking levels and misconceptions of secondary school 10th grade students in the context of special quadrilaterals. In line with this general purpose, it was examined how the misconceptions of the students regarding the concepts of square, rectangle, trapezoid, rhombus, parallelogram and deltoid changed according to their geometric thinking levels. Qualitative research method and action research design were used in the study. The study group consists of students studying in the 10th grade of a public high school in Batman Merkez in the 2022-2023 academic year. In order to determine their geometric thinking levels, the "Special Quadrilaterals Determining Geometric Thinking Levels (ODGD)" test was applied to 70 students. As a result of the ODGD test, it was seen that there were no students at Level 5: Systematic Thinking Level among the students who participated in the research. As a result of the application, in order to determine the misconceptions of 8 students in total from the other four levels, the "Special Quadrilaterals Identification of Misconceptions" test was applied. According to the scoring rubric used for the ODGD test, 10% (7 people) of the students are at Level 1, 30% (21 people) are at Level 2, and 41.42% (29 people) are at Level 3 and It is seen that 18.58 (13 people) are at Level 4. As a result of the content analysis of the ODKY test, students generally have misconceptions about shape similarity, area calculation and height, hierarchical relations and concept knowledge.
As a result of the findings in the two tests applied to the students, it was seen that students at all levels had misconceptions, but the number of misconceptions varied according to their geometric thinking level. It was observed that students whose geometric thinking levels were not at the predicted level, namely Level 1 and Level 2, had more misconceptions than the students whose thinking level was at the predicted level, Level 3 and Level 4. As the student learns the concepts better and understands the hierarchical relations between the concepts better, the level of geometric thinking rises to the next level. It has been observed that misconceptions that may occur as a result of each correct learning are prevented. Finally, recommendations are presented in line with the results of the research.

Keywords: Geometric Thinking Levels, Van Hiele, Misconception, Spesific Quadrilaterals