Yüksek öğretim kurumlarında norm kadro yönetmeliğinin uygulamadaki sürdürülebilirliğinin değerlendirilmesi ve sürdürülebilirliğe etki eden faktörlerin belirlenmesi: Aktör Ağ Kuramı perspektifi
Evaluation of the sustainability of norm staff regulation in implementation in higher education institutions and determination of factors affecting sustainability: Actor Network Theory perspective
Yazar: BENAZİR ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. SALİH BÖRTEÇİNE AVCİ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Bu çalışmada, Aktör Ağ Kuramı bakış açısı ile Yükseköğretim kurumlarında insan kaynakları planlaması olarak norm kadro uygulamasının sürdürülebilirliğine etki eden aktörler/aktantlar akademisyen deneyimlerinden hareketle ele alınmıştır. Araştırma verileri, nitel araştırma yöntemi olan fenomenoloji deseni ile deneyimlere odaklanılarak, karar mekanizmalarında bulunan otuz iki akademik personel ile yarı yapılandırılmış, derinlemesine görüşmelerle toplanmıştır. Araştırmanın bulguları, norm kadronun uygulanabilirliği, sürece etki eden aktörler, norm kadronun sürdürülebilirliği ve uygulamaya ilişkin öneriler olmak üzere dört tema altında tartışılmıştır. Norm kadronun uygulanabilirliği, mevcut yükseköğretim sistemi içerisinde örgütsel yapı, akademik işleyiş, bilimsel alana etkileri bakımından uygulamanın hedefleneni gerçekleştirilebilir olmadığı tespit edilmiştir. Sürece etki eden aktörlerin katılımcı deneyimlerinden hareketle eşit düzeyde etkiye sahip oldukları, pek çok beşeri olmayan aktörün (aktant'ın) beşeri aktörler kadar etkili oldukları gözlemlenmiştir. Norm kadronun sürdürülebilirliğine ilişkin akademisyen deneyimleri; kurumsal, yasal değişim, kaynak kullanımı, öğretim faaliyetleri açılarından uygulamanın daimi olma durumunun mümkün olmadığını ve geleceğe ne boyutta aktarılabileceğinin tartışmalı olduğunu ortaya koymaktadır. Son olarak akademik personelin deneyimlerinden hareketle uygulama süresince yaşanan sorunlara ilişkin çözüm önerilerine yer verilmiştir. Yükseköğretimde insan kaynakları planlamasında mevcut sorunların çözümünde niceliği değil niteliği gözeten, hak edilen kadro taleplerinde ve planlamada eşit değil adil olmayı gerektiren planlamaların önemli bir role sahip olacağı değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Norm Kadro Uygulaması, Aktör Ağ Kuramı, Sürdürülebilirlik

Abstract:
In this study, with the point of view of Actor Network Theory, the actors/actants that affect the sustainability of the norm staff application as human resources planning in higher education institutions are discussed based on the experiences of academicians. Research data were collected through semi-structured, in-depth interviews with thirty-two academic staff in decision-making mechanisms, focusing on experiences with the phenomenology design, which is a qualitative research method. The findings of the research were discussed under four themes: the applicability of the norm staff, the actors that affect the process, the sustainability of the norm staff, and suggestions for implementation. It has been determined that the aim of the application is not achievable in terms of the applicability of the norm staff, organizational structure in the current higher education system, academic functioning, and its effects on the scientific field. Based on the participant's experiences, it has been observed that the actors influencing the process have equal influence and many non-human actors (actants) are as effective as human actors. Academician experiences regarding the sustainability of the norm staff reveal that it is not possible for the norm staff application to be permanent in terms of institutional, legal change, resource use, teaching activities and findings demonstrate that it is controversial to what extent this application can be transferred to the future. Finally, based on the experiences of the academic staff, solution suggestions regarding the problems experienced during the implementation are given. It is considered that planning which focuses on quality rather than quantity, and which requires to be fair rather than equal in the deserved vacant position demands and planning will have an important role in the solution of existing problems in human resources planning in higher education.

Key Words: Norm Staff Practice, Actor Network Theory, Sustainability