Nüzul-siret bağlamında Hz. Yusuf kıssası
Evaluating of Prophet Joseph's story in the context of meaning and comment
Yazar: HALİT ALDANMA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERTUĞRUL DÖNER
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Ahsenü`l Kasas Tefsir = Ahsenü`l Kasas Tefsir ; Hz. Muhammed = Hz. Muhammed ; Hz. Yusuf = Hz. Yusuf ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kıssalar = Narratives ; Siret-nüzul = Sirret-nüzul ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmada Hz. Yusuf kıssasının nüzul-siret bağlamında değerlendirilmesi yapılacaktır. Bu noktada Hz. Peygamber ve ilk Müslüman neslin kıssalardan ne anladıkları ve kıssaları nasıl yorumladıkları meselesine ışık tutan bilgilere yer verilmiştir. Hz. Yusuf ve kardeşleri arasında yaşanan hadiseler nüzul-siret ilişkisi içerisinde ya da başka bir ifadeyle, Hz. Peygamberin Kureyşli müşrik akrabalarıyla yaşadığı mücadele çerçevesinde değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde sûrenin nüzul sebebi, nüzul ortamı, Mekke'nin sosyal ve dini yapısı hakkında birtakım bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde ise Hz. Yusuf'un rüyası, kardeşlerinin kıskançlığı, kuyuya atılması, köleliği, imtihanı, zindana atılması gibi bazı konular ele alınmıştır. Ayrıca Hz. Yusuf'un başından geçen birtakım olaylar merkezinde, kendi kavmi ve yakın akraba çevresi tarafından dışlanıp eza ve cefa çektirilen Hz. Peygamber ve ilk Müslüman neslin, Yusuf kıssası merkezinde karşılaştırmalı bir okuma hedeflenmektedir. Üçüncü bölümde ise ahsenü'l-kasas ve ulu'l-elbâb gibi sûreyi açıklamayı, destekleyici başlıkların yanısıra, Mekke halkının içinde bulunduğu durum ve müşriklerin kıssalarla uyarılmaları bağlamında ilgili kıssanın tebliğ metodu açısından önemi hakkında birtakım bilgiler verilmiştir. Sonuç kısmında ise tez hakkında genel ve toparlayıcı açıklamalar yapılmış, Hz. Yusuf kıssasının Hz. Peygamber ve sahabe için ne ifade ettiği, onlara ne mesajlar verdiği üzerinde durulmuştur.

Anahtar Sözcükler: Hz. Yusuf, Kıssa, Nüzul-Siret, Hz. Muhammed, Ahsenü'l-Kasas

Abstract:
Prophet Joseph's story is evaluated in the context of meaning and comment in this study. It is mentioned about knowledge that sheds light on first Muslims' life and prophet Joseph's struggle. It is stressed what Muslims understand about this story and how they can interpret it. The events between Joseph and his brothers are reviewed in the context of meaning and comment. It is mentioned about his struggle with the Polytheistic Quraysh tribe. This study is consisted of three chapters. The first Chapter is about reason of Sura's existence, natural environment and Social and Religion structure of Mekka. The second chapter is about prophet Joseph's story his struggle against  his relatives and his tribe. His brothers were jealous of him and so they wanted to take revenge. What does this situation mean for the first muslim generation? It is focused on these subjects. It is tried to explain some concepts and appeals about prophet Joseph in the third chapter. In the conclusion part, general and collective explanations were made about the thesis; the story of Yusuf is focused on what it means for the Prophet and the Companions and what messages it gave them.

Keywords: Prophet Yusuf, Story, Meaning And Comment, Prophet Muhammed, Ahsan al-Kasas