hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Künûzü Eltâfi'l-Burhân Fî Rumûzi Evkâfi'l-Kur'ân adlı eserin vakf ve ibtidâ ilmi açısından tahlili ve tercümesi
The analysis and translation of Qunūz Altāf Al-Burhān Fī Rumūz Awqāf Al-Qurān in terms of the waqf and ibtidā dicipline
Yazar: SEZAİ CEYHAN
Danışman: PROF. DR. İSHAK ÖZGEL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kıraat = Reading ; Tilavet = Tilavet ; Vakf = Wagfs ; İbtida = Commencement ; İslamiyet = Islam

Özet:
Vakf ve ibtidâ, Kur'ân-ı Kerîm'in hem doğru okunması hem de doğru anlaşılması açısından kırâat ilimleri içerisinde büyük önem arz eden konulardan birisidir. Kur'ân okurken lafız ve mananın tam olduğu yerlerde vakfedip, ardından uygun düşen yerden başlamayı sağlamak amacıyla gerekli bilgileri öğreten vakf ve ibtidâ ilmi, âyetlerde kastedilen mananın ortaya çıkarılmasında da önemli bir rol üstlenmektedir. Okunan edebî bir eserde bile imlâ kurallarına dikkat edilmemesi, anlam bozulmasına ve yazarın asıl maksadının okuyucu tarafından farklı anlaşılmasına sebep olmaktadır. Söz konusu eser, Kur'ân-ı Kerîm gibi ilâhi bir kitap olunca bu husus ayrı bir önem taşımaktadır. Bu nedenle Kırâat imamları, Allah Teâlâ'nın âyetlerde kastettiği anlamın en doğru şekilde anlaşılması için vakf ve ibtidâ mahallerinin tespiti üzerinde titizlikle durmuşlardır. Bu çalışma da, Kur'ân-ı Kerîm'in doğru okunması, mana bütünlüğünün korunarak doğru anlaşılması hususunda önem arzeden vakf ve ibtidâ ilmi bağlamında bütün vakf işaretlerini bir arada toplaması ve kendinden sonraki birçok esere kaynaklık etmesiyle öne çıkan Muhammed Sâdık el-Hindî'nin Künûzü Eltâfi'l-Burhân fî Rumûzi Evkâfi'l-Kur'ân isimli eserinin değerlendirmesini ihtiva etmektedir.

Abstract:
Waqf and ibtida are one of the most important subjects in the sciences of the Qur'an in terms of correct way of reading and understanding the Quran. Vakf and ibtida that teaches the necessary information in order to stop at the places where the word and meaning are complete and then to start from the appropriate place while reciting Quran also play an important role in revealing the meaning in the verses. Even in a literary work, not paying attention to orthographic rules causes incoherency and different understanding of the author's original purpose by the reader. This matter is especially important for the Quran, The Divine Book. That is why, the scientists of recitation meticulously focused on the establishing of vakf and ibtida in order to understand the truest meaning of the verses in the Quran. This study comprises the assessment of the work titled Künûzü Eltâfi'l-Burhân fî Rumûzi Evkâfi'l-Kur'ân by Muhammed Sâdık. This work has a role for reciting the Quran correctly, adds up all the vakf signs in the context of vakf and ibtida, which are important for understanding the Quran correctly in terms of the integrity of the meaning, and is a reference for many works.
Özel hayatın gizliliğinin ihlali ve cezası (Modern hukukla mukayeseli)
The violation of private life and its penalty (Comparative with Modern Law)
Yazar: SAMİ URAL
Danışman: PROF. DR. ADNAN KOŞUM
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Ceza = Punishment ; Karşılaştırmalı hukuk = Comparative law ; Mahremiyet = Privacy ; Temel haklar = Fundamental rights ; Özel hayat = Private life ; Özel hayatın gizliliğinin korunması = Right of privacy and its protection ; İnsan hakları = Human rights ; İslam hukuku = Islamic law

Özet:
Hukuk literatüründe özel hayat genel itibariyle; başkasıyla paylaşılması uygun görülmeyen sır veya mahremiyet alanı olarak değerlendirilmektedir. Bu alanda meydana gelen ihlal ve suçların önüne geçmek için kanunlar çerçevesinde farklı yaptırımlar ve cezalar olduğu bilinmektedir. Hukukun bu yaklaşımı, mahremiyet alanının korunmasıyla ve dokunulmaz olarak kabul edilmesiyle ilişkilidir. Çünkü hukukun temel varlığı, bireysel ve toplumsal menfaatin gözetilmesidir. Özel hayatın gizliliğini ihtiva eden ihlal eylemleri, farklı şekillerde zuhur etmekte, günümüzde ise daha çok internet ve dijital teknoloji alternatifleri yoluyla işlenmektedir. 
Bu çalışmada; İslâm hukuk literatüründe özelde kişilik hakları, genelde ise mahremiyet konuları üzerinden özel hayatın gizliliğinin ihlal ve cezalarının tespiti amaçlanmıştır.Ayrıca söz konusu konular irdelenirken özel hayatın gizliliği çerçevesinde ihlal ve cezaların günümüzde daha çok hangi yollarla yapıldığını,İslâm hukuku ilegünümüz hukuku arasında mukayeseye başvurarak, yaklaşım farklılıklarını tespit etmektir.

Abstract:
In legal system Private Life is considered as the secrets and privacy that should not to be shared with others. It is known that there are sanctions and punishments within the frame of laws to avert the violations and crimes in this field. This consideration in legal system is related with the protection and immunity of privacy, because the primary asset of legal system is protection of individual and public benefits. The violation actions, which involve the secrecy of private life, appear in different forms. Today they are committed mostly via internet and other technological alternatives. 
In this work, it is purposed to establish the violation of private life and punishments of this crime according to Islamic Law in regard to both personal rights and to privacy. While these subjects are scrutinized, it will be established the differences between the Islamic Law and Lege Lata, in which way the violations and punishments are committed.
İslam Hukuku'nda casusluk suçu ve cezası
Criminality and punishment of espionage in Islamic Law
Yazar: GÜLAY YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ADNAN KOŞUM
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Casusluk = Espionage ; Ceza = Punishment ; İslam Hukuku = Islamic Law ; İslamiyet = Islam ; İstihbarat = Intelligence

Özet:
Çalışmamız, casusluk kavramının İslam hukukundaki izdüşümünü ortaya
koymayı amaçlamaktadır. Bu amaçla, ilgili kavramların analizinden sonra İslam tarihinde
casusluk bir başka deyişle istihbarat faaliyetlerinin ne şekilde yer aldığı ana hatlarıyla
incelenmiştir. Casusluk suçuna İslam hukukunun vermiş olduğu ceza, dört ana mezhep
ekseninde incelenmeye çalışılmıştır.
Çalışmada kitap, dergi, makale, ansiklopedi maddesi ve internet kaynaklarından
yararlanılmıştır. Çalışma sonucunda İslam hukukunun gerek devletin kendi güvenliği
gerekse vatandaşlarının güvenliği için casusluk faaliyetleri yürütmesinin bir gereklilik
olduğu ortaya çıkmıştır. Ancak hem vatandaşlara, hem de devlete karşı yönelecek
casusluk faaliyeti yasaklanmış, bu suçun işlenmesi durumunda ta'zir cezası
öngörülmüştür. Ta'zir cezasının doğası gereği; devlet başkanı, suçlunun ta'ziren katline
hükmedebileceği gibi onu sürgüne gönderebilir ya da başka bir ceza da verebilir.

Abstract:
This study aims to reveal the projection of the concept of espionage in Islam law.
Considering this aim, after the analysis of related terms, how the concepts "espionage" in
other words "intelligence" movements have been discussed in the Islam history are
substantially studied. The punishment the Islam law gives to the espionage is tried to be
investigated on the basis of four central denomination.
In the study books, magazines, articles, encyclopedia and Internet resources are
used. In conclusion, it is revealed that the Islam law needs to practice espionage
movements for its own sake and for the security of its citizens. However the espionage
movements against both citizens and goverment are banned; on condition that this ban is
not obeyed the ta'zir punishment is employed. According to the ta'zir punishment, the
governer of the state can decide on the execution or the banishment of the criminal or
decide on something else.
Şarkikaraağaç ağzı (İnceleme-metin-sözlük)
Şarkikaraağaç dialect (Phonetics-morphology-result)
Yazar: FATMA TEZCAN
Danışman: PROF. DR. OSMAN YILDIZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Ağızlar = Dialects ; Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; Isparta-Şarkikaraağaç = Isparta-Şarkikaraağaç ; Metin = Text ; Ses bilgisi = Phonetic ; Sözlük = Dictionary ; Türk lehçeleri = Turkish dialects ; İnceleme = Study

Özet:
2013 – 2014 yıllarında Şarkikaraağaç ilçesi ve ilçeye bağlı yerleşim yerlerinde (26 köy, 3 belde ve 16 mahalle) yapmış olduğum bu çalışmada, burada yaşayan yerli halkın ağız özellikleri verilmeye çalışılmıştır.
İlçenin ve ilçeye bağlı yerleşim yerlerinin ağız özelliklerinin belirlenebilmesi için yerleşim yerlerinden derlemeler yapılmıştır. Bu derlemeler yapılırken her belde, köy ve mahalleden kişilerle görüşerek dil malzemesi arttırılmaya ve çeşitlilik tespit edilmeye çalışılmıştır. Derlemeler yapılırken Türk Dil Kurumunca tavsiye dilen "Ağız Araştırmalarında Kullanılacak Fonetik Transkripsiyon Alfabesi"ndeki sisteme göre yazıya geçirilmiştir. Metinlerde yaptığımız Ses Bilgisi, Şekil Bilgisi ve Sözlük çalışmalarıyla Şarkikaraağaç ilçesinin ağız özellikleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu çalışmada öncelikle Isparta Merkez Ağzı, Afyon Merkez Ağzı, Uşak İli Ağızları, Kütahya ve Yöresi Ağızları, Güney Batı Anadolu Ağızları, Muğla ve Yöresi Ağızları gibi yöre ağızlarıyla karşılaştırma yapılarak Şarkikaraağaç ağzının diğer yöre ağızlarıyla benzerlik ve farklılıkları belirlenmeye çalışılmıştır.
"Şarkikaraağaç Ağzı" adlı bu çalışma, yörenin tanıtımının bulunduğu "Giriş" bölümü ile "İnceleme" (Ses Bilgisi, Şekil Bilgisi, Sonuç), "Metinler" ve "Sözlük" bölümlerinden oluşmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Şarkikaraağaç, Ağız, Anadolu.

Abstract:
The study that I did between 2013 – 2014 in Şarkikaraağaç district and its subsettlementes (26 villages, 3 towns and 16 quarters) tried to indicate dialect characteristics of local people.
In order to detect  the dialect characteristics of the district and its subsettlements, parts of interviews which were done were collected from each settlement seperatelly. While collecting these data, language materials and diversity were increased by interviewing people from each subsettlement. The data were written down according to a system stated in "Phonetic Transcription Alphabet for Dialect Research" suggested by Turkish Language Association. Dialect characteristics of Şarkikaraağaç district were tried to identify by phonetics, morphology and lexicon studies. Similarities and differences of the dialect of Şarkikaraağaç were tried to identify by comparing to the other local dialects such as Isparta city dialect, Afyon city dialect, Uşak city dialects, dialects of Kütahya and its regions, dialects of Southwest Anatolia, dialects of Muğla and its regions.
This study entitled as "Şarkikaraağaç Dialect" consists of "Introduction" which introduces the region, examination (phonetics, morphology and result), texts and dictionary.
Key Words
Şarkikaraağaç, Dialect, Anatolia.
Akıllı sözleşme tabanlı tapu kayıt sistemi
Smart contract based on ti̇tle regi̇strati̇on system
Yazar: PARMILA KARGAR
Danışman: PROF. DR. ECİR UĞUR KÜÇÜKSİLLE
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Satoshi Nakamoto tarafından 2008 yılında yayınlanan Bitcoin adlı makalede geçen Blok Zinciri (Blokchain) kelimesi ilk defa bu makalede bahsedilmiştir. Blockchain teknolojisini tanımlayacak olursak, temel olarak ''Merkezi Olmayan Dağıtık Kayıt Sistemi'' ile her bir verinin oluşturulması ve oluşturulan verinin geçerliliğinin doğrulanması sağlanmaktadır. Ayrıca bu verinin kriptografik olarak bloklanmasını da sağlarken oluşturulan algoritmaların insanlar tarafından çözümlenmesini de önler.
İlk popüler uygulamalardan olan bitcoin ve Ethereum ile tanınan Blok Zincir teknolojisinin zamanla birçok alanda kullanılabileceği keşfedilmeye başlanmıştır. Blok Zincir teknolojisinin kullanım alanlarından biri de Tapu kayıt işlemleridir.
Bu çalışma ile özellikle tapu işlemlerinin hızlandırılması, maliyetlerin düşürülmesi ve sahtekârlıkların önlenmesi amacı ile Türkiye'de kurulacak Blok Zincir tabanlı bir tapu kayıt sistemi önerisi sunulmuştur. Çalışmada önerilen sistem ve geliştirilen uygulama yardımı ile tapu dairelerinde yapılan bütün işlemlerin Blok Zincir teknolojisinden yararlanılarak kısa sürede ve güvenilir şekilde dijital ortamda gerçekleştirilmesi sağlanmıştır.

Abstract:
The word Blokchain was first mentioned in Satoshi Nakamoto's original Bitcoin article published in 2008. Blockchain technology is basically 'Decentralized Distributed Registration System that provides encrypted transaction tracking and does not require the use of a reliable center. In addition, it provides the cryptographic blocking of this data and prevents the algorithms generated from being analyzed by humans.
Bitcoin and Ethereum are popular Block Chain technology applications that have been discovered to be used in many areas over time and land registry is One of the field used by block chain technology.
The aim of this study is to accelerate the title deed transactions, to reduce costs and to prevent frauds. Turkey based on block chain technology has presented a proposal to establish a land registry system. With the help of the proposed system and the application developed in the study, all operations carried out in land registry offices using block chain technology in a short time and safe manner.
Bir karayolu şantiyesinin iş sağlığı ve iş güvenliği açısından değerlendirilmesi
Evaluation of a highway site in terms of occupational health and safety
Yazar: NEVZAT KOCA
Danışman: DOÇ. DR. KEMAL TUŞAT YÜCEL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Kanunlar 6331 sayılı = Laws 6331 numbered ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Türkiye'de ve dünyada iş kazaları ve meslek hastalıkları birçok işçinin ve çalışanın yaşamını kaybetmesine ya da hayatı boyunca taşıyacağı kalıcı yaralanmalara neden olmaktadır. Meydana gelen sağlık sorunları işçilerin yaşam kalitesini önemli bir düzeyde azalmaktadır. Bu yüzden dünyada olduğu gibi Türkiye'de de iş kazaları ve meslek hastalıkları büyük bir sorun haline gelmiştir. İş kazaları ve meslek hastalıklarının önemli bir bölümü inşaat sektöründe gerçekleşmektedir. Bu çalışmanın amacı, büyük bir sorun haline dönüşmüş olan iş güvenliği problemini kapsamlı bir şekilde incelenmesidir. Çalışma kapsamında, Türkiye karayolu şantiyelerindeki iş sağlığı ve iş güvenliği konusunda istatistiksel olarak incelemeler gerçekleştirilmiştir. Bu sayede Türk karayolu inşaat sektöründe meydana gelen iş kazalarının nedenleri ve sebepleri araştırılarak, iş kazalarının ve meslek hastalıklarının önlenmesi ve azaltılması konusunda gerçekleştirilebilecek önlemler değerlendirilmiştir. Yapılan çalışmanın sonuçlarının, Türk karayolu inşaatındaki iş kazalarının sebeplerini daha iyi bir şekilde anlaşılması ve önlenmesi için büyük ölçüde katkı sağlaması beklenmektedir.

Abstract:
Industrial accidents and  occupational diseases  in Turkey and in the World cause  losses of lives of many workers or  permanent injuries that they will suffer all through their lives.These health problems decrease the quality of workers' life significantly.For this reason as happened in the World Industrial accidents and  occupational diseases  have become an  important problem in Turkey too.Most of the Industrial accidents and  occupational diseases  take place inconstruction sector.The aim of this project is to examine and analyse  extensively the problem of  occupational safety that has become an important matter.Within this context statistic studies have been done about work health and work safety in Turkish highway building departments or yards.By this way causes and reasons of work accidents which took place in  Turkish  highway building sector have been examined and measures which could prevent or decrease the work accidents and  occupational diseases have been specified.It is expected that the results  of these studies will contribute to understand clearly  the reasons of occupationalaccidents and prevent  them significantly  in Turkish Highway building sector.
İslami kaynaklarda kullanılan "Nisa" (Kadın) kelimesinin semantik analizi
Semantical analysis of the word nisa (Woman) in Islamic resource
Yazar: ESMA CERRAHOĞLU YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İHSAN AKDAŞ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Din = Religion
Dizin: Anlam bilim = Semantics ; Arapça = Arabic ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Hadis = Hadith ; Kadınlar = Women ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmamızda öncelikle "Nisa" kelimesinin anlamına ilişkin çalışmalar, araştırmalar yaparak semantik tahlilini yapmaya gayret ettik. Bunu yaparken birçok kaynağa yer verdik. Kelimeni özdeki anlamının çoğalmak, artmak, zenginlik, mal-mülk, evlat, torun gibi anlamları olduğunu gördük. Buna göre ilerleyen bölümlerde tahlil edilen kelimenin kısaca Kur'ân-ı Kerim kaynaklı değerlendirmesini, sonrasında Hadis-i Şerif kaynaklı değerlendirmesini geleneksel yorumlamalardan farklı olarak yaptık. Bu farklılıkları ortaya koymaya çalıştık ve sebeplerini açıkladık. Son olarak da inanç sistemleri ve toplumlar açısından "Kadın" kavramına kısaca değinerek çalışmamızı sonlandırdık.

Abstract:
İn this study, firstly, we tried to make semantic analysis of the word "Nisa" by conducting studies and reserarches on its meaning. We have covered many sources in doing so. We have seen that the word in essence has meanings such as multiplication, increase, wealth, property, son, grandchild. Accordingly, for the analyzed word in the following sections, we briefly provided the Qur'an based evaluation and subsequently Hadith based evaluation which is different from the traditional evaluations. We tried to reveal these differences and explained the reasons. Finally, we concluded our work by briefly touching on the concept of women from belief systems and societies perspective.
Kentsel yaşam kalitesinin sayısal verilerle ölçümü: Selçuklu ilçesi örneği
Measurement of quality of urban life with numerical data: Case study for Selcuklu
Yazar: MERVE ELBİ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT AKTEN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Kentleşme büyüklük ile ilgili avantajları nedeniyle son on yıllarda yoğunlaşan bir olgudur. Yirminci yüzyılda dünya nüfusunun sadece onda biri kentlerde yaşarken bu durum aynı yüzyıl biterken çok değişmiş, yeryüzündeki her üç kişiden birisi hayatını kentlerde sürdürmeye başlamıştır. Gününmüzde geleceğe yönelik beklentiler doğrultusunda yapılan araştırmalar önümüzdeki yıllarda her iki kişiden birisinin kentlere yerleşmiş olacağını işaret etmektedir.
İnsanların yaşadıkları hayatta ya da kentte kalite aramaları bir ayrıcalık değil haktır. Bütün insanlar kaliteli bir kent yaşamını hak ederler.
Kentsel alanlarda yaşam kalitesinin belirlenmesini ve yükseltilmesini hedefleyen kentsel yaşam kalitesi kavramı ülkemizde de son dönemlerde oldukça gündemde olan bir konudur. Yeni yapılaşan alanlarda yaşam kalitesi standartlarına dikkat edilmeye çalışılsa da günümüze ulaşmayı başarabilmiş yaşam kalitesinin niteliğinin arzu edilen standartları taşımadığı söylenebilir.
Bu alanda Konya kent bölgesinde her geçen gün artan yapılaşma ve yaşam alanlarında meydana gelen değişim, yaşam kalitesi açısından incelenmesi gereken bir konu haline getirmektedir.

Abstract:
Urbanization is a phenomenon that has intensified in recent decades due to its size-related advantages. At the beginning of the twentieth century, only a tenth of the world's population was living in cities, but this situation changed a lot as the end of the same century, one of every three people on earth began to live in cities. Today's researches in the direction of expectations towards the future indicate that in the coming years one of each person will be settled in the cities.
The quality of life in which people live or in cities is not a privilege. All people deserve a quality urban life. The concept of urban living quality, which aims to determine and raise the quality of life in urban areas, is a topic that has recently been on the agenda in our country.
Although it is tried to pay attention to the quality of life standards in the recent constructed areas, it can be said that the qualities of the living quality do not carry the desired standards in the traditional tissues that have succeeded in reaching the daily life. This area has become increasingly important in the Konya urban area, and the change that has taken place in the living spaces has become a necessary subject to be examined in terms of qualit of life.
YAPAY SİNİR AĞI VE BOX-JENKİNS MODELİ İLE YAZICI SARF MALZEMELER VERİLERİNİN TAHMİNİ IRAK ÖRNEĞİ
PREDICTING THE SALE OF PRİNTİNG STUFFS USING ARTIFICIAL NEURAL NETWORKS AND BOX-JENKINS MODEL MODEL OF IRAQ
Yazar: BAN ANIS ABDULLAH AL MAHMUD
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ALBAYRAK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Bu çalışma sırasında yazıcı sarf malzemeleri satışları öngörülerinde bulunabilmek amacıyla Box-Jenkins (B-J) Metodu ile Otoregresif, Bütünleşik Otoregresif Hareketli Ortalama (ARIMA) ve Yapay Sinir Ağları (YSA) yöntemleri kullanılmıştır. Toplam 132 gözlemden ibaret olan Ocak 2008 ile Aralık 2018 Arasındaki süreçte Irak'ta satılan yazıcı sarf malzemeleri miktarı değerleri ele alınarak buna ait zaman serisi incelenip analiz edilmiş ve (B-J) metodu uygulanarak veri temsili için Otoregresif ve Bütünleşik Otoregresif Hareketli Ortalama yöntemlerinin kullanılması sonucunda (ARIMA) modelleri arasında en uygun modelin (ARIMA) olduğu sonucuna varılmıştır. Bu modelin seçimin nedeni ise öngörü doğruluğu ölçeğine Karesel Hata (RMSE) ve Mutlak Hata (MAPE) dayalı olup Yapay Sinir Ağları (YSA) kullanıldığında ise en uygun modelin Çok Katmanlı Ağı (MLP) olduğunu görüldü. Bu iki sonuç arasında Karesel Hata (RMSE) ve Mutlak Hata (MAPE) Kıstası kullanılarak öngörü doğruluğu ve performansı yönlerinden karşılaştırma yapıldığında ise Yapay Sinir Ağları Çok Katmanlı (MLP) en uygun model olduğu görüldüğünden yazıcı sarf malzemeleri satışları serisinin ileriki satış miktarı değerlerinin öngörülmesi için bu model kurulmuştur. Böylece çalışma için en uygun ve ileriki öngörüler için daha elverişli olan model YSA(5.5.1) sinir ağı modeli olduğu sonucu ortaya çıkmıştır.

Abstract:
This study aimed to use the methodology of (BOX & Jenkins) for sefregression, integrative moving averages (ARIMA) and artificial neural networks (ANNs) method to predict ink sales. Through the study and analysis of time series data of the printing stuffs sales index in Iraq during the period from January 2008 to December 2018 which represents 132 views and that is through the methodology application s style (B&J) the style of autogressive and moving averages integrative study that model is to represent the date among the models (ARIMA) which has been selected this model based on the use of a measure of prediction accuracy (RMSE), (MAPE) while when using the artificial neural networks (ANNs) model was (MLP) is the best among models of neural networks to represent data these two methods were compared in terms of accuracy and efficiency of prediction by using (RMSE), (MAPE) the standard results indicated that the model artificial neural networks (MLP) were reliable in predicting the extent of future series printing stuffs sales, thus, the most appropriate model for our study subject and more suitable for further predictions is ANN (5.5.1) neural network model.