Genişletilmiş Karadeniz bölgesinde Avrupa Birliği'nin dış ve güvenlik politikasının oluşturulmasında güvenliksizleştirme süreci
The desecuritizing process in formulating European Union's foreign and security policy in wider Black Sea region
Yazar: BARIŞ GÜRSOY
Danışman: PROF. DR. NAZİF MANDACI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı / Avrupa Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Bölgeselleşme = Regionalization ; Güvenlik = Security ; Güvenlik politikaları = Security policies ; Karadeniz bölgesi = Black Sea region ; Uluslararası güvenlik = International security

Özet:
Avrupa Birliği'nin (AB) dış ve güvenlik politikası söylemi, uluslararası sistemdeki güncel gelişmeler, geçmiş deneyimler, algılar ve kimlik ile üretilmektedir. AB, 11 Eylül olaylarının ardından kendi sınırları içinde artan bir şekilde güvenlikleştirme girişimlerinde bulunurken; sınırlarının dışındaki meseleleri güvenliksizleştirmeyi tercih etmektedir. Bu girişimlerin başında açıkça bir güvenliksizleştirme girişimi olan Genişletilmiş Karadeniz Bölgesi (GKB) projesi gelmektedir. Çalışmada AB'nin ve Rusya'nın bölgeye yönelik söylemlerinin ortaya koyduğu farklı yaklaşım, algı ve hedefler üzerinden oluşan politikaları ve projeleri, uluslararası ilişkiler kuramlarından sosyal inşacılık ve güvenlik yaklaşımlarından Kopenhag Okulu'nun kavramsal çerçevesi kullanılarak, söylem analizi ve algı çözümlemeleri ile ortaya koyulmuştur. Çalışmanın sonunda, AB'nin dış ve güvenlik politikaları konuların güvenlikleştirme ya da güvenliksizleştirme girişimleri yapabilecek yetenek ve imkâna sahip bir aktör haline geldiği belirtilmiştir. Bununla birlikte AB'nin bölgeselleştirme ve güvenliksizleştirmeyi kendi güvenliğini sağlayıcı bir araç olarak kullandığı ve bunun sonucunda bölgeselleştirme ve güvenliksizleştirme süreçlerin AB için bir güvenlik meselesi haline geldiği ifade edilmiştir. Ayrıca GKB'nin güvenliksizleştirme sürecinin yönetimini kolaylaştıracak bir politik proje olarak tasarlandığı; bölgeye dâhil edilen ülkelerin özel sorunları ve Rusya Federasyonu'nun bölgeye yönelik güvenlikleştirme girişimleri nedeniyle bölge ülkelerinin bir bölgesel güvenlik kompleksi oluşturma yeteneğinden uzak olduğu sonucuna varılmıştır.




Anahtar Kelimeler: Genişletilmiş Karadeniz Bölgesi, Güvenlikleştirme, Güvenliksizleştirme, Bölgeselleşme, AB Dış ve Güvenlik Politikaları, AB –Rusya İlişkileri

Abstract:
The foreign and security policy discourses of the European Union (EU) are the product of a combination of contemporary developments in the international system and past experiences. The EU prefers de-securitization in its neigbourhood while pursuing a policy of securitization inside its borders, especially after the events of September 11. No doubt the discourse the Union adopted while defining the bilateral relations with the nations in the so-called Wider Black Sea Region (WBSR) has reflected its established logic of desecuritization and regionalization. This thesis analysis the policies formulated by the discourses of the EU and Russia through social constructivism and securitization approaches, using "discourse" and "perception" analysis. This study aims at responding to the question regarding why the EU has continued to promote securitization inside while encouraging the outsiders to desecuritize the mutual problems despite the factor of Russia by referring the Union's policies towards the region. This study claims that the EU has become an actor having capabilities to put into operation its securitization and desecuritization policies; the policies of securitization and desecuritization are synchronized EU strategies simultaneously promoting the security of the Union; the construction of the WBSR and desecuritization of the modalities of the inter-state relations in the region have become Union's foreign policy priorities; because of the nature of the problems and established patterns of relationship among the regional states as well as the counterweighing role of Russia which benefits from securitization of regional politics, the regional actors fell short of establishing a regional security complex.




Keywords: Wider Black Sea, Securitization, Desecuritization, Regionalization, 
EU Foreign and Security Policy, EU – Russia Relations