Türkiye'nin sera gazı salımlarının Kyoto Protokolü çerçevesinde risk yönetimi
Risk management of Turkey?s greenhouse gas emissions under the framework of Kyoto Protocol
Yazar: ÖZTÜRK SELVİTOP
Danışman: PROF. DR. ADNAN SÖZEN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Enerji = Energy ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Etkinlik = Efficiency ; Sera gazı = Greenhouse gases ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis

Özet:
Türkiye 17 Şubat 2009 tarihi itibari ile Kyoto Protokolünü imzalayarak; protokolün gereklerini yerine getirebilmek için enerji kaynaklarının kullanımını planlarken iklim değişikliği ve emisyonlarla ilgili hususları da dikkate almalıdır. Bu çalışmada, veri zarflama analizi (VZA) kullanılarak enerji kaynaklarının kullanımına bağlı olarak sera gazı emisyonları üretme potansiyeli açısından Türkiye'nin Avrupa Birliği (AB) ülkeleri ve İsviçre arasındaki durumu karşılaştırmalı olarak ortaya konulmuştur. VZA, karar verme birimlerinin (KVB) seçilen girdi ve çıktı değerleri kullanılarak, göreli etkinliğin ölçüldüğü ve değişkenler arasında herhangi bir analitik ilişkinin bulunmadığı parametrik olmayan bir yöntemdir. VZA yöntemi, hangi karar verme biriminin (bu çalışmada ?ülkeler?) etkin olduğu ve etkin olmayan karar verme birimlerinin girdilerini çıktıya dönüştürme başarısızlıklarında girdilerindeki eksikliklerin belirlenmesini sağlar. Türkiye, AB ve İsviçre ile birlikte toplam 29 ülkenin enerji kaynakları kullanımından kaynaklanan sektörel sera gazı emisyonu performans değerlendirmesi göreli olarak yapılmıştır. Bunun için sektöre göre enerji kaynağı kullanımı girdi olarak, sektörün ürettiği sera gazı emisyonları ise çıktı olarak düşünülmüş olup, altı farklı modelde etkinlik değerlendirmesi yapılmıştır.Anahtar Kelimeler : Veri zarflama analizi, sera gazı, etkinlik

Abstract:
As Turkey ratified the Kyoto Protocol, as of February 17, 2009, in order to fulfill the requirements of the protocol, Turkey has to take into consideration the concerns related with the climate change and emissions while planning the use of energy resources. In this study, the situation of greenhouse gas producing potential of Turkey, EU countries and Switzerland depending on the use of energy resources were examined by comparing the respective data by using Data Envelopment Analysis (DEA). DEA is a non-parametric method, of which relative efficiency is being measured by using chosen input and output values of decision-making units (DMU) and no analytical relationship between the variables. DEA method provides to specify which decision making unit (in this study they are ?countries?) is efficient and missing points of the inputs of unsuccessful DMUs while converting their inputs to outputs. Totally 29 countries? -including Turkey, EU countries and Switzerland- relative performance evaluation were conducted as regards the sectoral greenhouse gas emissions stemming from the use of energy resources. As input, use of sectoral energy resources and as output, produced sectoral greenhouse gas emissions were used to evaluate efficiency by using six different models.Keywords : Data envelopment analysis, greenhouse gas, efficiency