Alışveriş merkezlerinde çocuk mekânlarının incelenmesi; Konya örneği
Review of children's places in shopping centers; the case of Konya
Yazar: GAMZE TEKİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA KAŞ
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Alışveriş merkezleri = Shopping centers ; Kent mimarisi = Urban architecture ; Konya = Konya ; Modern mimari = Modern architecture ; Oyun alanları = Playground ; Çocuklar = Children ; İç mimari = Interior architecture

Özet:
Çocuk ve mekân konulu çalışmaların temelinde çocuğun mekân algısı ve davranışlarının nasıl şekillendiği vardır. Davranış, insanın kültürel çevresi ve ailede aldığı toplumsal örf ve adetlerin tümünden beslenir ve insanın gereksinimlerinden kaynaklanır. Çocuğun gelişim sürecinde var olduğu yaşam alanlarının mekânsal düzenlemesinin, sağlıklı birer birey olarak hayatlarını devam ettirmelerinde bilişsel ve zihinsel gelişime destek olmasının önemi oldukça fazladır. Bu mekânlar incelendiğinde çocuğun gelişimi hem fiziksel hem sosyal çevresinde yaşanmaktadır. Çocuğun fiziksel çevresini temel
ihtiyaçlarını giderdiği: ev, oyun parkları ve kamusal alanlarda oluşmaktadır. Sosyal çevresini ise ailesi ilişkisi, arkadaş ilişkisi oluşturur. Bireyin çocukluk döneminde gelişimine en çok ihtiyaç duyulan gereksinimlerinden birisi de oyun oynamaktır. Oyun alanlarının tercihinde dış mekânda bulunan kent oyun parkları kadar iç mekânda kullanılan iç mekân çocuk oyun alanlarından en çok tercih edilenler AVM içerisinde bulunan çocuk oyun alanlarıdır. Çocuk mekânları denildiği zaman AVM içerisinde bulunan bir diğer mekânda, mekânsal kurgunun olmazsa olmazı bebek bakım odalarıdır. Bu çalışmada çocuğun ve ebeveynlerin ihtiyaçlarını karşılamak için başvurduğu AVM' leri içerisinden Konya ilinden seçilen Kule Site AVM, Kent Plaza AVM ve M1 Tepe Konya AVM' inde bulunan çocuk mekânları örneklerine yer verilmiştir. Bu örnekler değişkenler arası ilişkilendirme ve karşılaştırma yöntemiyle incelenmiştir. Çocuk mekânları tasarım kriterleri ile incelenen bu örnek mekânlar, çocuğun mekânla olan bağını anlaşılmasına yarayan kuramlar ışığında AVM tasarımı iç mekân incelemesinde
elde edilen bulgular ile Alışveriş Merkezlerinin çocuk mekânlarının, kurgulama ve taşıması gereken fonksiyonların tasarım kriterlerine uygunluğu açısından incelenmiştir. Tez çalışmasının, çocuk mekânlarının tasarım süreçleri, uygunluğu, çocuk gelişimine etkisi konularında tasarımcıya bilgi vermesi düşünülmektedir.

Abstract:
The basis of research on children and space is how the children's sense of space and behavior are formed. Human needs are the source of behavior, which is nourished by all the social norms and practices a person acquires from his cultural environment and family. It is very important that the spatial arrangement of the living spaces in which the child exists during the development process supports cognitive and mental development in order for them to continue their lives as healthy individuals. Examining these places reveals that a child's growth is rooted in both his physical and social environments. The child's physical environment includes the home, playgrounds, and public spaces where the child can fulfill his fundamental requirements. The social environment is produced through family and friend relationships. During childhood, playing games is one of the most important criteria for a person's growth. In terms of playground choice, children's playgrounds located in shopping malls are favoured above both indoor and outdoor urban playgrounds. When discussing children's areas in a shopping mall, baby care rooms are another place that are vital to the spatial configuration. In this study, examples of children's places in Kule Site Shopping Center, Kent Plaza Shopping Center, and M1 Tepe Konya Shopping Center were analysed. These shopping malls were chosen from the province of Konya based on the needs of children and their parents. These cases were investigated using the correlation and comparison between
criterion technique. These exemplary spaces are examined with the design criteria of children's spaces, in light of theories that help researchers to understand the child's connection with space, as well as the findings obtained in the analysis of the interior design of the shopping malls, the quality of the working and design processes of the children's spaces It will guide the designer in the appropriate direction in terms of applicability and impact on child development.