Sideritis libanotica bitkisinin genotoksik etkisinin değerlendirilmesi
The investigation of genootoxic risk of Sideritis libanotica
Yazar: ESRA KÖKER
Danışman: DOÇ. DR. AHMET KAYRALDIZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Günümüzde bitkisel içerikli gıdaların tüketimi insanlar arasında hızla yayılmaktadır. Bunların başında ise bitkisel çaylar gelmektedir. Yapılan araştırmalara göre bitki çaylarının insanlar üzerinde olumlu etki gösterdiği saptanmıştır. Antioksidan, antibakteriyal, anti-inflamatuar etkisinin yanı sıra sakinleştirici, ağrı kesici, gaz giderici etkilerinin olduğu bilinmektedir.
Bu çalışma, çay olarak kullanılan Lamiaceae familyasına ait Sideritis libanotica bitkisinin insanlar için genotoksik risk oluşturup oluşturmadığını, insan periferal kan lenfositlerinde in vitro kardeş kromatid değişimi (KKD), kromozom anormalliği (KA) ve mikronukleus (MN) testleri ile belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Hücreler, 24 ve 48 saat boyunca 0,16; 0,32; 0,65 ve 1,30 μg/ml'lik Sideritis libanotica ekstraktı ile muamele edilmiştir. S. libanotica ekstraktından hazırlanan farklı dozlar ile 48 saatlik muamelenin KKD frekansını önemli oranda artırdığı saptanmıştır (p<0,05). Benzer şekilde tüm dozlar ile 24 ve 48 saatlik muamele edilen hücrelerde mitotik indeks değerinde kontrol grubuna göre önemli düzeyde bir azalma gözlenmiştir (p<0,05). KA ve MN değerleri ile anormal hücre yüzdesi ve mikronukleuslu binukleer hücre frekansında kontrol grubuna kıyasla önemli bir farklılık saptanmamıştır (p>0,05). S. libanotica ekstraktı ile muamelenin proliferasyon indeksi ve nükleer bölünme indeksini etkilemediği gözlenmiştir. Sonuç olarak; bu çalışmada S. libanotica ekstraktının insan periferal lenfositlerinde çok düşük düzeyde genotoksik ve sitotoksik etki gösterdiği ortaya konulmuştur.

Abstract:
Nowadays herbal food consumption is spreading rapidly among people. Herbal teas come thereof beginning. According to researches the herbal teas show a positive impact on people. Antioxidant, antibacterial, anti-inflammatory effects as well as sedative, analgesic, carminative effects are known to be.
The aim of the present study was to investigate the genotoxic effects of Sideritis libanotica used as a tea on human peripheral lymphocytes by using Sister Chromatid Exchange (SCE), Chromosomal Aberration (CA) and Micronucleus (MN) tests. Cells were treaed with 0,16; 0,32;0,65 and 1,30 μg/ml of Sideritis libanotica extract for 24 and 48 hours. Sideritis libanotica extract were found to increase significantly SCE frequency in human peripheral blood lymphocytes for 48 h treatment period. Similarly, the levels of mitotic index in the cells treated with all concerations for 24 and 48 h were found to be significatly reduced as compared to control group (p<0,05). CA and MN values with the percentage of abnormal cells and the frequency of micronucleated binucleated cells did not show significant differences in comparison to control group (p>0,05). Furthermore, treatment of S. libanotica extract did not effect the proliferation index, and nuclear division index. Present study demonstrated that S. libanotica has low level genotoxic and/or cytotoxic effect on human peripheral lymphocytes.