İlköğretim matematik öğretmen adaylarının uzamsal kaygı ve matematik kaygılarının uzamsal yetenekleri üzerindeki etkisi
The effect of primary school mathematics teacher candidates' spatial anxiety and mathematics anxiety on their spatial abilities
Yazar: EMİNE YURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP ÇAKMAK GÜREL
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada ilköğretim matematik öğretmen adaylarının uzamsal kaygı ve matematik kaygılarının uzamsal yetenek üzerindeki etkisinin araştırılması ve bu değişkenlerin demografik özellikler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden biri olan ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırma Türkiye'nin dört ayrı ilinde yer alan Eğitim Fakültesinin, İlköğretim Matematik Öğretmenliği Lisans Programında öğrenim gören 399 ilköğretim matematik öğretmen adayının katılımıyla gerçekleşmiştir. Veriler "Uzamsal Yetenek Öz Bildirim Ölçeği"," Uzamsal Kaygı Ölçeği" ve" Matematik Kaygı Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Verileri analiz etmek için t-testi, ANOVA, korelasyon ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, öğretmen adaylarının uzamsal kaygıları orta düzeyde, matematik kaygıları düşük düzeyde ve uzamsal yetenek algıları ise orta düzeydedir. Cinsiyet ve sınıf değişkenlerinin öğretmen adaylarının uzamsal kaygıları ve uzamsal yetenekleri üzerinde etkili olduğu gözlenmiştir. Ayrıca yerleşim birimine göre uzamsal kaygı, matematik kaygısı ve uzamsal yeteneklerinde farklılık tespit edilmemiştir. Uzamsal kaygının yön bulma ve matematik kaygısının negatif alt boyutlarının öğretmen adaylarının uzamsal yeteneklerini ters yönde yordadığı gözlenmiştir. Uzamsal kaygı ve matematik kaygısının öğretmen adayları üzerindeki etkisini azaltmak adına lisans öğretim programlarına uzamsal yeteneklerini geliştirecek uygulamalı dersler eklenebilir. Uzamsal kaygı ve matematik kaygısı arasındaki ilişkiye etki eden değişkenler araştırılabilir.

Anahtar Kelimeler: İlköğretim matematik öğretmen adayları, Matematik kaygısı, Uzamsal görselleştirme, Uzamsal kaygı, Uzamsal yetenek, Uzamsal yönelim

Abstract:
This study aimed to investigate the effect of primary school mathematics teacher candidates' spatial anxiety and mathematics anxiety on spatial ability and examine these variables regarding demographic characteristics. In this context, the relational screening method, one of the quantitative research methods, was used in the research. The research was carried out with 399 primary mathematics teacher candidates studying in the Primary Mathematics Teaching Undergraduate Program of the Faculty of Education located in four different provinces of Turkey. Data were collected using the "Spatial Ability Self-Report Scale," "Spatial Anxiety Scale," and "Mathematics Anxiety Scale". T-test, ANOVA, correlation, and regression analyses were applied to analyze the data. According to the results, prospective teachers' spatial anxiety is at a medium level, their mathematics anxiety is at a low level, and their perception of spatial ability is at a medium level. It has been observed that gender and grade variables impact prospective teachers' spatial anxiety and spatial abilities. In addition, no differences were detected in spatial anxiety, mathematics anxiety, or spatial abilities depending on the residential area. It was observed that the negative sub-dimensions of spatial anxiety and mathematics anxiety negatively predicted the spatial abilities of prospective teachers. In order to reduce the impact of spatial anxiety and mathematics anxiety on teacher candidates, applied courses that will improve their spatial abilities can be added to undergraduate curricula. Variables affecting the relationship between spatial anxiety and mathematics anxiety can be investigated.

Keywords: Mathematics anxiety, Spatial visualization, Spatial anxiety, Spatial ability, Spatial orientation, Primary school mathematics teacher candidates,