Demir (III) uzaklaştırmak için iyon baskılanmışpoli(HEMA-MAGA) oral şelatörler
Ion imprinted poly (HEMA-MAGA) oral chelators for iron(III) removal
Yazar: HATİCE DENİZ SANĞU
Danışman: PROF. DR. ADİL DENİZLİ
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Metallerin biyolojik olaylarda önemli rol oynadıkları bilinmektedir. Bazı elementlerin yaşam için gerekli elementler olarak sınıflandırılmasının yanı sıra bu elementler belirli bir konsantrasyon üzerine çıktıklarında biyolojik olaylarda olumsuz semptomlar göstermektedir. Örneğin genetik bir bozukluk olan talasemi hastalığının tedavisinde uygulanan sık ve sürekli kan transfüzyonu, vücutta fazladan demir birikimine neden olmaktadır. Vücutta fazladan biriken demir; karaciğer bozukluğu, depresyon, kalp krizi, diyabet gibi rahatsızlıklara sebep olduğu bilinmektedir.
Sunulan bu çalışma kapsamında talasemi hastalarının, hemokromatozis hastalarının, demir zehirlenmesi yaşayan kişilerin midesinden demir uzaklaştırmak için moleküler baskılama yöntemi ile Fe(lll) iyonları baskılanmış nano boyutlarda PHEMAGA oral şelatörler hazırlanmıştır. Bunun için, monomer olarak seçilen N-metakriloil-(L)-glutamik asit sentezlendikten sonra MAGA-Fe(lll) kompleksi oluşturulmuş ve 2-hidroksietil metakrilat (HEMA) ile miniemülsiyon polimerizasyon yöntemi kullanılarak Fe(lll) iyonları baskılanmış PHEMAGA nanopartikülleri sentezlenmiştir.
Hazırlanan Fe(lll) iyonları baskılanmış nanopartiküllerin; boyut analizi için zeta sizer ile, yüzey alanı ölçümleri için Brunauer Emmet Teller (BET) yöntemiyle, molekülün yapı analizi için Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisiyle (FTIR), yüzey morfolojisi için SEM taramalı elektron mikroskobuyla ve EDX analizi karakterizasyon çalışmaları yapılmıştır.
Karakterizasyon çalışmaları sonrasında, Fe(lll) iyonları baskılanmış nanopartiküllerin sulu çözeltilerde maksimum adsorpsiyon koşullarını belirlemek için pH, başlangıç derişimi, sıcaklık, zaman parametreleri incelenmiştir. Fe(lll) iyonları baskılanmış nanopartiküllerin seçiciliğini belirlemek için Zn(ll) ve Cr(lll) yarışmacı iyonlarıyla seçicilik deneyleri yapılmıştır.
Son olarak, yapay mide öz suyu hazırlanmış elde edilen adsorpsiyon ve yapay mide öz suyunun koşullarına dayanarak ortamdan Fe(lll) iyonlarının uzaklaştırma çalışmaları yapılmıştır.

Abstract:
Metals are known to play an important role in biological events. In addition to classifying some elements as essential elements for life, these elements exhibit negative symptoms in biological events when they reach a certain concentration. For example, frequent and continuous blood transfusion in the treatment of a genetic disorder, thalassemia, causes extra iron accumulation in the body. Iron accumulates in the body; liver disorder, depression, heart attack, diabetes and is known to cause problems.
In this study, PHEMAGA oral chelators were prepared from Fe (lll) ions with thrombin ions in order to remove iron from the stomach of patients suffering from hemorrhea, hemochromatosis patients. For this purpose, after the N-methacryloyl- (L) -glutamic acid was selected as monomer, MAGA-Fe (III) complex was formed and Fe (III) ions suppressed PHEMAGA nanoparticles were synthesized using 2-hydroxyethyl methacrylate (HEMA) and miniemulsion polymerization.
Prepared Fe (III) ions suppressed nanoparticles; For surface analysis measurements, surface character measurements were performed using Brunauer Emmet Wires (BET) method, Fourier Transformed Infrared Spectroscopy (FTIR) for the structure analysis of the molecule, and SEM scanning electron microscopy and EDX analysis for surface morphology.
After characterization studies, pH, initial concentration, temperature, time parameters of Fe (III) ions suppressed nanoparticles were determined in order to determine maximum adsorption conditions in aqueous solutions. Selectivity assays were performed with Zn (II) and Cr (III) competitor ions to determine the selectivity of Fe (III) ions suppressed nanoparticles.
Lastly, removal studies of iron ions from the media were carried out based on the conditions of adsorption and artificial gastric fluid obtained by preparing artificial gastric fluid.