Turfanda ve ana ürün patates yetiştiriciliğinde farklı büyüme düzenleyicileri uygulamalarının bitki gelişimiyle yumru verimi ve kalitesine etkileri
The effects of different growth regulators on growth, yield and quality of early and main crop potato
Yazar: FIRAT EGE KARAAT
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMİN ÇALIŞKAN
Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Fizyoloji = Physiology ; Ziraat = Agriculture

Özet:
İki farklı patates üretim döneminde (turfanda ve ana ürün) yürütülen bu çalışma, dikim öncesi tohumluk yumrulara uygulanan farklı GA3 dozlarının (0, 50, 100 ve 150 mg/l) ve çıkış sonrası yeşil aksama yapılan iki farklı dozda (0 ve 2000 mg/l) CCC uygulamalarının; erkenci Orla, orta erkenci Banba ve orta geççi Slaney çeşitlerinde; çıkış, bitki gelişimi, verim ve verim unsurları ile bazı kalite özelliklerine etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür.Denemeler sonunda GA3 uygulamasının her iki üretim döneminde de tüm çeşitlerin ortalama çıkış süresini önemli ölçüde kısalttığı; bitki başına yumru sayısını önemli derecede artırdığı, ancak ortalama yumru ağırlığının azalmasına neden olduğu saptanmıştır. GA3 uygulamalarının yumru verimine etkileri üretim dönemine göre farklılık göstermiş, turfanda üretimde en yüksek yumru verimi 66.2 t/ha ile kontrol (0 mg/l GA3) uygulanmasından elde edilirken, GA3 dozunun artmasına paralel olarak yumru verimi de 38.2 t/ha'a (150 mg/l GA3) kadar azalmıştır. Ana ürün döneminde ise en düşük verim (38.1 t/ha) kontrol uygulamasından elde edilirken, en yüksek verim (47.6 t/ha) 100 mg/l GA3 uygulamasından elde edilmiştir. Genel olarak CCC uygulamalarının her iki üretim döneminde de bitki gelişimi ve verim değerleri üzerine olumlu ve önemli etkide bulunduğu belirlenmiştir. Denemede kullanılan çeşitlerin GA3 ve CCC uygulamalarına tepkilerinin farklı olduğu; bu tepkilerin aynı zamanda üretim dönemine göre de farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Ayrıca özellikle turfanda üretim döneminde GA3 uygulamalarının yumrularda şekil bozulmalarına yol açtığı, dozun artması ile şekil bozukluklarının da artış gösterdiği saptanmıştır.

Abstract:
This study was conducted in two different location representing early (Imamoglu) and main crop (Tufanbeyli) production system to determine the effects of different Gibberellic Acid (GA3) doses (0, 50, 100 and 150 mg/l) applied to seed tubers before planting, and two Chlormequat Chlorine (CCC) doses (0 and 2000 mg/l) applied to haulms, on emergence, growth, yield, yield parameters and some quality traits of three potato cultivars, early Orla, medium early Banba, and medium late Slaney.The field experiments revealed that soaking seed tubers into GA3 solutions before planting significantly accelerated the emergence of all potato cultivars in both locations. GA3 treatments resulted in significant increase on the number of tubers per plant, but it caused significant decrease on mean tuber weight in both production systems. The effects of GA3 treatments on tuber yield of potato cultivars differed between production seasons. The highest total tuber yield (66.2 t/ha) was obtained from control (0 mg/l GA3), and tuber yield values significantly decreased down to 38.2 t/ha (150 mg/l GA3) with increasing of GA3 doses in the early production season. In contrary, total tuber yield values increased from 38.1 t/ha to 47.6 t/ha with increasing GA3 doses from 0 mg/l to 100 mg/l in the main crop season. In general, CCC applications had significant and positive effects on growth and yield parameters of all cultivars in both production systems. The cultivar responses to application of both growth regulators were also differed for most traits, and their responses were also differed depending on growing season. The GA3 applications caused deformations in tuber shape especially in the early production season, the deformations increased with increasing GA3 doses.