hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Endülüs'te Yahudi vezirler üzerine bir inceleme (910-1090)
A study on Jewish viziers in Andalusia (910-1090)
Yazar: CEMİLE ÖZHAN
Danışman: PROF. DR. SELİM KAYA
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
İslâm tarihi boyunca Yahudiler, Müslüman idaresi altında özgürce yaşama imkânı bulmuştur. Özgürlüklerinin ve sosyal hayata katılımlarının doruklarına ise Endülüs medeniyetinde ulaşmıştır. 711 yılındaki Endülüs'ün fethinden itibaren Müslüman yöneticilerle Yahudiler arasında karşılıklı güveni tesis eden ilişkiler kurulmuştur. Endülüs'te hâkim olan hoşgörü dil, din, ırk gözetmeksizin Yahudilerin devlet kadrolarında liyakat esaslı istihdam edilmelerini sağlamıştır. Çok yönlü ve donanım sahibi bu Yahudiler inançlarına bakılmaksızın, fayda esası gözetilerek idari kadrolarda görevlendirilmiştir. Yahudiler Endülüs'te kendi inançlarını değiştirmeden, İslâm idaresinin en üst mevkii olan başvezirlik makamına getirilmişlerdir. Zaman zaman Yahudi vezirler birden çok idari alanda görevlendirilerek neredeyse devletin tüm birimlerinde söz sahibi olmuşlardır. Elçi, diplomat, kâtip, saray hekimi, askeri stratejist, gümrük, icra ve vergi memuru gibi birden çok görevi aynı anda yürütmüşlerdir. Genişletilmiş yetkilere sahip bu vezirler ve himaye ettikleri diğer Yahudiler ortaçağın en prestijli Yahudileri olmuş ve Endülüs'te altın çağlarını yaşamışlardır.

Abstract:
Throughout Islamic history, Jews have had the opportunity to live freely under Muslim rule. Their freedom and participation in social life reached their peak in the Andalusian civilization. Since the conquest of Andalusia in 711, relations establishing mutual trust have been established between Muslim rulers and Jews. The tolerance that prevailed in Andalusia ensured that Jews were employed in state cadres based on merit, regardless of language, religion or race. These versatile and well-equipped Jews were assigned to administrative cadres regardless of their beliefs, based on their benefits. In Andalusia, Jews were appointed to the highest position in the Islamic administration, the Grand Vizier, without changing their beliefs. From time to time, Jewish viziers were assigned to more than one administrative area and had a say in almost all units of the state. They simultaneously served as ambassadors, diplomats, clerks, palace physicians, military strategists, customs, enforcement and tax officials. These viziers with expanded authority and the other Jews they protected became the most prestigious Jews of the Middle Ages and lived their golden age in Andalusia. In this context, first of all, the situation of the Jews under Christian rule before the conquest was compared with their situation under Islamic rule after the conquest. Examples were given of how Jews were able to be present in every area of Andalusian social life. Then, the reasons for the employment of Jews in the position of viziers were examined and their political, economic and social activities there were examined.
Atatürk dönemi Türkçü ve milliyetçi uygulamalar
Turkist and nationalist practices in Atatürk period
Yazar: YUSUF CİHAT ZORBACI
Danışman: PROF. DR. SADIK SARISAMAN
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Türkçülük fikri Osmanlı Devleti'nin son döneminde ortaya çıkmış, İttihat ve Terakki
yönetiminde ilk Türkçü uygulamalar hayata geçmiştir. Milli Mücadelenin ardından
kurulan Türkiye Cumhuriyeti devletinde, Atatürk'ün önderliğinde bir ulus devlet modeli
geliştirilmiştir. Devletin kurulmasının ardından uygulanan milliyetçi politikalardan biri
1924 Anayasasında millet tanımının Türk olarak belirlenmesidir. Bununla birlikte
gayrimüslimlere ve yabancılara getirilen kısıtlamalar ve Türk müteşebbislere sağlanan
muafiyetlerle ekonomide Türk hakimiyeti kurulmak istenmiştir. Yabancıların elinde olan
şirketler satın alınmış, yerli malı seferberliği başlatılmış ve böylece bu alandaki hakimiyet
genişletilmeye çalışılmıştır. Eğitim alanında yeni bir alfabeye geçilmiş, okuma yazma
oranının arttırılması hedeflenmiş, Türkçede bulunan yabancı kökenli kelimeler yerine
yerlerine Türkçe karşılıklarının bulunması sağlanmıştır. Bunun dışında Milli
Mücadeleden itibaren milletvekilleri mecliste yaptıkları konuşmalarda Türk'ün sahip
olduğu niteliklere değinmiş ve Türklük vurgulu konuşmalar yapmıştır. 1937 yılında
yapılan yasal düzenlemeyle birlikte ise devlet kendini milliyetçi olarak tanımlamıştır.

Abstract:
The idea of Turkism emerged in the last period of the Ottoman Empire, and the first
Turkist practices were implemented in the administration of the Union and Progress. In
the Republic of Turkey, which was established after the National Struggle, a nation-state
model was developed under the leadership of Atatürk. One of the nationalist policies
implemented after the establishment of the state was the definition of nation as Turkish
in the 1924 Constitution. However, with the restrictions on non-Muslims and foreigners
and the exemptions provided to Turkish entrepreneurs, it was desired to establish Turkish
dominance in the economy. Companies in the hands of foreigners were bought,
mobilization of domestic goods was started and thus the dominance in this area was tried
to be expanded. A new alphabet was adopted in the field of education, it was aimed to
increase the literacy rate, and it was ensured that Turkish equivalents were found instead
of foreign words in Turkish. Apart from this, since the National Struggle, the deputies
mentioned the qualities of Turks in their speeches in the parliament and made speeches
emphasizing Turkishness. With the legal regulation made in 1937, the state defined itself
as nationalist.
19. yüzyıl Üsküdar örneğinde yetimler (1850-1856)
Orphans in the case of Uskudar in the 19th century (1850-1856)
Yazar: NECLA KIZILDAĞ PALTA
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA GÜLER
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Abaç, Nuri = Abaç, Nuri

Özet:
İslam hukuk ve devlet sistemi, insan haklarına riayet edilmesine ihtimam göstermiş olup, bu çerçevede yetim hakkı her haktan üstün tutulmuştur. Bu sebeple tarih boyunca İslam hukuku ile yönetilen devletler yetim haklarına değer vermiş, onları koruyup gözetmek ve ihtiyaçlarını temin etmek için vakıflar tesis etmişlerdir. Vakıf konusunda oldukça önemli mesafe katetmiş olan Osmanlı Devleti, alanın önemli bir cüzü olarak kimsesiz yetim çocuklar için farklı hayır tesisleri kurmuştur.
Osmanlı Devleti'nde vakıfların yanında Tanzimat Fermanı'ndan sonra yetimler için özel bir nezaret kurulmuştur. Bu sayede yetimler için yapılan faaliyetler daha denetimli hale gelmiştir. Yetimler için atılan bu önemli adımın akabinde kimsesiz çocuklar için yuvalar, bakımevleri, yatılı okullar açılmaya devam etmiştir.
Çalışmada Osmanlı Devleti'nin yetimler için yürüttüğü uygulamalar ve teşkil ettiği kurumlar ele alınmıştır. Ayrıca mahkeme kayıtlarının tutulduğu şer'iyye sicilleri incelenerek bu çocukların mali, sosyal, hukuki, ekonomik vb. alanlarda ne gibi ayrıcalıkları olduğu tespit edilmiştir. Coğrafya olarak Üsküdar bölgesinin seçildiği çalışma, 1850-1856 yıllarını kapsamaktadır. Çalışmada, Üsküdar'daki çocukların yetim kaldıkları andan reşit oldukları zamana kadarki süreç incelenmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti, Üsküdar, Yetim, Eytam Sandıkları, Fon.

Abstract:
Islamic law and the state system have shown that the observance of human rights is controversial, and thus the orphans right has been prioritized over it. For this reason, throughout history, states governed by Islamic law have valued orphans' rights and established foundations to protect and care for them and to meet their needs. The Ottoman Empire, which has made significant progress in the field of foundation, established various charitable facilities for orphans as an important part of the field.
In the Ottoman Empire, besides the foundations, a special supervision was established for orphans after The Rescript of Gülhane. In this way, the work for orphans has been made more controlled. After this important step taken for orphans, kindergartens, nursing homes and boarding schools continued to be opened for orphans.
In the study, the practices carried out by the Ottoman State for orphans and the institutions they formed were discussed. In addition, by examining the sharia records where court records are kept, these children's financial, social, legal, economic, etc. It has been determined what kind of privileges it has in many areas. The study, in which Üsküdar region was chosen as a geographical area, covers the years 1850-1856. In the study, the process from the time the children in Üsküdar are orphaned to the time they come of age was examined.
Keywords: Ottoman Empire, Uskudar, Orphan, Orphans Chests, Fund.
Dinim İslam temel bilgiler ders kitabı siyer bölümünün siyer yazıcılığı açısından incelenmesi ve değerlendirilmesi
Examination of my Religion Islam basic information textbook in terms of siyer writing
Yazar: SEDA TÜRKOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. EYÜP KURT
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi ve Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History
Dizin: Peygamberlik = Prophethood

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 2014 yılından beri Diyanet İşleri Başkanlığı'na bağlı Kur'an kurslarında ders kitabı olarak 15 yaş üstü gençler ve yetişkinler tarafından okunan "Dinim İslam Temel Bilgiler" ders kitabını tarihi süreç içinde ortaya çıkan farklı peygamber algılarına göre incelemektir. Bununla birlikte bu araştırmanın bir diğer amacı da bu ders kitabının peygamberimiz Hz. Muhammed'i (s.a.v) örnek almaya katkı sağlayıp sağlamadığını araştırmaktır. Bu konuya cevap bulmak maksadı ile Afyonkarahisar İl Müftülüğü Kur'an kurslarında Kur'an kursu öğreticileri ve öğrencilerle görüşmeler yapılmıştır. Araştırmaya, bu kitabı okumuş ve incelemiş toplam 16 gönüllü öğretici ve öğrenci katılmıştır. Katılımcılara yüceltmeci, indirgemeci ve beşer-peygamber algılarıyla ilgili sorular yönetilmiştir. Araştırma sonucunda, incelenen ders kitabının Kur'an temelli bir peygamber algısı oluşturduğu fakat eksik yönlerinin bulunduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to examine the "My Religion Islam Basic Knowledge" textbook, which has been read by young people over the age of 15 and adults as a textbook in the Quran courses affiliated with the Presidency of Religious Affairs since 2014, according to the different sīra writings that emerged throughout the historical process. However, another purpose of this research is to investigate whether this textbook contributes to taking Muhammad (pbuh) as an example. In order to find an answer to this issue, interviews were held with Quran course instructors and students in Afyonkarahisar Provincial  Quran courses. 16 participants who had read and reviewed this book participated in the research. The participants were asked questions about exaltationist, reductionist and human-prophet perceptions by making use of studies on the subject. As a result of the research, it was determined that the book examined created a perception of the prophet based on the Quran, but it had some shortcomings.
Türk Lügati'nin "Elif" maddesi (C.1, s.173-224): İnceleme-çeviri yazı-dizin
Elif article of the Türk Lügati (Volume 1,173-224): Research- transcription-index
Yazar: ŞEYMA YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. BEKİR SARIKAYA
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Türk dillerinin birliğini kanıtlamak amacıyla kaleme alınan Türk Lügati adlı eserinin müellifi Hüseyin Kazım Kadri'dir. Türk Lügati, Türk Dillerin İştikakî ve Edebi Lügatleri dört ciltten oluşan, etimolojik ve karşılaştırmalı bir sözlüktür. Türk lehçelerinin ve Batı kökenli kelimelerin örnekleri eserde oldukça fazla yer tutmaktadır. Türk Lügati üzerine birçok çalışmalar yapılmıştır. İlk çalışmalar şiirler üzerine yapılırken daha sonra çeviri yazı çalışmaları yapılmaya başlanmıştır. Çeviri yazı çalışmaları ile birlikte inceleme kısımlarında sözlüğün özellikleri, Kadri'nin sözlükçülüğü, KB'den alınan beyitlerin art zamanlı yazım özellikleri karşılaştırılması ve eserdeki yabancı kelimeler gibi çalışmalar yapılmıştır. Çalışma dört bölümden oluşur, giriş kısmında tezin kapsamı yer alır. İlk bölümde Hüseyin Kazım Kadri ve eseri hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde ise seçilen sayfalar üzerindeki karşılaştırılmalar yapılmıştır. Arapça kelimelerin Türkiye Türkçesinde kullanım şekli incelenip anlam değişmelerinden ve daralmalarından bahsedilmiştir. Üçüncü bölüm, eserin ilk cildindeki 173-224 arasındaki sayfaların çeviri yazısını kapsamaktadır. Dördüncü bölüm ise madde başı sözcüklerinin ve tanıklar dizininin yer aldığı bölümdür.

Abstract:
Hüseyin Kazım Kadri is the author of the work titled Türk Lügati, which was written to prove the unity of Turkish languages. Türk Lügati, Türk Dillerinin İştikakî and Edebi Lügatleri are etymological and comparative dictionary consisting of four volumes. Examples of Turkish Dialects and Western Origin words appear frequently throughout the study. Many studies have been carried out on Türk Lügati. While the first studies were carried out on poems, translation writing studies started to be carried out later. Along with the translation studies, studies on the features of the dictionary, Kadri's lexicography, comparison of the diachronic writing features of the couplets taken from the KB, and foreign words in the work were carried out in the review sections. The study consists of four chapters, the introduction includes the scope of the thesis. In the first chapter, brief about Hüseyin Kazım Kadri and his study is given. In the second part, the actual research on the selected pages was completed. The usage of Arabic words in Turkey Turkish was researched, their alteration in meaning and contractions were mentioned. The third chapter contains the transcription of pages between 173-224 in the first volume of the study. The fourth section contains the headwords and the list of authors.
Coğrafi bilgi sistemleri uygulamaları kullanılarak Akdeğirmen Barajı'nın 2-D baraj yıkılma analizlerinin yapılması
Numerical investigation of 2D dam-break analysis of Akdeğirmen Dam using geographical information systems applications
Yazar: AHMET KART
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT KİLİT
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Hidrolik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Akdeğirmen Barajı = Akdeğirmen Dam

Özet:
Bu araştırmada, Akdeğirmen Barajı'nın yıkılması halinde oluşabilecek taşkın dalgasının 
incelemesi yapılmıştır. Çalışma ile zonlu dolgu barajların yıkılma senaryoları üzerinde 
durulmuş ve gerçekleşmesi halinde taşkının yayılımı incelenerek verebileceği zararların 
neler olabileceği hususunda fikir sahibi olmak amaçlanmıştır. Araştırmamızda 
Hidrodinamik yöntemleri kullanarak taşkın modellemesi yapabilen bir bilgisayar 
yazılımı olan HEC-RAS kullanılmış ve hassas sayısal yükseklik modellerinden 
faydalanılarak (2D) analiz işlemi gerçekleştirilmiştir. Bu işlem sayesinde Akdeğirmen 
Barajı mansabında yer alan meskun mahallerin hangilerinin sular altında kalacağının 
tespiti, zamana bağlı olarak su derinliği, su hızı ve su kotu değerlerini ortaya koyan 
haritalar yardımıyla yapılmıştır. Pürüzlülük değerleri her cins mahal için ayrı ayrı ele 
alınarak elde edilen sonuçların güvenilirliği artırılmıştır. Bu araştırma sonucu; bu tarz 
bir felaketin Afyonkarahisar ili ve çevresinde ciddi zararlara yol açacağıdır.

Abstract:
In this research, the flood wave that may occur in the event of the collapse of 
Akdeğirmen Dam on the Akarçay river has been investigated. With this study, the 
collapse scenarios of zoned fill dams were emphasized and it was aimed to have an idea 
about the damages that could be caused by examining the spread of the flood in case of 
such a scenario. Afyonkarahisar province, which is one of the important junction points 
with its location in the geography of Turkey, is located very close to the Akdeğirmen 
Dam. This supports the fact that conducting this study may be beneficial in order to be 
better prepared for possible threats. In our research, HEC-RAS, a computer software 
capable of flood modeling using hydrodynamic methods, was used and (2D) analysis 
was carried out by using precision digital elevation models. Thanks to this process, the 
determination of which of the residential areas located downstream of Akdeğirmen Dam 
will be flooded was made with the help of maps that reveal the water depth, water speed 
and water level values depending on time. The reliability of the obtained results has 
been increased by considering the roughness values separately for each type of location.
As a result of this research; that such a disaster will cause serious damage in 
Afyonkarahisar province and its surroundings.
Karşılıklılık normunun örgütsel vatandaşlık davranışlarına etkisi: Zaman yöneliminin düzenleyici rolü
The effect of reciprocity norm on organizational citizenship behavior: The regulatory role of time orientation
Yazar: BAHAR ZEYNEP BARUT
Danışman: PROF. DR. BELKIS ÖZKARA
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration

Özet:
Örgütlerin başarısında insan faktörünün önemi son yıllarda daha fazla dikkate alınmaktadır. Özellikle hem örgütlerin çevresindeki hem de içindeki belirsizliğin artması önceden öngörülemeyen durumlarda çalışanların daha fazla inisiyatif kullanmasını ve görev tanımlarının dışında roller üstlenmesini gerektirdiği ileri sürülmektedir. Rol dışı davranışlara dair beklentiler artarken, çalışanların gösterecekleri davranışlar için yeterli düzeyde bir karşılık alıp almayacakları ya da belirli bir karşılığın olup olmadığı belirsizdir. Bu nedenle çalışanların yapacakları yardımlar ya da gönüllü davranışlar için belirli bir karşılık beklentisinin yüksek ya da düşük olmasının örgütsel vatandaşlık davranışını etkileyeceği varsayılmaktadır. Öte yandan çalışanların zaman perspektiflerinin (şimdiki zaman ve gelecek zaman yönelimi) hem karşılıklılık normunu hem de örgütsel vatandaşlık davranışını etkileyerek sözü edilen etkiyi ılımlaştıracağı varsayılmaktadır. 
Bu çalışma karşılıklılık normunun örgütsel vatandaşlık davranışına etkisinde zaman yöneliminin ılımlaştırıcı bir rolünü inceleyecektir.

Abstract:
The importance of the human factor in the success of organizations has been taken more into consideration in recent years. It is suggested that increasing uncertainty both in and around the organizations requires employees to take more initiative and take roles outside their job descriptions. Whilst expectations for out-of-role behaviors increase, it is uncertain whether employees will receive an adequate response to their behavior or whether there is a specific response. For this reason, it is assumed that a higher or lower expectation of a certain response for employee benefits or voluntary behavior will affect organizational citizenship behavior. On the other hand, it is assumed that the employees' time perspectives (present and future time orientation) will moderate the mentioned effect by affecting both the norm of reciprocity and organizational citizenship behavior.
This study will examine a moderating role of time orientation in the impact of reciprocity norm on organizational citizenship behavior.
Kabuk tipi sentetik veri setlerinde özgün bir analiz çalışması
A novel analysis on shell type synthetic data sets
Yazar: FEYZA NUR ÖZDEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜRAY SONUGÜR
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mekatronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mekatronik Mühendisliği = Mechatronics Engineering
Dizin: Kümeleme = Clustering ; Sayısal görüntü işleme = Digital image processing

Özet:
Bu çalışmada, kabuk tipi sentetik veriler üzerinde belirlenen parametrelere göre K-means yöntemi kullanılarak özgün bir kümeleme analizi yapılmıştır. Gerçek veri setlerinin genellikle çok boyutlu olması ve bu nedenle görselleştirilmeleri mümkün olmaması nedeniyle iki boyutlu sentetik veri setleri kullanılmıştır. Çok boyutlu veri setlerinde veri noktalarının çoğunlukla dış kabuk kısmında yoğunlaşması nedeniyle veri setleri kabuk tipinde oluşturulmuştur. Görüntü işleme çalışmalarında kenarları çıkartılmış imgelerdeki  verilerin  dış katmanlarda bulunması kabuk tipi verilere örnek olarak verilebilir. Gerçekleştirilen analiz çalışması ile iki boyutlu uzayda  oluşturulan farklı topolojilerdeki kabuk tipi veri setlerinin; kümeler arası boşluk, küme içi boşluk, küme sayısı, kabuk kalınlığı, veri sayısı ve iç içe küme sayısı parametrelerine göre en başarılı kümeleme performansları işlem zamanı ve doğruluk ölçütleri ile gözlenerek optimum veri seti yapıları bulunmaya çalışılmıştır. Ayrıca, kullanılan KTSV'lerin çarpıklık ve basıklık gibi istatistiksel özellikleri ile kümeleme performansı arasındaki bağlantı araştırılmıştır. Gerçekleştirilen deneylerin sonuçları tablolar ve grafikler halinde sunulmuştur.

Abstract:
In this study, a novel clustering analysis was performed on shell-type synthetic data using the K-means method according to specified parameters. Two-dimensional synthetic data sets were used because real data sets are usually multidimensional and therefore cannot be visualized. Since the data points in multidimensional datasets are mostly concentrated in the outer shell, the datasets were created in shell type. In image processing studies, the presence of data in the outer layers of images with edges removed can be given as an example of shell type data. With the analysis study, the most successful clustering performances of shell type data sets with different topologies created in two-dimensional space according to the parameters of inter-cluster spacing, intra-cluster spacing, number of clusters, shell thickness, number of data and number of nested clusters were observed with computing time and accuracy criteria and the optimum data set structures were tried to be found. In addition, the relationship between the statistical properties of the used KTSVs such as skewness and kurtosis and clustering performance is investigated. The results of the experiments are presented in tables and graphs.