Cumhuriyet değerlerinin bankaların reklam filmleri üzerinden milli kimlik ve toplumsal hafıza açısından analizi
Analysis of Republican values through bank advertising films in terms of national identity and social memory
Yazar: ESRA KAYAPINAR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA YILMAZ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations

Özet:
Türkiye'nin tarihsel gelişim sürecinde ulus-devlet yapısının oluşumu, millî kimliğin şekillenmesi ve toplumsal hafızanın inşası, Cumhuriyet'in kuruluşuyla modern ulus-devlet ilkeleri doğrultusunda gerçekleşmiştir. 1980'de serbest piyasa ekonomisine geçiş ise hem ekonomik kalkınma hem de toplumsal yapıda önemli dönüşümler yaşatmıştır. Bu süreçte bankalar, yalnızca ekonomik işlevleriyle değil, toplumsal değerlerin korunması ve aktarılması bakımından da stratejik bir rol üstlenmiştir. Bu bağlamda çalışma, Türkiye'nin 1980 sonrası serbest piyasa ekonomisine geçişiyle birlikte banka televizyon reklam filmlerinde Cumhuriyet değerlerinin, millî kimlik ve toplumsal hafıza üzerinden nasıl yansıtıldığını göstergebilimsel bir yöntemle incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, Ziraat Bankası, İş Bankası ve Halk Bankası'nın 1980-2023 yılları arasında yayınladıkları 12 televizyon reklam filmi analiz edilmekte, bu filmlerde Cumhuriyet değerlerinin hangi göstergeler aracılığıyla yansıtıldığını toplumsal hafıza ve millî kimlik üzerinden nasıl inşa ettikleri ortaya konulmaktadır. Araştırmada Saussure'un "gösteren" ve "gösterilen" kavramları ile Barthes'ın "düz anlam" ve "yan anlam" kavramlarına dayalı göstergebilimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Çalışma, Türkiye'nin serbest piyasa ekonomisine geçişinin Cumhuriyet değerlerine, millî kimliğe ve toplumsal hafızaya etkilerini analiz eden sınırlı akademik çalışmalardan biridir. Sonuç olarak, Cumhuriyet değerlerinin ekonomik kalkınma, modernleşme ve toplumsal refah gibi temalarla nasıl ilişkilendirildiğini ve bu değerlerin banka reklamlarında nasıl temsil edildiğini ortaya koymaktadır. Bankalar, bu reklamlar aracılığıyla Cumhuriyet'in bağımsızlık, sanayileşme ve toplumsal adalet ideallerine vurgu yaparak toplumsal hafızayı pekiştirme ve milli kimliği güçlendirme işlevi görmektedir.

Abstract:
The formation of the nation-state structure, shaping of national identity, and construction of social memory in Turkey's historical development process were realized in line with the principles of the modern nation-state with the establishment of the Republic. The transition to a free market economy in 1980 created significant transformations in both economic development and social structure. In this process, banks assumed a strategic role not only with their economic functions but also in terms of preserving and transmitting social values. In this context, the study aims to examine, through a semiotic method, how Republican values are reflected through national identity and social memory in bank television commercials following Turkey's transition to a free market economy after 1980. The research analyzes 12 television commercials broadcasted by Ziraat Bank, İş Bank, and Halk Bank between 1980-2023, revealing how they construct Republican values through social memory and national identity via various indicators. The study employs a semiotic analysis method based on Saussure's concepts of "signifier" and "signified" and Barthes' concepts of "denotation" and "connotation". This work is one of the limited academic studies analyzing the effects of Turkey's transition to a free market economy on Republican values, national identity, and social memory. In conclusion, this research demonstrates how Republican values are associated with themes such as economic development, modernization, and social welfare, and how these values are represented in bank advertisements. Through these advertisements, banks function to reinforce social memory and strengthen national identity by emphasizing the Republic's ideals of independence, industrialization, and social justice.