Türkiye organize elektrik piyasalarında talep tarafı katılımı regülasyonu
Demand response regulation in Turkish organized electricity markets
Yazar: BURAK YİTGİN
Danışman: YRD. DOÇ. ZELİHA HACIMURATLAR ; DR. REFİK TİRYAKİ
Özyeğin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hukuk = Law ; İşletme = Business Administration
Dizin: Elektrik piyasası = Electric market ; Elektrik tüketimi = Electric consumption ; Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu = Energy Market Regulatory Authority ; Finansal regülasyon = Financial regulation ; Fiyat oluşumu = Price discovery ; Kamu hukuku = Public law ; Regülasyon = Regulation ; Spot işlemler = Spot processes ; Talep = Demand ; Talep fiyat esnekliği = Demand price flexible

Özet:
2001 yılı itibariyle elektrik piyasası oluşumunun ivmelenmesi ve Eylül 2015'te
Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketinin kurulması üreticiler ve elektrik tedarikçileri
arasında verimli bir ticaret ortamı sağlamayı hedeflemiştir. Mevcut sistemde üreticiler
ve elektrik tedarikçileri, elektrik tüketicilerinin tüketim tahminlerine göre pozisyon
almaktadırlar. Bu pozisyonlar; ikili anlaşmalar, gün öncesi ve gün içi piyasalar olmak
üzere spot piyasalar ve son süreçte dengeleme ve güç piyasasıdır.
Mevcut düzende elektrik tüketimi spot ve dengeleme güç piyasalarında
oluşan/oluşabilecek fiyatlardan bağımsız gerçekleşmektedir. Özetle arz talebe göre
şekillenmektedir.
Elektrik üretiminin yapıldığı kaynaklar ve elektrik iletiminde mevcut olan kısıtlar
nedeniyle elektrik arzı her zaman, piyasadaki tüm katılımcılara eşit koşullarda rekabet
imkânı sağlayamaz ve fiyat ile tüketimlerde anomaliler oluşur. Bu anomalilerin
maliyetleri tüketicilere yansıtılacağı gibi bu durumun oluşturacağı verimsiz referans
fiyat ile elektrik piyasasının verimsiz bir şekilde işlemesine neden olacaktır.
Talep tarafı katılımı uygulamaları kısa vadede kapasite fazlası tüketim ve anormal
fiyatların önüne geçmek üzere elektrik kullanıcısının, elektrik piyasası arz-talep
eğrisinde talep eğrisinde yapacağı talep kaymaları ile yönlendirmesine denmektedir.
Türkiye'nin artan enerji talebine en verimli şekilde cevap verilmesi ve Türkiye
piyasasının daha rekabetçi bir piyasa olması adına elektrik piyasalarında talep tarafı
katılımı büyük önem arz etmektedir.

Abstract:
The acceleration of the formation of the electricity market as of 2001 and the
establishment of the Energy Exchange Istanbul in September 2015 provided an efficient
trading environment between the electricity generators and suppliers. In the current
system, electricity generators and suppliers are positioned according to the electricity
consumers' consumption forecasts. These positions are; bilateral agreements, spot
markets including Day Ahead and Intraday Markets, and in the final period the
Balancing Power Market. In the current system, electricity consumption is independent
of the prices formed in the spot / balancing power markets. In summary, supply is
shaped according to the demand.
Market access may not be provided to all participants clearly due to the sources of
electricity production and the restrictions on electricity transmission. These conditions
generally resulted with anomalies in prices and consumption side. These anomalies will
cause the electricity market to run inefficiently with the inefficient reference price that
costs will be reflected to the consumers in the long run.
Demand-side participation practices are described to direct the electricity
consumers with the demand shifts in the demand curve in the electricity market supplydemand curve to avoid excessive capacity consumption and abnormal prices in the short
run. Demand-side participation in electricity markets has great importance for Turkey to
respond to increasing energy demand in the most efficient way which will create a more
competitive energy market.