Paroksismal noktürnal hemoglobinüri ve aplastik anemili olgularda dolaşan endotel öncül hücreleri ve tromboza etkisi
Circulating endothelial progenitor cells and their relation to thrombosis in paroxysmal nocturnal hemoglobinuria and aplastic anemia
Yazar: ESRA TURAN ERKEK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA NURİ YENEREL
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Hematoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2014
Konu: Hematoloji = Hematology

Özet:
Giriş: Paroksismal Nokturnal Hemoglobinüri (PNH) nadir görülen ,edinsel klonal bir hematopoetik
kök hücre hastalığıdır. Kronik intravasküler hemolitik anemi, kemik iliği yetersizliği
ve tromboza eğilim en önemli klinik bulgularını oluşturur. Tromboz hastalığın en önemli morbidite ve mortalite nedeni kabul edilmektedir. Hastaların tromboza eğilimi konusunda birden çok etken sorumlu tutulmaktadır. Endotel Öncül hücreleri (EPC) primitif hematopoetik kök hücrelerden köken alan ve endotel hücrelere dönüşme kabiliyeti taşıyan hücrelerdir. Normal koşullarda dolaşımda son derece az sayıda bulunur. EPC düzeylerinin vasküler hastalık ve olası hasar durumunda onarım kapasitesinin göstergesi olduğu kabul edilmektedir. Kardiyovasküler hastalıklarda düşük seviyelerde bulunmaları
da ayrıca risk faktörü olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmada PNH hastalığında dolaşan
EPC' lerin durumu ve trombozla ilişkisinin araştırılması amaçlandı.
Gereç ve Yöntemler: Fakültemiz İç Hastalıkları Hematoloji Bölümünde takip edilmekte
olan 17 PNH, 18 aplastik anemi hastasıyla 10 sağlıklı gönüllü çalışmaya dahil edildi. Akım
sitometri ile dolaşan EPC' lerin tespiti amacıyla CD309, CD133 ve CD34 antikorları kullanıldı
ve üç antikoru da birlikte eksprese eden hücreler EPC olarak analiz edildi. Hazırlanan
örnekler 6 renkli lazeri olan BD FACS Canto II cihazında endotelyal öncül hücreler
için FACS Diva programında önceden hazırlanmış bir listmode yazılımı kullanılarak okutuldu
ve her bir analiz için toplam 1.000.000 hücre değerlendirildi. İstatistik işlemleri SPSS 22.0 programı kullanılarak yapıldı. Değişkenlerin dağılımı kolmogorov simirnov testi ile, nicel verilerin analizi ANOVA, kruskal-wallis, mann-whitney u testleriyle ve niteliksel verilerin analizi ki-kare testi ile değerlendirildi.
Bulgular ve Tartışma: PNH lı hastaların beşinde trombotik komplikasyon mevcuttu.
Hastaların hepsinde portal ven trombozu birinde ayrıca periferik arter hastalığı ve buna bağlı ampütasyon hikayesi vardı. EPC oranları incelendiğinde PNH grubunda tromboz öyküsü olan ve olmayan grupta anlamlı bir farklılık görülmedi ( p>0,05). Aynı şekilde Eculizumab kullanan ve kullanmayan hasta grupları arasında da EPC oranı açısından anlamlı bir farklılık yoktu (p ˃ 0,05). Aplastik anemi grubuyla PNH grubu arasında, hatta aplastik anemi grubu içinde düşük oranda da olsa PNH klonu olan ve olmayan gruplar arasında da EPC oranları arasında anlamlı (p ˃ 0,05) fark bulunmadı Yapılan çalışmada istatistiksel olarak anlamlı bulunan tek bulgu EPC oranı ile LDH arasındaki ilişkiydi (p <
0,05). PNH lı hastalarda LDH oranı yükseldikçe EPC oranlarının da arttığı gözlendi. Bu durum PNH da hemolizle ilişkili vasküler endotelde hasar ve/veya yeni damar oluşumunun uyarılmış olabileceğini düşündürdü. Nitrik oksit (NO) endotel hücre öncüllerinin dolaşıma salınmasında uyarıcı bir moleküldür. PNH gibi NO deplesyonu yapan bir hastalıkta EPC'lerin artmış saptanması tromboza eğilim konusunda endotel hücrelerinin de sorumlu olduğunun bir kanıtı olarak kabul edildi.
Anahtar Kelimeler: Aplastik Anemi, Endotel Öncül Hücreleri, PNH

Abstract:
Introduction: Paroxysmal nocturnal hemoglobinuria (PNH) is a rare, acquired , clonal
hematopoietic stem cell disease. Chronic intravascular hemolytic anemia, bone marrow
failure, smooth muscle dystonias, and predisposition to thrombosis constitute the most
significant clinical symptoms of this disease. Thrombosis is admitted the leading cause of
mortality and morbidity in patients with PNH. Propensity for thrombosis in PNH patients
depends on multipl factors.Endothelial progenitor cells (EPC) are derived from primitive hematopoietic stem cells and able to differantiate into circulating endothelial cells .Normally exclusively rare EPCs exist in circulation. EPC levels indicates vascular disease and capability of restoring endothelial damage. Furthermore, low levels of EPC is accepted as one of the cardiovascular risk factors. The aim of this study is investigate the percentage of EPC between AA and PNH patients , correlation between EPC ratio and thrombosis in PNH
Method:Seventeen PNH and 18 AA patients and 10 healthy control subjects were recruited
from our hematology outpatient unit at İstanbul University İstanbul Medical Faculty.
CD309,CD34 and CD133 markers were used to quantify endothelial progenitor cells by
flow cytometry.; cells expressing all of CD34,CD133, and CD309 were analysed as endotelial
progenitor cells .Blood samples were determined using six coloured laser flow
cytometry device (BD FACS Canto II) , previously prepared FACS Diva software programme
and 1.000.000 cells (all events) were evaluated for each analyses.
Statistical processes performed by using SPSS 22.0. Kolmogorov simirnov test was used
for variable distrubion, ANOVA , Kruskal-Wallis and Mann- Whitney U tests were used
for quantitative data analyses . Qualitative datas were evaluated by using the chi-square
test
Results and Discussion: Five of the PNH cases had thrombotic complications. All of
these patients had portal vein thrombosis an done of them also had peripheral arterial disease
and amputation history.
In PNH patients, there was no correlation between history of thrombotic event and percentage
of EPC (p>0,05). Similarly, no significant difference between usage of eculizumab
therapy and percentage of EPC (p>0,05) was observed. No significant difference was
found in results of % EPC between AA ,PNH patients and healthy subjects group (p>0,05).
Even in AA patients , no correlation was observed between PNH micro clone presence
and % EPC rates (p>0,05).Solely statistically significant result was correlation between
%EPC rates and LDH levels (p<0,05).In PNH patients EPC ratios demostrated increases
as LDH levels increased .Our findings suggested that vascular endothelial damage or/and
vasculogenesis might be stimulated related to hemolysis in PNH patients. Nitric oxide
(NO) stimulates releasing endothelial progenitor cells to the circulation . In PNH , one of
the diseases that causes NO depletion, EPC ratio increases could be the evidence of endothelial
cells contribution in thrombosis tendency.
Keywords: Aplastic anemia, endothelial progenitor cells, PNH