Sürdürülebilir çağdaş konut tasarımında Gaziantep'in yerel mimarisinden öğrenilenler
Learning from vernacular architecture of Gaziantep in sustainable contemprary building design
Yazar: TUĞBA DERİNGÖL
Danışman: DOÇ. DR. HAVVA ALKAN BALA
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Gaziantep = Gaziantep

Özet:
İnsan var olduğu günden beri doğal çevresi ile iletişim halindedir. Önce insanın tarım faaliyetlerinde bulunmaya başlaması ile daha sonra teknolojik gelişmelerle doğaya olan müdahale gittikçe artmıştır. Bu müdahaleler doğal dengelerin bozulması, doğal bitki örtüsünün tahribi, toprak ve su kaynaklarının azalması, biyolojik zenginliklerin azalması, ozon tabakasının bozulması, küresel iklim değişimi, hammadde ve enerji tüketimi, kötü yaşam koşulları gibi sorunları beraberinde getirmiştir.
Kentler insanların yaşam alanlarının büyük kısmını oluşturmaktadır. Enerji ve hammadde tüketiminin, çevre tahribinin önemli bir kısmına kentlerdeki hızlı nüfus artışı, mimari tasarım sorunları, fosil yakıt tüketimi gibi etkenlerin sebep olduğu bilinmektedir. Sürdürülebilir tasarım ya da ekolojik mimarlık yaklaşımı, kentlerde ve binalarda doğal çevreyi yaşatma odaklı önlemler almayı hedeflemektedir.
Doğal çevrenin korunması, tüketimin en aza indirgenmesi, iklim odaklı uygulamalar yapılması gibi sürdürülebilir yaklaşımlar, ilkel ve geleneksel yaşam ve tasarım ölçütlerinde binlerce yıldan beri uygulanagelmiştir. Sürdürülebilir mimarlık mantığa dayalı ölçütlerden oluştuğu için yerel mimari bu özelliklere deneme yanılma yöntemi ile ulaşmıştır. Bu nedenle geleneksel yaşam şekli ve mimari tasarım ölçütleri, sürdürülebilir bir yaşam ve mimari için doğru bir kaynak teşkil edebilmektedir. Gaziantep bu anlamda kısmen korunmuş geleneksel mimari dokusu ile önemli bir potansiyele sahiptir.
Bu çalışma geleneksel Gaziantep evlerinin sürdürülebilir tasarım ölçütleriyle değerlendirilmesinden öğrenilenlerle çağdaş tasarım kodları oluşturulması amacını taşımaktadır. Sürdürülebilir mimari ölçütler, geleneksel Gaziantep evleri, Gaziantep'in günümüz mimarisinin özellikleri ve Gaziantep'in fiziksel ve sosyal özellikleri ele alınarak günümüz ihtiyaçlarına çözüm önerilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Human being is in contact with his environment since his and her existence. Intervention to the environment increased gradually as the human being started to agricultural activities first and then with  the technological developments. These interventions brought problems together with as the deterioration  of natural balance, the destruction of natural vegetation, rapid population growth, depletion of soil and  water resources, reduction of biological diversity, destruction of the ozone layer, global climate change,  raw material and energy consumption and poor living conditions.
Urbans constitute of the major part of life space of humans. It is known that some factors such as  rapid population growth, architectural design issues and fossil fuel consumption in urbans lead to  significant portion of environmental destruction, energy and raw material consumption. The aim of  ecological architecture and sustainable design approach is to keep alive the natural environment-oriented  measures in cities and buildings.
Some sustainable approaches such as protection of the natural environment, minimizing the  consumption and making climate-driven applications have been applied in vernacular life and design  criteria since thousands of years. Vernacular architecture reached these features by trial and error method because of the fact that sustainable architecture consist of criteria based on the logic. Therefore, the vernacular life model and architectural design criteria are  able to emerge proper resource for sustainable living and architecture. In this sense, Gaziantep has a significant potential with partial and preserved vernacular architecture texture.
The aim of this study is to form contemporary design codes by the knowledge acquired of  evaluating the vernacular Gaziantep houses with sustainable architecture criteria. The present study try to offer solutions to the current needs by considering sustainable architecture criteria, traditional Gaziantep houses, present features of contemporary architecture of Gaziantep and physical and social characteristics of Gaziantep.