İntrakraniyal kanaması olan prematüre bebeklerin nörolojik gelişiminin değerlendirilmesi
Evaluation of neurological development of premature infants with intracranial hemorrhage
Yazar: MUHAMMED YUSUF MİLA
Danışman: UZMAN YAKUP YEŞİL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebekler = Infant ; Beyin = Brain ; Serebral hemoraji = Cerebral hemorrhage ; Serebrovasküler dolaşım = Cerebrovascular circulation

Özet:
Giriş ve Amaç: Preterm doğum öykülü, intrakraniyal kanamalı ve yenidoğan yoğun bakım ünitesi (YDYBÜ) yatışı olan hastalarda nörolojik gelişimin değerlendirilmesi ve perinatal, neonatal olası risk etkenlerinin sonuçlar üzerindeki etkisinin araştırılması hedeflenmiştir. 
    Materyal ve Metot: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde, Ocak 2015-Ekim 2021 tarihleri arasında, preterm doğum öykülü, intrakranyal kanamalı ve yenidoğan yoğun bakım yatışı olan, hastanemizde doğan 40 hasta ve bu hastalarla benzer gestasyon haftasında, benzer doğum kilo ve boyunda kliniğimizde doğmuş, aynı yaş grubundaki 40 kontrol grubu vakası çalışmaya alınmıştır. Vakalar 'Ages and Stages Questionnaries' (ASQ) ve 'Ages and Stages Questionnaries: Social-Emotional' (ASQ:SE) gelişimsel tarama testlerinin Türkçe versiyonları ile ailelere rutin, kendi hastalıkları ile randevu alarak prematüre poliklinik kontrolüne geldikleri zaman anket yapılarak değerlendirilmiştir. Ayrıca yine kayıtlı veriler aracılığıyla vakalara ait prenatal, natal ve postnatal   verilerine hastanemiz veri tabanından (geçmiş epikriz ve hasta dosyalarından) ulaşılmış olup her iki grup arasında ve grupların kendi içinde değişkenlerin karşılaştırmaları yapılmıştır.
    Bulgular: Gruplar arası karşılaştırmalarda intraventriküler kanama (İVK) ile birlikte, İVK'nın önemli risk faktörleri olan; erkek cinsiyet, antenatal steroid kullanımı, entübasyon gereksinimi ya da mekanik ventilasyon ihtiyacı, patent duktus arteriozus (PDA) varlığı, sürfaktan gereksinimi olan yenidoğanlar da nörolojik gelişim noktasında geriliğe sebep olmasından yakından takip edilmesi gerektiği saptanmıştır (p<0,05). ASQ ölçeğinin riskli olmasını etkileyen faktörler tek değişkenli lojistik regresyon analizi ile değerlendirildiğinde; Doğum ağırlığı artışı ASQ ölçeğinin riskli sonuç alması riskini düşürüyordu (OR:0,99 %95 GA:0,99-0,99). Doğum haftasının ≥32 gestasyonel hafta (GH) olması, <32 GH olmasına göre ASQ ölçeğinin riskli sonuç oranını düşürüyordu (OR:0,16 %95 GA: 0,05-0,49). Baş çevresinin artışı ASQ ölçeğinin riskli sonuç alma oranını düşürüyordu (OR:0,54 %95 GA:0,41-0,73). Annede erken membran rüptürü (EMR) olması, annede ek hastalık olmamasına göre ASQ riskli sonuç oranını artırıyordu (OR:7,94 %95 GA:1,46-43,24). Annenin ampisilin kullanımı, hiç ilaç kullanmayanlara göre ASQ riskli sonuç oranını artırıyordu (OR:5,06 %95GA:1,13-22,57). IVK Grade 1 ile Grade 2,3 ve 4 olması İVK olmayanlara göre ASQ riskli sonuç riskini artırıyordu (sırasıyla OR: 3,89 %95GA:1,22-12,41, OR:6,61 %95GA:1,64-26,64). APGAR 1,5 ve 10.dk skorunun artışı ASQ ölçeğinin riskli sonuç alması riskini düşürüyordu (sırasıyla OR:0,53, OR:0,51, OR:0,43).  Entübasyon yapılması, PDA olması, prematüre retinopatisi (ROP) olması ve sürfaktan kullanımı ASQ ölçeğinin riskli sonuç alması riskini artırıyordu (sırasıyla OR:5,00, OR:9,29, OR:7,52, OR:2,71).
    Sonuç: Bu tez çalışmasında gruplar arasında İVK'lı hastaların ASQ değerlendirme ölçeğine göre nörolojik gelişimlerinin kişisel-sosyal, kaba-ince motor, iletişim, problem çözme gibi noktalarında aksaklık olduğu ve bu hastaların riskli olarak değerlendirilerek ileri merkeze takip ve tedavi açısından yönlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Introduction and Aim: It was aimed to evaluate the neurological development and to investigate the effects of possible perinatal and neonatal risk factors on outcomes in patients with a history of preterm birth, intracranial hemorrhage and hospitalization in the neonatal intensive care unit (NICU).
Material and Method: Forty patients with a history of preterm birth, intracranial hemorrhage and neonatal intensive care hospitalization at the Kanuni Sultan Süleyman Training and Research Hospital of the University of Health Sciences, between January 2015 and October 2021, were born in our hospital at a similar gestational age, with a similar birth weight and height. 40 control group cases born in our clinic and in the same age group will be included in the study. The cases were evaluated with the Turkish versions of the 'Ages and Stages Questionnaries' (ASQ) and 'Ages and Stages Questionnaries: Social-Emotional' (ASQ:SE) developmental screening tests, by conducting a questionnaire with the families when they came to the premature outpatient clinic control by making an appointment with their families routinely with their own diseases. In addition, prenatal, natal and postnatal data of the cases were obtained from the database of our hospital (past epicrisis and patient files) through the recorded data, and comparisons of the variables between both groups and within the groups were made.
Results: In the comparisons between groups, important risk factors of IVH with intraventricular hemorrhage (IVH); It was determined that newborns with male gender, antenatal steroid use, need for intubation or need for mechanical ventilation, presence of patent ductus arteriosus (PDA), and newborns requiring surfactant should be followed closely because they cause retardation in neurological development (p<0.05). When the factors affecting the ASQ scale to be risky were evaluated with univariate logistic regression analysis; The increase in birth weight reduced the risk of risky results for the ASQ scale (OR:0.99, 95% CI:0.99-0.99). A gestational age of ≥32 weeks of gestation (GW) reduced the risk of risky outcome of the ASQ scale compared to being <32 GH (OR: 0.16 95% CI: 0.05-0.49). An increase in head circumference reduced the risk of risky results for the ASQ scale (OR: 0.54, 95% CI: 0.41-0.73). Premature rupture of membranes (PROM) in the mother increased the risk of ASQ risky outcomes compared to the absence of additional disease in the mother (OR: 7.94% 95% CI: 1.46-43.24). Maternal use of Ampicillin increased the risk of ASQ risky outcomes compared to those who did not use any medication (OR:5.06 95%CI:1.13-22.57). IVK Grade 1 and Grades 2, 3 and 4 increased the risk of ASQ risky outcomes compared to those without IVK (OR: 3.89 95%CI:1.22-12.41, OR:6.61% 95CI:1.64-26, respectively). ,64). An increase in APGAR 1.5 and 10.min scores decreased the risk of risky results for the ASQ scale (OR: 0.53, OR: 0.51, OR: 0.43, respectively). Intubation, PDA, retinopathy of prematurity (ROP) and surfactant use increased the risk of risky results for the ASQ scale (OR:5.00, OR:9.29, OR:7.52, OR:2.71).
Conclusion: In this thesis study, it was concluded that the patients with IVH among the groups had deficiencies in the points such as personal-social, gross-fine motor, communication, problem solving according to the ASQ assessment scale, and that these patients should be evaluated as risky and referred to an advanced center for follow-up and treatment.