İlk yetişkinlik dönemindeki zihin yetersizliği olan bireylerin ailelerinin bu döneme uyum sürecinde yaşadıkları deneyimler ve gereksinimlerinin belirlenmesi
The experiences during the adaptation process of the families individuals with intellectual disability in the first adulthood period to this period and determining the requirements
Yazar: RAHŞAN CEBECİK AKGÜL
Danışman: DOÇ. DR. AYDAN AYDIN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihinsel Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile = Family ; Aile gereksinimleri = Family needs ; Aile uyumu = Family concinnity ; Deneyim = Experience ; Ebeveynlik deneyimleri = Parenting experiences ; Uyum = Adjustment ; Uyum süreci = Adaptation process ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children

Özet:
Bu araştırmada, ilk yetişkinlik döneminde zihin yetersizliği olan çocuğa sahip ailelerin çocuklarının bu dönemine uyum sürecinde yaşamış oldukları deneyimleri öğrenmek ve bu dönemdeki gereksinimlerini belirlemek amaçlanmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desen ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada 17-45 yaş aralığında, ilk yetişkinlik döneminde zihin yetersizliği olan çocuğa sahip 12 ebeveyn ile yarı-yapılandırılmış görüşmeler yapılmış ve elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir.
Araştırma sonucunda elde edilen bulgularda, yetişkinlik dönemine giren zihin yetersizliği olan bireylerin davranışsal, duygusal, sosyal, fiziksel ve serbest zamanı etkinliklerinde değişiklikler gösterdiği, bu bireylerin bu dönemde daha bilinçli oldukları ve sosyalleşme isteklerinin daha çok olduğu, bunun yanında ebeveynlerin yönlendirmesinin devam ettiğini ve çocuklarında takıntı, öfke sorunları olduğu, bağımsız yaşam becerilerinde eksikliklerinin olduğu, ailelerin çocuklarını bir yetişkin olarak görmedikleri ve buna uyum sağladıkları, yetişkin çocuğun aile yaşamını etkilediği görülmektedir.
Katılımcılar, yetişkin çocuklarının bu dönemde günlük yaşam ve öz bakım, akademik, sosyal, sağlık ve hijyenini koruma ve cinsel yaşam becerilerini gerçekleştirmekte bazı gereksinimlerinin olduğunu ifade etmişlerdir. Ailelerin ise çocuklarının topluma kazandırılması, ebeveynlere eğitim ve psikolojik destek, maddi destek, toplum bilinçlendirilmesi, eğitim planı uygulanması ve evde eğitsel destek alam gibi hizmetlere gereksinim duyduğu ortaya çıkmıştır. Bununla birlikte ebeveynlerin çocuklarının davranış problemleri kaynaklı, çocuğunu yalnız bırakamaması ve özbakım becerilerini sağlayamaması kaynaklı zorluklar yaşadıkları belirlenmiştir.
Araştırmada elde edilen bulgulara göre ilk yetişkinlik dönemindeki zihin yetersizliği olan bireylerin yaşam kalitelerini artırmak ve ailelerin bakım yüklerini azaltmak amacıyla, bu bireyler için eğitsel, psikolojik, sosyal ve istihdam yönlerinden desteklenecekleri kurum ve yapılar oluşturulması, hizmetler planlanması, ailelerin yaşadıkları bu durumlar ile baş edebilmeleri psikolojik ve sosyal yönden desteklenmeye gereksinimleri olduğundan, aile
danışmanlık merkezlerinde ve rehabilitasyon merkezlerinde hem birebir psikolojik destek hem de yalnız olmadıklarını hissetmeleri için psikolojik danışma grupları oluşturulması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Zihin yetersizliği olan yetişkin aileleri, uyum, gereksinim.

Abstract:
In this study, it was aimed to learn the experiences of the children of families with children with intellectual disability in the first adulthood period during the adaptation process and to determine their needs in this period. The research was carried out with a phenomenological design, one of the qualitative research methods. In the study, semi-structured interviews were conducted with 12 parents who have a child with intellectual disability in the first adulthood, between the ages of 17-45, and the data obtained were analyzed by content analysis method.
The findings obtained as a result of the research show that individuals with intellectual disabilities who is in the first adulthood period show changes in their behavioral, emotional, social, physical and leisure time skills, these individuals are more conscious in this period and their desire to socialize is more, besides, parental guidance continues and their children It is seen that they have obsession, anger problems, deficiencies in independent living skills, families do not see their children as adults and they adapt to it, and it affects the family life of the adult child.
The participants stated that their adult children have some needs in this period to realize their daily life and self-care, academic, social, health and hygiene and sexual life skills. It has been revealed that families need services such as reintegration of their children into society, parent education, psychological support, financial support, community awareness, implementation of an education plan and home educational support. In addition, it has been determined that parents have difficulties due to their children's behavior problems, not being able to leave their children alone and not providing self-care skills.
According to the findings of the research, in order to increase the quality of life of individuals with intellectual disability in the first adulthood and to reduce the care burden of their families, establishing institutions and structures that will support these individuals in terms of educational, psychological, social and employment, planning services, and enabling families to cope with these situations. Since they need to be supported socially and socially, it is recommended to establish psychological counseling groups in family counseling centers and
rehabilitation centers, both for one-on-one psychological support and for them to feel that they are not alone .
Keywords: Adult families with intellectual disability, adjustment, need.