Gelir vergisinde gelirin toplanması ve aile reisi beyanı
Calculation of income and declaration of head of a family for income tax
Yazar: RECEP NARTER
Danışman: PROF. DR. BURHAN CEYHAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1992
Konu: Hukuk = Law ; Maliye = Finance

Özet:
Vergi ödeme gücüne ulaşmak ve vergileme prensiplerine uygun bir vergilendirmeyi sağlamak bakımından; gerek vergi konusunun kavranması, gerekse mükelleflerin kişisel ve ailevi durumları ile gelir kaynağı ve tutarına göre farklı vergilendirme yapılabilmesine olanak tanıyan gelir vergisi, çağdaş vergi sistemleri içinde büyük bir pay ve role sahiptir. Uygulama açısından gerekli koşulların etkinliği ölçüsünde başarı sağlama şansı bulunan gelir vergisi Türk vergi sistemi içerisin de önemli vergilerden birini oluşturmaktadır.
Beyan esasına dayanan Türk gelir vergisi sisteminde, bir gerçek kişinin bir vergilendirme döneminde elde ettiği tüm kazanç ve iratların toplamı üzerinden artan oranlı tarifeye göre vergilendirilmesi genel ilke olarak benimsenmiştir.
Vergi mükellefiyetinin gerçek kişiden hareketle belirlendiği Gelir Vergisi Kanununda, vergilemenin esas itibariyle bireysel bazda olacağı öngörülmekle birlikte, en küçük sosyal birim olan aile birliği yönünden, bu esastan sapılarak, ailenin ekonomik gücü temel alınmıştır. Kısaca gelir vergisinde gerçek kişi ve aile birliği olmak üzere iki muhatap bulunmaktadır.
Bu çalışmanın konusunu, gerçek kişilerin ve gerekse aile birliğinin gelirinin yıllık beyanname ile bildirilmesinde uygulanan ve Gelir Vergisi Kanununda, " gelirin toplanması", "toplama yapılmayacak haller", "ihtiyari toplama" ve "aile reisi beyanı" başlıkları altında yer alan düzenlemeler oluşturmaktadır.
Oldukça çetrefil ve karışık görünen bu düzenlemelerin, özellikle beyanname verme zamanında uygulamada ortaya çıkardığı sıkıntı ve sorunlar, hatta vergi idaresinin hatalı sayılabilecek uygulamaları konunun nedenli önemli olduğunu göstermeye yeter sanırız.
Bir yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmada, konuyu üç bölüm halinde incelemeyi uygun bulduk.
Konunun teorik çatısını kurabilmek amacıyla, vergileme açısından gelir kavramını incelemeye çalıştığımız birinci bölümde; ekonomik ve mali bakımdan gelirin ne anlama geldiğini, Gelir Vergisi Kanunu yönünden gelirin ne şekilde kavrandığını, sınırlarını ve özelliklerini belirlemeye çalıştık ve ayrıca gelirin vergilendirilmesinde uygulanan sistemlere kısaca değinmeyi yerinde gördük.
İkinci bölümde; gelir unsurlarının toplanması ve beyanında uyulacak ana kuralı ve bu kuralın istisnası niteliğindeki toplama yapılmayan durumlar ve ihtiyari toplama uygulamalarını, uygulama örnekleri ile de tamamlayarak açıklamaya çalıştık.
Aile reisi beyanını ele aldığımız üçüncü bölümde ise; aile gelirlerinin hangi yöntemlerle vergilendirildiği, Gelir Vergisi Kanunundaki düzenleme ve aile reisi beyanının gerekçesi, aile reisi beyanına ilişkin maddede sözü edilen kavramları, aile reisi beyanında uyulacak esaslar, aile reisi beyanının geçerli olmadığı durumlar ve birleştirilmeyecek iratlar incelendikten sonra, aile reisi beyanı ile tartışmalı olan bazı konuları, aile reisi beyanı ile ilgili diğer konular başlığı altında ele alma ve konuyu somutlaştırmak amacıyla uygulama örneklerine yer verme gereğini duyduk.
Nihayet aile reisi beyanı uygulamasının değerlendirilmesini de yaptıktan sonra, vardığımız sonuçla çalışmamızı tamamladık.
Bu çalışmanın " mutlak iyi " olduğu asla söylenemez. Amacımız o yönde olmaktır.

Abstract:
Tax payments in terms of reach and provide a suitable power to the taxation principle of taxation ; need to understand the tax issues that allow for different taxation of income tax by the amount and source of income and personal and family situation of both the taxpayer has a large share and role in the contemporary tax systems. In practical terms the income tax with the chance to measure the effectiveness of the conditions of success is one of the most important tax Turkish tax system. 
The Turkish income tax system based on the declaration of principles , based on progressive taxation of all earnings and total revenues through tariff gained a real person during a taxation has been adopted as a general principle.
Law Tax Income is determined to move the real person of the tax liability , while taxation basis expected to be as on an individual basis , in terms of family unity and the smallest social unit , reached making a turn from these principles , the family's economic strength is based.
This study will focus on the real people and their families union applied for reporting the annual declaration of income and Income Tax Law , " the collection of revenue ," " collection will be situations ", " voluntary collection " and " householder statement" heading constitute located under the regulations.
ıt appears very complex and complicated these regulations , especially not return on time and the challenge it poses problems in practice , and even induced the issue can be considered incorrect application of the tax administration is enough to show that we think is important.
n this study, prepared as a master's thesis , we found appropriate to examine issues in three sections.
n order to establish the subject of the theoretical framework , we try to examine the concept of income from taxation in the first part ; The income from the economic and financial care what it means , Income Tax Act in terms of the revenue in what way understanding , we tried to determine the extent and characteristics , and also we see place to refer briefly to the system for the taxation of income.
In the second part ; The main rules to be followed in the collection of revenue and statement elements and circumstances which made ​​collection in the voluntary nature of the exception to this rule and collection practices , we tried to explain by completing the application examples.
In the third section we consider the statement of head of the family ; Family income is taxed at ways in which regulation of the Income Tax Act and the family heads of the statement of grounds , the householder said concepts in the article concerning the declaration householder principles to be followed in the declaration , householder statement of whether the current situation and will be joined after revenues are examined, which is arguably the householder declaration of some issues, under the title of head of the family to address other issues related to the declaration and we felt the need to include their practices in order to embody the subject.
This study "absolute good " is never said . Our goal is to be in that direction.