Türkçe'nin yabancı dil olarak öğretiminde yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri
The challenges and their coping ways in Turkish language teaching as a foreign language
Yazar: SELMA ISLIOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET AKKAYA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil bilgisi-ekler = Grammar-prefix ; Dil bilgisi-çekim ekleri = Grammar-inflections ; Dil öğretimi = Language teaching ; Dilbilgisi = Grammar ; Eğitim sorunları = Education problems ; Türkçe = Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Öğretim = Teaching ; Öğretim sorunları = Teaching problems

Özet:
Araştırmamız Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde yaşanan sorunlarla ilgilidir.
Yaptığımız çalışmada eklerin Türk dilinin öğretilmesindeki önemi, ad çekim ve eylem çekim eklerinin öğretimi bu eklerin anlatım içindeki görevleri ele alınmıştır. Ad çekim ekleri ad durum ekleri, çoğul ekleri, iyelik ekleri ; eylem çekim ekleri ise kip ve zaman ekleri kişi ekleri olarak ele alınmış, bu eklerin anlatım içindeki görevleri ele alınarak dil öğretiminde öğretilirken yaşanan sorunlar tespit edilmeye çalışılmıştır. Böylece yanlışların hangi konularda yoğunlaştığını belirlemeye çalışmak ve Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminin gelişmesini sağlamak amaç olmuştur.
Çalışmamızın başında, yaptığımız değerlendirmelerin dayandığı temeller ortaya konmuş, dil bilgisi öğretimi, yabancı dil öğretimi ve Türkçenin ekleri hakkında bilgi verilmiş, öğrencilere uygulanacak etkinlikler hazırlanmış ve öğrencilere önceden belirlenmiş konular sunulduktan sonra konu ile ilgili etkinlikler uygulanmıştır. Bu uygulamalar 2011-2015 yılları arasında Erasmus öğrenci değişim programı kapsamında ülkemize gelen, İzmir Ekonomi Üniversitesinde Yabancı Dil Olarak Türkçe derslerine katılan 51 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir.
Etkinliklerin uygulanmasından sonra yapılan yanlışlar öncelikle ad çekim eklerinde yapılan yanlışlar ve eylem çekim eklerinde yapılan yanlışlar şeklinde sınıflandırılmıştır. Ad çekim ekleri de kendi içinde adın durum eklerinde yapılan yanlışlar, iyelik eklerinde yapılan yanlışlar, çoğul eki ile ilgili yapılan yanlışlar; eylem çekim ekleri de kendi içinde kip, zaman ve kişi ekleri olarak ele alınmıştır. Böylece öğrencilerin en çok hangi konuları öğrenmekte zorlandıkları eklerin işlevlerini ne oranda kavradıkları ortaya konulup yaşanan sorunların çözümüne yönelik görüşler ortaya atılmıştır.
Araştırma verilerinin incelenmesi sonucunda aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır:
Yapılan dil bilgisi öğretimi ve uygulamalar sonunda 2429 yanlış tespit edilmiştir. Bunlardan 1104'ü ad çekim ekleri, 546'sı ise eylem çekim eklerinin kullanımı ile ilgilidir. 779'u ise eylem çekim ve ad çekim eklerinin sözcüklere eklenmesi sırasında ortaya çıkan ya da eklenmemesinden kaynaklanan ses olaylarına yönelik yanlışlardır. Öğrenciler %45,45 oranında ad çekim ekleri, %32,07 oranında ses olayları, %22,48 oranında eylem çekim ekleriyle ilgili yanlışlar yapmışlardır.
Yapılan çalışmada görülmüştür ki öğrenciler en çok ad durum ekleri konusunda zorlanmışlardır. Ad durum eklerinin çeşitliliği ad durum eklerinin eylemle ve yüklemle olan bağın kavranılmaması bu konudaki yanlış sayısını arttırmıştır. İleri öğrenmelerde dahi öğrenciler yeni karşılaştıkları eylemlerle ad durum eki almış olan sözcük arasındaki bağı kavramakta zorlanmışlardır.
Eklerle ilgili yapılan bir yanlış sonrasında sözcüğe gelen eklerin kullanımıyla ilgili de yanlışlara yol açmıştır. Eklerin yazımında ünlü ve ünsüz uyumlarının önemli olduğu ortaya çıkmıştır. Ek birleşmelerindeki yazım sorunlarının çoğu ünlü ve ünsüz uyumlarından kaynaklanmaktadır. Bu açıdan sözcük kök veya gövdesinin doğru yazımı önemli hale gelmektedir. Çünkü ek ünlüleri sözcüğün son ünlüsüne göre uyuma girecektir.
Kök ek birleşmelerinde ses olayları ile ilgili yanlışlar eylem çekim eklerine göre daha fazla çıkmıştır. Öğrenciler kök ve gövde ile ek birleşmelerinin hangi kurallar çerçevesinde gerçekleşeceğini kavramakta zorlanmışlardır. Eklerin çeşitliliği ve kuralların çokluğu konular arttıkça öğrencinin dili öğrenmede zorlanmasına sebep olmuştur. Bir süre sonra ekler sebebiyle cümle ve anlam bütünlüğüne dikkat edemez duruma gelmişlerdir. Yapılan çalışma göstermiştir ki ekler cümle içerisinde anlam bütünlüğünü gerçekleştiren birimlerdir. Çekim ekleri olmadan cümle kavramının gerçekleşmesi mümkün olmamaktadır. Eklerin öğretimi anlam çerçevesinde ele alınarak birimler arasındaki bağı vurgulayacak şekilde gerçekleştirilmelidir.


Anahtar Sözcükler: Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi, Dil bilgisi, Çekim eki

Abstract:
Our research is concerned with the problems related to suffixes within the scope of grammar in teaching Turkish as a foreign language.
In our study, the importance of suffixes in teaching the Turkish language and the positions of declension suffixes and conjugation suffixes within expression have been discussed.
Noun inflections have been taken into consideration as noun case suffixes, plural suffixes, possessive suffixes while verb inflections have been taken into account as modal and tense suffixes and personal endings; by doing so, the problems in teaching the language have been tried to be identified.
Thus, identifying the subjects in which mistakes out number and ensuring the development of teaching Turkish as a foreign language have been the purpose.
At the beginning of our study, the foundations of our assessments have been presented, information has been given regarding the foreign language teaching and suffixes of Turkish language, activities have been prepared for the students and after presenting the prespecified subjects, activities related to the subject have been performed. The study comprises 51 students being within the scope of Erasmus student exchange program and taking the Turkish lesson as a foreign language in the Izmir University of Economics between the years of 2011-2015.
Mistakes made after the activities have been classified as mistakes made in name inflections and mistakes made in verb inflections.
Name inflections dealt with consist of mistakes made in name case suffixes, mistakes made in possessive suffixes, mistakes made in plural suffixes while verb inflections dealt with consist of modal, tense suffixes and personal endings. Through presenting the main subjects, students have difficulty in learning and their
comprehension of the functions of suffixes, opinions regarding the solutions to the problems experiences have been put forward.
As a result of examining the survey data, the following conclusions have been reached:
2429 mistakes have been identified at the end of grammar teaching and practices. 1104 of them are related to noun inflections and 546 of them are related to verb inflections. 779 of them are mistakes towards phonetics resulting from adding or not adding suffixes to words. The mistakes made by students are as follows: 45.45 % noun inflections, 32.07 % sound problems, 22.48 % verb inflections.
In our study it has been seen that students have had difficulty mostly in noun case suffixes. The variety of noun case suffixes and incomprehension of the relation of noun case suffixes with noun and verb has increased the mistakes. Even in advanced learning, students have had difficulty in comprehending the bond between verbs encountered for the first time and words that take noun case suffixes.
A mistake related to the suffixes has caused mistakes regarding the use of the suffixes of the word. In writing the suffixes, vowel harmony and consonant harmony have appeared to be important. Most of the writing problems in suffix adjunctions result from vowel and consonant harmonies. In this respect, the correct spelling of the word root or body becomes important. This is because of the fact that suffix vowels will be adopted according to the last vowel of the word.
In teaching Turkish as a foreign language, negative transfers of mother tongues, especially of the English language, have been observed.
Mistakes pertain to phonetics in root suffix merging are more than the mistakes related to verb inflections. Students have had difficulty in comprehending the framework of rules in which the merging of root and body suffixes will take place.
The more there are varieties and rules, the harder it gets for a student to learn the language as the subjects increase. After a while, students could not pay attention to sentence and content integrity due to suffixes. Studies have shown that suffixes are the units that put content integrity into practice. Without inflections, the realization of the concept of "sentence" is not possible.
The teaching of suffixes should be provided in a way that highlights the bond between units through taking them into consideration within the framework of meaning.



Keywords: Teaching Turkish as a Foreign Language, Grammar, Inflection