Sağlıklı kadınlarda infradian ritim örneği gösteren menstrüel siklusun tiroid kan akımı ve tiroid volümü üzerine etkileri
The effect of the menstruel cycle, a sample of infradian rhythm, on thyroid volume and blood flow in healthy women
Yazar: AYTEN OĞUZ
Danışman: PROF. BEKİR ÇAKIR
Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Dahiliye Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2010
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı sağlıklı kadınlarda infradian ritim örneği
gösteren menstrüel siklusun (MS) dört farklı periyodunda seks hormonları ve tiroid
stimüle eden hormon (TSH) değiğikliklerine göre inferior tiroid arter (İTA)'den
ölçülen tiroid kan akımı parametreleri ve tiroid volümü değişkenlikleri belirlemektir.
Gereç ve Yöntemler: Düzenli menstrüel siklusu olan 21 ve 38 yaş arasında
22 sağlıklı kadın çalışmaya alındı. Her bir katılımcı menstrüel siklusun 3. günü
(menstrüel kanama periyodu), 7. günü (foliküler faz), 14. günü (periovulatuvar
periyod) ve 21. günü (luteal faz) değerlendirildi. Bütün incelemeler en az 12 saat
açlık sonrası saat 06:00-08:00 saatleri arasında yapıldı. Kan örnekleri plazma
estradiol (E2), progesteron (PG), luteinize edici hormone (LH), follikül stimule eden
hormon (FSH), TSH, serbest triiyodotironin (sT3), serbest tiroksin (sT4), tiroglobulin
(Tg) ölçümü için toplandı. Tüm olgulara MS'un farlı fazlarında toplam 4 kez
konvansiyonel ultrasonografi ve doppler ultrasonografi yapıldı.
Bulgular: Çalışmaya alınan olguların ortalama yaşı 28,72 ± 5,72 yıl idi. TSH,
Tg, peak systolic velocity (PSV), rezistans index (RI), pulsatil index (PI) ve tiroid
volümü ortalama değerleri menstrüel siklusun 3. gün, 7. gün, 14. gün ve 21. gün
istatistiksel olarak değerlendirildi. TSH, tiroid volümü ve PSV değerlerinde 3. ve 7.
gün ile karşılaştırıldığında 14. günde istatistiksel olarak anlamlı artış saptandı
(sırasıyla, p=0,005, p=0,000, p=0,014 ve p=0,021, p=0,002, p=0,021). PI menstrüel
siklusun 21. gününde minimal artış göstermekle beraber MS'un farklı dönemleri
arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p>0.05). RI, 14. ve 21.
günde 3. gün ile karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı Ģekilde azalmaktaydı
(sırasıyla, p=0,02, p=0,015). Tg seviyelerinde 7. ve 14. günde 3. gün ile
karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı artış saptandı (sırasıyla, p=0,001,
p=0,021). Menstrüel siklus sırasında sT3 ve sT4 seviyelerinde anlamlı değişiklik
saptanmadı (tüm karşılaştırmalar için, p> 0.05). Ek olarak menstrüel siklus sırasında
TSH seviyeleri ve LH, FSH, PG, E2, Tg seviyeleri ve TSH seviyeleri ve PSV, RI, PI,
tiroid volümü arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptanmadı (tüm
karşılaştırmalar için, p> 0.05).
Sonuç: Menstrüel siklus boyunca TSH ve Tg ile birlikte inferior tiroid arter
kan akım parametreleri ve tiroid volümünde değişiklikler olmaktadır. Bazı tiroid
hastalıklarının ayırıcı tanısında doppler ultrasonografiden faydalanılmaktadır.
Çalışmamızın sonuçlarına göre, tiroide yönelik doppler ultrasonografinin kullanıldığı
alanlarda veya popülasyon çalışmaları yapılırken kadın olguların foliküler faz
döneminde değerlendirilmesinin uygun olacağı görüşündeyiz.
Anahtar Kelimeler: Menstrüel siklus, tiroid kan akımı, tiroid volümü

Abstract:
Aim: The aim of this study is to evaluate the changes in thyroid stimulating
hormon (TSH) levels through four different periods of menstruel cycle which is a
sample of infradian rhythm; and to investigate the relationship between thyroid
volume and doppler parameters of inferior thyroid artery according to TSH and sex
hormon alterations in healthy women.
Materyal And Methods:Twenty two healthy women having regular
menstrual cycles between 21 and 38 years were included in this study. Each
participant was evaluated at the 3. day (menstruel bleeding period), 7. day (follicular
phase), 14. day (periovulatory period) and 21. day (luteal phase) of their menstruel
cycle. All examinations were performed after a 12 hours fasting time, between am
06:00-08:00. Blood samples were collected for plasma estradiol (E2), progesteron
(PG), luteinizing hormone (LH), follicle stimulating hormone (FSH), thyroidstimulating hormone (TSH), free triiodothyronine (fT3), free thyroxine (fT4),thyroglobuline (Tg). Conventional ultrasonography and doppler ultrasonography were carried out.
Findings: Mean age of these 22 women was 28.72 ± 5.72 years. The
statistical alternations of the mean values of TSH, Tg, peak systolic velocity (PSV),
resistance index (RI), pulsatility index (PI) and thyroid volumes at the 3. day, 7. day,
14. day and 21. days of menstruel cycle were examined. It was detected that there
was a statistically significant in TSH, thyroid volume and PSV at the 14. day
compared to the 3. and 7. days. With a minimal increase at the 21. day; any
statistically significant change could not be found in PI values during menstruel
cycle. Compared with the 3. day; there was a statistically significant decrease in RI
value at the 14. and 21. days. Also compared to the 3. day; there was a statistically
significant increase in thyroglobuline levels at the 7. and 14. days. During menstruel
cycle, there was no significant change in fT3 and fT4 levels. In addition; during this
period, no statistically significant correlation was detected between TSH levels and
LH, FSH, PG, E2, Tg levels; and yet between TSH levels and PSV, RI, PI, thyroid volume.
Conclusion: Through menstruel cycle; with thyroid volume, TSH, and Tg,
also same changes occur in blood flow parameters of inferior thyroid artery doppler
measurements are used for differential diagnosis of certain thyroid diseases.
According to our study results; we believe that it is appropriate to evaluate the
female patients during the follicular phase while performing doppler
ultrasonography or population studies.
Keyword: Menstruel cycle, thyroid volume, thyroid blood flow