Normobarik hipoksik koşulda yapılan tekrarlı sprint antrenmanının normobarik normoksik koşuldaki tekrarlı sprint yeteneği üzerine etkileri
Effects of repeated sprint training in normobaric hypoxia on repeated sprint ability at normobaric hypoxic condition
Yazar: ABDULKADİR BİROL
Danışman: DOÇ. DR. DİCLE ARAS
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Antrenman = Training ; Hipoksi = Hypoxia ; Sprint = Sprint

Özet:
Bu çalışmanın amacı 48 saat aralıklarla yapılan 3 adet normobarik hipokside tekrarlı sprint antrenmanının, tekralrı sprint yeteneği (TSY) ve bazı fizyolojik parametreler üzerindeki etkilerini incelemektir. Çalışmaya Ankara Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören fiziksel olarak aktif 24 sağlıklı erkek öğrenci gönüllülük esasına dayalı olarak katılmıştır. Çalışma randomize tek-kör plasebo kontrollü çalışma tasarımında yapılmıştır. Gönüllüler; hipokside tekrarlı sprint antrenmanı (3420 m, HİP, n = 9), plasebo (162 m, PLA, n = 7) ve kontrol grubu (KON, n = 8) olmak üzere 3 gruba ayrılmıştır. HİP ve PLA grupları için tekrarlı sprint antrenmanı bisiklet ergometresinde 48 saat arayla 3 gün uygulanmıştır. Tekrarlı sprint antrenmanı 4 set, 5 adet 5 sn.'lik sprintler, sprintler arası 25 sn. ve setler arası 5 dk dinlenme konseptinde uygulatılmıştır. İlk antrenmandan 72 saat önce ve son antrenmandan 72 saat sonra ön ve son testler yapılmıştır. Testler kapsamında mutlak ve rölatif zirve güç, sprint azalma yüzdesi (Sdec%), kalp hızı değişkenliği (KHD), arteriyel oksijen saturasyonu (SpO2) ve algıda zorluk derecesi (AZD) ölçümleri alınmıştır. Gruplar gözlenen parametrelerde son test için karşılaştırıldığında, TSY mutlak zirve güç ve Sdec% için hipoksi grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Grup içi karşılaştırmalarında HİP grubunda mutlak zirve güçte % 8,43 ve rölatif zirve güçte % 13,44'lük bir artış saptanmıştır (PLA grubundan yaklaşık 2 kat ve KON grubundan yaklaşık 4 kat daha fazla). Bu artışlarla birlikte mutlak ve rölatif zirve güce dayalı TSY Sdec% değerlerinde HİP grubunda % -5,34'lük yönde bir azalma görülmüştür. Diğer gruplar için ön ve son test sonuçlarına bakıldığında mutlak ve rölatif zirve güçte kayda değer bir artış olmadığı görülmüştür. Ön ve son test karşılaştırmalarında AZD ve SpO2 parametrelerinde HİP grubunda kayda değer düzeyde olumlu değişimler gözlenmiştir. Hipokside tekrarlı sprint antrenmanının normoksi koşulda yapılan aynı antrenmana kıyasla, maksimal efordaki sprintleri daha az güç kayıplarıyla sürdürebilmede, mutlak ve rölatif zirve güçte daha fazla artış sağlamada etkili olduğu söylenebilir. İleride yapılacak çalışmalarda, hipokside TSY antrenmanının olası kısa süreli etkilerinin daha iyi anlaşılabilmesi için, fiziksel performansta ya da fizyolojik göstergelerde ortaya çıkan değişimlerin, değişen hipoksi düzeylerinde ve farklı antrenman düzeylerindeki katılımcılarla araştırılması tavsiye edilir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effects of 3 sessions repeated sprint training in normobaric hypoxia, performed with 48-hour intervals, on repeated sprint ability (RSA) and some physiological parameters. Physically active 24 healthy male students studying at Ankara University Faculty of Sport Sciences participated in the study on a voluntary basis. The study was conducted in a randomized single-blind placebo-controlled study design. Volunteers was divided into 3 groups as; repeated sprint training in hypoxia (3420 m, HYP, n = 9), placebo (162 m, PLA, n = 7) and control (CON, n = 8) groups. Repeated sprint training was applied on the bicycle ergometer on 3 days with 48-hour intervals for the HYP and PLA groups. Repeated sprint training consisted of 4 sets, 5 sprints of 5 seconds, 25 seconds between each sprints and 5 minutes recovery period between the sets. Pre and post-tests were performed 72 hours before the first training and 72 hours after from the last training. Within the scope of the pre and post-tests, absolute and relative peak power, sprint decrement score (Sdec%), heart rate variability (HRV), arterial oxygen saturation (SpO2), and rating of perceived exertion (RPE) measurements were taken. When the groups were compared for the posttest parameters, statistically significant differences were found for RSA absolute peak power and Sdec% in favor of the hypoxia group. In the aspects of pre-test and post-test comparisons within the group, an increase of 8.43% in absolute peak power and 13.44% in relative peak power was found in the HYP group (approximately 2 times more than the PLA group and 4 times more than the CON group). With these increases, a decrease of -5.34% for RSA Sdec% was observed in the HYP group based on absolute and relative peak power Sdec% scores. When the pre and post-test results evaluated for the other groups, it was seen that there was no significant increase in absolute and relative peak power. For the pre and post-test, significant positive changes were observed on the RPE and SpO2 parameters for the HYP group. According to results, it can be said that repeited sprint training in hypoxia is effective in maintaining sprints at maximal effort with less power losses and providing a greater increase in absolute and relative peak power than the same training performed in normoxia condition. For further studies, it is recommended to investigate changes in physical performance or physiological indicators, through varying hypoxia doses and participiants with different training levels, in order to better understand the possible short-term effects of RSA training in hypoxia.