Kadınların meme kanseri endişesi ve risk faktörleri ile kanser erken tanı yöntemlerine yaklaşımları
Breast cancer worry of women and risk factors with approaches to early diagnosis methods of cancer
Yazar: EDA ALTU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RIZA ÇITIL
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı / Kanser Epidemiyolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Epidemiyoloji = Epidemiology ; Erken teşhis = Early diagnosis ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Meme kanseri tüm kadınlar için tehdit oluşturan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Birçok kadın meme kanserine yakalanma endişesi yaşamaktadır. Kadınların yaşadıkları bu endişe meme kanserine karşı risk algılarını ve erken tanı yöntemlerine bakış açılarını da etkilemektedir. Bu çalışmada Tokat ilinde aile sağlığı merkezlerine başvuran yetişkin kadınlarda meme kanseri endişesi ve risk faktörlerinin saptanması ile meme kanserine yönelik yürütülen erken tanı yöntemlerine yaklaşımlarının değerlendirilmesi amaçlandı. Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu çalışmada, veriler Tokat'ın merkezi ve ilçelerinde belirlenen aile sağlığı merkezlerine kayıtlı 20 yaş ve üzerindeki toplam 570 yetişkin kadınla yüz yüze görüşme yöntemiyle anket formu ve Meme Kanseri Endişe Skalası uygulanarak toplandı. Çalışma grubundaki kadınların yaş ortalaması 40,5±12,6 olup %81,8'i evli,  %55,6'sı ortaokul ve üzeri mezunuydu. Meme kanseri endişe düzeyi %86,8'inde düşük, %13,2'sinde yüksek bulundu. Yaş grubuna göre meme kanseri endişe düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p=0,006). Reprodüktif risk faktörleri ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarına göre meme kanseri endişe düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p<0,05). Meme kanseri risk değerlendirme form puanlarına göre %96,5'inin düşük risk grubunda, %3,5'inin ise orta risk grubunda olduğu saptandı. Sonuç olarak çalışmamızda kadınların meme kanseri endişe düzeyi düşük olup, risk algıları yeterli seviyede değildir.

Abstract:
Breast cancer is an important public health problem that poses a threat to all women. Many women worry to get breast cancer. Women's worry affects their perception of the risk of breast cancer and their attitude toward early detection methods. In this study, it is aimed to evaluate the breast cancer worry of the adult women who applied to the family health centres in Tokat and to evaluate the approaches to the early diagnosis methods for breast cancer and determine the risk factors. Data for this cross-sectional and descriptive study was gathered from 570 adult women who are at the age of 20 or older through a face-to-face questionnaire and the Breast Cancer Worry Scale. All the participants were registered in family health centres in Tokat province. The mean age of the women was 40,5±12,6, 81,8% were married, 55,6% of them were graduate of secondary school and above. The breast cancer worry scale was low for 86,8% of women and high for 13,2%. The difference between the age group and breast cancer worry was statistically significant (p=0,006). There is a significant difference between breast cancer worry level and reproductive risk factors along with healthy habits (p<0,05). 96,5% of women were found at low risk and 3,5% of women were found at moderate risk. In conclusion, women's breast cancer worry level was low in our study and their risk perception was not sufficient.