Belirsizlik altında yatırım kararları: Türk imalat sanayi örneği
Investment decision under uncertainty: The case of Turkish manufacturing industry
Yazar: AYTEKİN GÜVEN
Danışman: DOÇ. DR. ARZU S. AKOYUNLU WİGLEY
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Belirsizlik = Uncertainty ; Yatırım kararları = Investment decisions ; Yatırımlar = Investments ; Üretim endüstrisi = Production industry

Özet:
Geleneksel yatırım teorilerinin göz ardı ettiği belirsizlik olgusunun yatırım teorisine dahil edilmesi, Hartman (1972) ve Abel (1983)'in çalışmaları ile mümkün olmuştur. Hartman ve Abel belirsizliğin yatırımları arttıracağını göstermişlerdir. Diğer taraftan Pindyck (1988) ve Dixit ve Pindyck (1994)'in öncülük ettiği reel opsiyonlar teorisi ise, belirsizliğin yatırımları azaltacağını ileri sürmektedir. Bu teori temel olarak yatırımların geri çevrilemezlik (batık maliyet) özelliğine dayanmaktadır. Gerek Hartman ve Abel'in gerekse reel opsiyonlar teorisinin vardığı sonuçlar, risk yansız firma ve rekabetçi piyasa varsayımları üzerine kurulmuştur. Caballero (1991) ise belirsizlik yatırım ilişkisinde piyasa yapısını ön plana çıkarmış, geri çevrilemezlik söz konusu olsa bile rekabetçi piyasa koşullarında Hartman-Abel'in ulaştığı sonuçların geçerli olacağını, belirsizlik yatırım ilişkisinin negatife dönüşebilmesi için mutlaka eksik rekabet durumunun var olması gerektiğini ileri sürmüştür.Bu çalışmanın amacı, Türk imalat sanayinden toplanan panel veriler yardımıyla, belirsizlik yatırım ilişkisini farklı piyasa yapıları için araştırmaktır. Fiyat belirsizliğini hesaplayabilmek için geleneksel standart sapma yönteminden yararlanılmış, yatırım denkleminin tahmininde ise sistem GMY kullanılmıştır. İlk olarak, çalışmadan elde edilen sonuçlar belirsizlikle yatırımlar arasında negatif ilişki olduğunu ileri süren reel opsiyonlar teorisini destekler niteliktedir. İkincisi, bu negatif ilişki eksik rekabet durumunda daha da güçlüdür. Bu sonuç da Caballero (1991) ile tutarlıdır. Ayrıca, sonuçlar eksik rekabet ve geri çevrilemezlik birlikte yaşanıyor ise, belirsizliğin yatırımlar üzerindeki olumsuz etkisinin daha güçlü olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Hartman (1972) and Abel (1983) have incorporated uncertainty into the investment theory which was not taken into account by the traditional investment theories. They have shown that increased uncertainty can raise investments. On the other hand, according to the real options theory developed by Pindyck (1988) and Dixit and Pindyck (1994), uncertainty could reduce investments. The theory is based on the irreversible feature of investment. The two approaches have been derived under the risk-neutral and perfect competition conditions. However, Caballero (1991) has shown that under perfect competition Hartman-Abel result is valid even if investment is irreversible, and the positive relationship between uncertainty and investment may turn to be negative only under imperfect competition conditions.The aim of this study is to investigate the investment-uncertainty relationship under different market structures by using a panel data of Turkish manufacturing industries. The standard deviation method is used to measure price uncertainty, and the investment equation is estimated by using the system GMM. The results of the study are threefold: First, our results support the claim of the real options theory that uncertainty has a negative impact on investment. Second, the negative effect is stronger under the conditions of imperfect competition. These findings are consistent with those of Caballero (1991). Finally, our results also show that when there is imperfect market structure accompanied by irreversibility, the negative effect of uncertainty on investment becomes even much stronger.