Meslek öğretmenlerinin mesleki alan çerçeve öğretim programlarına bağlılıklarının belirlenmesi: Bir karma yöntem çalışması
Examining the of vocational teachers to occupatinal curriculum fidelity: A mixed- methods research designe
Yazar: KEVSER ÖZLER
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR ULUBEY
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, meslek öğretmenlerinin mesleki alan çerçeve öğretim programlarına bağlılıklarının belirlenmesidir. Araştırmada karma yöntem desenlerinden açıklayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyut evrenini Muğla ilinin 10 ilçesindeki 13 Mesleki ve Teknik Anadolu lisesinde görev yapmakta olan çeşitli branşlardaki 297 meslek öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmaya 240 meslek öğretmeni gönüllü olarak katılmıştır. Nitel veriler için çalışma grubu aşırı/aykırı durum örneklemi ile belirlenmiştir. Ölçeğin boyutlarından en düşük ve en yüksek puanı alan toplam 16 meslek öğretmeni çalışma grubunu oluşturmuştur. Araştırmanın nicel verileri Burul (2018) tarafından geliştirilen yedi boyut 42 maddeden oluşan 'Öğretim Programına Bağlılık Ölçeği (ÖPBÖ)' ile, nitel veriler araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Veri setinin normal dağılım gösterip göstermediği istatistiksel olarak çarpıklık ve basıklık katsayıları incelenerek belirlenmiştir. Çarpıklık katsayılarının tüm alt boyutlarda -0.36 ile 0.54 aralığında, basıklık katsayılarının ise tüm alt boyutlarda -0.37 ile 1.12 aralığında olduğu görülmüştür. ÖPBÖ ile elde edilen verilerin analizinde, yüzde, sıklık, aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri ile iki kategorili farklı grup karşılaştırmalarında bağımsız gruplar t-testi, daha fazla değişken gruplarını karşılaştırırken tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırmada meslek öğretmenlerinin mesleki alan çerçeve öğretim programlarına bağlılıklarının orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Meslek öğretmenlerinin mesleki alan çerçeve öğretim programlarına bağlılıklarını; programın yapısı, atölye durumu, okul yönetimi tutumu, okul-işletme iş birliği, zümreler arası iletişim, meslek öğretmeni ve öğrencilerin özelliklerinin etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Mesleki ve teknik ortaöğretim programlarındaki aynı eğitim süresine sahip mesleki alan, dallar ve çerçeve öğretim programları, her alanın ihtiyaçlarına göre yapılacak çalışmalarla yeniden düzenlenmeli ve bu aşamada meslek öğretmenlerinin görüşleri alınmalıdır. Mesleki alan çerçeve öğretim program kazanımları sadeleştirilerek öğrenci düzeyi, mesleki ve bölgesel ihtiyaçlara uygun hale getirilmelidir. Atölye ve donanımların iyileştirilmesi, meslek öğrencilerinin uygun kriterlere göre seçilmesi, okul yönetiminin tarafsız tutum sergileyerek etkili denetim sağlaması, meslek öğretmenlerinin sadece kendi mesleki alan derslerine odaklanarak bilgi ve tecrübelerini paylaşacak ortamların oluşturulması, okul ve işletme iş birliğinin güçlendirilmesi sağlanmalıdır.

Abstract:
The reserch aimed to determine vocational teachers' fidelity to the framework for vocational teaching programs. An explanatory sequential design, one of the mixed-method research designs, was used in the study. The quantitative phase of the study included 297 vocational teachers from various disciplines working at 13 Vocational and Technical Anatolian High Schools in 10 districts of Muğla province. A total of 240 vocational teachers voluntarily participated in the study. For the qualitative phase, the sample was determined using an extreme case sampling method, consisting of 16 vocational teachers who scored the highest and lowest on the scale dimensions. Quantitative data were collected using the "Curriculum Fidelity Scale," developed by Burul (2018), which consists of seven factors and 42 items. The qualitative data were gathered through a semi-structured interview form developed by the researcher. The normal distribution of the dataset was assessed by examining skewness and kurtosis coefficients. The skewness coefficients ranged between -0.36 and 0.54, while the kurtosis coefficients ranged between -0.37 and 1.12 across all subdimensions. For the analysis of data obtained from the Curriculum Fidelity Scale, percentages, frequencies, arithmetic means, and standard deviations were used. Independent samples t-tests were conducted for comparisons between two categorical groups, while one-way analysis of variance (ANOVA) was applied for comparisons involving more than two groups. The study revealed that vocational teachers' fidelity to the framework for vocational teaching programs is at a moderate level. Factors influencing this fidelity include the structure of the program, workshop conditions, school administration's attitudes, school-business collaboration, interdepartmental communication, and the characteristics of both vocational teachers and students. It is recommended that the framework for vocational teaching programs, along with fields and branches with equivalent durations, be revised to align with the specific needs of each field, incorporating the perspectives of vocational teachers during this process. Program outcomes should be simplified and adapted to align with student levels, vocational demands, and regional needs. Improving workshop facilities and equipment, selecting vocational students based on appropriate criteria, ensuring school administration adopts an impartial approach with effective supervision, creating environments where vocational teachers can focus solely on their vocational area courses and share their expertise, and strengthening school-business collaboration are essential steps to enhance curriculum fidelity.