A. cerebri media'nın çok kesitli bilgisayarlı tomografi (MDCT) ile morfometrik analizi
Morphometric analysis of middle cerebral artery by multi detector computed tomography (MDCT)
Yazar: BURAK TÜRKOĞLU
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA BÜYÜKMUMCU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Morfometri = Morphometry ; Serebral arterler = Cerebral arteries ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
A. cerebri media, a. carotis interna'nın iki terminal dalından kalın olanıdır ve a. carotis
interna'nın devamı şeklinde uzanır. Beyni besleyen arterlerden en karmaşık olanıdır. Aynı zamanda
diğer serebral arterlere göre daha geniş bir alanın beslenmesini sağlar ve daha fazla kortikal dalı vardır.
Çalışmamızın amacı ulaşılabilir literatür öncülüğünde a. cerebri media için morfometrik
ölçümlerin alınması, morfolojik tiplendirmelerin yapılması ve çeşitli varyasyonların tespit edilmesi ile
anatomik ve klinik çalışmalara faydalı olmaktır.
Çalışmamızda Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı
arşivinde bulunan 2015-2020 yılları arasında çekilmiş 18-65 yaş arası 50 hastaya ait kranial Çok Kesitli
Bilgisayarlı Tomografi Multi Detector Computed Tomography (MDCT)] görüntüleri retrospektif
olarak incelenmiştir. Ölçümlerin alınmasına ve elde edilen verilerin değerlendirilmesine engel
olabilecek görüntüler ile kalitesi yetersiz olan görüntüler çalışma dışı bırakılmıştır. Ölçümler sağ ve sol
taraflar için ayrı ayrı alınmış, hastaların yaşları ve cinsiyetleri de kaydedilmiştir. Çalışmamızda alınan
morfometrik ölçümler çap, kesit alanı, uzunluk ve açı ölçümlerinden oluşurken, morfolojik
tiplendirmeler ile çeşitli varyasyonlar değerlendirilmiş, bazı anomali sayılan durumlar da not edilmiştir.
Çalışmamız; alınan morfometrik ölçümlerin morfolojik tiplendirmelerle ilişkilendirilmesine olanak
sağlamıştır. Ayrıca hem ölçümlerin hem de tiplendirmelerin taraflar arasında, cinsiyetler arasında ve
hastaların yaş grupları arasındaki ilişkilendirmelere de imkan sunmuştur.
Çalışmalarımız sonucunda tüm morfometrik ölçüm parametrelerinin ortalama, minimum ve
maximum değerleri verilmiştir. Cinsiyetler arası kıyaslamada morfometrik ölçümlerde istatistiksel
olarak anlamlı bulguya rastlanamamıştır. Taraflar arası kıyaslamada bazı parametrelerin sağda
bazılarının ise solda istatistiksel olarak anlamlı derecede büyük olduğu görülmüştür. Parametrelerimizin
10'arlı yaş aralıklarına göre ortalama değerleri arasında hiçbir anlamlı farklılık gözlenememiştir ancak
cinsiyetlere ve taraflara göre bazı verilerde yaş gruplarına göre farklılıklar bulunmuştur. Morfolojik
olarak a. cerebri media'nın M1 segmentinin (orjininin) dallanmasında en sık monofurkasyon, a. cerebri
media'nın birinci verdiği daldan ikinci verdiği dala olan uzaklığına göre tiplendirilmesinde en sık distal
tip gözlenmiş olup, anevrizma varlığına rastlanamamıştır. Ayrıca literatürde anomali olarak sayılan
aksesuar a. cerebri media ile duplike a. cerebri media 1'er vakada gözlenmiş olup, fenestre a. cerebri
media'ya rastlanmamıştır.
Elde ettiğimiz bulguların literatürü destekler nitelikte olması ve a. cerebri media'nın orjininin
tiplendirilmesi ile literatüre yeni bir katkı yapılmış olması çalışmamızın anatomik ve klinik açılardan
önemini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler: A. cerebri media, a. cerebri media morfolojisi, a. cerebri media
morfometrisi, Çok Kesitli Bilgisayarlı Tomografi, MDCT.

Abstract:
A. cerebri media is the thick one of two terminal parts of a. carotis interna and stretches through
a. carotis interna. It is one of the most complicated arteries that supports brain. Moreover, compared to
other serebral arteries, it supports a wider area and has more cortical streams.
By examining available studies in literature, the objectives of this study are to obtain
morphometric measurements for a. cerebri media, to carry out morphologic typology, to observe
different variations and to help similar anatomic and clinic studies.
In our study, we retrospectively examined cranial images of 50 patients, 18 to 65 years of age,
taken by multi detector computed tomography (MDCT) between the years 2015 and 2020, which are
kept in the Radiology Department of Meram Medical Faculty, Necmettin Erbakan University. The
images that were bad to use for measurement and evaluation and with bad quality were discarded. All
measurements were separately conducted for right and left sides. The ages and genders of the patients
were also recorded. The morphometric measurements used in the study included diameter, crosssectional area, lenght and angel details. Different variations were studied by morphologic typology and
any cases with anomaly were also carefully evaluated. Our study enables to compare morphometric
measurements with morphologic typology. Furthermore, both measurements and typology also helped
to find out correlations between the side and the age and gender groups of the patients.
From the findings of this study, mean, minimum and maximum values for each morphometric
measurement parameters were reported. No statistically significant finding was existing in
morphometric measurements to compare sexual differences. However, in the comparison of the sides,
the fact that some parameters were higher in the right side, whereas some were higher in the left was
found to be statistically significant.We did not observe any difference in mean values of the decimal
age parameters, however, we found some differences depending on gender and the side according to
age groups. Morphologically, the most common monofurcation in the furcation of M1 segment (origin) 
xiii
of a. cerebri media was the most prevalent in the typology from its lenght from the first branch to the
second and we did not observe any aneurysm. Moreover, the accessory a. cerebri media, which is
mentioned to be an anomaly in literatue, and duplicated a. cerebri media was observed once in all cases
and no fenestre a. cerebri was found.
The fact that the study findings support the literature and that these findings contribute to the
literature with the typology of a. cerebri media origin shows anatomic and clinic importance of our
study.
Keywords: A. cerebri media, a. cerebri media morphology, a. cerebri media morphometry,
Multi Detector Computed Tomography, MDCT.