Yapay zekâ destekli öğretimin İngilizce yabancı dili kelime öğrenimi üzerindeki etkileri: ChatGPT örneği
The effects of artificial intelligence-assisted teaching on EFL vocabulary learning: A case of ChatGPT
Yazar: ABDULLAH ARAS
Danışman: DOÇ. DR. AYŞEGÜL TAKKAÇ TULGAR
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı / İngilizce Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Chatbot = Chatbot ; Söz varlığı = Vocabulary ; Yabancı dil öğretimi stratejileri = Foreign language learning strategies ; Yapay zeka = Artificial intelligence ; Öğretim teknolojileri = Instructional technologies ; İngiliz dili =

Özet:
Amaç: Bu araştırma yapay zeka destekli bir sohbet botu olan Chat-GPT'nin öğrencilerin kelime bilgileri ve öğrenilen kelimelerin kalıcılığı üzerindeki etkilerini ve öğrencilerin AI destekli araçlara dair değerlendirmelerini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır.
Yöntem: Bu çalışmada araştırma yöntemi olarak hem nitel hem de nicel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı açıklayıcı sıralı araştırma deseni kullanılmıştır. Yapılan çalışma süresince birden fazla nicel ölçüm yapıldığından, bu çalışma zaman serileri analiz desenini de içermektedir. Çalışmaya 2023-2024 Eğitim-Öğretim yılında Erzincan Fen Lisesi'nin 10. sınıfında eğitim gören 60 öğrenci katılmıştır. Öğrenciler deney ve kontrol grubu olarak iki gruba ayrılmış, deney grubundan hedef kelimeleri yapay zeka destekli sohbet botu ChatGPT'yi kullanarak, kontrol grubundan ise aynı kelimeleri sözlük, online sözlük gibi geleneksel yöntemleri kullanarak öğrenmeleri istenilmiştir. Daha sonra gruplar arasındaki farkları ortaya çıkarmak adına nicel ölçme araçlarından faydalanılmıştır. Nicel verilerin toplanmasında Kelime Bilgisi Aşinalık Testi, ara testler (1-2-3-4) ve final testinden yararlanılmış, nitel verilerin toplanması için de yarı yapılandırılmış görüşmeden faydalanılmıştır. Sonuçlar SPSS ile analiz edilmiştir. Veri dağılımının normalliğini test etmek için Kolmogrov-Smirnov testi kullanılmıştır. Verilerin normal dağılım göstermesinden hareketle betimleyici istatistiksel yöntemlere ek olarak testlerde elde edilen verilerde deney ve kontrol grupları arasında anlamlı bir farklılık oluşup oluşmadığını test etmek için parametrik testlerden olan bağımsız örneklem t-testi ve grupların kendi içerisindeki kelime gelişimlerini gözlemlemek için bağımlı örneklem t testi uygulanmıştır. Araştırmanın nitel bölümünde ise 30 katılımcıdan oluşan deney grubu ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış ve veri analizinde "tanımlama, analiz, yorumlama" adımları izlenmiştir. 
Bulgular: Bu çalışmanın sonuçları yapay zeka destekli sohbet botu ChatGPT'nin öğrencilerin yabancı dil kelime bilgisi öğrenmeleri ve öğrenilen kelimelerin kalıcılığı üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. 
Sonuçlar: ChatGPT ile kelime öğrenimi öğrencilere istedikleri yerde çalışarak eğitimde özerkleşme fırsatı verme, soru-cevap özelliği sayesinde kelimelere dair oldukça fazla örnek cümle verebilme ve bilgiye hızlı erişim sağlama gibi özellikleri sayesinde geleneksel metotlardan daha etkili bir kelime öğrenme yöntemi olmuş ve öğrencilerin bu konuda olumlu tutumları tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: İngiliz Dili Eğitimi, teknoloji, yapay zeka, sohbet botu, ChatGPT, kelime öğrenimi, öğrenilenlerin kalıcılığı

Abstract:
Purpose: This research aims to uncover the effects of Chat-GPT, an artificial intelligence-supported chatbot, on students' vocabulary knowledge and the retention of these words, as well as to explore students' evaluations of artificial intelligence-supported tools.
Method: In this study, an explanatory sequential research design which incorporates both qualitative and quantitative research method was adopted. As multiple quantitative measurements were conducted throughout the study, this research also encompasses a time-series design. The study involved 60 students from the 10th grade of Erzincan Science High School during the 2023-2024 academic year. The students were divided into two groups: the experimental group and the control group. Experimental group students were asked to learn the target words by using the AI-assisted chatbot ChatGPT while control group students were asked to learn the same words by using conventional methods such as dictionaries or online dictionaries. Later, quantitative data collection tools were utilized to reveal the difference between the results. Quantitative data were collected using a Vocabulary Familiarity Test, mid-tests (1-2-3-4), and a final test while semi-structured interviews were conducted to collect qualitative data. The results were analyzed using SPSS version 25.0. The Kolmogorov-Smirnov test was employed to assess the normality of data distribution. Based on the normal distribution of the data, in addition to descriptive statistical methods, parametric tests such as independent samples t-test were used to determine if there were significant differences between the experimental and control groups in the test results. Dependent samples t-test was also applied to observe the retention within groups. In the qualitative section of the research, semi-structured interviews were conducted with the experimental group consisting of 30 participants, and for the data analysis followed the steps of "description, analysis, interpretation."
Findings: The results of this study have demonstrated that the artificial intelligence-supported chatbot ChatGPT has a positive impact on students' foreign language vocabulary learning and the retention of these words.
Conclusions: ChatGPT has proven to be a more effective method for vocabulary learning compared to traditional methods, thanks to its features such as providing students with the opportunity to study anywhere they want, offering numerous example sentences for words through its question-answer feature, and providing quick access to information. Moreover, students have been found to have positive attitudes towards this method.
Keywords: English Language Teaching, technology, artificial intelligence, chatbot, ChatGPT, learning vocabulary, retention