Knidos sikkeleri: Bölge müzelerine (Bodrum ve Marmaris) intikal etmiş olan ve Knidos kazılarından ele geçen sikkeler
Coins of Cnidus: cCins in the museums of the region (Bodrum and Marmaris) and coins uncoverd from the cnidus excavations
Yazar: FİLİZ YILDIZBAŞOĞLU
Danışman: PROF. DR. M. OYA YAĞIZ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeolojik kazılar = Archaeological excavations ; Knidos = Knidos ; Sikke = Coin

Özet:
Knidos kazılarından ele geçen sikkeler ve bölge müzeleri envanterlerinde bulunan kente ait sikkelerin ele alındığı çalışmada, kentin M.Ö. 530'larda darp etmeye başladığı ilk gümüş sikkelerden M.S. 3. yüzyılın ilk çeyreğine kadar sürdürdüğü neredeyse tüm darplara ilişkin örnekler yer almaktadır. Çalışma malzemesi içerisinde sadece Knidos kentine ait darplar değil, aynı zamanda Knidos kazılarından ele geçen çeşitli kentlere ve Roma ve Bizans imparatorluklarına ait sikkeler de yer almaktadır.  

Knidos sikkelerine ilişkin, sikke katalogları dışında yayınlanmış olan az sayıdaki bilimsel çalışmalarda, kentin darp ettiği en erken sikkeden en geç darp örneklerine kadar tüm sikkeler gruplandırılarak serilere ayrılmıştır. Bu sınıflandırmalardan, ön ve arka yüzlerde yer alan aslan protomu ve Aphrodite başı temel tiplerinin uzun bir dönem darbının sürdürüldüğü, yeni tiplerin ortaya çıkması ise M.Ö. 375'lerde ilk kez darp edilen bronz sikkelerle başladığı anlaşılmaktadır. Bu tarihten sonra gümüş ve bronz sikke tiplerinde çeşitliliğin arttığı görülür. 

Roma imparatorluk sikkelerinin çoğunluğu bronzdur. Az sayıda ele geçen gümüş örnekler ise Denarius ve Antoninianus birimindedir. Roma imparatorluk sikkeleri en erken, İmparator Hadrianus'un üçüncü kez consüllüğe geldiğine işaret eden tek bir örnek, Marcus Aurelius'un kızı Lucilla adına darp edilen bir örnek ve az sayıdaki Severus Hanedanı üyelerine ait örnekler dışında, çoğunlukla M.S. 3. yüzyılın ortalarından itibaren çeşitli imparatorlara ait tekil örnekler içermektedir. İmparator I. Constantinus döneminden itibaren tek bir imparatora ait sikke örneği sayısında kısmen bir artış görülmektedir. 

Bizans İmparatorluğuna ait örnekler I. Iustinianus'tan itibaren görülmeye başlar. Tamamı bronz olan sikkeler Follis ve alt birimlerinden oluşmaktadır. Bunlar içerisinde en geç örnek M.S. 11. yüzyılın ilk yarısına ait Anonim Follis'tir.


Anahtar Kelimeler: Karia, Knidos, Knidos sikkeleri, kazı sikkeleri, nümismatik

Abstract:
On this research study dealing with the coins uncovered at Cnidus excavations as well as city's coins at regional museums, nearly all kinds of coins of the city, which began minting around 530 BC with silver coins and lasted until the first quarter of the 3rd century AD, are taking part. Our study includes not only Cnidian minting but coins of other cities, Roman imperial coinage and Byzantine coins found at Cnidus excavations as well. 

On few scientific work on Knidian coinage apart from the coin catalogues, all minted coins of the city are grouped as chronological series from the earliest to the latest. By means of these groupings it is understood that the main types, lion protome on obverse and head of goddess Aphrodite on reverse were continued to be minted for a long time and new types were introduced only around 375 BC with the start of bronze coinage. It is observed that after this date, a variety of new types could be seen both on silver and bronze coins.

A vast majority of Roman imperial coins are of bronze. Few numbers of uncovered Roman imperial silver coins are denominations of denarius and antoninianus. 

Byzantine coins are found in the city from the time of emperor Justinian I on. These small number of coins are all bronze follis and denominations. The latest among these, is a late anonymous follis and dates to the second half of the 11th century AD.


Keywords: Caria, Cnidus, Cnidian coins, excavation coins, numismatics