Çocukluk çağında hipokalsemi etyolojisi ve D vitamininin rolü
Etiology of hypocalcemia in childhood and the role ofvitamin D
Yazar: NERGİS ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE DERYA BULUŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Etyoloji = Etiology ; Hipokalsemi = Hypocalcemia ; Hipoparatiroidizm = Hypoparathyroidism ; Vitamin D = Vitamin D ; Çocuklar = Children ; Çocukluk dönemi = Childhood

Özet:
Giriş ve Amaç:Hipokalsemi; çocuklarda farklı klinik tablolarla karşımıza çıkan metabolizma bozukluklarından biridir. Çok çeşitli sebepleri olmasının yanında D vitamini eksikliği; nedenler arasındaki ciddiyetini korumaktadır. Ülkemizde uygulanan D vitamini profilaksisine rağmen hipokalsemi ile başvuran nutrisyonelrikets vakaları görülmeye devam etmektedir. Çalışmamızda Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği'ndehipokalsemi tanısı ile takip edilen hastalarda etyolojik faktörleri araştırmayı ve D vitamininin rolünü belirlemeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem:Retrospektif tanımlayıcı tipteki bu çalışmada merkezimizdeki Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği'ne 1 Ocak 2005 – 1 Aralık 2021 tarihleri arasında hipokalsemi ile başvuran 1 ay-18 yaş arası hastalar çalışmaya dahil edilmiştir.Hastaların demografik özellikleri, şikayetleri, fizik muayene bulguları, kalsiyum, fosfor, magnezyum, parathormon, alkalenfosfataz, 25 hidroksi vitamin D, albumin, spot idrarda kalsiyum/kreatinin oranı, varsa kemik dansitometrisi, radyolojik bulgular ve yatış yapılıp yapılmadığı ve verilen tedaviretrospektif olarak dosya ve sistem kayıtlarından incelenmiştir.
Bulgular:Çalışmaya dahil edilen 61 hastanın kalsiyum ortalaması 7,20±0,94 mg/dl'dir. Hastaların %85,2'sinde D vitamini eksikliği, %8,2'sinde D vitamini yetersizliği mevcuttur. Hastaların büyük çoğunluğunu asemptomatik olarak farklı bir nedenle başvurusu sırasında tetkik edilirken hipokalsemi saptanan hastalar oluşturur. Hastalar en sık kış ve ilkbahar aylarında başvurmuştur. 33 hastada hipokalseminin rikets kaynaklı olduğu düşünülürken 27 hastada neden olarak parathormon bozuklukları düşünülmüştür.Rikets grubunda göçmen hasta oranı parathormon bozukluğu olan gruba göre daha yüksektir. D vitamini eksikliği olan hastaların 35'i evre 1 olarak değerlendirilirken 19'u evre 2-3 olarak değerlendirilmiştir. Rikets evre 2-3 olan grupta bulgu oranı evre 1'e göre daha yüksektir. Parathormon bozuklukları olarak gruplandırılan 27 hastanın 18'i hipoparatiroidi ile takip edilirken 9'u psödohipoparatiroidi ile takip edilmektedir. Hipoparatiroidi olan grubun kalsiyum ortalaması, psödohipoparatiroidi olan gruba göre daha düşüktür.
Sonuç:Hipokalsemi, çocuklarda sık görülen metabolizma bozukluklarından biridir. En sık neden D vitamini eksikliği olsa da parathormon bozuklukları da etyolojide önemli yer tutmaktadır. D vitamini profilaksisine uyum için aileler bilgilendirilmelidir. Parathormon bozuklukları; hipokalsemi ile gelen hastada akılda tutulmalıdır. Tedavi ve takip planlanmasını doğru şekilde yapabilmek için etyolojiyi aydınlatmak önemlidir.

Anahtar Kelimeler:çocukluk,D vitamini eksikliği,hipokalsemi,hipoparatiroidi, pseudohipoparatiroidi

Abstract:
IntroductionandAim:Hypocalcemia; It is one of themetabolicdisordersthatappearwithdifferentclinicalscenario in children. Inadditiontohaving a widevariety of causes, vitamin D deficiency; maintainsitsseriousnessamongthereasons. Despitethe vitamin D prophylaxisapplied in ourcountry, nutritionalricketspresentingwithhypocalcemiacontinueto be seen. Inourstudy, weaimedtoinvestigatetheetiologicalfactorsanddeterminethe role of vitamin D in patientsfollowedupwiththediagnosis of hypocalcemia in the Child HealthandDiseasesClinic.
MaterialsandMethods:Inthisretrospectivedescriptivestudy, patientsaged 1 monthto 18 yearswhoappliedtothePediatricsClinic in ourcenterwithhypocalcemiabetweenJanuary 1, 2005 andDecember 1, 2021 wereincluded in thestudy. Demographiccharacteristics of thepatients, complaints, physicalexaminationfindings, calcium, phosphorus, magnesium, parathormone, alkaline phosphatase, 25 hydroxy vitamin D, albumin, calcium/creatinineratio in spot urine, bone densitometry, ifany, radiologicalfindingsandhospitalizationandtreatmentgivenwereretrospectivelyanalyzedfromfilesandsystemrecords.
Results:Themeancalcium of 61 patientsincluded in thestudywas 7.20±0.94 mg/dl. Vitamin D deficiency is present in 85.2% of thepatients, and vitamin D deficiency is present in 8.2% of thepatients. Thevastmajority of patientsareasymptomaticpatientswhoarefoundtohavehypocalcemiaduringexaminationfor a differentreason. Patientsappliedmostfrequently in thewinterandspringmonths. Whilehypocalcemiawasthoughtto be causedbyrickets in 33 patients, parathormonedisorderswereconsidered as thecause in 27 patients. The rate of immigrantpatients in theRicketsgroup is higherthanthegroupwithparathormonedisorder. While 35 of thepatientswith vitamin D deficiencywereevaluated as stage 1, 19 wereevaluated as stage 2-3. InthegroupwithRicketsstage 2-3, the rate of finding is higherthan in stage 1. Eighteen of 27 patientsgrouped as parathormonedisorderswerefollowedupwithhypoparathyroidism, while 9 werefollowedupwithpseudohypoparathyroidism. Themeancalcium in thehypoparathyroidgroupwaslowerthan in thepseudohypoparathyroidgroup.
Conclusion:Hypocalcemia is one of themostcommonmetabolicdisorders in children. Althoughthemostcommoncause is vitamin D deficiency, parathormonedisordersalsohave an importantplace in theetiology. Familiesshould be informedaboutcompliancewith vitamin D prophylaxis. Parathormonedisorders; Itshould be kept in mind in patientspresentingwithhypocalcemia. It is importanttoilluminatetheetiology in orderto plan treatmentandfollow-upcorrectly.
Keywords:childhood, vitamin D deficiency, hypocalcemia, hypoparathyroidism, pseudohypoparathyroidism