Sigara içme durumu ile serum ADMA, TAS, TOS, Lp(a), hs-CRP seviyeleri, karotis intima media kalınlığı (IMK) ve visseral yağ arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between smoking status and serum  adma, tas, tos, lp (a), adropin, hs-crp levels, carotis intima media thickness (cimt) and visceral fat
Yazar: SEDA SAZAK
Danışman: PROF. DR. KAMİLE MARAKOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: ADMA = ADMA ; Adropin = Adropin ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; C reaktif protein = C reactive protein ; Karotis intima media = Carotid intima media ; Lipoproteinler = Lipoproteins ; Oksidanlar = Oxidants ; Serum = Serum ; Sigara içme = Smoking

Özet:
SİGARA İÇME DURUMU İLE SERUM ADMA, TAS, TOS, Lp(a), ADROPİN, hs-CRP SEVİYELERİ, KAROTİS İNTİMA MEDİA KALINLIĞI (IMK) VE VİSSERAL YAĞ ARASINDAKİ İLİŞKİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Hazırlayan: Seda SAZAK
Aile Hekimliği Anabilim Dalı
TIPTA UZMANLIK TEZİ / Konya, 2018
Amaç: Bu çalışmada Sigara içen bireylerin sigara bırakma sonrası ADMA, TAS, TOS, Lp(a), adropin, hs-CRP düzeyleri, karotis intima media kalınlığı (KIMK) ve visseral yağ değişimlerinin ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi amaçlandı. 
Gereç ve Yöntem: Nisan 2017, Şubat 2018 tarihleri arasında Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı Sigara Bıraktırma Polikliğine başvuran sigarayı başarılı bir şekilde 3 ay bırakmış 80 hasta alındı. Hastaların antropometrik ölçümleri BIA yöntemiyle Inbody 770 cihazı ile ölçüldü. Hastaların KIMK ölçümleri Radyoloji Anabilim Dalı tarafından yapıldı. Tüm veriler SPSS 21.0 istatistik paket programı kullanılarak değerlendirildi. Hastaların sigara içmediği piCO Smokerlyzer Breath cihazı ile ekspiryum havasındaki CO düzeyi ölçülerek doğrulandı. CO düzeyi 5 ppm ve altı olanlar içmiyor olarak değerlendirildi. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, standart sapma kullanıldı. Chi-square Testi, Kruskal-Wallis, ANOVA testi, Pearson korelasyon ve Spearmen korelasyon analizi, Wilcoxon, Paired t testi, Lineer Regresyon Analizi kullanıldı. 
Bulgular: Çalışmamıza katılan 80 hastanın %22.5' i (n=18) kadın, %77.5' i (n=62) erkekti. Hastaların verilen tedavi biçimine göre paket/yıl, günlük sigara içme miktarı açısından fark yoktu. Eğitim durumuna göre sigara içme özellikleri paket/yıl olarak değerlendirildiğinde ilkokul mezunları ile yüksekokul ve üzeri eğitim alanlarda anlamlı faklılık vardı (p=0,002), ilkokul mezunlarında daha fazlaydı. Antropometrik ölçümler sigara bırakma sonrası istatistiksel olarak anlamlı artış gösterdi (p<0,001). Framingham risk skoru, ve diastolik tansiyon düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı şekilde azalma gösterdi (p<0,001, p=0,004). KIMK ölçümleri sigara bırakma sonrası 3. ayda azalma gösterdi (sağ IMK p=0,149, sol IMK p<0,001). Baktığımız kan parametrelerinden  adropin, TOS, OSI, HbA1C düzeylerinde anlamlı azalma görüldü (p<0,001, p<0,001, p<0,001, p=0,048). ADMA, TAS, TSH düzeyleri anlamlı olarak artış görüldü (p=0,016, p<0,001, p=0,005). Verilen tedaviye göre sigara içilen dönemde ve bıraktıktan sonra ADMA, adropin değerleri karşılaştırıldığında adropin düzeyi her tedavi biçiminde azalma gösterirken, ADMA değeri vareniklin, bupropion, NRT tedavilerinde arttı, davranış değişikliği terapisinde azaldı (p=0,509). Adropin değeri BKI gruplara göre değerlendirildiğinde gruplar arası anlamlı farklılık görülmedi. Adropin ile hs-CRP değerleri arasında negatif yönde güçlü korelasyon tespit edildi (r=-0,741, p<0,001). ). Başvuran hastalar sigara kullanım süresi paket/yıl olarak 10-40 paket/yıl ve ≥41 paket/yıl olarak 2 grubu ayrıldığında TOS, hs-CRP, Framingham Risk Skoru ≥41 paket/yıl sigara tüketimi olan grupta anlamlı yüksek tespit edildi (p=0,034, p=0,030, p=0,001). Adropin değeri ise ≥41 paket/yıl sigara tüketimi olan grupta anlamlı düşük tespit edildi (p=0,006). 
Sonuçlar: Sigara ateroskleroz gelişiminde en önemli önlenebilir risk faktörlerinden biridir. KVH öyküsü olan ve olmayan bütün içicilerde sigara bırakma sonrası kardiyovasküler mortalite ve morbidite riski azalmaktadır. Nitekim sigara bıraktıktan sonra Framingham Risk Skorunda azalmanın ve KIMK da azalmanın gösterilmesi kardiyovasküler hastalık riskinde azalma olduğunu desteklemektedir. Sigara bırakma tedavisi ile birlikte diyet ve sporun önemi de mutlaka vurgulanmalı, sigara danışmanlık hizmeti ile birlikte mutlaka hastaya diyet eğitimi de verilmelidir.
Anahtar kelimeler: Sigara; Ateroskleroz; ADMA; Adropin; TAS; TOS; OSI; hs-CRP; Lp(a); Karotis Intima-Media Kalınlığı; KIMK; Visseral Yağ

Abstract:
EVALUATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN SMOKING STATUS AND SERUM  ADMA, TAS, TOS, Lp (a), ADROPIN, hs-CRP LEVELS, CAROTIS INTIMA MEDIA THICKNESS (CIMT) AND VISCERAL FAT
Prepared by : Seda SAZAK
Department of Family Medicine
Specialization Thesis in Medicine / Konya, 2018
Objective: In this study, it was aimed to evaluate ADMA, TAS, TOS, Lp (a), adropin, hs-CRP levels, carotid intima media thickness (CIMT) and visceral fat changes and related factors after smoking cessation.
Materials and Methods: Between April 2017 and February 2018, 80 patients who applied to the Department of Smoking Cessation Policlinic at Selcuk University Faculty of Medicine Family Medicine Department and successfully quit smoking for 3 months were included. Anthropometric measurements of the patients were obtained with the Inbody 770 instrument using the BIA method. CIMT measurements of the patients were made by the Department of Radiology. All data were evaluated using the SPSS 21.0 statistical package program. Whether the patients were smoking or not was confirmed by measuring the level of CO in expiratory air with piCO Smokerlyzer Breath device. Those with CO levels less than 5 ppm were considered non-smokers. Number, percentage, standard deviation were used in the evaluation of the data. Chi-square Test, Kruskal-Wallis, ANOVA test, Pearson correlation and Spearman correlation analysis, Wilcoxon, Paired t test and Linear Regression Analysis were used.
Result: Out of the 80 patients who participated in the study, 22.5% (n = 18) were female and 77.5% (n = 62) were male. There was no difference in the package/year, daily smoking amount according to the treatment type of the patients. when the smoking status were evaluated as package/year according to their educational status, there was significant difference between the primary school graduates and the college and university graduates (p = 0,002), it was higher in the primary school graduates. Anthropometric measurements were statistically significantly high after smoking cessation (p <0.001). Framingham risk score, and diastolic blood pressure decreased statistically significantly (p <0.001, p = 0.004). CIMT measurements decreased in the 3rd month after smoking cessation (right IMT p = 0.149, left IMT p <0.001). There was significant decrease in the blood parameters of adropin, TOS, OSI, HbA1C levels we examined (p <0,001, p <0.001, p <0.001, p = 0.048). ADMA, TAS, TSH levels significantly increased (p = 0.016, p <0.001, p = 0.005). When the ADMA and adropin values were compared during cigarette smoking and after cessation according to the given treatment, ADMA values increased in the treatment of varenicline, bupropion, and NRT and decreased in the behavior modification therapy (p = 0.509) while adropine level decreased in each treatment form.  There was no significant difference between the groups when the value of adropine was evaluated according to the BMI groups. There was a negative strong correlation between adropine and hs-CRP values  (r = -0.741, p <0.001). ). When the cigarette use period was divided into 2 groups as 10-40 packs / year and ≥ 41 packs / year, TOS, hs-CRP and Framingham Risk Score were significantly higher in the group with smoking consumption of ≥41 packs / year (p = 0.034, p = 0.030, p = 0.001). Adropin level was found significantly lower in the group with ≥ 41 packet / year cigarette consumption (p = 0.006).
Conclusions: Smoking is one of the most important preventable risk factors in the development of atherosclerosis. The risk of cardiovascular mortality and morbidity after smoking cessation is reduced in all smokers with and without CVD. Indeed, a decrease in the Framingham Risk Score and a decrease in cardiovascular disease risk are indicative of a reduction in cardiovascular disease after smoking cessation. Along with smoking cessation treatment, the importance of diet and sports should be emphasized, and the cigarette counseling service should be accompanied by diet education.
Key Words: Smoking; atherosclerosis; ADMA; Adropin; TAS; TOS; OSI; hs-CRP; Lp (a); Carotid Intima-Media Thickness; CIMT; Visceral Fat