Yapay zekâ desteği ile mikro sigortalama sistemi için blok zinciri uygulaması
Blockchain application with artificial intelligence support for micro insurance system
Yazar: ARZU KİLİTCİ CALAYIR
Danışman: PROF. DR. SELİM YAZICI
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Enformatik Ana Bilim Dalı / Enformatik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control ; Sigortacılık = Insurance
Dizin: Akıllı sözleşmeler = Smart contracts ; Blockchain = Blockchain ; Blok zinciri sistemi = Blockchain system ; Mikro sigorta = Microinsurance ; Nesnelerin interneti = Internet of things ; Tarım sigortası = Agricultural insurance ; Yapay zeka = Artificial intelligence

Özet:
Sigorta sistemi, kişi ve kurumlara verdiği ekonomik ve sosyal destekle toplumsal refaha katkı sağlayan önemli hizmetler sunmaktadır. Sigorta sisteminin kişi ve kurumlara sunduğu temel hizmetler arasında kolay kredi ve tasarruf, huzurlu ve güvenli toplumsal dayanışma ortamı, etkin risk yönetimi sağlama bulunmaktadır fakat günümüz geleneksel merkezî sigorta sistemi bu hizmetleri yerine getirmekte zorlanmaktadır. Bu bağlamda sigorta sistemi başta güven olmak üzere birçok sorunla karşı karşıyadır. Özellikle tarım sigortasındaki hizmetlerde sigorta kapsamının dar olması, yüksek sigorta primleri, uzun hasar ödeme süresi, hasar tespitinde görevlendirilen eksperlerin verdiği sübjektif kararlar ve toplumun sigorta hizmetlerine güvensizliği temel sorunlar arasında yer almaktadır. Bu sorunlar beraberinde çiftçilerin sadece yüzde yirmisinin sigorta kapsamına dâhil olmasına zemin oluşturmakta ve tarım sigortalarından yararlanan çiftçi sayısının düşük olması da tarımın sürdürülebilirliğini tehdit etmektedir. Özellikle Covid-19 pandemi sürecinde tarımın sürdürülebilirliğinin insan yaşamının sürdürülebilirliği ile doğrusal bağına ilişkin farkındalık yükselmiştir. Bu sayede sürdürülebilir tarım için üretim zincirinin başlangıç noktasında değer yaratan aktörlerin yani çiftçilerin, üretimlerinin sigorta ile güvence altına alınması için sigortaya erişimlerinin artırılmasının önemi yeniden ortaya çıkmıştır çünkü sigorta ile güvence altına alınacak üretim, tarım ekosistemi ile ilişkisi olan tüm paydaşlara sürdürülebilir bir gelecek sağlayacaktır. 
Bu tez çalışmasının amacı, geleneksel sigortalama sistemindeki tarım sigortaları branşı için blok zinciri, yapay zekâ ve IoT teknolojilerinin entegre kullanılması ile yeni nesil merkezî  olmayan ve sürdürülebilir mikro sigorta modeli tasarlamak ve geliştirmektir. Tez kapsamında sunulan modelin değer önerisi; yapay zekâ destekli hava tahmini sayesinde iklim değişikliği ve görülme sıklığı artan doğal afet zararlarına karşı önleyici sigorta yaklaşımı ile düşük gelirli küçük çiftçileri hasarlara karşı korumak ve sigorta firmalarının hasarlara ilişkin yüksek tazminat bedelleri ödemesinin önüne geçmektir. Tez kapsamında ayrıca akıllı sözleşme kullanımıyla çiftçilerin düşük sigorta primleri ödeyerek sigortaya erişimlerini kolaylaştırmak, sigorta firmalarının tazminat ödeme süresini düşürüp çiftçilerin gelir kayıplarını azaltarak üretimlerini güvenle gerçekleştirmelerine destek olmak, tarım sigortalarında şeffaflığı artırarak tarım sigortalarına ilişkin olumsuz görüşlerin azaltılmasını sağlamak, IoT desteğiyle de veri ile karar verme ve sigorta suistimallerini önleme konusunda sigorta firmalarına destek sunmak hedeflenmektedir. Sigorta sistemine güvenin artması, yeni nesil merkezî olmayan sürdürülebilir mikro sigortacılığı yaygınlaştırarak sigortadaki pazar payını çoğaltacaktır. Bu durum da sigortanın sosyoekonomik etkisinin güçlenmesine ve toplumsal refahın artmasına katkı sağlayacaktır.

Abstract:
The insurance system provides important services that contribute to social welfare with the economic and social support it provides to individuals and institutions. The basic services offered by the insurance system to individuals and institutions include easy credit and savings, a peaceful and safe social solidarity environment, and effective risk management, but today's traditional central insurance system has difficulties in fulfilling these services. In this context, the insurance system is faced with many problems, especially trust. Especially in agricultural insurance services, the narrow coverage of insurance, high insurance premiums, long damage payment periods, subjective decisions made by loss adjusters and the society's distrust in insurance services are among the main problems. These problems create the basis for only twenty percent of the farmers to be covered by insurance, and the low number of farmers benefiting from agricultural insurance also threatens the sustainability of agriculture. Especially during the Covid-19 pandemic process, awareness of the linear link between the sustainability of agriculture and the sustainability of human life has increased. In this way, the importance of increasing the access of the actors, namely farmers, who create value at the starting point of the production chain for sustainable agriculture, to insurance in order to secure their production with insurance has emerged again, because the product to be secured by insurance will provide a sustainable future for all stakeholders who have a relationship with the agricultural ecosystem.
The aim of this thesis is to design and develop a new generation decentralized and sustainable micro insurance model with the integrated use of blockchain, artificial intelligence and IoT technologies for the agricultural insurance branch in the traditional insurance system. The value proposition of the model presented in the thesis; It is to protect low-income small farmers against damages and to prevent insurance companies from paying high indemnities for damages, with a preventive insurance approach against climate change and natural disaster damages, the incidence of which is increasing, thanks to artificial intelligence supported weather forecasting. Within the scope of the thesis, it is also possible to facilitate farmers' access to insurance by paying low insurance premiums with the use of smart contracts, to support farmers to realize their production safely by reducing the compensation payment period of insurance companies and reducing income losses, to reduce negative opinions about agricultural insurance by increasing transparency in agricultural insurance, to make decisions with data with the support of IoT. and to provide support to insurance companies in preventing insurance abuses. Increasing trust in the insurance system will expand the new generation of decentralized micro-sustainable insurance and increase its market share in insurance. This will contribute to the strengthening of the social-economic impact of insurance and the increase in social welfare.