Kant ve Schopenhauer'de sanat ve bilgi ilişkisi
Kant and Schopenhauer on the relation between art and knowledge
Yazar: FATMA BERFU KUTLU
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH KAYGI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Kant, Immanuel = Kant, Immanuel ; Sanat = Art ; Sanat eserleri = Artistic works ; Sanat felsefesi = Art philosophy ; Schopenhauer, Arthur = Schopenhauer, Arthur

Özet:
Bu çalışmanın ana konusu olan "sanat ve bilgi ilişkisi", Kant ve Schopenhauer'in, sanat görüşleri içerisinde, sanat eserlerinin insanlara "bir türden" bilgi sağlayabildiği görüşünün incelenmesini ve bu bilgi türünün, diğer bilgi türlerinden ayrımının belirlenmesini içermektedir. Kant ve Schopenhauer'in, sanat eserleri üzerinden kazanılan bilgi olarak belirtmiş oldukları bilgi türü, "ide"nin bilgisidir. İdenin bilgisi ise, kavramsal bilgiden farklı olarak, bir şeyi, o şey yapan şeyin, belirli kavramların kendilerini açıklamak için yetersiz kalacağı görülerin bilgisidir. Tümel olana dair olması nedeniyle kavramlar ile benzerlik taşıyan idelerin, kavramlardan farkı ise, onların, kavramların aksine soyut değil, görüsel olmalarıdır. Deha sahibi sanatçıların ürettikleri sanat eserleri de, bilimlerin, kavramlarla olguları veya şeyleri açıklamasından farklı olarak, konu edindikleri nesne veya olguların, görüsel anlatımını ortaya koyarak, idelerin aktarımını sağlayabilmektedir. Sanat eserleri üzerinden edinilen bilginin, idelerin bilgisi olduğunun vurgulanması da, sanatın, kavramların aktarılması yoluyla soyut veya "hazır" bilgiler vererek değil, görüsel olan idelerin insan zihninde canlandırılmasına vesile olarak kişilere bilgi sağladığının gösterilebilmesi adına önemlidir.

Sanatın, idelerin bilgisine ulaşabilmenin bir yolu olarak ele alınması, sanatın neliğine ve sanat eserlerinin değerlendirilmesine ilişkin sanat tartışmalarının çözümünde yardımcı olabileceği gibi, sanat eserlerine ulaşabilen kişilere, ideleri gösterebilmeleriyle, Kant ve Schopenhauer'in ifadesiyle, kişilerin "kültür"lerini arttırmakla beraber, dünyaya bakış açılarını dahi değiştirebilme olanağı sağlamaktadır. Bu çalışma içerisinde de, bu olanağın ne şekilde gerçekleşebileceği sorusuna cevap aranmaktadır.

Abstract:
The "relation between art and knowledge" in Kant's and Schopenhauer's notion of art, which is the main subject in this study includes scrutinizing of opinion that genuine works of art can provide "a kind of" knowledge and distinguishing this kind of knowledge from other kinds of knowledge. The kind of knowledge attained from works of art that Kant and Schopenhauer define is the knowledge of the "Ideas". The knowledge of the Ideas, unlike the conceptual knowledge, is the knowledge of the essence of things, of intuitions that certain concepts are incapacity to explain them. Ideas are similar to concepts as that both are related to universality. However there is a crucial distinction: ideas are intuitive, whereas concepts are abstract. The works of art created by genius artists as distinct from explaining the facts or things with concepts as in sciences, but can transmit of ideas by setting forth the intuitional expression of objects or facts of their subject matter. Emphasizing the knowledge attained through works of art, which is the knowledge of ideas, is crucial for demonstrating that art can acquire knowledge by conducing to revive in human mind the ideas which is intiutional, not by giving abstract or "ready – at – hand" knowledges via transmission the concepts.  

Considering art as a way of attaining the knowledge of ideas as can be helpful in solution for discussions of art about what of art and evaluation of works of art, can provide the potentiality of altering even points of view to the world syn enhance people's "cultures" by demonstrating ideas.  In this study, an answer is sought to the question of how this potentiality can be realized.