Dogrudan yabancı sermaye yatırımlarının ekonomik büyüme ve dış ticaret üzerine olan etkileri: Türkiye üzerine bir uygulama
The effects of foreign direct investment on economic growth and foreign trade: An application on Turkey
Yazar: AYGÜL DÖNMEZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SANLI ATEŞ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / Hititoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Ekonomik büyüme iktisat literatüründe üzerinde önemle durulan konulardan biridir. Konunun önemi, ülkelerin elde ettiği ekonomik güçle, üzerinde yaşadığı toplumlara daha iyi bir yaşam koşulu sunması ve siyasal alanda ülkelere bağımsızlık sağlamasından kaynaklanmaktadır.Ekonomik büyümeyi bir ülkenin reel gelirindeki artış oranı olarak tanımlarsak bunu sağlamanın yolunun daha fazla üretim yapmaktan geçtiği hususunda hiç şüphe yoktur. Üretimin dört belirleyici unsuru vardır. Bunlar, emek, sermaye, hammadde ve girişimdir.Gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerin üretim konusunda en büyük sıkıntısı yeterli miktarda sermayeye sahip olamamalarından kaynaklanmaktadır. Gerek gelişmiş ülkelerden, gerekse de ekonomik kuruluşlardan borç yoluyla sermaye elde edilebilmesine karşın, siyasal alanda yarattığı sıkıntı nedeniyle tercih edilen bir yöntem değildir.Son dönemde dünya ekonomisinde yaşanan küreselleşme olgusu, hem gelişmekte olan hem de az gelişmiş ülkelerin ihtiyaç duyduğu sermayeyi doğrudan yabancı yatırımlar (DYY) yoluyla karşılamalarına yardımcı olmuştur. DYY'ler yatırımda bulundukları ülkeler için sadece sermaye değil, aynı zamanda teknolojik yeniliklerin ve istihdam yaratmanın kaynağı olarak görülmüştür. Bu yolla gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerin gelişmiş ülkelerin seviyesini yakalayabileceği düşünülmektedir.Çalışmanın amacı da, yukarıda ifade edildiği üzere DYY'lerin ev sahibi ülke ekonomileri üzerinde yarattıkları etkileri incelemektir. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde DYY'lere ilişkin kabul gören tanımlamalar, DYY'lerin ortaya çıkışı ve tarihsel gelişimi yeralmaktadır. Ayrıca DYY'lerin yatırımda bulundukları ülkelerde dikkat ettikleri belirleyici unsurlar ile son dönemde sektörel ve ülke bazında yaşanan gelişmelere de yer verilmiştir. İkinci bölümde ise, DYY'lerin ev sahibi ülke ekonomileri üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkileri incelenmektedir. Bu konuda iktisat literatüründe hakim olan görüşlere yer verilmiştir. DYY'lerin ekonomik büyüme ve dış ticaret üzerine olan etkileri hususunda yapılmış ampirik çalışmalar yeralmaktadır. Üçüncü bölümde, Türkiye'deki DYY'lerin sektörel, bölgesel ve miktar olarak gelişimi incelenerek ilk iki bölümde anlatılan teorik bilgilerin gerçekliği Türkiye'ye ilişkin veriler kullanılarak test edilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Economic growth is one of the important research areas within the field of Economics. Because, by economic growth countries gain an economic power and maintain better living standards for its citizens and political independence in the international system.When economic growth is defined as an increase in real national income, then it is achieved by increase in production. Factors of production, labour, capital, raw material and entrepreneurship are the main determinants of production.The basic problem of developing countries and least developing countries is the lack of capital. Borrowing from rich countries or international financial institutions is not a good option for these countries. Because they loose their political independence.With the help of economic globalization and increasing integration of economies, developing and least developing counries finance their capital requirements by foreign direct investments. In addition to financing capital deficits, foreign direct investments provide technological inovations and employment. Generally, there is a widespread belief among academicians that developing and least developing countries can converge richer countries by foreign direct investments.The purpose of this study is to investigate the effects of foreign direct investments on the recipient countries. The study is comprised of three sections. In the first section the definitions of foreign direct invetments, the historical progress of foreign direct investment, the underlying conditions they seek to invest in a country, the sectoral developments in the last period are analyed. In the second section, the direct and indirect effects of foreign direct investments and the generally accepted academic views on foreign direct investments, and the the emprical literatue on growth and trade effects of foreign direct investments are written. In the third section, the sectoral, regional and quantitative progress of foreign direct investments in Turkey will be examined. Then the theoretical information given in the first two sections will be tested with the data of Turkey.