Meslek seçimini etkileyen sosyo-ekonomik ve kültürel faktörler (Isparta örneği)
Socio-economic and cultural factors affecting to choose professions (the case study of Isparta)
Yazar: ARİF AYTEKİN
Danışman: DOÇ.DR. SABRİ ÇAKIR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
iiÖZETMESLEK SEÇİMİNİ ETKİLEYEN SOSYO- EKONOMİK VE KÜLTÜRELFAKTÖRLERISPARTA ÖRNEĞİArif AYTEKİNSüleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal bilimler EnstitüsüSosyoloji Bölümü, Yüksek Lisans Tezix + 200 Sayfa, Ağustos 2005Danışman: Doç. Dr. Sabri ÇAKIRBu tezin amacı, Isparta'da lise son sınıfta okuyan öğrencilerin meslek seçimlerinietkileyen sosyo-ekonomik ve kültürel faktörlerin neler olduğunu ortaya çıkarmaktır. Buyönüyle araştırma, olgular arasındaki nedensel ilişkileri anlama ve açıklamayıamaçlamaktadır..Bu amaçlar doğrultusunda görüşülenlerin aile, ekonomi, kültür, gelir durumu, annebabanın eğitim seviyesi, kardeş sayısı, lise türü, yaşadıkları yerin demografik yapısı vbdeğişkenlerle meslek seçimi arasındaki nedensel ilişki objektif bir tavırla açıklanmayaçalışılmıştır. Kaynak eserler çerçevesinde, kuramsal bilgilerle anket formundan alınansonuçlar birlikte değerlendirilmiştir. Ayrıca gözlem ve görüşmelerden elde edilen bilgilertezin varsayımlarının temellendirilmesinde önemli yer tutmuştur.Araştırmada elde edilen bulgularla, lise son sınıfta okuyan öğrencilerin meslekseçiminde sosyo- ekonomik ve kültürel faktörlerin göreli etkisi tespit edilmiş. Araştırmanınkonusu ve amacı bölümlerinde verilen bilgilerden de anlaşılacağı gibi makro düzlemdemeslek, meslek seçimi, hem birey için hem de devlet ve toplum politikaları için günümüztoplumlarında gittikçe önemi artan temel kavramlardandır. Aynı kavramlar, mikro düzlemdeyani, Isparta özelinde de önemini büsbütün hissettirmektedir.Bu araştırmada incelenen konuya ilişkin kaynaklar ve olgusal veriler dikkatleincelenmiş. Ayrıca araştırmada kullanılan verilerin toplanması, genelde anket formu vemülakatlarla gerçekleşmiştir. Eğitim düzeyi, ekonomik seviye, cinsiyet, kültürel değerler vb.bağımsız değişkenlerle bağımlı değişken arasında çapraz ilişkiler kurulup varsayımlardeğerlendirilmiştir.Meslek seçimini etkileyen faktörlerin sayısız çeşidine rağmen temelde çevreselkoşullardan aile, ailenin ekonomik ve eğitim düzeyi, öğrencinin doğup büyüdüğü yerleşimbirimi, öğrencinin arkadaş çevresi, mesleğin getirdiği maddi kazanç, mesleğin ilgi veyeteneklere uygun olması gibi etkenlerin belirleyici olduğu gözlemlenmiştir.Sonuç olarak lise son sınıfta okuyan öğrencilerin meslek seçimlerinde sosyo -ekonomik ve kültürel faktörlerin etkileri göreli olarak tespit edilmiştir.Anahtar kelimeler : Meslek, Meslek Seçimi, Sosyo-Ekonomik ve KültürelFaktörler, Eğitim, Endüstrileşme, Küreselleşme

Abstract:
iiiABSTRACTSOCIO-ECONOMIC AND CULTURAL FACTORS AFFECTING TO CHOOSEPROFESSIONSTHE CASE STUDY OF ISPARTAARİF AYTEKİNUniversity of Süleyman Demirel,Institute of Social Sciences,Sociologi DepartmentPost- Graduate StudyX+ 207 pgs, Augustv2005Advisor: Asisstant of Professor Sabri ÇAKIRThe aim of this study to determine of the socio-ekonomic and cultural factors whichaffect choosing professions among the high school senior students in the province of Isparta.In this context, it is aimed to understand and explicate the causal relationships among thephenomena.To reach this aims, the causal relationships among some variants such as family,economic conditions, cultural structure, income levels, the education structure of parents, thenumber of children in the family, the type of high school, demografic structure of the livingarea of the students and choosing professions are explained with an objective criteria.Theoretical sources and the results of the case study are taken together to reach anend. Beyond that, data taken by observations and interviews with people in the context of thestudy have a very significant value to base the study?s hypothesis.It is determined according to the data that socio-oconomic and cultural factors havesome relative affects on choosing professions among the high school senior students.As seen in the chepters of the subject and aim of the research, in macro levelprofessions and choosing professions are very crucial points for both individuals and the statepolitics and sociaty in contemporary sociaties. The same concepts have also very significantimplications in micro level, Isparta.Data were collected by using questionnaire and interviews. The theoretical sourcesand the data taken by empirical research have been analyzed in detail. Cross categorisationbetween the independent variable such as the education level, the kind of economic level,gender , cultural values et. And the dependent variable is established and the hypothesis arerealized.Though a number of factors to choose professions, basically the environmentalyconditions like family, the economic and education level of the family, the living area, thesocial environment ( such as frends etc.), the income level of professions, suitability ofprofessions to the interests and abilities of the students etc. Are seen as determinants.As a result, socio-oconomic and cultural factors have determinative affects onchoosing professions among the high school senior students.Key Concepts: profession, choosing profession, , socio-oconomic and cultural factors,education, industrialisation, globalization.