Hayvanlara yönelik tutumların dindarlık ve maneviyatla ilişkisi
The relationship of attitudes towards animals with religiosity and spirituality
Yazar: MERCAN ÖZEN
Danışman: PROF. DR. SAFFET KARTOPU
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Din psikolojisi = Religious psychology ; Evcil hayvanlar = Domestic animals ; Hayvan hakları = Animal rights

Özet:
Bu çalışmada örneklemin dindarlık eğilimlerine göre hayvanlara yönelik tutumlarında farklılaşma olup olmadığı temel problemimizi oluşturmaktadır. Temel probleme bağlı olarak oluşturulan alt problemler; "Örneklemin hayvanseverlik düzeyleri sosyo-demografik değişkenlere göre farklılaşmakta mıdır? Dindarlık tutumlarına göre hayvanseverlik düzeyi farklılaşmakta mıdır? Dindarlık tutumlarına göre hayvan hakları düzeyleri farklılaşmakta mıdır?" Bu bağlamda çalışmamız, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi'nde araştırmayı öğrenim gören bireyleri kapsamaktadır. Örneklem grubu toplam 462 öğrenciden oluşmaktadır. Çalışmada, 'İlahiyat Fakültesi', % 19'u (n:88) 'Fen Edebiyat Fakültesi', % 10'u (n:56) 'Eğitim Fakültesi', % 22,6'sı (n:104) 'İktisadi İdari Bilimler Fakültesi', % 14,2'si (n:65) 'Tıp Fakültesi', % 5,4'ü (n:25) 'Güzel Sanatlar Fakültesi-Besyo-Diğer Fakülteler' % 28,8'i (n:133) öğrencilerinden tesadüfi yöntemle belirlenen örneklem grubunun (n=462) hayvanseverlik ve hayvan hakları düzeyleri ortaya konularak sosyo-demografik değişkenler ve dindarlık eğilimine göre oluşan farklılaşmalar ortaya konulmuştur. Veri elde etmede üç farklı ölçek kullanılmıştır. Uygulama Eylül 2020'de gerçekleştirilmiş ve araştırmada, Frekans, T Test, Chi-Square ve Tek Yönlü Anova testleri uygulanmış olup, verilerin değerlendirilmesinde ve hesaplanmış değerlerin bulunmasında SPSS (16.0) istatistik paket programından yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre sosyo-demografik değişkenler ve dindarlık eğilimine göre hayvanseverlik ve hayvan hakları tutumlarında farklılık olduğu ortaya çıkmıştır. Alt problemlerden ilkine göre sosyo-demografik değişkenlerden biri olan cinsiyet açısından kızların hayvanseverlik ve hayvan hakları düzeyleri daha yüksek puan almıştır. Yaş durumuna göre bakıldığında yaşları 24 ve üzeri olan örneklemin hayvanseverlik ve hayvan hakları tutumları yüksek çıkmıştır. Yaşamının büyük bölümünü büyükşehirde geçiren örneklemin hayvanlara yönelik tutumlarının yüksek olduğu sonucu elde edilmiştir. İkinci alt problem incelendiğinde aile dindarlık düzeyi, öznel dindarlık algısı, başına gelen iyi şeyler için şükretme tutumu, nafile namaz kılma tutumu ve maddi olarak sadaka verme tutumu ile hayvanseverlik puanları arasında pozitif yönlü ilişki bulunmuştur. Bir diğer alt probleme bakıldığında maddi olarak sadaka verme, her işe besmele ile başlama, başına gelen iyi şeyler için şükretme, nafile namaz kılma ve nafile oruç tutma tutumu ile hayvan hakları düzeyleri arasında pozitif yönlü ilişki bulunmuştur.

Abstract:
The primary issue in this study is to determine whether there is a variation in attitudes towards animals based on the religious inclinations of the sample. Sub-problems related to the main problem that were created include: "Does the level of animal-loving vary according to socio-demographic variables? Does the level of animal-loving vary according to religious attitudes? Does the level of animal rights vary according to religious attitudes?" In this context, our study includes individuals who are studying at Kahramanmaras Sutcu Imam University. The sample group consists of a total of 462 students. The animal-loving and animal rights levels of the sample group, which was randomly selected from 19% (n:88) of 'Faculty of Theology', 10% (n:56) of 'Faculty of Arts and Sciences', 22.6% (n:104) of 'Faculty of Economics and Administrative Sciences', 14.2% (n:65) of 'Faculty of Medicine', 5.4% (n:25) of 'Faculty of Fine Arts-Besyo-Other Faculties' and 28.8% (n:133) of students, were determined based on socio-demographic variables and religious inclinations. Three different scales were used to collect data. The application was carried out in September 2020 and Frequency, T Test, Chi-Square, and One-Way Anova tests were used in the research. SPSS (16.0) statistics package program was utilized for the evaluation and finding of the calculated values. According to the research results, it was found that there was a difference in attitudes towards animal-loving and animal rights based on socio-demographic variables and religious inclinations. According to the first sub-problem, girls scored higher in terms of animal-loving and animal rights levels compared to boys. When looking at age, those who are 24 years old and over have higher attitudes towards animal-loving and animal rights. The sample that spent most of their life in a metropolitan area had higher attitudes towards animals. When the second sub-problem was examined, a positive relationship was found between the family's level of religiosity, the perception of subjective religiosity, the attitude of gratitude for good things that happen, the attitude of performing supererogatory prayers, and the attitude of giving charity materially, and the animal-loving scores.