Çocuk ve Yuva Dergisinin çocuk edebiyatı ve çocuk eğitimindeki rolü
The role of Çocuk ve Yuva Magazines in children's literature and education
Yazar: MEHMET KARAKOÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN TUNCER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Çocuk dergileri = Child magazines ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk eğitimi = Child education ; Çocuk gelişimi = Child development ; Çocuk ve Yuva dergisi = Çocuk ve Yuva magazine

Özet:
Çocuk edebiyatının en önemli verimlerinden olan çocuk dergilerinin; çocukların eğitiminde, dil bilinçlerinin ve dil zevklerinin gelişmesinde, edebiyat zevk ve anlayışlarının oluşmasında çok önemli bir yeri vardır. Biz de bu gerçekten hareketle çalışmamızı, 1953-1983 yılları arasında 329 sayı yayımlanmış olan Çocuk ve Yuva dergisi üzerinde yoğunlaştırdık. Derginin, çocuk edebiyatına ve çocuk eğitimine katkılarını irdelemeye çalıştık.

Giriş bölümünde; çocuk, edebiyat, eğitim gibi kavramlar tanımlanmış, Türkiye'de çocuk edebiyatının gelişimi ve çocuk edebiyatı metinlerinin nitelikleri, Çocuk Esirgeme Kurumu ve Kurumun çıkardığı dergiler hakkında kısa bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde, tezle ilgili yayın ve araştırmalardan; üçüncü bölümde, araştırma modeli, evren ve örneklem, veri toplama araçları, veri çözümleme teknikleri gibi hususlardan bahsedilmiştir. Bulgular ve yorumlar bölümü ise iki alt başlıktan oluşmuştur: "Çocuk ve Yuva'da Edebî Türler", "Çocuk ve Yuva'da Çocuk Gelişimi ve Çocuk Eğitimiyle İlgili Yazılar". İlk bölümde, edebî türler vasıtasıyla çocuklara kazandırılmak istenen millî, ahlâkî ve evrensel değerlerden söz edilmiştir. İkinci bölümde ise, dergilerde yer alan deneme ve sohbet yazılarından hareketle, derginin çocuk gelişimi, çocuk bakımı ve çocuk eğitimiyle ilgili görüşleri belirlenmeye çalışılmıştır.

 Bu çalışmada, Çocuk ve Yuva dergisinin, çocuk edebiyatı ve çocuk eğitimi açısından yeri vurgulanmaya çalışılmıştır. Şiir, masal, fabl gibi çocuk edebiyatı türleri, çocuk eğitimi için çok geniş imkânları içinde barındırmaktadır. Bu yönüyle Çocuk ve Yuva dergisi, yayımlandığı dönemde çocukların ilgiyle takip ettikleri bir dergi olarak onların okuma alışkanlığı kazanmalarında ve topluma ait değerleri benimsemelerinde çok önemli bir vazifeyi yerine getirmiştir. Elde edilen verilerin alana ve yeni çalışmalara katkı sağlaması ümit edilmektedir. 



Anahtar kelimeler: çocuk dergisi, çocuk edebiyatı, çocuk eğitimi.

Abstract:
Being one of the most important outputs of the children's literature, the child magazines plays a big part in the children's education, the development of linguistic consciousness and taste of language, and formation of taste and understanding of literature. Keeping this fact in mind, we have projected our study on the Çocuk ve Yuva (Child and Home) magazine published in 329 issues between March, 1953 and December 1983. We attempted to investigate the contributions of the Çocuk ve Yuva (Child and Home) magazine to the children's education.

In the introduction part the concepts; such as, child, literature, and education are defined, and brief information is given about the development of children's literature and the qualities of children's literature texts in Turkey; and the Child Protection Institution and the magazines it has revealed.  In the second part, the publications and the studies related to the thesis are mentioned, while in the third part research model, population and sampling, data collection tools, and data analysis techniques are discussed. Findings and Comments part consists of two sub-parts: literary Genres in the Çocuk ve Yuva (Child and Home), and the articles on the Child Development and Child Education. The first part touches on the national, ethical and universal values that are aimed to be indoctrinated to children through literary genres. The second part, with reference to the essays and interviews published in the different issues of the magazine, the magazine's views towards Child Development, Child Care, and Child Education are specified. 

 In this study, the role of Çocuk ve Yuva (Child and Home) magazine in terms of children's literature and education is intended to be emphasized. Children's literature genres like poetry, novel and fable shelter great opportunities for child education. From this aspect, as a magazine followed with a great interest by children in the times it was published, the Çocuk ve Yuva (Child and Home) fulfilled a critical duty to provide them with reading habits, enable them to adopt social values. It is hoped that the acquired data will contribute to the field and the prospective studies.



 
Keywords: Child and Home, children's literature, child education.