Terörizmin finansmanının önlenmesinde malvarlıklarının dondurulması
Asset freezing in the fight against international terrorism
Yazar: AYŞE DİCLE ERGİN
Danışman: PROF. DR. ANIL ÇEÇEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Finansal kaynaklar = Financial resources ; Finansman = Financing ; Kamu hukuku = Public law ; Malvarlığı = Property ; Malvarlığının dondurulması = Asset freeze ; Terörizm = Terrorism ; Terörizme karşı koyma = Counteraction terrorism

Özet:
Bu çalışmanın konusunu uluslararası terörizmin finansmanının önlemesi amacıyla Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin akıllı (odaklı) yaptırımları kapsamında uygulanan malvarlıklarının dondurulması yaptırımı teşkil etmektedir. Malvarlıklarının dondurulması yaptırımı, uluslararası terörizmle mücadele çerçevesinde uygulanmaya başlanan önlemlerden biridir. Akıllı yaptırımlar, siyasi bir organ olan Güvenlik Konseyi tarafından alınan idari önlemlerdir. Bu yaptırım kapsamında gerçek ve tüzel kişiler, IŞİD/DAEŞ ve El-Kaide gibi örgütlerle ile ilişkili olduklarına dair siyasi bir belirlemeye dayanarak BM düzeyinde listelenmektedir. Malvarlıklarının dondurulmasının amacı, gerçek veya tüzel kişilerin isimleri listede oldukları sürece maddi kaynaklara erişimini engelleyip terörizmi desteklemelerini önlemektir. Burada uluslararası düzeyde verilmiş bir yaptırım kararının, yani BM nezdinde Güvenlik Konseyi tarafından BM Şartı'nın VII. Bölümü dâhilinde alınan malvarlıklarının dondurulmasına yönelik yaptırım kararının, ulusal düzeyde bir devlet ya da bölgesel bir yapı (AB gibi) tarafından uygulaması zorunluluğu bulunmaktadır. Ancak bu yaptırımlar, yaptırımların hedefinde yer alan kişi ve/veya kuruluşların uluslararası antlaşmalarda da güvence altına alınan bazı temel hak ve özgürlüklerinin ihlal edildiğine ilişkin ciddi tartışmalar doğurmaktadır. Temel hak ve özgürlükler açısından ele alındığında, malvarlıklarının dondurulması yaptırımına ilişkin en büyük sorun hedef alınan kişi ve kuruluşların etkili bir hukuk yolundan faydalanabileceği, BM düzeyinde bir yargı denetimi mekanizmasının olmamasıdır. Dolayısıyla uygulamada ulusal düzeyde bir çözüm sağlanması icap etmektedir. Bu çalışma kişilerin listeye alınmasında kullanılan gizli bilgi ve delillere itiraz edilememesi veya denetim getirilememesi sorununu hafifletmek için yaptırım rejimin listeye alma usullerinde merkeziyetçi yaklaşımın terk edilmesini önermektedir. Bu tür bir değişiklik yapıldığında, kişinin BM düzeyinde listelenmesinden önce yerel düzeyde listeye alınması ve sonrasındaki olası yargı denetimi usullerinin yine ulusal düzeyde yürütülmesi mümkün olacaktır. Sonuç olarak yaptırımın etkinliği artacak ve listelenen kişilerin temel hak ihlallerine maruz kaldıkları yönündeki iddiaların önüne geçilecektir.

Abstract:
The topic of this thesis is the asset freezing measure being implemented within the framework of United Nations Security Council's smart (targeted) sanctions to prevent the financing of terrorism. Asset freezing measure is one of the measures that has started being implemented to fight against international terrorism. Smart sanctions are administrative measure taken by the Security Council, which is a political body. Within the scope of these sanctions real and legal persons are listed at the UN level based on a political determination that they are associated with organizations such as ISIS and Al Qaida. The aim of asset freezing is that as long as the individuals' or entities' names are on the list, their access to material sources would be prevented, thus they would not support terrorism. Here there is an obligation to implement a sanction decision given at the international level - the sanction decision concerning asset freezing taken by the Security Council under the UN Charter Chapter VII - at the national level by a state or a regional mechanism (like EU). However the sanctions bring serious discussion about the violation of some fundamental rights and freedoms of individuals and/or entities targeted, which are also granted under international human rights instruments. When taken into account from the viewpoint of fundamental rights and freedoms, the main problem concerning asset freezing sanction is the lack of legal review mechanism at the UN level where the individuals and entities would benefit from as an effective judicial remedy. Therefore in practice a solution should be found at the national level. This thesis offers the decentralisation of the sanctions regime's listing procedure in order to mitigate the problem of not being able to contest or review confidential information and evidence, which is used for individuals'/entities' listing. With such an amendment it would be possible for the designation of a particular individual, and accordingly potential subsequent judicial review procedure would run at the national level, prior to the listing at the UN level. Consequently, the effectiveness of the sanctions would increase and the argument that the listed individuals are subjected to fundamental human rights violations would be prevented.