Yüksek binalarda yangın ve yangın güvenlik önlemlerinin modellenerek incelenmesi
Investigation of fire and fire safety precautions by modeling in high buildings
Yazar: OSMAN KAYA
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA OSMAN ISIKAN ; PROF. DR. HAKAN SERHAD SOYHAN
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Bugüne kadar meydana gelen yüksek bina yangınlarında sıcak gaz, duman ve alevler binanın üst kısımlarına doğru yayılmakta ve alt kısımlarda başlayan yangınlarda ise, hasar oldukça büyük olmakla birlikte birçok insan hayatını kaybetmekte veya ciddi yaralanmalar olmaktadır. Bu ölümlü olayların veya yaralanmaların geneli üst katlarda yoğun duman ve yangından dolayı çıkan insan sağlığını bozan (Hidrojen siyanür HCN, Karbonmonoksit CO, Kükürtdioksit SO2, Hidrojen klorür HCl, Amonyak NH3) gazlarından dolayı olmaktadır. 
Bu çalışmanın ilk aşamasında yüksek bina ve yangın kavramları, yangınların özellikleri ve gelişme safhaları hakkında genel bilgilendirmeler yapılmış olup sonrasında pasif ve aktif yangın güvenlik önlemlerine ilişkin bilgiler verilmiş ve bahsedilmiştir. Sonrasında İstanbul İli İlçelerinden birisi olan Sancaktepe Belediye Binası'nda yangın çıkma olasılığı yüksek olan mutfak ve otopark bölümlerinde ayrı ayrı farklı yangın senaryoları   ( mutfakta  otomatik yağmurlama sistemi aktif ve otomatik yağmurlama sistemi aktif değil iken, otoparkta jet fanlar aktif ve jet fanlar aktif değilken ) geliştirilmiştir. Bu senaryolar ile duman simülasyon programı olan PyroSim programı ile Sancaktepe Belediye Binası üç boyutlu modellenmiş ve tekrardan PyroSim programı kullanarak ilgili yangın senaryoları analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda çıkan yangın senaryolarından kaynaklanan dumanın dağılımı, hızı ve sıcaklığı iki boyutlu ve üç boyutlu şekilde incelenmiş olup bu senaryolar dahilinde binada alınmış yangın güvenlik önlemlerinin uygunluğu hakkında değerlendirmeler yapılmıştır.

Abstract:
In the high building fires that have occured so far hot gas, smoke and flames are spreading to the upper parts of the building; and in the fires starting at the lower part, although the damage is quite large, many people are losing their lives or are seriously injured. These mortalities or injuries are caused mainly by the gases that disrupt human health (Hydrogen cyanide HCN, Carbonmonoxide CO, Sulfur dioxide SO2, Hydrogen chloride HCl, Ammonia NH3) due to heavy smoke and fire on the upper floors. 
In the first phase of this study, general information about high building and fire concepts, characteristics and development phases of fires were made and then information about passive and active fire safety precautions were given and mentioned. After that, different fire scenarios ( sprinkler system was active and sprinkler system was not active in kitchen,  jet fans were active and jet fans were not active in the car park) were developed in the kitchen and car parking areas of Sancaktepe Municipality Building which is one of the districts of Istanbul. With these scenarios, the PyroSim program, which is a smoke simulation program, Sancaktepe Municipality Building has been modeled into three dimensions and the fire scenarios related to the Pyrosim program have been analyzed again. As a result of the analyses; the distribution, the speed and temperature of the smoke resulting from the fire scenarios were investigated in two-dimensional and three-dimensional ways, and within these scenarios, assessments were made on the suitability of fire safety precautions.