Ortaöğretim matematik ders kitaplarında matematiksel değerler ve matematik eğitimi değerleri
Mathematical values and mathematics education values in high school mathematics textbooks
Yazar: DAMLA CEREN BAKIRCI
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH ÇAĞRI BİBER
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Değerler = Values ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim matematik ders kitaplarında matematiksel değerlere ve matematik eğitimi değerlerine ne şekilde yer verildiğini incelemektir. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizinin kullanıldığı bu araştırmada, 2019-2020 eğitim-öğretim yılında tüm sınıflar düzeyinde kullanılan ortaöğretim matematik ders kitapları incelenmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler anlamsal içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Araştırmada değer çiftleri tanımlanarak, bu değer çiftlerinin kitaplarda yer alan soruların konu bazlı yüzde ve frekans hesapları yapılmıştır. Ortaöğretim 9. ve 12. sınıf kitaplarında rasyonellik ve nesnecilik değeri oranının hemen hemen aynı olduğu fakat rasyonelik değerinin az farkla daha çok vurgulandığı, 10. ve 11. sınıf kitaplarında bu durumun aksine nesnecilik değerinin rasyonellik değerine göre gene az farkla daha fazla vurgulandığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Tüm sınıf düzeylerinde kontrol değeri ilerleme değerine göre daha fazla vurgulanmıştır. 9., 10. ve 11. sınıf kitaplarında açıklık değeri gizem değerine göre daha fazla vurgulanmaktadır. 12. sınıf kitabında ise gizem değerine açıklık değerinden daha fazla vurgu yapıldığı görülmüştür. Ortaöğretim kitaplarının tümünde matematik eğitimi değer çiftlerinden formal bakış aktif bakışa, işlemsel anlama ilişkisel anlamaya, teorik bilgi uygunluğa, erişebilirlik elitliğe ve değerlendirme akıl yürütmeye göre daha fazla vurgulanmaktadır. Bu araştırmada elde edilen sonuçların, ortaöğretim matematik öğretiminde matematiksel değerlerin ve matematik eğitimi değerlerinin önemini ortaya koyması ve bu konuda farkındalık oluşturması beklenmektedir.

Abstract:
The purpose of this research is to determine mathematical values and mathematics educational values in the high school mathematics textbooks and subject-based distribution of these values. In order to analyze the mathematical values and mathematics education values in the high school mathematics textbooks that were taught in the 2019-2020 academic year, document analysis method was used. Data were analyzed by semantic content analysis. By stating which value pairs of questions belong to the subject, it is for percentage and frequency calculation. It was concluded that in the secondary education 9th and 12th math grade text books, the rationality value was emphasized more than the objectivity value. 10th and 11th math text books, the objectivity value was emphasized more than the rationality value. By the way, all math text books, rationality and objectism values are almost the same proportion. In the all math text books, the control values were emphasized more than progress value; 9th, 10th and 11th math text books, the openness value is mentioned more than mystery value which complement each other respectively. But in 12th math text book, the mystery value is mentioned more than openness value. On the other hand, after analyzing all of the text books, the mathematics education values formalistic view is more than the activist view, instrumental learning is more than the relational learning, theoretical knowledge is more than the relevance, accessibility is more than specialism and evaluating is more than the reasoning. In conclusion, it is expected that presenting the findings obtained in this research will reveal the importance of mathematical values and mathematics education values in secondary education mathematics education and create awareness in this regard.