Özel eğitime gereksinim duyan bireylere yönelik bilgisayar destekli STEM eğitiminin etkileri
Influences of computer-basical STEM education on special education students
Yazar: İBRAHİM ENES TOSUN
Danışman: PROF. DR. SALİH ÇEPNİ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM TOPER
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: 5E Modeli = 5E Model ; Bilgisayar destekli öğretim = Computer assisted instruction ; STEM eğitim yöntemi = STEM training method ; Zenginleştirilmiş eğitim programı = Enriched education program ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Teknolojinin yaşadığımız dünyada her alanı kapsamasının bir getirisi olarak eğitim sistemi içerisine de girmesi kaçınılmazdır. Bu nedenle eğitimde klasik yaklaşımların yerini teknolojik tabanlı yaklaşımlar almaya başlamıştır. Teknoloji geliştikçe yeni teknolojik yaklaşımlarda ortaya çıkmaktadır. Bu yaklaşımlardan birisi olan STEM eğitimi yaklaşımı öğrencilerin mühendis gibi düşünme, günlük hayatta karşılaşılan problemlere çözüm bulabilme gibi hem eğitimsel faaliyetleri hem de 21. yüzyıl becerilerinin gelişmesine odaklanan bir eğitim yaklaşımıdır. 
     Yapılmış olan bu çalışmada ise hafif düzeyde zihinsel yetersizliğe sahip olan öğrencilerde fen bilimleri dersinde basitleştirilmiş STEM eğitiminin öğrencilerin derse olan katılım düzeylerine etkisine, fen dersine karşı olan ilgilerindeki değişimlere ve fen dersine karşı olan tutumlarındaki değişimlerine bakılmıştır. Basitleştirilmiş STEM eğitiminin hafif düzeyde zihinsel yetersizliğe sahip olan öğrencilerdeki etkilerinin incelendiği bu çalışma Milli Eğitime bağlı özel eğitim okuluna devam eden ilkokul sekizinci sınıfa giden altı öğrenci ile yürütülmüştür. 
     Durum çalışması sınırlandırılmış bir sistemin nasıl, ne şekilde işlediği ve sistemin çalışması hakkında sistematik bilgi elde etmek adına çoklu veri toplama araçları kullanılarak o sistemin detaylı ve derinlemesine incelenmesi durumlarını kapsayan metodolojik bir yaklaşım olmasından dolayı yapılan bu çalışmada durum çalışması kullanılmıştır. Çalışmaya başlanmadan önce öğrencilerin sosyo-demografik yapıları ve çalışma için gerekli olan ön koşul becerilerinin gözlenebilmesi açısından üç haftalık bir uyum çalışması yürütülmüştür. Çalışma fen dersindeki belirlenmiş olan üç konu kapsamında yürütülmüştür. Bu belirlenen konular, hâlihazırda öğretmenler tarafından yürütülen dersin akışına uygun olması bakımından seçilmiştir. Ardından öğrencilerden işlenecek olan konu ve kavramlar hakkında ne bildiklerini öğrenebilmek amacıyla başlangıç verisi toplamak için kontrol listesi kullanılmıştır. Akabinde zenginleştirilmiş öğrenme ortamlarında fen dersi içerisindeki konular 5E yöntemi ile işlenmiş, ders anlatımında PhET simülasyon programı kullanılmıştır. Aynı zamanda konu ve kavram öğretimi için öğrencilere bilgisayar destekli öğrenme yöntemi uygulanmıştır. Basitleştirilmiş STEM etkinleri ve basitleştirilmiş STEM etkinliklerindeki öğrencilerin performansları gözlemlenebilmek adına hafif düzeyde zihinsel yetersizliğe sahip öğrenciler için uyarlanmış STEM ölçüt bağımlı ölçü aracı geliştirilmiştir. Değerlendirme çalışması için Toondoo karikatür programı kullanılarak hazırlanmış olan ilgi çekici sorular ile değerlendirme yapılmıştır. Öğrencilerin derse olan katılım düzeylerinin ölçümlenmesi için kontrol listeleri, STEM etkinlikleri ölçüt bağımlı ölçü aracı, ünite değerlendirme sorularına kapsayan ölçme araçları kullanılmıştır. Sonrasında veriler toplanıp analizler yapılmıştır. Öğrencilerin ilgi ve tutumlarının ölçümlenmesi için ise sınıfın iki öğretmeni ile uzman görüşleri alınmış soruları barındıran yarı yapılandırılmış mülakatlar uygulanmış sonuçları analiz edilmiştir.
     Araştırmanın soncunda ise yapılmış olan bu çalışmada elde edilen veriler ve bulgulardan yola çıkarak öğrencilerin fen dersine karşı olan katılım düzeylerinin yükseldiği, fen dersine karşı olan ilgilerinin arttığı ve negatif tutum içerisinde oldukları fen dersine karşı pozitif yönde eğilim gösterdikleri görülmüştür. Bu sonuçlar göz önüne alındığında hafif düzeyde zihinsel yetersizliğe sahip olan öğrencilerde zenginleştirilmiş öğrenme ortamları ve basitleştirilmiş STEM eğitiminin kullanılmasının öğrencilerin derse katılım düzeylerini, derse karşı olan ilgi ve tutumlarının artacağı yönünde önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
It is inevitable that the places where technology lives are included in the education system as a return on the scope of each field. The place of classical approaches in education. As technology evolves, new concept concepts emerge. One of these approaches, the STEM education engineering engineers approach, is able to find solutions to the problems of everyday life and focuses on both educational and 21st century skills.
     Case study was used in this study because it is a methodological approach that covers detailed and in-depth examination of a system by using multiple data collection tools in order to obtain systematic information about how, how and how a case study works. Before starting the study, a three-week adaptation study was conducted in order to observe the socio-demographic structures and prerequisite skills required for the study. The study was conducted within the scope of three subjects identified in the science course. These identified issues have been selected in accordance with the flow of the course currently carried out by the teachers. Then, a checklist was used to collect initial data in order to learn from the students what they know about the subjects and concepts to be covered. Then, in the enriched learning environments, the subjects in the science course were processed with 5E method and PhET simulation program was used in the lecture. At the same time, computer aided learning method was applied to the students for teaching subject and concept. In order to observe students' performances in simplified STEM activities and simplified STEM activities, an adapted STEM criterion-dependent measurement tool was developed for students with mild mental disability. For the evaluation, interesting questions were prepared by using Toondoo cartoon program. Check lists, STEM activities, criterion-dependent measurement tool, and unit assessment questions were used to measure students' level of participation. Afterwards, data were collected and analyzed. In order to measure the attitudes and interests of the students, semi-structured interviews were conducted with two teachers of the class and expert opinions were taken and the results were analyzed.
     At the end of the study, it was seen that the students' participation level towards science lesson increased, their interest towards science lesson increased and they showed positive tendency towards science lesson based on the data and findings obtained in this study. When these results are taken into consideration, it has been suggested that the use of enriched learning environments and simplified STEM education will increase the students' level of participation and attitudes towards the lesson in students with mild mental disabilities.