Obstrüktif uyku apne sendromunda endotel disfonksiyonunun değerlendirilmesi ve nazal sürekli pozitif havayolu basınç tedavisi ve tedavi süresinin endotel disfonksiyonu üzerine etkisi
Evaluation of endothelial dysfunction in obstructive sleep apnea syndrome and the effect of continuous positive airway pressure therapy and therapy duration on endothelial dysfunction
Yazar: ENGİN KIRMIZIGÜL
Danışman: DOÇ. DR. AHMET UĞUR DEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Dilatasyon = Dilatation ; Endotelinler = Endothelins ; Pozitif basınç solunumu = Positive pressure respiration ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
Obstrüktif Uyku Apne Sendromunda (OUAS) kardiyovasküler komplikasyon riski artmaktadır. Endotel disfonksiyonu kardiyovasküler komplikasyonların gelişmesinde önemli rol oynamaktadır. Bu çalışmada OUAS hastalarında endotel disfonksiyonu, brakial arter akım aracılı dilatasyon (flow mediated dilation-FMD) yöntemi ile değerlendirildi ve nazal sürekli pozitif havayolu basınç (nasal continuous positive airway pressure-nCPAP) tedavisinin ve tedavi süresinin FMD üzerine etkileri incelendi. Çalışmaya 24 orta ileri evre OUAS hastası (Apne-hipopne indeksi (AHİ), ortalama 45.90 28.70) ve klinik olarak OUAS dışlanan 32 kontrol hastası alındı. Kontrol grubunun ve OUAS hastalarının brakial arter FMD ölçümleri nCPAP tedavisi öncesi ve sonrasında (2. ve 4. haftalarda) karşılaştırıldı. Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında OUAS hastalarının FMD değerleri daha düşük saptandı (% 6.60 ± 2.10 ile % 8.30 ± 2.10; P=0.002). CPAP tedavisinin ikinci haftasında FMD yanıtında tedavi öncesine göre anlamlı bir değişme saptanmazken (ortanca ve çeyrekler arası aralık değerleri; % 6.20 (5.10- 7.72) ile % 6.40 (5.62-7.32); P=0.23) dördüncü haftada yapılan ölçümlerde FMD yanıtının anlamlı olarak arttığı görüldü (ortanca ve çeyrekler arası aralık değerleri; % 6.20 (5.10-7.72) ile %6.65 (5.90-8.32); P=0.03). Yanıt vermeyen hastalarla karşılaştırıldığında FMD yanıtı artmış olan hastalarda polisomnografi (PSG) sırasında ortalama oksijen satürasyonlarının daha yüksek olduğu görüldü (ortanca ve çeyrekler arası aralık değerleri; % 93.80 (93.50- 94.15) ile %93.00 (90.00-93.60); P=0.025). Sonuç olarak daha önceki çalışmaları destekler şekilde OUAS hastalarında endotel disfonksiyonu olduğu brakial arter FMD testiyle saptandı ve nCPAP tedavisi ile endotel disfonksiyonunda düzelme olduğu gösterildi.

Abstract:
Cardiovascular complications are common in Obstructive Sleep Apnea Syndrome (OSAS). Endothelial dysfunction is the chief mechanism in the development of cardiovascular disease. The aims of this study were to evaluate endothelial dysfunction in OSAS patients with brachial artery flow mediated dilation (FMD) and the impact of continuous positive airway pressure (CPAP) therapy on the FMD. Twenty four moderate to severe OSAS patients (apnea-hypopnea index (AHI), mean 45.90 28.70), and 32 control patients were included into the study. FMD values of control subjects and OSAS patients were evaluated before and after (2 and 4 weeks) the CPAP therapy. FMD values were lower in OSAS patients compared to controls (6.60 ± 2.10 % vs 8.30 ± 2.10 %; P=0.002). There were no changes in FMD values after two weeks of CPAP therapy (median and interquartile values were 6.20 % (5.10- 7.72 %) to 6.40 % (5.62-7.32%); P=0.23), but after four weeks of CPAP therapy FMD values were significantly inceased (median and interquartile values were 6.20 % (5.10-7.72 %) to 6.65 % (5.90-8.32 %); P=0.03). In OSAS group FMD increments were especially seen in patients with high mean oxygen saturation measured by polysomnography (PSG) (mean SaO2 of elevated FMD and non-responding group were: 93.80 (93.50- 94.15) vs 93.00 (90.00-93.60); P=0.025). Our results confirmed the previous reports suggesting impaired endothelium dependent FMD in OSAS, and additionally documented the improvement of endothelial function after 4 weeks of CPAP treatment.