Doğal koruyucular ile modifiye edilmiş bazı ahşap türlerinin üst yüzey özelliklerinin belirlenmesi
The determination of the upper surface characteristics of the some wood types modified with natural preservatives
Yazar: ALAATTİN UZUN
Danışman: DOÇ. DR. ŞEKİP ŞADİYE YAŞAR
Gümüşhane Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ormancılık ve Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Doğal ortamında ağacı koruyan tanen, ülkemiz de yaygın olarak yetiştirilen ceviz ağacının meyve ve yapraklarında bol miktarda bulunmaktadır. Bu çalışmada odun korumada kullanılan ceviz taneninin, odunun üst yüzey özelliklerine etkisinin, tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmalar sonucunda elde edilen verilerle ceviz taneninin ekonomik değerinin ve yaygın kullanım alanlarının artırılması hedeflenmiştir. Bu amaçla sarıçam (Pinus sylvetsris L.) ve ceviz (Juglans regia L.) ağacı deney parçalarına fırça ile ceviz taneni nüfuz ettirilmiş ve yüzeyinde su bazlı vernik ve poliüretan vernik ile koruyucu katman oluşturulmuş ve bu katmanın yüzey sertliği ve yüzey parlaklığı değerleri ölçülmüştür. 
Ölçümler yapılmadan evvel deney parçaları TS 2470., (1976) standartlarına göre birinci sınıf keresteler içinden rastgele seçilip, TS 2479., (1976) ve TS 6956 EN ISO 4287 (2004) standartlarına göre yüzey sertliği ve yüzey parlaklığı ölçümleri yapılmıştır. Bu ölçme işlemleri tanen öncesi ve sonrası ölçümler ile vernik öncesi ve sonrası ölçümleri kapsamaktadır. Tanenin ahşap yüzeyine tatbik edilmesi, fırça ile üç kat (liflere paralel – liflere dik ve yine liflere paralel olacak şekilde) sürülerek ve tanenin kuruması için katlar arasında ikişer saat beklenerek uygulama yapılmıştır. Bu uygulamalar sonunda elde edilen deney sonuçlarına göre en yüksek yüzey sertlik değerleri sırasıyla ceviz+kontrol+poliüretan vernikli (100,4 N/mm2), ceviz+tanen+poliüretan vernikli (98,4 N/mm2) ve sarıçam+kontrol+poliüretan vernikli (93,2 N/mm2) olmuştur.  En düşük yüzey sertlik değerleri ise sırasıyla sarıçam+kontrol+su bazlı vernikli (36,2 N/mm2), sarıçam+tanen+su bazlı vernikli (38,4 N/mm2) ve ceviz+tanen+su bazlı vernikli (42,6 N/mm2) örneklerinde elde edilmiştir. Vernik uygulaması yapılan örneklerde, liflere dik en yüksek parlaklık değeri; sarıçam+kontrol+poliüretan vernikli (91,34 L), en düşük ceviz+kontrol+su bazlı vernikli (52,84 L) örneklerde rastlanmıştır. Vernikli örneklerde liflere paralel en yüksek parlaklık değeri; sarıçam+kontrol+poliüretan vernikli (100,98 L), en düşük ceviz+tanen+poliüretan vernikli (73,27 L) örneklerde görülmüştür. 
Yüzey sertliği ve yüzey parlaklığı değerlerinde tanen uygulaması yapılmayan kontrol parçalarında ölçüm değerleri oldukça yüksek çıkmıştır. Yüzey sertliği ve yüzey parlaklığı değerleri açısından vernik çeşidi seçiminin daha etkin olduğu görülmüştür. Deneyde kullanılan ağaç türüne göre; poliüretan vernikli sarıçamın yüzey parlaklığı değerinin cevize göre daha yüksek çıktığı görülürken, yüzey sertliği bakımından ise ceviz odununun yüzey sertlik değeri daha yüksek çıkmış olup, kontrol örneklerine göre sarıçamdaki yüzdesel (%) değişimin daha fazla olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Tannin, which protects the tree in its natural environment, is found abundantly in the fruit and leaves of the walnut tree, which is widely grown in our country. In this study, it is aimed to determine the effect of walnut tannin used in the wood preservation on the upper surface characteristics of the wood. It was aimed to raise the economic value and increase common usage areas of the walnut tannin with the help of the data obtained as the result of the study. For this purpose, walnut tannin was diffused through Scotch pine (Pinus sylvetsris L.) and walnut (Juglans regia L.) tree test pieces with a brush, and a protective layer was formed on the surface with water-based varnish and polyurethane varnish, and the surface hardness and surface gloss values of this layer were evaluated.
Before the measurements were conducted, the test pieces were randomly selected from the first-class timbers according to TS 2470. (1976) standards, and surface hardness and brightness measurements were carried out according to TS 2479., (1976) and TS 6956 EN ISO 4287 (2004) standards. These measurement procedures include pre- and post-tannin measurements and pre- and post-varnish measurements. The application of the tannin on the wood surface was conducted by applying three layers (parallel to the grain - vertical to the grain and again parallel to the grain) with a brush and waiting for two hours between layers for the tannin to dry. According to the test results obtained at the end of these procedures, the highest surface hardness values were observed respectively in walnut + control + polyurethane varnished (100.4 N / mm2), walnut + tannin + polyurethane varnished (98,4 N / mm2) and Scotch pine + control + polyurethane varnished ( 93.2 N/mm2) samples. The lowest surface hardness values are observed respectively in scotch pine + control + water-based varnish (36.2 N / mm2), scotch pine + tannin + water-based varnish (38.4 N / mm2) and walnut + tannin + water-based varnish (42.6). N/mm2) samples. For the samples with varnish application, the highest brightness value parallel to the grain were found as; Scotch pine + control + polyurethane varnished (91.34 L), the lowest value was found in walnut + control + water-based varnished sample (52.84 L). The highest brightness value parallel to the grain in varnished samples were observed in; Scotch pine + control + polyurethane varnished (100.98 L), the lowest was in walnut + tannin + polyurethane varnished (73.27 L) samples.
The measured values were observed to be quite high in the control samples without tannin application for surface hardness and brightness values. It was observed that the varnish choice was more active in terms of surface hardness and brightness values. According to the tree type used in the experiment; while the brightness value of polyurethane varnished Scotch pine was observed to be higher than walnut, the surface hardness value of walnut wood was higher in terms of hardness, and the percentage (%) change was determined to be higher in Scotch pine according to control samples.