Dizinde osteoartrit olan hastalarda konsentrik ve eksentrik izokinetik egzersizlerin propriyosepsiyon ve kas mimarisi üzerine etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of concentric and eccentric isokinetic exercises on proprioception and muscle architecture in patients with knee osteoarthritis
Yazar: AYSUN BAKİ
Danışman: PROF. DR. NEZİRE KÖSE
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Fizyoterapi Ve Rehablitasyon Ana Bilim Dalı / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Bu çalışma konsentrik ve eksentrik izokinetik egzersizlerin dizinde osteoartrit (OA) olan hastalarda, propriyosepsiyon ve kas mimarisi üzerindeki etkilerini incelemek ve birbirleriyle karşılaştırmak amacıyla yapıldı. Çalışma 45-65 yaş aralığında, Kellgren-Lawrence (K&L) OA sınıflamasına göre evre 2-3 primer diz OA tanısı alan 42 hasta ile tamamlandı. Hastalar basit rastgele randomizasyon yöntemiyle kontrol grubu (Kontr.G), konsentrik izokinetik egzersiz grubu (KG) ve eksentrik izokinetik egzersiz grubuna (EG) ayrıldı ve 6 hafta boyunca haftada 3 gün olacak şekilde 18 seans tedavi programına alındı. Çalışmaya alınan her üç gruptaki tüm hastalara geleneksel fizyoterapi ve egzersiz programı uygulandı. Kontr.G'na geleneksel fizyoterapi programı haricinde ek bir uygulama yapılmadı. KG ve EG'de geleneksel fizyoterapi programına ek olarak gruplarına özel konsentrik ve eksentrik izokinetik egzersizler uygulandı. Tüm hastalar tedaviye başlamadan önce ve tedavi sonrasında değerlendirildi. Çalışmaya alınan olguların demografik bilgileri kaydedildikten sonra, aktivite ve istirahatteki ağrı değerlendirmesi Görsel Analog Skalası (VAS) ile; diz eklem hareket açıklığı (EHA) ve kas kısalık değerlendirmeleri üniversal gonyometre ile; kas kuvveti manuel kas testi ve Biodex System 3Pro (Biodex Corp, Shirley, NY) izokinetik cihaz ile; fonksiyonel performans zamanlı kalk ve yürü testi (ZKYT), tekrarlı oturup kalkma testi (TOK), 10 metre yürüme testi (10 m yürüme) ile; özür durumu Western Ontario and McMaster Universities Osteoarthritis Indeksi (WOMAC) ile; denge gözler açık ve kapalı tek ayak üzerinde durma testi ile; eklem pozisyon hissi (EPH) Biodex System 3Pro (Biodex Corp, Shirley, NY) izokinetik cihaz ile; yaşam kalitesi Short Form-12 Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF-12) ile; kas mimarisi ultrasonografik ölçüm ile değerlendirildi. Grupların tüm değerlendirme sonuçları başlangıçta benzerdi. Elde edilen bulgulara göre her üç grup da tedavi sonrasında tedavi öncesine göre aktivite ve istarahat ağrısı, hamstring kısalık, ZKYT, gözler açık ve kapalı denge, 70° diz fleksiyonunda EPH, WOMAC puanları, yaşam kalitesi SF-12 fiziksel bileşen puanı parametrelerinde olumlu etki gösterdi (p<0,05). Bu sonuçların yanı sıra, KG'de diz ekstansiyon ve fleksiyon konsentrik izokinetik kas kuvveti, TOK, vastus medialis kas kalınlığı parametrelerinde; EG'de aktif diz fleksiyonu EHA, diz fleksör ve kalça ekstansörlerinin manuel kas kuvveti ile diz ekstansiyon ve fleksiyon konsentrik izokinetik kas kuvveti, TOK ve 10 m yürüme parametrelerinde de anlamlı gelişme  olduğu bulundu (p<0,05). Tedavi sonrası oluşan yüzdelik değişimler gruplar arası karşılaştırıldığında ise EG'nin aktif diz fleksiyonu EHA, diz fleksiyonu izokinetik kas kuvveti, 10 m yürüme testinde Kontr.G'ye göre; 10 m yürüme testi değerlendirmesinde KG'ye göre daha fazla gelişme sağladığı görüldü (p<0,05). Çalışmamızın sonucunda dizinde OA olan hastalarda geleneksel fizyoterapi programının hastaların tedavilerinde etkili olduğu, geleneksel fizyoterapiye ek olarak uygulanan konsentrik ve eksentrik izokinetik egzersizlerin bu etkileri artırdığı, ancak eksentrik izokinetik egzersizlerin bazı parametrelerde diğer yöntemlere göre daha etkili olduğu görüldü, tedavi programlarında izokinetik egzersizlere yer verilmesinin yararlı olabileceği sonucuna varıldı.

Abstract:
This study was conducted to examine and compare the effects of concentric and eccentric isokinetic exercises on proprioception and muscle architecture in patients with knee OA. The study was completed with 42 patients between the ages of 45-65, diagnosed with K&L stage 2-3 primary knee osteoarthritis. The patients were divided into control group (Contr.G), concentric isokinetic exercise group (CG) and eccentric isokinetic exercise group (EG) by simple randomization method and were included in a treatment program of 18 sessions, 3 days a week for 6 weeks. Traditional physiotherapy and exercise programs were applied to all patients in all three groups included in the study. No additional application was applied to the Contr.G other than the traditional physiotherapy program. In the CG and EG, group-specific concentric and eccentric isokinetic exercises were applied in addition to the traditional physiotherapy program. All patients were evaluated before starting treatment and after treatment. After recording the demographic information of the cases included in the study, pain during activity and rest was evaluated by Visual Analogue Scale (VAS); knee joint range of motion (ROM) and muscle shortness evaluations with a universal goniometer; muscle strength with manual muscle testing and the Biodex System 3Pro (Biodex Corp, Shirley, NY) isokinetic device; functional performance with timed up and go test (TUG), repeated sit-to-stand test (RSS), 10 meter walk test (10 m walking); disability status by Western Ontario and McMaster Universities Osteoarthritis Index (WOMAC); balance test with standing on one leg with eyes open and closed; joint position sense with the Biodex System 3Pro (Biodex Corp, Shirley, NY) isokinetic device; quality of life with the Short Form-12 Quality of Life Scale (SF-12); muscle architecture was evaluated by ultrasonographic measurement. All assessments results of the groups were similar at baseline. According to the findings, all three groups had positive results after the treatment in terms of activity and rest pain, hamstring shortness, TUG, eyes open and closed balance, joint position sense at 70° knee flexion, WOMAC scores, quality of life SF-12 physical component score parameters compared to before the treatment (p<0.05). In addition to these results it was found that, the KG group was also effective on knee extension and flexion concentric isokinetic muscle strength, RSS, vastus medialis muscle thickness parameters; the EG was also effective in active knee flexion ROM, manual muscle strength of knee flexors and hip extensors, and knee extension and flexion concentric isokinetic muscle strength, RSS and 10 m walking parameters (p<0.05). When the percentage changes after treatment were compared between the groups, it was seen that the EG provided more improvement in active knee flexion ROM, knee flexion isokinetic muscle strength, and 10 m walking test than Contr.G; in the 10 m walking test evaluation than the KG (p<0.05). As a result of our study, the traditional physiotherapy program is effective in the treatment of patients with knee OA, concentric and eccentric isokinetic exercises applied in addition to traditional physiotherapy increase these effects, but eccentric isokinetic exercises were found to be more effective in some parameters than other methods, it was concluded that it may be beneficial to include isokinetic exercises in treatment programs.