Biber (Capsicum annuum L.)'de solgunluk hastalık etmeni Verticillium dahliae'e karşı arbusküler mikorhizal fungusların (AMF) ve salisilik asit uygulamalarının hastalık şiddeti, bitki gelişimi ve bazı antioksidatif enzimlerin aktivitesi üzerine etkileri
Effects of arbuscular mycorrhizal fungi and salicylic acid on the plant's growth, disease severity and activity of antioxidative enzymes against wilt disease caused by Verticillium dahliae in pepper
Yazar: FURKAN COŞKUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR ALPTEKİN ; PROF. DR. SEMRA DEMİR
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Biber = Pepper ; Verticillium dahliae = Verticillium dahliae

Özet:
Bu çalışmada, bazı arbusküler mikorizal fungus (AMF) ve salisilik asit dozlarının (SA) biberde (Capsicum annuum L.) Verticillium dahliae'nin neden olduğu solgunluk hastalığı şiddeti, bitki büyüme parametreleri ve bazı antioksidatif enzim aktiviteleri üzerine etkileri araştırılmıştır. Çalışmanın ilk aşamasında en uygun biber çeşidi x V. dahliae izolatı kombinasyonunu seçmek amacı ile beş farklı biber çeşidi (Bafra F1, Ergenekon F1, Sena, Sera Demre 8, Doru 16) beş farklı V. dahliae izolatı (Bisak-16, Vd-K2, Vd-K4, Vd-38, Vd-46) ile bulaştırılmıştır. Sonuç olarak Sera Demre 8 en hassas biber çeşidi ve Vd-46 en virülent izolat olarak seçilmiş ve çalışmanın ileriki aşamalarında kullanılmıştır.
Çalışmanın ikinci aşamasında en iyi performansı gösteren AMF türü seçmek amacı ile farklı AMF türleri (Glomus intraradices, Ticari AMF) kullanılmıştır. Ticari AMF morfolojik gelişim parametreleri, kök kolonizasyonu, mikorizal bağımlılık teşvikte ve hastalık şiddetini baskılamada en iyi sonucu vermiştir. Farklı SA dozlarının (0.5 mM ve 1mM) biberde morfolojik gelişim parametrelerini ve hastalık şiddeti baskılamada etkisini belirlemek amacıyla yapılan çalışmada SA (1 mM) dozu morfolojik gelişim parametrelerini teşvikte ve hastalık şiddetini baskılamada en iyi uygulama dozu olarak belirlenmiştir. 
Çalışmanın son aşamasında SA, AMF ve Verticillium dahliae,  tek tek, ikili ve üçlü kombine uygulamalarının biberde fide gelişim parametreleri, morfolojik gelişim parametreleri, AMF kök kolonizasyonu, hastalık şiddeti, makro ve mikro besin elementi içeriği, fenolik madde miktarı ve antioksidatif enzim aktivitileri üzerine etkileri araştırılmıştır. SA ve AMF tekli ve kombine uygulamaları biber bitkisinin morfolojik gelişimine ve besin içeriğine olumlu katkılarının olduğu belirlenmiştir. Ayrıca SA ve AMF uygulamaları tekli veya ikili kombinasyonlarının biber bitkilerinde Verticillium solgunluk hastalık şiddetini %17.6-%69.4 değişen oranlarda baskıladıkları belirlenmiştir. Biber bitkilerindeki toplam fenolik madde içeriği uygulamalara ve uygulama sonrası ölçüm zamanına göre değişirken, SA ve AMF uygulamaları kontrol grubuna göre fenolik madde miktarında artışa neden olmuştur. VD, AMF ve SA tekli, ikili ve üçlü kombine uygulamaları biber bitkilerinde uygulamadan 24 ve 72 saat sonra SOD, APX ve CAT enzim aktivitelerinde kontrol bitkilerine göre artışa sebep olmuştur.

Abstract:
In this study, the effects of some arbuscular mycorrhizal fungi (AMF) and salicylic acid doses (SA) on the severity of wilt disease caused by Verticillium dahliae, plant growth parameters and some antioxidative enzyme activity in pepper (Capsicum annuum L.)  were investigated. In the first stage of the study, five different pepper varieties (Bafra F1, Ergenekon F1, Sena, Sera Demre 8, Doru 16) were inoculated by five different V. dahliae isolates (Bisak-16, Vd-K2, Vd-K4, Vd-38, Vd-46)  to select the most suitable combination of pepper variety x V. dahliae isolate. As a result, Sera Demre 8 was selected as the most sensitive pepper variety, and Vd-46 was selected as the most virulent isolate and used in the further stages of the study.
In the second stage of the study, different AMF species (Glomus intraradices, Commercial AMF) were used to select the best performing AMF species. Commercial AMF gave the best results in promoting morphological growth parameters, root colonization, mycorrhizal dependency and suppressing disease severity. In the study conducted to determine the effect of different SA doses (0.5 mM and 1 mM) on morphological growth parameters and disease severity in pepper, the SA (1 mM) dose was the best application dose in promoting morphological growth parameters and suppressing disease severity. 
At the last stage of the study, the effects of SA, AMF and Verticillium dahliae single, double and triple combined applications on seedling growth parameters, morphological growth parameters, AMF root colonization, disease severity, macro- and micronutrient content, phenolic substance content and antioxidant enzyme activities in pepper has been investigated. It has been determined that SA and AMF single and combined applications have positive contributions to the morphological development and nutrient content of the pepper plant. In addition, it was determined that single or double combinations of SA and AMF applications suppressed Verticillium wilt disease severity in pepper plants at varying rates from 17.6% to 69.4%. While the total phenolic content of pepper plants changed according to the applications and the measurement time after the application, SA and AMF applications caused an increase in the amount of phenolic substances compared to the control group. Single, double and triple combined applications of VD, AMF and SA caused an increase in SOD, APX and CAT enzyme activities in pepper plants compared to control plants 24 and 72 hours after the application.