Obezite cerrahisi sonrası bilinçli farkındalık eğitiminin hastaların yeme davranışları ve depresyon durumuna etkisi
The effect of mindfulness education on eating behaviors and depression status of patients after bariatric surgery
Yazar: MUSTAFA KAVAK
Danışman: DOÇ. DR. SERDAR SARITAŞ
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırma obezite cerrahisi sonrası bilinçli farkındalık eğitiminin
hastaların yeme davranışları ve depresyon durumuna etkisini incelemek amacıyla yapıldı.
Materyal ve Metot: Randomize kontrollü deneysel model niteliğinde olan bu
araştırma Haziran 2022-Ağustos 2023 arasında Fırat Üniversitesi Hastanesi Genel
Cerrahi Kliniğinde yapıldı. Araştırmanın evrenini 780 hasta oluşturdu. Araştırmanın
örneklemini ise yapılan güç analiziyle belirlenen 140 hasta (70 kontrol, 70 deney)
oluşturdu. Araştırmada hastaların tanıtıcı özellikleri belirlenirken "Tanıtıcı Özellikler
Formu", yeme davranışları belirlenirken "Hollanda Yeme Davranışı Ölçeği" ve
depresyon düzeyleri belirlenirken ise "Beck Depresyon Ölçeği" kullanıldı. Veriler,
ameliyat için kliniğe yatırılan hastalara ön test ve deney grubuna verilen yüzyüze bilinçli
farkındalık eğitiminden sonra yapılan son testle araştırmacı tarafından bizzat toplandı.
"Verilerin değerlendirilmesinde; yüzdelik dağılım, aritmetik ortalama, t testi,
Kolmogorov-Smirnov ve testi kullanıldı".
Bulgular: Araştırmaya katılan deney ve kontrol grubundaki hastaların Yeme
Davranışları Ölçeği toplam puan ortalamasına bakıldığında, deney grubundaki hastaların
son test toplam puanının, kontrol grubundaki hastaların son test toplam puanından 15.14
puan daha düşük olduğu belirlendi. Deney ve kontrol gruplarındaki obezite cerrahisi
geçiren hastalarda eğitim sonrası, BECK Depresyon Ölçeğinin toplam puan ortalamasına
bakıldığında ise, deney grubundaki hastaların son test toplam puanının, kontrol
grubundaki hastaların son test toplam puanından 21.33 puan daha düşük olduğu
belirlendi. Obezite cerrahisi sonrası hastalara verilen bilinçli farkındalık eğitiminin
hastaların yeme davranışlarını ve depresyon düzeylerini pozitif yönlü, güçlü düzeyde
etkilediği ve bunun istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (p<0.05).
Sonuç: Bu araştırmanın sonucunda, obezite cerrahisi geçiren hastalara verilen
bilinçli farkındalık eğitiminin hastaların yeme davranışlarını ve depresyon düzeylerini
azalttığı belirlendi.
Anahtar Kelimeler: Bilinçli farkındalık, depresyon, hasta, hemşirelik, obezite
cerrahisi, yeme davranışları,

Abstract:
Aim: This study was conducted to examine the effect of mindfulness education
on patients' eating behaviors and depression after bariatric surgery.
Material and Method: This study, which is a randomized controlled
experimental model, was carried out between June 2022 and August 2023 in the General
Surgery Clinic of Fırat University Hospital. The population of the study consisted of 780
patients. The sample of the study consisted of 140 patients (70 controls, 70 experiments)
determined by the power analysis. In the study, the "Descriptive Characteristics Form"
was used to determine the descriptive characteristics of the patients, the "Dutch Eating
Behavior Scale" to determine the eating behaviors, and the "Beck Depression Scale" to
determine the depression levels. The data were collected by the researcher with the pretest
for the patients hospitalized for surgery and the post-test after the face-to-face
mindfulness training given to the experimental group. In the evaluation of the data;
percentage distribution, arithmetic mean, t test, Kolmogorov-Smirnov and test were used.
Results: When the total point average of the Eating Behaviors Scale of the patients
in the experimental and control groups participating in the study was examined, it was
determined that the posttest total score of the patients in the experimental group was 15.14
points lower than the posttest total score of the patients in the control group. When the
total mean score of the BECK Depression Scale was examined after the training in
patients in the experimental and control groups who had bariatric surgery, it was
determined that the posttest total score of the patients in the experimental group was 21.33
points lower than the posttest total score of the patients in the control group. It was
determined that mindfulness training given to patients after bariatric surgery had a
positive and strong effect on patients' eating behaviors and depression levels, and this was
statistically significant (p<0.05).
Conclusion: As a result of this research, it was determined that mindfulness
training given to patients who had bariatric surgery reduced their eating behaviors and
depression levels.
Keywords: Conscious mindfulness, depression, patient, nursing, bariatric
surgery, eating behaviors,