Sarıçam (pinus sylvestris l.) ibre ayrışmasının ilk safhalarında ayrıştırıcı fungal toplulukların belirlenmesi
Determination of decomposer fungal communities in early stages of scots pine ( pinus sylvestris l.) needle- litter decomposition
Yazar: FATMA ORHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FUNDA OSKAY ; DOÇ. DR. MERİÇ ÇAKIR
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Fitopatoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Mikrofunguslar = Microfungus

Özet:
Bu yüksek lisans tezi, sarıçam (Pinus sylvestris L.) ibre ayrışmasının ilk aşamasında ölüörtü ibrelerini kolonize eden fungal toplulukların, biyolojik çeşitliliği ve topluluk yapılarının tanımlanması amacı ile yürütülmüştür. Çalışmada, ölüörtü kese yöntemi kullanılarak doğal ayrışma sürecine bırakılan sarıçam ibrelerini kolonize eden funguslar, ikinci (D1), dördüncü (D2) ve altıncı (D3) aylarda, besi ortamına izolasyona dayalı yöntemlerle belirlenmiş, izolatlar, hem morfolojik olarak hem de ITS dizilemesi ile moleküler olarak teşhis edilmiştir. Sarıçam ibrelerinde toplam 47 takson tespit edilmiştir. Teşhis edilen fungusların %74'ü Ascomycota bölümüne dahil olup, hem takson sayısı hem de izolasyon sıklığı bakımından en yaygın sınıf, Dothideomycetes (Ascomycota) olarak belirlenmiştir. Bunu Leotomycetes sınıfı izlemiştir. İzolasyon sıklığı bakımından, Pleosporales, Dothideales, Eurotiales, Phacidiales ve Helotiales takımlarının üyeleri baskın bulunmuştur. İzolasyon sıklığı bakımından en yaygın ilk on takson arasında Sydowia polyspora, Phacidium sp., Desmazierella acicola, Xenopolyscytalum pinea ve Herpotrichia spp. yer almıştır. D. acicola ibre ayrışmasında rol alan yaygın ve önemli bir fungus olup, daha önce ülkemizde varlığına dair bir kayıt bulunmamaktadır. Benzer şekilde X. pinea da ülkemizde varlığına dair bir kayıt bulunmayan bir taksondur. Sarıçam ibrelerinin ayrışma sürecinin yalnızca ilk altı ayının ele alındığı bu çalışmada, fungal toplulukların biyolojik çeşitlilik ve yapılarının 2'şer aylık aralarda önemli oranda değişmediği anlaşılmıştır. Bununla birlikte, Chao-1 ve Shannon H' indexlerine göre nadir taksonca zengin olan D2 (dördüncü ay) döneminde, biyolojik çeşitlilik, D1 (ikinci ay) ve D3 (altıncı ay)'ten anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Bu çalışma, sarıçam ibre ayrışması ile ilişkili fungusların belirlenmesine yönelik Türkiye'de yapılan ilk araştırmadır. Araştırma alanında sarıçam ibrelerinin ayrışma sürecinin 5-6 yıl sürdüğü tahmin edilmektedir. Bu uzun süreç ve ülkemizde ibre ayrışması ile ilişkili fungal topluluklar konusundaki bilgi eksiklikleri göz önünde bulundurulduğunda, bu alandaki araştırılmaların devam ettirilmesi önerilebilir

Abstract:
This thesis was conducted in order to determine the diversity and structure of fungal communities of scots pine (Pinus sylvestris L.) needles during the early stages of its decomposition. In this study, the fungi colonizing the needles that have been exposed to the natural decomposition process using the litterbag method were determined based on isolations after two (D1), four (D2), and six (D3) moths of incubation on the forest floor. Identification of isolated fungi were achieved through both morphologically and ITS sequencing. A total of 47 fungal taxa were identified on pine needles at the early stage of the decomposition process. The Ascomycota constitute of 74 % of the needle mycobiota. The members of class Dothideomycetes were the most common by both numbers of taxa and isolation frequencies, followed by the Leotiomycetes. By the isolation frequencies, the members of Pleosporales, Dothideales, Eurotiales, Phacidiales and Helotiales were dominating the community. The top ten most frequently isolated taxa included; Sydowia polyspora, Phacidium sp., Desmazierella acicola, Xenopolyscytalum pinea, and Herpotrichia spp. .D. acicola, a fungus that is known to be common on pine needle litter, and a recently described fungus X. pinea were recorded for the first time in Turkey. In this study, only the first six months of the decomposition process was treated and during this time, the diversity and structure of the fungal communities of pine needle litter did not differ significantly. On the other hand, according to Chao-1 and Shannon H' index, the diversity of communities at D2 phase (fourth month) which included high numbers of rare taxa, was significantly highest whereas differences between D1 (second month) and D3(sixth month) were not differing significantly. This study was the first to explore the fungi associated with pine needle litter decomposition in Turkey. The decomposition process of scots pine needles in the study area was estimated to last between 5 to 6 years. Considering this long time, and the lack of knowledge on the fungal communities of pine needle litter in the country, it can be suggested to maintain further researches in this area.