Düşük doz üriner sistem bilgisayarlı tomografi incelemesi ile insidental saptananpatolojik bulguların değerlendirilmesi
Assessment of incidental pathological findings detected in low-dose ct for urinary system studies
Yazar: FATİH ÇAĞRI SARIKAYA
Danışman: PROF. DR. AHMET BARAN ÖNAL
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Böbrek taşları = Kidney calculi ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures ; Teşhis-görüntüleme = Diagnostic imaging ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Üreter taşları = Ureteral calculi ; Üriner sistem = Urinary tract ; Üriner taşlar = Urinary calculi

Özet:
DÜŞÜK DOZ ÜRİNER SİSTEM BİLGİSAYARLI
TOMOGRAFİ İNCELEMESİ İLE İNSİDENTAL SAPTANAN
PATOLOJİK BULGULARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

Bu tezin amacı, erişkin yaş grubunda düşük doz üriner sistem BT
incelemesi ile insidental saptanan patolojik bulguların oranını saptamak,
insidental bulguların alt gruplara göre istatistiksel dağılımını bulmak ve literatür
ile karşılaştırmaktır.
Çalışmaya Ağustos 2017–Mart 2018 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Tıp
Fakültesi Radyoloji Anabilim dalı BT ünitesinde, 64 ve 384 (2x192) dedektörlü
BT cihazlarında düşük doz üriner sistem BT incelemesi elde olunan 398 erişkin
olgu dahil edildi.  Elde olunan görüntüler retrospektif olarak değerlendirildi.
Düşük doz üriner BT'de saptanan insidental patolojik bulgular,öncelikle ait
oldukları organlara göre ana gruplara ayrıldı. Daha sonra her organ için saptanan
insidental patolojik bulgular organlara göre alt gruplara ayrıldı ve istatistiksel dağılımları araştırıldı.
Çalışmaya 232'si erkek (% 58), 166'sı kadın (% 42) olmak üzere toplam 398
erişkin olgu dahil edilmiştir. Erkek/Kadın oranı 1.40'tır. Olguların yaş
ortalaması 47.56±14.79 bulunmuştur. Olguların yaşları 18-84 arasında
değişkenlik göstermektedir. 
Çalışmamızda incelediğimiz 398 olguda, en sık insidental patolojik bulgu
saptanan grup% 56'lık bir oranla kemik yapılardı. Bunu sırasıyla abdominal ana
vasküler yapılar (%30.9), iç genitaller (%22.4), karaciğer (%9), diğer grubunda
tanımlanan patolojik bulgular (%4.3), safra kesesi (%3.8), ince ve kalın barsaklar
(%3.3) ve mezenterik yapılar (%2.3) takip etmektedir.
	Son yıllarda kesitsel görüntüleme yöntemlerinin kullanım sıklığının
artması, bu incelemelerin ana hedefleriyle ilgisi olmayan ve insidental bulgular
adı verilen bulguların tespitini de belirgin oranda artırmıştır. Bu bulgulara
yaklaşım şekli, günümüzde tam olarak kesinlik kazanmamış olup, ek tetkiklerin
maliyetlerini ve hastaların maruz kaldığı riskleri azaltabilmek amacıyla bu alanda
bazı kılavuzlar yayınlanmaktadır. Literatürde düşük doz üriner sistem BT
incelemelerinde saptanan insidental bulguları değerlendiren bir kaynak
bulunmamaktadır. Bu açıdan çalışmamız, düşük radyasyon dozuyla
gerçekleştirilen BT incelemelerinde saptanabilecek insidental patolojik bulgular
hakkında veri sağlayarak bu alana katkıda bulunmaktadır.

Anahtar kelimeler: İnsidental bulgular, üriner sistem, düşük doz bilgisayarlı
tomografi

Abstract:
ASSESSMENT OF INCIDENTAL PATHOLOGICAL FINDINGS DETECTED IN LOW-DOSE CT FOR URINARY SYSTEM STUDİES

The aim of this thesis is to assess proportion, distrubution and properties of
incidental findings detected in low-dose CT for urinary system studies in adults
and to compare with literature. 
We retrospectively assessed incidental findings detected in low-dose CT
for urinary system studies of 398 adult patients admitted to Gazi University
depertment of radiology between August 2017-March 2018. Archive of our
radiology department and patient records which comprise 64 dedectors and 384
(2x192) dedectors CT studies have been used. Firstly, we groupped the incidental
findings according to the organs which they belong. After that we have created
some subgroups for these incidental findings and determined the frequencies of them.
232 male (%58) and 166 female (%42) patients were included to  that
study. Male/Female ratio was 1.40. Mean age of the patients was 47.56±14.79.
Patients' ages varies between 18-84.
We have detected incidental findings mostly in bony structures of
abdomen by %56 ratio. Bony structures were followed by abdominal main
vascular structures (%30.9), internal genital organs (%22.4), liver (%9), other
incidental findings (%4.3), gallbladder (%3.8), intestines (%3.3) and mesentery
(%2.3) respectively. 
As sectional imaging is being used more frequently last years, incidental
findings that are detected in these studies are also increasing. Approach to these
findings varies by physicians and their institutions. In order to decrease costs and
patient risks caused by  evaluation of these findings, some institutions create some
guidelines. There is not any study in current literature which is searching
incidental findings detected in low dose CT for urinary system studies. For this
reason, our study is contributing to literature related to incidental findings
detected in low radiation dose CT studies.

Keywords: Incidental findings, urinary system, low dose computed
tomography