Otizm Spektrum Bozukluğuna sahip olan bireylerin sosyal iletişim ile oyun becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between social communication and play skills of individuals with Autism Spectrum Disorder
Yazar: ÇAĞLA ŞEYMA ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. NERİMAN ARAL
İstanbul Okan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Otizm Spektrum Bozukluğu, sosyal etkileşime girebilme ve sosyal iletişim sürdürmede sınırlılıklar gösteren, kendini tekrar eden sınırlı ve takıntılı davranışlar ile karakterize edilmiş, yaşamın ilk üç yılında ortaya çıkan nörogelişimsel bir bozukluktur. Bu araştırmanın amacı; Otizm Spektrum Bozukluğuna sahip olan bireylerin sosyal iletişim becerileri ile oyun becerilerini bazı değişkenlere göre incelenmek ve sosyal iletişim becerileri ile oyun becerileri arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır.  
Bu araştırma İstanbul il merkezindeki özel eğitim merkezlerinde eğitim alan Otizm Spektrum Bozukluğu tanısına sahip çocukların ebeveynleri ile yürütülmüştür. Çalışmaya İstanbul'un Anadolu yakasında yaşayan, özel eğitim desteği alan ve Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanısına sahip olan, başka herhangi bir ek tanısı bulunmayan, çalışmaya gönüllü olarak katılan 40-70 aylık OSB olan çocuğa sahip toplam 53 ebeveyn dahil edilmiştir. Araştırmada, araştırmacı tarafından hazırlanan Genel Bilgi Formu, Sosyal İletişim Kontrol Listesi -Revize-Okul Öncesi Türkçe Versiyonu (SİLKOL-R-OTV) ve Penn Etkileşimli Akran Oyun Ölçeği Ebeveyn Formu (PIPPS-P) ölçekleri kullanılmıştır. Veriler hem yüz yüze görüşmeler yapılarak hem de çevrimiçi olarak toplanmıştır. 
Ebeveynlerin ölçme araçlarına vermiş oldukları cevapların normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek için normallik analizi yapılmış, verilerin normal dağılım göstermediği belirlenmiştir.  OSB olan bireylerin Sosyal İletişim Kontrol Listesi ve Penn Etkileşimli Akran Oyun Ölçeği ve alt boyutlarına ait ortalamaların bazı  
değişkenlere göre anlamlı derecede farklı olup olmadığı Mann Whitney U ve Kruskal Wallis test ile Sosyal İletişim Kontrol Listesi Ölçeği ile Penn Etkileşimli Akran Oyun Ölçeği alt boyutları arasındaki ilişki  ise Spearman korelasyon testi ile analiz edilmiştir. 
Araştırma sonucunda. OSB olan bireylerin sosyal iletişim ile oyun becerilerinin arasındaki ilişkinin kardeş sayısı, otizm derecesi, özel eğitim dışında farklı eğitim alma durumu, aile gelir durumu, anne ve baba öğrenin durumu, anne ve baba yaşı değişkenlerine göre anlamlı sonuçlar elde edilmiştir. Sosyal iletişim becerileri ile oyun becerileri arasındaki ilişkide; OSB olan bireylerin sosyal iletişim becerileri arttıkça oyun etkileşimleri artmakta olup oyundan kopma davranışlarında azalma gösterdiğine dair anlamlı sonuçlar elde edilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Otizm Spektrum Bozukluğu, sosyal iletişim becerileri, oyun becerileri

Abstract:
Autism Spectrum Disorder is a neurodevelopmental disorder that occurs in the first three years of life and is characterized by limited, repetitive and obsessive behaviors that show limitations in social interaction and maintaining social communication. The aim of this research is to examine the social interaction skills and play skills of individuals with Autism Spectrum Disorder according to some variables and to reveal the relationship between social communication skills and play skills.
This research was conducted with the parents of children diagnosed with Autism Spectrum Disorder who were educated in private education centers in the city center of Istanbul. A total of 53 parents of children with ASD aged 40-70 months who lived on the Anatolian side of Istanbul, received the service, had a diagnosis of Autism Spectrum Disorder (ASD), had no other additional diagnosis, and participated in the study voluntarily were included in the study. In the study, the General Information Form, Social Communication Checklist -Revised-Preschool Turkish Version (SİLKOL-R-OTV) and Penn Interactive Peer Play Scale Parent Form (PIPPS-P) scales prepared by the researcher were used. Data were collected both through face-to-face interviews and online.
Normality analysis was performed to determine whether the parents' answers to the measurement tools showed a normal distribution, and it was determined that the data did not show a normal distribution. Whether the averages of the Social Communication Checklist and Penn Interactive Peer Play Scale and sub-dimensions of individuals with ASD are significantly different according to some variables is determined by the Mann Whitney U and Kruskal Wallis test, and the relationship between the Social Communication Checklist Scale and the Penn Interactive Peer Play Scale sub-dimensions is determined by the Mann Whitney U and Kruskal Wallis test. Analyzed by Spearman correlation test.
As a result of the research, significant results were obtained for the relationship between social communication and play skills of individuals with ASD according to the variables of the number of siblings, degree of autism, receiving different education other than special education, family income status, education status of the mother and father, and age of the mother and father. In the relationship between social communication skills and game skills; As the social communication skills of individuals with ASD increase, their game interactions increase and significant results have been obtained indicating that their game withdrawal behaviour decreases.

Key Words: Autism Spectrum Disorder, social communication skills, play skills