Stokastik birim kök süreci üzerine bir araştırma: Teori ve uygulama
A Survey on stochastic unit root process: Theory and application
Yazar: YELİZ YALÇIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FERHAN ÇEVİK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Ekonometri = Econometrics ; Stokastik birim kök = Stochastic unit root ; Stokastik modeller = Stochastic models ; Zaman serileri = Time series ; İMKB = İstanbul Stock Exchange

Özet:
Uygulamalı ekonometrik çalışmaların birçoğunda, sürecin durağan olmadığı düşünülmekte ve bu süreç, birim kök içeren sabit katsayılı otoregresif modeller ile ifade edilmektedir. Ancak, makroekonomik ve finans serilerin çoğunda stokastik birim kökle karşılaşılmaktadır. Stokastik birim kök, serinin zaman içinde bazen durağan olmasına bazen de durağan olmamasına izin vermektedir. Birim kökün deterministik (sabit) olup olmadığının sınanmasında Leybourne, McCabe and Tremayne (1996) ve Leybourne, McCabe and Mills (1996) tarafından geliştirilen testler kullanılmaktadır. Stokastik birim köke sahip bir serinin sabit katsayılı otoregresif olarak modellenmesi istatistiksel olarak güvenilir olmayan sonuçları da beraberinde getirecektir. Ayrıca, bu şekilde yapılan öngörüler de sağlıklı olmayacaktır. Dolayısıyla böyle bir serinin değişen katsayılı modeller ile ifade edilmesi ve bu modelin uygun tahmin yöntemleri ile tahmin edilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada 7-Şubat 1986 ve 24 - Mayıs 2002 yılları arasında İMKB Ulusal 100 Endeksinin kapanış fiyatlarıyla haftalık değerlerinden oluşan 851 gözlem kullanılarak, İMKB' nin zayıf formda etkin olup olmadığı rasgele yürüyüş süreci ile test edilmiştir. Bu amaçla serinin birim kökünün deterministik olup olmadığı araştırılmış ve stokastik birim köke sahip olduğu görülen bu serinin birim kökü Kalman Filtre tahmin yöntemiyle her bir zaman noktası için tahmin edilmiştir. Başka bir ifadeyle İMKB nin zayıf etkin olduğu ve zayıf etkin olmadığı dönemler gösterilmiştir. 2002, 100 sayfa ANAHTAR KELİMELER : Stokastik Birim Kök, Kalman Filtre, İMKB' nin Zayıf Etkinliği

Abstract:
Much of applied econometric analysis is predicated on the assumption that the data series concerned are nonstationary and that they may be satisfactorily represented by a fixed-coefficient model that contains a unit root. However, various macroeconomic and financial series may include stochastic unit root. The process which has a stochastic unit root may be stationary for some periods and mildly explosive for others. Leybourne, McCabe and Tremayne (1996) and Leybourne, McCabe and Mills (1996) proposed a test to check whether a serie embodies a fixed or stochastic unit root. Modeling a serie with stochastic unit root as a fixed-coefficient autoregressive model may lead to results that are statistically undependable. Furthermore forecasts made under these conditions will also be undependable. Therefore, such a serie must be represented as a time varying coefficient model and must be estimated with an appropriate estimation method. In this study, data related to Istanbul Stock Exchange (ISE) national 100 Index closing values were initialized. The data covered the period from 7 February 1 986 to 24 May 2002, There were altogether 851 observation. The data is tested through Random Walk process see if it is efficient under weak form. For this purpose initially the serie is analyzed to determine whether the unit root is deterministic. The analysis indicated that the series embodies a stochastic unit root and hence Kalman Filter method is used to estimate unit root values each time period. In other words, period in which ISE is weak efficient. 2002, 100 Pages KEY WORDS: Stochastic Unit Root, Kalman Filter, ISE, Weakly Efficient Market Hypothesis