Üslûbu'l Kur'an açısından Tâhâ Sûresi'nin tahlîli
The analysis of the stylistic features of Surah Taha in terms of the style of Qur'an
Yazar: BİLAL UMAÇ
Danışman: PROF. DR. ÖMER KARA
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışmamızın temel amacı, Kur'an üslûbu çerçevesinde Tâhâ sûresi'nin üslûp yapısının tahlil edilmesi ve öne çıkan üslûp özelliklerinin dil ve belâgat uygulamaları çerçevesinde tespitinin yapılmasıdır. Bu minvalde öncelikle Tâhâ sûresi'nin anlamı, nüzul sebebi, kelime-harf sayısı, âyet fasılaları, ana konuları, genel muhtevası ile sûrenin fazileti hakkında rivayet edilen nakiller gibi konulardan oluşan kimlik analizi çalışmasıyla başlanmıştır.
Konumuz üslûp merkezli bir çalışma olması itibariyle üslûbun semantik alanı, stilistik (üslûpbilimi) yönü, edebiyat, dil ve belâgat gibi yakın ilişkili olduğu bilim dallarıyla anlam ilişkisi araştırılarak benzer ve farklı yönleri ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Aynı şekilde Tâhâ sûresinin üslûp özelliklerinin genel çerçevesinin çizilebilmesi için Kur'an'ın genel üslûp özelliklerinin ana hatlarıyla tespitinin yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda öncelikle Kur'an'ın üslûp haritasının temel yönleri ve öne çıkan üslûba ait önemli kavramlarının tespiti yapılarak her biri ayrı ayrı incelenmiştir. Bu şekilde elde edilen ve ulaşılabilen veriler, müşahhas örnekler, Tâhâ sûresi'nin üslûp özelliklerine yansıtılmaya çalışılmıştır. Özellikle belâgat ilminin usül ve kaidelerine bağlı kalınarak sûrenin hemen hemen tüm âyetlerinde bu kaideler uygulanmış, belagat ve fesahetin her yönüyle tezâhür ettiği lafız ve manadaki üslûba ait incelikler, en güzel örneklerle ortaya konulmasına gayret gösterilmiştir.

Abstract:
This study aims to analyze the stylistic structure of Surah Taha within the framework of the Qur'an style and to determine these prominent stylistic features within the framework of language and rhetoric practices. In this manner, firstly, the subjects such as the meaning of Surah Taha, the reason of descend, the number of word-letter, the verse breaks, the main subjects, the general content and the transferences which have been claimed about the virtue of the surah have been begun with the study of the identity analysis.
Due to being a style-centered study, the semantic field and stylictic aspect (stylistics) have been tried to introduce with similar and different aspects with the branches of sciences that are related such as literature, language and rhetoric.
Consisting of the general framework of stylistic features of Surah Taha necessitates to basically determine the general stylistic features of Qur'an. In this sense, firstly, the main aspects of style map of Qur'an and the important concepts that have the prominent style have been examined by being detected. The datas that are obtained and accessed in this way and concrete samples have been tried to be reflected the stylistic features of Surah Taha. Especially, the principles that are in almost all the verses of the surah have been fulfilled by being depended on the methods and the principles of rhetoric. It has been made an effort for the details that has the style in the wording and the meaning that manifest rhetoric and fluency in every aspect to present them with the best examples.