Erken dönem uyum bozucu şemalar ve duygusal zeka düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between early maladaptive schemas and emotional intelligence
Yazar: SÜMEYYE YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM NARTER
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel şemalar = Cognitive schemas ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Çoklu zeka = Multiple intelligence

Özet:
Bu çalışma, erken erişkin bireylerde duygusal zeka ve erken dönem uyumsuz şemalar arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamıştır. Araştırmada 137 katılımcıyla anket çalışması yürütülmüştür. Katılımcılara, demografik bilgi formu, Schutte Duygusal Zeka Ölçeği – Gözden Geçirilmiş Formu ve Young Şema Ölçeği – Kısa Formu uygulanmıştır. Çalışmada, duygusal zeka ve şema boyutlarının karşılaştırılması ve aralarındaki ilişki incelenmiştir.Araştırmada elde edilen bulgulara göre, cinsiyet ve medeni duruma göre katılımcıların duygusal zeka ve erken dönem uyumsuz şemaları anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. Duygusal zeka ve erken dönem uyumsuz şemalar arasındaki ilişki incelendiğinde, duygusal zeka ruh halinin düzenlenmesi ve duyguların değerlendirilmesi alt boyutları ile zedelenmiş otonomi ve kopukluk/reddedilmişlik şema alanları içerisindeki alt boyutlar ile negatif yönlü ve anlamlı ilişkili saptanmıştır. Yüksek standart, diğerleri yönelimlilik ve zedelenmiş sınırlar şema alanlarının duygusal zeka boyutlarıyla anlamlı ilişkili olmadığı saptanmıştır. Regresyon analizi bulgularına göre duygusal zeka boyutları, bağımlılık, terk edilme, kusurluluk duyguları bastırma şema boyutlarının anlamlı düzeyde yordanmaktadır. Anlamlı ilişki bulunan şema boyutlarından alınan puanların yüksek olması, duygusal zeka alt boyut puanlarının düşük oluşunu açıklamaktadır. Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda, erken dönem uyumsuz şemaların, duygusal zeka ile ilişkisi olması bakımından özellikle duygu düzenleme güçlükleri ve erken dönem yaşantıları ile ilgili olarak yapılan çalışmalarla tutarlı sonuçlar elde edildiği görülmektedir. İleri çalışmalarda, duygusal zekaya ilişkin farklı değişkenlerin dahil edilmesiyle çalışmanın tekrarlanabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Duygusal Zeka, Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Şemalar

Abstract:
This study aimed to investigate the relationship between emotional intelligence and early discordant schemas in early adult subjects. The survey was conducted with 137 participants. Demographic information form, Schutte Emotional Intelligence Scale - Revised Form and Young Schema Scale - Short Form were applied to the participants. In this study, the comparison of emotional intelligence and schema dimensions and their relationship were examined. According to the findings of the study, emotional intelligence and early maladaptive schemas of participants were found as significantly different in terms of gender and marital status. When the relationship between emotional intelligence and early maladaptive schemas was examined, it was found that emotional intelligence was negatively and significantly related to the mood regulation and evaluation of emotions and sub-dimensions within the areas of impaired autonomy and disconnection / rejection schema domains. It was found that the schema domains of high standard, others-directedness and impaired limits were not found as significantly correlated with dimensions of emotional intelligence. According to the findings of the regression analysis, emotional intelligence dimensions were significantly predicted by dependence, abandonment, imperfection, and emotional suppression schema dimensions. The higher scores obtained from the schema dimensions that have a meaningful relationship with emotional intelligence, significantly explained that the lower scores of emotional intelligence. In line with the findings of the study, it is seen that early maladaptive schemas are consistent with the studies conducted in relation to emotion regulation difficulties and early experiences in terms of their relationship with emotional intelligence. In further studies, it can be considered that the study can be repeated with the inclusion of different variables related to emotional intelligence.

Keywords: Emotional Intelligence, Early Maladaptive Schemas, Schema