Farklı spor branşlarındaki sporcuların duygusal zekâ ve liderlik davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analysis of the relationship between emotional intelligence and leadership behaviors in different sports branches
Yazar: AHMET ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. METİN KILIÇ
Düzce Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Spor = Sports
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Liderlik = Leadership ; Spor = Sports ; Spor branşları = Sport branches ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Bu araştırma, farklı spor branşlarındaki sporcuların duygusal zekâ ve liderlik davranışları arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmaya 5 takım sporu, 7 bireysel spor olmak üzere 12 değişik branştan 520 sporcu katılmıştır. Katılımcılara Bar-On tarafından geliştirilen ve Acar (2001) tarafından yeniden düzenlenen Likert tipi "Bar-On EQ-i Duygusal Zekâ Ölçeği", Bolman ve Terrence (1991) tarafından geliştirilen ve Dereli (2002) tarafından Türkçeye çevrilen "Liderlik Yönelim Ölçeği" ile "Kişisel Bilgi Formu" uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 24 programına aktarılarak betimsel istatistiklerinde frekans, yüzde analizi, aritmetik ortalama, standart sapma analiz edilmiştir. Araştırmada iki grup ortalamaları karşılaştırılırken Mann-Whitney U testi,  üç veya daha fazla grup karşılaştırmalarında Kruskal-Wallis testi kullanılmıştır. Üç veya daha fazla grup arasında bulunan anlamlı farklılıkları bulmak için Tukey Post Host istatistiklerinden faydalanılmıştır. Katılımcıların duygusal zekâ algısı ile alt faktörleri arasında pozitif yönlü orta düzeyde anlamlı ilişki, liderlik algısı ile alt faktörleri arasında pozitif yönlü zayıf düzeyde anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda katılımcıların duygusal zekâ algısı ile spor branşı değişkeni arasında anlamlı farklılıklar tespit edilmiş, takım sporuyla uğraşan sporcuların duygusal zekâ düzeylerinin bireysel sporlarla uğraşan sporculara göre yüksek olduğu görülmüştür. Liderlik algısına yönelik sonuçlarda ise insana yönelik liderlik tarzı puanlarının bireysel sporlarla uğraşan sporcularda yüksek olduğu görülürken; dönüşümsel liderlik tarzı puanlarının takım sporlarıyla uğraşan bireylerde daha yüksek olduğu görülmüştür. Katılımcıların duygusal zekâ algısına yönelik spor branşı seviyesi ile stres yönetimi boyutu arasında profesyonel sporcu puanlarının amatör sporcu puanlarına göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit edilmiştir. Kurulan tek yönlü regresyon modeline göre; duygusal zekânın liderlik üzerinde anlamlı bir ilişkisi olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar sözcükler: Amatör, Duygusal Zekâ, Liderlik, Profesyonel, Spor Branşı

Abstract:
This research aims to examine the relationship between emotional intelligence and leadership behaviors of athletes in different sports branches. 520 athletes from 12 different branches including 5 team sports and 7 individual sports participated in the study. Likert type "Bar-On EQ-i Emotional Intelligence Scale" developed by Bar-On and rearranged by Acar (2001), "Leadership Orientation Scale" developed by Bolman and Terrence (1991) and translated into Turkish by Dereli (2002). "Personal Information Form" was applied. The obtained data were transferred to SPSS 24 program and frequency, percentage analysis, arithmetic mean, standard deviation were analyzed in descriptive statistics. In the study, the Mann-Whitney U test was used when comparing the means of two groups, and the Kruskal-Wallis test was used in comparing three or more groups. Tukey Post Host statistics were used to find significant differences found between three or more groups. It was determined that there was a moderately positive relationship between the emotional intelligence perception of the participants and its sub-factors, and a weakly positive relationship between the perception of leadership and its sub-factors. As a result of the study, significant differences were found between the emotional intelligence perception of the participants and the sports branch variable, and it was observed that the emotional intelligence levels of the athletes engaged in team sports were higher than the athletes engaged in individual sports. As for the leadership perception results, it is seen that the leadership style scores for people are higher in the athletes engaged in individual sports; Transformational leadership style scores were found to be higher in individuals dealing with team sports. It was determined that between the sports branch level of emotional intelligence perception of the participants and the stress management dimension, the scores of professional athletes were significantly higher than the scores of amateur athletes. According to the one-way regression model established; It has been determined that emotional intelligence has a significant relationship on leadership.

 Keywords: Amateur, Emotional Intelligence, Leadership, Professional, Sports Branch