Türkiye'de geometrik düşünme üzerine yazılmış tez çalışmalarının incelenmesi
Review of thesis studies written on geometric thinking in Türkiye
Yazar: VELİ SARP
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ERTÜRK GEÇİCİ
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı Türkiye'de geometrik düşünmeyi konu alan yüksek lisans ve doktora tez çalışmalarının eğilimleri hakkında genel bir bilgi edinmektir. Çalışmada nitel araştırma kapsamında doküman incelemesi kullanılmıştır. Çalışmanın veri kaynaklarını Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi Veri Tabanında kayıtlı olan ve 2000-2023 yılları arasında Türkiye'de geometrik düşünme üzerine hazırlanan 126 tez çalışması oluşturmaktadır. Tezler hazırlanan tez inceleme formuna göre incelenmiştir. Araştırma verilerinin kodlanmasında Microsoft Excel programı kullanılarak frekans, yüzde gibi betimsel istatistiklerden yararlanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde ise betimsel analiz ve içerik analizi kullanılmıştır. Çalışma sonunda elde edilen bulgulara bakıldığında geometrik düşünme üzerine hazırlanan tezlerin büyük çoğunluğunda van Hiele geometrik düşünme teorisinin kullanıldığı görülmüştür. En çok araştırılan konu alanının başarı olduğu ortaya çıkmıştır. Çalışmaların ağırlıklı olarak yüksek lisans düzeyinde yapıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Tezlerin yıllara göre dağılımının düzenli bir şekilde olmasa da son yıllarda genel olarak artış gösterdiği belirlenmiştir. Çalışmaların yayım dillerinin ağırlıklı olarak Türkçe olduğu görülmüştür. En çok tez çalışmasının Dokuz Eylül Üniversitesinde ve çoğunlukla İlköğretim Ana Bilim Dalında hazırlandığı ortaya çıkmıştır. Tez yazarlarının genel olarak kadın yazarlardan oluştuğu görülmüştür. Çalışmalara en fazla Doçent Doktor unvanlı öğretim üyelerinin danışmanlık yaptığı sonucuna ulaşılmıştır. Yüksek lisans düzeyinde tez çalışmalarında nicel, doktora düzeyinde tez çalışmalarında ise karma araştırma yönteminin daha fazla kullanıldığı görülmüştür. Tezlerde en fazla deneysel ve yarı deneysel desen kullanılmıştır. Ortaokul öğrencileri ile daha fazla sayıda çalışma yürütülmüştür. Küçük örneklem gruplarıyla yapılan çalışmaların ağırlıklı olduğu ve en fazla 0-100 aralığındaki gruplarla çalışmalar yapıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Veri toplama aracı olarak sıklıkla testlerin kullanıldığı görülmüştür. Tezlerde verilerin analizinde ise en çok nicel veri analiz türlerinden t testinin kullanıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar kelime temalarının dağılımında tezlerde en çok van Hiele kodunun kullanıldığı görülmüştür. Tezlerin sonuçlarına göre ise farklı öğrenme ortamlarının öğrencilerin geometrik düşünme düzeylerini ve zihnin geometrik alışkanlıklarını artırmada etkili olduğu görülmüştür. Araştırma sonucunda ortaya konulan sonuçların geometrik düşünme ile ilgili çalışma yapacak olan araştırmacılara yol göstereceği ve özellikle farklı geometrik düşünme teorileri ile yapılacak çalışmaların artmasının alanyazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
This study aims to obtain general information about the trends of master's and doctoral thesis studies on geometric thinking in Türkiye. In the study, document review was used within the scope of qualitative research. The data sources of the study consist of 126 thesis registered in the National Thesis Center Database of the Council of Higher Education and prepared on geometric thinking in Türkiye between 2000 and 2023. Thesis were examined according to the prepared thesis examination form. Microsoft Excel program was used to code the research data and descriptive statistics such as frequency and percentage were used. Descriptive analysis and content analysis were used to analyze the data obtained. When the findings obtained at the end of the study were examined, it was seen that the van Hiele theory of geometric thinking was used in the majority of thesis prepared on geometric thinking. It turns out that the most researched subject area is success. It was concluded that the studies were mainly carried out at the master's level. It has been determined that the distribution of thesis over the years has generally increased in recent years, although not regularly. It was observed that the publication languages of the studies were predominantly Turkish. It was revealed that most thesis studies were prepared at Dokuz Eylül University and mostly in the Department of Primary Education. It has been observed that thesis writers generally consist of women writers. It was concluded that faculty members with the title of Associate Professor Doctors mostly advised the studies. It has been observed that quantitative research methods are used more in master's level thesis studies, and mixed research methods are used more in doctoral thesis studies. Experimental and quasi-experimental designs were mostly used in thesis. More studies have been conducted with secondary school students. It was concluded that studies conducted with small sample groups were predominant and studies were conducted with groups in the range of 0-100 at most. It has been observed that tests are frequently used as data collection tools. It was concluded that the t-test, one of the types of quantitative data analysis, was most frequently used in the analysis of data in thesis. In the distribution of keyword themes, it was seen that the van Hiele code was used most in thesis. According to the results of the thesis, it has been seen that different learning environments are effective in increasing students' geometric thinking levels and geometric habits of the mind. It is thought that the results of the research will guide researchers who will study geometric thinking and that the increase in studies on different geometric thinking theories will contribute to the literature.