Tıpta uzmanlık öğrencilerinin sabahçıl-akşamcıl sirkadiyen ritim durumu ve depresyon ile ilişkisi
The status of morningness-eveneningness in circadian rhythms of resident physicians and its relationship with depression
Yazar: ALİ KARA
Danışman: DR. ÖZGE TUNCER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Bozyaka Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Depresyon = Depression ; Kronotip = Chronotype ; Sirkadiyen ritim = Circadian rhythm ; Tıp eğitimi = Education-medical ; Öğrenciler-tıp = Students-medical ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Amaç: İnsanlar biyolojik ve davranışsal açıdan sabahçıl ve akşamcıl şeklinde farklı sirkadiyen ritimlere sahiptirler. Psikiyatrik bozuklukların sirkadiyen ritim durumuyla ilişkili olduğu düşünülmektedir. Biz bu çalışmamızda tıpta uzmanlık öğrencilerinin sabahçıl-akşamcıl sirkadiyen ritim durumunu tespit etmeyi ve depresyon ile ilişkisini araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde eğitimine devam etmekte olan dahil edilme kriterlerini karşılayan 200 tıpta uzmanlık öğrencisi ile yapılmıştır. Katılımcılara 54 soruluk bir anket uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler IBM SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 22.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Demografik Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı İstatistiksel testler (Ortalama, Frekans, Ortanca, Minimum, Maksimum, Standart deviasyon) uygulanmıştır. Gruplar arasındaki farklar incelenirken normal dağılım gösteren niteliksel veriler için One-Way Anova testi kullanılmıştır. Homojen dağılım gösterenlerde Tukey, homojen dağılım göstermeyenlerde Games-Howell testi uygulanmıştır. Kategorize verilerin karşılaştırılmasında ise pearson Ki-Kare testi kullanılmıştır. P<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmamıza toplam 200 tıpta uzmanlık öğrencisi katılmıştır. Katılan hekimlerin ortalama yaşı 29,23 olarak tespit edilmiştir. Çalışmamıza 114 (%57) kadın, 86 (%43) erkek tıpta uzmanlık öğrencisi katılmıştır. Katılanların 121'i (%60,5) biriyle yaşamaktadır. Kronik hastalığı bulunan 20 (%10) kişi, sürekli ilaç kullanan 18 (%9) kişi bulunmaktadır. Katılımcılardan 73 (%36,5) kişi fiziksel olarak aktif olmadığını belirtmiştir. Hiç sigara kullanmayan 136 (%68) kişi vardır. Katılımcılardan 61 (%30,5) kişi hiç alkol kullanmadığını belirtmiştir. Toplam kahve tüketim ortalaması 2,13 bardak, çay tüketim ortalaması 2,71 bardak olarak tespit edilmiştir. Çalışmamıza 136 (%68) kişi dahili branştan, 60 (%30) kişi cerrahi branştan ve 4 (%2) kişi temel tıptan katılmıştır. Hiç nöbet tutmayan 39 (%19,5) kişi, 1-3 nöbet tutan 26 (%13) kişi, 4-6 nöbet tutan 72 (%36) kişi, 7 veya daha fazla nöbet tutan 63 (%31,5) kişi vardır.
Toplam 200 katılımcıdan %19'u (n=38) sabahçıl, %54,5'i (n=109) ara, %26,5'u (n=53) akşamcıl kronotipe sahiptir. Erkekler kadınlara göre daha akşamcıldır. Sabahçıl bireyler akşamcıllara kıyasla fiziksel olarak daha aktiftir. Akşamcıllar daha fazla sigara ve alkol kullanmaktadır. Ayrıca akşamcıllarda kahve tüketimi daha fazladır. Nöbet sayısının fazla olması akşamcıllıkla ilişkili bulunmuştur. Ayrıca çalışmamıza katılanlara Beck Depresyon Ölçeği uygulanmış ve 144 (%72) kişi "depresyon yok" olarak değerlendirilmiştir. Kronotip ile depresyon arasındaki ilişki incelenmiş ve akşamcıllarda daha yüksek depresyon skorlarına rastlanmıştır.
Sonuç: Çalışmamızda değerlendirilen tıpta uzmanlık öğrencilerinde toplum geneline bakıldığında akşamcıllık oranlarının daha fazla olduğu görülmüştür. Akşamcıl kronotipe sahip olmak bazı olumsuzlukları beraberinde getirmektedir. Bu nedenle toplum sigara, alkol, fiziksel aktivite gibi sağlığı olumsuz etkileyen davranışların ve çeşitli fiziksel ve ruhsal hastalıkların ilişkili olduğu kronotip konusunda bilinçlendirilebilir.
Anahtar Kelimeler: Depresyon, Kronotip, Tıpta uzmanlık öğrencisi

Abstract:
Aims: In terms of biological and behavioral aspects, humans have different circadian rhythms that are associated with morningness-eveningness. Psychiatric disorders are thought to be linked to circadian rhythms. In this study, we aimed to study the resident physicians' circadian rhythms and to investigate the relationship between disruptions to circadian rhythm and mental health.
Materials and Methods: Our study was carried out on a group of 200 resident physicians who work at Izmir Bozyaka Egitim ve Arastırma Hastanesi, Saglık Bilimleri Universitesi. Participants were asked to fill out 54 questions questionnaire. The data obtained from the study were analyzed using IBM SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 22.0 program. Descriptive statistics (mean, frequency, median, minimum, maximum, standard deviation) including demographic characteristics of participants were provided. One-Way Anova test was used for qualitative data showing normal distribution. Tukey was used for homogeneous distribution and Games-Howell test was used for non-homogeneous distribution. Pearson chi-square test was used to compare categorized data. P <0.05 was considered statistically significant.
Results: A group of 200 resident physicians participated in our study. The mean age of the participants was 29.23. 114 (57%) female and 86 (43%) male resident physicians participated in the study. 121 (60.5%) surveyed resident physicians live with someone. There are 20 (10%) participants with chronic disease and 18 (9%) participants taking medication on a regular basis. 73 participants (36.5%) stated that they are not physically active. 136 (68%) of the participants never smoked. 61 (30.5%) of the participants stated that they don't drink any alcohol. The average coffee consumption is 2.13 cups and the average tea consumption is 2.71 cups. 136 (68%) participants are from an internal specialty, 60 (30%) participants are from a surgical specialty and 4 (2%) participants are in the basic medical sciences. 39 (19.5%) participants don't work night shifts, 26 (13%) participants work 1-3 night shifts per month, 72 (36%) participants work 4-6 night shifts per month, 63 (31.5%) participants work 7 or more night shifts per month.
Of 200 surveyed resident physicians, 19% (n=38) have a morning chronotype, 54.5% (n=109) have an intermediate chronotype and 26.5% (n=53) have an evening chronotype. Men displayed eveningness significantly more than women. The morning types are more physically active than the evening types. Evening types consume more alcohol and cigarettes. Besides, total coffee consumption of evening types is higher than morning types' coffee consumption. Higher number of night shifts has been associated with eveningness. Furthermore, Beck Depression Inventory was used to evaluate the depression of the study participants. 144 (72%) participants were identified with "no depression". A relationship between chronotype and depression was examined; eveningness was associated with depression.
Conclusion: Our study shows that resident physicians are more likely to be an evening chronotype compared to the general population. There are negative health consequences of being an evening chronotype. For this reason, the society should be made aware of the physical and mental health impacts associated with each chronotype, specifically evening chronotype which we found has been linked to increased cigarette and alcohol consumption and decreased physical activity.
Keywords: Chronotype, Depression, Resident Physicians