Ürolojik kanserli hastalarda psikolojik dayanıklılığın yorgunluk ve yaşam kalitesi ile ilişkisinin belirlenmesi
Determining the relationship of psychological resilience with fatigue and quality of life in patients with urological cancer
Yazar: RAMAZAN SAKARYA
Danışman: PROF. DR. MERYEM YILMAZ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Perioperatif dönem = Perioperative period ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yorgunluk = Fatigue ; Ürogenital neoplazmlar = Urogenital neoplasms ; Ürolojik hastalıklar = Urologic diseases

Özet:
Bu araştırma, ürolojik kanserli hastalarda psikolojik dayanıklılığın, yorgunluk ve yaşam kalitesi ile ilişkisini belirlemek amacı ile yürütüldü. Araştırma prospektif, tanımlayıcı tipte ve ilişkisel bir çalışmadır. Araştırma örneklemini 148 hasta oluşturdu. Veriler; anket formu, Connor-Davidson Psikolojik Sağlamlık Ölçeği Kısa Formu (CDPSÖKF), FACIT-F (Functional Assessment of Chronic Illness Therapy-Fatigue) ve FACT-G (Functional Assessment of Cancer Therapy-General) ölçeği kullanılarak hasta odasında yüz yüze görüşme yöntemi ile toplandı. Veriler, IBM SPSS 22.0 paket programı ile tanımlayıcı testler (sayı, yüzde değeri, ortalama, standart sapma, medyan, minimum ve maksimum değerler), Kolmogorov-Smirnov testi, Wilcoxon işaretli sıralar testi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi, Bonferroni düzeltmeli Mann Whitney U post-hoc testi ve Spearman korelasyon analizi kullanılarak değerlendirildi. Araştırmada, ameliyat öncesine göre sonrasında FACIT-F, CDPSÖKF ve FACT-G toplam puanlarının anlamlı düzeyde azaldığı belirlendi (p<0.05). Ameliyat öncesi ve sonrası; CDPSÖKF toplam puanı, FACIT-F toplam puanı ile orta düzeyde ve FACT-G toplam puanı ile yüksek düzeyde anlamlı ve pozitif yönlü ilişkili olduğu saptandı (p<0.05). Ameliyat öncesi ve sonrası, FACIT-F ile FACT-G toplam puanı arasında yüksek düzeyde, pozitif yönlü ve anlamlı ilişki olduğu belirlendi (p<0.05). Sonuç olarak, ameliyat öncesi ve sonrası dönemde psikolojik dayanıklılık, yorgunluk ile orta düzeyde ve yaşam kalitesi ile yüksek düzeyde ilişkili olduğu; her iki dönemde yorgunluk ile yaşam kalitesinin yüksek düzeyde ilişkili olduğu saptandı. Anahtar Kelimeler: Ürolojik kanserler, cerrahi tedavi, psikolojik dayanıklılık, yorgunluk, yaşam kalitesi, hemşirelik

Abstract:
This research is conducted in order to determine the relationship of psychological resilience with fatigue and quality of life in patients with urological cancer. The research is a prospective, descriptive and relational study. The research sample is made up of 148 patients. The data is collected using the questionnaire form, Connor-Davidson Psychological Resilience Scale Short Form, FACIT-F (Functional Assessment of Chronic Illness Therapy-Fatigue) and FACT-G (Functional Assessment of Cancer Therapy-General) scale by face-to-face interview method in the patient room. The data are evaluated by IBM SPSS 22.0 package program using descriptive tests (number, percentage, value, mean, standard deviation, median, minimum and maximum values), Kolmogorov-Smirnov test, Wilcoxon signed rank test, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis test, Bonferroni corrected Mann Whitney U post-hoc test and Spearman correlation analysis. In the research, it is determined that the total scores of FACIT-F, Connor-Davidson Psychological Resilience Scale Short Form and FACT-G decreased significantly after the surgery compared to before (p<0.05). Before and after surgery; Psychological Resilience Scale Short Form total score are found to be significantly and positively related to FACIT-F total score at a moderate level and FACT-G total score at a high level (p<0.05). It is found that there is a high level, positive and significant relationship between the total score of FACIT-F and FACT-G before and after surgery (p<0.05). As a result, it is found that psychological resilience is associated with moderate level fatigue and high level quality of life in the preoperative and postoperative periods also, fatigue and quality of life are associated with a high level in both periods. Key Words: Urological cancers, surgical treatment, psychological resilience, fatigue, quality of life, nursing