İnfertilitenin yaşam kalitesi ve evlilik uyumu üzerine etkisi
Effects of infertility on quality of life and marital adjustment
Yazar: GÜLİZ ONAT BAYRAM
Danışman: PROF. DR. NEZİHE KIZILKAYA BEJİ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Kısırlık = Infertility ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
İnfertilitenin yaşam kalitesi ve evlilik uyumu üzerine etkilerini belirlemek amacıyla planlanan çalışma, ?yöntem çeşitleme-methodological triangulation? metodunun kullanıldığı bir olgu-kontrol çalışmasıdır. İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Reproduktif Endokrinoloji ve İnfertilite Anabilim Dalı'nda (İÜ İTF REİ AD) tedavi gören, 58 primer infertil çift olgu grubuna, İÜ Kadın ve Çocuk Sağlığı Eğitim ve Araştırma Birimi'ne başvuran 51 sağlıklı çift ise kontrol grubuna dahil edilmiştir. Araştırmanın kantitatif olan kısmında katılımcılara ?tanıtıcı bilgi formu?, ?Türkçe Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği?Kısa Form? (TDSÖYKÖ-KF), ?Çift Uyum Ölçeği? (ÇUÖ) yüzyüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Çalışmanın kalitatif bölümünde ise; İÜ İTF REİ AD'nda tedavi görerek çocuk sahibi olmuş 16 kişi ile yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak, derinlemesine bireysel görüşme yapılmıştır.Araştırmanın kantitatif bulgularında; araştırma ve kontrol grubunda her iki cinste de evlilik uyumlarının yüksek olduğu, gruplar arasında anlamlı farklılık olmadığı belirlenmiştir. Araştırma grubundaki çiftlerin TDSÖYKÖ-KF tüm alt alan puanlarının ve ÇUÖ puanlarından; çift uyumu ve sevgi gösterme puanlarının kontrol grubundan anlamlı derecede yüksek olduğu, katılımcıların TDSÖYKÖ-KF puanlarının artması halinde ÇUÖ puanlarının da arttığı görülmüştür.Kalitatif veriler doğrultusunda; infertilite tedavisiyle çocuk sahibi olan kişilerde; yaşam kalitesi alanlarından ruhsal sağlık olumlu yönde etkilenirken, doğumdan sonraki ilk iki yılda bedensel ve cinsel sağlık, sosyal alan ve iş yaşamının olumsuz yönde etkilendiği belirlenmiştir.Sonuç olarak infertil çiftlerde yaşam kalitesi ve evlilik uyumunun kontrol grubundan daha yüksek olduğu, cinsiyetlerarası farklılığın olmadığı belirlenmiştir. Kalitatif veriler sonucunda ise; infertil çiftlerde genel yaşam kalitesinin bozulduğu ancak evlilik bağlarının çocuk sahibi olmadan öncekine kıyasla güçlendiği belirlenmiştir.

Abstract:
This study was planned to investigate infertility?s quality of life and marital adjustment effects. It was a case-control study which used methodological triangulation. 58 primary infertile couples were included for the case group who were treated in the Istanbul University Istanbul Medical School (IU IMS) Reproductive Endocrinology and Infertility Department (REID). 51 healthy couples were included for the control group from the IU IMS Women and Child Health Education and Research Department. For the quantitative section; ?informative form?, ?World Health Organisation Quality Of Life Instrument-Bref?(WHOQOL-BREF-TR) and ?Dyadic Adjustment Scale? (DAS) were administered by the researcher face-to-face. For the qualitative section, 16 people were chosen who have children before had treated (as a result of the treatment) in the IU IMS REID. In-depth interviews were conducted with these people by using semi-structured form.In the quantitative findings, it was found that women and men in the case and control groups have high level of marital adjustment, no significant differences in two groups for DAS cut off score. Case group?s WHOQOL-BREF-TR all sub-dimension scores; DAS ?dyadic consensus? and ?affectional expression? scores were higher than the control?s. There was an increase in quality of life scores among men and women due to the positive effect of marital adjustment in two groups.In the qualitative findings, it was found that mental health was positively affected in people who have a child as a result of the infertility treatment. On the other hand, physical, sexual health, social and work lives were negatively affected especially during the first two years after delivery.In conclusion, it was found that, quality of life and marital adjustment were higher in case group compared to control group, and there was no difference between genders. On the other hand, according to the qualitative findings, it was determined that, while general quality of life was deteriorated, the marital relationship strengthened with having a child compared to childless period among people who have experienced infertility.