Obsesif kompulsif bozuklukta dürtüsellik ve inflamatuar belirteçler
Impulsivity and inflammatory markers in obsessive-compulsive disorder
Yazar: ESRA AKBAŞ
Danışman: PROF. DR. EVRİM ÖZKORUMAK KARAGÜZEL
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Dürtüsel davranış = Impulsive behavior ; Dürtüsellik = Impulsivity ; Obsessif davranış = Obsessive behavior ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Amaç: Dürtüsellik birbirinden farklı nöropsikolojik ve nörobiyolojik süreçlerle şekillenen çok boyutlu bir yapıdır. Obsesif kompulsif bozukluk (OKB) hastalarında dürtüselliğin varlığı, hastalığın yönetimi, tedavi seçimi, uzun dönemde sonuçlarının değerlendirilmesi açısından önemlidir. Bu çalışmada OKB'de dürtüselliğin alt boyutlarının değerlendirilmesi ve inflamatuar süreçlerin  OKB'de görülen dürtüsellik ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmaya Ağustos 2021 – Mayıs 2022 tarihleri arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Tıp Fakültesi Psikiyatri Polikliniğine ayaktan başvuran, DSM-5 tanı ölçütlerine göre OKB tanısı konulan hastalardan çalışmaya katılmayı kabul eden, uygunluk ölçütlerini karşılayan 40 hasta alınmıştır. Bu hastalarla cinsiyet, yaş ve eğitim düzeyi açısından eşleşmiş 40 sağlıklı gönüllü kontrol grubu olarak çalışmaya dahil edilmiştir. Dürtüsellik Barratt Dürtüsellik Ölçeği (BDÖ), UPPS Dürtüsel Davranış Ölçeği (UPPS) ile özbildirimle, Yap/yapma Testi (YYT), Iowa Kumar Testi (IKT), Balon Analog Risk Testi (BART) uygulanarak nöropsikolojik testler ile değerlendirilmiştir. Hasta ve sağlıklı gönüllü grubundan alınan kan örnekleri santrifüj edilerek serumda ELİSA yöntemi ile CRP, TNF-alfa, IL-1β ve IL-6 düzeyleri çalışılmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda OKB grubunun BDÖ dikkat ve UPPS sıkışıklık boyutlarında kontrol grubundan daha dürtüsel olduğu gösterilmiştir. Nöropsikolojik testlerde gruplar arasında farklılık saptanmamıştır. OKB hastalarında belirti şiddeti ile UPPS-sıkışıklık ve UPPS-toplam puanları arasında pozitif yönde orta düzeyde bir ilişki saptanmıştır. OKB belirti şiddeti ile IKT arasında ilişki saptanmazken, YYT'de yanıt inhibisyonunda yetersizliği yansıtan yapma hedefine yanlışlıkla yanıt verme sayısı ve BART'da risk alma davranışını yansıtan toplam pompalama, toplam patlama ve mavi balon düzeltilmiş pompalama sayısı arasında pozitif ilişki saptanmıştır. İnflamatuar belirteçler değerlendirildiğinde CRP, TNF-α, IL-1β ve IL-6 düzeylerinin OKB grubunda kontrol grubundan anlamlı ölçüde yüksek olduğu saptanmıştır. OKB hastalarında CRP ve TNF-α düzeyi ile YBOKÖ genel şiddet puanı arasında negatif yönde orta düzeyde ilişki saptanmıştır. OKB hastalarında ayrıca TNF-α düzeyi ile BDÖ-plan yapmama, BDÖ-dikkat ve UPPS-toplam puanları arasında negatif yönde; IL-6 düzeyi ile, UPPS-sebatsızlık puanı arasında negatif yönde orta düzeyde ilişki saptanmıştır. İnflamatuar belirteçler ile davranışsal testler arasında ilişki saptanmamıştır.
Sonuç: Çalışmamızda OKB hastalarında özellikle dikkat ve sıkışıklık dürtüsellik boyutlarında yükseklik saptanmış, ayrıca OKB belirti şiddeti arttıkça risk alma eğiliminin ve motor dürtüselliğin göstergesi olan yanıt inhibisyonunda yetersizliğin arttığı gösterilmiştir. İnflamasyon ile OKB belirti şiddeti ve dürtüsellik boyutları arasında ilişki bulunmuştur. Ancak OKB'deki dürtüsellik boyutlarının daha fazla araştırılması, ayrıca OKB ve dürtüselliğin ortak nörobiyolojik yollarında inflamasyonun etkisinin ileri çalışmalarda incelenmesi gerekmektedir.


Anahtar Kelimeler: Obsesif kompulsif bozukluk, dürtüsellik, inflamasyon.

Abstract:
Objective: Impulsivity is a multidimensional structure shaped by different neuropsychological and neurobiological processes. The presence of impulsivity in patients with obsessive compulsive disorder (OCD) is important for the management of the disease, choice of treatment, and evaluation of long-term results. In this study, it was aimed to evaluate the sub-dimensions of impulsivity in OCD and to investigate the relationship between inflammatory processes and impulsivity in OCD.
Methods: Forty patients who admitted to the Karadeniz Technical University (KTU) Faculty of Medicine Psychiatry Outpatient Clinic between August 2021 and May 2022 and were diagnosed with OCD according to the DSM-5 diagnostic criteria, accepted to participate in the study and met the eligibility criteria were included in the study. Forty healthy volunteers matched with these patients in terms of gender, age and education level were included in the study as a control group.  Impulsivity was evaluated with self-report scales and neuropsychological tasks: Barratt Impulsivity Scale (BIS), UPPS Impulsive Behaviour Scale (UPPS), Go/no-go Task, Iowa Gambling Task (IGT), Balloon Analogue Risk Task (BART). Blood samples taken from the patient and healthy volunteer groups were centrifuged and CRP, TNF-alpha, IL-1β and IL-6 levels were studied in serum by ELISA method.
Results: In our study, it was shown that the OCD group was more impulsive than the control group in the dimensions of BDI attention and UPPS urgency. There was no difference between the groups in neuropsychological tasks. A moderate positive correlation was found between symptom severity and UPPS-urgency and UPPS-total scores in OCD patients. While no relationship was found between OCD symptom severity and IGT, a positive correlation was found between the comission errors, which reflects inadequate response inhibition in YYT, and the number of total pumping, total burst, and blue balloon corrected pumping, reflecting risk-taking behavior in BART. CRP, TNF-α, IL-1β and IL-6 levels were found to be significantly higher in the OCD group than in the control group. A moderate negative correlation was found between CRP and TNF-α levels and Y-BOCS general severity score in OCD patients. In OCD patients, there was also a negative correlation between TNF-α level and BDI-non planning, BDI-attention and UPPS-total scores; There was a moderate negative correlation between IL-6 level and UPPS-perseverance score. No relationship was found between inflammatory markers and behavioral tests.
Conclusion: In our study, especially in OCD patients, it was determined that the dimensions of attention and urgency impulsivity were increased, and it was also shown that as the severity of OCD symptoms increased, inadequate response inhibition and risk-taking behavior increased. A relationship was found between inflammation and OCD symptom severity and impulsivity dimensions. However, further research on the dimensions of impulsivity in OCD, as well as the effect of inflammation on the common neurobiological pathways of OCD and impulsivity, should be examined in further studies.


Key Words: Obsessive compulsive disorder, impulsivity, inflammation.