Psikiyatri kliniklerinde çalışan hemşirelerin alkol ve madde bağımlılığına yönelik tutumlarının incelenmesi
Investigations of attitudes towards alcohol and substance addiction of the nurses working at psychiatric wards
Yazar: FEYZANUR KARADAĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELÇİN BABAOĞLU
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry ; Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism
Dizin: Alkol bağımlılığı = Alcohol dependents ; Alkolizm = Alcoholism ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Psikiyatri klinikleri = Psychiatry clinics ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing

Özet:
Bu çalışma, psikiyatri kliniklerinde çalışan hemşirelerin alkol ve madde bağımlılığı ile ilgili tutumları incelemek amacıyla yapılmıştır. 
       Tanımlayıcı nitelikte yapılan araştırmanın örneklemini Türkiye' de psikiyatri kliniklerinde çalışan 103 hemşire oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak; "Hemşireleri Tanıtıcı Özellik Formu" ve "Bağımlılık ile İlgili İnanışlar Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, SPSS 26.0 paket programı kullanılmış, katılımcıların demografik özellikleri ve ölçeklerden elde edilen veriler ile ilgili çözümlemeler için Student-T testi, Anova Testi,  LSD testi ve Pearson Çarpım Moment Korelasyon analizi kullanılmıştır.
       Analiz sonuçlarına göre hemşirelerin bağımlılık ile ilgili inanışlar ölçeği  alt boyutlarının en yüksek puan ortalamasının "Uzmanlara Güven" ve "Kronik Hasta" alt boyutlarından aldıkları ve en düşük alt boyut puan ortalamasını ise "Genetik Yatkınlık" alt boyutundan aldıkları tespit edilmiştir. Bağımlılık ile İlgili İnanışlar Ölçeği alt boyutlarından "İyileşme Sorumluluğu", "Baş Etme" ve "Ahlaki Zayıflık" alt boyutlarının cinsiyete göre, kadınlar lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. Medeni durumuna göre ise ölçeğin "Kronik Hasta", "İyileşme Sorumluluğu" , "Baş Etme" ve "Ahlaki Zayıflık" alt boyutlarında bekâr hemşireler lehine ve istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. Hemşirelerin aile de veya yakınlarında bağımlı birey olma değişkenine göre ise ölçeğin "İyileşme Sorumluluğu" alt boyutunda, ailesinde veya yakınlarında bağımlı birey olan hemşireler lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. 
       Araştırma sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda hemşirelerin bağımlılıklara karşı olumlu tutum geliştirilmesine yönelik programlar düzenlenmesi önerilmiştir. 


Anahtar Kelimeler: Alkol, Bağımlılık, Madde, Tutum, Psikiyatri Hemşiresi.

Abstract:
This study was conducted to examine the attitudes of nurses working in psychiatry clinics about substance addiction. The sample of the descriptive study consisted of 103 nurses working in psychiatry clinics in Turkey. As a data collection tool; "Nurses Descriptive Feature Form" and "Addiction Belief Scale" were used. In the evaluation of the data, SPSS 26.0 package program was used, and Student's T-Test, Anova test, post hoc LSD test and Pearson Product Moment Correlation were used for the analysis of the demographic characteristics of the participants and the data obtained from the scales.
       According to the results of the analysis, it was determined that the nurses got the highest average score of the sub-dimensions of the sub-dimensions of the addiction-related beliefs from the sub-dimensions of "Reliance on experts" and "chronic disease", and the lowest average of the sub-dimensions was obtained from the sub-dimension of "Genetic basis". A statistically significant difference was found in favor of women in the sub-dimensions of the addiction beliefs scale, "responsibility for recovery", "coping" and "moral weakness" sub-dimensions according to gender. According to marital status, it was determined that there was a statistically significant difference in favor of single nurses in the sub-dimensions of "chronic disease", "responsibility for recovery", "coping" and "moral weakness". A significant difference was found in favor of nurses who are dependent individuals in their families or close relatives in the sub-dimension of "responsibility for recovery" according to the variable of nurses being dependent individuals in the family or their relatives. 
       In line with the findings obtained as a result of the research, it has been suggested to organize programs to develop nurses' positive attitudes towards addictions.

Keywords: Addiction, Alcohol, Attitude, Psychiatric Nursing, Substance