Multiple miyelom tanılı hastalarda tedavideki yeni yaklaşımlar sonrası yaşam kalitesinin qly-30 ve myc-20 kriterlerine göre değerlendirilmesi
Evaluation of quality of life in patients with multiple myeloma according to qly-30 and myc-20 criteria after new approaches in treatment
Yazar: BURAK SONBAHAR
Danışman: DOÇ. DR. HAKKI ONUR KIRKIZLAR
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Hematoloji = Hematology

Özet:
Bu çalışmada; multiple miyelom tanılı hastaların güncel tedavi yaklaşımları sonrası artan sağkalım süreleri ile birlikte genel hayat kalitelerinin de arttığını gözlemledik. Multiple miyelom hastalarının klinik değerlendirmelerinde yaşam kalitesi ölçeklerinin kullanımının önemini vurgulamak istedik.
Bu çalışma Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Hematoloji Bilim Dalı'nda 2021-2023 yılları arasında multiple miyelom tanısı alan ve sonrasında takip edilmekte olan 57 hastanın Avrupa Kanser Araştırma ve Tedavi Organizasyonu Hayat Kalitesi Anketi (EORTC QLQ-C30) ile EORTC miyelom modülü (EORTC QLQ-MY20) ölçekleri kullanılarak tanı anı ve sonraki 6.aydaki durumları değerlendirildi. 6 hastada (%10,5) 6. ay dolmadan exitus olması sebebiyle 6. ay anketi tamamlanamamıştır. Hastaların klinik özellikleri, laboratuvar verileri, performans skorları, genetik verileri, tedavileri ve tedavi yanıtları kaydedildi.
Genel sağlık durumlarını değerlendirmek ve performans durumlarını ölçmek amaçlı uygulanmış olan ölçeklerin puanları ile EORTC QLQ-C30 anketinin alt boyut puanları arasındaki ilişki incelendiğinde; genel hayat kalitesi puanları ile ECOG, CIRS-G ve R-MCI ölçek puanları arasında ters yönlü, Karnofsky puanları ile aynı yönlü farklı düzeylerde anlamlı korelasyon saptanmışken, Charlson skoru ile istatiksel olarak anlamlı korelasyon izlenmemiştir. Bu durum bize performans skalalarının klinik pratikte kullanımının genel hayat kalitesi hakkında bir ön fikir vereceğini düşündürmektedir. 
Çalışma popülasyonuna tanı anında ve tanıdan sonraki 6. ayda uygulanmış olan EORTC QLQ-C30 anketi alt boyut puanlarının dağılımları ve fark analizleri incelendiğinde 6. ay sonunda fiziksel fonksiyon, rol fonksiyonu, bulantı kusma, finansal durum ve genel hayat kalitesi alt boyut puanlarında istatiksel olarak anlamlı artış izlenmişken, iştahsızlık, kabızlık, halsizlik ve ağrı alt boyut puanlarında anlamlı bir düşüş izlenmiştir.  
Çalışma popülasyonuna tanı anında ve tanıdan sonraki 6. ayda uygulanmış olan EORTC QLQ-MY20 anketi alt boyut puanlarının dağılımları ve fark analizleri incelendiğinde 6. ay sonunda hastalık yan etkileri alt boyut puanları anlamlı olarak artmışken, hastalık semptomları alt boyut puanları anlamlı olarak düşmüştür.

Abstract:
In this study, we observed that the overall quality of life of patients diagnosed with multiple myeloma increased with improving survival times after current treatment approaches. We wanted to emphasise the importance of the use of quality of life scales in the clinical evaluation of multiple myeloma patients.
In this study, 57 patients who were diagnosed with multiple myeloma between 2021 and 2023 in Trakya University Faculty of Medicine, Department of Internal Medicine, Division of Hematology, were evaluated at the time of diagnosis and 6 months after diagnosis using the European Organisation for Research and Treatment of Cancer Quality of Life Questionnaire (EORTC QLQ-C30) and EORTC myeloma module (EORTC QLQ-MY20) scales. In 6 patients (10.5%), the 6th month questionnaire could not be completed due to exitus before the 6th month. Clinical characteristics, laboratory data, performance scores, genetic data, treatments and treatment responses were recorded.
When the relationship between the scores of the scales applied to evaluate the general health status and performance status and the sub-dimension scores of the EORTC QLQ-C30 questionnaire was analysed, it was found that there was a significant inverse correlation between the general quality of life scores and ECOG, CIRS-G and R-MCI scale scores and a significant correlation at different levels in the same direction with Karnofsky scores, while no statistically significant correlation was observed with the Charlson score. This suggests that the use of performance scales in clinical practice will give us a preliminary idea about the general quality of life. 
When the distributions and difference analyses of the sub-dimension scores of the EORTC QLQ-C30 questionnaire administered to the study population at the time of diagnosis and at 6 months after diagnosis were examined, a statistically significant increase was observed in the physical function, role function, nausea and vomiting, financial status and general quality of life sub-dimension scores at the end of the 6th month, while a significant decrease was observed in the anorexia, constipation, fatigue and pain sub-dimension scores.  
When the distributions and difference analyses of the sub-dimension scores of the EORTC QLQ-MY20 questionnaire administered to the study population at the time of diagnosis and at the 6th month after the diagnosis were examined, the disease side effects sub-dimension scores increased significantly at the end of the 6th month, while the disease symptoms sub-dimension scores decreased significantly.