Fen bilgisi öğretmen adaylarının farklı öğretim yöntemleriyle bilimin doğasının öğrenimi ve öğretimi hakkındaki gelişimleri
Development  of  pre-service science teachers'  learning and 
teaching of nature of science with different teaching methods
Yazar: SEDA ÇAVUŞ GÜNGÖREN
Danışman: PROF. DR. ERGİN HAMZAOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bağlam temelli yaklaşım = Context based approach ; Bilimin doğası = Nature of science ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Yapılandırmacı öğretim yöntemi = Constructivist teaching method ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışma, fen bilgisi öğretmen adaylarının 'Ortak Bilgi Yapılandırma Modeli  (OBYM)' 
ve 'Bağlam Temelli Öğretim (BTÖ)' yöntemleriyle bilimin doğasının öğrenimi ve öğretimi 
hakkındaki gelişimlerini incelemeyi  amaçlamıştır. Araştırmaya üniversite 3. sınıf öğrencisi 
41 öğretmen adayı katılmıştır. Bu 41  kişilik katılımcılar iki sınıf halindedir ve bu sınıflara 
farklı öğretim yöntemleri uygulanmıştır. Bilimin Doğası ve Bilim Tarihi dersi kapsamında 
bir akademik dönem boyunca süren bu araştırmaya, araştırmacı ile birlikte bilimin doğası 
konusunda uzman olan dersin yürütücüsü de gözlemci olarak katılmıştır. Bu doğrultuda, 
dersin yürütücüsü öncelikle  her  iki gruba bilimin doğası görüşlerini geliştirmek için 
doğrudan-derin düşündürücü  yaklaşımı esas alan etkinlikler uygulamıştır. Daha sonra 
araştırmacı öğretmen adaylarına bilimin doğası öğretiminin önemi, öğretim programındaki 
yeri,  OBYM,  BTÖ  hakkında eğitim vermiştir. Ayrıca bu iki öğretim yöntemiyle bilimin 
doğasının ders içeriğine nasıl  bütünleştirileceği  hakkında örnek uygulamalar yaptırmıştır. 
Bu eğitim sürecinde öğretmen adaylarından veri kaynağı olarak da kullanılan günlükler 
yazmaları ve ders planı hazırlamaları istenmiştir. Bu ders planları daha sonra  mikro-öğretimler yapılarak sınıf içerisinde paylaşılmış ve araştırmacıyla birlikte yer alan 
gözlemci tarafından değerlendirilmiştir. Ders planı hazırlama sürecinde araştırmacı mentor 
olarak öğretmen adaylarına yardımcı olmuştur ve planları kontrol ederek dönütler 
vermiştir. Günlük ve ders planlarının dışında, Bilimin Doğası Hakkında Görüşler Anketi-Form C (Lederman vd., 2002), bilimin doğası öğretimi hakkındaki açık uçlu sorular, yarı 
yapılandırılmış görüşmeler ve video kaydı yoluyla da veri toplanmıştır. Araştırma 
sonuçları öğretmen adaylarının bilimin doğası görüşlerinde pozitif bir gelişme olduğunu 
göstermiştir. Ayrıca bilimin doğası içeriğinin öğretimi, bilimin doğası öğretiminin 
kazandırdıkları, bilimin doğası öğretiminin içeriği konularındaki  bilgilerinin  arttığı 
belirlenmiştir. Yapılan uygulamanın öğretmen adaylarının  bilimin doğası ile ilgili ders 
planlama becerilerine olumlu katkıları olduğunu belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to develop pre-service science teachers' knowledge about nature of 
science (NOS) and teaching  NOS  with 'Common Knowledge Construction Model 
(CKCM)' and 'Context-Based Teaching (CBT)' methods. The participants of the study 
were 41 pre-service teachers which were at their 3rd year of the university. These 41 
participants were studied two different class and different teaching methods were applied 
to these classes. This study had proceeding through one academic-semester within the 
scope of 'The Nature of Science and History of Science' lesson. The lecturer of the lesson 
also participated in the study as an observer who was an expert on NOS. In this respect, the 
lecturer applied the activities based on explicit-reflective approach to both groups to 
enhance their views of NOS. Then, the  researcher  made instruction to the participants 
about the importance of NOS,  the status in the teaching program, 'CKCM', 'CBT'. Beside 
this, with these two teaching methods, the  researcher  has done case studies on how to 
integrate NOS into the  course content. In this educational process, it has been requested 
from pre-service teachers to write daily reflection papers and to prepare  lesson plans as 
data sources. Then, these lesson plans were shared in the classroom by making micro-teachings and evaluated by both researcher and lecturer. In the process of preparing lesson 
plans, the researcher has helped participants as mentor and also has given feedback by 
controlling these plans. Apart from these daily reflection papers and daily lesson plans, the 
data was collected through Views of Nature of Science Form C (VNOS-C) (Lederman et 
al., 2002), open-ended questions about teaching NOS, semi-structured interviews and 
video-recording. The results of the research showed a positive development in pre-service 
teachers' views of NOS. In addition; it was determined that the  knowledge  about the 
teaching of NOS content, value of teaching NOS and the content of NOS teaching 
increased. It was also determined that the intervention had positive contributions to pre-service teachers' lesson planning skills related to NOS.