Transsefenoidal hipofiz adenomu cerrahisinde nöronavigasyon kullanılmasının postoperatif rezidual adenom hacmi ve rnfl değişikliği üzerine etkisinin araştırılması
The role of navigation-assisted surgery on the postoperative residual adenoma volume and rnfl changes following transsphenoidal surgery for pituitary adenomas
Yazar: OKAN SALİH
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT ÖZDEMİR ; PROF. DR. AYHAN KANAT
Sağlık Bakanlığı / Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery

Özet:
Amaç: Kompresif hipofiz adenomları yaygın olmasına rağmen görme alanı 
anormalliklerinin patogenezi belirsizliğini koruyor. Bu tümörlerde transsfenoidal mikroskopik 
cerrahi yapılırken bazen intraoperatif navigasyon kullanılması gerekebilir. Ancak bu 
prosedürün visual sonuçları nasıl etkileyeceği tam belli değildir. Bu çalışmanın amacı, 
transsfenoidal hipofiz adenomu ameliyatı sırasında kullanılan navigasyonun reziduel tumor 
dokusu ve görsel sonuçlar üzerindeki etkisini araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Transsfenoidal mikroskobik cerrahi geçiren 27 (yirmi yedi) hipofiz 
adenomu hastasında retrospektif bir analiz yapıldı. Hastalar navigasyon kullanılan ve 
kullanılmayan olarak iki gruba ayrıldı. Total rezeksiyon oranı, rezidüel hacim, görsel sonuçlar 
ve komplikasyonlar arasında karşılaştırmalar yapıldı. 
Bulgular: İntraoperatif multimodal navigasyonun kullanılmadığı standart grupta (Grup 
1) ameliyat öncesi ortalama tümör çapı 4,84±1,24 cm olan 17 (%63) hasta vardı; navigasyon 
kullanılan grupta ise ameliyat öncesi ortalama tümör çapı 8,91±1,18 cm olan 10 (%37) hasta 
vardı. Her iki grubun ameliyat öncesi hacimleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark 
gözlenmedi (p>0,05), ancak ameliyat sonrası hacimler Grup 2'de (navigasyon destekli grup) 
daha azdı, fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,05). Cinsiyet ve yaş farklılıkları istatistiksel 
olarak anlamlı değildi (p<0.05). Her iki grupta da transsfenoidal cerrahi gerçekleştirildi.
Navigasyon destekli olmayan grupta (Grup 1) rezidüel hacim 3,06±0,78 cm3 idi ve bu, 
navigasyon grubundan (1,12±0,26 cm3, P=0,031<0,05) anlamlı derecede daha yüksekti.
Sonuç: Tüm hastaların ameliyat öncesi ve sonrası RNFL değerleri istatistiksel 
anlamlılık açısından görüntülendi. Bu çalışma, intraoperatif navigasyon ve mikroskop 
entegrasyonunun, navigasyon kullanılmayan hasta grubuna göre daha iyi bir hacim azaltımı 
açısından çok faydalı olduğunu göstermektedir. Transsfenoidal hipofiz cerrahisi sırasında 
navigasyon cihazı kullanımının hassasiyeti ve güvenliği arttırdığını, ancak RNFL değişiklikleri 
üzerinde herhangi bir etkisi olmadığını göstermektedir. Navigasyon destekli cerrahiyle başarılı 
bir dekompresyonun RNFL kalınlığı ile görme iyileşmesi arasındaki ilişkinin değişebileceği ve 
görme alanındaki anomalilerin subtotal rezeksiyon ile açıklanabileceği öne sürülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Navigasyon yardımlı transsfenoidal cerrahi, RNFL değişiklikleri, 
hipofiz adenomu

Abstract:
Aim: Despite being prevalent in compressive pituitary adenoma, the pathogenesis of 
visual field abnormalities remains unclear. During transsphenoidal surgery for pituitary 
adenoma, intraoperative navigation is sometimes employed. It's unclear how this procedure
affects the visual results, though. The purpose of this study is to investigate the effect of using 
navigation-assisted transsphenoidal surgery for pituitary adenoma on the resudial volume and 
visual outcome. 
Methods: A retrospective analysis was conducted on 27 (twenty-seven) consecutive 
pituitary adenoma patients who had transsphenoidal microscopic surgery. The patients were 
divided into two group as non navigation assisted group, and Group 2 (navigation assisted. 
Comparisons were made between the total resection rate, residual volume, visual results, and 
complications. 
Results: There were 17 (63%) patients in the standard group (Group 1) in which 
intraoperative multimodal navigation was not used, with a preoperative mean tumor diameter 
of 4.84±1.24 cms; meanwhile, there were 10 (37%) patients in the navigation group, in which 
navigation was used, with a preoperative mean tumor diameter of 8.91±1.18 cms. No statistical 
significance was observed between preoperative volume of both groups (p>0.05), but the
postoperative volumes were lesser in Group 2 (navigation assisted Group), the difference was 
statistically significant (p<0.05.) Gender and ages differences were not statistically significant. 
(p<0.05) Transsphenoidal surgery was achieved in both groups. The residual volume was 
3.06±0.78 cm3 in the Non Navigation assisted group (Group 1) which was significantly greater 
than that in the navigation group (1.12±0.26 cm3, P=0.031<0.05). 
Conclusion: This study shows that intraoperative navigation and integration of a 
microscope are very beneficial for a better volume reduction than navigation-not used patient 
Group, but navigation-assisted surgery has not affected the RNLF changes, In all patients' 
preoperative and postoperative RNLF values were displayed for statistical significance. This 
study indicates the use of a navigation device during transsphenoidal pituitary surgery enhances 
precision, safety, but no effect on RNLF changes. İt was suggested that if the chiasm is 
successfully decompressed by navigation-assisted transsphenoidal surgery, the relationship 
between RNFL thickness and visual recovery may alter, and any residual anomalies in the 
visual field may be explained by partial resection.
Key-words: navigation-assisted transsphenoidal surgery, residual volume, RNLF 
changes, pituitary adenoma