Tokat ve yöresinde patates (Solanum tuberosum L. ) yetiştirilen alanlarda sorun olan yabancı otlar ve farklı dönemlerde yabancı otların yok edilmesi ile kritik periyodun belirlenmesi
Weeds species which are problem in potato (Solanum tuberosum L. ) grown fields in Tokat province and determination of the critical period with destroying weeds in different periods
Yazar: AYŞİN BİLGİLİ
Danışman: DOÇ. DR. İZZET KADIOĞLU
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Metribuzin = Metribuzin ; Patates = Potato ; Yabancı otlar = Weeds

Özet:
ÖZET TOKAT VE YÖRESİNDE PATATES ( Solarmm tuberosum L.)YETİŞTTRILEN ALANLARDA SORUN OLAN YABANCI OTLAR VE FARKLI DÖNEMLERDE Y ABANCI OTLARIN YOK EDİLMESİ İLE KRİTİK PERİYODUN BELİRLENMESİ Ayşin BİLGİLİ Gaziosmanpaşa Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bitki Koruma Âna Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi 2003, 96 sayfa Danışman : Doç. Dr. İzzet KADÎOĞLU Jüri : Prof. Dr. Zeki ÖZER Jüri : Prof. Dr. Nezihi UYGUR Jüri : Doç. Dr. İzzet KADÎOĞLU Jüri : Yrd. Doç. Dr. Yusuf YANAR Jüri : Yrd. Doç. Dr. Naif GEBOLOĞLU Tokat ve yöresinde patates dikim alanlarında sorun olan yabancı otlatın ve bunların patateslerle rekabet halinde oldukları kritik dönemlerin belirlenmesi amacıyla 2001 yılı vejetasyon döneminde sürveyîer yapılmış ve uygulanan farklı savaş yöntemlerinin verime olan etkisini belirlemek amacıyla da Gaziosmanpaşa Üniversitesi Araştırma Çiftliğinde tarla denemesi kurulmuş ve aşağıdaki sonuçlar bulunmuştur. 1. Tokat ve yöresinde yapılan sürveyîer sonucunda patates dikim alanlarında 25 familyaya ait 60 yabancı ot türü saptanmıştır. 2. Tokat'ın Merkez, Artova, Erbaa, Niksar ve Pazar ilçelerinde tarlaların % 50'sinin üzerindeki yabancı ot tür sayısı 16 olarak bulunmuştur. Buna göre en fazla görülen yabancı otlar Solanımı nigrum L. (7.59 bitki/m2), Chenopocüum album L. (6.23 bitki/m2), Convolvulus arvensis L. (5.92 bitki/m2), Galium aparine L. (5.57 bitki/m2), Lolium perenne L. (5.42 bitki/m2) veAmaranthushybridus L. (4.28 bitki/m2) olarak belirlenmiştir. 3. Rekabet denemesi Tokat yöresi alüviyal toprak grubunda, Marfona patates çeşidinde, Cirsium arvense (L.) Scop., Dactylis glomerata L., C. arvensis ve C. album 'un bakim olduğu bir yabancı ot örtüsünde açılmış ve patatesler dikimden itibaren gelişme periyodu içinde 10, 20, 30, 40, 80 gün (hasat) otlu ve otsuz tutulmuşlardır. Böylece, en fazla ürün elde edilmesi için gerekli otsuz kalma periyodu ve yabancı otların ürünü etkilemeden patateslerle ne kadar süre beraber kalabilecekleri saptanmıştır. Ayrıca "otlu-otsuz gün periyottan ile bitki boyu, ana dal sayısı, yumru çapı ve verim "arasındaki uyum da (korrelasyon) araştırılmıştır. Bu çalışmada ortaya çıkan sonuçlara göre, 2001 yılındaki m2'de ortalama 86.58 adet yabancı ot bulunan denemede, yabancı otlarla mücadelede kritiku periyodun, çıkıştan sonraki 10-40. günler arasında olduğu bulunmuştur. Dolayısıyla patatesin çıkışından itibaren, bu sûreler dışında yapılan mücadelenin verim artışı açısından önemli etkisinin olmayacağı belirlenmiştir. 4. Herbisitin etkinliği bakımından Metribuzin (Sencor W.P) 75 gr/da uygulaması yapılan parsellerde Portulaca oleracea L.'ya % 91.66 ve Seteria viridis (L.) P.B., Sinapis arvensis L., A. hybridus ile C. album" a. % 91.60 oranında etkili olmuştur. Metribuzin + 1 çapa uygulaması yapılan parsellerde Anagallis arvensis L., Heliotropium europaeum L., Vaccaria pyramidata, Xanthium spinosum, X. strumarium ve S. arvensis's % 100 oranında etkili olurken, Metribuzin + 2 Çapa uygulaması bu yabancı otlara ilaveten Avena sterilis ve Veronica hederifolia yabancı otlarına da % 100 oranında etkili bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Patates, Yabancı Otlar, Kritik Periyot, Metribuzin.

Abstract:
m ABSTRACT WEEDS SPECIES WHICH ARE PROBLEM IN POTATO {Solunum tuberosum L.) GROWN FIELDS IN TOKAT PROVINCE AND DETERMINATION OF THE CRITICAL PERIOD WITH DESTROYING WEEDS IN DDJFERENT PERIODS. Ayşisı BİLGİLİ Gaziosmanpaşa University Graduate School of Natural and Applied Science Department of Plant Protection Master Thesis 2003, 96 page Supervisor : Doç. Dr. İzzet KADIOGLU Jury : Prof. Dr. Zeki ÖZER Jury : Prof. Dr. Nezihi UYGUR Jury : Doç.Dr. İzzet KADIO?LU Jury : Yrd. Doç. Dr. Yusuf YANAR Jury : Yrd. Doç. Dr. Naif GEBOLO?LU Weed surveys were carried out in potato growing areas of Tokat province during the vegetation period of 2001. In order to determine the effect of different weed control methods on the yield, field experiments were conducted in the Research Center of Gaziosmanpaşa University. The results can be summarised as follows. 1. As a result of the surveys, total of 60 weed species belonging to the 25 families were determined. 2. Sixteen weed species having more than 50 % of intensity were determined in central district and districts of Artova, Erbaa, Niksar and Pazar. According to these results, the most prevalent weed species are; Salonum nigrum L. (7,59 plant/m2), Chenopodium album L. ( 6.23 plant/m2 ), Convolvulus arvensis L. (5, 92 plant/m2), Galium aparine L. (5.57 plant/m2), Lolium perenne L. (5.42 plant/m2) and Amaranthus hybridus L. (4.28 plant/m2 ). 3. Determination of the critical period of competition between weeds and potato (Marphona variety) for 10, 20, 30, 40, 80 days (harvest) was studied in alluvial soils, in area where Cirsium arvense (L.) Scop., Dactylis glomerata L., C. arvensis and C. album common, during the period between growing and planting. So, the weedless period, neccesary for the highest yield, and also how much time the weeds can compete with potato without affecting the potato production were determined. Based on the results of this research in the 2001 growing period, the critical period determined as 10-40 days after emergency in fields with 86,58 weeds per m~. Hence, it was determined that after emergence any weed control program to be done except for these periods may not effect the yield. 4. In respect of the herbicide effectiveness, Metribuzin (Sencor W.P) at 75 g/da had a effect of %91,66 Portulaca oleracea L and % 91,60 on Seteria viridis (L.) P.B, Sinapis arvensis L and A. hybridus ile C. album, respectively. While Metribuzin + 1 hoeing applied inIV potato plots had a effect of 100 % on Anagallis arvensis L, Heliotropium europaeum L, Vaccaria pyramidata, Xanthium spinosum, X strurnarium and S. arvensis, Metribozin + 2 hoeing had effect of 100 % on Avena sterilis and Veronica kederifolia. Key Words: Potato, Weeds, Critical Period, Metribuzin.