Spontan subaraknoid kanamalı hastaların kan parametreleri ile mortalite arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi /
Yazar: BURAK KÜÇÜKKARA
Danışman: PROF. DR. LATİF DURAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine ; Nöroşirürji = Neurosurgery

Özet:
Spontan subaraknoid kanama (SAK), mortalite ve morbiditesi yüksek nörolojik ve nöroşirujik bir acil durumdur. Bu çalışmada, acil servise başvuran spontan SAK hastalarının demografik özellikleri ve kan parametreleri ile mortalite arasındaki ilişkiyi saptamak amaçlanmaktadır. Araştırma, kesitsel tipte bir araştırmadır. Örneklem Büyüklüğü G Power protokolü %95 güven aralığı, %95 test güc, w=0,15 etki büyüklüğü ile çalışmaya dahil edilmesi gereken vaka sayısı 567'dir. Bu çalışmaya 01.01.2009-31.12.2021 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Erişkin Acil Servisi'nde spontan SAK tanısı almış 18 yaş ve üzeri 603 hastanın tamamı dahil edilmiştir ve dosyaları geriye dönük olarak incelenmiştir. Sonuç durumunun (taburculuk/exitus) tek değişkenli analizlerde incelenmesi sırasında yerine göre Ki-Kare, Fisher, Mann Whitney U testleri kullanılmıştır. Çok değişkenli analizde, önceki analizlerde belirlenen olası faktörler kullanılarak mortalite durumunu öngörmedeki bağımsız prediktörler lojistik regresyon analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. İstatistik anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Spontan SAK hastalarının dörtte üçü taburcu edilirken dörtte birinin durumu mortalite ile sonuçlanmıştır. Ek hastalığı ve hipertansiyon hastalığı olan hastalarda mortalite varlığı daha sık görülmüştür. Hastaya uygulanan tedaviler arasında mortalite bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. İleri yaş, hemoglobin düşüklüğü, düşük GKS puanı ve cerrahi tedavi uygulanmış olması SAK hastalarında mortalite açısından risk faktörü olarak saptanmıştır. Acil servislere başvuran SAK hastalarında bu risk faktörlerine dikkat edilmeli ve hastalar bu açılardan değerlendirilmelidir.

Abstract:
Spontaneous subarachnoid hemorrhage (SAH) is a neurological emergency with high mortality and morbidity. This study aims to determine the relationship between the demographic characteristics and blood parameters of patients with spontaneous SAH presenting to the emergency department and mortality. The research is a cross-sectional study. The Sample Size Calculation was determined to be 567 cases that need to be included in the study with a 95% confidence interval, 95% test power, and effect size w=0.15 according to the G Power protocol. All 603 patients aged 18 and over who were diagnosed with spontaneous SAH in the Adult Emergency Department of Ondokuz Mayis Univercity Faculty of Medicine between 01.01.2009 and 31.12.2021 were included in this study, and their files were retrospectively reviewed. During the examination of the outcome status (discharge/exitus) in univariate analyzes, Chi-square, Fisher, Mann Whitney U tests were used as appropriate. In multivariate analysis, independent predictors of mortality were evaluated using logistic regression analysis, using the possible factors determined in previous analyzes to predict mortality status. The statistical significance level was accepted as p<0.05. While three-quarters of patients with spontaneous SAH were discharged, one-quarter of them resulted in mortality. The presence of mortality was more common in patients with comorbidities and hypertension. There was a statistically significant difference in mortality among the procedures applied to the patient. Advanced age, low hemoglobin, low GCS score, and the application of surgical procedures were determined as risk factors for mortality in patients with SAH. Attention should be paid to these risk factors in patients with SAH presenting to emergency departments, and patients should be evaluated in these aspects.