Türkiye'de evde yaşlı bakımı ve kurumda yaşlı bakımının maliyet-etkinlik analizi
Cost-effectiveness comparison of elder care at home and elder care in institution in Turkey
Yazar: MÜZEYYEN ÇİĞDEM AKBAŞ METİN
Danışman: PROF. DR. İSMAİL TUFAN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gerontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ekonomi = Economics ; Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Evde bakım hizmetleri = Home care services ; Gerontoloji = Gerontology ; Kurum bakımı = Institional care ; Maliyet = Cost ; Maliyet analizi = Cost analysis ; Toplam maliyet = Total cost ; Yaşlı hizmet merkezi = Elderly services centre ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılar evi = Aged home ; Yaşlılar için sağlık hizmetleri = Health services for the aged

Özet:
Yaşlılık ve yaşlanma üzerine ülkemizde var olan literatüre göz atıldığında farklı alanlarda yapılmış çalışmalara rastlamak mümkündür. Tez çalışmasını hazırlama aşamasında yapılan araştırmalar sonucunda bugüne kadar gero-iktisat alanında, özellikle yaşlı bakım maliyeti odaklı bir çalışmaya rastlanamamıştır. Bu nedenle bu çalışma, alanda atılan ilk adım olarak önemli addedilebilir. Çalışmanın amacı gelecekte bu alanda yapılacak yeni araştırmalara ışık tutabilmektir. 
Çalışma iki farklı araştırma ve analizi içermektedir. Tezin hazırlık aşamasında ortaya atılan "Ülkemizde evde ve kurumda yaşlı bakımının maliyeti nedir? Bu iki bakım türünün maliyet ve etkinlik açısından kıyaslandığında hangisi daha verimlidir?" sorularının cevabına ulaşabilmek için, zaman zaman iktisadi beklentileri ve varsayımları devreye sokarak ülkemizin yaşlı bakım hizmet sektöründeki genel maliyet çerçevesi çizilmeye gayret edilmiştir. Yapılan literatür araştırması ve incelenen resmi rakamlar Türkiye'de kurumsal yaşlı bakımının var olan kapasite imkanlarına karşı, arz fazlalığı göstermekte olması ve detaylı bilgiye ulaşabilme güçlüğü ikinci bir ampirik araştırmanın yapılmasına yönlendirmiştir. Öyle ki, ülkemizde bakıma muhtaç yaşlılarımızın büyük çoğunluğu resmi bakım hizmetlerinden faydalanamamaktadır. Bu durumun ailelerin tercihi mi, bakım kurumlarının hizmet kalitesinin bir sonucu mu, yoksa ekonomik sıkıntı içerisinde olan yaşlı nüfusun kıt kaynaklarını kurumsal bakım hizmetine harcayamaması mı olduğu gibi soruları cevaplamak amacıyla Antalya ilinde faaliyet gösteren 50 bakımevi yöneticisi veya sorumlusu ile yüz yüze mülakat yöntemiyle bir anket çalışması yapılmıştır. Hane halkı üyelerinin bakıma muhtaç yaşlılarının bakım hizmeti tercihlerini belirleyebilmek amacıyla ise yaşlısına evde bakım veren 50 hane halkı üyesi ile bir başka anket çalışması yapılmıştır. Çalışmanın gerontoloji biliminin interdisipliner yapısına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.



Anahtar Kelimeler: Gerontoloji, Yaşlı, Bakım, Evde Bakım, Kurumda Bakım, Maliyet, Gero-Ekonomi.

Abstract:
It is possible to meet literature on different subjects about old age and aging in our country. Among the literature review of this thesis, it could not be encountered to a research on gero-economics especially on cost-effectiveness of elder care services. Therefore, this study would be taken as pioneer in the field of gero-economics in Turkey and the aim of the research is being a guide for the comers'.
This study includes two different researches and analyzes. The questions addressed; what is the total amount of cost of elder care in Turkey? And what is the cost effectiveness of elder care at home and at institution? In order to answer these questions economic estimation and expectation methods were utilized and it was afforded to draw a general cost picture of elder care services in Turkey. Because of the inadequate information and data on elder care services in Turkey (especially care at home), a second research was made. The aim for conducting this research was to take some clues about the preferences of families (50 family members) and services of institutions (50 care home) that are offered. It is known that the results of this research could not be generalized since the total number of participants cannot represent the population. So, the results of this second area search should be evaluated specific to the conditions of the research. It is assumed that this research will be an additive one for the interdisciplinary structure of gerontology science.



Keywords: Gerontology, Elder, Care, Care At Home, Institutional Care Services, Cost, Gero-Economy.