Örgüt kültürü tiplerinin örgütsel vatandaşlık düzeyine etkisi
The effect of organizational culture types on the level of organizational citizenship
Yazar: ÖZLEM YURDUSEVEN ŞEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ANIL SAYİNER
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmada esas olarak örgüt kültürü tipleri ile örgütsel vatandaşlık düzeyi arasındaki ilişki araştırılmıştır. Ayrıca demografik değişkenler ile örgüt kültürü ve örgütsel vatandaşlık arasındaki ilişkiler de araştırma kapsamında incelenmiştir.
Çalışmada örgüt kültürü tipleri olarak adokrasi kültürü, klan kültürü, hiyerarşi kültürü ve pazar kültürü, örgütsel vatandaşlık boyutları olarak ise centilmenlik, dürüstlük, fedakârlık, nezaket ve sivil erdem boyutları incelenmiştir. 
Analizler sonucunda; genel örgüt kültürü, adokrasi ve klan kültürü ile örgütsel vatandaşlık davranışı ve tüm alt boyutları arasında pozitif ve orta düzeyde ilişki tespit edilmiş iken, bununla beraber hiyerarşi kültürü ve pazar kültürü ile örgütsel vatandaşlık davranışı ve alt boyutları arasında yine pozitif ama zayıf düzeyde ilişki tespit edilmiştir.
Demografik değişkenlerden eğitim düzeyi, her iki ana değişken ile ilişkili olup, yaş, mevcut çalışılan işletmedeki kıdem ve toplam iş kıdemi ile pazar kültürü arasında ilişki tespit edilmiştir. Buna karşın cinsiyet ve medeni durum ile örgüt kültürü ve örgütsel vatandaşlık arasında ise ilişki tespit edilememiştir. 
Sonuç olarak örgütsel vatandaşlık ve alt boyutları ile ilgili yapılacak akademik çalışmalarda ve iş hayatında bu alan ile ilgili yürütülecek faaliyetlerde; örgüt kültürü ve alt boyutlarının örgütsel vatandaşlık davranışına olan etkisi ve eğitim durumu başta olmak üzere demografik değişkenlerin örgütsel vatandaşlık davranışı ile olan ilişkisi dikkate alınmalıdır.

Abstract:
In this study, the relationship between organizational culture types and organizational citizenship level was mainly investigated. In addition, the relationships between demographic variables, organizational culture and organizational citizenship were also examined within the scope of the research. Adhocracy culture, clan culture, hierarchy culture and market culture were examined as organizational culture types, and sportsmanship, honesty, sacrifice, courtesy and civic virtue were examined as organizational citizenship dimensions in scope of study. 
As a result of the analysis; While a positive and moderate relationship was determined between general organizational culture, adocracy and clan culture and organizational citizenship behavior and all its sub-dimensions, a positive but weak relationship was also determined between hierarchy culture and market culture and organizational citizenship behavior and its sub-dimensions. Education level, one of the demographic variables, is related to both main variables, and a relationship has been determined between age, seniority in the current company and total job seniority and market culture. On the other hand, no relationship could be determined between gender and marital status and organizational culture and organizational citizenship.
In conclusion, in academic studies on organizational citizenship and its sub-dimensions and in activities related to this field in business life; the impact of organizational culture and its sub-dimensions on organizational citizenship behavior and the relationship of demographic variables, especially educational status, with organizational citizenship behavior should be taken into consideration.