Avrupa Birliği'nin iklim değişikliği bağlamında Arktik Bölgesi politikası
European Union's Arctic Region policy in the context of climate change
Yazar: ERALP CEMAL PASİN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE GÜLCE UYGUN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
İklim değişikliği sonucu yaşanan gelişmeler, Arktik Bölgesi'nin güvenlik ve ekonomik gibi birçok bağlamda önemini artırmıştır. Tarihsel süreçte, Soğuk Savaş döneminden beri iki süper gücün güvenlik ikilemine sahne olan Arktik Bölgesi, iklim değişikliğinin etkilerinin sonucu olarak günümüzde birçok aktörün politika ürettiği bir alana dönüşmüştür. Hidrokarbon rezervlerinin keşfedilmeye başlanması ve deniz ticaretine yönelik yeni rotaların ortaya çıkması gibi sebeplerden ötürü bölgesel ve küresel aktörlerin de odağında yer almakta ve yakın gelecekte de bölgenin öneminin artmaya devam edeceğinin işaretlerini vermektedir. Bunun yanı sıra Arktik Bölgesi'ndeki kıyıdaş devletler, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesini yasal çerçeve olarak ele almaktadırlar. Ancak, kıyıdaş devletler bölgedeki kendi egemenlik sahalarında hak iddia etmekte ve bu bağlamda bölgede zaman zaman çatışan çıkarları bulunmaktadır. Küresel iklim değişikliği ile mücadelede lider aktör olma hedefinde olan Avrupa Birliği ise politika belgelerindeki söylemlerinde, Arktik Bölgesi'nin iklim değişikliğindeki önemini kabul etmektedir. Bu çalışmada, Avrupa Birliği'nin 2008-2018 yılları arasındaki süreçte, Arktik Bölgesi'ndeki aktörlüğünün iklim değişikliği özelinde sorgulanması amaçlanmaktadır. Avrupa Birliği'nin bölgeye yönelik yaklaşımı 'aktörlüğü' çerçevesinde ve Bretherton ve Vogler'in aktörlük kavramındaki ölçütler olan "fırsat", "varlık" ve "yetenek" faktörleri temelinde değerlendirilmektedir. Avrupa Birliği'nin, Arktik bölgesinde küresel bir aktör olarak etkinliğinin sınırlı olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

Abstract:
Developments resulting from climate change have increased the importance of the Arctic Region in many contexts such as security and economy. Historically, the Arctic Region, which has been the scene of the security dilemma of two super powers since the Cold War. But Arctic Region has become an area where many actors produce policies today as a result of the effects of climate change. Due to reasons such as the discovery of hydrocarbon reserves and the emergence of new routes for maritime trade, the region is also in the focus of regional and global actors and gives signs that the importance of the region will continue in the near future. In addition, coastal states in the Arctic Region consider the United Nations Convention on the Law of the Sea as a legal framework. However, coastal states claim rights in their own sovereign areas in the region and in this context, they sometimes have conflicting interests in the region. The European Union, which aims to be a leading actor in the fight against global climate change, accepts the importance of the Arctic Region in climate change in its statements in its policy documents. This study aims to question the European Union's role in the Arctic Region in the period between 2008 and 2018, with a special focus on climate change. The European Union's approach to the region is evaluated within the framework of its 'actorship' and the criteria of Bretherton and Vogler's concept of actorship, namely "opportunity", "presence" and "capability". It is concluded that the European Union's role as a global actor in the Arctic region is limited.