İktisat politikalarında çevrenin yeri ve önemi
The importance and position of environment in economic policies
Yazar: RECEP ULUCAK
Danışman: PROF. DR. EKREM ERDEM
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomi = Economy ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Çevre = Environment ; Çevre ekonomisi = Environmental economics ; Çevre kirliliği = Environmental pollution ; Çevre koruma = Environmental protection ; Çevre koşulları = Environmental conditions ; Çevre politikaları = Environmental policies ; Çevre programları = Environmental programs

Özet:
İktisat biliminin ilk yıllarından günümüze kadar milletlerin zenginlikle birlikte refah düzeyinin artacağı dolayısıyla bu amaca ulaşmak için iktisadi büyümenin milletleri zenginleştireceği ve zenginleşmenin sağlanabilmesi için de sadece üretim ve tüketim miktarının artması için uğraşılmıştır. Dolayısıyla bir taraftan doğal kaynaklar tükenirken salınan atıklarla çevre kalitesi bozulmuş, ozon tabakası incelmiş, sera etkisi, küresel ısınma ve iklim değişikliği gibi tehditler kendini göstermiştir. Sorun ciddi boyutlara ulaşınca çevrenin serbest bir mal olduğunu kabul eden paradigma sorgulanır olmuş yaşanabilir ve sürdürülebilir bir çevre ile iktisadın ayrı düşünülmeyecek bir konu olduğu üzerinde durulmaya başlanmıştır. Bu da ekonomik büyümenin yanı sıra çevresel ve sosyal sürdürülebilirliği de dikkate alan sürdürülebilir ekonomik kalkınmayı amaç haline getirmiştir.Özellikle 1960'lı yıllardan sonra uluslararası kuruluşların öncülüğünde başlatılan çevreye karşı bilinçlendirme çabaları ülkelerin çevreye karşı hassasiyetlerini uyandırmış ve çevreye karşı yasal, anayasal ve kurumsal oluşumları beraberinde getirmiştir. Ancak sorunun sadece bilincine varmak yeterli olmamaktadır. Aynı zamanda iktisat politikalarını ve politika araçlarını çevresel amaçlar doğrultusunda dengeli bir şekilde kullanmak gerekmektedir. Çevre korumada uygun politika araçları seçilmeli ve seçilen araçların diğer değişkenler üzerindeki olası etkileri ve uygulanan politikaların istenen yönde kalıcı etkiler yaratıp yaratmayacağı dikkate alınmalıdır.Bu çalışmada, çevre kirliliği ve yol açacağı sorunlar açıklanarak çevre ve iktisat arasındaki ilişki üzerinde durulmuştur. Aynı zamanda çevre politikasının iktisat politikasının bir bileşeni olduğu ve çevreyi korumaya yönelik iktisat politikaları teorik çerçevede incelenmiştir. Ampirik çerçevede ise, Türkiye'de çevre politikalarının uzun dönemde etkili olup olmayacağını tespit etmek için 1960?2007 kişi başına karbondioksit (CO2) emisyonları birim kök testleriyle test edilmiş ve CO2 serisinin yakınsadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca seride 1978 ve 1997 yıllarında yapısal kırılmalar bulunmuştur. Serideki bu kırılmalarla birlikte kullanılan yöntem, veri seti ve değişken itibariyle uzun dönemde Türkiye'de çevreyi korumaya yönelik izlenen politikaların etkili olamayacağı sonucuna ulaşılmaktadır.Anahtar Kelimeler: İktisat ve Çevre, Çevre Politikaları, Birim Kök Testleri, Yakınsama, Yapısal Kırılma

Abstract:
From the first years of the science of economics to recent years, it?s believed that economic growth is essential for wealth. To reach this purpose, even today, efforts have been made to increase the quantity of output and consumption. This approach has caused natural resources become scarce, on the other hand quality of environment worsened, ozone layer thinned, and the threats such as greenhouse effect, global warming and climate change have arisen. When the threats became serious, the paradigm which accepts the environment is a free good has been criticised and it has been seen that economics is a subject in collabration with livable and sustainable environment. This has revived sustainable economic devolopment which takes economic growth as well as environmental and social sustainablity into account.Especially after the 1960?s, the efforts for environmental consciousness made by under the leadership of international organizations have increased the countries? sensitivity to the environment and brought legal, constitutional and institutional formations. Nevertheless those are not enough considering severity of the trouble. It?s also required to use economic policies and policy tools in the direction of environmental aims in a balanced way. Appropriate tools should be chosen to protect the environment. Additonally probable effects of the tools chosen on the other variables; and whether implemented policies will create permanent effects in the desired direction should be considered.In this study the relationship between economics and environment is emphasized that by explaining environmental pollution and problems. At the same time, that environmental policy is a component of economic policies and economic policies towards protecting the environment are examined in the theoretical framework. In the empirical framework, 1960-2007 carbon dioxide (CO2) emissions tested by unit root tests to determine whether environmental policies in Turkey will be effective in long run and reached the result that CO2 series converges. Furthermore, in the years of 1978 and 1997 stractural breaks were determined. Taking into account the stractural breaks, period of the time, series and method which is used, in the long run, policies to protect the environment will not be effective in Turkey.Key Words: Economics and Environment, Environmental Policies, Unit Root Tests, Convergence, Stractural Breaks