Soğuk savaş sonrası Avrupa güvenliğinin yeniden oluşumu ve Türkiye'nin rolü
Reshaping of the European security after the post-Cold War era and the role of Turkey
Yazar: AYFER ALPTEKİN
Danışman: PROF. DR. HAYDAR ÇAKMAK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Bölümü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa Güvenlik ve Savunma Kimliği = European Socurity and Defense İdetend ; Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikaları = European Security and Defence Policies ; Avrupa güvenlik sistemi = European security system ; Avrupa güvenliği = European security ; Soğuk Savaş sonrası = After the Cold War ; Türkiye = Turkey

Özet:
1957 yılında altı Batı Avrupa ülkesi (Almanya, Fransa, İtalya, Hollanda, Belçika ve Lüksemburg) ?ortak bir pazar? tesisi amacıyla Avrupa Ekonomik Topluluğunu (AET) kurmuşlardır. Ekonomik bütünleşmesini çok iyi geliştirmesi dolayısıyla ?ekonomik dev? sıfatını kazanmayı hak eden Avrupa Birliği (AB), siyasi ve askeri alanda aynı başarılı gelişmeyi gösteremediği için ?politik cüce? pozisyonuna gerilemiştir.Avrupa Birliği, Soğuk Savaş sonrası koşulların yarattığı yeni güvenlik parametrelerine göre şekillenen yeni ortamda, ortak dış ve güvenlik politikasını düzenleme çalışmalarına girişmiştir.1990'lı yılların ilk yarısı, NATO bünyesinde Avrupa Güvenlik ve Savunma Kimliği çerçevesinde geçmiştir. Ancak, NATO'nun Atlantik ötesi üyelerinin Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Kanada'nın Avrupa savunmasıyla doğrudan ilişkisinin olması, AB üyelerini tedirgin etmiştir. Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası'na ilişkin yeni yaklaşım ve görüşmeler 3-4 Aralık 1998 tarihinde İngiltere ve Fransa'nın katılımıyla St.Malo Zirvesi'nde başlatılmış ve bu konuda ortak bildiri yayınlanmıştır.NATO üyesi ve AB'ye aday ülke Türkiye, Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası içinde yer alarak AGSP'nin karar alma mekanizmalarına katılma isteğini belirtmiştir. Ancak, Avrupa Birliği, Türkiye'nin AGSP içinde yer almasında gösterdiği isteksizliğinin nedenini, Türkiye'nin henüz AB üyesi olmamasına bağlayarak, AGSP'ye katılım için AB üyeliğini ön koşul olarak ileri sürmektedir.Oysa ki, her iki taraf birbirlerini ?güvenliklerine tehdit? olarak algılamak yerine, ?güvenlik sağlayıcı? kimliklerini ön plana çıkardıkları takdirde Türkiye'nin AB'ye katılımı ve Soğuk Savaş sonrası Avrupa güvenliğinin sağlam ve doğru temeller üzerine kurulmasının gerçekleşmesi mümkün olabilecektir.Anahtar Sözcükler:1.Avrupa Güvenliği ve Savunma Kimliği (AGSK)2.Avrupa Güvenliği ve Savunma Politikası (AGSP)3.Avrupa Birliği (AB)4.Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET)5.?Güvenlik Sağlayıcısı? ve ?Güvenlik Tehditçisi?

Abstract:
The European Economic Community (EEC) which was established by six Western European countries (Germany, France, Italy, Holland, Belgium and Luxembourg) in 1957, aiming to create a common market has successfully realised the European economic integration and deserved to be called an ?economic giant?. On the other hand the European Union not being able to develop the same success in the political realm had an opposite title as a ?political dwarf? in the political and security area.The European Union (EU) has undertaken the task of forming a common foreign and security policy due to the new security and defence parameters of the post-Cold War conditions in order to go beyond the economic integration.The first half of 1990s witnessed attempts to develop a European Security and Defence Identity (ESDI) within NATO. The European Union members were sensitive regarding the key role of NATO in European security and the direct involment of the United States (US) and Canada in the security of Europe. Therefore the ongoing processes continued and the joint declaration on European defence issued at the British-French summit in St.Malo on December 3-4, 1998 marked a new approach regarding the European security and defence policy (ESDP).Turkey, being a NATO member and an EU candidate country, has stated her willingness to take part in the ESDP and participating the decision making procedures related to it. The EU?s unwillingness to treat Turkey?s quest for membership positively started to change in 1990s as the EU began to define its security identity on the basis of deepening and widening processes.This attitude could be changed if the EU members would be co-exist with Turkey in such a way that both sides perceived each other as ?security providers? rather than ?security threats?. And this approach would open the path for a better and well established security in Europe with the accession of Turkey in the EU.Key Words:1.Euorepean Security and Defence Identity (ESDI)2.European Security and Defence Policy (ESDP)3.European Union (EU)4.The European Economic Community (EEC)5.?Security Providers? & ?Security Threats?