Dijital öğretim materyalleri ile tasarlanmış ders etkinliklerinin okuduğunu anlama ve eleştirel düşünme becerilerine etkisi
The Effect of lesson activities designed with digital instructional materials on reading comprehension and critical thinking skills
Yazar: ALİ KIRCI
Danışman: PROF. DR. LOKMAN TURAN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Amaç: Bu araştırma, Web 2.0 araçlarıyla harmanlanmış öğrenme modellerinden biri olan ters yüz öğrenme modeline uygun olarak eleştirel düşünme ve okuduğunu anlama becerilerini geliştirmeye yönelik öğretim tasarımının yapılandırılmasını ve geliştirilen tasarımı öğrenme ortamında uygulayarak söz konusu becerileri geliştirebilmeyi amaçlamaktadır.
Yöntem: Bu araştırmada nicel ve nitel yöntemlerin sunduğu fırsatlardan yararlanabilmek için gömülü karma desen tercih edilmiştir. Araştırmanın nitel boyutunu oluşturan veriler öğretim tasarımının geliştirilmesi, uygulanması ve değerlendirilmesinde sürece dâhil edilmiştir. Nicel boyutunu oluşturan veriler ise öğretim tasarımı uygulama sonuçlarının elde edilmesi amacıyla kullanılmıştır. Nicel ve nitel olarak iki farklı veri türünü içeren araştırmanın nicel boyutunda ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen, nitel boyutundaysa durum çalışması deseni kullanılmıştır. 2023-2024 eğitim öğretim yılında gerçekleştirilen araştırmanın çalışma grubunu 2 deney 2 kontrol grubu olmak üzere toplam 70 yedinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışma grubu belirleme sürecinde nicel verilerin toplandığı grubun belirlenmesi amacıyla basit seçkisiz örnekleme,  nitel verilerin elde edilmesi için ise amaçlı örnekleme yapılmıştır. Araştırmanın nicel boyutundaki veriler Eğmir ve Ocak (2016) tarafından geliştirilen eleştirel düşünme becerisi testi ve araştırmacı tarafından geliştirilen okuduğunu anlama başarı testi ile nitel boyutundaki veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme formu, katılımcı günlükleri ve saha gözlem notları kullanılarak elde edilmiştir. Nicel verilerin analizinde kovaryans analizi (ANCOVA), nitel verilerin analizinde betimsel ve içerik analizi kullanılmıştır. 
Bulgular: Araştırma sonucunda elde edilen nicel bulgular, geliştirilen öğretim tasarımının yedinci sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme ve okuduğunu anlama becerisini geliştirmede etkili olduğunu göstermektedir. Nitel veri toplama araçlarından elde edilen bulguların da nicel bulguları desteklediği ve öğrencilerin uygulama sürecinde çeşitli açılardan olumlu etkilendiğini gösterdiği belirlenmiştir. 
Sonuçlar: Araştırma sonucunda Web 2.0 araçlarıyla ters yüz öğrenme modeline uygun olarak geliştirilen öğretim tasarımının eleştirel düşünme ve okuduğunu anlama becerilerini geliştirmede etkili olduğu ve elde edilen nitel bulguların bu sonucu desteklediği belirlenmiştir. Web 2.0 araçlarının öğrenme ortamına çeşitli açılardan fayda sağladığını gösteren bu sonuçlar, alanyazındaki diğer araştırma sonuçlarıyla benzerlik göstermektedir. Bireyin hayatında önemli bir yere sahip olan hem okuduğunu anlama hem de eleştirel düşünme becerisinin müşterek olarak Türkçe dersi kapsamında geliştirilebileceğine yönelik dikkate değer veriler sunan bu araştırma, söz konusu iki değişkenin birlikte öğretiminin planlanabileceğini de göstermektedir.

Abstract:
Purpose: This research aims to structure the instructional design to develop critical thinking and reading comprehension skills in accordance with the flipped learning model, which is one of the learning models blended with Web 2.0 tools, and to develop these skills by applying the developed design in the learning environment.
Method: In this study, the embedded mixed design was preferred in order to benefit from the opportunities offered by quantitative and qualitative methods. The data constituting the qualitative dimension of the research were included in the process of developing, implementing and evaluating the instructional design. The data constituting the quantitative dimension were used to obtain the results of the instructional design application. A pre-test post-test control group quasi-experimental design was used in the quantitative dimension of the research, and a case study design was used in the qualitative dimension. The study group of the research conducted in the 2023-2024 academic year consisted of a total of 70 seventh grade students, 2 experimental and 2 control groups. In the process of determining the study group, simple random sampling was used to determine the group from which the quantitative data were collected, and purposive sampling was used to obtain the qualitative data. The data in the quantitative dimension of the research were obtained using the critical thinking skills test developed by Eğmir and Ocak (2016) and the reading comprehension achievement test developed by the researcher, and the data in the qualitative dimension were obtained using the semi-structured interview form, participant diaries and field observation notes. Analysis of covariance (ANCOVA) was used in the analysis of quantitative data, and descriptive and content analysis were used in the analysis of qualitative data.
Findings: The quantitative findings obtained as a result of the research show that the developed instructional design is effective in developing the critical thinking and reading comprehension skills of 7th grade students. It was determined that the findings obtained from the qualitative data collection tools also support the quantitative findings and show that the students were positively affected in various aspects during the application process.
Conclusions: As a result of the research, it was determined that the instructional design developed in accordance with the flipped learning model with Web 2.0 tools was effective in developing critical thinking and reading comprehension skills and the qualitative findings obtained supported this result. These results, which show that Web 2.0 tools provide benefits to the learning environment in various aspects, are similar to the results of other studies in the literature. This research, which provides remarkable data on the fact that both reading comprehension and critical thinking skills, which have an important place in an individual's life, can be developed jointly within the scope of the Turkish course, also shows that the teaching of these two variables together can be planned.