Öğretmen adaylarının affetme özelliklerinin öz-duyarlık ve benlik saygısı açısından incelenmesi
Investigation of forgiving traits of prospective teachers in terms of self-compassion and self-esteem
Yazar: ESRA ASICI
Danışman: PROF. DR. RENGİN KARACA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bağışlama = Forgiveness ; Bağışlama = Forgiveness ; Benlik saygısı = Self esteem ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Kendini affetme = Self forgiveness ; Ölçekler = Scales ; Öz duyarlılık = Self compassion ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmada öğretmen adaylarının affetme özellikleri, öz-duyarlık ve benlik saygısı ilişkisi ve bu değişkenlerin bazı sosyodemografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir.
Araştırmanın evrenini 2012-2013 eğitim öğretim yılında Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi?nde okumakta olan öğretmen adayları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini 269?u kadın, 131?i erkek olmak üzere toplam 400 öğretmen adayı oluşturmaktadır.
Araştırmada ölçme aracı olarak Heartland Affetme Ölçeği, Öz-Duyarlık Ölçeği, Arıcak Benlik Saygısı Ölçeği ve araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Veriler SPSS 20 istatistik programı kullanılarak, normallik dağılımı şartının sağlandığı durumlarda Bağımsız Örneklem t-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), normallik dağılımının sağlanamadığı durumlarda Mann-Whitney U testi ve Kruskal-Wallis H teknikleri ile çözümlenmiştir. Korelasyon analizi için Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu ve Spearman Brown Sıra Farkları Korelasyonu kullanılmıştır. 
Araştırma bulgularına göre öğretmen adaylarının affetme özellikleri ile öz-duyarlık ve benlik saygısı arasında olumlu yönde anlamlı ilişkiler olduğu saptanmıştır. Ayrıca affetme ölçeğinin alt boyutları (kendini affetme, başkasını affetme, durumu affetme) ile öz-duyarlık ölçeğinin pozitif alt boyutları (öz-sevecenlik, paylaşımların bilincinde olma, bilinçlilik) arasında olumlu yönde; negatif alt boyutları (öz-yargılama, izolasyon, aşırı özdeşleşme) arasında olumsuz yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Benzer şekilde benlik saygısı ile öz-duyarlık ölçeğinin pozitif alt boyutları (öz-sevecenlik, paylaşımların bilincinde olma, bilinçlilik) arasında olumlu yönde; negatif alt boyutları (öz-yargılama, izolasyon, aşırı özdeşleşme) arasında olumsuz yönde anlamlı ilişkiler saptanmıştır.
Yaş, eğitim alanı, mutluluk durumu, duygusal ilişki durumu, algıladığı baba tutumu ve psikolojik sorun yaşama durumuna göre öğretmen adaylarının genel affetme (toplam affetme puanı) puan ortalamalarının farklılaştığı saptanmıştır. Cinsiyet, sınıf, yaşamın büyük bölümünün geçtiği yerleşim yeri, kardeş sayısı, anne baba eğitim düzeyi, anne baba meslek durumu, algıladığı anne tutumu, ailenin aylık geliri, algıladığı ekonomik durum ve sorunu olduğunda başkalarından yardım isteme durumuna göre öğretmen adaylarının genel affetme (toplam affetme puanı) puan ortalamalarının farklılaşmadığı tespit edilmiştir. 
Yaş, sınıf, mutluluk durumu, algıladığı anne baba tutumu ve psikolojik sorun yaşama durumuna göre öğretmen adaylarının öz-duyarlıklarının farklılaştığı saptanmıştır. Ancak cinsiyet, eğitim alanı, yaşamın büyük bölümünün geçtiği yerleşim yeri, duygusal ilişki durumu, kardeş sayısı, anne baba eğitim durumu, anne baba meslek durumu, ailenin aylık geliri, algıladığı ekonomik durum, sorunu olduğunda başkalarından yardım isteme ve psikolojik yardım almaya göre öğretmen adaylarının öz-duyarlıkları farklılaşmamaktadır.
Bulgular cinsiyet, eğitim alanı, sınıf, mutluluk durumu, anne eğitim durumu, algıladığı anne baba tutumu ve psikolojik sorun yaşama durumuna göre öğretmen adaylarının benlik saygısının farklılaştığını ortaya koymaktadır. Ancak yaş, yaşamın büyük bölümünün geçtiği yerleşim yeri, kardeş sayısı, baba eğitim durumu, anne ve bebe meslek durumu, ailenin aylık geliri, algıladığı ekonomik durum, sorunu olduğunda başkalarından yardım isteme ve psikolojik yardım alma durumuna göre öğretmen adaylarının benlik saygısının farklılaşmadığı saptanmıştır. 
Ayrıca sosyodemografik özelliklere göre affetme ve öz-duyarlık ölçeğinin alt boyutlarından alınan puan ortalamalarının farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmiştir.  


Anahtar Kelimeler: Affetme, öz-duyarlık, benlik saygısı, öğretmen adayı

Abstract:
In this research, the relationship between forgiving traits, self-compassion and self-esteem of prospective teachers and the difference of these three variables according to some sociodemografic variables were investigated. 
The universe is consisted of all prospective teachers attending to Faculty of Buca Education in Dokuz Eylul University during 2012-2013 academic year. The sample of research is consisted of 269 female and 131 male, totally 400 prospective teachers. 
Data was collected by Heartland Forgiveness Scale, Self-Compassion Scale, Arıcak Self Esteem Scale and a questionnaire which was developed by the researcher. Data was analyzed by using SPSS 20 programme. When the normal theory assumptions can be provided, the data analyzed by Independent Sample t Test and One ?Way ANOVA; when the normal theory assumptions cannot be provided the data analyzed by Mann Whitney U and Kruskal-Wallis H. For correlation analysis, Pearson and Spearman Brown analysis were used. 
According to results, it was found that there are statistically significant positive relationships between forgiving traits, self-compassion and self-esteem of prospective teachers. Besides there are positive relationships between forgiveness subscales and positive self-compassion subscales (self-kindness, common humanity, mindfulness) and there are negative relationships between forgiveness subscales and negative self-compassion subscales (self-judgment, isolation, over-identification). Similarly, there were positive relationships between self-esteem and positive self-compassion subscales (self-kindness, common humanity, mindfulness) and there were negative relationships between self-esteem and negative self-compassion subscales (self-judgment, isolation, over-identification).
Results showed that, according to age, field of education, status of happiness, perceived father?s attitude, and status of having psychological problem, there is a statistically significant difference on the grade of total forgiveness of prospective teachers. According to gender, class, place where one lives most, number of sibling, parent?s education status, parent?s employment status, perceived mother?s attitude, monthly income of family, perceived level of economic status, and status of asking others for help when there is a problem, there is no statistically significant difference on the grade of total forgiveness of prospective teachers.
According to age, class, status of happiness, perceived parent?s attitude, and status of having psychological problem, there is a statistically significant difference on self-compassion of prospective teachers. However, according to gender, field of education, place which one lives most, status of having romantic relationship, number of sibling, parent?s education status, parent?s employment status, monthly income of family, perceived economic status, status of asking others for help when there is a problem and status of getting psychological help , there is no statistically significant difference on self-compassion of prospective teachers. 
According to gender, class, status of happiness, mother?s education status, perceived parent?s attitude, status of having psychological problem, there is statistically significant difference on self- esteem of prospective teachers. According to age, place which one lives most, number of sibling, father?s education status, parent?s employment status, monthly income of family, perceived economic status, status of asking others for help when there is a problem, and status of getting psychological help, there is no statistically significant difference on self-esteem of prospective teachers.  
Moreover, the grade of forgiveness subscales and self-compassion subscales were investigated in terms of sociodemografic variables. 



Key Words: Forgiveness, self-compassion, self-esteem and prospective teachers.