Türkiye'de doğrudan yabancı yatırımların ekonomik büyüme üzerine etkileri
The effects of foreign direct investment on economic growth in Turkey
Yazar: YILDIRIM CERENHAN KÖKSAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR YILDIRIM
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'de doğrudan yabancı yatırımların (DYY) ekonomik büyüme üzerindeki etkisi, sermaye hareketlerinin önemi ve finansal serbestleşmenin büyümeye katkıları çerçevesinde ele alınmıştır. DYY, bir ülkenin üretim kapasitesini artırmak, teknoloji transferini sağlamak, işgücü piyasasını canlandırmak ve uluslararası rekabet gücünü yükseltmek gibi birçok olumlu etkisi nedeniyle ekonomik büyüme için kritik bir unsurdur. Çalışmanın amacı, Türkiye'de 1989 öncesi sınırlı sermaye girişleri dönemi ile 1989 sonrası sermaye hareketlerinin serbestleşmesi ile artan DYY'nin büyüme üzerindeki yapısal katkılarını karşılaştırarak ortaya koymaktır.
Yöntem olarak, yıllık büyüme oranları ile yabancı sermaye girişleri arasındaki ilişki istatiksel analizlerle incelenmiştir. 1989 sonrası dönemde Türkiye ekonomisinin hızla dışa açılması ile artan DYY girişlerinin etkileri, özellikle 2003-2007 ve 2010-2011 yılları gibi yüksek büyüme dönemleri üzerinden analiz edilmiştir. Bu yıllarda elde edilen yüksek büyüme oranlarının yabancı yatırımları çektiği, yatırımların da üretim, istihdam ve dış ticaret dengeleri üzerinde olumlu etkiler yarattığı gözlemlenmiştir.
Sonuç olarak, DYY'nin Türkiye'nin sürdürülebilir büyümesine güçlü bir destek sağladığı ve finansal serbestleşme sonrası büyümenin itici güçlerinden biri olduğu anlaşılmaktadır. Tezde, sermaye girişlerinin büyümeyi destekleyen önemli bir unsur olarak sadece finansal kaynak sağlamadığı, aynı zamanda yerel ekonomiye teknoloji, bilgi birikimi ve verimlilik kazandırdığı vurgulanmaktadır. Türkiye ekonomisinin dışa açılmasıyla birlikte DYY'nin artan katkıları, küresel sermaye hareketlerinin sürdürülebilir büyümeye olan desteğini ve sermaye girişlerinin ekonomik istikrarın sağlanmasında oynadığı hayati rolü gözler önüne sermektedir.

Abstract:
This thesis explores the impact of foreign direct investment (FDI) on economic growth in Turkey, focusing on the significance of capital inflows and the role of financial liberalization. FDI is critical for economic growth as it enhances a country's production capacity, facilitates technology transfer, invigorates the labor market, and boosts international competitiveness. The study aims to compare the pre-1989 period of limited capital inflows with the post-1989 era of increased FDI due to financial liberalization, highlighting the structural contributions of FDI to Turkey's growth.
The methodology involves statistical analyses to examine the relationship between annual growth rates and foreign capital inflows. The study focuses on the post-1989 period, particularly high-growth years like 2003-2007 and 2010-2011, to analyze the effects of increased FDI. These years demonstrate how robust growth rates attracted foreign investments, which subsequently contributed positively to production, employment, and trade balances.
The findings reveal that FDI has been a substantial driver of sustainable growth in Turkey, especially following financial liberalization, becoming one of the primary catalysts of economic expansion. This thesis underscores that capital inflows are not merely financial resources; they are essential for technology, expertise, and productivity gains in the domestic economy. With Turkey's transition to an open economy, the increasing contributions of FDI underscore the importance of global capital flows in fostering sustainable growth and highlight the critical role of capital inflows in maintaining economic stability.