Hemodiyaliz hastalarında arteriyovenöz fistül primer patensinin değerlendirilmesi ve MPV/PLT oranı ile arasındaki ilişki
Arteriovenous fistula in hemodialysis patients evaluation of primary patency and the relationship with MPV/platelet
Yazar: RUKİYE ÇETİNKAYA
Danışman: PROF. DR. FERHAN CANDAN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Hemodiyaliz =   ; Ortalama trombosit hacmi = Mean platelet volume ; Tromboz = Thrombosis

Özet:
AV (arteriyovenöz) fistüller hemodiyaliz için en sık kullanılan vasküler erişim yolları olmalarına rağmen fistül başarısını etkileyen faktörler günümüzde hala kesinlik kazanmamıştır. Anjiyoplasti gerektiren stenoz veya akut tromboz nedenli AV fistül disfonksiyonu hastaneye yatışların %30'undan sorumludur. Ancak ortalama platelet hacmi (MPV)/platelet (PLT) sayısı oranının hemodiyaliz hastalarında damar yolu açıklığı üzerindeki potansiyel etkisi hakkında çok az şey bilinmektedir. Bu nedenle MPV/PLT oranının AV fistül disfonksiyonu riskinin taranması açısından etkisini gözlemlemeyi amaçladık. Sivas ilinde özel bir diyaliz kliniğinde 18 yaş üstünde   hemodiyalize AV fistül aracılığı ile giren ve AV fistül açıklığı tıkanmış 59 hastanın yirmi yıllık verileri retrospektif olarak değerlendirildi. Olguların primer/kümülatif fistül başarısızlık oranları ve sağ kalımları, klinik ölçütler ile istatistiksel olarak karşılaştırıldı. Fistül tıkanma süresi 60 ay ve üzeri olanların PLT değerlerinin yüksek, MPV değeri ve MPV/PLT oranının daha düşük olduğu; fistül tıkanma süresi 1 yıl ve daha az olanların MPV ve MPV/PLT değerlerinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Bu sonuçlara göre, PLT değerindeki 1 birim artış, fistül tıkanma süresinin uzamasında 1 kat artışa; MPV değerindeki 1 birim artış, fistül tıkanma süresinde 0,42 kat azalışa; MPV/PLT değerindeki 1 birim artış fistül tıkanma süresinde 0,84 kat azalışa sebep olduğu tespit edilmiştir. Yani MPV ve MPV/PLT değerlerindeki artışlar fistül tıkanma süresini kısaltmaktadır. MPV/PLT cutt-off değeri 35,6 olarak tespit edilmiştir. MPV/PLT değeri 35,6 ve üzeri olduğunda primer patens kaybının daha fazla olduğu gözlenmiştir. Aynı zamanda geçirilmiş tromboembolik olay olan hastalarda MPV/PLT oranının daha yüksek olduğu, yaşla beraber de bu değerin arttığı saptanmıştır. Diğer klinik ve laboratuvar parametrelerle fistül tıkanma süresi arasında direk istatistiksel anlamlı ilişki saptanmamıştır.
    Literatürde fistül sağkalımına etki eden faktörlerle ilgili çok çalışma olsa da fistül tıkanmasında MPV/PLT oranı hakkında çok az araştırma vardır. Bu çalışma MPV/PLT oranındaki artışın fistül tıkanma süresinde etkili olduğunu; bu oranın sürekli izlenmesi, rutin hemodiyaliz uygulanan hastalarda AV fistül disfonksiyonunun taranması açısından faydalı olabileceğini ortaya koymaktadır. Bununla ilgili daha büyük örneklem büyüklüğünde, prospektif daha fazla çalışma yapılması gerektiği kanısındayız.

Abstract:
Although arteriovenous (AV) fistulas  are the most commonly used vascular access routes for hemodialysis, the factors affecting fistula success are still unclear. AV fistula dysfunction due to stenosis requiring angioplasty or acute thrombosis is responsible for 30% of hospitalizations. However, little is known about the potential impact of the mean platelet volüme (MPV)/platelet (PLT) count ratio on vascular access patency in hemodialysis patients. Therefore, we aimed to observe the impact of the MPV/PLT count ratio in terms of screening for the risk of AV fistula dysfunction. The data of 59 patients over 18 years of age who entered hemodialysis via AV fistula in a private dialysis clinic in Sivas province with occluded AV fistula openings were retrospectively evaluated. Primary/cumulative fistula failure rates and survival were statistically compared with clinical criteria. It was observed that PLT values were higher and MPV and MPV/PLT ratios were lower in patients with a fistula occlusion period of 60 months or more; MPV and MPV/PLT values were higher in patients with a fistula occlusion period of 1 year or less. According to these results, it can be said that 1 unit increase in PLT value causes 1-fold increase in prolongation of fistula occlusion time; 1 unit increase in MPV value causes 0.42-fold decrease in fistula occlusion time; 1 unit increase in MPV/PLT value causes 0.84-fold decrease in fistula occlusion time. In other words, increases in MPV and MPV/PLT values shorten the fistula occlusion time. MPV/PLT cut-off value was determined as 35.6. When the MPV/PLT value is 35.6 and above, primary patency loss is expected to be higher. It was also observed that the MPV/PLT ratio was higher in patients with previous thromboembolic events and this value increased with age. There was no direct statistically significant correlation between other clinical and laboratory parameters and duration of fistula occlusion.
   Although there are many studies in the literature on the factors affecting fistula survival, there are very few studies on the MPV/PLT ratio in fistula occlusion. This study demonstrated that an increase in the MPV/PLT ratio is effective in the duration of fistula occlusion; continuous monitoring of this ratio may be useful in screening for AV fistula dysfunction in patients undergoing routine hemodialysis. More prospective studies with larger sample sizes are needed.