Türkiye turizm sektöründe kadın girişimciliğinin analizi ve kadın girişimcilerin tipolojileri
Analysis of women entrepreneurship in the Turkish tourism sector and typologies of women entrepreneurs
Yazar: GÖKÇE YASEMİN ERSÖZ
Danışman: PROF. DR. EBRU GÜNLÜ KÜÇÜKALTAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration

Özet:
Algısal olarak erkeklere özgü olarak kabul gören girişimcilikte, son yıllarda kadınların da söz sahibi olabileceği fark edilmiş ve buna paralel olarak kadın girişimcilerin oranında ciddi bir yükseliş meydana gelmiştir. Toplumsal yaşamda bilfiil bulunan ve çeşitli rollere sahip kadınlar niceliksel olarak arttıkça kadın girişimcilerin kalkınmadaki payları da eşzamanlı olarak artacaktır Ayrıca turizm sektörünün söz sahibi iddialı sektörlerden biri olması ve kadınların turizm sektöründe yoğun şekilde çalıştığı göz önünde bulundurulduğunda, turizm sektöründeki kadın girişimciliğinin de önemi anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda turizm sektöründe kadın girişimciliğini destekleyecek uygulamaların ve fırsatların düzenlenme gerekliliği de ortaya çıkmaktadır. Bir sektörde ilgili uygulamaların ve desteklerin sürece girmesi ancak alanla ilgili mevcut durumun irdelenmesi ile mümkün olacaktır.
Bu araştırmada, Türk turizm sektöründeki kadın girişimciliğin mevcut durumu irdelenmektedir. Çalışmanın amacı, Türk turizm sektöründeki kadın girişimcilerin bir tipolojisini çıkarmak olarak belirlenmiş olup; buradan hareketle alanyazın taranmış kadın girişimciliğinde rol oynayan değişkenler belirlenmiş ve elde edilen bulgular ışığında da bir model oluşturulmuştur. Türkiye'nin yedi bölgesinde, her bölgeden ikişer şehir olmak üzere toplamda 14 şehirde turizm sektöründe faaliyetlerine devam eden kadın girişimcilerden anket ve derinlemesine görüşme tekniği ile karma desende veri toplanmıştır. Toplanan nicel veriler, açıklayıcı faktör analizi, kümeleme analizi, çapraz tablolar ve ki-kare testi kullanılarak analiz edilmiş ve hipotezler sınanmıştır. Nitel veriler ise içerik analizine tabi tutulmuştur.
Sonuç olarak, ekonomik, statükocu, modern, idealist ve marjinal olmak üzere beş ayrı kadın girişimci tipolojisi tanımlanmıştır. Ayrıca bu kümeler arasında, kadın girişimcilerin demografik özelliklerine, büyüme niyetlerine ve işletmelerinin özelliklerine göre de anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Buna göre, Türk turizm sektöründeki kadın girişimciliğinin farklı kümeleri olduğu saptanmış ve her kümenin kendine özgü pratikleri ve özellikleri olduğu belirlenmiştir.  Ayrıca söz konusu kümeler ülkenin bölge ve şehirlerine göre de anlamlı farklılıklar göstermektedir.

Abstract:
In recent years, it has been acknowledged that women can also participate in entrepreneurship, which has traditionally been perceived as a male-dominated field. Consequently, there has been a significant increase in the proportion of women entrepreneurs. As the number of women who play various roles in society continues to grow, the representation of women entrepreneurs in development will also increase. Furthermore, as the tourism sector is a significant industry with a high proportion of female workers, it is crucial to recognise the importance of women's entrepreneurship within this field. Therefore, it is necessary to establish initiatives and opportunities that support women's entrepreneurship in tourism. To achieve this, it is essential to analyse the current situation in the industry and introduce relevant practices and support. To achieve this, it is essential to analyse the current situation in the industry and introduce relevant practices and support. To achieve this, it is essential to analyse the current situation in the industry and introduce relevant practices and support.
This study analyses the current state of women's entrepreneurship in the Turkish tourism sector. The aim is to create a typology of women entrepreneurs in this sector. To achieve this, the variables that influence women's entrepreneurship have been identified, and a model has been developed based on the findings. Data was collected from female entrepreneurs who continue their activities in the tourism sector in 14 cities across seven regions of Turkey. A mixed design approach was used, combining questionnaires and in-depth interviews. The quantitative data collected were analysed using explanatory factor analysis, cluster analysis, cross tabulations, and chi-square tests. The qualitative data were subjected to content analysis.
The study identified five different typologies of women entrepreneurs in the Turkish tourism sector: economic, status quo, modern, idealist, and contrarian. In addition, it has been determined that there are significant differences between these clusters according to the demographic characteristics of women entrepreneurs, their growth intentions and the characteristics of their businesses. Each cluster has its own practices and characteristics, which vary significantly across different regions and cities of the country.