Neoliberal politikalar çerçevesinde hasta tedavi maliyetlerinin değerlendirilmesi: 2000-2007 yılları arasında kamu eğitim ve araştırma hastaneleri üzerine bir araştırma.
Evaluatıon of the patient treatment costs in the perspective of neoliberal policies: A research at the public education and research hospital between 2000 -2007
Yazar: NURŞEN AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. REFİKA BAKOĞLU DELİORMAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Uluslararası İşletmecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Hastalar = Patients ; Hastane yönetimi = Hospital administration ; Hastaneler = Hospitals ; Maliyet giderleri = Cost expenses ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Tedavi = Treatment

Özet:
Tüm dünyada uygulaması yaygınlaşan neoliberal politikalar, ülkemizde de etkisini 1980'li yıllardan sonra göstermeye başlamıştır. Neoliberal düşüncenin hakim ekonomi politikaları; özelleştirme, deregülasyon veya kuralsızlaştırma, ticaretin serbestleşmesi, bağımsız denetleyici kurumların oluşturulması, sermaye hareketlerinin serbest bırakılması, ?şişkin rezerv politikası? ve ?faiz dışı fazla verilmesi? politikalarıdır.Neoliberal politikalar, ülkemizde başta hizmetler sektörü olmak üzere tüm sektörlerle birlikte sağlık sektörünü de etkilediği gözlemlenmektedir. Ülkemizde Sağlık Bakanlığı tarafından 2000'li yıllardan sonra sağlık sektöründe reform sayılabilecek önemli uygulamalar başlatılmıştır. Neoliberal politikalar, sağlık sektöründe özellikle ?özelleştirme?, ?özerkleşme?, ?desantralizasyon?, ?aile hekimliği? ve ?genel sağlık sigortası? uygulamaları ile etkisini göstermektedir.Türkiye'de uygulanan neoliberal politikaların, Türkiye'deki hastanelerin %60'ından fazlasını oluşturan kamu hastanelerinde yatarak tedavi gören hastaların tedavi maliyetlerini ne şekilde etkilediğinin keşfedilmesi amacıyla çalışmaya başlanmıştır. Bu çerçevede kamu hastanelerindeki tedavi edici hizmetlerin, harcama kalemlerine göre ve kendi içlerindeki değişimleri; Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 2000 yılı ile 2007 yılları arasında tedavi görmüş 7253 adet yatan hasta faturasında incelenmiştir. Bu amaçla yatan hasta faturaları; yatak, laboratuar, ilaç, tıbbi malzeme, radyolojik tetkik ve genel hizmet olarak harcama kalemlerine ayrılarak fiyat, işlem adedi, işlem başı maliyeti ve toplam fatura içindeki oranının tek tek yıllar bazında ve 2000-2003 yılları bir dönem, 2004-2007 yılları bir dönem olarak kabul edilerek yine aynı harcama kalemlerine sınıflanmış yıllara göre ayrılarak fiyat, işlem adedi, işlem başı maliyeti ve toplam fatura içindeki oranı dönemlere göre karşılaştırılmıştır.Neoliberal politikaların sağlık sektöründe her ne kadar sağlık harcamalarını artırdığı yönünde görüşler varsa da bu çalışmada genel olarak fiyatlarda meydana gelen artıştan ziyade hizmet üretimi için gerekli ilaç malzeme ve istenen tetkik sayısında artış görülmüştür. Araştırmada sınıflanmış yıllara göre harcama kalemleri değerlendirildiğinde; tüm harcama kalemlerinde, 2004-2007 yıllarındaki işlem başı maliyetlerin 2000-2003 yıllarına göre artış gösterdiği görülmüştür. Bu artış genel hizmet işlem başı maliyetinde yaklaşık %300 oranında ve fatura başına işlem başı maliyetinde %400'den fazla oranda gerçekleşmiştir.

Abstract:
The application of neoliberal politics that began to spread all over the world, started showing its effect in our country after the 1980s. The economical policies that guide the neoliberal way of thinking are; privatization, deregulation and the lack of rules, the liberalization of commerce, the formation of independent supervisory institutes, the exempt of capital movements, the ?inflated reserves policy? and the ?giving over the interest rate? policy.It has been noticed so far that neoliberal policies, mainly affected the service sector and especially the health sector. After 2000, important reforms started to be applied by the Ministry of Health in our country. Neoliberal policies are applied especially in ?privatization?, ?autonomy?, ?decentralization?, ?family medicine? and ?general health insurance?.The neoliberal policies applied in Turkey, started to be applied in order to find out the treatment costs of the patients in public hospitals, which represent 60% of the hospitals in Turkey. In these conditions, the treatment services given in public hospitals and the changes in these services and in treatment expenses were analyzed from the 7253 invoices of the patients that were treated at Lütfi Kırdar Educational and Research Hospital and Şişli Etfal Educational and Research Hospital between years 2000 and 2007. The invoices of the patients were separated into: bed, laboratory, medicines, medical materials, radiologic studies and general services and respectively into: price, procedure numbers, costs per procedure, and the percentage of each costs in the invoices, the years analyzed being 2000-2003 for one period and 2004-2007 as a second period. The expenses were separated into: price, procedure numbers, costs per procedure, and the percentage of each costs in the invoices between the two periods were compared.Even though there are opinions on the fact that the neoliberal policy has increased the expenses in the health sector, in this case study the increase has been more visual in the medicines and materials used and in the number of investigations, more than the increase of the prices. Evaluating the expense items that were analyzed in the case study by years, the costs per procedure between 2004-2007 increased compared to the other period 2000-2003. The percentage of this rise was of 300% per procedure and of 400% per procedure for each invoice.