Renk olgusu ve günümüz mimarisindeki yeri
Colour phenomenon & its context within today's architecture
Yazar: YELDA ZEREN ALAKUŞ
Danışman: PROF. DR. HALİT YAŞA ERSOY
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Fiziği ve Malzemesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Renk çok eski zamanlardan bu yana insanların önemle üzerinde durduğu bir olgudur. Psikologlar, rengin insan ruhuna ne gibi etkisi olduğunu araştırırken, fizikçiler onu ışık olarak inceler, tasarımcılar ise estetik açıdan ve mimari bütünün bir parçası olarak ele alırlar.Renk tek başına anlatıcı bir öğe değildir. Mekan içersinde derinlik hissi yaratarak biçimi vurgular ve hacmin algısını etkiler. Renk, yapının cephesinde kullanıldığında bulunduğu çevre ve yapının mimari fonksiyonu, iç mekanda kullanıldığında ise mekanın işlevi ve kullanılan diğer mimari elemanlar dikkate alınmalıdır. Ayrıca, renk, malzemenin cinsi, şekli, dokusu ve aydınlatma gibi öğelerin birleşimiyle etkili olmaktadır. Kısacası, renk olgusu tek başına karar verilecek bir olgu değildir. Diğer öğelerle beraber düşünülmeli, tasarımın hangi aşamasında karar verilmesi gerektiğine dikkat edilmelidir.Rengin mimaride sağladığı etkilerinin yanı sıra, kullanıcı kişilerin üzerindeki psikolojik etkileri de insanların yaşam kalitesini etkileyecek kadar önemli olmaktadır. Bu noktada bilinmesi gereken, kullanıcı kişilerin beğenileri, yaşı ve mekanın hangi amaçla kullanılacağıdır.Renk seçiminde yaratılmak istenen etkiyi sağlamak ve rengi doğru yerde, doğru bir şekilde kullanmak için; yapının işlevi, kullanıcı kişiler ve kullanım süreleri, aydınlatma koşulları, mekanın boyutları, kullanılan malzemeler, yapının mimari üslubu ve çevre özellikleri gibi renk seçiminde etkili olan konular sorgulanmalıdır. Tasarımda rengin, kendisinden beklenen görevi yerine getirebilmesi için, tüm bu kriterlerin doğru değerlendirilmesi önemlidir. Bu verilerle birlikte, rengin bilimsel dayanaklarla birlikte kullanılması gerektiği ve tasarımın çok önemli bir parçası olduğu gerçeği unutulmamalıdır.

Abstract:
Colour has been a phenomenon since ancient times that people attach significant emphasis. Psychologists probe the effect of colour to psyche; physicists explore the colour as light; designers handle colours part of the architecture in an estetic way.Colour is not an explanative component by itself. By creating perspective feeling in a place, it underlines forms and figures, and affects the perception of the volume. When a colour is utilized on the facade of a building, its environment and architectural function is quite important. On the other hand, when it is utilized an indoor, then the fuction of the place and other utilized architectural elements bares significance. Furthermore, colour becomes more effective providing it is harmonized with other such components as the type, shape, texture of a material and illumination. In short, it is impossible to determine solely the colour phenomenon; it ought to be evaluated with the effect of other components. Therefore, it is important to decide on which stepof the design the colour is to be selected.Besides its effects in architecture, its psychological effect on users is undoubtedly quite significant in affecting their quality of life. At this juncture, the style and taste, age of the users and the utilization aim of the place ought to be known with best perception.In order to be able to assure the effect desired to be created and use the colour in true place in a true way, such issues effective in colour selection as function of the construction, users, duration of utilization, illumination conditions, size of the place, utilized materials, architectural style of the construction and its environmental features have to be questioned. In order for colour to harmonize and suit with the design, it has to be utilized by based on scientific foundations and it should be reminded that colour is an indispensable part of the design.