Bursa ilinde huzurevinde yaşayan yaşlı bireylerin yalnızlık düzeyi ile sağlık kaygı durumlarının konstipasyon durumu ve iştah ile ilişkisinin incelenmesi
Investigating the relationship between the level of loneliness and health anxiety states of elderly individuals living in a nursing home in Bursa province with constipation status and appetite
Yazar: HÜDANUR LEBLEBİCİ
Danışman: DOÇ. DR. MÜGE ARSLAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Yalnızlık = Loneliness

Özet:
Bu çalışmanın amacı: Bursa İlinde Huzurevinde (Bursa Büyükşehir Belediyesi Huzurevi, Nilüfer Belediyesi İnci ve Taner Altınmakas Huzurevi, Özel Mudanya Huzurevi ) Yaşayan Yaşlı Bireylerin Yalnızlık Düzeyi ile Sağlık Kaygı Durumlarının Konstipasyon Durumu ve İştah ile İlişkisinin İncelenmesidir. 
Gereç ve Yöntem: Katılımcılara; sosyodemografik veri toplama formu, Yaşlılar İçin Yalnızlık Ölçeği (YİYÖ), Sağlık Anksiyetesi Ölçeği (SAÖ), Konstipasyon Ciddiyet Ölçeği (KCÖ) ve Basitleştirilmiş Beslenme İştah Anketi'nden (BİA) oluşan anket yüz yüze uygulanmıştır. Verilerin istatistiksel analizi "SPSS v26 (IBM Inc., Chicago, IL, USA)" paket programında yapılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların BKİ ortalamalarının 26,20 ± 4,80 kg/m2, bel çevresi genişliği ortalamalarının 92,90 ± 10,93 cm ve bel/kalça genişliği (cm) ortalamalarının 0,95 ± 0,12 cm olduğu saptanmıştır. Katılımcıların KCÖ'nün "Kalın Bağırsak Tembelliği", "Ağrı" alt faktör ve "KCÖ Toplam" puanı arttıkça "YİYO Toplam" puanında sırasıyla %18,6, %15,7 ve %16,1'lik artma olmuştur. Katılımcıların "BİA Toplam" puanı arttıkça  SAÖ'nün "Psikolojik Durum" alt faktör ve "SAÖ Toplam" puanlarında  sırasıyla  %21,6 ve %19,8'lik azalma olmuştur. Katılımcıların BKİ değeri arttıkça "BİA Toplam" ve "YİYO Toplam" puanlarında sırasıyla %14,4 ve %16'lık artma olmuştur. Katılımcıların bel çevresi genişliği değerleri arttıkça KCÖ'nün "Dışkı Tıkanıkığı", "Kalın Bağırsak Tembelliği", "Ağrı" ve "KCÖ Toplam" puanlarında sırasıyla %20,2, %22,6 ,%18,1 ve %20,5'lik artma oluyorken, "YİYO Toplam" puanında %20,5'lik artma olmuştur. Katılımcıların bel/kalça genişliği (cm) değerleri arttıkça SAÖ'nün "Psikolojik Durum" ve "SAÖ Toplam" puanlarında %14,1'lik azalma olmuştur. Katılımcıların SAÖ'nün "Hastalık Durumunda Psikolojik Durum" puanlarındaki bir birimlik artışa paralel olarak  "KCÖ Toplam" puanında 1,292 kat artışa sebep olmuştur. Katılımcıların SAÖ'nün "Psikolojik Durum", "Hastalık Durumunda Psikolojik Durum" ve "SAÖ Toplam" puanlarındaki bir birimlik artış "BİA Toplam" puanında sırasıyla 0,050 kat, 0,150 kat ve 0,039 kat azalışa sebep olmuştur.
Sonuç: Katılımcıların bel çevresi genişliği, konstipasyon durumları ve yalnızlık düzeyleri pozitif yönlü bir ilişki içerisindedir. BKİ değeri arttıkça iştah ve yalnızlık düzeyleri artmaktadır. Katılımcıların sağlık anksiyetesi düzeyleri; bel/kalça genişliği ve iştah düzeyi ile ters orantılı, konstipasyon ile doğru orantılıdır.
Anahtar Kelimeler: İştah, Konstipasyon, Sağlık kaygısı, Yalnızlık, Yaşlı

Abstract:
The Aim of The Study: To investigate the relationship between loneliness level and health anxiety with constipation and appetite in elderly individuals living in nursing homes (Bursa Büyükşehir Belediyesi Huzurevi, Nilüfer Belediyesi İnci ve Taner Altınmakas Huzurevi, Özel Mudanya Huzurevi) in Bursa Province.
Materials and Method: The questionnaire which consists of sociodemographic data collection form, Loneliness Scale for the Elderly (LSE), Health Anxiety Scale (HAS), the Severity of Constipation Scale (SCS), and Simplified Nutrition and Appetite Questionnaire (SNAQ) was carried out face to face with the participants. Statistical analyze of the data was performed by using "SPSS v26 (IBM Inc., Chicago, IL, USA)" program.
Findings: It was determined that the average BMI of the participants was 26,20 ± 4,80 kg/m2, average waist circumference width was 92,90 ± 10,93 cm and average waist/hip width was 0,95 ± 0,12 cm. As the participants' SCS; "Large Intestine Laxity", "Pain" sub-factor and SCS total score increased, LSE total score also increased by 18.6%, 15.7% and 16.1%, respectively. However the participants' SNAQ total points increased, it was observed that the "Psychological Status" sub-factor and HAS total scores decreased by 21.6% and 19.8% respectively. As the BMI value of the participants increased, there was a 14.4% and 16% increase in the SNAQ total and LSE total scores, respectively. As participants' waist circumference increased, there were increases of 20.2%, 22.6%, 18.1%, and 20.5% in the scores for "Constipation", "Lazy bowel", "Pain", and SCS total while there was an increase of 20.5% in the score for LSE total. Besides, when the waist/hip width (cm) values of the participants increased, it was detected that "Psychological Status" and LSE total scores decreased 14.1%. In parallel with the one-unit increase in the "Psychological State in Illness" scores of the participants' HAS, there was a 1.292-fold increase in the SCS total score. In addition to this, a one-unit increase in the "Psychological Status", "Psychological Status in Illness" and HAS total scores of the participants caused a 0.050-fold, 0.150-fold and 0.039-fold decrease in the SNAQ total score, respectively.
Conclusion: Waist circumference width, constipation status and loneliness levels of the participants are positively correlated. As BMI value increases, appetite and loneliness levels increase too. On the other hand, health anxiety levels of participants are inversely proportional to waist/hip width and appetite but directly proportional to constipation. 
Keywords: Appetite, Constipation, Health Anxiety, Loneliness, Elderly