Yaratıcı drama yöntemine dayalı STEM temelli çevre eğitim programının 60-72 aylık çocukların bilimsel süreç becerilerine ve çevresel farkındalık düzeylerine etkisi
The effect of STEM supported environmental education program based on creative drama method on scientific process skills and environmental awareness levels of 60-72 months old children
Yazar: BANU TEPE
Danışman: PROF. DR. EROL TAŞ
Ordu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı STEM ve STEM+Drama öğretim yaklaşımlarının okul öncesi dönem çocuklarının bilimsel süreç becerilerine ve çevreye karşı tutumlarına olan etkisini araştırmaktır. Nicel ve nitel yaklaşımların bir arada kullanıldığı karma araştırma yöntemlerinden iç içe karma desen bu çalışmada araştırma yöntemi olarak benimsenmiştir. Bu amaç doğrultusunda çalışmanın nicel boyutu ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen, nitel boyutunda durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi, Giresun il merkezinde bulunan bir bağımsız anaokuluna devam eden 6 yaşında toplam 64 çocuktan (21 kontrol, 21 deney 1 ve 22 deney 2 grubu) oluşmaktadır.  Çalışma 2021-2022 eğitim öğretim yılı bahar döneminde, kontrol grubuna programa dayalı eğitim etkinlikleri, deney 1 grubuna STEM temelli çevre eğitimi etkinlikleri, deney 2 grubuna STEM+Drama çevre eğitimi etkinlikleri 12 hafta boyunca uygulanmıştır. Çalışmada nicel verileri toplamak amacıyla "Bilimsel Süreç Becerileri Ölçeği" ve "Çocuklar için Çevre Ölçeği" ön test ve son test olarak katılımcılara uygulanmıştır. Nitel veriler ise etkinlik süreci gözlem formu, çocuk görüşme formu ve tasarım çizimleri ile elde edilmiştir.  Nicel veri toplama araçları uygulandıktan sonra elde edilen veriler SPSS 24 istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Nicel verilerin analizinde parametrik testlerden ilişkili örneklemler t testi ve ANOVA testi; parametrik olmayan testlerden Kruskall Wallis, Man Whitney U ve Wilcoxon işaretli sıralar testleri kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise betimsel ve içerik analizi uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel sonuçlara göre; çocukların bilimsel süreç becerilerinde gruplar arasında deney 2 grubu lehine anlamlı bir farklılık oluşmuştur. Bunun yanında çevreye karşı tutum puanlarında kontrol grubu ve deney grupları arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Bu farklılığın, STEM ve STEM+Drama uygulamalarının gerçekleştirildiği deney grupları lehine anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın nitel sonuçlarına göre, STEM ve STEM+Drama çevre eğitimi etkinliklerinin deney 1 ve deney 2 grubu çocuklarının bilimsel süreç becerileri ve çevreye karşı tutumlarına çok yönlü katkı sağladığı belirlenmiştir.

Abstract:
The main purpose of this study is to investigate the effectiveness of STEM and STEM+Drama teaching approaches on preschool children's scientific process skills and attitudes towards the environment. Embedded mixed design was adopted as a research method in this study, which is one of the mixed research methods in which quantitative and qualitative approaches are used together. For this purpose, the quantitative dimension of the study was a quasi-experimental design with pretest-posttest control group, and a case study was used in the qualitative dimension. The sample of the study consists of 64 children (21 control, 21 experimental 1 and 22 experimental 2 groups) at the age of 6 who attend an independent kindergarten in Giresun city center. In the spring term of the 2021-2022 academic year, program-based educational activities were applied to the control group, STEM-based environmental education activities to the experimental 1 group, and STEM+Drama environmental education activities to the experimental 2 group for 12 weeks.
In the study, "Scientific Process Skills Scale" and "Environment Scale for Children" were applied to the participants as pre-test and post-test in order to collect quantitative data. Qualitative data, on the other hand, were obtained with the activity process observation form, child interview form, and design drawings. After applying the quantitative data collection tools, the data obtained were analyzed using the SPSS 24 statistical program. In the analysis of quantitative data, dependent samples t test and ANOVA test from parametric tests; Kruskall Wallis, Man Whitney U and Wilcoxon signed-rank tests, which are non-parametric tests, were used. In the analysis of qualitative data, descriptive and content analysis were applied.	
According to the quantitative results obtained from the research; there was a significant difference between the groups in favor of the experimental 2 group in the scientific process skills of the children. In addition, a significant difference was found between the control group and the experimental groups in the scores of attitudes towards the environment. It has been determined that this difference is significant in favor of the experimental groups in which STEM and STEM+Drama practices were performed. According to the qualitative results of the study, it was determined that STEM and STEM+Drama environmental education activities contributed to the scientific process skills and environmental attitudes of the children in the experimental 1 and experiment 2 groups.