Endometrioid tip endometrium adenokarsinomlarında beta-katenin nükleer ekspresyonunun onkolojik sonuçlara etkisi
The effect of beta-catenin nuclear expression on oncologic outcomes in endometrioid-type endometrial adenocarcinoma
Yazar: ORKUN HAN
Danışman: DOÇ. DR. TAYFUN TOPTAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Bu tez çalışmasında endometrioid tip endometrium kanserli hastaların histerektomi spesmenlerinde, beta-katenin protein ekspresyon paternlerinin immünohistokimyasal analiz yöntemi ile incelenmesi ve beta-katenin protein ekspresyonunun hastaların onkolojik sonuçları üzerindeki prognostik etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Ocak 2015 ile Aralık 2018 tarihleri arasında total histerektomi ve bilateral salpingo-ooforektomi yapılan ve postoperatif histopatolojik tanısı endometrioid tip endometrium kanseri olan ardışık hastaların dâhil edildiği tek merkezli, retrospektif, kohort bir çalışmadır. Neoadjuvan kemoterapi, radyoterapi veya hormon tedavisi alanlar ve senkron malignitesi olan olgular çalışma dışı bırakılmıştır. Çalışmaya dâhil edilmeye uygunluk gösteren toplam 75 hastanın patoloji preparatları, beta-katenin proteinini hedefleyen monoklonal antikor ile boyanmış ve ışık mikroskobu altında boyanma reaksiyonu değerlendirilmiştir. İster fokal ister yaygın olsun, herhangi bir nükleer boyanma yüzdesi "beta-katenin nükleer pozitif" olarak kabul edildi. Beta-katenin' in sitoplazmik boyanma reaksiyonu, boyanan hücrelerin yüzdesine ve boyanma yoğunluğuna göre değerlendirilip skorlandı. Nihai immün-reaktif skor (IRS), boyanma yüzdesi ve boyanma yoğunluğu skorlarının çarpılmasıyla belirlendi. IRS değerleri 0 ile 2 arasında olanlar negatif ekspresyon, 3 ile 4 arasında olanlar düşük ekspresyon, 6 ile 8 arasında olanlar orta ekspresyon, 9' dan 12' ye kadar olanlar ise yüksek ekspresyon olarak kabul edildi. Nükssüz sağkalım birincil prognostik hedef olarak belirlendi.
Bulgular: Toplam 75 doku örneğinden yalnızca 2' sinde (%2,2) beta-katenin ile nükleer boyanma tespit edildi. Nükleer boyanma yüzdesi her iki örnekte de %5 idi. Öte yandan, tüm doku örneklerinde (%100) beta-katenin ile sitoplazmik boyanma gözlendi. Sitoplazmik boyanma yüzdesi, doku örneklerinin %2,7'sinde %11 ile %50 arasında, %57,3' ünde %51 ile %80 arasında, %40' ında ise %81' den fazla idi. Sitoplazmik boyanma yoğunluğu ise doku örneklerinin %42,7' sinde zayıf, %40' ında orta, %17,3' ünde ise güçlü idi. Sitoplazmik boyanmanın nihai skorlama analizine göre, örneklerin %1,3' ü negatif sitoplazmik ekspresyon; %42,7' si düşük ekspresyon; %38,7 'si orta ekspresyon ve %17,3' ü yüksek ekspresyon gösterdi. Cox regresyon analizi, hastalığın evresinin tek bağımsız prognostik faktör olduğunu, nükleer veya sitoplazmik beta-katenin ekspresyonunun nükssüz sağkalım üzerine bir etkisinin olmadığını gösterdi. 
Sonuç: Endometrioid tip endometrium kanserinde beta-katenin ekspresyonu çoğunlukla sitoplazmik olup, doku örneklerinin yalnızca %2,2' sinde nükleer ekspresyon saptanmıştır. Beta-katenin ekspresyonunun nüks ve ölüm üzerine etkisi gösterilememiş olup prognozu etkileyen tek bağımsız faktör hastalığın evresidir.
Anahtar Kelimeler: Beta-katenin, endometrioid endometrium kanseri, prognoz, sağkalım.

Abstract:
Objective: The aim of this thesis was to investigate beta-catenin protein expression patterns in hysterectomy specimens of patients with endometrioid type endometrial cancer by immunohistochemical analysis and to investigate the prognostic effect of beta-catenin protein expression on oncologic outcomes of patients.
Materials and methods: This is a single-center, retrospective, cohort study that included consecutive patients who underwent total hysterectomy and bilateral salpingo-oophorectomy between January 2015 and December 2018 with a postoperative histopathological diagnosis of endometrioid type endometrial cancer. Patients who received neoadjuvant chemotherapy, radiotherapy or hormone therapy and patients with synchronous malignancy were excluded. Pathology slides of 75 patients who were eligible for inclusion in the study were stained with a monoclonal antibody targeting beta-catenin protein and the staining reaction was evaluated under light microscopy. Any percentage of nuclear staining, whether focal or diffuse, was considered "beta-catenin nuclear positive". The cytoplasmic staining reaction of beta-catenin was evaluated and scored according to the percentage of stained cells and staining intensity. The final immune-reactive score (IRS) was determined by multiplying the scores of percentage of staining and staining intensity. IRS values 0 to 2 were considered as negative expression; 3 to 4 as low-expression; 6 to 8 as moderate-expression; and 9 to 12 as high-expression. Recurrence-free survival (RFS) was used as the primary prognostic endpoint. 
Results: Only 2 out of 75 tissue samples (2.2%) showed nuclear staining with beta-catenin. In these two cases, the staining percentage was only 5%. On the other hand, cytoplasmic staining with beta-catenin was observed in all tissue samples (100%). The percentage of tumor cell cytoplasmic staining was between 11% and 50% in 2.7% of tissue samples, between 51% and 80% in 57.3%, and greater than 81% in 40%. The intensity of cytoplasmic staining with beta-catenin was weak in 42.7%, moderate in 40% and strong in 17.3% of the tissue samples. According to the final scoring analysis, 1.3% of the samples showed negative cytoplasmic expression, 42.7% low-expression, 38.7% moderate-expression, and 17.3% high-expression. Cox regression analysis revealed that stage was the only independent prognostic factor, and nuclear or cytoplasmic beta-catenin expression had no effect on RFS. 
Conclusion: In endometrioid type endometrial cancer, beta-catenin expression is mostly cytoplasmic with only 2.2% of tissue samples showing nuclear expression. The impact of beta-catenin expression on recurrence and death has not been demonstrated and the only independent factor affecting prognosis is the stage of the disease.
Keywords: Beta-catenin, endometrioid endometrial cancer, prognosis, prognosis, survival.