Dijital dönüşümde blokzincir teknolojisi ve Bitcoin'in ekonomiye etkisi
Blockchain technology in digital transformation and Bitcoin's effect on the economy
Yazar: ÖZGÜR GÜVEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAHİN BULUT
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonomi Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bitcoin = Bitcoin ; Blockchain = Blockchain ; Blok zinciri sistemi = Blockchain system ; Ekonomik etki = Economic effect ; Sayısal dönüşüm = Digital transformation

Özet:
Teknolojinin hayatı kolaylaştıran etkisi finansal enstrümanlarda bitcoin ile kendini
göstermiştir. Bitcoin, 2009 yılında ortaya çıkmasının ardından ödeme sistemlerinde devrim
niteliğinde bir altyapı sunan kripto para türüdür. Bitcoinin temel teknolojisi olan blokzincir,
güvenilir bir üçüncü tarafa ihtiyaç duymayan, merkezi olmayan bir sistem olarak
tasarlanmış; geniş uygulama potansiyeli ile kamu ve iş dünyasında hızla kabul görmüştür.
Bu teknolojik altyapı üzerinde geliştirilen kripto paralar ile birey ya da kurumlar nakit
parayla yapılan her türlü harcamayı ve para transferini gerçekleştirmektedir.
Bu çalışmada, Ocak 2012 – Mart 2020 tarihleri arasında cumhuriyet altını, altın ons
fiyatı, ham petrol fiyatı, amerikan doları ve euro para birimleri ile bitcoin arasındaki
korelasyon ilişkisi incelenmiştir. Araştırma kapsamında tanımlayıcı istatistikler, Spearman
korelasyon analizinden faydalanılarak yapılmıştır. Yapılan analizlerinin sonucuna göre
piyasalarda yer edinmeye başladığı ilk dönem olan 2012'de bitcoinin diğer göstergelerle
arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkisi saptanmamıştır (p>0.05). Bitcoinin dolar
karşılığının bir önceki yıla göre üç katından fazla arttığı 2017 yılı ise bitcoinin zirve yılı
olup; euro ile arasında pozitif yönlü kuvvetli bir ilişki vardır (r=0.873; p<0.001). 2012-2020
döneminde istatistiksel olarak bitcoinin ham petrol fiyatı ile arasında negatif yönlü ve zayıf;
cumhuriyet altını, altın ons fiyatı, dolar ve euro ile arasında ise kuvvetli bir ilişki vardır ve
bu ilişki anlamlıdır. Yüksek hareketlilik, bitcoinin, istikrarlı bir ödeme aracından ziyade
spekülatif bir yatırım aracı olarak görülmesi olarak algılanabilir. Bitcoinin uzun dönemde en
çok euro ile arasında kuvvetli bir ilişki olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The life-effect of technology has manifested itself in financial instruments with
bitcoin. Bitcoin is a type of cryptocurrency that offers a revolutionary structure in payment
systems since its inception in 2009. Blockchain, bitcoin's core technology, is designed as a
decentralized system that does not need a trusted third party; with its wide application
potential, it has quickly gained acceptance in the public and business world. With the
cryptocurrencies developed on this technological structure, individuals or institutions carry
out all kinds of cash and money transfers.
In this study, the correlation relationship between Cumhuriyet Gold, gold ounce
price, crude oil price, american dollar and euro currency and bitcoin between January 2012
and March 2020 was examined. The descriptive statistics of the research were made by
using Spearman correlation analysis. In 2012, when it first started to take a place in the
markets, a significant relationship between bitcoin and other indicators was not detected (p>
0.05). The year 2017, when the dollar value of bitcoin increased three times than the
previous year, was the peak year of bitcoin; there is a strong positive relationship with the
euro (r = 0.873; p <0.001). Negative and weak between bitcoin and crude oil price in the
period of 2012-2020; there is a strong relationship between Cumhuriyet Gold, gold ounce
price, dollar and euro, and this relationship is significant. High mobility can be perceived as
seeing bitcoin as a speculative investment tool rather than a sample payment instrument. It
has been determined that bitcoin has a strong relationship with the euro for the long term.