Geri dönüşüm ve evsel atıklar konusunda argümantasyon tabanlı öğrenmenin 7. sınıf öğrencilerinin ders başarısına ve çevreye olan tutum ve davranışlarına etkisi
The effect of argumentation-based learning in recycling and domestic waste on 7th grade students' course success and attitudes and behaviors towards the environment
Yazar: BÜKRA AKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ZAFER KARAGÖLGE
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Kimya Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Argümantasyon = Argumentation ; Argümantasyon tabanlı bilim öğrenme = Argumentation based science learning ; Ders başarısı = Course success ; Evsel atıklar = Domestic wastes ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Gıda atıkları = Food wastes ; Katı atıklar = Solid wastes ; Plastik atıklar = Plastic wastes ; Yeniden kazanma = Recycling ; Çevresel davranışlar = Environmental behaviours

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı, sosyobilimsel bir konu olarak geri dönüşüm ve evsel atıklar konusunda argümantasyon tabanlı öğrenmenin 7. sınıf öğrencilerinin ders başarısına ve çevreye olan tutum ve davranışlarına etkisinin olup olmadığını incelemektir. 
Yöntem: Araştırmada yöntem olarak nicel araştırma yöntemi, desen olarak da ön test–son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanmıştır. Çalışma grubunu Erzurum ili Pasinler ilçesi Hasankale Ortaokulu 7. sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Uygulama haftada 4 saat olmak üzere 3 hafta sürmüştür. Araştırmacı, sınıflardan birini deney grubu diğerini kontrol grubu olarak rastgele seçip, deney grubuna argümantasyona dayalı etkinlikler ve tartışma ortamları hazırlanarak ders işlenmiştir. Kontrol grubunda ise 2018 fen bilimleri öğretim programına göre eğitim-öğretim gerçekleştirilmiştir. Tüm öğrencilere argümantasyon yönteminin uygulanmasından önce ve sonra ''Çevre Duygu Ölçeği (ÇDÖ)'', ''Çevre Davranış Ölçeği (ÇDÖ)'' ve ''Çevre Bilgi Testi (ÇBT)'' ölçekleri uygulanmıştır. Uygulanan ölçeklerin veri analizi yapılırken nicel veri analizi yapılmıştır. Veriler tablo ve grafiklerle gösterilerek betimsel analiz, sonuçlar yorumlanıp ilişkileri incelerken de kestirimsel analiz yapılmıştır. Veriler SPSS istatistik programları kullanılarak analiz edilmiştir. Öncelikle test ve ölçeklerden elde edilen verilere normallik testleri yapılıp ardından gruplar arası-gruplar içi varyans analizi (mixed between-within subject ANOVA) testi uygulanmıştır. 
Bulgular: Elde edilen veriler sonucunda deney grubunun bilgi ölçeği puan ortalamasının kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu, argümantasyon modelinin başarıyı artırmada etkili olduğu tespit edilmiştir. Duygu ölçeği ve davranış ölçeği puan ortalamalarında deney ve kontrol grubu arasında ise anlamlı farklılık görülmemiştir. Ayrıca grup içinde (ÖT-ST) başarı testinde (ÇBT) ve davranış testinde (ÇDÖ) anlamlı farklılık olmuştur.
Sonuçlar: Bu verilere göre derslerde argümantasyon modelinin kullanılması dersleri daha kalıcı hale getirerek öğrencilerin daha aktif bir şekilde katılımını sağladığı için derslerde kullanılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: argümantasyon, geri dönüşüm, evsel atık, çevre eğitimi, sosyobilimsel konular, çevre bilinci

Abstract:
Purpose: The aim of this research is to examine whether argumentation-based learning about recycling and household waste as a socioscientific issue has an effect on 7th grade students' academic success and their attitudes and behaviors towards the environment.
Method: Quantitative research method was used as a method in the research, and a quasi-experimental design with pretest-posttest control group was used as a design. The study group consisted of 7th grade students of Hasankale Secondary School, studying in the Pasinler district of Erzurum. The application lasted for 3 weeks, 4 hours a week. The researcher randomly selected one of the classes as the experimental group and the other as the control group, and the lesson was taught by preparing argumentation-based activities and discussion environments for the experimental group. In the control group, education was carried out according to the 2018 science curriculum. Before and after the implementation of the argumentation method, the "Environmental Sentiment Scale (CLO)", "Environmental Behavior Scale (CLO)" and "Environmental Knowledge Test (CBT)" scales were administered to all students. While the data analysis of the applied scales was performed, quantitative data analysis was performed. Descriptive analysis was performed by showing the data in tables and graphs, and predictive analysis was performed when the results were interpreted and the relationships were examined. Data were analyzed using SPSS statistical programs. First of all, normality tests were performed on the data obtained from the tests and scales, and then the mixed between-within-subject ANOVA test was applied.
Findings: As a result of the data obtained, it was determined that the knowledge scale mean score of the experimental group was higher than that of the control group, and the argumentation model was effective in increasing success. There was no significant difference between the experimental and control groups in the mean scores of the emotion scale and behavior scale. In addition, there was a significant difference in achievement test (CBT) and behavior test (CAS) within the group (ÖT-ST).
Conclusions: According to these data, it is recommended to use the argumentation model in the lessons, as it makes the lessons more permanent and enables the students to participate more actively.

Keywords: argumentation, recycling, household waste, environmental education, socioscientific ıssues, environmental consciousness