Türkiye'nin bölgesel mutluluk ekonomisi
Regional happiness economics in Turkey
Yazar: MELTEM UÇGUNOĞLU ERARSLAN
Danışman: PROF. DR. RÜŞTÜ YAYAR
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Davranışsal ekonomi = Behavioral economics ; Mutluluk = Happiness ; Sıralı probit = Ordered probit ; Yaşam doyumu = Life satisfaction

Özet:
Mutluluk herkes için önemlidir. Araştırmalar mutlu insanların daha çok kazandıklarını ve işlerinde daha başarılı olduklarını göstermektedir. Fakat mutluluğun kaynağı oldukça tartışmalı bir konu olup, yüzyıllardır filozoflar tarafından tartışılmaktadır. İlk zamanlar psikolojik ve sosyolojik olarak düşünülen mutluluk kavramı daha sonra iktisatçılarında ilgi odağı haline gelmiş, mutluluğun yaşam standartlarındaki iyileşme ile paralel olduğu düşünülmeye başlanmıştır.

Neo-klasik İktisatta objektif parametrelerle özellikle mutlak gelir ile ölçülen mutluluk birçok eleştiriye neden olmuştur. Davranışsal İktisadın ortaya çıkması ile birlikte iktisadın sadece matematiksel olma yolunda ilerlemesine karşı çıkılmış psikolojik faktörlerin göz ardı edilmemesi gerektiği üzerinde durulmuştur. Davranışsal İktisat disiplininin alt dalı olarak ortaya çıkan mutluluk ekonomisi çalışmalarında ise bir ülkenin/bir bireyin yaşam memnuniyetleri ölçülürken objektif iktisadi değişkenler dışında bir çok değişkenin etkili olduğu görülmektedir.

Çalışmada, Türkiye'de mutluluk oranının dağılışı ve bu dağılışta etkili olan değişkenler için anket yöntemi kullanılmış ve elde edilen veriler ki kare testi ve sıralı probit tahmin yöntemiyle sınanmıştır. Türkiye genelinde elde edilen veriler sonucunda bireylerin genel sağlık durumlarındaki olumlu seyir, yaşamlarındaki din olgusunun varlığı ve gelecek bir yıl için finansal duruma yönelik olumlu düşünce ve Cumhurbaşkanına güven mutlulukları üzerinde pozitif etki gösterirken; hükümete ve orduya güven ilişkisi negatif etki göstermektedir. Diğer taraftan bireylerin yaşam memnuniyetlerin benzer şekilde genel sağlık durumlarındaki olumlu seyir ve kamu sektöründe çalışma durumu pozitif etkilerken; özel sektörde çalışmak ve nitelikli uzman olarak görev yapmak negatif olarak etkilemektedir.

Anahtar Sözcükler: Mutluluk Ekonomisi, Yaşam Memnuniyeti, Davranışsal İktisat, Sıralı Probit

Abstract:
Happiness is important for every one. Researches show happy individuals are more successful in their career and they earn much more. However, the source of happiness has been a matter of debate for philosophers for many centuries. Primarily considered psychologically and sociologically, the concept of happiness later became a center of attraction for economists in that there was a parallelism between happiness and better standards of living.

In neo-classical economics, absolute income-based happiness has been a matter of severe criticism. With the introduction of behavioral economics, the focus on the mathematical aspect of eonomics has evolved into some psychological factors as well. As a subbranch of behavioral economics, happiness economics attaches importance to several other variables than some certain objective variables in measuring living satisfaction of an individual or a country.

The present research, a survey has been used for Turkey's distribution of happiness and variables that are effective in this distribution. The collected data has been analyzed with the chi square test and ordered probit model. The results show individuals' positive state of health, presence of religion in their lives, positive financial expectations for the next year and confidence in the President of the Republic have positive effects on their perception of happiness while the confidence in government and army are negatively effective. On the other hand, good state of health and working in public sector affect the perception of happiness positively whereas working in private sector as qualified personnel affect it negatively.

Key Words: Happiness Economics, Living Satisfaction, Behavioral Economics, Ordered Probit