Pyrus serikensis A.Güner & H. Duman (Rosaceae) türünün ekolojisi ve çoğaltılması üzerinde araştırmalar
Investigations on ecology and reproduction of Pyrus serikensis A.Güner & H. Duman (Rosaceae)
Yazar: ADİLE SEVİNÇ UZUN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA GÖKCEOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'nin güneyindeki Antalya-Serik bölgesinde endemik bir tür olan Pyrus serikensis'in tohum çimlenmesi, fidan büyümesi ve hayatta kalma yüzdesinin belirlenmesidir. Çimlenme çalışmaları için tohum elde etmek amacıyla doğal habitatlardan hem 2009 hem de 2010 yılında Aralık ayı sonunda olgun meyveler toplanmıştır. Tohumlar ilk olarak farklı sıcaklık koşullarında muhafaza edilmiştir (Oda sıcaklığı 20-22 ºC ve buzbolabı 4 ºC). Daha sonra tohumlar iki fotoperiyot (tamamen karanlık ve aydınlık-karanlık (18-6 saat)), üç farklı sıcaklık (15, 20, 25 ºC) ve iki farklı hormon konsantrasyonu (1 ppm ve 10 ppm GA3) olmak üzere çeşitli kombinasyonlar altında çimlendirilmiştir. Denemeler üç tekrarlı yapılmıştır. Fidan büyümesi ve hayatta kalma oranını gözlemlemek için 2 yaşındaki fidanlar 2010 yılında Serik yakınlarında türün dağılım aralığı dahilindeki iki çalışma alanına dikilmiştir. Temel toprak özelliklerinin belirlenmesi için çalışma alanlarından toprak örnekleri alınmıştır. Ayrıca, bölgenin uzun süreli iklimsel verileri de elde edilmiştir. Elde edilen bulgulara gore, 2009 yılında toplanan tohumlar 2010 yılında toplanan tohumlardan anlamlı bir şekilde (p<.0001) daha yüksek çimlenme oranı göstermiştir (sırasıyla % 52 ve % 12). Pyrus serikensis'in tohum çimlenmesi için en iyi kombinasyon, oda sıcaklığında bekletmenin ardından çimlendirme dolabında 15 ºC'de aydınlık-karanlık (18 saat aydınlık-6 saat karanlık) uygulaması olarak bulunmuştur. Tohum çimlenmesi üzerine hormon uygulamaları arasında anlamlı bir farklılık saptanamamıştır. Çalışma alanlarının toprak tipinin tınlı, kireçli ve alkali olup, tuz içermediği tespit edilmiştir. Toprak makro ve mikro besin elementleri yeterli düzeyde bulunmuştur. İlk büyüme mevsimi sonunda fidan dikim alanlarında fidanların % 85' inin tuttuğu belirlenmiştir. Fidanların yıllık genel ortalama büyümesi 10.34 cm olarak bulunmuştur. Fidan dikim alanlarında büyüme ve hayatta kalma özellikleri bakımından farklılık gözlenmemiştir.ANAHTAR KELİMELER: Pyrus serikensis, Büyüme, Çimlenme, Işık, Sıcaklık, GA3

Abstract:
The purpose of this study is to determine seed germination, seedling growth and survival percentage of Pyrus serikensis, an endemic species in Serik-Antalya region in southern Turkey. To obtain seeds for germination study, mature fruits were collected from natural stands in late December, both in 2009 and 2010. Seeds were first stored under different temperature conditions (20-22 ºC room temperature and 4 ºC refrigerator). The seeds were then germinated under various combinations of two photoperiods (complete dark, and light-dark (18-6 hrs)), three temperature (15, 20, 25 ºC), and two different hormone conditions (1 ppm and 10 ppm). Trials were performed in three replications. To observe seedling growth and survival, 2 year old containerized seedlings were planted in two test sites in 2009 within the distribution range of the species, near Serik. Soil samples were taken from the test sites to determine basic soil properties. Long term climatic data of the region were also obtained. The results showed that seeds collected in 2009 had significantly (p<.0001) higher percentage germination than those in 2010 (% 52 vs % 12). The best combination for seed germination of Pyrus serikensis was observed under 15 °C + light-dark treatment (18 hrs light + 6 hrs dark) in germination cabinet, following seed storage under room temperature. There were no significant differences among hormone treatments of seeds prior to germination test. The soil type in the test sites was loamy, limy, alcali and salt-free. Macro- and micro- nutrient in soil showed no signs of deficiency at the test sites. In the overall field tests, % 85 of seedlings survived at the end of the first growing season. The annual overall average growth of the seedlings was 10.34 cm. No differences were observed in the test sites both in survival and growth traits.KEY WORDS: Pyrus serikensis, Growth, Germination, Light, Temperature, GA3