Okul öncesi dönem çocuklarının dijital oyun bağımlılığı eğilimleri ile yaratıcılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between preschool children's digital game addiction tendencies and creativity levels
Yazar: RIDVAN TUTUMLU
Danışman: DOÇ. DR. MÜSLİMAT OYA RAMAZAN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Çocuk-okul öncesi =

Özet:
Bu araştırmada okul öncesi dönem çocuklarının dijital oyun bağımlılığı eğilimleri ile yaratıcılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın çalışma grubunu İstanbul'da devlete bağlı ana sınıfı ve anaokullarına devam eden 309 5-6 yaş grubu çocuk oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından hazırlanan çocuk kişisel bilgi formu, Kadriye Selin Budak tarafından 2020 yılında geliştirilen Dijital Oyun Bağımlılığı Eğilimi Ölçeği ve 1988 yılında Elizabeth Kay Bennett tarafından geliştirilen ve 2017 yılında Nadir Çeliköz tarafından Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması yapılan Erken Çocukluk Yaratıcılık Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen verilerin normal dağılım durumlarına göre bağımsız grup t testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Mann Whitney-U testi, Kruskal Wallis H testi ve Pearson Korelasyon Analizi testleri yapılmıştır. Araştırma sonucunda katılımcı çocukların dijital oyun bağımlılığı eğilimi ile yaratıcılık düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. Dijital oyun bağımlılığı eğilimi puanlarında erkek çocukların kız çocuklarından daha yüksek puan aldıkları görülmüştür. Günlük ortalama dijital oyun oynama süresi arttıkça dijital oyun bağımlılığı eğilimi puanlarının arttığı tespit edilmiştir. Katılımcı çocukların dijital oyun bağımlılığı eğilimi düzeyleri düşük olarak belirlenmiştir. Yaratıcılık ölçeğinden aldıkları puan ortalamalarına göre de yaratıcılıklarının ortalama düzeyde oldukları söylenebilir. Anne ve baba öğrenim durumu yükseldikçe çocukların yaratıcılık puanları ortalamalarının yükseldiği tespit edilmiştir. Dijital oyun bağımlılığı eğilimi puanlarında demokratik ebeveyn tutumuna sahip ebeveynlerin çocuklarının daha düşük puan aldıkları görülmüştür. Bu doğrultuda ebeveynlerin ev içinde çocuğa karşı tutumlarında demokratik yaklaşımı sergilemeleri, aile içinde iletişim kanallarını açık tutmaları, çocuğa dijital oyunlar dışında da etkili ortam sunmaya çalışmaları, çocukların günlük ortalama dijital oyun oynama sürelerini dikkatle takip etmeleri ve buna göre gerekli aksiyonları almaları önerilmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationship between digital game addiction tendencies and creativity levels of preschool children. The research is a relational survey model from quantitative research methods. The study group of the research consisted of 309 5-6 year old children attending state-affiliated kindergarten and preschools in Istanbul. The data collection tools used in the study were the child personal information form prepared by the researcher, the Digital Gaming Addiction Tendency Scale developed by Kadriye Selin Budak in 2020, and the Early Childhood Creativity Scale developed by Elizabeth Kay Bennett in 1988 and the Turkish validity and reliability study conducted by Nadir Çeliköz in 2017. According to the normal distribution of the data obtained, independent group t test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Mann Whitney-U test, Kruskal Wallis H test and Pearson Correlation Analysis tests were performed. As a result of the research, no significant relationship was found between digital game addiction tendency and creativity levels of the participant children. It was observed that boys scored higher than girls in digital game addiction tendency scores. As the average daily digital game playing time increased, it was determined that digital game addiction tendency scores increased. The digital game addiction tendency levels of the participant children were determined to be low. According to their mean scores from the creativity scale, it can be said that their creativity is at an average level. It was determined that the average creativity scores of the children increased as the mother and father's education level increased. It was observed that children of parents with democratic parental attitudes had lower scores in digital game addiction tendency scores. In this direction, it is recommended that parents should exhibit a democratic approach in their attitudes towards the child at home, keep communication channels open within the family, try to provide an effective environment for the child outside of digital games, carefully monitor the average daily digital game playing time of children and take necessary actions accordingly.