Psikoeğitimin özel bakım merkezlerinde çalışan bakım elemanlarının şizofreniye yönelik inanç, bilgi, tutum ve yaklaşımlarına etkisi
The effects of care staff working at the special care centres of psychoeducation on the belief, knowledge, attitude and approachs about sshizophrenia
Yazar: BURCU DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE OKANLI
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Psikoloji = Psychology ; İnançlar = Beliefs ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç. Bu çalışma psikoeğitimin özel bakım merkezlerinde çalışan bakım elemanlarının şizofreniye yönelik inanç, bilgi, tutum ve yaklaşımlarına etkisini incelemek amacıyla yapıldı.
Materyal ve Metot. Araştırma, 01.11.2011- 28.06.2013 tarihleri arasında Ağrı ilindeki Özel Şafak Bakım ve Özel Serhat Bakım Merkezlerinde çalışan, araştırmaya katılmayı kabul eden 68 bakım elemanı ile ön test-son test, kontrol gruplu yarı deneme modeli uygulanarak yapıldı. Verilerin toplanmasında, tanıtıcı bilgi formu, Ruhsal Hastalıklara Yönelik İnançlar Ölçeği (RHYİÖ) ve şizofreniye yönelik bilgi, tutum ve yaklaşımlarla ilgili anket formu kullanıldı.  Psikoeğitim; 4 (5-6 kişilik) gruba,  haftalık 45 dk?lık eğitim süresi ayrılarak, haftanın 3 günü ve 10 hafta boyunca uygulandı. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik dağılımlar, t testi, eşleştirilmiş t testi, ki-kare testi kullanıldı.
Bulgular. Psikoeğitim öncesinde bakım elemanlarının ruhsal hastalıklara yönelik inançlarının olumsuz yönde olduğu ve ruhsal hastalıkları tehlikeli gördükleri, kişilerarası ilişkilerin bozulacağı ve çaresizlik yaşanacağı inancının yüksek olduğu utanma inancının düşük olduğu bulundu. Psikoeğitim sonrasında bakım elemanlarının ruhsal hastalıklara yönelik çaresizlik yaşanacağı ve kişilerarası ilişkilerin bozulacağı inancının azaldığı ve gruplar arasında istatistiksel anlamda fark olduğu bulundu (p<0.05). Psikoeğitim sonrasında bakım elemanlarının şizofreniye yönelik bilgi, tutum ve yaklaşımlarının deney grubunda, kontrol grubuna göre olumlu yönde değiştiği ve gruplar arasında anlamlı düzeyde farklılık olduğu belirlendi (p<0.05).
Sonuç. Psikoeğitim özel bakım merkezlerinde çalışan bakım elemanlarının şizofreniye yönelik inanç, bilgi, tutum ve yaklaşımlarını olumlu yönde etkilemiştir. Çalışma sonuçlarının ilgili kurumlara bildirilmesi ve bu kurumlarda psikoeğitimlerin yaygınlaşması, düzenli aralıklarla ve sürekli olacak şekilde verilmesi önerilebilir.

Anahtar kelimeler: Bakım elemanı, bilgi, hemşirelik, inanç, psikoeğitim, şizofreni, tutum yaklaşım.

Abstract:
Aim. This study aims to analyse the effect of care staff working at the special care centres of psycho-education on belief, knowledge, attitude and approaches concerning schizophrenia.
Material and method. The study was carried out between the dates 01.11.2011 and 28.06.2013 at Şafak Bakım and Serhat Bakım care centres in the city of Ağrı with 68 care staff who agreed to join the research with pre-test, post-test quasi-experimental design with control group. A socio-demographic information form, a belief scale oriented to mental illness and a knowledge, attitude and approach survey concerning schizophrenia has been used in gathering data.  Psycho-education has been applied to a four-person group for 45 minutes of schooling time per week, 3 days a week and for a length of 10 weeks at total. T test, paired t test, chi-square test is used in the evaluation of the data. 
Result. Before psycho-education, it was found that the care staff?s beliefs regarding mental illnesses were negative, that they regarded mental illnesses dangerous, that the interpersonal relations would deteriorate and desperation would prevail and that the embarrassment level is low. After psycho-education, it was found that the care staff beliefs concerning the mental illnesses on the fact that there would be desperation and the interpersonal relations would deteriorate have lessened, while it was also found that there are differences among groups on a statistical level (p<0.05). Following psycho-education, it was identified that among the experimental group, the knowledge, attitude and approach of care staff concerning schizophrenia are more positive than the control group and also a significant difference is observed between the two groups (p<0.05).
Conlusion. It is observed that psycho-education has a positive influence on the belief, knowledge, attitude and approaches of care staff working at the care centres oriented to schizophrenia. Psychoeducation reported to the relevant authorities and the results of this study the spread of these institutions, to be given at regular intervals and consistently recommended.

Key words: Approach, attitude, belief, knowledge, nursing, psycho-education, schizophrenia.