Yoğun bakımda çalışan doktor ve hemşirelerin yoğun bakıma özgü etik konulardaki yaklaşımlarının etik duyarlılıkla ilişkisi
The relationship of intensive care doctors and nurses in ethical issues unique to intensive care and ethical sensitivity
Yazar: AYBÜKE KÜBRA ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KARATAŞ
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıp Tarihi ve Etik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Deontoloji ve Tıp Tarihi = Medical History and Ethics
Dizin: Doktorlar = Physicians ; Etik = Ethics ; Etik duyarlılık = Ethical sensitivity ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Kritik hastalık = Critical illness ; Tıp etiği = Medical ethics ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Yoğun Bakım Ünitelerinde Çalışan Doktor ve Hemşirelerin Etik duyarlılık Düzeylerinin Yoğun Bakıma Özgü Etik Konulardaki Yaklaşımlarının Etik Duyarlılıkla İlişkisi
Amaç: Yoğun bakım ünitelerinde görev yapan doktor ve hemşirelerin etik duyarlılık düzeylerinin yoğun bakıma özgü etik konulardaki yaklaşımlarının etik duyarlılıkla ilişkisini saptamak amacıyla yapılmıştır.
Meteryal ve metot: Tanımlayıcı nitelikte bir araştırmadır. İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi'nde yoğun bakımlarda çalışan doktor ve hemşireler çalışmanın evrenini oluşturmaktadır. Örneklem seçim yöntemine gidilmeyerek dahil edilme kriterlerine uyan tüm doktor ve hemşireler araştırmanın örneklemini oluşturdu. Toplamda 144 doktor ve 144 hemşireye ulaşıldı. Araştırmanın verileri Kişisel bilgi formu, Yoğun Bakıma Özgü Konulara Yaklaşım Anketi ve Ahlaki Duyarlılık Anketi (ADA) ile elde edildi. Veriler medyan (min-maks), ortalama (standart sapma) ve sayı (%) ile verildi. Normal dağılıma uygunluk Shapiro-Wilk testi ve Kolmogorov-Smirnov testi ile yapıldı. Analizlerde Mann-Whitney U testi ve Kruskal Wallis testi uygun olan yerlerde kullanıldı. Çoklu karşılaştırmalarda Kruskal Wallis testi için Conover testi kullanıldı. p<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Ahlaki duyarlılık anketi puan ortalaması 67.13 ± 22.01 olarak belirlendi. Ölçeğin alt boyutlarından alınan puanlar incelendiğinde bütüncül yaklaşım alt boyutu puan ortalaması 10.53 ± 4.16, yarar sağlama alt boyutu puan ortalaması 9.31 ± 4.29, uygulama alt boyutu puan ortalaması 7.91 ± 4.03, oryantasyon alt boyutu puan ortalaması 6.88 ± 3.66, çatışma alt boyutu puan ortalaması 8.89 ± 3.12, otonomi alt boyutu puan ortalaması 14.91 ± 5.22 olarak belirlendi.
Sonuç: Çalışmamıza katılan doktor ve hemşirelerin ahlaki duyarlılık düzeyleri yüksek bulunmuştur. Çalışmaya katılanlardan 36 yaş ve üzeri olanların ahlaki duyarlılık düzeyleri diğer yaş gruplarına göre, erkeklerin kadınlara göre, doktorların hemşirelere göre, cerrahi birimlerde çalışanların dahili birimlerde çalışanlara göre, Etik eğitim alanların almayanlara göre ahlaki duyarlılıkları daha yüksek bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Etik Duyarlılık, Etik Yaklaşım, Hemşirelik Etiği, Kritik Hasta Bakımı, Tıp Etiği, Yoğun Bakım Hekimliği, Yoğun Bakım Hemşireliği

Abstract:
The Relationship of Intensive Care Doctors and Nurses in Ethical Issues Unique to Intensive Care and Ethical Sensitivity
Aim: This study was conducted to determine the relationship between the ethical sensitivity levels of doctors and nurses working in intensive care units and their approaches to ethical issues specific to intensive care units.
Material and method: It is a descriptive study. Doctors and nurses working in intensive care units at İnönü University Turgut Özal Medical Center constitute the universe of the study. All doctors and nurses who met the inclusion criteria, by not using the sample selection method, formed the sample of the study. In total, 144 doctors and 144 nurses were reached. The data of the study were obtained by Personal Information Form, Questionnaire for Approach to Intensive Care-Specific Issues and ADA. Data were given as median (min-max), mean (standard deviation) and number (%). Compliance with the normal distribution was determined by the Shapiro-Wilk test and the Kolmogorov- Smirnov test. Mann-Whitney U test and Kruskal Wallis test were used where appropriate. Conover test was used for Kruskal Wallis test in multiple comparisons. A p value of <0.05 was considered statistically significant.
Results: The mean score of the moral sensitivity questionnaire was determined as
67.13 ± 22.01. When the scores obtained from the sub-dimensions of the scale are examined, the mean score of the holistic approach sub-dimension is 10.53 ± 4.16, the mean score for the benefit sub-dimension is 9.31 ± 4.29, the mean score for the application sub-dimension is 7.91 ± 4.03, the mean score for the orientation sub- dimension is 6.88 ± 3.66, the mean score for the conflict sub-dimension is 8.89 ± 3.12, autonomy sub-dimension mean score was determined as 14.91 ± 5.22.
Conclusion: The moral sensitivity levels of the doctors and nurses participating in our study were found to be high. The moral sensitivity levels of those 36 years of age and older who participated in the study were compared to other age groups, men compared to women, doctors compared to nurses, those working in surgical units compared to those working in internal units, Those who received ethics training compared to those who did not receive ethics training. Ethical and moral sensitivities were found to be higher than
Keywords: Ethical Sensitivity, Ethical Approach, Nursing Ethics, Critical Patient Care, Medical Ethics, Intensive Care Medicine, Intensive Care Nursing