Türkiye'de Ortaçağ tarihçiliği dünü, bugünü ve sorunları /
Yazar: İLKER SEVER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA DAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Tarih = History

Özet:
Cumhuriyet dönemi tarih araştırmaları neticesince gelişme gösteren ortaçağtarihçiliğinin Türk tarihçiliğinde önemli ve etkili bir yeri vardır. Başta Türkiye'demodern tarihçiliğin kurucusu sayılan Mehmet Fuat Köprülü ve öğrencileri olmaküzere İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi ve Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih bölümlerinin çabalarıyla büyük ilerleme kaydedilmiştir.Türkiye'de Selçuklu ve İslam tarihi araştırmaları Cumhuriyet döneminde nicelik venitelik bakımında bilimsel anlamda önemli bir mesafe kat etmiştir.Ortaçağ ile ilgilenen Türk tarihçilerin araştırmalarında Bizans, Selçuklu veortaçağda Anadolu'nun siyasal, sosyal ve ekonomik sorunlarına, Haçlı seferlerineönem verilmektedir. Buna karşın Ortaçağ Avrupa tarihi araştırmaları yok denecekkadar azdır. Selçuklu, Bizans ve Haçlı Seferleri tarihi araştırmaları büyük orandatarihçiler tarafından yürütülürken, İslam tarihi araştırmaları neredeyse tümüyleteologlara bırakılmış bir alan haline gelmiştir. Ayrıca ortaçağ tarihi alanı genel olaraktarih biliminin sorunlarını paylaşmakla birlikte alana özgü sorunları da vardır.Türkiye'de ortaçağ tarihi araştırmaları genellikle Ortaçağ tarihi kaynaklarınıntercümelerinin ve bu kaynaklar doğrultusunda yazılan telif eserlerin yayınfaaliyetleriyle sürdürülmektedir.Bir tarih yazımı çalışması olmaktan ziyade ortaçağ tarihi alanının durumuve sorunları üzerine bir inceleme olan bu çalışmanın amacı Cumhuriyet dönemindeortaçağ tarihi araştırmalarının Türk tarihçiliği içinde nasıl bir konumda bulunduğunuortaya koymaktadır. Tezimiz İslam, Selçuklu, Bizans, Haçlı Seferleri ve OrtaçağAvrupa tarihi alanlarında akademik çalışmalarla sınırlandırılmıştır. Türkiye'demodern tarihçilik gelişiminin ana hatları çizildikten sonra geç Osmanlıtarihçiliğinden günümüze ortaçağ tarihi araştırmalarının değerlendirilmesiyapılmaktadır. Son olarak ilk ve ortaöğretimin yanı sıra üniversite lisans öğretimindeortaçağ tarihinin yeri ve bu alandaki bilimsel faaliyetler incelenmektedir.IV

Abstract:
Started developing with the republican historical researches, medievalhistoriography has an important and efficient place in Turkish historiography. So far,there has been an important progress in this area with the efforts of, firstly MehmetFuat Köprülü, who is regarded as the founder of the modern historiography inTurkey, and his students; secondly History Deparments of both Istanbul Universityand Ankara University. In short, historical researches on Seljuks and Islam in Turkeyhave recorded an important advancement in the republican era.Turkish historians, studying on medieval historiography give importance tothe topics such as, Byzantine, Seljuks, Crusades and political, social, and economicproblems of Anatolia. Contrary to this, researches on medieval european history canscarcely be seen. While historical researches on Seljuks, Byzantine and Crusades aremostly carried by historians, researches on the history of Islam is left to thetheologists. Besides sharing the same problems with the scientifical history, medievalhistoriography has its own problems. Medieval historical researches in Turkeygenerally carried out by using the translations of the major resources and producingoriginal works which depend on these translations.The aim of this study, which examines the status and problems of medievalhistoriography, is to reveal the place of medieval historiography in Turkey. Thesubject of this thesis is limited with the researches on Islam, Seljuks, Byzantine,Crusades and Medieval Europe. After underlying the advancement process ofTurkish modern historiography, medieval historical researches from late Ottomanhistoriography to now have been evaluated. At the end, the place of medieval historyin primary and secondary education, and also in university curriculums has beenexamined.V