60-72 aylık çocukların empati becerilerinin anne çocuk ilişkisi açısından incelenmesi
Examination of empathy skills of 60-72 month age children in terms of mother-child relationship
Yazar: NURCİHAN ASLAN
Danışman: PROF. DR. GÜLDEN UYANIK BALAT
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-çocuk ilişkisi = Mother child relations ; Empati = Empathy ; Empatik beceri = Empathic skill ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı okul öncesi eğitim kurumlarına devam 60-72 aylık çocukların empati becerilerinin anne çocuk ilişkisi açısından incelenmesidir. 
Tarama modelinde yürütülen araştırmanın çalışma grubu, İstanbul il Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı; Ataşehir, Üsküdar ve Sultanbeyli İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri'ne bağlı bulunan resmi ve özel okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 60-72 aylık çocukların annelerinden yansız atama yöntemi ile seçilen 275 anneden oluşmaktadır.
Araştırma verileri; çocuklara ve çocukların ailelerine ait bilgileri edinmek amacıyla "Kişisel Bilgi Formu", çocukların empati beceri düzeylerini belirlemek amacıyla "Empati Ölçeği Anne Formu" ve anne- çocuk arasındaki ilişki düzeyini belirlemek amacıyla "Ebeveyn – Çocuk İlişkisi Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Araştırma için kullanılan "Empati Ölçeği Anne Formu" Ketelaar ve Wiefferink (2009) tarafından okul öncesi dönem çocuklarının empati becerilerini belirlemek amacıyla geliştirilmiş, Adak Özdemir ve Uysal (2017) tarafından Türkçe'ye uyarlanmıştır. Araştırmada kullanılan bir diğer ölçek olan Ebeveyn – Çocuk İlişkisi Ölçeği, Pianta (1992) tarafından anne-baba-çocuk ilişkisini anlamak amacıyla geliştirilmiş, Saygı (2011) tarafından Türkçe'ye uyarlanmıştır.    
Elde edilen verilerin analizinde,   60-72 aylık çocukların  empati becerileri ile anne çocuk ilişkisi ölçek alt boyut ve toplam puanları arasındaki ilişki düzeylerini tespit etmek amacıyla Sperman Brown Rho korelasyon katsayıları analiz tekniği kullanılmıştır. Çocukların  empati becerileri ve anne çocuk ilişkisi çeşitli değişkenlere (çocuğun yaşı, cinsiyeti, kardeş sayısı, doğum sırası, devam ettiği okul türü, okul öncesi eğitime devam etme süresi, anne- baba yaşı, anne- baba öğrenim durumu, gelir durumu, annenin eğitim/seminere katılma durumu, algılanan ebeveyn- çocuk ilişkisi düzeyi) göre incelenirken tanımlayıcı istatistikler (yüzde, frekans, ortalama ve standart sapma) ve fark testleri (t Test, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Kruskal Wallis-H Testi, Mann Whitney-U Testi ve Post Hoc Analizi) kullanılmıştır.
Yapılan analizler doğrultusunda, 60-72 aylık çocukların  empati becerileri ile anne çocuk ilişkisinin "yakınlık" alt boyutu arasında düşük düzeyde pozitif yönlü ilişki bulunmuştur. Anne çocuk ilişkisinin "yakınlık" alt boyutu ile empati becerilerinin "başkalarının duygularına dikkat etme" ve "pro-sosyal davranışlar" alt boyutları arasında düşük düzeyde pozitif yönlü ilişki bulunmuştur. Aynı zamanda çocukların empati beceri düzeylerinin yaş, cinsiyet, doğum sırası, okul öncesi eğitime devam etme süresi, baba öğrenim durumu, gelir durumu, aile eğitim çalışmalarına katılma durumu, algılanan ebeveyn- çocuk ilişkisi değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı; okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 60-72 aylık çocukların anne-çocuk ilişki düzeylerinin ise  anne yaşı, baba yaşı, ailenin eğitim çalışmalarına katılım durumu ve algılanan ebeveyn-çocuk ilişkisi değişkenlerine göre farklılaştığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi Dönem, 60-72 ay, Empati Becerisi, Anne-Çocuk İlişkisi

Abstract:
The aim of this research is to examine the empathy skills of children aged 60-72 months in terms of mother-child relationship.
The study group of the survey conducted in the screening model is affiliated to the Istanbul Provincial Directorate of National Education; Ataşehir, Üsküdar and Sultanbeyli districts, 275 mothers are selected from the mothers of children aged 60-72 months who are still attending formal and private preschools affiliated to the Directorate of National Education.
Research data; "Personal İnformation Form" was collected by using "Parent-Child Relationship Scale" to determine the level of empathy skills of the children and "Empathy Scale Mothers Form" and to determine the relationship level between mother and child. The "Empathy Scale Mother Form" used for the research was developed by Ketelaar and Wiefferink (2009) to determine the empathy skills of pre-school children and adapted to Turkish by Adak Özdemir and Uysal (2017). Parent - Child Relation Scale was developed by Pianta (1992) to understand the parent - child relationship and was adapted to Turkish by Saygı (2011).
In the analysis of the obtained data, the Sperman Brown Rho correlation coefficient analysis technique was used to determine the relationship levels between the empathy skills of the children aged 60-72 months and the mother child relationship scale subscale and total scores. The empathy skills of the children and the mother-child relationship are related to various variables (age, gender, number of siblings, birth order, school type, duration of preschool education, parental age, parental education, income status, (t-test, one-way ANOVA, Kruskal Wallis-H test, Mann Whitney-U test), as well as descriptive statistics (percentile, frequency, mean and standard deviation) and perceived parental-child involvement Test and Post Hoc Analysis) were used.
There was a low positive correlation between the empathy skills of the children aged 60-72 months and the "closeness" sub-dimension of the mother-child relationship in the direction of the analyzes made. There was a low positive correlation between the "closeness" sub-dimension of the mother-child relationship and the "attention to emotions of others" and "pro-social behavior" sub-dimensions of empathy skills. In addition, children's empathy skill levels differed significantly according to age, gender, order of birth, duration of preschool education, father education status, income status, participation in family education studies, perceived parent-child relationship variables; mother-child relationship levels of 60-72 months age children attending pre-primary education institutions were found to differ according to the variables of mother age, father's age, participation in education of parents and perceived parent-child relationship variables.

Keywords: Preschool Period, 60-72 months, Empathy Skill, Mother-Child Relationship