Ankilozan spondilit hastalarında nöropatik ağrı sıklığının değerlendirilmesi
Evaluation of neuropathic pain frequency in patients with ankylosing spondylitis
Yazar: ELİF ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. ERHAN ÇAPKIN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Ağrı = Pain ; Ağrı süresi = Pain duration ; Ağrı şiddeti = Ache violence ; Nöropatiler = Neuropathies ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing

Özet:
Ankilozan Spondilit Hastalarında Nöropatik Ağrı Sıklığının Değerlendirilmesi
Amaç: Bu çalışmada kliniğimize başvuran Ankilozan Spondilit
hastalarındaki nöropatik ağrı prevalansının belirlenmesi, nöropatik ağrı sıklığının
hastalık aktivitesi, yaşam kalitesi, klinik, demografik, laboratuvar verileri ve
kullanılan medikal tedavi ile ilişkisinin retrospektif olarak incelenmesi
amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışmaya Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp
Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı polikliniğine başvuran,
ASAS kriterlerine göre radyografik aksiyel SpA (Ankilozan Spondilit) tanısı olan, en
az 3 aydır aynı tedaviyi almakta olan, 18-73 yaş arası kadın ve erkek toplam 136
hasta alındı. LANSS ve DN4 skalalarına göre nöropatik ağrı varlığı değerlendirildi.
Nöropatik ağrısı olan ve olmayan grup arasında sosyodemografik özellikler, hastalık
süresi ve aktivitesi, yaşam kalitesi, klinik ve laboratuvar verileri ve kullanılan
medikal tedavi açısından kıyaslama yapıldı.
Bulgular: Hastaların LANNS'a göre 33 (%24,3), DN4'e göre 36
(%26,5)'sında nöropatik ağrı tespit edildi. Nöropatik ağrısı olan hastalarda kadın
hasta, ilköğretim ve altı eğitim düzeyi, herhangi bir iş kolunda çalışmayan hasta
oranı daha yüksek idi. Nöropatik ağrısı olan hastaların hastalık aktivite düzeyleri
daha yüksek, fonksiyonel durum ve hayat kaliteleri ise daha kötüydü. LANSS'a göre
nöropatik ağrısı olan hastalarda anti TNF ajan kullanım oranının anlamlı derecede
düşük olduğu gözlendi. BASDAI, BASFI, Hasta global-VAS, Doktor global-VAS,
ASDAS-CRP, ASDAS-ESR, ESR ve ASAS HI değerlerinin ortalamalarının erkek
hastalarda, kadın hastalara göre daha düşük olduğu saptandı.
Sonuç: Sonuç olarak AS hastalarında ağrının nöropatik bileşeni olduğu göz
önüne alınmalıdır. Yüksek hastalık aktivitesi ve kötü fonksiyonel durumla nöropatik
ağrı komponentinin ilişkili olduğu gösterilmiştir. Buna bağlı olarak hastaların yaşam
kalitelerinde azalma gözlenmektedir. Tedavide inflamatuvar ağrı ile birlikte
nöropatik ağrının da göz önüne alınması gerekmektedir. Hasta değerlendirme
iii
ölçeklerinde nöropatik ağrı değerlendirmesi de yer tutmalı ve gereksiz ilaç
değişikliklerinin önüne geçilmelidir.

Abstract:
Evaluation of Neuropathic Pain Frequency in Patients with Ankylosing
Spondylitis
Objectives: In this study, it is aimed to determine the prevalence of
neuropathic pain in patients with ankylosing spondylitis who applied to our clinic,
and to retrospectively examine the relationship of neuropathic pain frequency with
disease activity, quality of life, clinical, demographic, laboratory data and current
medical treatment.
Material and Method: A total of 136 patients, male and female, aged 18-73,
who applied to the outpatient clinic of Karadeniz Technical University Faculty of
Medicine, Department of Physical Medicine and Rehabilitation, fulfilling ASAS
classification criteria for radiographic axial SpA (Ankylosing Spondylitis), and had
been receiving the same treatment for at least 3 months, were included. The presence
of neuropathic pain was evaluated according to the LANSS and DN4 scales. A
comparison was made between the group with and without neuropathic pain in terms
of sociodemographic characteristics, disease duration and activity, quality of life,
clinical and laboratory data, and current medical treatment.
Results: Neuropathic pain was detected in 33 (24.3%) patients according to
LANNS and 36 (26.5%) according to DN4. In patients with neuropathic pain, the
rate of female patients, low education level, and unemployed patients was higher.
Patients with neuropathic pain had higher disease activity levels, and poor functional
status and quality of life. According to LANSS, it was observed that the rate of use
of anti-TNF agents in patients with neuropathic pain was significantly lower. It was
determined that the mean values of BASDAI, BASFI, Patient global-VAS, Doctor
global-VAS, ASDAS-CRP, ASDAS-ESR, ESR and ASAS HI were lower in male
patients than in female patients.
Conclusion: In conclusion, it should be considered that pain has a
neuropathic component in AS patients. Neuropathic pain component has been shown
to be associated with high disease activity and poor functional status. As a result, a
decrease in the quality of life of the patients is observed. In the treatment,
v
neuropathic pain should be considered along with inflammatory pain. Neuropathic
pain assessment should also be included in patient assessment scales and unnecessary
drug switches should be avoided.