Çocukluk çağı obezitesinde ailenin beslenme alışkanlıklarının rolü
Role of nutritional habits of family on childhood obesity
Yazar: ÖZGE DEMİRELLİ
Danışman: PROF. DR. AHMET GÜNER ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET ALİ CEBİRBAY
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology
Dizin: Aile = Family ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Obezite = Obesity ; Çocuk beslenme bozuklukları = Child nutrition disorders ; Çocuk beslenmesi = Child nutrition ; Çocuklar = Children

Özet:
Konya şehir merkezindeki iki devlet okulu (A, B okulu) ile iki özel okulda (X, Y okulu) öğrenim gören 9-10 yaş grubu ilkokul öğrenci ve velilerinin beslenme alışkanlıkları, fazla kiloluluk ve obezite durumu, günlük fiziksel aktivitesi arasındaki ilişkiyi araştırmak amacıyla 320 gönüllü katılımcıya anket uygulanmıştır. Araştırmaya katılan 320 öğrencinin 204'ü devlet okulunda, 116'sı özel okulda öğrenim görmektedir. Bu öğrencilerin 186'i kız, 134'ü erkektir. Araştırmaya 256 anne, 58 baba, 6 diğer ebeveyn katılmıştır.
Çocukların ağırlıklarına ilişkin hesaplanan Z-skor değerlerine göre 30 öğrenci zayıf, 242 öğrenci normal, 33 öğrenci fazla kilolu, 15 öğrenci obez olarak bulunmuştur. Anne beden kitle indeksi (BKİ) ile Z-skor değerleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0.05). Baba BKİ ile Z-skor değerleri arasında pozitif bir ilişki görülmüştür (p<0.05).
Annelerin veya babaların tükettikleri su miktarlarıyla Z-skor değerleri arasında anlamlı bir ilişki görülmemiştir (p>0.05). Annelerin veya babaların tükettikleri su miktarlarıyla çocukların tükettikleri su miktarları arasında anlamlı bir ilişki görülmüştür (p<0.01). Çocukların tükettikleri su miktarlarıyla Z-skor değerleri arasında pozitif bir ilişki olduğu görülmüştür (p<0.05). 
Ailenin haftalık spor aktiviteleri için ayırdığı vakit ile Z-skor değerleri arasında pozitif bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Spor yapan ve yapmayan, öğün atlayan ve atlamayan, yemek yerken başka şeylerle ilgilenen ve ilgilenmeyen öğrencilerin sayısıyla Z-skor değerleri arasındaki fark anlamlı değildir (p>0.05). Çocukların haftalık spor egzersizlerine ayırdığı vakit ile ailenin haftalık spor egzersizlerine ayırdığı vakit arasında pozitif bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Çocukların haftalık spor egzersizlerine ayırdığı vakit, anne ve babaların eğitim durumları, gelir durumları, gelirin gıdaya harcandığı miktarı ile Z-skor değerleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0.05). Aylık gelir ile gelirin gıdaya harcanan miktarı arasında pozitif bir ilişki olduğu görülmüştür (p<0.01).

Anahtar Sözcükler: Beslenme alışkanlıkları; çocukluk çağı; obezite.

Abstract:
.
The survey was applied to two public schools (A, B school) and two private schools (X, Y school) to research the effects of the diatery habits of students and their families, overweightness, obesity and daily physical activities to each other on 9-10 years old students with 320 volunteer participants. 116 of the students study in private schools and 204 of them in public schools of 320 students who attented the survey. 186 of the students are female students and the other 134 are male. 256 mother, 58 father (as parents of the students) and 6 other participants attented the survey.
According to the Z-score which is related to the weights of children, students was assessed as 30 students thin, 242 students normal, 33 students overwight, 15 students obese. It wasn't found a meaningful correlation between the Z-score and body mass index (BMI) of mother (p>0.05).  A positively weak correlation was found between the Z-score and the BMI of father (p<0.05).
It wasn't seen a meaningful correlation between the Z-score and the amount of water that mother or fathers consume (p>0.05). It was found positively correlation between amount of water that mothers or fathers consume and amount of water that children consume (p<0.01). It was found positively correlation between the Z-score and the amount of water that children consume (p<0.05).
Positively correlation was found between the Z-score and the time that family is spend fort he weakly sports activities (p<0.05). The difference between the Z-score and the number of students who: do spents and don't who miss meals and don'twho are interested with something else while eating was not so meaningful (p>0.05).  A meaningful, moderate positively correlation was found between the time that children's and parents spend for the weekly sports exercises wasn't found a meaningful correlation between the Z-score and the time that children spend for the weekly sports exercises (p<0.05).  There is no meaningful correlation between Z scores and the time that children's spend for the weekly sports exercises, education and income statues of parents and spending amount for food (p<0.05). There is positive correlation between monthly income and spending amount of food (p<0.01).
Key Words: Nutrition habits; childhood; obesity.