Konfeksiyon üretimi sırasında karşılaşılan, kumaşların relaksasyon sorunlarının giderilmesi üzerine bir araştırma
A research to find a solution about the relaxation problem of fabrics, occuring during garment production
Yazar: MİHRİBAN KALKANCI
Danışman: PROF. DR. GÜLSEREN KURUMER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Relaksasyon = Relaxation

Özet:
Konfeksiyon üretimi sırasında, tekstil mamüllerindeki relaksasyon işlemlerinin zaman, emek ve yer problemi teşkil etmesinden dolayı, bu problem üreticileri zorlamakta vebu durum kalite sorunları nedeniyle işletmelerde müşteri şikayetlerineneden olmaktadır. Terbiye işletmelerinde kumaşlar konfeksiyon üretimine uygun olacak şekillerde sarılmakla beraber, sarım işlemi kumaşların gerilim altında boyut değiştirmesine neden olmaktadır. Kumaşlar her ne kadar terbiye işlemlerine tabi tutularak, konfeksiyoncunun istediği çekme değerlerinde teslim edilmeye çalışılsa da, konfeksiyon üreticileri boyut değişim sorunun halen devam ettiğini, kendilerinin çözüm üretmek üzere ek işlemler uyguladıklarını dile getirmektedirler. Bu soruna özellikle elastan içeren örme kumaşlarda daha sık rastlanmaktadır. Sorunun boyutunu ortaya koyabilmek için, ön araştırma amacıyla işletmelerde anket çalışması yapılmıştır. Anket sonuçları üretim sırasında kumaşlardaki boyut değişiminin, ciddi bir sorun teşkil ettiğini göstermiştir.

Bu soruna çözüm üretilmesi amacıyla en fazla soruna neden olan tipler arasından seçilen kumaşların, üretim öncesinde ne oranda çekeceği Yapay Sinir Ağları (YSA) ile tahminlenmeye çalışılmıştır. Bunun için, elastan içeren ve içermeyen 2 kumaş grubunun her birinde, altı farklı hammaddeden, üç farklı sıklıkta, süprem ve interlok olmak üzere 2 farklı örgü tipi kullanılarak toplam 72 çeşit kumaş üretilmiştir. Örülen kumaşlar kontrollü olarak terbiye işlemlerinden geçirilmiştir. Ham kumaş ve boyalı kumaş üretimi sırasında boyutsal değişimler ile ilgili parametreler her aşamada ölçülmüş, son aşama olan konfeksiyon sürecinde kumaşların bir kısmı relaksasyon için bekletilerek ve bir kısmı bekletilmeden üretime alınmış ve her iki durumdaki bitmiş ürünün ölçüleri alınmıştır. Boyut değişiminin tahminlenmesi için ise, üç ayrı YSA modeli ile çalışılmış, her üç modelde de ileri beslemeli, geriye yayılmalı, momentum öğrenme kuralının ve sigmoid transfer fonksiyonun uygulandığı modeller kullanılmıştır. Çalışmanın sonunda YSA'nın kumaştaki boyut değişiminin ve dolayısıyla giysideki ölçü değişiminin tahminlenmesinde başarılı sonuçlarverdiği görülmüştür.Elde edilen veriler yardımıyla uygun ölçülerde üretimin yapılabilmesi için kalıp paylarıyla ilgili önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Since relaxation operations on textile products during clothing manufacturing are accompanied with problems concerning processing time, labor and require extensive space, manufacturers experience difficulties in coping with these problems; and this situation results in customer dissatisfaction subject to poor product quality related with aforesaid problems. In fabric finishing facilities, fabrics are taken up in certain forms according to the concerned clothing manufacturing process; and this process might cause dimensional changes on fabrics under tension during taking up operation. Although fabrics incurring finishing operations are tried to be delivered according to the shrinkage specifications set by clothing manufacturer, manufacturers claim that mentioned problem still prevails and they take delivered fabrics into additional processes to find solution. This problem is especially encountered with jersey fabrics with elastane content. In order to reveal extent of the problem more evidently, a survey study was conducted on business facilities within the scope of a preliminary study. The survey results suggest that dimensional changes occurred during manufacturing process areconsidered as significant problems. 

In the present study, shrinkage rate of fabrics determined among the types which exhibit highest problems were tried to be estimated for the pre-manufacturing period through Artificial Neural Networks (ANN) in order to resolve afore said problem. To that end, 72 different fabrics in two varieties were manufactured; whereas one of them was containing elastane and the other not; and these fabrics in each variety were made up of 6 different materials under three different knitting densities with two different knitting types as supreme and interlock. All of these knitted fabrics were processed through finishing process under controlled conditions. Parameters regarding dimensional changes that could arise during manufacturing process of raw fabric and fabric dyeing were measured at every single step; while some of manufactured fabrics were hold for relaxation before cloth manufacturing process, the final stage, the rest of them were directly taken into clothing manufacturing without keeping them waiting. Measures of finished products from both production paths were taken. For estimation of dimensional change, three different ANN models were utilized; in each of three models, feed-forward and back propagation models using momentum learning rule and sigmoid transfer functions were applied. At the end of the study, it was observed that the ANN yielded successful estimations on dimensional changes observed on fabrics; and accordingly the ANN estimation model was found successful in estimation of dimensional changes in garments. Relevant suggestions regarding pattern allowances were drawn along the obtained data in order to carry out manufacturing process in appropriate sizes.