Müntehir/müteşebbis Türk kadın edebiyatçıların eserlerinde ölüm
Suicide/attempted-suicide death in the works of Turkish female literary writers
Yazar: BEYZA NUR SARI
Danışman: DOÇ. DR. SELAMİ ALAN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk kadını = Turkish women ; Ölüm = Death ; İntihar = Suicide ; İntihar teşebbüsü = Suicide-attempted

Özet:
Türk kadınlarının sosyal ve kültürel yaşamda kendilerine açılan alanı genişletmeleri zor koşullar altında gerçekleşmiştir. Özellikle eğitim alanında yapılan düzenlemeler ile kadınların okuma ve yazma oranında yükseliş meydana gelmiştir. Bu yükseliş, kadınların edebiyat alanında aktif olarak görev almalarını ve onların eserlerinin günümüze kadar ulaşmasını sağlamıştır. Kadın edebiyatçıların zorlu yaşam koşulları ardından ilerledikleri yol, onların sanat eserlerine de yansımıştır. Bu yansıma, koşulların zorluğunu göstermekte ve bu koşullar neticesinde kapıldıkları hisleri anlatmaktır. Yaşamları boyunca hissettikleri baskı, kapıldıkları melankoli ve bunalım gibi etmenler eserlerinde yer edinmekle beraber, ölüm karşısındaki tavırlarını da gösterebilmektedir. 

Her insanın bir gün mutlaka karşılaşacağı ölüm, aslında insanların yaşamları boyunca merak ettikleri bir olgudur. Yaşamın zorlu koşulları neticesinde ortaya çıkan duygular ise ölüme karşı merakı arttıran ve yönelmeye neden olan bir durumdur. İnsanın ölümü düşünmesi, intihar olgusunu ortaya çıkarır. İntihar, bireysel bir davranış ve kişinin kendi kaderini belirlemesidir. İntiharın kapsamlı bir olgu oluşu, onu birçok yönden ele almayı sağlar. Bunlar; psikolojik, sosyolojik, felsefî ve dinî yönlerdir. Edebiyatın da önemli konularından biri hâline gelen ölüm, aynı zamanda intiharı da içine almaktadır. Edebiyatçıların ölüm olgusunu işlemesi, ölüm karşısındaki düşüncelerini anlamaya olanak sağlamaktadır. Ölümü yalnızca düşünmeyip intihar ederek eyleme döken edebiyatçılar da mevcuttur. Bu edebiyatçılar, yaşam ve ölüm karşısındaki düşüncelerini eserlerine işlerken aynı zamanda intiharlarına dair ipuçları da verebilmektedirler. Bu çalışma, Türk edebiyatının intihar eden veya intihar teşebbüsünde bulunan kadın edebiyatçılarından Yaşar Nezihe Bükülmez, Rabia Bayraktar, Tezer Özlü, Nilgün Marmara, Kanat Güner ve Ayşe Altan'ın eserleri üzerine yapılan incelemeler ile onların ölüm hakkındaki düşüncelerini tespit etmeyi ve intihar nedenlerinin izlerini ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Abstract:
The expansion of Turkish women's presence in social and cultural life has occurred under challenging circumstances. Especially in the field of education, the rate of literacy among women has increased. This rise has enabled women to play an active role in the field of literature and ensured that their works have reached the present day. The way female writers advanced after difficult living conditions was reflected in their works of art. This reflection aims to illustrate the difficulty of circumstances and to articulate the emotions they have evoked as a consequence of these conditions. Throughout their lives, the pressures they feel, the melancholy and degradation they encounter, as well as taking place in the works of perpetrators, can also reflect their attitude towards death. 

The death that every human being will surely encounter one day is actually a phenomenon that people wonder about throughout their lives. The challenging circumstances of life and the emotions that individuals experience in such situations often foster a sense of curiosity about death and can influence one's perspective. The contemplation of death leads to suicide. Suicide is an individual behavior and it determines one's own fate. The complexity of suicide as a phenomenon allows for various approaches to address it. These aspects include psychological, sociological, philosophical, and religious elements. One of the most significant themes in literature is death, which also includes suicide. The literature dealing with the phenomenon of death enables individuals to understand their thoughts when confronted with death. There are also writers who not only contemplate death but also commit suicide. Those writers explore the themes of life and death, while also giving clues about their own suicides. This study aims to identify the thoughts of female authors in Turkish literature who have either attempted suicide or expressed suicidal tendencies. The authors in focus are Yaşar Nezihe Bükülmez, Rabia Bayraktar, Tezer Özlü, Nilgün Marmara, Kanat Güner, and Ayşe Altan and to reveal the underlying causes of suicide in their works.