Plazma değişimi yapılan çocuk böbrek hastalarında etiyoloji ve işlem güvenliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of etiology and procedure safety in paediatric renal patients undergoing plasma exchange
Yazar: MUHAMMED DOĞUKAN KALENDEROĞLU
Danışman: PROF. DR. ELİF ÇOMAK
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Terapötik aferez (TA), kan dolaşımındaki zararlı maddeleri veya hücreleri
seçici olarak uzaklaştıran bir ekstrakorporeal tedavidir. Birçok farklı hastalıkta
kullanıldığı için böbrek hastalıklarında da etkili bir tedavidir, ancak yan etkilerle
ilgili bilgimiz yetersizdir. Bu çalışmada, terapötik aferez prosedürü uygulanan
böbrek hastalığı olan çocuklarda prosedür sırasında karşılaşılan komplikasyonların
değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Metod: 1 Ocak 2007 ve 31 Ağustos 2022 tarihleri arasında bölümümüzde
terapötik aferez tedavisi uygulanan böbrek hastalığı olan (≤ 18 yaş) çocukların tıbbi
kayıtları hastane tıbbi kayıt sistemi üzerinden retrospektif olarak incelendi. Verileri
eksik olanlar ve nefrolojik olmayan hastalıkları olanlar çalışmadan çıkarıldı.
Bulgular: Çalışmaya, ortanca yaşı 14 yıl (1-18) ve ortanca beden ağırlığı 38
kg (6-90), 51' i erkek (%47,2) olan toplam 108 çocuk dahil edildi. Bu hastalara
toplam 1214 aferez seansı uygulandı; bunların 1147' si terapötik plazma değişimi
(TPD), 67' si immünadsorpsiyon (IA) seanslarıydı. Bu hastalar, tanılarına göre şu
şekilde gruplandırıldı: böbrek nakli sonrası akut humoral rejeksiyon (%65.9),
hemolitik üremik sendrom (%14.6), nefrotik sendrom (%14.1), glomerulonefrit
(%4.2) ve böbrek nakli öncesi desensitizasyon (%1.2).
Toplam 1214 seansın 58'inde (%4.8) 17 farklı komplikasyon ortaya çıktı ve bu
komplikasyonlar nedeniyle 53 seans (%4.6) tamamlanamadı.
Plazma değişimi grubundaki hastalarda, IA grubuna göre daha fazla komplikasyon
görüldü (5.1% vs. 0%, p=0.070). Komplikasyon insidansı, diğer yaş gruplarıyla
karşılaştırıldığında 3 – 6 yaş arası hastalarda daha yüksek bulundu (p=0.031).
Altta yatan hastalık ile komplikasyon geliştirme sıklığı arasında anlamlı bir ilişki
bulunamadı. Komplikasyon oranları, periferik venöz vasküler yol ve santral kateter
veya fistül kullanımı arasında benzerdi (7.6% vs. 4.4%, p=0.125). Taze donmuş
plazma veya albumin kullanılan seanslar arasında komplikasyon sıklığı benzerdi

109

(5.3% vs. 1.2%, p=0.118). Yaş ve hemoglobin değerleri üzerine modellenen
multivaryant analizde, artan hemoglobin (Hb) değeri ile komplikasyon riski
arasında bir ilişki buldu (OR 1,250, %95 CI 1.093-1.429, p<0.001); Komplikasyon
geliştirme için Hb kesim değeri %59.1 sensitivite ve %57.2 spesifisite ile 9.75 g/dL
olarak hesaplandı (AUC: 0.576, %95 CI: 0.50-0.64, p=0.015).
En sık görülen komplikasyonlar teknik problemlerdi, bunu allerjik
reaksiyonlar izledi.
Sonuç: Çalışmamız, araştırma popülasyonunda terapötik aferez işlemlerine
bağlı görülen en sık komplikasyonun teknik problemlerden kaynaklandığını
göstermiştir. Komplikasyon riskinin; 3 – 6 yaş arası hastalarda ve 9.75 g/dL'nin
üzerinde Hb seviyesine sahip hastalarda arttığı gözlemlenmiştir.
Anahtar Kelime: Terapötik Plazma Değişimi, İmmunoadsorbsiyon,
Komplikasyon

Abstract:
Complications of Therapeutic Apheresis In Children With Kidney
Disease
Therapeutic apheresis (TA) is an extracorporeal treatment that selectively
eliminates harmful substances or cells in the blood. It is an effective treatment in
renal diseases as it is used in many different diseases, but information about side
effects is insufficient. In this study, it was aimed to evaluate the complications
encountered during the procedure in children with kidney disease who underwent
therapeutic apheresis procedure.
Method: The medical records of children with kidney disease (≤ 18 years
old) who were treated with therapeutic apheresis between January 1th 2007 and
August 31th 2022 in our department were reviewed retrospectively from the
hospital medical record system. Those with missing data and non-nephrological
diseases were excluded from the study.
Results: 108 children, 51 boys (47.2%) with a median age of 14 years (1–
18) and median body weight of 38 kg (6–90) were included in the study. These
patients underwent a total of 1214 sessions of apheresis, including 1147 sessions of
therapeutic plasma exchange (TPE) and 67 sessions of immunoadsorption (IA).
They were grouped according to their diagnosis as acute humoral rejection after
kidney transplantation 65.9%, hemolytic uremic syndrome 14.6%, nephrotic
syndrome 14.1%, glomerulonephritis 4.2% and desensitization before renal
transplantation 1.2%. Of the total 1214 sessions, 58 4.8% developed 17 different
complications and 53 sessions (%4.6) could not be completed due to these
complications.
The patients with plasma exchange group had more complications than that of IA
group (5.1% vs. 0%, p=0,070). The incidence of complications was higher in
patients aged 3–6 years compared to other age groups (p=0,031).
No significant relationship was found between the underlying disease and the
frequency of developing complications. Complication rates were similar between

111

the peripheral venous vascular tract and using central catheters or fistulas (7.6% vs.
4.4%, p=0,125). The frequency of complications was similar between sessions
using fresh frozen plasma and those using albumin (5.3% vs. 1.2%, p=0,118).
Multivariate analysis modeled on age and hemoglobin values found increased risk
of complications with increased hemoglobin (Hb) value (OR 1,250, 95% CI 1.093–
1.429, p<0,001); The cutoff value of Hb for development of complications was
calculated as 9.75 g/dL with a sensitivity of %59.1 and specifcity of %57.2 (AUC:
0.576, CI: 0.50 – 0.64, p=0.015).
The most common complications were technical problems, followed by allergic
reactions.
Conclusion: Our study has shown that the most frequent complication
related to therapeutic apheresis procedures in the research population is due to
technical problems. The risk of complications has been observed to increase in
patients aged between 3 and 6 years and in patients with hemoglobin levels above
9.75 g/dL.
Keywords: Therapeutic Plasma Exchange, Immunoadsorption,
Complication