Kitosan uygulamalarının marulda verim ve kalite üzerine etkileri
The effects of chitosan application on yield and quality in lettuce plant
Yazar: GÖKHAN OVALI
Danışman: DOÇ. DR. HALİME ÜNLÜ
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kalite = Quality ; Kitosan = Chitosan ; Marul = Lettuce ; Verim = Yield

Özet:
Bu çalışmanın amacı, marul yetiştiriciliğinde kitosan uygulamasının verim, kalite ve bitki besin elementleri üzerine etkilerini belirlemektir. Bu amaçla çalışmada Yedikule 5107 marul çeşidi kullanılmış ve 0, 75, 150 ve 300 ppm olacak şekilde 4 farklı dozda yapraktan kitosan uygulaması gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda uygulamalara göre verim, yaprak sayısı, yaprak genişliği, klorofil, toplam fenolik ve antiradikal aktivite değerlerinin sırasıyla 2970.1-3290.9 kg/da, 35.80-37.73 adet, 11.27-12.33 cm, 38.05-41.82, 21.50-38.71 mg/100g ve %45.95-54.86 arasında değişim gösterdiği saptanmış ve en yüksek değerlerin 300 ppm kitosan uygulamasında elde edildiği tespit edilmiştir. Uygulamalara göre baş çapı değerleri 23.32-24.75 cm arasında değişim göstermiş ve en yüksek değer 150 ppm uygulamasında elde edilmiştir. En yüksek kök boğazı çapı değeri ise 75 ppm dozunda saptanmıştır. Bütün kitosan uygulamalarının yaprak uzunluğunu artırdığı tespit edilmiştir. Ayrıca, kitosan uygulamalarının nitrat birikimini engellemede etkili olduğu görülmüştür. Farklı dozlarda kitosan uygulamalarının sonucunda marul yapraklarındaki N, P ve Cu değerlerinin sırasıyla 22.72-27.95 g/kg, 5.52-7.09 g/kg ve 9.88-13.18 mg/kg arasında değişim gösterdikleri saptanmıştır. Sonuç olarak, tüm parametreler değerlendirildiğinde hasat öncesi kitosan uygulamasının etkisinin olumlu olduğu ve özellikle 300 ppm kitosan dozunun diğer dozlardan daha etkili olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The aim of this study was to determine the effects of chitosan application on the yield, quality and plant nutrients in the lettuce cultivation. For this purpose, Yedikule 5107 lettuce variety was used in the study and foliar chitosan application was carried out at 4 different doses of 0, 75, 150 and 300 ppm. As a result of the study, it was determined that the yield, leaf number, leaf width, chlorophyll, total phenolic and antiradical activity values varied between 2970.1-3290.9 kg/ha, 35.80-37.73, 11.27-12.33 cm, 38.05-41.82, 21.50-38.71 mg/100g and 45.95-54.86%, respectively and the highest values were obtained in the 300 ppm chitosan application. Head diameter values varied between 23.32 and 24.75 cm according to the treatments and the highest value was obtained in the 150 ppm application. The highest root collar diameter value was determined at the 75 ppm dose. It was determined that all chitosan treatments increased leaf length. In addition, chitosan applications were found to be effective in preventing nitrate accumulation. As a result of chitosan applications at different doses, N, P and Cu values in lettuce leaves varied between 22.72-27.95 g/kg, 5.52-7.09 g/kg and 9.88-13.18 mg/kg, respectively. In conclusion, when all parameters were evaluated, it was determined that the effect of pre-harvest chitosan application was positive and especially the 300 ppm chitosan dose was more effective than the other doses.