Bazı osmanlı padişahlarının tasavvuf ve tarikatlarla ilişkisi
The relationship of some ottoman padisahs with sufism and sections
Yazar: AHMET ALTUNKAYNAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ÖZAYDIN
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tasavvuf Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Padişahlar = Padishahes ; Sufi = Sufi ; Tarikatlar = Religious orders ; Tasavvuf = Mystic ; İrşad = Guidance

Özet:
Tasavvuf; İslamiyet'in maddi ve manevi yaşantısı ile Efendimiz 'in (s.a.v) kendi hayatında tatbik ettiği yaşam tarzının, bir kurum halinde geçmişten şimdiye kadar süregelen biçimidir. Tasavvufun amacı, gerçekleştirmek ve bir hedefe varmak için izlenilen yol olduğu görülmektedir. Allah ile dirilmek için; Allah ile yok olma ve Allah ile bir olma gayesinde ve mücadelesinde olmuşlardır. Burada Allah'a yönelme arzusu ortaya çıkar, bu eğilimle tarikata girilir ve bir şeyhe bağlanılır. Allah rızasını kazanabilmek için zikir ve ibadete öncelik verilir. Osmanlı Devleti'nde tasavvufla olan irtibat bir anda gerçekleşen bir durum değildir. Devletin kültürel ve toplumsal mirasının bir sonucudur. Türk topluluklarının geçmişten Osmanlı'nın kuruluşuna dek yaşantılarında meydana gelen maddi ve manevi sıkıntılarda, tasavvuf erbabı devletinin her zaman yanında olmuştur ve halkın bu sıkıntılarla baş edebilmesi için irşad vazifelerinde bulunmuşlardır. Sufiler gerek cephede savaşarak gerekse toplum içerisinde yaşantılarıyla bir rol model olmuşlardır. Bu durumlar zamanla halkın tasavvufa iştirakini arttırmıştır. Sadece alt tabakada kalmayarak, devletin her kademesinde tasavvufa ve sufilere verilen değer artmıştır. Osmanlı padişahları tarikat şeyhleri ile sürekli irtibat halinde olmuş ve onlardan tavsiyeler almıştır. Bu çalışmamızın birinci bölümünde; tasavvufun tanım, gaye, esas ve faydaları irdelenmiştir. Osmanlıda faaliyet gösteren tarikatlar anlatılmıştır. İkinci bölümde ise, tasavvufun padişahların maneviyatına tesiri incelenmiştir. Çalışma literatür taraması ve devamında gelen yorum ve çıkarımlar ile sonuçlanmıştır.

Abstract:
Sufism is the ongoing form of the material and spiritual life of Islam and the lifestyle of our Prophet (s.a.v) as an institution from past to present. It is to purify the heart and purify the soul from bad habits. Sufism seems to be the aim and the way to reach a goal. It is seen that in the struggle and aim of extinction and unity with God in order to be resurrected with God, the open-minded suites strive to overcome the domination that the soul wants to establish on the body and mind. Here, the desire to turn to Allah arises, and with this tendency, sect is entered and attached to a sheikh. It is given to dhikr and worship in order to gain the approval of Allah. In the Ottoman Empire, contact with Sufism is not a situation that happens at once. It is a result of the cultural and social heritage of the state. In the financial and moral problems of the Turkish communities from the past to the establishment of the Ottoman Empire, they have been by their time and have guided the people to cope with these difficulties. Sufis have become a role model both by fighting at the front and through their social life. These works increased the participation of the people in Sufism over time. The value given to Sufis and Sufis increased at the level of the state, not only in the lower strata. Ottoman sultans became permanent with their sect sheikhs and passed by them. In this study, first of all, the definition, purpose, basis and benefits of Sufism were examined. The sects operating in the Ottoman Empire are described. The second issue is the effect of Sufism on the spirituality of the sultans. The study resulted in a literature review and subsequent comments and inferences.