Antalya ilinde tüketicilerin perakendeci markalı süt ve süt ürünleri tercihlerini etkileyen faktörlerin analizi
Analysis of factors affecting the retailers brand preferences of consumers for milk and milk products
Yazar: YEŞİM KARAKAYA
Danışman: PROF. DR. BURHAN ÖZKAN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Perakendeci markalı ürünler düşük üretim maliyetleri, ucuz ambalajları ve çok az olan reklam ve tutundurma giderleri sayesinde tüketiciler için ucuz bir ürün alternatifi oluşturmaktadır. Özellikle yaşanan ekonomik krizlerin ardından tüketicilerin alım güçleri düştüğünden, tüketicilerin alışveriş ve tüketim alışkanlıklarında bazı değişiklikler ortaya çıkmaktadır. Bu değişen alışveriş ve tüketim alışkanlıkları, tüketicileri daha ucuz olan ürünlere yönelme ve daha az alışveriş yapmaya yöneltmektedir. Bu çalışmada, Antalya ilinde tüketicilerin perakendeci markalı süt ve süt ürünleri tercihlerini etkileyen faktörlerin analizinin yapılması amaçlanmıştır. Bu amaca yönelik olarak Antalya ili merkez ilçelerinde 245 tüketici ile 2018 yılı Ekim-Aralık  aylarında yüz yüze anket yapılmıştır. Araştırmada, örneklem hacminin belirlenmesinde tüketici araştırmalarında en çok kullanılan yöntem olan "basit tesadüfî olasılıklı örnekleme yöntemi" kullanılmıştır. Tüketicilerden elde edilen veriler kullanılarak tüketicilerin market markalı gıda ürünü tüketimine etki eden faktörlerin  belirlenmesinde, lojistik regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında, tüketicilerin demografik, ekonomik ve psikolojik özellikleri ile beraber perakendeci markalı süt ve süt ürünlerinde tüketici tutum, yargı ve satın alma davranışı ile tüketiciye maksimum fayda sağlayan özellikler incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre perakendeci markalı süt ve süt ürünü tüketenlerin %89,9'u kadındır. Kadın oranı  tüketmeyenlerde  ise %69,8'dur. Perakendeci markalı süt ve süt ürünü tüketen tüketicilerin yaş ortalamasının 40,66, tüketmeyen tüketicilerin yaş ortalamasından 35,31 olduğu belirlenmiştir. Lojistik regresyon analiz sonuçlara göre tüketicilerin perakendeci markalı süt ve süt ürünlerinin tüketim durumlarına göre yaşadığı ilçe, yaşı, eğitim durumu, medeni durumu, evde çalışan sayısı ve aylık toplam gıda harcama açısından negatif yönlü bir ilişki mevcutken cinsiyet, ailedeki birey sayısı ve marka tercihi durumu açısından pozitif yönlü ilişki olduğu saptanmıştır. Ayrıca kadın tüketicilerin erkek tüketicilere göre perakendeci markalı süt ve süt ürünleri tüketme oranları 5,844 kat daha fazladır. Tüketicilerin ailedeki birey sayısı arttıkça perakendeci markalı süt ve süt ürünlerini tüketme olasılığı 1,64 kat daha fazla olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Retail branded products are a cheap product alternative for consumers thanks due to the low production costs, cheap packaging and very few advertising and promotional expenses. Especially after the economic crises, some changes are observed in the shopping and consumption habits of the consumers because of mainly decreasing   purchasing power of consumers.These changing shopping and consumption habits lead consumers to focus on less expensive products. In this study, it is aimed to analyze the factors affecting the consumers' preferences  for  retailer branded milk and milk products in Antalya. For this purpose, a survey was conducted with 245 consumers in the central districts of Antalya in October-December 2018. In the study, multiple simple random probability sampling method, which is the most commonly used method in consumer research, was used to determine the sample size. Logistic regression analysis was used to determine the factors affecting the consumption of retailer-branded milk and milk  products by using data obtained from consumers.Within the scope of the study, demographic, economic and psychological characteristics of consumers as well as consumer attitude, judgment and purchasing behavior in the retailer milk and milk products and the features that provide maximum benefit to the consumer were examined. The research results show that  89.9% of those who consume milk and milk products, and 69.8% of those who do not consume milk products are women. It was determined that the average age of consumers consuming retailer branded milk and milk products was 40.66 and the average age of non-consuming consumers was 35.31. According to the logistic regression analysis results, there is a negative relationship in terms of district, age, education, marital status, number of household workers and monthly total food expenditure in which consumers live according to consumption status of retailer branded milk and milk products. However, there was a positive relationship in terms of gender, number of family members and brand preference status. Furthermore, the rate of female consumers consuming retailer branded milk and dairy products is 5,844 times higher than that of male consumers. As the number of individuals in consumer families increases, the probability of consuming retail branded milk and dairy products is 1,64 times higher.