Temas biçimleriyle bağlanma stilleri ve kişilerarası şemalar arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigate the relationship of gestalt contact style with attachment styles and interpersonal schemas
Yazar: SONGÜL BOZKURT
Danışman: DOÇ.DR. NİLHAN SEZGİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Temas kavramı Gestalt kuramı ve psikoterapisinde önemli bir yeresahiptir. Temas sağlıklı ilişkiye işaret ederken; kendine döndürme, saptırma, içiç geçme ve duygusal duyarsızlaşma temas biçimleri nevrotik temas biçimleriiçinde yer almaktadır. Bu çalışmada, kendine döndürme, saptırma, temas, içiçe geçme ve duygusal duyarsızlaşma temas biçimleri ile bağlanma stilleri vekişilerarası şemaların ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.Bu amaçla veriler, Gestalt Temas Biçimleri Ölçeği Yeniden DüzenlenmişFormu, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri, kişiler arası Şema Ölçeği veDemografik Bilgi Formu kullanılarak toplanmıştır. Örneklem 686 üniversiteöğrencisinden oluşmaktadır (psikolojik yardım almamış 587, psikolojik yardımalmış 99 kişi).Temas biçimleri ile bağlanma stilleri arasında oluşan anlamlı ilişkilerebakıldığında bulgular; kendine döndürme ve saptırma temas biçiminin yüksekkaçınma ve yüksek kaygı ile; temasın düşük kaçınma ve düşük kaygı ile;duygusal duyarsızlaşmanın yüksek kaçınma ve düşük kaygı ile ilişkiliolduğunu göstermektedir. Kaygı ve kaçınma boyutları temel aldığında; temasgüvenli bağlanma, kendine döndürme ve saptırma korkulu kaçınan bağlanmave duygusal duyarsızlaşma ise kaçınan bağlanma stilinde tanımlanabilir.Temas biçimlerinin kişilerarası şemalar ile ilişkisine bakıldığında sonuçlar;temasta işlevsel bilişsel-kişilerarası şemaların; kendine döndürme, saptırma veduygusal duyarsızlaşmada işlevsel olmayan kişilerarası şemaların olduğunugöstermektedir. Temas biçimleri, bağlanma stilleri ve kişilerarası şemalaraçısından yardım almayan ve yardım alan grubun karşılaştırılması sonucunda;yardım almayan ve yardım alan grubun temas biçimleri, bağlanma stilleri vekişilerarası şemalar açısından farklılaştıkları saptanmıştır.

Abstract:
Contact is an important concept in Gestalt theory and Gestaltpsychotherapy, and is an indicator of healthy relationship; retroflection,projection, introjection and desensitization are among neurotic contact styles.The aim of this study is to investigate the relationship between the contactstyles of retroflection, projection, introjection and desensitization withattachment styles and interpersonal schemas. The sample consisted of 686university students (587 not receiving psychological help, 99 receivingpsychological help). ?Gestalt Contact Styles Scale-Revised Form?, ?Experiencein Close Relationship Inventory? and ?Interpersonal Schemas Questionnaire?were used in collecting the data. Also a Demographic Information Form wasused.To analyze the data Pearson moment product correlations andhierarchical regressions were performed.The results yielded statistically meaningful correlations as following:retroflection and deflection contact styles with high anxiety attachment style;contact with low anxiety and low avoidance attachment style; desensitizationcontact style with high avoidance and low anxiety attachment style. On anxietyand avoidance dimensions, while contact was found to be best defined bysecure attachment style, retroflection and deflection contact styles were bestdefined fearful avoidant attachment style and desensitization was best definedby avoidant attachment style. On the basis of the relationship of contact stylesand interpersonal schemas, the results indicate that while functional cognitive-interpersonal schemas are used in contact; dysfunctional cognitive-interpersonal schemas are used in retroflection, projection, introjection anddesensitization. The comparison of the two groups indicate that there aredifferences on the attachment styles and interpersonal schemas.