Kastamonu ilinde turistik bebeklerin incelenmesi
Investigation of the souvenir  dolls in Kastamonu
Yazar: SEVİLAY KIYAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LALE ÖZDER
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Dekoratif Ürünler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: El Sanatları = Crafts ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bebekler = Infant ; El sanatları = Handicrafts ; Halk bilimi = Folklore ; Kastamonu = Kastamonu ; Sanat eğitimi = Art education ; Turistik ürünler = Touristic products

Özet:
Bu araştırma, Kastamonu ilindeki turistik bebeklerin incelenmesi ile mimar Vedat tek kültür ve sanat merkezi bebek evi müzesindeki bebeklerin tespitinin yapılması ve bu bilgiler ışığında folklorik bebek üretiminde değerlendirilmesi, yöre ekonomisine, bölgenin tanıtım ve turizmine katkı sağlaması amaçlanmıştır. Araştırmada literatür taraması yapılmıştır. Araştırma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; problem açıklanmış, araştırmanın amacı, önemi, varsayımları, sınırlılıkları ve tanımlar belirtilmiştir. İkinci bölümde; kavramsal çerçeve ve ilgili araştırmalar, üçüncü bölümde; yöntem, araştırmanın modeli evren örneklem, verilerin toplanması, verilerin analizi ve yorumlanması, dördüncü bölümde; bulgular ve yorumlara, bilgi formlarına, beşinci bölümde; sonuç ve önerilere yer verilmiştir. Araştırmanın evreni; Kastamonu İli,  Araştırmanın örneklemi ise; Kastamonu ilinde yapılan bebekler ve bebek evi müzesinde sergilenmekte olan 73 adet bebek çeşidi örneklemi oluşturmuştur. Elde edilen verilere dayanarak, 25 sorudan oluşan anket formu 40 kişiye uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS(Statistical Package For Social Sciences) 22.0 programından faydalanılarak frekans (f) ve yüzde (%) değerleri hesaplanmış, bulgular bölümünde tablolaştırılıp yorumlaması yapılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular şunlardır; Ankete katılan bireylerin çoğunluğunu kadınlar oluşturmuş, yaş aralıkları orta yaş ve orta yaşa yakın, eğitim durumları lise ve ilköğretim bitiren bireyler ile çoğunluğun ev hanımı olduğu, yörede yapılan bebeklerin kitre bebek, hazır bebek, bez bebek olduğu tespit edilmiştir.  Folklorik bebek yapımını çoğunluğun halk eğitim merkezi kitre bebek yapımı kursunda öğrendikleri, bebek yaparken kullandıkları malzemelerin yöreye özgü dokunan kumaş parçalarından olduğu, bebeklere giydirilen giysilerin orijinal oldukları, bebeklerin bölgeyi turistik açıdan tanıtmada yeterli olduğu, fakat bebeklerden elde edilen kazancın yeterli olmadığı, sonucuna varılmıştır. Yöresel bebeklerin tanıtılmasında ve pazarlanmasında işbirliği olarak daha çok belediyelerin desteklediği görülmüştür.Bebek evi müzesinde bulunan bebeklerin fotoğrafı çekilerek, bilgi formları ile incelenmiştir. Bilgi formlarında birbirine benzer olan bebekler gruplandırılarak içlerinden bir tanesi açıklanmıştır. Bilgi formları ile elde edilen bilgilere göre, turizme katkı sağlayabilecek nitelikte olan 73 adet örnek açıklanmıştır. Bilgi formlarında açıklamaları yapılan 73 adet örnek çeşit, malzeme, teknik, renk, boyut, yöre, yapan kişi-atölye özellikleri tablolar ile açıklanarak belgelenmiştir. Bebek evi müzesi henüz envanterini düzenlememiştir. Bu çalışma müzenin envanter defterinin hazırlanmasına katkı sağlayacaktır. Yöresel giysili bebekler belgelendirilerek kültür zenginliklerimizin tanıtılması ve yeni araştırmacıların hizmetine sunulması açısından önem taşımaktadır. Araştırmada halk eğitim merkezlerinde folklorik bebek kurslarının daha çok açılarak yaygınlaştırılması, yurtiçi ve yurt dışı tanıtım ve pazarlama olanaklarının arttırılarak turizme kazandırılmasıyla ve konuyla ilgili daha geniş araştırmaların yapılmasına yönelik önerilere yer verilmektedir.

Abstract:
The aim of this research is to examine the souvenir dolls in the Architect Vedat Tek culture and art center doll house museum in Kastamonu,  to determine the folkloric (souvenir) dolls made in the region and to evaluate the production of souvenir dolls in the light of this information and to contribute to the local economy, promotion and tourism of the region. Literature review was made in the research. The research consists of five chapters. In the first section; The aim of the research, importance, assumptions, limitations and definitions of the research are explained. In the second section; conceptual framework and related researches. In the third section; method, research model, universe, sampling, data collection, data analysis and interpretation, in the fourth chapter; findings and interpretations, information forms, in the fifth section; results and recommendations.The universe of the research; Kastamonu Province, the sample of the research; Thesouvenir dolls inKastamonu Province and 73 types of dolls exhibited in the doll house museum constituted the sample.Based on the data obtained, a questionnaire consisting of 25 questions was prepared and applied to 40 people. In the analysis of the data, frequency (f) and percentage (%) values were calculated by using SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 22.0 program and the results were tabulated and interpreted. Findings obtained from the research are as follows;It was determined that the majority of the participants were women, the age ranges were close to middle and middle ages, the education level was high school and primary school graduates and the majority were housewives, and the dolls made in the region were the (gum) tragacanth doll, the handmade doll and  the rag doll. It has been stated that most of the people learned souvenir doll making in the (gum) tragacanth doll production course of the public education center, the materials they used  were from woven fabric pieces specific to the region, the clothes worn to the souvenir dolls were original, the souvenir dolls were sufficient to promote the region in term of tourism, but the gain from the souvenir dolls was not sufficient.It was seen that the municipalities supported the promotion and marketing of the local dolls.The souvenir dolls in the doll house museum were photographed and examined with information forms. The souvenir dolls which were similar in the information forms were grouped and one of them was explained.According to the information obtained from the information forms, 73 examples which could contribute to tourism were explained.73 samples, which are explained in the information forms, are documented with tables in terms of type, material, technique, color, size, region, the person who made the dolls or workshop characteristics. The dollhouse museum has not yet organized its inventory. This study will contribute to the preparation of the museum's inventory book. Documentation of the dolls in (traditional) local clothes is important in terms of introducing our cultural richness and making them available to new researchers. In this research, suggestions are made to increase the spread of handmade doll courses in public education centers, to increase tourism opportunities in Turkey and abroad, and to make wider researches on the subject.