Maksimal yağ oksidasyon şiddetinde yapılan farklı egzersiz biçimlerinin toplam yağ oksidasyonuna etkisi
The effect of different forms of exercise at maximal fat oxidation intensity on total fat oxidation
Yazar: ERTUĞRUL GEZGİN
Danışman: PROF. DR. KEREM TUNCAY ÖZGÜNEN
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoloji = Physiology ; Spor = Sports

Özet:
Enerji gerektiren bütün metabolik süreçler, besinlerin parçalanmasıyla üretilen enerji ile gerçekleştirilmektedir. Enerji üretiminde kullanılan substratlar çoğunlukla karbonhidratlardan ve yağlardan oluşmaktadır. Enerji ihtiyacının karşılanmasında kullanılacak substratın seçimi, ihtiyaç duyulan enerjinin miktarıyla ilişkilidir. Düşük şiddette gerçekleştirilen egzersizlerde yağ oksidasyon miktarı yüksek şiddetli egzersizlere oranla daha fazla gerçekleşmektedir. Literatürde egzersiz süresinin yağ oksidasyonu üzerine olan etkileri ile ilgili çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışmada, sağlıklı ve rekreasyonel spor yapan bireylerde farklı egzersiz protokollerinin yağ oksidasyonuna etkisi incelenmiştir. Çalışma 11 gönüllü katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Ölçümler 4 ayrı günde, 12 saatlik açlık sonrasında gerçekleştirilmiştir. Ölçümler sırasıyla antropometrik ölçüm, dinlenim metabolizma hızı, maksimal yağ yakım hızı (YağMaks) testi, sabit şiddette egzersiz (SŞE), pasif dinlenmeli interval egzersiz (PDE) ve aktif dinlenmeli interval egzersiz (ADE)'inden oluşmaktadır. Yapılan ölçümlerde YağMaks testinde gözlenen en yüksek yağ oksidasyon hızının, SŞE ve PDE'de gerçekleşen ortalama yağ oksidasyon hızından anlamlı yüksek olduğu tespit edilmiştir. YağMaks testi ile ADE'de gözlenen ortalama yağ oksidasyonu arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Egzersizlerin dinlenme periyotlarında ise ADE'de gözlenen substrat oksidasyon miktarlarının anlamlı miktarda yüksek olduğu bulunmuştur. Pasif dinlenmeli egzersizlerde ise ortalama kalp atım sayısı diğer egzersiz protokollerine göre anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Bu bulgular egzersiz programlarının planlanmasını değiştirebilecek niteliktedir.

Abstract:
All metabolic processes that require energy are carried out using the energy produced by the breakdown of nutrients. The substrates used for energy production are mostly composed of carbohydrates and fats. The selection of the substrate to be used in meeting the energy needs is related to the amount of energy required. During low-intensity exercises, the amount of fat oxidation is higher compared to high-intensity exercises. Studies in the literature on the effects of exercise duration on fat oxidation are limited. In this study, the effects of different exercise protocols on fat oxidation in healthy and recreationally active individuals were examined. The study was conducted with 11 volunteer participants. Measurements were taken on four separate days, following a 12-hour fasting period. The measurements included anthropometric assessments, resting metabolic rate, maximal fat oxidation rate (FatMax) test, steady-state exercise (SSE), passive rest interval exercise (PRE), and active rest interval exercise (ARE). The results showed that the highest fat oxidation rate observed during the FatMax test was significantly higher than the average fat oxidation rates during SSE and PRE. However, no significant difference was found between the average fat oxidation rates observed in ARE and maximal fat oxidation in FatMax test. During the resting periods of the exercises, substrate oxidation amounts observed in ARE were found to be significantly higher. In passive rest exercises, the average heart rate was significantly lower compared to other exercise protocols. These findings have the potential to influence the planning of exercise programs.