Atık lastik yönetimi ve atık lastik pirolizi model tesisi için yapılabilirlik çalışması
Waste tire management and feasibility study for a model waste tire pyrolysis plant
Yazar: ONURSAL YAKABOYLU
Danışman: PROF. DR. FİLİZ KARAOSMANOĞLU
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Enerji = Energy ; Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering
Dizin: Atık lastik = Waste tire ; Atık yönetimi = Waste management

Özet:
Dünyada her yıl 10 milyon tondan daha fazla atık lastik oluşmakta ve bu miktar giderek artmaktadır. Bu rakam, Türkiye için 200 bin tondur. Atık lastiklerin doğada bozunması oldukça zordur ve bu lastiklerin çevreye verilmesi hem insan sağlığı hem de çevre için ciddi tehlikeler doğurmaktadır. Dolayısıyla, atık lastikler için atık yönetiminin yapılması hem gerekli hem de zorunludur. Günümüzde atık yönetimindeki hiyerarşi atık oluşumunu önleme, atığı en aza indirme, yeniden-geri kullanım, geri dönüşüm, enerji eldesi-kazanımı ve bertaraf şeklindedir. Atık lastikler için atık yönetimi ise geri dönüşüm, yeniden kullanım, depolama, enerji ve malzeme geri kazanımı şeklindedir. Bu yöntemlerden malzeme geri kazanımı ve malzeme geri kazanımı içerisinden de piroliz en uygun yöntem olarak karşımıza çıkmaktadır. Piroliz ile atık lastiklerden ekonomik değeri yüksek karbon siyahı, hurda çelik ve piroliz yağı elde edilmekte, ortaya çıkan gaz ürün de proseste kullanılabilmektedir. Bu çalışmada, atık lastik yönetimi, önde gelen atık lastik yönetim süreci olarak piroliz incelenerek, Türkiye'de faaliyet gösterecek yıllık 20 bin ton atık lastik pirolizi gerçekleştirebilecek bir model tesis için yapılabilirlik çalışması gerçekleştirilerek model tesis için teknik detaylar ve maliyet analizi belirlenmiştir. Bu sonuçlara göre, kurulabilecek atık lastik pirolizi model tesisinin oldukça karlı olduğu ve yatırım miktarını kısa sürede karşıladığı görülmektedir.

Abstract:
Every year more than 10 millions tons of waste tires are produced in the world and this amount is increasing rapidly. This number is 200 thousands tons for Turkey. The natural decomposition of the waste tires in the environment takes a very long time and giving these waste tires directly to the environment is a big threat for human health and the environment. Consequently, waste management for these waste tires not only is neccessary but also required. At present time, waste hierarchy for the wastes is to prevent, reduce, reuse, recycle, energy recovery and disposal respectively. Waste management for waste tires consists of recycle, reuse, storage, energy and material recovery methods. From these methods, material recovery and from material recovery, pyrolysis can be considered as the appropriate method. With pyrolysis, valuable products such as carbon black, scrap steel and pyrolysis oil can be obtained from waste tires. Also, the pyrolysis gas that has been obtained can be used in the process. In this study, waste tire management, as a foremost waste tire management process pyrolysis has been examined and a feasibility study has been made for a model plant that can operate with a capacity of 20 thousands tons of waste tires per year and technical details of the model plant has been determined. The results show that, the waste tire pyrolysis model plant is quite profitable and the pay back period of the plant is very short.