Sürdürülebilir eko-okullar: Okul mekan yönetimi, eğitim ve uygulamalar
Sustainable eco-schools: Space management of schools, education and practices
Yazar: SEDA KARADENİZ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM KOCABAŞ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eko-okullar = Eco-schools ; Eğitim uygulama okulu = Education application schools ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Fiziksel mekan = Physical space ; Okul binaları = School buildings ; Okul yönetimi = School administration ; Sürdürülebilirlik = Sustainability

Özet:
Bu çalışma, okulu bir fiziksel mekan olarak düzenleyen ve eğitim binalarının yapımı, yenilenmesi ve iyileştirilmesi ile ilgili standartları içeren yeşil okul yaklaşımını ve bu yaklaşımın bir uygulaması olarak Eko-Okullar Projesi'ni ele almaktadır. Çalışmanın amacı, eko-okullarda görev yapan okul müdürlerinin, sürdürülebilirlik ve okulların fiziksel standartları üzerine görüşlerinin neler olduğunu ortaya koymaktır. Çalışma, İstanbul ilinde eğitim vermekte olan ve Eko-Okullar Projesi'ne katılmış 14 ortaokulun müdürleriyle gerçekleştirilmiştir. Veri toplama süreci bağlamında katılımcılarla, kendileri için sürdürülebilirliğin neyi ifade ettiğine, bu amaca yönelik gerekli fiziksel standartların neler olması gerektiğine, bulundukları okullarda mevcut duruma ve Eko-Okullar Projesi'ne ilişkin görüşlerine dair bir yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla yüz yüze görüşme gerçekleştirilmiştir. Buna ek olarak, sürdürülebilirlik boyutlarına yönelik bir okul gözlemi ve fiziksel standartlara yönelik okul müdürü değerlendirmelerini içeren bir mekan gözlemi uygulanmıştır. Görüşme verilerinin analizinde içerik analizi, gözlem verilerini içeren kontrol listelerinin analizinde ise doküman analizi teknikleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre sürdürülebilirlik, kaynakların korunarak ekosistemin yönetilmesi olarak algılanmaktadır. Okullarda fiziksel şartlar ve bireylerden kaynaklanan eksiklikler ise sürdürülebilirliği engellemektedir. Okullarda maddi yetersizliklerinin yanı sıra katılımcılar, Eko-Okullar Projesi'nin de eksiklikler içerdiğini ve diğer işlerle birlikte yürütmekte zorlayıcı olduğunu ifade etmektedir. Gözlem sonuçlarına göre ise okullarda projeyi yürütmek ve sürdürülebilir fiziksel mekanı oluşturmak maddi imkanlarda yetersizlik ve paydaş katılımı açısından farklılık göstermektedir. Bu bağlamda sürdürülebilirlik algısını ve fiziksel mekanı iyileştirme konusunda eğitim paydaşlarının sorumlulukları ve işbirliklerini arttırmaları önerilmektedir.

Abstract:
This study examines the green school approach and the Eco-Schools Project which includes standards about building, renovating, and improving schools as physical spaces. The study aims to find out what the principals of eco-schools think about sustainability and schools' physical conditions. The study was conducted with 14 eco-schools' principals who work in Istanbul province. The data of the study were collected by the semi-structured interviews about sustainability and physical space, and two observations about sustainability dimensions and the physical spaces of these eco-schools with the principals' evaluations about it. The method of the study is decided as phenomenology and the data evaluation techniques are content analysis for the interviews and document analysis for the observation checklists. The findings of the interviews indicates that while sustainability is seen as a factor which maintains the ecosystem by protecting natural sources, school facilities are insufficient to reach this due to a lack of physical and financial possibilities and participation from the education stakeholders. In addition to that, the Eco-Schools Project has inadequacies which should be revised from the project coordinators. Also workload of the schools makes the project and sustainability processes more difficult. It is suggested that education stakeholders' should be encouraged responsibilities and collaboration to enhance their sustainability perceptions and physical space conditions in schools.