Türkçe öğretiminde benzerlik/zıtlık paragraflarının yazımına ilişkin uygulamalı bir çalışma
An applied study related to the writing of compare and contrast paragraph i̇n Turkish teaching
Yazar: ÖMER CANTÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET TOK
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Benzerlik = Similarity ; Paragraf yazımı öğretimi = Teaching paragraph writing ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yazma becerisi = Writing skills ; Yazma öğretimi = Writing training ; Zıtlık = Contrast

Özet:
Çalışmanın temel amacı, öğrencilerin paragraf düzeyinde yazma becerilerini geliştirmektir. Bu nedenle bu çalışmada benzerlik/zıtlık paragraf çeşidi, özellikleri ve yapısı ele alınarak öğrencilerin planlı bir yazma becerisi ortaya koymaları amaçlanmaktadır. Araştırmanın evrenini, Balıkesir Fırat Ortaokulu'nda, 6.sınıfta okuyan 20 öğrenci oluşturmaktadır. Örneklemin belirlenmesinde, evrendeki her birimin örneklem grubunda yer almada eşit ve bağımsız olma olasılığına imkân vermesinden dolayı "basit tesadüfî örnekleme (simple random sampling)" yöntemi kullanılmasının uygun olacağı düşünülmüştür.
Ülkemizde yazma eğitimi adına uygulanan sistemde öğrencilere her ne kadar paragraf yapısı ve çeşitleri ile ilgili bilgi sunulsa da doğrudan sonuca gitme söz konusudur. Paragraf yapısı tam kavranmadan duygu ve düşüncelerin her sınıf düzeyinde kompozisyona dökülmesi durumu görülmektedir. Oysa paragraf bir metnin omurgasını oluşturur. Her bir paragraf çeşidi ayrı ayrı ele alınması gerekirken ülkemizde uygulanan yazma eğitiminde basit ve kısa örneklerle geçiştirilmektedir. 
Bu geleneksel anlayış öğrenciler tarafından kanıksanmakta ve söz konusu yazma çalışmaları amaçsız, sıradan bir eğitim etkinliği durumuna düşmektedir. Kompozisyonun karmaşık bir yapı olduğu sonucundan hareketle duygu ve düşüncelerin kompozisyona dökülmesi bir süreç işidir. Dolayısıyla yazma becerisinin geliştirilmesi için parçadan bütüne giden bir süreç takip edilmelidir. 
Yazma düzeylerine baktığımızda üç farklı yazma düzeyinden bahsetmek mümkündür. Bu düzeyleri incelediğimizde parçadan bütüne giden bir süreç karşımıza çıkar. Cümle düzeyinde, paragraf düzeyinde ve metin düzeyinde bir aşamaya sahip bu düzeylerde amaç öğrencinin her bir yazma düzeyini geliştirerek bir üst düzeye çıkmaktır.
Çalışmanın temel amacı, öğrencilerin paragraf düzeyinde yazma becerilerini geliştirmektir. Bu nedenle bu çalışmada benzerlik/zıtlık paragraf çeşidi, özellikleri ve yapısı ele alınarak öğrencilerin planlı bir yazma becerisi ortaya koymaları amaçlanmaktadır. Benzerlik/zıtlık paragrafı bir konuda öğrencilerin olumlu ve olumsuz yanlarını düşünme, karşılaştırma yapma, analiz, sentez ve değerlendirme gibi bilişsel basamakları işletecekleri bir yapı olduğundan oldukça önemlidir. Yazma sürecinde öğrencilerin bu bilişsel basamakları uygulayabilmesi benzerlik/zıtlık paragraflarının yapısının bilinmesi ve öğretilmesi ile mümkün olabilecektir. Dolayısıyla paragraf düzeyinde verilecek bu eğitimle öğrencilerin hem yazma becerilerinin planlı ve tutarlı olması hedeflenmekte hem de düşünce olarak analiz, sentez ve değerlendirme becerilerinin gelişeceği düşünülmektedir.
Çalışmanın desenini karma yöntem oluşturmaktadır. Bu yöntemle odak grup görüşmesi, öğrenci günlükleri, yazılı anlatım kâğıtları ve derecelendirilmiş puanlama ölçeği kullanılarak alt amaçlara ulaşılmıştır. Öğrencilerin paragraf düzeyinde tutarlılıklarını, paragrafa karşı tutumlarını ve oluşturulan etkinliklerin paragraf yazmaya etkisini ölçmeyi amaçlayan bu çalışma göstermiştir ki, sürece dayalı bir çalışma, bir plan dahilinde ve geri dönütlerle yapılırsa öğrencinin tutarlı bir paragraf yazabileceği, genel olarak paragrafı ve yazmayı sevebileceği gibi bulgular ortaya koymuştur.


Anahtar Kelimeler: Yazma eğitimi, Yazma süreci, Benzerlik/Zıtlık paragrafı

Abstract:
In the system which is applied for writing education in our country, it is possible to reach the conclution even if the students are informed about the structure of paragrafh. We see that feelings and thoughts turn in to composition in each level without understanding the structure of paragraph deeply.
This truditional thought is accepled by the students and we see that the writing studies are mainless and ordinary education activity (Özbay, 2011). Because at the fact that composition is a complex structure, turning of the feelings and thoughst in to the composition is a process. So indeductre process should be followed so that the writing skill can be improved. 
The main aim of the study is to improve the students writing skill in the level of paragraph. Thus, the students are expected to have a planned writing skill by handing kinds of compare/contrast paragraphs, structure of it. 
Compare and contrast paragraph is very important. Because it is a structure that the students can think positive and negative points of any topic, compare them, analysis and evaluate by using the steps of cognitive process. 
If the students are tought the structures of compare and contrast paragraph, it will be possible fort hem to apply these cognitive steps in the writing process. Because of this, it is both aimed that the students writing skills are logical, planned and their analysis, synthesis and evaluation skills are improved with this education in the level of paragraph.



Key Words: Writing Education, Writing Process, Compare and Contrast Paragraph