Trabzon il merkezindeki bir hastanede çalışan hemşirelerde kardiyovasküler risk faktörleri sıklığı ve sağlıklı yaşam davranışları
The frequency of cardiovascular risk factors and healthy living behaviors in nurses working in A hospital in trabzon city center
Yazar: GÜLŞAH TOPCU ALTIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAVVA KARADENİZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hastane hemşireleri = Nursing staff-hospital ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Trabzon = Trabzon ; Yaşam tarzı = Life style

Özet:
Bu çalışma hemşirelerde kardiyovasküler risk faktörleri sıklığını ve sağlıklı yaşam davranışlarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı tipteki bu araştırmanın evrenini Trabzon il merkezinde bulunan Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ahi Evren Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde çalışan 231 hemşire oluşturmuş, örnekleme yapılmadan evrenin tamamı araştırmaya dâhil edilmiştir. Veriler, araştırmacı tarafından oluşturulan, hemşirelerin tanıtıcı özelliklerini içeren 'Tanıtıcı Bilgi Formu', 'Kardiyovasküler Hastalıklar Risk Faktörleri Sıklığı Tanılama Formu' ve 'Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II' kullanılarak toplanmıştır. Ölçümsel veriler için kan basıncı ölçüm aleti, mezura ve baskül kullanılmıştır. Verilerin analizinde Kolmogorov Smirnov, tek yönlü varyans analizi, bağımsız örnekler t testi, Kruskal Wallis, Mann Whitney U, korelasyon ve ki kare testleri kullanılmıştır. Ölçeklerin güvenilirlikleri Cronbach's alpha katsayısı ile değerlendirilmiştir. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak alınmıştır. Çalışma için etik kurul kurum izni ve hemşirelerden aydınlatılmış onam alınmıştır.
Hemşirelerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ölçeği-II puan ortalaması 121.85±10 olarak bulunmuş ve orta düzey olarak değerlendirilmiştir. Hemşirelerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ölçeği-II puan ortalamaları incelendiğinde yüksekten düşüğe sırasıyla; manevi gelişim, kişiler arası ilişkiler, beslenme, sağlık sorumluluğu, stres yönetimi ve fiziksel aktivite alt boyutları olarak belirlenmiştir. Sağlık sorumluluğu ile ölçek toplam puanı arasında pozitif yönlü yüksek düzey anlamlı ilişki elde edilmiştir.
Hemşirelerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının orta düzeyde olduğu ve önemli düzeyde kardiyovasküler hastalıkları risk faktörlerine sahip oldukları sonucuna varılmıştır. Hemşirelere kardiyovasküler risk faktörleri yönünden fırsatçı taramalar yapılması, kardiyovasküler hastalıklar açısından sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının geliştirilmesinin gerekli olduğu düşünülmüştür.

Abstract:
This study was conducted to determine the frequency of cardiovascular risk factors and healthy living behaviors in nurses. The phase of this complementary study consisted of 231 nurses working at Ahi Evren Thoracic and Cardiovascular Surgery Training and Research Hospital in Health Sciences University, the entire universe is included in the research without sampling. Data were collected by using the descriptive information from containing the characteristics of the nurses 'Introductory Information Form', 'Cardiovascular Diseases Risk Factors Frequency Diagnosis Form' and 'Healthy Living Behaviors Scale-II'. Blood pressure measurement instrument, tape measure and weighing scale were used for measurements. Kolmogorov Smirnov, one way analysis of variance, independent samples t test, Kruskal Wallis, Mann Whitney U, correlation and chi-square tests were used for data analysis. The reliability of the scales was evaluated by Cronbach's alpha coefficient. Significance level was taken as p<0.05. Fort the study, informed consent was obtained from the ethics committee, institution permission and nurses.
The mean score of the SYBDÖ-II of the nurses was found to be 121.85±10 and evaluated as intermediate level. When the mean scores SYBDÖ-II of the nurses were examined, it was found that; spiritual development, interpersonal relationships, nutrition, health responsibility, stress management and physical activity. A significant positive correlation was found between health responsibility and total scale score. 
It was concluded that healthy lifestyle behaviors of nurses had moderate and significant cardiovascular diseases risk factors. It was considered necessary to perform opportunistic screening for nurses in terms of cardiovascular risk factors and to develop healthy lifestyle behaviors in terms of cardiovascular diseases.