Sanayileşme ve Batılılaşma sürecinde Türkiye'de teknolojik belirlenmişlik: Bir model önerisi olarak offset uygulaması
Technological determinism in Turkey in the process of industrialization and Westernization: Offset practice as a model proposal
Yazar: MEHMET VECDİ GÖNÜL
Danışman: PROF. DR. AHMET ALPAY DİKMEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies ; Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Çalışma, Batı'yı 'gelişmiş Batı yapan unsurlar" ve Türkiye'nin Batılılaşma çabalarını açıklamayı amaçlayan bir çerçeve üzerine şekillendirilmiştir. Bu bağlamda öncelikle dünya ülkelerinin gelişmiş ve azgelişmiş olarak konumlandırılmasına ilişkin genel kabul görmüş bilgiler verilerek, Batı'nın rolüne dikkat çekilmiştir.  Batı karşısında Türkiye'nin Osmanlı son dönemi itibarıyla nasıl bir yön izlediği konusunda da genel olarak Batılılaşma çabaları hakkında bir tablo çizilmiştir. Bu tablo doğrultusunda Batılılaşma çabalarına karşın Türkiye'nin özellikle kalkınmayı tetikleyecek teknoloji ve sanayi gücüne neden sahip olamadığı hususunda bir tartışma yürütülmüştür. 
Türkiye'nin kalkınma hızının arttırılması hususunda teknoloji üretmesi ve sanayi sektörünü ön planda tutulması gerektiği önerileri yapılırken, bunların teknik detaylarına girilmeksizin  'düşünsel' bağlamı esas tartışma eksenini oluşturmuştur.  Genel olarak sanayi sektörünün bir toplumun gelişmişlik düzeyinde olan etkisini önemine vurgu yapılmış, bir toplumda ileri teknolojiyi kullanan alanın savunma sanayi olduğu belirtilmiş ve savunma sanayi sektöründe  bir yöntem olarak kullanılan offsetin bu sektörde elde edilen nisbi başarıya olan katkısının sanayinin diğer dallarına ve diğer sektörlere örnek olması çalışmanın odak noktasını oluşturmuştur. Bu bağlamda Türkiye'nin savunma sanayine ilişkin tarihsel bir inceleme yapılarak savunma sanayi sektörüne ilişkin offset uygulaması açıklanmıştır. Offset uygulamasına ilişkin teorik bilgilere dayanılarak bu uygulamanın savunma sanayinde olduğu gibi pek çok kamu sektöründe uygulanabileceği önerisi sunularak çalışma sonlandırılmıştır.

Abstract:
This paper is built on a framework that attempts to expound what makes the West "the developed West" and Turkish efforts of Westernization. Accordingly, it first outlines a generally recognised conclusion that classifies countries of the world as developed and underdeveloped; and emphasises the West's role. It further gives an overview of how Turkish efforts of Westernization progressed in the Ottoman period of decline vis-à-vis the West. Against such background, the main discussion relates particularly to why Turkey failed, despite her efforts of Westernization, to wield technological and industrial power that could stimulate development.
While proposing, without dealing with technical details, that Turkey must focus on building technology and industry to accelerate her development, the "ideational" context constitutes this paper's main axis of discussion. It highlights the importance of impact of industry on a society's level of development; notes that defence industry is the primary domain that employs advanced technology; and proposes as a focal argument that offset practice as a method used in defence industry should, on account of its contribution to the relative success of that sector, serve as model to other industries and sectors. Accordingly, the paper presents an historical review of the offset practice in Turkish defence industry, then concludes with the proposal that, further based on theoretical background, this practice may be employed in many other public sector industries as successfully as in defence industry.