Türkiye'de hisse senedi piyasalarının gelişim eğilimlerinin otomotiv ile demir çelik sektöründe karşılaştırılmalı olarak analizi
Comparative analysis of development trends of stock markets in Turkey in automotive and iron and steel sectors
Yazar: GÖKÇE DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKİ YANIK
Atılım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bir ticaret aracı olan para, teknolojinin de gelişmesiyle geçmişten günümüzde
birçok değişimlere uğramıştır. Teknolojinin gelişmesi parayı sanal ortamlara taşımış
ve aracı kurumların da katkılarıyla kazançlara yol açılmıştır. Artık günümüzde
vazgeçilmez olan para transferleri, internet alışverişleri gibi işlemlerin yanında kazanç
elde etmek amacıyla hisse senedi alım ve satımları da yapılmaya başlanmıştır. Borsalar
yatırımcılara güvenilir ve şeffaf bir birim olma fırsatı sunarken hisse senedi alım satımı
zamanla hız kazanmıştır. Güvenilir bir ortamda yaptığı yatırımlarla kazanç elde eden
yatırımcıların sayısı her geçen gün artmaktadır. Türkiye' de özellikle son yıllarda
borsaya olan talebin artması büyük orta ve küçük ölçekli birçok yatırımcının aynı
platformda birleşmesine sebep olmuştur. Hepsinin tek bir amacı olup maddi kazanç
elde etmektir. Hisse senedi piyasasındaki artış veya düşüşlerin yatırımcı açısından
maddi kazanç ve kayıplara yol açtığı bilindiğine göre bu kayıpları en aza indirgemek
için analiz yapılması kaçınılmazdır. Bir şirkete ait pay senedi (hisse senedi) satın
almak isteyen yatırımcı şirketin genel durumunu varlıklarını göz önünde bulundurup
gelecek kazanç ve kayıplarını tahmin etme yükümlülüğündedir. Doğru analiz kazanç
doğururken yanlış tahmin kayıplara yol açmaktadır. Bu çalışmada hisse senedi
piyasasında otomotiv sektöründe yedi şirket, demir çelik sektöründe yedi şirket olmak
üzere toplam on dört şirket incelenmiştir. Otomotiv sektöründen; Anadolu Isuzu
Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. (ASUZU), Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş.
(DOAS), Ford Otomotiv Sanayi A.Ş. (FROTO), Karsan Otomotiv Sanayi ve Ticaret
A.Ş. (KARSN), Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A.Ş.(OTKAR), Tofaş Türk
Otomobil Fabrikası A.Ş. (TOASO) ve Türk Traktör ve Ziraat Makineleri A.Ş.
(TTRAK) analiz edilmiştir. Demir çelik sektöründen Çuhadaroğlu Metal Sanayi ve
Pazarlama A.Ş. (CUSAN), Erciyas Çelik Boru Sanayi A.Ş. (ERCB), Ereğli Demir ve
Çelik Fabrikaları T.A.Ş. (EREGL), İskenderun Demir ve Çelik A.Ş.(ISDMR), İzmir
Demir Çelik Sanayi A.Ş. (IZDMC), Kardemir Karabük Demir Çelik Sanayi ve Ticaret
A.Ş. (KRDMD) ve Kocaer Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (KCAER) temel analiz
yöntemiyle analiz edilmiş, bilançoları ve gelir tabloları incelenmiş ve birbirleriyle
karşılaştırılmıştır. Temel analiz için Kap (Kamuyu Aydınlatma Platformu) ve İş
Yatırım' dan 2022/12, 2021/12 ve 2020/12 dönemlerine ait verileriler alınmıştır.
Anahtar Sözcükler: Hisse Senedi, Borsa, Temel Analiz, Mali Analiz, Bilanço

Abstract:
Money, which is a trading tool, has undergone many changes from the past to
the present with the development of technology. The development of technology has
carried money to virtual environments and has led to gains with the contributions of
brokerage houses. In addition to transactions such as money transfers and internet
shopping, which are now indispensable today, stock purchases and sales have also
begun to be made in order to gain profit. While stock exchanges offer investors the
opportunity to be a reliable and transparent unit, stock purchases and sales have gained
momentum over time. The number of investors who gain profits with their investments
in a reliable environment is increasing day by day. The increase in demand for the
stock exchange in Turkey, especially in recent years, has caused many large, medium
and small-scale investors to come together on the same platform. All of them have one
goal: to gain financial gain. Since it is known that increases or decreases in the stock
market cause financial gains and losses for the investor, it is inevitable to conduct
analysis to minimize these losses. An investor who wants to buy a share (stock) of a
company is obliged to estimate future gains and losses by considering the company's
general situation and assets. While correct analysis leads to gains, incorrect predictions
lead to losses. In this study, a total of fourteen companies, seven from the automotive
sector and seven from the iron and steel sector, were examined in the stock market.
From the automotive sector; Anadolu Isuzu Automotive Industry and Trade Inc.
(ASUZU), Doğuş Automotive Service and Trade Inc. (DOAS), Ford Automotive
Industry Inc. (FROTO), Karsan Automotive Industry and Trade Inc. (KARSN),
Otokar Automotive and Defense Industries Inc. (OTKAR), Tofaş Türk Automobile
Factory Inc. (TOASO) and Türk Tractor and Agricultural Machinery Inc. (TTRAK)
were analyzed. From the iron and steel sector; Çuhadaroğlu Metal Industry and
Marketing Inc. (CUSAN), Erciyas Steel Pipe Industry Inc. (ERCB), Ereğli Iron and
Steel Factories T.A.Ş. (EREGL), İskenderun Iron and Steel Inc. (ISDMR), İzmir Iron
and Steel Industry Inc. (IZDMC), Kardemir Karabük Iron and Steel Industry and Trade
Inc. (KRDMD) and Kocaer Steel Industry and Trade A.Ş. (KCAER) were analyzed
using the fundamental analysis method, their balance sheets and income statements
were examined and compared with each other. For the fundamental analysis, data for
the periods 2022/12, 2021/12 and 2020/12 were obtained from Kap (Public Disclosure
Platform) and Business Investment.
Keywords: Stock, Stock Exchange, Fundamental Analysis, Financial Analysis,
Balance Sheet