Sanayi yapılarının tasarımında gürültünün bir ölçüt olarak değerlendirilmesi yöntem geliştirilmesi
A method to consider the noise factor as a design criterion in the designing process of the industrial buildigs
Yazar: NURİ İLGÜREL
Danışman: PROF. MÜJGAN ŞEREFHANOĞLU SÖZEN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Fiziği ve Malzemesi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Mimarlık = Architecture ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Sanayi yapıları, gürültü düzeyleri ve karakteri üretimin niteliğine bağlı olarak ayrım gösteren,genellikle yüksek düzeyli gürültülerin ortaya çıktığı çalışma ortamlarıdır. Bu ortamlardaçalışan kişilerin, başta işitme kayıpları olmak üzere çeşitli sağlık sorunları ile karşılaşmariskleri bulunmaktadır. Bununla birlikte, sanayi çalışanları ile ilgili uluslararası ve ulusal yasaldüzenlemeler gürültülü çalışma ortamları ile ilgili işverenin yükümlülüklerini arttırarak,çalışanları gürültünün zararlarından korumayı amaçlayan yeni sınırlamalar getirmiştir.2003/10/EC Avrupa Birliği Yönergesi'nde ve Türkiye'de yürürlükte olan, bu yönergedenuyumlaştırılmış Gürültü Yönetmeliği'nde, 85 dBA düzeyi 8 saatlik günlük çalışma süresigöz önünde bulundurularak çalışanların etkilenme üst sınır değeri olarak belirlenmiştir. Bunagöre, işverenler, çalışanların gürültü etkilenmesini izlemek ve iş yerinde gürültününazaltılması için gerekli önlemleri almak konusunda sorumluluk taşımaktadır.Bu tez çalışması kapsamında, gürültü sorununu sanayi yapısı üretime başladıktan sonraçözümlemeyi amaçlayan geleneksel yaklaşıma karşı, gürültü etkeninin sanayi yapılarınıntasarımında bir tasarım ölçütü olarak değerlendirilmesi amaçlanmış ve sanayi yapılarınınyerleşim, planlama ve tasarım aşamalarında gürültü etkeni ile ilgili ilkesel yaklaşım önerilerioluşturulmuştur. Sanayi yapılarına asıl işlevini veren ve genelde yüksek düzeyli gürültülerinçalışanları etkilediği üretim hacimlerinde gürültü düzeylerinin kabul edilebilir sınırlar içindekalması için, Gürültü Yönetmeliği ve ilgili standartlardaki koşullar da göz önündebulundurularak akustik modelleme verilerine dayanan, tasarım aşamasında kullanılabilecekbir yaklaşım geliştirilmiştir. İki ayrı aşamadan oluşan bu yaklaşım, üretim alanında yer alanmakinelerin ses gücü düzeyi değerlerine bağlı olarak üretim hacminde sağlanması gerekenoptimum(gerekli) toplam yutuculuğun belirlenmesi ve yüzey yutuculuklarına bağlı olarakgürültü düzeyleri dağılımının üretim hacminin tasarım aşamasında önceden belirlenebilmesinive 85 dB(A) gürültü düzeyi ölçütüne bağlı olarak değerlendirilebilmesini olanaklı kılmıştır.

Abstract:
Industrial buildings are such noisy work places with variations in noise levels and noisechacteristics according to their production peculiarities. Workers involved at these noisyworkplaces are usually facing against various health risks, especially noise induced hearinghazards. However, some international and national regulations concerning the industrialworkers have brought much obligation for employers by suggesting new limitations related tothe noisy environment in the workplaces to protect the workers from the noise hazards.2003/10/EC Directive of the European Parliament and the Noise Regulation in Turkey, bothregulations have determined the 85 dBA noise exposure level for 8 hours working day as theupper exposure level that should not be exceeded in a work place. Therefore, the employersshould monitor the exposure level of their employee and take the appropriate measures toreduce the noise levels in their work place.This thesis aims, to consider the noise problem concerning the industrial buildings in thedesign stage of the industrial buildings as a design criterion instead of the traditional approachto the problem, which tries to control noise after the construction of the industrial buildings.Some proposals have been suggested at the site planning, machine layout planning andbuilding design stages as principal approaches related to noise problem.A new method was developed for the production halls in particular, which is the main part ofan industrial building with high noise levels affecting the workers, to control the noise levelsthat they do not exceed the acceptable levels. The principal approach based mainly on theacoustical simulation data and takes the noise level limitations in noise regulations intoaccount. This principal approach consisting of two main phases have brought methodsmaking it possible to determine the required (optimum) amount of total absorption in theproduction hall from the sound power levels of the machinery, to predict the noise levels atthe design stage of the production hall and to make an assessment related to the acceptablenoise level criterion of 85 dB(A). This thesis consists these main units cited below, on whichsome explanations have been made.