Akut pulmoner embolide apelin 13, nötrofil jelatinaz ilişkili lipokalin ve hipoksi ile indüklenen faktör 1alfa düzeylerinin yeni  biyobelirteç olarak kullanılması ve mortalite gruplarını belirlemedeki rolü
Usage of apelin 13, neutrophil gelatinase associated lipocalin and hypoxia inducible factor 1alpha as new biomarkers in acute pulmonary embolism and their role in classification of mortality groups
Yazar: NURUBAN DELAL BAYKAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BUKET MERMİT ÇİLİNGİR
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Apelin = Apelin ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; D-dimer = D-dimer ; Emboli ve tromboz = Embolism and thrombosis ; HIF-1a = HIF-1a ; Hipoksi = Hypoxia ; Mortalite = Mortality ; NGAL = NGAL ; Pulmoner emboli = Pulmonary embolism ; Tromboembolizm = Thromboembolism

Özet:
Amaç: Pulmoner tromboembolizm pulmoner arter ve dallarının pıhtı tarafından 
tıkanması ile oluĢan önemli bir mortalite ve morbidite nedenidir. Bu yüzden tanısını koymak 
ve uygun tedaviyi baĢlamak çok önemlidir. Ancak tanıda kullandığımız bazı belirteçler
duyarlı olmasına rağmen özgül değildir. Sıklıkla kullandığımız biyobelirteçler malignite, post 
operatif dönem, gebelik, kronik böbrek yetmezliği gibi durumlarda yanıltıcı sonuçlar 
verebilmekte, gereksiz incelemelere neden olabilmektedir. Bu nedenle akut pulmoner 
tromboemboli tanısında duyarlılığı ve özgüllüğü daha yüksek olan yeni biyobelirteçlere 
ihtiyaç vardır. Hipoksi ile Ġndüklenen Faktör 1alfa (HIF 1-alfa), Nötrofil Jelatinaz ĠliĢkili 
Lipokalin (NGAL) ve Apelin 13'ün pulmoner tromboembolide kullanılabilecek 
biyobelirteçler midir ve bu biyobelirteçler mortalite riskini belirlemede baĢarılı mıdır 
sorularına cevap aradık.
Yöntem: ÇalıĢmamız Van YYÜ Tıp Fakültesi Dursun OdabaĢ Tıp Merkezi'nde göğüs 
hastalıkları servis ve yoğun bakımında veya diğer servis ve yoğun bakımlarında yatan ya da 
ayaktan tedavi edilen ve akut pulmoner tromboemboli tanısı alan hastalar üzerinde prospektif 
olarak yapıldı. Hasta grubuna 18 yaĢ ve üzerinde olan akut pulmoner tromboemboli tanısı
alan ve çalıĢmaya katılmayı kabul eden hastalar dahil edildi. Hasta gruplarıyla karĢılaĢtırmak 
üzere yakın yaĢ grubunda, benzer cinsiyet dağılımına sahip, akut pulmoner tromboemboli 
tanısı olmayan ve çalıĢmaya katılmayı kabul eden bireylerden kontrol grubu oluĢturuldu.
Bulgular: ÇalıĢmaya 94 akut pulmoner tromboemboli tanılı hasta ve 30 kiĢilik kontrol 
grubu olmak üzere toplam 124 kiĢi dahil edildi. HIF-1 alfa seviyesi hasta grupta kontrol 
grubuna göre yüksek bulundu (p=0,03). Aynı zamanda HIF-1 alfa seviyesi yüksek mortalite 
riskli grupta kontrol grubuna, düĢük mortalite riskli gruba ve orta-düĢük mortalite riskli gruba 
göre daha yüksek bulundu (sırasıyla p= 0,000, 0,011, 0,002). NGAL seviyesinde hasta grup 
ile kontrol grubu arasında anlamlı fark bulunmazken, mortalite grupları arasında anlamlı fark 
izlendi. NGAL seviyesi yüksek mortalite riskli grupta kontrol grubuna, düĢük mortalite riskli 
gruba ve orta-düĢük mortalite riskli gruba göre daha yüksek bulundu ( sırasıyla p= 0,001, 
0,000, 0,010). Apelin 13 seviyelerinde ise hasta grup ile kontrol grubunun karĢılaĢtırılmasında 
da mortalite risk gruplarının karĢılaĢtırılmasında da anlamlı sonuçlara rastlanmadı.
6
Sonuç: Sonuç olarak HIF-1 alfa hem hasta olan ve olmayan grubu ayırmada hem de 
hasta grupta yüksek mortalite riski olanları belirlemede umut vadeden bir biyobelirteçtir. Aynı 
zamanda NGAL'da yine pulmoner tromboembolizm vakalarında yüksek mortalite riski olan 
grubu belirlemede baĢarılı bir biyobelirteç olarak kullanılabilir.

Abstract:
Background: Pulmonary thromboembolism is an important cause of mortality and 
morbidity as a result of clots occluding pulmonary artery and its branches. Due to this, it is 
really important to diagnose pulmonary thromboembolism and start the treatment it. Even 
though the markers we use in diagnosis of pulmonary embolism are sensitive, they are not 
specific enough. The biomarkers we often use can give misleading results and cause more 
unnecessary tests in cases such as malignancy, postoperative period, pregnancy, chronic renal 
failure etc. As a result of this reason, new biomarkers with greater sensitivity and specificity 
are needed in the diagnosis of acute pulmonary embolism. We sought answers of the 
questions ''can HIF-1-alpha (Hypoxia-Inducible Factor 1-alpha), NGAL (Neutrophil 
Gelatinase-Associated Lipocalin) and Apelin 13 the biomarkers be used in diagnosis of 
pulmonary embolism?'' and ''are these biomarkers successful at determination of risk of 
mortality?''.
Method: Our study was done prospectively on inpatient people who are staying at 
pulmonology service and intensive care unit or at other hospital services and intensive care 
units, and also outpatient people that are diagnosed with acute pulmonary thromboembolism 
in Van YYU Medical School Dursun OdabaĢ Medical Center. The patient group in this study 
includes patients diagnosed with acute pulmonary thromboembolism who were older than 18 
years old and also that gave their constent to be a part of the study. A control group was 
formed in order to be compared to the patient group with people who had not been diagnosed 
with acute pulmonary thromboembolism, were of similar ages and gender distribution and 
gave their constent to be a part of the study.
Results: The study involved total of 124 individuals including 94 patients who had 
been diagnosed with acute pulmonary thromboembolism and the control group of 30. The 
patient group had significantly higher level of HIF-1alpha compared to the control group 
(p=0,03). At the same time, it was observed that the level of HIF-1alpha was higher at the 
high-risk group compared to control group, low-risk group, intermediate-low-risk group (p= 
0,000, 0,011, 0,002; respectively). 
8
There is no significant difference between the patient group and the control group while there 
is a significant difference in NGAL level between different mortality groups. The NGAL 
level was observed higher at the high-risk group compared to control group, low-risk group, 
intermediate-low-risk group (p= 0,001, 0,000, 0,010; respectively). There is no significant 
difference in Apelin 13 level between patient group and control group and between different 
mortality risk groups.
Conclusion: In conclusion, HIF-1alpha is a promising biomarker in specification of 
the presence of pulmonary thromboembolism and also in the determination of people with 
high-risk mortality. Furthermore, NGAL can be used as a successful biomarker at identifying 
the pulmonary thromboembolism patients with the high-risk mortality.