Bir disinhibisyon sendromu olarak borderline kişilik bozukluğu olan hastalarda serebral korteksin kalınlık değerlendirmesi
Thickness assessment of cerebral cortex in patients with borderline personality disorder as a disinhibition syndrome
Yazar: DERYA KORKUT GEDİK
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ALPARSLAN ŞAHİN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Nöropsikolojik testler = Neuropsychological tests ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Serebral korteks = Cerebral cortex ; Sınırda kişilik bozukluğu = Borderline personality disorder ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures ; Teşhis testleri = Diagnostic tests

Özet:
Giriş ve amaç: Borderline kişilik bozukluğu (BKB) benlik algısında ve
duygudurumda tutarsızlık ve dürtü kontrolünde sorunlarla kendini gösteren bir
psikiyatrik bozukluktur. BKB daha önceki yıllarda psikodinamik yaklaşımlarla
etyolojisi yeterince anlaşılamamıştır. Nörotransmitterlerle ilgili araştırmalarda ise
BKB tanılı hastalarda dopaminerjik ve serotonerjik sistemlerin uyarılmışlılığın arttığı
gösterilmiştir. Son yıllarda yapılan nörogörüntüleme çalışmalarında anterior singulat
korteks, orbitofrontal korteks, dorsolateral prefrontal korteks, amigdala ve
hipokampus kalınlıklarında azalma saptanmıştır. Bu çalışmada, literatürde ilk kez
BKB tanılı hastalar nöropsikolojik test bataryasıyla değerlendirilip, bölgesel kortikal
kalınlık ölçümleri ile arasında bir ilişkinin olup olmadığı araştırılacaktır.
Hastalar ve yöntem: Çalışmaya Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi Psikiyatri
Polikliniği'nde değerlendirilen, 18-50 yaş arası art arda gelen 24 BKB tanılı hasta dahil
edildi. 4 hasta ile çeşitli sebeplerle çalışmaya devam edilemedi. Hastaların
muayeneleri bir psikiyatri uzmanı tarafından yapıldı. BKB tanısı için SCID-1 ve
SCID-2 testleri kullanıldı. Çalışmaya alınan bütün hastalara beyin manyetik rezonans
(MR) ve nöropsikolojik testler yapıldı. Beyin MR görüntülerine FreeSurfer 4.05
programı, otomatik segmentasyon metodu kullanılarak kortikal kalınlık ölçümü
yapıldı.
Bulgular: BKB tanısı konan 24 hastanın 4'ü çeşitli nedenler ile dışlandı. Çalışmaya
20 hasta ile devam edildi. Hastaların yaş aralığı 18-38 (25,60±6,41), %90'ı (18) kadın,
%10'u (2) erkekti. Sağ el dominansı %90 (18) hastada olup, %10 (2) hastada sol el
dominant olduğu saptandı. Hastaların eğitim yılı 5-16 yıl (9.85±3.61) arasında
değişmekteydi. Olguların özgeçmişinde komorbid psikiyatrik bozukluk olarak en sık
depresif bozukluk 13 (%65) hastada izlendi. 2. Sıklıkla %15 oranla 3 hastada
özgeçmişinde yaygın anksiyete bozukluğu, 2 hastada madde kullanım bozukluğu, 1
hastada alkol bağımlılığı ve 1 hastada da panik bozukluk vardı. Hastalara yapılan
nöropsikolojik testler sonucunda eğitim düzeyinden bağımsız olarak standart
normallere göre tüm hastalarda küp desen testinde düşük puanlar gözlendi. Beyin MR
incelemesi ile hastaların her iki serebral hemisfer kortikal kalınlık verileri
nöropsikolojik test performansları ile korele edildi. BKB hastalarında bilateral frontal, 
oksipital, sağ temporal, sol pariyatel ve singulat girus kalınlıklarındaki azalma ve
yürütücü fonksiyon testlerindeki puanlar ile korelasyonu istatistiksel olarak anlamlı
bulundu (p<0.05). Diğer bölge kalınlıklarındaki farklılıklar anlamlı değildi (p>0.05).
Sonuç: Bu çalışmada, BKB tanılı hastalarda prefrontal korteks ve ana bağlantılarının
kortikal kalınlıkları ile, bu bölgelerin işlevlerini değerlendiren yürütücü fonksiyon
testlerinde anlamlı korelasyon saptandı. Bu durum BKB'de görülen dürtüsel
davranışların prefrontal bölgedeki hacim azalması ile ilişkili olduğunu öne süren
çalışmaları destekler niteliktedir.

Abstract:
Introduction And Objective: Borderline personality disorder (BPD) is a
psychiatric disorder that manifests itself in problems of self-perception and
inconsistency in mood and impulse control. BPD has been tried to understand the
etiology of psychodynamic approaches in previous years and it is understood that it is
insufficient. Studies on neurotransmitters in patients with BPD have shown increased
stimulation of dopaminergic and serotonergic systems. In recent years, neuroimaging
studies have shown decreased anterior cingulate cortex, orbitofrontal cortex,
dorsolateral prefrontal cortex, amygdala and hippocampus thickness. In this study, for
the first time in the literature, patients diagnosed with BPD will be evaluated with a
neuropsychological test battery and the relationship between regional cortical
thickness measurements will be investigated.
Patients and method: The study included 24 patients with BPD aged between 18 and
50 years who were evaluated at the Psychiatry Outpatient Clinic of Samsun Mental
Health and Diseases Hospital. 4 patients could not continue to work for various
reasons. The patients were examined by a psychiatrist. SCID-1 and SCID-2 tests were
used for the diagnosis of BPD. Brain magnetic resonance (MR) and
neuropsychological tests were performed in all patients. Brain MR images FreeSurfer
4.05 program was performed cortical thickness measurement using automatic
segmentation method.
Results: Four out of 24 patients diagnosed with BPD were excluded for various
reasons. The study was continued with 20 patients. The age range of the patients was
18-38 (25,60 ± 6,41), 90% (18) women, 10% (2) men. Right hand dominance was
found in 90% (18) patients and left hand dominant in 10% (2) patients. The education
period of the patients ranged from 5-16 years (9.85 ± 3.61). The most frequent
comorbid psychiatric disorder was depressive disorder in 13 patients. The prevalence
of generalized anxiety disorder was found in 3 patients, prevalence of anxiety disorder
in two patients, alcohol dependence in 1 patient, and panic disorder in 1 patient. As a
result of neuropsychological tests, low scores were observed in all patients according
to standard norms. Both brain cerebral hemispheric cortical thickness data were
correlated with neuropsychological test performance in patients with brain MRI. The
correlation between bilateral frontal, occipital, right temporal, left parietal and 
cingulate gyrus thickness and scores in executive function tests were statistically
significant (p <0.05). Differences in other region thicknesses were not significant (p>
0.05).
Conclusion: In this study, a significant correlation was found between the prefrontal
cortex and the main connections of the patients with BPD and cortical thickness and
the executive functions. This studies suggesting that impulsive behaviors in BPD are
related to cortical thickness reduction in the prefrontal region.