Hemşirelerde sigara içmeyi etkileyen faktörlerin incelenmesi
Examining the factors affecting smoking in nurses
Yazar: ÖZLEM ALTINBAŞ
Danışman: DOÇ.DR. NERMİN OLGUN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma sigaranın sağlığa verdiği zararları bilen, sağlık çalışanları içinde önemli bir grubu teşkil eden hemşirelerde sigara içmeyi etkileyen faktörleri, sigara içme sıklığını, başlama nedenlerini, halen içme nedenlerini, sigarayı bırakma ve içmeme ko nusundaki yaklaşımlarını incelemek amacıyla planlanmış tanımlayıcı ve karşılaştırmalı bir çalışmadır. Araştırmada; Dünya Sağlık Örgütü'nün sağlık personeline yönelik araştır malarda kullanılmasını önerdiği standart formun Türkiye özellikleri dikkate alınarak ha zırlanmış anket formu ve bu formun uzman görüşünden geçirilmiş şeklinden yararla nılmıştır. Araştırma İstanbul ilinde Büyükşehir Belediyesi sınırlan içinde yer alan tam teşekküllü üniversite; SSK, Devlet ve Özel hastanelerin yatak kapasiteleri en büyük o- lanlardan basit rastgele yöntemle seçilerek yapılmıştır. Evrende 6496 hemşire bulun makta, örneklemi ise 736 hemşire oluşturmaktadır. Elde edilen veriler yüzdelik hesaplama, ki kare yöntemi ve tek yönlü varyans analizi ile bilgisayar kullanarak SPSS programı ile yapılmıştır. Çalışmaya katılan hemşirelerin %50.1'inin sigara içtiği ailelerinin ise %74.8'inin sigara kullandığı bulunmuştur. Sigara içmeyenlerin %48.3'ünün sağlığı koruma nedeniyle kullanmadıkları saptanmıştır. Sigara kullananların %40.6'sımn özenti ve hoşlanma nedeniyle sigaraya başladıkları, alışkanlık nedeniyle içmeye devam ettikleri görülmüştür. Çalışma koşulla rının sigara içmeyi etkilediği bulunmuştur. Bırakanların ise hastalıktan dolayı sigarayı bıraktıkları ve stres anında tekrar başlamayı düşündükleri saptanmıştır. Çalışmanın sonucunda sigara içenlerin fazla olduğu ortaya çıkmıştır. Sigara içmeyi etkileyen faktörlerin, aile çevre ve çalışma koşulları olduğu saptanmıştır. Sigara içme ile yaş ve eğitim durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Yine kanuni düzenlemeler ve sigarayla ilgili tutum ve davranışların birçoğu ile sigara içme durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur.

Abstract:
This study, which is planned to analyze the factors affecting smoking of nurses who know the hazards of cigarette to health and constitute an important group among health workers, frequency of smoking, reasons of starting to smoke, reasons of going on smoking and their approaches not to smoke and to give up smoking, is a descriptive and comparative study. The 'Questionnaire Form', which has been prepared by also taking an expert opinion according to Turkey's characteristics from a standard from suggested being used by World Health Organisation for health personnel in studies, was utilised in this study. This study was carried out randomly selected from University, SSK, State and Private Hospitals, which have the highest number of bed capacities and are located in Metropolitan Municipality of Istanbul. The populations of the research are 6496 nurses and the subjects of this research are 736 nurses. In interpreting the statistical data the tests of Percentage, Chi-Square, One Way ANOVA and SPSS software were used. It has been found that 50.1% of nurses participated in the study and 74.8% of their families have smoked. It has been determined that 48.3% of nurses have not smoked because of protecting their health. It has been seen that 40.6% of nurses smoking have started to smoke because of affection and liking, bedsides they have gone on smoking because of their habits. That working conditions have affected their smoking has been found. It has been determined that the nurses, who gave up smoking because of illness, have thought to start smoking in the event of stress. It has revealed that the number of nurses smoking is high. It has been found out the factors affecting their smoking are family, environment and working conditions. There has been statistically found significant between smoking, age and education status (p<0.05). Again there has been statistically found significant between state of smoking legal arrangements and most of the attitudes and behaviors to cigarette.