Cumhuriyetten günümüze sanat siyaset denkleminde kamusal alan ve heykel
Public space and sculpture in art and political equation from Republic to present
Yazar: MERVE DUYDU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET NUHOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Anıtlar = Monuments ; Heykel = Sculpture ; Kamusal alan = Public space ; Sanat = Art ; Siyaset = Politics

Özet:
Günümüzde galeri ve müzelerden bağımsız olarak birçok heykel kamusal alanda yer almaktadır. Ait olduğu topluma dair referansları ve analizleri içinde barındıran kamusal alan kavramı, sanat, siyaset ve sosyolojik alanlardaki araştırmalar için önemli bir yere sahiptir. Kamusal alan kavramı içinde, ideolojinin taşıyıcısı olarak heykel sanatı özel bir yere sahiptir. Tarih boyunca kentsel kamusal alanlarla ilişki içinde olan heykeller ilettikleri mesajlar ve dâhilinde bulundukları yerle ilgili anlamlar taşımaktadırlar. Bu açıdan bakıldığında; heykelleri ait olduğu çevreden bağımsız estetik değer olarak değerlendirmek mümkün değildir. Onları tarihsel ve sosyo-politik ilişkilerin oluşturduğu ağ içerisinde değerlendirmek gerekmektedir. Kapsamlı bir literatür araştırması yapılarak üretilen bu çalışma, Türkiye'de siyasi erkin kamusal alanda uygulanan heykel sanatı üzerinden, kentsel kamusal alandaki görünürlüğünü irdelemektedir. Tez çalışmasının zeminini; "Kamusal alan" kavramı ve "Heykel sanatının" kamusal alanla kurduğu ilişkinin, ülkenin içinde bulunduğu siyasi /sanatsal olguların, toplumsal koşulların içinde kent mekânıyla ve siyasi iradeyle ilişkisi oluşturmaktadır. Türkiye'de ilk heykel örneklerinden itibaren heykel sanatının kamusal açık mekânlarda siyasi göstergeye dönüştüğü ve kamusallığın egemen ideolojinin aracı olarak kullanıldığı söyleyebilir. Siyasi erkin himayesinde, kamusal açık mekânlarda kendine yer bulan heykel sanatı genellikle, egemen ideolojinin simgesi olarak topluma egemen ideolojiyi yaymakta ve gelecek kuşaklara siyasi tarih öğretisi yapmaktadır.

Abstract:
Today, many sculptures take place in public spaces, independent of galleries and museums. The concept of public sphere, which includes references and analyzes of the society it belongs to, has an important place for research in art, politics and sociological fields. The art of sculpture has a special place within the concept of public space as the carrier of the ideology. Sculptures, which have been in contact with urban public spaces throughout history, have meanings about the messages they convey and the place they are in. When viewed from this angle; It is not possible to evaluate the sculptures as an aesthetic value independent of the environment they belong to, it is necessary to evaluate them within the network of historical and socio-political relations. This produced a comprehensive review of research literature, sculpture applied in political power out of the public sphere in Turkey, scrutinizes the visibility of urban public space. The basis of the thesis work; The relationship between the concept of "public space" and the "art of sculpture" with the public sphere, the political and artistic phenomena the country is in, create a relationship with the urban space and political will within the physical aesthetic social conditions. Examples of sculpture from the earliest sculptures in Turkey turned into political indicators can say that in public open spaces and use publicity as the dominant ideology of the vehicle. Under the auspices of the political power, the art of sculpture, which found itself in public open spaces, generally spread the dominant ideology to the society as the symbol of the dominant ideology and taught political history to future generations.