Diyabetik hastalarda yağlı pankreas şiddetini öngörmede biyoimpedans ile VKİ ve vücut kompozisyonunun değerlendirilmesi
Evaluation of bmi and body composition with bioimpedance for predicting fatty pancreas severity in diabetic patients
Yazar: NİSA ALBAYRAKOĞLU
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KAPLAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Sultan Abdülhamid Eğt. ve Arş. Hast. / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Biyoelektriksel empedans = Bioelectrical impedance ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
AMAÇ: Bu araştırmanın amacı, tip 2 DM hastalarında yapılan biyoimpedans analizi ile elde edilen VKİ, vücut yağ oranı, yağ kütlesi ve iç yağlanma oranı gibi parametrelerle, üst abdomen MR görüntülemelerinde tespit edilen pankreas yağ fraksiyonu arasında bir bağlantı olup olmadığını araştırmaktır.

GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışma retrospektif bir vaka kontrol çalışmasıdır. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Sultan 2. Abdülhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları ve Metabolik Sendrom polikliniklerine ayaktan başvuran, tip 2 DM tanısı olan ve herhangi başka bir endikasyon ile son 3 ay içinde üst abdomen MR görüntüsü bulunan hastalar çalışmaya alındı. Mevcut MR görüntüleri, Radyoloji kliniği tarafından yeniden değerlendirilerek, pankreas yağ fraksiyon oranı hesaplandı. Hasta kayıt bilgilerinden hastalara ulaşılarak tekrar polikliniğe çağrıldı. 61 pankreas yağlanması olan ve 79 pankreas yağlanması olmayan toplamda 140 tip 2 DM tanılı hasta çalışmaya dahil edildi. Biyoimpedans analizi yoluyla ölçüm yapan Tanita cihazı ile VKİ, vücut yağ kütlesi, yağ oranı, kas oranı, iç yağlanma oranı gibi değerlerin ölçümleri yapıldı.  

BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ortalaması 55,56±8,27 olarak hesaplandı. Bu hastaların 71'i (%50,7) kadın ve 69'u (%49,3) erkekti. Hastaların pankreas yağ fraksiyonları ile bel çevresi, iç yağlanma oranı ve AST değerleri arasında anlamlı bir ilişki tespit edildi. Ayrıca, pankreas yağlanması olan ve olmayan grup arasında iç yağlanma oranı değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gözlendi. İç yağlanma oranının, hangi düzey üzerinde pankreas yağlanmasını gösterdiğini belirlemek amacıyla yapılan ROC analizinde, cut-off değer 12 olarak bulundu.

SONUÇ: Bu çalışma, biyoelektriksel impedans analizi yöntemiyle elde edilen visseral yağlanma oranının, MR sonucunda belirlenen pankreas yağ fraksiyonuyla istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkisi bulunduğunu ortaya koydu. Bu bulgular, pankreas yağlanmasının tanısını koymak amacıyla biyoelektriksel impedans analizi yönteminin de kullanılabileceğini gösterdi. Noninvaziv, kullanımı kolay ve yaygın olarak erişilebilir olan biyoimpedans analiz cihazlarının, pankreas yağlanması tanısında etkili bir araç olarak kullanılabileceği sonucuna varıldı. Ancak, pankreas yağ oranını öngörmede prospektif ve büyük ölçekli çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
OBJECTIVE: The aim of this study was to investigate whether there is a correlation between parameters such as BMI, body fat percentage, fat mass and internal adiposity ratio obtained by bioimpedance analysis and pancreatic fat fraction detected on upper abdominal MR imaging in type 2 DM patients.

MATERIALS AND METHODS: The study is a retrospective case-control study. Patients with a diagnosis of type 2 DM and an upper abdominal MRI image in the last 3 months with any other indication who were admitted to the Internal Medicine and Metabolic Syndrome outpatient clinics of Sultan Abdulhamid Khan Training and Research Hospital, University of Health Sciences, were included in the study. The existing MR images were re-evaluated by the Radiology clinic and pancreatic fat fraction ratio was calculated. Patients were contacted from the patient registration information and called back to the outpatient clinic. A total of 140 patients with type 2 DM, 61 with pancreatic fat and 79 without pancreatic fat, were included in the study. BMI, body fat mass, body fat mass, fat ratio, muscle ratio, internal adiposity ratio were measured with a Tanita device using bioimpedance analysis.

RESULTS: The mean age of the patients included in the study was 55.56±8.27 years. Of these patients, 71 (50.7%) were female and 69 (49.3%) were male. There was a significant correlation between pancreatic fat fraction and waist circumference, internal adiposity and AST values. In addition, a statistically significant difference was observed between the group with and without pancreatic adiposity in terms of internal adiposity ratio values. In the ROC analysis performed to determine the level above which the internal adiposity ratio indicated pancreatic adiposity, the cut-off value was found to be 12.

CONCLUSION: This study revealed that the visceral adiposity ratio obtained by bioelectrical impedance analysis had a statistically significant relationship with the pancreatic fat fraction determined by MRI. These findings demonstrated that bioelectrical impedance analysis can also be used to diagnose pancreatic adiposity. It was concluded that bioimpedance analyzers, which are noninvasive, easy to use and widely available, can be used as an effective tool in the diagnosis of pancreatic adiposity. However, prospective and large-scale studies are needed to predict pancreatic adiposity.