Elazığ'da idari ve siyasi hayat(1923-1950)
The administrative and political life in Elazığ(1923-1950)
Yazar: ŞAHİN YEDEK
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ETHEM ATNUR
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Basın = Press ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Elazığ = Elazığ ; Nüfus = Population ; Seçimler = Elections ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Siyasi hayat = Political life ; İdari yapı = Administrative structure ; İsyanlar = Rebellions

Özet:
Bu çalışmada, 1923-1950 yılları arasında Elazığ'ın idari ve siyasi yapısı ayrıntılarıyla anlatılmaya çalışılmıştır. Bunun yanında tamamlayıcı olması açısından Elazığ'ın tarihçesi ve Milli Mücadele Dönemi'ndeki idari ve siyasi yapısı da kısaca ele alınmıştır. Şehrin mülki yapısındaki değişmeler, nüfus, siyasi temayüller, tek partili dönem ve çok partili hayata geçişte Elazığ'da yaşananlar, TBMM'nin ilk döneminden başlanarak seçimler, atanmışlar (valiler) ve seçilmişlerin(milletvekilleri, belediye başkanları) özgeçmişi ve faaliyetleri, siyasi partiler, Türk Ocağı, Halkevi, cemiyet, dernek ve odalar gibi konular mevcut kayıtlar dâhilinde incelenmiştir. Ayrıca Şeyh Sait ve Dersim İsyanları'nın Elazığ'a ne şekilde yansıdığı ve bu isyanların sonuçlarının nasıl olduğu da il açısından detaylı olarak anlatılmıştır. Umumi Müfettişliklerin görev yaptığı dönemde önce Birinci, daha sonra Dördüncü Umumi Müfettişlik Bölgesinde yer alan Elazığ'ın bölge içindeki yeri ve yaşananlar, ayrıca Balkan muhacirlerinin Elazığ'a yerleştirilmeleri, Varlık Vergisi'nin Elazığ'daki uygulamaları ve şehri ziyaret eden devlet büyükleri çalışmamızın incelenen diğer bölümlerini oluşturmuştur. Bu çalışmamız sonucunda, Elazığ'ı temsil makamında olan vali, milletvekili ve belediye başkanlarının çalışmaları ve Elazığ'ın gelişmesine katkı sağlayan isimler açıkça ortaya çıkmıştır. Ayrıca Elazığ'ın isyanların yaşandığı kentlere komşu olmasına rağmen devletten yana tavır alan bir şehir olduğu görülmüş, Elazığ'ın sosyal ve kültürel hayatına yön veren kurumlar ve yayın organlarının hangileri olduğu bilimsel bir yaklaşımla ortaya konulmuştur.


Anahtar Kelimeler: Elazığ, Nüfus, Vali, Seçim, Halkevi, İsyan, Basın

Abstract:
In this study,  governing and political structure of Elazığ between 1923 and 1950, areexamined with details. Besides, governing and political structure of National Struggle term and history of Elazığ are presented as complementary information.  We  tried to clear up the subjects such as, conversions of civilian structure, population, political tendance, events in Elazığ in the term of one party term and devolution to multi party system, elections from the first term of TBMM, resumes and activities of electeds(governors) and assigneds(legislators, mayors), political parties, Turkish Heart, Community centre, community, associations and chambers. Besides, Şeyh Sait and Dersim rebellions results and effects on Elazığ are examined with details. Other parts of our studies contain, events at the term of 1st and 4th General Inspectorship of Elazığ, placed of Balkan immigrants in Elazığ, practising of capital tax in Elazığ, and the statesmen who visited the city. In this study the people(governors, mayors, legislators) who enriched to Elazığwere found out clearly. Its clear that Elazığ is very near to the cities where had been rebellions, but Elazığ always support the state. The instutitions and media organs which are leading the social and cultural life of Elazığ, pointed out from the academic perspective.


Key words: Elazığ, Population, Governor, Election, Community Centre,Rebellion, Media.