Aktif öğrenme yaklaşımının öğrencilerin akademik başarılarına, derse yönelik tutumlarına ve öğrenilenlerin kalıcılığına etkisi: Bir meta-analiz çalışması
The effect of active learning approach on students' academic achievement, attitudes towards the course and retention: A meta-analysis study
Yazar: ÖZGÜR TUTAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TAHA YAZAR
Dicle Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Aktif etkileşimli öğrenme = Active interactive learning ; Aktif öğrenme yöntemleri = Active learning methods ; Meta analizi = Meta analysis ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods

Özet:
Bu araştırmanın amacı; aktif öğrenme yaklaşımının öğrencilerin akademik başarıları,  derslere yönelik tutumları ve öğrenilenlerin kalıcılığı üzerindeki etkisini inceleyen deneysel ve yarı deneysel çalışmaların ulaştığı sonuçları meta-analiz yöntemiyle analiz etmek ve çeşitli çalışma karakteristiklerinin araştırmalara olan etkisini ortaya çıkarmaktır. Bu amaç doğrultusunda gerçekleştirilen literatür taraması sonucunda araştırmanın dâhil edilme ölçütlerini karşılayan; akademik başarı değişkeni için 397 (512 etki büyüklüğü), derse yönelik tutum değişkeni için 143 (158 etki büyüklüğü) ve öğrenilenlerin kalıcılığı değişkeni için ise 88 (109 etki büyüklüğü) birincil çalışma meta-analize dahil edilmiştir.
Rastgele etkiler modeli kullanılarak gerçekleştirilen analiz sonucunda aktif öğrenme yaklaşımının; akademik başarı üzerindeki genel etki büyüklüğü değerinin güçlü düzeyde (g=1.005), öğrencilerin derse yönelik tutumları üzerindeki genel etki büyüklüğü değerinin orta düzeyde (g=0.757), öğrenilenlerin kalıcılığı üzerindeki genel etki büyüklüğü değerinin ise güçlü düzeyde (g=1.204) olduğu belirlenmiştir. 
Moderatör analizlerinin neticesinde aktif öğrenmenin akademik başarı üzerindeki etkisinin; yayım durumu, konu alanı, öğrenim düzeyi, sınıf seviyesi, ölçme aracının geliştirilme biçimi, örneklem büyüklüğü, uygulayıcı ve yer moderatör değişkenlerine göre anlamlı bir biçimde farklılaştığı görülmüştür. Aktif öğrenmenin derse yönelik tutumlar üzerindeki etkisinin yalnızca ölçme aracının geliştirilme biçimi; öğrenilenlerin kalıcılığı üzerindeki etkisinin ise yayım türü, konu alanı, öğrenim düzeyi, sınıf seviyesi, ölçme aracının geliştirilme biçimi, uygulama süresi ve yer moderatör değişkenlerine göre anlamlı bir biçimde farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır.
Akademik başarı değişkeni için en yüksek etki büyüklüğü değerlerinin; yayımlanmış, güzel sanatlar alanında, lise düzeyinde, 10. sınıf seviyesinde, araştırmacı tarafından geliştirilen ölçme aracının kullanıldığı, örneklem büyüklüğü 50'den küçük olan, uygulamayı araştırmacı ve ders öğretmeninin birlikte yürüttükleri ve yurtiçinde gerçekleştirilen çalışmalara ait olduğu bulunmuştur. Derse yönelik tutum değişkeni için en yüksek etki büyüklüğü değerinin araştırmacı tarafından geliştirilen ölçme aracının kullanıldığı çalışmalarda; öğrenilenlerin kalıcılığı değişkeni için ise doktora tezlerinde, güzel sanatlar alanında, ortaokul düzeyinde, 7. sınıf seviyesinde, araştırmacı tarafından geliştirilen ölçme aracının kullanıldığı, uygulama süresi 13-16 hafta arası olan ve yurtiçinde gerçekleştirilen çalışmalara ait olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Aktif Öğrenme, Meta-Analiz, Akademik Başarı, Tutum, Kalıcılık.

Abstract:
The aim of this research is to analyze the results of experimental and quasi-experimental studies that examine the effect of active learning approach on students' academic achievement, attitudes towards the course and retention by meta-analysis method and to reveal the effect of various study characteristics on these researches. As a result of the literature review carried out for this purpose; 397 studies (512 effect size) for the academic achievement variable, 143 studies (158 effect size) for the attitudes towards the course variable and 88 studies (109 effect size) for the retention variable, which meet the inclusion criteria, were included in the meta-analysis.
The results of the analysis by using random effects model indicate a strong main effect size for the effectiveness of active learning on academic achievement (g=1.005), a moderate main effect size on attitudes towards the course (g=0.757) and a strong main effect size on retention (g=1.204).
Moderator analyses indicate that the effect of active learning on academic achievement gets differ significantly depending on some moderator variables such as status of the publication, domain of subject, education level, grade level, the way in which the measuring instrument is developed, sample size, applicator and location. The effect of active learning on attitudes towards the course gets differ significantly only depending on a moderator variable, the way in which the assessment tool is developed. The effect of active learning on retention gets differ significantly depending on several moderator variables such as type of publication, domain of subject, education level, grade level, the way in which the measuring instrument is developed, duration of the experiment and location.
The highest effect size values for the academic achievement variable have been found among the studies that published in the field of art, belong to studies that participants are 10th grade and high school students, which the measuring instruments were developed by the researcher, which the sample size is less than 50 students, that the experimental process was held by both the researcher and the course teacher, that held in domestic areas. The highest effect size value for the attitudes towards the course variable have been found at studies that measuring instruments developed by researcher. The highest effect size values for the retention variable have been found at studies that belong to doctoral dissertations, which published in the field of art, that participants are 7th grade and middle school students, which measuring instruments were developed by the researcher, that the experimental duration between 13-16 weeks and carried out domestic areas. Keywords: Active Learning, Meta-Analysis, Academic Achievement, Attitude, Retention.