Kaynak tabanlı yönetim modelinin rekabetçi üstünlükler açısından incelenmesi ve Ford Otosan, Tusaş, Graham ve Toprak Seramik işletmelerinde niteliksel bir araştırma
A research of resource-based view from the point of view competitive advantage and a qualitative search in Ford Otosan, Tusaş, Graham and Toprak Seramik
Yazar: GÖKBEN BAYRAMOĞLU
Danışman: PROF. İNAN ÖZALP
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Kaynak tabanlı yönetim modeli, rekabetçi çevrede isletme kaynaklarının isletme performansını nasıletkiledigini açıklamaya çalısmaktadır. Bu model, yöneticilerin bazı isletmelerin digerlerine oranla temelyeteneklerini ve farklılastırma stratejilerini kullanmada neden daha basarılı olduklarını analiz edebilmesiiçin hem isletme içi analizini hem de dıs çevre analizini bütünlestirmektedir. Kaynak tabanlı yönetimmodeli, rekabetçi üstünlügün nasıl elde edildigi ve bu üstünlügün nasıl korunduguna dair güçlü bir teorikyapı sunmaktadır.Dinamik ve rekabetçi çevrede gerçek rekabetçi üstünlük kaynagı, isletmenin endüstri yapısındadegisikliklere neden olan sürekli çevresel degisikliklere karsılayabilmesini saglayan örgütsel yetenekleritarafından belirlenmektedir. Rekabetçi üstünlük, stratejik yeteneklerin tanımlanması, gelistirilmesi vekorunması ile elde edilebilmektedir. Rekabetçi üstünlügün ve üstün performansın elde edilmesi vekorunması, isletmenin rakiplerine üstün gelmesine olanak saglayan temel (stratejik) kaynak veyeteneklerin bir islevidir.Kaynak tabanlı yönetim modeli, rekabetçi üstünlügün kaynakların essiz bilesiminden elde edileceginiileri sürmektedir. Rekabetçi üstünlük yaratamaya olanak saglayan kaynakların sahip olması gerekenözelliklerle ilgili olarak birçok sınıflandırma olmakla birlikte, bu kaynakların özelliklerini dört temelgrupta toplamaktadır: (1) kaynak deger yaratabilmelidir, (2) kaynak nadir olmalıdır, (3) rakipler tarafındantaklit edilmesi güç ya da olanaksız olmalıdır, (4) kaynak, diger kaynak türleriyle ikame edilememelidir.sletmeler, rekabetçi çevrede varlıklarını sürdürebilmek için yeni stratejik kaynaklar ve yeteneklergelistirmek zorundadır.sletmeler sahip oldukları temel kaynaklar ve yetenekler aracılıgıyla, pazardaki degisimlere en kısasürede uyum saglayabilmekte, kendisini rakiplerinden farklılastırabilmekte ve bunun sonucunda iseörgütsel performansını artırabilmektedir.Bu çalısmada kaynak tabanlı yönetim modelinin ?rakip isletmelerinin ulasamadıgı özel kaynak veyeteneklere sahip olan isletmeler, sürdürülebilir rekabetçi üstünlük elde etmektedir? seklinde ifade edilentemel görüsünün dogrulugu sınanmak amacı ile Ford Otosan, TUSAS, Graham sletmesi ve ToprakSeramik sletmelerinde niteliksel bir arastırma yapılmıstır. Bunun sonucunda ise yüksek yenilikçikapasiteye sahip olan, degisime açık ve yalın örgüt yapısına sahip olan isletmelerin sürdürülebilirrekabetçi üstünlük elde ettikleri saptanmıstır.

Abstract:
The resource-based view, attempts to explain how a firm?s resource drive it performance in a dynamiccompetitive environment. It combines internal corporate analysis with external environmental analysis,allowing managers to understand an analyze why some companies are superior to other as well as how toutilize the ideals of core competence and diversification strategies. The resource-based view of firm isinfluential theorical framework for understanding how competitive advantage within firms is achieved andhow that advantage might be sustained over time.In a dynamic and competitive environment, the real source of competitive advantage is underlined bythe organization?s ability to consistently meet environmental change, as well as to change the industrystructure. Competitive advantage could be gained only by identification, development and preservation ofstrategic capabilities. Gaining and preserving sustainable competitive advantage and superior performanceis function of the core (strategic) resource and capabilities that each organization brings to competition.The resource-based view suggests that sustainable competitive advantage emerge from uniquecombination of resources. While there are multiple typologies of resource characteristics necessary todevelop sustainable competitive advantage, most authors have integrated them into four critical ones: (1)the resource must be valuable, (2) the resource must be rare, (3) the resource must be difficult to imitateby competitors and the resource must be nonsubstitutable by other types resource. Firms must to developnew strategic resources and core competencies to be survived in a dynamic and competitive environment.By means of their basic resources and competences corporate can adapt to the changes in the marketsin a short time. In addition they can differentiate themselves from their competitors. In result, they canenhance their corporate. In this study, in order to test the correctness of the basic statement of ?companieshaving unique, valuable, nonsubstitutable and inimitable resources and competences that cannot beachieved by the competitors obtain sustainable competitive advantage? a qualitative research on FordOtosan, TUSAS, Graham and Toprak Seramik has been conducted. In result, it has been detected that thecorporates having highly innovative capacity and open to change and having flat organization structureobtain sustainable competitive superiority.