Afgan göçmenlerin tarım sektöründeki görünümü ve işgücü piyasasına etkileri
The appearance of Afghan immigrants in the agricultural sector and its effects on the labor market
Yazar: SEVDA KURTULUŞ ARI
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGE ZEYBEKOĞLU AKBAŞ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Türkiye, göç tecrübesini bir hedef ve transit ülke olma üzerinden elde etmiştir. Türkiye
hem uluslararası göçmenlerin Avrupa'ya aralanan kapısı hem de özellikle istikrarsızlık,
savaşlar ve yoksulluk içerisinde olan yakın Ortadoğu ve Asya ülkelerinden gelenler için bir
sığınma mekanıdır. Özellikle 2011 Suriye insani krizi ve sonrasında Türkiye'ye gerçekleşen
mülteci akını, yakın göç tarihinde yaşanan bir kırılma noktasıdır. Her ne kadar zorlayıcı bir kitle
halinde ve birdenbire gerçekleşmese de düzensiz göç yoluyla Türkiye'ye gelen sığınmacı ve
göçmen grupları da yıllar içerisinde Türkiye'yi en fazla sığınmacı barındıran ülke haline
getirmiştir. İstatistikler göstermektedir ki, özellikle 2018 sonrası Türkiye'de yakalanan
düzensiz göçmenlerde Afgan uyruklular ilk sıradadır.
 Düzensiz göçmenler ikamet ettikleri yerleşim yerinde çalışarak hayatlarını devam
ettirmek zorunda olduklarından ülkenin ve yoğunlaştıkları şehirlerin işgücü piyasalarını
etkileme potansiyeline sahiplerdir. Göçmenlerin yeni ülkede yaptıkları işler, çalıştıkları ülkenin
işgücü piyasalarının ve enformelliğin yapısına, bölgenin ihtiyaçlarına göre şekillenmektedir.
Göçmenler işgücü piyasalarında genellikle emek yoğun ve düşük ücretli işlerde, emek
sömürüsüne kadar uzanan bir güvencesizlik sarmalı içerisinde konumlanmaktadır.
 Bu çalışma, Antalya'nın Manavgat ilçesine çalışma amaçlı düzensiz olarak gelen ve
tarım işçisi olan Afgan göçmen erkeklere işgücü piyasalarına giriş süreçleri, tarım sektöründeki
görünümleri ve tarımsal işgücü piyasalarına etkileri bağlamında odaklanmaktadır. Çalışmanın
bir diğer odak noktası ise, tarım işletmelerinde Afgan göçmen işçi çalıştıran işverenlerdir.
İşverenler Afgan tarım işçisi çalıştırma sebepleri, Afgan göçmenlerin tarımsal üretimdeki rolü
ve çeşitli düzenleyici talepler üzerinden araştırmaya farklı bir bakış açısıyla katkı
sağlamışlardır. Böylece tarım sektörü ve tarımsal işgücü piyasalarında göçmen emeği hem işçi
hem de işveren tarafından ele alınmıştır.
 Araştırma nitel desende gerçekleştirilmiştir. Antalya'nın Manavgat ilçesinde yapılan
araştırmada, amaçlı örneklem tekniklerinden kartopu tekniği kullanılarak 25 Afgan göçmen ve
5 işverenle derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmeler sırasında yarı
yapılandırılmış soru formu kullanılmıştır.
 Araştırma Antalya'nın Manavgat ilçesinde gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler sırasında
Afgan göçmenlerin işgücü piyasasındaki güvencesizlik deneyimlerinin aynı zamanda çıktıkları
göç yolculuğunun tamamına hâkim olduğu görülmüş ve araştırma analizine göçmenlerin göç
ix
süreçleri de dahil edilmiştir. Afgan göçmenler ekonomik sebeplerle göç ettiklerinden işgücü
piyasalarında kendilerine sunulan olumsuz çalışma şartlarına rıza göstermektedir. Yerli
işgücünün çalışmak istemediği seralarda kayıt dışı çalışan Afgan işçiler, işverenler için ucuz ve
istenen bir emeğe karşılık gelmektedir. Araştırmanın sonuçları Afgan göçmenlerin Manavgat
seracılığı ve tarımsal üretim için bir fırsat olduğunu ve tarımsal üretimde büyük bir yükü
omuzladıklarını göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Göçmen, İşgücü, Tarım, Güvencesizlik, İstihdam

Abstract:
Türkiye has gained its migration experience through being a destination and transit country.
Turkey is both the gateway to Europe for international immigrants and a place of refuge for
those coming from the nearby Middle East and Asian countries, especially those experiencing
instability, wars and poverty. Especially the 2011 Syrian humanitarian crisis and the subsequent
refugee influx to Turkey is a breaking point in the recent history of migration. Although it does
not occur suddenly and in large numbers, refugee and immigrant groups coming to Turkey
through irregular migration have made Turkey the country hosting the most refugees over the
years. Statistics show that Afghan nationals are in the first place among irregular immigrants
caught in Turkey, especially after 2018.
Since irregular immigrants have to continue their lives by working in the settlement where they
reside, they have the potential to affect the labor markets of the country and the cities where
they are concentrated. The jobs that immigrants do in the new country are shaped according to
the structure of the labor markets and informality of the country they work in and the needs of
the region. Immigrants are generally positioned in labor markets in labor-intensive and lowpaid jobs, in a spiral of insecurity that extends to labor exploitation.
This study focuses on Afghan immigrant men who come to Manavgat district of Antalya
irregularly for work purposes and become agricultural workers, in the context of their entry into
the labor markets, their appearance in the agricultural sector and their effects on agricultural
labor markets. Another focus of the study is employers who employ Afghan migrant workers
in agricultural enterprises. Employers contributed to the research from a different perspective
on the reasons for employing Afghan agricultural workers, the role of Afghan immigrants in
agricultural production, and various regulatory demands. Thus, immigrant labor has been
handled by both workers and employers in the agricultural sector and agricultural labor markets.
The research was carried out with a qualitative design. In the research conducted in Manavgat
district of Antalya, in-depth interviews were conducted with 25 Afghan immigrants and 5
employers using the snowball technique, one of the purposeful sampling techniques. A semistructured questionnaire was used during these interviews.
The research was carried out in Manavgat district of Antalya. During the interviews, it was
seen that Afghan immigrants' experiences of insecurity in the labor market also dominated their
entire migration journey, and their migration processes were also included in the research
xi
analysis. Since Afghan immigrants migrate for economic reasons, they consent to the negative
working conditions offered to them in the labor markets. Afghan workers working unregistered
in greenhouses, where the local workforce does not want to work, represent cheap and desired
labor for employers. The results of the research show that Afghan immigrants are an
opportunity for Manavgat greenhouse cultivation and agricultural production and that they
shoulder a great burden in agricultural production.
Key Words: Immigrant, Labor Force, Agriculture, Insecurity, Employment