Finasterid morfinin analjezik etkisindeki zaman bağımlılığını nasıl etkiliyor?
How does finasteride affect time-dependent modulatory effect of morphine-induced analgesia?
Yazar: ÖZLEM SESYILMAZ
Danışman: PROF. DR. HAKAN ZENGİL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Finasterid, testosteronu dihidrotestosterona dönüştüren 5?-redüktaz enziminin inhibitörüdür. Bu çalışmanın amacı, finasteridin morfinin analjezik etkisini zaman bağımlı olarak nasıl etkilediğini araştırmaktır.Deneylerde 12 saat aydınlık/12 saat karanlık döngüsü ile senkronize edilmiş 25-40 gram ağırlığında albino erkek fareler ve 55 ± 0.5ºC'de sıcak plaka testi kullanılmıştır. Tüm gruplarda deneyler, ışıklar yandıktan sonra 1., 5., 9., 13.,17. ve 21. saatlerde yapılmıştır. Bazal ağrı duyarlılığı ve morfinin analjezik etkisi, onar farelik gruplarda sıcak plaka testinden 30 dakika önce s.c. 10 mg/kg serum fizyolojik ve 10 mg/kg morfin uygulanarak saptanmıştır. Sıcak plaka testinden 50 dakika önce s.c. 15 mg/kg finasterid uygulanarak tek başına analjezik etkisi olup olmadığı araştırılmıştır. Finasterid ve morfin etkileşimini incelemek için aynı saatlerde, sıcak plaka testinden 50 dakika önce 15 mg/kg finasterid ve 30 dakika önce 10 mg/kg morfin cilt altı uygulanmıştır. Deney sonuçlarının standardizasyonu açısından 3 saniyeden daha kısa süreli yanıtlar ?spontan yanıt? olarak değerlendirilmiş ve hesaplamalara dahil edilmemişlerdir. Farelerde yanık hasarı oluşturmamak için maksimum yanıt süresi 45 saniye olarak kabul edilmiştir. Mevsim değişiklerinden etkilenmemek için tüm deneyler Haziran ve Temmuz aylarında yapılmıştır. Güniçinde 6 değişik zamanda elde edilen data ortalama ± standart hata şeklinde ifade edilmiştir. Elde edilen data gereken yerlerde student t-test, varyans analizi (ANOVA) veya Kruskal Wallis varyans analizi ile değerlendirilmiştir.Finasteridin morfin yanıtlarına etkisinin aktivite periyodunda istirahat periyoduna nazaran, özellikle ışıklar yandıktan sonra 13. ve 21. saatlerde, çok daha belirgin olduğu görülmüştür. Bulgularımız, finasteridin morfinin antinosiseptif etkisini potansiye ettiğini ve aynı zamanda bu potansiyasyonun güniçi zaman bağımlılığı gösterdiğini işaret etmektedir.

Abstract:
Finasteride inhibits 5?-reductase which converts testosterone to dihydrotestosterone. The aim of this study is to evaluate how finasteride affects the analgesic effect of morphine time-dependently.Local bred albino male mice (25-40 gram) synchronized with a standard light-dark regimen (12hours:12hours Light:Dark, lights on 08:00) were used. All experiment groups include 10-12 mice and were tested at six time points of the day as 1, 5, 9, 13, 17 and 21 hours after lights on. All drugs were administered subcutaneously. Basal pain sensitivity (saline; 10 mg/kg) and morphine-induced analgesia (10 mg/kg) were determined 30 minutes before hot-plate test (55 ± 0.5ºC). To test the administration time-dependent interaction, a third group of animals were injected with a predetermined dose of finasteride (15 mg/kg) 20 minutes before morphine and response latencies were tested. Response latencies shorter than 3 seconds were regarded as spontaneous and excluded. To avoid heat injury, animals not responding within 45 seconds were removed from the hot-plate. To avoid the seasonal variations all experiments were performed in June and July. Data analyzed by ANOVA or Kruskal Wallis and student t-test where necessary.The results of this study indicate that there is time-dependent interaction between finasteride and morphine-induced analgesia. In the dark period, especially 13 and 21 hours after lights on, finasteride enhanced morphine-induced analgesia.