Açık bir ekonomide döviz kurunun dinamiği
The dynamics of exchange rate in an open economy
Yazar: MUNİSE ILIKKAN ÖZGÜR
Danışman: PROF. DR. ORHAN MORGİL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Açık ekonomi = Open economy ; Cari açık = Current account deficit ; Cari işlemler = Current accounts ; Döviz kuru = Exchange rate ; Mundell-Fleming-Dornbusch Modeli = Mundell-Fleming-Dornbusch Model ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
Gerek son otuz yıldır yaşanan iktisat politikası rejim değişiklikleri, gerekse bu süreçte ortaya çıkan cari açık problemi, küçük ve dışa açık bir ekonomi olan Türkiye ekonomisini cari hesap-döviz kuru dinamiklerinin incelenmesi açısından ideal bir laboratuar haline getirmiştir. Türkiye ekonomisinde döviz kuru ve cari hesap arası ilişkilerin kısa ve uzun dönem ayırımı dikkate alınarak, analiz edildiği ve cari açık problemine para politikası araçları ile çözüm bulunup bulunulmayacağının araştırıldığı çalışmada; para politikasının döviz kuru ve cari hesap dinamikleri üzerindeki etkilerini açıklayan literatür tarihsel bir perspektifle incelenmiştir.Çalışmada Redux modelinin öngörülerinin, kısa ve uzun dönem yapılarak; geçici ve sürekli şokların reel döviz kuru ve cari hesap üzerindeki etkileri Yapısal Vektör Otoregrasyon modeli (SVAR) ile Türkiye ekonomisi açısından ortaya konmuştur. Bu bağlamda; Lee ve Chinn (2002)'in G7 ülkeleri için uyguladığı modelleme stratejisi temel alınmış; ancak, yapısal şokların belirlenme sürecinde Giuliodori (2004)'nin 9 Avrupa Birliği üyesi ülkesi için uyguladığı Blanchard ve Quah yaklaşımı benimsenmiştir.Ampirik çalışmamızın tahmin sonuçlarına göre; pozitif bir nominal şok kısa-dönemde reel kurun değer kaybetmesine yol açmakta, ancak bu etki zaman içinde ortadan kalkarak cari hesapta başlangıçta ortaya çıkan iyileşmeyi ortadan kaldırmaktadır. Reel, yani uzun dönemli şoklar ise; başlangıçta cari hesabı iyileştirici etki yaratmakla birlikte, söz konusu etkinin derhal ortadan kalkıyor olması açık ve kesin bir yargıya ulaşmayı olanaksız hale getirmektedir.Modelin sonuçları, para politikanın belirlenme sürecinde cari hesabın açıkça dikkate alınmasının kısa dönemde olumlu sonuçlar yaratabileceğini ortaya koymaktadır. Parasal şokların cari hesap üzerinde uzun dönemde kalıcı nitelikte bir iyileşme yaratmıyor olması, cari hesaptaki dengesizliklerin ortadan kaldırılması için ihracat kapasitesini artırıcı ve/veya ithalat eğilimini düşürücü politikaların uygulanması gerektiği şeklinde yorumlanabilir.

Abstract:
Turkish economy -which is a small and open economy- has become an ideal lab for analyzing dynamics of current account ? exchange rate because of both the economic policy changes in the last thirty years and the problem of current account deficit which occured in this process. In this study, it has been studied the effects of monetary policy on the dynamics of exchange rate and current account in a historical perspective with considering short and long term differences in Turkish economy in order to analyze whether it can be found a solution with monetary tools to the problem of current account deficit.In the study, it has been estimated the effects of temporary and permanent shocks on real exchange rate and current account with using Structural Vector Autoregression model (SVAR) for Turkish economy which was estimated by Redux model by making a distinction between short and long term . In this context; the modelling strategy of Lee and Chinn (2002) which was applied for G7 countries was used as a basic; but in the process of determination of structural shocks Blanchard and Quah approach which was used by Giuliodori (2004) for 9 European countries was adopted.According to our empirical study; a positive nominal shock causes a depreciation of real exchange rate in the short run, but this effect dissapears in time removing the improvement in the current account deficit which was observed at the beginning. Real, that is, long term shocks; despite the creation of improvements in the current account deficit at the beginning; instant dissapearance of this effect makes it impossible to reach a clear-cut conclusion.Model results show that considering current account in the determination process of monetary policy, can create positive results in the short run. The fact that monetary shocks do not cause a permanent improvement in the long run can be interpreted as export capacity improvement policies and/or import decreasing policies should be implemented in order to eliminate current account imbalances.