Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi laboratuvar verileri ile tümör belirteçlerinin retrospektif incelenmesi
Retrospective investigation of tumor markers with Hatay Mustafa Kemal University Research and Practice Hospital laboratory data
Yazar: KÜBRA TEMEL
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH ARPACI
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Biyobelirteçler-tümör = Biomarkers-tumor ; Laboratuvar çalışmaları = Laboratory studies ; Laboratuvarlar = Laboratories ; Laboratuvarlar-hastane = Laboratories-hospital ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Teşhis testleri = Diagnostic tests

Özet:
Kanserde erken tanı ve tedavi yapılması son derece önemlidir. Laboratuvarın tanıda ki gelişmeleri, laboratuvarların iş yükünüde uygunsuz istemlerle fazlasıyla arttırmaktadır. Sağlık sisteminde, maliyet yükü gibi olumsuz gelişmelerle önemli problemlere yol açtığı literatürlerde belirtilmektedir.
Bu çalışmada, laboratuvar verileri ile tümör belirteçlerini retrospektif inceleyerek, uygunsuz kullanımın olup olmadığını araştırmayı amaçladık. Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi'nde istemi yapılan AFP, CEA, CA 15-3, CA 19-9, CA125 tümör belirteç test istemleri kullanıldı. Çalışma grupları, hastanemizin biyokimya laboratuvarından alınan 01.01.2014 ile 31.12.2016 tarihleri arasında (3 yıl) polikliniğe başvuran ve yatan hastaların kayıtlı verileri ile oluşturulmuştur. 
Hastanemizin belirlemiş olduğu referans aralıklarına göre elde edilen tümör belirteç test istemleri ayrı ayrı referans aralık üstü ve referans aralıkta şeklinde alt gruplarına ayrılarak değerlendirilmeye alındı ve cinsiyetler arası istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p<0,05).
Elde ettiğimiz verilerde istem yapan birimler sırasıyla; Çocuk  Hastalıkları, Dahiliye, Dahiliye Gastroenteroloji, Endokrin ve Metabolizma Hastalıkları, Enfeksiyon Hastalıkları, Genel Cerrahi, Kadın Hastalıkları ve Doğum, Tıbbi Onkoloji, Üroloji ve Diğer olarak alt gruplarına ayrıldı.
Çalışmamızın sonuçlarına göre 2014-2017 yılları arasında hastanemizden istem yapılan herbir tümör belirteci istem sayısı; AFP için 6557, CEA için 6139, CA 15-3 için 3443, CA 19-9 için 3949, CA 125 için 3962 olarak yapıldığı belirlendi.
Hastanemizin referans aralığına göre referans aralık üstü çıkma oranları her bir tümör belirteci ayrı ayrı olmak üzere belirlendi. AFP için toplam 6557 test isteminden yalnızca 2358 (% 36,0)'i, CEA için toplam 6139 test isteminden yalnızca 1106 (% 18,0)'sı, CA 15-3 için toplam 3443 test isteminden yalnızca 646 (% 19,0)'sı, CA 19-9 için toplam 3949 test isteminden yalnızca 1020 (% 25,8)'si, CA 125 için toplam 3962 test isteminden yalnızca 892 (% 22,5)'si referans aralık üstü  çıkmıştır.
Bu çalışma, tümör belirteç test istemlerinin uygunsuz kullanımının fazla olduğunu göstermesi açısından ülkemize bir örnek oluşturabilir.

Abstract:
Early diagnosis and treatment of cancer is extremely important. The development of the laboratory in the diagnosis increases the workload of the laboratory with inappropriate demands. It is stated in the literature that it causes important problems by making negative developments in cost load in health system.
In our study, we aimed to retrospectively examine the laboratory data and tumor markers and investigate whether there is inappropriate use. AFP, CEA, CA 15-3, CA 19-9, CA 125 tumor marker test requests were used in Hatay Mustafa Kemal University Research and Practice Hospital. Working groups with 5 serum tumor marker tests between 01.01.2014 and 31.12.2016 (3 years) at the Biochemistry Laboratory of our hospital data of the patients who applied to the outpatient clinic and were hospitalized were recorded. 
Tumor marker test results obtained according to the reference intervals determined by our hospital were evaluated separately as above reference range and reference range subgroups. There was a statistically significant difference between the genders (p <0.05).
In our data, the units requested are; Pediatry, Internal Medicine, Internal Medicine Gastroentrology, Endocrine and Metabolic Diseases, Infectious Diseases, General Surgery, Gynecology and Obstetrics, Medical Oncology, Urology and Other subgroups.
According to the results of our study, the number of requests for each tumor marker requested from our hospital between 2014-2017;  6557 test order  for AFP, 6139 test for CEA, 3443 for CA 15-3, 3949 for CA 19-9, 3962 test order for CA 125 were performed.
According to the reference range of our hospital, the above reference range rates were determined separately for each tumor marker. Of the total 6557 test requests for AFP, only 2358 (36.0%) received only 1106 (18.0%) of the 6139 test prompts for CEA, only 646 from the 3443 test request for CA 15-3 (19.0%). Of the total 3949 test prompts for CA 19-9, only 1020 (25.8%), only 892 (22.5%) from the total 3962 test request for CA 125 were above the reference range.
This study may be an example for our country in terms of demonstrating that inappropriate use of tumor marker testing requests is excessive.