Çizgi film yapımlarında ideolojik yönelimler: Şirinler Çizgi Film örneği
Ideological orientations in cartoon productions: as a model Smurfs
Yazar: ŞEYMA NUR İMİR
Danışman: PROF. DR. FÜSUN ALVER
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Medya Ve İletişim Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Bir kutu içerisine sıkıştırılmış renkli ve hareketli yapılarıyla erken yaşta çocukların dikkatini çeken, görsel endüstrinin bir ürünü olan, çizgi diziler kültür aktarımı için etkili uygulamalardandır. Kıskaçta çocukların olduğu bu yapılarda mesajlar direkt verilmek yerine alt mesajlar vasıtasıyla zihne iletilmeye çalışılır. Karl Marx'ın materyalist kuramı, insanın toplumdaki yerini ve insanın doğasını Marksist ideolojinin temel dayanağı olarak kabul etmektedir. Marx'ın ideolojik düşüncelerine göre, ideoloji özünde gerçeklikten kaçınarak bireyin düşsel bir inşasından ibarettir. Materyalist kuram; toplum hakkında, emeğin öneminden kapitalizm ile dini ilişkisine kadar uzanan geniş spektrumlu ve derin bir anlayış biçimini ortaya koymaktadır. Bu tez çalışması ile; Marx'ın öncüsü olduğu ideolojik yapı ilkesinde, içerisinde komünist propaganda yapıldığı düşünülen Şirinler çizgi dizisi nitel araştırma yöntemlerinden olan görsel içerik yöntemiyle karakterler ve olay akışına göre incelenmiştir. Çocuk tüketim ürünü olan çizgi dizilerde uygulanan alt mesajların yanlı bir biçimde istenilen kültürleri yansıtmasının doğru olmadığı gösterilmeye çalışılmıştır. Tezde yer alan içerik analizi çizgi dizinin aktardığı mesajların daha anlaşılır olmasını sağlamakta ve çizgi filmlerde ideolojik propagandalar yapıldığını göstermektedir. Çalışma sonucundan hareketle; Türkçe yetersiz kaynağı olduğu düşünülen Şirinler çizgi filmi seçilerek materyalist kuram özelinde incelemelerde bulunulmuştur. Analize konu olan Şirinler çizgi filmi içeriğinde kullandığı karakterleri ve oluşturduğu olay örgüsü ile bilinçli bir oluşumdur. Anahtar Kelimeler: Materyalist Kuram, Propaganda, Çizgi Filmler, Şirinler Dizisi, İdeoloji

Abstract:
Cartoon series, which are a product of the visual industry that attract the attention of children at an early age with their colorful and animated structures squeezed into a box, are effective applications for cultural transmission. In these structures where children are in the grip, messages are tried to be transmitted to the mind through sub-messages instead of being given directly. Karl Marx's materialist theory accepts the place of man in society and the nature of man as the basic basis of Marxist ideology. According to Marx's ideological thoughts, ideology essentially consists of an imaginary construction of the individual, avoiding reality. Materialist theory; It reveals a broad-spectrum and deep understanding of society, ranging from the importance of labor to the relationship between capitalism and religion. With this thesis; In the principle of ideological structure pioneered by Marx, the Smurfs cartoon series, which is thought to contain communist propaganda, was examined according to the characters and the flow of events using the visual content method, which is one of the qualitative research methods. It has been tried to show that it is not correct for the sub-messages applied in cartoon series, which are products of children's consumption, to reflect the desired cultures in a biased way. The content analysis in the thesis makes the messages conveyed by the cartoon series more understandable and shows that is made ideological propaganda. On the results of the study; The Smurfs cartoon, which is thought to have insufficient resources in Turkish, was selected and examined in terms of materialist theory. The Smurfs cartoon, which is the subject of analysis, is a conscious formation with the characters it uses and the plot it creates. Key Words: Materialist Theory, Propaganda, Cartoons, Smurfs, Ideology