Atık mantar kompostu ile hazırlanan değişik yetiştirme ortamlarının krizantem (Chrysanthemum morifolium)`in gelişim parametreleri ve besin maddesi içeriğine etkisi
Effect of different growing media prepared with spent mushroom compost on growth parameters and nutrient status of chrysanthemum (Chrysanthemum morifolium) plant
Yazar: NURAY ÇİÇEK
Danışman: PROF.DR. CİHAT KÜTÜK
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
ÖZET Yüksek Lisans Tezi ATIK MANTAR KOMPOSTO ÎLE HAZIRLANAN DEĞİŞİK YETİŞTİRME ORTAMLARININ KRİZANTEM (Chrysanthemum mortfoliumyİÜ GELİŞİM PARAMETRELERİ VE BESİN MADDESİ İÇERİĞİNE ETKİSİ Nuray ÇİÇEK Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Toprak Anabilim Dalı Danışman: ProflDr. Cihat KÜTÜK Serada gerçekleştirilen bir çalışmayla; taze (bekletilmemiş) ve olgun (2 yıl bekletilmiş) atak mantar kompostu içeren ortamlarda yetiştirilen krizantem (Chrysanthemum morifolium 'Vista ") bitkisinin gelişim parametreleri ve besin maddesi içerikleri incelenmiştir. Araştırmada, taze atık mantar kompostu (TAMK) ve olgun atak mantar kompostu (OAMK) yetiştirme ortamı bileşeni olarak kullanılmış ve bunun için atık mantar kompostu, peat ve perlitten on üç farklı karışım hazırlanmıştır. Denemede; kullanılan materyallerin bazı fiziksel ve kimyasal özelliklerinin yam sıra krizantem bitkisinin kalite parametreleri ve beslenme durumunun bir göstergesi olarak besin maddeleri düzeyleri de belirlenmiştir. Ortamların hazırlanmasında kullanılan materyallerin kolay alınabilir su (KAS) kapsamları ile su tamponlama kapasiteleri (SİK) arzu edilen düzeylerde bulunurken, havalanma kapasitesi (HK) değerlerinin peat ve OAMK için sınır değerlerin alfanda olduğu saptanmıştır. OAMK içeren ortamlarda yetiştirilen bitkilerin görünüm kalitesinin kontrol (% 100 peat) ve TAMK içeren ortamlardakine oranla daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Tomurcuk ve çiçek sayısı, ortalama çiçek ağırlığı, bitki taç genişliği ve bitki boyu gibi diğer kalite parametreleri % 25 veya % 50 OAMK içeren ortamlarda daha yüksek bulunmuştur. Bu parametreler TAMK oranının karışım içindeki düzeyi % SO'ye çıktığında olumsuz yönde etkilenmiştir. OAMK ve TAMK bitki yaş ve kuru ağırlığı ile kök yaş ve kuru ağırlıklarım genellikle arttırmış ve bu değerler kontrol uygulamasından daha fâzla bulunmuştur. Bitkilerin N ve K içeriklerinde önemli farklılıklar belirlenmemesine karşın, fosfor içeriğinin TAMK içeren ortamlarda kontrol ve OAMK içeren ortamlara göre daha düşük olduğu saptanmıştır. OAMK ve TAMK içeren tüm ortamlardaki bitkilerin Ca içeriği daha yüksek bulunmuştur. Diğer taraftan, kontrol ve % 50 OAMK uygulamalarındaki bitkilerin Mg ve Fe kapsamlarının genelde daha fazla olduğu belirlenmiştir. Cu, Mn ve Zn içeriklerinde de önemli farklılıklar saptanırken, Na içeriğinde böyle bir ayrım belirlenmemiştir. Denemenin sonunda, yüksek düzeyde TAMK uygulaması nedeniyle yapraklarında kurumalar görülenler dışındaki diğer bitkilerin çoğunun pazarlanabilir kaliteye ulaştığı görülmüştür. Araştırmada elde olunan sonuçlara göre; taze atık mantar kompostunun % 12.5-% 25 veya olgun atak mantar kompostunun da % 25-%50 düzeylerinin krizantem bitkisi için daha uygun olduğu kanısına varılmıştır. 2004, 145 sayfa ANAHTAR KELİMELER: Atık mantar kompostu, krizantem, yetiştirme ortamları, kalite parametreleri, bitki besinleri

Abstract:
ABSTRACT Master Thesis EFFECT OF DIFFERENT GROWING MEDIA PREPARED WITH SPENT MUSHROOM COMPOST ON GROWTH PARAMETERS AND NUTRIENT STATUS OF CHRYSANTHEMUM (Chrysanthemum morifolium) PLANT Nuray ÇİÇEK Ankara University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Soil Science Supervisor: Prof.Dr. Cihat KÜTÜK A greenhouse experiment was carried out to evaluate the growth parameters and nutrient status of chrysanthemum (Chrysanthemum morifolium 'Vista ?) plant cultivated in substrates containing fresh (non- weathered) and aged (weathered for 2 years) spent mushroom compost In the study, flesh spent mushroom compost (FSMC) and aged spent mushroom compost (ASMC) were used as growing medium component and thirteen different mixtures were prepared from spent mushroom compost, peat and perlite. In the experiment, some physical and chemical properties of the materials and quality parameters of chrysanthemum plant were determined. Some nutrient contents of the test plant were also analysed as a criteria for the nutritional status. Easily available water (EA W) and water buffering capacity (WBC) of all materials using for growth media were desirable levels, while aeration capacity (AC) values for peat and OAMK were lower than the limits. Visual quality of chrysanthemum plants were better in ASMC media than control (100 % peat) and FSMC media. Other plant quality parameters such as number of bud and flower, mean flower weight, plant diameter width and height were higher in media consisting 25 % or 50 % ASMC. These parameters were negatively affected as the rate of FSMC in the growing mixtures increased to 50%. ASMC and FSMC generally increased fresh and dry weights of shoots and roots and the weights were found higher than the control. Concentrations of P in all leaf tissues were lower in media preparing with FSMC than in ASMC media and control, while no differences were determined in N and K. Ca content was found higher in plants grown in all mixtures of FSMC and ASMC. On the other hand, Mg and Fe were usually higher in control and in medium containing 50 % ASMC. Significantly differences were obtained in Cu, Mn and Zn concentrations of chrysanthemum plant but same results did not determined in Na. At the end of the experiment most of plants were of marketable quality, except some, which showed leaf burns in high FSMC amended. It was concluded that 12.5 % - 25 % of FSMC or 25 % - 50 % of ASMC were more suitable levels for chrysanthemum plant as take into consideration the results obtained from mis research. 2004, 145 pages Key Words: Spent mushroom compost, chrysanthemum, growing media, quality parameters, plant nutrients