Blokzincir teknolojisinde işbirliğine dayalı akıllı sözleşme modelinin geliştirilmesi ve uygulanması
Development and implementation of collaborative smart contract model in blockchain technology
Yazar: TUNAHAN TİMUÇİN
Danışman: DOÇ. DR. SERDAR BİROĞUL
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Bilgisayar Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Blokzincir teknolojisi, tüm şifreli işlemleri en kısa tanımlama ile izlemek ve güvence altına almak için geliştirilmiş dağıtık bir veri kayıt sistemidir. Blockchain teknolojisi 2008 yılında adından söz ettirmiştir. Bu teknolojinin ortaya çıkışı, çeşitli alanlarda yenilikçi çözümler için fırsatlar yaratmaktadır. Bu çözümlerden biri, sözleşme hüküm ve koşullarının yürütülmesini otomatikleştirebilen akıllı sözleşmeler (AS – Smart Contracts SC) kavramıdır. Kripto para dünyasında akıllı sözleşme, Blokzincir üzerinde çalışan bir uygulama veya program olarak tanımlanabilir. Belirli kurallara uyması gereken dijital anlaşmalar olarak çalışırlar. Bu kurallar bilgisayar kodları tarafından önceden belirlenir ve daha sonra tüm ağdaki sunucular tarafından kopyalanır ve uygulanırlar. Bu tezde, akıllı sözleşmelerin ve işbirlikçi karar vermenin faydalarını birleştiren yeni bir yaklaşım olan İşbirlikçi Akıllı Sözleşmeleri (İAS, Collaborative Smart Contrats CoSC) tanıtıyoruz. CoSC, daha şeffaf ve adil bir sistem sağlayarak, birden çok tarafın sözleşme yürütme sürecine katılmasına izin vermektedir. Bu tez çalışmasında uygulama örnekleri olarak Araç ve Gayrimenkul alım satım senaryoları işbirlikçi akıllı kontratlar ile gerçekleştirilmiştir. Önerilen yaklaşımımız, CoSC için güvenli ve merkezi olmayan bir ortam oluşturmak için bir konsorsiyum blokzinciri ağı kullanır. CoSC modeli, alıcı, satıcı ve işleme dâhil olan diğer ilgili taraflar arasındaki iletişimi, işbirliğini ve karar vermeyi kolaylaştırmaktadır. CoSC modelinin performansı yürütme süresi, faydalar ve güvenlik açısından değerlendirilmiştir. Tez çalışmasında, CoSC modelinin, blokzincir ağının daha verimli kullanımının sağlanması, kod karmaşasının önüne geçilmesi, modülerlik, yeni teknolojilere entegrasyonun kolaylaşması gibi bir çok fayda sağladığı görülmüştür. Ek olarak, tez çalışmasında, CoSC modeli değerlendirmesinde akıllı sözleşmelerin ağa dağıtılma süresi olarak ortalama %20+ başarı sağlanmıştır. Sonuçlar, CoSC'nin karmaşık, çok taraflı işlemler için umut verici bir çözüm olduğunu ve emlak ve araç alım-satım sektörü başta olmak üzere, tüm sektörlerde verimliliği, şeffaflığı ve güvenilirliği artırabileceğini göstermektedir.

Abstract:
Blockchain technology is a distributed data recording system developed to track and secure all encrypted transactions with the shortest identification. Blockchain technology made a name for itself in 2008. The emergence of this technology creates opportunities for innovative solutions in various fields. One of these solutions is the concept of smart contracts (SC), which can automate the execution of contract terms and conditions. In the cryptocurrency world, a smart contract can be defined as an application or program that runs on Blockchain. They operate as digital agreements that must follow certain rules. These rules are predetermined by computer codes and are then copied and enforced by servers throughout the network. In this thesis, we introduce Collaborative Smart Contracts (CoSC), a new approach that combines the benefits of smart contracts and collaborative decision-making. CoSC allows multiple parties to participate in the contract execution process, providing a more transparent and fair system. In this thesis study, Vehicle and Real Estate buying and selling scenarios were implemented with collaborative smart contracts as application examples. Our proposed approach uses a consortium blockchain network to create a secure and decentralized environment for CoSC. The CoSC model facilitates communication, collaboration and decision-making between the buyer, seller and other interested parties involved in the transaction. The performance of the CoSC model was evaluated in terms of execution time, benefits, and security. In the thesis study, it has been seen that the CoSC model provides many benefits such as ensuring more efficient use of the blockchain network, preventing code confusion, modularity, and facilitating integration with new technologies. In addition, in the evaluation of the CoSC model, an average of 20%+ success was achieved in terms of the time it took to deploy smart contracts to the network. The results show that CoSC is a promising solution for complex, multi-party transactions and can increase efficiency, transparency and reliability in all sectors, especially the real estate and vehicle buying and selling sectors.