Üst kimlik, kimlik örselenmesi ve ortak çıkar algılarına göre sosyal grupların bir çatı altına yaşama niyetleri
The effect of superordinate group, superordinate goal and identity undermining on intention of the living together
Yazar: TOLGA ERGİYEN
Danışman: DOÇ. DR. SERAP AKFIRAT
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Birlikte yaşama = Cohabitation ; Ortak menfaat = Common interest ; Sosyal grup = Social group ; Tehdit = Threat ; Çıkar grupları = Interest groups ; Üst kimlik = Superordinate identit ; İç grup yanlılığı = In-group bias

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı farklı sosyal grupların birlikte yaşama isteğinin altında yatan sosyal psikolojik faktörleri incelemektir. Bu kapsam doğrultusunda yarı deneysel bir çalışma tasarlanarak üst kimlik, kimlik örselenmesi ve ortak hedef değişkenlerinin birlikte yaşama niyeti, sembolik tehdit algısı ve gruplar arası tutumlar üzerindeki etkisi incelenmiştir.
Araştırmaya 168'i kadın 85'i erkek olmak üzere toplam 253 üniversite öğrencisi katılmıştır. Katılımcılar, üst kimlik, kimlik örselenmesi ve ortak hedef değişkenlerinin manipüle edildiği sekiz farklı deneysel koşuldan birine rastgele atanmışlar; atandıkları koşula göre, tarihsel olarak bağları olmasına rağmen aralarında olumsuz bir ilişki süregelen iki farklı hayali sosyal gruba ilişkin senaryo okumuşlardır. Daha sonra sırasıyla Bilgilendirilmiş Onam Formu, Demografik Bilgi Formu, Manipülasyon Kontrol Soruları, Gruplar arası Tutum Ölçeği, Birlikte Yaşama Niyeti Ölçeği ve Sembolik Tehdit Ölçeğinden oluşan soru formunu cevaplamışlardır. İşlemler, laboratuvar ortamında kâğıt kalem yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. 
Veriler 2 (üst kimlik var/yok) X2 (ortak hedef var/yok) X2 (kimlik örselenmesi var/yok) Faktöriyel Varyans Analizi ile incelenmiştir. Bulgulara göre, üst kimlik, ortak hedef ve kimlik örselenmesi değişkenlerinin, birlikte yaşama niyeti ve algılanan sembolik tehdit üzerindeki ana etkileri anlamlıdır. Üst kimlik ve ortak hedef birlikte yaşama niyetini artırırken, üst kimlik sembolik tehdit algısını düşürmüş fakat ortak hedef sembolik tehdit algısı etkilememiştir. Kimlik örselenmesi ise birlikte yaşama niyetini düşürürken, sembolik tehdit algısını yükseltmiştir. İç-grup yanlılığı üzerinden hiçbir ana etki anlamlı değildir. Ayrıca birlikte yaşama niyeti üzerinde üç bağımsız değişken arasında anlamlı etkileşim etkisi tespit edilmiştir. Kimlik örselenmesinin olmadığı, ancak ortak hedefin ve üst kimliğin mevcut olduğu koşulda en yüksek birlikte yaşam niyeti tespit edilmiştir. Bulgular ve çalışmanın sınırlılıkları alanyazın bağlamında değerlendirilmiştir.

Abstract:
This research was designed to investigate the underlying social psychological mechanisms of different social group's intention to live together. For this purpose, quasi-experimental study was conducted to examine the effect of superordinate group, superordinate goal and identity undermining on intention of living together, perceived symbolic threat and intergroup attitude.
168 female and 85 male university students took part. Participants were randomly assigned one of the eight experimental condition. In these conditions, participants were required to read a story about two different imaginary social groups that have historical bound, but at the same time having a negative relationship. After that, participants completed Inform Consent Form, Demographic Information Form, Manipulation Check Questions, Intergroup Attitude Scale, Intention of Living Together Disposition Scale and Symbolic Threat Scale respectively. Processes were carried out with Paper-and-Pencil method. 
Data 2 (superordinate group/no superordinate group) X 2 (superordinate goal/no superordinate goal) X 2 (identity undermining/no identity undermining) was analyzed with Factorial Variance Analysis. Results revealed that, there are significant main effects of superordinate group, superordinate goal and identity undermining on intention of living together and symbolic threat. Superordinate group and superordinate goal increased the intention of living together, superordinate group decreased the symbolic threat perception however superordinate goal has no effect on symbolic threat. There are no significant main effect on in-group favoritism. In addition, identity undermining decreased the intention of living together and increased the symbolic threat. Furthermore, there is a significant interaction effect of three independent variables on intention of living together. It was found that, in no identity undermining condition X superordinate group X superordinate goal condition, people have the highest intention of living together. Results and limitations of the study discussed with the literature.