Türkçe öğretmen adaylarının sosyal medya bağımlılığı ile dijital okuryazarlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between pre-service Turkish teacher social media addiction and digital media literacy
Yazar: BÜŞRA ŞEYRANLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH KANA
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bağımlılık = Dependency ; Dijital okuryazarlık = Digital literacy ; Sosyal medya = Social media ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Öğretmenler = Teachers ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Araştırmada Türkçe öğretmeni adaylarının sosyal medya bağımlılığı ile dijital okuryazarlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi ve ilgili ölçeklerin çeşitli değişkenler göz önünde bulundurularak Türkçe öğretmeni adaylarına uygulanması amaçlanmıştır. Bu amaçla nicel araştırma desenlerinden ilişkisel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu Türkiye'nin batısındaki bir üniversitede öğrenim gören 205 Türkçe öğretmeni adayı oluşturmaktadır. Örneklemin belirlenmesinde basit seçkisiz örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Verilerin analizinde; tanımlayıcı istatistik analizi, t-testi, Tukey testi, ANOVA testi ve korelasyon testine başvurulmuştur.

Elde edilen bulgular sonucunda Türkçe öğretmeni adayları sosyal medya bağımlılığı ölçeği "zaman geçirme" boyutundaki maddelere katıldıklarını; "yoksunluk", "mutlu olma" boyutundaki maddelerde kararsız kaldıklarını; günlük yaşamı etkileme/ kontrolsüzlük" boyutundaki maddelere ise katılmadıklarını belirtmişlerdir. Adayların sosyal medya bağımlılığı ile bütün değişkenler arasındaki farklılığın anlamlı olduğu görülmüştür.

Dijital okuryazarlık ölçeği bulguları incelendiğinde öğretmen adaylarının dijital okuryazarlıkları yüksek olarak belirlenmiştir. Adayların dijital okuryazarlıkları ile cinsiyetleri, sınıf düzeyleri, yılda okudukları kitap sayısı, internette geçirdikleri zaman, sosyal medyada geçirdikleri süre arasında anlamlı farklılık görülürken düzenli internet kullanımı, yaşları, ekonomik durumları değişkenleri arasındaki farklılığın anlamlı olmadığı görülmüştür.

Abstract:
In this research, it was aimed to examine the relationship between social media addiction and digital literacy of Turkish language teacher candidates and the application of the related scales to Turkish language teacher candidates considering various variables. For this purpose, relational research model from quantitative research methods has been used. The sample group of the research consisted of 205 Turkish language teacher candidates who study at a university in the west of Turkey. Simple random sampling method was preferred in determining the sample. Descriptive statistical analysis, t-test, Tukey test, ANOVA test, and correlation test have been used in the analysis of the data.
 
As a result of the findings obtained, on the social media addiction scale, Turkish language teacher candidates have stated that they agree with the items that are in the dimension of "spending time"; they are undecisive with the items that are in the dimension of "deprivation" and "being happy"; they do not agree with the items that are in the dimension of "affecting daily life/lack of control". There was a significant difference between teacher candidates' social media addiction and all variables.
 
When the findings of the digital literacy scale were examined, it was determined that the teacher candidates' digital literacy is high.  While there is a significant difference between the digital literacy of the candidates and their gender, grade level, the number of books they read per year, the time they spend on the internet, and the time they spend on social media, there is no significant difference between the variables of regular internet use, age, and economic status.