Anver M. Emon'un doğal yasa anlayışı
Anver M. Emon's understanding of natural law theory
Yazar: FATMA ÖZDEN UĞUR
Danışman: PROF. DR. MEHMET TÜRKERİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Din felsefesi = Religious philosophy ; Doğa = Nature ; Doğa felsefesi = Nature philosophy ; Doğal hukuk = Natural law ; Emon, Anver M. = Emon, Anver M. ; İslam felsefesi = Islamic philosophy

Özet:
'Doğal Yasa' denilince ilk olarak akla 'Doğa'ya uygun olan' gelmektedir.  Geçmişten günümüze Doğal Yasa evrensel adalet arayışından doğmuş ve gelişmiş bir anlayış olarak karşımıza çıkar.  Ahlak,  hukuk,  siyaset din ve din felsefesi gibi alanların kökenindeki temel,  ortak ve evrensel değer ve iyi arayışını göstermektedir.  Bu doğrultuda düşünce tarihi boyunca pek çok doğal yasa teorisinin ortaya çıkmasıyla bir doğal yasa geleneğinin oluşmuş olduğunu görmekteyiz. 
Bu araştırmada Anver M. Emon 'un Doğal Yasa Anlayışına yer verilmiştir. Anver M. Emon modern öncesi İslam âlimlerinin çalışmalarında Din de aklın yetkisinin olup olmadığını eğer varsa kapsamını nasıl tanımladıklarını araştırmıştır. Bu araştırma göstermiştir ki farklı ekollerden gelen âlimler benzer bir yaklaşım benimseyerek olgu ve değeri Tanrı'nın yaratıcı gücünün eseri olan yerde: doğada birleştirmişlerdir.  Burada 'Doğal Yasa' bir düşünce biçimi olarak akıl,  iyi, kötü ve yükümlülükler hakkında modern öncesi tartışmaları anlamamıza yardımcı olacak bir mercek görevi görmektedir. Bu çalışmada Doğal Yasa kavramı özellikle aklın ontolojik yetkisinin Dini kurallara kaynaklık edip etmeyeceğinin sorgulanmasına odaklanabilmek için daraltılmıştır. 
Bu çalışma 4 bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın giriş bölümünde 'Doğal Yasa' genel olarak tanımlandıktan sonra İslami Doğal Yasa Teorilerine Katı ve Esnek Doğal Yasa olarak ayrı ayrı kısaca yer verilmiştir. 
Birinci bölümde' Katı Doğal Yasa' Kadı Abdal Jabbar ve Abu Al Huseyin Al Basri'nin çalışmalarından örnekler analiz edilerek ayrıntılı bir biçimde açıklanmıştır. 
İkinci bölümde 'Esnek Doğal Yasa'Abu Hamid Al- Gazali, Fakr Al-Din Al Razi,  Shibab Al-Din Al Karafi,  Najm Al-Din Al-Tufi ve Abu IshaK Al-Shatibi'nin görüşleri ve çalışmalarının benzer ve farklı yönleri analiz edilmiş olup dinin amacı, insan olmanın doğası ve yükümlülükleri ve tüm bu çalışmalarda aklın yeri analiz edilmiştir. 
Sonuç bölümünde ise bu çalışma sonucunda ulaşılan bazı önemli noktalar vurgulanmıştır.



Anahtar Kelimeler: Doğa, Doğal Yasa, Katı ve Esnek Doğal Yasa, Doğada Olgu ve Değer.

Abstract:
When it is called 'Natural Law' the first thing that comes into our minds is 'according to the nature'. From the past until today Natural Law is an understanding which was born and improved for seeking justice. It shows the search of basic, common,  universal value and good in the fields like moral, law, religion, politics and philosophy of religion. Troughout the history of thought by means of various Natural Law Theories a Natural law tradition has become. 
In this work Anver M. Emon's understanding of Natural Law Theory is explained. Anver M.  Emon has explored how pre modern Muslim jurists theorized and justified the ontological authority of reason in Shari'a. As this study has shown, jurists of varying theological and legal school affiliations adopted a similar approach:the fusion of fact and value in the natural world, which is a product of God's creative will. 'Natural Law' as a philosophy of law offers an important lens through which to view and understand the pre-modern debates on the relationship between reason, the good and the bad (husn gubh), and obligation. In this study, the concept of 'natural law' has been narrowly tailored to focus the investigation on the very particular Question of the ontological authority of reason as a source of Shari'a norms. 
This thesis contains 4 chapters including introduction and conclusion. In the introduction part Natural Law is defined in general and Islamic Natural Law Theories are shortly explained in both types as Hard and Soft Natural Law. 
In the first part Hard Natural Law is explained in details with the examples of Kadı Abdal Jabbar's and Abu Al Huseyin Al Basri's Works. 
In the second part Soft Natural Law is explained in details with the examples of Abu Hamid Al- Gazali, Fakr Al-Din Al Razi,  Shibab Al-Din Al Karafi,  Najm Al-Din Al-Tufi and Abu IshaK Al-Shatibi's works and views and the analysis of common and different sides of their works'. While doing this the aim of religion, the nature and the obligations of being a human and the existence of reason in all these works has also been analysed. 
Thesis ends with the conclusion part in which some important points of this study are underlined.



Keywords: Nature, Natural Law, Hard and Soft Natural Law, Fact and Value in Nature.