Künt toraks travmalı olgularda taşınabilir ultrasonografi ile pnömotoraks değerlendirilmesinde, stratosfer bulgusu (stratosphere sign) ve kayan akciğer (slinding lung sign) bulgularının tanısal değerinin karşılaştırılması
Comparing diagnostics of stratosphere sign and sliding lung signs in blunt thorax traumatized cases with portable ultrasonography evaluation
Yazar: MANSUR KEYSAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA SERİNKEN
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Akciğer = Lung ; Denizli = Denizli ; Göğüs yaralanmaları = Thoracic injuries ; Pnömotoraks = Pneumothorax ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yaralar-delici olmayan = Wounds-nonpenetrating

Özet:
Son on yıl içinde ultrasonun pnömotoraks tespitinde kullanımı hızla gelişmiştir. Bu çalışmamızda pnömotoraks tanısında ultrasonografinin kullanımı ve tanıda kullanılan iki bulgunun tanısal değerinin karşılaştırılmasıyla, hangi bulgunun daha tanısal olduğunu araştırdık. Çalışma kriterlerine uygun 510 hasta çalışma grubumuzu oluşturdu. Çalışmaya alınan hastaların tümü ele alındığında %32,9?u (n=168) bayan, %67,1? i (n=342) erkekti. Pnömotorakslı hasta grubunda benzer şekilde hastaların büyük çoğunluğunu (n=39; %72,2) erkekler oluşturdu. Çalışmaya alınan tüm hastaların yaş dağılımına bakıldığında hastaların büyük çoğunluğu (n=199; %38,9) 20-29 yaş dağılımına sahipti. Benzer şekilde pnömotorakslı hastaların yaş dağılımında bir oranla (n=22; %40,7) 20-29 yaş aralığında olduğu tespit edildi. Çalışmaya alınan hastalarda yaş ortalaması karşılaştırıldığında pnömotorakslı grupta 35,6 ± 14,5 (minimum 18, maksimum 77) ile yaş ortalaması daha yüksek bulundu. Etyolojisinin dağılımına bakıldığında tüm hastaların (n=321;%62,9) ve pnömotorakslı hastaların (n=35; %64,8) büyük bir çoğunluğunu araç içi trafik kazaları oluşturmuştur. 
Kayan akciğer bulgusunun pnömotoraks için altın standart olan BT ile karşılaştırıldığında tomografinin saptadığı 54 hastanın 49?unu saptayarak sensitivitesi %90,7 tespit edildi. Tomografi ile pnömotoraks saptanmayan 456 hastanın 437? ünde KA(Kayan akciğer bulgusu) tespit edildi. Kayan akciğer bulgusunun spesifitesi %95,8 olarak tespit edildi. KA tüm hasta grubunda 68 hastada pozitif olarak tespit edilmesine rağmen bu hastaların 49? unda tomografide pnömotoraks tespit edildi. Kayan akciğer bulgusunun PPD %72,1 olarak bulundu. Çalışmaya alınan 510 hastanın 442?sinde KA negatif tespit edilmesine rağmen tomografide 5 hastada pozitif olarak tespit edildi ve NPD %98,8 olarak saptandı. Çalışmaya alınan hastalarda, pnömotoraks tespiti için statosfer bulgusunun altın standart olan BT ile karşılaştırıldığında tomografinin saptadığı 54 hastanın 51?ini saptadı ve sensitivitesi %94,4 olarak tespit edildi. Tomografide 456 pnömotoraks olmadığı gösterilen hastaların 446?sında SB negatifti tespit edildi ve stratosfer bulgusunun spesifitesi %97,8 olarak saptandı. SB 61 hastada pozitif olarak tespit edilmesine rağmen tomografide 51?inde pozitif olarak tespit edildi ve PPD %83,6 olarak saptandı. Çalışmaya alınan 449 hastada SB negatif olmasına rağmen tomografide üç hastada pnömotoraks tespit edildi ve NPD %99,3 olarak saptandı.
Bu çalışmanın sonuçları; USG ile pnömotoraks değerlendirmesi için, stratosfer bulgusunun tanısal değerinin daha yüksek olduğu yönündedir. Fakat acil hekimlerinin kayan akciğer bulgusu ile stratosfer bulgusunun birlikte değerlendirilmesi daha iyi olabilir.

Abstract:
In the last ten years use of ultrasound in pneumothorax diagnosis has developed rapidly. On this study we researched the use of ultrasound in pneumothorax diagnosis and compared which of the two signs is more diagnostic. Our study group consisted of 510 patients matching the criteria. In all patients 32.9% of them were female (n=168), and 67.1% was male (n=342).  Likewise, majority of pneumothorax group was male (n=39, 72.2%). When evaluated age distribution of the patients, majority was in the 20-29 year-old subgroup (n=199, 38.9%). Pneumothorax group had a similar age distribution (20-29 year-old n=22, 40.7%). When mean age was compared between patient subgroups included in the study, pneumothorax group mean age was greater (mean age 35.6 ± 14.5, range 18 - 77). When etiology was evaluated in both all patients and pneumothorax group?s majority was traffic accidents inside the vehicle (n=321, 62.9% and n=35, 64.8%, respectively).
Sliding lung sign was compared with gold standard CT, ultrasound determined 49 signs out of 54 that was shown on CT, making sensitivity 90.7%. SL (Sliding lung) sign was found with CT in 437 patients out of 456 that did not have pneumothorax. Sliding lung sign specifity was found 95.8%. Although 68 patients were found positive for pneumothorax, only 49 were proved to have pneumothorax in CT. PPD was 72.1% for sliding lung sign. Although SL sign was negative for 442 patients out of total of 510, in tomography it was found positive for 5 patients and NPD was 98.8%. When stratosphere sign was compared, ultrasound determined 51 signs out of 54 that was found on CT and sensisitivty was found 94.4%. 446 patients of 456 that did not have pneumothorax, SS was found negative with CT and specifity of this sign was found 97.8%. Although SS was found positive in 61 patients, tomography only showed 51 of them and PPD was 83.6%. Although 449 patients were negative for SS, tomogprahy showed SS in three patients and NPD was 99.3%.
This study?s conclusion is with ultrasonography, stratosphere sign has more diagnostic value for pneumothorax. However, evaluating stratosphere sign with sliding lung sign together can be more beneficial for emergency department physicians.