Okul çağı, ergenlik ve yetişkinlik dönemi kekemelik terapilerinin uzun dönemli etkililiği: Sistematik derleme
The long-term effectiveness of interventions for stuttering in school-age children, adolescents, and adults: A systematic review
Yazar: FATMANUR DURMUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM OĞUZ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Ergenlik = Puberty ; Kekemelik = Stuttering ; Okul çağı dönemi = Latency period ; Sistematik derleme = Systematic review ; Terapi = Therapy ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Kekemelik terapilerini takiben yüksek nüks oranları bildirilmektedir. Bu durum danışanın terapiye ilişkin deneyimlerini olumsuz olarak nitelendirmesine neden olmaktadır. Bu sistematik inceleme, kekemeliği olan okul çağı çocuk, ergen ve yetişkinlerde uygulanan müdahalelerin uzun dönemli etkilerini belirlemek için mevcut kanıtlarının bir araya getirilmesi amaçlamaktadır. Bu derlemede beş elektronik veri tabanında (PubMed, SCOPUS, Web of Science, EBSCOHost ve DergiPark) tarama yapılmıştır. Hakemli dergilerde yayımlanan bireylerin uzun vadeli (1+ yıl) sonuçlarını bildiren randomize kontrollü çalışmalar (RKÇ) ve yarı deneysel çalışmalar (YDÇ) dâhil edilmiştir. Farmakolojik müdahaleler dışlanmıştır. Dâhil edilen çalışmaların metodolojik kalitesji, RKÇ'ler için "Randomize Çalışmalar İçin Cochrane Yanlılık Riski Aracı (RoB-2)" ve YDÇ'ler için "Randomize Olmayan Çalışmalar İçin Yanlılık Riski Aracı (ROBINS-I)" araçları kullanılarak değerlendirilmiştir. Yedi randomize ve dört yarı deneysel çalışma dâhil etme kriterlerini karşılamıştır. Toplamda 11 çalışma sistematik derlemeye dâhil edilmiştir. Çalışmalarda toplam 392 katılımcı yer almıştır. Çalışmaların katılımcı sayısı 3 ile 119 arasında değişmektedir. Çalışmalarda yer alan katılımcıların yaş aralıkları ise 6 ile 68 arasındadır. Derlemeye dâhil edilen çalışmaların yanlılık riski 5'inin düşük, 1'inin şüpheli ve 5'inin yüksek olarak sınıflandırılmıştır. Dâhil edilen çalışmalardan biri hariç diğer tüm çalışmalar en azından bazı katılımcılar için uzun dönemli etkililik kanıtlarını ortaya koymuştur. Bu çalışmalardan hiçbirinin benzer uygulamalara sahip aynı terapi yaklaşımını içermediği görülmüştür. Bazı çalışmalarda terapi süresi bireysel ihtiyaçlara göre belirlenmiş ve katılımcılar arasında değişiklik göstermiştir. Bu tür terapi ve desendeki farklılıklar terapinin potansiyel uzun dönemli etkilerine ilişkin sonuçların bir arada incelenmesini olanaksız hale getirmektedir. Terapi ve tasarımdaki bu farklılıklara rağmen kanıtların çoğu, terapi kazanımlarının sürdürülmesinde bireysel faktörlerin önemini vurgulamıştır. Konunun daha net anlaşılması için ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
High relapse rates have been reported in those who have completed stuttering therapy. This situation results in clients to characterizing their therapy experiences as negative. This systematic review seeks to collate existing evidence to identify the long-term effects of interventions for school-aged children, adolescents and adults who stutter. In this review, five electronic detabeses (PubMed, SCOPUS, Web of Science, EBSCOHost and DergiPark) were searched. Randomized controlled trials (RCT) and quasi-experimental design (QED) studies reporting long-term (1+ year) outcomes for individuals published in peer-reviewed journals were included. Pharmaceutical interventions were excluded. The methodological quality of included studies was assessed using Cochrane Risk of Bias Tool for Randomized Trials-2 for RCTs and Risk of Bias in Non-Randomized Studies of Interventions for QED studies. Seven RCTs and four QED studies met inclusion criteria. In total, 11 studies were included in this systematic review. A total of 392 participants were included in these studies. Sample size across studies 3 to 119 participants. The age range of the participants varied between 6 to 68 years. Quality assessment of the included papers resulted in five studies being categorised as being low risk of bias, one study were categorised as being at some concerns, and five studies were categorised as being at high risk of bias. All but one of the included studies demonstrated long-term evidence of efficacy for at least a few participants. None of these studies included the same therapy approach with similar applications. In some of the studies, the therapy duration was determined according to the individual and varied among the participants. Differences in therapy and design make it impossible to draw conclusions about the potential long-term effects of therapy. Despite these differences in therapy and design, much of the evidence highlighted the importance of individual factors in sustaining therapy gains. Further studies are necessary for a clearer understanding of this subject.