Azotlu gübre kullanımını azaltmak amacıyla bazı baklagil yem bitkileri ile tek yıllık çimin yalın ve karışık ekimlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of single and mixed croppings of some leguminous fodder crops with annual grass to reduce the usage of nitrogenous fertilizer
Yazar: EMRE TÜRKMEN
Danışman: PROF. DR. AHMET GÖKKUŞ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, tek yıllık çimin bazı baklagillerle karışık ekimleri ile yalın ve azotla gübreleme yapılan ekimleri kıyaslanmıştır. Deneme Aralık 2015 – Mayıs 2016 tarihleri arasında ÇOMÜ Dardanos uygulama tarlasında, tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Çalışma, tek yıllık çimin 25:75, 50:50 ve 75:25 oranında Macar fiği, yaygın fiğ ve yem bezelyesi ile karışımları ile yalın ekimlerinin 0, 5, 10 ve 15 kg/da azotlu gübre verilen parselleri olmak üzere toplam 16 uygulamadan oluşmuştur. Uygulamalar arasında en yüksek kuru ot verimi (529,51 kg/da) 10 kg/da azot verilen tek yıllık çimden elde edilirken, karışımlarda en yüksek (423,56 kg/da) %50 tek yıllık çim + %50 yaygın fiğden alınmıştır. Tek yıllık çimde ham protein verimi artan azot ile artmıştır. Karışımlarda %50 yaygın fiğ içeren karışım en yüksek ham protein verimine (69,60 kg/da) ulaşmıştır. Karışımlarda baklagil oranı, yalın ekimlerde ise verilen azot miktarı arttıkça ham protein oranı artmıştır. En yüksek ham protein oranı (%18,32) %75 yem bezelyesi içeren karışımdan alınmıştır. En fazla ham kül oranı (%10,36) %25 tek yıllık çim + %75 yaygın fiğ karışımı otunda belirlenmiştir. Karışımlarda baklagil oranı arttıkça NDF oranı azalırken, ADL oranı artmıştır. Ottaki baklagil oranı, ekilen karışımdaki baklagil oranından daha düşük olmuştur. Yem bezelyesi, diğer baklagil türlerine göre karışımda kendini daha fazla göstermiştir. Ekonomik değerlendirmede, tek yıllık çimin %50 oranında yaygın fiğ ile karışımı, yalın ekimlerinden daha kârlı olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, otun kalitesi ve verimi ile yetiştiriciliğin kârlılığı dikkate alındığında, tek yıllık çim ile yaygın fiğin 50:50 oranında karışık ekilmesi tavsiye edilmiştir.

Abstract:
Nitrogenous fertilizer and single cropping were compared with mixed cropping of certain annual legumes in this study. Experiment was conducted between December 2015 and May 2016 in ÇOMU Dardanos Campus using 3 replications according to randomized complete block design. Study consisted with mixtures of Hungarian vetch, common vetch and fodder pea at the rate of 25:75, 50:50 and 75:25 annual grass along with 16 plots contained single cropping with 0, 5, 10 and 15 kg/da nitrogenous fertilizer. Highest dry matter yield was obtained from annual grass applying 10 kg/da of nitrogen. Highest yield (423.56 kg/da) was obtained from 50% annual grass + 50% common vetch. Crude protein yield increased with increasing of nitrogen. 50% of common vetch contained mixed cropping reached the highest crude protein yield (69.60 kg/da). Crude protein increased in single cropping as the amount of applied nitrogen increased in mixed cropping. Highest crude protein (18.32%) was obtained from mixture containing 75% fodder pea. Maximum crude ash (10.36%) was determined in mixture of 25% annual grass + 75% common vetch. NDF decreased, while ADL increased when the ratio of legume has been increased. Fodder pea showed itself more dominant in mixture than that of other leguminous varieties. Economically, it has been seen that the mixture of annual grass with 50% common vetch is more profitable than that of single cropping. Consequently, 50:50 ratio of common vetch with the mixture of annual grass is suggested to be sown while considering the quality and yield of hay with profitable cultivation.