Kırsal kadınların gıda güvenliği konusunda tutum ve davranışlarının belirlenmesi: Konya ili Hüyük ilçesi örneği
Food safety consultancy level of rural women: Case study Hüyük county of Konya, Turkey
Yazar: NUR MERAKLI YAMAN
Danışman: PROF. DR. CENNET OĞUZ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı / Tarım Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ev eksenli çalışma = Home-based labour ; Gıda güvenliği = Food safety ; Gıda üretimi = Food production ; Konya-Hüyük = Konya-Hüyük ; Kırsal kadınlar = Rural womens

Özet:
Üretim aşamalarının çoğunda kadınlar aileye aktif olarak katılıp yemek üretiyor ve gıda alımlarında belirleyici rol oynamaktadırlar. Kırsal kesimde yaşayan kadınların ev işi sorumlulukları nedeniyle faaliyetleri halen kapalı bir aile ekonomisi çerçevesinde gerçekleşmekte ve bu ekonomik değişimde kadınlar görünmez ve değerli emeği alma ve kullanma olanağından yoksun kalmaktadır. Bu bağlamda, gıda açısından güvenli ve bilinçli üretim ve tüketim davranışının temeli olarak görülen izlenebilirlik ve sürdürülebilirliğin sağlanmasında kadınların önemli bir rol oynadığı bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı, kırsal kesimde yaşayan kadınların gıda güvenliğine yönelik tutum-davranışlarını ve bu davranışları etkileyen faktörleri, kadınların gıda üretimi ve tüketimi konusundaki endişelerini ve farkındalık düzeylerini belirlemek, üretilen ürünlerin çeşitlerini ve ürünlerin üretiminde etkili olan faktörleri belirleyerek, ev eksenli çalışmalarının yarattığı gelir farkındalığını ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışmanın ana materyalini, Konya İline bağlı Hüyük İlçesinde yaşayan farklı gelir grubuna sahip olan kadınlarla gönüllülük ilkesine bağlı olarak anket yapılmıştır. Araştırmada kullanılan veriler, kırsal kesimde yaşayan 100 kadın ile nüfus oranlarına dayalı basit tesadüfi örnekleme ve anket yöntemi ile toplanmıştır. Araştırma verileri kadınlardan gönüllülük ilkesine göre anket tekniği kullanılarak alınmıştır. Verilerin analizinde tablolar oluşturulmuş ve yorumlanmıştır. İkili ilişkiler ise "Khi-kare testi" ile analiz edilmiştir. Kırsal kesim kadınlarının yiyecek alırken dikkat ettiği faktörler değerlendirmede 5'li Likert tipi ölçek kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre kadınların gıda güvenliği tutum ve davranışlarını etkileyen faktörler üretim ve raf ömrü ( 4,48/5), lezzet ( 4,40/5), tazelik derecesi, tazelik ( 4,33/5), gıda işleme ve hijyendir. (4,32/5), fiyat (4,31/5) ve kalite ( 4,25/5) en önemli kriterler olup, ambalajın şekli (2,90/5) kadınların yiyecek satın almayı pek önemsemediğini belirlemektedir. Kadınların yiyecek alışverişi yaparken dikkat ettikleri faktörler ile gelir grubu (p<0,01) arasında %1anlamlılık düzeyinde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Kırsal kadınların gıda üretimi konusunda önemli özelliklerinin nasıl kümelendiğini Görsel İlişki Analizi (GİA) ile analiz edilmiştir. Görsel İlişki Analizi yapılarak işletme gelir grupları ile kadınların gıda ürünlerini muhafaza etme yöntemleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Ankete katılan kadınların gelir düzeyi arttıkça birden fazla muhafaza yöntemini kullandıkları izlenmiştir. Ev eksenli çalışmaların yarattığı gelir farkındalığını ortaya çıkarmak için regresyon analizi yapılmıştır. Regresyon analizinde bağımlı değişken ev eksenli üretim yapanlar alınmıştır. Bağımsız değişkenler ise, gelir, yaş, eğitim, SGK, meslek, hammadde kaynağı ve fiyat belirleme kriterleri alınmıştır. Gelir ve fiyat belirleme kriterleri anlamlı çıkmıştır. Ev eksenli üretim yapanların geliri yapmayanlara göre 4,808 kat daha fazla olduğu saptanmıştır. Bu durum kadınların, ev işlerinin uzantısı olarak görülen işgücüyle hane halkının gelirini destekleyici faaliyetlerde bulunduğu gözlemlenmektir.

Anahtar Kelimeler:Gıda Güvenliği, Gıda Ürünü Üretme, Ev Eksenli Çalışma, Kırsal Kadın

Abstract:
In most of the production stages, women actively participate in the family and produce food and play a decisive role in food purchases. Due to the housework responsibilities of women living in rural areas, their activities still take place within the framework of a closed family economy, and in this economic change, women are deprived of the opportunity to receive and use invisible and valuable labor. In this context, it is known that women play an important role in ensuring traceability and sustainability, which are seen as the basis of food-safe and conscious production and consumption behavior. The aim of this study is to determine the attitudes and behaviors of women living in rural areas towards food safety and the factors affecting these behaviors, their concerns and awareness levels about food production and consumption, to determine the types of products produced and the factors that are effective in the production of products, and to reveal the income awareness created by home-based work intended to be put. The main material of the study is women with different income groups living in Hüyük District of Konya Province. The data used in the research were collected by simple random sampling and survey method based on population ratios with 100 women living in rural areas. The research data were taken from women using the survey technique according to the principle of volunteering. In the analysis of the data, tables were created and interpreted. Bilateral relations were analyzed with the" Chi-square test". A 5-point Likert-type scale was used to evaluate the factors that rural women pay attention to when buying food. According to the research results, women's attitudes and behavior factors that affect food safety, production and expiration date (4,48/5), taste and flavor (4,40/5), freshness (up to 4.33/5), food processing and hygiene (4,32/5), price (4,31/5) quality (4,25/5) with the most important criteria, and the packaging shape(to 2.90/5) purchase the food product that didn't pay too much attention to women was determined. A significant relationship was found between the factors that women paid attention to when buying food products and income groups at the level of Decency of 1% ( p<0.01). Visual Relationship Analysis (GIA) was used to analyze how the important characteristics of rural women clustered in terms of food production. Visual Relationship Analysis was performed to Decipher the relationship between business income groups and women's methods of preserving food products. it was observed that the women who participated in the survey used more than one method of preservation as their income level increased. Regression analysis was performed to reveal the income awareness created by home-based studies. In the regression analysis, dependent variable ev-axis producers were taken. As for the independent variables, income, age, education, social security institution, profession, raw material source and price determination criteria were taken. The criteria for determining income and price turned out to be significant. It was found that the income of those who do home-based production is 4,808 times higher than those who do not. This situation is to be observed that women are engaged in activities that support the income of the household with the labor force, which is seen as an extension of household chores.

Keywords:Food Safety, Food Product Production, Home-Based Work, Rural Women