Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde yol güvenliği ile kalkınma yardımlarının rolü
Role of development assistance on road safety in underdeveloped and developing countries
Yazar: FATİH DALOĞULLARI
Danışman: DOÇ. DR. FETULLAH AKIN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ulaşım = Transportation ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Her yıl 1.3 milyondan fazla kişi yol kazalarında hayatının kaybetmektedir. Yol kazaları nedeniyle yaşanan ölümlerin %80'i ise az gelişmiş ya da gelişmekte olan ülkelerde görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, resmi kalkınma yardımlarının ölümlü yol kazaları üzerine etkilerinin sektör bazında incelenmesi ve yardımların etkinliği alanında öneriler getirilmesidir. Çalışmada, Vietnam, Sırbistan, Bosna Hersek, Ermenistan ve Gürcistan'da, 2005-2016 arası dönem için yol kazalarında 1 milyon nüfusta görülen ölüm sayıları ile ülkelerin ulaşım ve sağlık alanında aldığı kalkınma yardımları arasındaki ilişki regresyon analizi yöntemiyle incelenmiştir. Ayrıca kişi başına milli gelir değişkeni ile kalkınma yardımları arasındaki ilişki de istatistiksel olarak incelenmiştir. Çalışmanın bulguları, Vietnam, Sırbistan ve Bosna Hersek'in yol ulaşımı kapsamında aldığı kalkınma yardımları ile 1 milyon nüfusta görülen ölüm sayıları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu yönündedir. Tezde elde edilen bulgular ve yapılan araştırmalar sonucunda ülkelere sağlanan kalkınma yardımlarının, ülkedeki yol güvenliği politikaları dâhil olmak üzere ülkenin kalkınma ve refahına etkisinin arttırılması için 5 ayrı kategoride öneriler getirilmiştir. Ayrıca analiz edilen ülkelerde, ulusal yol güvenliği stratejileri, yol güvenliği hedefleri, alınan önlemleri uygulama dereceleri, yeni ve mevcut yolların derecelendirilmesi, kırsal bölgelerdeki ulaşım politikaları gibi göstergeleri incelenmiş, var olan eksiklikler ülke verileri ile birlikte yorumlanmıştır. Çalışma sonucunda kalkınma yardımlarının doğru sektörlere aktarımı, iyi yönetim ve yerel yönetimlerin sahiplenmesi, doğru raporlama ve takip, kaynakların doğrudan aktarımı, donörler arasındaki koordinasyon, çok taraflı yardım kuruluşlarının tecrübe ve birikimi ile birlikte olumlu sonuçlar verebileceği, nicel veriler ve yapılan araştırmalar ile desteklenerek açıklanmış ve öneriler getirilmiştir.

Abstract:
More than 1.3 million people die every year in road accidents. Eighty percent of deaths due to road accidents are seen in underdeveloped or developing countries. The aim of this study is to examine the effects of official development assistance on fatal road accidents on a sector by sector basis and to make recommendations in the field of the effectiveness of aid. In the study, the relationship between the number of deaths per 1 million population from road accidents between 2005-2016 in Vietnam, Serbia, Bosnia and Herzegovina, Armenia and Georgia and the development aids received by countries in the field of transportation and health were analyzed using regression analysis method. The findings of the study indicate that there is a statistically significant relationship between development assistance on road transportation and deaths per 1 million population, in Vietnam, Bosnia and Herzegovina and Serbia. As a result of the findings and researches obtained in the thesis, suggestions were made in five different categories in order to increase the impact of development assistance provided to the countries, including road safety policies in the country. In addition, indicators such as national road safety strategies, road safety targets, degree of implementation of measures taken, rating of new and existing roads and transportation policies in rural areas were examined, and existing deficiencies were interpreted along with country data in the analyzed countries. As a result of the study, with the transfer of development aids to the right sectors, ownership of good management and local administrations, accurate reporting and follow-up, direct transfer of resources, coordination between donors, and the experience of multilateral aid, organizations can yield positive results. Also, our theory was supported by quantitative data and research.