Antropolojik açıdan giyim kültürü
Clothing culture on the anthropologycal side
Yazar: GÖZDE BURSALIGİL
Danışman: PROF. DİLEK ALPAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry
Dizin: Antropoloji = Anthropology ; Antropolojik analiz = Anthropological analysis ; Giyim = Clothing ; Kültür = Culture ; Moda = Fashion

Özet:
Kendine özgü dilbilgisi, söz dağarcığı olan giysilerin karşıdaki kişiler tarafından okunabilen işaret dillerinin varlığı giysilerin görsel bir dilleri olduğunu göstermektedir. Bu anlamda giyim bir iletişim şeklidir. Seçilen her giysi ile kişilik tanımlanabilmekte ya da kişi kendini istediği gibi tarif edebilmektedir. Bu doğrultuda moda ile giysilerin ilişkisi ve akabinde giysiler ile bireyin ve toplumun ilişkisi şekillenmektedir. Bir anlamda giyim özellikleri ve tercihleri doğru okunabildiğinde toplumların özelliklerinin de göstergesi olabilmektedir. Giysi, marka ve statü üçgeninde giysi ve marka kültürü oluşumlarından bahsedilebilmekte, Giysiler aracılığı ile kişilikler ifade edilirken, diğer bireyler ile de etkileşim biçimi oluşturulmaktadır. Giyim kültürünü oluşturan giysilerin oluşum süreçlerinin ve anlamlarının bilinmesi kullanım alanları ve bilinçli kullanım açısından önem taşımaktadır.Antropolojik Açıdan Giyim Kültürü başlıklı çalışma, giysi seçimlerinin psikolojik ve sosyolojik etkenler doğrultusunda incelendiği Giriş, Moda - Giyim Kültürü İlişkisi, Giysilerin Toplumsal Anlamları, Kırsal ve Kentsel Giyinme Şekilleri ve Günümüz Giyim Kültürünün ve Modasının Bireyler Açısından İncelenmesi başlıklı bölümlerden oluşmaktadır.Tezin amacını ve sınırlarını kısaca açıklayan Giriş, aynı zamanda tezin birinci bölümünü oluşturmaktadır.İkinci Bölüm, modanın anlamı ve giysiler üzerindeki etkisi, giysi tercihleri ve kıyafet tarzları ile bilinçli ya da bilinçsiz ifade edilmeye çalışılan giyim kodlarının anlamları ve toplumsal, bireysel kimlik şekillenmelerini moda, giysi ve toplum bağlamında Moda, Giyim Kültürü İlişkisi başlığı altında vermektedir.Üçüncü Bölümde, giyim kültürünü oluşturan giysilerin, anlamlarının ve oluşum süreçlerinin bilinmesinin günümüzde ifade ettikleri ile birlikte kullanım alanları açısından önemleri Giysilerin Toplumsal Anlamları başlığı altında açıklanmıştır. Dördüncü Bölümde, giyinme şekilleri incelenirken giysi kültürlerinin insanların yaşama alanlarına göre ayrılabileceğine dair görüşler doğrultusunda dünyadaki farklı ve özellikli giyinme şekilleri Kırsal ve Kentsel Giyinme Şekilleri başlığı altında ele alınmıştır.Beşinci Bölümde, Avrupa'nın belli merkezlerinden ve İstanbuldan toplam otuz kişiye giyim kültürü ve moda konusunda geçmiş, bugün, dünya ve gelecek ile ilgili düşünceler öğrenilmek üzere on sorudan oluşan bir anket uygulanmış, anketin sonucu Günümüz Giyim Kültürünün ve Modasının Bireyler Açısından İncelenmesi başlığı altında incelenmiştir.Bu tezde ortaya konan sonuçlardan bazıları; aslında bir iletişim şekli olan giyim vasıtasıyla cinsiyet, toplumsal statü, yaş, din gibi toplumsal kimlik unsurları ve kültürel değerlerin okunabilmesi, iklimsel ve coğrafi koşullara uyumun yanı sıra güzel görünme arzusu gibi ifade şekilleri ile yansıyan ve yansıtılmak istenen olarak şekillenebilen kimliklerdir.ANAHTAR KELİMELER: Giysi, Moda, Kimlik, Giyim Kültürü, İletişim, Toplum.

Abstract:
The existence of the sign languages understood by people of the clothes which has distinctive grammer and vocabulary, shows that clothes has visual language. In this way, clothing is a way of communication. By chosen dresses the identity can be expressed or individual can express himself as he wishes. In this way the connection forms between fashion and clothes and subsequently between clothesand individual, society. As such, dressing features and preferences can be indicators of the society features too when they are taken accurately. In the triangle of clothes, trademark and statute, it is mentioned about the formation of clothing and trademark culture, while individuals are expressed by clothing, it is formed an interaction with others. Understanding the process and meaning of the formation of clothing, matters for the purposes of conscious uses.Work, titled as Clothing Culture on the Anthropologycal side, is composed of sections of Introduction in which clothing choises are analyzed psychologically and sociologically, Connection Between Fashion and Clothing Culture, Social Meanings of Clothing, Types of Rural and Urban Clothing and Being Analysed the Present Day Clothing Culture and Fashion by Individuals.Introduction, explaning the purposes and limits of the dissertation, composes the first section of the dissertation at the same time.The second section, titled as Connection between Fashion and Clothing Culture, covers the meaning of the fashion and clothing, clothing choices and way of the dressing with the meanings of the clothing codes by conscious and unconscious expressions and taking on a shape of the social and individual identities in fashion, clothing and society.The third section, titled as Social Meanings of Clothing, includes the importance of knowing clothing, meanings and formation process in forming clothing culture with the meaning in the present day for the purpose of their uses.In the fourth section, titled as Types of Rural and Urban Clothing, is handled the different and specific types of clothing in the world from point of views that clothing culture can be branched in accordance with life styles while analysing clothing types. In the fifth section, titled as Being Analysed the Present Day Clothing Culture and Fashion by Individuals, includes an inquiry composing of ten questions for the purposes of learning thoughts related to past, present, world and future on clothing culture and fashion to thirty people who are from certain centres of Europe and Istanbul.Some results from this dissertation; Actually, clothing, as a way of connection, reflects forming identities with different expression types asa social identity factors like gender, status, age, religion and reading cultural values, harmony with climatic and geographical conditions and desire for good-looking.KEY WORDS: Clothing, Fashion, Identity, Clothing Culture, Communication, Society.