Akustiğin spor salonu tasarımında bir parametre olarak değerlendirilmesi üzerine inceleme
Survey on the evaluation of acoustics as a parameter insport halls design
Yazar: İNCİ ALKAYA
Danışman: PROF. DR. FATMA ZERHAN YÜKSEL CAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Spor; insanlığın hayatında farkındalıklı bir eylem olarak ne zaman yer aldı sorusunun cevabını kimse veremese dahi aslında insanın varolduğu ilk andan günümüze uzanan bir yeri olduğu yadsınamaz. Hareket etmek, hayatta kalmak, avlanmak, barınmak, eğlenmek, rekabet etmek, yarışmak, var olma mücadelesi gibi birçok eylem ilk insanın sporu hayatının bir parçası yapması için kaçınılmaz sebepleri idi. Zaman değişti, çağlar geçti insanın hayati gereksinmeleri temelde değişmese dahi dönüştü elverişli ve spor kavramı profosyonel tanımı ile hayatlarımıza entegre oldu. Bilinen en eski spor müsabakalarından günümüz modern spor anlayışına gelirken değişen en önemli şeylerin başında sporun açık alanlardan kapalı alana evrilerek yapılaşma süreci izlemesi olmuştur. Günümüz yaşam şeklinde özellikle büyük şehirlerde iş yükü, kalabalık nüfus, trafik, yaşam telaşı vb. gibi birçok sebeple
sakinleşmek, dinlenmek, eğlenmek, arınmak gibi çeşitli sebeplerle spora yönelen insanların giderek artması sonucu sporun yılın her günü hava hareketlerinden etkilenmeden, aksamadan programlanabilmesi durumunu oluşturmuştur. Bu sebepler ise kapalı spor salonu tesislerinin sayının her geçen gün artmasına yol açmaktadır. Türkiye'de kapalı spor salonları varlığını 1950'lerden sonra göstermeye başlamıştır, İstanbul'un ise ilk kapalı spor salonu 1949 yılında inşaası biten Lütfü Kırdar Kongre ve Sergi Sarayı'dır. Kapalı spor salonları, spor eylemleri dışında konser, gösteri, tören gibi aktivitelerle çok amaçlı salonlar olarak da kullanılmaktadır. Hem bu yönüyle hem de mekanın asıl
kullanıcısı olan sporcuların, seyircilerin ve hakemlerin işitsel konforunun sağlanması tasarımcıların tasarım sürecinde halen göz ardı ettikleri bir parametredir. Bu çalışmada hakem, sporcu ve seyirci özelinde akustik sorunlar incelenmiştir. Gerekli akustik konforun sağlanmadığı mekanlarda hakemin veya hakemlerin müsabakayı gözlemleme,
hızlı karar verme ve eyleme geçme durumlarında, sporcuların müsabaka anında birbirlerini net duyabilmeleri, konsantrasyon ve odaklanmada, seyirciler açısından ise müsabakayı rahat gözlemleme, içselleştirme gibi durumlarda problem yaşandığı saptanmıştır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi işletmesinde olan spor tesisleri özelinde akustik tasarım parametrelerinin salon tasarımındaki varlığının incelenmesi ve değerlendirilmesi metodu uygulanacaktır.

Abstract:
Spor; insanlığın hayatında farkındalıklı bir eylem olarak ne zaman yer aldı sorusunun cevabını kimse veremese dahi aslında insanın varolduğu ilk andan günümüze uzanan bir yeri olduğu yadsınamaz. Hareket etmek, hayatta kalmak, avlanmak, barınmak, eğlenmek, rekabet etmek, yarışmak, var olma mücadelesi gibi birçok eylem ilk insanın sporu hayatının bir parçası yapması için kaçınılmaz sebepleri idi. Zaman değişti, çağlar geçti insanın hayati gereksinmeleri temelde değişmese dahi dönüştü elverişli ve spor kavramı profosyonel tanımı ile hayatlarımıza entegre oldu. Bilinen en eski spor müsabakalarından günümüz modern spor anlayışına gelirken değişen en önemli şeylerin başında sporun açık alanlardan kapalı alana evrilerek yapılaşma süreci izlemesi olmuştur. Günümüz yaşam şeklinde özellikle büyük şehirlerde iş yükü, kalabalık nüfus, trafik, yaşam telaşı vb. gibi birçok sebeple
sakinleşmek, dinlenmek, eğlenmek, arınmak gibi çeşitli sebeplerle spora yönelen insanların giderek artması sonucu sporun yılın her günü hava hareketlerinden etkilenmeden, aksamadan programlanabilmesi durumunu oluşturmuştur. Bu sebepler ise kapalı spor salonu tesislerinin sayının her geçen gün artmasına yol açmaktadır. Türkiye'de kapalı spor salonları varlığını 1950'lerden sonra göstermeye başlamıştır, İstanbul'un ise ilk kapalı spor salonu 1949 yılında inşaası biten Lütfü Kırdar Kongre ve Sergi Sarayı'dır. Kapalı spor salonları, spor eylemleri dışında konser, gösteri, tören gibi aktivitelerle çok amaçlı salonlar olarak da kullanılmaktadır. Hem bu yönüyle hem de mekanın asıl kullanıcısı olan sporcuların, seyircilerin ve hakemlerin işitsel konforunun sağlanması tasarımcıların tasarım sürecinde halen göz ardı ettikleri bir parametredir. Bu çalışmada hakem, sporcu ve seyirci özelinde akustik sorunlar incelenmiştir. Gerekli akustik konforun sağlanmadığı mekanlarda hakemin veya hakemlerin müsabakayı gözlemleme, hızlı karar verme ve eyleme geçme durumlarında, sporcuların müsabaka anında birbirlerini net duyabilmeleri, konsantrasyon ve odaklanmada, seyirciler açısından ise müsabakayı rahat gözlemleme, içselleştirme gibi durumlarda problem yaşandığı saptanmıştır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi işletmesinde olan spor tesisleri özelinde akustik tasarım parametrelerinin salon tasarımındaki varlığının incelenmesi ve
değerlendirilmesi metodu uygulanacaktır.