Annelik rolünün ev kazaları farkındalığı ve ilk yardım öz yeterliği ile ilişkisi
The relationship of motherhood role with home accidents awareness and first aid self-efficacy
Yazar: HÜRÜ GİZEM ASLANSOFUOĞLU
Danışman: PROF. DR. FATMA GÜDÜCÜ TÜFEKCİ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anneler = Mothers ; Annelik = Motherhood ; Ev kazaları = Home accidents ; Farkındalık = Awareness ; Kazalar = Accidents ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; İlk yardım = First aid

Özet:
Amaç: 0-3 yaş grubunda çocuğu olan annelerde annelik rolünün ev kazaları farkındalığı ve ilk yardım öz yeterliği ile ilişkisini belirlemektir.
Materyal ve Metot: Tanımlayıcı türde gerçekleştirilen araştırma, Nisan-Mayıs 2022 tarihleri arasında, bir Aile Sağlığı Merkezine herhangi bir nedenle başvuran, 0-3 yaş grubu çocuğu olan, bütün çocukları ve kendisi sağlıklı olan ve iletişim sorunu olmayan anneler (S=276) ile yürütülmüştür. Örnekleme yöntemine gidilmeyip evrenin tümü ile çalışılmıştır. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Anne Olarak Ben Ölçeği, Anne Ev Kazaları Farkındalık Ölçeği, Ev Kazalarında İlk Yardım Öz-Yeterlik Ölçeği ile toplanmış, tanımlayıcı istatistikler, Cronbach Alpa katsayı hesaplaması, varyans analizi, korelasyon ve Post Hoc testi ile değerlendirilmiştir. Etik ilkelere bağlı kalınmıştır.
Bulgular: Annelerin annelik rolü orta (63.35±9.78), ev kazaları farkındalığı yüksek (4.50±.47) ve ilk yardım öz yeterliği orta düzeyde (39.93±13.26) saptanmış, aralarında, orta düzeyde pozitif yönde bir ilişki belirlenmiştir (p<.001). 26-35 yaş grubunda (p<.001), okuryazar ve ilkokul mezunu (p<.05) ve çocukları ev kazası yaşamayan (p<.05) annelerin annelik rolü anlamlı düzeyde daha yüksek tespit edilmiştir. 26-35 yaş grubunda (p<.01), üniversite mezunu (p<.001), çalışan (p<.001), geliri giderine denk (p<.001), çocukları ev kazası yaşamayan (p<.05) ve herhangi bir nedenle hastaneye yatmayan (p<.05) annelerin ev kazaları farkındalığı önemli düzeyde daha yüksek bulunmuştur.  Üniversite mezunu, çalışan, çekirdek ailede yaşayan, geliri giderine denk, ilk çocuğuna 20-35 yaş arasında anne olan (p<.001), kendisi ev kazası yaşamayan (p<.01), herhangi bir nedenle hastaneye yatmayan (p<.05), ev kazası nedeniyle çocuğu hastaneye yatmayan (p<.05) annelerin ev kazalarında ilk yardım özyeterlikleri önemli düzeyde daha yüksek tespit edilmiştir.
Sonuç: Annelerin annelik rolünün ve ilk yardım öz yeterliğinin orta düzeyde saptanmış olması geliştirilmelerini gerektirmektedir. Aralarında pozitif ilişki olması sayesinde, annelik rolü, ev kazaları farkındalığı ve ilk yardım öz yeterliğinden birinin geliştirilmesi diğerlerini geliştirebilir.
Anahtar Kelimeler: Annelik rolü, ev kazaları farkındalığı, ilk yardım öz yeterliği

Abstract:
Aim: To determine the relationship of motherhood role with home accidents awareness and first aid self-efficacy in mothers with children in the 0-3 age group.
Materials and Methods: The study, it was conducted as descriptive between April-May 2022, in a Family Health Center, between 0-3 years old children who applied for any reason, all children and mothers who were healthy and had no communication problems (N=276) was carried out. The sampling method was not used, and the whole universe was studied. Data were collected with Personal Information Form, Me as Mother Scale, Mother Home Accidents Awareness Scale, First Aid Self-Efficacy in Home Accidents Scale, and evaluated with descriptive statistics, Cronbach Alpa coefficient calculation, analysis of variance, correlation and Post Hoc test. Ethical principles are adhered to.
Findings: Mothers' maternal role was moderate (63.35±9.78), awareness of home accidents was high (4.50±.47), and first aid self-efficacy was moderate (39.93±13.26), and a moderate positive correlation was determined between them (p<.001). Mothers' role in the 26-35 age group (p<.001), literate and primary school graduates (p<.05) and mothers whose children did not experience home accidents (p<.05) were found to be significantly higher. In the 26-35 age group (p<.01), university graduate (p<.001), working (p<.001), income equal to expenditure (p<.001), children who did not experience home accidents (p<.05), and The awareness of home accidents was found to be significantly higher in mothers who were not hospitalized for any reason (p<.05). University graduate, working, living in a nuclear family, whose income is equal to expenditure, who is a mother to their first child between the ages of 20-35 (p<.001), who has not experienced a home accident (p<.01), who is not hospitalized for any reason (p<.05), mothers whose children were not hospitalized due to home accidents (p<.05) were found to have significantly higher first aid self-efficacy in home accidents.
Conclusion: The fact that mothers' role of motherhood and first aid self-efficacy are determined at a moderate level requires their development. Because of the positive relationship between them, the mothering role, home accident awareness, and first aid self-efficacy of one can improve the others.
Keywords: Motherhood role, home accidents awareness, first aid self-efficacy