Açık ve uzaktan öğrenme için kültürel uzaklık ölçeği geliştirilmesi
Developing a cultural distance scale for open and distance learning
Yazar: GÜLTEN KARTAL
Danışman: PROF. DR. EVRİM GENÇ KUMTEPE
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uzaktan Eğitim Ana Bilim  Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Transaksiyonel uzaklık = Transactional distance ; Uzaktan eğitim = Distance education

Özet:
Bu araştırmanın amacı Açık ve Uzaktan Öğrenme çevrimiçi ortamlarının ve süreçlerinin bir öğesi olan kültür ve onunla ilişkili temel bileşenleri tespit etmeyi sağlayacak geçerli ve güvenilir bir kültürel uzaklık ölçeği geliştirmek, bu ölçek aracılığıyla kültürel uzaklığı etkileyen değişkenler arasındaki etkileşimi ortaya koymaktır. Keşfedici sıralı karma yöntem izlenen araştırmada veri toplama aracı geliştirilirken kapsamlı bir alanyazın taramasının yanısıra yurtiçi ve yurtdışındaki toplam 37 alan uzmanının görüşleri nitel olarak analiz edilmiştir. 13'ü demografik olmak üzere toplam 90 maddeden oluşan, beşli Likert türündeki nihai ölçek üç alan uzmanı tarafından üç aşamalı Delphi tekniği ile değerlendirilerek kapsam geçerliği sağlanmıştır. Araştırmanın verileri 2022-2023 yılı Bahar dönemi İç Anadolu Bölgesindeki bir yükseköğretim kurumunun Açıköğretim Fakültesi Türkiye ve Yurtdışı programlarına kayıtlı ve çalışmaya gönüllü olarak katılan toplam 4613 öğrenciden oluşmaktadır. Yapı (açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri) geçerliliği, ayırtedici geçerlik ve güvenirliği sağlanan ölçek 7 boyut ve 61 maddeden oluşmaktadır. Çalışmada kültürel uzaklık puanlarının demografik değişkenlere göre farklılıkları da incelenmiştir. Son olarak kültürel uzaklık ile transaksiyonel uzaklık arasındaki etkileşim Yapısal Eşitlik Modeli ile analiz edilmiş ve üç kültürel uzaklık boyutunun (destek hizmetleri sınırlılığı, öğretim elemanının eğitsel tercih ve beceri sınırlılığı, bireyin kendisine ilişkin farklılık algısı) transaksiyonel uzaklık üzerinde anlamlı pozitif bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular doğrultusunda, uzaktan eğitim bağlamında bazı öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to develop a valid and reliable cultural distance scale that will enable the identification of culture as an element of Open and Distance Learning environments and processes and the basic components related to it, and to reveal the interaction between the variables affecting cultural distance through this scale. In the exploratory sequential mixed-method research, while developing the data collection tool, in addition to a comprehensive literature review, the opinions of 37 field experts in Turkey and abroad were analyzed qualitatively. The final five-point Likert-type scale consisting of a total of 90 items, 13 of which were demographic items, was evaluated by 3 field experts using the three-stage Delphi technique to ensure content validity. The data consisted of 4613 students who willingly participated in the study and were enrolled in the Faculty of Open Education Turkey and Abroad programs of a higher education institution in Central Anatolia in the Spring semester of 2022-2023. The scale, whose construct validity (exploratory and confirmatory factor analyses), discriminant validity and reliability were provided, consists of 7 dimensions and 61 items. The study also examined how the cultural distance scores varied based on some demographics. Finally, the interaction between cultural distance and transactional distance was analyzed with the Structural Equation Model and it was found that three cultural distance dimensions (limitation of support services, limitations in the instructor's educational preferences and skills, and individual's perception of difference about himself/herself) had a significant positive effect on transactional distance. On the basis of these findings, some recommendations were presented in the context of distance education.