MOCVD yöntemi ile safir alttaş üzerine büyütülen GaN heteroyapılarının elektriksel ve yapısal karakterizasyonu
Electrical and structural characterisation of GaN heterostructure grown on sapphire substrate by MOCVD method
Yazar: MUSTAFA CÜNEYT MEMİŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZLI AKÇAMLI
Bursa Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İleri Teknolojiler Ana Bilim Dalı / Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
Bu tez çalışmasında, III-Nitrür temelli aygıtlarda kritik rol oynayan n-tipi, p-tipi ve katkısız GaN yapıları, Metal-Organik Kimyasal Buhar Biriktirme (MOCVD) yöntemi ile c-düzlemli (0001) safir alttaş üzerine büyütülmüştür. Büyütmeler sonrasında elde edilen örnekler Yüksek Çözünürlüklü X-Işını Kırınımı (HR-XRD), Foto-Lüminesans (PL), Optik Mikroskop ve Hall Etkisi Ölçüm Sistemi (HEMS) ile karakterize edilmiştir. GaN'ın safir alttaş ile arasındaki %16'lık örgü uyumsuzluğu dikkate alınarak filmin tamamında tekdüze, yüksek kristal kalitesine ve pürüzsüz yüzey morfolojisine sahip yapı elde edebilmek amaçlanmıştır. Bu doğrultuda kusur yoğunluğunu azaltabilmek için öncelikle desenlendirilmiş safir alttaş (PSS) kullanılmış ve büyütme parametrelerinde yer alan düşük V/III oranlı GaN büyütme adımı farklı sürelerde gerçekleştirilerek kristal kalitesine etkileri incelenmiştir. Bu etkilerin değerlendirilmesi için HR-XRD sistemi ile vida (screw) tipi ve karışım (mixed) tipi dislokasyon FWHM değerleri ve PL sistemi ile sarı lüminesans şiddetinin GaN şiddetine oranı (IYL/IGaN) belirlenmiştir. Kristal kalitesi en iyi olan örnek için bu değerler sırasıyla 248 arcsec, 236 arcsec ve 0,23 olarak bulunmuştur. GaN'ın doğası gereği n-tipi gibi davranmasından dolayı yüksek hol konsantrasyonuna sahip p-tipi GaN elde etmek zor olduğu için bir diğer çalışma olan p-GaN parametrik büyütme çalışması farklı Cp2Mg akışı oranları ile yapılarak en yüksek katkı seviyesini veren akış oranı belirlenmeye çalışılmıştır. Mg katkılama sonrası yapıda oluşan Mg-H bağlarını kırıp Mg atomlarını aktif hale getirmek için önce N2 ortamında reaktör içinde sonra da hızlı ısıl işlem fırını (RTP) ile farklı sıcaklıklarda harici olarak tavlama yapılmıştır. Elde edilen örneklerin HEMS sistemi ile hol konsantrasyonu, PL sistemi ile kusur yoğunluğu ve Optik Mikroskop ile yüzey morfolojisi incelenip; Cp2Mg akışı, tavlanma türü ve sıcaklığına göre kıyaslaması yapılmıştır. Bu kıyaslamaya göre katkı (dopant)/III oranı 0,65 ve tavlama sıcaklığı 800°C olan numune, hem yüzey kalitesi bakımından hem de 5,86E+17 cm-3 olan taşıyıcı yoğunluğu değeriyle en iyi numune olarak belirlenmiştir. Yüksek elektron konsantrasyonuna sahip n-tipi GaN elde etmek için, katkı kaynağı olarak SiH4 kullanılmıştır. Büyütmeden sonra HEMS sistemi ile elektron konsantrasyonu belirlenmiştir ve farklı SiH4 akışlarının doping seviyeleri üzerine etkileri gözlenmiştir. Sonuç olarak 80 sccm SiH4 akışı ile 1,078E+19 cm-3  seviyesinde taşıyıcı konsantrasyonu elde edilmiştir.

Abstract:
In this thesis, n-type, p-type and undoped GaN structures, which play a critical role in III-Nitride based devices, are grown on c-plane (0001) sapphire substrate by Metal Organic Chemical Vapor Deposition (MOCVD) method. The samples obtained after the growth were characterized by High Resolution X-Ray Diffraction (HR-XRD), Photo-Luminescence (PL), Optical Microscope and Hall Effect Measurement System (HEMS). Considering the 16% lattice mismatch between GaN and sapphire substrate, it was aimed to obtain a structure with uniform, high crystal quality and smooth surface morphology. In order to reduce the defect density, the patterned sapphire substrate (PSS) was used instead of the sapphire substrate and effect of the low V/III ratio which is one of the growth step, on crystal quality was investigated. After the growth, to understand these effects, screw type and mixed type dislocation FWHM values and ratio of yellow luminescence intensity to GaN intensity (IYL/IGaN) were determined by HR-XRD system and PL system. For the best crystal quality, these values were found to be 248 arcsec, 236 arcsec and 0.23, respectively. Since it is difficult to obtain p-type GaN with high hole concentration because GaN behaves like n-type due to the nature of GaN, p-GaN parametric amplification study, one of the other studies, has been tried to determine the flow rate giving the highest doping level by using different Cp2Mg flow rates. After Mg doping, the Mg-H bonds formed in the structure are broken and the Mg atoms are activated by external annealing in a reactor in N2 medium and then with a rapid thermal processor furnace (RTP) at different temperatures. Hole concentration with HEMS system, defect density with PL system and surface morphology with Optical Microscope were investigated for all samples. The Cp2Mg flow was compared with the type of annealing and temperature. The sample with the dopant/III ratio of 0,65 and the annealing temperature of 800°C according to this comparison was determined to be the best sample with both surface quality and carrier density of 5,86E+17 cm-3. In order to obtain n-type GaN at high electron concantration, SiH4 was used as a doping source. After the growths, the electron concentration was determined by HEMS system and effects on the doping levels of different SiH4 flows were observed. As a result, a carrier concentartion of 1,078E+19 cm-3 was obtained with 80 sccm SiH4 flow.