Ekonomik büyüme ve çevresel kirlilik ilişkisi: Çevresel Kuznets Eğrisi ve Türkiye örneği
Relation between economic growth and environmental pollutant: Environmental Kuznets curve and Turkey case
Yazar: EMEL NUR ALBAYRAK
Danışman: DOÇ. DR. ATİLLA GÖKÇE
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Ekonomi = Economy ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Johansen yöntemi = Johansen method ; Çevre kirliliği = Environmental pollution ; Çevresel Kuznets Eğrisi = Environmental Kuznets Curve

Özet:
Bu çalışmada Çevresel Kuznets Eğrisi teorisinin Türkiye'de geçerli olup olmadığı 1968-2013 dönemi yıllık zaman serisi verileri ile araştırılmıştır. Bu çalışmada çevresel kirlilik ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla çevresel kirliliği göstermesi için bağımlı değişken olarak kişi başına düşen karbondioksit (CO2) emisyonu alınmış, ekonomik gelişmişliği göstermesi için ise açıklayıcı değişkenler olarak kişi başına düşen reel gelir, kişi başına düşen reel gelirin karesi, enerji kullanımı ve dışa açıklık oranı verileri alınmıştır. Araştırma sonuçlarına göre çalışma kapsamındaki ilgili değişkenlere yapılan hem geleneksel hem de yapısal kırılmalı birim kök testileri sonuçlarına göre tüm seriler birinci farklarında durağan bulunmuştur. Böylece eş bütünleşme testi için gerekli koşul sağlanmıştır. Johansen eş bütünleşme testi sonuçlarına göre ise değişkenler arasında uzun dönem denge ilişkisi bulunmuştur. Vektör Hata Düzeltme Modeli (VECM)'ne göre ise serilerin düzeyde durağan dışı olmasından kaynaklanan kısa dönem sapmaları bir sonraki dönemde %0,75 oranında giderilecektir. Türkiye uygulamasına dair elde edilen sonuçlara göre çevresel kirlilik ve gelir arasında ters-U şeklinde bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Bir başka ifadeyle Türkiye için Çevresel Kuznets Eğrisi teorisi geçerlidir. Bu sonuca göre gelir düzeyi arttıkça başlangıçta çevresel kirlilik ve tahribat artmakta daha yüksek gelir seviyelerinden sonra ise çevresel iyileşme başlamaktadır.

Abstract:
In this paper, investigates the validity of Environmental Kuznets Curve hypothesis for Turkey, using time series data for 1968-2013 periods. Carbondioxide (CO2) emission per capita, energy use, real income per capita and foreign trade index are chosen as variables in order to examine a relationship between environmental pollutant and economic growth. In this paper summary of the results reveal that according to both traditional and structural break unit root tests all the variables are stationarity in the first difference. The long run relationship between all variables is estimated by using Johansen cointegration analysis. Johansen cointegration analysis revealed one cointegrating equation. Thus, variables are cointegrated. Vector error correction model (VECM) indicates that 0,75% of the deviation from the long run equilibrium is corrected in each year. According to study inverted-U shaped relations have been found between real income per capita and CO2 emissions per capita. On the other hand, Environment Kuznets Curve hypothesis is valid for Turkey. Increasing of income makes increasing environmental pollutant firstly and then starts declining after a turning point.