Ortaöğretim öğrencilerinin beden eğitimi ve spor dersine yönelik tutumlarının incelenmesi
Examination of secondary school students' attitudes towards physical education and sport courses (The case of bala district)
Yazar: ESRA YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR YAPRAK KEMALOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi ve spor dersi = Physical education and sports lesson ; Lise öğrencileri = High schools students ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Tutumlar = Attitudes ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu araştırmanın amacı ortaöğretim öğrencilerinin beden eğitimi (BE) dersine dair tutumlarını öğrencilerin bazı demografik özellikleri ve çeşitli değişkenleri açısından incelemektir. Araştırmada karşılaştırmalı tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2014–2015 eğitim ve öğretim yılında Ankara ili Bala ilçe merkezindeki liselerde öğrenim gören 188 kız ve 278 erkek öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak öğrencilerin bazı sosyo-demografik ve spora ilişkin bilgilerinden oluşan 16 soruluk bilgi formu ile Güllü ve Güçlü (2009) tarafından geliştirilen "Ortaöğretim Öğrencilerinin Beden Eğitimi Dersine İlişkin Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesi SPSS 21 ve LISREL 8.8 programları kullanılarak yapılmıştır. İkili karşılaştırmalar için Mann-Whitney Testi, çoklu karşılaştırmalarda Kruskal-Wallis H Testi kullanılmıştır. Genel olarak ortaöğretim öğrencilerinin BE dersine ilişkin tutumları "kararsıza yakın" (kararsız ve katılıyorum arasında; ortalama puanı 3,29) bulunmuştur. Kız ve erkek öğrencilerin tutum puanları arasındaki fark çok anlamlı bulunmuştur (p=0,01); erkek öğrencilerin puanları kız öğrencilere göre daha yüksektir. Okul türüne göre, Sağlık Meslek Lisesi öğrencilerinin puanları diğer liselere göre farkı çok anlamlı (daha yüksek) bulunmuştur. Okullarındaki spor alanlarının yeterince kullanabildiğini ifade eden öğrencilerin BE dersine ilişkin tutum puanları kısmen kullanabildiğini (p=0,043) ve kullanamadığını (p=0,004) ifade edenlere göre yüksek bulunmuştur ve bu farklar çok anlamlıdır. Öğrencilerden, her zaman spor yaptığını ve fiziksel aktiviteye katıldığını belirtenlerin puanı "ara sıra", "nadiren" ve "hiçbir zaman" cevabını verenlere göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0,002). Bir kulüpte bazen spor yapanların puanları hiç yapmadığını belirtenlere göre çok anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p=0,009). Öğrencilerin bazı demografik özelliklerine, örneğin sınıflarına, yaşlarına, kardeş sayılarına, kardeşlerinin fiziksel aktivite veya spora katılım durumlarına, ebeveynlerinin eğitim düzeylerine, ailelerinin ortalama aylık gelirlerine, üniversite hazırlık kurslarına katılım durumlarına ve anne veya babasının aktif olarak spor yapma durumlarına göre ise tutum puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Bununla birlikte bu bulgular içinde de bazı farklar göze çarpmaktadır. Örneğin yaşı en küçük olanların (15 yaş) tutum puanlarının ortalamaları en yüksek bulunurken; yaşı en büyük olanların (18 yaş) ortalama puanları en düşük bulunmuştur. Sonuç olarak bu araştırmada, öğrencilerin spora ilişkin tutumlarındaki farklılıkları açıklamada cinsiyet, okul türü, sporla ilgili katılım, algı veya beklentiler gibi durumlarındaki farklılıkların anlamlı düzeyde belirleyici olduğu ortaya konmuştur. Bu farklılıklara ilişkin toplumsal koşullar ve bunların çeşitli boyutları üzerine açıklık getiren literatür, söz konusu bölgede beden eğitimi ve spor dersine ilişkin hem genel olarak kararsıza yakın tutum düzeyleri hem de bu düzeylerde daha da olumsuz puanlara sahip olan gruplar göz önünde bulundurularak çeşitli düzeylerde çalışmaların yapılmasına ihtiyaç olduğu düşünülmüştür ve tezin sonunda bu yönde öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of the research is to examine the attitudes of secondary school students towards physical education courses and analyze the differences of their attitudes in terms of the some of the variables and students' demographic features. The comparative survey model is used in this study. A total of 466 students (188 female and 278 male) in high schools of Bala district in Ankara during 2014/2015 academic semester participated to this research. An information form developed by the researcher and consists of sixteen questions about students' some socio-demographic and sporting backgrounds, and Attitudes of Secondary School Students towards Physical Education Lesson Scale developed by Güllü and Güçlü (2009) were used as data collection tool in this research. Data analysis is done via using SPSS21 and LISRELL 8.8 programs. Mann- Whitney Test is used for paired comparisons and as for multiple comparisons Kruskall-Wallis H Test is used. Overall, the attitudes of secondary school students towards physical education lesson were found nearly neutral (between neutral and agree; mean score is 3,29). The difference between female and male student's scores were found very significant (p=0,01); scores of male students were higher than the girls'. According to school type, Medical Vocational High School students' scores were found significantly different (higher) compared to students from other high schools (p=0,01). Attitude scores of students who expressed that they can adequately benefit from sports facilities were found significantly higher than the students who expressed that they can somewhat use (p=0,043) or cannot benefit at all (p=0,004)  from these facilities. The scores of the students who indicate that they always participate in sports or physical activity were found significantly high compared to ones who said that they participate occasionally, seldom or never (p=0,002). The scores of the ones who participate sports in a sports club occasionally were found significantly higher than the ones who expressed they never participate (p=0,009). Statistically, there were no significant difference among attitude scores concerning students' some demographic features such as their grades, ages, number of siblings, siblings' states of sports or physical activity participation, parents' education levels, families' average monthly incomes, university preparation courses participation status and mothers' or fathers' case of doing sports actively. However, there were some differences noticed among these findings. For example, while the youngest (15 years old) ones' attitude mean scores were the highest, oldest (18 years old) students' scores were the lowest. As a result, it was revealed in this study that the differences such as gender, school type, sport participation, perception or expectations were significant determinants in explaining the differences regarding attitudes towards physical education courses. It was suggested in the end of the thesis that there is need to work in several levels considering the literature regarding the social conditions and relevant dimensions about these differences as well as the nearly neutral scores towards the physical education courses and the groups that had even lower scores in concerned region.