Hematolojik hastalıklarda splenektomi sonrası morbidite ve mortaliteyi etkileyen faktörler
Factors effecting morbidy and mortality in patient undergne in splenectomy due to hematological disease
Yazar: SEDAT DAMAR
Danışman: PROF. DR. YUSUF YAĞMUR
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery ; Hematoloji = Hematology
Dizin: Hematoloji = Hematology ; Kan hastalıkları = Hematologic diseases ; Morbidite = Morbidity ; Mortalite = Mortality ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Splenektomi = Splenectomy

Özet:
Birçok hematolojik hastalıkta ve sendromda hipersplenizm görülebilir.Hiperpslenizm bulgularının ortadan kaldırılması, dalak yaralanması ve hematolojikmalignensilerde evrelemenin yapılması amacı ile splenektomi yapılmaktadır.Bu çalışmada Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği'nde,1 Ocak 2005 ile 1 Kasım 2008 tarihleri arasında hematolojik hastalıklar nedeniylesplenektomi yapılmış 48 hastanın retrospektif analizi yapıldı. Hasta dosyaları taranıp verilerelde edildi. Olguların hastanede yattıkları süre içerisindeki postoperatif komplikasyonlarıaraştıırldı.Hastaların 21'i erkek, 27'si kadın idi. Hastaların yaş ortalaması 36.65 ± 15.58 idi.Çalışmaya alınan 48 hastanın 29'u Kr. ITP, 5'i ITP, 5'i lenfoma, 3'ü herediter sferositoz, 2'sihemolitik anemi ve 1'er hasta KLL, myelofibrozis, talasemi major ve talasemi intermedianedeniyle opere edilmişti. Hastanede yatış süresi ortalama 7.31 ± 3.45 gün idi. Klinikte enuzun süre yatış hemolitik anemilerde 22 gün, myelofibroziste 17 gün ve talasemi majorde 12gün iken daha kısa süreli yatışların KLL, lenfoma, talasemi intermedia gibi hastalıklardaolduğu görüldü. Dalak büyüklüğü normal sınırlarının 80-120 mm olduğu dikkatte alındığındaH.sferositoz, KLL, lenfoma, miyelofibrozis ve talasemi major hastalıklarında dalakbüyüklükleri sınırların üstünde tespit edildi. Preoperatif 11 hastaya, postoperatif 14 hastayakan transfüzyonu yapıldı.Hematolojik hastalıklar nedeniyle splenektomi yapılan 48 hastanın 30'undakomplikasyonlar görüldü. Kronik ITP hastalığı nedeniyle opere edilen 29 hastanın 17'sinde,İTP hastalarının tümünde yani 5 hastada, hemolitik anemili hastalarının tümünde yani 2hastada komplikasyonlar görüldü. Çalışmaya alınan 4 hastada yara enfeksiyonu, 3 hastadaintestinal obstruksiyon, 1 hastada septisemi, 2 hastada splenik yatakta hematom, 20 hastadasol plevral efffüzyon saptandı. Hastanede takip edilen süre içerisinde hastaların hiçbirindemortalite saptanmadı.Sonuç olarak bizim çalışmamızda literatüre benzer biçimde splenektomi mortaliteaçısından güvenli bir yöntem olarak saptanmıştır. Morbidite açısından literatürdekiçalışmalara benzer şekilde en sık olarak sol plevral efüzyon saptanmış; bu durum en sıkkronik İTP hastalarında görülmüştür.

Abstract:
Hypersplenism is encountered in many hematologic diseases and syndromes.Splenectomy is performed for Hypersplenism, splenic trauma and staging of hematologicalmalignancy.In this retrospective study, we aimed to analyze 48 patients undergone Splenectomyfor hematological diseases between 1st January 2005 and 1st November 2008 at DicleUniversity Hospital Department of General Surgery. Datas were evaluated for post operativecomplications.In the study, 21 male and 27 women with the mean age of 36.65 ± 15.58 years. Allpatients undergone Splenectomy and diagnosis of hematological diseases chronic idiopathicthrombocytopenic purpura (chronic ITP) in 29 patients, idiopathic thrombocytopenic purpura(ITP) in 5, lymphoma in 5, hereditary spherocytosis in 3, hematolitic anemia in 2 and chroniclymphoblastic lymphoma in one, thalesemia major in one, myelofibrosis in one patient andthalesemia intermediary in one patient. The mean hospital staying time was 7.31 ± 3.45 days.Longest staying time was encountered in hemolytic anemia with 22 days, followed with 17days in myelofibrosis and 12 days in chronic idiopathic thrombocytopenic purpura,lymphoma, thalesemia intermediary. When we accept the average size of spleen 80-120 mm,bigger sizes of spleen were noticed in hereditary spherocytosis, chronic idiopathicthrombocytopenic purpura, lymphoma, myelofibrosis and thalesemia major. Eleven patientshad preoperative blood transfusion and 14 had postoperative blood transfusion.Complications were developed in 30 patients among 48 operated patients.Complications were noticed in 17 patients among 29 chronic ITP, in all 5 ITP, in all 2hemolytic anemia. Postoperative complications were wound infection in 4 patients, intestinalobstruction in 3, septicemia in one, hematomas in Splenectomy area in 2, left pleural effusionin 20 patients. None of the patients died during follow up time.In this study, Similar to surgical literature, we arrived to conclusion thatSplenectomy could be performed safely in hematologic diseases. Left pleural effusion was themost common complication and mostly encountered in chronic ITP.