Elektrik dağıtım sektöründe personel koruma topraklaması üzerine bir hesaplama
A calculation on personnel protection grounding in the electricity distribution sector
Yazar: ASİM LAÇIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN KOÇYİĞİT
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Uygulamalı Bilimler ve Teknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
Elektrik dağıtım sektöründe meydana gelen ölümlü iş kazaları arasında yüksek gerilim hava hatlarında elektrik çarpılması ile sonuçlanan iş kazaları yer almaktadır. Mevzuat ve uluslararası standartlar gereğince yalıtımsız yüksek gerilim iletkenleri üzerinde çalışma yapacak olan personelin, çalışma süresince elektrik akımından dolayı zarar görmemesi için çalışma alanında gerilimin olmadığını ve güvenliğin sağlandığını temin etmesi gerekmektedir. Bunun için beş temel gereklilik; çalışma bölgesinin tüm elektrik kaynaklarından bağlantısının kesilmesi, hattın beslenebileceği kaynaklarda etiket ve kilitleme yapılması, çalışma bölgesinde gerilimin bulunmadığının kontrol edilmesi, çalışma bölgesine yakın enerjili hatlara karşı önlem alınması ve son olarak çalışılacak hatta personel koruma topraklamasının yapılmasıdır.
Bu beş temel gerekliliğin yerine getirildiği düşünülse bile bazı hatalardan dolayı çalışma yapılacak olan hat, gerilim altında kalabilir. Bu durumda hatta yapılmış olan personel koruma topraklaması kritik önem gösteren bir tedbir haline gelmektedir. Personel koruma topraklamasının, hattın istem dışı gerilim altında kalması durumunda hat üzerinde çalışacak personelin ölümcül seviyede zarar görmesini engellemesi gerekmektedir. 
Yalıtımsız yüksek gerilim iletkenleri üzerinde çalışmaya başlamadan önce hattı enerjilendirme ihtimali bulunan tüm kaynak kollarında personel koruma topraklaması yapılmaktadır. Fakat mevcut topraklama yöntemlerinin yeterliliğinden emin olunamamaktadır. Bu sebeple yüzlerce çalışma senaryosu hazırlanmış olup bu senaryolara bağlı olarak yüksek gerilim hatlarında çalışanı koruma amacıyla personel koruma topraklamalarının şeklinin, sayısının ve yönlerinin doğru bir şekilde uygulanması için birtakım hesaplamalar yapılmış, hesaplamaların nihayetinde senaryolara bağlı olarak en güvenli uygulamanın nasıl olması gerektiği ortaya çıkarılmıştır.

Abstract:
Occupational accidents resulting in electric shock in high voltage overhead lines are among the fatal occupational accidents that occur in the electricity distribution sector. In accordance with the legislation and international standards, the personnel who will work on uninsulated high voltage conductors must ensure that there is no voltage in the working area and that safety is ensured in order not to be damaged due to electric current during the work. Five basic requirements for this; Disconnecting the work area from all electrical sources, tagging and locking the sources that the line can be fed, checking that there is no voltage in the work area, taking precautions against energized lines close to the work area and finally making personnel protection grounding on the line to be worked.
Even if these five basic requirements are considered to be fulfilled, the line to be worked on may remain under voltage due to some faults. In this case, the personnel protection grounding on the line becomes a critical measure. Personnel protection grounding must prevent fatal damage to the personnel who will work on the line in case the line is under voltage unintentionally.
Before starting to work on uninsulated high voltage conductors, personnel protection grounding is performed on all welding branches that may energize the line. However, the adequacy of existing grounding methods cannot be assured. For this reason, hundreds of working scenarios have been prepared, and depending on these scenarios, some calculations have been made for the correct application of the shape, number and directions of personnel protection grounding in order to protect the employee in high voltage lines, and finally, the safest application depending on the scenarios has been revealed.