Türkiye'deki e-devlet uygulamalarında açık kaynaklı yazılım çözümleri
Open source software solutions in e-government implementations in Turkey
Yazar: SONER BİLGİN
Danışman: PROF. DR. DOĞAN NADİ LEBLEBİCİ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Açık kaynaklı yazılım = Open source software ; E-Türkiye = E-Türkiye ; Elektronik devlet = Electronic government

Özet:
Elektronik devlet (e-devlet) kamusal hizmetlerin kalitesini ve kamu yönetiminin etkinliğini arttırmak için bilgi ve iletişim teknolojilerinin (BİT) kullanılması olarak tanımlanabilir. Maliyetlerin azaltılması, verimliliğin arttırılması, vatandaşların yönetim sürecine daha aktif katılımının ve daha kolay erişilebilir bir kamu yönetiminin sağlanması gibi amaçlarla kamusal hizmetlerin elektronik araçlarla sunumu günden güne yaygınlaşmaktadır. Ancak az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde mevcut birtakım altyapı eksiklikleri nedeniyle e-devletten beklenen yararların elde edilebilmesi mümkün olamamaktadır. Gelişmekte olan bir ülke olarak Türkiye'de de; iletişim ve özellikle İnternet hizmetlerinin yetersizliği ve pahalılığı, sayısal uçurum, kamunun yetersiz finansal kaynakları, nitelikli insan gücü eksikliği, ulusal BİT sektörünün zayıflığı, kamu kurumları arasındaki eşgüdüm eksikliğinden kaynaklanan birlikte işlerlik sorunları, artan bilgi güvenliği tehditleri ve bu konudaki bilinçsizlik e-dönüşüm sürecinin önündeki temel engeller olarak sıralanabilir. Diğer yandan e-devlete paralel olarak İnternet'in gelişimiyle birlikte ortaya çıkan yeni ve devrimsel bir yazılım geliştirme sürecinin ürünü olan açık kaynaklı yazılımlar, dünya genelinde kamu yönetimlerince bu eksikliklerin çoğuna bir çözüm olarak gittikçe artan oranda kullanılmaktadırlar.Bu çalışmada açık kaynaklı yazılımların Türkiye'deki e-devlet uygulamaları açısından sunduğu fırsatların değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu çerçevede öncelikle e-devlet uygulamalarının başarıya ulaşabilmesi için gereken altyapı özellikleri ve Türkiye'nin bu önkoşullar açısından durumu tespit edilmeye çalışılmıştır. Daha sonra açık kaynaklı yazılım kavramı ile bu yazılımların dünya genelindeki ve Türkiye'deki kullanım alanları ve amaçları incelenmiştir. Son bölümde ise çeşitli araştırma sonuçlarının ışığında açık kaynaklı yazılımların e-devlet uygulamalarının başarısı için sunduğu fırsatlar ortaya konulmuş ve kurumsal bir örnek olarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'ndaki açık kaynaklı yazılım uygulamalarının değerlendirilmesine yönelik bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Açık kaynaklı yazılımların Türkiye'deki e-devlet uygulamaları için maliyet, bilgi güvenliği, sayısal uçurumun kapatılması, yerel becerilerin ve ulusal bir yazılım endüstrisinin gelişimi, birlikte işlerlik ve güvenilirlik gibi konularda önemli üstünlüklere sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu yazılımları Türkiye'deki e-dönüşüm sürecinin temel unsurlarından biri yapacak idari ve hukuki düzenlemelerin gerçekleştirilmesinin, ulusal bir bilişim politikasının oluşturulabilmesi yolunda önemli bir adım olacağı düşünülmektedir.Anahtar Sözcükler:Açık Kaynaklı Yazılım, Bilgi Güvenliği, Birlikte İşlerlik, e-Devlet, Sayısal Uçurum, Toplam Sahiplik Maliyeti, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Türkiye'de e-Devlet.

Abstract:
e-Government can be defined as the use of information and communication technologies (ICTs) to increase the quality of public services and the efficiency of public management. Delivery of public services via electronic means is becoming more common every day for a number of purposes, such as reducing costs, increasing productivity, and providing both a more active participation of citizens to the process of management and a more accessible public management. However, in the underdeveloped and developing countries due to some existing infrastructure deficiencies, it can be impossible to achieve these expected benefits from e-government. Similar to other developing countries, the insufficient and expensive communication services, especially the Internet, the digital divide, insufficient financial resources of public sector, lack of skilled manpower, weakness of national ICT sector, interoperability problems among public institutions caused by lack of coordination, growing information security threats and unconsciousness on this issue can be listed as the main obstacles of the e-transformation process in Turkey. On the contrary, open source softwares, which are products of a new and revolutionary software development process emerged with the development of the Internet in parallel with the e-government, are used increasingly as a solution to most of these obstacles by public administrations throughout the world.The goal of this study is to evaluate the opportunities offered by open source softwares for e-government implementations in Turkey. In this context, firstly, infrastructural features that are necessary for successful e-government implementations and Turkey?s status in terms of these preconditions have been tried to be determined. Secondly, the concept of open source softwares and their fields and purposes of use in Turkey and throughout the world have been examined. In the final section, in light of various research results, the opportunities offered by open source softwares for the success of e-government implementations are presented. As an example, a research has been conducted to evaluate open source software implementations in the Central Bank of the Republic of Turkey. It has been concluded that open source softwares have significant advantages for e-government implementations in Turkey in terms of cost, information security, closing the digital divide, developing local skills and a national software industry, interoperability, and reliability. It is considered that to realize administrative and legal arrangements that will make these softwares one of the basic elements of the e-transformation process would be an important step towards creating a national informatics policy in Turkey.Key Words:Central Bank of the Republic of Turkey, Digital Divide, e-Government, e-Government in Turkey, Information Security, Interoperability, Open Source Software, Total Cost of Ownership.