Çevre yerleşim yeri hanelerinin yaşam kalitesi ve kentsel yaşama katılımı (Etimesgut örneği)
Quality of life and civic participation of the residents in Etimesgut
Yazar: İREM YENİOKATAN
Danışman: DOÇ.DR. İBRAHİM CILGA
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmetler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services

Özet:
Araştırmanın genel amacı kentsel sosyal hizmetlere ve sosyal politikalara bilgi üretimine katkıda bulunmaktır. Bu doğrultuda, ailelerin yaşam kalitesini etkileyen kentleşme süreci ve sorunlarının ortaya koyulması, kent merkezi çevresinde yaşayan hanelerin yaşam kalitelerinin ortaya çıkarılması, nesnel ve öznel yaşam koşullarıyla ve kent yaşamına katılımları ile ilgili göstergelerin bir bütün halinde sistemleştirilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda, çevreyerleşim yerinde yaşayan hanelerin temel demografik yapısı yerleşme kalitesi, yaşadığı çevrenin kalitesi, yararlandıkları hizmetler, ekonomik yaşama katılımları, mahalle yaşantısı ve bir arada yaşayabilme durumları, siyaset ve yönetime katılımları, sosyal ve kültürel yaşama katılımları ile geleceğe dair öngörülerine yönelik mevcut durum analizi yapılmıştır. Bu araştırma, Ankara ili Etimesgut ilçesi'ndeki üç ayrı mahalle olan Güzelkent, Altay ve Şeker Mahallerinde yaşayan hanelerle yapılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak soru formu kullanılmıştır. Elde edilen verilerin SPSS aracılığıyla sıklıklar ve çapraz tabloları oluşturulmuş, gerekli yorumlamalar yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, hanelerin genellikle memur ve işçi ailelerden oluştuğu ve farklı gelir düzeyine sahip oldukları anlaşılmıştır. Hanelerin öznel yaşam kalitelerine yönelik algılamalarının gelir düzeyine göre farklılaştığı anlaşılmıştır. Çevre kalitesi ve insan kaynağı ile ilgili hanelerin farklı değerlendirmeleri bulunmaktadır. Yaşanılan çevrenin doğa güzelliği, temiz hava gibi niteliklere sahip olması nedeniyle hanelerin yaşam kalitesinin olumlu etkilendiği, diğer taraftan ulaşım, sağlık, belediye hizmetlerinden yararlanamadıkları için yaşam kalitelerinin olumsuz etkilendiği anlaşılmaktadır. Haneler boş zamanlarını değerlendirecek, iş dışında yaşamına anlam katacak etkinliklerde bulunamadıklarını düşünmektedirler. Hanelerin sosyal ve kültürel hizmetlere ulaşımda zorlandıkları için kentsel yaşama katılamadıkları anlaşılmaktadır. Hanelerin algılamaları; yerleşimde ekonomik fırsatların sınırlı olduğu, gelirin tatmin edici olmadığı, altyapı ve hizmetlerin özelikle risk gruplarına göre yapılmadığı yönündedir. Gönüllük ve katılımın gelişmediği, siyasal sürece katılım düzeyinin düşük olduğu anlaşılmıştır. Toplumsal bütünleşme düzeyinin geçmişe göre değiştiği, komşuluk ilişkilerinin güçlü olduğu, ancak üst sosyoekonomik düzeye sahip hanelerde yabancılaşma yaşandığı ortaya çıkmıştır. Son olarak da kentte yaşayan hanehalkının yaşam kalitesi göstergelerinden yola çıkarak yeni yaklaşımlar kapsamında, yaşam kalitesi ve kentsel yaşama katılımı geliştirici politikalar ve kentsel sosyal hizmet programlarına yönelik öneriler geliştirilmiştir.Anahtar Sözcükler Yaşam Kalitesi, kentsel yaşama katılım, sosyal hizmetler, kentsel yaşam kalitesi

Abstract:
The aim of this research is first of all contributing to production of information about social services and social policies. With this respect, displaying the urbanization process and following problems which affect families' quality of life, revealing living conditions of families residing in peripheries of the cities and systematizing indicators about residents' objective and subjective living standards and their contributions to community life as a whole were aimed. With this context, in this inquiry, the profile of population, quality of environment, housing quality and services that residents benefit from, their participation to economical life, neighborhood living and their ability to live altogether, level of participating in political and governing issues as well as social and cultural life, their expectations and foresights about future were analyzed. This research was done within household that inhabit in city of Ankara, Etimesgut district. During the research, interview form was used as data collecting tool. With the SPSS of the data obtained from interview forms, frequency and percentage tables were constituted; necessary interpretations and conclusions were made. According to the research results, it was determined that the inhabitants were generally workers and employees, and that they had different incomes. It was discovered also that their perceptions about their living standards were differed according to their incomes. There exist different perspectives about environmental quality and human resource. It was understood that some qualifications of the living area such as the natural beauty of the environment and clean air affected quality of life well; however, inadequacy of services such as transportation, health assistance and municipality services affected those conditions badly. In general, the inhabitants had no opportunity to find activities to make profitable use of their leisure times and to make their lives more meaningful. Since they would not benefit from social and cultural services, it was realized that they could not participate in city life. The perception of the inhabitants is that economic opportunities were limited, incomes were not satisfactory and services were not decided and designed according to the risk groups. It was realized that the participation and volunteering did not improve, level of participation tothe political process were low. It was also appeared that social integrity were changed relative to the past times, that neighborhood relations were still powerful but on the other hand in higher socio-economic level, alienation was being experienced. Finally, with the help of the indicators of household quality of life; some policies about improving living standards of people and their participation to community life together with some suggestions about community social service programs were developed with a perspective towards new approaches.Key Words Quality of life, social services, civic participation, quality of urban life