Byrd'ın hemşirelere yönelik etik duyarlılık Testi'nin geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesi
The validity and reliability of the Byrd?s Nursing? ethical sensitivity test
Yazar: FATMA ORGUN
Danışman: PROF. DR. LEYLA KHORSHİD
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Etik-hemşirelik = Ethics-nursing

Özet:
Bu araştırma, Byrd'ın Hemşirelere Yönelik Etik Duyarlılık Testi (BHYEDT)?nin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliğini ölçmek üzere planlanmıştır.Araştırmanın evrenini, İzmir metropolünde yer alan bir üniversite, iki devlet, bir belediye ve bir özel hastane olmak üzere beş hastanede çalışan hemşireler oluşturmuştur (n=1873). Belirtilen hastanelerde görev alan hemşireler arasından tabakalı örnekleme yöntemi ile seçilen ve araştırmaya katılmayı kabul eden 310 hemşire araştırma kapsamına alınmıştır.Byrd'in Hemşirelere Yönelik Etik Duyarlılık Testi, 2006 yılında, Amerika'da, Byrd tarafından hemşirelerin etik duyarlılığını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Hemşirelere Yönelik Etik Duyarlılık Testi, 10 maddelik likert tipi (1-3) bir ölçektir. Ölçek, hemşirelik uygulamalarındaki var olan etik ikilemleri kapsayan 10 senaryodan oluşmaktadır. Hemşirelikteki etik ikileme ait senaryoların her biri katılımcıların seçebileceği 3 tane çoktan seçmeli cevabı içermektedir. Her cevap etik duyarlılığın derecesini düşük, orta ve yüksek olarak puanlamaktadır. En düşük toplam puan 10 ve en yüksek toplam puan 30 puandır.Bryd'ın Hemşirelere Yönelik Etik Duyarlılık Testi (BHYEDT)'nin güvenirliğinin değerlendirilmesi amacıyla ölçeğin iç tutarlık güvenirlik analizi yapılmıştır. Ölçeğin toplam puan ortalamasının 22,0323±4,5033 olduğu, madde toplam puan korelasyonunun .772 olduğu ve test - tekrar test korelasyonunun r=0.955 olduğu ve güvenirliğinin çok yüksek olduğu saptanmıştır. Araştırmada dış ölçüt geçerliliği için kullanılan ?Ahlaki Duyarlılık Anketi (ADA)? puanları ile Byrd'ın Hemşirelere Yönelik Etik Duyarlılık Testi (BHYEDT)? puanları arasında ters yönde anlamlı bir ilişkinin olduğu saptanmıştır (p=0.000).Byrd'ın Hemşirelere Yönelik Etik Duyarlılık Test'inin Örtük Özellikler Kuramında yer alan test bilgi fonksiyonunda, ölçeğin test bigi düzeyinin yüksek olduğu ve bu doğrultuda da yetenek düzeyinin yüksek olduğu, hemşirelerin elde ettikleri etik duyarlılık yetenek frekanslarının (teta- ) histogramda normal dağılıma yakın bir dağılım gösterdiği görülmüştür. Ölçeğin marjinal güvenirlik katsayısı 0.7926 olarak bulunmuştur.Sonuç olarak, Byrd'in Hemşirelere Yönelik Etik Duyarlılık Testi (BHYEDT)?nin Türkiye'de hemşirelerin etik duyarlılıklarını incelemede geçerli ve güvenilir olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Türk toplumu için güvenirlik ve geçerliği sınanan ?Byrd'in Hemşirelere Yönelik Etik Duyarlılık Testi (BHYEDT)'nin hemşirelerin etik duyarlılığının araştırılmasında kullanılması önerilmektedir.Anahtar Kelimeler: Etik Duyarlılık, Geçerlik, Güvenirlik,

Abstract:
This research has been planned to test the validity and reliability of the Byrd?s Nursing? Ethical Sensitivity Test (Byrd?s NEST) in Turkish form.Nurses working in five hospitals (one university, two state, one community and one private) located in Izmir metropolis constituted the extent of the research (n=1873). Among the nurses functioning in the hospitals mentioned above, a total of 310 nurses who were selected through stratified sampling method and who accepted to participate, were included in the scope of research.Byrd?s Nursing? Ethical Sensitivity Test is a tool developed by Byrd in USA in 2006 to measure the ethical sensitivity of the nurses. It is a likert type (1-3) of scale with 10 items. Scale comprises of 10 scenarios including ethical dilemmas present in nursing applications. Each of the scenarios includes 3 mutli-choice answers which could be selected by the participants. Each answer scores the degree of ethical sensitivity as low, medium and high. The lowest total score is 10 points and the highest is 30.To evaluate the reliability of Byrd?s Nursing? Ethical Sensitivity Test, scale?s internal consistency and reliability analysis was performed. It was determined that the mean total scores of the scale was 22.0323 ± 4.5033, its item total score correlation was .772, its test-retest correlation was r=0.955 and its reliability was also considerably high. A significant relationship in opposite direction was found between the scores of ?Moral Sensitivity Questionare (MSQ)? which was used for the reliability of external criteria in the research and the scores of Byrd?s Nursing? Ethical Sensitivity Test (Byrd?s NEST) (p=0.000).In the test information function of the Byrd?s Nursing? Ethical Sensitivity Test included in the ?Latent Trait Theory?, it was observed that scale had a higher test-information level and thus had a higher talent level and ethical sensitivity talent frequencies obtained by nurses (teta- ? ) showed a distribution close to normal on the histogram. Scale?s marginal reliability coefficient was found as 0.7926.Consequently, it was concluded that Byrd?s Nursing? Ethical Sensitivity Test (Byrd?s NEST) can be reliably and validly used to examine ethical sensitivity of nurses in Turkey. Byrd?s Nursing? Ethical Sensitivity Test (Byrd?s NEST) which its reliability and validity was tested in Turkish population, can be recommended for use during investigating the ethical sensitivity of nurses.Key Words: Ethics Sensitivity, Validity, Reliability.