Değişken katkılı bireysel emeklilik planları ve optimal yatırım stratejisi
Individual pension plans with targeted contributions and optimal investment strategy
Yazar: MURAT KIRKAĞAÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YASEMİN GENÇTÜRK
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Aktüerya Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Aktüerya Bilimleri = Actuarial Sciences
Dizin: Benzetim = Simulation ; Dinamik programlama = Dynamic programming

Özet:
Bireysel emeklilik sistemi bireylerin çalışma dönemlerinde birikim oluşturmaları ve emeklilik dönemlerinde gelir elde etmeleri üzerine kurulmuş katkısı belirli bir emeklilik planıdır. Bireysel emeklilik planlarında katılımcı belirli bir hedef fon büyüklüğü belirlemekte ve hedeflenen fon büyüklüğüne ulaşmak için katkılar yapmaktadır. Bu tezde katılımcının hedef fon büyüklüğüne ulaşması amacına yönelik iki farklı yöntem incelenmiştir. Bu yöntemlerden biri gerçekleşen getirinin beklenen getiriden farklı olması nedeniyle ortaya çıkacak fon açığının dikkate alınarak katkının belirlenmesi, diğeri ise sabit katkılardan oluşan fonun yatırım araçlarına optimal tahsisidir.
Bu tezde bireysel emeklilik planlarında genellikle kullanılmakta olan sabit katkılı bireysel emeklilik planları, bu geleneksel plana alternatif olarak değişken katkılı bireysel emeklilik planları ile bireysel emeklilik  planlarında optimal yatırım stratejisinin belirlenmesi birlikte incelenmiştir. 
Bu çalışmada, 10.000 tekrarlı iki benzetim çalışması ile iki farklı uygulama yapılmış; birinci uygulamada sabit ve değişken katkılı bireysel emeklilik planlarında dönem sonu açık miktarları karşılaştırılarak, hangi planda hedeflenen fon büyüklüğüne daha çok yaklaşıldığı, hangi planın daha riskli olduğu, ikinci uygulamada ise yıllar içerisinde fonun ne kadarının yüksek riskli ne kadarının düşük riskli yatırım aracında değerlendirilmesi gerektiği, yani optimal yatırım stratejisi belirlenmiştir. Optimal yatırım stratejisi belirlenirken optimizasyon yöntemi olarak yatırım getirisinin zamanla değişmesinden kaynaklanan dinamik yapısı nedeniyle Dinamik Programlama kullanılmıştır. 
Birinci uygulamanın sonuçları incelendiğinde; değişken katkılı bireysel emeklilik planlarında dönem sonu açık miktarının sabit katkılı bireysel emeklilik planlarına göre daha düşük olduğu, hedeflenen fon büyüklüğüne daha çok yaklaşıldığı ve değişken katkılı planların daha az riskli olduğu sonucuna varılmıştır.
Optimal yatırım strajesinin belirlendiği ikinci uygulamanın sonuçları incelendiğinde;  birikim döneminin başlarında fonun büyük bir kısmının hisse senedi gibi yüksek riskli ve getirili yatırım araçlarında değerlendirilmesi, vade ilerledikçe fonun yüksek riskli yatırım araçlarında değerlendirilen oranının azaltılarak devlet tahvili gibi düşük riskli ve getirili yatırım araçlarında değerlendirilen oranının artırılması ve emeklilik dönemine yaklaşıldığında ise fonun büyük bir kısmının düşük riskli ve getirili yatırım araçlarında değerlendirilmesinin, optimal yatırım stratejisi olacağı; sabit katkıların yatırım araçlarına optimal tahsisi sonucunda da hedeflenen fon büyüklüğüne ulaşılabileceği görülmüştür.

Abstract:
Individual pension system is a defined contribution pension plan which is based on individuals' creating savings throughout their work period and generating income during their retirement period. In individual pension plans, the saver determines a particular fund target and contributes in order to reach this fund target. In this thesis, it was aimed that the saver reached this fund target and two methods were examined for this purpose. One of these methods is determining the contribution by taking fund deficit arising due to the fact that actual return is different from the expected return into account while the other one is the optimal asset allocation of the fund incurred by the fixed contributions. 
This thesis deals with individual pension plans with fixed contribution, which is commonly used in individual pension plans, individual pension plans with targeted contribution as an alternative to the conventional plan and  determining optimal investment strategy in individual pension plans.
In this thesis, two simulation studies with 10.000 iterations and two different application studies were conducted. In the first application study, in which plan the fund target was approached more, and which plan was more risky were determined by comparing final deficits in the individual pension plans with fixed and targeted contributions. In the second application study, on the other hand, the optimal investment strategy- what proportion of the fund should be invested in the high-risk asset and what proportion of the fund should be invested in the low-risk asset in years- were specified. While optimal investment strategy was being determined, Dynamic Programming was utilized as an optimization method due to investment return's dynamic structure as a result of the changes in time. 
When the results of the first application study were examined, it was found out that final fund deficit is lower in the pension plans with targeted contribution than that of the pension plans with fixed contribution, fund target was approached more in the pension plans with targeted contributions, and pension plans with targeted contributions were less risky.
When the results of second application study, where optimal investment strategy was determined, were analyzed, it was seen that optimal investment strategy is at the beginning of the saving period to invest the fund mainly in high-risk and high-return assets such as equities; after some years, to decrease the proportion of the fund which was invested in high-risk assets gradually, thus, to increase the  proportion of the fund which was invested in the low-risk and low-return assets like treasury bonds; and finally close to the retirement period,  to invest the fund mainly in low-risk and low-return assets. It was observed that target fund could be reached as a result of optimal asset allocation of fixed contributions.