Bulgar turistlerin tatil için Antalya destinasyonunu tercih etmesinde etkili olan itici ve çekici faktörlerin önem-performans analizi ile değerlendirilmesi
Evaluation of the push and pull factors affecting in Bulgarian tourists' preference of Antalya destination for holiday with importance-performance analysis
Yazar: ZELIHA BEANI APTULA
Danışman: DOÇ. DR. ZEKİ AKINCI
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Antalya = Antalya ; Bulgaristan = Bulgaria ; Bulgarlar = Bulgarians ; Destinasyon = Destination ; Müşteri tercihleri = Customer preferences ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Turist profili = Tourist profile ; Turistler = Tourists ; Önemlilik = Materiality

Özet:
Yapılan bu araştırmada Bulgar turistlerin tatil için Antalya destinasyonunu tercih etmesinde etkili olan itici ve çekici faktörlerin önem- performans analizi ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya sosyal bilimler alanında yaygın olarak kullanılan tarama modelinden yararlanılmıştır. Araştırmaya 2020-2021 turizm sezonunda Antalya destinasyonunu tercih eden 446 Bulgar turist katılmıştır. Araştırmaya katılan turistlerin demografik özelliklerinin belirlenmesinde kişisel bilgi formundan yararlanılmıştır. Araştırmaya katılan turistlerin Antalya destinasyonunu tercih etmelerinde etkili olan itici ve çekici faktörler ile tüketici temelli destinasyon değeri algılarının belirlenmesinde Pektaş (2017) tarafından literatür taraması yapılarak geliştirilmiş olan ölçekten yararlanılmıştır. Araştırmanın veri toplama sürecinde Google Formlar kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analiz sürecinde SPSS 22.0 programında One Way ANOVA analizi ile Pearson Korelasyon Analizi kullanılmıştır.
          Araştırmanın sonunda Bulgar turistlerin Antalya destinasyonuna yönelmelerinde hem itme hem de çekme faktörlerinin etkili olduğu bulunmuştur. Araştırmaya katılan turistleri Antalya destinasyonun yönelten itici ve çekici faktörlerin demografik değişkenlere göre anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur. Bu kapsamda destinasyona yönelmede etkili olan itici ve çekici faktörlerin turistlerin yaş gruplarına, medeni durumlarına, eğitim düzeylerine, aylık gelir durumlarına, meslek gruplarına ve Antalya'yı ziyaret etme sayılarına göre anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur (p<0.05). 
          Araştırmaya katılan Bulgar turistlerin tüketici temelli destinasyon değeri algılarına ilişkin bulgular değerlendirildiğinde, tüketici temelli destinasyon değeri alt boyutlarına (destinasyon farkındalığı, destinasyon çağrışımı, destinasyonun ekonomik değeri, destinasyonun algılanan kalitesi, destinasyon bağlılığı) ilişkin algılarının yüksek düzeyde olduğu bulunmuştur. Bunun yanında Bulgar turistlerin destinasyona yönelmelerinde etkili olan itici ve çekici faktörler ile tüketici temelli destinasyon değeri algıları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir (p<0.05).
         Sonuç olarak, Bulgar turistlerin Antalya destinasyonunu tercih etmelerinde itici ve çekici faktörlerin yüksek düzeyde etkili olduğu, destinasyona yönelmede etkili olan itici ve çekici faktörlerin demografik değişkenlere göre anlamlı farklılık gösterdiği, destinasyona yönelmede etkili olan itici ve çekici faktörler ile tüketici temelli destinasyon değeri arasında anlamlı ilişkiler olduğu söylenebilir.

Abstract:
In this research conducted, it is aimed to evaluate the push and pull factors that are effective in the preference of Bulgarian tourists for holiday with importance - performance analysis. The survey model, which is widely used in the field of social sciences, was used in the research. 446 Bulgarian tourists who preferred Antalya destination in the 2020-2021 tourism season participated in the research. The personal information form was used to determine the demographic characteristics of the tourists who participate in the research. The scale which was developed by Pektaş (2017) by reviewing the literature was used to determine the push and pull factors and consumer-based destination value perceptions which affect the tourists who participate in the research in preference the Antalya destination. Google Forms were used in the data collection process of the research. One Way ANOVA analysis and Pearson Correlation Analysis were used in SPSS 22.0 program in the analysis process of the data obtained.
        At the end of the research, it was found that both push and pull factors were effective in tending of Bulgarian tourists to Antalya destination. It has been found that the push and pull factors that direct the tourists who participate in the research to Antalya destination show significant difference according to the demographic variables. Within this context, it was found that the push and pull factors that are effective in tending to the destination show significant difference according to the age groups, marital status, education level, monthly income state, occupational groups and the number of visits to Antalya (p<0.05).
       When the findings concerning to the consumer-based destination value perceptions of the Bulgarian tourists who participate in the research were evaluated, it was found that the perceptions regarding the consumer-based destination value sub-dimensions (destination awareness, destination association, economic value of the destination, perceived quality of the destination, destination commitment) were high level. In addition, it was determined that there are positive and significant relationships between the push and pull factors that are effective in tending of Bulgarian tourists to the destination and consumer-based destination value perceptions (p<0.05).
       As a result, it can be said that the push and pull factors are highly effective in the preference of Bulgarian tourists in Antalya destination, the push and pull factors that are effective in tending to the destination show significant difference according to demographic variables, there are significant relationships between the push and pull factors that are effective in tending to the destination and the consumer-based destination value.