Kıyı alanları yönetimi ve morfolojik değerlendirme: Terkos kıyı alanı örneği
Coastal zones management and morphologic evaluation: Terkos coastal zone object model
Yazar: TAYFUN CİHAN RAKICI
Danışman: PROF. DR. YALÇIN YÜKSEL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Kıyı alanları ve kaynakları ülkelerin en değerli doğal varlıkları arasındadır. Birleşmiş Milletler (BM,1992) kararlarına göre kıyısı olan devletler kıyı alanlarını ve kaynaklarını sürdürülebilir kalkınma anlayışına uygun bir şekilde kullanması konusunda yükümlüdürler. Kıyısı bulunan her ülke kendi menfaat ve geleceği için bu zenginliklerden sürdürülebilir bir şekilde yararlanmalıdır.Kıyı alanlarında balıkçılık, liman faaliyetleri, gemi taşımacılığı, turizm ve ekolojik sistem gibi korunması gereken hassas dengeler bulunmaktadır. Ülkemizde kıyı alanı yönetiminin öneminin hala farkına varılamaması, sürdürülebilir kalkınma planlarının yapılmaması, kanuni eksiklikler ve denetleme kurumlarının yetersiz kalması gibi nedenler yüzünden kıyı alanlarımız ciddi tehlike altındadır. Bu tez çalışmasında kıyı alanlarının yönetimi ve gerekli sistemleri açıkanmış ve etkin bir kıyı alanı yönetim planının oluşturulması gereken İstanbul'un önemli içme suyu kaynaklarından biri olan Terkos Gölü Havzası'ndaki kıyı çizgsi değişimindeki sorun ortaya konularak sayısal model ile desteklenmişitr.Birinci bölümde, kıyı alanlarının tanımı yapılarak kıyı alanlarındaki kurumsal ve fiziksel altyapılar açıklanmıştır.Uzaktan algılama sistemleriyle yeryüzündeki değişimler hızlı ve doğru şekilde belirlenerek problemler kolayca saptanabilir. İkinci bölümde, uzaktan algılama yöntemleri ve kıyı alanlarındaki kullanım amaçları belirtilmiştir.Ülkemizde erozyona uğrayan kıyılar içerisinde büyük öneme sahip olan ve bütünleşik kıyı alanı yönetim planıyla korunması gereken Terkos Gölü Havzası'nın jeomorfolojisinden üçüncü bölümde bahsedilmiştir.Dördüncü bölümde ise Terkos Gölü kıyı alanında uzaktan algılama yöntemi kullanılarak kıyı erozyon saptanmış ve Terkos kıyı morfolojisinin sayısal modeli oluşturulmuştur.Son bölümde ise kıyı alanlarının yönetiminin ülkemiz için önemine vurgu yapılarak Terkos Gölü'nün su kaynağı olarak sürdürülebilir bir şekilde kullanılmaya devam edilebilmesi ve bu kıyı alanında etkin bir kıyı yönetim planının oluşturulması gerekliliği ortaya konulmuştur.Anahtar kelimeler: Kıyı alanları yönetimi, uzaktan algılama, kıyı çizgisi değişimi, kıyı boyu katı madde taşınımı, erozyon, Terkos kıyı alanı

Abstract:
Coastal areas and sources are among the most valuable natural wealth of the countries. According to UN?s determination (1992) countries those have coasts are liable to use coastal zones and sources conformable to sustainable development apprehension. Every country that has coasts must get the advantage of this wealth sustainable for their own benefit and future.There are sensitive counterpoises at coast areas such as fishing, port facilities, tourism and ecological system that must be protected. In our country coastal areas are under serious danger due to inconsideration of importance of coastal zone management, not to actualize sustainable development plans, legal deficiencies and insufficient control establishments. In this thesis coastal zone management and necessary systems has been explained. The problem in coastline change of Terkos Lake Basin, which is one of the most important drinking water source in Istanbul needing to have an efficient coastal zone management plan, has been demonstrated and supported with a numerical model.On the first section; description of coastal zone has been done, institutional and physical infrastructures have been explained.On the second section; remote sensing methods and their usage purposes at coastal zones have been pointed out. Problems can be easily determined via remote sensing systems by defining the changes on the earth fast and correctly.On the third section; geomorphology of Terkos Lake Basin which has been pointed out which has great importance among the coasts that erosion has occurred in our country and that needs to be protected with an integrated coastal zone management.On the forth section; coast erosion has been determined at Terkos Lake coastal zone by applying remote sensing method and numerical model of Terkos coast morphology has been composed.Finally, importance of coastal zone management for our country has been underlined an necessity of an effective coastal zone management for Terkos Lake coast has been presented in order to keep continue to use as a sustainable water source.Keywords: Coastal zone management, remote sensing, shoreline change, longshore sediment transport, erosion, Terkos coastal zone