Türk bankacılık sektöründe finansal içerme, finansal etkinlik ve finansal istikrar ilişkisi: Mevduat bankaları üzerine bir inceleme
The relationship between financial inclusion, financial efficiency and financial stability in the Turkish banking sector: A study on deposit banks
Yazar: SEYFETTİN CANER KUZUCU
Danışman: PROF. DR. EMİNE ÖNER KAYA
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı / Bankacılık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance
Dizin: Finansal etkinlik = Financial efficiency ; Mevduat bankaları = Deposit banks ; İstikrar = Stability ; İçerme = Implication

Özet:
Bu çalışma, Türk bankacılık sektöründe finansal içerme, finansal etkinlik ve finansal istikrar arasındaki ilişkiyi ampirik olarak araştırmayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada 2010 ile 2022 yılları arasındaki dönemde Türkiye'de faaliyet gösteren 22 mevduat bankasının çeyrek dönemlik verileri kullanılmıştır. Çalışmada finansal içerme, finansal etkinlik ve finansal istikrar endeksleri, literatüre dayalı olarak belirlenen 9 değişken kullanılarak standartlaştırılmış değişkenlere dayalı temel bileşenler analizi ile oluşturulmuştur. Elde edilen veri seti, panel verilerin heterojenlik ve yatay kesit bağımlılığı gibi önemli unsurlarını dikkate alan yatay kesitle genişletilmiş dağıtılmış gecikme (CS-DL) ve ortak bağlantılı etkiler ortalama grup (CCEMG) teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Çeşitli ülkelerin bankacılık sektörlerinde finansal içerme, etkinlik ve istikrar arasındaki ilişkileri inceleyen çalışmalar bulunmasına rağmen, bu çalışmanın Türk bankacılık sektöründe söz konusu değişkenler arasındaki ilişkileri ileri ekonometrik teknikler kullanarak araştırması nedeniyle, ilgili literatüre katkı sağlaması beklenmektedir. 22 mevduat bankasından oluşan örneklem ile yapılan analizlerden elde edilen ampirik bulgular, uzun dönemde (i) finansal etkinliğin finansal istikrar üzerinde; (ii) finansal istikrarın finansal etkinlik üzerinde ve (iii) finansal istikrarın finansal içerme üzerinde istatistiki olarak anlamlı pozitif etkiye sahip olduğuna dair kanıtlar sunmaktadır. Elde edilen bulgular, bankaların finansal istikrarı ve etkinliği arasında pozitif bir ilişki olduğunu, ayrıca finansal istikrarın ve etkinliğin artmasının finansal içermenin artmasına da katkı sağladığını göstermektedir. Bununla birlikte, finansal içermenin artırılması sürecinde, finansal istikrar ve etkinliğin göz ardı edilmemesi gerektiğine de dikkat çekmektedir.

Abstract:
This study aims to empirically investigate the relationship between financial inclusion, financial efficiency and financial stability in the Turkish banking sector. For this purpose, the study uses quarterly data from 22 deposit banks operating in Turkey during the period from 2010 to 2022. In the study, financial inclusion, financial efficiency and financial stability indices were created by principal component analysis based on normalized variables using 9 variables determined based on the literature. The obtained data set was analyzed using cross-section extended distributed lag (CS-DL) and common associated effects mean group (CCEMG) techniques, which take into account important elements of panel data such as heterogeneity and cross-section dependence. Although there are studies examining the relationships between financial inclusion, efficiency and stability in the banking sectors of various countries, this study is expected to contribute to the relevant literature as it investigates the relationships between these variables in the Turkish banking sector using advanced econometric techniques. The empirical findings obtained from the analysis conducted with a sample of 22 deposit banks provide evidence that in the long run (i) financial efficiency has a statistically significant positive effect on financial stability; (ii) financial stability has a statistically significant positive effect on financial efficiency and (iii) financial stability has a statistically significant positive effect on financial inclusion. The findings show that there is a positive relationship between the financial stability and efficiency of banks, and that increasing financial stability and efficiency also contributes to increasing financial inclusion. However, it also points out that financial stability and efficiency should not be ignored in the process of increasing financial inclusion.