Uzamış sarılık tanısı alan term yenidoğan bebeklerin 2. ve 3. haftalarda değerlendirilmesi
Assessment of term newborns with prolonged jaundice on weeks 2 and 3
Yazar: SİNEM ÖZÇELİK ESER
Danışman: DOÇ. DİLEK SARICI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebek-yenidoğmuş hastalıkları = Infant-newborn diseases ; Bebekler = Infant ; Bilirubin = Bilirubin ; Sarılık = Jaundice ; Sarılık-neonatal = Jaundice-neonatal

Özet:
Giriş ve Amaç: Sarılık, yenidoğan döneminde en sık görülen sorunlardan biri olup yaşamın
ilk günlerinde bebeklerin %60-70'inde görülmektedir. Bilirubin metabolizmasında ortaya
çıkan bazı değişiklikler ve bilirubin yapımında artma gibi fizyolojik süreçler sonucunda
yenidoğan bebeklerin büyük bir çoğunluğunda sarılık meydana gelmektedir. Term
yenidoğanlarda, ikinci haftanın sonunda devam eden hiperbilirubinemi "uzamış sarılık" olarak
isimlendirilir. Tüm yenidoğanların %2-15'ini ve anne sütü ile beslenen bebeklerin % 40'ını
etkiler. Uzamış sarılıkların büyük çoğunluğu anne sütü sarılığıdır. Uzamış sarılığın etiyolojik
izahına yönelik araştırmalar, birçok laboratuvar testlerini içermektedir. Bununda ötesinde,
uzamış sarılığın araştırılması sırasında kullanılan testlerinin öncelikleri ve önemleri konusunda
bir fikir birliğine ulaşılamamıştır.
Biz çalışmamızda, uzamış sarılık tanısı alan term yenidoğan bebekleri inceledik ve
klinik olarak iyi görünen bebeklerin tetkiklerinin bir hafta ertelenmesinin, bebeklerin
çoğunda gereksiz tetkik edilmeyi önleyici bir yaklaşım olduğunu göstermeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntemler: Çalışma Sağlık Bilimleri Üniversitesi Keçiören Eğitim ve Araştırma
Hastanesi Yenidoğan Polikliniği'ne, 2016 yılı içinde, 14. günden sonra başvurarak uzamış
sarılık tanısı alan term yenidoğan bebeklerle yapıldı. 336 uzamış sarılık tanısı alan bebek
tarandı. Konjenital anomalisi olanlar, sepsis ve ağır enfeksiyon bulgusu olanlar, intrauterin
enfeksiyon öyküsü olanlar, akolik gaita yapma öyküsü olanlar ve bilgilerine ulaşılamayan
hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Çalışmaya dahil edilen 180 hastanın başvuru anında ve
haftalık takiplerindeki, klinik değerlendirmeleri, bilirubin düzeyleri ve ileri tetkik sonuçları
değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya alınan bebeklerin %51,7'si erkek, %48,3'ü ise kızdır. Ensık karşılaşılan
kan grubu A Rh (+)'tır. 24 bebekte (%14,2) sadece AB0 uyuşmazlığı, 6 bebekte (%3,5) ise
sadece Rh uyuşmazlığı, 3 bebekte (%1,2) hem ABO hem Rh uyuşmazlığı ile karşılaşılmıştır.
Hem 2. hafta hem de 3. hafta total bilirubin değeri ölçülmüş 130 bebek bulunmaktadır. Bu
bebeklerin 3. haftada yalnızca 36'sında (%27,7) total bilirubin değeri 10 mg/dl ve üzerinde iken
geriye kalan 94'ünde (%72,3) total bilirubin değeri 10'un altına düşmüştür. 2. hafta tetkikleri
yapılan 38 bebeğin 7'sinde İYE, 6'sın da konjenital hipotiroidi gözlenmiştir. İYE tanısı alan
bebeklerden 2'sinde İYE'nin diğer klinik bulguları da mevcuttu, 5 bebeğin ise total bilirubin 
VIII
ortalamasının 17,9 olduğu görülmüştür. İYE ile kusma şikâyeti, emme durumu ve beslenme
şekli arasında istatistiksel açından anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). 2. hafta tetkikleri
yapılan 38 bebeğin 6'sı konjenital hipotiroidi tanısı almıştır. İki bebeğin topuk taraması ile
konjenital hipotiroidi açısından şüpheli çıktığı ve tetkik edildiği, diğer 4 bebeğin 2. hafta total
bilirubin ölçümleri ortalamasının 17,5 olduğu görülmüştür. Büyük çoğunluğu anne sütü sarılığı
olup 3. hafta total bilirubin değeri 10 mg/dl'nin altına düşen bebekleri ayırmak amacıyla, 2.
hafta total bilirubin ölçümleri için yeni bir kesim değeri belirlenmiştir. En uygun sınıflandırma
kesim noktasının maksimum Youden İndekse sahip olan 12,65 olduğu bulunmuştur.
Tartışma ve Sonuç: Yenidoğan döneminde uzamış sarılığa neden olabilecek birçok hastalık
tanımlanmış olmasına karşılık, anne sütü ile beslenen bebeklerin büyük bir kısmında herhangi
bir patolojik durum söz konusu olmadan da uzamış sarılık görülebildiği iyi tanımlanmış bir
durumdur. Bizim çalışmamızda da bebeklerin %87'inde etiyolojik bir neden saptanamamıştır
ve takiplerde sarılıkların düzeldiği görülmüştür. Yenidoğanlarda uzamış sarılık, idrar yolu
enfeksiyonu, konjenital hipotiroidi ve biliyer atrezi gibi altta yatan ciddi bir nedene bağlı
olabilir, fakat bu yaklaşım bebeklerin tanı ve tedavilerini geciktirmemektedir. Klinik olarak iyi
değerlendirilen bebeklerin 2. haftada önerilen uzamış sarılık tetkiklerini bir hafta ertelemek
bebeklerin çoğunda gereksiz tetkik edilmeyi engelleyecek bir yaklaşımdır.
Anahtar kelimeler: Uzamış sarılık, total bilirubin, yenidoğan

Abstract:
Introduction and Aim: Jaundice is one of most common problems during neonatal period,
which is seen in 60-70% of infants during first days of life. Jaundice develops in majority of
newborns as a result of alteration in bilirubin metabolism and physiological processes such as
increased bilirubin production. Prolonged jaundice is defined as hyperbilirubinemia persisting
at the end of two weeks of life in term newborns. It affects 2-15% of all newborns and 40% of
breast-fed infants. Breast milk jaundice comprises majority of cases with prolonged jaundice.
The evaluation about etiology of jaundice involves many laboratory tests. However, there is no
consensus about priority and value of tests used in the evaluation of prolonged jaundice.
In our study, we evaluated term newborns diagnosed as prolonged jaundice, aiming to
show that delaying tests for a week in infants with well clinical appearance is an approach
preventing unnecessary tests in most infants.
Materials and methods: This study was conducted on term newborns that presented to
newborn outpatient clinic of Keçiören Teaching Hospital of Health Sciences University beyond
14 days of life and diagnosed as prolonged jaundice. We screened 336 infants with prolonged
jaundice in 2016. The newborns with congenital anomaly, those with sepsis and severe
infection, those with history of intrauterine infection, those with history of acholic stool and
patients with incomplete data were excluded. Overall, 180 patients were included and clinical
assessment, bilirubin levels and additional tests at presentation and subsequent follow-up visits
were assessed.
Findings: Of infants included, 51.7% were boys while 48.3% were girls. The most common
blood type was A (+). It was found that there ABO incompatibility alone in 25 infants (14.2%)
whereas Rh incompatibility alone in 6 infants (3.5%) and ABO plus Rh incompatibility in 3
infants (1.2%). There were 130 infants who had total bilirubin measurements on weeks 2 and 3.
Of these, total bilirubin level was ≥10 mg/dL in 36 infants (27.7%) whereas total bilirubin level
was decreased below 10 mg/dL in remaining 94 infants (72.3%) on week 3. Of 38 infants
underwent laboratory evaluation on week 2, there was UTI in 7 infants and congenital
hypothyroidism in 6 infants. Of infants with UTİ, clinical findings of UTI were also present. It
was found that mean total bilirubin level was 17.9 mg/dl in 5 infants. A significant correlation
was found between UTI and vomiting, breastfeeding status and feeding type (p>0.05). 
X
Congenital hypothyroidism was diagnosed in 6 of 38 infants underwent laboratory evaluation
on week 2. It was seen that congenital hypothyroidism was suspected by neonatal screening in
2 infants while mean total bilirubin level was 17.5 mg/dl in remaining 4 infants on week 2. It
was found that majority of infants had breast milk jaundice and a new cut-off value was defined
for total bilirubin value to distinguish infants in whom total bilirubin level was decreased below
10 mg/dl on week 3. It was found that the most appropriate cut-off value was 12.65 which had
maximal Youden index.
Discussion and Conclusion: Although many diseases have been identified, which may cause
prolonged jaundice at neonatal period, it is well-known that prolonged jaundice can be seen
without a pathological condition in majority of breast-fed infants. In our study, no etiological
cause was detected in 80% of infants in our and it was seen that jaundice was recovered during
follow-up. Prolonged jaundice can be associated to serious cause such as urinary tract infection,
congenital hypothyroidism or biliary atresia; however, this approach doesn't delay diagnosis
and treatment in these infants. Delaying tests for a week in infants with well clinical appearance
is an approach that prevents unnecessary tests in most infants.
Keywords: Prolonged jaundice, total bilirubin, newborn.