Bütünleşik tedarik zinciri ağlarında bilişim paylaşım ölçüm modeli
A model of information sharing measurement in integrated supply chain networks
Yazar: FATİH ÇALLI
Danışman: PROF.DR. ORHAN TORKUL
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bilişim sistemleri = Information systems ; Tedarik zinciri yönetimi = Supply chain management ; Yapay zeka = Artificial intelligence

Özet:
Son yıllarda tedarik zinciri yönetimi konusu, hem akademik hem de endüstri alanındaçok büyük bir şekilde ilgi görmeye başlamıştır. Rekabetin küreselleşmesi, ürün yaşamdöngüsünün kısalması, zamana dayalı rekabet ve hızlı değişim, firmaların tedarik zinciristratejilerini tekrar düşünüp tasarlamaları gerektiğini göstermiştir. Bu gelişmelerışığında firmalar tedarik zincirlerinde bilişim sistemlerinin var olmasının öneminikavramaya başlamışlardır. Bilişim teknolojileri yakın zamana kadar genellikle altkademe ve orta kademe yöneticilerin rutin işlerini kolaylaştırmıştır. Günümüzde iseözellikle hızlı bilgisayar işlemcileri, gelişen veri tabanı yazılımları ve internetteknolojileri, üst yönetimin stratejik kararları üzerinde önemli bir etki oluşturmayabaşlamıştır.Gelecekte, şirketler arasındaki seviyeleri ve farklılığı belirleyecek en kuvvetli faktör,bilgi akışı olacaktır. Bilgi akışı ise bilişim teknolojilerinin sistemlere bütünleşmesi ilemümkün olmaktadır. Bir işletmenin başarısında başrol üstlenecek faktör, topladığı,işlediği ve dağıttığı bilgiden değer oluşturma becerisi ve bu değeri ele geçirmek içingeliştirdiği iş modeli olacaktır. Bu modelin işleyişi tedarik zinciri üyeleri arasındakibilişim paylaşımının sağlanmasına bağlı olacaktır.Bilişim paylaşımı, tedarik zinciri yönetimi aşamaları ve üyeleri arasında kritik roloynamaktadır. Tedarik zinciri üyeleri arasında paylaşılması gereken bilgiler zincirüyeleri için yararlı bilgilere dönüşecektir. Bu nedenle paylaşılması gereken bilgilerinbelirlenmesi ve bu paylaşımın ölçümüne ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmadabütünleşik tedarik zincir ağındaki elemanlar arasındaki bilişim paylaşımı ölçüm modeligeliştirilmiştir. Model anket yöntemi yardımıyla veri toplanması ile başlayıp toplanannicel verilerin yapısal denklemler yardımıyla nitel hale getirilmesi ile devam eder. Eldeedilen nitel veriler yapay zeka yöntemlerinden endüktif öğrenme yöntemi ile işlenir.Endüktif öğrenme yöntemlerinden RULESX yardımıyla bilişim paylaşım kurallarıçıkarılır. Bu kurallar sayesinde bir işletmenin tedarik zincir ağındaki bilişim paylaşımıölçülebilmekte bu ölçüm sayesinde işletmeye tedarik zinciri ağında iyileştirmeyapabilmesi için öneriler sunulabilmektedir. Model sektör bağımsız olup kolaylıklauygulanabilecek niteliktedir.Hazırlanan anket toplam 23 firmaya uygulanarak bu firmaların bilişim paylaşımdeğerleri ölçülmüştür. Anket firmalara sanal ortamda uygulanmıştır. Sonuç olarakfirmaların bilişim paylaşımının tüm tedarik zincirleri boyunca zayıf olduğu görülmüş,özellikle perakendeci aşamasında bilişim paylaşımının çok az olduğu tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Bütünleşik tedarik zincir ağları, bilişim paylaşımı, endüktiföğrenme, bilişim paylaşımı ölçümü

Abstract:
In recent years, academic and industry areas are both show an interest in supply chainmanagement.. The globalization of competition, the reduce in product life cycle, timedepending competition and quick exchanges make the firms think about re-designingtheir supply chains. With the view of these evolutions, firms decided that they must useinformation technologies in their supply chain management. Information Technologiesmostly simplified the routine works of junior and middle managers up to now. Intoday?s conditions like fast computer processors and internet technologies impact onsenior managers strategic decisions.In future, information flow will be the key factor to determine the levels and thedifference between firms. Information flow occurs with the integration of informationtechnologies with the systems. The success factor for a firm is to add value fromgathering, operating and dispatching information and develop the work model to havethis value. Processing this model depends on achieving information sharing betweensupply chain members.Information sharing is a critical factor between supply chain members. The data sharedbetween supply chain members becomes useful information for the members.So, determining the shared data and measuring this share is an important issue. Thisstudy includes an information sharing measurement model between integrated supplychain members. The model starts with gathering data with a survey and continuesconverting these quantitative datas to qualitative datas by structured equations. Thequalitative datas used in an artificial intelligence method, inductive learning. Rulesextraction is made by an inductive learning method, RULESX. With these rules,information sharing among supply chain members can be measured and suggestions canbe made to firms for improving their supply chain managements. This model is sectorindependentand can be easily applied.The survey applied to 23 firms to measure information sharing. The survey applied onweb. Finally, it is seen that information sharing between supply chain networks is weak.Especially in the retailer part, information sharing is very little.Keywords: Integrated Supply Chain Network, Information Sharing, induktive learning,information sharing measurement