Görsel kimlik bağlamında haberin sunumu: Türkiye ulusal basınındakigazeteler ile internet haber siteleri üzerine bir vaka çalışması
News presentation in the context of visual identity: A case study of newspapers and news websites in Turkiye's national press
Yazar: BESTE BUDAN ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. MELİH ZAFER ARICAN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
Geleneksel basılı yayın organı olarak gazeteler, temelde tasarımıyla, görme duyusuna hitap eden görsel bir üründür. Fotoğraf, tipografi, renk ve metin gibi görsel tasarım ögeleri bir araya gelerek gazetenin bütünlüğünü oluşturmaktadır. Gelişen internet teknolojilerinin kitlesel bir iletişim biçimine dönüşme sürecinin paralelinde geleneksel olarak yayın hayatını sürdüren gazeteler, internet ortamına da taşınarak bir haber mecrası daha ortaya çıkmıştır. Bu ortaya çıkan mecra olan internet haber sitelerinde de tıpkı gazetelerde olduğu gibi görsel ögeler kullanılarak bir görsel kimlik oluşturulmaktadır. Her iki farklı mecrada da görsel ögeler belirgin bazı amaçlarla kullanılmaktadır. Bu amaçlardan en önemlisi görsel ögelerin bir araya gelerek bir görsel kimlik oluşturmasıdır. Görsel kimlik, bir markanın görsel kimliği, logosu, renk paleti, tipografisi, görselleri ve diğer tasarım unsurları dahil olmak üzere onu temsil eden ve tanımlayan görsel ögelerin bir kombinasyonudur. Markanın görsel kimliğini temsil eden görsel ögeler tüm iletişim mecralarına tutarlı olacak şekilde entegre edilmesi gerekmektedir. Birbiri ile ilintili iki haber mecrası ise görsel ögelerin görsel özgünlüğüne dair benzeşen yönler barındırması beklenmektedir. Bu bağlamda çalışma Türkiye ulusal basınında yer alan geleneksel medya mecralarından gazetelerin sahip oldukları görsel kimliklerini bu gazetelerin dijital yüzü olan internet haber sitelerinde barındırıp barındırmadığını anlamayı amaçlamaktadır. Elde edilen veriler bu amaç doğrultusunda bir araya geldiğinde görsel kimliği oluşturan dört temel görsel öge (metin, fotoğraf, renk ve tipografi) bağlamında tematik olarak analiz edilerek bu iki haber mecrası karşılaştırılmıştır.
Çalışma bulguları Türkiye ulusal basınındaki gazetelerin taşıdığı görsel kimliği internet haber mecralarında yansıtmamalarının yanı sıra internet haber sitelerinde haberin taşıdığı önemin göz ardı edildiği saptamıştır. Türkiye ulusal basınındaki gazetelerde görsel ögelerin aralarındaki ilişkinin anlamlı olmadığını belirtmek oldukça önemlidir. Görsel ögeler arasındaki bu düşük ilişkiden kaynaklı olarak Türkiye ulusal basınındaki gazeteler görsel kimliğini iletmede yetersiz kalmaktadır. Türk ulusal basınındaki gazetelerde başta vitrin tipi sayfa düzeninden kaynaklanan yoğun haber kullanımı sebebiyle bu gazete ile bütünleşik bir web haber sitesinin de olanaksız hale geldiği tespit edilmiştir.

Abstract:
As a traditional printed publication, newspapers are primarily a visual product that appeals to the sense of sight through their design. Visual design elements such as photography, typography, color, and text combine to form the newspaper's identity. With the transformation of developing internet technologies into a form of mass communication, newspapers, which traditionally continue their publishing life, have expanded into the internet environment, creating another medium. A visual identity is created by using visual elements in this emerging medium, internet news sites, just like in newspapers. In both media, visual elements serve specific purposes. The most important of these purposes is that visual elements combine to create a visual identity. Visual identity is a combination of visual elements that represent and define a brand, including its visual identity, logo, color palette, typography, images, and other design elements. The visual elements that represent the brand's visual identity should be integrated consistently across all communication channels. Given that these mediums are related, they are expected to have similar elements regarding the visual authenticity of visual elements. In this context, this study aims to understand whether the visual identities of newspapers, which are among the traditional media channels in the national press of Turkiye, are maintained in online news sites, which serve as the digital face of these newspapers. The obtained data were analyzed thematically in the context of the four basic visual elements (text, photography, color, and typography) that form visual identity, and these two mediums were compared.
The findings of the study reveal that newspapers in the Turkish national press do not reflect the visual identity they carry in their internet news sites, and the importance of the news is disregarded in internet news sites. It is important to note that the relationship between the visual elements in Turkish national newspapers is not meaningful. Because of this relationship between visual elements, newspapers in the Turkish national press are insufficient in expressing their visual identity. It has also been determined that an integrated internet web news site has become impossible due to the intensive use of news in Turkish national press newspapers, mainly because of the showcase-type page layout.