İklim kriziyle mücadelede kentsel iklim yönetişimi: Türkiye'de büyükşehir belediyelerinin rolü ve iklim eylem planları
Urban climate governance in combating climate crisis: The role of metropolitan municipality in Turkey and climate action plans
Yazar: YILMAZ BAŞAR ÖZER
Danışman: PROF. DR. NAİL YILMAZ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yerel Yönetimler Ana Bilim Dalı / Mahalli İdareler ve Yerinden Yönetim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Belediyeler = Municipalities ; Büyükşehir belediyeleri = Metropolitan municipality ; Eylem planı = Action plan ; Yerel siyaset = Local politics ; Yönetişim = Governance ; İklim = Climate ; İklim değişikliği = Climate change ; İklim krizi = Climate crisis ; İklim politikaları = Climate policy

Özet:
İklim değişikliği etki ve sonuçlar doğrultusunda sosyal, ekonomik ve politik yapının değerlendirilmesini ön plana çıkarmaktadır. İklim değişikliği yönetişimi ise planlama sürecinde bir model olarak politikaların bütüncül şekilde değerlendirilmesini içermektedir. İklim değişikliği yönetişimi çalışmalarının Türkiye'de yetersiz görülmesinden dolayı bu çalışma, iklim değişikliği yönetişiminin olabildiğince tüm aşamalarının nasıl ele alınabileceği durumunu ortaya koyarak politikaların bir bütün olarak değerlendirilmesinde bir kaynak olmayı amaçlamaktadır. Çok boyutlu ve karmaşık bir mesele olan iklim değişikliği sürecinde politika belirleme aşamaları farklı aktörlerin sürece dahil olduğu katmanlı bir süreçtir. İklim değişikliği odağında ele alınan yönetişimin politika işlevselliğinde yapısal bir model olduğu düşünüldüğünde kente yönelik iklim siyasetinde bu modelin tam anlamıyla değerlendirilememesi önemli bir sorundur. 

Bu doğrultuda yerel politika oluşturma çalışmalarında iş birliği, katılımcılık ve koordinasyon ilkelerini ortaya çıkaran iklim eylem planlarının analiz edilerek planlama ve yönetişim odağında ilişkisellik kurulması politika uygulayıcıları ve bu politikalardan etkilenenler açısından önem arz etmektedir. Analiz ve politika aktörlerinin değerlendirmeleriyle Türkiye'de iklim değişikliği sürecine yönelik genel durumun ortaya konması amacıyla yürütülen bu çalışmada; iklim eylem planları aracılığıyla sorumluluklarını ortaya koyan İstanbul, Bursa ve Kocaeli Büyükşehir Belediyelerinin eylem planları analiz edilmiş ve sonrasında yapılan derinlemesine görüşmelerle iklim değişikliği ve ilgili politikalar odağında Türkiye'ye yönelik mevcut ve gelecek durumunun değerlendirilmesi yapılmaya çalışılmıştır. Genel itibariyle çalışma sonucunda varılan noktada Türkiye'de iklim değişikliği sürecinin yeni bir intibak değerlendirmesi yapılarak çözüme yönelik politikaların kent formunda içselleştirilerek yeniden ele alınması gerekliliği ortaya çıkmıştır. Sürecin ihmal edilen kısmı olarak görülen temel metodoloji eksikliği, politikalara yönelik izlemenin sağlanamamış olması ve yönetişimin bir kültür olarak görülememesi ise Türkiye'de iklim değişikliği mücadelesinde geliştirilmesi gereken hususlar olarak ortaya çıkmıştır.

Abstract:
Climate change emphasizes the evaluation of social, economic, and political structures in line with its effects and consequences. Climate change governance involves a holistic assessment of policies as a model in the planning process. Due to the inadequate climate change governance studies in Turkey, this study aims to be a source of evaluation of policies as a whole by demonstrating how all stages of climate change governance can be addressed as much as possible. As a multidimensional and complex issue, policy-making stages in the climate change process are a layered process in which different actors are involved in the process. Considering that governance focused on climate change is a structural model in policy functionality, it is an important problem that this model cannot be fully evaluated in climate policy for the city.

In this respect, it is important for policy practitioners and those affected by these policies to analyze climate action plans that reveal the principles of cooperation, participation, and coordination in local policy-making efforts and establish relationality in the focus of planning and governance. In this study, which is carried out to analyze and evaluate policy actors and reveal the general situation for the climate change process in Turkey; The action plans of the Istanbul, Bursa, and Kocaeli Metropolitan Municipalities, which demonstrated their responsibilities through climate action plans, were analyzed and then in-depth interviews tried to evaluate the current and future situation for Turkey in the focus of climate change and related policies. In general, at the point reached as a result of the study, a new assessment of the climate change process in Turkey has been made and the policies for the solution have been internalized and re-examined in the urban form. The lack of basic methodology seen as the neglected part of the process, the lack of monitoring for policies, and the inability to see governance as a culture have emerged as issues that need to be improved in the fight against climate change in Turkey.