Siroz hastalığının retrospektif olarak etiyolojik dağılımının incelenmesi
Retrospective examination of the etiological distributionof cirrhosis disease
Yazar: HÜRÜ KERSE YEŞİL
Danışman: PROF. DR. ALİ DEMİR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Siroz, portal hipertansiyona ve son dönem karaciğer hastalığına sebep olan
kronik karaciğer hasarına cevap olarak fibröz bantlarla çevrelenmiş rejeneratif nodüllerin
histolojik gelişimidir. Çoğu zaman ileri evrelerinde geri dönüşümsüz olarak kabul edilir.
Çalışmamızda 2016-2021 yılları arasında Necmettin Erbakan üniversitesi Meram Tıp
Fakültesi hastanesi Gastroenteroloji poliklniğine başvuran siroz tanısı almış olan hastaların
etiyolojik dağılımının retrospektif olarak araştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: 1 Ocak 2016-1 Ocak 2021 yılları arasında Necmettin Erbakan Üniversitesi
Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Gastroenteroloji polikliniğine başvuran karaciğer sirozu
tanılı, hastane elektronik sisteminde ICD tanı kodu mevcut olan 792 hasta çalışmaya dahil
edildi. Hastaların etiyolojik etkenleri, endoskopileri, en son polklinik başvurusundaki
biyokimya, ınr değerleri, batın ultrasonografileri, anamnez ve fizik muayeneleri hastane
elektronik sisteminden retrospektif olarak incelendi.
Bulgular: Kliniğimize başvuran hastaların %8,5'i (n=67) etiyolojik değerlendirme
sonrası çalışmadan çıkarıldı ve 725 hasta ile çalışma tamamlandı. Hastaların yaş ortalaması
63,96±13,10 yıl olarak belirlendi. Hastaların %54,2'si (n=393) erkekti. Hastalarda karaciğer
siroz etyolojisi değerlendirildiğinde; %36,8'inde (n=267) kriptojenik, %29,2'sinde (n=212)
hepatit B virüsü (HBV), %10,9'unda (n=79) otoimmün, %8,1'inde (n=59) hepatit C virüsü
(HCV), %4,1'inde (n=30) alkol olduğu kaydedildi. Siroz hastalarının %21,0'ında (n=152)
özofagus varisi saptanmazken, %23,4'ünde (n=170) Evre 1 varis, %24,7'sinde (n=179) Evre
2 varis, %17,0'ında (n=123) Evre 3 varis saptandı. Araştırmaya dahil edilen karaciğer sirozlu
hastaların %39,2'sinde (n=284) konjestif gastropati tespit edildi. CHILD PUGH skoru
değerlendirildiğinde; hastaların %40,1'inde (n=291) CHILD A, %35,5'inde (n=257) CHILD
B, %15,3'ünde (n=111) CHILD C olduğu kaydedildi. Splenomegalinin 437 hastada (%60,3)
olduğu belirlendi.
v
Sonuç: Karaciğer sirozunun saptanabilen etkenler arasından en sık sebebi Hepatit B
virüsü (HBV) olarak bulundu. Viral sebepler ülkemizde olduğu gibi bölgemizde de en
yüksek orana sahip sebepti. Sıkı takip, tedavi ve aşılamanın yaygınlaşması ile Hepatit B
virüsüne bağlı siroz oranında yıllar geçtikçe azalma olduğu görüldü. Yüksek oranda bulunan
kriptojenik karaciğer sirozunun ise gelişmiş ülkelerde ve toplumumuzda giderek artan
obezite ve diyabet ile ilişkili olan non-alkolik yağlı karaciğer hastalığına bağlı karaciğer
sirozunu ve diğer bulunamayan etkenleri barındırdığı düşünülmüştür.

Abstract:
Objective: Cirrhosis is the histological development of regenerative nodules
surrounded by fibrous bands in response to chronic liver injury leading to portal hypertension
and end-stage liver disease. It is often seen as irreversible in advanced stages. It is one of the
most common causes of death, ranking 11th in the world, and is one of the diseases with a
high mortality rate. Our study aimed to retrospectively investigate the etiological distribution
of patients diagnosed with cirrhosis who applied to the gastroenterology polyclinic of
Necmettin Erbakan University Meram Medical Faculty Hospital between 2016 and 2021.
Methods: 792 patients diagnosed with liver cirrhosis who consult to Necmettin
Erbakan University Meram Faculty of Medicine hospital gastroenterology outpatient clinic
between January 1, 2016 and January 1, 2021, and whose ICD diagnosis code was available
in the hospital electronic system, were included in the study. Etiological factors,
endoscopies, biochemistry at the last outpatient clinic admission, INR values, abdominal
ultrasonography, anamnesis and physical examinations of the patients were retrospectively
examined from the hospital electronic system.
Results: In our clinic, 8.5% (n=67) of the patients diagnosed with cirrhosis were
excluded from the study after etiological evaluation and the study was completed with 725
patients. The average age of the patients was determined as 63.96±13.10 years. 54.2%
(n=393) of the patients were male. When the etiology of liver cirrhosis is evaluated in
patients; it was recorded that cryptogenic in 36.8% (n=267), hepatitis B virus (HBV) in
29.2% (n=212), autoimmune in 10.9% (n=79), and autoimmune in 8.1% (n=59) hepatitis C
virus (HCV). While esophageal varicose veins were not detected in %21.0 (n=152) of the
cirrhosis patients, stage 1 varicose veins were detected in %23.4 (n=170), stage 2 varicose
veins were detected in %24.7 (n=179), and stage 3 varicose veins were detected in %17,0
(n=123). When the CHILD PUGH score is evaluated; in 40.1% (n=291) of patients had
CHILD A, 35.5% (n=257) had CHILD B, 15.3% (n=111) had CHILD C was recorded.
Splenomegaly was detected in 437 (60.3%) of the patients.
vii
Conclusion: The most common cause of liver cirrhosis among the detectable factors
was found to be Hepatitis B virus (HBV). Viral causes were the cause with the highest rate
in our region as well as in our country. It has been observed that the rate of cirrhosis due to
Hepatitis B virus has decreased over the years with the widespread use of close follow-up,
treatment and vaccination. It is thought that cryptogenic liver cirrhosis, which is found at a
high rate, includes liver cirrhosis due to non-alcoholic fatty liver disease, which is associated
with increasing obesity and diabetes in developed countries and our society, and other
unfound factors.