Yaşam dengesi, mükemmeliyetçi düşünceler ve kaygı arasındaki ilişkide psikolojik esnekliğin aracı rolünün incelenmesi
Examination of the mediator role of psychological flexibility of the relationship between life balance, perfectionism cognitions and anxiety
Yazar: YILDIZ BURCU DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEMRE ERTEN TATLI
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada üniversite öğrencilerinin kaygı durumlarını etkileyen faktörler incelenmektedir. Araştırmada yaşam dengesi ve mükemmeliyetçi düşüncelerin kaygı üzerinde doğrudan etkileri ve psikolojik esnekliğin bu ilişki içerisindeki rolü yapısal eşitlik modeli ile incelenmiştir. Yapısal eşitlik modeli sonuçları, kaygıyı test eden modelin anlamlı olduğunu göstermiştir. Doğrudan ve dolaylı etkilere ilişkin sonuçlar kaygının arkadaşlık/yakınlık, olumlu yönelim ve psikolojik esneklik tarafından anlamlı düzeyde yordandığı; psikolojik esnekliğin ise olumlu yönelim ve mükemmeliyetçi düşünceler tarafından anlamlı düzeyde yordandığını göstermiştir. Arkadaşlık/yakınlığın psikolojik esneklik üzerinde; mükemmeliyetçi düşüncelerin ise kaygı üzerinde anlamlı bir yordama etkisinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Mükemmeliyetçi düşünceler ile kaygı arasındaki ilişkide psikolojik esnekliğin tam aracı rolü olduğu; olumlu yönelim ile kaygı arasındaki ilişkide psikolojik esnekliğin kısmi aracı rolü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın katılımcıları 1154 (892 kadın, 292 erkek) üniversite öğrencisidir. Çalışmada ölçme aracı olarak "Kişisel Bilgi formu", "Juhnke- Balkin Yaşam Dengesi Envanteri (arkadaşlık/yakınlık ve olumlu yönelim/pozitif oryantasyon alt boyutları)", "Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği-Sürekli Kaygı formu", "Mükemmeliyetçi Düşünceler Ölçeği", "Kabul ve Eylem Ölçeği-II" kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları, ilgili alan yazında doğrultusunda tartışılmış, daha sonra yapılacak çalışmalar ile ilgili öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study, the factors affecting the anxiety of university students are examined. In research,  the direct effects of life balance and perfectionism cognitions on anxiety and the role of psychological flexibility in this relationship were examined with the structural equation model. The results of the structural equation model have shown that the model testing anxiety was significant. The results of direct and indirect effects have shown that anxiety was significantly predicted by friendship/intimacy, positive orientation and psychological flexibility; showed that psychological flexibility was significantly predicted by positive orientation and perfectionist cognitions. Friendship/intimacy on psychological flexibility; it was concluded that perfectionist cognitions did not have a significant predictive effect on anxiety. Psychological flexibility has a mediating role in the relationship between perfectionism cognitions and anxiety; it was concluded that psychological flexibility has a partial mediating role in the relationship between positive orientation and anxiety. The participants of the study were 1154 (892 female, 292 male) university students. In the study, "Personal Information form", "Juhnke-Balkin Life Balance Inventory (Friendship/intimacy and positive orientation sub-domains)", "State and Trait Anxiety Inventory-Trait Anxiety Form", "Perfectionism Cognitions Inventory (PCI)", "Acceptance and Action Questionnaire-II (AAQ-II)" were used. The findings of the research were discussed in line with the relevant literature, and suggestions for future studies were presented.