Abdominal cerrahide ameliyat sonrası iyileşme durumu üzerine erken mobilizasyonun  etkisi : Randomize kontrollü çalışma
The effect of early mobilization on postoperative recovery in abdominal surgery: Randomized controlled study
Yazar: SEDA ERKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KÜBRA ERTURHAN TÜRK
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma abdominal cerrahi girişim geçiren hastalarda iyileşme durumu üzerine erken mobilizasyonun etkisini belirlemek üzere yürütüldü.
Bu araştırma prospektif randomize kontrollü bir araştırmadır. Araştırmanın örneklemini, Kayseri Şehir Hastanesi Genel Cerrahi Servisi'nde Eylül 2023- Şubat 2024 tarihleri arasında abdominal cerrahi girişim uygulanan ve örnekleme dahil edilme kriterlerini karşılayan 130 (65 müdahale, 65 kontrol) hasta oluşturdu. Veriler anket formu, cerrahi girişim sonrası ilk 24 saatte kademeli mobilizasyon çizelgesi, Ameliyat Sonrası İyileşme İndeksi (ASİİ) kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde frekans, yüzde, ki-kare, Skewness-Kurtosis analizi ve bağımsız örneklemler için Z testi kullanıldı. Anlamlılık 0.05 olarak alındı. Bu çalışma, clinictrials.gov veri tabanına kayıt edildi (NCT06053957).
Müdahale grubunun yaş ortalamasının 46.91±13.37 yıl, kontrol grubunun 47.28±13.77 yıl olduğu belirlendi. Müdahale grubunun cerrahi girişim sonrası ilk mobilizasyona başlama saati ortalamasının 4.18±0.69 saat, kontrol grubunun ise 6.02±0.21 saat olduğu ve farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulundu (p<0.05). Müdahale grubunun cerrahi girişim sonrası ilk gün toplam mobilizasyon süresi ortalamasının 134.97±27.01 dakika, kontrol grubunun ise 55.42±30.76 dakika olduğu ve farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi (p<0.05). Müdahale ve kontrol gruplarındaki hastaların toplam hastanede kalma ve cerrahi girişim sonrası hastanede kalma süresi açısından aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlendi (p>0.05). Müdahale ve kontrol gruplarındaki hastaların ASİİ'nin psikolojik semptomlar alt boyutu (Z=-2.222 p=0.026), fiziksel aktivite alt boyutu (Z=-2.079 p=0.038), bağırsak semptomları alt boyutu (Z=-3.059 p=0.002) ve toplam puan ortalamaları (Z=-3.264 p=0.001) arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulundu.
Sonuç olarak, abdominal cerrahi girişim geçiren hastalarda erken mobilizasyonun ilk mobilizasyon süresini kısalttığı, toplam mobilizasyon süresini artırdığı, ASİİ psikolojik semptomlar, fiziksel aktivite, bağırsak semptomları alt boyutları ve toplam puan ortalamaları üzerinde etkili olduğu belirlendi.
Anahtar Kelimeler: Erken mobilizasyon, postoperatif bakım, iyileşme, hemşirelik.

Abstract:
This research was conducted to determine the effect of early mobilization on the recovery status of patients who underwent abdominal surgery. 
It is a prospective, randomized controlled study. The sample consisted of 130 patients (65 intervention, 65 control) who underwent abdominal surgery at the General Surgery Department of Kayseri City Hospital between September 2023 and February 2024 and met the inclusion criteria. Data were collected through face-to-face interviews in the patient's room using a questionnaire, a stepwise mobilization chart within the first 24 hours post-surgery, and the Postoperative Recovery Index (PRI). In the analysis of the data, frequency, percentage, chi-square, Skewness-Kurtosis analysis, and Z-test for independent samples were used. Statistical significance was set at 0.05. This study was registered in the clinicaltrials.gov database (NCT06053957).
The average age was found to be 46.91±13.37 years in the intervention group and 47.28±13.77 years in the control group. The average time to first mobilization post-surgery was 4.18±0.69 hours for the intervention group and 6.02±0.21 hours for the control group, and this difference was statistically significant (p<0.05). The average total mobilization time on the first postoperative day was 134.97±27.01 minutes in the intervention group and 55.42±30.76 minutes in the control group, with the difference being statistically significant (p<0.05). It was determined that the difference between the intervention and control groups in terms of total hospital stay and post-surgical hospital stay was not statistically significant (p>0.05). A statistically significant difference was found between the intervention and control groups in the psychological symptoms subscale (Z=-2.222, p=0.026), physical activity subscale (Z=-2.079, p=0.038), bowel symptoms subscale (Z=-3.059, p=0.002), and total PRI score averages (Z=-3.264, p=0.001).
In conclusion, early mobilization in patients who underwent abdominal surgery was found to reduce the time to first mobilization, increase total mobilization time, and positively affect PRI subscales for psychological symptoms, physical activity, and bowel symptoms, as well as total scores.
Keywords: Early mobilization, postoperative care, recovery, nursing.