Subhizade Feyzi`nin hayatı, edebi kişiliği ve hamsesi (inceleme-tenkidli metin)
The Life of Subhizade Feyzi his literary personality his hamse and a critical translation of it
Yazar: SERHAN İSPİRLİ
Danışman: Y.DOÇ.DR. RIDVAN CANIM
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1997
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Din = Religion ; Divan edebiyatı = Divan literature ; Divan edebiyatı = Divan literature ; Doğa = Nature ; Hamse = Hamse ; Heft seyyare = Heft seyyare ; Mesnevi = Mathnawi ; Subhizade Feyzi = Subhizade Feyzi ; Tasavvuf = Mystic ; Toplum = Society ; İnsan = Human

Özet:
ÖZET DOKTORA TEZİ SUBHİZÂDE FEYZİNİN HAYATI, EDEBİ KİŞİLİ?İ VE HAMSESİ (İNCELEME-TENKİDLİ METİN) SERHAN İSPİRLİ Danışman: Y.Doç.Dr. Rıdvan CANIM 1997- SAYFA: XL+ 1011 Jüri : Y.Doç.Dr. Rıdvan CANIM Bu çalışma, 18. yüzyılda yaşamış olan divan şairimiz Subhizâde Feyzullah (Feyzi) ve onun Divan, Heft Seyyare, Mir'ât-ı Âlem-nüma, Safâ-nâme ve Aşk-nâme isimli eserlerinden oluşan Hamsesi üzerinedir. Çalışmamızın ilk bölümünde, şairin hayatı, yetişme tarzı, çevresi, eserlerinden hareketle edebi şahsiyeti, dil özellikleri, Hamsesi'nde kullandığı deyimler hakkında bilgi verilmiştir. ikinci bölüm, Feyzi Hamsesi'nde tesbit edilebilen edebi sanatlara ayrılmıştır. üçüncü bölümde, Feyzi Divanı'nın; insan, cemiyet, din-tasawuf, tabiat olmak üzere dört kısımdan ibaret olan incelemesi vardır. Dört, beş, altı ve yedinci bölümlerde sırasıyla Heft Seyyare, Mir'ât-ı Âlem-nüma, Safa-nâme ve Aşk-nâme isimli mesneviler incelenmiştir. Heft Seyyare isimli mesnevi yedi hikâyeden oluşmaktadır. Bu hikâyeler, konuları, karakterleri, bakış açıları, zaman, mekânları.... itibariyle dikkate alınmıştır. Beş, altı ve yedinci bölümlerde yer alan ve sakinâme özelliği gösteren Mir'ât-ı Âlem-nüma, Safa-nâme, ve Aşk-nâme isimli mesneviler kendi ihtiva ettikleri bölümler İtibariyle incelenmiştir. Her mesnevinin sonunda küçük bir indeks çalışması vardır. Divandaki her konu başlığı bir indeks karakteri taşıdığından Divan için böyle bir çalışma yapılmamıştır. Sekizinci bölüm, Feyzi Hamsesi'nin yeni harflere çevrilmiş trankripsiyonlu metninden oluşmaktadır.II ülkemizde bulunan çeşitli kütüphanelerde yapılan araştırmalar sonucu, Feyzi Divanı 'nın iki, mesnevilerinin ise tek yazma nüshası tesbit edilebilmiştir. Bu nedenle Feyzi Divanı üzerinde tenkidli metin çalışması yapılabilmiş, ancak mesneviler için böyle bir çalışma söz konusu olamamıştır. Feyzi Hamsesi'nden hareketle Feyzl'nln edebiyat tarihimizdeki yeri hakkında yapılan tesbitler "sonuç" kısmında genel çizgileri ile ifade edilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Ill ABSTRACT Ph. D. THESIS THE LIFE OF SUBHİZÂDE FEYZÎ, HIS LITERARY PERSONALITY, HIS HAMSE, AND A CRITICAL TRANSLATION OF IT SERHAN İSPİRLİ Supervisor: Y.Doç.Dr. Rıdvan CANIM 1997- PAGE: XL +1011 Jury : Y.Doç.Dr. Rıdvan CANIM This work is about Subhizâde Feyzullah (Feyzi) who was a Divan poet of 18th century and his "Hamse" that consists of written works called Divan, Heft Seyyare, Mir'ât-ı Âlem-nümâ, Safâ-nâme, Aşk-nâme We give information about the life of the poet, his education, his environment, his literary character from his written works, his characteristics of his expression, the idioms those he used in his Hamse in the first section. Second section reserved for the literary arts of Feyzî's Hamse. In the third section the study of Feyzl's Divan contains four parts; human, the society, religion and Islamic mytisism and the nature. In the forth, fifth and sixth sections the mesnevis colled Heft Seyyare, Mir'ât-ı Âlem-nümâ, Safâ-nâme, Aşk-nâme are studied regulary. The mesnevi called Heft Seyyare contains seven stories. These stories are examined about the subjects, characters, the coditions of the time and places. The mesnevis called Mir'ât-ı Âlem-nümâ, Safâ-nâme, Aşk-nâme have sakinâme characteristics and take place in the fifth, sixth and seventh sections and they are studied on the subjects which they have. At the end of every mesnevi there is a small index study. Every title of subjects in Divan contains an index character and because of this there is no study like this for Divan. 8th section is the text of transcription of Feyzl's Divan with new letters. Two manuscriptions of Feyzl's Divan and only one manuscription of mesnevis have been had after a study in many different libraries in our country.IV Because of this an edition critics could be studied for Divan, but for the mesnevies this study could not be possible. In the last section we tried to explain the place of Feyzi in our literature according to the Hamse of him.