Kişilik hakkı ihlallerinden kaynaklanan manevi tazminat
Non-pecuniary damages resulting from personality rights violations
Yazar: GİZEM BALABAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKKI MERT DOĞU ; PROF. DR. OĞUZ SADIK AYDOS
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Kişilik hakkı kapsamına giren değerlerin korunması ve kişilik hakkının ihlali neticesinde meydana gelen manevi zararın giderilmesi manevi tazminat aracılığıyla gerçekleşir. Günümüzde hızla meydana gelen sosyal ve teknolojik gelişmeler korunmaya değer yeni kişilik hakkı değerlerini ortaya çıkarmaktadır. Bu nedenle Türk hukukunda kanun koyucu kişilik hakkının kapsamına giren değerleri sınırlı sayıda belirlemeyerek genel bir çerçeve belirledikten sonra her somut olayın özelliğine göre kişilik hakkı ihlalinin gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespitini hâkime bırakmıştır. Kişilik hakkı ihlali neticesinde manevi tazminat talep edilebilmesi için hukuka aykırı olarak gerçekleşen kişilik hakkı ihlali, manevi zarar, kusur ve illiyet bağı gerekmektedir. Gerçek kişiler ve tüzel kişiler kişilik hakkı ihlali neticesinde meydana gelen manevi zararın giderilmesi için manevi tazminat talep edebilirler. Ayırt etme gücü bulunmayan gerçek kişiler ile tam ve sağ doğmak koşulu ile ana rahmindeyken meydana gelen ihlallere karşı ceninin de manevi tazminat talep hakkı bulunmaktadır. Manevi zararın oluşması için kişinin acı, keder, elem gibi duyguları hissetmesi gerekli olmayıp kişinin manevi varlığının ihlal edilmesi ve bu değerlerde objektif bir eksilme meydana gelmesi yeterlidir. Manevi tazminat taleplerinde zamanaşımı süresi,  zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl, her halükarda fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren on yıldır. Kişilik hakkını ihlal eden fiil aynı zamanda suç teşkil ediyorsa ve bu suç ceza kanunlarında daha uzun bir zamanaşımı süresine tabi ise bu süre dikkate alınır. Manevi tazminatın para şeklinde ödenmesine karar verilebileceği gibi para ödenmesi haricinde başka bir tazmin şekline karar verilmesi de mümkündür. Manevi tazminat miktarı, manevi zararın ağırlığı, somut olayın özelliği gibi unsurlar dikkate alınarak hâkim tarafından takdir edilir.
Anahtar Kelimeler
Kişilik hakkı, manevi tazminat, manevi zarar, ihlal

Abstract:
Protecting the values within the scope of personal rights and eliminating the moral damage that occurs as a result of the violation of personal rights is achieved through non-pecuniary compensation. Rapidly occurring social and technological developments today reveal new personal rights values worth protecting. For this reason, in Turkish law, the legislator did not specify a limited number of values that fall within the scope of the personal right, and after determining a general framework, left it to the judge to determine whether a violation of the personal right has occurred, depending on the characteristics of each concrete case. In order to claim non-pecuniary damages as a result of a violation of personal rights, unlawful violation of personal rights, moral damage, fault and causal link are required. Real persons and legal entities may request non-pecuniary damages to compensate for moral damage incurred as a result of violation of personal rights. Natural persons who do not have the power to discriminate, and the fetus also has the right to claim non-pecuniary damages against violations that occur while in the womb, provided that it is born fully and alive. In order for moral damage to occur, it is not necessary for a person to feel emotions such as pain, grief, or sorrow; it is sufficient for the person's spiritual existence to be violated and an objective decrease in these values to occur. The limitation period for non-pecuniary damages claims is two years from the date the injured party learned about the damage and the person liable for compensation, and in any case, ten years from the date of the act. If the act that violates personal rights also constitutes a crime and this crime is subject to a longer statute of limitations in criminal laws, this period is taken into account. It may be decided to pay non-pecuniary damages in the form of money, or it is also possible to decide on another form of compensation other than the payment of money. The amount of non-pecuniary damage is determined by the judge, taking into account factors such as the severity of non-pecuniary damage and the nature of the concrete incident.
Keywords
Personal right, moral compensation, non-pecuniary damage, violation