Demiryolu araç bakım planlamasında etkili olan faktörlerin çok kriterli karar verme yöntemleriyle incelenmesi
Analysis of factors effective in railway vehicle maintenance planning with multi-criteria decision making methods
Yazar: BİLGE AKCAALAN
Danışman: PROF. DR. HASAN HÜSEYİN ERKAYA ; DR. ÖĞR. ÜYESİ CEVAT ÖZARPA
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Raylı Sistemler Ana Bilim Dalı / Kontrol ve Sinyalizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ulaşım = Transportation
Dizin: Koruyucu bakım planlaması = Preventive maintenance planning ; Toplam verimli bakım = Total productive maintenance ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Raylı sistemlerin kesintisiz ve sürdürebilir hizmet sağlamasında raylı sistem araçlarının bakım faaliyetleri önemli bir role sahiptir. Bu bakım faaliyetlerinin olabildiğince etkili ve verimli bir biçimde yapılması gerekir. Bu çalışmada demiryolu araç bakım planlamasını en verimli şekilde yapabilmek için, bakım planlamasına etki eden parametreler belirlenmiş ve bu parametrelerin farklı bakım türlerince etkileri Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemleri ile incelenmiştir. Çalışma kapsamında demiryolu araç bakım planlamasında etkili olan faktörler 13 kriter olarak, araç bakımında sıklıkla kullanılan bakım türleri ise 6 seçenek olarak belirlenmiştir. Kriterlerin önem ağırlıklarını hesaplamak için Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yöntemi bir hesap tablosu programı ile kullanılmıştır. AHP yöntemiyle elde edilen sonuçlara göre Personel Tecrübesi kriteri 0,131 ağırlığına sahip olarak (%13,069) en yüksek öneme sahip kriter olarak bulunmuştur. Çalışmada, seçeneklerin değerlendirilmesi için kullanılan çok kriterli karar verme yöntemi PROMETHEE'dir. Elde edilen verilere göre en yüksek genel üstünlük değerine sahip olan seçenek 0,1359 ile İzleme Yöntemiyle Bakım olarak bulunmuştur. Uygulama sonucunda; bakım planlamasında en önemli parametrenin personel tecrübesi olduğuna, bakım türleri arasında en yüksek verime sahip olan yöntemin de izleme yöntemiyle bakım olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The maintenance activities of rail system vehicles have an important role in providing uninterrupted and sustainable service of rail systems. Such activities need to be carried out as effectively and efficiently as possible. In this study, in order to make railway vehicle maintenance planning the most efficient way, the parameters affecting the maintenance planning were determined, and the effects of these parameters on various maintenance types were examined with Multi-Criteria Decision Making (MCDM) methods. Within the scope of the study, 13 factors that are effective in railway vehicle maintenance planning were determined as criteria, and 6 types of maintenance approaches frequently used in vehicle maintenance were determined as options. The Analytical Hierarchy Process (AHP) method was used with a spreadsheet program to calculate the importance weights of the criteria. According to the AHP method, the Personnel Experience criterion was found to be the most important criterion with a weight of 0.131 (13.069%). In the study, the multi-criteria decision-making method PROMETHEE is used to evaluate the options. The option with the highest overall superiority value was found to be Maintenance by Monitoring Method with a weight of 0.1359. It has been concluded that the most important parameter in maintenance planning is the staff experience, and the method with the highest efficiency among the maintenance types is maintenance by monitoring method.