Sağlıklı bireylerde kısa süreli uyku kaybının dolaşımın otonom kontrolü üzerine etkileri
The effects of short-term sleep deprivation on autonomic control of circulation in healthy individuals
Yazar: ÖZGE DERİCİ
Danışman: PROF. DR. LEVENT ÖZTÜRK
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Adezyon molekülleri = Adhession moleculs ; Endotelinler = Endothelins ; Kalp = Heart ; Kalp hızı = Heart rate ; Kan dolaşımı = Blood circulation ; Otonom sinir sistemi = Autonomic nervous system ; Stres testi = Stress testing ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Uyku yoksunluğu = Sleep deprivation

Özet:
Sağlıklı gönüllülerde 24 saat süreli uyku yoksunluğunun kardiyak otonom stres test
ölçümleri ve endotel inflamatuar belirteçleri üzerine etkilerinin araştırıldığı çalışmaya 10 erkek
gönüllü (yaş ortalaması, 21,6±1,2 yıl) dahil edildi. Uyku sağlığı Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi ile kardiyovasküler sağlık ise genel fizik muayene, kan biyokimyası, ekokardiyografi ve elektrokardiyografi ile yapıldı. Üç gün süre ile takip edilen gönüllülerden normal uyku (birinci gün), bir gün uykusuzluk (ikinci gün) ve telafi uykusu sonrası (üçüncü gün) venöz kan
örnekleri toplandı ve sırasıyla Valsalva, mental aritmetik, izometrik el sıkma ve soğuk stres testleri yapıldı. Testlerde sistolik ve diyastolik kan basınçları ve kalp hızı takibi yapıldı. Uykusuzluk süresince tansiyon ve nabız holter kayıtları yapıldı. Nabız holter takibinden kalp hızı değişkenliği parametreleri alındı. Venöz kan örneklerinde ICAM-1, VCAM-1 ve E-selektin düzeyleri ELISA ile ölçüldü. Stres testlerinde test öncesi ve sonrası yüzde değişimlerin karşılaştırılması Friedman ve post-hoc Wilcoxon testleri ile yapıldı. Anlamlılık düzeyi p<0,05 alındı. Stres testlerinde görülen kan basıncı artışı yanıtlarının uykusuzluk ile büyüdüğü ancak
kalp hızı değişimlerinin uykusuzluktan etkilenmediği gözlendi. ICAM-1 düzeyleri üç gün süresince değişmezken, VCAM-1 ve E-selektin düzeylerinde artış görüldü. Bu bulgular uykusuzluğun kardiyak stres oluşturduğunu, vücudun hemodinamik ve inflamatuar yanıtlar verdiğini gösterdi. Bir gün süreli kısa uykusuzluk kardiyovasküler reaktivitede ölçülebilir
değişikliklere neden olmuştur. Bu değişiklikler ışığında daha uzun süreli uykusuzluğun veya kronik yetersiz uykunun kalp hastalıkları açısından bir risk faktörü olacağı sonucuna varıldı.

Anahtar Kelimeler: Adezyon molekülleri, Kalp hızı değişkenliği, Kardiyak otonomik
stres testleri, Uyku yoksunluğu.

Abstract:
Ten healthy young adult male volunteers (mean age, 21,6±1,2 years) were included in
the study that investigated the effects of 24-hour sleep deprivation on cardiac autonomic stress test measurements and endothelial inflammatory markers. Sleep health was evaluated by Pittsburgh sleep quality index. Cardiovascular health was evaluated by general physical examination, blood biochemistry, echocardiography and electrocardiography. Venous blood samples were taken from volunteers after baseline sleep (first day), sleep deprivation (second day) and recovery sleep (third day) and then Valsalva, mental, isometric and cold pressor tests were performed. Heart rate, systolic and diastolic blood pressures were monitored during tests.
Continuous heart rate and blood pressure recordings were performed by holter monitoring during sleep deprivation period. Heart rate variability parameters collected from holter study. ICAM-1, VCAM-1 and E-selectin levels were measured by ELISA. To compare percent change before and after stress tests, Friedman and post-hoc Wilcoxon tests were used, p<0.05 was
accepted statistically significant. Rising blood pressure response to stress tests increased after sleep deprivation however heart rate changes were not affected from sleep deprivation. ICAM-1 levels remained similar, VCAM-1 and E-selectin levels increased. These findings showed that sleep deprivation caused cardiac stress, hemodynamic changes, and inflammatory
responses. As a result, short-term sleep deprivation caused measurable alterations on cardiovascular reactivity. Therefore, long-term sleep deprivation or chronic insufficient sleep
could be a risk factor for cardiac disease.

Keywords: Adhesion molecules, Cardiac autonomic stress tests, Heart rate variability,
Sleep deprivation,