Türk Medeni Kanununda velayetin kapsamı ve hükümleri
The scope and provisions of custody in Turkish Civil Law
Yazar: AYŞE İPEK ESKİTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EVRİM KERMAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk (Medeni Hukuk) Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Türk Medeni Kanunu = Turkish Civil Code ; Velayet = Custody ; Çocukların korunması = Child protection

Özet:
Bu çalışmamız, 2002 yılında yürürlüğe giren 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu'nun velayet ile ilgili düzenlemelerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Konunun seçilmesinin nedeni velâyete sahip bu kişilerin velâyetten doğan hak, yetki ve sorumluluklarını, aynı zamanda onların kullanılma esaslarını Türk Medeni Kanunu'nda velayetin kapsamı ve hükümleri çerçevesinde incelemektir. 
Velayet ilişkisi, bir aile hukuku ilişkisidir. Bu ilişkinin temelinde çocuk yer almaktadır. Çocuklar ailelerin ve gelecek nesillerin şekillendirilmesinde oldukça önemli bir role sahiplerdir. Çocuğun menfaatinin öncelikle gözetilmesi, ilerleyen dönemde çocuğun bağımsız bir kişilik kazanmasında ve gerekli becerileri elde etmesinde oldukça büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle velayet ilişkisine dair düzenlemelerin incelenmesi ve değerlendirilmesi önem arz etmektedir. Bu gerçekler dikkate alınarak konumuz çerçevesinde çocuğun kişi varlığına ilişkin velayet, onun kapsamı, niteliği, kullanılması, çocuğu koruma tedbirleri incelenecektir.
Bu çalışmamızda velayetin kapsamı incelenmiş, velayetin çocuk üzerindeki etkileri, çocuğun üstün menfaati, ortak hayata son verilmesi ile velayet hakkının eşler tarafından müştereken kullanılmasının mümkün olup olmadığı Türk Medeni Kanunundaki düzenlemeler, doktrindeki yaklaşım ve yargı kararlarındaki bakış bağlamında değerlendirilmiştir. 
 Çalışmamızda anne babanın çocuğun velayeti ile ilgili olarak sahip oldukları yetkilerin sınırsız olmadığı, çocuğun da yer yer görüşüne başvurulması gerektiği belirtilmekte, çocuğun menfaatinin bu yetkiler açısından sınırlandırıcı bir faktör olduğu ifade edilmiştir.
İlk olarak velayetin tanımı yapılmış, tarihsel süreç içindeki gelişimi incelenmiş ve velayetin anne babaya sağladığı hak ve yükümlülükler üzerinde durulmuştur. Anne babanın çocuğun velayetini kullandıkları süre içinde keyfi davranamayacakları vurgulanmıştır.
Son olarak velayet hakkını kullanmayan tarafın kişisel ilişki kurma hakkı incelenmiş, çocuğun gelişimin tehlike altında olması, çocuğun ebeveynleri tarafından yeterli ilgiyi görememesi, velayet hakkı sahibi kişilerin görevlerini ve sorumluluklarını savsaklamaları halinde velayette değişikliğe gidilmesi, velayetin kaldırılması gibi Türk Medeni Kanunu'nda düzenlenmiş çeşitli koruma önlemlerine başvurulabileceği belirtildikten sonra durumun değişmesi ve alınan önlemlerin yeni koşullara uyarlanması konusu açıklanarak çalışmamız tamamlanmıştır.

Abstract:
This study was carried out in order to examine the custody regulations in the Turkish Civil Code No. 4721 which came into force in 2002. The reason behind the selection of the subject was to examine the rights, powers, and responsibilities arising from the custody of the persons who have the subject and the principles of their use within the scope and provisions of custody in the Turkish Civil Code.
As a family law relationship, the child is at the focal point of the custody relationship. The child shapes both his own family and future generations. In this process, the main issue is the priority of the child's interest in the process of gaining an independent personality and acquiring the skills necessary for the future. Therefore, it is important to examine and evaluate the regulations on the custody relationship. Taking these facts into consideration, the custody related to the child's personality, the scope, nature, use, and child protection measures are examined within the scope of our subject.
In this study, the scope of custody is examined, the effects of custody on the child, the superior interest of the child, the termination of the common life and whether it is possible to jointly use the right of custody by spouses are evaluated in the context of the regulations in the Turkish Civil Code, the approach in doctrine and the view of judicial decisions. 
In our study, it is emphasized that custody powers of parents are not unlimited and custody is limited by the principles of the superior benefit of the child and getting the opinion, and the norms of the child rights agreement should be taken into consideration.
Firstly, the definition of custody is made, its development in the historical process is examined and the rights and obligations granted by custody to the parents are emphasized. It is also emphasized that parents cannot act arbitrarily while using child custody.
Lastly, the right of the party, who does not exercise custody, to establish a personal relationship with the child is examined. The study was completed explaining the subjects of situation change and adaptation of the measures taken to the new conditions after emphasizing the protection measures envisaged in the Civil Code such as changing the custody in cases such as danger in child's development, not showing enough attention to the child, the severe breach of obligations, the placement of the child, and the removal of the custody are emphasized.