Hekimlerin tıbbi hata algı ve tutumları ile malpraktis korkuları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Assessment of relationship between physicians' medical error perceptions, attitudes and fear of malpractice
Yazar: UĞUR UĞRAK
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZ IŞIK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Hata = Error ; Hekimler = Physicians ; Korku = Fear ; Tedavi hataları = Medication errors ; Tıbbi hatalar = Medical errors ; Yanlış teşhis ve tedavi = Malpractice

Özet:
Tıbbi hata yaygın ve önemli bir sağlık sorunudur. Hekimler tıbbi hata iddiası ile şikâyet veya dava edilebilmektedir. Bu durum hekimlerde tutum ve davranış değişikliğine yol açan malpraktis korkusu ile sonuçlanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, hekimlerin tıbbi hata algı ve tutumları ile malpraktis korkuları arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Ayrıca çalışmanın diğer bir amacı ise tıbbi hata algıları, tıbbi hata tutumları ve malpraktis korkularının hekimlerin malpraktis tecrübeleri ve sosyodemografik özelliklerinden etkilenip etkilenmediğini değerlendirmektir. Araştırma bir kamu hastanesinde görev yapan 248 hekim üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veriler anket formu ile toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizi SPSS 23 ve AMOS istatistiksel yazılımları ile yapılmıştır. İstatistiksel analizlerde ölçüm araçlarının yapı geçerliliği için açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri uygulanmıştır. Hipotez analizleri için parametrik ve non-parametrik testlerin yanı sıra yapısal regresyon analizi kullanılmıştır. Analiz bulgularında hekimlerin malpraktis korkuları yüksek seviyede tespit edilmiştir. Hekimlerin malpraktise yönelik olumsuz tecrübelerinin ve tıbbi hata algılarının hekimlerin malpraktis korkularını pozitif yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Hekimlerin tıbbi hata tutumlarının olumlu seviyede tespit edilmesine rağmen, davranışa dönüşmediği görülmüştür. Ayrıca hekimlerin tıbbi hata ve malpraktise yönelik bilgi seviyelerinin düşük seviyede olduğu ve hekimlerin çoğunluğunun tıbbi hata raporlamayı bilmediği tespit edilmiştir. Gereksiz malpraktis dava ve şikâyetlerini önlemek için, yapılacak tıbbi işlemlerin doğasındaki riskler hakkında hastalar yeterince bilgilendirilmelidir. Hekimler tarafından tıbbi hata oluşumuna etkili olduğu değerlendirilen çalışma şartlarına yönelik iyileştirmeler yapılmalıdır.

Abstract:
Medical error is common and important health issues. Physicians might be complained and sued for alleged medical error. This results in malpractice fear, which leads attitude and behavior change of physicians. Purpose of this study is to present relationships between physicians' medical error perceptions, medical error attitudes and, malpractice fear. Additionally, the other purpose of this study is to evaluate whether physicians' medical error perceptions, medical error attitudes, and malpractice fear are affected by malpractice experience and socio-demographic characteristics. This study was conducted on 248 physicians working in a public hospital. Data of this study was collected by a survey form. Analysis of collected data was performed by SPSS 23 and AMOS Statistical Software. In statistical analysis, construct validity of measurement tools used in this study was evaluated by exploratory and confirmatory factor analysis. For hypothesis analysis, parametric and non-parametric tests were used along with structural regression analysis. In findings, physicians' malpractice fear was determined at quite a high level.  Physicians' negative experiences about malpractice and their medical error perceptions were found to positively affect their malpractice fear. Although physicians' medical error attitudes were positive, it was seen that these attitudes didn't turn into actual behavior. Additionally, it was seen that knowledge levels of physicians about medical error and malpractice were at a low level and most of the physicians didn't know how to report a medical error. To prevent unnecessary malpractice complains and lawsuits, patients must be sufficiently informed about the risks in the nature of medical procedures. Work conditions, which is perceived as an effective factor in medical error occurrence by physicians must be improved.