Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti'nden Dağıstan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne Dağıstan'da siyasal gelişmeler (1918-1921)
Political developments in Dagistan from the Republic of Northern Caucasia to the Soviet Socialist Republic of Dagistan (1918-1921)
Yazar: MEHMET UYAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYNA ASKEROĞLU ARSLAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Dağıstan = Dagestan ; Kafkasya = Caucasus ; Kuzey Kafkasya = North Caucasia ; Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti = Northern Caucasian Republic ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Rusya = Russia ; Rusya Türkleri = Russia Turks ; Siyasi gelişmeler = Political improvements ; Türk-Dağıstan ilişkileri = Turkish-Dagestan relations

Özet:
Çalışma, Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti ve yıkılışının hemen ardından kurulan Dağıstan SSC üzerinedir. Dağıstan'ın ulusal sınırlara malik bir ülke olarak temeyyüz edişi ilk olarak 1921 yılında Dağıstan SSC'inin kuruluşu ile gerçekleşmiştir. Dağıstan SSC'inin kuruluşunu anlamak, öncelikle Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti'nin hangi aşamalardan geçtiğini analiz etmekle mümkün olabilir. Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti'nin kuruluşu Dağıstan ve Dağıstanlılar özelinde incelenmemiştir. Çalışmada nüfus ve coğrafya olarak daha büyük olmaları hasebiyle Dağıstanlıların Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti içerisindeki durumlarına bir açıklık getirilmiştir. Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti ağırlık olarak Dağıstan coğrafyası üzerinde temeyyüz etmiştir. Çalışmada Osmanlı Devleti'nin Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti'ni resmi olarak tanıması ve ordularını destek amacıyla Dağıstan'a göndermesi de değerlendirilmiştir. Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti'nin bağımsızlık savaşları ve bu cumhuriyetin kuruluş ilanı aşamaları incelenmiştir.
Dağıstan SSC'sini kuranlar Kuzey Kafkasya Dağlılar Birliği içerisindeki kadrolardan neşet etmiştir. Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti'nin kuruluşunda İttihat Terakki yönetiminin, Dağıstan SSC'inin kuruluşunda da Mustafa Kemal dönemi Ankara yönetiminin doğrudan etkileri bulunmaktadır. Çalışmada objektiflik amacıyla 1917-1921 yılları arasında bizzat mücadele içerisinde ve farklı fraksiyonlarda olan kişilerin eserlerinden yararlanılmıştır. Çalışmada zikredilen dönemi ve konuyu anlatan Rusça, İngilizce ve Türkçe kaynaklar kullanılmıştır. Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti ile Dağıstan SSC'isinin tarihsel bağları nedeniyle her iki yönetimin kuruluşları birlikte izah edilmiştir.

Abstract:
The study is on the Republic of North Caucasus and Dagestan SSC, which was established right after its collapse. It was the first time that Dagestan became a country with its national borders, with the establishment of Dagestan SSC in 1921. Understanding the establishment of Dagestan SSC can be possible by first analyzing the stages of the North Caucasus RepublicThe establishment of the Republic of North Caucasus has not been studied specifically for Dagestan and Dagestan people. In the study, the situation of Dagestani people in the Republic of North Caucasus has been clarified because they are larger in terms of population and geography. The Republic of North Caucasus predominantly dominated Dagestan geography. In the study, it was also evaluated that the Ottoman Empire officially recognized the Republic of North Caucasus and sent its armies to Dagestan for support. Independence wars of the North Caucasus Republic and the establishment declaration stages of this republic were evaluated.
The founders of Dagestan SSC augmented the cadres within the North Caucasus Highlands Union. The Committee of Union and Progress management in the establishment of the Republic of North Caucasus and the administration of Mustafa Kemal in the period of Mustafa Kemal had direct effects on the establishment of Dagestan SSC. In the study, for the purpose of objectivity, the works of people in different factions in the struggle between 1917-1921 were used. Russian, English and Turkish sources describing the period and subject mentioned were used in the study. The institutions of both governments were explained together due to the historical ties of the Republic of North Caucasus and Dagestan SSC. strong influence on both state institutions in Turkey have also tried to clarify.