Sınır ticaretinin Hakkari ili ekonomisi üzerine etkisi
The effect of border trade on the economy of Hakkari province
Yazar: FERHAT DEMİR
Danışman: PROF. DR. ZAFER KANBEROĞLU
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Sınır ticareti, ülkelerin komşu devletlerle aralarında yaptığı uluslararası bir
ticaret türüdür. Sınır ticareti yapan ülkeler, sınır bölgelerinde ikamet eden insanların
yaşam standartlarını yükseltmeyi amaçlamaktadır. Türkiye de kendi sınır hatlarında
bulunan bölgeleri kalkındırmak amacıyla 1970'li yılların sonundan itibaren sınır
ticaretini gerçekleştirmektedir. Türkiye'nin sınır ticaretini gerçekleştirdiği
bölgelerden biri de Doğu Anadolu Bölgesi'dir. Doğu Anadolu Bölgesi'nde birçok
ilde sınır ticareti faaliyeti uygulanmaktadır. Bu illerin arasında Hakkari ili de yer
almaktadır.
Hakkari ili, Irak ve İran sınırında bulunan dağlık bir bölgeden oluşmaktadır.
Geçim kaynağının büyük bir kısmı, tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Sanayisinin
gelişmemiş olmasının yanı sıra, madencilik de yeterince yapılmamaktadır. Hakkari
bir sınır ili olmasından dolayı, sınır ticareti açısından önemli bir bölgedir.
Bünyesinde Irak'a iki, İran'a bir olmak üzere üç sınır kapısı bulundurmaktadır. Sınır
ticareti bölge halkı için son derece önemlidir.
Bu tez çalışmasında sınır ticaretinin Hakkari ilinin ekonomisi üzerine etkisi
araştırılmıştır. Bu etkiyi belirleyebilmek amacıyla Hakkari ilinde yaşayan insanlara
cinsiyet, yaş, eğitim durumu gibi demografik bilgiler gözetilerek anket çalışması
uygulanmıştır. Anket verileri; iki grubu var olan değişkenlere göre karşılaştırmada
bağımsız gruplar t testi, ikiden çok grubu bulunan değişkenler için ise tek yönlü
varyans analizi (ANOVA) yöntemi uygulanmıştır. ANOVA neticesinde ortaya çıkan
anlamlı farkın hangi kategorilerin arasında var olduğu ise LSD çoklu karşılaştırma
yöntemi ile kıyaslanmıştır. Sınır ticaretinin il üzerine hayati derecede bir öneme
sahip olduğu ve aynı zamanda istihdam oluşturduğu sonucu saptanmıştır.

Abstract:
Border trade is a type of international trade between countries and
neighboring states. Countries that engage in border trade aim to raise the living
standards of people residing in border areas. Türkiye has also been carrying out
border trade since the late 1970s in order to develop the regions located on its border
lines. One of the regions where Turkey carries out border trade is the Eastern
Anatolia Region. Border trade activities are practiced in many provinces in the
Eastern Anatolia Region. Among these provinces, Hakkari province is also included.
Hakkari province consists of a mountainous region located on the border of
Iraq and Iran. A large part of the livelihood is based on agriculture and animal
husbandry. In addition to the fact that the industry is underdeveloped, mining is not
done sufficiently. Since Hakkari is a border province, it is an important region in
terms of border trade. It has three border gates: two to Iraq and one to Iran. Border
trade is extremely important for the people of the region.
In this thesis study, the effect of border trade on the economy of Hakkari
province was investigated. In order to investigate this effect, a survey was conducted
on people living in Hakkari province, taking into account demographic information
such as gender, age and education level. This survey application; Independent groups
t test was used to compare two groups based on variables, and one-way analysis of
variance (ANOVA) method was used for variables with more than two groups. The
categories in which there was a significant difference resulting from ANOVA were
compared using the LSD multiple comparison method. It has been determined that
border trade has a vital importance for the province and also creates employment.