Sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital mahremiyete ilişkin metafor algıları üzerine bir inceleme
A study on social studies teachers' perceptions of metaphors concerning digital privacy
Yazar: HANDE GÖRMEN ŞEN
Danışman: PROF. DR. ZİHNİ MEREY
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital mahremiyet kavramına ilişkin metaforik algılarını belirlemektir. Nitel araştırma deseninde yapılandırılan bu çalışmaya 150 sosyal bilgiler dersi öğretmeni katılmış, verilerin toplanması için araştırmacının geliştirdiği anket formundan, verilerin çözümlenmesi için içerik analizinden yararlanılmıştır. Veri kaybının önlenmesi ve bulguların somutlaştırılması için nitel araştırma yazılımlarından biri olan MAXQDA 2022 kullanılmıştır. Katılımcıların ürettikleri metaforlarda dijital mahremiyetle ev, özel yaşam ve gizlilik arasında metaforik bağ kurdukları tespit edilmiştir. Ayrıca katılımcıların dijital mahremiyete dönük algılarının öncelikle "mekân ve yer" ana kategorisiyle ilişkili olduğu bulgulanmıştır. Katılımcıların dijital mahremiyete dönük ürettikleri metaforlara cinsiyet açısından bakıldığında kadınların dijital mahremiyeti özgür olma ve gizlilik ana kategorileriyle, erkek katılımcıların ise özel alanla ilişkilendirdikleri görülmüştür. Bu yönden kadın katılımcıların erkeklerle karşılaştırıldığında gizlilik konusunu daha fazla önemsedikleri söylenebilir.  Üretilen metaforlar medeni durumlarına göre farklı bir eğilim sergilemiştir. Bekâr katılımcılar "hazine, anı, mabet" gibi metaforlar üretirken, evli katılımcılar sorumluluk ve yükümlülük bildiren metaforlar üretmişlerdir. Ayrıca evli katılımcılar gizlilik ve güvenlik içeren metaforlar da aktarmışlardır. Katılımcı sosyal bilgiler öğretmenlerinin ürettikleri metaforların yaş düzeyleri fark etmeksizin mekân ve yer, nesne ve eşya, hayat ana kategorileriyle ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Özellikle gizlilik ana kategorisinin çeşitli yaş düzeylerinde daha çok önemsendiği gözlemlenmiştir. Katılımcılar tarafından üretilen metaforlara eğitim düzeyli açısından bakıldığında bir farklılaşmadan söz edilebilir. Lisans düzeyindeki katılımcılar bireysel yaşama dair metaforlar üretirken, lisansüstü düzeydeki katılımcıların ürettiği metaforlar en çok gizlilik kavramıyla ilişkili olmuştur.

Abstract:
This study aims to determine social studies teachers' metaphorical perceptions of the digital privacy. 150 social studies teachers took part in this study, which was structured in a qualitative research. A survey form developed by the researcher was used to collect the data, and content analysis was used to analyze the data. In addition, MAXQDA 2022, one of the qualitative research software programs, was used to prevent data loss and concretize the findings. It was determined that the social studies teachers who participated in the study produced metaphorical connection between digital privacy and home, private life, and confidentiality in their metaphors. It was found that the participants' perceptions of digital privacy were primarily related to the main category of "space and place." When the metaphors produced by the participants regarding digital privacy are examined from a gender perspective, it is seen that women associate digital privacy with the main categories of "freedom" and "confidentiality", while male participants associate it with the "private sphere". In this respect, we can say that female participants care more about "confidentiality" compared to men. The metaphors produced indicated a different tendency according to their marital status. While single participants produced metaphors such as "treasure, memory, temple", married participants produced metaphors expressing "responsibility and obligation". In addition, married participants also associated metaphors involving privacy and security. It was determined that the metaphors produced by the social studies teachers were related to the main categories of space and place, objects and belongings, and life, regardless of age level. It has been observed that privacy, especially the main category, is given more importance at various age levels. When the metaphors produced by the participants are examined in terms of education level, a differentiation can be noted. While undergraduate participants produced metaphors about individual life, the metaphors produced by graduate-level participants were mostly related to the concept of secrecy.