Z kuşağının (18-25 yaş) toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumları ile çok boyutlu sportmenlik yönelimlerinin incelenmesi
Investigation of the attitudes of generation Z (18-25 years old) towards gender roles and their multidimensional sportsmanship orientations
Yazar: EZGİ KURŞUN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN GÜMÜŞ
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmanın amacı Mersin ilinde yaşayan 18-25 yaş aralığındaki lisanslı sporcuların çok boyutlu sportmenlik yönelimleri ile toplumsal cinsiyet rolleri tutumları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın örneklemini uygun örnekleme yöntemi ile belirlenen 18-25 yaş aralığında 342 sporcu oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutumu Ölçeği ve Çok Boyutlu Sportmenlik Yönelimi Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde katılımcıların demografik özelliklerini ortaya koymak için betimsel istatistikler; Toplumsal Cinsiyet RolleriTutum Ölçeği ve Çok Boyutlu Sportmenlik Yönelimi ölçeklerinin puanlarının cinsiyete, takım ya da bireysel spor yapma durumuna, ve spor yaşına göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek üzere ikili gruplarda Bağımsız Örneklem T Testi ikiden fazla gruplarda ise Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. İki değişken arasındaki ilişkiyi belirlemek için ise Pearson Korelasyon Analizi Testi uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda; cinsiyet değişkenine göre sportmenlik yönelimi ve toplumsal cinsiyet rolleri tutumunda anlamlı fark bulunmuştur. Spor türü değişkenine göre bakıldığında ÇBSYÖ'nün "kurallar ve yönetime saygı" ve "sporda sorumluluklara bağlılık" alt boyutlarında ve TCRTÖ'nün tüm alt boyutlarında ve toplam puanda anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Spor yaşı değişkenine göre bakıldığında ÇBSYÖ'nün sadece "kurallar ve yönetime saygı" alt boyutu ile TCRTÖ'nün "kadın cinsiyet rolleri" ve "evlilik cinsiyet rolleri" alt boyutlarında anlamlı fark tespit edilmiştir. Katılımcıların çok boyutlu sportmenlik yönelimleri ve toplumsal cinsiyet rolleri tutumları arasındaki ilişkiye bakıldığında orta düzeyde pozitif yönlü ilişki tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to examine the relationship between multidimensional sportsmanship orientations and gender role attitudes of licensed athletes between the ages of 18-25 living in Mersin. The population of the research consists of licensed athletes between the ages of 18-25 living in Mersin. The sample of the research consists of 342 athletes determined by easily accessible sampling method. Personal Information Form, Gender Roles Attitude Scale and Multidimensional Sportsmanship Orientation Scale were used as data collection tools. In the analysis of the data, Skewness and Kurtosis values were examined to determine whether the data obtained showed a normal distribution. After testing the normality of the distribution, descriptive statistics to reveal the demographic characteristics of the students; To determine whether the scores of the Gender Roles Attitude Scale and Multidimensional Sportsmanship Orientation scales differ according to gender, team or individual sports playing status, and years of active sportsmanship, Independent Sample T Test was used in two groups and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) was used in more than two groups. Pearson Correlation Analysis Test was applied to determine the relationship between the two scales.As a result of the analysis; A significant difference was found in sportsmanship orientation and gender role attitudes according to the gender variable. Considering the sport type variable, there is a significant difference in the sub-dimensions of "respect for rules and management" and "devotion to responsibilities in sports" of the Multidimensional Sportsmanship Orientation Scale and a significant difference was found in all sub-dimensions and the total score of the Gender Roles Attitude Scale. Considering the sports year variable, there was a difference only in the "respect for rules and management" sub-dimension of the Multidimensional Sportsmanship Orientation Scale, and a significant difference was found in the "female gender roles" and "marriage gender roles" sub-dimensions of the Gender Roles Attitude Scale When the relationship between the participants' multidimensional sportsmanship orientations and gender role attitudes was examined, a moderate positive relationship was found.