Obsesif kompulsif bozukluğu olan çocuk ve ergenlerin ebeveynlerindeki mizaç, karakter özellikleri ve psikopatolojinin araştırılması
Temperament, character and psychopathology in parents of children and adolescents with obsessive compulsive disorder
Yazar: NESLİHAN ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLİZ ÖZGEN ; DR. ÖZDEN ŞÜKRAN ÜNERİ
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ana-baba = Parents ; Karakter = Character ; Mizaç = Temperament ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Psikopatoloji = Psychopathology

Özet:
Giriş ve amaç: OKB etiyolojisi tam olarak bilinmeyen heterojen bir hastalıktır. Tüm aile çalışmalarında özellikle de erken çocukluk dönemi başlangıçlı hastalarda ailesel kümelenme gözlenmektedir. Cloninger kişiliğin iki temel bileşeni olan mizaç ve karakterdeki normal ve anormal varyasyonları açıklayan boyutsal bir psikobiyolojik kişilik modeli geliştirmiştir. OKB'si olan çocuk ve ergenlerin ebeveynlerinin mizaç ve karakter özelliklerinin OKB olan erişkinlerle benzerlik gösterdiği bilinmektedir. Bu bilgiler göz önüne alınarak bu çalışmada OKB'li çocuk ve ergenlerin ebeveynlerinde psikopatoloji, mizaç ve karakter özelliklerinin araştırılması, yaş, cinsiyet ve ekonomik durum açısından eşleştirilmiş kontrol grubu ile karşılaştırılması amaçlanmıştır.Yöntem: Çalışmaya yaşları 6-18 arasında olan Haziran 2011- Şubat 2012 tarihlerinde Bakırköy Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'ne yapılan başvurulardan DSM-IV tanı ölçütlerine göre OKB tanısı konan 30 çocuk ve ergenin anne ve babaları (n=60) dahil edilmiştir. Kontrol grubunu ise yaş, cinsiyet ve sosyoekeonomik düzey açısından eşleştirilmiş sağlıklı 30 kadın, 30 erkek oluşturmuştur. Her iki gruba da SCID-I, Mizaç ve Karakter Envanteri ve sosyodemografik veri formu uygulanmıştır. Çocuk ve ergenlere tanı konurken klinik görüşmenin yanı sıra yarı-yapılandırılmış klinik değerlendirme ölçeği kullanılmıştır. OKB dışında psikopatolojisi olan, mental retardasyonu olan ve ek kronik tıbbi tanılı çocuk ve ergenler araştırmamıza dahil edilmemiştir. Tüm vaka ve kontrol grubundan aydınlatılmış onam alınarak araştırmaya dahil olmayı kabul eden tüm katılımcılar çalışmamıza dahil edilmiştir.Bulgular: Çalışmamızda OKB'si olan çocuk ve ergenlerin ebeveynlerinde saptanan en sık tanılar sırasıyla depresyon (%16,6) ve uyum bozukluğu (%11,6) olmuştur. Mizaç ve Karakter Envanterine göre OKB'li çocukların ebeveynlerinde zarardan kaçınma puanı yüksek saptanmıştır (p<0.01). OKB'li çocukların annelerinde de zarardan kaçınma puanı kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek saptanmıştır (p<0.05). Karakter özelliklerine bakıldığında çalışma ve kontrol grubu arasında fark saptanmazken, psikopatolojisi olan grupta ise kendi kendini yönetme puanı düşük saptanmıştır (p<0.01). Ayrıca araştırmamızda psikopatolojiye etki eden mizaç ve karakter özellikleri ile sosyodemografik veriler incelendiğinde, kadın cinsiyetin yaşam boyu psikopatoloji görülme riskini artırdığı, bağlanma puanında bir birimlik artışın bu riski azalttığı saptanmıştır.Sonuç: Araştırmamızdaki bulgular OKB'li çocukların ebeveynlerinde belirgin boyutsal kişilik profili varlığını desteklemektedir. Bu alanda yapılan diğer çalışmalardan farklı olarak bizim çalışmamızda kadın cinsiyetin yaşam boyu psikopatoloji geliştirme riskini artırdığı, bağlanma puanında bir birimlik artışın bu riski azalttığı saptanmıştır. Sonuç olarak yarı yapılandırılmış klinik ölçekler ve Mizaç Karakter Envanteri bir arada uygulanarak yapılan bu araştırmanın daha sonra yapılacak olan araştırmalara kaynak olması açısından yararlı olacağı düşünülmüştür. Ebeveynlerdeki kişilik yapısının OKB'ye yatkınlığa ya da seyrine etkisinin araştırılmasına olanak sağlayacak çalışma kısıtlılıklarını içermeyen, farklı ve geniş örneklemle yapılacak araştırmalara gereksinim vardır.Anahtar sözcükler: Ebeveyn, Obsesif Kompulsif Bozukluk, Psikopatoloji,Mizaç ve Karakter

Abstract:
Introduction and objectives: OCD is a heterogenous disorder of unknown etiology. All available family studies have observed familial aggregation of OCD, especially in families of patients in which the disease starts during childhood and early adolescence. Cloninger developed a dimensional psychobiological model of personality that accounts for both normal and abnormal variation in two major components of personality, temperament and character. It is known that the temperament and character features of parents of children with OCD show similarities to those of adults with OCD. The aim of the study is to identify the parental psychopathology, temperament and character features of children and adoloescents with OCD as well as to compare these features with age, sex and socioeconomically matched controls.Methods: Parents (n=60) of children and adolescents (n=30) at the age of 6-18 who were admitted to Department of Child and Adolescent Psychiatric Outpatient Clinic of Bakirkoy Mental Health and Neurological Diseases Training and Research Hospital from June 2011 to February 2012 and diagnosed as OCD were included to our study . OCD is diagnosed by a semi structured clinical interview based on DSM IV criteria. 30 man and 30 woman with no psychiatric diagnosis as control group was matched with the study group according to age, sex and socioeconomic status. SCID-I, TCI and sociodemographical data form were administered to 60 parents of 30 children with OCD and control group. Subjects were excluded if their children were diagnosed with psychopathology other than OCD, mental retardation and chronic medical illness. Informed co nsent was given to all case and control groups and all included in the study who did not refuse to participate.Results: The most frequent psychopathologies observed in parents of children and adolescents with OCD were depression (16,6%) and adjustmen disorder (11.66%) respectively. Administration of Temperament and Character Inventory showed that subjects with OCD children had higher scores of harm avoidance than controls (p<0.01). Harm avoidance score was signifacantly higher in mothers of OCD children (p<0.05). There were no difference about character features in the parents of children with OCD and control group but parents with a psychopathology had lower scores in self directedness. Investigating the influence of temperament and character features to psychopathology, we found that female gender increases psychopathology risk while one point increase in attachment score in TCI decreases this risk.Conclusion: The results of our study support the existence of a dimensional personality profile in parents of children with OCD in comparison to healthy controls. Different than the other studies about this title we found that female gender increases psychopathology risk while one point increase in attachment score in TCI decreases this risk. As a result this study administering semi structured clinical interview and Temperament and Character Inventory is thought to be useful for further studies. New studies with different methods and large sample size are needed without the limitations of our study to investigate how parental personality profile influences the vulnerability and outcome of OCD in children and adolescents.Keywords: Parents, Obsessive Compulsive Disorder, Psychopathology, Temperamentand Character