Karotis stent sonrası sessiz iskemik lezyonların diffuzyon MR ile değerlendirilmesi
Evaluotion of silent ischemic lesions with diffusion weigthed MRI after carotid stenting
Yazar: EYUP KIZIL
Danışman: DOÇ. DR. YILMAZ ÖNAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Difüzyon manyetik rezonans görüntüleme = Diffusion magnetic resonance imaging ; Karotis arteri hastalıkları = Carotid artery diseases ; Karotis arterleri = Carotid arteries ; Karotis stenozu = Carotid stenosis ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Stentler = Stents ; İskemi = Ischemia

Özet:
Amaç: İnme ölümün üçüncü önde gelen sebebidir. Yeni inmelerin
%87'sinden iskemik olaylar sorumludur ve bunların %20-30'nun ekstra kraniyal
internal karotis arterlerin aterosklerotik hastalıklarına bağlı olduğu tahmin
edilmektedir. Minimal invazif girişimler her alanda giderek artan sıklıkta
kullanılmakta olup, bu durum karotis girişimlerinde de benzerdir. Semptomatik-
asemptomatik karotis darlıklarında endovasküler stent uygulaması birçok merkez
tarafından uygulanmaktadır. Karotis girişimleri sonrası en korkulan 2 majör
komplikasyon MI ve inmedir. Biz çalışmamızda karotis stent uyguladığımız
hastalara 24. Saatte Difüzyon Mr çektirerek, hastalarda semptom olmasa dahi sessiz
gelişen enfarktların da sıklığını ortaya koyarak, bunun literatür ile, hem endovasküler
hem de cerrahi uygulanan hastalardaki, karşılaştırmasının yapılmasını amaçladık.
Gereç̧ ve Yöntem: Retrospektif ve tek merkezli olan çalışmamızda veri seti
Mart 2021-Haziran 2022 tarihleri arasındaki karotis stent tedavisi uygulanmış ve 24.
Saatinde difüzyon MR çekilmiş hastalardır. Hastalarımızın 47'si erkek (E %87), 7'si
kadın (K %13) olmak üzere toplam 54 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların
yaş dağılımı 54-90 arasında değişmekte olup ortalama yaş 69.8'dir. Çalışmamıza
%70 üzerindeki internal karotis stenozlarını veya semptomatik yüzde elli ve
üzerindeki stenozu olan hastaları dahil edildi. Hastaların 20 tanesi daha önce geçici
iskemik atak bulunan veya serebrovasküler öyküsü pozitiftir. Karotis stent tedavisine
NASCET kriterlerine göre karar verilmiştir. Hastaların daha önce elde edilmiş
doppler usg ve BTA tetkiklerine göre işlem öncesi veya işlem sırasında DSA
işlemleri yapılmıştır. DSA'da rutin olarak hastanın A-P ve lateral görüntüleri alınmış
olup gereklilik halinde ek görüntüler elde edilmiştir. DSA tetkikine göre stenoz
derecesi, ülsere plak varlığı tespit edilmiştir. Ayrıca işlem sırasında hastalar arasında
farklılık gösteren uygulamalar, pre-PTA, post-PTA, emboli önleyici filtre kullanımı
kaydedilmiştir. Hastalar inme risk faktörleri açısından komorbit nedenler DM, HT,

9

HL, sigara bilgileri kaydedilmiştir. Bu nedenler ile akut sessiz iskemik lezyonlar
arasında ilişki kurulmaya çalışılmıştır.
Bulgular: 54 hastadan 20 tanesinin difüzyon ağırlıklı MR'ında (DAG)
asemptomatik akut iskemik lezyon saptandı. Tedavilerin 32 tanesi sağ ICA'ya
yapılmış olup 12 hastanın DAG'ı pozitiftir, 22 tanesi sol ICA' ya yapılmış olup 8
hastanın DAG'ı pozitiftir. İskemik lezyonların %75(15)'i MCA, %15(3)'i PCA,
%10(2) MCA ve ACA watershed alanında tespit edildi. MR pozitif 20 hastanın
16'sında ipsilateral 4'ünde kontralateral iskemik lezyon tespit edildi. Stenoz
derecesine göre 16'sı %70-75 (7 si DAG pozitif), 5'i %75-80 (2 DAG pozitif), 5'i
%80-85 (2 DAG pozitif), 12'si %85-90 (5 DAG pozitif), 9'u %90-95 (3 DAG
pozitif), 1 tane %20-30 (1 DAG pozitif) olan hastalardır. Tüm hastaların 14'ünde
ülsere plak mevcut olup bunların 6'ısı DAG pozitif gelmiştir. 54 hastanın 3'üne pre-
PTA işlemi, 44'üne post-PTA işlemi uygulandı. Emboli önleyici filtre kullanılmayan
hasta sayısı 10'dur. Pre-PTA işlemi uygulanan 3 hastanın DAG'ı akut iskemik
lezyon açısından negatif izlendi. Post-PTA işlemi uygulanan 44 hastanın 18 'sinde
DAG pozitiftir. Post-PTA uygulanmayan 10 hastanın 2'sinde DAG pozitiftir. Filtre
kullanılmayan 10 hastanın 4'ünün difüzyon DAG'ında akut iskemik alan ile uyumlu
sinyal artışı izlendi. Hipertansiyonu olan hasta sayısı toplamı 40 olup bunların 19
unda DAG pozitiftir. Hipertansiyon öyküsü olmayan 14 hastadan 1'inde DAG
pozitiftir. Diyabet tanılı hasta sayısı 19 olup bunların 8'i DAG pozitiftir. Diyabeti
olmayan 35 hastada DAG pozitif vaka sayısı 12'dir. Hiperlipidemisi olan hasta sayısı
14 olup 6 sının DAG'ı pozitiftir. Hiperlipidemisi olmayan 40 hastanın 14'ünün DAG
pozitiftir. Sigara kullanan hasta sayısı 42 olup bunların 13'ünün DAG'I pozitiftir.
Sigara kullanmayan 12 hastanın 7 sinin DAG'ı pozitiftir.
Sonuç: DAG sonuçlarına göre karotis stent sonrası gelişen sessiz iskemik
ataklar; stenoz dereceleri, ülsere plak varlığı, pre-op ve post-op PTA, emboli önleyici
filtre kullanımı arasında anlamlı bağlantı saptanmamıştır. İnme risk faktörleri
açısından sigara kullanımı, diyabet ve hiperlipidemi arasında anlamlı fark
saptanmadı. DAG sonuçlarına göre sessiz iskemik lezyon görülme oranı
hipertansiyon tanısı olan hastalarda belirgin olarak yüksek izlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Karotis stent, difüzyon MR, sessiz iskemik lezyonlar

Abstract:
Introduction and Aim: Stroke is the third leading cause of death. Ischemic
events account for 87% of new strokes, and it is estimated that 20-30% of these are
due to atherosclerotic diseases of the extra-cranial internal carotid arteries. Minimally
invasive interventions are being used with increasing frequency in every field, and
this is similar in carotid interventions also. Endovascular stenting is performed by
many centers in symptomatic or asymptomatic (> %70) carotid stenosis. The 2 most
feared major complications after carotid interventions are MI and Stroke. In our
study, Diffusion Weighted MRI (DWI) was performed at the 24th hour in patients
who underwent carotid stenting, to reveal the frequency of silent infarcts, and aimed
to compare this with the literature.
Materials and Methods: Patients who underwent carotid stenting between
March 2021 and June 2022 and had DWI at the 24th hour were included in our study.
A total of 54 patients, of which 47 were male (M 87%) and 7 were female (F 13%),
were included in the study. The age distribution of the patients ranged from 54 to 90,
with a mean age of 69.8 years. Our study included patients with > %70 or
symptomatic > %50 stenosis of the ICA. 20 patients had a previous transient
ischemic attack or had a positive cerebrovascular history. Stenosis ratio was
calculated according to NASCET criteria according to the CTA examinations of the
patients. DSA procedures were performed before or during the procedure. AP and
lateral images were taken routinely in DSA, and additional images were obtained if
necessary. According to the DSA examination, the degree of stenosis and the
presence of ulcerated plaque were again assesed. In addition, techniques that differ
between patients during the procedure, pre-PTA, post-PTA, and use of distal embolic
filters were recorded. In terms of stroke risk factors, comorbidities like DM, HT, HL
or smoking history were recorded. We wanted to reveal the relationship between
silent ischemic attacks and associated risk factors.

11

Results: According to the results of DWI, silent ischemic attacks after carotid
stenting; there were no significant correlation between degrees of stenosis, presence
of ulcerated plaque, pre-op and post-op PTA or use of distal embolic filters. There
were also no significant difference between smoking, diabetes and hyperlipidemia in
terms of silent attacks. According to DWI results, the incidence of silent ischemic
lesions was significantly higher in patients with hypertension.
Conclusion: In our study, we detected silent ischemic lesions that occurred
according to stroke risk factors and different procedures applied during the procedure
in our patients who underwent carotid stent treatment. In our study, according to
DWI results obtained at 24th hour, in terms of silent ischemic attacks after carotid
stenting; no significant correlation was found between the stenosis degree, ulcerated
plaque presence, pre-op and post-op PTA, use of distal embolic filters. There was no
significant difference between smoking, diabetes and hyperlipidemia in terms of
periprocedural stroke risk. According to diffusion MRI results, the incidence of silent
ischemic lesions was significantly higher in patients with hypertension.
Key Words: Carotid stent, diffusion MRI, silent ischemic lesions