OECD ülkeleri üzerinde yüksek teknolojili ürün ihracatını etkileyen faktörlerin analizi
Analysis of factors affecting high technology product export in OECD countries
Yazar: GİZEM YAVUZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR UYSAL
Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Araştırma-geliştirme harcamaları = Research-development expenditures ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Yüksek teknoloji = High technology ; İhracat = Export

Özet:
Küreselleşen dünyada katma değeri yüksek ürünlerin üretilmesi ve yüksek teknolojili ürün ihracatının gerçekleşmesi rekabet edebilir ülkeler için gün geçtikçe önem kazanmaktadır. Ülkelerin artan rekabet ortamında birbirlerine karşı üstünlük sağlayabilmeleri ve sürekli değişim içinde olan ekonomik koşullara karşı güç kazanabilmeleri konusunda Ar-Ge harcamalarının rolü oldukça fazladır. Ülkeler, Ar-Ge harcamalarına ayırdıkları pay sonucunda yeni üretim yöntemi ya da teknoloji geliştirerek ekonomik büyümelerini ve refah seviyelerini arttırabilmektedirler. 
Bu tezin amacı, 1991-2016 dönemi yıllık verileri ile 15 OECD ülkesinin GSYİH içinde Ar-Ge harcamaları payının toplam ihracat içinde yüksek teknolojili ürün ihracatının payı üzerinde bir artışa sebep olup olmadığını incelemektir. Bu kapsamda tezde ''Ar-Ge harcamaları yüksek teknolojili ürün ihracatı üzerinde etkin midir?'' sorusuna cevap aranmıştır. Oluşturulan doğrusal regresyon modeline ekonomik büyüme ve GSYİH içinde doğrudan yabancı yatırım girişinin payı kontrol değişkeni olarak eklenmiştir. Ar-Ge harcamalarının yüksek teknolojili ürün ihracatı üzerindeki etkisi panel veri analizi yöntemi ile incelenmiştir. Panel veri analizi için gerekli olan Hausman test sonucu Sabit Etkiler Modeli kullanılması gerektiğini göstermiştir. Ayrıca ülkelerin yüksek teknolojili ürün ihracatı üzerinde bireysel etkileri araştırılmış ve elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir. 
Sonuç olarak, tezde gerçekleştirilen incelemeler Ar-Ge harcamalarının yüksek teknolojili ürün ihracatı üzerinde pozitif ve anlamlı bir etki yarattığını göstermiştir. Kontrol değişkeni olarak analize dâhil edilen ekonomik büyüme ve doğrudan yabancı yatırım girişinin yüksek teknolojili ürün ihracatı üzerinde herhangi bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Bu sonuç, uluslararası rekabet ortamında bir güce sahip olmak isteyen ülkeler için Ar-Ge harcamalarına verilen değerin yüksek teknolojili ürün ihracatı üzerindeki önemini bir kez daha ortaya koymuştur. 

Anahtar Kelimeler: Yüksek Teknolojili Ürün İhracatı, Ar-Ge Harcamaları, Ekonomik Büyüme, Doğrudan Yabancı Yatırım, Panel Veri Analizi

Abstract:
In today's world of globalization, production of goods with higher added value and exportation of high technology products are gaining higher importance day by day for the countries that are out in the arena to compete effectively. The impact of R&D spending is quite significant in countries' efforts to dominate the counterparts within their respective competitive environments and to gain economic power against ever changing economic conditions. Countries are able to maintain their economic growth and enhance the wealth either by new production management or new technological development as a result of allocations on R&D spending.
The purpose of this thesis is to investigate whether or not the portion of R&D spending in the Gross Domestic Product (GDP) will cause an increase in the portion of exports of high technology products within the total exports in the 15 OECD countries by using yearly data for the years 1991-2016. In this context, in thesis has sought for an answer to the question whether R&D spending has any effect on the exports of high technology products. In the linear regression model, economic growth and the share of foreign direct investment inflows in GDP were added to the model as control variable. The effects of R&D spending on the exports of high technology products have been studied by the method of panel data analysis. The Hausman test results which are required for Panel Data Analysis have shown that the Constant Effects Model was needed to use. Additionally, singular effects of each country on the exports of high technology products have been investigated and evaluated. 
The results have indicated that R&D spendings have positive and significant effects on the exports of high technology products. Analyzing as a control variable means that targeted economic growth and foreign direct investment inflows have no impact on high-tech exports.  This result has once again demonstrated the importance of high-tech product exports and the importance given to R & D expenditures for countries wishing to have a competitive power.

Key Words: High Technology Products Exports, R&D Spendings, Economic Growth, Direct Foreign Investment, Panel Data Analysis