Muğla yöresinde organik ve iyi tarım uygulamaları ile turunçgil yetiştiriciliği yapılan alanların beslenme durumunun belirlenmesi
Determination of nutritional status of areas in Muğla province where citrus are cultivated as organic and good agricultural pratices
Yazar: HALİL İBRAHİM YALÇIN
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN SAATÇI MORDOĞAN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Limon = Lemon ; Mandalina = Mandarin ; Organik tarım = Organic farming ; Portakal = Orange ; Turunçgiller = Citrus fruits ; İyi tarım uygulamaları = Good agricultural practices

Özet:
Çalışmada Muğla'nın Bodrum, Ula, Köyceğiz, Ortaca ve Fethiye ilçelerinde 2016 ve 2017 yıllarında Mandarinde Yerli Mandarin (Bodrum Mandarini), portakalda Valencia,  ve limonda Enterdonat çeşitlerinin organik ve iyi tarım uygulamalarına göre yetiştiriciliği yapıldığı alanlarının toprak ve bitki örnekleri ile beslenme durumunu belirlenmesi amaçlandı.Toprak örneklerinde bazı fiziksel ve kimyasal analizler ile (Toplam tuz, pH, CaCO3, organik madde, bünye, N, P, K, Ca,  Mg, Fe, Cu, Mn ve Zn) yaprak örneklerinde de makro ve mikro besin elementi (N, P, K, Ca, Mg, Fe, Cu, Mn ve Zn) analizleri yapılmıştır. Analiz sonuçları referans değerleri ile karşılaştırılarak toprakların fiziksel ve kimyasal özellikleri açısından organik ve iyi tarıma göre narenciye yetiştiriciliğine uygunlukları ile bitkilerin beslenme durumları incelenmiş, istatistikî değerlendirmeler ile toprak, bitki, organik ve iyi tarım uygulamaları arasında bazı ilişkileri saptanmıştır.
Muğla yöresi turunçgil bahçelerinin topraklarının tuzluluk sorunlarının bulunmadığı, pH içerikleri organik bahçelerin daha fazla nötr reaksiyonlu olduğu,  organik toprakların daha kireçli, organik madde değerlerinin daha yüksek (genel ortalama % 2.20 > % 1.95)  ve tınlı bünye dağılımı iyi tarım uygulamaları bahçelerinden daha fazla sayıda olduğu belirlenmiştir.Turunçgil bahçe toprakların besin element içerikleri incelendiğinde genel olarak organik ve iyi tarım bahçelerinin N noksan, K düşük ve noksan, P,  Ca, Mg, Fe, Cu, Mn ve  Zn yeterli bulunmuştur. Organik ve iyi tarım uygulamalarına göre bütün turunçgil bahçelerinin genel ortalamaları bakımında ele aldığımızda N bakımından benzer, K, Ca ve Mn değerleri organik bahçelerde daha yüksek olduğu; P, Mg, Fe, Cu ve Zn değerleri iyi tarım uygulamaları bahçelerinde daha yüksek olduğu saptanmıştır.
 Araştırma yapılan turunçgil bahçelerinin yaprak besin element içerikleri yönünden genellikle bulundukları aralıklar dikkate alındığında N miktarlarının noksan ile yeterli aralığında;  P'un yeterli;  K'un yetersiz ile yeterli, Ca'un yeterli, Mg'un noksan ve yeterli, Fe'in yeterli  ve  Cu'ın yeterli, Mn  yetersizle ile yeterli Zn'nun noksan ve yeterli  değerlerde  bulunmuştur. Üretim metotlarına göre genel ortalamalar açısından ağaçların beslenme durumuna bakıldığında Ca ve Cu değerleri organik turunçgil ağaçlarından alınan yapraklarda daha yüksek olduğu, N, P ve Fe'in her iki yöntemde de birbirine çok yakın değerlerde çıktığı K, Mg, Mn ve Zn değerleri ise İyi tarım uygulamalarına göre yetiştiriciliği yapılan ağaçlardan alınan yapraklarda daha fazla olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study was aimed to determinate the nutritional status of organic and good agricultural practice areas in Bodrum, Ula, Köyceğiz, Ortaca and Fethiye districts of Muğla in 2016 and 2017. Soil and plant samples were taken from Local Tangerine (Bodrum Mandarin), Orange Valencia, and Lemon Enterdonat grown in these areas.
Some physical and chemical analyzes (Amount of salt, pH, CaCO3, organic matter, texture, N, P, K, Ca, Mg, Fe, Cu, Mn and Zn) in soil samples and macro and micro nutrients (N, P, K, Ca, Mg, Fe, Cu, Mn and Zn) analyzes were made. Comparing the analysis results with the reference values, the physical and chemical properties of the soils, their suitability for citrus cultivation according to organic and good agriculture practice, and the nutritional status of the plants were examined. Some statistical evaluations of the soil, plants, organic and good agricultural practices were determined.
The soils of Muğla citrus orchards do not have salinity problems, the pH content of the organic gardens is more neutral, the organic soils are more calcareous, the organic matter values are higher (General average % 2.20 > % 1.95) and the loamy texture distribution is higher than of the good agricultural practice gardens.When the nutrient content of citrus orchard soils was examined, it was found that generally the amount of N was deficient, amount of K was low and deficient, amount of P, Ca, Mg, Fe, Cu, Mn and Zn was sufficient in both organic and good agricultural gardens. According to organic and good agricultural practice the general amount of N was similar; K, Ca and Mn values are higher in organic gardens; P, Mg, Fe, Cu and Zn values were found to be higher in good agricultural practice orchards.
In terms of leaf nutrient content in the researched orchards, the N amounts are in the range from deficient to sufficient; P is enough; K is insufficient and sufficient, Ca sufficient, Mg deficient and sufficient, Fe sufficient and Cu sufficient, Mn insufficient and sufficient Zn deficient and sufficient. Considering the nutritional status of the trees in terms of general averages according to the production methods, the Ca and Cu values are higher in the leaves taken from organic citrus trees, and the K, Mg, Mn and Zn values are higher in the leaves taken from good agriculture practice citrus trees. N, P and Fe are mostly similar in leaves of both orchards.