Öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimleri
Critical thinking dispositions of teachers canditates
Yazar: KEZBAN ZAYİF
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEKİ ARSAL
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı; eğitim fakültelerinde öğrenim gören öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimlerini belirlemektir. Bu çalışmada öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimlerinin; cinsiyet, mezun oldukları lise türü, öğrenim gördükleri bölüm, sınıf düzeyi ve akademik başarı değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır.Araştırma 2006-2007 öğretim yılı bahar döneminde Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Eğitim Fakültesinde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi öğrencileri örneklemini ise Sınıf Öğretmenliği, İlköğretim Matematik Öğretmenliği, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği ve Fen Bilgisi Öğretmenliği Anabilim Dallarının, 1.,2.,3.,4. sınıflarında öğrenim gören 502 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada betimsel yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın verileri; Facione, Facione ve Giancarlo(1998) tarafından geliştirilen ve Kökdemir (2003)tarafından Türkçe'ye uyarlanan ?California Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği? ile toplanmıştır. Araştırma sonunda şu sonuçlara ulaşılmıştır:Öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimlerinin genel olarak düşük düzeyde olduğu bulunmuştur. Öğretmen adaylarının analitiklik ve açık fikirlilik alt boyutlarında eleştirel düşünme eğilimlerinin olumlu yönde olduğu; meraklılık, kendine güven, doğruyu arama ve sistematiklik alt boyutlarında öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimlerinin düşük düzeyde olduğu tespit edilmiştir.Eleştirel düşünme eğilimi açısından kız ve erkek öğretmen adayları arasında kız öğretmen adayları lehine anlamlı farklılık olduğu; bu farklılığın analitiklik ve sistematiklik alt boyutlarında ortaya çıktığı görülmüştür.Öğretmen adaylarının genel eleştirel düşünme eğilimlerinin lise türüne göre anlamlı bir farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır.Öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimlerinin, genel toplamda ve açık fikirlilik, kendine güven, doğruyu arama alt boyutlarında öğrenim gördükleri programa göre anlamlı bir farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.Öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimlerinin bulundukları sınıf düzeyine göre genel toplamda ve analitiklik, kendine güven, doğruyu arama alt boyutlarında anlamlı farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.Öğretmen adaylarının akademik başarıları ile eleştirel düşünme eğilimleri arasında meraklılık alt boyutu dışında anlamlı bir farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Eleştirel düşünme, eleştirel düşünme eğilimi, öğretmen adayı, akademik başarı

Abstract:
The purpose of this study is to determine the critical thinking dispotisions of teacher candidates for attending education department.. In this study, care is shown to determine if there is any significant difference according to gender, type of high school they graduated from, major they attend, grade level, and academic achievement in their tendencies for critical thinking.This research was conducted at Abant İzzet Baysal University, in the Faculty of Education, during the Spring Term of the 2006-2007 academic year. The subjects of the study were 502 teacher candidates on deparment of elementary education at the Faculty of education in Abant Izzet Baysal Universtiy. The subjects were enroled in some majors including elemantary teaching, elemantary mathematics teaching, elemantary social sciences and science teaching. In the study, descriptive method is used. The data was collected in this study by using the ?The California Critical Thinking Disposition Inventory? developed by Facione, Facione and Giancarlo(1998) and adapted into Turkish by Kökdemir(2003). At the end of the study the followings were found:The results indicated that the critical thinking dispotisions of the teachers candidates is low in general. Also, It was found that the critical thinking dispotisions of the teachers candidates in sub dimension of being analytical and open minded was in positive direction but their critical thinking dispotisions in the sub dimension of inguisitivenes, self confidence and truth seeking the correct one and being systematic were at a low level.It was found that there is a significant difference based on critical thinking dispositions between females and males in favour of female candidates and this difference was observed in analytical and systematic sub dimensions.It was found that there is no significant difference in the general dispotisions of critical thinking of the teachers candidates, according to the type of high schools.It were determined that there are statistically significant difference among the critical thinking dispositions and major of candidates based on in total and in sub dimensions of being open minded, heaving self confidence and entering into truth seeking the correct.The result also showed that there are significant difference among the critical thinking dispositions and grade levels of candıdates according to in the grand total and in sub dimensions of being analytic, self confidence, truth seeking for the correct.It was found that, there is no significant difference among the critical thinking dispotisions and academic achievement of the students based on in all sub dimensions except inguisitivenes.Key Words: Critical thinking, critical thinking dispositions, teacher candidates, academic achievement.