Sosyal tabakalaşma ve spor ilişkisi: İstanbul örneği
Relationship between social stratification and sport: Istanbul sample
Yazar: MURAT YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. M. TAYFUN AMMAN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Spor Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Spor = Sports
Dizin: Sosyal hareketlilik = Social activity ; Sosyal tabakalaşma = Social stratification ; Spor = Sports ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Sosyal tabakalaşma, tarih boyunca çeşitli toplumlarda farklı şekillerde yaşanan evrensel bir olgudur. Tabakalaşmanın en belirgin şekilde ortaya çıktığı durum tüketim davranışıdır. Bu tüketim davranışının sergilendiği alanlardan biri de spordur. İnsanların sporla ilgili sahip oldukları simgesel sermaye, onların statülerinin bir göstergesidir. Yapılan spor branşları, spor yapılan yer, spor yaparken kullanılan araç ve gereçlerin markaları, spora katılımda ve seyretmede ortaya çıkan farklılıklar gibi daha birçok unsur spor pratiği ile sosyal tabakalaşma arasındaki ilişkinin yansımalarıdır.Araştırma iki ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümü oluşturan teorik kısımda sosyal tabakalaşma ile ilgili kavramlar, teoriler, tabakalaşmayı ölçmek için geliştirilen ölçekler, sosyal hareketlilik ve tabakalaşma ile spor arasındaki ilişkiler mevcut literatür çerçevesinde değerlendirilmiştir. İlk bölümde teorik olarak anlatılan sosyal tabakalaşma ve spor ilişkisi, çalışmanın ikinci bölümünde anket tekniği ile yapılan uygulamalı bir araştırma olarak incelenmiştir. Anket İstanbul evrenini temsil etmek üzere kota örneklemesi ile seçilen 500 kişiye uygulanmıştır.Araştırma bulgularına göre, spor terimi işitildiği zaman akla gelen faaliyet çeşidi, spor müsabakalarını seyretme veya dinleme oranları, takım sporlarına katılım, spor hakkında konuşma, televizyonda spor programlarını takip etme gibi unsurlar Batı toplumlarından farklılıklar gösterirken; spor yapma oranı, bireysel sporlara yönelim, spora yönelmede etkili olan faktörler, birden fazla spor branşına katılım, spor yapma amaçları, günlük gazetede spor haberlerini takip etme, sportif bilgi seviyesi, bir spor tesisine giderek müsabaka seyretme, spor kıyafeti ile spor yapma, vücut bakımına ayrılan zaman, profesyonel spora bakış, bir spor tesisine giderek spor yapma ve spor bilinci gibi hususlarda ise benzerlikler görülmüştür.

Abstract:
Social stratification is a universal phenomenon occured in different ways in various societies throughout history. The most obvious situation that stratification occurs is the consumption behavior. Sports is one of the areas that consumption behavior occurs. Symbolic capital that people have related to sports is an indication of their status. The elements such as. sports branches, sports places, tools and equipment used in sports, the differences existing between participation and watching sports are the reflection of relationship between sports applications and social stratification.The research consists of two main parts. In the theoretical part, concepts related to social stratification, scales developed to measure stratification, social activity and relationship between stratification and sports are evaluated within the scope of current literature. The relationship between social stratification and sports is investigated with applied research study with the questionnaire technique in the second part. The survey represents the population of Istanbul and applied to 500 people selected by quota sampling.According to the findings, while some factors such as type of sports activity that comes to mind when the term is heard, rates of watching or listening to sports competitions, participation in team sports, talking about sports, following sports programs on television shows differences with Western societies; some factors like the rate of doing sports, orientation of individual sports, factors which affect sports orientation, participation to more than one branch, the purposes of doing sports, following sports news on daily papers, level of sportive knowledge, watching a sports competition in a sports facility, doing sports with sports clothes, time allocated to body care, overview of professional sports, doing sports in a sports facility and sports consciousness show similarities.