Diz osteoartritli kadınlarda, denge ve kuvvet çalışmasının etkileri
The effect of strength and balance training in women with knee osteoarthritis
Yazar: MUSTAFA GÜLŞEN
Danışman: PROF. DR. MİTAT KOZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Spor = Sports
Dizin: Ağrı = Pain ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Denge = Equilibrium ; Diz = Knee ; Diz eklemi = Knee joint ; Duruş = Posture ; Kadınlar = Women ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Osteoartrit = Osteoarthritis ; Osteoartrit-diz = Osteoarthritis-knee

Özet:
Bu çalışmanın amacı; diz OA'li kadın hastalarda kuvvet ve denge eğitiminin kas kuvveti, denge ve yeti yitimi üzerine etkilerini araştırmaktır. Çalışmaya yaşları 45-70 yaş arasında (62,12±6,33) değişen, ``Kellegren-Lawrence Evreleme Skalası''na göre evre II ve evre III diz OA olan 32 bayan olgu dahil edilmiştir. Olgular her grupta 8 kişi olacak şekilde kuvvet eğitimi, denge eğitimi, kuvvet-denge eğitimi ve kontrol olarak 4 gruba ayrılmışlardır. Olguların sosyo-demografik özellikleri kaydedildikten sonra kas kuvveti değerlendirmesi, denge değerlendirmesi ve yeti yitimi değerlendirmesi yapılmıştır. Kuvvet değerlendirmesi bilgisayar kontrollü, izokinetik dinamometre (Cybex 770 Norm Lumex Inc, Ronkonkoma, NY, USA) cihazı ile, denge değerlendirmesi SPORTKAT 3000 (LLC-Vista CA 92083) cihazı ile, yeti yetimi değerlendirmesi ise Batı Ontario ve McMaster Üniversitesi Osteoartrit indeksi (WOMAC) ile değerlendirilmiştir. Kuvvet grubundaki olgulara 4 hafta süre ile haftada 6 gün fizyoterapist gözetiminde kuvvetlendirme egzersizleri, denge grubundaki olgulara haftada 6 gün, 30 dk fizyoterapist gözetiminde 4 hafta süre ile KAT cihazı ile denge eğitimi, kuvvet-denge grubundaki olgulara 4 hafta süre ile haftada 6 gün kuvvetlendirme egzersizleri ve haftada 6 gün, 30 dk fizyoterapist gözetiminde denge aleti KAT cihazı ile denge eğitimi verilmiştir. Kontrol grubundaki olgulara ise herhangi bir tedavi uygulanmamıştır. 4. haftanın sonunda değerlendirmeler tekrar edilmiştir. Kuvvet ölçüm sonuçlarına göre kuvvet-denge grubunda denge ve kontrol grubuna göre, kuvvet grubunda kuvvet-denge, denge ve kontrol grubuna göre daha iyi kas kuvveti gelişmeleri bulunmuştur (p<0,05). Denge grubunda ise diğer gruplara göre kuvvette anlamlı değişim gözlenmemiştir (p>0,05). Denge ölçüm sonuçlarında denge grubunda; kuvvet grubu, kuvvet-denge grubu ve kontrol grubuna göre, kuvvet-denge grubunda, kuvvet ve kontrol grubuna göre denge değerlerinde daha fazla gelişme gözlenmiştir (p<0,05). Kuvvet denge eğitimi, kuvvet eğitimi ve denge eğitiminin verilmesiyle WOMAC değerlerinde anlamlı gelişmeler gözlenmiştir (p<0,05). Bu çalışma ışığında diz OA'li hastalara hazırlanacak olan uygun fizyoterapi ve rehabilitasyon programının, hastaların diz çevresi kas kuvvetini koruyacağı, kas kuvveti düşük olan hastalarda kuvvet artışı sağlayacağı, ağrıyı azaltacağı ve dengelerini düzeltmek yönünde gelişmeler sağlayacağı düşünülmektedir.Anahtar Sözcükler: Diz, Osteoartrit, Kas Kuvveti, Postural Denge, Yeti Yitimi, Ağrı.

Abstract:
The aim of this study is to invastigate the effect of strength and balance training on muscle strength, balance and disability. The participants were 32 female between the ages of 45-70, who were graded II and III knee OA according to ``Kellegren-Lawrence Scale??. The participants were divided into four groups as each group had 8 participants: strength training, balance training, both strength and balance training and control groups. Sosciodemografic features were recorded. Then their muscle strength tests (by isokinetic dynamometer (Cybex 770 Norm Lumex Inc, Ronkonkoma, NY, USA), balance tests (by SPORTKAT 3000 (LLC-Vista CA 92083)) and disability tests (by West Ontario and McMaster University Osteoarthritis index (WOMAC)) were applied. The participants in strength group performed 6 days in a week for 4 weeks strength training with a physical therapist observation. The participants in balance group performed 30 minutes, 6 days in a week for 4 weeks balance training with a physical therapist observation with KAT system. The participants in both strength and balance group performed both 6 days in a week for 4 weeks strength training and 6 days in a week for 4 weeks balance training with a physical therapist observation with KAT system. The participants in control group didn?t take any training programme. After 4 weeks, the evaluations were repeated. According to strength training measurement results, better muscle strength improvements were found in both strength and balance group than balance and control groups, and in strength group than both strength and balance group, balance and control group (p<0,05). In balance group, no significant difference was found with other groups in strength training. According to balance training measurement results, in balance group beter improvements observed than strength group, strength-balance group and control group, and in strength-balance group showed better improvements than strenth and control groups (p<0,05). No significant difference was found in WOMAC values by strength-balance training, strength training, balance training (p>0,05). We think that appropriate physio-theraphy program that is prepared for knee OA patients will contribute the improvements about protecting and improving knee muscle strength and correcting patients? balance according to this study,.Key Words: Knee, Osteoarthritis, Muscle Strength, Postural Balance, Disability, Pain.