Aziziye ilçesinde tarım ve hayvancılık faaliyetleri
Agriculture and animal husbandry activities in Aziziye district
Yazar: KÜBRA YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ZEKİ KODAY
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Coğrafya = Geography ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Coğrafya = Geography ; Erzurum-Aziziye = Erzurum-Aziziye ; Hayvancılık = Animal husbandry ; Hayvancılık işletmeleri = Livestock enterprises ; Hayvancılık sektörü = Livestock sector ; Tarım = Agriculture ; Tarım ürünleri = Agricultural products

Özet:
Erzurum ili, Aziziye ilçesi araştırma alanımızın sınırlarını oluşturmaktadır. Erzurum ili Doğu Anadolu Bölgesinin Erzurum-Kars Bölümündedir. Aziziye ilin batı kısmını oluşturmaktadır. Araştırma alanının kuzeyinde İspir, güneyinde Palandöken ve Çat, doğusunda Yakutiye, kuzeydoğusunda Tortum, kuzeybatısında Aşkale ilçeleri bulunmaktadır. Bu çalışmada Aziziye ilçesindeki tarım ve hayvancılık faaliyetleri, bu faaliyetlerdeki sorunlar ve çözüm önerileri ele alınmıştır. 
Aziziye ilçesi, Erzurum Ovası üzerine kurulu olup batısında Daphan Ovası, kuzeyinde Kargapazar Dağları bulunmaktadır. Aziziye ilçesinin sınırlarından geçen akarsular Karasu, Serçeme Çayı ve Pulur Çayı'dır. Aziziye'de doğal göl bulunmamaktadır. İlçe sınırlarındaki Kuzgun Baraj Gölü balıkçılık faaliyetlerinde önem taşımaktadır. Aziziye ilçesi, Erzurum ili ile benzer iklim özellikleri göstermekte olup sert karasal iklime sahiptir. Kışlar soğuk ve kar yağışlı, yazlar sıcak ve kuraktır. Aziziye ilçesinin büyük bir kısmı doğal step sahalarını içine alır. Yüksek kısımlarda dağ çayırları yer alır. Aziziye ilçesinde nüfus 1940-2000 yılları arasında sürekli artarken 2000 yılından sonra azalmaya başlamıştır. Aziziye ilçesinin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Ancak sıcaklık değerlerinin düşük olması Aziziye ilçesinde sürdürülen tarım ve hayvancılık faaliyetlerini sınırlandırmaktadır. İklim elverişsizliğinden dolayı buğday, arpa, pancar gibi tarla bitkilerinin yetiştiriciliği yapılmaktadır. En fazla tahıl üretimi yapılmakta olup tahıllar arasında da en büyük pay buğday tarımına aittir. Hayvancılık faaliyetleri ilçede görülen bir diğer önemli ekonomik faaliyettir. Büyükbaş hayvancılık ön planda olmakla birlikte küçükbaş hayvancılık, kümes hayvancılığı, arıcılık ve balıkçılık da yapılmaktadır. Balıkçılık faaliyetlerinde Kuzgun Barajı önemli olup alabalık yetiştiriciliği yapılmaktadır.
 Erzurum Şeker fabrikasının varlığı Aziziye ilçesi için büyük önem taşımaktadır. Aziziye tarımsal potansiyeli, sanayi tesisleri ve kaplıcalarıyla gözleri üzerine çekmektedir. Aziziye Belediyesi bünyesinde "Biyokütle Enerji Destekli Jeotermal Domates Seracılığı Projesi" başlatılmış olup ilçenin sahip olduğu jeotermal enerjinin tarımda kullanılması planlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Aziziye, Tarım Coğrafyası, Tahıl üretimi, Kuzgun Barajı, Jeotermal Domates Seracılığı.

Abstract:
Aziziye district of Erzurum province constitutes the limitation of our research area. Erzurum province is located in the part of Erzurum-Kars of the Eastern Anatolia Region. Aziziye composes the western part of the province. İspir in the north of the study area, Palandöken and Çat in the south, Yakutiye in the east, Tortum in the northeast and Aşkale in the northwest is located.  In this study, agricultural and livestock activities in Aziziye district, the problems and solution suggestions of these activities are discussed.
Aziziye, which is located on the Erzurum Plain, Daphan Plain is situated in the west of that and Kargapazar Mountains in the north. The streams passing through the borders of Aziziye district are Karasu, Serçeme Stream and Pulur. There is no natural lake in Aziziye. Kuzgun Dam Lake in the district borders is important in fishing activities. Aziziye district has similar climatic characteristics with Erzurum province and has a harsh continental climate. Winters are cold and snowy; summers are hot and dry. A large part of Aziziye district includes natural steppe areas. There are mountain meadows in the higher parts. While the population of Aziziye district increased continuously between 1940-2000, it started to decrease after 2000. The economy of Aziziye district is based on agriculture and animal husbandry. However, since the temperature values are low, the agriculture and livestock activities in Aziziye district are limited. Due to the unfavourable climate, field crops are grown such as wheat, barley and beet.  The highest amount of grain is produced and the largest share among grains belongs to wheat agriculture. Animal husbandry activities are another important economic activity in the district. While cattle breeding is in the foreground, small cattle is also carried out such as breeding, poultry breeding, beekeeping and fishing. Kuzgun Dam is important in fishing activities and trout farming is carried out.
 The existence of Erzurum Sugar Factory is of great importance for Aziziye district. Aziziye attracts attention with its agricultural potential, industrial facilities and thermal water. "Biomass Energy Supported Geothermal Tomato Greenhouse Project" has been initiated within the organization of Aziziye Municipality and it is planned to use the geothermal energy of the district in agriculture.
Keywords: Aziziye, Agricultural Geography, Grain Production, Kuzgun Dam, Geothermal Tomato Greenhouse.