Yüksek teknoloji yeniliği olarak akıllı telefonların genç tüketiciler tarafından benimsenmesinde etkili olan faktörler
Factors that affect young consumers? adoption of smart phones as a high-tech innovation
Yazar: FATMA ZEYNEP ÖZATA
Danışman: PROF. DR. YAVUZ ODABAŞI
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Gençler = Youngs ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Teknolojik değişme = Technological change ; Teknolojinin Kabulü Modeli = Technology Acceptance Model ; Telefon = Telephone ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model ; Yenilik = Innovation ; Yüksek teknoloji = High technology

Özet:
1970'li yıllarda yaşanan dijital devrim ile birlikte, gerek ülkelerin gerekse teknoloji sektörlerinin gelişimi, piyasaya sundukları yüksek teknoloji yeniliklerine bağlı hale gelmiştir. Gelişmenin sürdürülebilmesi ise, yüksek teknoloji yeniliklerinin yayılmasına bağlıdır. Bu noktada, teknoloji sektörlerinin birincil hedef kitlesi durumundaki genç tüketicilerin yüksek teknoloji yeniliklerini nasıl benimsedikleri, giderek daha önemli bir konu haline gelmiştir. Bu çalışma, akıllı telefonlardan hareketle, yüksek teknoloji yeniliklerinin genç tüketiciler tarafından benimsenmesinde etkili olan faktörleri belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu amaca ulaşabilmek için Yeniliklerin Yayılması, Planlı Davranış Teorisi ve Teknolojinin Kabulü Modelleri'nin üstün yönlerini sentezleyen Parçalara Bölünmüş Planlı Davranış Teorisi temel alınmıştır. Model, çalışma amaçları ve tasarımı ile uyumlu bazı değişkenlerin eklenmesi suretiyle genişletilmiştir.Araştırma, Anadolu Üniversitesi öğrencilerinden seçilen bir örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir. Ölçme modelinin testi ve yapısal model içindeki nedensel ilişkilerin tahmininde, Yapısal Eşitlik Modellemesi'nden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçları, genç tüketicilerin yüksek teknoloji yeniliklerini benimserken, rasyonel karar süreçlerini kullandıklarını göstermektedir. Gençlerin yüksek teknoloji yeniliklerini benimsemesinde, ?uyum? oldukça önemli bir faktördür. Maliyet ise, gençler ile yüksek teknoloji yenilikleri arasındaki en önemli engel durumundadır. Diğer taraftan, yüksek teknoloji yeniliklerinin benliği temsil ve genişletme fonksiyonları genç tüketiciler üzerinde toplumsal bir baskı yaratmaktadır. Bu yeniliklerin kullanımı ise gençler için standart bir beceri halini almaktadır. Çalışmanın bir diğer bulgusu da gençler açısından, teknolojinin toplumsal cinsiyetin etkilerini kaybetmeye başladığı bir alan haline gelmesidir.

Abstract:
With the digital revolution encountered during 1970?s, the development of both countries and technology sectors became connected to high-tech innovations that they offer to market. The sustainability of progress depends on the diffusion of the high-tech innovations. At this point, adoption of high-tech innovations is getting an important issue for young consumers, who are the primary target audience of technology sectors. This study intends to define the factors that affect young consumers? adoption of high-tech innovations regarding smart phones. To reach this objective, Decomposed Theory of Planned Behavior which synthesizes the advantageous aspects of Diffusion of Innovations, Theory of Planned Behavior and Technology Acceptance Models, is used as a theoretical base. The model is extended with certain variables that are compatible with the aim and the design of the study.The study is conducted with a sample of students chosen from Anadolu University. Structural Equation Modelling is used for testing the measurement model and estimating the casual relationships in the structural model. The results of the study showed that, young consumers engage in rational decision processes during their adoption of high-tech innovations. Compatibility is an important factor in the young consumers adoption of high-tech innovations. Cost is the most significant barrier between young consumers and high-tech innovations. On the other hand, the self-presentation and extention of self functions of high-tech innovations engender social influence on young consumers. The use of these innovations are becoming a standart ability for young consumers. Another finding of the study is that, the technology is becoming a space for young consumers which gender effects are blurring.