Umut geliştirme odaklı hemşirelik girişimlerinin bireylerin umut düzeyleri üzerine etkisi
The effect of nursing interventions focused on hope development on individuals' hope levels
Yazar: AYŞE LOKURLU
Danışman: DOÇ. DR. BİRGÜL ÖZKAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Radyasyon Onkolojisi = Radiation Oncology

Özet:
Kanser hastalığının tedavisinde günümüzde oldukça yaygın kullanılan 
radyoterapi uygulamaları sürecinde hastalarda akut ve kronik yan etkiler ortaya 
çıkmasına sebep olabilmektedir. Radyoterapi alan bireyler hastalığa ve tedaviye bağlı 
görülen yan etkilerle ilişkili olarak umutsuzluk gibi bazı duygular yaşayabilmektedir. 
Kanser hastalarının bu tedavi sürecini yönetilirken umut düzeylerini geliştirmek; 
bireylerin tedaviye uyumunu, yaşam kalitesini ve baş etme stratejilerini arttırabileceği 
düşünülmektedir. Bu çalışma, radyoterapi uygulanan kanser hastalarına yapılan umut 
geliştirme odaklı hemşirelik girişimlerinin bireylerin umut düzeyine etkisini 
değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.
Çalışma yöntemi tek gruplu, ön test-son testin uygulandığı deneysel bir çalışma 
olarak yapılmıştır . Çalışmanın verileri Ankara Bilkent Şehir Hastanesi radyasyon 
onkoloji kliniğinde Kasım 2022-Ekim 2023 tarihlerinde toplanmış olup çalışmanın 
uygulaması dokuz radyoterapi alan kanser hastası ile tamamlanmıştır. Veriler kişisel 
bilgi formu ve Herth Umut Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Umut geliştirmeye 
yönelik girişimleri, haftada 2 kez 4 hafta ve toplamda 8 oturumdan oluşan tek grup 
eğitimi şeklinde uygulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; ortalama, sayı, 
yüzdelik dağılımlar, bağımsız gruplarda t-testi ve bağımlı ölçümler için paired sample
analizi kullanılmıştır. 
Bireylerin umut farkındalık eğitiminden sonra umut puan ortalamaları 
81,22±3,80' den 86,66±1,73' e yükselmiştir. Bireylerin HUÖ ön test ve son test toplam 
puan "gelecek", "olumlu hazır oluşluk ve beklenti" ve "kendisi ve çevresindekilerle 
arasındaki ilişki" alt boyutları puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak 
anlamlı olduğu saptanmıştır(p<0,05). 
Çalışmanın sonuçlarına göre umut geliştirme odaklı hemşirelik girişimlerinin 
radyoterapi alan kanser hastalarında umut düzeylerini arttırmada etkili olduğu 
bulunmuştur. Bu nedenle umut geliştirme odaklı hemşirelik girişimleri programının 
kanser hastalarına yönelik daha büyük gruplara uygulanması ve kalıcılığının test 
edilmesi önerilmektedir.

Abstract:
Radiotherapy applications, which are widely used today in the treatment of 
cancer, may cause acute and chronic side effects in patients. Individuals receiving 
radiotherapy may experience feelings such as hopelessness due to the side effects of 
the disease and treatment. To improve the hope levels of cancer patients while 
managing this treatment process; It is thought that it can increase individuals' 
compliance with treatment, quality of life and coping strategies. This study was 
conducted to evaluate the effect of hope development-focused nursing interventions 
on cancer patients receiving radiotherapy on the hope level of individuals.
The study method was conducted as a single-group experimental study with 
pre-test and post-test. The data of the study were collected at the radiation oncology 
clinic of Ankara Bilkent City Hospital between November 2022 and October 2023, 
and the implementation of the study was completed with nine cancer patients receiving 
radiotherapy. Data were collected using a personal information form and the Herth 
Hope Scale. Initiatives to develop hope were implemented as a single group training, 
twice a week for 4 weeks and consisting of 8 sessions in total. In evaluating the data; 
Average, number, percentage distributions, t-test in independent groups and paired 
sample analysis were used for dependent measurements.
After the hope awareness program, the individuals' average hope score 
increased from 81.22±3.80 to 86.66±1.73.It was determined that the difference 
between the individual's pre-test and post-test total score averages of the "future", 
"positive readiness and expectation" and "relationships between themselves and those 
around them" sub-dimensions was statistically significant (p <0.05).
According to the results of the study, nursing interventions focused on 
developing hope were found to be effective in increasing hope levels in cancer patients 
receiving radiotherapy. For this reason, it is recommended that the nursing 
interventions program focused on developing hope be applied to larger groups of 
cancer patients and its permanence be tested..