Thlaspi L. (Brassicaceae) cinsinin Nomisma DC., Thlaspi L., Pterotropis DC., seksiyonlarının bazı taksonlarında sistematik araştırmalar
Systematic investigations on some taxa of genus Thlaspi L. (Brassicaceae); sections Nomisma DC., Thlaspi L., Pterotropis DC.
Yazar: MEHMET CENGİZ KARAİSMAİLOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN EROL
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Botanik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany

Özet:
Bu çalışmada, Thlaspi cinsinin Nomisma, Thlaspi ve Pterotropis seksiyonlarına ait Türkiye'de yayılış gösteren 22 takson makromorfolojik, mikromorfolojik ve anatomik olarak ilk kez detaylı olarak çalışılmıştır. Çalışılan taksonların genişletilmiş tasvirleri, habitat özellikleri, yayılış haritaları ve çalışılan taksonlar için yeni ve kullanışlı bir teşhis anahtarı hazırlanmıştır. Türkiye Florası'na şüpheli olarak kaydedilen T. tatianae'nin ülkemiz florasındaki varlığı bu çalışma ile kesinlik kazanmıştır. Çiçek, olgun meyve, tohum içermeyen ve oldukça sınırlı sayıda birey üzerinden tanımlanan; taksonomik statüleri tartışmalı bazı taksonların statüleri gözden geçirilerek revize edilmiştir. Makromorfolojik çalışmalarda, çalışılan taksonlar meyve boyutları, şekilleri, kanat ve apikal sinüs yapıları bakımından farklılıklar göstermişlerdir. İncelenilen taksonlar genellikle tohum şekli ve rengi bakımından birbirlerinden farklılık göstermişlerdir. Tohum boyutları ende 1,25–2,99 mm, boyda 0,66–2,16 mm arasında değişmektedir. T. rosulare ve T. tatianae taksonları en büyük tohumlara sahipken, T. annuum taksonu en küçük tohumlara sahipti. Mikromorfolojik çalışmalarda, tohum yüzey ornamentasyonlarının retikulat, retikulat–areolat, skalariform, retikulat–foveat, ruminat, osellat, tuberkulat, areolat ve kollikulat olarak 9 tipte olduğu belirlenmiştir. En yaygın olan tip retikulat–areolat iken, areolate, kollikulat, osellat ve tuberkulat yüzey tiplerinin taksona özgü olduğu bulunmuştur. Anatomik çalışmalarda, tohum testaları çoğunlukla dış ve iç epidermis (dış integüment), iç integüment ve parenkima tabakası olarak 4 tabakadan oluşmuştur. Bunun yanında, bazı taksonlarda iç integüment bulunmayabilir. Dış ve iç integüment ve parenkima tabakalarının yapı ve kalınlığının incelenen türler arasındaki ilişkilerin açığa çıkarılmasında oldukça önemli karakterler oldukları saptanmıştır. Tez kapsamındaki 22 Thlaspi taksonunun belirlenen 215 karakterine göre istatistik analizlerle bir dendrogram oluşturulmuş ve T. elegans haricinde incelenilen diğer Thlaspi taksonlarının doğal bir sistematik grup olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study, 22 taxa belonging to Nomisma, Thlaspi and Pterotropis sections of Thlaspi genus distributed in Turkey have been investigated macromorphologically, micromorphologically and anatomically in detail for the first time. The extended descriptions, habitat characteristics, distribution maps and a new, convenient diagnostic key have prepared. The presence of T. tatianae, which was recorded as suspicious for Flora of Turkey was confirmed in this study. The taxonomic statues of some taxa, which they do not have flowers, mature fruits, and seeds, and define with a very limited number of the taxonomic status controversial individuals, have revised. In the macromorphological studies, the studied taxa show differences in terms of fruit sizes, shapes, wing, and apical sinus structures. Generally, the examined taxa indicate variations in shapes and colors of the seeds. Seed size ranges from 1.25 to 2.99 mm in width, from 0.66 to 2.16 mm in length. While T. rosulare and T. tatianae have the largest seeds; T. annuum is of the smallest seeds. In the micromorphological studies, seed surface ornamentations have identified in 9 types as reticulate, reticulate–areolate, scalariform, reticulate–foveate, ruminate, ocellate, tuberculate, areolate and colliculate. While the most common type is reticulate–areolate, areolate, colliculate, ocellate and tuberculate surface types are found to be taxon specific. In anatomical studies, the testa is mostly made up of 4 layers, as outer epidermis and inner epidermis (outer integument), inner integument and parenchyma layer. In addition, inner integument might not be seen in some of taxa. The structures and thicknesses of the outer and inner integuments, and parenchyma layer have defined as high significant characters that reveals interspecific relationships within the examined taxa. A dendrogram has crated according to the determined 215 characters of 22 Thlaspi taxa and observed that all Thlaspi taxa except T. elegans have constructed a natural systematic group.