Pendik ilçesinin yaşlı dostu kent ölçütlerine uygunluğunun değerlendirilmesi
Evaluation of pendik district according to age-friendly city framework
Yazar: AYŞE SEVAL PALTEKİ
Danışman: PROF. DR. SELMA KARABEY ; DOÇ. DR. AYŞECAN TERZİOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Günümüzde, halk sağlığı müdahaleleri, gelişen tıp teknolojisi ve sosyal koşulların iyileşmesiyle birlikte erken ölümler önlenerek doğuşta beklenen yaşam süresi uzamaktadır. Buna bağlı olarak toplumdaki yaşlı nüfus oranı da artmaktadır.  
Bu çalışmada, İstanbul Anadolu Yakası'ndaki en yüksek nüfusa sahip olan Pendik İlçesi'nin Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından belirlenmiş olan "Yaşlı Dostu Kent" ölçütleri doğrultusunda nitel olarak değerlendirilmesi amaçlandı.  
Gömülü teori yaklaşımının izlendiği nitel türdeki bu araştırmada, triangülasyonun sağlanması amacıyla, Pendik'te karar verici konumda olanlar, hizmet sunucular ve 65 yaş üstü bireyler paydaş olarak belirlendi. İlçedeki yaşlıların kenti tecrübe etme biçimlerini daha detaylı bir şekilde kavrayabilmek amacıyla, araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler aracılığıyla 65 yaş üstü 18 katılımcı, 8 hizmet sunucu ve 4 karar vericiden toplandı. 
Sosyal katılım, kamusal alanlar ve binalar ile konut/barınma çalışmanın öne çıkan temalarıdır. Sivil katılım ve istihdam ise en az değinilen temadır. 
Tezin temel bulgularına bakıldığında, Pendik'te yaşayan 65 yaş üstü katılımcıların kentten ve sunduğu imkanlardan genel olarak memnun olduğu, ancak finansal karşılanabilirlik açısından konut seçeneklerinin kısıtlı olduğu, ilçenin bölgeleri arasında yapılı çevre başta olmak üzere belirgin eşitsizliklerin olduğu, kadınların erkeklere kıyasla kentin kullanımı açısından dezavantajlı olduğu anlaşılmaktadır. Dezavantajlılığı artırıcı bir diğer unsur olan yaşlı yoksulluğunun giderilmesi amacıyla öncelikle kadınlara gelir sağlayabilecekleri fırsatların oluşturulması yararlı olabilir. Ayrıca 65 yaş üstü bireylere sosyal katılım açısından önemli bir fırsat sunan Vefa Kıraathanesi'nin iyi uygulama örneği olarak ele alınarak diğer yaş gruplarına tecrübe aktarımına da olanak tanıyacak şekilde benzer yapıların artırılmasının, yaşlı nüfustaki önemli bir eksiği kapatarak fayda sağlayabileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler 	: Yaş Dostu Kent, Çevresel Tasarım, Yaşlılık, Yaşlılar, Pendik.

Abstract:
Nowadays, with the contribution of public health interventions, developing medical technology, and improving social conditions, premature deaths are prevented, and therefore life expectancy at birth is getting longer. Thus, the ratio of older people in the population is increasing. The aim of this study is to evaluate Pendik district, which has the highest population on the Anatolian Side of Istanbul, via "Age-Friendly City" framework determined by the World Health Organization (WHO). In this qualitative study, which followed the grounded theory approach, decisionmakers, service providers, and older people in Pendik district were determined as stakeholders for triangulation. The data of the research were collected from 18 older people, 8 service providers, and 4 decision-makers through semi-structured in-depth interviews in order to gain further understanding of how older people experience the city. Social participation, public areas and buildings, and housing are the prominent themes of this study whereas civic participation and the employment are the least mentioned themes. In conclusion, it has been understood that the older participants living in Pendik are generally satisfied both with the city and the opportunities it offers. On the other hand, housing options are limited in terms of financial affordability, there are significant inequalities, especially in the built environment, among the districts, and women are disadvantaged in terms of using the city compared to men. To eliminate poverty among older people, it may be beneficial to prioritize opportunities for women to provide them income. In this respect, the Vefa Kıraathanesi, which offers an essential opportunity for older people in terms of social participation, is considered a good example and practice.Similar options will allow older people to share experiences with other age groups which might be considered helpful. 
Key Words 	: Age Friendly City, Environment Design, Ageing, Older People, Pendik