Siberpunk filmlerde siborg kadın karakterlerin cinsiyet kimliklerinin analizi
Analysis of gender identity of siborg female characters in cyberpunk films
Yazar: MERVE ZORLU
Danışman: DOÇ. DR. AHMET OKTAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kadın ve Aile Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Bu tez, siberpunk filmlerinde siborg kadın figürlerinin toplumsal cinsiyet temelinde ne tür bir kimlik tasarımına sahip oldukları ve bu kimlik tasarımının nasıl inşa edildiği sorusuna yanıt aramaktadır. Siberpunk filmlerde kadınların nasıl temsil edildiği ve kadın karakterlerin nasıl inşa edildiği özne, beden, iktidar, kimlik, öteki, bellek, aidiyet gibi kavramlar ve siberpunk'ta işlenen temalar ve ana unsurlar çerçevesinde nitel araştırma yöntemlerinden betimsel analiz yöntemi kullanılarak eleştirel bir yaklaşımla incelenmiştir. Bu çalışma, bir metal yığınıyken aşırı teknoloji ve enformasyon istilasıyla bedeni ve zihni ele geçirilip dönüşüme uğratılarak aşkın bir varlık haline gelen anti-kahraman siborg'un, çeşitli (siber) uzamlarda yaşadığı zaman-mekan yabancılaşması karşısında kimliğini/varlığını sorgulamayı amaçlamaktadır. Siborgun ötekileştirilen ve denetim altındaki kimliğini ve bu kimliğinin üzerine kurulan bedeninin ne tür bir tasarıma sahip olduğunu analiz etmek toplumsal cinsiyet bağlamında önemlidir. Bu doğrultuda amaçlı örneklem yöntemlerinden benzeşik örnekleme yöntemi kullanılarak siberpunk filmlerindeki siborg kadınların ana karakter veya ana karakterlerden biri olarak yer aldığı Mardock Scramble: The First Compression (Susumu Kudo, 2010) ile 2019 yılında gösterime girmiş Alita: Savaş Meleği (Alita: Battle Angel-Robert Rodriguez) ve Captain Marvel (Anna Boden, Ryan Fleck) adlı üç film seçilmiştir. İncelenen Siberpunk filmlerde, siborg kadın figürleri zaman zaman ataerkil bakış açısını yansıtsa da, bu yeni bedenle varolan kadınların sadece geleneksel anlamda zayıf ve edilgen konumdaki ataerkil kadınlık normlarını sarsmakla kalmadığını aynı zamanda etken konumdaki erkek karakterle eşit ve kimi zaman ana karakter konumuna geçişleriyle eril tahakkümü ve hegomonik algıları yıkıcı bir görev üstlenerek eyleyen özneler olarak kadınların sinemadaki temsiliyetine alternatif bir bakış açısı getirmeye çalıştığı sonucuna ulaşılmıştır. 


Anahtar Sözcükler: Siborg kadın, siberpunk filmler, toplumsal cinsiyet, özne, beden.

Abstract:
This thesis seeks an answer to the question of what kind of identity design cyborg female figures have on the basis of gender and how this identity design is constructed in cyberpunk movies. How women are represented and how female characters are constructed in cyberpunk movies have been critically examined using descriptive analysis method, one of the qualitative research methods within the framework of concepts such as subject, body, power, identity, otherness, memory, belonging, and the themes and main elements in cyberpunk. This study aims to question the seizure of the body and mind transformed by excessive technology and information invasion, and the identity/existence of the anti-hero cyborg, who became a transcendent being from a metal pile, in the face of the alienation of time-space in cyberspace equipped with unlimited cyber networks. It is important to analyze the alienated and controlled identity of the cyborg and what kind of design the body built upon this identity has in the terms of gender. Accordingly, Mardock Scramble: The First Compression (Susumu Kudo, 2010), Alita: Battle Angel (Robert Rodriguez, 2019) and Captain Marvel (Anna Boden, Ryan Fleck, 2019) in which cyberpunk women play the leading role as the main character or one of the main characters were selected using the simulated sampling method, one of the purposeful sampling methods. In the analyzed cyberpunk movies the cyberpunk female figures sometimes reflect the patriarchal perspective from time to time, yet existing women with their new bodies not only shake the traditionally weak and passive norms of patriarchal femininity, but also assumed a destructive task of masculine domination and hegemonic perceptions by equally positioning the active male character and tried to bring an alternative perspective to the representation of women in cinema as acting subjects.



Key Words: Cyborg woman, cyberpunk movies, gender, subject, body.