Acil servise non-travmatik bilinç değişikliği ile başvuran 65 yaş altı ile 65 yaş ve üzeri hastaların etiyolojik nedene yönelik karşılaştırılması
The comparison of the patients for etiologic causes referred to emergency department for non-traumatic altered mental status 65-above and below 65 years of age
Yazar: HARUN YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. EROL ARMAĞAN
Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Bilinç = Consciousness ; Bilinç kaybı = Unconsciousness ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Çalışmamızın amacı bilinç bozukluğu ile acil servise başvuran travmaya maruz kalmamış hastalarda bilinç bozukluğu nedenlerinin yaşlanmayla birlikte meydana gelen fizyolojik değişikliklerle ilişkisini değerlendirmek ve 65 yaş altı ile 65 yaş ve üzeri hastalardaki tanı farklılıklarını karşılaştırmaktır.
Çalışmaya 646 hasta alındı. Hastaların yaş grupları ile cinsiyet, mevsimsel olarak başvuru zamanları, vital bulguları, bilinç durumu, GKS skoru, istenen konsültasyonlar, aldığı tanılar ve sonlanma şekilleri karşılaştırıldı. Çalışmaya alınan hastaların ortalama yaşı 64.9±16.4 yıl (min:18, max:103) idi. Başvuran hastalardan 312'si kadın, 334'ü erkek idi. Bilinç bozukluğu şikayeti ile en çok başvurunun yaz mevsiminde (n=200, %31) olduğu görüldü. 65 yaş ve üzeri hasta grubunda sistolik kan basıncı ortalama değerinde istatistiksel olarak anlamlı yükseklik saptandı (p<0.05). Yaş grupları ile bilinç durumu (p>0.05) ve GKS skoru (p>0.05) karşılaştırmasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı. Çalışmamızda hastaların 262'si nörolojik nedenli tanı alırken, 384'ünün de nörolojik nedenli olmayan tanı aldığı görüldü. 65 yaş ve üzeri hasta grubunda nörolojik nedenli tanılarda serebrovasküler olayların (p<0.05), 65 yaş altı hasta grubunda da intrakranial kitle/metastaz ve nöbet/status olgularının (p<0.001) daha çok görüldüğü istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Nörolojik nedenli olmayan tanılarda ise renal nedenlerin (p<0.05) 65 yaş ve üzeri hasta grubunda, toksik nedenlerin de (p<0.001) 65 yaş altı hasta grubunda fazla görülmesi istatistiksel olarak anlamlı saptandı. Nörolojik nedenli tanılarda sistolik ve diyastolik kan basıncı değerleri daha yüksek bulunurken, nörolojik nedenli olmayan tanılarda ise nabız dakika sayısı, solunum dakika sayısı ve vücut sıcaklığı değerleri  daha yüksek olduğu görüldü ve istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı (p<0.05). 65 yaş ve üzeri hasta grubunda daha fazla konsültasyon istendiği (p>0.05) ve hastaneye daha çok yatış (p>0.05) olduğu görüldü ancak istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı. 65 yaş altı hasta grubunda ise taburculuğun daha fazla olduğu görüldü ve istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı (p<0.05).
Bilinç bozukluğu ile gelen hastalarda bilinç bozukluğunun nedenini saptarken, yaşlı hastalardaki fizyolojik değişikliklerin iyi bilinmesi gerekmektedir. Yaşlı hastaların vital bulguları ve başvuru anındaki kan şekeri düzeyi tanıda yardımcı olabilir. 

Anahtar kelimeler: Acil servis, bilinç bozukluğu, yaşlı hasta.

Abstract:
In our study, we aimed to evaluate the relationship between the physiological changes occuring with aging and altered mental status in non-traumatic patients referring to emergency department and to compare the diagnostic differences between the patients aged over and below sixty-five.
646 patients were included in the study. Age groups were compared with gender, referring season time, vital signs, mental status, GCS scores, consultations, clinical diagnoses and final decisions. The median age of the patients was 64.9 + 16. 4 ( min: 18, max: 103). 312 of the patients were female and 334 were male. Most of all the referrals were done in the summer (n=200, %31). Systolic blood pressure was obtained to be statistically higher in patients aged 65 and above (p<0.05). Age groups were compared with mental status (p>0.05) and GCS score (p>0.05) and there were no statistically significant difference between these groups. In our study, 262 of the patients had neurological diagnoses and 384 of them had non- neurological diagnoses. In neurologic diagnoses, serebrovascular diseases were occured statistically higher (p<0.05) in patients aged 65 and above however ıntracranial tumors / metastases and seisures were higher (p<0.001) in patients aged 65 and below. In non-neurologic diagnoses group, renal causes were statistically higher (p<0.05) in patients aged 65 and above, nevertheless toxic causes were higher (p<0.001) in patients aged 65 and below. In neurological diagnoses group, systolic and diastolic blood pressure levels were obtained higher however in non-neurologic diagnoses group, pulse rate, respiratory rate and body temperature were obtained statistically higher and there was significant difference (p<0.05). In patients aged 65 and above, more consultations and hospital admissions were done although this was not statistically significant. In patients aged 65 and below group, hospital discharge was decided more and there was statistically significant difference (p<0.05).
Finally, the physiological changes should be known and vital signs and blood glucose level can be helpful in elder patients while evaluating the causes of altered mental status.

Key words: Emergency service, alterd mental status, elder patient