Getiri eğrisi ve reel aktivite
Yield curve and real activity
Yazar: HANDE ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. HASAN ŞAHİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bono = Bill ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Getiri eğrisi = Yield curve ; Tahvil piyasaları = Bond markets

Özet:
Finansal varlık fiyatları ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki özellikle 1980'lerden sonra akademik çevreler tarafından sıkça tartışılan bir konudur. Literatürde, özellikle gelişmiş ülkeler için, getiri spreadinin ekonomik büyüme ve enflasyonu tahmin ettiğini savunan çok sayıda analiz vardır.Gelişmiş finans piyasalarının aksine, Türkiye'de İMKB Tahvil- Bono Piyasası kurulduktan bu yana, işlem gören tahvil-bonoların vadelerinin gelişmiş ülke tahvillerine göre ciddi anlamda kısa oluşu, Türkiye için sürekli ve uzun vadeli bir getiri eğrisi elde etmeyi imkânsızlaştırmaktadır.Çalışmada bono getiri eğrisinin eğimini veren spread, 1 aylık ve 1 yıllık bono faizleri arasındaki farktan elde edilmiştir. Geçmiş dönem spreadlerin, cari dönemki ekonomik büyümeyi açıklayıp açıklamadığı En Küçük Kareler yöntemi kullanarak analiz edilmiş, cari dönemdeki ve geçmiş dönemlerdeki spreadin ekonomik büyümeyi açıklayıcılığına rastlanamamıştır.Türkiye için spreadin geçmiş dönemleri ve ekonomik büyüme arası ilişkinin tespit edilememesinin nedeni temelde Türkiye'de iyi işlemeyen parasal aktarım mekanizması, yıllarca yüksek seyretmiş enflasyon oranları ve yaşanan finansal krizler gösterilebilir. Küresel finans piyasalarının serbestleşmesiyle birlikte, 1990'lı yılların başından beri sıcak para diye tabir edilen spekülatif yabancı sermaye giriş- çıkışlarına maruz kalan Türkiye Ekonomisi'nde, reel faiz ve ekonomik büyüme arası ilişki, yabancı sermaye girişi ile birlikte düşen döviz kurlarının etkisiyle literatürün aksine pozitif yönde olmaktadır. Yüksek reel faiz nedeniyle bankaların ellerindeki likiditeyi reel sektöre kredi vermek yerine hazine bonosu ve devlet tahviline plase etmeleriyle de özel sektör dışlanmış, bu da reel faiz ve ekonomik büyüme ilişkisini bozarak spreadin tahmin edici gösterge niteliğinde olmasını engellemiştir.

Abstract:
The relationship between financial asset prices and the economic growth has been widely discussed after the 1980s in the academic world. Especially for the developed countries, there are variety of analysis defending the opinion that the yield curve spread forecasts the future economic growth and inflation. Hence, the maturities of the Turkish securities are shorter, it has been impossible to have a continous and long term yield curve.In this study, the spread carries the difference between the 1 month bond and 1 year t-bill interest rates. Whether the past period spreads explain the economic growth of the current period has been analysed with the least squares method, but it has been found out that the spreads of the current period or the past periods don?t explain the economic growth. The reason for this is that, the existance of the not properly working monetary transmission mechanism, high inflation rates over years and the numerous financial crisis. With the liberalisation of the global financial markets, beginning with the 1990s, Turkish economy has been exposed to speculative in-and out-flows of short term foreign capital that called ?hot money?. This led a positive correlation between the economic growth and the real interest rate through the depreciation of exchange rates because of the foreign capital inflows, in contrary to the literature. Additionally, because of the high interest rates of the government securities, the banks preferred to invest on the government bonds and treasury bills instead of financing the private sector by giving credits. The private sector has been crowding-out from the economy and all of these deteriorates the relationship between the real interest rates and the economic growth. This deterioration also prevents the spread to become an indicator of the economic growth.