Jumbo ve chester thornless dikensiz böğürtlen çeşitlerinin in vitro koşullarda çoğaltımı
Micropropogation of jumbo and chester thornless blackberry cultivars under in vitro conditions
Yazar: SİNA KEFAYATİ
Danışman: DOÇ. DR. EBRU KAFKAS
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Rubus türleri genelde heterozigot yapıya sahip olup, tohumla çoğaltıldığında açılım göstermekte ve ismine doğru bir örnek materyal elde edilememektedir. Bu amaçla mikroçoğaltma teknikleri büyük avantaj sağlamaktadır. Ülkemizde böğürtlen yetiştiriciliğinde çoğaltma genelde çelikle yapılmakta ancak özellikle üreticiler tarafından talep edilen ?Chester Thornless? böğürtlen çeşidinden alınan çeliklerde köklenme problemi yaşanmaktadır. Bunun ötesinde çelikle çoğaltmada sınırlı sayıda bitki üretilebilmekte ve böylece fidan talebi karşılanamaktadır. Bu tezin amacı ülkemiz için ticari öneme sahip ?Jumbo? ve ?Chester Thorrnless? dikensiz böğürtlen çeşitlerinde in vitro koşullarda kitlesel üretim olanaklarının araştırılması ve söz konusu böğürtlen çeşitlerinin in vitro koşullarda üretimi için protokolün oluşturulmasıdır. Bu amaçla bu araştırmada temel besin ortamı olarak Woody Plant Medium (WPM, after Lloyd & McCowns) ile bitki büyümeyi düzenleyicilerden ise BAP (1, 2, 3 mg/l), NAA (0, 0.1, 0.2, 0.4 mg/l), GA3 (0, 0.25, 0.50 mg/l), IBA'nın (0, 0.1, 0.2, 0 4 mg/l) farklı dozları denenerek söz konusu çeşitler için en uygun sürgün geliştirme, kardeşlenme ve köklenme ortamları belirlenmiştir. En fazla kardeşlenmenin BAP'ın 2.0 mg/l kullanıldığı ortamlardan ve en iyi köklenme ortamının ise 0.4 mg/l NAA içeren ortamdan belirtilmiştir. Ortama NAA ve GA3 ilave edildiğinde kardeş sayısında azalmalar olduğu bildirilmiştir.

Abstract:
Rubus species having heterozygotic characteristics and when it is propagated by seeds the seedlings shows varition. As a result of this, generatif propagation method is not suitable for produce truth the cultivar name in blackberry propagation. For this purpose, micropropagation methods are become very important and having many advantages compare to the classical propagation methods such as cutting, stip layring etc. In Turkey, blackberries are propagated using cutting methods especially softwood and wood stem. However, using cutting propogation methods have several disadvantages. The most important problem is rooting especially in Chester Thornless variety. Addition to this, limited plants can be propogated using classical propogation method and thus plant demand of growers can not be covered. The scope of this thesis is to investigate in vitro propagation of ``Jumbo?? and ``Chester?? Thorrnless blackberry cultivars and to set in vitro propogation methods. For this purpose, we aimed to conduct suitable surface steriliziation methods, shooting, multiplication and rooting mediums using various basic nutrient mediums (Woody Plant Medium (WPM, after Lloyd & McCown and plant growth regulators), BAP (1.5, 2, 3 mg/l), NAA (0, 0.1, 0.2, 0.4 mg/l), GA3 (0, 0.25, 0.50 mg/l), IBA (0,0.1,0.2,0.4 mg/l). The highest number of shoots was from the media that contain 2.00 mg/l BAP and the highest number of roots were obtained from 0.4 mg/l NAA. When NAA and GA3 added to the media a multiplication rate was decreased