Pediatrik hastalarda damar yolu girişiminde ağrının azaltılmasında topikal kullanılan lidokain spreyin etkisi /
Yazar: BÜŞRA ÇAĞLAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA BERBER ; DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA FERDA KARTUFAN
Yeditepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ağrı = Pain ; Kan alma = Bloodletting ; Lidocaine = Lidocaine ; Pediatri = Pediatrics ; Çocuklar = Children

Özet:
Ağrı, "var olan ya da olası doku hasarıyla ilişkili veya bu tür hasara benzer, hoş olmayan bir duyusal duygusal bir deneyim" şeklinde tanımlanmaktadır. Ağrı duyusu insanlık tarihi kadar eskidir ve binlerce yıldır canlılar tarafından deneyimlenmesine rağmen bu durumla nasıl baş edileceği henüz tam olarak netlik kazanmamıştır. Ağrı duyusunun intrauterin yaşamdan başlayarak hissedildiği, yenidoğan ve diğer pediatrik hastaların bu duyuyu algılayabildikleri, hatırlayabildikleri gösterilmiştir Çocukların deneyimledikleri ağrının tanımlanması, doğru bir şekilde değerlendirilmesi, en uygun tedavinin sağlanması çocuğun fiziksel ve ruhsal gelişimi için çok önemlidir. Bu çalışmada amacımız; pediatrik hastalarda çeşitli damar yolu girişimleri sırasında ağrının azaltılmasına yönelik Lidokain sprey kullanımının etkisini gözlemlemektir. 
Lidokain sprey ile plasebonun karşılaştırıldığı prospektif, çift kör, randomize kontrollü olarak yapılan araştırmamızda 40 hasta tedavi grubunda, 40 hasta ise kontrol grubunda olacak şekilde toplam 80 hasta ile çalışma planlandı.  Hem kontrol grubunda hem de tedavi grubunda yer alan 80 hastaya, venöz damar yolu girişimi öncesinde bulunduğu gruba göre 0,3 ml serum fizyolojik veya 0,3 ml Lidokain Hidroklorik Asit (HCl) püskürtülmüş pedli yara örtüsü damar yolu açılması planlanan cilde yapıştırılıp 10 dakika bekletildi.  Bu işlem sonrasında damar yolu açma işlemi uygulandı. İşlem sırasında kullanılan damar yolu kateterin büyüklüğü (Gauge), uygulanan işlemin lokalizasyonu kayıt altına alındı. Hastanın damar yolu açılma işlemi öncesinde vital bulguları kayıt altına alındı. Hastaların demografik verileri kaydedildi. İşlem sonrası ağrı değerlendirmesi için Vizuel Analog Skala (VAS) ve Sayısal Değerlendirme Ölçeği (NRS) kullanıldı. Ayrıca 9 yaş üzeri hastalarda geçmiş venöz girişimleri sorgulanarak NRS skorlaması yapıldı ve güncel verilerle karşılaştırma yapıldı. Elde edilen veriler istatiktiksel olarak incelendi.
Bu çalışmada hastaların 37'si erkek (%46.3), 43'ü kızdı (%53.7). Çalışma grubunun yaş ortalaması 9.59 ± 3.22 idi. Çalışmadaki tüm hastaların işlem sırasında ölçülen kalp tepe atım değerlerinin ortalaması; işlem öncesi ve işlem sonrası ölçülen kalp tepe atım değerlerine göre istatistiksel olarak anlamlı biçimde yüksekti (p:0.001). Ancak oksijen saturasyonu (spO2), ve vücut sıcaklığında (Vsıc) işlem öncesi ve sonrası anlamlı bir fark yoktu. Tedavi ve kontrol gruplarında yaşa ve cinsiyete bağımlı olmadan yapılan VAS kıyaslamasında gruplar arası VAS değerlerinde; tedavi grubunda kontrol grubuna göre anlamlı derecede azalma saptanmıştır. (p=0,0001). Çalışmada yaşa göre bakılan NRS skorlaması hem 5-9 yaş hem de 9-17 yaş gruplarında tedavi grubunda anlamlı derecede düşük bulundu (p<0,001).
           Sonuç olarak, pediatrik hastalarda topikal Lidokain sprey uygulaması intravenöz girişimler sırasındaki ağrıyı azaltmaya yönelik yeni bir metod olarak değerlendirilebilir ki, çalışmamızda bu metodun ağrıyı anlamlı derecede azalttığı gösterilmiştir. Bu yüzden topikal Lidokain sprey uygulamasını, damaryolu açma veya kan alma gibi küçük girişimler öncesinde ağrıyı azaltmak için alternatif ve pratik bir çözüm olarak önermekteyiz.

Abstract:
Pain was described as "an unpleasant sensory and emotional experience associated with actual or potential tissue damage, or described in terms of such damage". The sensation of pain is as old as human history and even though it has been experienced by the living for thousands of years, it is not yet clear how to deal with this situation. It has been shown that the sensation of pain was felt starting from intrauterine life and newborn and other pediatric patients are able to perceive and remember this sensation. The defining and the correct evaluation of the pain experienced by children and providing the optimal treatment is highly important in the physical and mental development of the child. Our aim in this study is to observe the effects of using Lidokain spray in pediatric patients oriented in alleviating pain during varied vascular access attempts.
In this prospective, double-blind, randomized controlled trial, in which Lidokain spray and placebo were compared and working with a total of 80 patients were planned. Treatment and control groups were both comprised of 40 patients. Prior to venous vascular access attempt, padded wound dressings sprayed either with 0,3 ml physiological saline solution (control group) or 0,3 ml Lidokain Hydrocloric acid (HCl) (treatment group). These pads were applied on the skin for 10 minutes before the vascular access in both the control group and the treatment group. After this process, vascular access procedure was applied. The size of the vascular catheter (Gauge) used during the process and the localization of the vascular access were recorded. Vital signs of the patient prior to vascular access procedure were recorded. The demographic properties of the patients were taken from patients. Visual Analog Scale (VAS) and Numeric Rating Scale (NRS) pain scales were used for the pain evaluation after the procedure. Moreover, in patients above 9 years of age, NRS scoring was made by interrogating past venous attempts and compared with the current data. Acquired data were statistically examined.
In this study, 37 of the patients (46.3%) were male and 43 (53.7%) were female. The average age of the study group was 9.59 ± 3.22 years. The average heart rates of all patients recorded during the procedure were statistically and pointedly high compared to the heart rates recorded before and after the procedure (p:0.001). However, there was no significant difference in oxygen saturation (spO2) and body warmth before and after the procedure. The comparison of VAS scores between the treatment and control groups showed a significant decrease in VAS regardless of age and gender (p=0,001). In this study, NRS scoring, which is examined in accordance with age, was found significantly low in both 5-9 and 9-17 age groups in the treatment group (p<0,001).
In conclusion, it has been shown that Lidocaine spray, which is considered a new method relating to alleviating the pain in pediatric patients during intravenous attempts, reduces pain significantly. Therefore topical usage of Lidocaine spray could be an alternative and practical solution for pain relief before small interventions like intravenous cannulation or venipuncture.