Çinko oksit nanopertikül temelli glutamin biyosensörü tasarlanması ve karakterizasyonu
Construction and characterization of glutamine biosensör based on zinc oxide nanoparticle
Yazar: DİLRUBA ALBAYRAK
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE KARAKUŞ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Tıp, eczacılık, biyoteknoloji ve çevre alanlarında bir takım maddelerin hızlı, ucuz, kısa zamanda, pahalı analitik cihazlara ihtiyaç duymadan ve güvenilir olarak tayin edilebilmeleri için yapılan çeşitli çalışmalar büyük önem taşımaktadır.
Son yıllarda metal oksit yarı iletkenler, gösterdikleri performans nedeniyle elektronik alanda sensör tasarlanmasında ve biyomedikal bilimler gibi oldukça geniş alanlarda kullanılmaktadır. Bu tür yarı iletken nanoyapıların elektron transfer kinetikleri ve adsorpsiyon kapasiteleri yüksek olduğu için biyomoleküllerin immobilizasyonu ve biyosensör tasarlanmasında kullanımı uygundur. Metal oksit yarı iletkenler arasında çinko oksit (ZnO), günümüzde biyouyumlu, biyobozunur ve biyogüvenli olması nedeniyle biyoteknolojik ve medikal uygulamalarda yaygın olarak kullanılmaktadır.
Glutamin, kaslarda amino asit havuzunun %60'ını ve vücutta toplam amino asit döngüsünün %20'sini oluşturur. Glutamin'in temel olarak sağladığı faydalar; büyüme hormonunun salgılanmasına yardımcı olmak, hücrelerin azot alımını zenginleştirmek, protein sentezini artırmak, hücre hidrasyonunu artırmak, hücre iyileşmesini maksimize etmek, kas yıkımını engellemek, vücutta oluşan toksin maddeleri temizlemek, hücrelere azot taşımak, bağışıklık sistemini güçlendirmek ve enerji vermektir. Genel sağlık açısından ele alındığında; glutamin, yara veya yanıkların iyileşmesini hızlandırır, enfeksiyon oluşumunu engeller ve tüm kaslarda dayanıklılığı arttırır. Glutamin, protein metabolizmasında önemli bir rol alır, vücut geliştirenler için en önemli amino asittir ve  kas yıkımının önlenmesi için gereklidir. 
Bu çalışmada öncelikle gümüş tel üzerine çinko oksit nanorod kaplanarak elektrot hazırlanmıştır. Çinko oksit nanorod kaplanan elektrot yüzeyine, glutaminaz enziminin kitosan kullanılarak immobilizasyonuyla glutamin biyosensörü hazırlandı. Biyosensörlerin optimum çalışma koşullarını belirlemek amacı ile tampon konsantrasyonu, tampon pH'sı ve ortam sıcaklığının elektrot cevabı üzerine etkileri incelenmiş, enzim elektrodunun raf ömrü, tekrarlanabilirliği,  tayin aralığı belirlenmiştir. Ayrıca bu çalışmada, hazırlanan glutamin biyosensörü ile GNC L-glutamin tozunda glutamin tayini standart katma yöntemi ile yapılarak elde edilen sonuç referans değeri ile karşılaştırılmıştır.

Anahtar kelimeler: Biyosensör, biyomedikal, biyomolekül, glutamin, glutaminaz, çinko oksit nanorod, kitosan, potansiyometrik, glutamin biyosensörü.

Abstract:
The demand for fast, reliable, and continuous measurements of chemical species in medicine, biotechnology and environmental sciences has evolved the need for small, easy to handle, and inexpensive analytic devices.
Recently, nanomaterials have attracted tremendous interest due to their important performance. Metal oxide semiconductors have attracted much interest because of its broad range of applications in electronics, sensors, transducers, and biomedical sciences. These nanostructures also show high elctron transfer kinetics and strong adsorbtion capability, providing suitable microenvironments for the immobilization of biomolecules and improved biosensing characteristics. Among them, zinc oxide (ZnO) nanoparticle is one of the most important nanomaterials for nanotechnology because it is biocompatible, biodegradable, and biosafe for biotechnological and medical applications in today's research.
Glutamine, creates % 60 of amino acid pool in muscles and % 20 of the total amino acid cycle in the body. The benefits of glutamine as a basis; to help secrection of growth hormone, to enhance nitrogen uptake of cells, increase protein synthesis, to increase cell hydration, to maximize cell recovery, prevent the destruction of muscle, clean up toxic substance which form in the body, move nitrogen to cells, boost the immune system and give energy. Taken in terms of general health; glutamine accelerates healing of wounds or burns, prevents the formation of infection and increases strength all muscles. Glutamine is an important role in protein metabolism and it is the most important amino acid for the developers of the body.
In this study, first of all, the electrode was prepared with coating zinc oxide nanorod on silver wire. The glutamine biosensor was prepared immobilization of glutaminase enzyme by using chitosan on the zinc oxide-coated electrode surface. with using chitosan to immobilization of enzyme glutaminase on zinc oxide coated electrode surface. To determine the optimum working conditions of the biosensor; examined the effect of buffer concentration, buffer pH, and media temperature on the electrode response and determined shelf life, repeatibility and determination range. Additionally, the glutamine assay in GNC L-glutamine powder was also carried out with our prepared glutamine biosensor. The obtained results was compared with reference value. 

Key words: Biosensor, biomolecules, biomedical, glutamine, glutaminase, zinc oxide nanorod, chitosan, potentiometric, glutamine biosensor.