Refah sistemleri çerçevesinde iki ülke sağlık sisteminin karşılaştırılması (ABD-Küba örneği) ve Türkiye için öneriler
The comparison of two selected country health systems in the context of welfare regimes (USA-Cuba example) and proposals for Turkey
Yazar: HAKKI DEMİRCİ
Danışman: PROF. DR. AYDIN BAŞBUĞ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Küba = Cuba ; Refah devlet = Welfare state ; Sağlık harcamaları = Health expenditures ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık sistemleri = Health systems

Özet:
Bu çalışmada; neoliberalizm ile birlikte ortaya çıkan sağlığın sermaye tarafından bir birikim alanı olarak görülmesi ve devletin refah hizmetlerinden çekilerek bu alanın piyasaya bırakılması girişimlerinin toplumların sağlık düzeylerine, kamu sağlık harcamalarına ve sağlık sistemlerine etkileri araştırılmıştır. Bu kapsamda; bir ülkede uygulanan siyasal rejim ile toplumların sağlık düzeyi arasında bir ilişki olup-olmadığı, devletin sisteme müdahil olması ile sağlık alanının tamamen ve/veya kısmen piyasaya bırakılmasının ne gibi sonuçlara yol açtığı, neoliberal politikaların Avrupa refah devletlerine etkileri ile toplum sağlığını etkileyen temel faktörlerin gerçekte neler olduğu sorularına yanıt aranmıştır. Bu amaçla klasik liberal politikaların uygulandığı ve yüksek sağlık harcama düzeyine sahip ABD ile sosyalist politikaların uygulandığı ve görece olarak düşük sağlık harcama düzeyine sahip Küba sağlık sistemleri tüm yönleriyle; İngiltere-Fransa-Hollanda ve Türkiye sağlık sistemleri ise neoliberal dönüşümlerin etkileri bağlamında incelenmiştir. Yapılan araştırmalar neticesinde; bir ülkede uygulanan siyasal rejim ile sağlık çıktıları arasında bir paralellik bulunmadığı; tercih edilen siyasal rejime ve kişilerin gelir düzeylerine bağlı olmaksızın temel bir insan hakkı olan sağlık ihtiyacının devlet tarafından tam koruma altına alınması gerektiği, toplumların sağlık düzeylerinin yükselmesinde toplam sağlık harcamalarının tek başına yeterli olmadığı, sağlığın tıbbi olan ve olmayan tüm belirleyicilerine önem verilmesi gerektiği; neoliberal gelişmelerin pek çok Avrupa refah devletinde sağlık hizmetlerinin giderek kamu-özel ortaklığı şeklinde sunulmasına ve piyasalaşmasına neden olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study described the effects of the "characterization of health as a field of accumulation" and  "withdrawing the state from welfare services" on right to access to healthcare services, health expenditures and public health systems. In this context; This thesis searched the answers to these questions; Is there a relationship between the political regime and the level of health? What are the consequences of the involvement of the state in the health system, and what are the consequences of giving the health services to the market completely and / or partially? What are the the effects of neoliberal policies on the European welfare states? and what are the main factors affecting the public health. To this end, all aspects of the Cuban health systems with relatively low levels of health expenditure, with the implementation of socialist policies and US with high levels of health expenditure with the implementation of classic liberal policies have been examined. On the other hand; Health systems of the Britain-, France- The Netherlands and Turkey have been examined in the context of the effects of the neoliberal transformation on health systems. As a result of the research It was concluded that; there is no parallel relationship between the political regime and health outcomes; Right to access to health services, which is a fundamental human right, must be fully protected by the state regardless of the income level and political regime; health expenditure is not sufficient individually in access to health services; Attention should be paid to all indicators of medical and non-medical health indicators. On the other hand it is observed that neoliberal developments in many European welfare states cause health services to be conducted as a public-private partnership and being a part of market.