Kistik fibrozis dışı bronşektazi olgularında pulmoner tele rehabilitasyonun etkinliği
Efficacy of pulmonary tele rehabilitation in NON-cystic fibrosis bronchiectasis cases
Yazar: GÜLCAN ŞEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET BİÇKİ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Bronşektazi adı yunanca "nefes borusunun esnemesi" tanımından türemiştir. İlk kez 1819 yılında René Laennec tarafından tanımlanan bronşektazi, bronşiyal inflamasyon ve enfeksiyona bağlı gelişen, bir veya daha fazla bronşun anormal ve kalıcı dilatasyonu olarak tanımlanır. 1950'de Reid bronkografi ile patolojik değişiklikler arasındaki ilişkiyi göstermiş ve bu çalışmasında bronşektaziyi bronşların kalıcı dilatasyonu olarak tanımlamıştır, bu tanım halen geçerlidir. Günümüzde YÇBT kullanımı, bronşektazi tanısının konulmasını kolaylaştırmıştır ve bronkografinin yerini alarak altın standart halini almıştır. 
	Batı ülkelerinde bronşektaziye bağlı mortalite ve morbite oranı düşmektedir. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde ise bir sorun olmaya devam etmektedir. Sık tekrarlayan, iyi tedavi edilmeyen alt solunum yolu enfeksiyonları ve yüksek akciğer tüberkülozu insidansı nedeniyle, ülkemizde hala yaygın bir hastalık olarak görülmektedir. (1-4) Bronşektazinin insidans ve prevalansı ile ilgili kesin bilgiler yoktur. Weycker ve arkadaşlarını tarafından yapılan bir çalışmada, Amerika Birleşik Devletleri'nde bronşektazi prevalansı 75 yaş üzerinde 100000 kişide 271.8 ve yetişkinlerde 100000 kişide 52.3 olduğu saptanmış olup en az 110000 yetişkin bronşektazili hasta olduğu tahmin edilmektedir. Yapılan son çalışmalarda KOAH olan hastaların %29-59'sinde hastalığın bronşektazi ile birlikte görüldüğü gösterilmiş ve bu hastaların daha yüksek oranda KOAH alevlenmesi geçirdiği bildirilmiştir. Bu veriler, Bronşektazinin yaygın görülen bir hastalık olduğunu göstermektedir.
	Bronşektazi hastaları yılda ortalama 2.1-6.2 atak geçirirler.
Bilindiği üzere bronşektazide en yaygın semptomlar olarak öksürük, bol balgam ekspektorasyonu, dispne ve zaman zaman hemoptizi ve tekrar eden alt solunum yolu infeksiyonları bildirilmektedir. Çalışmalarda en sık semptom olarak, %100'e varan oranlarda öksürük, %90'a varan oranlarda balgam ekspektorasyonu, %80'e varan oranlarda da dispne bildirilmektedir (1,4) Takiben hırıltı/hışıltı (%33-65.5), ateş (%3.5-68), hemoptizi (%2-60), terleme (%3.5-32.9) semptomları rapor edilmektedir. Yine önemli bir kısım hasta tekrarlayan üst solunum yolu infeksiyonları (%34.3) ya da tekrarlayan akciğer infeksiyonları ile (%24.4-78.2) başvurmaktadır (8,11). Ancak hastaların %6.2 ile %10'unun asemptomatik olabildiği de bildirilmektedir (10). Hastaların muayenesinde sıklıkla raller (%45.7-100), ronküs/wheezing (%10.8-60) ve %27.5'e varan oranlarda clubbing rapor edilmektedir.  

	Covid-19 virüsünün yol açtığı salgının 11 Mart 2020'de Dünya Sağlık Örgütü tarafından küresel salgın anlamına gelen pandemi olarak ilan edilmesiyle, tüm dünya için kaotik bir süreç başlamış oldu. Medikal tedavi sıklıkla palyatif boyutta (mukolitik, ekspektoran, bronkodilatatör vb.) kalmakta ve takiben pulmoner tele rehabilitasyon ön plana çıkmaktadır. Bronşektazide kas gücü, egzersiz kapasitesi ve sağlık durumunda değişik nedenlere bağlı olarak bozulmalar ortaya çıkmaktadır. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesinde erişin bronşektazi olgularında yapılan çalışmada, bu hastalarda periferal kas enduransı, egzersiz kapasitesi, yorgunluk ve sağlık durumunun bronşektazi varlığından negatif etkilendiği ortaya konulmuştur.  Yedikule Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde 25 hasta üzerinde yapılan ve pulmoner rehabilitasyonun bronşektazide fiziksel aktivite düzeyi ve genel klinik durum üzerine etkisini değerlendiren çalışmada, olguların çoğunluğunun düşük seviyede fizik aktiviteye sahip olduğu ve pulmoner rehabilitasyonun bu olgularda genel fiziksel aktiviteye ve hastaların klinik durumuna pozitif katkı sağladığı bildirilmiştir. Bir diğer çalışmada da yüksek yoğunluklu inspiratuar kas eğitiminin, non-kistik fibroz bronşektazi olgularında egzersiz kapasitesini arttırdığı ve yine solunum kas gücü, ayrıca yaşam kalitesi (sosyal yönü) üzerine pozitif etkili olduğu gösterilmiştir.	Uluslararası hazırlanan klavuzlar bronşektazili hastaların fiziksel kapasite ve yaşam kalitesini arttırmak için pulmoner rehabilitasyon programlarına dahil edilmesi gerektiğini tavsiye etmektedir. 
	Pulmoner rehabilitasyon, çeşitli kronik akciğer hastalıklarında egzersiz ve fonksiyonel kapasite semptomlar ve yaşam kalitesi üzerinde klinik olarak önemli kazanımlar elde etmek için kanıtlanmış ve etkili bir stratejidir.  Pulmoner rehabilitasyon, genel sağlık hizmeti kullanımının yanı sıra akciğer hastalıklarında akut alevlenme nedeniyle hastanede kalma süresini azaltır, bu sebeple kronik akciğer hastalığı ile mücadele de önerilen bir tedavi seçeneğidir. KOAH dışı kronik solunumsal hastalıklı olgularda pulmoner rehabilitasyon, kanıt 1B düzeyinde önerilmektedir.

Abstract:
The name bronchiectasis is derived from the Greek definition of "stretching of the windpipe". First described by René Laennec in 1819, bronchiectasis, bronchial inflammation, and none due to pregnancy is claimed as abnormal and permanent dilatation of one or more bronchi. In 1950, Reid demonstrated the relationship between bronchography and pathological changes, and this worker defined bronchiectasis as permanent dilatation of the bronchi, this definition is still valid. The growing use of HRCT has facilitated the introduction of bronchiectasis and has replaced bronchography, gaining gold standard status.
Mortality and mortality rates due to bronchiectasis are decreasing in western regions. Developing countries such as Türkiye continue to be a problem. Because of its frequent, poorly treated lower respiratory tract enemies and high incidence of screening tuberculosis, it is still considered a common disease here. (1-4) There is no definite information about the contents and prevalence of bronchiectasis. In a variant made by Weycker et al., the prevalence of bronchiectasis in the United States pictures was 271.8 per 100000 people over 75 years old and 52.3 per 100000 adults in adults, with at least 110000 adult patients with bronchiectasis estimated. Surgical bronchiectasis has been shown to occur in 29-59% of patients with final focal COPD, with a higher incidence of COPD exacerbation surgical operations. This link shows that Bronchiectasis is a common disease.
Bronchiectasis score is an average of 2.1-6.2 attacks per year.
The most common reason for bronchiectasis to spread is voice, copious sputum expectoration, dyspnea and occasionally hemoptysis and recurrent lower respiratory tract infections. Studies have reported noise up to 100%, expectoration of sputum up to 90%, dyspnea up to 80% (1.4), followed by wheezing (33-65.5%), fever ( 3.5-68%), hemoptysis (2-60%), sweating (3.5-32.9%) are reported. Again, a significant number of patients present with recurrent upper respiratory tract infections (34.3%) or recurrent lung infections (24.4-78.2%) (8,11). However, it has also been reported that 6.2% to 10% of patients can be measured (10). In the examination of the patients, rales (45.7-100%), rhonchi/wheezing (10.8-60%) and clubbing are reported at rates of up to 27.5%.

A chaotic process began for the whole world when the epidemic caused by the Covid-19 virus was declared as a pandemic by the World Health Organization on March 11, 2020. During medical care, palliative children (mucolytic, expectorant, bronchodilator, etc.) stay and then pulmonary wire rescue comes to the fore. In bronchiectasis, deteriorations in muscle strength, exercise capacity and health status occur depending on a complex cause. It has been revealed that peripheral muscle endurance, exercise capacity, stretching and health operations performed in bronchiectasis patients in Hacettepe University Faculty of Health Sciences are negatively affected by bronchiectasis shields. The speeches made in Yedikule Chest Diseases and Surgery Training and Research Hospital on 25 patients and evaluating the quality of pulmonary rescue on the level of physical activity and general clinical status in bronchiectasis, that the cases brought about a low level of physical activity and that the pulmonary contribution to the general body activity in these cases and the clinical positive expenditure of the patients . Another feature is that high-capacity inspiratory muscle training increases exercise development in non-cystic fibrosis bronchiectasis cases and has a positive effect on respiratory muscle strength and quality of life (social aspect). International rapid guidelines recommend that patients with bronchiectasis be included in pulmonary recovery programs to increase physical capacity and lifespan.
Pulmonary enhancement is a capable and effective strategy for achieving clinically significant gains in exercise and functional capacity standards and quality of life in various areas of chronic accumulation. Pulmonary recovery reduces hospital stays due to acute exacerbation in clearing as well as operating general health care, during which time tackling chronic screening disease is also a care option. Pulmonary protection in patients with chronic respiratory disease other than COPD holds evidence 1B.