Arap Baharı sonrası Türkiye-Libya ilişkileri
Turkey-Libya relations after the Arab Spring
Yazar: SENA NUR ÇÜGEN
Danışman: PROF. DR. VİŞNE KORKMAZ
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Doğu Akdeniz = East Mediterranean ; Libya = Libya ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk-Libya ilişkileri = Turkish-Libya relations

Özet:
Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle birlikte güç ve güvenlik paradigmaları küresel düzeyde değişikliğe uğramıştır. Söz konusu değişikliklerden etkilenen ülkelerden biri de Türkiye olmuştur. Dolayısıyla Türkiye 2000'li yılların başından bu yana uluslararası konjonktürün değişen doğasına adapte olabilmek için dış politika davranışını yeniden düzenlemektedir. Bu çerçevede Türkiye, Arap Baharı'na kadar stratejik derinliğinin önemini, yumuşak diplomasi araçlarıyla dış politikasına yansıtmak yönünde bir strateji izlemiştir. Ancak Türk dış politikası, Arap Baharı sonrası bölgesel-küresel ve iç politika düzeyinde birbirlerine paralel olarak ilerleyen gelişmeler sonucu sert güç araçlarını da diplomasi envanterine ekleyecek şekilde bir revizyon geçirmiştir. Söz konusu bölgesel ve küresel düzeyde yaşanan gelişmeler son dönemde Türkiye'yi en çok Libya ve Doğu Akdeniz krizleri çerçevesinde etkilemiştir. Bu doğrultuda literatür taraması yönteminden yararlanılarak hazırlanan çalışmada, Türk dış politikasındaki transformasyon süreci, Türkiye-Libya ilişkilerine odaklanılarak incelenmiştir. Doğu Akdeniz ve Libya jeopolitiğindeki gelişmeler kapsama dahil edilerek son dönemin iddialı Türk dış politikasının hangi araçlarla somutlaştığını ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışmada ele alınan bölgesel krizler Türkiye'yi doğrudan etkilediği için son dönemde Türkiye'nin güvenlik gündemini meşgul etmektedir. Ayrıca bölgedeki krizlerin halihazırda sürüyor olması ve bu durumun Türk dış politikasını etkilemeye devam etmesi itibariyle konu güncelliğini korumaktadır. Bu açıdan konu ile ilgili yapılan çalışmalar önem arz etmektedir. Çalışmada, Türkiye'nin özellikle 2016 sonrası uyguladığı aktif dış politikasının savunma-dış politika hattındaki dönüşümle ilişkili olduğu ve bu dönüşümün stratejik özerklik ekseninde gerçekleştiği iddiasından hareketle Türkiye'nin Libya ve Doğu Akdeniz jeopolitiğine angajmanı analize tabi tutulmuştur. Bu iddia Türkiye'nin Libya ile yaptığı antlaşmalarla sahada denge değiştirici rolünün ortaya konulması üzerinden kanıtlanmıştır.

Abstract:
With the end of the Cold War, power and security paradigms have undergone changes at the global level. Turkey has been one of the countries affected by these changes. Therefore, Turkey has been reorganizing its foreign policy behavior since the early 2000s in order to adapt to the changing nature of the international conjuncture. In this framework, until the Arab Spring, Turkey pursued a strategy of reflecting the importance of its strategic depth to its foreign policy through soft diplomacy tools. However, after the Arab Spring, Turkish foreign policy underwent a revision to add hard power instruments to its diplomatic inventory as a result of the parallel developments at the regional-global and domestic policy levels. These regional and global developments have most recently affected Turkey in the context of the Libyan and Eastern Mediterranean crises. Accordingly, this study, which utilizes the literature review method, examines the transformation process in Turkish foreign policy by focusing on Turkey-Libya relations. By including the developments in the Eastern Mediterranean and Libyan geopolitics, it is aimed to reveal the instruments through which the ambitious Turkish foreign policy of the recent period has materialized.. The regional crises discussed in the study have been occupying Turkey's security agenda recently as they directly affect Turkey. Moreover, the issue remains topical as the crises in the region are still ongoing and this situation continues to affect Turkish foreign policy. In this respect, studies on the subject are important. This study analyzes Turkey's engagement in Libya and Eastern Mediterranean geopolitics based on the claim that Turkey's active foreign policy, especially after 2016, is related to the transformation in the defense-foreign policy line and that this transformation has taken place on the axis of strategic autonomy. This claim has been proved through Turkey's agreements with Libya, demonstrating its role as a balance changer in the field.