Toplumsal bellek be kentsel dönüşüm: İstanbul, Fener-Balat örneği
Collective memory and urban renewal a case study on the Fener-Balat District in Istanbul
Yazar: KEREM ERBAĞCI
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH UĞUR TANYELİ
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kültürel İncelemeler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; Sosyal yapı = Social structure ; Toplumsal bellek = Social memory ; İstanbul = Istanbul ; İstanbul-Balat = İstanbul-Balat ; İstanbul-Fener = İstanbul-Fener

Özet:
Bu çalışmada, toplumsal bellek kavramı, toplumsal yapıların devamlılığı ile hatırlama pratiklerinin ilişkisi bağlamında sorunsallaştırılmış, toplumsal bellek ve mekân, Fener-Balat bölgesi örneğinde incelenmiştir. Hem etno-kültürel ve tarihsel referanslarının çok yaygın ve çeşitli olması, hem de bölge tarihi sit alanı seçildikten sonra (1985) gerçekleşen değişim/dönüşümler ve onlarla bağlantılı araştırmalar yapmak bu bölgeyi araştırmak için önemli bir gerekçe olmuştur. Çalışmada çeşitli toplumsal grupların bölge ile kurduğu ilişkiler basılı metinler ve internet haberleri üzerinden incelenmiştir. Her veri kaynağının bir ya da birkaç, toplumsal grubunun görüşlerini temsil ettiği varsayılmakta, dolayısıyla söylemlerin bölgeye ilişkin farklı hatırlama biçimlerini anlattığı düşünülmektedir. Veri karşılaştırmalarının yöntem olarak kullanıldığı çalışmada, dil, üslup ve ideolojik yaklaşım analizleri yapılmış, farklı gruplar için Fener-Balat bölgesinin ne anlama geldiği tartışılmıştır. Fener-Balat bölgesi ile ilgili internet haberlerinde üretilen bellek; grupların ideolojik pozisyonlarından ürettikleri imgeler ile belirlenmiş tanımlardan ibaret olabildiği gözlemlenmiştir. Basılı kaynaklarda ise bellek üretimi yapmak yerine bir tür popüler tarih anlatısı üretimi yapıldığı gözlemlenmiştir. Çalışma bu anlamda, bir tarih metni üslubu ve yaklaşımıyla değil, verilerin söylemsel analizi yorumlanması şeklinde yapılmıştır.

Abstract:
In this study, the concept of collective memory was questioned in relation to the continuity of social structures and recall practices, and the relation of social memory to space was examined in the example of Fener-Balat district. The fact that the ethnocultural and historical references are so wide-ranging and diverse has been an important reason to research this district. Furthermore after the district got selected as a historical heritage site (1985) the changes/renewals that took place and related researches has become one of the concerns of this thesis. In the study, various social groups' relations with the region were examined through printed texts and internet news. It is assumed that each data source represents one or more views of the subject group, and thus it is thought that the statements, specific to the district, describe different ways of remembering. In the study where data comparisons are used as a method, language, stylistic and ideological approach analyzes were made and what Fener-Balat district meant for different groups was discussed. It was observed that in the internet news the memory that was generated about Fener-Balat district; could consist of the images generated by ideological positions of the groups and specified definitions. It has been observed that, in printed sources some kind of popular history narrative production was made instead of memory production. In this sense, the study was not made with a history text style and approach but by the interpretation of discursive analysis of the data.