Henüz sürmekte olan daimi dişlere uygulanan rezin ve cam iyonomer esaslı fissür örtücülerin etkinliklerinin in vivo ve in vitro koşullarda değerlendirilmesi
In vivo and in vitro evaluation of the effectiveness of resin and glass ionomer based fissure sealants on newly erupted permanent teeth
Yazar: MERVE AYDIN
Danışman: PROF. DR. ŞAZİYE ARAS
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Cam iyonomer çimentoları = Glass ionomer cements ; Dental bonding = Dental bonding ; Dental stres analizi = Dental stress analysis ; Dental sızma = Dental leakage ; Kompozit reçineler = Composite resins ; Reçine = Resin ; Tükürük = Saliva ; Çukur ve fissür örtücüler = Pit and fissure sealants ; İn vitro = In vitro ; İn vivo = In vivo

Özet:
Çalışmamızda nem izolasyonunu sağlamanın çok zor olduğu henüz sürmekte olan daimi birinci büyük azı dişlerinde, CİS esaslı bir fissür örtücü olan Fuji Triage'in klinik etkinliği ile in vitro koşullarda mikrogerilim bağlanma dayanımı ve mikrosızıntı özelliklerinin F içeren rezin esaslı bir fissür örtücü (Helioseal F) ile karşılaştırılarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Çalışmamızda fissür örtücülerin klinik başarısı; yaşları 6-9 arasında değişen 79 çocuk hastanın 158 alt daimi birinci büyük azı dişinde, tedaviden sonra 3., 6., 12. ve 18. aylarda, genel başarı (retansiyon),yenilenme sıklığı, kenar bütünlüğü, kenar renkleşmesi ile fissür örtücü kaybında oklüzal yüzeylerdeki çürük gelişimi üzerine etkileri kriterleri esas alınarak değerlendirilmiştir.Çalışmamızın in vitro bölümünde, Fuji Triage ve Helioseal F'in mikrosızıntı ve mikrogerilim bağlanma dayanımları üzerine tükürük kontaminasyonunun etkisi değerlendirilmiştir. Bu amaçla gömülü, kök gelişiminin 2/3'ü tamamlanmış toplam 100 adet üçüncü büyük azı dişi kullanılmıştır. Fissür örtücülerin mikrosızıntısı `boya sızıntısı test yöntemi' ile mineye bağlanma kuvveti ise `mikrogerilim bağlanma dayanım testi' ile değerlendirilmiştir.Çalışmamızda fissür örtücülerin genel başarısı 3., 6., 12. ve 18. aylarda değerlendirildiğinde; Helioseal F grubunda sırasıyla; %97,5; %93,6; %86,7; %81,3; Fuji Triage grubunda ise, %91,1; %85,9; %68; %54,7 oranında başarı elde edildiği ve aradaki farkın 12. ve 18. aylarda anlamlılık kazandığı saptanmıştır (p<0,05).18 aylık süreçte başarısızlık nedeniyle yenilenen/tamir edilen fissür örtücü sıklığı Fuji Triage grubunda %14; Helioseal F grubunda ise %5,9 olup iki grup arasındaki fark anlamlıdır (p<0,05).3. ayda fissür örtücülerin kenar bütünlüğü ve renkleşmesine ait bulgular değerlendirildiğinde; Helioseal F grubunda örtücülerin %98,7'sinin, Fuji Triage grubunda ise %96,2'sinin diş yüzeyi ile tam bir bütünlük içerisinde olduğu, Fuji Triage ve Helioseal F uygulanan dişlerin hiç birinde kenar renkleşmesinin bulunmadığı gözlenmiştir (p>0,05).6. ayda yapılan değerlendirmede; Helioseal F grubunda örtücülerin %92,1'inin, Fuji Triage grubunda %88,7'sinin kenar bütünlüğünü koruduğu saptanmıştır. Helioseal F uygulanan dişlerin %2,6'sında, Fuji Triage uygulananların %2,8'inde sadece bir bölge ile sınırlı hafif renk değişikliğine rastlanılmıştır (p>0,05).12. ayda yapılan değerlendirmede; Helioseal F grubunda örtücülerin %92,8'inin, Fuji Triage grubunda %75'inin kenar bütünlüğünü koruduğu ve aradaki farkın anlamlı olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Fissür örtücülerin kenar bütünlüğünün Fuji Triage'lerin %12,5'inde hafif; %12,5'inde ise aralanma ve derin çatlaklarla bozulduğu saptanmıştır. Kenar renkleşmesi değerlendirildiğinde; Fuji Triage uygulanan dişlerin %10,9'unda ve Helioseal F uygulananların %5,7'sinde sadece bir bölge ile sınırlı renk değişikliğine rastlanılmış ve gruplar arasındaki farkın anlamlı olmadığı belirlenmiştir (p>0,05).18. ayda; Helioseal F grubunda örtücülerin %93,8'inin, Fuji Triage grubunda ise %82,4'ünün, diş yüzeyi ile tam bir bütünlük içerisinde olduğu izlenmiştir. Helioseal F grubunda örtücülerin %6,2'sinin, Fuji Triage grubunda ise %13,7'sinin kenar bütünlüğünün hafif bir şekilde bozulduğu, Fuji Triage uygulanan dişlerin %3,9'unda fissür örtücü kenarı boyunca aralanma ve derin çatlakların oluştuğu tespit edilmiştir. Fuji Triage uygulanan dişlerde %15,7; Helioseal F uygulananlarda ise %7,7 oranında hafif renk değişikliği tespit edilmiştir. Fuji Triage grubunun %1,9'unda fissür örtücü ve diş arasında şiddetli renk değişikliği saptanmıştır (p>0,05).Fissür örtücülerin oklüzal yüzeylerde yeni çürük lezyonu gelişimi üzerine etkileri değerlendirildiğinde; Fuji Triage ve Helioseal F uygulanan dişlerin hiç birinde kavitasyonla karakterize yeni çürük lezyonu gelişimine rastlanılmamıştır.İn vitro mikrosızıntı çalışmamızda; tükürükle kontamine olmayan mine yüzeylerine uygulanan Helioseal F grubunda mikrosızıntıya rastlanılmamıştır. Ancak tükürükle kontamine olan mine yüzeylerinde Helioseal F'in mikrosızıntısının tüm gruplar içerisinde en yüksek olduğu ve tükürükle kontaminasyonunun Helioseal F'in mikrosızıntısını anlamlı olarak arttırdığı saptanmıştır (p<0,05).Fuji Triage'in tükürükle kontamine olan ve olmayan mine yüzeylerine uygulanmasının materyalin mikrosızıntı değerlerinde anlamlı bir farklılık yaratmadığı tespit edilmiştir (p>0,05).Tükürükle kontamine olmayan mine yüzeylerinde Fuji Triage'in mikrosızıntısının, Helioseal F'den; tükürükle kontamine olan mine yüzeylerinde ise Helioseal F'in mikrosızıntısının, Fuji Triage'den anlamlı düzeyde yüksek olduğu gözlenmiştir (p<0,05).Fissür örtücülerin mikrogerilim bağlanma dayanımı değerlendirildiğinde; Helioseal F' in tükürükle kontamine olmayan mine yüzeylerindeki mikrogerilim bağlanma dayanımının 42,1±10,7 MPa olduğu; tükürükle kontamine olan yüzeylerde 26,2±10,3 MPa'a düştüğü ve gruplar arasındaki farkın anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0,05).Fuji Triage'in tükürükle kontamine olmayan mine yüzeylerine mikrogerilim bağlanma dayanımının 5,3±4,3 MPa; tükürükle kontamine olan mine yüzeylerine ise 6,6±3,1 MPa olduğu, gruplar arsındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir (p>0,05).Tükürükle kontamine olan ve olmayan örneklerde Helioseal F'in mikrogerilim bağlanma dayanımının Fuji Triage'den anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05).Tükürükle kontamine olmayan mine yüzeylerinden Helioseal F'in genellikle koheziv tipte tükürükle kontamine mine yüzeylerinden ise daha çok adeziv tipte koptuğu gözlenmiştir.Tükürükle kontamine olmayan mine yüzeylerine uygulanan Fuji Triage grubunda ise adeziv tipte ayrılmaya rastlanılmamış olup 11 dişte koheziv, 5 dişte karışık tipte kopma tespit edilmiştir. Tükürükle kontamine olan mine yüzeylerine uygulanan Fuji Triage grubunda ise, 10 dişte koheziv, 6 dişte karışık tipte kopma saptanmıştır.Rutin klinik uygulamalarda, henüz sürmekte olan büyük azı dişlerine fissür örtücü uygulamaları sırasında CİS esaslı fissür örtücülerin, rezin esaslı fissür örtücülere alternatif oluşturmayacağı; ancak tükürük kontaminasyonunu engellemenin çok zor olduğu saha çalışmaları ve ART uygulamaları için Fuji Triage'in özellikle çürük aktivitesi yüksek küçük yaştaki çocukların sürmekte olan büyük azı dişlerinde başarı ile kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The aim of this study was to make a clinical and an in vitro comparison and evaluation of Fuji Triage, glass ionomer based fissure sealant and F containing resin based fissure sealant (Helioseal F) in terms of their microtensile bond strength and microleakage properties on newly erupted permanent first molars, in which it is difficult to secure moisture isolation.The clinical success of the fissure sealants on 158 lower first permanent molars of 79 children between the ages of 6-9 was evaluated according to the criteria of overall success (retention), frequency of retreatment, marginal integrity, marginal discoloration as well as occlusal caries development in case of sealant loss. Patients were recalled for follow-up examination on the 3th, 6th, 12th and 18th months.The in-vitro part of this study focused on the effect of saliva contamination on microleakage and microtensile bond strength of Fuji Triage and Helioseal F. A total of 100 impacted third molar teeth with 2/3 completed root formation were used. The microleakage of fissure sealants was assessed with `dye penetration test method? and their bond strength to enamel was assessed with `microtensile bond strength test?.The evaluation of overall success of the fissure sealants at the 3rd, 6th, 12th and 18th months showed success rates for Helioseal F and Fuji Triage as 97.5%; 93.6%; 86.7%; 81.3% and 91.1%, 85.9%, 68%, 54.7%, respectively. Success rates of the materials showed statistically significant difference in follow-up examinations on the 12th and 18th months (p<0.05).Reapplied/repaired rate of the fissure sealants was found as 14% in the Fuji Triage group and 5.9% in the Helioseal F group, respectively, on the 18 month follow-up examination. The rates statistically showed significant differences between the two groups (p<0.05).According to the 3rd month evaluation of marginal integrity and discoloration results; rates of fissure sealants that adjacent to the tooth surface was found as 98.7% for Helioseal F and 96.2% for Fuji Triage, respectively and no marginal discoloration was found in the groups (p>0.05).At 6th month evaluation, the rate of fissure sealants that adjacent to the tooth surface was found as 92.1% for Helioseal F and 88.7% for Fuji Triage. The rate of fissure sealants that showed slight discoloration along the margin in one area was found as 2.6% for Helioseal F and 2.8% for Fuji Triage.At 12th month evaluation; the rate of fissure sealants that adjacent to the tooth surface was found as 92.8% for Helioseal F and 75% for Fuji Triage and there were significant differences between the groups (p < 0.05). At Fuji Triage group, marginal integrity of fissure sealants was damaged 12.5% slightly and 12.5% with width and deep crevices. In the evaluation of marginal discoloration, 10.9% of the teeth sealed with Fuji Triage and 5.7% of the teeth sealed with Helioseal F were found to be discolored along the margin in one area and statistically no significant differences were found between the groups (p>0.05).At 18th month evaluation; the rate of fissure sealants that adjacent to the tooth surface was found as 93.8% for Helioseal F and 82.4% for Fuji Triage. Marginal integrity of fissure sealants was damaged slightly with 6.2% for Helioseal F and 13.7% for Fuji Triage, respectively. Width and deep crevices along the fissure sealant were determined in 3.9% of the tooth that has been applied Fuji Triage. Slight discoloration was detected in 15.7% of Fuji Triage applied teeth and in 7.7% of Helioseal F applied teeth, respectively. In 1.9% of Fuji Triage group, severe discoloration was determined at the tooth-sealant interface (p>0.05).During the evaluation periods of the effect of fissure sealants on occlusal caries development, no new cavitation characterized-caries were found.In our in-vitro microleakage study, no microleakage was found in the group of Helioseal F when applied to non-contaminated enamel surfaces. However, it was detected that microleakage of the group of Helioseal F was the highest among all groups on saliva-contaminated enamel surfaces and saliva contamination caused significant increase in microleakage in the group of Helioseal F (p<0.05).Microleakage of Fuji Triage showed no significant differences when applied to saliva contaminated and non-contaminated enamel surface (p>0.05).Microleakage of Fuji Triage was significantly higher than the microleakage of Helioseal F in non-contaminated enamel surfaces; microleakage of Helioseal F was significantly higher than the microleakage of Fuji Triage in saliva contaminated enamel surfaces (p<0.05).In the examination of the microtensile bond strengths of the fissure sealants; microtensile bond strength of Helioseal F to non-contaminated enamel surfaces measured as 42,1±10,7 MPa; microtensile bond strength of Helioseal F to saliva-contaminated enamel surface decreased to 26,2±10,3 MPa and statistically significant differences were found between the groups (p<0.05).Microtensile bond strengths of Fuji Triage to non-contaminated enamel surfaces was measured as 5,3±4,3 MPa and it was measured on saliva-contaminated enamel surfaces as 6,6±3,1 MPa and this difference was statistically insignificant.Microtensile bond strength of Helioseal F was significantly higher than Fuji Triage on saliva contaminated and non-contaminated groups (p<0.05).Cohesive fracture was generally observed in debonded surface of Helioseal F on non-contaminated enamel surfaces and adhesive failure was mostly found in Helioseal F on saliva-contaminated enamel surfaces.There was no adhesive failure found for Fuji Triage when applied to saliva-contaminated enamel surfaces. Cohesive fractures were observed in 12 teeth, and there were mixed fractures in 5 teeth. There were cohesive fractures in 10 teeth and mixed fractures in 6 teeth for Fuji Triage when applied to saliva-contaminated enamel surfaces.Results of this study have shown that in routine clinical applications, GIC-based fissure sealants cannot be considered as an alternative to resin based fissure sealants in newly erupted molars. However, in field work ? where it is hard to prevent saliva contamination ? and in ART applications, Fuji Triage can prove successful in newly erupted molars of high-caries-risk children.