Rusya Federasyonu'nun dış politika yapımı sürecinde medyayı bir propaganda aracı olarak kullanması
The use of the media as a propaganda tool in the foreign policy making process of the Russian Federation
Yazar: ANASTASİİA YEROKHINA
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL ERMAĞAN
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Medya ortaya çıktığında beri toplumda önemli role sahiptir. Önce ancak haber verme görevini yapan medya zamanla kendine kültürel devamlılık, toplumsallaştırma, kamuoyu yaratma ve eğlendirme görevlerini üstlenmiştir. Ayrıca insanoğlunun gelişimiyle medya kendisi de gelişmektedir. Bugünümüzde medyanın birkaç çeşidi vardır. Bunlar: basılı medya, işitsel medya, görsel medya ve internet'tir. Propaganda kavramının aktif bir şekilde ancak son yıllarda kullanılmasına rağmen olgu kendisi medya ile birlikte ortaya çıkmıştır. Sümer, Babil, Mısır, Aztek, Maya gibi tarihsel medeniyetlerde bile şimdiki hali ile olmasa da propaganda kullanılmıştır. Sovyet Birliği'nin ve Nazi Almanyası'nın II. Dünya Savaşı dönemindeki kullandığı propaganda ile propaganda bir olgu olarak başka düzeye çıkmıştır ve günümüzde aktif bir şekilde uygulanmaktadır. Medyanın dördüncü kuvvet olduğunu bilen devletler medyayı propaganda amacıyla kendi dış politikasında kullanmaktadır. Bu özellikle küresel ve/veya bölgesel aktörler için geçerlidir. Rusya Federasyonu ise, bu ülkelerden biridir.
Bu çalışmada, Rusya Federasyonu'nun dış politika yapımı sürecinde medyayı bir propaganda aracı olarak kullanması analiz edilmektedir. Bu çalışma neticesinde, Rusya'nın dış politikasında istediği hedeflere varmak için Russia Today, Sputnik gibi haber ajansları ve troll fabrikasını kullandığını, propagandanın oluşturma sürecinde değişik teknikleri uyguladığı, kendi propagandasını hem eski Sovyet ülkelerine, hem diğer dünya ülkelerine yaydığı sonucuna varılmıştır. Bu çalışmada ele alınan Rus medyasının propaganda örnekleri ile Rusya Federasyonu'nun dış politika yapımı sürecinde medyayı bir propaganda aracı olarak kullandığını doğrulanmıştır. Ayrıca alınan örneklerde Rus medyası kendi propagandasında hem Rusya'nın tarihi, siyasi, ekonomik, askeri ve demografik potansiyelini, hem propagandanın hedef aldığı ülkelerin iç ve dış sorunların nasıl kullandığını gösterilmektedir.  
Anahtar Kelimeler: Rusya, Medya, Propaganda, Dış politika, Enformasyon savaşı, Dezenformasyon.

Abstract:
The media has played an important role in society since it emerged. The media, which only served as news at first, took on the tasks of cultural continuity, socialization, public opinion creation and entertainment over time. In addition, with the development of human beings, the media itself develops too. There are several types of media today. These are: print media, audio media, visual media and the Internet. Although the concept of propaganda has been used actively only in recent years, the phenomenon itself has emerged with the media. Even in historical civilizations such as Sumer, Babylon, Egypt, Aztec, and Maya, propaganda was used, although not in its current form. With the Soviet Union and Nazi Germany propaganda used in the World War II period, propaganda has gone to another level as a phenomenon and is actively applied today. States that know that the media is the fourth power use the media in their foreign policy for propaganda purposes. This is especially true for global and/or regional actors. The Russian Federation is one of these countries.
The use of the media as a propaganda tool in the foreign policy making process of the Russian Federation is analyzed in this study. As a result of this study, it has been concluded that Russia uses news agencies such as Russia Today and Sputnik and a troll factory to achieve its desired goals in its foreign policy, applies different techniques in the creation process of propaganda, and spreads its own propaganda both to the former Soviet countries and to other world countries. It has been confirmed that the Russian Federation uses the media as a propaganda tool in the foreign policy making process with the Russian media propaganda examples discussed in this study. In addition, in the taken examples, the Russian media demonstrates the usage in propaganda of both the historical, political, economic, military and demographic potential of Russia and the domestic and foreign problems of the countries targeted by the propaganda. 
Key words: Russia, Media, Propaganda, Foreign policy, Information warfare, Disinformation.