Çelik çerçevelerde kullanılan dış merkezi çelik çapraz tiplerinin düğüm noktası birleşim detayına ve çerçeve davranışına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects on the node point combination detail and frame behavior of the types of the eccentrically steel braced used in steel frames
Yazar: AYŞEGÜL ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. ŞENOL GÜRSOY
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Deprem Mühendisliği = Earthquake Engineering ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Yüksek çelik yapılar = High steel structures

Özet:
Bugün Türkiye'de çelik yapıların tasarımı ve deprem davranışları, özellikle yüksek yapıların projelendirilmesinde, inşaat mühendisliği açısından oldukça önemli olduğu görülmektedir. Diğer taraftan özellikle deprem ve rüzgâr gibi yatay etkilere karşı değişik yanal yük taşıyıcı çelik çerçeve türleri uygulanmaktadır. Bu nedenle doğru çelik taşıyıcı sistem seçiminin önemli olduğu açıkça ortadır.

Bu tez çalışmasının temel amacı çelik yapıların özellikle depremlere karşı dayanımını artıran, farklı dış merkezi çelik çapraz tiplerinin söz konusu yapıların davranışına etkilerini karşılaştırmalı olarak incelemektir.

Bu amaçla söz konusu tez çalışması toplam beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde bu konuda geçmişte yapılmış bazı çalışmalar özetlenmektedir. İkinci bölümde, çelik yapı taşıyıcı sistemleri hakkında bazı genel bilgiler ve Türkiye'de bugün yürürlükte olan yönetmeliklere ilişkin tasarım ve hesap ilkeleri verilmektedir. Üçüncü bölümde, bu çalışmanın sayısal uygulamaları için örnek olarak seçilen farklı dış merkezi çelik çaprazlara sahip yapı sistemlerine ilişkin bilgiler ve tasarım parametreleri verilmekte ve yapı modelleri oluşturulmaktadır. Dördüncü bölümde oluşturulan çelik yapı modellerinin Sta-Steel programıyla yapısal çözümlemeleri gerçekleştirilmekte ve yapısal çözümlemelerden elde edilen bulgular ve tartışmalar da karşılaştırmalı olarak bu bölümde yapılmaktadır. Beşinci bölümde ise bu çalışmanın bütününden çıkartılan başlıca sonuç ve öneriler verilmekte ve bu bölümü kaynaklar dizini izlemektedir.

Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar, dış merkezi çelik çaprazlara sahip olan yapı modellerinin daha güvenli olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, çelik yapılarda yanal rijitliği artıran dış merkezi çelik çapraz elemanların varlığının, özellikle yatay yüklerin etkisinde, yapı performansını arttırdığını göstermektedir. Bu husus Türkiye'de inşa edilecek çelik yapılarda, güvenliği bakımından çapraz elemanlara sahip çelik taşıyıcı sistemlerin tercih edilmesinin daha rasyonel olacağını ortaya koymaktadır.

Abstract:
Today, design and earthquake behaviour of steel structures in Turkey, especially in the design of high-rise buildings are seen to be very important in terms of civil engineering. On the other hand, different types of lateral load carrying steel frames are applied against horizontal effects such as especially earthquake and wind. Therefore, it is obvious that the right steel structural system selection is important.

The main purpose of this thesis study is to examine comparatively the effects of different external central steel cross types on the behaviour of these structures, which increase the resistance of steel structures, especially against earthquakes.

For this purpose, this thesis study consists of five chapters. In the first chapter, some previous studies on this subject are summarized. In the second chapter, the steel structure is given some general information about structural systems and design-calculation principles of the regulations in force in Turkey today. In the third section, information and design parameters related to the structure systems with different outer central steel bracing members selected as examples for the numerical applications of this study are given and building models are created. Structural analyses of the steel structure models created in the fourth chapter are carried out with the Sta-Steel program, and the findings and discussions obtained from the structural analyses are made in this section comparatively, too. In the fifth chapter, the main conclusions and suggestions drawn from the whole of this study are given and this chapter is followed by the reference's directory.

The results obtained from this study reveal that building models having outer central steel bracing are safer. It also shows that the presence of outer central steel cross members, which increase lateral rigidity in steel structures, increases the performance of the structure, especially under the effect of horizontal loads. This matter, the steel structures will be built in Turkey, it reveals that it would be more rational to prefer steel structural systems having cross members in terms of safety.