178 numaralı Ankara Şer'iyye Sicilinin (H.1202-1205/M.1787-1791) transkripsiyon ve değerlendirilmesi
Transcription and evaluation of Ankara Sharia Registry of number 178 (H.1202-1205/M.1787-1791)
Yazar: EBRU ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAİM YÖRÜK
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: 18. yüzyıl = 18. century ; Ankara = Ankara ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Ankara, XVIII. yüzyılda Anadolu Eyaleti'nin bir sancağıdır. Osmanlı Devleti, XVIII. yüzyıl sonlarında Avusturya (1787-1791) ve Rusya (1787-1792) ile savaşmıştır. Bu savaşta Özi kalesi Ruslar tarafından işgal edilmiş (1788), devamında ise Kili, Akkerman, Anapa ve İsmail kalelerinin Rusya tarafından ele geçirilmiştir (1789). Aynı yıllarda Sultan I.Abdülhamid ölmüş (1789) ve yerine III. Selim tahta geçmiştir. Aynı yüzyılın sonlarında Ankara'da ayanlık olayları artmış, Ankara'da üretilen sof miktarı ülke dışından gelen baskılar sonucunda giderek azalmış, yabancı devletlere verilen kapitülasyonlar nedeniyle Osmanlı ekonomisi zayıflamaya başlamıştır. Bu ve benzeri olaylardan diğer Anadolu şehirleri gibi Ankara da olumsuz etkilenmiştir.
Kadı sicilleri Osmanlı Devleti'nin taşradaki en önemli görevlisi ve padişah adına hukukun uygulayıcısı olan kadılar tarafından tutulmuşlardır. Bu siciller, Osmanlı şehir tarihine, merkez ve taşra teşkilatına, halkın sosyal ve ekonomik hayatına ışık tutacak birinci elden kaynaklar arasında yer almaktadır.
178 Numaralı Ankara Şer'ıyye Sicili 1787-1791 (H.1202-1205) yıllarını kapsamaktadır. Transkripsiyon metinden yararlanılarak Ankara'nın o yıllardaki idari, sosyo-ekonomik ve kültürel yaşamı incelenmiştir. XVIII. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı Devleti'nde meydana gelen olayların ve merkezi yönetimin kaza idaresine yansımaları ele alınmaya çalışılmıştır. Bu şekilde özelde Ankara şehir tarihine katkı sağlanması amaçlanmıştır.

Abstract:
Ankara is a sanjak of Anatolian State in 18th century. Ottoman Empire fought against Austria (1787-1791) and Russia (1787-1792) at the end of 18th century. During the war, Özi the castle was occupied by the Russians (1788), and the castles named Kili, Akkerman, Anapa and Ismail were subsequently captured by Russia (1789). In the same years, Sultan Abdulhamid I died (1789) and III. Selim ascended the throne. At the end of the same century, incidents regarding ayanship advanced in Ankara, the amount of woolen cloth produced in Ankara gradually decreased as a result of pressures from abroad, while the Ottoman economy began to weaken due to the capitulations offered to foreign states. Similar to other Anatolian cities, Ankara was negatively affected due to such events.
Kadı registers were kept by Kadıs, who were the most important officers and law enforcers in the rural provinces of the Ottoman State on behalf of the Sultan. These registers are among the first-hand sources that would provide insight on the history of Ottoman cities, the central and provincial organization, and the social and economic lives of the people.
Ankara sharia registry of number 178 covers the years 1787-1791 (H.1202-1205). By utilizing the transcription text, the administrative, socio-economic and cultural life of Ankara belonging to these years was examined. In the second half of 18th century, the events that took place in the Ottoman Empire as well as the reflections of the central government on the district administration were evaluated. Hereby it is particularly aimed to contribute to the city history of Ankara.