Tıpta uzmanlık dalı tercihinin BAHP, electre ve bulanık topsis yöntemleri kullanılarak değerlendirilmesi
The evaluation of the speciality branch preference in medicine by using fuzzy AHP, electre and fuzzy topsis methods
Yazar: SEVİL GÜNEL
Danışman: PROF. DR. ZERRİN ALADAĞ
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Bulanık TOPSIS = Fuzzy TOPSIS

Özet:
Karar verme, insanın yaşamı boyunca her dönemde karşı karşıya olduğu, karar sonuçlarının insan yaşamını her yönüyle etkilediği bir süreçtir. Karar verme, en basit haliyle iki seçenek arasından birini seçmek olarak değerlendirilebilir, fakat süreç her zaman bu kadar basit olmamaktadır. Karar vericiler, kriterler ve alternatifler arttıkça karar verme süreci de karmaşık hale gelmektedir. Bu karmaşık yapıları çözümlemek için Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri kullanılmaktadır. AHP, ANP, VIKOR, DEMATEL gibi birçok çok amaçlı karar verme yöntemi mevcuttur. Daha da gelişmiş haliyle karar sürecinde belirsiz ve kesin olmayan durumlar söz konusu olduğunda ise bulanık küme teorisi karar verme sürecine dahil edilerek daha etkin kararlara ulaşmak mümkün olmaktadır. Nitel değerlendirmeyi sağlayan bu bulanık çok kriterli karar verme yöntemleri ise Bulanık AHP, Bulanık TOPSIS'tir. 
Bu çalışmada, tıpta uzmanlık dalı tercihleri 9 kritere göre 3 farklı yöntem kullanılarak değerlendirilecektir. 30 pratisyen hekime yapılan anket sonrasında elde edilen dilsel değişkenler kullanılarak Bulanık AHP yöntemi ile; staj süresi, sınavdan alınan puan ve bölümlere yerleşme oranı olmak üzere 3 kritere göre ağırlıklar belirlenip electre yöntemi ile uzmanlık dalları elimine edilmiş ve son olarak kalan 9 uzmanlık dalı, 5 pratisyen hekime yapılan anket sonucu uzmanlık dalı tercihlerini etkileyen kriterler ve uzmanlık dalı tercihleri Bulanık TOPSIS yöntemi ile, tüm uzmanlık dalları, temel tıp bilimler ve temel tıp bilimleri dışındaki dallar olmak üzere 3 set halinde değerlendirilmiştir.

Abstract:
Decision making is a process in which human beings are faced in every period of life and results of decisions affect aspect of human life. Decision-making can be considered as simple choosing one option between the two, but the process is not always as this. As decision-makers, criteria and alternatives increase, the decisions making process becomes more complex. Multicriteria decision making methods are used to analyze these complex structures. There are a lot of multi-purpose decision making methods such as, AHP, ANP, VIKOR, DEMATEL. In case of indefinite and uncertain situations in the decision process by including the fuzzy set theory into the decision making process. It is possible to reach more effective decisions. These fuzzy multi-criteria decision making methods that provide qualitative  evaluation are Fuzzy AHP, and Fuzzy TOPSIS. 
In this study, medical speciality preferences will be evaluated using 3 different methods in accordance with 9 criteria. By using the linguistic variable obtained after the survey of 30 general practitioner, with the Fuzzy AHP method, importances are determined according to 3 criteria; internship period, score obtained from the exam and placement score to the departmants. Speciality brancahes are eliminated by ELECTRE method. Finally the remaining 9 specialities, the results of the survey to 5 general practitiones, criteria that affect the preferences specialization preferences, fuzzy TOPSIS method with all branches of speciality basic medical science and other branches are evaluated in 3 sets.