Koklear implant ve işitme cihazı kullanan okul çağı çocuklarınınbilgisayar tabanlı cnsvs (the central nervous system vital signs) ile nörobilişsel değerlendirilme sonuçlarının yorumlanması:randomize kontrollü bir çalışma
Interpretation of neurocognitive assessment results with computer-based cnsvs (the centralnervous system vital signs) of school-age children using cochlear implants and hearing aids: a randomized controlled study
Yazar: RUKİYE AYYILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. DENİZHAN DİZDAR
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Günümüzde erken tanı koymak ve erken müdahalenin önemi bilinmektedir.
Ancak artan çevresel maruziyetler ve kalıtsal bazı hastalıkların halen önüne
geçilememiştir. Bilimde beynin nörobilişsel düzeyini ölçmek için pek çok test ve
yöntem uygulanmaktadır. Kranial Fonksiyonel Manyetik Rezonans (fMRI), İşlevsel
Yakın Kızılötesi Görüntüleme Yöntemi (fNIRS) ve The Central Nervous System Vital
Signs (CNSVS) testi vb. gibi yöntemler günümüzde kullanılmaktadır. Tüm bu
yöntemlerin amacı beynin nasıl çalıştığını anlamlandırmaktır. Koklear implant ve
işitme cihazı kullanan okul çağı çocuklarında beynin nöroplastitise ve nörogelişimi
üzerine pek çok test ve yöntem kullanılarak araştırmalar yapılmaktadır. Ancak hala
tam olarak açıklanamayan pek çok bileşen bulunmaktadır. Nörobilişsel ve noninvasiv
olması nedeniyle çalışmamızda The Central Nervous System Vital Signs (CNSVS)
nörobilişsel test bataryası tercih edilmiştir. Ayrıca daha önce hem ülkemizde hem de
dünyada bu yöntemle işitme kayıplı bireylerde bu test bataryası kullanılmamıştır. Bu
çalışmanın amacı, CNS VİTAL SİGN test bataryaları ile işitme kayıplı çocukların
nörobilişsel becerileri hakkında bilgi almaktır. Bu testin sonucunda işitme kayıplı okul
çağı çocuklarında nörobilişsel becerilerine; kullanılan işitmeye yardımcı işitme
cihazının türünün, işitme cihazı kullanım süresinin, tanı yaşının ve özel eğitime gitme
sürelerinin etkisi incelenmiştir. Bu çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden biri olan
nedensel karşılaştırma deseni kullanılacaktır. İlk Işık Özel Eğitim ve Rehabilitasyon
merkezinde koklear implant ve işitme cihazı kullanan toplam 38 kişi çalışmaya dahil
edilmiştir. Çalışmaya dahil olacak bireyler rastgele okul müdürünün kura yöntemi ile
belirlenmiş ve çalışmaya katılmak istemeyenler dışlanmıştır. İşitme cihazı ve koklear
implant kullananlar kendi aralarında ikiye ayrılmış olup bir gruba 3* 20 tekniği
uygulanarak optik sinirin gevşetilmesi ile test bataryası uygulanmıştır. Diğer grupta bu
iv
yöntem uygulanmamıştır. Tabakalara göre orantılı dağıtım yapıldığında İşitme cihazı
kullanan 16 kişi; koklear implant kullanan 22 kişi çalışmaya dahil edilmiştir.
Çocukların yaş aralıkları 8-15 olarak belirlenmiştir. Çocukların hem kendilerine hem
de ailelerine bilgilendirilmiş gönüllü olur formunda yazılanlar açıklanmış ve
imzalatılmıştır. Sosyodemografik bilgi formu alınmıştır. CNS VİTAL SİGN testi
katılımcılara uygulanmıştır. Sonuç olarak işitmeye yardımcı cihaza göre olguların
nörobilişsellik endeksi, kompozit hafıza, sözel bellek, psikomotor hızı, görsel bellek,
tepki süresi, karmaşık dikkat, bilişsel esneklik, işlem hızı, yürütücü işlev ve basit
dikkat puanları istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemektedir. Ancak
çalışmada, koklear implantlı hastaların, işitme cihazı kullananlara göre istatistiksel
olarak anlamlı derecede daha yüksek motor hız skorlarına sahip olduğunu
bulunmuştur. Koklear implant olan olguların SBT-doğru zamanda tuşa basılanlaranında puanı, işitme cihazı olanlardan istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşük
bulunmuştur. Koklear implant olan olguların SBT-doğru şekilde pas geçilenler-anında
puanı, işitme cihazı olanlardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır.
Koklear implant olan olguların PTT-sol elle tıklatmaların ortalaması puanı, işitme
cihazı olanlardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır İşitme
cihazının türü fark etmeksizin CNSVS ana bölüm puanları normal değerlerin altında
kalmıştır. Koklear implantlı bireylerde görsel bellek testi deney grubunda anlamlı
olarak yüksek saptanmıştır. Koklear implantlı deney grubundaki olguların SRKhatalar puanı, istatistiksel olarak kontrol grubundan anlamlı düzeyde yüksek
saptanmıştır. Diğer değişkenlerde deney ve kontrol grubunda farklılık
gözlemlenmemiştir.

Abstract:
Today, the importance of early diagnosis and early intervention is known.
However, increasing environmental exposures and some hereditary diseases have still
not been prevented. In science, many tests and methods are applied to measure the
neurocognitive level of the brain. Cranial Functional Magnetic Resonance (fMRI),
Functional Near Infrared Imaging Method (fNIRS) and The Central Nervous System
Vital Signs (CNVSS) test etc. Methods such as these are used today. The aim of all
these methods is to make sense of how the brain works. Research is being conducted
using many tests and methods on neuroplasticity and neurodevelopment of the brain
in school-age children using cochlear implants and hearing aids. However, there are
still many components that are not fully explained. The Central Nervous System Vital
Signs (CNVSS) neurocognitive test battery was preferred in our study because it is
neurocognitive and noninvasive. In addition, this test battery has not been used in
individuals with hearing loss with this method before, both in our country and in the
world. The aim of this study is to obtain information about the neurocognitive skills
of children with hearing loss using the CNS VITAL SIGN test batteries. As a result of
this test, neurocognitive skills of school-age children with hearing loss; The effects of
the type of hearing aid used, duration of hearing aid use, age at diagnosis, and duration
of special education attendance were examined. In this study, causal comparison
design, one of the quantitative research methods, will be used. A total of 38 people
using cochlear implants and hearing aids at İlk Işık Special Education and
Rehabilitation center were included in the study. Individuals to be included in the study
were randomly selected by the school principal's lottery method, and those who did
not want to participate in the study were excluded. Hearing aid and cochlear implant
users were divided into two, and a test battery was administered to one group by
vi
relaxing the optic nerve by applying the 3*20 technique. This method was not applied
in the other group. When proportional distribution is made according to the layers, 16
people using hearing aids; 22 people using cochlear implants were included in the
study. The age range of the children is determined as 8-15. What was written in the
informed consent form was explained to both the children and their families and they
were signed. A sociodemographic information form was taken. CNS VITAL SIGN
test was applied to the participants. As a result, the neurocognition index, composite
memory, verbal memory, psychomotor speed, visual memory, reaction time, complex
attention, cognitive flexibility, processing speed, executive function and simple
attention scores of the cases do not show a statistically significant difference according
to the hearing aid device. However, the study found that patients with cochlear
implants had statistically significantly higher motor speed scores than those using
hearing aids. The SBT-key pressed at the right time-instant score of the patients with
cochlear implants was found to be statistically significantly lower than those with
hearing aids. The SBT-correctly missed-immediate score of the cases with cochlear
implants was found to be statistically significantly lower than those with hearing aids.
The average PTT-left-hand clicks score of the cases with cochlear implants was found
to be statistically significantly higher than those with hearing aids. Regardless of the
type of hearing aid, CNSVS main section scores remained below normal values. In
individuals with cochlear implants, the visual memory test was found to be
significantly higher in the experimental group. The SRK-errors scores of the cases in
the experimental group with cochlear implants were found to be statistically
significantly higher than the control group. No differences were observed between the
experimental and control groups in other variables.