Alzheimer hastalığı'nda adamTS4, adam9 proteinlerinin rolü ve asetilkolinesteraz aktivitesi ile ilişkisi
The role of ADAMTS4, ADAM9 proteins in alzheimer's disease and ıts relation with acetylcholinesterase activity
Yazar: MEHMET ALİ YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. MÜŞERREF HİLAL ŞEHİTOĞLU
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya (Tıp) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Asetilkolinesteraz = Acetylcholinesterase ; Genler-ADAMTS = Genes-ADAMTS

Özet:
Alzheimer hastalığı'nda tedavilerin geliştirilebilmesi için hastalığın patogenezinin
aydınlatılması, görüntüleme dışında kanda veya biyolojik sıvılarda tespit edilebilir
olması gerekmektedir.
Bu tezin amacı, Alzheimer Hastalığı bulunan bireylerin serumlarında, hastalıkla ilişkili
olduğunu düşündüğümüz farklı sınıf metalloproteazların seviyelerini değerlendirmek
ve bu protein seviyelerinin tedavi alan hastalardaki değişimini gözlemlemektir. Bu
amaçla 120 hasta 2 gruba ayrılmıştır. İlk grup hasta (n=60), ikinci grup ise kontrol
(n=60) olarak ayrılmıştır. Kontrol grubu tamamen; Alzheimer olmayan ve dışlama
kriterlerine uygun hastalardan seçilmiştir. Hasta grubu ise kendi arasında yeni tanı alan
(Alzheimer, n=30) ve ilaç kullanan (Donepezil, n=30) şeklinde ayrılmıştır.
Hastalardan onam alındıktan sonra elde edilen serum örneklerinde ADAMTS4,
ADAM9 ve Asetilkolin Esteraz enzim aktivite seviyeleri uygun kitler vasıtasıyla
ELISA yöntemi ile belirlenmiştir. İstatistiksel analiz sonucu tüm gruplarda dağılım
normal olmadığı belirlenmiş ve Kruskal-Wallis varyans analizi ile gruplar arasındaki
farklılığın anlamlılığı değerlendirilmiştir (p<0,05). Yeni tanı almış Alzheimer
hastalarında ADAMTS4, ADAM9 ve Asetilkolin esteraz seviyeleri kontrol ve
Donepezil grubuna göre anlamlı olarak yüksek (p<0,05), Donepezil grubu
incelendiğinde ilaç tedavisi ile birlikte ADAMTS4, ADAM9 seviyeleri ve asetilkolin
esteraz aktivitelerinde belirgin bir düşüklük olduğu görülmüştür. ADAMTS4 ve
ADAM9 seviyelerinin, asetilkolin esteraz inhibisyonu ile korelasyon gösterdiği,
inhibisyon arttıkça, ADAMTS4 ve ADAM9 seviyelerinin de azaldığı gözlenmektedir.
Sonuç olarak beyinde işlevsel olarak yer alan ADAMTS4 ve ADAM9 protein
düzeylerinin, asetilkolin esteraz aktivitesine bağlı olarak değiştiği; asetilkolin esteraz
enziminin inhibisyonunun Alzheimer Hastalığı'ndaki önemi düşünüldüğünde, serum
ADAMTS4 ve ADAM9 seviyelerinin ölçümünün hastalığın patogenezinin
aydınlatılmasında önemli bir adım olduğunu göstermektedir.
Anahtar Sözcükler: Alzheimer's Hastalığı, ADAMTS4, ADAM9, Asetilkolin
Esteraz

Abstract:
Besides radiological imaging, identifying new biomarkes which can be defined with
blood sample or body fluids is crucial for revealing pathogenesis of Alzheimer disease
in order to develop new approaches focusing on underlying causes.
The purpose of this study, measuring different types of metalloproteases, those are
considered by us releated with Alzheimer disease, in blood serums of patients.
Thereafter monitoring the levels of those proteins and their changes in the blood
samples of patients who follow medical treatments. For this purpose, 120 patients have
divided in two groups and each group named as "patient" group (n=60) and "control"
group (n=60). Meanwhile control group has formed with patients are suitable for
excluding criterias and didn't get diagnosed Alzheimer disease; patient group has
divided two different subgroup: Newly diagnosed (Alzheimer, n=30) and medication
user (Donepezil n=30). Activity levels of ADAMTS4, ADAM9 and Acetylcholine
Esterase enzyme are measured in blood serum samples, which obtained after taking
the informed consent of patients, by using appropriate assay kits with ELISA method.
As a result of statistical analysis, distribution was not normal in all groups and KruskalWallis variance analysis was used to evaluate the significance of the difference
between the groups (p<0.05) . Whereas higher activity levels of ADAMTS4, ADAM9
and Acetylcholine Esterase enzyme were found statistically significant in newly
diagnosed Alzheimer group compared with control group and Donepezil group
(p<0.05) while more specifically lower activity levels of ADAMTS4, ADAM9 and
Acetylcholine Esterase enzyme were detected in Donepezil group. It has shown that
ADAMTS4 and ADAM9 levels are correlated with acetylcholine esterase inhibition
and ADAMTS4 and ADAM9 levels decrease with increasing inhibition.
As a result; levels of ADAMTS4 and ADAM9 proteins, functionally located in brain,
changes depending on Acetylcholine Esterase activity moreover considering the
importance of inhibition of acetylcholine esterase in Alzheimer Disease, the
measurement of serum ADAMTS4 and ADAM9 levels is an important step in
elucidating the pathogenesis of the disease.
Key Words: Alzheimer's Disease, ADAMTS4, ADAM9, Acetylcholine Esterase