Fransa'da Beşinci Cumhuriyet Dönemi'nde siyasi muhalefetin rekabet edebilme kapasitesi
The capacity of political opposition to compete in France in Fifth Republic
Yazar: PELİN ALİYEV
Danışman: DOÇ. DR. ŞAKİR DİNÇŞAHİN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Beşinci Cumhuriyet Dönemi = Fifth Republic Period ; Demokrasi = Democracy ; Fransa = France ; Muhalefet = Opposition ; Siyasi muhalefet = Political opposition ; Çoğulculuk = Pluralism

Özet:
Bu tezin amacı, Fransa'da Beşinci Cumhuriyet Dönemi'nde siyasi muhalefetin iktidar karşısında rekabet edebilme kapasitesini tespit etmektir. Günümüzde siyasi muhalefetin varlığı ve fonksiyonlarını etkin bir şekilde yerine getirebilmesi, demokratik rejimlerin en belirgin özelliğidir ve bu özellik, bu tür rejimlerin sürdürülebilirliği noktasında zorunlu bir unsurdur. Siyasi muhalefetin varlığı ve fonksiyonlarını etkin bir şekilde yerine getirebilmesi ise anayasal/yasal düzenlemeler ile toplumun siyasi kültürünün demokratik ve çoğulcu niteliği ile yakından ilişkilidir. Bu tez kapsamında, demokratik rejimlerde siyasi muhalefetin kavramsal ve kuramsal temelleri araştırılmakta, Fransa'da anayasal ve siyasi gelişmeler ele alınmakta ve iktidar-muhalefet ilişkileri bağlamında siyasi rejimin demokrasiye evrilme serüvenine yer verilmekte, son olarak ise Fransa'da demokrasi-muhalefet ilişkisi bağlamında anayasa, meclis içtüzüğü, seçim ve siyasi parti uygulamaları ile siyasi kültür incelenmekte ve Fransa'da Beşinci Cumhuriyet Dönemi'nde siyasi muhalefetin rekabet edebilme kapasitesi ortaya konulmaktadır.
Fransa'da Beşinci Cumhuriyet Dönemi'nde siyasi muhalefetin fonksiyonlarını etkin bir şekilde yerine getirmesini sağlayacak güçlü ve etkili yasal araçlarla donatıldığı ve bu araçları anlamlı ve sürdürebilir kılacak ve iktidar-muhalefet ilişkilerinin demokratik bir zeminde sürdürülmesini sağlayacak olan bir siyasi kültüre sahip olduğu görülmektedir. Bir demokratik rejim olarak Fransa'da anayasal/yasal düzenlemeler ile siyasi kültürün demokratik ve çoğulcu niteliğinin oldukça belirgin ve muhalefeti önceleyici olduğu ve siyasi muhalefetin mevcut sistemde fonksiyonlarını etkin bir biçimde yerine getirebilmesi, varlık gösterebilmesi ve iktidar karşısında rekabet edebilmesi için uygun bir ortamın var olduğu tespit edilmektedir. Bu bağlamda, Fransa'da Beşinci Cumhuriyet Dönemi'nde siyasi muhalefetin iktidar karşısında rekabet edebilme noktasında yüksek bir kapasiteye sahip olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Ancak Fransa'da siyasi kültürün demokratik niteliğinin zayıflama eğilimi göstermesi nedeniyle hem demokrasinin hem de siyasi muhalefetin varlığı ve rekabet edebilme kapasitesi açısından önemli bir tehdidin var olduğu da dikkat çekmektedir.

Abstract:
The purpose of this thesis is to determine the capacity of the political opposition to compete against the government in France in the Fifth Republic. Today, the existence of political opposition and its ability to fulfill its functions effectively is the most prominent feature of democratic regimes, and this feature is an essential element for the sustainability of such regimes. The existence of political opposition and its ability to fulfill its functions effectively is closely related to constitutional / legal regulations and the democratic and pluralistic nature of the political culture of the society. Within the scope of this thesis, the conceptual and theoretical foundations of political opposition in democratic regimes are investigated, constitutional and political developments in France are discussed, and the evolutionary journey of the political regime into democracy in the context of power-opposition relations is included, and finally, in the context of the democracy-opposition relationship in France, the constitution, parliamentary standing orders, electoral and political party practices and political culture are examined and the competitiveness capacity of the political opposition in France in the Fifth Republic is revealed.
It is seen that in France in the Fifth Republic, the political opposition is equipped with strong and effective legal instruments that would enable it to fulfill its functions effectively, and that it has a political culture that would make these tools meaningful and sustainable and ensure the maintenance of power-opposition relations on a democratic ground. As a democratic regime, it is determined that the democratic and pluralistic character of the political culture with constitutional / legal regulations in France is quite evident and prioritizing the opposition, and that there is a suitable environment for the political opposition to fulfill its functions effectively in the current system, to exist and to compete against the government. In this context, it is concluded that in France in the Fifth Republic, the political opposition had a high capacity to compete against the government. However, it is noteworthy that there is a significant threat in terms of the existence of both democracy and political opposition and the capacity to compete, as the democratic character of political culture in France tends to weaken.