İslam felsefesinde "İdrak" ve idrak mertebeleri-türleri
"Perception" in Islamic philosophy and levels-types of perception
Yazar: MUHAMMED ENES KARABULUT
Danışman: DOÇ. DR. EMEL SÜNTER
Iğdır Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: İslam felsefesi = Islamic philosophy

Özet:
Bu çalışmada "İdrak" kavramının sözlük anlamından başlayarak, derinlemesine bir araştırma ile tüm yönleri ele alındı. Ayrıca idrak kavramını, İslam felsefesi açısından da incelendi. İslam felsefesindeki konumuna bakmakla beraber, Antikçağ filozoflarının bazıları ve İslam filozoflarının bu kavram ile ilgili açıklamalarını ve görüşleri ele alındı. Daha sonra genel hatları ile idrak kavramının unsurlarını inceledik. Bir idrak gerçekleşirken nelere gerek duyar veya olmazsa olmazlarının neler olduğunu yine filozofların görüşlerinden faydalanarak ele aldık. Bir sonraki başlıkta ise idrak kavramı ile ilişkisi olan altı adet kavramı incelendi. İdrakin önemli kavramları olan duyu, hayal, vehim ve akıl kavramlarının yanı sıra idrak ile doğrudan ilişkisi bulunan zihin ve ruh kavramlarını çalışıldı. Bu altı kavram çok geniş olduğu için kısa bir tanımlama ve idrak ile ilişkisi başlıkları ile sınırlandırmaya çalışıldı. 
İkinci bölümde ise idraki çalışan filozoflar mertebelendiren ve türleri ile çalışan diye ikiye ayrıldı. Bu başlıklar altında sekiz filozofun idrakin sınıflandırmaları incelendi. Başlıklar halinde bu sınıflandırmalar ele alındı.
İdrak kavramının incelenmesi felsefe tarihinin en önemli konularından olmasından dolayı önemlidir. Bu çalışmada idrak ile birlikte insanın nasıl bir nesneyi kavrayabileceğini görmekteyiz. Bu sürecin unsurları ve aşamalarını daha yakından öğreneceğiz.

Abstract:
Based on the dictionary expressions of this concept of "Comprehension", the operation has dealt with all its objectives with a research. In addition, the concept of cognition was examined in terms of Islamic values. While seeing the scene of the birth of Islam, some of the ancient philosophers and the explanations and views of Islamic philosophers about this concept are discussed. Then, we examined the suspects of the concept of cognition in general terms. He explored what he needs or what is indispensable while realizing a realization, again by using the views of philosophers. In the next chapter, six concepts related to the cognitive structure were examined. In addition to the concepts of sense, imagination, delusion and intellect, which are important concepts of comprehension, the concepts of mind and spirit, which are directly related to comprehension, were studied. Since these six concepts are very broad, it has been tried to limit the connections with a short definition and comprehension.
In the second world, philosophers who work with intellect were divided into those who rank and those who work with their types. Under these headings, the memorable thoughts of eight philosophers were examined. These ideas were discussed under headings.
Examining the concept of cognition is important because it is one of the most important topics in the history of philosophy. In this study, we see how a person can grasp an object together with comprehension. We will learn more about the elements and stages of this process.