Postmodernizm tartışmaları bağlamında Belçika sanatında bilinçdışı süreçler ve anlatı düzlemleri
Unconscious processes and narrative planes in Belgian art in the context of postmodernism debates
Yazar: MEZULA DRAGONETTİ
Danışman: PROF. MÜMTAZ SAĞLAM
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Anlatı = Narrative ; Belçika = Belgium ; Bilinçdışı = Unconscious ; Postmodernizm = Postmodernism ; Resim sanatı = Painting art ; Sanat eserleri = Artistic works ; Sanatçılar = Artists

Özet:
Bilinçdışı ve özneleştirme süreçleri arasındaki gerilimde, dil ile ifade bulamayan ve simgeselin belirlenimleriyle bastırılması öngörülen her şey bilinçdışına itilir. Bu belirlenimler dünyasında özne varlığının özüne ait birtakım şeyleri anlamlandıramaz, bu yüzden bunlar sürekli bastırılır. Freud'e göre bu "bastırılan"lar bilinçdışı süreçlerin içeriğini oluşturur.  Lacan da bilinçdışını "geri dönen bastırılan" olarak ele alır ama simgeselin içinde bir boşluk olarak Gerçek ile birlikte değerlendirir. Gerçek ise dilin ötesinde olan bir kendiliktir. Aslında bilinçdışı, örneğin semptom olarak ortaya çıkar. Çünkü varoluşumuzun kökleri orada saklıdır. Ama bu kökler söylemlerimizin ötesindedir. Dil seviyesinde tanımlanamadıkları için travma olarak kavranır. 
Günümüz Postmodern dönem sanatında, Belçikalı sanatçılar üzerinden bilinçdışı süreçlerin etkilerini araştırmak ve bu etkileri görünür kılmak için bu çalışma hazırlanmıştır. Tuymans, De Cordier, Borremans, De Boe ve De Bruyckere gibi sanatçılar dilin sınırlarını aşarak bilinçdışına bastırılmış olan anlatılamaz veya söylenemez formasyonları yapıtlarında görünür kılarlar. Gerçek ve gerçeklik, özne ve nesne gibi ayrımları bulanıklaştırıp birbirinin içinde kaybolmaya yönelik imgeler kurgulayan bu sanatçılar, bilinçdışının yaratıcı, tekinsiz ve sapkın güçlerine başvururlar. Bilinmeyeni ve imkânsızı yoğun akışlar ve duygulanımlar olarak deneyimleyebilmek için simgesel olana kayıtsızlık göstererek öznellik dışı süreçlere açılırlar. Bu deneyim Gerçeğin veya Şey'in bir parçasını simgesele dâhil etmek içindir. Ama bilinçdışı, öznenin varlığını hem ayakta tutan hem de tekinsizlikle onu ürküten şeydir. 
Sanatçıların çalışmaları psikanalitik, felsefi ve estetik bir okumayla ele alınırken bu okumalar ışığında simgesel düzen içinde dilin yakalayamadığını travmatik, tekinsiz ve sapkın bir perspektiften incelenir. Çünkü sanatçıların imgeleri öznenin patolojik kırılganlığı ve hassaslığına işaret eden, bilinçdışı süreçleri dönüştüren ve psişik yapıyı varlığımızla kaynaştırabileceğimiz sahneler üretmesine olanak sağlarlar ve varoluşumuzun özsel tutarlılığını deneyimleme ve duyumsamaya yönelik olarak bilinçdışının açıklığını canlı tutarlar.

Abstract:
In the tension between the unconscious and the subjectivation processes, everything that cannot be expressed by language and which is foreseen to be repressed by the determinations of the symbolic is pushed to the unconscious. In the world of these determinations, the subject cannot make sense of certain things belonging to the essence of being, so these are constantly repressed. According to Freud, these "repressed" forms the contents of the unconscious processes. Also, Lacan treats the unconscious as "return of repressed" but evaluates it as a void within the symbolic with the Real. The Real is a self that is beyond language. In fact, the unconscious, for example, appears as a symptom. Because the roots of our existence are hidden there. But these roots are beyond our discourse. They are apprehended as trauma because they cannot be identified in the language.
In today's postmodern period art, this study has been prepared to explore the effects of unconscious processes through Belgian artists and to make these effects visible. Artists such as Tuymans, De Cordier, Borremans, De Boe and De Bruyckere make visible in their works indescribable or unspeakable formations that have been repressed to the unconscious beyond the boundaries of the language. These artists, who construct images to make indistinct and disappear within each other such as Real and reality, subject and object distinctions, apply to the creative, uncanny and perverse powers of the unconscious. They are indifferent to the symbolic in order and they open up to non-subjectivity processes to experience the mystery and the impossible as intensive flows and affectivity. This experience is for incorporating a piece of Real or the Thing into the symbolic. But the unconscious is what keeps the subject alive as well as frightens him with uncanny.
While the works of the artists are approched with a psychoanalytic, philosophical and aesthetic reading, in the light of these readings, they are analysed from the traumatic, uncanny and perverse perspective that the language cannot grasp within the symbolic order. Because the images of artists enable to produce scenes that point to the pathological fragility and sensitivity of the subject, transform the unconscious processes and integrate the psychic structure with our being, and keep alive the openness of the unconscious to experience and sense the essential consistency of our existence.