Total abdominal histerektomi sonrası epidural hasta kontrollü analjezi ile multimodal analjezinin etkinlik ve yan etkilerinin karşılaştırılması /
Yazar: SUNA KOÇ
Danışman: PROF. DR. DANIŞMAN YOK
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Abdomen = Abdomen ; Analjezi = Analgesia ; Analjezi-epidural = Analgesia-epidural ; Analjezikler = Analgesics ; Histerektomi = Hysterectomy ; Komplikasyonlar = Complications

Özet:
Çalısmamızın amacı; total abdominal histerektomi geçirecek hastalarda epidural
HKA yöntemi ile multimodal analjezinin etkinliklerinin karsılastırılmasıdır.
Total abdominal histerektomi operasyonu geçirecek 20-60 yas arası, ASA I-II grubu
60 hasta randomize olarak epidural analjezi grubu (Grup E) ve multimodal analjezi
grubu (Grup M) olarak iki gruba (n=30) ayrıldı. Grup E'de hastalara yan yatar
pozisyonda, L3-4 intervertebral aralıgından epidural alana girilerek 15 ml'de %0.25
bupivakain HCl ve 100 μg fentanil uygulandı. Tüm hastalarda anestezi indüksiyonu
2 mg/kg propofol ve 0.5 mg/kg atrakuryum iv ile saglandı. Endotrakeal entübasyon
sonrasında anestezi idamesi 2 MAC sevofluran ve O2 içinde %70 N2O ile kontrollü
ventilasyonla sürdürüldü. Peroperatif kalp atım hızı, ortalama arteriyel kan basıncı,
periferik oksijen satürasyonu ve tidal sonu karbondiyoksit degerleri 5'er dakikalık
aralar ile kaydedildi. Grup E'de peroperatif dönemde % 0.25 bupivakain ve 3μg/ml
fentanil içeren solüsyondan 10 ml/s infüzyon uygulandı. Derlenmede ise %0.125
bupivakain + 3 μg/ml fentanil içeren solüsyon ile bazal infüzyon 5 ml/saat, bolus 4
ml, kilitli kalma süresi 15 dk olacak sekilde epidural hasta kontrollü analjezi
baslandı. Grup M'ye indüksiyonda lornoksikam 16 mg+ deksametazon 8 mg +
parasetamol 1gr iv uygulandı. Operasyon bitiminde cerrahi insizyon hattına cerrah
tarafından %0.25 bupivakain 20 ml ile infiltrasyon yapıldı. Derlenmede 10 mg/ml
meperidin içeren solüsyon ile bolus 1.5 ml, kilitli kalma süresi 8 dk olacak sekilde
intravenöz hasta kontrollü analjezi baslandı. Aynı zamanda parasetamol 3x1 gr ve
lornoksikam 2x16 mg iv uygulanmak üzere postoperatif analjezi planlandı.
Hastalarda postoperatif 48 saat boyunca; kan basıncı, kalp atım sayısı, VAS
skorları, uygulanan ek analjezik miktarları ve yan etkiler, GS fonksiyonları (ilk
bagırsak sesi zamanı, ilk defekasyon zamanı), ilk mobilizasyon zamanı, taburculuk
zamanı kaydedildi.
ki grup arasında ortalama arter basıncı, kalp atım sayısı, VAS skorları, uygulanan
ek analjezik miktarları ve yan etkiler, ilk bagırsak sesi duyulma zamanı, ilk mobilizasyon zamanı ve taburculuk zamanı açısından anlamlı farklılık saptanmadı
(p>0.05). Epidural analjezi grubunda ilk defekasyon zamanının belirgin erken
oldugu saptandı (p<0.05).
Total abdominal histerektomi geçiren hastalarda epidural analjezi yöntemi ile ilk
defekasyon zamanı daha erken olmasına karsın, esdeger analjezi saglayabilmesi
nedeni ile multimodal analjezinin (iv meperidin HKA, lornoksikam, parasetamol,
deksametazon ve yarayeri infiltrasyonu) iyi bir alternatif olabilecegi kanısına
varıldı.

Abstract:
The aim of our study was to compare the efficacy of epidural PCA and multimodal
analgesia in patients undergoing total abdominal hysterectomy.
60 Patients, aged between 20-60 years, ASA I-II group, undergoing total abdominal
histerectomy were randomly assigned into two groups (n=30) as epidural analgesia
group (Group E) and multimodal analgesia group (Group M).
0.25% bupivacaine and 100 μg fentanyl in 15 ml were injected epidurally from L3-
4 intervertebral space to Group E patients preoperatively. In all patients, anesthesia
was induced with 2 mg/kg propofol and 0.5 mg/kg atracurium iv. After
endotracheal intubation, anesthesia was maintained with 2 MAC sevoflurane and
70% N2O in O2. Peroperative heart rate, mean arterial blood pressure, peripheral
oxygen saturation and ETCO2 were recorded with 5 min. intervals. Peroperatively,
0.25% bupivacaine + 3μg/ml fentanyl solution was infused epidurally with a rate of
10 ml/h and at the recovery room, epidural patient controlled analgesia (basal
infusion 5 ml/h, bolus 4 ml, lockout time 15 min) was started with 0.125%
bupivacaine + 3 μg/ml fentanyl solution in Group E. Lornoxicam 16
mg+dexamethasone 8 mg+ paracetamol 1gr iv were administered to Group M
during anesthesia induction. At the end of the operation, the surgeon infiltrated
insicion with 0.25% bupivacaine 20 ml. At the recorvery room, intravenous
meperidine (10 mg/ml) patient controlled analgesia (1.5 ml bolus dose, 8 min
lockout time) was started and postoperative paracetamol 3x1 gr and lornoxicam
2x16 mg iv were administered in Group M. Mean arterial blood pressure, heart rate,
visual analogue scale (VAS) scores, additional analgesic requirement, side effects,
GIS functions (first bowel movement time, first defecation time), first mobilization
time and discharge time were recorded.
There were no significant differences in blood pressure, heart rate, VAS scores,
additional analgesic requirement, side effects, first bowel movement time, first
mobilization and discharge time (p>0.05). In epidural analgesia group, first
46
defecation time was significantly earlier than those of multimodal analgesia group
(p<0.05).
In patients undergoing total abdominal hysterectomy, multimodal analgesia (iv
meperidine PCA, lornoxicam, paracetamol, dexametasone and wound infiltration)
providing equivalent analgesia, can be a good alternative to epidural analgesia,
although first defecation time was earlier with epidural PCA.