Özel öğrenme güçlüğü tanısı almış ve almamış öğrencilerin problem çözme, dikkat becerileri ve yönetici işlevlerinin karşılaştırılması
Comparison of problem solving, attention skills and executive functions of students with and without special learning difficulties
Yazar: GÜLCE EKŞİ SINIR
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA OTRAR
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Dikkat = Attention ; Problem çözme = Problem solving ; Yönetici işlevler = Executive functions ; Özgül öğrenme güçlüğü = Specific learning disability ; Öğrenme güçlüğü = Learning difficulty

Özet:
Bu çalışmanın amacı özel öğrenme güçlüğü tanısı almış ve almamış öğrencilerin yönetici işlevleri, dikkat becerileri ve problem çözme becerilerinin karşılaştırılmasıdır. Çalışmada 9-13 yaş grubu özel öğrenme güçlüğü tanılı ve ÖÖG tanısı almamış öğrencilerin yönetici işlevleri, dikkat becerileri ve problem çözme becerileri cinsiyet, sınıf düzeyi, anne baba eğitim düzeyi gibi değişkenlere göre de incelenmiş olup, yönetici işlev, dikkat ve problem çözme becerileri arasındaki ilişkilere de bakılmıştır.
Araştırmada ÖÖG tanısı almış ve almamış öğrenciler için iki farklı örnekleme seçim yöntemi kullanılmıştır. ÖÖG tanılı öğrenciler, kolay ulaşılabilir durum örneklemesi kullanılarak belirlenen Sancaktepe Rehberlik Araştırma Merkezi'nde ve devlet hastanelerinde tanılanmış 75 öğrenciden oluşmaktadır. ÖÖG tanısı almamış 125 öğrenci ise random oransız küme örnekleme yöntemiyle belirlenmiş okullar arasından, basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak öğrencilerin demografik bilgilerini edinmek için Aile Görüşme Formu, yönetici işlevlerini değerlendirmek için Wisconsin Kart Eşleme Testi, dikkat becerilerini ölçmek için Görsel İşitsel Sayı Dizileri B Formu, problem çözme becerilerini değerlendirmek için Çocuklar İçin Problem Çözme Enventeri kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 23.00 programı kullanılmıştır Ölçme araçlarıyla elde edilen verilerin analizinde iki bağımsız grubu karşılaştırmak için Bağımsız Grup t Testi ve Mann Whitney-U; 3 ve daha fazla bağımsız grup sıra ortalamalarını karşılaştırmak için Kruskal Wallis-H testi, iki sürekli değişken arasındaki ilişkiyi belirlemek için de Pearson Çarpım Moment Korelasyon analizi kullanılmıştır.
Çalışmanın bulgularında özel öğrenme güçlüğü tanısı almış ve almamış öğrencilerin yönetici işlev, dikkat becerileri ve problem çözme becerileri tanı değişkenine göre karşılaştırıldığında ÖÖG tanısı almamış grup lehine anlamlı bir farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Özel öğrenme güçlüğü tanısı almış öğrencilerin yönetici işlev, dikkat ve problem çözme becerilerinin cinsiyet gruplarına göre anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Tanı almamış öğrencilerin de yönetici işlev, dikkat ve problem çözme becerilerinin cinsiyet gruplarına göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Ancak ÖÖG tanısı almış ve almamış erkek öğrencilerin yönetici işlev, dikkat becerileri ve problem çözme becerileri ÖÖG tanısı almamış grup lehine anlamlı bir farklılık göstermektedir. ÖÖG tanısı almış ve almamış kız öğrencilerin de dikkat becerileri ve problem çözme becrileri tanı almamış grup lehine anlamlı bir farklılık gösterirken, yönetici işlevleri anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Özel öğrenme güçlüğü tanılı öğrencilerin yönetici işlev, dikkat ve problem çözme becerileri sınıf düzeyine göre anlamlı bir farklılık göstermezken, anne baba eğitim düzeyine göre anlamlı bir farklılık göstermektedir. Özel öğrenme güçlüğü tanısı almamış öğrencilerin problem çözme becerileri sınıf düzeyine göre anlamlı bir farklılık gösterirken, yönetici işlev ve dikkat becerileri sınıf düzeyine göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Ayrıca tanı almamış öğrencilerin yönetici işlev ve problem çözme becerileri anne baba eğitim düzeyine göre anlamlı bir farklılık göstermiş olup, dikkat becerileri anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Bununla birlikte özel öğrenme güçlüğü tanılı öğrencilerin yönetici işlevleri ile problem çözme becerileri, yönetici işlevleri ile dikkat becerileri ve problem çözme becerileri ile dikkat becerileri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. ÖÖg tanısı almamış öğrencilerin de yönetici işlevleri ile problem çözme becerileri ve problem çözme becerileri ile dikkat becerileri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Öğrencilerin problem çözme becerileri arttıkça yönetici işlevleri ve dikkat becerileri de artmaktadır. Elde edilen bulgular diğer çalışmalar ve ilgili literatür ışığında tartışılarak çeşitli öneriler getirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Özel Öğrenme Güçlüğü, Yönetici İşlevler, Dikkat Becerileri ve Problem Çözme Becerileri

Abstract:
The aim of this study is to compare the executive functions, attention skills and problem solving skills of students with and without special learning difficulties. In the study, the executive functions, attention skills and problem solving skills of students between 9-13 years of age who have special learning difficulties and who have not been diagnosed with special learning difficulties were also examined according to variables such as gender, grade level, and parenting education level, and relationships between executive function, attention and problem solving skills was also looked at.
In the research, two different sampling selection methods were used for the students who were diagnosed with and without special learning difficulties. The students diagnosed with ÖÖG consist of 75 students who were identified at the Sancaktepe Guidance Research Center and public hospitals, which were determined using an easily accessible case sampling. 125 students who were not diagnosed with special learning difficulties were selected among the schools determined by random disproportionate sampling method, by simple random sampling method. In the research, Family Interview Form was used to collect demographic information of students, Wisconsin Card Mapping Test to evaluate executive functions, Audio Visual Number Sequences B Form to measure attention skills, Problem Solving Inventory for Children to evaluate problem solving skills. SPSS 23.00 program was used to analyze the data. In order to compare the two independent groups in the analysis of the data obtained by measuring tools, Independent Group t Test and Mann Whitney-U; Kruskal Wallis-H test was used to compare 3 and more independent group rank averages, and Pearson Product Moment Correlation analysis was used to determine the relationship between two continuous variables.
In the findings of the study, it was determined that the students who were diagnosed with and without special learning difficulties showed a significant difference in favor of the group who were not diagnosed with special learning difficulties when the executive function, attention skills and problem solving skills were compared according to the diagnostic variable. It was determined that the students with special learning difficulties did not show a significant difference between the executive function, attention and problem solving skills according to gender groups. The administrative function, attention and problem solving skills of the undiagnosed students did not differ significantly according to gender groups. However, the executive function, attention skills, and problem-solving skills of male students diagnosed and not diagnosed with special learning difficulties differ significantly in favor of the group not diagnosed with special learning difficulties. Attention skills and problem-solving skills of female students who were diagnosed with and without special learning difficulties showed a significant difference in favor of the undiagnosed group, while executive functions did not differ significantly. While the executive function, attention and problem solving skills of the students with special learning difficulties do not differ significantly from the grade level, the parents show a significant difference according to the education level. While the problem-solving skills of the students who were not diagnosed with special learning difficulties differed significantly from the grade level, the executive function and attention skills did not differ significantly from the grade level. In addition, the management function and problem solving skills of the undiagnosed students showed a significant difference according to the level of education of parents and their attention skills did not differ significantly. In addition, a positive correlation was found between executive functions and problem solving skills, executive functions, attention skills and problem solving skills and attention skills of students with special learning disabilities. A positive correlation was found between executive functions and problem solving skills, problem solving skills and attention skills of students who were diagnosed with PC. As students' problem solving skills increase, their executive functions and attention skills also increase. The findings were discussed in the light of other studies and related literature, and various suggestions were made.
Keywords: Special Learning Difficulty, Executive Functions, Attention Skills and Problem Solving Skills