1980'lerin eğitim politikalarının özel dershanelere etkisi
The Effect of 1980's education policies on private teaching institutions
Yazar: CENGİZ YILDIZ
Danışman: PROF.DR. ESİN KÜNTAY
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
IÖZET1980'lerin küreselle en dünyasında, Özal ve sonrası hükümetler e itimdeözelle tirme politikalarına a ırlık vermi lerdir. Bu yönelim GSMH'den e itimeayrılan payın giderek azalmasına neden olmu tur. E itimde özelle tirme politikalarıve uygulanan te viklerle özel okulların geli mesi sa lanmı tır. Böylelikle Özalhükümetinin ba lattı ı bu süreci sonraki hükümetler de devam ettirmi lerdir. IMF veDünya Bankası gibi kurulu ların da dayatması ile, bütçede e itime ayrılankaynaklarda kısıntıya gidildi ini görmekteyiz. IMF ve Dünya Bankası gibi küreselaktörlerin etkisi ile, 1980'den sonra gelen hükümetler özelle tirme politikalarınısavunmayı sürdürmü ler, uygulamaya geçirilen özelle tirme politikaları, e itimsistemimizin ve devlet okullarının ticarile mesine, dolayısıyla e itimde fırsate itsizli ine yol açmı tır.2005 yılında ilgili yasada yapılan de i iklikle özel dershanelere uygulananKDV oranı yüzde 18'den yüzde 8'e indirilmi tir. Ayrıca OKS(Orta Ö retimKurumları Sınavı) ile devletin liselerinde okumak isteyen tüm ilkö retimö rencilerinin bu sınava girmeleri zorunlu kılınmı , ÖSYM de üniversite girisınavını tek oturumlu, iki a amalı hale getirmi tir. E itim hizmetlerinde ya anansorunlar ve bo luklar dershanelerin lehine olmu , bu sayede özel dershanelertoplumun `daha iyi bir e itim' talebini kar ılama fırsatı bulmu lardır. Bununsonucunda, 1982 yılında 174 olan özel dershane sayısı, tüm yurtta yaygınla arak2005 yılında 2984'e, 1984 yılında 82 olan özel ilkokul sayısı, 2005 yılında 676'yaula mı tır. Cumhuriyet ile ba layan e itimde fırsat e itli i ilkesi yava yava terkedilmeye ba lanmı tır. Bilgi ça ında Türkiye, e itim sistemini toplam kaliteyönetimine göre ba tan a a ı revize etmedikçe, e itimde fırsat e itli ini sa lamayönündeki giri imleri de sonuçsuz kalacaktır. Önümüzdeki dönemde e itimde fırsate itli i sorunu, dershaneye gidemeyen ö renciler için daha da büyük önemkazanacaktır.Anahtar Kelimeler: Küreselle me, Toplam Kalite Yönetimi, E itimde Fırsat E itli i

Abstract:
ISUMMARYIn 1980?s, at a time of globalization, the Özal government and posteriorgovernments have followed pro-privatization policies in the field of education. Thesepolices have caused a decrease in the ratio of education budget. Policies ofprivatization and incitement in education have had a further result: the number ofprivate schools has increased excessively. Thus, the successors have maintained thisprocess started by Özal government. The share of education in the total budget hasdecreased in the 1980?s due to the obligation of institutions like the IMF and theWorld Bank. After 1980 governments have followed privatization policies due to thepressures of global actors such as IMF and World Bank these privatization policiesled to the commercialization in our education system and the state schools and itresulted in unequal opportunity in education.In 2005 the ratio of value added tax paid by private teaching institutions hasbeen decreased from 18% to 8%. Additionally, a student who wants to continuehis/her education in a state high school has to take a central exam (OKS). OSYMconverted university entrance examination, two stages system in a single session.The problems encountered in education services and weakness of the system havebeen in favor of private education institutions, so private education institutions hadthe opportunity for meeting the demand of society for a better education. As a result,the number of private education institutions has increased from 174 (in 1982) to 2984(in 2005) and the number of private elementary schools has increased from 82 (in1984) to 676 (in 2005). Equal opportunity in education adopted by the establishers ofthe Turkish republic has been forgotten. Unless the education system in Turkeyrevised according to the total quality management at information age, all effortstargeting equal opportunity in education will fail. The problem of equal opportunityfor everyone will become more important in near future for the students who cannotattend to private education institutions.Key Words: Globalization, Total Quality Management, Equal Opportunity inEducation