Farklı alt ekstremite amputasyon seviyelerinde fiziksel aktivite düzeyinin incelenmesi
Investigation of physical activity level in different lower extremity amputation levels
Yazar: KARDEM ULAŞ
Danışman: DOÇ. DR. SEMRA TOPUZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Protez-Ortez ve Biyomekani Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Alt ekstremite = Lower extremity ; Ampütasyon = Amputation ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Monitörizasyon-fizyolojik = Monitoring-physiologic ; İzleme sistemleri = Monitoring systems

Özet:
Bu çalışmada, alt ekstremite amputasyonlu bireylerde fiziksel aktivite düzeyinin objektif bir yöntemle değerlendirilmesi ve farklı amputasyon seviyelerinde fiziksel aktivite düzeyinin aktivite monitörü ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya 30 transtibial, 20 transfemoral ve 10 bilateral diz altı ampute dahil edildi. Gruplar demografik karakteristikler, güdük, amputasyon ve proteze ilişkin özellikler açısından homojendi. (p>0,018). Gruplar arasında Tampa Kinezyofobi Ölçeği, Trinity Amputasyon ve Protez Deneyim Ölçeği, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi, New York Postür Değerlendirme Ölçeği, kas kuvvet ve kısalık değerlendirmeleri açısından anlamlı fark yoktu (p>0,018). Günlük adım sayısı, 1 haftalık total fiziksel aktivite seviyesi, 1 haftalık aktif fiziksel aktivite seviyesi, günlük katedilen mesafe, aktivite düzeyi (PAL), süreli kalk yürü testi ve 2 dakika yürüme testi açısından gruplar arasında anlamlı fark bulundu (p<0,018). Günlük adım sayısı, 1 haftalık total fiziksel aktivite seviyesi, 1 haftalık aktif fiziksel aktivite seviyesi, günlük katedilen mesafe ve aktivite düzeyi (PAL) transtibial grup lehine istatistiksel olarak anlamlı iken, transfemoral ve bilateral gruplarında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. Süreli kalk yürü testinde gruplar arasında anlamlı fark olduğu ve transfemoral amputelerin daha uzun sürede parkuru tamamladığı belirlendi (p<0,018). 2 dakika yürüme testinde, transtibial grubun en uzun mesafeyi yürüdüğü ve transtibial ve bilateral grupları arasında anlamlı fark olduğu gösterildi (p<0,018). Sonuç olarak, transtibial amputelerin aktivite düzeylerinin yüksek, transfemoral ve bilateral amputelerin ise benzer olduğu saptandı. Bu çalışma, Türkiye'deki amputelerde fiziksel aktivite düzeylerini objektif yöntem ile değerlendiren ilk çalışma olup, elde edilen sonuçlar alt ekstremite amputelerinde amputasyon seviyesi ve amputasyona katılan ekstremite sayısının, bireylerin fiziksel aktivite düzeyleri açısından önemini ortaya koymaktadır.   

Anahtar Kelimeler: Alt ekstremite amputasyonu, fiziksel aktivite, aktivite monitörü

Abstract:
In the present study, It was aimed to determine the physical activity level of lower limb amputees with activity monitor. 30 transtibial, 20 transfemoral and 10 bilateral amputees were included in the study. There were no significant differences among groups by means of demographic properties, stump, amputation and prosthetic properties (p>0,018). There were no significant differences in TAMPA Kinesiophobia Scale, TAPES Amputation and Prosthesis Experience Scale, International Physical Activity Questionnaire (IPAQ), New York Posture Rating Chart, muscle strength and tightness among groups (p>0,018). Daily steps, total physical activity level / a week, active physical activity level / a week, daily displacement, activity level (PAL), Timed-Up and Go test and 2 minutes walk test were found significantly different (p<0,018). Daily steps, total energy expenditure / a week, active energy expenditure / a week, daily displacement, activity level (PAL) were statistically higher in transtibial amputee group where as no statistical differences were found between transfemoral and bilateral amputee groups. Transfemoral amputee group finished the track with longest duration, and there were significant difference between all groups (p<0,018). Transtibial amputee group finished the track within 2 minutes with longest distance, and there were significant difference between transtibial and bilteral amputee groups (p<0,018). As a conclusion, the activity level of transtibial amputees was higher than the other lower extremity amputation levels where as transfemoral and bilateral amputees activity levels seemed to be similar. This study presents carries an important to be the first study which measures and compares the physical activity level with an objective method among transtibial, transfemoral and bilateral transtibial amputees in Turkey.

Key Words: Lower extremity amputation, physical activity, activity monitor