Roma eğitim sistemi ve lucius ampelius
Roman education system and lucius ampelius
Yazar: TOLGA UZUN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ADAK
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eskiçağ Dilleri ve Kültürleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri = Ancient Linguistics and Cultures

Özet:
Hayatına dair hiçbir bir veri bulunmayan ve MS 3. veya 4. yüzyıl civarında yaşadığı düşünülen Lucius Ampelius, Liber Memorialis adlı eserinde 14-16 yaşlarında olduğu varsayılan Romalı bir öğrencinin aldığı eğitim hakkında önemli bilgiler sunmaktadır. Ampelius, "Romalı bir gencin bilmesi ve öğrenmesi gereken" kosmografi, mitoloji, fiziki coğrafya, dünyanın harikaları, tanrıların soy ağacı, Doğu Akdeniz'in, Yunanistan'ın ve Roma Devleti'nin kısa tarihi gibi oldukça geniş konular etrafında şekillenen 50 paragraftan oluşan bir kitap kaleme almıştır. Bu kitap günümüze kadar gelen diğer antik eserlerle içerik bakımından kıyaslandığında ön plana çıkmaktadır; çünkü Roma eğitim sistemi hakkında özellikle Quintilianus gibi birçok yazar vasıtasıyla bilgi sahibi olunsa da Ampelius'un eseri konulara ayrılarak eğitimin içeriği ve öğretilen bilgiler bağlamında Roma eğitim sistemine ışık tutmaktadır. Söz konusu eser modern araştırmacılar tarafından daha önce araştırılmış ve çalışılmış olsa da eğitim sistemi bağlamında tartışılmamış ve çalışılmamıştır. 
Liber Memorialis adlı eser sadece Romalı bir gencin bilmesi gereken konularla ilgili değil aynı zamanda Roma Devleti'nin ideolojisi ve geleneksel yapısı hakkında da bilgiler içermektedir. Roma Devleti'nde eğitim anlayışının ahlâki standartları gözettiği düşünüldüğünde Ampelius'un eseri teorik bilgilerle birlikte ahlâki pratikler hakkında da önemli bilgiler sunmaktadır. Romalı bir gencin "bilmesi gerekenler" onun bilgisinin sınırlarını göstermektedir. Bu tez çalışmasında Liber Memorialis adlı eser Roma eğitim sistemi bağlamında tanıtılıp ilgili eserin eğitim sistemindeki yeri tartışılacaktır.

Abstract:
Lucius Ampelius' Liber Memorialis gives important information about the education of a supposedly 14-16 year old Roman student. L. Ampelius is thought to have lived in the 3rd or 4th century A.D. Ampelius wrote a book that consisted of 50 chapters formed around very broad topics such as cosmography, mythology, physical geography, the wonders of the world, genealogy of the gods, a brief history of the Eastern Mediterranean, Greece and the Roman state which "a Roman youth should know and learn". This book comes to the fore when compared with other ancient works that have survived to the present day in terms of content. Although we have a lot information about the Roman education system, especially through many writers such as Quintilianus, Ampelius' work is divided into topics and sheds light on the Roman education system in the context of education and the information taught. Although this work has been researched and studied by modern researchers, it has not been discussed and studied in the context of Roman education system.
Liber Memorialis gives information not only about what a Roman boy should know, but also about Roman ideology and traditional structure. Considering that the concept of education observes moral standards in the Roman state, Ampelius' work offers theoretical information with moral practices. Besides, the "things to know" of a Roman youth shows the limits of a Roman youth's knowledge. In this study, Liber Memorialis will be introduced in the context of the Roman education system and its place in the system will be discussed.