Türkiye'de ilköğretimden ortaöğretim kademesine geçiş sistemi kapsamında yaşanan sorunların sıralama yargılarıyla ölçeklenmesi
Rank-order scaling of problems in the transition from elementary to secondary education system in Turkey
Yazar: BEYZA İNCEÇAM
Danışman: DOÇ. DR. ERGÜL DEMİR
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ölçme ve Değerlendirme Ana Bilim Dalı / Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ortaöğretim Kurumları Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavı = Secondary Education Institutions Student Selection and Placement Tests ; Sınav = Examination ; Sıralama = Ordering ; Sıralama problemleri = Sequencing problems ; Yerleştirme = Placement ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İlköğretim kurumları = Institutions of primary education ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 8. ve 9. sınıf öğrenci ve öğretmenlerine göre ortaöğretim kademesine geçişte yaşanan sorunların önemli görülme düzeylerini sıralama yargılarıyla ölçeklemektir. Bu amaç doğrultusunda ayrıca sorunların önemli görülme düzeyleri öğrencilerin cinsiyet ve okul türlerine göre; öğretmenlerin ise kıdem ve branşlarına göre incelenmiştir.
 Karma desen olarak yürütülen araştırmanın nitel kısmının örneklemini 2017-2018 eğitim öğretim yılında farklı okul türlerinde öğrenim gören toplam 42 8. ve 9. öğrencisi ile bu okullarda görev yapan 15 öğretmen oluşturmuştur. Nicel kısmın örneklemini ise 336 8. ve 397 9. sınıf öğrencisi ile 130 8. ve 139 9. sınıf öğretmeni oluşturmuştur. Verilerin toplanması amacıyla "Öğrenci ve Öğretmen Ölçekleme Formları" geliştirilmiştir.  Formları oluşturan uyarıcıları belirleme sürecinde, alanyazının yanı sıra öğrencilere kompozisyon yazdırılmış ve öğretmenler ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler üzerinde yürütülen içerik analizi sonucunda öğrenciler için 7, öğretmenler için 11 sorun ölçeklemeye esas olan uyarıcılar olarak tanımlanmıştır. Ölçekleme verilerinin analizinde, sıralama yargılarıyla ölçekleme yöntemlerinden "tam sıralama halinde ikili karşılaştırmalar" ve "bileşik standartla ölçekleme" çözümleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre "sistemde yaşanan ani ve sık değişimler" 8. sınıf öğrencileri ve öğretmenler tarafından en önemli sorun olarak değerlendirilirken, 9. sınıf öğrenci yargılarına göre "ortaöğretime geçiş sürecinde sosyal etkinliklere vakit ayıramama" en önemli sorundur.  Sorunların önemli görülme düzeyleri, 8. sınıf öğrencilerinin cinsiyetlerine ve okul türlerine göre genel olarak benzerlik göstermiştir. 9. sınıf düzeyinde her iki değişken için de sıralamalar arasındaki benzerliğin daha az olduğu belirlenmiştir. Öğretmen yargılarına göre sorunların önemli görülme düzeylerinde ise 8. ve 9. sınıf öğretmenlerinin kıdem ve branş değişkenine göre gruplar arası betimsel bazı farklılıklar tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to scale the level of significance devoted to problems experienced in the transition from elementary to secondary education through 8th & 9th grade students and their teachers' judgments by using rank-order scaling method.  Within this scope, the level of the significance devoted to problems was investigated according to students' gender and school type, while teachers' branch and seniority. 
The research was conducted as mixed method research. As for the sample of qualitative part, 42 8th & 9th grade students who studied at various types of public school, also 15 teachers who worked at same schools in 2017-2018 academic year were selected. The quantitative part constituted of 336 8th & 397 9th grade students, plus 130 8th & 139 9th grade teachers. For the purpose of gathering data, "Scaling Forms for Students and Teachers" were developed. During the process of defining the stimuli that composed the forms, compositions were written by students and teachers' opinions were taken through semi-structured interviews, as well as the literature. According to the results of the content analysis technique, experienced problems by students and teachers were identified as stimuli. Numbers of these stimuli were 7 and 11, respectively. In the analysis of the ordered data "Thurstone's law of comparative judgements" and "scaling as a composite standard" methods have been used. The stimulus which was called "sudden and frequent changing in the transition to secondary education system" was the most significant problem for both 8th grade students and teachers, whereas the stimulus of "not allocating enough time for social activities" was selected as the most important problem by 9th grade students. Level of significance devoted to problems was consistent with 8th grade students' gender and school type whilst, there was less similarity on rankings in 9th grades for both variables. According to level of significance devoted to problems for both 8th and 9th grade teachers' judgments, there were descriptive differences in terms of the branch and seniority level variables.