Endometrium kanserinde sentinel lenf nodu bize ne vaad ediyor?
What does the sentinel lymph node provide us in endometrium cancer?
Yazar: SİNEM BOSTAN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT MUHCU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Endometrial neoplazmlar = Endometrial neoplasms ; Endometriyum = Endometrium ; Lenf nodları = Lymph nodes ; Metilen mavisi = Methylene blue ; Neoplazmlar = Neoplasms

Özet:
Amaç : Endometrial kanser en sık görülen jinekolojik malignitedir ve tedavisinde cerrahi tedavi önemli bir yer tutmaktadır. Endometrial karsinomda cerrahi yönetimin amacı, primer tümörü çıkarmak ve adjuvan tedavinin gerekip gerekmediğini belirlemek için prognostik faktörleri belirlemektir. Total bilateral pelvik ve aortik LND, adjuvan tedavinin planlanması için gerekli olan malignitenin boyutu hakkında en iyi bilgiyi barındırır, fakat rutin kullanımı ile ilgili primer kaygı, alt ekstremite lenfödemi ve buna bağlı selülitin morbiditesidir. Selektif lenfadenektomi basit ve nodal metastaz ile ilgili güvenilir veriler sağladığı düşünüldüğü için endometrial karsinomun evrelemesinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı sentinel lenf nodu biopsisi ile nihai patoloji arasında uyum oranını değerlendirmek ve intraoperatif sentinel lenf nodu frozen incelemesinin tedavi yönetiminde potansiyel etkisini araştırmaktır.
Materyal-Metot : Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde 2020 - 2021 yılları arasında endometrial karsinom ön tanısıyla opere edilen 21 hasta prospektif olarak değerlendirildi. Hastalar; sentinel lenf nodu biopsisi, tümör çapı, myometrial invazyon, tümör histolojisi, grade, LVSI, nihai lenf nodu patolojisi ve postoperatif komplikasyon açısından prospektif olarak değerlendirildi. Çalışma verileri intraoperatif inceleme ve sonrasında Hastane bilgi sistemi (HIS) üzerinden değerlendirildi. İstatistiksel analizler için NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 (Kaysville, Utah, USA) programı kullanıldı. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metodlar (ortalama, standart sapma, medyan, frekans, oran, minimum, maksimum) kullanıldı. Nicel verilerin normal dağılıma uygunlukları Kolmogorov-Smirnov, Shapiro-Wilk testi ve grafiksel değerlendirmeler ile sınanmıştır. Normal dağılım göstermeyen verilerin iki grup karşılaştırmalarında Mann Whitney U testi kullanıldı. Nitel verilerin karşılaştırılmasında ise Fisher-Freeman-Halton Exact testi ve Fisher's Exact test kullanıldı. Anlamlılık en az p<0.05 düzeyinde değerlendirildi.
Bulgular : Olguların yaşları 33 ile 70 arasında değişmekte olup, ortalama 55,43±9,23 yıldır. BMI ölçümleri 24 ile 64,9 kg/m2 arasında değişmekte olup, ortalama 36,85±10,29 kg/m2'dir. Olguların %9,5'inin (n=2) şikayeti yokken, %14,3'ünde (n=3) lekelenme ve %76,2'sinde (n=16) postmenopozal kanama görülmektedir. Olguların PC histoloji sonuçları incelendiğinde; %95,2'sinde (n=20) endometrioid tip, %4,8'inde (n=1) seröz tip olduğu görülmektedir. Olguların %33,3'ünde (n=7) sentinel lenf nodu görülmektedir; %28,6'sı (n=2) unilateral ve %71,4'ü (n=5) bilateral taraftadır. Frozen sonuçlarına göre %57,1'i (n=4) negatif, %14,3'ü (n=1) izole tümör hücresi ve %28,6'sı (n=2) makrometastaz olduğu belirlenmiştir. Tümör çapları 15 ile 70 mm arasında değişmekte olup, ortalama 30,95±16,46 mm ve medyan 25 mm'dir. SLN tespit edilemeyen hastaların %14'ünde (n=2) nihai patoloji sonucunda makrometastaz tespit edildi.

Sonuçlar : Çalışmaya dahil ettiğimiz hasta sayımızın öğrenme eğrisinin altında kalması nedeniyle SLN tespit oranımız literatür verilerinin çok altında kalmıştır (%33,3). SLN biopsisi frozen incelemesi sonucunda makrometastaz tespit ettiğimiz 2 hasta ileri evre endometrial karsinom tanısı aldı fakat SLN tespit edilemeyenlerin %14'ünde (n=2) nihai patoloji sonucunda lenf nodu metastazı tespit edildi. İntraoperatif sentinel lenf nodu izlediğimiz hastalardan elde ettiğimiz yüksek pozitif ve negatif prediktif değerlerin gücü, bize; artan tecrübeyle birlikte intraoperatif sentinel lenf nodu haritalaması ve biopsisi frozen incelemesinin, tüm lenf nodu havzasının patolojik durumunu öngörmedeki gücümüzü arttıracağını düşündürmektedir.

Anahtar sözcükler : sentinel lenf nodu, endometrium kanseri, metilen mavisi

Abstract:
ABSTRACT
Objective : Endometrial cancer is the most common gynecologic malignancy and the 
surgical treatment has an important place in the treatment. The goal of surgical management of EC is to remove the primary tumor and to identify prognostic factors to determine whether adjuvant therapy is required. Routine complete bilateral pelvic and aortic LND provides the most information about the extent of malignancy for purposes of planning adjuvant therapy, but the primary concern regarding its universal use is the morbidity of lower extremity lymphedema and associated cellulitis. Selective lymphadenectomy has been widely employed for staging evaluation of endometrial carcinoma because it is simple and seems to provide reliable data regarding nodal metastasis. Selective lymphadenectomy has been widely employed for staging evaluation of endometrial carcinoma because it is simple and seems to provide reliable data regarding nodal metastasis. Aim of this study is to investigate correlation between sentinel lymph node biopsy results and final pathological diagnosis and potential impac of intraoperative sentinel lymph node's frozen section on intraoperative management.
Materials and Methods : 21 patients who were operated with a pre-diagnosis of endometrial carcinoma between 2020 and 2021 at the Gynecology and Obstetrics Clinic of SBU Ümraniye Training and Research Hospital were evaluated prospectively. Patients were prospectively evaluated for sentinel lymph node biopsy, tumor diameter, myometrial invasion, tumor histology, grade, LVSI, final lymph node pathology, and postoperative complications. The study data were evaluated through intraoperative examination and then through the Hospital Information System (HIS). NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 (Kaysville, Utah, USA) program was used for statistical analysis. Descriptive statistical methods (mean, standard deviation, median, frequency, ratio, minimum, maximum) were used while evaluating the study data. The suitability of the quantitative data to normal distribution was tested by Kolmogorov-Smirnov, Shapiro-Wilk test and graphical evaluations. Mann Whitney U test was used in two group comparisons of data that did not show normal distribution. Fisher-Freeman-Halton Exact test and Fisher's Exact test were used for comparison of qualitative data. Significance was assessed at least at the p <0.05 level.
Results : The ages of the cases ranged from 33 to 70, with a mean of 55.43 ± 9.23 years. 
BMI measurements vary between 24 and 64.9 kg/m2, with an average of 36.85 ± 10.29 kg/m2. While 9.5% (n = 2) of the cases have no complaints, 14.3% (n = 3) have spotting and 76.2% (n = 16) have postmenopausal bleeding. When the PC histology results of the cases were examined; It is seen that 95.2% (n = 20) are endometrioid type and 4.8% (n = 1) are serous type. Sentinel lymph node is seen in 33.3% (n = 7) of the cases; 28.6% (n = 2) of them are unilateral and 71.4% (n = 5) are bilateral. According to the frozen results; 57.1% (n = 4) were negative, 14.3% (n = 1) were isolated tumor cells and 28.6% (n = 2) were macrometastases. Tumor diameters vary between 15 and 70 mm, with an average of 30.95 ± 16.46 mm and a median of 25 mm. Macrometastasis was detected as a result of the final pathology in 14% (n = 2) of the patients in whom SLN could not be detected.
Conclusions : Since the number of patients we included in the study was below the learning curve, our rate of SLN detection remained well below the literature data (33.3%). As a result of SLN biopsy frozen examination, 2 patients with macrometastasis were diagnosed with advanced stage endometrial carcinoma, but lymph node metastasis was detected in 14% (n = 2) of those who were not detected SLN as a result of the final pathology. The strength of the high positive and negative predictive values ​​we obtained from the patients with intraoperative sentinel lymph node; with increasing experience, we think that intraoperative sentinel lymph node mapping and biopsy frozen examination will increase our power in predicting the pathological condition of the whole lymph node basin.

Key words : sentinel lymph node, endometrial cancer, methylene blue