Ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersine yönelik motivasyon, tutum ve öz yeterlilik inançlarının akademik başarılarına etkisi
The effect of secondary school students' motivation, attitudes and self-efficacy beliefs towards science lesson on academic achievement
Yazar: SERAP KARATAŞ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT İNCE
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Motivasyon = Motivation ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Tutumlar = Attitudes ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu araştırmanın amacı ortaokul öğrencilerinin Fen Bilimleri dersine yönelik motivasyon, tutum ve öz yeterlilik inançlarının akademik başarılarına etkisini incelemektir. Araştırmada ortaokul öğrencilerinin Fen Bilimleri dersindeki akademik başarıları ile Fen Bilimleri dersindeki motivasyon, tutum ve öz yeterlilik inançları arasında bir ilişki olup olmadığını belirlemek için ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmaya Zonguldak ili Ereğli ilçesinde bulunan 3 merkez ortaokulu ve 3 köy ortaokulu 5, 6, 7 ve 8. sınıf öğrencileri katılmıştır. Okulların belirlenmesinde eğitim türleri ve okulun bulunduğu konum göz önünde bulundurulmuştur. Araştırmaya 319 kız ve 316 erkek olmak üzere toplam 635 öğrenci katılmıştır. Veri toplama araçları olarak "Fen Öğrenmeye Yönelik Motivasyon Ölçeği", "Fen Bilimlerine Yönelik Öz Yeterlilik Ölçeği", "Fen Bilimleri Dersi Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada öğrenciler Fen Bilimleri dersine yönelik motivasyonları, tutumları, öz yeterlilik inançları ve akademik başarıları açısından incelenmiştir. Araştırmada kullanılan ölçeklerin veri analizleri yapılırken t-testi ve ANOVA analizleri için SPSS 20 istatistik programı, değişkenler arasındaki ilişkinin yönünün ve düzeyinin belirlenebilmesi amacıyla yapılan yol analizi için de AMOS istatistik paket programı kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarında öğrencilerin tutum, motivasyon ve öz yeterliliklerinde cinsiyet, sınıf düzeyi, okulun konumu ve eğitim türü bakımından anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Öğrencilerin tutum ve motivasyonlarının akademik başarılarını doğrudan etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Tutum ve motivasyon arasında pozitif yönde güçlü, öz yeterlilik ve tutum arasında pozitif yönde düşük, öz yeterlilik ve motivasyon arasında pozitif yönde orta düzeyde ilişki bulunmuştur. Araştırmada ulaşılan sonuçlardan hareketle öğrencilerin tutum, motivasyon ve öz yeterliliklerinin akademik başarıları üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkileri nedeniyle öğretmenlere hizmetiçi eğitimler verilerek dersler sırasında kullanılacak yöntem ve etkinliklerin çeşitlendirilebileceği önerilmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effect of secondary school students' motivation, attitude and self-efficacy beliefs towards science lesson on their academic achievement. In the study, the relational survey model was used to determine whether there is a relationship between the academic achievement of secondary school students in the Science lesson and their motivation, attitude and self-efficacy beliefs in the Science course. 5th, 6th, 7th and 8th grade students from 3 central secondary schools and 3 village secondary schools in Ereğli district of Zonguldak province participated in the study. In determining the schools, the types of education and the location of the school were taken into consideration. A total of 635 students, 319 girls and 316 boys, participated in the study. "Motivation Scale for Science Learning", "Science Self-Efficacy Scale", "Science Course Attitude Scale" were used as data collection tools. In the study, students were examined in terms of their motivations, attitudes, self-efficacy beliefs and academic achievements towards the science lesson. SPSS 20 statistical program was used for t-test and ANOVA analyzes while data analysis of the scales used in the study, and AMOS statistical package program was used for path analysis in order to determine the direction and level of the relationship between variables. As a result of the research, significant differences were found in students' attitudes, motivation and self-efficacy in terms of gender, grade level, school location and education type. It was indicated that students' attitudes and motivations directly affected their academic achievement.  According to findings; there was a strong positive relationship between attitude and motivation, a low positive relationship between self-efficacy and attitude, and a moderate positive relationship between self-efficacy and motivation. Based on the results of the study, it is recommended that the methods and activities to be used during the lessons can be diversified by giving in-service training to teachers due to the direct and indirect effects of students' attitudes, motivation and self-efficacy on their academic achievement.