Seyyid Ahmet Arvasi'nin din ve toplum görüşleri
Seyyid Ahmet Arvasi's views on religion and society
Yazar: FURKAN ERSOY
Danışman: PROF. DR. KEMALEDDİN TAŞ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din sosyolojisi = Religious sociology ; Sosyoloji = Sociology ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Sosyolojik özellik = Sociological characteristic ; Toplumdilbilim =   ; Toplumsal akımlar = Social trends ; Toplumsal görüş = Social opinion

Özet:
Bu araştırmada, din ve toplum ilişkileri konusunda, Seyyid Ahmet Arvasi'nin görüşleri incelenmiştir. Seyyid Ahmet Arvasi için Hıristiyanlığın merkezi konumunda bulunan Batı'da, Orta Çağdaki kilise babalarının, halk üzerinde kurduğu   tahakküm düzeninin etkisiyle Batı'nın öncülüğünde birtakım sosyal ve bilimsel dönüşümlerin rüzgarıyla, günümüze kadar etkisini artırarak süregelen ve bugün tüm dünyayı etkisi altına alan sekülerizm ve hedonizm temelli yaşam tarzının, insanlığı giderek din kavramından uzaklaştırması olumsuz bir durumdur. Seyyid Ahmet Arvasi, yerel ve küresel bazda, pek çok dinin ve inanç sisteminin kaynağı olan ve öteden beri Müslümanların çoğunluğu oluşturduğu coğrafyalarda, zamanla gelişen kültür ve medeniyet algısının, şehirleşmenin, yaşam biçiminin, aile yapısının, toplumsal düzenin ve değerler sisteminin, temelde din ve inanç etkisiyle oluştuğunu savunmaktadır. Tarihte birçok medeniyetin geçişine sahne olmuş bu bölgelerdeki Müslüman nüfusun ve tüm dünyadaki Müslümanların birlik ve dayanışma içerisinde olmaları ve din ile olan etkileşimlerini güçlendirerek devam ettirmeleri gerektiği görüşündedir. Seyyid Ahmet Arvasi'ye göre İslam toplumunun yeniden yükselip güçlenmesi, bu değerler ışığında gerçekleştirilecek çağdaş atılımlara bağlıdır. 
Seyyid Ahmet Arvasi'ye göre her toplum gibi Türk toplumu da farklı tarihsel süreçlerden geçmiş ve buna bağlı olarak farklı kültür ve medeniyet birikimleri edinmiştir. Dolayısıyla farklı toplumlara ait, bilhassa Batı kaynaklı sosyolojik analiz ve çözümlemelerin, Türk toplumuna birebir aktarılmaya çalışılması yanlıştır. Seyyid Ahmet Arvasi, Türklük ve İslamiyet'in birbirine zıt kavramlar olmadığını savunur. Arvasi'ye göre, Türk toplumu, tarihte olduğu gibi İslam'ın ortaya koyduğu prensipler ile birlikte millî değerlerine sarılırsa ve bu hassasiyete sahip genç ve aydın nesilleri yetiştirebilirse yeniden güçlenecek ve başta Türk-İslam coğrafyası olmak üzere tüm insanlığa umut olacak bir medeniyet örneğini ortaya koyabilecektir. Seyyid Ahmet Arvasi, bu doğrultudaki fikirlerini "Türk-İslam Ülküsü" olarak kavramlaştırmış ve idealize etmiştir.

Abstract:
In this research, Seyyid Ahmet Arvasi's views on the relations between religion and society are analyzed. For Seyyid Ahmet Arvasi, it is a negative situation that in the West, which is the center of Christianity, the secularism and hedonism-based lifestyle, which has continued to increase its influence until today with the wind of some social and scientific transformations led by the West with the effect of the domination order established by the church fathers in the Middle Ages on the people, has gradually distanced humanity from the concept of religion. Seyyid Ahmet Arvasi argues that the perception of culture and civilization, urbanization, lifestyle, family structure, social order and system of values that have developed over time in geographies that have been the source of many religions and belief systems on a local and global basis and where Muslims have been the majority since time immemorial, have basically been formed under the influence of religion and belief. He believes that the Muslim population in these regions, which have witnessed the passage of many civilizations in history, and Muslims all over the world should be in unity and solidarity and continue to strengthen their interaction with religion. According to Seyyid Ahmet Arvasi, the rise and strengthening of Islamic society depends on modern breakthroughs to be realized in the light of these values. 
According to Seyyid Ahmet Arvasi, Turkish society, like every other society, has gone through different historical processes and accordingly acquired different cultural and civilizational accumulations. Therefore, it is wrong to try to transfer the sociological analyses and analyzes of different societies, especially those originating from the West, to Turkish society. Seyyid Ahmet Arvasi argues that Turkishness and Islam are not opposing concepts. According to Arvasi, if Turkish society clings to its national values along with the principles set forth by Islam, as it has done in history, and if it can raise young and enlightened generations with this sensitivity, it will become stronger again and will be able to set an example of civilization that will be a hope for all humanity, especially the Turkish-Islamic geography. Seyyid Ahmet Arvasi conceptualized and idealized his ideas in this direction as "Turkish Islamic Ideology".