Kalp yetmezliği olan 65 yaş ve üzeri bireylerin kırılganlık düzeyi ve düşme  riski arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the connection between frailty level and fall risk in i̇ndividuals aged 65 and over with heart failure
Yazar: ÖZLEM ELVAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEÇİL GÜLHAN GÜNER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Geriatri = Geriatrics ; Hemşirelik = Nursing ; Kardiyoloji = Cardiology

Özet:
Tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı türde yapılan bu araştırmada, kalp yetmezliği tanısı olan 65 yaş ve üzeri hastaların kırılganlık düzeyi ve düşme riski arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlandı. Araştırmanın evrenini Karadeniz Teknik Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Merkezi Farabi Hastanesi Kardiyoloji Servisinde son bir yılda kalp yetmezliği tanısı ile takip edilen 65 yaş ve üzeri 1200 hasta, örneklemini 312 hasta oluşturdu. Araştırmanın verileri, "Hasta Tanıtım Formu", "FRAİL Ölçeği" ve "İtaki Düşme Riski Ölçeği" ile ilgili hastanenin Kardiyoloji Servisinde 15 Şubat 2023-20 Şubat 2024 tarihleri arasında araştırmacı tarafından yüz yüze toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama, ortanca, standart sapma, Shapiro-Wilk, Kolmogorov-Smirnov testi, Kruskall Wallis, Mann Whitney U ve Ki Kare testi, çoklu regresyon modeli kullanıldı.
Araştırmada, kalp yetmezliği olan 65 yaş ve üzeri yaştaki hastaların FRAİL Ölçeği'ne göre %9.9'u "Nonfrail", %54.5'i "Prefrail" ve %35.6'sı "Frail" olduğu belirlendi. İleri yaşta olan, kadın, kronik hastalık ve kullanılan ilaç sayısı fazla olan, ejeksiyon fraksiyonu değeri düşük olan, ödem ve dispne semptomu yaşayan hastaların daha kırılgan olduğu saptandı. Yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi günlük yaşam aktivitesi, beden kütle indeksi, kronik hastalık ve ilaç sayısı gibi demografik özelliklerin kırılganlık düzeyinin yordayıcıları olduğu görüldü. Hastaların %40.7'sinin son bir yıl içinde ve %26.3'ünün son bir ay içinde düştüğü saptandı. Kalp yetmezliği olan 65 yaş ve üzeri yaştaki hastaların İtaki Düşme Riski Ölçeği toplam puan ortalamasının 9.45±4.46 (orta) olduğu, hastaların %83.7'sinin düşme riskinin yüksek olduğu belirlendi. Hastaların yaşı, kronik hastalık ve kullanılan ilaç sayısı arttıkça düşme riskinin arttığı belirlendi. Yaş, ilaç sayısı, kronik hastalık sayısı, yorgunluk, eğitim düzeyi ve son bir yıldaki düşme sayısının düşme riski üzerinde orta düzeyde (%45.6) yordayıcı olduğu saptandı. Hastaların İtaki Düşme Riski ve FRAİL Ölçeği puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlendi (p<0.05). FRAİL Ölçeği'ne göre kırılgan olan hastaların tamamının (%100) İtaki Düşme Riski'ne göre düşme riskinin yüksek olduğu bulundu.

Abstract:
This descriptive, cross-sectional, and correlation-seeking study aimed to determine the relationship between the frailty level and fall risk of patients aged 65 and over with a diagnosis of heart failure. The research population consisted of 1200 patients aged 65 and over who were followed up with a diagnosis of heart failure in the last year at Karadeniz Technical University Application and Research Center Farabi Hospital Cardiology Service in the last year, and the sample consisted of 312 patients. The data of the study was collected face to face by the researcher in the Cardiology Service of the hospital between 15 February 2023 and 20 February 2024, using the "Patient Introduction Form", "FRAIL Scale" and "Itaki Fall Risk Scale". Number, percentage, mean, median, standard deviation, Shapiro-Wilk, Kolmogorov-Smirnov test, Kruskall Wallis, Mann Whitney U, and Chi Square test, multiple regression model were used to evaluate the data.
In the study, it was determined that 9.9% of patients aged 65 and over with heart failure were "Nonfrail", 54.5% were "Prefrail" and 35.6% were "Frail" according to the FRAIL Scale. It was determined that older patients, female, had chronic diseases used more medications, had low ejection fraction, and experienced edema and dyspnea symptoms were more vulnerable. Demographic characteristics such as age, gender, education level, activity of daily living, body mass index, chronic disease, and number of medications were predictors of frailty. It was found that 40.7% of the patients had a fall in the last year and 26.3% in the last month. It was determined that the Itaki Fall Risk Scale total score average of patients aged 65 and over with heart failure was 9.45±4.46 (moderate), and 83.7% of the patients had a high risk of falling. It was determined that the risk of falling increased as the patients, chronic diseases, and the number of medications used increased. Age, number of drugs, number of chronic diseases, fatigue, education level, and the number of falls in the last year were moderate (45.6%) predictors of the risk of falling. It was determined that there was a statistically significant relationship between the patients' Itaki Fall Risk and FRAIL Scale scores (p<0.05). It was found that all (100%) of the patients who were frail according to the FRAIL Scale had a high risk of falling according to the Itaki Fall Risk.