Overyan siklustaki hormonal değişimin periferik sinir iletim çalışmalarına etkisi
Hormonal influences on peripheral nerve conduction studies during an ovarian cycle
Yazar: KÜBRA USTAÖMER
Danışman: DOÇ. DR. SEYHAN SÖZAY
Başkent Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Düzenli adet gören kadınlarda, bir overyan siklus boyunca farklı östrojen ve progesteron
seviyeleri ile periferik sinir iletim hızlarının ve geç yanıtların nasıl etkilendiğinin araştırılması
amaçlanmıştır.
Çalışmaya düzenli menstruel siklusa sahip 40 gönüllü sağlıklı kadın alındı. Sinir iletim
çalışmaları ve geç yanıtlar, siklusun östrojen seviyesinin yüksek olduğu geç foliküler,
progesteron seviyesinin yüksek olduğu mid luteal ve her iki hormonun da düşük seviyede
olduğu erken luteal fazlarında ve deneklerin dominant ekstremitelerde çalışıldı. Tüm
olgularda median, ulnar, tibial ve peroneal motor sinir iletim çalışmaları ile median, ulnar,
radial, sural duyu, median mikst duyu sinir iletim çalışmaları, F dalgası latansı ve gastrosoleus
kasından tibial sinir için H refleksi bakıldı.
Çalışma sonucunda median sinir motor iletim hızının geç foliküler dönemde erken foliküler
döneme göre azaldığı ve bu azalmanın istatiksel olarak anlamlı olduğu bulundu (p= 0,03).
Overyan siklusun farklı fazlarında, median motor sinir iletim hızı hariç çalışılan diğer motor,
duyu ve mikst sinir iletim hızları, F dalgası latansları, distal ve proksimal motor latansları,
distal duyu latansları, BKAP ve BSAP amplitüdleri ve H refleksleri arasında istatiksel olarak
anlamlı fark bulunmadı. Bu bulgu, median sinirin duyu iletimlerinin diğer parametrelerinde
istatiksel anlamlı fark saptanamamasından dolayı rastlantısal bulgu olarak yorumlandı.
Birçok çalışmada östrojen ve progesteronun, santral sinir sistemine ve vücut elektolit
metabolizmasına etkileri gösterilmiştir. Ancak bizim çalışmamıza göre periferik sinir iletim
çalışmaları ve geç yanıtlar, overyan siklusun farklı hormonal özellik gösterdiği fazlarından
etkilenmiyor gözükmektedir.

Abstract:
We aimed to investigate the influence of different levels of estrogen and progesteron during
an ovarian cycle on peripheral nerve conduction studies and late responses, in women with
regular menstrual cycle.
Forty healthy volunteer women with regular menstrual cycle were included in the study.
Nerve conduction studies and late responses were studied at dominant extremities during high
levels of estrogen in late follicular phase, high levels of progesteron in mid luteal phase and
low levels of both hormones in early follicular phase of overian cycle. Motor nerve
conduction studies of median, ulnar, tibial, peroneal nerves, F wave latency, sensory nerve
conduction studies of median, ulnar, radial, sural nerves, median mixed nerve condution
studies and H reflexes of gastrosoleus muscle for tibial nerve were studied.
In our study, there was a statistically significant difference in the median motor nerve
velocities between early follicular phase and late follicular phase of the ovarian cycle (p=
0,03). There was no statistically significant difference in motor, sensory and mixed nerve
conduction velocities, distal and proximal motor latencies, distal sensory latencies and CMAP
and SNAP amplitudes, F wave latencies and H reflexes between phases of overian cycle,
except a relatively slower median motor nerve condution velocity in late follicular phase than
early follicular phase. However, this result was interpretated as an incidental finding since
there was no significant difference in median nerve sensory conduction studies between three
measures.
The effects of estrogen and progesteron on central nervous system and electrolyte metabolism
was shown in many studies. In conclusion, peripheral nerve conduction studies and late
responses seem to be unaffected by hormonal differences during an ovarian cycle.