Yangın sonrası genç meşe meşcerelerinde meydana gelen bazı fizyolojik ve biyokimyasal değişimler
Some physioloical and biochemical changes in young oak stands after forest fire
Yazar: ALİ KABAOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEMSETTİN KULAÇ
Düzce Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Dünyadaki bazı ormanların veya bitki topluluklarının çoğu yangına bağımlıdır. Oysa orman yangınları, dünyanın yangına hassas bölgelerinde endişe yaratan bir kaynaktır. Bu çalışmada; farklı yangın şiddetine maruz kalmış iki farklı meşe türünün yapraklarında meydana gelen prolin miktarı, toplam çözülebilir karbonhidrat miktarları, stomatal iletkenlikleri ve su potansiyelleri üzerindeki değişimler mevsimsel olarak araştırılmıştır. Çalışmada üç farklı yangın şiddeti belirlenmiştir; Düşük, yüksek ve kontrol. Yangından sonraki ilk vejetasyon döneminde her ay düzenli olarak iki farklı meşe türünün yapraklarındaki prolin, toplam çözünebilir karbonhidrat, stomatal iletkenliği ve su potansiyeli ölçülmüştür. Çalışma sonuçlarına göre, hem ağaç türleri hem de yangın şiddeti arasında mevsimsel olarak prolin ve toplam çözülebilir karbonhidrat miktarlarında önemli farklılıklar bulunmuştur. Her iki türdeki prolin ve toplam çözülebilir karbonhidrat miktarları kontrol gruplarında en yüksek iken yüksek şiddetli yangınlarda en düşük çıkmıştır. Quercus pupescens'te genellikle Quercus cerris'den daha yüksek miktarda prolin ve toplam çözülebilir karbonhidrat tespit edilmiştir. Mevsimsel olarak genellikle yaz ortasında (Ağustos-Eylül) prolin, toplam çözülebilir karbonhidrat ve gün ortası bitki su potansiyellerinde en düşük değerler ölçülmüştür. Yaz öncesi ve yaz sonrasındaki aylarda bu değerler yüksek çıkmıştır. Yangın şiddetine bağlı su potansiyelleri incelendiğinde ise en düşük su potansiyeli tüm aylarda kontrol parsellerinde ölçülmüştür. En yüksek su potansiyeli ise yüksek şiddetli yangın görmüş alanlardaki meşe bireylerinde ölçülmüştür. Bununla birlikte, hiç yangına maruz kalmamış kontrol gruplarındaki meşe bitkilerinde stomatal iletkenliği en düşük seviyede çıkmıştır. Yüksek şiddetli yangın görmüş meşe bitkilerinde stomatal iletkenliği en yüksek çıkmıştır.

Abstract:
Most of forests and some type of plant communities are fire dependent in different parts of the world. Whereas, wildfires are an increasing concern in fire sensitive regions of the World. In this study; seasonal changes in the amount of prolin, total soluble sugar, stomatal conductivities and water potentials were investigated on leaves of two different oak species (Quercus cerris and Quercus pupescens) exposed to different fire intensities. Three different fire intensities were identified; low, high and control. Proline, total soluble sugar, stomatal conductivity and water potentials were measured every month during the first vegetation period after the fire. According to study results, significant differences were found in the amount of seasonal proline in both between tree species and fire intensity. The proline amount and total soluble sugar amounts were the highest in control groups and the lowest in high intensity fires. Quercus pupescens generally had a higher amount of proline and total soluble sugar than Quercus cerris. Seasonally, the lowest values of proline, total soluble sugar and mid-day plant water potentials were generally measured in mid-summer (August-September). These values were high in pre-summer and post-summer months. When water potentials related to fire intensity were examined, the lowest water potential was measured in the control plots in all months. The highest water potential was measured in trees burned by high intensity fire. Stomatal conductivity was found the lowest at oak trees in control groups that were never exposed to fire.