İstanbul'da yapılan adli otopsilerin tıbbi malpraktis açısından irdelenmesi
Evaluation of forensic autopsies performed in Istanbul in medical malpractice
Yazar: BERNA ALGAN
Danışman: PROF. DR. SERMET KOÇ
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Adli tıp = Forensic medicine ; Otopsi = Autopsy ; Tıbbi hatalar = Medical errors ; Yanlış teşhis ve tedavi = Malpractice ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Gelişen teknoloji ve bilimsel ilerlemeler doğrultusunda tıbbi uygulamalarda yeni yaklaşımlar ve gelişmeler olmasıyla birlikte, son yıllarda tıbbi uygulama hatası iddialarında belirgin artış izlenmektedir.Çalışmada 2006-2010 yılları arasında Adli Tıp Kurumu 1. ve 3. İhtisas Kurulları'nca düzenlenen tıbbi uygulama hatası iddiası bulunan ve otopsisi İstanbul Morg İhtisas Dairesi'nde yapılan toplam 306 olgu değerlendirilmiştir. Bu olguların 185'inin erkek, 121'inin kadın olduğu görülmüştür. Olgular ilk başvuru yapılan klinik birimlere göre değerlendirildiğinde; en büyük grubu acil servise başvuran olgular (%31,4) oluşturmaktadır. Olguların en sık genitoüriner sistem şikayetleri ile (%24,2), sonrasında solunum sistemi şikayetleri (%15,7) ve gastrointestinal sistemi şikayetleri (%14,1) ile sağlık birimlerine başvurduğu görülmüştür. Hastanede kalış süreleri göz önüne alındığında en büyük grubu 0-24 saat arası tedavi gören olgular (%24,5) oluşturmaktadır. Olgular tıbbi uygulama hatası iddiası bulunan kişilerin görev alanları açısından değerlendirildiğinde ise en büyük grubu 558 olgu (%83,8) ile doktorlar oluşturmakta, bunlardan 39 olgunun uzmanlık öğrencisi olduğu görülmektedir. Hakkında tıbbi uygulama hatası iddiası bulunan doktorlar en sık çocuk hastalıkları (%15,9) ve kadın hastalıkları ve doğum (%15,1) branşlarındadır. 280 olguda (% 91,5) tıbbi uygulama hatasına dair karar verildiği, 26 olguda (%8,5) ise değişik nedenlerle karar verilemediği, tıbbi uygulama hatası varlığı yönünde karar verilen doktorların ise % 14,9 oranla en sık pratisyen hekimler olduğu görülmüştür.Otopsinin tıbbi uygulama hatalarına karar vermeye etkisini araştırmak amacı ile otopsi yapılmış olgularda; otopsi tanısı ile klinik tanı arasındaki uyum araştırılmıştır. Otopside klinik tanıda % 45,4 oranla majör değişiklik saptanmıştır. Otopsinin kalitesi ile otopsiyi yapan hekimin niteliği arasındaki ilişki açısından özellikle İstanbul Adli Tıp Kurumu Morg İhtisas Dairesi'nde Adli Tıp Uzmanları tarafından uygulanan standardize edilmiş otopsi rapor formu esas alınmış, homojen bir grup oluşturulması amaçlanmıştır. Bu nedenle Adli Tıp Kurumu 1. ve 3. İhtisas Kurulu'nda değerlendirilen ancak otopsisi İstanbul dışında yapılmış vakalar çalışma kapsamı dışında tutulmuştur.Sonuç olarak otopsi tıbbi uygulama hatası iddiası olan olgularda karar aşamasında etkin bir yöntemdir. Ancak otopsinin belli bir standartta olması ve otopsiyi yapan hekimin deneyimi de önemli etkenlerdir.Anahtar kelimeler : Tıbbi uygulama hatası, otopsi, malpraktis, adli tıp.

Abstract:
Technological and scientific developments resulted in significant improvements in medical practice; however medical malpractice claims increased as well in recent years.306 cases, which autopsies performed in İstanbul, referred to the Council of Forensic Medicine with the claim of medical malpractice are included in this study. The number of related medical malpractice cases investigated in the 1st and 3rd Boards of the Council between the years 2006-2010 was 306. 185 of the cases were male, 121 were female. Considering the first consulting clinical units, the majority of the cases were from the emergency unit (31,9%). Taking the duration of hospitalization into account, the major group was the group hospitalized for 0-24 hours (24,5%). Medical malpractice was concluded in 91,5% (n=280)of the cases, whereas 26 cases (8,5%) remained inconclusive for various reasons.Concordance between clinical diagnosis and autopsy findings is investigated in order to evaluate the impact of autopsy in the investigation of medical malpractice cases. Considering the relationship between medical malpractice adjudication and major discrepancies determined at the autopsy, conclusion of medical malpractice is found 45,4% of all cases in the group showing major discrepancies. Standardizing the quality of the autopsy and the qualification of the physician performing cases selected which autopsies performed by Forensic Medicine experts, using autopsy audit form. Therefore the cases which autopsies performed out of İstanbul evaluated in 1st and 3rd Boards of the Council of Forensic Medicine were excluded.In conclusion, autopsy is an effective tool in the investigation of cases with the claim of medical malpractice. However, the high standard of the autopsy as well as the competency of the performing physician are determining factors.Keywords: medical malpractice, autopsy, forensic medicine.