Kapya biber ıslahı için yarı yol materyallerinin geliştirilmesi
Development of qualified parent lines for kapya type pepper
Yazar: NORA ABDELFATTAH NASSAR ALLAM
Danışman: PROF. DR. ÖNDER TÜRKMEN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kapya biber = Capia pepper ; Materyal geliştirme = Material development ; Sebze yetiştiriciliği = Vegetable growing ; Uluslararası rekabet = International competition

Özet:
Biber, Dünya da olduğu gibi Türkiye'de de yaygın olarak tarımı yapılan sebze türlerinin başında gelmektedir. Artan biotik ve abiotik stres unsurları ve değişen piyasa talepleri doğrultusunda diğer sebze türlerinde de olduğu gibi biberde de yeni çeşitlere talep oluşmaktadır. Bu yönü ile çeşit geliştirme çalışmalarında devamlılık ve yeni rekabetçi çeşitlerin piyasaya arzı hem ulusal hem de uluslararası rekabet için bir zorunluluktur. Bu çalışma Üniversite sanayi işbirliği ile yapılmış ve nitelikli Türk tipi kapya biber hatlarının eldesini amaçlayan bir çalışmadır. Çalışmada Türk tipi kapya biber hatlarının bazı agro-morfolojik özelliklerinin ve domates lekeli solgunluk virüsüne (Tomato Spotted Wilt Virüs=TSWV) dayanıklılık düzeylerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Domates lekesi solgunluk virüsü dünyanın her yerind biber üretimini ve kalitesini olumsuz etkileyen ,en önemli bitki viral hastalıklarından biridir. Bu çalışmada S3 kademesinde olan 259 elit biber genotipinde yukarıda adı geçen patojenlere karşı dayanıklılık düzeyleri SCAR markörleri ile incelenmiştir. Çalışma sonuçları incelendiğinde TSWV virüsü etmenine, S3 kademesinde 36 adet geneotip homozigot dayanıklı (RR), 150adet genotip hetezigot dayanıklı (Rr) ve 74 adet genotip de patojene karşı duyarlı bulunmuştur. Çalışmanın ikinci aşaması olan S4 kademesinde ise S3 kademesinde 9 adet geneotip homozigot dayanıklı (RR), 43 adet genotip hetezigot dayanıklı (Rr) ve 186 adet genotipde patojene karşı duyarlı bulunmuştur Bunun yanında genotiplerin agromorfolojik özellikleri de ortaya konulmuştur.

Abstract:
Pepper is widely grown vegetable crops after tomato and potato in the world. One of the most important diseases on pepper production is caused by Tomato spotted wilt virus (TSWV). The best way for the control of this disease is to use resistant varieties. Molecular markers developed in recent years have provided significant convenience in breeding. In pepper breeding, molecular markers associated with various pathogen resistances have been developed and it has become easier to screen resistant lines a  and varieties with this associated markers.. TSWV resistant bell pepper varieties were also screened by using SCAR marker. The aim of this study is to develop productive and high quality capia pepper lines suitable for greenhouse cultivation resistant to TSWV. In this study, resistance levels against the aforementioned pathogens were determined with SCAR markers in 259 elite pepper genotypes at S3 level. Based on screening results, it was found that 36 genotypes were homozygous resistant (RR), 150 genotypes were heterozygous resistant (Rr), and 73 were susceptible to the TSWV pathogen. In the second phase of the study, in the S4 level, 9 genotypes were found to be homozygous resistant (RR), 43 genotypes were found to be heterozygous resistant (Rr) and 186 genotypes were found susceptible to a pathogen in the S3 level.