Tiroid nodüllerinin tanısında ultrasonografi ve renkli doppler ultrasonografinin yeri
ultrasound and colorDoppler finding in thyroid nodule diseases
Yazar: AHMET ASLAN
Danışman: PROF. DR. M. ERKİN ARIBAL
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Tiroidin nodüler hastalığı sık karşılaşılan endokrin hastalıklardandır. Ultrasonografinin (US) kullanımının artması ile saptanan nodül sayısı artmıştır. Tüm tiroid nodüllerinin %5-15`unda tiroid karsinomu olasılığı vardır. Günümüzde tiroid nodüllerinde temel tanısal yöntem tiroid ince iğne aspirasyon biopsisidir (İİAB). Ancak İİAB yapılacak nodül seçimi hakkında her zaman fikirbirliği olmamaktadır.Çalışmamızda 188 nodül değerledirildi. Nodüller histopatolojik ve sitolojik sonuçlarına göre benign ve neoplastik nodüller (grup 1) ile benign ve malign nodüller (grup 2) arası karşılaştırma yapmak üzere ikili gruplara ayrıldı. Nodüllerde US bulguları olarak; bulunduğu lokalizasyon, boyut, şekil, iç yapı, ekojenite, kenar yapısı, hipoekoik halo varlığı, mikrokalsifikasyon varlığı araştırıldı. Renkli Doppler US (RDUS) özellikleri olarak; kanlanma tipi, kan akım spektrumu, kan akım hızının en yüksek değeri (Vmax) (cm/sn), kan akım hızının en düşük değeri (Vmin) (cm/sn), kan akımının sistolik tepe değerinin diastol sonu değerine oranı (S/D), pulsalite indeksi (PI), rezistif indeks (RI), akselerasyon zamanı (AT) (sn), ivme (cm/sn²), parankim RI/nodül RI, parankim AT/nodül AT değerleri bakıldı.Malign nodüllerde kenar yapı düzensizliği, nodül kanlanma tipi, akım spektrumu benign nodüllere göre anlamlı olarak farklı bulundu (p<0.05). RDUS bulguları değerlendirildiğinde nodül içindeki akımın sistolik hızının diastolik hızına oranı (S/D), pulsatilite indeksi (PI), rezistivite indeksi (RI) ve ivme değerleri malign nodüllerde benign nodüllere göre farklı bulundu (p<0.05). Neoplastik ve malign nodüllerde nodül kanlanma tipi, akım spektrumu benign nodüllere göre anlamlı olarak farklı bulundu (p<0.05). RDUS bulguları değerlendirildiğinde AT ve ivme değerleri neoplastik nodüllerde benign nodüllere göre anlamlı olarak farklı bulundu (p<0.05).Tiroid nodüllerinin US özellikleri ile ilgili literatürde çok sayıda araştırma bulunmaktadır, fakat RDUS bulguları hakkında kısıtlı sayıda araştırma mevcuttur. Akım spektrumunun tipi, akselerasyon zamanı ve ivme ile ilgili literatürde çalışma bulunmamıştır. Hastalarda birden fazla sayıda nodül bulunması, nodüllerin takiplerinin zorluğu, hangi nodülün malign olduğunun bilinememesi nedeni ile İİAB yapılacak nodül seçiminde US bulgularının yanı sıra RDUS analizinin de yararlı olacağına inanıyoruz.

Abstract:
Nodular disease of the thyroid is a common endocrinologic disorder. The widespread availability of ultrasound has led to an increase in the number of detected nodules. Five to fifteen percentage of all thyroid nodules are thought to be malignant. Current diagnostic modality of choice for characterization of thyroid nodules is fine needle aspiration biopsy (FNAB). But there is much dispute over which nodules should undergo FNAB.One hundred and eighty eight nodules where evaluated in our study. These nodules were divided into benign and neoplastic nodules (Group 1) and benign and malignant nodules (Group 2) according to their histopathologic and cytologic results.Ultrasonographic evaluation was used to note localization, size, shape, internal morphology, echotexture, contour characteristics, presence of a hypoechoic rim, and the presence of microcalcifications of the nodules. Color Doppler studies were used to evaluate the type of vascularization, blood flow spectrum, Vmax, Vmin, Systole/Diastole (S/D) ratio, Pulsatility Index (PI), Resistive Index (RI), Acceleration Time (AT), acceleration, Parenchymal RI/Nodular RI ratio, and the Parenchymal AT/Nodular AT ratio of the nodules.Contour irregularity, vascularization type and the blood flow spectrum were significantly different between benign and malignant nodules (p<0.05). Color Doppler criteria that were significantly different between benign and malignant nodules were S/D ratio, PI, RI and acceleration (p<0.05). In neoplastic and malignant nodules the type of vascularization and blood flow spectrum were significantly different from benign nodules (p<0.05). AT and acceleration values were significantly different between benign and neoplastic nodules (p<0.05).There are many studies concerning sonographic evaluation of thyroid nodules in the literature but few have investigated color Doppler criteria in characterization of thyroid nodules. To our knowledge, no study investigated the blood flow spectrum, acceleration time and acceleration in thyroid nodules. The presence of multiple nodules, difficulties in follow up and lack of specific criteria for characterization make choosing nodules that will undergo FNAB a difficult task. We believe that if added to routine sonographic evaluation, color Doppler ultrasound will provide valuable guidance.