Nakit akış profillerinin değer ilişkisi: BİST uygulamaları
The value relevance of cash flow profiles: BİST applications
Yazar: HALİL İBRAHİM ZENGİN
Danışman: DOÇ. DR. ELİF YÜCEL
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
İşletmelerin piyasa değerini etkileyen faktörlerin anlaşılabilmesi stratejik planlama sürecinde işletme yöneticilerine yol gösterirken aynı zamanda yatırımcıların doğru yatırım kararları verebilmesi için önemli bilgiler sağlar. İşletmenin finansal durumu işletmenin piyasa değerinin oluşmasında etkili olan en önemli faktörlerden biridir. Finansal bilgiler söz konusu olduğunda ise en güvenilir kaynaklardan biri işletmelerin finansal tablolarıdır. Finansal tablolar işletme ihtiyaç ve istekleri doğrultusunda farklı içerik ve şekillerde hazırlanabileceği gibi özellikle dış kullanıcılar açısından güvenilir ve karşılaştırılabilir olabilmesi için temel finansal tablolar ulusal ve uluslararası kurallar çerçevesinde düzenlenmektedir. Nakit akış tablosu; Türkiye Muhasebe Standartları, Finansal Tabloların Sunuluşu Standardında finansal tablolar seti içerisinde sayılan tablolardan biridir ve diğer finansal tablolar genel olarak tahakkuk esasına göre hazırlanırken nakit akış tablosu nakit esasına göre hazırlanmakta ve bu yönüyle diğer finansal tablolardan ayrışmaktadır. Bu çalışmada Datastream veri tabanı kullanılarak, Borsa İstanbul'da 2005-2022 yıllarını kapsayan dönemde, finans sektöründe faaliyet göstermeyen 389 işletmeye ait 4372 firma-yıldan oluşan nakit akış veri seti, muhasebe bilgileri ile işletme piyasa değeri arasındaki ilişkinin anlaşılması ve açıklanması amacıyla nakit akışlarının sağlandığı faaliyetler yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Bu kapsamda, işletmeler farklı nakit akış profilleri ve farklı firma yaşam eğrisi aşamaları ile eşleştirilmiş, farklı firma yaşam eğrisi aşamalarında işletme piyasa değerinin istatistiksel olarak farklılaşıp farklılaşmadığı ve her bir firma yaşam eğrisi aşamasında muhasebe bilgilerinin değer ilişkisinin istatistiksel olarak farklılaşıp farklılaşmadığı analiz edilmiştir. Bu analize; işletme büyüklüğü, varlıkların getirisi, finansal kaldıraç, faaliyet gösterilen endüstri gibi kontrol değişkenlerin etkisi de dahil edilmiştir. Sonuç olarak işletme piyasa değerinin firma yaşam evrelerinden olgunluk ve durgunluk aşamalarında; muhasebe bilgilerinin değer ilişkisinin ise firma yaşam eğrisi aşamalarından giriş, olgunluk ve düşüş aşamalarında istatistiksel olarak farklılaştığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Understanding the factors that affect the market value of businesses provides important information that guides business managers in the strategic planning process while also enabling investors to make correct investment decisions. The financial position of a business is one of the most important factors influencing its market value. When it comes to financial information, one of the most reliable sources is the financial statements of businesses. While financial statements can be prepared in different contents and formats according to the needs and wants of the business, fundamental financial statements are arranged within the framework of national and international rules to be reliable and comparable, especially for external users. The cash flow statement is one of the statements listed within the set of financial statements in the Turkish Accounting Standards' Presentation of Financial Statements Standard. While other financial statements are generally prepared on an accrual basis, the cash flow statement is prepared on a cash basis, distinguishing it from other financial statements. In this study, using the Datastream database, a cash flow data set consisting of 4372 firm-years belonging to 389 non-financial sector businesses listed on Borsa Istanbul covering the period from 2005 to 2022 was analyzed. The analysis aimed to understand and explain the relationship between accounting information and the market value of the business by using the method of cash flows generated by activities. In this context, businesses were matched with different cash flow profiles and different firm life cycle stages. It was analyzed whether the market value of the business statistically differs in different firm life cycle stages and whether the value relevance of accounting information statistically differs in each firm life cycle stage. The effects of control variables such as firm size, return on assets, financial leverage, and the industry in which they operate were also included in this analysis. As a result, it has been found that the market value of the business differs during the maturity and shakeout stages of the firm's life cycle, while the value relevance of accounting information differs statistically during the introduction, maturity and decline stages.