65 yaş ve üstü ambulasyonu olan inme hastalarında sarkopeni görülme sıklığı ve robotik rehabilitasyonun sarkopeni şiddeti üzerine etkisi
Prevalence of sarcopenia in ambulated stroke patients aged 65 and over and the effect of robotic rehabilitation on severity of sarcopenia
Yazar: SÜMEYYE ELİF HASANOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. DEMET TEKDÖŞ DEMİRCİOĞLU
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Çalışmamızın amacı inme tanısı almış 65 yaş üstü ambulasyonu olan olgularda sarkopeni sıklığını araştırmak ve egzersizle birlikte robotik rehabilitasyon tedavisi uygulayarak robotik rehabilitasyonun sarkopeni şiddeti üzerine etkisini belirlemektir.
65 yaş üstü hemipleji tanısı almış ambulasyonu olan 102 hasta dahil edildi. Bu hastalara mini mental test uygulandı, SARC-F testi yapıldı. Sarkopeni olan 38 hasta sadece egzersiz uygulanan ve egzersize ek olarak robotik rehabilitasyon uygulanan iki gruba ayrıldı. 12 hafta boyunca haftanın 5 günü sadece egzersiz alan gruba 20'şer dakika egzersiz, robot tedavisi gören gruba 3 gün 20'şer dakika egzersiz, 2 gün 30'ar dakika robotik rehabilitasyon tedavisi verildi. Bireylerin tedavi öncesi ve sonrası demografik bilgileri kaydedildi; iskelet kas kütlesi ve VKİ Xiaomi Composition Scale 2 kullanılarak hesaplandı. Bel, kalça, baldır ve üst orta kol çevresi hesaplandı. Kas kuvveti belirlemek amacıyla sandalyede 5 kere otur kalk testi, Jamar el dinamometresi ile el kavrama kuvvet ölçümü yapıldı. Fonksiyonel kapasitelerini ölçmek için 6 Dakika Yürüme Testi  kullanıldı.
Grup içi değerlendirmede sadece egzersize alınan Grup 1'de sağlam ve hemiplejik baldır, üst orta kol çevresinde değişim gözlenmezken, bel ve kalça çevre ölçümünde artış; SARC-F, kas kütlesi, kas kuvveti, yürüme hızı, otur kalk değerlerinde tedavi sonrasında iyileşme sağlandı. Ayrıca Grup 1'deki hastaların VKİ ölçümlerinde anlamlı bir artış gözlemlendi. Grup 2'de yapılan grup içi değerlendirmede de aynı şekilde sağlam ve hemiplejik baldır, üst orta kol çevresinde değişme sağlanmazken bel ve kalça çevre ölçümünde azalma, SARC-F, kas kütlesi, kas kuvveti, yürüme hızı, otur kalk değerlerinde tedavi sonrasında iyileşme sağlandı. Ancak Grup 2'nin VKİ ölçümü istatiksel olarak anlamlı bulunmadı (p>0,05).
Gruplar arası değerlendirmede ise Grup 2'nin sarkopeniyle ilgili klinik parametrelerde anlamlı fark olduğunu bulduk. Numerik verilerin, gruplar arası karşılaştırmaları için bağımsız örneklem T-testi kullanılırken, kategorik verilerin gruplar arası karşılaştırmaları için Ki-kare testi kullanılmıştır. Numerik verilerin grup içi karşılaştırmaları için eşleştirilmiş örneklem T-testi kullanılmıştır. Tüm analizlerin değerlendirilmesi için p<0.05 düzeyi istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
65 yaş ve üzeri ambulasyonu olan inme hastalarında sarkopeni görülebilmektedir. Sarkopeni ilerlemesini engellemek için egzersize ek olarak robotik rehabilitasyon verilebilir. Sonuçlarımız, egzersizin sarkopeni şiddetine etkisi olduğunu gösterse de robotik rehabilitasyonla birlikte yapılan programda hastalarda kas kütlesi, fiziksel kapasite, kas kuvveti alanlarında daha yüksek ilerleme kaydedildiği görülmektedir. Bu yüzden robotik rehabilitasyonu amaca uygun etkili kullanma konusunda bir çalışma planlanması gerektiği kanısındayız. Robotik rehabilitasyonun sadece yürüme paterni üzerinde değil aynı zamanda sarkopeniyi incelediğimiz parametrelerde de etkili olduğunu bilerek bu alanda daha geniş çapta araştırmalar yapılması gerektiği kanısındayız.

Anahtar Kelimeler: Egzersiz, Robotik rehabilitasyon, Woodway LokoHelp, Sarkopeni, İnme.

Abstract:
This study aimed to investigate prevalence of sarcopenia in ambulated stroke patients over 65 years and the effect of robotic rehabilitation on sarcopenia severity upon robotic rehabilitation combined with exercise.
102 ambulated patients over 65 years diagnosed with hemiplegia were included. Mini-mental test was applied, and patients completed SARC-F questionnaire. Thirty-eight patients with sarcopenia were divided into two groups: exercise alone and robotic rehabilitation + exercise. For 12 weeks, exercise-alone group received 20-minute exercise, 5 days a week, where robotic rehabilitation + exercise group received 20-minute exercise for 3 days and 30-minute robotic therapy for 2 days. Demographic data were recorded pre- and post-treatment; iskeletal muscle mass, and BMI levels were measured by Xiaomi Composition Scale 2. Waist, hip, calf, and upper middle arm circumferences were measured. Patients underwent sit and stand test (CST) and hand grip strength was measured by Jamar hand dynamometer to determine muscle strength. 6 Minute Walk Test was used to measure functional capacity.
For intra-group assessment, there was no change in healthy and hemiplegic calf and upper middle arm circumferences in Group 1 (exercise alone) and Group 2 (robotic rehabilitation + exercise), while increase in waist and hip circumference in group 1, decrease in group 2; SARC-F, muscle mass, muscle strength, walking speed, CST values improved upon treatment. There was a significant increase in BMI levels in Group 1 and Group 2 was not statistically significant (p>0.05).
In the intergroup evaluation, we found a significant difference in clinical parameters related to sarcopenia in Group 2. Independent sample t-test and Chi-squared test were used for intergroup comparisons of numerical data and intergroup comparisons of categorical data, respectively. Paired-sample t-test was used for intragroup comparisons of numerical data. A p value of <0.05 was considered statistically significant for all analyses.
Sarcopenia may occur in ambulated stroke patients over 65 years. Robotic rehabilitation can be introduced with exercise to prevent sarcopenia progression. Our results indicated that exercise had an effect on sarcopenia severity, where higher progress in muscle mass, physical capacity, and muscle strength was achieved by involving robotic rehabilitation. Therefore, further studies should investigate fit for purpose, effective use of robotic rehabilitation. Given that robotic rehabilitation is effective not only on gait pattern but also on parameters used to monitor sarcopenia, further research should be performed in this area.

Keywords: Exercise, Robotic rehabilitation, Woodway LokoHelp, Sarcopenia, Stroke.