Radyolojik izole sendrom'da kognitif fonksiyonlar
Cognitive functions in radiological isolated syndrome
Yazar: PELİN SOYDAR
Danışman: PROF. DR. HATİCE MAVİOĞLU
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlev = Cognitive function ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Radyolojik görüntüleme =

Özet:
Giriş: Radyolojik izole sendrom; klinik olarak multipl skleroz ile uyumlu herhangi bir semptom veya bulgu göstermemiş kişilerin, başka bir nedenle yapılan beyin manyetik rezonans görüntülemelerinde tesadüfen multipl skleroz ile uyumlu lezyonların saptanması durumudur. Yapılan çalışmalarda, radyolojik izole sendrom tanısı konulan kişilerin takiplerinde 1/3'ünde 5 yıl içinde, %51.2'sinde 10 yıl içinde multiple skleroz ile uyumlu ilk klinik olayın ortaya çıktığı bildirilmiştir. Biriken bu veriler radyolojik izole sendromun multipl sklerozun preklinik ya da subklinik bir aşamasını temsil ettiği görüşünü doğurmuştur. Multiple skleroz hastalarında kognitif bozukluk sıklığı %43-70 arasındadır. Radyolojik izole sendrom olgularında da kliniğe yansımasa bile kognitif testlerde %27-31 oranında bozukluk olduğunu bildirilmiştir. Üstelik bu olguların bilişsel bozukluk paterni multiple skleroza benzemektedir. Belki de bu kişilerin ilk belirtileri subklinik seyirli kognitif etkilenmedir.
Amaç: Bu tez çalışmasında Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı polikliniğine başvuran ve radyolojik izole sendrom tanısı konulan olguların; Symbol Digit Modalities Test, California Verbal Learning Test-II, Brief Visuospatial Memory Test-Revised testlerini içeren Brief International Cognitive Assessment for MS bataryası ile kognitif fonksiyonlarının değerlendirilmesi hedeflenmiştir.
Yöntem: Çalışmaya Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı polikliniğine multiple skeroz düşündürmeyen yakınmalarla başvurup çekilen kraniyal manyetik rezonans görüntülemesinde multiple skleroz ile uyumlu lezyonları olan ve 2017 Magnetic Resonance Imaging in Multiple Sclerosis radyolojik izole sendrom tanı kriterlerine göre radyolojik izole sendrom tanısı konulan 28 olgu alındı. Kontrol olgusu olarak da yaş, eğitim ve cinsiyete göre eşleştirilmiş 20 normal olgu alındı. Her iki gruba da kognitif fonksiyonları ölçmek için Brief International Cognitive Assessment for MS bataryası uygulandı.
Bulgular: Olguların bilişsel bozukluğa ait bir yakınmaları olmadığı halde Symbol Digit Modalities Test, California Verbal Learning Test-II, Brief Visuospatial Memory Test-Revised testlerine ait skorlar radyolojik izole sendrom grubunda kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde düşük bulundu. Kognitif test skorları ile toplam lezyon sayısı ve farklı lokalizasyonlardaki lezyon sayıları arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Beyin omurilik sıvısında oligoklonal bant, immunglobulin G indeksi ve visual evoked potential bakılan olgularda da kognitif skorlar ile bu tetkik sonuçları arasında herhangi bir ilişki saptanmadı.
Sonuç: Bu çalışmada radyolojik izole sendrom olgularında, başka çalışmalarda da bildirildiği gibi, testler ile, kliniğe yansımamış bilişsel bozukluklar saptanmıştır. Yüksek olasılıkla bu subklinik bilişsel etkilenme demiyelinizan sürece bağlıdır. Bu nedenle tüm radyolojik izole sendrom olguları ilk tanıda kognitif açıdan değerlendirilmeli ve takipleri sadece klinik ve manyetik rezanons görüntüleme ile değil kognitif testlerle de yapılmalıdır. İlk değerlendirmede kognitif bozukluğu olanlar daha yakın ve sık aralıklarla takip edilmeli, böylece daha erken multiple skleroz tanısı koyma ve tedaviye başlama şansı verilmelidir. Ayrıca kognitif bozuklukların prediktif değerini belirlemek için daha çok sayıda olgu içeren çalışmalar yapılmalıdır.

Abstract:
Introduction: Radiologically isolated syndrome is defined as incidentally detecting lesions consistent with multiple sclerosis (MS) on magnetic resonance imaging (MRI) taken for other reasons than any symptoms or signs in the subjects not having symptoms or signs clinically consistent with MS. The studies have reported that in the subjects with diagnosis of radiologically isolated syndrome, clinical condition consistent with MS develop within 5 years in one third of them and in within 10 years in 51.2% of them. The accumulated data has given rise to the view that the radiologically isolated syndrome reflects preclinical or subclinical pahse of MS. Frequency of cognitive impairment ranges between 43% and 70% in the patients with MS. It has been reported that the cases of radiologically isolated syndrome have cognitive impairment at a rate of 27-31% on the cognitive tests even though it is not clinically obvious. Furthermore, cognitive impairment patters of such cases is similar to that in MS. May be the first manifestation of such cases is subclinical cognitive involvement.
Objectives: In the present study, it was aimed to assess cognitive function using the battery of Symbol Digit Modalities Test, California Verbal Learning Test-II, Brief Visuospatial Memory Test-Revised testlerini içeren Brief International Cognitive Assessment for MS in the subjects presenting to the outpatient clinic of Neurology Department of Medical Faculty of Celal Bayar University and being diagnosed as having radiologically isolated syndrome.
Methods: The present study included 28 subjects presenting to outpatient clinic of Neurology Department of Medical Faculty of Celal Bayar University with signs and symptoms not suggestive of multiple sclerosis and having lesions consistent with MS on cranial MRI and being diagnosed as having radiologically isolated syndrome according to diagnostic criteria of 2017 Magnetic Resonance Imaging in Multiple Sclerosis. Control subjects included 20 healthy individuals matched for age, educational level, and sex. Battery of Brief International Cognitive Assessment for MS was used to measure cognitive functioning in both groups.
Findings: Although the subjects had no any signs of cognitive impairment, scores on the Symbol Digit Modalities Test, California Verbal Learning Test-II, and Brief Visuospatial Memory Test-Revised were found to be significantly lower in the group of radiologically isolated syndrome than in the control group. No significant relationship was found between the cognitive test scores and total number of lesions and number of lesions on different locations. Additionally, no significant relationship was found between the cognitive test scores and oligoclonal band and immunoglobulin G index in the cerebro-spinal fluid and visual evoked potentials in the subjects undergoing these investigations.
Conclusions: As in other studies, cognitive impairment not being manifested was reported in the present study. This subclinical cognitive involvement is highly likely due to demyelinating process. Thus, all cases of radiologically isolated syndrome should be assessed for cognitive functioning and their follow-up should be performed using not only clinical and magnetic resonance imaging but also cognitive tests. Those with cognitive impairment detected in the first assessment should be followed closely and at more frequent intervals, and thus they should be given chance of having diagnosis of multiple sclerosis and starting the treatment earlier. Additionally, studies with higher number of subjects should be performed to determine predictive value of the cognitive impairment.