Tasavvuf kültüründe enformel öğrenme
The informal learning in sufi culture
Yazar: GAMZE SART
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ARİF ACALOĞLU
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Antropoloji = Anthropology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din eğitimi = Religious education ; Dini gruplar = Religious groups ; Dini tören = Ritual ; Kadiriler Tekkesi = Kadiriler Lodge ; Kadiriyye = Kadiriyye ; Tarikatlar = Religious orders ; Tasavvuf = Mystic ; Tasavvufi yaşam = Mystical life ; Yaygın eğitim = Non-formal education ; Öğrenme = Learning

Özet:
Araştırma, Eyüp ve Tophane'deki Kadiri tekkelerinin ritüelleri üzerinden yaygın ve enformel öğrenmeye odaklanmıştır. 

Bu araştırmada, tasavvufta enformel ve yaygın öğrenme anlaşılmaya çalışılmıştır. Tasavvuf, çok farklı eserlerde çalışılmış ve tartışılmış olmasına rağmen bu çalışmaların büyük çoğunluğu enformel ve yaygın öğrenmeyi göz önünde bulundurmamaktadır. Daha çok toplum içinde gerçekleştirilen tasavvufi ritüeller ve günlük yaşam faaliyetleri üzerine yoğunlaşmıştır. Halbuki bu tezde odak noktası bireysel olarak ve grup halinde farklı ritüellere katılarak ve günlük yaşam faaliyetlerinde tasavvuf grupların üyelerinin enformel öğrenmeyi nasıl gerçekleştirdiklerini anlamaktadır.

Bu çalışma süresince, her iki dergahta da hizmet ve ritüellerin yoğun bir şekilde sembolizm içerdiği fark edilmiştir. Dergah kültüründeki asırlara dayalı öğreti ve geleneklerin beslediği bu sembolizmin, dergahtaki öğrenme ve farkındalık edinme süreçlerinde önemli bir işleve sahip olduklarını görülmüştür. Bu sembolizmin, çalışmanın konusu olan iki dergahın bağlı olduğu tasavvuf büyükleri tarafından dergahta bir öğrenme sürecinin gerçekleşmesi hedefiyle bilinçli olarak geliştirildiğini ve bu öğrenme ile kazanılan farkındalığın ehli kişilerin hayatının tamamına yayılmasının hedeflendiğini anlaşılmıştır. Bu çalışma, öğrenme ve öğrenilenlerin içselleştirme sürecini bireylerde ve gruplarda oluşan farkındalık, davranış, tutum ve alışkanlıklar üzerinden detaylandırmış ve değişimi açıklamaya çalışmıştır.

Abstract:
The research is focused on informal and non-formal learning through the Qadiri rituals in Eyüp and Tophane where the individual based and group based rituals are arranged. 

In this research, it was tried to understand informal and non-formal learning. Although mysticism has been studied and discussed in many different works, the vast majority of these studies do not consider informal and non-formal learning since they focuse more on mystic rituals and daily life activities carried out in society. However, in this thesis, the main point is how members of the Sufi groups perform informal and non-formal learning by participating in different rituals individually and collectively. Then, they practice in their daily life activities.

During this work, it was noticed that service and rituals in both jurisdictions contained intense symbolism. This symbolism, which is based on centuries of teaching and learning tradition in the their mystic places. This culture ecosystem has crucial roles in learning by raising and accelerating awareness. It is clearly understood that this symbolism is consciously developed by the Sufi mystics leader who are connected to the aim of the realization of a learning process in the rituals. During this transition, the mindfulness has gained by the participants who aim to apply the values by spreading to the whole of their lives as competent people. This study has elaborated to explain the process of internalization of learning and learning through mindfulness while understanding how to change behaviors, attitudes, and habits of individuals and even groups.