Masa başı çalışanlarda beslenme durumu, fiziksel aktivite ve diyabet risk düzeyinin araştırılması
Investigation of nutritional status, physical activity and diabetes risk level in desk workers
Yazar: SELİN AKŞAHİN
Danışman: PROF. DR. SUPHİYE MİNE YURTTAGÜL
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Diyabet dünya çapında önemli bir sağlık sorunu haline gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, diyabet tanısı almamış masa başı çalışan 18-65 yaş arası bireylerde beslenme durumu, fiziksel aktivite ve diyabet risk düzeyinin araştırılması ve aralarındaki ilişkinin irdelenmesidir. Araştırma, Ankara'da bir kamu kuruluşunda çalışan 110 gönüllü birey ile yürütülmüştür. Bireylere bir anket uygulanmış ve antropometrik ölçümleri alınmıştır. Bireylerin beslenme durumunu değerlendirmek için 24 saatlik besin tüketim kaydı alınmıştır. Fiziksel aktivite düzeyini saptamak için, 24 saatlik fiziksel aktivite düzeyinin saptanması formu kullanılmıştır. Diyabet risk düzeyini belirlemek için Finlandiya Diyabet Risk Skoru Anketi uygulanmıştır. Çalışma verileri yüz yüze görüşülerek elde edilmiştir. Bireylerin yaş ortalaması 35,40±7,06'dır. Kadınların ortalama bel çevresi değeri 81,24±12,00 iken erkeklerin ortalama bel çevresi değeri 96,94±14,42'dir. Kadınların %65,5'inin beden kütle indeksi değeri normal aralıkta iken erkeklerin %56,4'ünün beden kütle indeksi değeri hafif şişman aralığındadır. Bireylerin %81,8'i sedanter olarak saptanmıştır. Diyabet risk değerlendirmesi sonucunda, bireylerin %40,9'u hafif risk grubunda, %20,9'u ise orta risk grubunda yer almaktadır. Kadınların ve erkeklerin, diyabet risk düzeyi arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Düşük, hafif, orta ve yüksek diyabet risk grubunda bulunan bireylerin, ortalama fiziksel aktivite düzeyi, beden kütle indeksi, bel/kalça oranı ve bel/boy oranı arasında anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Fiziksel aktivite düzeyi ile diyabet risk skoru arasında negatif yönde bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Yaş, beden kütle indeksi, bel/kalça oranı ve bel/boy oranı ile diyabet risk skoru arasında pozitif yönde bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak, bireylerin antropometrik ölçüm değerlerinin ve fiziksel aktivite düzeyinin diyabet riski üzerinde etkin olduğu saptanmıştır.

Abstract:
Diabetes has become a major health problem worldwide. The aim of this study was to investigate the nutritional status, physical activity and diabetes risk level in individuals aged 18-65 years working at a desk without a diagnosis of diabetes and to examine the relationship between them. The research was conducted with 110 volunteer individuals working in a public institution in Ankara. A questionnaire was applied to individuals and anthropometric measurements were taken. A 24-hour food consumption record was taken to assess the nutritional status of the individuals. A 24-hour physical activity level assessment form was used to determine the level of physical activity. The Finnish Diabetes Risk Score Questionnaire was used to determine diabetes risk level. The study data were obtained through face-to-face interviews. The mean age of the individuals was 35.40±7.06 years. The mean waist circumference of women was 81.24±12.00, while the mean waist circumference of men was 96.94±14.42. The body mass index value of 65.5% of the women was in the normal range, while the body mass index value of 56.4% of the men was in the slightly obese range. It was found that 81.8% of the individuals were sedentary. As a result of diabetes risk assessment, 40.9% of the individuals were in the mild risk group and 20.9% in the moderate risk group. There was no statistically significant difference between the diabetes risk level of women and men (p>0.05). A significant difference was found between the average physical activity level, body mass index, waist/hip ratio and waist/height ratio of individuals in the low, mild, moderate, and high diabetes risk groups (p<0.05). A negative correlation was found between physical activity level and diabetes risk score (p<0.05). A positive correlation was found between age, body mass index, waist/hip ratio and waist/height ratio and diabetes risk score (p<0.05). In conclusion, anthropometric measurement values and physical activity level of individuals were found to be effective on diabetes risk.