Kâr-ı nâtık temelli makam alıştırmalarının Türk müziği ses eğitiminde kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the applicability of maqam exercises based kâr-i nâtik in Turkish music voice training
Yazar: AYÇİN ÖNER
Danışman: PROF. DR. SEMA SEVİNÇ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Kar-ı Natık = Kar-ı Natık ; Makame = Maqamah ; Müzik = Music ; Müzik eğitimi = Music education ; Nefes egzersizleri = Breathing exercises ; Ses eğitimi = Voice training ; Türk müziği = Turkish music

Özet:
Bu araştırma; ses eğitimi sürecinde kullanılan uluslararası ses eğitim teknikleri ile Türk Müziği geleneksel üslubunu bir arada içeren, Kâr-ı Nâtık temelli makam alıştırmaları programının ses eğitiminde kullanılabilirliğini araştırmak amacıyla yapılmıştır. 
	Kâr-ı Nâtık'lardan yararlanılarak Türk Müziği ezgilerinden oluşturulan ses egzersiz ve etüdleri ile gerçekleştirilen ses eğitimi sürecinin, metodolojik, tutarlı ve bilimsel bir biçimde yapılması ile alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Oluşturulan bu ses eğitimi programının Türk müziği ses eğitimi alanının gelişmesine katkı sağlaması, öğretim elemanları ve öğrencilerin yararlanabileceği bir kaynak olması ve aynı zamanda benzer çalışmalara ışık tutması bakımından önemli olduğu öngörülmektedir. 
	Araştırmanın çalışma grubu; Aksaray Güzel Sanatlar Lisesi 12. sınıf öğrencilerinden, random yöntemi ile 10'ar kişi olacak şekilde, deney ve kontrol gruplarına ayrılarak oluşturulmuştur. Uzman görüşleri alınarak hazırlanan ses egzersizleri ve Kâr-ı Nâtık egzersizlerinden oluşan ses eğitimi programı 14 haftalık süre içerisinde deney grubuna Kâr-ı Nâtık temelli program, kontrol grubuna ise Türk Müziği geleneksel öğretim metodu şeklinde uygulanmıştır. Araştırmada bir deney bir de kontrol grubu yer aldığı için, öncelikle bu grupların denklikleri araştırılmış ve ön test toplam puanları arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Çalışmanın başında ve sonunda deney ve kontrol grubuna "Türk Müziği Ses Eğitimi Performans Gözlem Formu" kullanılarak ön test-son test yapılmıştır. Araştırmanın temel problemlerine cevap bulabilmek amacıyla, deney ve kontrol grubu öğrencilerinin ön test ve son test puanları arasındaki ilişkiler, her bir grup için ayrı ayrı incelenmiştir. Bu incelemede ise, ilişkili ölçümler için t testi (Paired samples t-Test) kullanılmıştır. Yapılan istatiksel analizlerde farkın anlamlılığı(p) 0,01 düzeyinde test edilmiştir. 
	Araştırmanın veri toplama aracı olan Türk Müziği Ses Eğitimi Performans Gözlem Formunun geliştirilmesi sürecinde yapılan madde analizleri için araştırmanın veri toplama aracı, veri toplama araçları ile elde edilen verilerin analizlerinde ise SPSS 18.0 yazılımından yararlanılmıştır.
	Araştırma verilerine göre; Kâr-ı Nâtık Temelli Makam alıştırmaları ile ses eğitimi alan deney grubu öğrencileri ve Türk Müziği geleneksel yöntemi ile eğitim alan kontrol grubu öğrencileri karşılaştırıldığında deney grubu öğrencilerinin; nefes egzersizleri, makamsal ses egzersizleri, Kâr-ı Nâtık'lardan oluşan ses ve makam öğretimi egzersizleri ve süsleme teknikleri ile ses eğitiminde davranış kazanmada daha başarılı oldukları gözlemlenmiştir. 
	Bu araştırmadan elde dilen veriler göz önüne alınarak Kâr-ı Nâtık temelli ses egzersizlerinin Türk Müziği ses eğitim becerilerini arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Ses Eğitimi, Kâr-ı Nâtık, Süslemeler, Müzik Eğitimi, Makam

Abstract:
This research; the aim of this study was to investigate the feasibility of sound education techniques used in the sound education process. It is thought that Turkish music elements will contribute systematically, consistently and scientifically in the process of sound education which is made by using Turkish music melodies formed by benefiting from the Kâr-ı Nâtık. This sound training program is expected to contribute to the development of the field of Turkish music sound education, to be a resource available to the teaching staff and students and also to shed light on similar studies. The study group of the study; Aksaray Fine Arts High School 12th grade students, random method of 10 people, the experimental and control groups were created by dividing. Voice training program, which consists of audio exercises prepared by expert opinions and Kar-i Nâtık exercises, was applied to the experimental group in 14 weeks period, the program was based on Kar-i Nâtık and the Turkish Music as a traditional teaching method program to the control group. Since one experiment and one control group were included in the study, the equivalence of these groups were investigated and the relationships between the pre-test and total scores were examined. At the beginning and the end of the study, pre-test and post-test were applied to the experimental and control groups by using Performance Turkish Music Voice Training Performance Observation Form. In order to find answers to the basic problems of the study, the relationships between the pre-test and post-test scores of the experimental and control group students were examined separately for each group. In this study, paired samples t-Test was used for the related measurements. The statistical significance of the difference (p) was tested at a level of 0.01. For data analysis conducted during the development of the Turkish Music Audio Education Performance Observation Form, which is the data collection tool of the research, SPSS 18.0 software was used in the data gathering data of the research and the data obtained from the data collection tools. According to observer evaluations of the students in the experimental group and the students in the control group, there was a significant difference between the mean scores obtained from the final test in favor of the experimental group [t (9) = -16,612, p <.01]. According to this result; Students of the experimental group who took voice training with the practice of Kâ-i Nâtık Foundation have taken the students according to the traditional method of Turkish Music. It has been observed that they are more successful in gaining behavior in sound education with exercises of breathing exercises, makomatical sound exercises, sound and maqam instruction and ornamentation techniques. It can be said that the sound exercises based on Kar-i Nâtık increased the voice training skills of Turkish Music.
Key Words: Voice Education, Kâr-ı Nâtık, Ornaments, Music Education, Maqam