[N,N´-bis(4-metoksisalisiliden)-1,3-propandiamin]'nin metallerle komplekslerinden yararlanılarak zeytinyağında Cu, Fe, Ni ve Zn metallerinin analizleri
The analysis of Cu, Fe, Ni and Zn metals owing to the [N,N?-bis(4-methoxysalicylidene)-1,3-propanediaminato]-metal complexes in olive oil
Yazar: CİHAN BARAK
Danışman: DOÇ.DR. SEMA BAĞDAT YAŞAR
Balıkesir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Bakır = Copper ; Demir = Iron ; Nikel = Nickel ; Schiff bazları = Schiff bases ; Çinko = Zinc

Özet:
4-metoksi-2-hidroksibenzaldehit ve 1,3-diaminopropanın tepkimelerisonucunda [N,N´-bis(4-metoksisalisiliden)-1,3-propandiamin] (MSPA)sentezlenmiştir. +H NMR spektroskopisi, 13C NMR spektroskopisi, LC-MS, FT-IRspektroskopisi ve element analizi sonuçları ile [N,N´-bis(4-metoksisalisiliden)-1,3-propandiamin] yapısı aydınlatılmıştır.MSPA-metal (Cu, Zn, Fe ve Ni) kompleksleri sentezlenerek,kompleksleşmenin zeytinyağında metal tayini için kullanılması hedeflenmiştir.Standart referans madde (SRM) ile hazırlanan örnekteki metal miktarları, oluşanmetal komplekslerinin yağ fazından su çözelti fazına ekstraksiyonundan sonra AlevliAtomik Absorpsiyon Spektroskopisi (FAAS) ile belirlenmiştir. Ayrıca her birmetalin kompleksleşmesi için uygun pH ve dalga boyu ( Cu-MSPA için pH=6,?=280 nm; Fe-MSPA için pH=8, ?=281 nm; Ni-MSPA için pH=7, ?=280 nm; Zn-MSPA için pH=7, ?=280 nm) belirlenerek UV-Vis çalışmalar bu değerlerdeyapılmıştır. Kinetik çalışmalar ile metal komplekslerinin oluşma süreleri ( Cu-MSPAiçin 30 dakika, Fe-MSPA için 90 dakika, Ni-MSPA için 60 dakika, Zn-MSPA için90 dakika) belirlenmiş; Job ve mol oranları yöntemleri ile metal-Schiff bazkomplekslerinin metal-ligand oranları 1:1 saptanmıştır. Oluşan komplekslerinoluşum sabitleri (Kol) de belirlenmiştir (KCu-MSPA=1.37x108±2.23x107, KFe-MSPA=2.94x109±2.80x108, KNi-MSPA=6,36x109±1,16x109, KZn-MSPA=7.17x1010±4.09x109). Metal-Schiff baz komplekslerine bazı katyonların girişim etkileriincelenmiştir.Schiff baz ile metallerin zeytinyağından ekstraksiyonunda yağ miktarınınkullanılan Schiff baz çözeltisinin hacmine oranı (g/mL), karıştırma süresi (dak),sıcaklık (°C) parametreleri merkezi kompozit dizayn yöntemi ile optimize edilmiştir.Optimum ekstraksiyon koşullarında SRM ve zeytin yağından Cu, Zn, Fe ve Nimetalleri ekstrakte edilerek, yağ bozundurulması yapılmasına gerek kalmadan, bumetallerin tayini gerçekleştirilmiştir.ANAHTAR SÖZCÜKLER: Bakır / Demir / Nikel / Çinko / Schiff bazları /Merkezi kompozit dizayn / Zeytinyağı / Atomik absorpsiyon spektrofotometresi /UV-Vis spektrofotometresi / [N,N´-bis(4-metoksisalisiliden)-1,3-propandiamin].

Abstract:
[N,N?-bis(4-methoxysalicylidene)-1,3-propanediaminato] was synthesized bythe reaction of 2-hydroxy-4-methoxy benzaldehyde and 1,3-propanediamine. Thestructure of [N,N?-bis(4-methoxysalicylidene)-1,3-propanediaminato] was clarifiedwith 1H NMR spektroscopy, 13C NMR spektroscopy, LC-MS, FT-IR spektroscopyand elemental analysis.MSPA-metal (Cu, Zn, Fe and Ni) were synthesized and tehe determination ofthese metalin olive oil was achieved by tehe complexation. Amounts of metals insample which was prepared with standard reference material has been determinedwith Flame Atomic Absorption Spectrometre (FAAS) after these complexes wereextracted from oil phase to aqueous phase. The studies of UV-Vis were done bydetermining convenient pH and wavelength( For Cu-MSPA pH=6, ?=280 nm; forFe-MSPA pH=8, ?=281 nm; for Ni-MSPA pH=7, ?=280 nm; for Zn-MSPA pH=7,?=280 nm) for complexing of each metals and the experiments were carried on thesevalues. The knowledge of the formation times of metal complexes were obtainedwith kinetic studies ( For Cu-MSPA 30 min.,for Fe-MSPA 90 min., for Ni-MSPA 60min., for Zn-MSPA 90 min). Metal-ligand ratio of metal-schiff base comlexes weredetermined as 1:1 with Job (continuous variation method) and mol ratio methodsand also complex formation constants were calculated (KCu-MSPA=1.37x108±2.23x107, KFe-MSPA=2.94x109±2.80x108, KNi-MSPA=6,36x109±1,16x109, KZn-MSPA=7.17x1010 ± 4.09x109). The interference effects of some metalcations on metal-Schiff base complexes have been researched.In the extraction of schiff-base metal complexes in olive oil, the ratio of theamount of olive oil to the volume of Schiff base solution used (g/mL), the stirringtime (min) and the temperature parameters were optimised with central compositedesign method. Cu, Zn, Fe and Ni metals were determined by extraction of thesemetals from SRM solution and olive oil at optimum extraction conditions wihtoutany digestion.KEY WORDS: Copper / Iron / Nickel / Zinc / Schiff base / CentralComposite Design / Olive oil / Atomic absorption spectrophotometer / UV-VISspectrophotometer / [N,N?-bis(4-methoxysalicylidene)-1,3-propanediaminato].