7.sınıf öğrencilerinin informal istatistiksel çıkarımlarının tinkerplots kullanılarak incelenmesi: Örneklem-popülasyon ilişkisi
Examining 7th grade students' informal statistical inferences using tinkerplots: Sample-population relationship
Yazar: MİKAYİL GÜNDÜR
Danışman: DOÇ. DR. ERCAN ATASOY
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Veri yorumlama-istatistiksel = Data interpretation-statistical

Özet:
Bu araştırmada ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin rastgele seçilen bir örneklemin popülasyonu temsili konusunda yaşadıkları belirsizlik durumuna ait informal istatistiksel çıkarım süreçlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın veri toplama ve analizi için nitel araştırma yöntemlerinden olan durum çalışması deseni benimsenmiştir. Araştırma 2022-2023 eğitim öğretim yılında İstanbul'da bir okulda 7. sınıfta öğrenim gören altı öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplamak amacıyla öğrencilerin örneklem seçimi ve örneklem temsili düşüncelerini ortaya çıkaran üç etkinlik geliştirilmiş ve uygulanmıştır. Araştırmanın verileri öğrencilerin uyguladıkları etkinlik kağıtlarından, etkinlik esnasında kullandıkları bilgisayar ekran kayıtlarından ve ortam ses kayıtlarından elde edilmiştir. Öğrenciler etkinlikleri TinkerPlots yazılımı kullanarak gerçekleştirmişlerdir. Araştırmada toplanan verilerde öğrencilerin istatistiksel modelleme süreçlerinde entegre model anlayışı ile oluşturdukları informal istatistiksel çıkarımlar incelenmiştir. Bu çıkarımlar fenomenlerin basitleştirilmesi, örneklem temsiliyeti ve artan örneklem boyutunun örneklem temsiliyetine etkisi olmak üzere üç başlık altında toplanmıştır. Araştırmada öğrencilerin örneklem temsiliyeti anlayışının nasıl geliştiğine ve entegre model anlayışı ile olasılıksal bir düşüncenin dahili ile istatistiksel bilgilerin nasıl olgunlaştığına dair bulgular elde edilmiştir. Çalışmada öğrencilerin örneklemin popülasyonu temsiline olan düşüncesinin statik bir yapıdan daha dinamik ve olasılıksal bir altyapıya sahip bir düşünce yapısına evrildiği sonucuna ulaşılmıştır. Ülkemiz müfredatına çıkarımsal istatistik çalışmalarının ön planda olduğu öğrenme kazanımlarının eklenmesi ve öğrencilerin örneklem değişkenliği üzerinde temsil düşüncesini genişletecek öğrenme ortamlarının oluşturulması önerilmektedir.

Abstract:
This study aimed to examine the informal statistical inference processes of the uncertainty experienced by primary school 7th-grade students about the representation of the population of a randomly selected sample. Case study design, one of the qualitative research methods, was adopted for data collection and analysis of the research. The research was carried out with six students studying in the 7th grade at a school in Istanbul in the 2022-2023 academic year. Three activities were developed and implemented to reveal students' sample selection and representative thoughts. The study data were obtained from the activity papers applied by the students, the computer screen recordings they used during the activity, and the ambient sound recordings. Students carried out the activities using TinkerPlots software. The data collected in the research examined the informal statistical inferences that students created with the integrated model understanding in statistical modeling processes. These inferences are grouped under three headings: simplification of phenomena, sample     representativeness, and the effect of increasing sample size on sample representativeness. The research revealed how students' understanding of sample representativeness developed and how their integrated model understanding, probabilistic thinking, and statistical knowledge matured. It was concluded in the study that the students' thinking about the sample's representation of the population evolved from a static structure to a more dynamic and probabilistic mindset. It is recommended to add learning outcomes in which inferential statistics studies are at the forefront of our country's curriculum and to create learning environments that will expand students' representation of sample variability.