Boğa spermasında yüksek ısıdaki eritme tekniklerinin ve soğuk şokunun spermatolojik özelliklere etkileri
Effects on spermatological traits of high temperatures thawing techniques and cold shock in bull semen
Yazar: EDİS YILMAZ
Danışman: PROF. DR. KEMAL AK
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı​
Derece: Doktora, 2017
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Boğalar = Bulls ; Isıtma = Heating ; Sperm = Spermatozoa ; Sperma özellikleri = Sperm characteristics ; Yüksek sıcaklık = High temperature

Özet:
Konteyner içerisinde muhafaza edilen boğa sperması, eritme işlemleri sırasında ve sonrasında farklı çevre ısılarından zarar görmektedir. Saha koşullarında eritme sonrası 12°C ve daha düşük çevre ısılarına maruz kalan boğa spermasının bu işlemlerden zarar gördüğü saptanmıştır. Ancak farklı eritme teknikleri sonrası belirtilen soğuk şokunun ne derecede etkilendiği konusunda görüş birliği yoktur. Sunulan çalışmada soğuk şoklarına karşı daha dirençli ve saha koşullarında kolaylıkla kullanılabilir yeni bir eritme tekniğini geliştirebilmek amaçlanmıştır. Çalışmada, 4 baş Holştayn ırkı boğaya ait aynı sulandırıcıda payet yöntemine göre dondurulmuş spermalar kullanıldı. Her bir boğaya ait spermalar; 37°C'de 45 saniyede (Grup A=Kontrol Grubu), 50°C'de 15 saniyede (Grup B) ve 70°C'de 5 saniyede (Grup C) eritildi ve tüm gruplara eritme sonrası soğuk şoku (5°C'de 300 saniye) uygulandı. Spermatozoon motilitesi ve morfolojik incelemeler sonrasında sperma numunesi 35°C'de 120 dakika süre ile medyum içerisinde inkübe edildi ve spermatolojik incelemeler tekrarlandı. Motilite ve morfolojik bozuklukların oranı faz kontrast mikroskop ile değerlendirilirken, motilite oranı ve spermatozoon hızı ise bilgisayar destekli Sperma Analiz Cihazı (SFA-500) ile değerlendirildi. Spermatozoonların morfolojik incelemelerinde (akrozom, diğer ve toplam) Hancock solüsyonundan yararlanıldı. Çalışmada, soğuk şoku ve inkübasyon sonrası motilite değerlerinde ve morfolojik bulgularında konvansiyonel Grup A (37°C'de 45 sn.) ve yüksek eritme ısısı (70°C'de 5 sn.) grup C arasında herhangi bir fark saptanamadı. Grup B'de (50°C'de 15 sn.)  elde edilen akrozom ve toplam morfolojik bozukluk oranları Grup A ve C'ye göre önemli oranda yüksek bulundu.

Abstract:
Storage of bull semen in a container is damaged due to different environmental temperatures during post-thawing processes. It was confirmed that bull semen are damaged from these processes when exposed to 12oC or low environmental temperatures post-thawing in field conditions. However, there isn't an agreement on how much the stated cold shock is affected after different post-thawing temperatures. In this study, it is aimed to develop a thawing technique that is more resistant to cold shocks and practicable in field conditions. In this study, four Holstein bulls were used to frozen semen in 0.25 ml straws. Semen of each bulls were thawed in 45 seconds at 37oC (Group A=Control group), in 15 seconds at 50oC (Group B) and 5 seconds at 70oC (Group C) and post-thawing cold shock (300 seconds at 5oC) were applied to all groups. After spermatozoa motility and morphological examinations are performed sperm samples were incubated at 35oC for 120 minutes and spermatological traits were repeated. Semen samples from the control and treatment groups were placed in an incubator taking into consideration the medium conditions (Modified buffered Hepes medium) and the time needed for spermatozoa to reach the fertilization site. Motility and morphological defects rates were determined with phase contrast microscopy and motility rate and speed with sperm fertility analyzer (SFA-500). The Hancock solution was used for morphologic examination of spermatozoa (acrosome, other and total). In Computer aided sperm fertility analyzer, motility and movement were performed in according to the technique. No significant difference was observed between group A (conventional) and C, with respect to both motility and morphological abnormalities, cold shock and after the incubation. With respect to acrosomal and total morphological defects rate in group B a significant increase was observed in comparison with the group A and C.