Fen eğitiminde probleme dayalı öğrenme senaryolarının çözümünde deney uygulamalarının öğrencilerin başarısına, tutumuna ve bilimsel süreç becerilerine etkisi.
The effect of experiment applications on the success, attitude and scientific process abilities of the students in the solution of the learning scenarıos based on problems in science education
Yazar: NAZAN YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. ORHAN AKINOĞLU
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Bilimsel süreç = Scientific process ; Deneyler = Experiments ; Deneysel öğrenme = Experimental learning ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Problem çözme = Problem solving ; Probleme dayalı öğrenme = Problem based learning ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Tüm dünyayı saran yenilenme ve değişim süreci eğitim-öğretim çalışmalarını da etkisi altına almıştır. Var olan yaklaşımlar güncellenmekle birlikte sürekli olarak bu yaklaşımların değişik kombinasyonları araştırmacılar tarafından türetilmektedir. Buradan yola çıkarak bu çalışmada, deney tekniğiyle gerçekleştirilen öğretim çalışmalarına yeni bir boyut kazandırabilmek için probleme dayalı deney tekniği geliştirilmiştir. Araştırmada günlük hayatta karşılaşılabilecek birçok problem durumu oluşturulmuştur. Burada amaç ne bilgiyi depolamak ne de deney yapmaktır. Tüm bunlar araç olarak kullanılmış ve asıl amaç günlük hayattaki problemleri çözebilir hale gelmektir. Problem çözme sürecinde yer alan çabalar ve elde edilen veriler ise öğrencilerin mevcut programdaki kazanımları edinmesini sağlamıştır.Bu araştırmada ?Fen eğitiminde probleme dayalı öğrenme senaryolarının çözümünde deney uygulamalarının öğrencilerin başarısına, tutumuna, bilimsel süreç becerilerine etkisi olup olmadığı? araştırılmıştır. Bunun için kontrol grubunu, yapılandırmacı öğrenme; deney grubunu, probleme dayalı öğrenme senaryolarının çözümünde deney uygulamaları ile öğrenim gören sınıflar oluşturmaktadır. Çalışma, araştırmacı tarafından yapılmış ve sekiz hafta süresince devam etmiştir. Probleme dayalı öğrenme senaryolarının çözümünde kullanılacak deney uygulamaları için uygun olarak hazırlanmış etkinlikler deney grubuna, yapılandırmacı anlayışa göre oluşturulmuş mevcut ders programı ise kontrol grubuna uygulanmıştır. Uygulama yapıldıktan sekiz hafta sonra son testler uygulanmıştır. Çalışmada, öğrencilerin bilimsel süreç becerilerini belirlemek için ?bilimsel süreç becerileri testi? ; tutumu ölçmek için ?tutum ölçeği?; başarılarını belirlemek amacıyla ise kaynak kitaplar ve uzman görüşü doğrultusunda araştırmacı tarafından hazırlanan ?akademik başarı testi? kullanılmıştır.Araştırmaya 2009?2010 eğitim-öğretim yılının birinci döneminde İstanbul ili Güngören ilçesinde bulunan bir devlet okulunun 6C sınıfındaki 39 ve 6B sınıfındaki 39 öğrenci olmak üzere toplam 78 öğrenci katılmıştır. Öğrenci sayısı eşit olan sınıflardan 6C sınıfı kura ile deney grubu, 6B sınıfı ise kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Araştırmaya katılan öğrencilere deneysel çalışmanın ön test-son test modeli kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan veri kaynaklarıyla elde edilen elde edilen öntest ve sontest sonuçları SPSS 16 paket programıyla değerlendirilmiş ve sonuçlar tartışılarak, öneriler geliştirilmiştir.Bu değerlendirmeler sonucunda elde edilen bulgular şu şekilde özetlenebilir:1- Deney ve kontrol grubunun ön test ve son testleri karşılaştırıldığında her iki grubun başarılarında artış gözlemlenmiştir. Ayrıca Deney ve kontrol grubunun son test sonuçları karşılaştırıldığında, deney grubu lehine anlamlı bir farklılık görülmektedir (p<0,05). Bu da probleme dayalı öğrenme senaryolarının çözümünde deney uygulamalarının öğrencilerin akademik başarısı üzerinde olumlu yönde etkisi olduğunu göstermektedir.2- Öğrencilerin fen ve teknoloji dersine karşı olumlu tutum geliştirmeleri açısından gerek deney ve kontrol grubu ön test- son test karşılaştırmalarına dayanan analizlerde gerek her iki grubun kendi aralarındaki ön test- son test karşılaştırmalarına dayanan analizlerde gruplar arasında ve grup içinde istatistiksel anlamda anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir (p>0,05). Bu da probleme dayalı öğrenme senaryolarının öğrencilerin fen ve teknoloji dersine karşı tutumuna etkisi olmadığını göstermektedir.3- Probleme dayalı öğrenme senaryolarının çözümünde deney uygulamalarının deney grubu içinde, öğrencilerde bilimsel süreç becerilerini geliştirmediği gözlemlenmiştir. Her iki grubun kendi aralarındaki ve gruplar arasındaki ön test ? son test analizlerine göre gruplar arasında istatistiksel anlamda anlamlı farklılık oluşmamıştır (p>0,05). Buradan yola çıkarak probleme dayalı öğrenme senaryolarının bilimsel süreç becerilerinin gelişimine etkisi olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The process of renewal and change surrounding the whole world has also influenced the study of teaching and learning. Besides the existing approaches being updated, the different combinations of these approaches are being derived by the researchers. Therefore, in this study in order to be able to provide a new dimension to the teaching studies which are carried out by the way of experiment technique, an experiment technique based on a problem was developed. So many problem situations which can be faced in daily life were formed in the research. Here the purpose is neither storing the data nor doing an experiment. All these were used as means and the actual purpose is to be able to solve the problems in daily life. Challenge in the problem solving process and gathered data helped the students gain in the existing program.In this study it was investigated whether there is ?an effect of experiment applications on the success, attitude and scientific process abilities of the students in the solution of the learning scenarios based on problems in science education? or not. That?s why the classes which have constructivist learning constitute control group and the classes which have education with experiment application on solution of problem based learning scenarios constitute the experiment group. Study was conducted by the researcher and went on eight weeks. The appropriate activities prepared to be used for the experiment applications in the solutions of the problem based learning scenarios were applied to the experiment group and existing lesson program developed according to the constructivist approach were applied to the control group. Last tests were administrated eight weeks after the application was completed. In the study, in order to identify the scientific process abilities of the students ?scientific process abilities test?; to measure their attitude ?attitude scale? and for the aim of identifying the success, resource books and ?the academic achievement test? which was prepared by the researcher through the expert?s opinion were used.Totally 78 students of a state school in Güngören in Istanbul participated in the research as 39 of them from the class 6C and the remaining from 6B in the educational year 2009 ? 2010. These 78 students formed the sample size of the research while the other secondary level of students in the same school formed the environment for the study. From the classes with the equal number of students 6C experiment group and 6B control group were determined via lottery. The pre-test- last test model of the experimental study was applied to the students who participated in the research. The pre-test and the last test results gained from the last data resources used in the research were evaluated via SPSS 16 pack program and the results were discussed with suggestions.At the end of these evaluations findings can be summarized like this:1-When the pre-test and the last test of the experiment and the control group were compared, it was observed that there was an increase in the success of both groups. Also, when the results of the last tests of the experiment and the control groups are compared, there appears a meaningful difference for the benefit of the experiment groups (p<0,05). This shows that there is a positive effect of the experiment applications in the solutions of problem based learning scenarios on the academic success of the students.2-In terms of students? development of a positive attitude towards science and technology lesson, it wasn?t determined that there was a statistically logical difference among the two groups or among a group in the analyses based on the comparisons of the pre-test and last test of the experiment group and the control group (p>0,05). This shows that there is no effect of the problem based learning scenarios on students? attitude toward science and technology lesson.3-It has been observed that experiment applications in the solutions of the problem based learning scenarios don?t improve the scientific process abilities of the students in the experiment group. According to the pre-test and last test analyses of the both groups among each other and among themselves, there has been statistically no meaningful difference between the groups (p>0,05). That?s why it was concluded that there was no effect of the problem based learning scenarios on the development of scientific process abilities.