Gemlik ilçesinin ekonomik coğrafya özellikleri ve sorunları
The characteristics and problems of the Gemlik district's economic geography
Yazar: GÖKHAN BAKİ
Danışman: PROF. DR. SALİHA KODAY
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Beşeri coğrafya = Human geography ; Bursa-Gemlik = Bursa-Gemlik ; Coğrafi özellikler = Geographical properties ; Ekonomik coğrafya = Economic geography

Özet:
Bu çalışma, Gemlik?in beşeri ve ekonomik coğrafya özellikleri ve bu özelliklerden kaynaklanan problemleri coğrafi açıdan incelemek amacıyla hazırlanmıştır. Bursa iline bağlı bir ilçe olan Gemlik, Marmara Bölgesi?nin Güney Marmara Bölümü?nde yer almaktadır. Yaklaşık 413 km²?lik alanı ile Bursa?nın gelişmiş ilçelerinden biridir.
Araştırmamızda, beşerî faaliyetlerin doğal çevre koşullarıyla yakın ilişkisi göz önünde bulundurularak, çalışmaya konu olan sahanın fiziki coğrafya unsurları da incelenmiştir. Ancak bu konudaki temel yaklaşımımız, doğal çevreyi tüm ayrıntılarıyla irdelemek değil, beşerî faaliyetler üzerindeki etkileri ölçüsünde ele almak olmuştur. Araştırmamız, Gemlik ilçesinde nüfus dağılışından yerleşme şekillerine, büyüklüğüne ve sürdürülen ekonomik faaliyetlere kadar büyük bir coğrafi çeşitliliğin var olduğunu ortaya koymuştur.Coğrafi şartlarının sağladığı avantajlardan dolayı yerleşme tarihi oldukça eskiye dayanan Gemlik, konumu itibariyle de tarih boyunca buraya egemen olan devletler için büyük önem taşımıştır. Sanayileşmenin etkisiyle Gemlik?in nüfusunda önemli bir artış gözlemlenmiştir. Son nüfus sayım sonuçlarına göre nüfusun % 92?si şehirlerde, % 8?i ise köylerde yaşamaktadır. Yöre dışından göç alması nedeniyle Gemlik?in nüfus artış hızı Türkiye ortalamasının üzerindedir.Sahada yaşayan nüfusun, temel geçim kaynağı tarımdır. Alçak düzlüklerde entansif tarım yöntemleri uygulanarak başta zeytin olmak üzere çok çeşitli ürünlerin yetiştiriciliği yapılmaktadır. Tarımın büyük ölçüde sınırlandığı dağlık sahalarda ise hayvancılık ve ormancılık faaliyetleri ön plana çıkmaktadır. 1970?li yıllardan itibaren hızlı bir gelişim gösteren sanayi ve ticaret faaliyetleri, ilçenin ekonomik hayatında giderek önem kazanmış ve tarımdan sonraki en önemli faaliyet olmuştur. Ekonomik faaliyetlerin çeşitli olduğu sahada, turizm faaliyetleri ilçenin bu konudaki potansiyeliyle uyum göstermemektedir. Mevcut potansiyeliyle Gemlik ekonomisinde etkin bir rol oynaması gereken turizm faaliyetleri için turistik çekicilikler oluşturulmalıdır.Bazı özellikleri yukarıda kısaca belirtilen bu çalışmada, araştırma sahası için öngördüğümüz sosyoekonomik gelişmenin gerçekleşmesi amacıyla, mevcut potansiyel doğrultusunda bir plânlama ortaya konulmaya çalışılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Coğrafya, Beşeri ve İktisadi Coğrafya, Ekonomik Coğrafya, Gemlik.

Abstract:
This study was prepared to analyse the characteristics and the problems - emerging from these characteristics - of human and economic geography of Gemlik. Gemlik, a district of Bursa, takes place in the part of South Marmara of Marmara Region. It covers 413 km² and it is one of the developed districts of Bursa.
In our research, as the relation between the humane activities and the conditions of the natural environment are taken into consideration, the physical facts of the subject area are also analysed. However, our basic approach about this subject is not to examine all the details of the natural environment, but to handle them to the extent of their influence over the humane activities. Our research also demonstrates that there is geographical and economic variety in Gemlik District.As Gemlik has an advantageous geographical location, its history goes long way back and it has been an important place in history for the states that ruled this region. As a result of industrialisation, there has been a great increase in Gemlik?s population. According to the last census results % 92 of the population lives in the cities and % 8 in the country. As Gemlik receives migration, its rate of population increase is over Turkey?s average.
The basic source of income of the people living in this research area is agriculture. A wide range of products, olives being in the first place, are cultivated in the low plain lands by intensive agriculture methods. In the mountainous regions with restricted agrarian lands animal husbandry and forestry are on the foreground. Industrial and trade activities that have made a rapid progress since 1970?s have gradually gained importance in the city?s economic life and have become the second most important activity after agriculture. Despite the diversity of these economic activities, the touristic activities of the district are not that high. As Gemlik has a potential for tourism, several touristic attractions are to be generated. In this study, some features of which are aforementioned, a plan in line with the existing potential, for the aim of executing the anticipated socio-economic development in this research area, is presented.


Key Words: Geography, Human and Economic Geography, Economic Geography, Gemlik.