Soyut düşünce soyut biçim /
Yazar: Ş.NEŞE BAYDAR
Danışman: FERHAN ÇELİK(GÖZGÜ)
İstanbul Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 1995
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Soyut ifadecilik = Abstract expressionism ; Soyut resim = Abstract painting ; Soyut sanat = Abstract art

Özet:
ÖZET Naturalist evren kavrayışında sanat yapıtı ancak duyusal gerçeklikleri (değişen gerçeklikleri) yansıtabilir. Soyut düşünce ve biçim anlayışındaki sanat yapıtı ise empirik bir dünyayı değil tersine geometriye dayanan mutlak dünyayı yansıtır. Soyut düşüncenin belli kurallar ve ölçütler doğrultusunda somutlanması ve görsel etki uyandıran bir sanat nesnesi haline gelmesi malzeme ve plastik dil aracılığıyla olur. Zihinsel faaliyet ürünü olan soyut biçim tek başına değil, biçimler bütünüyle ve kompozisyonuyla, armonik kurallar içerisinde anlam kazanır. Tek başına varlığını sürdürmez, iîişkilendirildiği »sürece var olur. Geleneksel, alışılmış sanatın biçim vermesi, ister objektif isterse sübjektif bir doğa olsun, var olan, objektif bir doğaya biçim vermedir. Buna karşılık, soyut sanatta artık sanat için ne böyle bir doğa vardır, ne de böyle bir doğaya biçim verme söz konusudur. Soyut sanatın aradığı, duyusal doğanın arkasıııda,değişmeyen, mutlak bir temel varlık düşünmek,bunu aramak ve buna biçim vermektir. Ne bu temel varlık empirik, duyusal doğada somut olarak vardır, ne de bu biçim vermenin doğada hareket edilecek örnekleri vardır. Bu temel varlığa ulaşacak olan sanat, aynı zamanda, onu kendi biçim verme eylemi içinde somutlaştıracaktır. Başka bir söylenişle, bu temel varlık, değişmez olan varlık ancak, bu biçim verme içinde somut gerçeklik elde edecektir. Bu bakımdan,soyut sanatta biçim verme yalnız estetik bir anlamda değilde, aynı zamanda ontolojik- metafizik bir nitelik içinde kavranm alıdır. Soyut sanatta nesne ile nesnenin anlarında farklılık gösterir. Nesne duyusal olarak kavranan gerçekliktir,empirik varlıktır. Buna karşılık nesnenin anlamı, empirik bir gerçeklik,duyuiarımızla kavradığımız bir var olan olmayıp, bizim bir ben, bir bilinç varlığı olarak nesneye yüklediğimizdüşünsel varlıktır. Bundan ötürü, nesne bir duyusal gerçeklik olduğu halde, nesnenin anlamı soyut düşünsel bir varlıktır. Sanatın ereği, doğayı ve doğa biçimlerini bir yansıtma eylemi içinde kavramak değildir. Gerçi her sanat anlayışı, hiç şüphesiz belli bir realite ile belli bir ilgi içindedir, her sanat belli bir realiteye yaklaşmak ister. Bu belli realite, her sanat anlayışının belirlemesine göre biçim alacağı gibi, her yaklaşım biçimi de sanatın kullandığı biçim verme araçlarına göre değişebilir. "Biçim verici sanatçının hedefi, kendi estetik realite yaşantısına ya da nesnelerin temel varlığının yaratıcı yaşantısına biçim vermekden ibarettir. Figüratif sanatın gelişmesi yalnızca biçim araçlarının değerlendirilmesinden ya da saflaştırılmasmdan ibarettir. Kollar, bacaklar, ağaçlar ve manzaralar kesin olarak resim araçları değildir. Resim araçiarı:Renkîer, biçimler, çizgiler ve yüzeylerdir. Sanatın aradığı ve yak laşmak istediği realite, nesnelerin oluşturduğu doğa realitesi değildir. Ama sanat araçlarıyla,sanatçımn kendisinin yarattığı, hatta kurduğu bir realitedir. Ancak, bu realiteye ulaşmak için izlenecek bir yol vardır;Doğa biçimlerinin bozulması ve giderek ortadan kaldırılması. Diyebiliriz ki bu nokta,yalnız kübizm'in değil, tüm soyut anlayışlarının ortak noktasıdır. Bu yasa sanat yapıtının biçim verme dediğimiz eylemine dayanır. Çünkü soyut sanat için sanat yapıtı yaratmak, düşünsel olana düşünsel olarak biçim vermek demektir.

Abstract:
SUMMARY From a naturalistic worid point of view, the art work can only reflect the sensory truth (i.e. changeable truth). On the other hand, the art work of an abstract thought and form, reflects an absolute world which is based on geometry. instead of an empirical world. It is the materials and the art language (language of painting) which convert the abstract thought in to concrete according to certain rules and criteria.and into an art work that creates visual effect. The abstract form which is the result of the mind does not have a meaning by itself. It has a meaning within the other forms, composition, and the harmony rules. It can not live alone. There fore, within the abstract art the proocess of formation should be conceptualized not only in an aestetical meaning but in an antological, metaphysical qality as well. In abstract art the object and it's image are different things. The object is the reality, the empirical existence that is conceptualized sensually. However, live image of an object is the intellectual existence. To which we give our subject be interpretations. Thes, where as the object is a sensual reality, the image of the object is an intellectual existence. The gual of art is not to conceptualiz nature and foorms of it while reflecting it in fact. Is absolutely telatively related to an evident reality. Each and every art alms at approaching a constant reality. This evident reality will be formed by the way every artistic interstanding states it, and also every style of approaching can chary. The way the building art,beus the nature it it an objective o or a subjective nature is an objective way. On the contrary within the abstract art there is no such nature or forming of it what the abstract art seeks toseach for and give shape to is an basic and absolute being behind an sensual nature. This basic being. The way the traditional.. art forms the nature is forming in an objective nature, whether it be an objective or a subjective one. On the contrary within the abstract art nerther such a nature nor the forming of it exists. What the abstract art seeks is to search for and form an unchangeatle, absolute basic being behind a sensual nature. Neither in the empirrcaî sensual nature concretely, nor this way of forming has on ekampk from which it may be inspired. The art that is to reach this absolute existense at the same time materializes it in its our way of forming.In other wardsthis abaolute basic emistence will be reached to concrete reality through such a forming process forming equipments.The guai of a piming artist consists of shaping the creative living of basic existence if objects. The development of figurative art consists merely of judging the world of forming equipments or purifying them. Anns, legs, trees and parasomas are definitely not forming equipments, but colours, shapes, lines and grounds. The reality that the art searches for and wants to resenble is not, the reality of nature that is made up of objects, but a reality that the artist builds even creates with the help of the forming equipments. However, there is one and only way to reach this reality.