İki yaşrtan küçük Duchenne musküler distrofi tanısı alan çocukların klinik özellikleri
Clinical features of children diagnosed with Duchenne muscular dystrophy under two years
Yazar: DAMLA KAZAR AĞAÇKIRAN
Danışman: PROF. DR. HALUK AYDIN TOPALOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Kas distrofileri = Muscular dystrophies ; Kas hastalıkları = Muscular diseases ; Kas-iskelet sistemi = Musculoskelatal system ; Kaslar = Muscles ; Kreatin kinaz = Creatine kinase

Özet:
Amaç: Duchenne muskülerdistrofi (DMD) 3600-6000 canlı erkek doğumda
bir görülen, Xp21 geninde delesyon, duplikasyon veya diğer mutasyonlar
sonucunda distrofin sentez bozukluğunun neden olduğu, kas lifi dejenerasyonu ile
giden, kalıtsal ve progresif bir hastalıktır. DMD'li erkek çocuklarının ilk bebeklik
döneminde miyopatinin histolojik ve laboratuar (kreatin kinaz yüksekliği)
göstergeleri varsa da klinik olarak asemptomatiktir. İlk 2 yılda kaba motor alanda
gelişim geriliği görülür. Belirtiler 3-5 yaşta farkedilir hale gelir. İlerleyen yıllarda
lumbar lordozda belirginleşme, gastroknemius psödohipertrofisi gibi bulgular
ortaya çıkar. Ortalama tanı 3-5 yaşta konabilir. Çalışmamızda 2 yaş altında tanı alan
hastaların klinik özellikleri incelenmiştir.
Gereç-Yöntem: Bu çalışma Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk
Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Çocuk Nöroloji Bilim Dalı'nda 15 Şubat-15
Haziran 2019 tarihleri arasında gerçekleştirildi.
Hastanemizde Ocak 2014-Ocak 2019 tarihleri arasında 2 yaş altı, DMD
tanısı genetik incelemeler ile konulan (çoklu ligasyon-bağımlı prob amplifikasyon,
polimeraz zincir reaksiyonu ve distrofin gen sekanslaması) hastalar belirlendi.
Hastalar tanı yaşları, başvuru nedenleri, başvuru anındaki fizik muayene bulguları,
kaba-motor, dil ve bilişsel-sosyal alandaki gelişimleri, prenatal, natal, postnatal
dönemdeki klinik özellikleri, kreatin kinaz (CK) düzeyi ve karaciğer fonksiyon
testleri, anne ile baba arasında akrabalık olup olmadığı, annede ve annenin
akrabalarında hastalık öyküsü açısından gözden geçirildi.
Bulgular: Çalışmaya ortalama 41,54 ± 20,32 ay (6-113 ay) arasında 127
DMD tanılı çocuk dahil edilmiştir. Çocukların tanı yaşı 14,5 ± 6,5ay (5 gün-24 ay) 
v
arasında değişmekteydi. Çocukların tanı anındaki doktora başvuru sebepleri
%84,3'ü (n=107) tesadüfen bakılan CK değerinde yükseklik saptanması, %7,1'i
(n=9) yürümede gecikme, %3,1'i (n=4) karaciğer enzimlerinde yükseklik, %3,1'i
(n=4) ailede DMD öyküsü olarak belirlendi. Çocukların tanı aldıkları sırada
%6,3'ünde (n=8) yaşına göre konuşmasında gerilik yine aynı oranda kaba motor
alanda da gerilik tespit edildi. Çocukların tamamında genetik mutasyon çalışılmış
olup %78'inde (n=99) delesyon, %3,9'unda (n=5) duplikasyon, %14,1'inde (n=18)
nokta mutasyon saptanmış, %3,9'unda (n=5) ise mutasyon saptanamamıştır.
Çocukların %4,7'sine (n=6) kas biyopsisi yapılarak tanı verildi. Annede DMD
taşıyıcılığı incelendiğinde tüm annelerin %4'ünde (n=5) DMD taşıyıcılığı tespit
edildi.
Sonuç: İki yaş altında DMD tanısı alan çocuk sayısı artış göstermektedir.
Bu özellikte olan çocuklar yaklaşmakta olan genetik kökenli yeni tedavi
protokolları için uygun bir veri tabanı oluşturabilirler, zira günümüzde bu tür
araştırmalar genelde 5 yaştan büyük çocuklarda yapıldığından daha küçük yaş için
yeterli deneyim yoktur ya da sınırlıdır.
Anahtar kelimeler: Duchenne musküler distrofisi, CK yüksekliği,
musküler distrofi

Abstract:
Aim: Duchenne muscular dystrophy (DMD) is a hereditary and progressive
disease of muscle fiber degeneration caused by deletion, duplication or other
mutations in the Xp21 gene, occurring one in 3600-6000 live male births. Although
there are histological and laboratory (creatine kinase) indicators of myopathy in
infancy in boys with DMD, they are clinically asymptomatic. In the first 2 years of
life delayed gross motor development is encountered. Symptoms become
noticeable at 3-5 years of age. In later years, signs such as prominent lumbar
lordosis and gastrocnemius pseudohypertrophy appear. The average diagnosis can
be made at 3-5 years. In this study, clinical features of patients diagnosed under 2
years of age were examined.
Materials and Methods: This study was carried out at Hacettepe
University Faculty of Medicine, Department of Child Health and Diseases,
Department of Child Neurology between 15 February and 15 June 2019,
retrospectively from medical charts.
Between January 2014 and January 2019, patients under 2 years of age
diagnosed with DMD (multiple ligation-dependent probe amplification,
chromosome microarray and dystrophin gene sequencing) were identified in our
hospital. Patients' age at diagnosis, reasons for evaluation, physical examination
findings at the time of evaluation, gross motor development, speech and cognitive-
vii
social development, prenatal, natal, postnatal clinical characteristics, creatine
kinase (CK) level and liver function tests, and family history.
Results: 127 patients with a diagnosis of DMD between 41.54 ± 20.32
months (6-113 months) were included in the study. The age of diagnosis ranged
from 14.5 ± 6.5 months (5 days-24 months). At the time of diagnosis 84.3% (n =
107) incidentally had elevated CK value, 7.1% (n = 9) had delayed walking, and
6.3% (n = 8) of the patients had delayed speech skills. Genetic mutation was studied
in all patients with 78% (n = 99) deletions, 3.9% (n = 5) duplication, 14.1% (n =
18) point mutations, whereas in 3.9% (n = 5) mutation could not be detected. The
diagnosis was made by muscle biopsy in 4.7% (n = 6) of the patients. DMD carriage
was detected in 4% (n = 5) of all mothers.
Conclusion: CK elevation in blood is a valuable parameter for the early
diagnosis of DMD. New treatment modalities are under development are promising
for DMD. Thus, the age of diagnosis becomes more important. Early diagnosis may
lead to early interventions and treatment as well as genetic counselling.
Keywords: Duchenne muscular dystrophy, increased CK, muscular
dystrophy