14-16 yaş adolesanların Akdeniz diyetine uyumu ile bağırsak sağlığı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between adherence to mediterranean diet in 14-16 years old adolescents and its intestinal health
Yazar: VİVYIN LARA YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖZDE ARITICI
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Akdeniz diyeti = Mediterranean diet ; Bağırsaklar = Intestines ; Beslenme = Nutrition ; Diyet = Diet ; Dışkı = Feces ; Ergenler = Adolescents ; Sindirim sistemi = Digestive system ; Ölçekler = Scales

Özet:
Çalışmaya, Antakya Anadolu Lisesinde, 2019-2020 eğitim öğretim yılı ders döneminde kayıtlı, 14 -16 yaş aralığında olan 200 kişi dahil edilmiştir. Araştırmada, bireylerin beslenme alışkanlıkları, 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı ve besin tüketim sıklığı; fiziksel aktivite düzeyleri uluslararası Fiziksel Aktivite Formu (IPAQ) anketi; bağırsak sağlığı Bristol Dışkı skalası ve Akdeniz Diyetine uyumu "Akdeniz Diyeti Kalite İndeksi" (KIDMED indeksi) formu ile sorgulanmıştır (p<0,05). Kızların, TÜBER'e göre enerji miktarlarını karşılama oranları erkeklerden anlamlı düzeyde yüksek olarak saptanmıştır (p=0,001; p<0,01). Karbonhidrat ve proteinlerin TÜBER önerilerini karşılama düzeyleri cinsiyetlere göre anlamlı farklılık göstermemektedir (p>0,05). Kızların, TÜBER'e göre A vitamini öncüsü olan karoten, E ve B6 vitamini, folik asit, magnezyum ve fosfor alım miktarlarını karşılama oranları erkeklerden anlamlı düzeyde yüksek olarak saptanmıştır (p<0,01). Akdeniz Diyetine uyum kalitesi yüksek olan adolesanların B2, B6 vitamini ve folik asit alım düzeylerinin, Akdeniz Diyetine uyum kalitesi düşük olanlardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Akdeniz Diyetine orta düzey diyet kalitesinde uyum sağlayanların sodyum alım düzeyleri; en düşük diyet kalitesi ve en uygun diyet kalitesinde uyum sağlayanlardan anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır (p=0,029; p=0,005; p<0,05). Adolesanların cinsiyetine göre Bristol Skorları arasında istatistiksel olarak farklılık saptanmıştır (p=0,029; p<0,05). Adolesanlarda, tavuk tüketimi arttıkça Bristol Skoru yükselmekte olup %14,8 düzeyinde zayıf ilişki saptanmıştır (r=0,148; p=0,036; p<0,05). Bu çalışma sonucunda, Akdeniz Diyetine uyumun, bağırsak sağlığını olumlu yönde etkilediği bulunmuştur.

Abstract:
The study was included 200 students who were aged between 14-16 and studied in Antakya High School in the academic years of 2019-2020. In this study, the nutritional habits of individuals, are evaluated by 24-hour food consumption record form and food consumption frequency form; physical activity levels are evaluated by International Physical Activity Form (IPAQ); intestinal health was questioned by Bristol Stool Scale questionnaires and adherence to the Mediterranean Diet was evaluated by the KIDMED index scale. It was determined that the rate of meeting the energy requirements according to TUBER it was found to be significantly higher in girls (p<0,01). The rate of meeting the carbohydrate and protein requirenment according to TUBER it wasn't found to be significantly different by gender of adolescents (p>0,05). The rate of meeting the requirement of carotene, which is the precursor of vitamin A, vitamin E, vitamin B6, folic acid, magnesium and phosphorus was found to be significantly higher in girls (p<0,01). It was determined that adolescents with high quality of adherence to the Mediterranean Diet have statistically significantly higher intake of vitamin B2, B6 and folic acid levels (p<0,05). It was determined that adolescents with moderate quality of adherance to the Mediterranean Diet have statistically significantly higher intake of sodium level than others (p=0,029; p=0,005; p<0,05). Bristol Scores of adolescents were found statistically different according to their gender (p=0,029; p<0,05). It was found, a weak correlation at the level of %14.8 between chicken consumption of adolescents and Bristol Scores (r=0,148; p=0,036; p<0,05). As a result, adherence to the Mediterranean Diet positively affects the intestinal health.