Eski Türklerde töre: Ortaya çıkışı, yayılımı ve uygulamaları
Customary law among ancient Turks: İts emergence, diffusion and applications
Yazar: HASAN GÖKTÜRK ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. ALİ OSMAN KARATAY
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Tarih = History
Dizin: Aile hukuku = Family law ; Bozkır kültürü = Steppe culture ; Ceza = Punishment ; Ceza Hukuku = Criminal Law ; Eski Türkler = Old Turks ; Gelenekler = Traditions ; Görenekler = Customs ; Hukuk = Law ; Töre = Custom ; Türk toplumu = Turkish society

Özet:
Dünya üzerinde tarih boyunca yer teşkil etmiş tüm medeniyetlerde olduğu üzere, Eski Türklerde kendi hukuk kurallarını meydana getirmişlerdi. Hukuku oluşturan ve şekillendiren yegâne temel unsur, içinden çıktığı toplumun kültürel anlayışı ile şekillendirilen ve toplumsal sorunlarına çözüm sağlamaya yönelik oluşturulan düzenlemelerdir. Bu düzenlemelere Eski Türk toplumunda töre denilmektedir. Töre, Türk toplumunun kimliği ve kültürel algısı ile mayalanmış, Avrasya'nın zor coğrafyasında göçebe hayatı ile şekillenmiş bir sözlü hukuktur.
Töre, Türk toplumunda meydana gelen anlaşmazlıkları çözüm getiren, suç teşkil eden eylemleri belirleyen ve bunlara gereken cezaları bildiren teamülleri de içinde barındırmaktaydı. Zina, hırsızlık, gasp, insan hayatına suikast etmek, iftira, vatana ihanet, çocuk istismarcılığı gibi suçlara karşı gereken cezaları içermesi yönüyle bir ceza hukuku özelliğini taşımaktadır. Toplumsal refahı sağlamak amacıyla yaptırımları katı ve ibretlik olduğundan, Türk toplumunda suç oranı çok düşüktü. 
Töre, sadece bir ceza kanunlarını değil, idarî konularda da hükümler içermekteydi. Hiyerarşik yapı, orun ve ülüş sisteminin belirlenmesi, kağanlık kurumu ve savaş hukuku gibi konularda etkindi. İdari konulardaki kanunları bir meclis olan kurultayda belirlenmekteydi ve ilgili maddelerin değiştirilmesi ancak kurultay kapsamında yapılmaktaydı. Töre, kağanların keyfi yönetimini de engellemekteydi. Aşırıya kaçan ve keyfi bir yönetim gerçekleştiren kağanlar, töreye uymadıkları gerekçesi ile tahttan indirilebilmekteydiler.
Töre, toplumsal hayatı ilgilendiren konuları da kapsamaktaydı. Doğum törenleri, ad veya lakap alma, evlatlık edinme usulleri, evlilik törenleri, görgü kuralları, misafir konuk etme adabı, cenaze törenleri ve miras paylaşımı gibi konularda teamülleri ile bir aile hukuku idi.

Abstract:
As all the civilizations that had settled throughout in history on the Earth, the Ancient Turks had brought their own rules of law. The only fundamental element that constitutes and shapes the law is the regulations that are shaped by the cultural understanding of the society from which it comes, and which are designed to provide solutions to social problems. These arrangements are called törü, which means customary law in Ancient Turkish society. Törü is an oral law that is shaped by the nomadic life in the harsh geographic conditions of Eurasia, fermented by the identity and cultural perception of Ancient Turkish society.
The customary laws also included conventions that settled criminal acts that solved the disputes which took place in the Turkish society and informed them of the punishment they had made. It has a criminal law feature in that it includes punishment against crimes such as fornication, theft, extortion, assassination of human life, defamation, treason, child abuse, etc. Since the sanctions are strict and punctual in order to provide social welfare, the crime rate in the Ancient Turkish society is very low.
The laws in administrative matters were determined in the kurultaj and the related items were only changed within the scope of this parliament. The hierarchical structure, the determination of the system of the orun and the ülüş, the kagan institution and the war law were influential. 
Törü also prevented arbitrary management of the kagan. The kagan, who flee excessively and carried out an arbitrary administration, could be raided by the reason that they did not obey the customary laws.
Törü, also covered issues of the social life: birth ceremonies were a family law with conventions such as taking names or nicknames, adoption procedures, marriage ceremonies, etiquette, guest admission, funeral ceremonies and heritage sharing.