Meme kanserli kadınlarda cinsel yaşam durumunun incelenmesi
A study of sexual life in women with breast cancer
Yazar: DİLEK AYGİN
Danışman: DOÇ.DR. FATMA ETİ ASLAN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma, Meme kanserli kadınların cinsel yaşam durumunu belirlemek amacıyla metodolojik ve tanımlayıcı olarak yapıldı. Araştırmanın evrenini İstanbulda bir üniversite hastanesi kanser tedavi merkezinde meme kanseri tanısı ile tedavi uygulanmış ve kontrolleri sürdürülen 190 kadın oluşturdu. Veriler, meme kanserli kadınların bireysel özelliklerini belirlemeye yönelik olarak hazırlanan bir form ve Kadın Cinsel İşlev Ölçeği (KCİÖ) kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistik, geçerlilik-güvenilirlik, parametrik ve ilişki incelemeye yönelik analiz yöntemleri kullanıldı. Ondokuz madde, altı alt boyuttan oluşan KCİÖ için sırasıyla dil geçerliliği, kapsam geçerliliği, madde anlaşılırlığı, madde analizi, test- tekrar test güvenilirliği (r=0.75), iç tutarlılık güvenilirliği (a=0.98), yapı geçerliliği sınandı ve KCİÖ'nin geçerlilik ve güvenilirlik düzeyi yüksek bulundu. KCİÖ ile yapılan ölçüm sonucunda çalışma kapsamında olan ve önceden cinsel işlev bozukluğu bulunmayan kadınların yansından fazlasında cinsel işlev bozukluğu olduğu belirlendi. İleri yaşın, düşük eğitim düzeyinin, bir işte çalışmamanın, kırsal kesimde yaşamanın, menopozda olmanın kadında cinsel işlev bozuklukluğu görülme sıklığını anlamlı (p<0.05) bir şekilde artırdığı saptandı. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre, KCİÖ'nin Türk kadınlarında cinsel işlev durumunu belirlemede güvenle kullanılabilecek bir araç olduğu, meme kanserli kadınlarda cinsel işlev bozukluklarının yüksek oranda görüldüğü söylenebilir. Bu sonuçlara dayanarak, meme kanserli kadınların cinsel işlev bozuklukları açısından rutin olarak değerlendirilmesi, kanser ve tedavilerin yanındacinsel yaşamlarını nasıl sürdürecekleri konusunda kadın ve eşine bilgi verilmesi, danışmanlık yapılması gerektiği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: kadın cinsel işlevi, cinsellik, meme kanseri, meme kanseri tedavisi.

Abstract:
The research was carried out methodologically and descriptively in order to define the situation of sexual life in women with breast cancer. The scope of the research covered 190 women who had undergone treatment after being diagnosed as breast cancer and whose controls are continuing in a university hospital in Istanbul. Data were collected by a form aiming to define individual characteristics of the women with breast cancer and by the Female Sexual Function Index (FSFI). Descriptive statistics, validity-reliability and parametric analyses, and analysis addressing to relationships were used in the evaluation of the data. The FSFI, with 19 items and 6 sub-dimensions, were examined, respectively, for its linguistic validity, content validity, item intelligibility, item analysis, test-retest reliability (r=0.75), inner coherence reliability (a=0.98), and structural validity and reliability/ validity level of the FSFI was found high. According to the results of the measurements taken by FSFI, more than half of the women, included in the study scope and who did not have any sexual dysfunction previously, were defined to have sexual dysfunction. Older ages, lower education, being unemployed, residing in rural areas, and being in menopause were the factors that were found to significantly affect sexual dysfunction prevalence (p<0.05). In light of the data obtained from the research, it can be concluded that FSFI is a reliable tool to be used in determining the sexual functioning of the Turkish women, and that sexual dysfunction has a high prevalence in women with breast cancer. Given these results, we believe that women with breast cancer should be assessedroutinely as for any sexual dysfunctions, and that both the women and husbands/ partners should be given information and counseling on cancer and its treatment, as well as on how to maintain their sexual lives. Key Words: female sexual function, sexuality, breast cancer, breast cancer treatment.