Bilişsel egzersiz terapi yaklaşımı ölçeği'nin fibromiyalji tanısı alan bireylerde geçerliği, güvenirliği ve duyarlılığının belirlenmesi
Determination the validity, reliability and sensitivity of the cognitive exercise therapy approach scale for individuals diagnosed with fibromyalgia
Yazar: MAHBUBA ZAHİD
Danışman: PROF. DR. EDİBE ÜNAL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Fizyoterapi Ve Rehablitasyon Ana Bilim Dalı / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Biliş = Cognition ; Bilişsel tedavi = Cognitive therapy ; Duyarlılık = Sensitivity ; Fibromiyalji = Fibromyalgia ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Teşhis = Diagnosis ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışma Bilişsel Egzersiz Terapi Yaklaşımı
(BETY) Ölçeği'nin fibromiyalji tanısı alan bireylerde geçerliği, güvenirliği ve
duyarlılığının belirlenmesi amacıyla planlandı. Çalışmaya fibromiyalji tanısı alan
150 hasta dahil edildi. BETY ölçeğinin geçerliği için, Hastane Anksiyete ve
Depresyon Ölçeği (Hospital Anxiety and Depression Scale, HADS), Bilinçli
Farkındalık Ölçeği (Mindful Attention Awareness Scale, MAAS), Sağlık
Değerlendirme Anketi (Health Assessment Questionnaire, HAQ), Fibromiyalji Etki
Anketi (Fibromyalgia Impact Questionnaire, FIQ), Kısa Form-36 (Short Form-36,
SF-36) ölçekleri kullanıldı. BETY ölçeğinin HADS, MAAS, HAQ, FIQ, SF-36 ile
arasındaki korelasyon (sırasıyla r=0,591 , p<;0,001; r=0,441 , p<;0,001; r=-0,419 ,
p<;0,001; r=0,617 , p<;0,001; r=0,722 , p<;0,001; SF-36 için ise r=-0,580 ile -0,374 ,
p=0,001 ile p<;0,001 arasında) orta-yüksek değerde bulundu. Güvenirlik için test-
tekrar test yöntemi kullanıldı ve 1 hafta arayla 30 bireyin BETY ölçeğine verdiği
yanıtlar yüksek korelasyon gösterdi (r=0,901 , p<0,001). Ayrıca iç tutarlılık için
Cronbach α (0,947) ve güvenirlik katsayısı (ICC) (0,899 , p<;0,001) kullanıldı. Her
iki değerin de yüksek olduğu bulundu. Ölçeğin duyarlılığı için 3 ay sonra tüm
ölçeklerle BETY ölçeğinin zamana bağlı değişimleri incelendi. Diğer ölçeklerle
düşük korelasyon gösterirken, BETY ölçeği HADS ile orta derecede ilişkili (HADS-
A r=0,489 , p=0,006, HADS-D r=0,500 , p=0,005) bulundu. Çalışmamızın
sonucunda BETY ölçeğinin FMS'li bireylerde geçerli, güvenilir ve duyarlı olduğu
sonucuna varıldı.

Abstract:
This
study was planned to determine the validity, reliability and sensitivity of the
Cognitive Exercise Therapy Approach (Bilişsel Egzersiz Terapi Yaklaşımı-BETY)
Scale for individuals diagnosed with fibromyalgia. 150 patients diagnosed with
fibromyalgia were included in the study. Hospital Anxiety and Depression Scale
(HADS), Mindful Attention Awareness Scale (MAAS), The Health Assessment
Questionnaire (HAQ), Fibromyalgia Impact Questionnaire (FIQ) and Short Form-36
(SF-36) and were used for validity of the BETY Scale. The correlation of BETY
scale with other scales was found moderate to high (respectively r=0.591, p<;0.001
and r=0.441, p<;0.001; r=-0.419, p<;0.001; r=0.617, p<;0.001; r=0.722, p<;0.001; r=-
0.580 and -0.374, p=0.001 and pz;0.001). The test-retest method was used for
reliability and the correlation between the responses of 30 patients to the BETY
Scale for 1 week was very high (r=0.901, p<;0.001). Cronbach α (0.947) and
intraclass coefficients (ICC) reliability (0.899, p<;0.001) were also used for internal
consistency. The internal consistency was found high. For the sensitivity of the scale,
the correlation of the time dependent changes of the BETY Scale with all scales was
checked after 3 months. While showing low correlation with other scales, BETY
scale moderately correlated with HADS (HADS-A r=0.489, p=0.006 , HADS-D
r=0.500 , p=0.005). As a result of our study, it was concluded that the BETY Scale is
a valid, reliable and sensitive for FMS patients.