Ebeveynlik stilleri ile sosyal fobi arasındaki ilişkinin temel psikolojik ihtiyaçların karşılanma düzeyine göre incelenmesi
Investigation of satisfaction level of basic psychological needs in relationship between parenting styles and social phobia
Yazar: SABRİYE ECE HÜRCAN
Danışman: PROF. DR. ÖMER FARUK ŞİMŞEK
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ebeveynler = Parents ; Lise öğrencileri = High schools students ; Psikolojik ihtiyaçlar = Psychological needs ; Sosyal fobiler = Phobia-social ; Sosyal kaygı = Social anxiety

Özet:
Öz-belirleme kuramına göre, özerklik, yeterlilik, ilişkili olmadan oluşan temel psikolojik ihtiyaçların karşılanması insanları psikolojik sağlığa ve iyi oluşa götürmektedir. İnsanların bu temel ihtiyaçları deneyimleyebilmesi için çevresel destek gerekmektedir. Ailede, özellikle ebeveynlik stilleri, ihtiyaçların deneyimlenmesini etkileyen faktörlerden bir tanesidir. Bu araştırmanın amacı,  ebeveynlik stilleri ile sosyal fobi arasındaki ilişkinin katılımcıların temel psikolojik ihtiyaçların karşılanma düzeyine göre incelemektir.
Araştırmanın örneklemi 270 (151 kız, 119 erkek) 14-18 yaşları arasındaki lise öğrencilerinden oluşmaktadır. Öğrencilerin sosyal fobi düzeyini belirlemek amacıyla ''Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği'', anne ve babalarının tutumlarını belirlemek amacıyla ''Leuven Algılanan Ana Babalık Ölçeği'', temel psikolojik ihtiyaçların karşılanma düzeyini belirlemek amacıyla ''Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği'' kullanılmıştır.
Analiz sonuçları ebeveynlik stilleri ile sosyal fobi arasındaki ilişkinin ergenlerin temel psikolojik ihtiyaçlarının karşılanma düzeyinin aracılık rolü babalar için istatistiksel olarak anlamlı bulunurken, anneler için anlamlı bulunmamıştır. Babanın sosyal fobi üzerindeki dolaylı etkisinde temel psikolojik ihtiyaçların aracılık ettiği bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler; Ebeveynlik Stilleri, Sosyal Fobi, Sosyal Anksiyete Bozukluğu, Temel Psikolojik İhtiyaçlar

Abstract:
According to Self-Determination Theory, satisfaction of basic psychological needs which includes autonomy, competency and relatedness gives rise people to healthy social development, mental health and well-being. In order to experience those basic psychological needs environmental support is needed. Family, specifically parenting styles, is one of the environmental factors that affect experiencing of the basic psychological needs. Purpose of this study is to determine participants' satisfaction level of basic psychological needs in relationship between parenting styles and social phobia. 
Sample of this research consists of 270 (151 girls, 119 boys) high school students who are in between 14-18 ages. Liebowitz Social Anxiety Scale is used to determine social phobia, The Leuven Adolescent Perceived Parental Scale is used to determine attitudes of mother and father, Basic Psychological Needs Scale is used to determine satisfaction level of basic psychological needs. 
The result of the analysis is showed that adolescents' satisfaction level of basic psychological needs in relationship between parenting styles and social phobia are statistically significant for father but not mother. Effect of father on social phobia is mediated by basic psychological needs.

Key Words; Parenting Styles, Social Phobia, Social Anxiety Disorder, Basic Psychological Needs