Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde ilkokula öğretmen yetiştirme sistemlerinin incelenmesi (geçmişten günümüze)
Examining of primary school teacher training system in Turkey and Turkish Republic of Northern Cyprus (from past to present)
Yazar: MİNE ARSLAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ARSLAN
Girne Amerikan Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde (KKTC) öğretmen yetiştirme sisteminin incelenmesi üzerine kurulmuştur. Araştırmada Cumhuriyet öncesi döneme kısaca değinilmiş, Cumhuriyetten günümüze olan süreçte elde edilen kaynaklara bağlı olarak incelemeler yapılmıştır. Bu bağlamda her iki ülkede ilkokula öğretmen yetiştirmenin bu süreçte nasıl bir değişim geçirdiği ortaya konulmaya çalışılmıştır. 

Öğretmen bilindiği üzere eğitim sisteminin temel öğesidir. Bir eğitim sisteminin başarısı temelde öğretmenin başarısına bağlıdır. 20. yüzyılın Alman eğitimcilerinden Adolf Diesterweg "Bir okulun başarısı öğretmenin başarısı kadardır. Okulun başarısı öğretmenin başarısının üzerinde olmaz" demiştir. Bu düşünceden hareketle öğretmen yetiştirme sisteminin hem Türkiye'de hem de KKTC'de incelenmesi önem taşımaktadır. Bu itibarla araştırmanın problemi "Türkiye Cumhuriyeti'nde ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde ilkokula öğretmen yetiştirme sistemi nasıldır?" sorusunun cevabını ortaya koymaktır. 

Günümüz dünyasında toplumların gelişmesinde, ekonomik ve teknolojik ilerlemeyi sağlamada eğitimin rolü büyüktür. Eğitimin, istenilen amaca hizmet edebilmesi ve nitelikli olması birçok faktöre bağlı olmakla birlikte eğitimde en önemli etmen öğretmendir. Bu bağlamda öğretmen eğitimi, eğitimin niteliği için büyük önem taşımaktadır. Dolayısı ile öğretmen eğitimi sürecinde uygulanan programların çağın gereklerine uygun olması, Türkiye'de öğretmen yetiştiren fakültelerdeki öğretim programlarının, öğretmenin bilgi ve becerisini en iyi biçimde kullandıracak şekilde düzenlenmesi ve geliştirilmesi gerekmektedir. Eğitim sistemi içindeki rolünü başarılı bir şekilde gerçekleştirecek nitelikli öğretmenlerin yetiştirilmesi, eğitim sisteminin başarıya ulaşması açısından da büyük önem ifade etmektedir.

Bir çocuğun geleceğinin ne olacağını belirlemede, o çocuğun ilkokul öğretmeninin kim olduğu anne-babasının kim olduğundan daha belirleyici olmaktadır. Bir öğretmenin Anadolu'nun herhangi bir köyünde bir sınıfta öğretmenlik yapması, öğretmenlik yaptığı sınıftaki çocukların belki de yaşamlarında yakalayabildikleri en büyük şans ya da en büyük şanssızlık olacaktır. Kartal (2002) bu noktayı yaptığı bir benzetme ile şöyle açıklamaktadır: "Baharın başlangıcında, tam da filizlerin yeni yeni kendilerini gösterdikleri dönemde bir fırtına olur. Bu fırtına şiddetli eser, buram buram eser ve Anadolu'nun pek çok yerini kasıp kavurur. Halk bu fırtınaya "filizkıran fırtınası" adını vermektedir. Bu fırtına taze ve gevrek filizleri kırar, ağaçlara zarar verir. Çocuklar ve gençler bu taze gevrek filizlere benzetildiğinde öğretmenlerin onlara özenle davranan bir model olması ve filizkıran fırtınası olmaması gerekmektedir". Öğretmenlerin filizkıran fırtınası olmamaları onların hizmet öncesi öğretmen eğitimlerine bağlıdır. 

Araştırmadan elde edilen bulgulara bakıldığında her iki ülkede de ilkokula öğretmen yetiştirme sisteminde geçmişten günümüze bir sistem yerleştirilemediği, sürekli değişen zamana göre bir uygulama olduğu görülmüştür. Her iki ülkede de ilkokula öğretmen yetiştirme sistemleri üzerine deneysel ve literatür araştırmaları yapılması önerilmektedir.

Sonuç olarak hem Türkiye'de hem de KKTC'de nicelik yönünden sorun kaldığı söylenemez. Ne var ki, planlama yetersizliğinden kaynaklı dönem dönem bazı alanlarda öğretmen fazlalığı yaşanırken, bazı alanlarda da öğretmen yetersizliği ile karşılaşılabilmektedir. Türkiye'de eğitim fakülteleri ve KKTC'de Atatürk Öğretmen Akademisi (AÖA) ihtiyacın çok üstünde öğretmen yetiştirmektedir. Ancak, ilgili çevrelerce de sıkça vurgulandığı gibi öğretmen yetiştirmede temel sıkıntı nitel olmaktadır. Öğretmenliğin duyuşsal boyutu yüksek bir meslek olduğu düşünüldüğünde "öğretmenlerin mesleğin gerektirdiği ruh ve idealde yetiştirilemedikleri " sürekli vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Eğitim, İlkokula öğretmen yetiştirme

Abstract:
This research is based upon the system of training teachers in Turkey and Turkish Republic of Northern Cyprus. In the research, while pre-republic period is briefly mentioned, period between republic and nowadays examined excessively from related obtained resources. In this context it has been tried to put forward how primary school teacher training has changed in this process in both countries during time.

As it is well known, a teacher is the fundemantal elemet of the education system. The success of education system is deeply related to success of a teacher. 20th century German educator Adolph Diesterweg said "A school's success is as much as a teacher's success. School success does not exceed theacher's success." From this statement, it is very important to figure out teacher training system in both turkey and Turkish Republic of Norhern Cyprus. Therefore, the main problem of this research is to give an answer to the question of "How is the Republic of Turkey and Turkish Republic of Northern Cyprus primary school teacher training system?"

In today's world, education has a great role in development of societies and in providing economic and technological progress. Although, education depens on serving on desired purpose and qualification factors, above all the most important factor is the teacher. In this context training of a teacher is very important for the quality of the education. Therefore, the programs implemented on teacher training on Turkey's education faculties cirrucula has to comply with the requirements of the era to make teachers gain knowledge and skills to fulfill their profession. To train qualified teachers that can fulfill their role in education system is very important for the success of the educational system.

In determining what the future of a child will be, the primary school teacher of that child is more effective than child's parents. A teacher in a classroom on any village of Anatolia would be the greatest chance or biggest unfortunate in one student's life. Kartal (2002) explained this point by simile; "At he beginning of the spring, exactly the period of sprouts showing themselves, a storm occurs. This storm winds very strong and blows every corner of Anatolia. In public this storm is called "Sprout-break storm". This storm breaks fresh and fragile sprouts and harm the trees. When children and youngsters are compared as this sprouts, teacher should be a model that behaves gentle and not be a sprout-break storm." To not to be sprout-break storm, it depends on teacher's pre-service teacher training.

Considering the findings obtained from the research, seen that, from the past to present times primary school teacher training system has not implemented in proper way on both countries and it has been changing during periods of time. Experimental and literature research on primary school teacher training system is recommended in both countries.

As a result, it is not possible to state quantity problems remaining on both countries Turkey and Turkish Republic of Northern Cyprus as before. However, due to lack of planning process, while there is a surplus of teachers in some branches, shortages could be seen in some other branches time to time. Turkey's faculties of education in many universities and Ataturk Teacher Academy in Turkish Republic of Northern Cyprus are graduating much more teachers than the need of education system. However, as emphasized intensely in related environments, the primary problem about training of a teacher is quality. Considering that teaching is a profession with highly emotional dimension, it is constantly stated that "teachers are not trained in the spirit and ideal thinking required by the profession". 

Key Words: Education, Primary school teacher training