COVID-19 pandemisinin 65 yaş ve üzeri kişilerde depresyon durumu ve uyku kalitesi üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of the COVID-19 pandemic on depression status and sleep quality in people aged 65 and over
Yazar: NERGİZ BOZKURT BAKAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGU YENGİL TACİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Depresyon = Depression ; Geriatri = Geriatrics ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age

Özet:
Amaç: COVID-19 pandemsi tedbirleri kapsamında sosyal izolasyon, kısıtlamalar, sürecin belirsizliği toplumda stres ve kaygı düzeylerini artmıştır. Bu durumdan kırılganlık riski fazla olan yaşlı nüfus da etkilenmiştir. Çalışmamızda COVID-19 pandemisinin 65 yaş ve üzeri kişilerde uyku kalitesi ve depresyon durumuna etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Ankara Sincan Turgut Reis Aile Sağlığı Merkezi 0623130 Nolu Aile Hekimliği birimine kayıtlı olup, 01.01.2022-31.03.2022 tarihleri arasında herhangi bir sebeple başvuran, 65 yaş ve üzeri kişiler çalışmaya dahil edildi. Katılımcılara sosyodemografik veri formu, COVID-19'un uyku düzeni ve sosyal ilişkilere etkisini değerlendirmek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan pandemiden etkilenme durumunu ölçen anket formu, Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi ve Geriatrik Depresyon Ölçeği Kısa Formu yüz yüze görüşme esnasında uygulandı. Araştırma sırasında toplanan veriler, IBM-SPSS 25.0 (Statistical Package for Social Sciences, version 25) programı ile değerlendirildi. p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya anketleri tam olarak dolduran 165 kişi dahil edildi. Çalışmaya katılanların 84'ü (%50,9) erkek, 81'i (%49,1) kadındı. Yaş ortalaması 70,65±5,70 olarak hesaplandı. Katılımcıların PUKİ genel skoru 5,12±2,36, Geriatrik Depresyon Ölçeği skoru 6,58±1,63 olarak bulundu. Genel olarak değerlendirildiğinde uyku kalitesi düzeyinin iyi, Geriatrik depresyon ve pandemiden etkilenme düzeylerinin ise düşük olduğu saptandı. Bununla birlikte katılımcıların PUKİ skoru ile pandemiden etkilenme düzeyi arasında anlamlı zayıf düzeyde bir ilişki olduğu, katılımcıların pandemiden etkilenme düzeylerinin artmasının uyku kalitesini azalttığı görüldü. Katılımcıların geriatri depresyon düzeyi ile pandemiden etkilenme düzeyi arasında anlamlı düzeyde zayıf bir ilişki olduğu, katılımcıların pandemiden etkilenme düzeylerinin artmasının geriatrik depresyon düzeylerini artırdığı görüldü (r=0,19; p=0,01).
Sonuç: Çalışmamız 65 yaş ve üzeri bireylerde uyku kalitesi düzeyinin iyi, geriatri depresyon düzeyinin ve pandemiden etkilenme düzeylerininse düşük olduğu gösterilmekle beraber, COVID-19'dan etkilenme düzeyi yüksek olan katılımcıların Uyku Kalite İndeksi puanı ve Geriatrik Depresyon Ölçeği puanlarının daha yüksek olduğu, COVID-19 pandemisinden etkilenme düzeyi arttıkça bireylerin uyku kalitesinin azaldığı ve depresyon şiddetinde artma olduğu gösterilmiştir.

Anahtar Kelimeler: COVID-19, depresyon, uyku kalitesi, yaşlı.

Abstract:
Investıgatıon of the Effects of the COVID-19 Pandemıc on Depressıon Status and Sleep Qualıty ın People Aged 65 and over
Aim: Social isolation, restrictions, uncertainty of the process within the scope of COVID-19 pandemic measures have increased the levels of stress and anxiety in the society. The elderly population, which has a high risk of fragility, has also been affected by this situation. In our study, it was aimed to evaluate the effect of the COVID-19 pandemic on sleep quality and depression in people aged 65 and over.
Materials and Methods: Persons aged 65 and over who were registered to Ankara Sincan Turgut Reis Family Health Center Family Medicine Unit No. 0623130 and applied for any reason between 01.01.2022 and 31.03.2022 were included in the study. A sociodemographic data form, a questionnaire measuring the state of being affected by the pandemic prepared by the researcher in order to evaluate the effect of COVID-19 on sleep patterns and social relations, Pittsburgh Sleep Quality Index and Geriatric Depression Scale Short Form were administered to the participants during the face-to-face interview. The data collected during the research were evaluated with the IBM-SPSS 25.0 (Statistical Package for Social Sciences, version 25) program. A p value of <0.05 was considered statistically significant.
Results: 165 people who filled out the questionnaires were included in the study. Of the participants, 84 (50.9%) were male and 81 (49.1%) were female. The mean age was calculated as 70.65±5.70 years. Participants' general PUKI score was 5.12±2.36, and Geriatric Depression Scale score was 6.58±1.63. When evaluated in general, it can be stated that the level of sleep quality is good, and the level of being affected by geriatric depression and pandemic is low. However, there is a weak correlation between the participants' PUKI score and the level of being affected by the pandemic, indicating that the increase in the level of being affected by the pandemic will decrease the sleep quality of the participants. It is seen that there is a significant weak and strong relationship between the level of geriatric depression of the participants and the level of being affected by the pandemic.

Conclusion: Although our study showed that the level of sleep quality was good, and the level of geriatric depression and the level of being affected by the pandemic was low in individuals aged 65 and over, it was observed that the Sleep Quality Index and Geriatric Depression Scale scores were higher in the participants who were highly affected by the pandemic. It has been shown that as the effect from the pandemic increases, the sleep quality of individuals deteriorates and the severity of geriatric depression increases.

Keywords: COVID-19, depression, sleep quality, elderly.