Enerji yükü ve maliyeti düşük konut tasarımına yönelik bir yaklaşım: İzmir, Dikili örneği
An approach to low-energy and low-cost housing design: A case study in Izmir, Dikili
Yazar: SERPİL FATMA BAHÇECİ
Danışman: PROF. DR. GÜLAY ZORER GEDİK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Dünyadaki enerji tüketimi gün geçtikçe artmaktadır. Var olan enerji ihtiyacının hala
tükenebilir fosil kaynaklardan karşılanması nedeniyle doğa zarar görmektedir. Küresel
olarak bu enerjinin büyük kısmının yapıların ısıtılması ve soğutulmasında harcandığı
bilinmektedir. Ayrıca, günümüzde nüfus artışı ile yeni yerleşimlerin oluşması ve konut
stoğunun artması, birbirini kopyalayan yapılar ile çarpık kentleşme yaratmaktadır. Bu
nedenlerle, özellikle Türkiye gibi ekonomisi büyük ölçüde inşaat sektörüne bağlı
ülkelerde vatandaşların yatırım aracı olarak gördüğü gayrimenkül pazarı için gelecek
senaryoları düşünülmeli, enerji tüketim hedefleri ile ekonomik yönden, mimari tasarım
süreci ve yapılaşma kriterleri tekrar ele alınmalıdır.
Tez çalışmasında tüm bunlar göz önüne alınarak yapı arsasının gerçek imar durumu ve
fizikisel çevreyle optimizasyonu sağlanmıştır. Düşük enerjili yapı tasarımı konusu yapı
ölçeğinde pasif tasarım parametreleri kapsamında altı bölümde değerlendirilmiştir.
Tasarlanan örnek yapının yıllık enerji ihtiyacının standartlara uyumu belirlenerek
maliyetle ilişkisi irdelenmiştir.
İlk bölümde, tezin amacının, İzmir, Dikili ilçesinde düşük enerjili konut tasarımı için
yaklaşım yöntemi oluşturmak ve yaklaşım basamaklarının uygulanması ile maliyetİ ve enerji tüketimi düşük konut yapısı elde etmek, olduğu belirtilmiştir. Bu amaç
doğrultusunda yararlanılan kaynakların bir özeti sunulmuştur. İkinci bölümde ise
tasarım alanı olan İzmir iline ilişkin veriler aktarılmış ve ilin potansiyel enerji kaynakları
üzerine durulmuş, istatistiki bilgilere yer verilmiştir.
Üçüncü bölümde ise, düşük enerjili yapı standardı, alan ısıtma ihtiyacı 30-70 kWh/m²,
yıllık toplam enerji ihtiyacı 120kWh/m²' den az olan yapılar olarak açıklanmıştır. Düşük
enerjili yapı tasarım parametrelerine yer verilmiştir. Dördüncü bölümde, fiziksel çevre
ölçeğindeki iklim, topografya, bitki örtüsü, imar durumu ile yapı ölçeğinde yapının
konumu, yönü, biçimi, mekansal organizasyon, iç konfor koşulları ve yapı kabuğu kesiti
parametrelerinden oluşan yaklaşım basamakları açıklanmıştır. Açıklanan yaklaşım
basamaklarının uygulama adımlarına beşinci bölümde yer verilmiştir. Bu aşamada,
yaklaşım basamaklarının yapı arsası özelinde uygulama girdisi değerlendirilerek, uygun
yapı biçimi ve mekan organizasyonu belirlenmiş, farklı yapı kabuğu alternatifleri
oluşturulmuştur. Ortaya çıkan tasarımın Design Builder enerji simülasyon programında
modellenerek enerji hesaplaması yapılmış, enerji/maliyet bağıntısı sonucu en verimli
seçilen yapı kabuğu alternatifine göre yapının yaklaşık yapım maliyeti hesaplanmıştır.
Değerlendirmeler sonuç olarak altıncı bölüme aktarılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Enerji Etkin, Pasif Tasarım, İzmir, Yenilenebilir Enerji, Düşük Enerjili
Konut Projesi

Abstract:
Energy consumption in the world is increasing every day. Today's energy requirement
is still provided by unrenewable sources and that causes harm in nature. It is known
that globally, most of this energy is consumed for heating and cooling the buildings.
New settlement appeared with the growth in population and increasing building stock
is causing the crooked urbanization with replicated buildings.
For these reasons, future scenarios should be rethought for the real estate market
especially in the countries as Turkey that citizens see it as an important investment
tool. Besides architectural design process and building criteria should be handled in
terms of economy with energy consumption targets.
In this study, all that kind of issues have been taken in consideration and design field
has been optimized regarding to its zoning status and physical environment
parameters Low energy housing design evaluated within passive design parameters in
six chapters. Sample buildings annual energy expenditure is determined according to
low energy housing standards value and its relation with costs is scrutinized.
In first chapter, the aim of thesis, generating the method for an approach to design a
low energy in low construction costs within this approach steps application is indicated. Summary of references which were used in the direction of this aim is
presented.
In the second chapter, datas are transferred and potential energy sources are
mentioned together with statistical information belongs to design field, İzmir.
In the third chapter, limit value for low energy housing is explained as the buildings
that space heat demand is between 30-70 kWh/m² and annual energy consumption is
under the 120 kWh/m². Low energy building design parameters and passive design
methods that applying to the building envelope have taken place in this chapter. In the
fourth chapter, approach steps that contains climate, topography, flora, zoning status
in physical environment scale and building position on the field, building direction,
shape, interior space organization and building envelope section in building scale are
explained.
Application steps of that design parameters are taking place in fifth chapter. At this
stage, steps of approach are evaluated in terms of design field, and then building
shape and interior organization are defined, different building envelope alternatives
are comprised. The energy calculation of the final design has been computed by
utilizing the Design Builder energy simulation programme, and its construction costs
are calculated according to chosen building envelope alternative that is the most
efficient in consequences of energy / cost formula. Evaluations are transferred to sixth
chapter as results.

Key Words: Energy Efficiency, Passive Design, İzmir, Renewable Energy, Low Energy
Housing Design