Enerji jeopolitiği bağlamında Çin Halk Cumhuriyeti dış politikasının incelenmesi
Analyzing the foreign policy of the People's Republic of China in the context of energy geopolitics
Yazar: GİZEM AY ŞEKER
Danışman: PROF. DR. RAGIP KUTAY KARACA
Milli Savunma Üniversitesi / Atatürk Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Strateji ve Güvenlik Araştırmaları Ana Bilim Dalı  / Güvenlik Araştırmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Enerji = Energy ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Bir Kuşak Bir Yol Projesi = One Belt One Road Project ; Enerji = Energy ; Enerji güvenliği = Energy security ; Enerji politikaları = Energy policies ; Jeopolitik = Geopolitic ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Çin = China

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı uluslararası sistemde küresel güç olma yolunda ilerleyen
Çin Halk Cumhuriyeti'nin enerji arz güvenliği sağlama politikasının etkilerini
iktisadi gelişmişlik-enerji güvenliği ilişkisi içerisinde incelemektir. Çalışmanın
kuramsal çerçevesi neoliberal teoriye dayanmakta olup, 1978 yılı sonrasında Deng
Xiaoping'in başlattığı ekonomik reformlar sonrasından günümüze kadar uygulanan
jeopolitik yaklaşımlar ele alınmıştır. Çin yönetimi, iktisadi büyümesinin temeline
üretimi koymuştur. Üretimin devamlı olabilmesi; temiz, güvenli, kesintisiz bir enerji
akışının ülkeye sağlanmasına bağlıdır. Bunların bütününde Çin, iktisadi kalkınması
ile beraber halk refahının artmasını ve ordunun modernizasyonun sağlanmasını
rejimin devamını sağlayacak bir unsur olarak görmektedir. Çin enerji güvenliğini
ekonomik güvenliğini ve ulusal güvenliğini bir bütün olarak değerlendirmektedir. Bu
durum dünyadaki enerji kaynaklarına Çin'in yönelmesine sebep olmuştur. Kuşak Yol
Girişimi gibi büyük ölçekli projeler uygulamaya sokarak Orta Asya, Orta Doğu,
Rusya, Latin Amerika ve Afrika'da etki alanını ve enerji diyaloğunu artırmaktadır.
Çin, uluslararası sistemde enerji diyaloğunu geliştirirken ekonomik gelişiminin
devamı ile birlikte bölgesel ve küresel güç olma ideali de gerçekleştirebilecektir. Bu
çalışma Çin'in kuramsal çerçevede enerji güvenliğini nasıl sağladığını ve dış
politikasını nasıl şekillendirdiğini inceleyerek önemli bir perspektif sunmaktadır.

Anahtar Sözcükler: Çin Enerji Güvenliği, Çin Enerji Dış Politikası, Çin'in Enerji Yatırım ve Projeleri, Kuşak ve Yol Girişimi, Enerji Jeopolitiği.

Abstract:
Aim of this thesis is to examine effects of the policy, in securtiy of ensuring energy
and supply by a relation as economic development and energy security. The
theoretical framework of the study is based on neoliberal theory and the geopolitical
approaches that have been applied since the economic reforms initiated by Deng
Xiaoping after 1978 are discussed. Government of China put production to basis of
economic growth. The contuniuity of production is depend on providing of energy
being clear, safe and uninterrupted. In all of these, according to China increasing of
welfare with economic development providing of modernization the army are seen
factors which supporting survival of regime. China evaluate security of energy,
security of nation and security of economic as common. This resulted in that China
tend to sources of energy in the world and also that increases dialogue of energy and
effect in Central Asia, Middle East, Russia, Latin Ameica and Africa with big project
like Belt and Road Initiative. While China is developing the dialogue of energy in
international system, the idea of being local and global power will able to realized by
the economic development. The thesis presents a perspective by examining how
China provide the security of energy in theoretical frame and how it shapes the
foreign policy.

Keywords: China Energy Security, China's Energy Foreign Policy, China's Energy Investment and Projects, Belt and Road Initiative, Energy Geopolitics.