3306 numaralı  nüfus defterinin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi
Transcription and evalvation of population registry number 3306
Yazar: KAFİYE KAYMAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RUHİ ÖZCAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Defterler = Registers ; Göçler = Migrations ; Nüfus Defterleri = Population Surveys ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Sosyal yapı = Social structure ; İskan = Settlement

Özet:
Osmanlı Devleti tarihine yönelik araştırma yapılırken başvurulacak yazılı arşiv kaynakları içerisinde Nüfus Defterleri önemli bir yer tutmaktadır. Nüfus defterlerinde beşeri unsurlar, zaman ve mekân birlikteliği bir arada yer aldığı için demografik özelliklerin ve şehir tarihinin aydınlatılması bakımından önemli bir kaynak olma özelliğine sahiptir. Ancak Osmanlı Devleti'nde gerçek anlamda ilk nüfus sayımı, II. Mahmud zamanında yapılmıştır. Daha önce yapılan sayımlar daha çok vergi mükelleflerini belirlemek amacıyla yapıldığından, nüfus tespiti açısından yetersiz kalmıştır. Dolayısıyla XIX. yüzyılın başlarında yapılan nüfus sayımında; özellikle askere alımlar için Müslümanlar, vergiler için de gayr-i Müslimlerin kayıtları tutulmuştur. Bununla birlikte vergi ve asker alımlarının yanı sıra devlet, aşiretleri kontrol altında tutmak için konar-göçerlerin de nüfus kayıtlarının tutulması uygulamasına gitmiştir. Genel olarak göç ettikleri güzergâh üzerinde yakın oldukları köy ve kasabaya bağlı olarak nüfusa kayıt edilen aşiretler, zamanla yerleşik düzene geçmeye teşvik edilmiştir. Devlet, ülke içerisinde aşiretleri yerleştirirken genellikle hal ve hareketlerinden yola çıkarak ya toplu, ya da küçük gruplar halinde dağınık iskân ettirmiştir. Nitekim çalışmamızda; 1845-1846 yıllarında Konya Vilayeti dâhilinde iskân ettirilen aşiretlerin nüfus kayıtlarını ihtiva eden 3306 Numaralı Nüfus Defteri'nden yola çıkarak bu aşiretlerin kimler olduğu, hane ve nüfus sayısı, fiziksel özellikleri, sosyal ve ekonomik durumları tespit edilmiş ve bu bilgiler çerçevesinde bazı değerlendirmeler yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Osmanlı Devleti, Nüfus, Aşiret, Sosyal Yapı, Göç, İskân

Abstract:
Population Records have an important place among the written archives sources to be applied for research on the history of Ottoman Empire. Since human elements, time and space coexist in the population registers, it is an important resource in terms of demographic characteristics and the history of the city. However, the fırst real census in the Ottoman Empire was made during II. Mammud's time. As the previous censuses were mostly made to determine the taxpayers, they were insufficient in terms of population determination. Therefore, in the census held at the beginning of the XIX. century; records of Muslims, especially for recruitment, and non-Muslims for taxes were kept. However, in addition to tax and military purchases, the state has also applied to keep the population records of the nomads in order to keep the tribes under control. In general, the tribes registered to the population depending on the village and town they are close to on the route they migrated were encouraged to settle in time. When the tribes were settled within the country, the state generally settled either in groups or in small groups, based on their situation and movements.
In this census, especialy muslim for getting military, for taxpayers not only muslims but olso non-muslims records were kept. In fact, in our study; based on the population Registry Number 3306, which contains the population records of the tribes settled in the Konya Province in 1845-1846, the identities of these tribes, the number of households and population, their physical characteristics, social and economic conditions were determined and some evaluations were made within the framework of this information.
Key Words
Ottoman Empire, Population, Tribe, Family, Social Structure, Migration, Settlement