Destinasyon yemek deneyimi ve mutfak memnuniyetinin mutfağa ve destinasyona yönelik sadakate etkisi: Mersin'i ziyaret eden yerli turistler üzerine araştırma
Effect of destination food experience and cuisine satisfaction on cuisine and destinastion loyalty: A research on local  tourist visited Mersin
Yazar: SALİM OKAN GÜNDOĞDU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OZAN GÜLER
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Turizm = Tourism
Dizin: Deneyimsel turizm = Experiential tourism ; Destinasyon = Destination ; Gastronomi = Gastronomy ; Mersin = Mersin ; Mutfak = Kitchen ; Mutfak turizmi = Culinary tourism ; Müşteri sadakati = Customer loyalty ; Müşteri tatmini = Customer satisfaction ; Yemekler = Dishes ; İç turizm = Domestic tourism

Özet:
Bu tez çalışmasında turistik seyahatlerdeki gastronomik etkinlikler kaynaklı algılanan yemek deneyim kalitesi, mutfak deneyim memnuniyetleri ve sadakat niyetleri arasındaki ilişkilerin araştırılması amaçlamıştır. Amacı bağlamında hipotez test edici araştırmalar sınıfına giren bu araştırmada değişkenler arası ilişkiler ilişkisel tarama modeli ile incelenmiştir. 27 Ağustos - 06 Eylül 2021 tarihleri arasında Mersin'i ziyaret eden yerli turistlerden, kolayda örnekleme yöntemiyle dört ayrı turistik noktadan kullanılabilir toplam 403 anket derlenmiştir. Toplanan verilere ilk aşamada sapan analizi, çoklu normal dağılım analizi, güvenilirlik analizleri ve çeşitli geçerlilik analizleri yapılmıştır. İkinci aşamada doğrudan etki hipotezlerinin test edilmesi için Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM), aracılık hipotezlerinin analizi için ise Hayes Process 4 aracılık analizleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlardan ilki yerli turistlerin algıladıkları yemek deneyim kalitesi boyutlarından ''otantiklik (β=0,330)'', ''fiyat (β=0,320)'', ''yemek sağlığı ve güvenilirliği (β=0,250)'', ''servis kalitesi (β=0,160)'' boyutlarının mutfak deneyim memnuniyetleri üzerinde olumlu yönde ve anlamlı bir etkiye sahip olduğu (p≤0,05), buna karşın ''yemek çeşitliliği ve özelliği" boyutunun anlamlı bir etkisinin bulunamadığı şeklindedir (p≥0,05). Bir sonraki bulguya göre, katılımcıların algıladıkları mutfak deneyim memnuniyetinin hem mutfak sadakati (β=,740), hem de destinasyon sadakatini (β=,720) olumlu yönde ve anlamlı olarak etkilediği anlaşılmaktadır. Doğrudan etki analizlerinin ardından aracılık etkisi analizleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, mutfak deneyim memnuniyetinin, yemek deneyim kalitesini oluşturan  "yemek sağlığı ve güvenilirliği (β=,341)",  "restoran servis kalitesi (β=,339)", "otantiklik (β=,235)" ve "fiyat (β=,231)" değişkenleri ile mutfak sadakati arasında anlamlı bir kısmi aracılık etkisine sahip olduğu görülmüştür. Son olarak mutfak deneyim memnuniyetinin, yemek deneyim kalitesini oluşturan, "yemek çeşitliliği ve özelliği (β=,228)", "otantiklik (β=,211)" ve "fiyat (β=,198)" değişkenleri ile destinasyon sadakati arasında kısmi, "yemek sağlığı ve güvenilirliği (0,323)" ve "restoran servis kalitesi (0,326)" boyutları için ise tam aracı etkiye sahip olduğu ortaya çıkmıştır (p≤0,05). Sonuç olarak gastronomi turizmi bağlamında turistlerin yemek deneyimlerinin istendik düzeyde mutfak ve destinasyon sadakat niyetine dönüşmesinde genel mutfak memnuniyetinin oldukça önemli olduğu söylenebilir. Buradan hareketle, gastro turistik deneyim peşinde olan kişilere iyi bir yemek deneyimine eşlik eden topyekün bir mutfak kültür deneyimi yaşatmanın, destinasyonların gastronomik çekiciliklerini artıracağı ileri sürülebilir.

Abstract:
In this thesis, it is aimed to investigate the relationships between perceived food experience quality, culinary experience satisfaction and loyalty intentions stemming from gastronomic activities in touristic travels. In this study, which is classified as hypothesis testing research in the context of its purpose, the relations between the variables were examined with the relational survey model. A total of usable 403 surveys were compiled from local tourists visiting Mersin between 27 August - 6 September 2021, from four different touristic points through easy sampling method. In the first stage, deviant data analysis, multiple normal distribution analysis, reliability analyzes and various validity analyzes were performed on the collected data. In the second stage, Structural Equation Modeling (SEM) was used to test the direct effect hypotheses, and Hayes Process 4 mediation analyzes were used to analyze the mediation hypotheses. The first results have revealed that from the dimensions of the perceived dining experience quality "authenticity (β=0.330)", "price (β=0.320)", "food healthiness and reliability (β=0.250)", "restaurant service quality (β=0.160)" dimensions have a positive and significant effect on their satisfaction with the culinary experience (p≤0.05), whereas the "food variety and feature" dimension has no significant effect (p≥0.05). According to the next finding, it has understood that the perceived culinary experience satisfaction of the participants positively and significantly affects both culinary loyalty (β=,740) and destination loyalty (β=,720). Following the direct effect analyzes, mediation effect analyses were carried out. First mediation analysis results have revealed that culinary experience satisfaction has a significant partial mediation effect in the relationship between food experience quality factors; "food healthiness and reliability (β=,341)", "service quality (β=,339)", "authenticity (β=,235)", "price (β=,231)" and culinary loyalty. The second and final mediation analysis results have showed that culinary experience satisfaction has a significant partial mediation effect in the relationship between "food variety and feature (β=.228)", "authenticity (β=.211)", "price (β=.198)" and destination loyalty, whereas has a significant full mediation effect in the relationship between "food healthiness and reliability (β=0.323)", "restaurant service quality (β=0.326)" and destination loyalty. As a result, it could be said that general culinary satisfaction is crucial in the transformation of tourists' dining experiences into desired cuisine and destination loyalty intentions in the context of gastronomic tourism. From this point of view, it can be asserted that providing a overall culinary culture experience that accompanies a good dining experience to people who seek for gastro-touristic experience could increase the gastronomic attractiveness of destinations.