Karaciğer sirozu tanılı hastalarda sarkopeni sıklığı ve prognoza etkisi
Sarcopenia prevalence and its effect on prognosis in patients with liver cirrhosis
Yazar: DİLAN ŞİRİN
Danışman: ÖĞR. GÖR. GÖKSEL BENGİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer sirozu = Liver cirrhosis ; Kas distrofileri = Muscular dystrophies ; Prevalans = Prevalence ; Prognoz = Prognosis

Özet:
Amaç: Karaciğer sirozunda yüksek prevelansa sahip olan sarkopeni hastalarda diğer siroz komplikasyonlarını artırmakta, yaşam kalitesini ve sağkalımı azaltmakta ve transplantasyon sonrası prognozu kötü etkilemektedir. Çalışmamızda karaciğer sirozu tanılı hastalarda sarkopeninin sıklığının belirlenmesi, sirozun komplikasyonlarıyla ve hastalığın prognozu ile olan ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. 
Materyal ve Metod: Çalışmaya Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Bilim Dalında takipli, 01.01.2014 – 31.12.2019 tarihleri arasında karaciğer sirozu (ICD kodu K74) tanılı, abdomen bilgisayarlı tomografisi bulunan, laboratuvar ve görüntüleme verilerine tam olarak ulaşılabilen, 18 yaş ve üzeri toplam 53 hasta dahil edilmiştir. Hastalar abdomen bilgisayarlı tomografi (BT) incelemelerinden elde edilen L3-SMI verilerine göre sarkopeni saptanan ve saptanmayanlar şeklinde iki gruba ayrılmış ve sarkopeni varlığının belirlenen demografik, klinik, laboratuvar bulgular, nötrofil-lenfosit oranı, siroz komplikasyonları, prognoz ve mortalite ile ilişkisi incelenmiştir.
Bulgular: Çalışmaya alınan karaciğer sirozu hastalarının abdomen BT görüntülemeleri üzerinden hesaplanan L3-SMI'ne göre sarkopeni prevelansı %50.9 (27/53) olarak tespit edilmiştir. Sarkopeni saptanan hastaların %70.4'inin (19/27) erkek olduğu görülmüştür. Erkekler hastalarda sarkopeni oranı kadınlara göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0.05) . Sarkopeni saptanan hasta grubunda sarkopeni saptanmayan gruba göre vücut kitle indeksi (VKİ) , SMI (cm²/ m²) , albumin, serum sodyumu istatistiksel olarak anlamlı düşük iken (sırasıyla p<0.004, p=0.005, p=0.014, p=0.010); bilirubin, INR, MELD-Na skoru, Child Pugh skoru istatistiksel olarak anlamlı yüksek görülmüştür (sırasıyla p=0.002, p=0.005, p=0.001, p=0.007) . MELD-NA skoru  ≥ 15 hasta sayısı (%48.14'e %19.23, p=0.022) ile Child-Pugh Skoru C olan hasta sayısı da sarkopeni saptanan grupta sarkopeni saptanmayan gruba göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur (%33.3'e %7.7, p=0.026) . Sarkopeni saptanan hastalarda daha yüksek oranda hepatik ensefalopati, asit, spontan bakteriyel peritonit, özofagiyal ve/veya gastrik varis, varis kanaması, portal ven trombozu, hepatosellüler karsinom bulunmakla birlikte bu farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulunmamış (sırasıyla p=0.074, p=0.125, p=0.788, p=0.941, p=0.379, p=0.268, p=0.088) ; sarılık açısından sarkopeni saptanan grup lehine istatistiksel anlamlı yükseklik görülmüştür (p=0.041) . Sarkopeni saptanan hastalarda daha yüksek oranda mortalite bulunmakla birlikte bu farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p=0.196) . 
Sonuç: Çalışmamızda önemli klinik bir tablo olan sarkopeninin karaciğer sirozu tanısı bulunan hastalarda vücut kitle indeksinden bağımsız ve yüksek oranda var olduğu gösterilmiştir. Özellikle erkek hastaların sarkopeni açısından risk altında olduğu saptanmıştır. Dekompansasyon bulgusu olan sarılık ve mortalite prediktörleri olan yüksek Child–Pugh Skoru, yüksek MELD-Na skoru, hiponatremi, hipoalbuminemi ile ilişkisi bulunan sarkopeninin prognostik önemi ortaya konmuştur. Literatürde karaciğer sirozlu hasta grubunda sarkopeni ile nötrofil-lenfosit oranı arasındaki ilişkiyi araştıran öncü çalışmalardan biri olmuştur.
         Anahtar Kelimeler: Siroz, Sarkopeni, SMI

Abstract:
Objectives: In patients with sarcopenia, which has a high prevalence in liver cirrhosis, it increases other cirrhosis complications, reduces quality of life and survival, and adversely affects the prognosis after transplantation. In our study, it was aimed to determine the frequency of sarcopenia in patients with liver cirrhosis, to investigate the complications of cirrhosis and its relationship with prognosis of the disease.
Material and Method: The study included 53 patients, 18 years of age or older, who had a follow-up in the Department of Gastroenterology, Dokuz Eylul University Hospital, diagnosed with liver cirrhosis (ICD code K74) between 01.01.2014 and 31.12.2019, and whose laboratory and imaging data were fully available. According to L3-SMI data obtained from abdomen computed tomography (CT) examinations, patients were divided into two groups as those with and without sarcopenia. The relationship of sarcopenia with determined demographic, clinical, laboratory findings, neutrophil-lymphocyte ratio, cirrhosis complications, prognosis and mortality were investigated.
Results: The prevalence of sarcopenia was found to be 50.9% (27/53) according to L3-SMI calculated on the abdominal CT images of liver cirrhosis patients included in the study. It was observed that 70.4% (19/27) of the patients with sarcopenia were male. The rate of sarcopenia in males was statistically significantly higher than in females (p <0.05) . In the patient group with sarcopenia, body mass index (BMI), SMI (cm² / m²), albumin, serum sodium were statistically significantly lower (p <0.004, p = 0.005, p = 0.014, p = 0.010, respectively) ; bilirubin, INR, MELD-Na score and Child Pugh score were statistically significantly higher (p = 0.002, p = 0.005, p = 0.001, p = 0.007, respectively) compared to the non-sarcopenia patients. MELD-NA score ≥ 15 patients (48.14% 19.23%, p = 0.022) and the number of patients with Child-Pugh Score C were also statistically significantly higher in the group with sarcopenia than in the group without sarcopenia (33.3% to 7.7%, p = 0.026) . Patients with sarcopenia had higher rates of hepatic encephalopathy, acid, spontaneous bacterial peritonitis, esophageal and / or gastric varicose veins, variceal bleeding, portal vein thrombosis, hepatocellular carcinoma, but this difference was not statistically significant (p = 0.074, p = 0.125, p = 0.788, p = 0.941, p = 0.379, p = 0.268, p = 0.088); There was a statistically significant increase in favor of the group with sarcopenia in terms of jaundice (p = 0.041) . Although the mortality rate was higher in patients with sarcopenia, this difference was not statistically significant (p = 0.196) . 
Conclusion: In our study, sarcopenia, an important syndrome, has been shown to be highly prevalent in patients with liver cirrhosis and independent of body mass index. Especially male patients were found to be at risk for sarcopenia. The prognostic significance of sarcopenia, which is associated with jaundice and high Child-Pugh Score, high MELD-Na score, hyponatremia, hypoalbuminemia, has been demonstrated. In the literature, it has been one of the pioneering studies investigating the relationship between sarcopenia and neutrophil-lymphocyte ratio in patients with liver cirrhosis.
Keyword: Cirrhosis, Sarcopenia, SMI