Okul öncesi öğretmenlerin bilimsel araştırmaya yönelik tutumunun yordayıcısı olarak yaratıcı düşünme, eleştirel düşünme ve bilimsel süreç becerileri
Creative thinking, critical thinking and scientific process skills as predictors of preschool teachers' attitude towards scientific research
Yazar: MEHMET YILMAZ KESKİN
Danışman: DOÇ. DR. ETEM YEŞİLYURT
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı: eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme ve bilimsel süreç becerileri değişkenlerinin okul öncesi öğretmenlerinin bilimsel araştırmaya yönelik tutumu üzerindeki yordama düzeyinin yapısal eşitlik modeliyle incelenmesi ve bu değişkenlerin betimsel olarak değerlendirilmesidir. Genel tarama modeline göre tasarlanan bu araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 eğitim ve öğretim yılında Şanlıurfa ili Eyyübiye, Haliliye ve Karaköprü İlçe Milli Eğitim Müdürlüklerine bağlı anaokullarında görev yapmakta olan 255 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırma verileri "Bilimsel Süreç Beceri Testi", "Marmara Yaratıcı Düşünme Eğilimleri Ölçeği", "Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği ve "Bilimsel Araştırmaya Yönelik Tutum Ölçeği" aracılığıyla toplanmıştır. Veriler SPSS 24 ve AMOS programları aracılığı ile analiz edilmiştir. Araştırmanın alt amaçlarına yönelik veriler, frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma teknikleri ile; araştırmanın hipotezlerine ilişkin veriler ise AFA, DFA ve Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) ile çözümlenmiştir.
Araştırmanın alt amaçlarına ilişkin şu sonuçlara ulaşılmıştır: Araştırmanın birinci alt amacına ilişkin okul öncesi öğretmenlerinin bilimsel süreç beceri düzeylerinin ortalamanın üzerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İkinci alt amaca ilişkin ise okul öncesi öğretmenlerinin yaratıcı düşünme beceri düzeylerinin ortalamanın üzerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın üçüncü alt amacına ilişkin okul öncesi öğretmenlerinin eleştirel düşünme beceri düzeylerinin ortalamanın üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın dördüncü alt amacına ilişkin olarak, okul öncesi öğretmenlerin bilimsel araştırmaya yönelik tutum düzeylerinin de ortalamanın üzerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma hipotezlerine ilişkin ise:
Araştırmanın birinci hipotezine ilişkin olarak okul öncesi öğretmenlerinin bilimsel süreç becerilerinin yaratıcı düşünme becerilerini pozitif yönde ve anlamlı olarak etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın ikinci hipotezinde, okul öncesi öğretmenlerinin bilimsel süreç becerilerinin yaratıcı düşünme becerilerini anlamlı olarak açıkladığı tespit edilmiştir. Araştırmanın üçüncü hipotezinde, okul öncesi öğretmenlerinin bilimsel süreç becerilerinin bilimsel araştırmaya yönelik tutumlarını pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın dördüncü hipotezinde, okul öncesi öğretmenlerinin bilimsel süreç becerilerinin eleştirel düşünme becerilerini pozitif yönde ve anlamlı olarak etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Beşinci hipotezinde öğretmenlerin bilimsel süreç becerilerinin eleştirel düşünme becerilerini anlamlı olarak açıkladığı tespit edilmiştir. Araştırmanın altıncı hipotezinde okul öncesi öğretmenlerinin yaratıcı düşünme becerilerinin bilimsel araştırmaya yönelik tutumunu pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın yedinci hipotezinde de okul öncesi öğretmenlerinin eleştirel düşünme becerilerinin bilimsel araştırmaya yönelik tutumunu pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.
Son hipotezinde ise eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme ve bilimsel süreç becerilerinin birlikte bilimsel araştırmaya yönelik tutumu anlamlı olarak etkilediği ve açıkladığı tespit edilmiştir. Diğer bir deyişle; eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme ve bilimsel süreç becerilerinin kullanımı okul öncesi öğretmenlerinin bilimsel araştırmaya yönelik tutumlarının önemli yordayıcıları olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar neticesinde çeşitli öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The general purpose of this research is to examine the predictive level of critical thinking, creative thinking and scientific process skills variables on preschool teachers' attitudes towards scientific research with a structural equation model and to evaluate these variables descriptively. The study group of this research, designed according to the general screening model, consists of 255 pre-school teachers working in kindergartens affiliated to Şanlıurfa province Eyyübiye, Haliliye and Karaköprü District National Education Directorates in the 2023-2024 academic year. Research data were collected through "Scientific Process Skills Test", "Marmara Creative Thinking Tendencies Scale", "Critical Thinking Tendencies Scale and "Attitude Towards Scientific Research Scale". Data for the sub-objectives of the research were collected using frequency, percentage, arithmetic mean and standard deviation techniques; The data regarding the hypotheses of the research were analyzed with EFA, CFA and Structural Equation Model (SEM).
The following results were obtained regarding the sub-objectives of the research: Regarding the first sub-objective of the research, it was concluded that the scientific process skill levels of preschool teachers were above average. Regarding the second sub-goal, it was concluded that the creative thinking skill levels of preschool teachers are above average. Regarding the third sub-objective of the research, it was determined that the critical thinking skill levels of preschool teachers were above average. Regarding the fourth sub-objective of the research, it was concluded that preschool teachers' attitude levels towards scientific research were above average. Regarding the research hypotheses:
As a result of the main hypothesis of the research, it was determined that critical thinking, creative thinking and scientific process skills together significantly affect and explain attitudes towards scientific research. In an other saying; It was concluded that the use of critical thinking, creative thinking and scientific process skills are important predictors of preschool teachers' attitudes towards scientific research. As a result of the results obtained from the research, various suggestions were presented.