Farklı eğe sistemlerinin kök kanalından kalsiyum hidroksiti uzaklaştırmadaki etkinliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the efficiency of different file systems in removing calcium hydroxide from root canal
Yazar: MEHMET ESKİBAĞLAR
Danışman: PROF. DR. SADULLAH KAYA
Dicle Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental aygıtlar = Dental instruments ; Dental eğeler = Dental files ; Kalsiyum hidroksit = Calcium hydroxide ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy

Özet:
Endodontik tedavi; kök kanal sisteminin temizlenmesini, şekillendirilmesini ve üç boyutlu olarak sızdırmaz bir biçimde doldurulmasını hedefler.  Bu amaçla çeşitli şekillendirme işlemleri ve farklı irrigasyon solüsyonları kullanılır, fakat kök kanal sisteminin kompleks yapısından dolayı tam olarak dezenfeksiyon sağlanamaz.  Bu sebeple endodontik tedavide başarıyı artırmak için seanslar arası kanal içi medikament kullanımı önerilmektedir. Endodontide kanal içi medikament olarak en sık kullanılan preperat ise kalsiyum hidroksittir (Ca(OH)2).
Kök kanal dolum işlemi yapılmadan önce kanal içerisine yerleştirilen medikamentin tamamen uzaklaştırılması gerekmektedir. Kök kanal sistemi içerisinde kalan Ca(OH)2 dentin tübüllerinin ağızlarını kapatarak kanal patlarının penetrasyonunu engeller, çeşitli kanal patlarıyla kimyasal etkileşime girebilen Ca(OH)2 aynı zamanda patların dentine adezyonunu negatif etkiler ve apikal sızıntıyı artırır. Bu sebeple Ca(OH)2 medikamentini kök kanallarından uzaklaştırabilmek için birçok mekanik teknik, farklı irrigasyon solüsyonları ve irrigasyon aktivasyon yöntemleri denenmiş, ancak bu yöntemlerin hiçbiri kanal içi medikamentlerin kök kanallarından tamamen uzaklaştırılmasını sağlayamamıştır. 
Bu çalışma, farklı eğe sistemleri kullanılarak, seanslar arasında kullanılan Ca(OH)2'in kök kanallarından uzaklaştırılmasını stereo mikroskop altında değerlendirerek karşılaştırılmalarını amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem
Bu çalışmada ortodontik veya periodontal nedenlerle çekilmiş 75 adet tek kök, tek kanal ve tek apikal foramene sahip insan mandibular premolar dişleri kullanıldı.  Dişlerin kuronları, standart kök boyu elde etmek amacı ile mine-sement sınırından itibaren kök boyu 15 mm olacak şekilde elmas separe yardımıyla kesilerek ayrıldı. Kök kanalları ProTaper F4 eğesine kadar genişletildi. Ca(OH)2 patı kök kanallarına çalışma uzunluklarında yerleştirildi. Köklerin koronal kısımları geçici bir dolgu maddesiyle kapatıldı. Daha sonra dişler distile su içinde 37oC'de 7 gün boyunca etüvde bekletildi. Sonrasında geçici dolgular kaldırıldı. Kök kanallarındaki Ca(OH)2'nin uzaklaştırılmasında kullanılan yönteme göre örnekler rastgele üç deney grubu (Reciproc 40, Reciproc Blue R40, WaveOne Large) ve iki kontrol grubu (negatif, pozitif) olmak üzere toplam 5 gruba (n=15) ayrıldı. Kökler bukko-lingual olarak ikiye ayrıldı ve kanal içerisinde kalan artık Ca(OH)2 miktarı x20 büyütmede stereo mikroskop altında değerlendirildi.
Bulgular
Değişkenlerin normal dağılımdan gelme durumları araştırılırken birim sayıları nedeniyle Shapiro Wilk's'den yararlanıldı. Sonuçlar yorumlanırken anlamlılık düzeyi olarak 0,05 kullanıldı. Gruplar arasındaki farklılıklar incelenirken değişkenlerin normal dağılımdan gelmemesi durumunda Kruskal Wallis-H Testlerinden yararlanıldı. Kruskal Wallis-H Testinde anlamlı farklılıkların görülmesi durumunda Post-Hoc Çoklu Karşılaştırma Testi ile aralarında farklılık olan gruplar belirlendi.
Tüm deney gruplarında Ca(OH)2'nin kök kanallarından tamamen uzaklaştırılamadığı tespit edilmesine rağmen; Reciproc eğe sistemi, Reciproc Blue ve WaveOne Gold eğe sistemlerine göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha fazla Ca(OH)2 uzaklaştırmıştır (p<0,05).
Sonuç
Reciproc eğe sisteminin kök kanallarından Ca(OH)2'yi uzaklaştırmada Reciproc Blue, WaveOne Gold eğe sistemlerinden daha etkili olduğu görülmüştür. Ancak, kullanılan döner eğe sistemlerinin hiçbiri kök kanallarından Ca(OH)2'yi tamamen uzaklaştıramamıştır.

Abstract:
Aim
Endodontic treatment aims to clean and prepare the root canal system and to apply a three-dimensional impermeable filling. For this reason, various shaping procedures and irrigation solutions are used, but it is not possible to ensure complete disinfection due to the complex structure of the root canal system. Therefore, the use of intracanal medicaments is suggested to increase the success rate of endodontic treatment. The most prevalent preparate used as an intracanal medicament in endodontics is calcium hydroxide (Ca(OH)2).
It is required to remove the entire intracanal medicament prior to the root canal filling. The Ca(OH)2 left in the root canal system blocks the dentinal tubules and prevents canal pastes' penetration. Ca(OH)2, interacting with various canal pastes chemically, also negatively affects the adhesion of pastes to root canal dentine and increases apical leakage. Therefore, many mechanical techniques, different irrigation solutions, and irrigation activation methods have been utilized to remove the Ca(OH)2 medicament from the root canals, but none of these methods could completely remove the intracanal medicament from the root canals.
This study aims to compare Ca (OH)2's removal between sessions using different file systems under a stereomicroscope.
Material and Method
In this research, 75 extracted human mandibular premolars with a single root, single canal, and single apical foramen have been used. The crowns were removed using a diamond bur to acquire a standard root length of 15 mm. The root canals were enlarged up to the ProTaper F4 file. Ca(OH)2 paste was inserted into the root canals at working length. The coronal parts of the roots were filled with a temporary filling material. Teeth were kept in distilled water at 37oC for seven days in the incubator. Then, temporary fillings were removed. Depending on the method used for removing the Ca(OH)2 in the root canals, specimens were randomly distributed into three experimental groups (Reciproc 40, Reciproc Blue R40, WaveOne Large) and two control groups (negative, positive), a total of 5 groups (n=15). Roots were separated into two sections buccolingually, and the residual Ca(OH)2 in the canal was evaluated under a stereomicroscope at x20 magnification.
Result
The normal distribution of variables was examined with the Shapiro-Wilk test due to the number of units. The significance level was set at p<0.05 to interpret the results. During the examination of differences among the groups, the Kruskal-Wallis H test was used in case the variables were not normally distributed. If there were significant differences in the Kruskal-Wallis H test, Post Hoc Multiple Comparison test was conducted to determine the groups with significant differences.
Although Ca(OH)2 could not be removed entirely from the root canals in any group, it was statistically determined that the removal of Ca(OH)2 was higher with Reciproc file systems than with Reciproc Blue and WaveOne Gold file systems (p<0.05).
Conclusions
It is determined that Reciproc file systems are more effective than Reciproc Blue and WaveOne Gold file systems in removing the Ca(OH)2 from root canals. However, none of the methods could entirely remove the Ca(OH)2 from the root canals.