Bazı araç klima filtreleri yardımıyla İstanbul havasındaki eser element kirliliğinin araştırılması
Determination of the trace element pollution in İstanbul air through some auto cabin air filters
Yazar: FATMA ATEŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ KÖRPINAR
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyofizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Biyofizik = Biophysics
Dizin: Eser elementler = Trace elements ; Hava kirliliği = Air pollution ; Kurşun = Lead

Özet:
Eser elementler, yeryüzünde sağlıklı bir yaşam sürdürülebilmesi için dengeli ve yeterli miktarda alınması gerekli olan elementlerdir. Bu elementler arasında çinko, bakır ve demir organizmada fazla bulunduğu durumlarda toksik etkiler ortaya çıkmaktadır. Endüstride fazlaca tüketilen kurşun ve kadmiyum ise, insan ve diğer canlılarda toksisiteye neden olan metallerin başında yer almaktadır.Araçlarda klima sistemlerinin düzenleyicisi görevini gören klima filtreleri yaklaşık 1 mikron boyutundaki partikülleri tutabilme özelliğine sahip katmanlı kağıttan yapılmaktadır.Çalışmamızda, İstanbul'un çeşitli bölgelerinde havadaki eser element kirliliğini, otomobil servislerinden alınan 10 farklı araca ait klima filtreleri kullanılarak araştırmayı amaçladık. Araştırmamızda 7 farklı bölgede kurşun, kadmiyum, çinko, bakır ve demir elementleri ölçüldü. Hazırlanan materyallerin hidroklorik ve nitrik asit karışımı içerisinde çözünmesi sağlanarak, filtrelerde adsorbe edilen eser element düzeyleri, Atomik Absorbsiyon Spektrofotometresinde belirlendi. Bulgularımıza göre, kurşun beşinci bölgede, çinko, bakır ve demir değerlerinin de ikinci bölgede, maksimum olduğu gözlendi.Sonuç olarak; İstanbul'da havadaki eser element kirliliğinin tespitinde klima filtreleri yardımı ile yapılan ölçümlerin oldukça etkin ve uygun bir yöntem olduğunu söyleyebiliriz.Bu çalışma, İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından desteklenmiştir. Proje No: T- 789

Abstract:
Trace elements are the elements that are required to be taken in balance and in sufficient amounts for a healthy life. Toxic impacts occur in deficiency of zinc, copper and iron or in the excess of these in the organism. Lead and cadmium, consumed considerably in industries are amongst the major metals causing toxicity for human and other organisms.Cabin air filters are made out of paper with many layers having the ability to capture particles with one micron dimension or higher. These filters act regulators for the air conditioning systems.Aim of this study is to search the trace element pollution in the air, in different regions by analyzing the trace elements in cabin filters of 10 different marks, obtained from various auto services in the city of Istanbul. In order to effectively measure trace element levels in Atomic Absorption Spectrophotometer, all prepared test material was resolved in the hydrochloric and nitric acid mixture. Our research concludes that maximum values of lead has been found to be in the fifth region, whereas zinc, copper and iron in the second region.In conclusion; our results show that the measurements made through use of cabin air filters for the determination of trace element pollution in the city of Istanbul is effective and usefull.The present work was supported by the Research Fund of Istanbul University. Project No:T- 789