Müzeler için bir iklimlendirme sisteminin tasarımı: örnek bir çalışma
Design of an air conditioning system for museums: a case study
Yazar: ZAFER TÜYSÜZ
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ŞALVARLI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Enerji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Enerji = Energy ; Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Müzeler, eserlerin saklanıp sergilendiği ve bakımlarının yapıldığı mekânlardır. Eser tiplerine göre birçok müze çeşidi olup, özellikle arkeoloji, etnografya ve şehir müzeleri bunlardan bazılarıdır. Nesiller arası kültürel bir köprü olan müzeleri ve içerisinde bulunan eserleri gelecek nesillerimiz için korumamız gerekmektedir. Müzelerde eserleri tehdit eden birçok faktör bulunmaktadır. Bu faktörlerden en önemlileri müze iç ortamının kuru termometre sıcaklık ve bağıl nem değerleridir. Tez kapsamında eserler üzerindeki kuru termometre sıcaklık ve bağıl nemim etkileri incelenmiştir ve müzeler için uygun iklimlendirme sistemlerinden nasıl olması gerektiğinden bahsedilmiştir. Çalışmamızda örnek olarak tarihi bir binaya sahip olan Anadolu Medeniyetleri Müzesinde yapılan iklimlendirme ve izleme faaliyetleri incelenmiş ve müze için örnek bir sistem önerisinde bulunulmuştur. Amerikan Isıtma Soğutma ve İklimlendirme Mühendisleri Topluluğu (ASHRAE) tarafından müzeler için oluşturulan iklimlendirme sınıfları içerisinde "B" iklim sınıfı uygunluğunun aranmasının faydalı olacağı düşünülmüştür. Yapılmış olan ölçümlerde kuru termometre sıcaklığının yaklaşık olarak 16°C-27°C arasında uygun aralıkta kaldığı ve bağıl nemin de uygun şartlar arasında olduğu gözlemlenmiştir. Daha sonrasında COP değeri 4,16 olarak hesaplanan, atık ısı kaynaklı ısı pompalı bir klima santrali sistemi önerisi yapılmış ve sistemin doğalgazlı sistemlere kıyasla % 14 oranında bir tasarruf yapılabileceği görülmüştür. Ayrıca sistem ve enerji verimliliği gibi konularda önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Museums are the places where the works are kept and exhibited and cared.  There are many types of museums according to the types of pieces, especially archeology, ethnography and city museums. We need to protect the museums, which are cultural bridges between generations, and their works for future generations.  There are many factors threatening the works in museums. The most important of these factors are dry thermometer temperature and relative humidity values of museum interior. In this study, the effects of dry thermometer temperature and relative humidity on the artifacts were investigated and it was mentioned how suitable air conditioning systems for museums should be. In addition, air conditioning and monitoring activities carried out at the Museum of Anatolian Civilizations, which has a historical building, were examined and a model system was proposed for the museum. It was thought that it would be beneficial to search for "B" climate class conformity in the air-conditioning classes created by the American Society of Heating, Refrigeration and Air-Conditioning Engineers (ASHRAE) for museums. It was observed that the dry bulb temperature remained in the appropriate range between 16°C and 27°C and the relative humidity fluctuated between favorable conditions. Then, an air handling unit system with waste heat source heat pump system, whose COP value was calculated as 4.16, was proposed and it was observed that the system could save 14% compared to natural gas systems. In addition, suggestions have been made on issues such as system and energy efficiency.