Etkili bir başvuru yolu olarak bireysel başvuru
As an effective judicial remedy individual aplication
Yazar: ŞERMİN BİRTANE
Danışman: PROF. DR. BAHTİYAR AKYILMAZ
Gazi Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa Mahkemesi = Constitutional Court ; Anayasa hukuku = Constitutional law ; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi = European Court Human Rights ; Bireysel başvuru = Individual application ; Kamu Hukuku = Public Law ; Mahkemeler = Law courts

Özet:
Anayasa hukukunun tarihsel gelişiminde günümüzde gelinen noktada, temel hak ve özgürlüklerin etkin korunması amacıyla bireysel başvuru yolu anayasa mahkemelerinin görev alanına dâhil olmuştur. Birçok devlet soyut norm denetimi ve somut norm denetiminin yanı sıra bireylere, temel hak ve özgürlüklerinin ihlal edildiği iddiasıyla anayasa mahkemelerine başvuru yolunu tanımıştır. Türkiye'de de 2010 yılında yapılan Anayasa değişikliğiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu açılmıştır. Bireysel başvuru yolunun en temel işlevi, insan haklarının etkili şekilde korunmasının sağlanmasıdır. Bu korumanın teorik ve soyut değil, fiilen ve gerçekten mevcut bulunan, yani sonuç doğurabilir, işe yarar ve elverişli olması gerekmektedir. Bu unsurları sağlamayan bireysel başvuru yolu, başvurucuların Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine gitmeden önce tüketmek zorunda kalacakları, zaman kaybına yol açan anlamsız bir usul haline gelecektir. Bu çalışmanın konusu Türk hukukunda, Anayasa Mahkemesine bireysel başvurunun etkili bir yol olup olmadığının irdelenmesidir. Çalışmanın amacı, temel hak ve özgürlüklere, etkili bir hukuki koruma sağlaması beklenen Anayasa Mahkemesine bireysel başvurunun, şartlarını ve işleyişini ortaya koyup, Türkiye için uygulanabilirliği konusunda karşılaşılabilecek muhtemel sorunları tespit etmek ve bu sorunlar için çözüm yollarını ortaya koymaktır.

Abstract:
In the historical development of constitutional law, the individual application has been included in the jurisdiction of the constitutional courts for the effective protection of fundamental rights and freedoms. Many states accepted to introduction of individual application to Constitutional Courts for for alleged violations of fundamental rights and freedoms, as well as procedures for constitutionality review. In Turkey individual applications to the Constitutional Court was opened by way of amendment to the Constitution in 2010. The main function of the individual application path is to ensure the effective protection of human rights. This protection should be effective, convenient and sufficient, actually and truly present. The individual remedy, which does not provide these elements, will become a meaningless method that would lead to a waste of time, which the applicants would have to consume before going to the European Court of Human Rights. The subject of this study is to examine whether individual application to the Constitutional Court is an effective remedy for protection of human rights. The aim of the study is to reveal the conditions and operation of individual application to the Constitutional Court, which is expected to provide effective legal protection to fundamental rights and freedoms and analyse and identify potential problems that may be encountered on the actual implementation of the individual application and put forward solutions for those problems.