Çocukluk çağında görülen tromboz vakalarının retrospektif değerlendirmesi /
Yazar: ELİF CANBOLAT
Danışman: PROF. DR. LALE OLCAY
Başkent Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Bu çalışmada Başkent Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı kliniklerine başvuran 2005 ve 2022 yılları arasında Pediatrik Hematoloji Bölümünün değerlendirdiği trombozlu çocuk hastaların özelliklerinin geriye dönük değerlendirilmesi, hematolojik ve genetik parametrelerinin belirlenmesi, bu verilerin karşılaştırılması, tromboz konusunda bulunduğumuz noktanın belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu hastalarda tromboz yeri, tanıyı koyan bölüm, takipli olduğu bölüm,  tanının hangi görüntüleme ile konulduğu, arteryel veya venöz oluşu, eşlik eden hastalıklar, laboratuvar parametreleri [protrombin zamanı (PZ), aktive parsiyel tromboplastin zamanı (APTZ), fibrinojen, Faktör (F) II, FVII, FVIII, FXII, von Willebrand faktör (vWF),  protein C (PC), protein S (PS), antitrombin (AT) III, homosistein, B12, folik asit, d-dimer, lipoprotein (Lp) a, total lipit, trigliserit, total kolesterol, very low density lipoprotein (VLDL), low density lipoprotein (LDL), high density lipoprotein (HDL) düzeyleri; FV Leiden mutasyonu, protrombin (PT) 20210G-A polimorfizmi, metilentetrahidrofolat redüktaz (MTHFR) C677T polimorfizmi, MTHFR A1298C polimorfizmi, plazminojen aktivatör inhibitör (PAI) 4G/5G polimorfizmi, FXIII V34L mutasyonu; antikardiyolipin (AKA) İgM, AKA İgG, anti nükleer antikor (ANA), anti double strain deoxyriboucleic acid (ds DNA), C3, C4 değerleri; serum demiri, serum demir bağlama kapasitesi (SDBK), ferritin, mean platelet volume (MPV)] , aldıkları tedavi, tedaviyi veren bölüm, tekrarlama durumu, trombozun hastane yatışı sırasında olup olmadığı incelendi.
Bu çalışmada 166 trombozlu çocuk hastanın verileri taranarak yapılan analizler sonucunda tromboz en sık 2-12 yaş aralığında görülmüştür. Tromboz yeri ile F V Leiden mutasyonu ilişkisi incelendiğinde tromboz yeri ile Faktör V Leiden mutasyonu arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p=0.04). Ferritin düzeyi incelendiğinde ferritin parametresinin bakılan 62 hastadan 43 (%69,4) tanesinde düşük olduğu görüldü. Bu nedenle bu hastalarda demir eksikliği olduğu düşünüldü. ANA ve anti ds DNA değerlerinin venöz tromboz görülen hastalarda daha sık pozitif olduğu görüldü. Daha önceki yıllarda hastanemizde yapılan çalışmalara göre vaka dağılımlarında değişiklikler saptandı. Çalışmamızda en sık görülen kalıtsal trombofili PAI polimorfizmleri şeklinde tespit edilmiştir. Bu VLDL (p=0.005) ve Lipoprotein (a) yüksekliklerinin (p=0.002) tek başlarına tromboz yerleri ile karşılaştırmalarında anlamlı olarak ilişkili olduğu tespit edilmiş olup bu konuda daha kapsamlı araştırmalar yapılması gerektiği ortaya konulmuştur.


Anahtar kelimeler: Tromboz, pediatrik tromboz, tromboemboli

Abstract:
In this study, it was aimed to retrospectively evaluate the characteristics of pediatric patients with thrombosis, who were evaluated by the Pediatric Hematology Department between 2005 and 2022, who applied to the Başkent Hospital Pediatrics Department clinics, to determine their hematological and genetic parameters, to compare these data, and to determine our current point regarding thrombosis.
İn these patients location of thrombosis, diagnosis department, following department, which radiologic scaning used to diagnose, thrombosis vasculary type, concomitant diseases, patients laboratory parameters [Prothrombin time (PT), activated partial thromboplastin time (APTT), fibrinogen, factor (F) II, FVII, FVIII, FXII, von Willebrand factor (VWF), protein C (PC), protein S (PS) levels, antithrombin (AT) III, homocysteine, B12, folic acid, d-dimer, lipoprotein (Lp) a, total lipid, triglyceride, total cholesterol, very low density lipoprotein (VLDL), low density lipoprotein (LDL), high density lipoprotein (HDL) levels;  FV Leiden mutation, prothrombin (PT) 20210G-A polymorphism, methylenetetrahydrofolate reductase (MTHFR) C677T polymorphism, MTHFR A1298C polymorphism, plasminogen activator inhibitör-1 (PAI-1) 4G/5G polymorphism, FXIII V34L mutation; anticardiolipin antibody (ACA) IgM, ACA IgG, anti nuclear antibody (ANA), anti double strain deoxyribonucleic acid (ds DNA), C3, C4 levels; serum iron, total iron binding capacity (TIBC), ferritin, mean platelet volüme (MPV)] , treatment they take, treating department, repeating situation, thrombosis relation with hospitalization in this study.
In this study, as a result of the analyzes performed by scanning the data of 166 pediatric patients with thrombosis, thrombosis was seen most frequently in the 2-12 age group.
When the relationship between thrombosis site and F V Leiden mutation was examined, a significant correlation was found between thrombosis site and Factor V Leiden mutation (p=0.04). When the ferritin level was examined, it was observed that the ferritin parameter was low in 43 (69.4%) of 62 patients. Therefore, it was thought that these patients had iron deficiency. ANA and anti ds DNA values were found to be more positive in patients with venous thrombosis. According to the studies conducted in our hospital in previous years, changes were found in the distribution of cases. In our study, the most common hereditary thrombophilia PAI-1 polymorphisms were identified. These VLDL (p=0.005) and Lipoprotein (a) elevations (p=0.002) were found to be significantly related when compared with thrombosis sites alone, and it was revealed that more comprehensive studies should be done on this subject.


Key words: Thrombosis, pediatric thrombosis, thromboembolism