Teknoloji destekli matematiksel etkinliklerin öğrencilerin bilişsel istemlerini ortaya çıkarmadaki rolü
The role of technology based mathematical tasks in revealing students' cognitive demands
Yazar: HAKAN DURCUK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYTEN ERDURAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Bilişsel beceriler = Cognitive abilities ; Bilişsel davranışlar = Cognitive behaviours ; Bilişsel öğrenme = Cognitive learning ; Eğitim = Education ; Eğitim etkinliği = Effectiveness of training ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Teknoloji destekli öğretim = Technology based instruction

Özet:
Araştırmada, teknoloji destekli matematiksel görevlerin öğrencilerin bilişsel istemlerini ortaya çıkarmadaki rolünün tespitinin yapılması amaçlanmıştır. Çalışmada Quasar projesi kapsamında Stein ve Smith (1998)'in oluşturduğu Matematiksel Görev Kuramı paralelinde Smith ve Stein (1998) tarafından Bilişsel İstem Basamakları adı altında geliştirilen ve daha sonradan Stein, Smith, Henningsen ve Silver (2000) tarafından Görev Analiz Kılavuzu olarak adlandırılan çerçeve temele alınmıştır. Çalışma, İstanbul ilinde bulunan Başakşehir Altınşehir Lisesi 11. sınıf düzeyindeki 20 öğrencinin bulunduğu bir şubede bir matematik öğretmeni ile yapılmıştır. Araştırmanın yöntemi, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum çalışması olarak seçilmiştir. Araştırma için 2011 yılı ortaöğretim 2 saatlik matematik müfredatının trigonometri konusunda yer alan kazanımlar için genel olarak Geogebra yazılımı kullanılarak teknoloji destekli ve teknoloji desteksiz görevler hazırlanmıştır. Veri toplama araçları arasında görevlerin hazırlanma ve uygulanma süreci, öğrenci çalışmaları, öğretmen ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler ve derslerde alınacak ders içi kayıtlar ile alan notları yer almaktadır. Araştırmadan elde edilen veriler doküman analizi, içerik analizi ve betimsel analiz yöntemleri ile analiz edilmiştir.

Araştırmada öğrencilerin, teknoloji destekli ve teknoloji desteği olmayan görevlerin başarı ile tamamlanması açısından benzer başarılar gösterdikleri görülmüştür. Ancak bilişsel istem basamakları açısından bakıldığında ise teknoloji destekli görevlerin daha etkili olduğu, öğrencilerin teknoloji destekli görevlerde genellemelere daha kolay vardığı ve daha az zaman harcayarak öğretmenlerine daha az soru yönelttikleri görülmüştür.Araştırmada teknoloji destekli görevlerin, öğrencilerin bilişsel istemlerinin ortaya çıkarılmasını kolaylaştırdığı ve istenen düzeyin devamlılığını daha iyi sağladığı ortaya çıkmıştır. Teknoloji destekli görev ve etkinliklerin öğretim programlarında yer alması sağlanarak öğretmenlerimizin de bu tür öğrenme ortamlarını yaratmaları sağlanabilir.  

Anahtar kelimeler: Bilişsel istem, matematiksel görev, teknoloji

Abstract:
The aim of this study is to make firm the role of technology based mathematical tasks in revealing students' cognitive demands. Task Analysis Guide (Stein, Smith, Henningsen ve Silver, 2000) was developed under the title of Levels of Cognitive Demands (Smith ve Stein, 1998) within the scope Mathematical Tasks Framework (Stein ve Smith, 1998) was created on Quasar Project shall be used as framework in this study. Research was implemented on 20 third grade students and one mathematics teacher of Altınşehir High School locate in İstanbul. The research method is case study is type of qualitative research. Trigonometry subject was chosen in two-hours mathematics curriculum of 2011 and tasks was prepared with technology integration (such as Geogabra software) or without. Data collecting tools are process of preparation and implementation of tasks, students studies, semi-structured interview with teacher, lessons records and field notes. Data obtained from research was analyzed by document analysis, content analysis and descriptive analysis methods.

It is found out students has similar success at completing each technology assisted tasks and not assisted. If we look from the viewpoint of cognitive demands, technology found more effective, students has less difficulties, needed less time and asked teacher less questions.It was shown that technology based tasks make revealing students' cognitive demands easy and help to maintain the level of cognitive demands more fluently. If there are many tasks in curriculum that may help teachers to create instructional environments as in this study.
 
Key words: Cognitive demands, mathematical tasks, technology