Sıvı köpük sabun, alkol, borik asit karışımı ve antiseptikten oluşan fiksasyon-preservasyon solüsyonu ile tespit edilmiş kadavralarda farklı saklama  koşullarının etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of different storage conditions on cadavers detected  with fixation presservation solution consisting of liquid FOAM SOAP, alcohol,  boric acid mixture and antiseptic
Yazar: AYŞE KÜLEY KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER GÜRKAN DİLEK ; PROF. DR. ERKUT TURAN
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / Anatomi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Kadavra = Cadaver ; Polivinil alkol = Polyvinyl alcohol ; Sabunlar = Soaps ; Sıvı köpük sabun = Liquid foaming soap ; Sıçanlar = Rats ; Çözeltiler = Solutions

Özet:
Anatomi eğitiminde ana materyal olan kadavraların tespiti çok önemlidir. Kadavra, 
yaşam fonksiyonlarını kaybetmiş bir insan veya hayvan vücudunun eğitim ve 
araştırmalarda kullanmak için muhafaza edilir. Canlılığını kaybettikten sonra 
kadavrada iç ve dış organların yapısal ve biçimsel bozulmaları, kokuşma ve dokunun 
gerginliğini kaybetmesi, dokularda sertleşme gibi sorunlar meydana gelir. İdeal bir 
tespit solüsyonundan dokuları ve organları uzun süre koruması, diseksiyon için 
yeterli doku sertliğini sağlaması, organ ve dokuların doğal renklerini koruması
beklenmektedir. Formaldehitin, çeşitli alanlarda kullanımının yanında insan sağlığına 
çok ciddi zararları vardır. Hem formaldehitin zararlarından korunmak hem de istenen 
özellikleri sağlayan tespit solüsyonları geliştirmek için çeşitli kimyasallar üzerinde 
çalışıldığı görülmektedir. Bu çalışmalar incelendiğinde formaldehit olmayan tespit 
solüsyonlarında tutulan kadavralarda belli başlı ortak sorunların görüldüğü 
belirlenmiştir. Bu sorunlar kadavranın genel anatomik yapısının değişmesine sebep 
olarak; uzun vadede eğitim materyali olarak kullanılmasına imkan vermemektedir. 
Bu çalışmada sıvı köpük sabun, alkol, borik asit karışımı ve antiseptik 
(benzalkoniyum klorür)'den oluşan fiksasyon-preservasyon solüsyonunu (SEFS) 
geliştirerek insan sağlığına zarar vermeyen, uzun süre anatomik formunu koruyup, 
üzerinde eğitim ve araştırma için çalışılabilen kadavralar hazırlamaya imkân 
sağlayan kolay hazırlanabilir, düşük maliyetli bir kadavra hazırlama yöntemine 
ulaşmak ve bu kadavraların diseksiyon derslerinde daha uzun vadede kullanılması
hedeflenmektedir. Çalışmada 28 adet rat 4 eşit gruba ayrılarak kullanıldı. Kadavralar 
tespit edildikten sonra 3, 6 ve 9. Aylarda subjektif değerlendirmeyle birlikte sertlik 
ve renk yönünden analiz için örnekler alındı. Çalışmada gözlemsel incelemede I. 
Grup (SEFS+Sığır Jelatini SEFS solüsyonunda tutulan) ve II. Grup (SEFS+Agar 
Agar SEFS solüsyonunda tutulan) grupların anatomik formunu koruduğu, hacimsel 
olarak kaybın daha az olduğu belirlenmiştir. SEFS solüsyonunda tespit edilen 
kadavralar karşılaştırıldığında Agar Agarın Sığır Jelatinine göre daha etkin sonuçlar 
verdiği görüldü. III. Grup (SEFS+Sığır Jelatini kilitli poşette tespit edilen) ve IV. 
Grup (SEFS+Agar Agar kilitli poşette tespit edilen) Gruplarda renklerde bozulmalar 
olduğu, canlılığını kaybettiği görülmüştür. Diseksiyon sonrasında kilitli poşetlerde 
tutulan kadavralarda (III-IV. Grup) organlarda hacimsel olarak kaybın daha fazla 
olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak subjektif ve objektif değerlendirmeler 
sonucunda ulaşılan bulgularda "ideal" tespit solüsyonunu oluşturma manasında 
doğru adımlar atıldığı görülmektedir.

Abstract:
Detection of cadavers, which is the main material in anatomy education, is very 
important. A cadaver is preserved for use in education and research of a human or 
animal body that has lost its vital functions. After losing its vitality, problems such as 
structural and formal deterioration of internal and external organs, putrefaction and 
loss of tension of the tissue, and hardening of the tissues occur in the cadaver. An 
ideal fixation solution is expected to protect tissues and organs for a long time, to 
provide sufficient tissue stiffness for dissection, and to preserve the natural colors of 
organs and tissues. Formaldehyde, besides its use in various fields, has very serious 
harm to human health. It is seen that various chemicals have been studied both in 
order to protect from the damages of formaldehyde and to develop fixation solutions 
that provide the desired properties. When these studies were examined, it was 
determined that certain common problems were observed in cadavers kept in fixation 
solutions without formaldehyde. These problems cause the general anatomical 
structure of the cadaver to change; does not allow it to be used as educational 
material in the long run. In this study, by developing a fixation-preservation solution 
(SEFS) consisting of liquid foam soap, alcohol, boric acid mixture and antiseptic 
(benzalkonium chloride), it is easy to prepare cadavers that do not harm human 
health, preserve their anatomical form for a long time and can be studied for education 
and research. It is aimed to reach a prepared, low-cost cadaver preparation method 
and to use these cadavers in dissection courses in the longer term. In the study, 28 
rats were divided into 4 equal groups and used. After the cadavers were identified, 
samples were taken for analysis in terms of hardness and color, along with subjective 
evaluation at 3, 6 and 9 months. In the observational study, Group I (kept in 
SEFS+Bovine Gelatin SEFS solution) and II. It was determined that the groups (kept 
in SEFS+ Agar Agar SEFS solution) preserved their anatomical form and the loss in 
volume was less. When the cadavers detected in SEFS solution were compared, it 
was seen that Agar Agar gave more effective results than Bovine Gelatin. III. Group 
(SEFS+Bovine Gelatin detected in ziplock bag) and IV. Group (detected in 
SEFS+Agar Agar ziplock bag) It was observed that there was deterioration in colors 
and loss of vitality in the groups. It was determined that the cadavers kept in locked 
bags after dissection (Group III-IV) had more volumetric loss in organs. As a result, 
according to the findings obtained as a result of subjective and objective 
evaluations, it is seen that the right steps have been taken in terms of creating the 
"ideal" fixation solution.