Üniversite öğrencilerinin sosyal medyabağımlılığı ile değerler arasındaki ilişki
Relati̇onshi̇p between social media and values inuniversity students
Yazar: SERAP DÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM TAŞ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın ulaşmak istediği temel amaç üniversite öğrencilerinin sosyal medya
bağımlılığı düzeyi ile değerler arasındaki ilişkiyi incelemektir. Ayrıca bu kavramların
bazı demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığının araştırılması da bu
çalışmanın amaçlarındadır. Araştırmanın evrenini Türkiye'de okuyan üniversite
öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklemi ise rastgele seçilen, devlet ve özel
üniversitelerde öğrenim gören çeşitli bölümlerdeki 401 öğrenci oluşturmaktadır.
Araştırmada veri toplama aracı olarak, Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (SMBÖ-YF)
(Şahin ve Yağcı, 2017), Değerler Ölçeği (DÖ-YF) (Dilmaç vd. 2014) ve araştırmacı
tarafından düzenlenen kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Araştırmanın analizinde
demografik değişkenlerin (cinsiyet, yaş, sınıf düzeyi, anne eğitim durumu ve baba
eğitim durumu) dağılımı için frekans, ölçek ve alt boyut toplam puanları için
betimleyici istatistikler; ölçek, alt boyut ve açık uçlu sorular arasındaki ilişki için
Pearson korelasyon analizi, bağımsız gruplarının puan ortalamalarının demografik
verilere göre farklılık gösterip göstermediğini ortaya koymak amacıyla t-Testi ve Tek
Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Gruplar arasında farklılıkların
analizinde post-hoc testi olarak LSD testi tercih edilmiştir.
Araştırma sonucunda üniversite öğrencilerinin Sosyal Medya Bağımlılığı ile cinsiyet,
yaş, sınıf düzeyi, anne- baba eğitim düzeyi açısından anlamlı bir farklılık
görülmemiştir. Sosyal Medya Bağımlığı ile Değerler ölçeği Toplumsal değerler ve
Materyalist değerler alt boyutları puanları arasında negatif yönlü anlamlı düzeyde bir
ilişki olduğu görülmüştür.
iv
Sosyal Medya Bağımlığı ve Değerler Ölçeği Romantik, İnsan onuru ve Fütüvvet alt
boyutları puanları ile yaş arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. Cinsiyete
göre yapılan istatiksel analizde kadın katılımcıların Toplumsal ve Manevi değerler alt
boyutları puanları erkeklerden daha yüksek, Romantik değerler alt boyutunda ise erkek
katılımcıların kadınlardan daha yüksek puan aldığı belirlenmiştir.
Değerler Ölçeği Romantik Değerler alt boyutu puanlarının sınıf düzeyine göre
istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde farklılaştığı, 3. Sınıf öğrencisi olan katılımcıların
Değerler Ölçeği Romantik Değerler alt boyutu puanlarının, 1. Sınıf öğrencisi olan
katılımcılardan daha yüksek olduğu görülmüştür.
Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği ve Değerler Ölçeği alt boyutlarından Toplumsal
Değerler, Kariyer Değerleri, Entelektüel Değerler, Manevi Değerler, Materyalist
Değerler, Özgürlük Değerleri, Romantik Değerler, Fütüvvet Değerleri ve İnsan Onuru
puanlarının anne ya da baba eğitim düzeyine göre anlamlı farklılık göstermediği
belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Sosyal medya bağımlılığı, değerler

Abstract:
The main aim of this research is to examine the relationship between the level of social
media addiction of university students and values. It is also the aim of this study to
investigate whether these concepts differ according to some demographic features. The
universe of the study consisted of college students studying in Turkey. The sample
consists of 401 students from various departments studying randomly and studying at
public and private universities.
In the research, Social Media Addiction Scale (SMBÖ-YF) (Şahin & Yağcı, 2017),
Values Scale (DÖ-YF) (Dilmaç et al., 2014) and personal information form organized
by the researcher were used as data collection tools. Descriptive statistics for
frequency, scale and subscale total scores for the distribution of demographic variables
(gender, age, grade level, mother education level and father education level) in the
analysis of the research; For the relationship between scale, sub-dimension and openended questions, Pearson correlation analysis, t-Test and One-Way Variance Analysis
(ANOVA) were used to reveal whether the mean scores of independent groups differ
according to demographic data. LSD test was preferred as the post-hoc test in the
analysis of the differences between the groups.
As a result of the research, there was no significant difference between university
students' Social Media Addiction and gender, age, class level, and parental education
level. It was observed that there was a significant negative relationship between Social
Media Addiction and the Values Scale Social Values and Materialist Values subdimensions.
vi
Social Media Addiction and Values Scale A positive, significant relationship was
found between the scores of romantic, human dignity, and Futuvva, and age. In the
statistical analysis made according to gender, it was determined that female
participants' social and spiritual values subscale scores were higher than males,
whereas in the Romantic values sub-dimension, male participants scored higher than
females.
It was observed that the scores of the Values Scale Romantic Values sub-dimension
differed statistically significantly according to the grade level, and the Values Scale
Romantic Values sub-dimension scores of the 3rd grade students were higher than the
participants of the 1st grade students.
It has been determined that Social Values, Career Values, Intellectual Values, Spiritual
Values, Materialistic Values, Freedom Values, Romantic Values, Futuristic Values
and Human Dignity scores do not differ significantly according to the education level
of the mother or father.
Keywords: Social media addiction, values