Akciğer kanseri kemoterapi toleransını değerlendirmede belirteç olarak 'vücut kitlesi indeksi' ile 'vücut şekli indeksi' nin karşılaştırılması
Comparison of 'body mass index' and 'body shape index'as a marker to assessment lung cancer chemotherapy tolerance
Yazar: GÜLAY YILDIZ
Danışman: PROF. HURİYE BERK TAKIR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Süreyyapaşa Göğüs Kalp Damar Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Mortalite = Mortality ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Obezite = Obesity ; Toksisite = Toxicity ; Toksisite testleri = Toxicity tests ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Amaç: Obezite, pek çok organ malignitesi için önemli bir risk faktörü olup, vücut kitle indeksi (VKİ) ile tanımlanmaktadır. Ancak VKİ, metabolik olarak aktif olan visseral adipoz dokuyu göstermekte yetersizdir. Son yıllarda visseral adipoz dokunun fiziksel yansıması olan, abdominal obeziteyi daha iyi belirleyen vücut şekli indeksi (ABSI: A Body Shape Index) tanımlanmıştır. Obezitenin kanser sağkalımı üzerine etkisi ve kemoterapi toleransı ile ilgili bilgiler sınırlıdır. Özellikle akciğer kanseri mortalitesi ve kemoterapi toleransı ile obezite arasındaki ilişki tartışmalıdır. Bu çalışmada ABSI' nın akciğer kanserli olgularda, kemoterapi toleransı ve mortaliteyi belirlemedeki yeri ve VKİ' den daha güvenilir olup olmadığı araştırılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Prospektif kohort çalışmamız Göğüs Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Onkoloji Kliniği' nde yapıldı. Akciğer kanseri tanısı almış, kemoterapi planlanan 98 hasta, Temmuz 2020 ile Temmuz 2021 arasında 1 yıl boyunca izlendi. Hastaların ilk kemoterapileri ve takibinde aldıkları kemoterapi kürleri öncesinde bel çevresi ve kilo takipleri yapıldı. Vücut şekli indeksleri ve vücut kitle indeksleri hesaplandı. Hastaların PET-CT takipleri, kemoterapi yanıtları, klinik laboratuvar kemoterapi toleransları ve toksisiteleri kayıt edildi. Tedaviye yanıtı olan, yanıtı olmayıp radyolojik progresyona sahip olan, kemoterapi toleransı olmayan, eksitus olan hasta grupları arasında ABSI ve VKİ' nin korelasyon analizi yapıldı. Gruplara ait kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında ki-kare testi, sürekli değişkenlerin karşılaştırılmasında ise parametrik (bağımsız gruplarda T-testi) ve non-parametrik (Mann-Whitney U) testler kullanıldı. İstatistiksel olarak p≤0,05 anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Radyolojik yanıtı iyi olan hasta grubunda 1. kür sonrası VKİ (p=0,026), 2. kür sonrası VKİ (p=0,012), 3. kür sonrası VKİ (p=0,030) anlamlı olarak yüksek bulundu. Radyolojik yanıtı iyi olan hasta grubunda ABSI ile istatistiksel ilişki gösterilemedi. Eksitus olan hasta grubunda hem VKİ' nin hem ABSI' nın korelasyonu bulunmadı. Kemoterapi sonrası gelişen toksisitelerin değerlendirilmesinde sadece renal toksisite grubunda VKİ' nin, p=0,019 ile anlamlı ilişkisi bulundu.
Sonuç: Akciğer kanserinde radyolojik yanıtı iyi olan hastalarda VKİ daha yüksek bulunmasına rağmen mortalite ile VKİ arasında ilişki saptanmadı. Vücut kitle indeksi yüksek olan hastalarda sadece renal toksisite anlamlı bulundu. Metabolik olarak aktif olan visseral yağ dokusunun daha iyi bir belirteci olarak geliştirilen ABSI ile mortalite, radyolojik yanıt ve kemoterapi toksisitesi arasında anlamlı ilişki bulunmadı. Radyolojik yanıtı ve tedavi sonucunu, kemoterapiye bağlı toksisiteleri öngörmede ve kemoterapi toleransını belirlemede, ABSI' nın VKİ' den daha iyi bir antropometrik ölçüm olmadığı görüldü. 

Anahtar kelimeler: Vücut kitle indeksi, vücut şekli indeksi, akciğer kanseri, mortalite, kemoterapi toleransı, toksisite

Abstract:
Aim: Obesity is an important risk factor for many organ malignancies and is defined by body mass index (BMI). However, BMI is insufficient to show the main visceral adipose tissue that is metabolically active. In recent years, the body shape index (ABSI: a body shape index), which better determines abdominal obesity, which is the physical reflection of visceral adipose tissue, has been defined. Information on the effect of obesity on cancer survival and chemotherapy tolerance is limited. In particular, the relationship between lung cancer mortality and chemotherapy tolerance and obesity is controversial. In this study, the role of ABSI in determining chemotherapy tolerance and mortality in patients with lung cancer and whether it is more reliable than BMI were investigated.
Material and Methods: Our prospective cohort study was conducted at the Oncology Clinic of Chest Diseases Training and Research Hospital. 98 patients diagnosed with lung cancer and scheduled for chemotherapy were followed for 1 year between July 2020 and July 2021. Waist circumference and weight of the patients before their first chemotherapies and before the following chemotherapies was followed. Body shape indexes and body mass indexes were calculated. PET-CT follow-ups, chemotherapy responses, clinical laboratory chemotherapy tolerances and toxicities of the patients were recorded. Correlation analysis of ABSI and BMI was performed between the groups of patients who responded to treatment, had no response and had radiological progression, had no chemotherapy tolerance, and died. Chi-square test was used to compare categorical variables of the groups, and parametric (T-test for independent groups) and non-parametric (Mann-Whitney U) tests were used to compare continuous variables. Statistically, p ≤ 0.05 was considered significant.
Results: In the patient group with good radiological response, BMI after 1st cure (p= 0.026), BMI after 2nd cure (p= 0.012), and BMI after 3rd cure (p= 0.030) were found to be significantly higher. In the patient group with good radiological response, no significant statistical relationship could be demonstrated with ABSI. There was no correlation between BMI and ABSI in the dead patient group. In the evaluation of toxicities developed after chemotherapy, BMI was found to be significant only in the renal toxicity group (p=0,019).

Conclusion: Although BMI was found to be higher in patients with good radiological response in lung cancer, no correlation was found between mortality and BMI. Only renal toxicity was found to be significant in patients with high body mass index. No significant correlation was found between ABSI, which was developed as a better marker of metabolically active visceral adipose tissue, and mortality, radiological response, and chemotherapy toxicity. ABSI was not a better anthropometric measure than BMI in predicting radiological response and treatment outcome, chemotherapy-related toxicities, and determining chemotherapy tolerance.

Keywords: Body mass index, body shape index, lung cancer, mortality, chemotherapy tolerance, toxicity