Çanakkale kent merkezine bitişik tarım topraklarının ağır metal içeriklerinin belirlenmesi
Determination of heavy metal contents of agricultural soils adjacent to Çanakkale city center
Yazar: MEHMET İŞLER
Danışman: DOÇ. DR. ALİ SUNGUR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Çanakkale kent merkezine bitişik tarım alanlarından alınan toprak örneklerindeki ağır metallerin (Cd, Cr, Cu, Ni, Pb ve Zn) konsantrasyonunun sıralı ekstraksiyon yöntemi ile belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Çanakkale kent merkezine bitişik bulunan 13 tarım arazisinden toprak örnekleri alınmıştır. Toprak örneklerinin içerdiği toplam ağır metal içeriklerinin belirlenmesi amacıyla kral suyu ile yaş yakma yöntemi kullanılmıştır. Toprak örneklerinde bulunan ağır metallerin jeokimyasal fraksiyonlarının belirlenmesinde BCR ardışık ekstraksiyon yöntemi kullanılmıştır. Topraklardan ekstrakte edilen metal konsantrasyonları ICP-OES cihazı ile belirlenmiştir. Yaş yakma ve ardışık ekstraksiyon yönteminin doğruluğunu test etmek için standart referans maddeler kullanılmıştır. Toprak örneklerinde ilk üç fraksiyonun toplamına dayanan ağır metal hareketliliği Cd (~% 62) > Pb (~% 57) > Cu (~% 40) > Zn (~% 37) > Ni (~% 32) > Cr (~%15) şeklinde bulunmuştur. Çalışma alanında Cd ve Pb elementlerinin daha yüksek mobilite seviyeleri, bu elementlerden kaynaklanan çevre kirliliğini ve tarımsal alanlarda toksiklik riski oluşturabileceğine işaret etmiştir. Dolayısıyla özellikle Cd ve Pb başta olmak üzere Cu ve Zn metallerinin de izlenmesi önerilmektedir. Düşük konsantrasyonları bile toksik olan Cd ve Pb elementlerinin kent merkezine bitişik tarım toprakları için daha ayrıntılı incelenmesi ve değerlendirilmesi, ayrıca sonraki çalışmalarda bitki örneklerinin de incelenmesi önerilmektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine the concentration of heavy metals (Cd, Cr, Cu, Ni, Pb and Zn) in soil samples taken from agricultural areas adjacent to Çanakkale city center by sequential extraction method. For this purpose, soil samples were taken from 13 agricultural areas adjacent to the Çanakkale city center. In order to determine the total heavy metal content of the soil samples, the wet digestion with Aqua regia method was used. In order to determine the geochemical fractions of heavy metals in soil samples, BCR sequential extraction method was used. Metal concentrations extracted from soils were determined by the ICP-OES. Standard reference materials were used to test the accuracy of wet digestion and sequential extraction methods. Heavy metal mobility based on the sum of the first three fractions in soil samples were found to be Cd (~ 62%) > Pb (~ 57%) > Cu (~ 40%) > Zn (~ 37%) > Ni (~ 32%) > Cr (~ 15%). Higher mobility levels of Cd and Pb in the study area indicated that there may be environmental pollution caused by these elements and toxicity risk in agricultural areas. Therefore, it is recommended to observe primarily Cd and Pb, and also Cu and Zn. It is recommended that the Cd and Pb elements, which are toxic even at low concentrations, should be examined and evaluated in detail for agricultural land adjacent to the city center, and plant samples should be examined in following studies.