Biyolojik aktiviteye sahip sülfa bileşiklerinin yapılarının DFT metoduyla aydınlatılması, ADME özelliklerinin incelenmesi
Illumination of the structure of sulfa compounds with biological activity by DFT method, investigation of ADME properties
Yazar: CEMİL ORHAN
Danışman: PROF. DR. SALİHA ALYAR
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Ayrık fourier dönüşümü = Discrete fourier transform ; Schiff bazları = Schiff bases ; Sülfonamitler = Sulfonamides

Özet:
Günümüzde bilgisayar destekli ilaç tasarımı (CADD), bir bileşiğin potansiyel olarak iyi bir ilaç olma ihtimali hakkında bilgi sahibi olmamızı sağlamaktadır. Ayrıca, ilaçların keşif ve geliştirme işlemlerinde, sayısız bileşiğin ADME açısından taranması veya fiziksel numunelere erişimin sınırlı olduğu durumlarda ADME parametrelerini önceden tahmin etmek son zamanlarda önem arz etmektedir. Sülfonamid türevleri çeşitli hastalıkların tedavisinde ilaç olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada, 117Z749 nolu TUBİTAK projesi kapsamında sentezlenmiş olan; 2-hidroksi-5-metilbenzaldehit sülfametoksazol Schiff bazı (L), bis (2-hidroksi-5-metil benzaldehit sülfa metoksazol) paladyum (II) ve bis (2-hidroksi-5-metilbenzaldehit sülfa metoksazol) bakır (II) sülfonamid türevi bileşiklerinin yapıları optimize edilerek en düşük enerjili yapıları elde edilmiştir. Daha sonra optimize edilmiş geometrik parametreler kullanılarak tüm bileşiklerin NMR kimyasal kayma değerleri, titreşim frekansları ve Non-Linear Optik (NLO) özellikleri hesaplanmıştır. Yine DFT yöntemi kullanılarak bileşiklerin üç boyutlu moleküler elektrostatik potansiyel (MEP) haritaları, HOMO-LUMO moleküler orbital enerjileri ve kimyasal reaktivite tanımlayıcıları incelenmiştir. Son olarak bileşiklerin ADME özellikleri hesaplanarak ilaç olarak kullanılıp kullanılmayacakları değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, Schiff bazı ligandının metal komplekslerine göre ADME özelliklerini sağlayarak ilaç olabilme potansiyeline sahip olduğunu göstermiştir.

Abstract:
Today, computer-assisted drug design (CADD) provides us with information about the probability of a compound to be a potentially good drug. In addition, it has recently become important to predict ADME parameters in drug discovery and development, screening numerous compounds for ADME or where access to physical samples is limited. Sulfonamide derivatives are used as drugs in the treatment of various diseases. In this study; synthesized within the scope of TUBITAK project numbered 117Z749, 2-hydroxy-5-methylbenzaldehyde sulfamethoxazole Schiff base (L), bis (2-hydroxy-5-methyl benzaldehyde sulfa methoxazole) palladium (II) and bis (2-hydroxy-5-methylbenzaldehyde sulfa methoxazole) copper (II) sulfonamide derivative by optimizing the structures of the compounds, the lowest energy structures were obtained. Then, NMR chemical shift values, vibration frequencies and Non-Linear Optical (NLO) properties of all compounds were calculated using optimized geometric parameters. Three-dimensional molecular electrostatic potential (MEP) maps of the compounds, HOMO-LUMO molecular orbital energies and chemical reactivity descriptors were also investigated using the DFT method. Finally, the ADME properties of the compounds were calculated and it was evaluated whether they could be used as drugs. The results showed that Schiff base ligand has the potential to be a drug by providing ADME properties compared to metal complexes.