Nükleer Tıp alanında çalışan personelin uygulamalarda maruz kaldığı radyasyonun biyolojik dozimetri ile belirlenmesi
The determination of personal at the Nuclear Medicine area applications of radiation affect by biological dosimetry
Yazar: EREN KAYA
Danışman: DOÇ.DR. YASEMİN YARAR
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
ÖZETBu çalışmada nükleer tıp alanında çalışan personelin, tıbbi uygulamalar sırasında maruzkaldığı iyonlaştırıcı radyasyon ve kimyasal ajanların toplam etkisi, bir biyolojik dozimetriyöntemi olan mikronukleus (MN) analiz yöntemi ile belirlendi.Biyolojik dozimetri, genel anlamı ile kişilerin soğurduğu radyasyon dozunun biyolojikbelirleyiciler kullanılarak tespit edilmesidir. Biyolojik dozimetri olarak kullanılanyöntemlerde, biyolojik belirleyici olarak beyaz kan hücreleri (lenfositler) kullanılmaktadır.MN analiz yönteminde, steril kültür laboratuarında bölünmeye teşvik edilen lenfosit hücreleri,bölünmenin 48. saatinde bir kimyasal madde ile ikinci mitoz bölünmenin interfaz evresindebloke edilmektedirler. Bu evrede bloke edilerek oluşturulan hücrelere binukleat hücreleri adıverilmektedir. Binükleat hücrelerdeki MN'ların kaydedilmesi ve elde edilen değerlerin doz-cevap eğrileri kullanılarak doz değerlendirilmesi yapılabilmektedir. Mikronukleuslarsitoplazma içinde, ana çekirdeğin dışında fakat çekirdekle aynı şekil, yapı ve boyanmaözelliklerini yansıtan küçük küresel yapılardır.Bu amaçla, nükleer tıp merkezlerinde çalışan personelden alınan kan örnekleri rutin tekniğeuygun olarak kültüre alınarak MN sayımları yapılmış ve vücuda aktarılan aktiviteye karşılıkgelen doz değerleri belirlenmiştir.Çalışmada elde edilen sonuçlar doğrultusunda, literatürde yer alan insan dolaşan kanlenfositlerinde MN tekniğinin sitogenetik etkilerin araştırılmasında oldukça kolay ve hassasbir yöntem olduğu sonucu desteklenmiştir.Anahtar kelimeler: Biyolojik dozimetri, Mikronukleus (MN)

Abstract:
ABSTRACTIn this thesis, the total effect of ionic radiation and chemical agent which staff who study inthe area nuclear medicine was exposed to has been observed through micronucleus (MN)analytical technique which was a biological dosimetry method.Micronucleus analysis method is one of the most widely used cytogenetic techniques fordetermining the chromosome defects in lymphocytes. Because MNi are expressed in cells thathave completed nuclear division, they are ideally scored in the binucleated stage of the cellcycle. Micronuclei (MNi) are small, spherical structure in cytoplasm, outside the mainnucleus but demonstrating the same shape and structure, but smaller than the main nuclei inthe cell, and painting properties with the nucleus.With this purpose, the blood samples taken from the employees working in the nuclearmedical centers were cultured according to the routine technique. After this, their MNcounting was performed and the dosage value gained in return of the activity transferred in tothe body was determined.In the direction of the results obtained in this study, the result that MN technique, which isused for human blood lymphocytes in literature, is an easy and sensitive method for studyingcytogenetic effects has been reinforced.Keywords: Biological dosimetry, micronucleus (MN)