Yetişkinlerin çocukluk çağı travma durumları ile istenmeyen düşüncelerle baş etme yöntemleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Searching relationship between childhood in adults and the ways to deal with unintentional thoughts
Yazar: ADEM TATAR
Danışman: DOÇ. DR. HASAN SAİD TORTOP
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Düşünce kontrol stratejileri = Thought control strategies ; Otomatik düşünce = Automatic thoughts ; Psikolojik travma = Psychological trauma ; Travma = Trauma ; Yetişkinler = Adults ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; İstenmeyen davranış = Undesired behaviour ; İşlevsel olmayan düşünce = Dysfuncation thought

Özet:
Çocukluk çağında karşılaşılan travma durumlarının yetişkinlik dönemindeki etkileri psikoloji araştırmaları için önemli bir konudur. Çocukluk dönemindeki olumsuz deneyimler, bireylerin fiziksel, zihinsel ve ruhsal yapısını etkileyebilmektedir. Bu yaşantıların etkileyebileceği önemli unsurlardan olan düşünce yapıları, birçok kişi tarafından deneyimlenen istemsiz düşünceler ve bunlarla beş etme yöntemleri çocukluk çağı travma durumlarında farklılıklar gösterebilir. Bu çalışma yetişkinlerin, çocukluk döneminde karşılaştıkları travmatik yaşantılar ile istemsiz düşüncelerini kontrol ederken kullandıkları baş etme yöntemlerinin ilişkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya Samsun ilinde ikamet eden 20-49 yaşları arasında 268 kadın, 169 erkek olmak üzere n=437 yetişkin birey katılmıştır. Örnekleme metodu olarak uygun kazara örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada kapsamında katılımcılara Sosyodemografik Bilgi Formu, Düşünce Kontrol Ölçeği (Yorulmaz ve Gençöz, 2008) ve Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (Şar ve ark., 2012) uygulanarak veriler elde edilmiştir. Verilerin analizinde; Frekans, Yüzde, Basit Doğrusal Regresyon analizi, Pearson Momentler Çarpımı korelasyon analizi, Durbin Watson testi, t Testi, Dunnet T3 Post Hoc testi, LSD Post Hoc testi, Tek Yönlü Varyans analizi, Kruskal Wallis H testi ve Cronbach Alfa analizi kullanılmış ve bu analizler SPSS 22.00 istatistik paket programı ile yapılmıştır. Çalışmada çocukluk çağı travma toplam puanı, fiziksel istismar, duygusal istismar, cinsel istismar, duygusal ihmal ve fiziksel ihmal alt ölçek puanları ile dikkat dağıtma, sosyal kontrol ve yeniden değerlendirme düşünce kontrol stratejileri arasında negatif yönde, endişelenme ve kendini cezalandırma düşünce kontrol stratejileri arasında anlamlı pozitif yönlü ilişkiler tespit edilmiştir. Sosyodemografik değişkenler ile çocukluk çağı travmaları arasında ve düşünce kontrol stratejileri arasında da anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Ayrıca çocukluk çağı travma puanı yüksek kişilerin sosyodemografik değişkenlere göre düşünce kontrol stratejilerinin birbirlerinden farklılaştığı tespit edilmiştir. Çalışmanın sonucunda çocukluk çağı travmaları ile düşünce kontrol stratejilerinin arasında ilişki olduğu, çocukluk çağı travma puanları yüksek olan kişilerin işlevsel olmayan düşünce kontrol stratejilerini daha fazla kullandıkları görülmüştür.

Abstract:
Effects of childhood trauma in adulthood is an important topic for psychology searches. Negative experiences in childhood may affect people physically, mentally and psychologically. As an important factor frame of mind which may be affected by these experiences, unintentional thoughts which is experienced by a lot of people and ways to deal with these experiences may differ from person to person in childhood traumas. This study is done on the purpose of searching the relationship between traumatic experiences of adults in childhood and their ways to deal with controlling these unintentional thoughts. Living in Samsun, 20-49 ages, 268 females 169 males totally 437 adult people attented to this serach. Within this search , datum are obtained by applying Socio-demographic Information , Thought Control Scale ( Yorulmaz & Gençöz,2008)  and Childhood Trauma Scale ( Şar et al.,2012). In analysis of datas; Frequency, Percentage, Pearson Momentum Product Correlation Analysis, Simple Linear Regression Analysis, Durbin Watson test, t test, ANOVA, Dunnet T3 Post Hoc test, LSD Post Hoc test, Kruskal Wallis H test and Cronbach Alpha Analysis are used and these analysises are done with SPSS 22.00 statistics package. In this search; negative relationships are detected between childhood trauma total scores,emotional abuse, physical abuse, sexual abuse, emotional neglect, physical neglect subscales and distraction, soacial kontrol, reassessment thought control strategies; positive relationships are detected also between worry and self-punishment as a thought control strategy. Significant relationships are detected between also socio-demographic variables,childhood traumas and thought control strategies. Also, it is detected that thought control strategies of people who have high childhood trauma scores differ from person to person according to socio-demographic variables. In conclusion, relationship between childhood trauma and thought control strategies is detected and it is seen that people who have high childhood trauma scores use more dysfunctional thought control strategies.