Gebelik sürecinde ruhsal durum ve benlik saygısı: Bir izlem çalışması
Mental health and self-esteem during preagnancy: A follow-up study
Yazar: ÖZGE KISAOĞLU
Danışman: PROF. DR. HAVVA TEL
Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Gebelik = Pregnancy ; Hemşirelik = Nursing ; Ruh sağlığı = Mental health

Özet:
Bu çalışma, gebelikte ruhsal durum ve benlik saygısını değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Sivas Divriği Sadık Özgür Devlet Hastanesi'nde gerçekleştirilen  araştırmanın örneklemini, araştırmaya alınabilme kriterlerini taşıyan 15-49 yaş grubu 107 gebe oluşturmuştur. Çalışmada veriler Kişisel Bilgi Formu, Kısa Semptom Envanteri ve Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Gebeliğin her üç trimestirinde veri toplama araçları tekrarlı olarak uygulanmıştır. Verilerin analizinde F testi, Friedman F testi, bağımsız örneklem t testi, Mann Whitney U testi ve Sperman korelasyon analizi  kullanılmıştır.
Çalışmada gebelik trimesterlerinde gebelerde KSE alt ölçeklerinden; anksiyete, olumsuz benlik saygısı, somatizasyon ve hostilite puan ortalamaları 1.trimestere göre 2. trimesterde azalmış ve 3. trimesterde artmıştır. Depresyon puan ortalaması ise 1.trimestere göre 2. ve  3. trimesterde artmıştır. Gebelerin eğitim durumu, çalışma durumu, aile tipi, eşin eğitimi, eşin çalışma durumu, ekonomik durum, gebelik sayısı, gebeliği isteme durumu, planlanan doğum şekli, beklenen bebek cinsiyeti, cinsiyeti öğrendiklerinde hissettikleri,  fiziksel ve  sağlık sorunu yaşama durumu, fiziksel ve ruhsal sağlık bakım yardımı alma  durumu değişkenlerine göre trimesterlerde gebelerin  KSE alt ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır (p<0.05).  Trimesterlerde gebelerin KSE alt ölçek puanları arasında istatistiksel olarak pozitif  anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.05). Gebelerin KSE alt ölçeği anksiyete puanı arttıkça depresyon, olumsuz benlik, somatizasyon ve hostilite puanları da artmıştır. Depresyon puanı arttıkça somatizasyon, olumsuz benlik ve hostilite puanları da artmıştır (p<0.05).
Gebelerin 1. trimesterde benlik saygısının düşük, 2. ve 3. trimesterde benlik saygısının yüksek olduğu belirlenmiştir. Gebelerin eğitim durumu, gebeliği isteme durumu, fiziksel sağlık bakım yardımı alma durumu, ruhsal sağlık sorunu yaşama durumu ve ruhsal sağlık bakım yardımı alma durumu değişkenlerine göre trimestirlerde gebelerin benlik saygısı puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı (p>0.05) belirlenmiştir. Gebelerin trimesterlerde KSE alt ölçek puanları ile benlik saygısı puanları arasında istatistiksel olarak negatif anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.05). Gebelerin anksiyete, depresyon, somatizasyon, olumsuz benlik ve hostilite puanı arttıkça benlik saygısı azalmıştır. 

Anahtar Kelimeler: gebelik, ruh sağlığı, benlik saygısı, hemşirelik

Abstract:
The aim of this descriptive study is to evaluate the PSYCHOLOGICAL STATE AND SELF ESTEEM DURING PREGNANCY. The study has been carried out in Sivas Divriği Sadık Özgür State Hospital and the sample group is consist of 107 pregnant, between the age of 15 and 49. The necessary data is collected via personal infomation form, the Brief Symptom Inventory and Rosenberg Self Esteem Scale. The data collection tools are applied repetitively in each three trimester. In the data analysis F test, Friedman F test, unpaired t test, Mann Whitney U test and Sperman correlational analysis are used.
In this study in trimester periods, the pregnant's anxiety, negative sense of self, hostility, somatization averages which are from the subscales of BSI, decrease in the 2nd trimester when they are compared with the 1st trimester, also the averages increase in the 3rd trimester. It has been detected that there is a meaningful statistical difference in trimesters between the pregnant's averages of the subscales of BSI according to these variables: pregnant's educational and employment status, the types of family, partners' educational and employment status, economic conditions, number  of pregnancy, willingness of pregnancy, planned delivery method, the expected gender, feelings when the gender of the baby is determined, physical health problems, the use of physical health care, mental health problems,  the use of mental health care (p<0.05). It has also been statistically detected that in trimesters there is a  positive meaningful correlation between the pregnant's averages of the subscales of BSI (p<0.05). When the averages of anxiety increase, the averages of depression, negative sense of self, hostility, somatization averages increase. When the pregnant's averages of depression increase, the averages of negative sense of self, hostility, somatization increase.
In pregnancy trimesters it has been found that the pregnant have lower self esteem in the 1st trimester meanwhile it is higher in the 2nd and 3rd trimesters. It has been detected that there is no significant difference between the self esteem averages in trimesters according to the variables of the pregnant's educational status, willingness of pregnancy,  the use of physical health care, the use of mental health care (p>0.05). It has also been found that in pregnancy trimesters there is a  negative meaningful correlation between the pregnant's averages of the subscales of BSI (p<0.05). when the pregnant's averages of anxiety, depression, negative sense of self, hostility, somatization increase; self esteem  decreases.
Key Words:preagnancy, mental health, self-esteem, nursing