OHxF 97 ve OHxF 333 armut klon anaçlarının mikroçoğaltımı
Micropropagation of pear clone rootstocks OHxF 97 and OHxF 333
Yazar: YUNUS EMRE TUNCEL
Danışman: PROF. DR. BEKİR ŞAN
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Aktif kömür = Activated coal ; Armut = Pear ; Demir = Iron ; Gümüş tiyosülfat = Silver thiosulfates ; Mikroçoğaltma = Micropropagation

Özet:
Bu çalışmada, OHxF-97 ve OHxF-333 armut (Pyrus spp.) klon anaçlarında büyüme düzenleyici madde kombinasyonlarının mikroçoğaltım üzerine etkileri araştırılmıştır. Araştırmanın çoğaltma aşamasında büyümeyi düzenleyici maddelerden BAP'ın farklı dozları, karbon kaynağı olarak sakkaroz ve glikoz ile gümüş tiyosülfatın etkileri araştırılmıştır. Çoğaltma aşamasının ilk denemesinde hem OHxF-97 hem OHxF-333 anaçlarında MS besin ortamına 2 mg/l BAP+0.5 mg/l IBA ilavesinin en yüksek eksplant başına sürgün sayısını (sırasıyla, 5.2 ve 2.1 adet/eksplant) verdiği belirlenmiştir. Çoğaltmanın 2. denemesinde ise OHxF-97 anacında karbon kaynağı ve gümüş tiyosülfatın eksplant başına sürgün sayısı ve sürgün uzunluğu üzerine etkileri önemsiz bulunmuştur. OHxF-333 anacında ise besin ortamına glikoz ve glikoz+5 µM gümüş tiyosülfat ilavesinin kontrole göre eksplant başına sürgün sayısını (sırasıyla, 2.6 ve 2.5 adet/eksplant) önemli oranda artırdığı belirlenmiştir. Köklendirme aşamasının ilk denemesinde, IBA ve aktif kömür kombinasyonlarının etkisi belirlenmiştir. Buna göre en yüksek köklenme oranı her iki anaçta da 2 mg/l IBA içeren aktif kömürsüz ½ MS ortamında meydana gelmiştir. Besin ortamına aktif kömür ilave edilmesinin köklenme oranını kontrole göre azalttığı saptanmıştır. Köklendirmenin ikinci denemesinde ise 2 mg/l IBA + 100 ya da 150 mg/l organik demir (Fe-EDDHA) uygulamasının etkisi incelenmiş olup en yüksek köklenme oranı her iki anaçta da 2 mg/l IBA+150 mg/l demir ilave edilniş ½ MS ortamında gerçekleşmiştir. Sonuçta, besin ortamına organik demir ilavesinin köklenme oranını arttırdığı tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, the effects of growth regulator combinations on micropropagation of OHxF 97 and OHxF 333 pear clone rootstocks were investigated. In the proliferation phase of the research, the effects of different doses of BAP, a growth regulator, sucrose and glucose as a carbon source, and silver thiosulfate were investigated. In the first trial of the proliferation stage, it was determined that the addition of 2 mg/l BAP + 0.5 mg/l IBA to MS nutrient medium gave the highest shoot number per explant (5.2 and 2.1 units/explant, respectively) in both OHxF 97 and OHxF 333 rootstocks. In the second experiment of proliferation, the effects of carbon source and silver thiosulfate on shoot number per explant and shoot length in OHxF 97 rootstock were found to be insignificant. It was determined that the addition of glucose and glucose + 5 µM silver thiosulfate to the nutrient medium in OHxF 333 rootstock significantly increased the number of shoots per explant (2.6 and 2.5, respectively) compared to the control. In the rooting stage, the effect of combinations of IBA and activated charcoal was determined in the first trial. In the study, the highest rooting rate occurred in ½ MS medium containing 2 mg/l IBA without activated charcoal on both rootstocks. It was determined that the addition of activated charcoal to the nutrient medium decreased the rooting rate compared to the control. In the second experiment, the effect of 2 mg/l IBA + 100 or 150 mg/l organic iron (Fe-EDDHA) application was investigated. In the second stage of the rooting study, the highest rooting rate was achieved in ½ MS medium with 2 mg/l IBA + 150 mg/l iron added in both rootstocks. It was determined that the addition of organic iron to the nutrient medium increased the rooting rate.