2000-2020 yılları arası fen eğitimi araştırmalarına bir bakış: Türkiye kaynaklı araştırmaların bibliyometrik analizi
A review of science education research between 2000-2020: Bibliometric analysis of Turkey based studies
Yazar: NAZLIHAN ÖZDİL
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR KIVILCAN DOĞAN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyoloji = Biology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik çalışmalar = Academic studies ; Bibliyometri = Bibliometry ; Bilimsel araştırmalar = Scientific researchs ; Dergiler = Magazines ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Makale = Article

Özet:
Bu çalışmada 2000-2020 yılları arasında uluslararası platformda Türkiye kaynaklı fen eğitimi konulu çalışmaların bibliyometrik analizi yapılarak incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaçla, Web of Science (WoS) veri tabanında bulunan SSCI, SCI-Expanded ve AHCI indekslerinde yer alan dergilerde yayımlanan çalışmalara ulaşılmıştır. Çalışmada WoS üzerinden eğitim araştırmaları, yıl, doküman şekli gibi belirli kıstaslara göre filtrelemeler yapılarak 1088 makale ile örneklem oluşturulmuştur.
Verilerin analizinde betimsel analiz, bibliyometrik analiz ve nitel analiz yöntemleri tercih edilmiştir. Betimsel analizler Web of Science 'ın kendi sistemi üzerinden, bibliyometrik analiz ise VOSviewer programı kullanılarak ve en son nitel kısım doküman analizi yapılarak gerçekleştirilmiştir.
Araştırmanın betimsel analiz kısmında dokümanların türü, dili, konu alanı, yayın yılı ve üretildikleri kurumlar incelenmiştir. Yazarların çalıştıkları kurumlar açısından bakıldığında Hacettepe Üniversitesi ve Ortadoğu Teknik Üniversitesi en üretken kurumlar olarak ilk sıralarda yer almıştır. Bibliyometrik analiz için ise etkili yazar, etkili doküman, entelektüel yapıyı oluşturulan yazar ve dergiler ile güncel odak (ortak kelime) olarak analiz edilmiş ve VOSviewer programı (2019) yardımıyla veriler tablo, grafik ve görsel harita şeklinde görselleştirilmiştir.
Bibliyometrik kısımdan elde edilen bulgulara bakıldığında; öncelikle 2012 ve ardından 2020 yıllarında fen alanında çok sık çalışma yapıldığı görülmektedir. ODTÜ, Hacettepe Üniversitesi ve Gazi Üniversitesi yayın yapan kurumlarda ön sıralarda yer almıştır. Etkili yazar analizinde Çalık, Ö. ve Uşak, M'nin ön planda olduğunu söylemek mümkünken; sık çalışılan ülkelerin ABD, İngiltere ve Yeni Zelanda ülkelerinin olduğu görülmüştür. Kaynaklara göre yapılan analizde ise Journal of Baltic Science Education dergisinin ilk sırada yer aldığı belirlenmiştir. Etkili doküman analinizde ise ilk üç sırayı Akçayır, M., Akçayır, G. (2017) , Irzık, G., Nola, R. (2011) ve van Griethuijsen, R.A.L.F., van Eijck, M.W. vd. (2015) tarafından paylaşıldığı saptanmıştır. Ortak kelime analizine bakıldığında; Fen Eğitimi, Fen Öğretmen Adayları, Fizik Eğitimi, Kimya Eğitimi, Kavram Yanılgısı, Bilimin Doğası ve Öğretmen Eğitimi kavramlarının sık kullanıldığı sonucuna varılmıştır. 
Yapılan çalışma uluslararası dergilerde yayımlanan Türkiye kaynaklı fen eğitimi araştırmalarını görsel haritalar yardımıyla ortaya koymasıyla genel profil oluşturması ve alanda çalışma yapacak olan bilim insanlarına yarar sağlaması açısından alan yazına katkıda bulunmaktadır. 
Çalışmada ön plana çıkan alan veya konulara yönelik detaylı araştırmaların yapılması tavsiye edilmektedir.

Abstract:
A review of Science Education Research between 2000-2020: Bibliometric Analysis of Turkey Based Studies
In this study, it was aimed to examine the internationally published science education studies in Turkey between 2000-2020 by bibliometric analysis. For this purpose, data gathered from Web of Science (WoS) which was include only SSCI, SCI-Expanded and AHCI indexes. Sample of the study were 1088 articles with the filtering criteria such as Educational research, year, document type, etc. over the WoS database.
In the study, quantitative (descriptive and bibliometric analysis) and qualitative analysis approaches were performed together. Descriptive analyzes were carried out through Web of Science's own system, bibliometric analysis was carried out using VOSviewer and document analysis was performed for qualitative analysis.
In the descriptive analysis, the type of the document, publication language, subject area, publication year and institutions of the documents were separately examined. In terms of the institutions where the authors work, Hacettepe University and Middle East Technical University were ranked as the most productive institutions. For bibliometric analysis, influental authors, influental documents, authors and journals that created the intellectual structure and the current trends (keyword analysis) were analyzed and the results were visualized as maps by VOSviewer program (2019).
When we look at the findings obtained from the bibliometric part, it is seen that very frequent studies were carried out in the field of science in 2012 and 2020. METU, Hacettepe University and Gazi University were among the top broadcasting institutions. While it is possible to say that Çalık and Uşak are at the forefront of the findings obtained from the influential author analysis; it was seen that the most common collaborative countries were USA, England and New Zealand. In the analysis made according to the sources, it was determined that the Journal of Baltic Science Education took the first place. For the influential document analysis, the first three authors were Akçayır, M., Akçayır, G. (2017), Irzık, G., Nola, R. (2011) and van Griethuijsen, R.A.L.F., van Eijck, M.W. et al. (2015). Looking at the key word analysis; it has been concluded that the Science Education, Science Teacher Candidates, Physics Education, Chemistry Education, Misconception, Nature of Science and Teacher Education were frequently used.
The study contributes to the literature in terms of creating a general profile and benefiting the scientists who will work in the field by revealing the science education researches originating from Turkey published in international journals.
It is recommended to conduct detailed research on the prominent areas or subjects in the study.