Nazolakrimal kanal tıkanıklığı olan hastalarda bilgisayarlı tomografi ile lakrimal drenaj sisteminin değerlendirilmesi
Evaluation of the lacrimal drainage system by computed tomography in patients with nasolacrimal canal occlusion
Yazar: BURCU KAZANCI
Danışman: PROF. DR. NİHAL APAYDIN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı / Anatomi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Anatomi = Anatomy ; Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Dakriyosistorinostomi = Dacryocystorhinostomy ; Drenaj = Drainage ; Lakrimal kanal tıkanması = Lacrimal duct obstruction ; Nazolakrimal kanal = Nasolacrimal ductus ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Çalışmamızda canalis nasolacrimalis tıkanıklığı olan hastalarda, tıkanıklık olan ve olmayan taraflardaki apparatus lacrimalis'e ait yapıların morfolojik ve morfometrik özelliklerini BT görüntülerinde karşılaştırmalı olarak belirlemeyi, inflamasyonun etkisi ile intranasal mukoza kalınlığının tıkanık tarafta sağlam taraftan farklılık gösterip göstermediğini incelemeyi, sutura frontozygomatica ve frontonazal açının canalis nasolacrimalis'in boyutu ve çapına etkisi olup olmayacağını değerlendirmeyi amaçlanmıştır. 

Çalışmaya Mart 2019- Ocak 2020 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ulucanlar Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi Oküloplasti polikliniğine tek taraflı epifora şikayeti ile başvuran ve "eksternal dakriyosistorinostomi (EDSR)" yapılmış takipli hastaların cerrahi öncesi değerlendirme için çekilen paranazal sinus bilgisayarlı tomografileri (BT) retrospektif olarak taranmış ve dahil edilme kriterlerine uygun 37 hasta dahil edilmiştir. BT görüntüleri üzerinde, 25 yıl ve 10 yıl deneyime sahip olan iki radyolog tarafından, canalis nasolacrimalis'in uzunluğu, kalınlığı, fossa sacci lacrimalis'in vertikal uzunluğu, crista lacrimalis anterior'un kalınlığı ve cellulae ethmoidales'e uzaklığı, intranazal mukoza kalınlığı, frontonazal açı ve her iki sutura frontozygomatica'lar arası uzaklık gibi parametreler değerlendirilmiştir.

Aynı hastada bile farklı taraflarda canalis nasolacrimalis'te darlık olması klinikte kronik dakriyosistit olarak karşımıza çıkmaktadır. Fossa lacrimalis'in vertikal genişliğine göre kemik pencereyi belirlememiz gerektiğini ve çalışmamızın Türk toplumunda normal sayısal verilerinin kısmen elde edilmesi açısından özellikle önemli olduğunu düşünüyoruz. Türk toplumunda crista lacrimalis anterior ile cellulae ethmoidales arasındaki mesafeyi belirleyen bir çalışma bilgimize göre daha önceden yapılmamıştır. Ancak bu mesafenin bilinmesi özellikle ameliyat sırasında gelişebilecek olan komplikasyonları önlemek için çok önemlidir. Gelecekte yapılacak çalışmalara cellulae ethmoidales'in farklı tiplerinin analiz edilerek varyasyonlarının EDSR ameliyatları açısından değerlendirilmesinin de cerrahlar için yol gösterici olduğunu düşünüyoruz.

Abstract:
The aim of the present study was to evaluate the morphological and morphometric features of the apparatus lacrimalis on the sides with and without occlusion on CT images in patients with nasolacrimal duct occlusion, to determine whether the thickness of the intranasal mucosa on the occluded side differs from the healthy side with the effect of inflammation, and wheter the frontozygomatic sutura and frontonasal angle will affect the size and diameter of the nasolacrimal duct.

In our study, paranasal sinus computed tomography (CT) taken for pre-surgical evaluation from patients who applied to the Health Sciences University Ulucanlar Eye Training and Research Hospital Oculoplasty outpatient clinic with the complaint of unilateral epiphora and underwent "external dacryocystorhinostomy (EDSR)" between March 2019 and January 2020 were retrospectively analyzed. 37 patients identified through file scanning were included in the study. Measurements on CT were made by two different radiologists with 25 and 10 years of experience in the Radiology Clinic of SBUM Ankara Hospital. During the measurement, the length of the canalis nasolacrimalis, the transverse diameter of its narrowest part, the vertical length of the fossa lacrimalis, the thickness of the crista lacrimalis anterior, its distance to the sinus ethmoidalis, the thickness of the intranasal lateral mucosa, the frontonasal angle and the distance between the sutura frontozygomatica were measured.

Considering that we need to determine the bone window according to the vertical width of the fossa lacrimalis, we think that it is particularly important in terms of partially obtaining the normal numerical data of our society and that it will guide a wider study to be conducted in a larger population and including the healthy group. We think that a study in which distance measurement with sinus ethmoidalis has not been done before in our country in order to prevent complications, and it will guide us for a further study by analyzing different types of sinus ethmoidalis. Our study complements the existing literature supporting the salience of patients' anthropometric measurements and surgical planning.