60 yaş üstü yaşlı bireylerin gelişen teknoloji ile ilişkisi üzerine sosyolojik bir değerlendirme: İstanbul ili örneği
A sociological evaluation of the relationship between elderly individuals over the age of 60 and advancing technology: The case of Istanbul
Yazar: NURPER SUNAR
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA POYRAZ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 60 yaş üstü bireylerin gelişen teknoloji ile ilişkisini incelemektir. Bu araştırma, yaşlı bireylerin teknoloji kullanımı ve algısı üzerine kapsamlı bir inceleme sunarak, yaşlılık dönemindeki bireylerin dijital dünyayla ilişkilerini anlamamıza yardımcı olmaktadır. Araştırmanın kaynak verileri, yüz yüze görüşme yoluyla, Demografik Bilgi Formu ve Yarı Yapılandırılmış bir görüşme formu kullanılarak elde edilmiş olup, nitel araştırma yöntemi ve olgu bilim deseni kullanılmıştır. Verilerin analizinde tematik analiz yöntemi tercih edilmiştir. Çalışma grubunu, İstanbul ilinin Sultangazi ilçesinde yaşayan 60 yaş ve üstü bireyler oluşturmaktadır. Çalışma grubunu 20 yaşlı birey yer almaktadır. Araştırma sonuçlarına göre, yaşlıların en çok kullandığı teknolojik ürünün televizyon olduğu,  ikinci ürünün telefon olduğu görülmektedir. Teknolojinin olumsuz yönleri olarak  yüz yüze iletişimin azalması, ahlaki yapının bozulması ve dolandırılmaya açık hale gelme cevapları öne çıkmıştır. Teknolojinin olumlu yönleri arasında ise istedikleri zaman istedikleri kişilerle görüşebilme, sağlık alanındaki ilerlemeler, bankada ya da diğer kurumlarda sıra beklememe ve eğitim alanındaki gelişmeler belirtilmiştir. Yaşlı bireyler tarafından en çok tercih edilen uygulama WhatsApp olurken, bunu Facebook ve Instagram takip etmektedir. Araştırmada öne çıkan bir diğer sonuç, yaşlıların teknoloji kullanımıyla yalnızlaştıkları ve teknolojik uygulamaları kullanırken başkalarına ihtiyaç duyduklarıdır.
Yaşlı bireylerin dijital becerilerini artırmak için eğitim programları geliştirilmesi, teknoloji kullanımının olumsuz sosyal etkilerini azaltmak adına önemli bir adım olabilir. Ayrıca, yaşlı bireylerin dijital güvenlik konusunda bilinçlendirilmeleri ve teknolojiye erişimdeki eşitsizliklerin giderilmesi için toplumsal ve politik çabalar da gereklidir. Gelecekteki araştırmaların, farklı coğrafi bölgelerdeki yaşlı bireylerin teknoloji kullanım deneyimlerini ve sosyal etkilerini daha geniş bir örneklemle incelemesi önerilmektedir.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the relationship between individuals over the age of 60 and emerging technology. By providing a comprehensive review of the usage and perception of technology among elderly individuals, this study contributes to our understanding of how people in later stages of life engage with the digital world. The source data for this research was obtained through face-to-face interviews, utilizing a Demographic Information Form and a Semi-Structured Interview Form, and employing qualitative research methods within a phenomenological design. The data was analyzed using thematic analysis. The study group consisted of individuals aged 60 and over living in the Sultangazi district of Istanbul, with a total of 20 elderly participants.
According to the research findings, the most frequently used technological device among the elderly is the television, followed by the telephone. Negative aspects of technology identified by the participants include a decrease in face-to-face communication, the deterioration of moral values, and increased vulnerability to fraud. On the positive side, technology was found to offer benefits such as the ability to communicate with others at any time, advancements in the healthcare sector, avoiding long waits in banks or other institutions, and developments in the field of education. WhatsApp was the most commonly used application among the elderly, followed by Facebook and Instagram. Another key finding of the research is that the elderly tend to feel more isolated through technology use and often require assistance from others when navigating technological applications.
Developing educational programs to enhance the digital skills of elderly individuals could be a crucial step in mitigating the negative social impacts of technology. Additionally, raising awareness about digital security and addressing the inequalities in access to technology will require societal and political efforts. Future studies are encouraged to investigate the technological experiences and social impacts on elderly individuals across different geographical regions with larger sample sizes.