I. Dünya Savaşı'nda Kızıldeniz'de Osmanlı adaları
Ottoman islands in the Red Sea: During the World War I
Yazar: RECEP ABİŞ
Danışman: DOÇ. DR. ÜMMÜGÜLSÜM POLAT
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: Adalar = Islands ; Dünya Savaşı I = World War I ; Kızıldeniz = Red Sea ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; İngiltere = England ; İtalya = Italy

Özet:
Kızıldeniz ve Kızıldeniz adaları, XIX. yüzyıl gelişmelerinden en fazla etkilenen bölgeler içerisinde yer alır. Yaşanan bu gelişmelerin arka planında ise Akdeniz ve Kızıldeniz'in, bir kanal vasıtasıyla birbirine bağlanmasıyla oluşturulan yeni ticari güzergahın oluşturulmasıydı. Oluşturulan bu ticari güzergahın en önemli noktası açıldığı bölge olan Süveyş olsa da Kızıldeniz adaları ve kıyıları, Süveyş ile birlikte oluşan ilginin merkezinde yer almaktaydı. Süveyş Kanalı'nın açılması sonrasında uluslararası bir ticaret ağının merkezi haline gelmiş olan Kızıldeniz, bünyesinde bulundurduğu adaların stratejik ve lojistik önemleri, kanalın açılmasından önceki atıl durumları göz önünde tutulduğunda büyük oranda arttı. Yeni koşullar altında adalar, Kızıldeniz güzergahını kullanan gemiler için yakıt depolandığı ikmal noktaları olarak dönüştürülmeye başlandı. Bunun dışında Kamaran adasında hacılar ve yolcular için bir karantina istasyonu teşkil edilmişti. Yine Perim Adası Babü'l Mendeb boğazının hâkim bir noktasında olması itibariyle askeri amaçla İngilizlerce kullanılmaktaydı.
I. Dünya Savaşı süresince Kızıldeniz'de bulunan Osmanlı adaları, Süveyş Kanal'ının yarattığı yeni kullanımlarının yanında savaş sonrası süreçte Arabistan'ın batı sahillerinin kendi denetimine alma gayesinde bulunan İngiltere, Osmanlı adalarını ya doğrudan işgal ederek ya da dolaylı olarak Kızıldeniz'de bulunan donanması sayesinde kontrol altında tuttu. Bu amaçla İngiltere, adalar özelinde Osmanlı kuvvetleriyle askeri mücadeleden ziyade yine kendi müttefikleri İtalya ve Seyyid İdrisi ile mücadele etmek zorunda kaldı.

Anahtar Kelimeler: I. Dünya Savaşı, Kızıldeniz Adaları, Kamaran, Cebel-i Teir, Cebel-i Zukur, Hanish, Farasan, İngiltere, İtalya

Abstract:
The Red Sea and the Red Sea islands are among the regions most affected by the events of the 19th century. In the background of these events, there was the creation of a new commercial route by connecting the Mediterranean and the Red Sea with a canal. Although the most important point of this commercial route was Suez, the region where it opened, the Red Sea islands and costs were at the centre of attention in the same way as the Suez Canal. After the opening of the Suez Canal, the strategic and logistical importance of the islands, which are included in the Red Sea, which has become the centre of an international trade network, has greatly increased considering their idle conditions before the opening of the canal. Under the new conditions, the islands began to be converted as refuelling stations for ships using the Red Sea route. In addition, a quarantine station was established on the island of Kamaran for pilgrims and passengers. Also, Perim  was used for military purposes by the British as it is at point dominant the Babü'l Mendeb strait.
During World War I, in addition to the new uses creaed by the Suez Canal, the Ottoman islands in the Red Sea were kept under control either by direct occupation or by the navy in the Red Sea, by Britain, which aimed to take the western costs of Arabia under its control in the post-war period. Therefore, Britain had to struggle with its allies, Italy and Sayyid Idrisi, rather than military struggle with the Ottoman forces for the islands.

Keywords: World War I, Red Sea islands, The Kamaran Island, Jebel Teir, Jebel Zukur, Great Hanish, Farasan Islands, Great Britain, Italy Sayyid Idrisi