Türk dış politikasına yönelik karar alma sürecinde medyanın etkinliği: Körfez Savaşı krizlerinde medya-kamuoyu ve karar alıcı ilişkisi
The role of media in decision making process during Turkish foreign policy: Media-public opinion and decision maker relations into the Gulf War crises
Yazar: YAVUZ BAYRAM
Danışman: PROF. DR. NASIR NİRAY
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Gündem belirleme = Agenda-setting ; Kamuoyu = Public opinion ; Karar verme süreci = Decision making process ; Körfez Savaşı = Gulf War ; Medya = Media ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; İçerik analizi = Content analysis

Özet:
Dış politika alanı iç politika alanından farklı olarak medya ve kamuoyu etkisine kapalı bir alandır. Rutin dış politika işleyişinde alınan kararlar dar bir karar alıcı kadrosu tarafından alınmakta, alınan kararlardan çoğu zaman medya ve kamuoyunun haberi olmamaktadır. Oysa dış politika alanında sorunun kriz durumlarına dönüştüğü zamanlarda medya ve kamuoyunun birden olaya ilgi göstermeye başladığı, soruna ilişkin alınan dış politika kararını etkilemeye çalıştığı bilinmektedir. Dış politikada karar alma süreci üzerine yapılan çalışmaların özellikle bu kriz durumları ile ilgilendiği, medya ve kamuoyunun kriz durumunda karar alıcıyı nasıl etkiledikleri üzerine eğildikleri görülmektedir.Bu çalışmanın amacı Türkiye'de dış politikada kriz durumlarında medya ve kamuoyunun siyasal karar alıcı üzerinde ne ölçüde etkin olduğunu ortaya koymak ve bu bağlamda literatüre katkıda bulunmaktır. Çalışma kapsamında Birinci ve İkinci Körfez savaşlarında Türkiye'nin dış politika çıktıları örnek olay olarak seçilmiştir. Bu bağlamda medya, kamuoyu ve siyasi gündem ortaya konulmaya çalışılmıştır. Medya gündemini belirlemek için Cumhuriyet, Milliyet ve Zaman gazetelerinden elde edilen verilere nicel ve nitel içerik analizi uygulanmıştır. Siyasi gündemi belirlemek için TBMM oturumları ele alınmış, oturum konuşmalarına nicel ve nitel içerik analizi uygulanmıştır. Kamu gündemine ait veriler ise incelenen zaman dilimi içerisinde gerçekleştirilen kamuoyu araştırmalarından derlenmiştir. Çalışma sonucunda Türkiye'de dış politika kriz durumlarında medya-kamu ve siyasal gündemin örtüştüğü tespit edilirken, medya ve kamuoyunun dış politika karar alıcısının gündemi üzerinde etkide bulunarak karar çıktılarını belli oranlarda etkiledikleri bulgusuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Foreign politics is a closed area to the affect of media and public opinion, which is different from internal politics. A definite decision staff makes the decisions in the routine foreign politics mecanism and usually media and public opinion do not know about the decisions that they take. Whereas when the problems turn into crisis situation in the foreign politics area, it is known that media and public opinion suddenly start to interest in the situation and trying to affect the foreign politics decisions that are taken for solving the problem. It is seen that the studies that are done about the decision period in the foreign politics are especially interested in the crisis situations and how media and public opinion affect the decision staff in the crisis situation.The aim of this work which is prepared and based on this fact, to manifest how media and public opinion are efficient on the political decision maker and to contribute to literature. Turkey?s foreign politics decisions about the 1st and 2nd Gulf Wars are selected as precedent in the working content. In this sense it is tried to put forth media, public opinion and political agenda for consideration. In order to identify the media agenda, it is applied quantitive and qualitative content analysis to the data that are collected from Cumhuriyet, Milliyet and Zaman newspapers. To determine political agenda, T.G.N.A.( the Turkish Grand National Assembly) sessions are taken into consideration and it is applied quatitive and qualitative content analysis to the meeting speeches. The data which belong to public agenda are collected from the public opinion surveys which were made in the inspected time period. As a result, when it is being observed that media-public and political agenda are parallel in the foreign politics crisis situations in Turkey, it is found that media and public opinion have an influence on the agenda of foreign politics decision maker and affect the decision outcomes in the specific rates.