A. S. Puşkin'in ?Yüzbaşının Kızı? adlı eserindeki deyimler ve atasözleri
Idioms and proverbs in A. S. Pushkin?s novel ?The Captain's Daughter?
Yazar: FATİH YAPICI
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP ZAFER
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Rus Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature

Özet:
Son yıllarda, dünyada ve Rusya'da olduğu gibi ülkemizde de deyim ve atasözlerine büyük ilgi gösterilmektedir. Bilim adamları ve araştırmacılar tarafından ortaya konan kuramsal ve uygulamalı çalışmaların sayısı sürekli çoğalmaktadır. Bunun yanı sıra tezimizin konusu olan söz öbeklerinin başka bir dile çevirme yöntemleri farklı şekillerde incelenmekte, deyimler ve atasözleri alanında çok sayıda sözlük, kitap, makale, tez vb. çalışma dilbilimine kazandırılmaktadır. Ayrıca Türkçe ve Rusça deyim ve atasözleri karşılaştırmalı olarak incelenmekte ve iki dilli sözlükler yapılmaktadır.Tezimizin amacı, özellikle Rusya'da ve Türkiye'de deyim ve atasözleri üzerine yapılan çalışmaları ele alarak, bu söz öbeklerinin çevirisi konusunda uzmanlar tarafından önerilen yöntemleri sunmak ve doğru çevirinin önemini vurgulamaktır.Ünlü Rus yazarı A. S. Puşkin'in ?Yüzbaşının Kızı? adlı eserinin içerdiği deyimler ve atasözleri tespit edildikten sonra, söz konusu yapıların 12 farklı Türkçe çeviriye nasıl aktarıldığı üzerinde durulmuştur. Romanda yer alan 112 deyim ve 13 atasözünün çevirmenler tarafından hangi yöntemlerle çevrildiği, nerede hata yapıldığı ortaya konulmuştur. Tezimiz içerisinde tablolar oluşturularak bazı istatistikî bilgilere ulaşılmıştır. Ayrıca çevirmenlerin deyim ve atasözü çevirisindeki başarı oranları tespit edilip yapılan hataların nedenleri de dile getirilmiştir.Anahtar sözcükler:1. Deyim2. Atasözü3. Edebi çeviri4. Kalıplaşmışlık5. Sözcük birlikleri

Abstract:
Late years it can be seen that there is a great interest in idioms and proverbs in our country, as in Russia and other countries. The number of theoretical and practical workouts presented by scientists and researchers is increasing permanently. Furthermore, translation methods of the word groups which is our thesis subject are processed with different analysises. A lot of workouts such as dictionary, books, articles and thesises related with idioms and proverbs are earned to linguistics. On the other hand idioms and proverbs in Turkish and Russian are researched comparatively, prepared bilingual dictionaries.Purpose of our thesis is dealing with the workouts of idioms and proverbs especially in Russia and Turkey firstly then presenting the translation methods of these word groups recommended by specialists and emphasizing the importance of correct translation.The idioms and proverbs contained in famous Russian author A. S Pushkin's novel ?The Captain's Daughter? are determined and it is emphasized that how these word groups are transfered in 12 different Turkish translations. It is introduced that which methods are used by our translators to translate 121 idioms and 13 proverbs in the novel and which mistakes are made. Additionaly, the causes of the mistakes are reflected as well as the success rates of different translators are determined.Key words:1. Idioms2. Proverbs3. Literary translation4. Stability5. Word combination