Yaratıcı drama temelli stresle baş etme programının özel yetenekli öğrencilerin stresle baş etme becerilerine etkisi
The effect of creative drama-based stress management program on specially talented students' ability to cope with stress
Yazar: SERKAN DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYÇA KONİK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Yetenekliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırmanın amacı özel yetenek tanısı almış öğrencilerin yaşamış oldukları stresin farkına varmalarını ve stresle baş etme yollarını öğrenmelerini sağlamak, stresle baş etme düzeylerini geliştirmek amacıyla yaratıcı drama temelli önleyici stresle baş etme programı hazırlamak ve programın etkililiğini öğrenciler açısından tespit etmektir. Bu amaç çerçevesinde geliştirilen Yaratıcı Drama Temelli Stresle Baş Etme Eğitim Programın etkinliğini tespit etmek üzere, araştırmacı tarafından Üstünlerde Stresle Baş Etme Ölçeği geliştirilmiştir. Araştırmada deneysel desenlerden olan kontrol gruplu ön test – son test deneme modeli kullanılmıştır. Araştırma evrenini ülkemizdeki Bilim ve Sanat Merkezlerinde eğitim alan 9-11 yaş grubu öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklem grubunu ise 2022-2023 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili, Beşiktaş Bilim ve Sanat Merkezine giden 9-11 yaş grubu özel yetenekli öğrenciler oluşturmaktadır. Özel Yeteneklilere Yönelik Yaratıcı Drama Temelli Stresle Baş Etme Programı" 12 hafta boyunca haftada bir gün 40 dakika sürecek şekilde uygulanmıştır. Kontrol grubunda yer alan öğrencilere ise stresle baş etme becerilerine yönelik herhangi bir program uygulanmamıştır. Araştırmanın sonunda Stresle Baş Etme Ölçeği tekrar uygulanarak öntest-sontest arasındaki farklar gruplarda stresle baş etme açısından incelenmiştir. Araştırmada Üstünlerde Stresle Baş Etme Ölçeğinin özel yetenekli öğrencilerin stresle baş etme düzeylerini belirlemede hem güvenilir hem de geçerli bir ölçme aracı olduğunu tespit edilmiştir. Bununla birlikte araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda yaratıcı drama temelli önleyici stresle baş etme programının özel yetenekli öğrencilerin stresle baş etme becerilerini geliştirmede olumlu etkileri olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of the research is to ensure that students diagnosed with special talents are aware of the stress they experience and learn ways to cope with stress, to prepare a creative drama-based preventive stress coping program in order to improve their level of coping with stress, and to determine the effectiveness of the program for the students. In order to determine the effectiveness of the Creative Drama-Based Stress Coping Training Program developed within the framework of this purpose, the Stress Coping Scale for Seniors was developed by the researcher. In the research, a pretest-posttest trial model with a control group, which is one of the experimental designs, was used. The research population consists of students aged 9-11 years studying at Science and Art Centers in our country. The sample group of the research consists of specially talented students aged 9-11 who went to Beşiktaş Science and Art Center in Istanbul in the 2022-2023 academic year. "Creative Drama-Based Stress Coping Program for Specially Talented People" was implemented for 40 minutes once a week for 12 weeks. No program was applied to the students in the control group for coping with stress skills. At the end of the study, the Coping with Stress Scale was re-administered and the differences between the pretest and posttest were examined in terms of coping with stress in the groups. In the study, it was determined that the Stress Coping Scale for Gifted Students is both a reliable and valid measurement tool in determining the stress coping levels of gifted students. However, in line with the findings obtained in the research, it was determined that the creative drama-based preventive stress coping program had positive effects on developing the stress coping skills of specially talented students