Cahit Tanyol'un sosyolojiye katkıları
Contributions of Cahit Tanyol to sociology
Yazar: NEBİLE EROĞUL
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ARSLANOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Felsefe Bölümü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Öğretmenliği Ana Bilim Dalı / Felsefe Grubu Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Sosyal yapı = Social structure ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Tanyol, Cahit = Tanyol, Cahit

Özet:
Türk sosyoloji tarihi kitaplarında yer alan sosyologların arasında ismi duyulmakla beraber, üzerinde fazla inceleme yapılmamış sosyologlarımızdan biri olan Cahit Tanyol (1914-??) ile ilgili hazırlanan bu tez, onun sosyoloji bilimine olan katkılarını ortaya koymak amacı ile yazılmıştır. Tanyol, Türk sosyoloji tarihi açısından önemli olduğu gibi, yapmış olduğu tarihsel karşılaştırmalarla eserlerinde tarihsel veriler de kullanmaktadır. İncelemelerini yaparken kullanmış olduğu yöntemi, ?tarihsel olaylara sosyolojinin bakış açısı ile bakmak? şeklinde özetleyebiliriz. Bu tezde Cahit Tanyol'un toplumsal sorunlara bakış açısı, bu sorunları nasıl çözmeye çalıştığı üzerinde durulmuş ve bu noktada Tanyol'un sosyolojiye katkıları belirlenmeye çalışılmıştır.Sosyolojinin yanında edebiyat ve felsefe alanlarında da çalışmalar yapan Tanyol'un birçok kitabı olmakla beraber, birçok dergide yayınlanmış makalesi ve gazetelerde yayımlanmış bine yakın yazısı bulunmaktadır. Bu çalışmada Tanyol'un edebiyat eserleri, şiirleri ve felsefe kitabı konunun dışında tutulmuştur. ?Sosyolojik Açıdan Din, Ahlak, Laiklik ve Politika Üzerine Diyaloglar? isimli eseri temel alınarak; din, ahlak, laiklik, politika, irtica-şeriat vb. kavramları açıklanmıştır. Ayrıca bu çalışma Cahit Tanyol'un Türk sosyoloji tarihindeki yerini öğrenmek isteyenlere bir kaynak niteliği taşıyabilir.Cahit Tanyol'un topluma bakışı, yazmış olduğu eserler, tarihe sosyoloji ile bakışı, toplumsal konuları incelerken yapmış olduğu tarihsel karşılaştırmalar önemli tespitler içermektedir. Tanyol, Türkiye'nin içinde bulunduğu durumu, ekonomik, siyasal, toplumsal sorunları ele alırken bilimsel bir tavır sergilemektedir. Birçok eserinde yakın tarihten bahseden Tanyol, sosyolojik açıklamalar yapmaktadır. Bu çalışmada da günümüz dünyasında yaşanan toplumsal sorunlara hiç değilse farklı bir bakış açısı sunmak amaçlanmaktadır.Anahtar Kelimeler: Türk Müslümanlığı, İslamiyet, laiklik, şeriat, irtica faaliyetleri, din, ahlak, eğitim, hukuk, dil, kültür, uygarlık, milliyetçilik, örf-adetler, gelenekler, töre, sanat, politika, Türkler ile Kürtler, türban, köy monografileri, toplum, birey, aydın din adamı, laik tavır, doğu-batı ayrımı, Alevilik, Sünnilik, Kemalizm, Türkçülük.

Abstract:
This thesis has been written in order to determine the contributions of Cahit Tanyol (1914-?.) who has taken place in Turkish sociology history books but still no enough studies were made about him. It is possible to summarize the methods he used in his studies as ?to analyze the historical facts with sociological point of view?. In this thesis, Cahit Tanyol?s understanding of social issues, the solutions he tried to bring have been emphasized and accordingly, his contributions into sociology have been determined.Tanyol who also produced literary works in the fields of literature and philosophy, has got lots of books and many articles which have been published in various journals as well as around one thousand newspaper articles. This study does not include Tanyol?s literary works, poems, and philosophy book. The study is based on his work titled ?Dialogues on Religion, Ethics, Secularism and Policy in terms of Sociology? and the concepts of religion, ethics, secularism, policy, reactionary-sharia etc. have been explained. This study can be a reference point for the ones who want to learn the position of Cahit Tanyol in the history of Turkish sociology.Cahit Tanyol?s understanding of society, his works, his analysis on history with a sociologic point of view, the historical comparisons he made while analyzing the social issues have been carrying significant determinations. Tanyol shows a scientific behaviour while discussing with the circumstance of Turkey, economic, political and social issues. Tanyol, who is mentioning the recent history in many of his studies, gives sociologic knowledge in his explanations. This study aims, at least, presenting a different point of view for the social problems which are experienced in our world.Keywords: Turkish islam, islam, secularism, sharia, reactionary activities, religion, ethics, education, law, language, culture, civilisation, nationalism, customs, morals, art, policy, Turkish and Kurdish people, turban, village monographies, society, individual, intellectual imams, secular attitude, distinction of east and west, Alawiism, Sunn, Kemalism, Turkism.