Hidrojen sülfürün damar ve damar-dışı düz kaslardaki gevşetici etkisinin diyabetik sıçanlarda incelenmesi
The investigation of the relaxant effect of hydrogen sulfide on vascular and non-vascular smooth muscles in diabetic rats.
Yazar: MERVE DENİZALTI
Danışman: PROF. DR. İNCİ ŞAHİN-ERDEMLİ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Anokoksigeus kaslar = Anococcygeus muscles ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hidrojen sülfür = Hydrogen sulfide ; Kan damarları = Blood vessels ; Kas gevşeticiler = Muscle relaxants ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Hidrojen sülfür (H2S) damar ve damar-dışı dokularda güçlü gevşetici etki gösteren endojen bir gazdır. Bu çalışmada sıçan anokoksigeus kası, torasik aorta, mezenter ve pulmoner arterde H2S'in gevşetici etkisi ve streptozotosin ile oluşturulan diyabetin (4 ve 12 hafta) bu gevşeme yanıtını ne şekilde değiştirdiği araştırılmıştır. Sıçan anokoksigeus kasında glibenklamid, tetraetilamonyum, ODQ, SQ-22536, KT-5720, H-7, L-NAME ve indometazin NaHS (10-4 M-10-3 M) ile elde edilen gevşeme yanıtlarını etkilemedi. Torasik aorta, mezenter ve pulmoner arterde ise glibenklamid NaHS (10-4 M-3x10-3 M) ile elde edilen gevşeme yanıtlarını inhibe etti. Bu bulgular H2S'in gevşetici etkisinde damar-dışı düz kaslarda sırasıyla potasyum kanalları, guanilat siklaz, adenilat siklaz, protein kinaz A, protein kinaz C, nitrik oksit ve siklooksijenaz ürünlerinin rol oynamadığını, damar düz kasında ise bu gevşetici etkiden ATP duyarlı potasyum kanallarının sorumlu olduğunu göstermektedir. Diyabetik sıçanlardan izole edilen anokoksigeus kasında NaHS ile elde edilen gevşeme yanıtında bir değişiklik olmazken torasik aorta, mezenter arter ve pulmoner arterde artış olduğu gözlendi. İnsülin tedavisi, diyabetik sıçanlardan izole edilen damar preparatlarında NaHS ile elde edilen gevşeme yanıtlarındaki artışı önledi. Diyabetik sıçanlardan izole edilen arterlerde asetilkolin ile elde edilen endotel kaynaklı gevşeme yanıtları da değişmedi. Sonuç olarak diyabette H2S ile elde edilen gevşeme yanıtlarındaki artış vasküler komplikasyonlara karşı koruyucu bir mekanizma olabilir.

Abstract:
Hydrogen sulfide (H2S) is an endogenous gas which has potent relaxant effect in vascular and non-vascular smooth muscles. In the present study, the relaxant effect of H2S in rat anococcygeus muscle, thoracic aorta, mesenteric and pulmonary arteries and the effect of streptozotocin-induced diabetes (4 and 12 weeks) on this relaxation response was investigated. Glibenclamide, tetraethylammonium, ODQ, SQ-22536, KT-5720, H-7, L-NAME and indomethacin did not affect NaHS-induced (10-4 M-10-3 M) relaxation responses in rat anococcygeus muscle. However, glibenclamide inhibited NaHS-induced relaxation responses in thoracic aorta, mesenteric and pulmonary arteries. These findings show that potassium channels, guanylate cyclase, adenylate cyclase, protein kinase A, protein kinase C, nitric oxide and cyclooxygenase products are not involved in the relaxant effect of H2S in non-vascular smooth muscles where ATP-sensitive potassium channels are responsible from this relaxant effect in vascular smooth muscle. NaHS-induced relaxation responses were not changed in anococcygeus muscle isolated from diabetic rats but were increased in thoracic aorta, mesenteric and pulmonary arteries. Insulin treatment prevented the potentiation of NaHS-induced relaxation responses in arteries isolated from diabetic rats. Also acetylcholine-induced endothelium-derived relaxation responses were not changed in the arteries isolated from diabetic rats. In conclusion, the potentiation of relaxant effect of H2S in diabetic arteries may be a protective mechanism against the vascular complications of this disease.