Bursa ilinde Behçet Hastalığı prevelansı ve hastalığın tanı sürecine sağlık okuryazarlığının etkisi
Prevelance of Behçet's disease in Bursa province and the effect of health literacy on the diagnosis process of the disease
Yazar: MÜNEVVER GÜRBÜZ
Danışman: PROF. DR. HAKAN DEMİRCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Behçet sendromu = Behcet syndrome ; Oral ülser = Oral ulcer

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Bursa ilinde Behçet Hastalığı(BH) prevelansını ve
hastalığın tanı koyma sürecinde sağlık okuryazarlığın etkisini araştırmaktır.
Gereç ve Yöntemler: Araştırma Eylül 2022-Eylül 2023 tarihleri arasında yapıldı. 50
aile hekimi kendilerine kayıtlı 12.662 kişiye ulaştılar. Bu kişiler aranarak kendilerinde
son 1 yılda 3 veya daha fazla sayıda ağız içi ülser şikayeti olup olmadığı soruldu.
Çalışmada katılımcılar için sosyodemografik anket ile sağlık okuryazarlığını ölçmek
için En İyi Yaşamsal Bulgu Testi (NVS) kullanılmıştır. Behçet Hastalığı taramasını
kabul eden hastalar genital ülser, deri bulguları yönünden değerlendirildi ve paterji
testi uygulandı. Bu üç bulgudan bir veya daha fazlası varlığı durumunda hasta göz
hekimine göz bulguları için yönlendirildi.
Bulgular: Bursa ilinde BH prevalansı 100,000 kişi başına yaklaşık 102,6 vak'a olarak
belirlenmiştir (%95 güven aralığı: 46.89-158.45 vak'a/100,000 kişi). Katılımcılarda
492 (%3,88) kişide oral aft belirlenmiş olup bunlardan 211 kişi araştırmaya katılmayı
reddetmiştir. Araştırmaya katılmayı kabul eden 281 kişiden 9 tanesinde BH teşhisi
daha önceden mevcut olduğu görülmüştür. Eski tanı BH çıkarıldığında kalan 272
kişiden 179 tanesi paterji testi yaptırmayı kabul etmiştir. Bu hastalardan 4 tanesinde
paterji testi pozitif tespit edilmiştir. Değişkenler tek tek incelendiğinde yaş artışının,
lise altı eğitimin, paterji testi yaptırma olasılığını attırdığı bulunmuştur. Buna ek
olarak, kronik hastalığa sahip olmama durumunun paterji testi yaptırma ihtimalini
azalttığı değerlendirilmiştir. Çok değişkenli modelde ise sadece lise altı eğitime sahip
olmanın paterji testi yaptırma olasılığını artırdığı bulunmuştur.
Sonuç: Bursa ilinde BH prevalansı 100 binde 102,6 olarak belirlenmiştir. Katılım
oranı düşük olduğundan gerçek prevalansın bu değerin 2-3 katı daha yüksek olması
muhtemeldir. SOY, BH taramalarına katılım ile ilişkili değildir, düşük eğitimli vakalar
BH taramasına daha fazla katılım göstermektedirler. Oral aft şikayeti ile tekrarlayan
başvuruları olan hastalarda BH ihtimali yüksektir. Sahada ilk başvuru noktaları olan
aile hekimleri bu durumları göz önünde bulundurmalıdırlar.
Anahtar Kelimeler: Behçet Hastalığı, prevalans, sağlık okuryazarlığı

Abstract:
Aim: The aim of this study is to investigate the prevalence of Behçet's Disease (BD)
in Bursa and the effect of health literacy on the diagnosis process of the disease.
Material and Methods: The research was conducted between September 2022 and
September 2023. 50 family physicians reached 12,662 people registered with them.
These people were called and asked whether they had 3 or more oral ulcer complaints
in the last year. In the study, a sociodemographic survey was used for participants and
the Newest Vital Sign Test (NVS) was used to measure health literacy. Patients who
accepted BD screening were evaluated for genital ulcers and skin findings and a
pathergy test was performed. If one or more of these three findings were present, the
patient was referred to an ophthalmologist for eye findings.
Results: The prevalence of BD in Bursa was determined to be approximately 102.6
cases per 100,000 people (95% confidence interval: 46.89-158.45 cases/100,000
people). Oral aphthous lesion was detected in 492 (3.88%) of the participants, and 211
of them refused to participate in the study. It was observed that 9 of the 281 people
who agreed to participate in the study were previously diagnosed with BD. When the
patients with a history of BD were ignored, 179 of the remaining 272 people agreed to
have a pathergy test. Pathergy test was positive in 4 of these patients. When the
variables were examined one by one, it was found that increasing age and education
below high school increased the likelihood of having a pathergy test. In addition, it has
been evaluated that not having a chronic disease reduces the likelihood of having a
pathergy test. In the multivariate model, it was found that having only less than high
school education increased the likelihood of having a pathergy test.
Conclusions: The prevalence of BD in Bursa province was determined as 102.6 in
100 thousand. Because the participation rate was low, the actual prevalence is likely
to be 2-3 times higher than this value. HL is not associated with participation in BD
screening, with lower educated cases more likely to participate in BD screening. The
possibility of BD is high in patients with recurrent complaints of oral aphthous ulcers.
Family physicians, who are the first point of contact in the field, should take these
situations into consideration.
Keywords: Behçet's Disease, Health Literacy, prevalence