Merkezi ve doğu Avrupa ülkelerinin Avrupa Birliği'ne ekonomik entegrasyonu: Çek Cumhuriyeti örneği
The economic integration of central and eastern European countries into the European Union: The case of Czech Republic
Yazar: MELİH KAVUKÇU
Danışman: PROF. DR. BELGİN AKÇAY
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği ve Uluslararası Ekonomik İlişkiler Ana Bilim Dalı / Ekonomi-Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ekonomi = Economics ; Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
20. yüzyıla damgasını vuran en önemli siyasi olaylardan biri, 1917 yılında Rusya'da Çarlık rejiminin yıkılması ve dünyadaki hakim siyasi ve ekonomik yapıya alternatif bir sistem olan sosyalizmin kurulmasıdır. Merkezi ve Doğu Avrupa ülkeleri, II. Dünya Savaşı sonrasında Sovyet Rusya'nın Avrupa'nın doğusunu işgal etmesiyle bu sisteme dahil olmuştur. 1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla bağımsızlıklarına kavuşan bölge ülkeleri, hızla Batı Avrupa'nın refah seviyesini yakalayabilmek için çalışmalara başlamışlardır.Merkezi planlı ekonomiden piyasa ekonomisine geçiş yaşayan bölge ülkelerini, Batı'daki ülkeler yalnız bırakmamış ve bu ülkeleri kendi ekonomik ve siyasal istikrar oluşumları olan Avrupa Birliği'ne dahil edebilmek için çeşitli teknik ve mali yardımlarda bulunmuşlardır. Bu çalışmada, 1 Mayıs 2004 tarihinde Avrupa Birliği üyesi olan Merkezi ve Doğu Avrupa ülkelerinin, özellikle de Çek Cumhuriyeti'nin, AB'ye ekonomik entegrasyonunu tamamlayıp tamamlayamadığı incelenmiştir. Önce bölgenin tarihçesi, ekonomisi ve AB ile ilişkileri ele alınmış, ardından aynı sıra ikinci bölümde de takip edilerek Çek Cumhuriyeti'nin tarihçesi, ekonomik ve siyasi yapısı ve AB ile ilişkileri irdelenmiştir.Sonuç olarak Çek Cumhuriyeti'nin Avrupa Birliği'ne ekonomik entegrasyonunu henüz tamamlamadığı görülmektedir. Mevcut durumda ekonomik entegrasyon derecesi olarak AB ile Ortak Pazar içinde olan Çek Cumhuriyeti, kişilerin serbest dolaşımı üzerindeki kısıtlamaların kalkması ve Ekonomik ve Parasal Birlik'e (EPB) dahil olunmasından sonra, ekonomik entegrasyon aşamalarının hepsini tamamlamış olacaktır. Gerçek anlamda bir entegrasyon ve uyumlu ekonomik trendlerin yakalanması ve ortak ekonomi politikalarının benimsenmesi ise daha uzun süre alacaktır.Şunu belirtmek gerekir ki Çek Cumhuriyeti, bölge ülkeleri arasında en iyi durumdaki ülkelerden birisidir ve şu anki konumuna AB'nin ve uluslararası finans kurumlarının desteği ile 15 yıl gibi bir zamanda gelmiştir. Gelecekte de AB üyesi olmanın getirdiği ekonomik ve siyasal istikrar faktörlerini en iyi biçimde kullanarak, yakın bir zamanda AB ile ekonomik farkları kapatacağına inanılmaktadır.

Abstract:
One of the most important political events that marked the 20th century was the collapse of the Tsarist Russia and the foundation of socialism, which was an alternative system to the political and economic systems in the world at that time. Central and Eastern European countries (CEECs), fell under this system at the end of the World War II, after the Russian invasion of Eastern Europe. By gaining their independency after the collapse of the Soviet Union in 1991, CEECs started to endeavour to catch up with the welfare level of the Western Europe.The Western European countries did not leave CEECs alone on their transition from centrally planned economies to market economies and they developed some technical and financial aid programs to include these countries into the European Union, which is a formation of economic and political stability. In this study, the question of if the CEECs, particularly Czech Republic, have been integrated into the European Union in economic sense after their accession on May 1st, 2004, is asked. In the first part, after the history and the economy of the region are mentioned, the relations with the EU are analyzed. The second part of the study is about Czech Republic specifically. The country is handled with the same order as in the first part. First the history and the political and economic structure of the country are studied and at the end, the relations between Czech Republic and the EU are detailed carefully.As a result, it is seen that the economic integration of Czech Republic into the EU is not completed yet. In the current situation, the country is only in the Common Market level of economic integration and, according to the economic integration theory, will accomplish the economic integration after the restrictions on the free movement of labor are abolished and after the entry into the Economic and Monetary Union (EMU) is realized. It will take more to reach an integration level in realm terms, to catch similar economic trends and to adopt similar economic policies with the EU-15.It is crucial to mention that Czech Republic is one of the best countries in the region in terms of development and they have reached to this point in 15 years time with the support of the EU and international financial institutions. It is believed that, in the future, Czech Republic will rapidly close the economic gaps with the EU-15 by profiting from the factors of the economic and political stability bounded with the EU membership in the best way.