Toplum ruh sağlığı merkezine kayıtlı şizofreni hastalarının sosyal işlevselliklerinin incelenmesi
Examination of social function schizophrenic patients enrolled in community mental health center
Yazar: AYLİN OKUMUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELÇİN BABAOĞLU
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Sosyal iletişim = Social communication ; Sosyal ilişkiler = Social relations ; Toplum ruh sağlığı hizmetleri = Community mental health services ; Toplum ruh sağlığı merkezleri = Community mental health centers ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Bu çalışma toplum ruh sağlığı merkezine kayıtlı şizofreni hastalarının sosyal işlevselliklerini incelemek amacıyla tanımlayıcı kesitsel olarak yapılmıştır. Araştırmada örneklem seçimine gidilmemiştir. S.B.Ü Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma hastanesine bağlı Yıldırım ve Nilüfer Toplum Ruh Sağlığı Merkezi (TRSM)' de Mayıs-Ağustos 2018 tarihleri arasında TRSM'ye kayıtlı olan toplam 150 şizofreni hastası ile yapılmıştır. Veriler literatür doğrultusunda araştırmacı tarafından hazırlanan hasta tanımlayıcı bilgi formu, hastalık ve tedaviye ilişkin bilgi formu ile toplanmıştır. Hastaların sosyal işlevselliklerini ölçmek için Sosyal İşlevsellik Ölçeği (SİÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde Kolmogorov-Smirnov normalite testi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi, Dunn - Bonferroni post hoc testi kullanılmıştır.
Çalışmada elde edilen bulgulara göre; hastaların sosyal işlevsellik ölçeği toplam puan ortalamaları 103,70±28,87 (min=30,00 max=165,00)'dır. Toplum ruh sağlığı merkezine kayıtlı hastaların tanımlayıcı özellikleri ile hastalık ve tedaviye ilişkin özelliklerinden olan  cinsiyet, eğitim düzeyi, sosyal güvence, sigara alkol kullanma durumu, ailede ruhsal hastalık öyküsü, düzenli poliklinik kontrolü, hastaneye yatış sayısı, ile sosyal işlevsellik arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Hastaların medeni durumu, birlikte yaşadıkları kişi, yaşadıkları yer, hastalık başlangıç yaşı, son bir yıldaki hastaneye yatış süreleri gibi değişkenler ile sosyal işlevsellik ölçeğinin alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p<0,05). Çalışan hastalar, TRSM' ye katılım durumu olan hastaların Sosyal İşlevsellik Ölçeği ve alt boyutları toplam puanları istatistiksel açıdan anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0,05). 
Çalışma sonucunda elde edilen bilgiler ile şizofreni hastalarında sosyal işlevselliği etkileyen faktörlerin ortaya çıkarılması ve sosyal işlevsellikte riskli grupların belirlenmesi sonucunda TRSM' lerde bulunan şizofreni hastalarının sosyal işlevselliklerinin arttırılmasına yönelik bireyselleştirilmiş bakım planlarının oluşturulması, tedavi stratejilerinin planlanması ve uygulanması sosyal işlevsellikte önemli gelişmeler sağlayacaktır. Ayrıca şizofreni hastalarının sosyal işlevselliklerini yükseltmede önemli yere sahip olan TRSM'lere hastaların katılımlarının sağlanması önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Şizofreni, Sosyal işlevsellik, Toplum ruh sağlığı merkezi, Psikiyatri hemşireliği

Abstract:
This study was conducted as a descriptive and cross-sectional study in order to examine the social functioning of schizophrenia patients enrolled in the Community Mental Health Center (CMHC) Sample selection was not made in the study. The study was conducted with 150 schizophrenia patients registered to CMHC between May-August 2018 in Yıldırım and Nilüfer Community Mental Health Center (CMHC) of S.B.U Bursa High Specialization Training and Research Hospital. Data were collected with patient descriptive information form, disease, and treatment information form provided by the researcher. Social Functioning Scale (SFS) was used to estimate the social functioning of the patients. Kolmogorov-Smirnov normality test, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis test, Dunn - Bonferroni post hoc test was used for data analysis.
According to the findings; The mean score of social functioning scale of the patients was 103,70 ± 28,87 (min = 30,00 max = 165,00). Gender, education level, social security, smoking alcohol status, family history of mental illness, regular outpatient control, number of hospitalizations, and social functioning, which are the detailed characteristics of the patients registered to the Community Mental Health Center and the characteristics related to the disease and treatment, were statistically significant. no relationship was found (p> 0.05). A statistically significant relationship was found between the variables such as, marital status, coexistence, place of residence, age of onset of illness, length of hospital stay in the last year, and the sub-dimensions of the social functioning scale (p <0.05). The total scores of the Social Functioning Scale and subscales of working patients, patients with participation in CMHC were found to be significantly higher (p <0.05).
Finding the factors that affect social functionality in schizophrenia patients with the information obtained as a result of the study and identifying risky groups in social functioning as a result of the creation of individualized care plans to improve the social functionality of schizophrenia patients in CMHCs, planning and implementing treatment strategies are essential in social functionality. In addition, it was recommended to ensure the participation and continuity of the patients to CMHCs, which have an essential role in increasing the social functionality of schizophrenia patients.

Keywords: Schizophrenia, Social functioning, Community mental health center, Psychiatric nursing