Şanlıurfa, Bozova büyük ve küçük göllerinin su kalitesinin zamanla değişiminin değerlendirilmesi
Evaluation of the change of water quality of Sanliurfa, Bozovalarge and small lakes over time
Yazar: BÜŞRA KARACA
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ASLAN
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Su, dünyadaki canlıların hayatta kalması için çok önemlidir. Su kaynakları içerisinde göller yer almaktadır. Göllerde kapalı sistemler oldukları için çevre kirliliğinden daha çok etkilenirler. Özellikle azot, fosfor gibi besin ürünleri göllerde ötrofikasyona neden olup ve aynı zamanda kalite değişimine neden olmaktadır. Büyük ve Küçük Gölleri, Şanlıurfa'nın Bozova İlçesinde bulunan yeraltı su kaynaklarıyla beslenmektedir. Ayrıca yağış sularıyla birlikte ve kar suları ile beslenen hidrolojik olarak birbirine bağlı iki doğal sığ göldür. Bu çalışma, Şubat 2020- 2021 Ocak tarihleri arasında bir yıl boyunca 10 farklı istasyondan su örnekleri alınarak Bozova Büyük Göl ve Küçük Gölünün (Şanlıurfa)'da su kalitesinin değerlendirilmesi amacıyla meydana gelen değişimler belirlenerek su kalite özelliklerinin değerlendirilmesi ve kirlilik seviyesini belirlemek amacıyla pH, sıcaklık (T), iletkenlik (EC), çözünmüş oksijen (ÇO), askıda katı maddeler (AKM), nitrat nitrojen (NO3-N), Toplam Azot (TN) , Toplam Fosfor (TP), Toplam Fosfor (TP), Toplam çözünmüş madde (TDS),
Alkalinite, Sülfat (SO4), Biyolojik Oksijen İhtiyacı (BOİ), Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ) fizikokimyasal parametre analizleri yapılmıştır. Çalışmada ölçümü yapılan fiziko-kimyasal verilerin değerlendirilmesi ve elde edilen bulgular Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğine göre; askıda katı madde, çözünmüş oksijen, , sülfat, nitrit, bakımından I.sınıf su kalitesi, Kimyasal oksijen ihtiyacı, toplam fosfat değerleri bakımından III. Sınıf su kalitesi olduğu belirlenmiştir. Toplam alkanite değerleri incelendiğinde sert sular sınıfında olduğu tespit edilmiştir. Biyolojik oksijen ihtiyacı, nitrat, sıcaklık IV Sınıf su kalitesi özelliği gösterirken pH parametresi de I-III. su kalite sınıfında olup toplam
azot değerinde II. Sınıf su kalitesine girmektedir. Bir yıl süreç içerisinde Büyük gölde alg, yosun özelliklede sazlık ve kamışların oluştuğu ve göl yüzeyini yer yer kapladığı görülmüştür. Küçük gölde ise böyle bir durum gözlenmemiştir.

Abstract:
Water is essential for the survival of life on earth. There are lakes within the water resources. Since they are closed systems in lakes, they are more affected by environmental pollution. Especially, nutrients such as nitrogen and phosphorus cause eutrophication in lakes and also cause quality changes. Büyük and Küçük Lakes in Bozova District of Şanlıurfa are fed by underground water resources. In addition, they are two natural shallow lakes that are hydrologically connected to each other. Also they fed by with precipitation and snow waters. This study was carried out between February 2020 and January 2021 on Bozova Büyük Göl and Küçük Lakes (Şanlıurfa). the water quality of the water samples taken from 10 stations determined on the lakes during one year were evaluated.Also, the changes in the water quality characteristics were deterined. İn this contex examined that parameters such us the pollution level, temperature (T), conductivity (EC), dissolved oxygen (DO), suspended solids (AKM), nitrate nitrogen (NO3-N), Total Nitrogen (TN) , Total Phosphorus (TP) , Total dissolved substance (TDS), Alkalinity, Sulphate (SO4), Biological Oxygen Demand (BOD), and Chemical Oxygen Demand (COD). in the study was obtained to evaluation by the physical and chemical data the measured. According to the Water Pollution Control Regulation; Class I water quality was determined in terms of dissolved oxygen, suspended solids, sulfate, nitrite, Chemical oxygen demand. in terms of total phosphate values was determined to Class III water quality. When the total alkalinity values were examined, it was determined that was in the hard water class. While biological oxygen demand, nitrate, temperature show IV Class water quality, pH parameter is I-III. in therm of the total nitrogen value is in the water quality class II. it was observed that algaes, mosss and especially reeds were formed covered the lake surface from place to place in the Great Lake. However, Such a situation was not observed in the small lake.