Toplumsal cinsiyet eğitiminin düzey ve içeriğinin tartışmalı yönlerine ilişkin bir ihtiyaç analizi
A needs analysis on the discussional aspects of the level and content of gender education
Yazar: İLKSEN ÜSTÜNDAĞ YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. BEYHAN ZABUN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Cinsiyet = Gender ; Eğitim = Education ; Eğitim kurumları = Education establishments ; Eşitsizlik = Inequality ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; İhtiyaç analizi = Needs analysis

Özet:
Bu araştırma 'toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve bundan kaynaklanan bir takım problemleri en aza indirmek için etkili bir toplumsal cinsiyet eğitimi nasıl olmalıdır?' sorusuyla yola çıkmıştır. Toplumsal cinsiyet ve eğitimiyle ilgili literatürde birçok çalışma olsa da toplumsal cinsiyet eğitiminin düzey ve içeriğiyle ilgili tartışmalar hala varlığını sürdürmektedir. Bu sebeple araştırmanın amacı toplumsal cinsiyet eğitiminin düzey ve içeriğine yönelik bir ihtiyaç analizi yapmak ve etkili bir eğitimin hangi düzeyde, nasıl bir içerikle verileceği problemine ilişkin öneriler geliştirmektir. Araştırma yönelimsel, feminist bir nitel araştırmadır ve bu kapsamda öncelikle literatür taramasına başvurulmuştur. Ardından ihtiyaç analizi için yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yapılarak uzman görüşleri alınmıştır. Çalışma grubundaki uzmanlar belirlenirken amaçlı örnekleme tekniklerinden ölçüt örnekleme ve kartopu örnekleme tekniği kullanılmıştır. Çalışma grubundaki ilgili ölçüt uzmanların eğitim ve kariyer süreçlerinde, toplumsal cinsiyetin eğitimi konusunda çalışmalar yürütmüş olmalarıdır. Bu bağlamda akademisyen, sosyolog, aktivist, toplumsal cinsiyetle ilgili program müdürü ve proje koordinatörü gibi farklı meslek ve gruplardan 13 uzmanla görüşülmüştür. Görüşmelerden elde edilen verilere, kavramlarla ilgili detaylı bilgi edinme ve kavramlar arası ilişkilere ulaşma bakımından daha olanaklı olduğu için içerik analizi yapılmıştır. Analiz için çalışma grubu kategorize edilmeden uzmanlar kodlanmış, görüşme verileri ise temalara göre kategorilere ayrılarak kodlanmış ve 'Kodlama Çizelgesi Anahtarı' oluşturulmuştur. Veriler bu çizelge yardımıyla alıntılanmış ve yorumlanmıştır. Sonuç olarak etkili bir toplumsal cinsiyet eğitimi için en önemli ihtiyaç ve gerekliliğin öncelikle toplumsal cinsiyetin ana akımlaştırılması olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte toplumsal cinsiyet eğitiminde erken çocukluk kritik bir dönem; öğretmen tutum ve davranışlarıyla pedagojik yaklaşım ise en etkili unsurlar olarak ön plana çıkmıştır. Bu bağlamda çalışmanın son bölümünde öneriler, sonuçlardaki baskın bağlamlar dikkate alınarak yerini almıştır.

Abstract:
This research derives from the question "How should an effective gender education be in order to minimize gender inequality and consequential problems?". Although there are many studies on gender and its education in the literature, discussions about the level and content of gender education still exist. For this reason, the aim of the research is to make a needs analysis the level and content of gender education and to bring forward suggestions regarding the issue of at which level and through what kind of a content an effective education should be given. The research is an orientational, feminist, qualitative research, and within this context, first a literature review wasdone. Afterwards, semi-structured in-depth interviews were conducted for the needs analysis and expert opinions were taken. Among purposive sampling techniques, criterion sampling and snowball sampling techniques were used for thedetermination ofthe experts in the study group. The experts to have carried out studies on gender education in their educational and professional practiceswas set to be the relevant criterion in the working group.In this context, 13 experts from different professions and groups, such as academics, sociologists, activists, gender-related program directors and project coordinators were interviewed. Content analysis was made on the data obtained from the interviews, since it is more feasible in terms of obtaining detailed information about the concepts andabout the correlation between the concepts. For the analysis, experts were coded without categorizing the working group, the data obtained from the interviews were categorized according to the themesand were coded, and a 'Coding Chart Key' was created. The data were quoted and interpreted through this chart. As a result, it has been determined that the most important need and necessity for an effective gender education is primarily gender mainstreaming. In addition to this, that early childhood is a critical period in gender education,and that pedagogical approach inteacher attitudes and behaviors are the most effective factorscame to the fore. Within this scope, suggestions have been presented in the last part of the study, having taken into consideration the dominant contexts in the results.