Geçiş dönemi âdetlerinde mitolojik unsurlar: Demirci (Akçaabat/Trabzon) köyü örneği
Mythological elements on transitional tradition: Demirci (Trabzon-Akçaabat) village as an example
Yazar: BERNA KOLOT
Danışman: DOÇ. DR. SİNAN GÖNEN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Doğum = Delivery ; Evlilik = Marriage ; Gelenekler = Traditions ; Geçiş dönemi = Transition period ; Halk bilimi = Folklore ; Mitoloji = Mitology ; Trabzon-Akçaabat-Demirci = Trabzon-Akçaabat-Demirci ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Bu çalışma, Trabzon'un Akçaabat ilçesinin Demirci Köyü'nde yaşamakta olan halkın geçiş dönemlerine dair inanma, yöntem ve uygulamalarını ele almaktadır. İnsan hayatının en önemli geçiş dönemleri olarak kabul edilen bu evreler; doğum, evlenme ve ölümdür. Her geçiş dönemlerinde birey, yeni hayatına katılan çeşitli âdet ve inanmalarla yoluna devam ederek kendini bir sonraki döneme hazırlar.
Çalışmanın Giriş bölümünde araştırmanın konusu, amacı, kapsamı, metodu ve Trabzon ili hakkında bilgi verilmiştir. Asıl konu olan geçiş dönemleri üç bölüm hâlinde ele alınmıştır. Birinci bölümde Doğum konusu işlenmiştir. Yöre halkına yöneltilen sorulardan elde edilen bilgiler kendi içerisinde çeşitli sınıflandırmalara tabi tutularak alt başlıklara ayrılmıştır. İlk bölüm olan doğum konusu, Doğum Öncesi, Doğum Sırası ve Doğum Sonrası şeklinde üç alt başlık altında değerlendirilmiştir.
İkinci bölümde Evlenme konusu ele işlenmiştir. Bu bölüm de Evlenme Öncesi, Evlenme Sırası ve Evlenme Sonrası başlıklarıyla üç bölüm hâlinde ele alınmıştır. Bu alt başlıklarda yer alan inanma, yöntem ve uygulamalar da kendi içlerinde çeşitli sınıflandırılmalara tabi tutulmuştur.
Çalışmanın son kısmında ise Ölüm konusu diğer bölümlerde olduğu Ölüm Öncesi, Ölüm Sırası ve Ölüm Sonrası başlıklarıyla üç bölüm hâlinde incelenmiştir. Bu alt başlıklarda kendi içlerinde çeşitli sınıflandırılmalara tabi tutulmuştur.
Bölümler hâlinde aktarılan inanma yöntem ve uygulamaların, kadim Türk inançlarıyla benzerlikleri belirtilerek Türk mitolojisiyle ilişkisi açıklanmaya çalışılmıştır.
Sonuç kısmında çalışmanın genel bir değerlendirilmesi yapılmaya çalışılmıştır. Alan araştırması sırasında kaynak kişilere yöneltilen sorular, kaynak kişilerin bilgileri, çekilen fotoğraflar ve kaynakça ise Ekler kısmında verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Trabzon, Demirci Köyü, Mitoloji, Geçiş Dönemleri, Doğum, Evlenme, Ölüm.

Abstract:
This study examines the beliefs, methods and practices of the people living in the village of Demirci in the Akçaabat district of Trabzon. These phases, considered as the most important transition periods of human life, Birth, marriage and death. During each transitional period, the individual prepares himself for the next turn by continuing his way through various customs and beliefs that have joined his new life.
In the introductory part of the work, the subject, purpose, scope, method of the research and information about the province of Trabzon were given. The main transitional periods are dealt with in three parts. In the first chapter, the issue of birth is processed. The information obtained from the questions directed to the local people is divided into subheadings subject to various classifications. The first chapter, the topic of birth, was evaluated under three subheadings: Prenatal, Birth Order and Postnatal.
In the second part, the issue of marriage has been handled. This section has been dealt with in three chapters, Pre-Marriage, Marriage and Post-Marriage. The beliefs, methods and practices contained in these subheadings have also been subjected to various classifications within themselves. 
In the last part of the study, the Death Theme was examined in three chapters in the other chapters: Before Death, After Death and After Death. These subheadings are subject to various classifications within themselves.
We tried to explain the relation of belief methods and practices in the sections with Turkish mythology by indicating similarities with the Turkish beliefs
In the conclusion part, a general evaluation of the study was tried to be done. During the field survey, the questions directed to the source persons, the information of the source persons, the photographs taken and the references are given in the Appendix.

Key Words: Trabzon, Demirci Village, Mythology, Transition Periods, Birth, Marriage, Death.