Lise fizik dersi öğretim programlarının Newton ve Kuantum paradigmaları perspektifinden değerlendirilmesi
Evaluation of high school physics couse curriculum in view of Newton and Quantum paradigms
Yazar: AYŞENUR KULOĞLU
Danışman: PROF. DR. BURHAN AKPINAR
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Epistemoloji = Epistemology ; Fizik = Physics ; Fizik dersi = Physics lesson ; Kuantum teorisi = Quantum theory ; Newton = Newton ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Öğretim = Teaching ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Lise 9-12. sınıflar fizik dersi öğretim programlarını, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi liselerde görev yapan fizik öğretmenlerinin görüşlerine dayalı olarak, newton ve kuantum paradigmaları ekseninde değerlendirmektir. Araştırmada ayrıca, öğretmenlerin, sözü geçen programlar hakkındaki görüşlerine ek olarak, bilginin kaynağı ve elde edilmesine ilişkin görüşleri ile bu görüşlerin çeşitli değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesi de amaçlanmıştır.
Araştırmanın evreni, 2013–2014 eğitim-öğretim yılında, Adana, Bartın, Elazığ, Hatay, Kayseri, Malatya, Trabzon il merkezlerindeki resmi liselerde görev yapan fizik öğretmenlerini kapsamaktadır. Örneklem ise, evrende yer alan ve araştırma ölçekleri doldurmayı kabul eden toplam 290 fizik öğretmeninden oluşturulmuştur. Betimsel nitelikte ve tarama modelinde olan araştırmada, veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen ölçekler ile elde edilmiştir. Bunlardan birincisi bilginin kaynağı ve elde edilmesine yönelik öğretmen görüşleri ölçeği; ikincisi ise, Lise 9-12. sınıflar fizik dersi öğretim programlarına ilişkin öğretmen görüşleri ölçeğidir. Araştırmada veriler, SPSS paket programı aracılığıyla çözümlenmiştir. Verilerin çözümlenmesinde, frekans, yüzde, aritmetik ortalama, "t" testi ve "Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA)"; Mann Whitney U ve Kruskal Wallis H testleri kullanılmıştır.
Araştırmada, verilerin analizinden elde edilen bulgular ve bulgulara dayalı ulaşılan sonuçlar şu şekilde özetlenebilir:
Araştırmaya katılan lise fizik öğretmenleri, epistemolojinin nesnel bilgi boyutunda bilginin kaynağı ve elde edilmesine ilişkin olarak; bilginin, deney ve gözlemle elde edildiği görüşündedirler. Öğretmenler, bilginin kaynağını ise sırayla,  maddi evren, akıl ve deneyim olarak sıralamaktadırlar. Araştırmaya katılan lise fizik öğretmenlerinin, epistemolojinin nesnel bilgi boyutunda, pozitivist ve newton paradigmasına yakın, nesnel bilgi anlayışına sahip oldukları belirlenmiştir. Araştırmada, kıdemli fizik öğretmenlerinin, bilginin kaynağını deneyim olarak gördükleri,  lisans mezunu fizik öğretmenlerinin, doktoralı olanlara göre,  nesnel bilgi anlayışına daha yakın oldukları ve eğitim fakültesi mezunu fizik öğretmenlerinin, evrenin yapısı konusunda newton paradigmasına daha yakın görüşlere sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır.
Araştırmaya katılan lise fizik öğretmenleri, epistemolojinin öznel bilgi boyutunda bilginin kaynağı ve elde edilmesine ilişkin olarak; öznel bilgi anlayışını benimsemekte ve evrenin yapısı konusunda ise kuantum paradigmasına yakın görüşlere sahiptirler. Bununla birlikte, epistemolojinin öznel bilgi boyutunda, kadın fizik öğretmenleri, yüksek lisans mezunu fizik öğretmenleri ile Anadolu Lisesinde görev yapan fizik öğretmenlerinin, öznel bilgi anlayışına daha yakın görüşlere sahip oldukları belirlenmiştir.
Araştırmada, holistik bilgi boyutunda; katılımcı lise fizik öğretmenlerinin, epistemolojik olarak holistik bir anlayışa sahip oldukları saptanmıştır. Öğretmen görüşleri değişkenlere göre ele alındığında, kadın fizik öğretmenleri, Meslek Lisesinde görev yapan fizik öğretmenleri ile hizmet-içi eğitime katılmayan fizik öğretmenlerinin, holistik görüşe daha yakın oldukları belirlenmiştir. Araştırmada, öğretmenlerin, hem nesnel hem de öznel bilgi anlayışlarını benimsemeleri ve newton ile kuantum paradigmalarının birisine taraf olmaktan kaçınmaları da, onların epistmolojik olarak holistik bilgi anlayışına sahip olduklarınını göstermektedir. Sonuç olarak, araştırmaya katılan lise fizik öğretmenlerinin, epistemolojik olarak newton veya kuantum paradigmalarından birine taraf olmak yerine, her iki anlayışa da yer veren "holistik" orta bir yolu benimsediklerinin işareti kabul edilmiştir. Öğretmenlerin epistemolojik olarak holistik bilgi anlayışına sahip olmaları, bilinçli bir tercih olabileceği gibi, konuyla ilgili bilgi yetersizliğine de bağlı olabilir. Ancak sebep ne olursa olsun, öğretmenlerin epistemolojik olarak holistik bilgi anlayışına sahip olmaları, hem nesnel  hem de öznel bilgi anlayışına yer veren; newton kadar kuantum paradigmasından da izler taşıyan, Lise 9-12. sınıflar fizik dersi öğretim programının doğasına uygun şekilde uygulamabilmesi için önemlidir.
Araştırmaya katılan lise fizik öğretmenlerine göre, LFDÖP (Lise Fizik Dersi Öğretim Programı), temelde, ne sadece Newton ve ne de kuantum paradigmasına göre değil; her iki paradigma da dikkate alınarak geliştirilmiştir. Araştırmada, lisans mezunu fizik öğretmenleri de, doktora yapan fizik öğretmenlerine göre LFDÖP'dan daha fazla yararlanmata oldukları belirlenmiştir. Ayrıca, Fen Lisesinde görev  yapan fizik öğretmenleri, Meslek Lisesinde görev yapanlara göre, LFDÖP'nı kuantum anlayışına daha yakın bulmuşlardır.
Araştırmada, LFDÖP öğelerine yönelik olarak,  program kazanımlarının belirlenmesi konusunda, öğretmenlerin, holistik bir anlayışa sahip oldukları belirlenmiştir. Ancak araştırmaya katılan lise fizik öğretmenleri, MEB( Milli Eğitim Bakanlığı)'in program kazanımlarını belirlemesi ile bu sürece öğrenci katılımına da sıcak bakmadıkları söylenebilir. Öğretmenler, program kazanımlarının belirlenmesini, okul bazında ve öğretmen, yönetici ve velilerin katılımıyla gerçekleştirilmesi görüşüne katılmışlardır. Öğretmenler, LDFÖP Kazanımları için öngörülen süreyi yetersiz görmüşlerdir. Araştırmaya katılan lise fizik öğretmenlerinin, LFDÖP içeriğine ilişkin olarak öznel bilgi anlayışına daha yakın oldukları belirlenmiştir. Öğretmenler, LFDÖP öğrenme-öğretme sürecinde, fizik derslerini, öğrenci odaklı, etkileşimli ve tartışmaya dayalı olarak işlemektedirler. Ancak öğretmenler, dersleri, öğrencilerin yaratıcılığını geliştirici ve kendi bilgilerini inşa edecek tarzda işletememektedirler. Araştırmaya katılan lise fizik öğretmenleri, LFDÖP ölçme-değerlendirme öğesini, kısmen de olsa programın öngördüğü şekilde uygulamaktadırlar.
Sonuç olarak araştırmaya katılan lise fizik öğretmenlerinin, epistemolojik olarak holistik bilgi anlayışına sahip olmaları, LFDÖP'nın uygulamadaki etkililiği bakımından önemli bir avantaj olarak görülebilir. Çünkü bir öğretim programının, gerek geliştirilme aşamasında gerekse uygulanma sürecinde epistemoloji çok önemli bir değişkendir. Nitekim öğretim sürecinin her aşamasının, gerek öğretmen gerekse öğrenenlerin epistemolojik inanç, görüş ve eğilimlerinden etkilendiği bilinmektedir. Dolayısıyla bu önemine binaen, MEB'in, LFDÖP'nın uygulamadaki etkililiğini artırmak üzere, fizik öğretmenlerini, epistemolojik bilgi, inançlar açısından geliştirecek önlemleri alma ve gerekli düzenlemeleri yapmasında yarar vardır.

Anahtar Kelimeler: 
Ortaöğretim Fizik Öğretim Programı, Epistemoloji, Newton Paradigması, Kuantum Paradigması, Fizik Öğretmenlerinin Görüşleri, Program Değerlendirme.

Abstract:
The aim of this research is to evaluate high school 9-12 physics curriculum according to newton and quantum paradigms based on teachers' opinion who work at state schools. In this research, besides teachers 'opinion about curricula, it is aimed to determine their opinion about source of knowledge, acquiring it and varieties on their opinion according to several variation.
The universe of this study includes state schools physics teachers who work in Adana, Bartın, Elazığ, Hatay, Kayseri, Malatya, Trabzon during 2013-2014 education year. The sample consists of 290 physics teachers who accept to fulfill the survey. For this study, data was collected by survey forms which have been formed through descriptive and scanning method. One of them is a survey on teachers 'opinion about the source of knowledge and acquiring it, the other is a survey on teachers 'opinion about high school Physics course curriculum. The data was analyzed through SPSS packet programme. To analyze the data, frequency, percentage, arithmetic mean, "t" test and One way variance analysis (ANOVA)"; Mann Whitney U and Kruskal Wallis H tests have been used. The findings based on analysis in the research can be summarized as :
The physics teachers who participated into the study about the source of information and acquiring it are of the opinion that knowledge can be acquired through experiment and observation. Teachers put the source of information into the order as; physical universe, mind and experiment. It has been determined that teachers who participated to the research have the perception of objective information which has close relationship with newton and positivist paradigms. It has been found out that experienced physics teachers consider the experience as the source of information; bachelor degree teachers have more dominant objective information perception than doctorate degree teachers and Faculty of education graduated teachers have closer opinion with newton paradigm about the formation of the universe.
About the source of information and acquiring it, physics teachers who participated to the research adopt the opinion of subjective information perception and have close opinion to quantum paradigms about formation of the universe.  Furthermore, in the view of subjective information of epistemology, female Physics teachers, master degree Physics Teachers and Teachers who work at Anatolian High School have closer opinion to the subjective information Perception.
In view of holistic information, it has been found out that participant physics teachers have epistemologically holistic perception.  According to variations on teachers' opinion, female physics teachers, physics teachers who work at vocational high school and teachers who do not join in-service training have closer opinion to holistic approach. Having both objective and subjective point of view and not perceiving newton against quantum show that they have epistemologically holistic information perception.  In other words, participant teachers are not supporter of either newton or quantum but they have a holistic compromise of both of them. The reason of having holistic point of view can be conscious or can be not having sufficient knowledge about holistic approach. Whatever the reason is, teachers'having epistemologically holistic perception is very important for the application of 9-12 physics curriculum which have signs of newton and quantum.
According to the participant high school physics teacher, HSPCC has been developed not only with the help of newton but also quantum paradigms. In the research, bachelor degree Physics teachers state that they benefit from HSPCC more than the doctorate degree Physics teachers. Moreover, physics teachers who work at science high school have closer perception of HSPCC quantum than the teachers who work at vocational High school.
In the research, it has been found out that for the components of HSPCC to determine the educational attainment teachers have holistic perception. However, High School teachers can be said not to agree with the participation of the students to the attainment determination process. Teachers agree that for the determination of educational attainment, participation of teachers of that school, principles and parents is necessary.  Teachers think that the determined time is not enough for HSPCC educational attainment. With respect to content of HSPCC, teachers have closer perception to the subjective information understanding. During HSPCC process, teachers conduct more interactive, student centered and open to the debate Physics lesson.  However teachers can not conduct a lesson to improve students' creativity and their constructivist abilities. Physics teachers who participated to the research use HSPCC assessment and evaluation pattern as the curriculum requires.
In brief, physics teachers' having epistemologically holistic point of view has a positive effect on the application of HSPCC, because it can be said that during the development and application phase of a curriculum, epistemology is very important variation. On the other hand, it is known that every phase of the education is affected by both teachers and students' epistemological thoughts, belief and tendency. Therefore, MEB should take precaution and do some arrangement to improve the effectiveness of HSPCC in application through improving physics teachers' epistemological belief and knowledge.

Key Words: 
High School Physics Curriculum, Epistemology, Newton Paradigm, Quantum Paradigm, Physics Teachers 'Opinion, Curriculum Evaluation.