Gündelik yaşam etkileşimleri ve sosyal değişme: "üç kuşak aile anlatısı"
Dai̇ly li̇fe i̇nteracti̇ons and soci̇al change: "three generati̇ons fami̇ly narrati̇ve"
Yazar: ZEYNEP EKŞİ
Danışman: PROF. DR. NURGÜN OKTİK
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile = Family ; Günlük yaşam = Daily life ; Kuşak farklılıkları = Generational diversity ; Kuşaklar = Generations ; Sosyal değişme = Social change ; Türk ailesi = Turkish family

Özet:
Bu tezin amacı, Türkiye'deki sosyal değişme süreçlerini, toplumun "yapıtaşı" olarak nitelenen ailenin, gündelik yaşamından yola çıkarak anlamaya çalışmaktır. En yavaş değişen temel bir kurum olan ve her toplumda kutsanan aile en istikrarlı toplumsal kurum olarak görülse de tamamen sabit, değişmeyen bir yapı da değildir.
Bu bağlamda ailedeki değişimin genel sosyal değişme kuramlarıyla açıklanabilecek yanları olsa da her aile, hatta her birey bu süreci kendi öznel şartları altında farklı deneyimlemektedir. Bu tezde ailenin gündelik yaşamındaki değişim ve dönüşümünü anlamak amacıyla farklı sosyo ekonomik statüdeki üç kuşaktan kadın ve erkek toplam 77 katılımcıyla aile, evlilik, göç, yerleşim, eğitim, iş yaşamı, aile ekonomisi ve tüketim alışkanlıkları, din algısı, devlet ve toplumsal cinsiyet konularında 102 sorunun yöneltildiği derinlemesine görüşmeler yapılmıştır.
Buradan hareketle bu tezin n birinci bölümünde araştırmanın sorunsalı belirlendikten sonra, amaç, önem ve sınırlılıkları belirlenmiştir. Tezin ikinci bölümünde kuramsal ve kavramsal çerçevesi temel kavramlar doğrultusunda oluşturulmuştur. Üçüncü bölümde yapılan araştırmanın modeli, örneklemi, nitel olarak toplanan verilerin yöntemi, katılımcılar hakkında temel bilgiler ve verilerin analizi hakkında bilgi verilmiştir. Tezin dördüncü bölümünde bulgular sunulmaktadır. Bulguları güçlendirmek adına katılımcıların ifadeleri ve değerlendirmeleri sunulmuştur. Sonuç bölümünde niteliksel araştırmanın doğası gereği elde edilen veriler genellenemese de günümüz ailesinin gündelik yaşamıyla ilgili önemli ipuçlarına ulaşılmıştır. Sonuç bölümünde de endüstrileşme, göç, kentleşme, medya, internet, teknoloji, devlet, siyaset, din gibi faktörlerin etkisiyle, ailedeki güç ilişkileri, çocuğun ailedeki yeri, eğitim, yaşamı kazanma yolları, aile ekonomisi ve tüketim alışkanlıklarına, yerleşim ve mekânsal ilişkilere, kuşaklar arası ilişkilerde önemli sayılabilecek değişimler yaşanmıştır. Ancak aile hala en dayanıklı kurum olarak varlığını sürdürmektedir.
Anahtar Sözcükler: Sosyal Değişme, Gündelik Yaşam, Aile.

Abstract:
The aim of this thesis is to try to understand social change processes in Turkey by using the daily life of the family, which is described as the central "building block" of society, as a starting point. Although the family, which is the most slowly changing basic institution accepted in every society, is seen as the most stable social institution, it is not a completely fixed and unchanging structure.
Although change in the family has aspects that can be explained by general social change theories, every family, even every individual, experiences this process differently under their own subjective conditions. In this thesis, in order to understand the change and transformation of the family in their daily life, men and women from three generations and different socio-economic statuses, totalling 77 participants, were given in-depth interviews, and answered 102 questions on family, marriage, migration, settlement, education, business life, family economy and consumption habits, religion perception, state, and gender.
After determining the question posed by this study in the first part of this thesis, the question's purpose, importance and limitations are determined. The theoretical and conceptual framework of this study is formed in line with the basic concepts in the second part of the thesis. In the third chapter, information about the model of the research, the sample group, the method used for qualitative data collection, basic information about the participants and the analysis of the data are given. The fourth part of the thesis presents the findings of the study together with the relevant statements and evaluations of the participants. Although the data obtained due to the nature of the qualitative research cannot be generalized, the conclusion section presents important clues about the daily life of the family today. With the effect of factors such as industrialisation, migration, urbanisation, media, internet, technology, state, politics and religion; there have been significant changes in power relations in the family, the place of the child in the family, education, ways to earn a living, family economy and consumption habits, settlement and spatial relations, and inter-generational relations. However, despite these changes and shifts the family still exists as society's most durable institution.
Keywords: Social Change, Daily Life, Family.