Algılanan ebeveyn tutumları ve benlik algısı ile alkol madde kullanımı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between perceived parent attitudes, and self-perception and alcohol substance use
Yazar: MUHAMMED FATİH KARAASLAN
Danışman: DOÇ. DR. CANAN TANIDIR
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Alkol içme = Alcohol drinking ; Alkolizm = Alcoholism ; Ana-baba algısı = Parents perception ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Benlik algısı = Self perception ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders

Özet:
Bu araştırmanın amacı algılanan ebeveyn tutumları ve benlik algısı ile alkol madde kullanımı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu sebeple Demografik Bilgi Formu aracılığı ile elde edilen bilgilerin alkol madde kullanımı ile ilişkilerinin incelenmesi de amaçlanmaktadır. Araştırmada 18 – 30 yaş aralığında yer alan 314 kadın, 133 erkek katılımcı toplamda 447 kişi yer almaktadır. Katılımcılara sırasıyla Bilgilendirilmiş Onam Formu, Demografik Bilgi Formu, Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları Ölçeği, Sosyal Karşılaştırma Ölçeği ve Michigan Alkolizm Madde Tarama Testi uygulanmıştır. Elde edilen veriler Pearson Korelasyon Analizi, Bağımsız örneklem t testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Regresyon analizleri kullanılarak incelenmiştir.
Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre algılanan ebeveyn tutumları ile alkol madde kullanımı ve benlik algısı ile alkol madde kullanım arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmazken, benlik algısı ile algılanan ebeveyn tutumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki görülmüştür. Anlamlı görülen bu modelde ebeveyn tutumlarından olan anne duygusal sıcaklık, baba duygusal sıcaklık ve anne aşırı koruyuculuk alt boyutları yordayıcı parametreler olarak görülmüştür. Anne duygusal sıcaklık, baba duygusal sıcaklık ile benlik algısı puanları arasında pozitif, anne aşırı koruma ile benlik algısı arasında negatif bir ilişki olduğu bulunmuştur.
Katılımcıların cinsiyetlerine, yaşlarına, eğitim ve medeni durumlarına göre alkol madde kullanımı incelendiğinde, Alkol madde kullanımının cinsiyete, eğitim durumuna göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı, medeni duruma göre ise farklılaşmadığı görülmüştür. Ek olarak yaş değişkeni ve alkol madde kullanımı arasında bir ilişki olmadığı da görülmüştür. Cinsiyete göre bakıldığında kadınlara oranla erkeklerin MATT ölçek ortalama puanları daha fazlayken, eğitim durumu değişkeninde ise lise mezunlarının, üniversite ve yüksek lisans/doktora mezunlarına göre MATT ölçek ortalama puanlarının daha fazla olduğu görülmüştür. Mevcut çalışmadan elde edilen sonuçlar literatür çerçevesinde tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of of this study was to examine the relationship between perceived parental attitudes, self-perception with alcohol-substance use. We also aimed to examine the relationship between some sociodemographic characteristics and alcohol-substance use. A total of 447 participants, 314 female and 133 male, aged between 18 and 30, took part in the study. Informed Consent Form, Demographic Information Form, Abbreviated Perceived Parental Attitudes Scale, Social Comparison Scale, and Michigan Alcoholism Substance Screening Test were administered to the participants, respectively. The obtained data were analyzed using Pearson Correlation Analysis, Independent sample t-test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), and Regression analysis.
According to the findings obtained as a result of the research, while there was no statistically significant relationship between perceived parental attitudes and alcohol and substance use, and between self-perception and alcohol and substance use, a statistically significant relationship was observed between self-perception and perceived parental attitudes. In this model, which was found to be significant, the sub-dimensions of maternal emotional warmth, paternal emotional warmth, and maternal overprorection, which are parental attitudes, were seen as predictive parameters. There was a positive correlation between the maternal emotional warmth, paternal emotional warmth and self-perception scores and a negative correlation between maternal overprotection and self-perception scores.
When the use of alcohol and substance was examined according to the gender, age, education and marital status of the participants, it was seen that alcohol and substance use differed significantly according to gender and edutacional status, but did not differ according to marital status. In terms of gender, while the MATT scale average scores of men were higher than that of women, it was seen that the MATT scale average scores of high school graduates were higher than those university and master/doctorate graduates in the educational status variable. In addition, that there was no statistically significant relationship between age variable and alcohol substance use. The results obtained from the current study were discussed within the framework of the literature.