Mühendislik öğrencilerinin matematik derslerine yönelik tutum ve motivasyonlarının araştırılması
Investigation of engineering students' attitudes and motivations towards mathematics courses
Yazar: RECEP ANIL KOCAKAYA
Danışman: PROF. DR. HÜLYA KADIOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Matematik dersi mühendislik eğitimindeki temel derslerden biri olduğundan matematik oldukça önem arz etmektedir. Bu çalışmada Yıldız Teknik Üniversitesi mühendislik bölümü öğrencilerinin Matematik dersine karşı tutumları, motivasyonları ve mühendislik alanlarına yönelik motivasyonları arasındaki ilişkilerin araştırılması amaçlanmaktadır. Bu çalışma, ölçek geliştirme ve uyarlama çalışmaları ile birlikte korelasyonel araştırma desenine sahiptir. Araştırma kapsamında Mühendislik Alan Motivasyon Ölçeği Türkçe diline uyarlanmıştır. Ayrıca matematik motivasyon ölçeği geliştirilmiştir. Bu kapsamda uyarlaması yapılan ve geliştirilen ölçeklerle beraber Karagöz ve arkadaşları (2016) tarafından geliştirilmiş olan "Matematik Tutum Ölçeği", Yıldız Teknik Üniversitesi'nde öğrenim gören mühendislik öğrencilerine uygulanmıştır. Araştırma kapsamındaki ölçekler; 2022-2023 Güz Yarıyılı Matematik-2 dersini almakta olan mühendislik öğrencilerine, 2023-2024 Güz Yarıyılı Matematik-1 dersini almakta olan mühendislik bölümü öğrencilerine online ve yüzyüze olarak uygulanmıştır. 19 farklı bölümden 540 kişiden geri dönüş alınmıştır. Elde edilen veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Mühendislik Motivasyon Ölçeği uyarlama çalışmasında, orijinal ölçeğin faktör yapısının korunduğu görülmüştür. Matematik Motivasyon Ölçeğinde ise Beklenti-Değer-Maliyet teorisi ve A-motivasyon teorisi kapsamında olan ölçek soruları birleştirilerek soru havuzu oluşturulmuştur. Elde edilen ölçek maddelerine güvenilirlik ve geçerlilik analizi yapılmıştır. Araştırmalar sonucunda güvenilirlik ve madde analizi ile geçerlilik analizinin açımlayıcı faktör analizi esnasında iki kuramsal çerçevenin birleştirilmesi bir sorun oluşturmamasına rağmen doğrulayıcı faktör analizi esnasında yapı uyum göstermemiştir. Bu nedenle iki kuramsal çerçeve iki ayrı ölçek haline getirilmiş, Beklenti-Değer-Maliyet kuramsal çerçevesi kapsamında hazırlanan "Matematik Motivasyon Ölçeği" ve A-motivasyon kuramsal çerçevesi kapsamında hazırlanan "Motivasyonsuzluk Ölçeği" elde edilmiştir.
Çoklu korelasyon araştırması bulgularında, öğrencilerin matematik motivasyonu ve mühendislik alan motivasyonu ile matematik tutumları arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon olduğu görülmüştür. Araştırma sonucunda, öğrencilerin Matematik Tutumu ile Mühendislik Alan Motivasyonu arasında orta düzeyde pozitif ilişki; Matematik Tutumu ile Matematik Motivasyonu (BDM Kuramı) arasında orta düzeyde pozitif ilişki; Matematik Tutumu ile Matematik Motivasyonu (Motivasyonsuzluk Kuramı) arasında yüksek düzeyde negatif ilişki elde edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin cinsiyet değişkeninin, matematik tutumlarının ve motivasyonları üzerinde anlamlı etkisi bulunduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Mathematics is a crucial subject in engineering education, as it is one of the fundamental courses in this field. This study aims to investigate the relationships between the attitudes of Yıldız Technical University engineering students toward the Mathematics course, their motivation, and their motivation toward engineering fields. The study follows a correlational research design, along with scale development and adaptation procedures. Within the scope of the research, the Engineering Field Motivation Scale was adapted into Turkish. Additionally, a Mathematics Motivation Scale was developed. In this context, the "Mathematics Attitude Scale" developed by Karagöz and colleagues (2016) was applied to engineering students studying at Yıldız Technical University, along with the adapted and developed scales. The scales were administered online and face-to-face to engineering students enrolled in the Mathematics-2 course during the Fall Semester of 2022-2023 and to engineering students enrolled in the Mathematics-1 course during the Fall Semester of 2023-2024. Responses were collected from 540 students from 19 different departments. The obtained data were analyzed using the SPSS program.
In the adaptation study of the Engineering Motivation Scale, it was found that the factor structure of the original scale was preserved. In the Mathematics Motivation Scale, questions from the Expectancy-Value-Cost Theory and the A-motivation theory were combined to create the question pool. Reliability and validity analyses were conducted on the resulting scale items. The findings of the research indicated that combining two theoretical frameworks during exploratory factor analysis did not create problems, but during confirmatory factor analysis, the structure did not fit. Therefore, the two theoretical frameworks were separated into two distinct scales: the "Mathematics Motivation Scale," based on the Expectancy-Value-Cost theoretical framework, and the "A-motivation Scale," based on the A-motivation theoretical framework.
The findings from the multiple correlation analysis showed a statistically significant correlation between students' mathematics motivation, engineering field motivation, and their attitudes toward mathematics. The results indicated a moderate positive relationship between students' Mathematics Attitude and Engineering Field Motivation, a moderate positive relationship between Mathematics Attitude and Mathematics Motivation (Expectancy-Value-Cost Theory), and a high negative relationship between Mathematics Attitude and Mathematics Motivation (A-motivation Theory). Furthermore, it was determined that the gender variable had a significant effect on students' mathematics attitudes and motivations.