Üstün yetenekli öğrencilerin kaynaştırılmasına yönelik farklılaştırılmış fen etkinliklerinin değerlendirilmesi
An evaluation of differentiated science activities for inclusion of gifted students
Yazar: NEŞE KUTLU ABU
Danışman: PROF. DR. MURAT GÖKDERE
Amasya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Etkinlik = Efficiency ; Farklılaştırılmış öğretim = Differentiated instruction ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Kaynaştırma eğitimi = Inclusive education ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu araştırmanın amacı üstün yetenekli öğrencilerin destek eğitim odalarında ve normal sınıflarda kaynaştırılmasına yönelik Grid Modeli'ne dayalı farklılaştırılmış fen etkinlikleri geliştirmek ve bu etkinliklerin üstün yetenekli olan ve olmayan öğrencilerin öz düzenleyici öğrenme becerilerine ve etkinliklere yönelik algılarına etkisini incelemektir. Araştırmada karma araştırma yöntemlerinden iç içe karma desen kullanılmıştır. Araştırma nitel yöntemin destekleyici olarak kullanıldığı, nicel yöntemin ağırlıklı olarak kullanıldığı bir çalışmadır. Araştırmanın nicel boyutunda ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen, nitel boyutunda ise durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2016-2017 eğitim öğretim yılında Amasya'da iki özel ve iki kamu okulunda öğrenim gören dört farklı şubeden toplam 79, 4. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışma grubundaki 4. sınıf şubeleri seçilirken sınıfında Rehberlik ve Araştırma Merkezi tarafından tanılanan en az bir üstün yetenekli öğrencinin bulunması ölçüt olarak belirlenmiştir. Araştırmada veri toplama araçları olarak "Öğrenmede Motive Edici Stratejiler Ölçeği", "Sınıf Etkinliklerine Yönelik Algı Ölçeği", "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu", "Doküman Analizleri İçin Analitik Rubrikler" kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde ANOVA, bağımlı örneklem t-testi ve betimsel istatistiklerden yararlanırken; nitel verilerin analizlerinde tema ve kodlamalardan yararlanılmıştır.
Araştırmanın nicel boyutunda deney grubunda bulunan üstün yetenekli öğrencilerin motivasyon ve öz düzenleme stratejileri boyutlarının çoğunda son test puan ortalamalarının yüksek çıktığı belirlenmiştir. Farklılaştırılmış fen etkinliklerinin üstün yetenekli olmayan öğrencilerin bilişsel, kaynak yönetimi ve metabilişsel stratejilerini mevcut öğretim programına göre olumlu yönde geliştirdiği parametrik testlerle tespit edilmiştir. Deneysel işlem sonrası yapılan görüşmelerde deney grubundaki üstün yetenekli olan ve olmayan öğrencilerin çoğunun yeni bir konu öğrenirken konuları zorluk derecelerine göre ayırt etme, çalışma zamanını planlama, arkadaşları ile bilgi paylaşmave kendi kendini değerlendirme gibi çeşitli öz düzenleme stratejilerini kullandıklarına ve öğrenmede daha istekli olduklarına yönelik görüşlere ulaşılmıştır.
Doküman analizlerinde üstün yetenekli öğrencilerin hem destek eğitimde verilen etkinlik görevlerini hem de normal sınıflardaki etkinlik görevlerinin çoğunu yerine getirdikleri belirlenmiştir. Üstün yetenekli olan ve olmayan öğrencilerin farklılaştırılmış etkinliklere yönelik algılarının da olumlu olduğu hem nicel hem de nitel bulgularla tespit edilmiştir. Analizlerde kontrol gruplarında uygulanan mevcut öğretim programının üstün yetenekli olan ve olmayan öğrencilerin öz düzenleyici öğrenmelerini geliştirmede herhangi bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir.
Çalışmadan elde edilen bulgulara göre Grid Modeli'ne dayalı farklılaştırmanın üstün yeteneklilerin öz düzenlemeye yönelik motivasyonlarını artırdığı ve stratejilerini olumlu yönde geliştirdiği sonucu ortaya çıkmıştır. Üstün yetenekli öğrencilerin kaynaştırılmasına yönelik farklılaştırılmış fen etkinliklerinin öğrencilerin öz düzenlemeye yönelik motivasyonlarının ve stratejilerinin olumlu yönde geliştirilmesinde başarılı bir model olduğu sonucuna varılmıştır. Bu sonuçlara göre, Grid Modeli'ne dayalı farklılaştırılmış fen etkinliklerinin üstün yetenekli olan ve olmayan öğrencilerin erken yaşlarda ihtiyaç duyduğu öz düzenlemeli öğrenme becerilerinin kazandırılmasında başarılı olduğu ortaya çıkmıştır. Daha sonra yapılacak çalışmalarda Grid Modeli'ne dayalı farklılaştırılmış öğretim uygulamaları hakkında sınıf öğretmenlerine çeşitli eğitimler verilerek, fen alanındaki diğer ünitelerde Modele dayalı farklılaştırılmış uygulamaların yapılması önerilebilir.

Abstract:
The purpose of this study is to develop differentiated science activities based on Grid Model for inclusion of gifted students in resource rooms and regular classrooms and examine their effects gifted and non-gifted students' perceptions of their self-regulatory learning skills and activities. This study employed the embedded mixed design from mixed research methods. This study was mostly based on quantitative method and deployed qualitative method to support quantitative. A quasi-experimental research design with pre-test and post-test control group was used for quantitative research method, while case study research design was adopted for qualitative one. The sample consisted of 79 students from four different classrooms selected from two private and two public schools. Two primary school teachers conducted the activities in the 2016-2017 academic year in the city of Amasya,Turkey. While determining 4th grade classrooms as a sample of the study, the criterion each classroom must have a gifted student defined by Guidance and Research Centers was exploited. "Motivating Strategies in Learning Scale", "My Classroom Activities", "A Semi-structured Interview Form", "Analytical Rubrics for Document Analyses" were used to collect to data. ANOVA, dependent sample t-tests and descriptive statistics were used for the quantitative data, whereas descriptive analysis were utilized for the qualitative one.
Post-test scores showed that gifted students in the experimental group outperformed in majority of dimensions in the motivation and self-regulation strategies. Further, it was found that differentiated science activities positively improved cognitive, resource management and metacognitive strategies of non-gifted students as compared with the existing curriculum. Interview protocols revealed that most of the gifted and non-gifted students in the experimental group used various self-regulatory strategies in learning a new subject and had more learning enthusiastic. The document analyses it pointed that the gifted students fulfilled their tasks in support room as well as most of the tasks in regular classrooms. Indicated a positive perceptioans of the differentiated activities of the gifted and talented students qualitative findings. Morover, it was found that the existing curriculum no effect on improving gifted and non-gifted students' self-regulatory learning skills.
In light of the findings of the study, it was deduced that the differentiated Grid Model positively increased gifted students' motivations and improved their strategies towards self-regulation. Also, the differentiated science activities for inclusion of the gifted students with low socio-economic statue were successful in enhancing their motivations and developing their strategies towards self-regulation. Hence, it can be concluded that the differentiated science activities via Grid Model is generally effective in making the gifted and non-gifted students achieve self-regulatory learning skills, which are needed in the early periods of life. Various trainings about differentiated teaching practices via Grid Model can be organized to primary school teachers and implementation differentiated teaching in other units of science lesson can be suggested.