Farklı ekim zamanlarında silajlık soya çeşitlerinin (Glycine max. (L.) Merr.) verim ve yem kalitesine etkileri
Effects of different sowing times on yield and forage quality of silage soybean varieties (Glycine max. (L.) Merr.)
Yazar: TALHA KİTAPÇI
Danışman: PROF. DR. ŞEYDA ZORER ÇELEBİ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Silaj = Silage ; Soya fasulyesi = Soybean ; Sürdürülebilir tarım = Sustainable agriculture ; Tarım toprakları = Agricultural soils

Özet:
Bu çalışma, farklı ekim zamanlarında silajlık soya çeşitlerinin hasıl verim ve bazı kalite değerlerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. 2022 yılında Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü araştırma arazisinde yürütülen çalışmada, Yemsoy ve Yeşilsoy soya çeşitleri kullanılmıştır. Araştırma, Tesadüf Bloklarında Faktöriyel Deneme Deseni'ne göre üç tekrarlı olarak gerçekleştirilmiştir. Ekim zamanları, 20 Nisan, 5 Mayıs, 20 Mayıs, 5 Haziran ve 20 Haziran olmak üzere toplamda beş farklı dönemde yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, bitki boyu 51.3 ile 89.7 cm arasında değişmekle birlikte en yüksek değer 5 Mayıs ekimtarihinde alınmıştır. Yeşil ot veriminde en yüksek verim değerleri 5 Mayıs ile 20 Mayıs ekim tarihlerinde sırasıyla 1974.1 kg/da ve 2005.2 kg/da iken, en düşük verim değeri de 20 Haziran ekim tarihinde 660.7 kg/da olarak belirlenmiştir. Ham protein oranının en yüksek değerleri 5 Mayıs ve 5 Haziran ekim tarihlerinde belirlenirken, en düşük değer ise 20 Haziran tarihinde saptanmıştır. ADF (Asit Deterjan Lif) oranına ait en düşük değer 20 Mayıs tarihinde ölçülmüştür. NDF (Nötral Deterjan Lif) oranına ait en yüksek değerler 5 Mayıs, 20 Mayıs ve 5 Haziran tarihlerinde gözlemlenirken öte yandan, en düşük değer 20 Haziran tarihinden elde edilmiştir. Nispi yem değeri oranının en yüksek değerleri 20 Mayıs ve 20 Haziran tarihlerinde tespit edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, kısa büyüme süresine sahip bölgelerde, silajlık soya fasulyesinin bir yem seçeneği olarak kullanılabileceğini ortaya koymuştur.

Abstract:
This study was conducted to determine the yield and some quality values of silage soybean varieties at different planting times. The study was carried out in 2022 at the field of the Department of Field Crops, Faculty of Agriculture, Van Yüzüncü Yıl University. The Yemsoy and Yeşilsoy soybean varieties were used in the study. The study was conducted in three replications according to the Factorial Trial Design in Randomized Blocks. Sowing times were performed in five different periods: 20 April, 5 May, 20 May, 5 June and 20 June. According to the results obtained from the research, the plant height varied between 51.3 and 89.7 cm, with the highest value being obtained on 5 May. The highest green forage yield values were 1974.1 kg/da and 2005.2 kg/da, respectively, on 5 May and 20 May, while the lowest yield value was 660.7 kg/da on 20 June. The highest values of crude protein content were determined on 5 May and 5 June, whereas the lowest value was detected on 20 June. The lowest value for ADF (Acid Detergent Fiber) ratio was measured on 20 May. The highest values for NDF (Neutral Detergent Fiber) ratio were observed on 5 May, 20 May and 5 June, while the lowest value was obtained on 20 June sowing dates. The highest values for relative feed value ratio were detected on 20 May and 20 June. According to the research findings, silage soybean can be utilized as a feed option in regions with short growing seasons.