Kürt kimliğine sahip kişilerin öteki algısı ile ruh sağlığı arasındaki ilişki
The relationship between other perceptions of people with Kurdish identity and mental health
Yazar: EBRU AKKOYUN
Danışman: PROF. DR. AHMET TAMER AKER
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Travma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ayrımcılık = Discrimination ; Kimlik = Identity ; Psikolojik sağlık = Psychological health ; Ötekileşme = Otherisation ; Ötekilik = Otherness

Özet:
Kürtler herhangi bir devlete sahip olmadıkları için kimlikleri ötekileştirilen bir millet
olarak karşımıza çıkmaktadır. Literatüre bakıldığında Kürt kimliğinin genellikle
ötekileştirmeye maruz kaldığı belirtilmektedir. Hatta bazı dönemlerde Kürt
kimliğinin yok sayıldığı ya da başka kültürlere ait alt kimlik olduğu ifade edilmiştir
(Eser, 2015: 31). Bu çalışmada Kürt kimliğine sahip kişilerin öteki algısı ile ruh
sağlığı arasındaki ilişki incelenmektedir. Araştırmanın hipotezi ise Kürt kimliğine
sahip kişilerin ötekileştirilmeye maruz kalması kişilerin ruh sağlığını olumsuz yönde
etkileyecektir.
Çalışma; Komeleya Lêkolînên Kurdî - Kürt Araştırmaları Derneği'nde eğitim
görmekte veya daha önce eğitim görmüş kişiler ve şu anda eğitim vermekte veya
daha önce eğitim vermiş olan 18-65 yaş aralığında 51 kişi ile yapılmıştır.
Katılımcılara gönüllü katılım ve bilgilendirme formu, demografik bilgiler, algılanan
bireysel ayrımcılık ölçeği, olayların etkisi ölçeği, SCL-90-R ölçekleri uygulanmıştır.
Araştırmanın sonuçlarına bakıldığında; algılanan ayrımcılık düzeyine ilişkin
sonuçlarda bireysel ayrımcılık algısının orta düzeyin altında olduğu bulunmuştur.
Çalışmaya katılan bireylerin olayların etkisi ölçeğinden elde ettikleri puanlara ilişkin
bulgular incelendiği zaman, katılımcıların yeniden yaşama, kaçınma, aşırı uyarılma
ve toplam olayların etkisi düzeylerinin orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir.
Katılımcıların cinsiyetlerine göre olayların etkisi ölçeğinden elde ettikleri puanlar
incelendiği zaman, katılımcıların olayların etkisi ölçeğinden elde ettikleri puanların
cinsiyetlerine, meslek dallarına göre farklılaştığı bulunmuştur. Bu durumda
araştırmaya katılan bireylerin olayların etkisi ölçeğine ilişkin algılarının orta düzeyde
olduğu bulunmuştur. Demografik değişkenler arasında yer alan cinsiyet ve meslek
dalı değişkenlerinin olayların etkisine ilişkin algı düzeyi üzerinde belirleyici olduğu
tespit edilmiştir.
Kişilerde ruh sağlığı ile ilişkili psikolojik belirti görülme düzeyinin orta seviyede
olduğu bulunmuştur. Katılımcılarda psikolojik belirti görülme düzeyinin cinsiyet,
meslek dalı, medeni durum ve hane geliri değişkenlerine göre farklılaştığı tespit
edilmiştir.
Araştırmada bağımlı değişkenler arasındaki ilişkiler incelendiği zaman, algılanan
bireysel ayrımcılık düzeyi ile olayların etkisi ölçeği puanları arasında pozitif yönde
ve anlamlı ilişki olduğu, bunun yanında Olayların etkisi ölçeği puanları ile SCL-90
ölçeği puanları arasında anlamlı ve pozitif yönde ilişki görüldüğü sonuçlarına
ulaşılmıştır.

Abstract:
Since the Kurds do not have a state, they appear as a nation whose identities are
marginalized. Looking at the literature, it is stated that the Kurdish identity is
generally subject to marginalization. It was even stated that Kurdish identity was
ignored in some periods or that it was a sub-identity belonging to other cultures
(Eser, 2015: 31). In this study, the relationship between the other perception of
people with Kurdish identity and their mental health is examined. The hypothesis of
the research is that the marginalization of people with Kurdish identity will
negatively affect their mental health.
Study; Komeleya Lêkolînên Kurdî - It was conducted with 51 people between the
ages of 18-65 who are studying or have been trained at the Kurdish Studies
Association and are currently teaching or have given education. Voluntary
participation and information form, demographic information, perceived individual
discrimination scale, impact of events scale, SCL-90-R scales were applied to the
participants.participation and information form, demographic information, perceived
individual discrimination scale, impact of events scale, SCL-90-R scales were
applied to the participants.
Considering the results of the research; In the results regarding the perceived
discrimination level, it was found that the perception of individual discrimination
was below the medium level. When the findings related to the scores obtained by the
individuals participating in the study from the effect of events scale were examined,
it was determined that the participants' levels of re-experiencing, avoidance,
hyperarousal and total event impact were moderate. When the scores obtained by the
participants from the scale of the impact of events were examined according to their
gender, it was found that the scores obtained by the participants from the scale of the
impact of events differed according to their gender and occupation. In this case, it
was found that the perceptions of the individuals participating in the research about
the scale of the effect of events were at a moderate level. It has been determined that
the gender and profession variables, which are among the demographic variables, are
determinative on the level of perception regarding the effect of the events.
It was found that the level of psychological symptoms related to mental health in
individuals was moderate. It was determined that the level of psychological
symptoms in the participants differed according to the variables of gender,
occupation, marital status and household income.
When the relationships between the dependent variables were examined in the study,
it was concluded that there was a positive and significant relationship between the
level of perceived individual discrimination and the scores of the impact of events
scale, and a significant and positive relationship was observed between the scores of
the Impact of Events scale and the scores of the SCL-90 scale.