İşbirlikli dijital okuryazarlık etkinliklerinin öğrencilerin yaratıcı yazma ve dijital okuryazarlık becerilerine etkisi
The effect of collaborative digital literacy activities on students' creative writing and digital literacy skills
Yazar: TUĞÇE DURMUŞ
Danışman: DOÇ. DR. SEHER ÇETİNKAYA
Ordu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Dijital teknolojinin öğrenme ortamına girmesiyle birlikte öğrencilerden beklenen niteliklerin değiştiği görülmektedir. Bu kapsamda 21 yy. odağında araştıran, geliştiren, eleştiren, bilgiyi analiz ve sentez edebilen bireyler vardır. Beklentileri karşılamak üzere yapılan çalışmaların hedefinde dijital çağın içerisine doğmuş günümüz öğrenenleri yer almaktadır. Günümüz öğrenenlerinin öğrenme stillerindeki farklılıklar çağın gerektirdiği birey tipini yetiştirmek için dikkat edilmesi gereken bir unsur olarak nitelendirilebilir. Dijital-sosyal çevresi gelişmiş bireyler olarak günümüz öğrenenlerinin öğrenme üzerindeki yönelimlerinin bir yansıması da dijital yazma eğilimidir. Bu kapsamda öğrencilere dijital araçlarla duygu ve düşüncelerini ifade edebilecekleri ortamların yaratılması önemli hale gelmekte, temel dil becerilerinin dijital çağla bütünleştirilmesinin gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Ayrıca günümüz öğrenenlerinin ilgi ve ihtiyaçlarının değişmesi, öğrenme sürecinde uygulanan yeni öğretim yöntemlerinin kullanılması ihtiyacını göstermektedir. Güncel öğrenme yöntemleriyle öğrenme sürecinin desteklenmesi beklenen becerilerin öğrenenler tarafından kazandırılmasına olanak sağlar. Bu doğrultuda araştırmanın amacı, işbirlikli dijital okuryazarlık etkinliklerinin 4. sınıf öğrencilerin yaratıcı yazma ve dijital okuryazarlık becerilerine etkilerinin incelenmesidir. Bu amaçla araştırma nicel ve nitel verilerin birleştirildiği araştırmalarda kullanılan karma yöntemle yürütülmüştür. Araştırma nicel boyutta ön-son test kontrol gruplu yarı deneysel desenle, nitel boyutta ise durum çalışmasıyla desenlenmiştir. Araştırmanın örneklemini bir devlet ilkokulunda öğrenim gören 33 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri nicel boyutta "Dijital Okuryazarlık Ölçeği", "Yaratıcı Yazma Ürünlerini Değerlendirme Ölçeği" ile nitel boyutta öğrenci ve öğretmen görüşme formları, araştırmacı günlükleri ile toplanmıştır. Araştırma 14 haftalık uygulama ile gerçekleştirilmiştir. İş birlikli dijital okuryazarlık etkinlikleri öncesinde ön-testler uygulanmış, uygulama sonrası son-testler ve görüşme formları uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizlerinde deney grubu öğrencilerinin ön-son testlerinde anlamlı farklılığın olduğu, deney ve kontrol grubu öğrencilerinin son-test puanları arasında deney grubu lehine anlamlı farklılığın olduğu saptanmıştır. Nitel boyutta ise işbirlikli dijital okuryazarlık etkinlikleriyle Türkçe dersine karşı ilgi, motivasyon ve merakın arttığı, yaratıcı yazma ve dijital okuryazarlık becerilerinin geliştiği, zihinsel çaba harcadıkları ve bilişsel performans seviyesinin yükseldiği, geleneksel okuryazarlık ile dijital okuryazarlığın entegre edilmesine yönelik ihtiyacın olduğu ortaya çıkmıştır. Değerlendirildiğinde; işbirlikli dijital okuryazarlık etkinliklerinin öğrenciler için uygun olduğu, öğrencilerin sosyal etkileşimini artırdığı, ortak sorumluluk bilincini oluşturduğu ve paylaşma duygusunu geliştirdiği sonuçlarına ulaşılmıştır. Bu doğrultuda işbirlikli dijital yazma etkinliklerinin farklı derslerde, farklı sınıf kademelerinde uygulanması önerilebilir.

Abstract:
It is obvious that the qualities expected of students have changed because the introduction of digital technology into the learning environment. The twenty-first century in this context. Its main focus is on people who gather, generate, evaluate, examine, and synthesize data. The learners of today who grew up in the digital age are the focus of the research done to match the expectations. Variations in the learning styles of today's students can be characterized as a factor that must be taken into account to develop the kind of person that the age requires. A tendency to write digitally is one indication of how today's learners approach learning as persons with a developed digital-social environment. In light of this, it becomes critical to establish settings in which children can use digital tools to communicate their emotions and ideas, and it becomes imperative to integrate fundamental language skills with the digital age. Furthermore, the constantly changing needs and interests of today's students point to the necessity of incorporating innovative teaching strategies into the curriculum. Learners are able to gain the necessary abilities when the learning process is supported by modern teaching approaches. The purpose of this research is to find out how collaborative digital literacy activities impact the creative writing and digital literacy abilities of fourth grade students. The mixed method, which combines quantitative and qualitative data in research, was the method used during the study for this objective. A pre-post test control group was included in the quantitative dimension of the quasi-experimental design, while a case study was included in the qualitative dimension. Thirty-three students registered in a public elementary school make up the research sample. The "Digital Literacy Scale" and the "Creative Writing Products Evaluation Scale" were used for collecting quantitative study data, and researcher diaries and student and teacher interview forms were used to gather qualitative data. The study was conducted over the course of 14 weeks. Prior to the group digital literacy exercises, pre-tests were given; following the application, post-tests and interview forms were given. Following a thorough analysis of the data, it was found that the experimental group's pre-post test results differed significantly from those of the control group, and the experimental group's post-test results varied significantly from the control group's. In the qualitative dimension, it has been discovered that collaborative digital literacy activities increase interest, motivation, and curiosity in Turkish lessons, improve creative writing and digital literacy skills, increase mental effort and cognitive performance, and there is a need to integrate traditional and digital literacy. Additionally, creative writing and digital literacy skills improve, cognitive load and performance level rise, and traditional and digital literacy must be integrated. Collaborative digital literacy exercises have been found to be beneficial for students, as they foster social connection, raise awareness of shared responsibility, and foster a sense of sharing. It is advised to incorporate collaborative digital writing exercises across several courses and grade levels in this regard.