Avrupa Birliği'nde ekonomik entegrasyon aşamaları ve üye ülkelerinin dış ticaretine etkisi
Stages of the economic integration in the European Union and its effects on the external trade of the member states
Yazar: MIRZET MUJEZINOVIC
Danışman: PROF.DR. BELGİN AKÇAY
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Toplulukları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
ÖZETBu tez çalışmasının amacı, ekonomik ve siyasi anlamda, dünyada en gelişmişekonomik entegrasyon örneği olan Avrupa Birliği'nin, kuruluşundan günümüzekadar, geçirdiği ekonomik entegrasyon sürecinin her aşamasında Birlik içinde veBirlik dışına yapılan ticaretin gelişimini incelenmesidir.Avrupa'nın altı ülkesinin (Almanya, Belçika, Fransa, İtalya, Hollanda veLüksemburg), Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu Antlaşması ile sınırlı ürünleri içinOrtak Pazar oluşturulması ile başlattıkları ekonomik entegrasyon sürecinde,ilerleyerek Gümrük Birliği, Tek Pazar ve en sonunda 25 üyeden 12'sinin katıldığıekonomik entegrasyonun en ileri aşaması olan Ekonomik ve Parasal Birliği'neulaşılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde; ekonomik entegrasyon teorisi, özellikleGümrük Birliği (GB) teorisi incelenerek GB'nin ekonomik etkileri analiz edilmiştir.İkinci bölümde, dünya ticaretinin yönünü belirleyen başarılı ekonomik entegrasyonörneklerinden bazıları (APEC, ASEAN, EFTA ve NAFTA) incelenmiş ve buentegrasyon oluşumları sonrasında, üye ülkeler arasında ticaretin artığı görülmüştür.Çalışmanın asıl konusu olan Avrupa Birliği'nin ekonomik entegrasyonunun değişikaşamalarında, üye ülkeler arasında ticaretin gelişimi, ülke bazında üçüncü bölümdeincelenmiştir. Dördüncü ve son bölümde ise, AB ve ikinci bölümde incelenenbölgesel oluşumların dış ticaretinde kaydedilen gelişmeler karşılaştırılarak analızedilmiştir.Sonuç olarak, kuruluşundan günümüze kadar Avrupa Birliği ülkelerinin toplamdış ticaret hacimleri içinde, Birlik üyesi ülkeler arasında ticaretin payının büyükoranlarda artığı görülmüştür. Ayrıca, Ekonomik ve Parasal Birliğe dahil olan AB165ülkelerinin (Belçika ve Portekiz hariç) toplam ihracatlarında diğer Ekonomik veParasal Birliğe dahil olan diğer ülkelerin payının azaldığı görülmüştür. İthalatabakıldığında ise, sadece Belçika, İrlanda ve Portekiz'in toplam ithalatlarında diğerEkonomik ve Parasal Birliğe dahil olan diğer ülkelerin paylarında artış görülmüştür.Ayrıca, çalışmada incelenen ekonomik entegrasyon örneklerinde, 2005 yılındakuruluş yıllara göre, toplam ihracat ve ithalatta blok içi ihracat ve ithalat paylardaEFTA hariç, artış görülmüştür.166

Abstract:
ABSTRACTThe main consideration of this thesis is to measure the effects of every stage ofthe economic integration on the intra and extra trade flows, that European Union(EU) has been pass through from its establisment until today.Economic integration process in the EU started with European Coal and SteelCommunity (ECSC) estabished by six European states (Belgium, France, Germany,Holland, İtaly and Luxembourg) that created a Common Market (CM) for the fewindustry, continued with Customs Union (CU), Single Market (SM) and finallyachived the highest level of the economic integration by creating the Economic andMonetary Union (EMU) which is participated by the 12 members of the currently 25-EU member. In the first chapter of this thesis, the theory of the economic integrationand especially the theory of the CU and its economic effects were examined. Thesecond chapter deals with some of the economic intergration examples (APEC,ASEAN, EFTA and NAFTA) that make an important part of the world trade. As aresult, it was seen that intra trade of this economic blocs (except EFTA) has beenincreased. Effect of the different economic integration stages of the EU on the tradeflows, as the main subject of this thesis, was reaserched by state base in the thirdchapter. At the fourth and last chapter, developments in the trade of the EU andeconomic blocs from the the second chapter was compared and analysed.As one of the results of the thesis, it has been seen that the EU countriesincreased their share of the intra trade in the total trade volume. Nevertheless, it hasbeen seen that the share of the intra export from EMU members in the total exportvolume of the EMU members countries (except in Belgium and Portugal) were167decreased. In the case of EMU intra import, only Belgium, Ireland and Portugalincreased their share of import from other EMU members in the total import volume.In addition, after a comparasion of 2005 data with data from the date of theirestablishment, it has been seen that the economic blocs examined in this thesis(except EFTA), increased their intra export and import shares in total export andimport volume.168