Muhabbet çiçeği (Reseda luteola L.) bitkisinden doğal pigment eldesi
Production of natural pigments from weld (Reseda luteola L.)
Yazar: EKREM CÜCEN
Danışman: DOÇ. DR. RECEP KARADAĞ ; PROF. DR. HİKMET SAVCI
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Analitik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Boyar maddeler = Dyestuffs ; Flavonlar = Flavones ; Flavonoid glikozidler = Flavonoid glycosides ; Flavonoidler = Flavonoids ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Renk uzayı = Color space ; Resedaceae = Resedaceae

Özet:
Bu çalışmada, muhabbet çiçeği (Reseda luteola L.) bitkisinin içerdiği doğal boyarmaddelerin alüminyum(III) ve kalay(II) ile oluşturduğu doğal pigmentler elde edilmiştir.Muhabbet çiçeği (Reseda luteola L.) bitkisinin içerdiği boyarmaddeler birer flavonoid olan apigenin ve luteolin'dir. Muhabbet çiçeği (Reseda luteola L.) bitkisinin çiçek, yaprak, dal ve gövdesinde bulunan boyarmaddeler su ile akstrakte edildi. Sulu ekstrakt üzerine ayrı ayrı alüminyum(III) ve kalay(II) çözeltileri eklendi. Ortam K2CO3 ile nötralleştirilerek bunların komplekslerinden oluşan pigmentler çöktürüldü. Bu pigmentlerin ters fazlı yüksek performanslı sıvı kromatografisi (RP-HPLC) ile yapılan analizlerinde alüminyum(III) ve kalay(II) ile çöktürülen pigmentlerde luteolin ve apigeninin birlikte bulunduğu tespit edildi.Pigmentlerin CIEL*a*b* renk uzayını oluşturan L* (açıklık-koyuluk), a*(kırmızı/yeşil oranı) ve b* (sarı/mavi oranı) değerleri ölçüldü. Ölçülen L*, a*, ve b* değerleri kullanılarak pigmentler arasındaki renk farkı hesaplandı. Alüminyum-muhabbet çiçeği pigmentinin hem açıklık-koyuluk (L*) hem de sarı renk değerine (b*) bakıldığında en iyi değerin 20 mL KAl(SO4)2.12H2O çözeltisi ile elde edildi. Kalay-muhabbet çiçeği pigmentinin en iyi açıklık-koyuluk (L*) ve sarı renk değerinin (b*) ise 50 mL SnCl2.2H2O çözeltisi ile oluşan pigmentte olduğu saptandı.Oluşan alüminyum-muhabbet çiçeği ve kalay-muhabbet çiçeği pigmentleri kağıt, karton, keten ve ipekli kumaşa bir bağlayıcı (karboksimetil selüloz) ile birlikte uygulandı.

Abstract:
In this study, aluminium(III) and tin(II) complexes of natural pigments have been prepared from the dyestuffs of weld (Reseda luteola L.) plant.Weld (Reseda luteola L.) plant consist of apigenin and luteolin flavonoids. Dyestuffs in weld were extracted with hot water. Aluminium(III) and tin(II) solutions were added separately into the aqueous extract. This medium was neutralized with K2CO3 and the pigments involving these complexes were precipitated. According to reverse phase high performance liquid chromatography (RP-HPLC) analysis of this pigments, it was determined that both apigenin and luteolin present in the pigments were precipitated by aluminium(III) and tin(II).L* (brigtness), a*(red/green rate) and b* (yellow/blue rate) values which constitute the CIEL*a*b* color space of pigments were measured. By using L*, a* and b* values, color difference between pigments were calculated. When both distance-darkness (L*) and yellow color value for aluminium-weld pigment was examined, it was observed that the best distance-darkness (L*) and yellow color value (b*) were obtained in the pigment forming with 20 mL KAl(SO4)2.12H2O solution. The best distance-darkness (L*) and yellow color value (b*) for tin-weld pigment was obtained in the pigment forming with 50 mL SnCl2.2H2O solution.Aluminium-weld and tin-weld pigments were applied on paper, paperboard, linen and silk together with a binder (carboxymethyl cellulose).