Rusya Federasyonu'nun Arktika politikası
Arctic policy of the Russian Federation
Yazar: OKTAY ATEŞ
Danışman: DOÇ. DR. FATİH ÖZBAY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrasya Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Arktik Okyanusu = Arctic Ocean ; Küresel ısınma = Global warming ; Rusya = Russia ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Dünyanın en kuzeyinde bulunan Arktika bölgesi, çoğunluğu buzlarla kaplı büyük bir alana sahiptir. Ancak, son yıllarda iklim değişimi yoluyla etkileri daha fazla hissedilen küresel ısınma yüzünden, bölgeye olan ilgi artmaktadır. Bu ilginin başında da, Arktika'nın büyük miktarda sahip olduğu düşünülen petrol, doğalgaz gibi hidrokarbon kaynakları gelmektedir. Ayrıca, Arktika Okyanusu'nun, küresel ısınma sebebiyle gelecek on yıllarda tamamen buzlardan arınacağına ilişkin tahminler, bölgedeki Kuzeybatı Geçidi ve Kuzey Denizi Rotası'nın, uluslararası ticaretteki geleneksel suyollarına alternatif olabilecekleri beklentisini yaratmıştır. Bu bağlamda, başta Arktika devletleri olmak üzere, dünyanın enerji ve ticaret devi ülkeleri, Arktika ile yakından ilgilenmektedir. Bir Arktika devleti olarak Rusya, geçmişten gelen tecrübesiyle bölgede süregelen jeopolitik mücadelelerin çok önemli bir unsurudur. Hâlihazırda, Arktika'daki en geniş kıyılara sahip devlet olan Rusya'nın, Arktika bölgesinin enerji kaynakları bakımından çok zengin olduğu düşünülmektedir. İşte bu tezde, Rusya'nın Arktika'ya geçmişten bugüne yaklaşımları, bölgedeki faaliyetleri ve muhtemel gelecek perspektifi ele alınmaktadır. Gelecekte Arktika'yı bir "ulusal kaynak merkezine" dönüştürmeyi hedefleyen Rusya'nın, 2000'li yıllarda Arktika'daki politikalarının bölgedeki diğer aktörlerle olan ilişkilerine etkileri incelenmektedir. 


Anahtar Kelimeler: Arktika,  Kuzey Kutbu, Rusya Federasyonu, Rusya Arktikası

Abstract:
The Arctic region where is located at the northernmost part of the world, is a largely ice covered area. However, in recent years, due to global warming which affects the entire world through climate change, attention to the Arctic region has increased. The foremost reason for this attention is approximately large amounts of hydrocarbon resources such as oil and gas in the Arctic. Furthermore, the predictions relating to an ice-free Arctic Ocean thanks to global warming in coming decades, have created expectations on whether Northwest Passage and Northern Sea Route can be the alternatives to the traditional seaways in international transport. In this context, initially the Arctic states, and then the energy and trade giants of the world are taking a close interest in the Arctic. As an Arctic state, Russia with its own experiences come from history, is a crucial factor of the ongoing geopolitical challenges. At present, Russia is a country which possesses the largest shelves in the Arctic and also the Russian Arctic is considered as highly rich in energy resources. This thesis discusses Russia's approaches to the Arctic from past to present, its regional activites and possible future perspectives and analyzes Russsia's ambitions to make the Arctic into "a natural resource base" and its Arctic policies' impact on relations with other regional countries in 2000s as well.


Keywords: Arctic,  North Pole, Russian Federation, Russian Arctic