Ameliyathane çalışanlarının hasta güvenliğine ilişkin tutumları ve etkileyen faktörler
Operating room professionals' patient safety attitudes in relation to specific contributing factors
Yazar: PINAR ONGÜN
Danışman: DOÇ. DR. ŞEYDA SEREN İNTEPELER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ameliyathaneler = Operating rooms ; Cerrahi = Surgery ; Cerrahi tedavi = Surgical treatment ; Hasta güvenliği = Patient safety ; Hastalar = Patients ; Sağlık personeli = Health personnel ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, ameliyathane çalışanlarının hasta güvenliğine ilişkin tutumlarının ve etkileyen faktörlerin belirlenmesidir. 
Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tasarımda yürütülen araştırma Mart 2014- Haziran 2015 tarihleri arasında İzmir'deki Üniversite Hastaneleri ve Eğitim Araştırma Hastanelerinde yürütülmüştür. Araştırma örneklemini bu hastanelerin ameliyathane biriminde çalışan; cerrahi anabilim dalı öğretim üyeleri ve asistanlar, hemşireler, anestezi teknikerleri olmak üzere toplam 477 kişi oluşturmuştur. Veriler Sosyodemografik ve Çalışma Özelikleri Formu ile Güvenlik Tutumları Ölçeği (GTÖ) (Ameliyathane Versiyonu) veri toplama araçları ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde bağımsız gruplarda t testi, bağımsız gruplarda tek yönlü varyans analizi ve ileri analiz için scheffle analizi ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. 
Bulgular: Ameliyathane çalışanlarının hasta güvenliği tutumları orta düzeydedir. Ameliyathane çalışanlarının hasta güvenliği tutumlarını etkileyen faktörler incelendiğinde en yüksek puanı ekip işbirliği; en düşük puanı ise stres düzeylerinin belirlenmesi almıştır. Çalışanların güvenlik tutumlarını yaş, dinlenme durumları, oryantasyon eğitimi, hizmet içi eğitim, meslekte, kurumda ve birimdeki deneyim süreleri ile hasta güvenliği eğitimi alma durumlarının etkilediği saptanmıştır. Regresyon analizi sonucunda da; yaş, erkek cinsiyet ve hasta güvenliği alma durumunun çalışanların güvenlik tutumlarını %15.4 açıkladığı bulunmuştur. En önemli değişken, hasta güvenliği eğitimi alma durumu olarak belirlenmiştir.
Sonuç: Ameliyathane çalışanlarının güvenlik tutumlarının orta düzeyde belirlendiği ve etkileyen en önemli faktörün hasta güvenliği eğitimi alma durumu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu kapsamda, ameliyathane sorumlularına ve yöneticilere, çalışanların çalışma saatlerinin yasal çerçevede düzenlenmesi, hasta güvenliğine yönelik eğitim programlarının arttırılması, ameliyathaneye özgü oryantasyon eğitiminin yapılması, hasta güvenliği kültürünün kalıcı olması için yönetimin bu anlayışı benimsemesi ve bu konuda çalışanlarını desteklemesi önerilebilir. Ayrıca araştırmacılar için de, farklı kurumlardaki ve farklı meslek gruplarındaki çalışanların güvenlik tutumlarının ayrı ayrı incelenerek literatüre katkı sağlanması önerilebilir.

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to determine the contributing factors related to operating room professionals' patient safety attitudes.
Methods: A cross-sectional descriptive design was employed. The study sample comprised 477 operation room professionals (medical doctors -academic board members, research assistants-, nurses and anesthesia technicians) working in both university and training and research hospitals in İzmir (Turkey). The data were collected between March-December 2014. In statistical analysis t-test, one-way analysis of variance in independent groups, scheffle analysis and multiple regression analysis were used.
Results: Operating room professionals'  is moderate. patient safety attitude scores were found to be at a moderate level, as contibuting factors. Teamwork climate had the highest score whereas stres recognition had the lowest. Age, resting state, orientation training, in-service training, experience duration in profession, institutions and units were the other factors contibuted to the healthcare professionals' patient safety attitudes.
Conclusion: Light of findings above, following actions can be recommended to healthcare managers/leaders within the scope of patient safety improvement: regulating working conditions by offering flexibility and reducing overtime working hours within the legal framework, enhancing patient safety training programmes specific orientation programmes and last but not least adopting a leadership approach that supports health professionals to establish safety culture.