Kayseri yöresel şeker pancarı bileşenlerinin ve zararlı α-amino azot miktarını araştırılması ve uzaklaştırılması
Investigation and removal of Kayseri local sugar beet components and the amount of harmful α-amino nitrogen
Yazar: AYŞE ATILGAN
Danışman: PROF. DR. TALAT ÖZPOZAN
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Şeker pancarı bileşiminde bulunan α-amino azot, şeker pancarı tarımından başlayıp kristal şeker eldesine kadar süre gelen işlemleri etkileyen, hem şeker pancarı tarımında hem de şeker üretim prosesinde istenmeyen bir maddedir. Şeker pancarı tarımında kullanılan bilinçsiz ve fazla gübrelemenin bir yansıması olarak α-amino azotun şeker pancarı bileşimindeki konsantrasyonu artmaktadır. Bunun sonucunda, şeker üretim prosesinde α-amino azotun varlığı sebebiyle melasa sürüklenen şeker miktarı artmakta ve fabrikanın şeker üretim verimi düşmektedir. Bu çalışma kapsamında öncelikle şeker pancarının bileşimi belirlenmiş olup; nem miktarı %74,16, kül miktarı %0,88, protein miktarı %3,42 olarak bulunmuştur. Şeker pancarının yapısında bulunan α-amino azot miktarı 3,30 mmol/100g (L-Gl/ŞP) ve 3,68 mmol/100 g (L-Gl/ŞP) pancar olarak edilmiştir. Şeker pancarından α-amino azotun uzaklaştırılması için amonyum sülfat ve trikloroasetik asit (TCA) kimyasalları kullanılarak iki farklı protein çöktürme yöntemi uygulanmıştır. Farklı derişimlerde amonyum sülfat ile α-amino azot uzaklaştırma işlemi yapılmış ancak önemli ölçüde bir değişiklik olmadığı gözlemlenmiştir. Ardından farklı derişimlerde trikloroasetik asit (TCA) kullanılarak α-amino azot miktarında kayda değer azalmanın olduğu gözlemlenmiştir. Bu sonuçlardan TCA yönteminin  α-amino azotu uzaklaştırılmak için en uygunu olduğu görülmüştür. 
Anahtar Kelimeler: Şeker pancarı, α-amino azot uzaklaştırma, TCA, amonyum sülfat

Abstract:
The α-amino nitrogen in the sugar beet composition is an undesirable substance in both sugar beet agriculture and sugar production process, affecting the processes from the beginning of sugar beet agriculture until obtaining the crystal sugar. As a reflection of unconsciously and excessive fertilization used in sugar beet agriculture, the concentration of α-amino nitrogen in the sugar beet composition is increasing. As a result, due to the presence of α-amino nitrogen in the sugar production process, the amount of sugar entrained in molasses increases and the sugar production efficiency of the factory decreases. Within the scope of this study, first of all, the composition of sugar beet was determined as 74,16% moisture, 0,88% ashes, and 3,42% proteins. The amount of α-amino nitrogen in the structure of sugar beet was determined as 3,30 mmol /100g (L-Gl /SB) and 3,68 mmol/100 g (L-Gl/SB)) beet. Two different protein precipitation agents were applied using ammonium sulfate and trichloroacetic acid (TCA) to remove α-amino nitrogen from sugar beet. α-amino nitrogen removal was performed with ammonium sulfate at different concentrations, but no significant change was observed. A significant decrease in the amount of α-amino nitrogen has been measured through using trichloroaceticacid (TCA) at different concentrations. According to these results, it was seen that the TCA method is the most suitable for the removal of α-amino nitrogen. 
Keywords: sugar beet, α-Amino Nitrogen removal, TCA, amonyum sülfat,