Obstrüktif uyku apne sendromlu hastalarda hipofarengeal cerrahi uygulamalarının dil kökü anatomisi üzerine etkileri
The effects of hypopharyngeal surgical procedures on tongue base anatomy in patients with obstructive sleep apnea syndrome
Yazar: HAKAN GENÇ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT TİMUR AKÇAM
GATA / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Cerrahi tedavi = Surgical treatment ; Cerrahi-kulak-burun-boğaz = Surgery-otorhinolaryngologic ; Dil (Tıp) = Tongue ; Hipofarenks = Hypopharynx ; Hiyoid kemik = Hyoid bone ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes

Özet:
Bu çalışmanın amacı obstrüktif uyku apnesinin cerrahi tedavisinde günümüzde sık tercih edilen hipofarengeal cerrahi tekniklerinden dil kökü askısı ve hiyoid askısının dil kökü anatomisi üzerine etkilerini manyetik rezonans görüntülemesi (MRG) ile objektif olarak değerlendirmektir.Çalışmamıza obstrüktif uyku apnesi tanısı ile dil kökü askısı ya da hiyoid askısı ameliyatı uygulanan ve ameliyat öncesi ve sonrasında üst hava yolu MRG'si yapılan 22 olgu alınmıştır. Palatal ve/veya farengeal cerrahi ile birlikte 13 olguya dil kökü askısı, 9 olguya ise hiyoid askısı ameliyatı uygulanmıştır. Tüm olgular standart anamnez ve fizik muayene formuna uygun olarak değerlendirilmiştir. Olguların ameliyat öncesi ve ameliyattan en az 6 ay sonra yapılan üst hava yolu MRG'leri uyanık durumda, supin pozisyonda ve baş nötral durumda iken elde edilmiştir. Olguların üst hava yolu MRG'lerinde epiglot ve hiyoid kemiğin mandibulaya uzaklıkları, çeşitli seviyelerdeki (C2, C3, C4 vertebra seviyeleri) PAS mesafeleri, epiglot altı ve üstündeki en dar PAS mesafeleri, çeşitli düzlemlerdeki (mandibula ? C1,C2,C3) dil kalınlıkları ve retrolingual hava yolu hacimleri ölçülmüştür.Dil kökü askısı ameliyatı yapılan olguların retrolingual hava yolu hacminde istatiksel olarak anlamlı bulunan ortalama % 12 oranında bir büyüme tespit edilmiştir. Hiyoid askısı ameliyatı yapılan olgularda ise retrolingual hava yolu hacminde ortalama % 6 oranında anlamlı bir küçülme ve mandibula ile hiyoid kemik korpusu arası mesafede anlamlı azalma tespit edilmiştir. Karşılaştırma yapılan diğer ölçümlerde istatiksel olarak anlamlı fark bulunamamıştır. Dil kökü askısı ameliyatı yapılan olgularda AHİ'de ortalama % 41, hiyoid askı ameliyatı yapılan olgularda ise % 38 oranında düşme elde edilmiştir. Dil kökü askısı ameliyatı yapılan olguların 6'sında (%46), hiyoid askı ameliyatı yapılan olguların ise 4'ünde (%44) cerrahi başarı sağlanmıştır. Retrolingual hacimdeki değişim ile AHİ'deki değişim arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır.Dil kökü askısı retrolingual hava yolunda hacim artışı oluşturmaktadır. Hiyoid askısı ise bilinenin aksine hem retrolingual bölge hacminde hem de mandibula ile hiyoid kemik arası mesafede uzun dönemde daralmaya neden olmaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effects of tongue base suspension and hyoid suspension which are widely preferred among hypopharyngeal surgical techniques in the treatment of obstructive sleep apnea (OSA), on tongue base anatomy by Magnetic Resonance Imaging (MRI).Twenty two obstructive sleep apnea patients who were performed tongue base or hyoid suspension and had upper airway MRI preoperatively and postoperatively were included in the study. Of those, 13 subjects were performed tongue base suspension, and 9 subjects were performed hyoid suspension concomitantly with palatal and/or oropharyngeal surgery. All subjects were evaluated in a standard fashion according to the physical examination and anamnesis form. MRI scans were obtained in supine position with a head and neck coil preoperatively and at least 6 months after surgery while the patients were awake. The distances from epiglottis and the hyoid bone to mandible, the posterior airway space (PAS) distances at 3 levels (C2, C3 and C4 vertebral levels), the narrowest PAS distances below and above the epiglottis, the thickness of tongue on 3 planes (from mandible to C1, C2 and C3) and volume of retrolingual airway of subjects were measured.The volume of retrolingual airway after tongue base suspension increased significantly by 12%. On the contrary, after hyoid suspension the volume of retrolingual airway decreased by 6% and the distance between hyoid bone and mandible shortened significantly. There were no remarkable changes in the other measurements of pharyngeal airway. AHI decreased by approximately 41% in subjects who had tongue base suspension and 38% in subjects who had hyoid suspension. Surgical success was accomplished in 6 (46%) of subjects who had tongue base suspension and in 4 (44%) of subjects who had hyoid suspension. There was no significant relationship between the volume changes of retrolingual airway and the AHI.Consequently, this study showed that tongue base suspension suture leads to an increase in the volume of retrolingual airway. Despite a widespread idea, we found that hyoid suspension suture results in decrease of both the volume of the retrolingual airway and the distance between mandible and hyoid bone in relatively long term.