İştikâkın Kur'ân âyetlerinin yorumlanmasındaki yansıması (İsrâ Sûresi örneği)
The reflection of ishtiqāq (derivation) in the Quranic commentary (Surah al-Isra)
Yazar: MEHMET ŞAH GÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET ÇELİK
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Din = Religion ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arapça = Arabic ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Sözcük türetme = Vocabulary derivation ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam ; İsra suresi = Isra sura ; İştikak = Derivation

Özet:
İştikâk, Arapça kelime türetme aracıdır. İştikâk yöntemi Arap dilinin gelişmesinde değişen ve gelişen olaylar karşısında Arap dilinin ihtiyaç duyabileceği her türlü yeni kelimeleri türetmek için âdeta bir fabrikanın imalat atölyesi görevini üstlenmektedir. İştikâkın bu denli önemli oluşu genelde Arap dili, özelde de Kur 'ânın farklı bir şekilde yorumlanmasına ve değerlendirilmesine sebebiyet vermiştir. İştikâkın Kur'ân Âyetlerinin Yorumlanmasındaki Yansıması (İsrâ Sûresi Örneği) adlı bu çalışmamız, giriş, üç bölüm ve sonuçtan ibarettir. Giriş bölümünde çalışmanın amacı, önemi, çalışmanın kaynakları ve çalışmanın yöntemi ile ilgili bilgiler verilecek.  Birinci bölümde İştikâkın genel tanımı, tarihi, Arap dilindeki yeri ve önemi, İştikâk ile ilgili yazılmış eserler, Arapçadaki kelimenin kök meselesi ve iştikâkın kısımları ile ilgili bilgiler verilecek. İkinci bölümde İsrâ Sûresi hakkında genel bilgiler, kapsadığı başlıca konular, bir önceki sûre ile bağlantısı, fazileti, İsrâ olayı ve ilgili rivâyetlerin değerlendirilmesi, nüzûl sebebi ve İsrâ olayının keyfiyeti, İsrâ olayının tarihi, kaç kere meydana geldiği, bize kazandırdıkları ve İsrâ olayıyla ilgili genel bilgiler verilecek. Çalışmamızın ana omurgasını oluşturan üçüncü bölümde ise İsrâ Sûresindeki âyet sıralamasını gözeterek iştikâka konu olabilecek 50 kelimenin iştikâk yönünden detaylı tahlilini ve anlamlar arasındaki farklı yansımalarını tespit etmeye çalışacağız.

Abstract:
Ishtiqāq is Arabic word derivation and production method. In the face of changing and developing events, the ishtiqāq method almost undertakes the task of a factory's manufacturing workshop in order to derive all kinds of new words the Arabic language may need. In fact, the connection is so important and has led to different interpretations and evaluations of the Arabic language in general and the Qur'an in particular. This work contains three chapters and a conclusion. In the introduction section, purpose, importance, sources and method of the study, will be given. In the first chapter, information about the general definition of ishtiqāq, its history, its place and its importance in the Arabic language, the works written about ishtiqāq, the root of the word in Arabic, and the parts of ishtiqāq will be given. In the second chapter, general information about the Surah Al-Isra, major topics, its connection with the previous surah, its virtue, the evaluation of the Isra event and related narrations, the reason for the descent and the nature of the Isra event, the history of the Isra event, how many times it occurred, learned lessons and general information about the Isra event will be given. In the third chapter, which is the backbone of our study, we will try to do a detailed analysis of fifty words that can be the subject of ishtiqāq and their different reflections between meanings by considering the order of the verses in the Surah Al-Isra.