Kutsal ve seküler düalizminde seküler kutsallığın kuramsal bir değerlendirmesi
A theoretical evaluation of secular sacredness in terms of sacred and secular dualism
Yazar: MELEK AKGÜN
Danışman: DOÇ. DR. ŞERİF ESENDEMİR
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İnsan ve Toplum Bilimleri Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kurumsal değerler = Corporate values ; Kurumsallaşma = Institutionalization ; Kutsallık = Holiness ; Modern düşünce = Modern idea ; Seküler toplum = Secular society ; Sekülerizm = Secularism ; Sekülerleşme = Secularization

Özet:
Bu çalışma, kutsal ile seküler ayrımının modern düşünce içinde geçirdiği değişim sürecini ve bu iki kavramı bir araya getiren seküler kutsallığın nasıl oluştuğunu anlamayı amaçlamıştır. Kutsal ile seküler arasında oluşturulan dikatomik ve düalist ayrımın ötesine geçilebilmesi temelinde, kutsalın ve sekülerin farklı anlamları yapılan çalışmada ortaya konmaya çalışılmıştır. Kutsal ve seküler kategorilerinin sınırlarını bir araya getirebilecek klasik ve postmodern görüşler başta yapısal-işlevselci, fenomenolojik, bilişsel-kültürel yaklaşım ve Emile Durkheim, Rudolf Otto ve Mircea Eliade'nin kutsal ve profana yönelik görüşleri çalışmanın temel kuramsal yaklaşımını oluşturmuştur. Kutsal ile seküleri bir araya getiren ve seküler kutsallık olarak kavramsallaştırılan düşünce ise kutsal ve sekülerin arkaik dönemden postmodern döneme kadar geçirdiği değişim süreci çerçevesinde tartışılmıştır. Bu bağlamda kutsal ile profanın tarihsel süreç içinde köklü bir yapısal değişime uğradığı ve iki kavramın da modern düşünce içinde çoğunlukla ikili bir karşıtlık olarak ele alınarak, teolojik temelli köktenci bir ayrıma maruz kaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle, teolojik bağlamdan çıkartılarak a-teolojik bir yaklaşımla ele alınan kutsal ve seküler kavramları, seküler kutsallığın farklı biçimlerde nasıl oluştuğunu açıklamaya yardımcı olmuştur. Sonuç olarak, kutsal/seküler ayrımında her iki kavramın birbiri içerisinde var olmasını sağlayan a-teolojik yaklaşım, modernleşme ve sekülerleşme süreçlerinin kutsalı dinî tecrübenin içinde ele alan teolojik yaklaşımına karşı sekülerin de kutsal bir hale gelmesini sağlayıcı seküler bir kutsallığı olanaklı kılmıştır.

Abstract:
This study aims to understand the process of change between the sacred and the secular divide in modern thought and how the secular sacredness which brings these two concepts together was formed. In the study, different meanings of the sacred and secular have been tried to be revealed on the basis of going beyond the dichotomic and dualist distinction between sacred and secular. The classical and postmodern views that can bring the boundaries of the sacred and secular categories together with the structural-functionalist, phenomenological, cognitive-cultural approach and Emile Durkheim, Rudolf Otto and Mircea Eliade's views on sacred and profane constituted the basic theoretical approach of the study. The thought that brings sacred and secular together and conceptualized as secular sacredness has been discussed within the framework of the process of change of sacred and secular from the archaic period to the postmodern period. In this context, it was concluded that the sacred and profane underwent a fundamental structural change in the historical process, and both concepts were dealt with as fundamental dualism in modern thinking and subjected to a fundamental theological separation. Therefore, the sacred and secular concepts, which were taken out of the theology context and dealt with an a-theological approach, helped to explain how secular divinity was formed in different ways. As a result, the a- theological approach, which enables both concepts to exist in the sacred / secular distinction, has enabled a secular sanctity to enable the secular to become sacred against the theological approach of modernization and secularization processes within the sacred religious experience.