Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi
Research on attitudes of teacher candidates toward teaching profession in terms of some variants
Yazar: İLHAN İLTER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BAHADIR KÖKSALAN
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Lisansüstü öğretim = Postgraduation study ; Sınıf öğretmenliği = School teachers ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude ; Öğretmenlik = Teaching

Özet:
Bu araştırma, sınıf öğretmenliği bilim dalı 4. Sınıf öğrencilerin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini; Fırat üniversitesi, İnönü Üniversitesi ve Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakülteleri Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalının 4. sınıflarında öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Örneklem grubunu ise bu sınıflarda okuyan 2008-2009 Eğitim-Öğretim yılında öğrenim gören 172'si erkek 140'ı kız olmak üzere toplam 312 öğrenci oluşturmaktadır.Araştırma ile ilgili veriler araştırmacı tarafından geliştirilen öğretmenlik mesleğine yönelik tutum ölçeğiyle toplanmıştır. İki bölümden oluşan ölçeğin birinci bölümünde kişisel bilgilere, ikinci bölümde ise sınıf öğretmeni adaylarının meslek tutumlarını belirlemek amacıyla tutum maddelerine yer verilmiştir.Ölçekten elde edilen veriler kodlanarak bilgisayar ortamında SPSS paket programı yardımıyla çözümlenmiştir. Ölçeğin birinci bölümüyle ilgili verilere ilişkin frekans, aritmetik ortalama ve yüzde dağılımı alınmış. Öğrencilerin tutumlarının belirlenmesine yönelik olarak tutumların farklılığını ortaya koyabilmek için ikili karşılaştırmalarda bağımsız gruplar için t-testi, ikiden fazla değişken grupların karşılaştırmasında ise tek yönlü varyans analizi(ANOVA) kullanılmıştır. Ayrıca verilerin homojen olduğunu anlamak için Levene testi kullanılmıştır. Görüşler arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığı p = 0.05 manidarlık düzeyinde test edilmiştir. Bu çalışma %95 güven aralığında yapılmıştır. Araştırma sonunda literatür taramasından ve araştırmadan elde edilen verilere göre araştırmacı tarafından ortaya konulan bulgular ve önerilere yer verilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular şunlardır;1.Sınıf öğretmenliği anabilim dalı öğrencilerin genel olarak öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları olumludur.2.Öğrencilerin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının cinsiyetlerine göre farklılaştığı, kızların erkeklere oranla daha olumlu tutumlara sahip oldukları görülmektedir.3-Öğrencilerin öğretmenlik mesleğinin akademik yönüne olan tutumlarının cinsiyetlerine göre farklılaştığı, kızların erkeklere oranla daha olumlu tutumlara sahip oldukları ve akademik algıların daha fazla olduğu görülmektedir.4.Öğrencilerin mezun oldukları lise türüne göre tutumlarının farklılık gösterdiği ancak aralarında anlamlı bir farklılık olmadığı görülmektedir. Genel liselerden mezun olan öğrencilerin Yabancı dil ağırlıklı olan lise (süper lise) ve Anadolu öğretmen lisesi çıkışlı öğrencilere göre daha olumlu tutumlara sahip olduğu görülmektedir.5. Öğrencilerin öğretmenlik mesleğinin akademik yönüne olan tutumları ve mezun oldukları liseye göre anlamlı bir farklılık görülmektedir. Buna göre Yabancı dil ağırlıklı olan liselerden (süper liseler) mezun olan öğrencilerin genel lise ve Anadolu öğretmen liselerinden mezun olan öğrencilere göre öğretmenliğin akademik tutumuna daha olumlu baktıkları görülmektedir.6. Öğrencilerin baba mesleği ve baba öğrenim durumlarının meslek tutumlarında anlamlı bir farklılık oluşturmadığı tespit edilmiştir.7.Öğrencilerin ailede öğretmen olma durumu değişkenine göre öğretmenliğin mesleki ve akademik tutumları arasında anlamlı farklılıkların olmadığı görülmektedir.8. Öğrencilerin aile gelir durumu değişkenine göre meslek tutumları arasında manidar bir farklılık olduğu saptanmıştır. Aylık alt ve orta aile gelirine sahip öğrencilerin öğretmenlik mesleğine olan tutumları aylık yüksek gelire sahip öğrencilere göre daha olumlu olduğu görülmektedir.9. Öğrencilerin aile gelir durumu değişkenine göre öğretmenlik mesleğin akademik yönüne ilişkin tutumları arasında anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır. Aylık yüksek aile gelirine sahip öğrencilerin aylık alt ve orta aile gelirine sahip öğrencilere göre kariyer algılarının ve akademik istekliklerinin daha yüksek olduğu görülmektedir.

Abstract:
This study was carried out to investigate the attitudes of 4th grade students in the chair of primary in education faculty towards teaching profession in terms of some variants. The scope of the study is composed of the students attending 4th grade in Education Faculty at Fırat University, İnönü University and Erzincan University. Sample group includes totally 312 students, 172 of whom are males and 140 of whom are female students, studying in these classes during 2008-2009 Education-Teaching year.The data related to the study were gathered by attitude scale toward teaching profession developed by the researcher. In the first part of the scale composed of two parts, there was personal information, and in the second part, there were attitude expressions in total in order to determine the profession attitudes of the candidates.The data collected from the scale were analyzed by SPSS packet program on computer by being coded. Frequency, arithmetic average and percentage distribution related to the data of the first part of the scale were taken. To determine the attitudes of the students, t-test for independent groups in paired comparisons and one way analysis of Variance (ANOVA) in comparison of variants over two were used to present the difference of the attitudes. In addition, Levene test was used to understand the homogeneity of the data. Whether there is a significant difference among ideas was tested on ? = 0.05 significance level. Moreover, this study was done at 95% confidence interval.At the end of the study, there were suggestions by the researcher according to the data collected from literature review and research. The findings from the study are as following:1. The attitudes of Class Teaching Department students toward teaching profession are generally positive.2. It is seen that the attitudes of the students toward teaching profession change according to gender and female students have more positive attitudes than male students.3. It is seen that the attitudes of the students toward master education of teaching profession change according to gender and female students have more positive attitudes and more academic perception than male students.4. It is seen that the attitudes of the students change according to the type of high school they graduated but there is not any significant difference among them. It is seen that the students who graduated from regular high school have more positive attitudes than the students who graduated from super high schools and Anatolian teacher high school.5. It is seen that there is a significant difference among attitudes toward master education according to the high school they graduated. Yet, it is seen that the students who graduated from super high schools lean more toward master education than the students who graduated from regular high schools and Anatolian teacher high schools.6. It was determined that parental profession and education background of the father do not change the professional attitudes of the students.7. It is seen that there is not a difference among professional attitudes according to the variant of existence of a teacher and toward master education in the family of the students.8. It was determined that there is a significant difference among professional attitudes according to family income state of the students. It is seen that monthly family low and middle-income students have more positive professional attitudes than monthly family high-income students.9. A significant difference among attitudes toward master education was determined according to family income state. Monthly family high-income families have more career perceptions and of academic requirements than monthly family low and middle-income families.