Acil sağlık hizmeti sunan personelin mesleki kaygı düzeylerinin incelenmesi
Examination of occupational anxiety levels of personnel providing emergency health services
Yazar: BÜŞRA ERKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KENAN GÖZLÜ
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Sağlık hizmetlerinin sağlanmasında acil sağlık hizmeti sunan personelin sağlık sistemi içerisinde önemli bir yere sahip oldukları yadsınamaz bir gerçektir. Acil durumlarda bireylere ilk müdahaleyi gerçekleştiren acil sağlık hizmeti sunan personel hastalıklara yakalanma, fiziki veya sözel şiddete maruz kalma, yaralanma, uzun çalışma saatleri, stres gibi birçok sorun ile karşı karşıya kalabilmektedir. Bu sorunlar da acil sağlık hizmeti sunan personelde mesleki kaygıya yol açabilmektedir. Bu araştırmanın amacı, acil sağlık hizmeti sunan personelin mesleki kaygı düzeylerinin incelenmesidir. Araştırmanın evrenini Mersin Silifke Devlet Hastanesi acil servisinde ve Mersin İl Ambulans Servisi Başhekimliği'ne bağlı Silifke 112 Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonlarında görev yapan sağlık personeli oluşturmaktadır. Araştırmaya acil sağlık hizmeti sunan 188 personel katılmıştır. Personelin mesleki kaygı düzeyini değerlendirmek için Postacı ve arkadaşları tarafından geliştirilen ''Acil Sağlık Hizmeti Sunan Personelin Mesleki Kaygı Ölçeği'' kullanılmıştır. Bu ölçek 5'li Likert tipi olup bedensel, fiziksel ve hayati kaygılar (BFHK) ile ortam, personel, ekipman ve çevresel faktörlere ilişkin kaygılar (OÇEÇFK) olmak üzere iki boyutta mesleki kaygıyı değerlendirmektedir. Acil sağlık hizmeti sunan personelin mesleki kaygı ölçeği toplam puanından aldıkları en düşük puan 51, en yüksek puan 108 ve toplam puan ortalaması 86,69±11,26'dır. Acil sağlık hizmeti sunan personelin mesleki kaygı düzeylerine yönelik değerlendirmelerinin sosyo-demografik özelliklerine ve çeşitli değişkenlere göre incelenmesinde yaş, meslekteki çalışma süresi, haftalık çalışma süresi, eğitim durumu, acil durum kodları hakkındaki bilgi durumu, trafik kazası vakalarıyla karşılaşıldığındaki kaygı düzeyine göre istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0,05). Katılımcıların cinsiyet, gelir düzeyi, medeni durum, meslek, çalışılan birim, çocuk sahibi olma durumu, şiddete maruz kalma durumu, şiddete tanık olma durumu, şiddet konusunda eğitim alma durumu, medikal vakalarla karşılaşıldığındaki kaygı düzeyi, kesici-delici veya ateşli silahla yaralanma vakalarıyla karşılaşıldığındaki kaygı düzeyi, düşme vakalarıyla karşılaşıldığındaki kaygı düzeyi, alkol-madde veya ilaç kullanımı vakalarıyla karşılaşıldığındaki kaygı düzeyine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Bu bulgulara dayanarak acil sağlık hizmeti sunan personele kaygı ve stresle başa çıkma konularında eğitimlerin verilmesi, psiko-sosyal destek birimlerinin oluşturulması, acil sağlık hizmeti personeli olarak görev yapacak bireylerin oryantasyon ve psikolojik dayanıklılık eğitimlerini tamamladıktan sonra istihdam edilmesi, sağlıkta şiddet konusunda yasal yaptırımların ve caydırıcı cezaların uygulanması, acil sağlık hizmeti sunan personelin saygınlığını artırmak için kamuoyunun bilinçlendirilmesi önerilmektedir.

Abstract:
It is an undeniable fact that emergency health service personnel have an important place in the health system in the provision of health services. Emergency health service personnel, who provide first aid to individuals in emergency situations, may face many problems such as catching diseases, being exposed to physical or verbal violence, injuries, long working hours, and stress. These problems can also lead to occupational anxiety in emergency health service personnel. The purpose of this research is to examine the occupational anxiety levels of emergency health service personnel. The universe of the research consists of healthcare personnel working in the emergency department of Mersin Silifke State Hospital and Silifke 112 Emergency Health Services Stations affiliated to the Mersin Provincial Ambulance Service Chief Physician. 188 personnel providing emergency health services participated in the study. To assess the occupational anxiety level of the personnel, the ''Occupational Anxiety Scale of Personnel Providing Emergency Health Services'' developed by Postacı et al. was used. This scale is a 5-point Likert type and evaluates occupational anxiety in two dimensions: physical, bodily and vital concerns (BFHK) and concerns about the environment, personnel, equipment and environmental factors (OCEFK). The lowest score that emergency health service personnel received from the occupational anxiety scale was 51, the highest score was 108, and the total score average was 86.69±11.26. In the examination of the evaluations of the occupational anxiety levels of the emergency health service personnel according to their socio-demographic characteristics and various variables, no statistically significant difference was found according to age, length of service in the profession, weekly working hours, education status, knowledge about emergency codes, and anxiety level when faced with traffic accident cases (p>0.05). It was determined that there was a statistically significant difference in terms of the participants' gender, income level, marital status, occupation, unit of employment, having children, being exposed to violence, witnessing violence, receiving training on violence, anxiety level when faced with medical cases, anxiety level when faced with cases of cutting-piercing or firearm injuries, anxiety level when faced with cases of falls, and anxiety level when faced with cases of alcohol-substance or drug use (p<0.05).  Based on these findings, it is recommended that emergency health service personnel be trained on coping with anxiety and stress, psychosocial support units be established, individuals who will serve as emergency health service personnel be employed after undergoing orientation and psychological resilience training, legal sanctions and deterrent punishments be implemented regarding violence in healthcare, and public awareness be raised to increase the prestige of emergency health service personnel.