Yöneticilerin dönüşümcü ve etkileşimci liderlik stilleri ile çatışma yönetimi stilleri arasındaki ilişki ve kimya sektöründe bir araştırma
The relationships between the transformational and transactional leadership styles of the managers and their conflict management styles and a research in cemical industry
Yazar: TUĞÇE GEÇMEZ
Danışman: PROF. DR. NEVİN DENİZ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Dönüşümcü liderlik = Transformational leadership ; Etkileşimsel liderlik = Transactional leadership ; Kimya sektörü = Chemistry sector ; Liderlik = Leadership ; Yöneticiler = Managers ; Yönetim = Management ; Çatışma yönetimi = Conflict management

Özet:
Günümüz ekonomik, politik ve teknolojik alanlarda yaşanan hızlı ve sürekli gelişmeler ve buna bağlı değişimler karşısında örgütlerin varlığını sürdürebilmesi için yöneticilerin desteğine ihtiyaçları vardır. Bir örgütün etkin yönetimi ve başarısı geniş ölçüde sahip olduğu lider yöneticilere bağlıdır.İnsanoğlunun bulunduğu her ortamda çatışmanın da olması kaçınılmazdır. Çatışmayı etkin bir biçimde yönetmek çağdaş yönetim anlayışının bir gereğidir. Çatışmaları kaynağını oluşturan farklılıkların örgütün yararına kullanılabilmesi ve örgütün etkinliğine ve gelişmesine katkıda bulunulması liderlerin örgüt içerisindeki çatışmaları etkin bir biçimde yönetmesine bağlıdır. Liderlerin çatışma yönetim stilleri bazen gerginliklerin artmasına neden olurken, bazen de çatışmaların belli bir düzeyde kalmasını sağlar. Lider karşı karşıya kaldığı sorunları çözebilmek, örgüt içi gruplar arasında görülen olumsuzlukları yok edebilmek için çatışma yönetimi stillerinden en uygun olanı kullanmak durumundadır. Lider yöneticiler liderlik stilleri ile çatışma çözümüne yön verebilirler.Bu çalışmada; yöneticilerin dönüşümcü ve etkileşimci liderlik stilleri ile çatışma yönetimi stilleri arasındaki ilişkiler araştırılmış ve buna bağlı olarak bir araştırma yapılmıştır. Araştırma, İstanbul Ticaret Odası'na kayıtlı kimya sektöründe faaliyet gösteren üretim firmalarında çalışan yöneticilere yöneliktir. Araştırmanın teorik çerçevesinde lider ve liderlik kavramları, liderlik teorileri, çatışma ve çatışma yönetimi, çatışma yönetimi stilleri, çatışma ve liderlik arasındaki ilişkiler anlatılmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak yöneticilerin dönüşümcü ve etkileşimci liderlik stillerini ölçmek amacı ile Bernard ve Bass tarafından 1985 yılında geliştirilmiş olan Çok Faktörlü Liderlik Anketi, Multifactor Leadership Questionnaire 5X Kısa (MLQ) ile M.Afzahur Rahim tarafından 1983 yılında geliştirilen Örgütsel Çatışma Ölçeği, Rahim Organizational Conflict Inventory-II (ROC-II) kullanılmıştır.Anketlerden elde edilen verilerin istatistiksel analizleri sonucunda yöneticilerin en çok dönüşümcü liderlik stilini gösterdiği görülmüştür. Etkileşimci liderlik stili ile çatışma yönetimi stilleri arasındaki ilişkiler, dönüşümcü liderlik stiline göre ters yönlü olarak ortaya çıkmıştır. Yöneticilerin çatışma yönetimi stilleri ile dönüşümcü ve etkileşimci liderlik stilleri ve alt boyutları arasındaki ilişkiler ayrıntılı olarak ortaya konmuştur.

Abstract:
The organizations are in need of the support of the managers in order to survive against the rapid and continuous developments which are experienced in the economical, political and technological areas of the day and the changes experienced depending on this. The effective management and success of an organization depend on the leader managers owned to a considerable extent.It is inevitable to have conflicts in every environment where human beings live. It is a requirement of the modern management approach to manage the conflict in an effective way. Using the differences which form the resource of the conflicts in favor of the organization and making contributions to the effectiveness and development of the organization depend on the effective management of the conflicts by the leaders within the organization. The conflict management styles of the leaders can direct the solution of the conflict. The leader is to use the most appropriate one among the conflict management styles in order to resolve the problems encountered and to eliminate the problems observed among the in-organization groups.In this study; the relationships between the transformational and transactional leadership styles of the managers and their conflict management styles are researched and a research is conducted based on this as well. The research is directed at the managers working in the production companies performing activities in the chemistry sector registered in Istanbul Chamber of Commerce. Within the theoretical framework of the research, the leader and leadership concepts, leadership theories, conflict and conflict management styles, conflict management and the relationships between the leadership styles are described. Multifactor Leadership Questionnaire (MLQ) which is developed by Bernard and Bass (1985) and Rahim Organizational Conflict Inventory-II (ROC-II) which is developed by M.Afzahur Rahim (1983) are used for the purpose of measuring the transformational and transactional leadership styles of the managers as the data collection instruments in the research.As a result of the statistical analyses of the data obtained from the polls, it is seen that the managers mostly exhibited the transformational leadership style. The relationships between the transactional leadership style and the conflict management appeared in reverse direction in comparison with the transformational leadership style. The relationships between the conflict management styles and the transformational and transactional leadership styles of the managers and their sub-dimensions are specified in details.