Öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin etik liderlik davranışları, öğretmenlerin karşılaştığı yıldırma davranışı ve örgütsel adalet arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between school principals' ethical leadership behaviour, bullying and organizational justice among teacher perceptions
Yazar: FADİME BAHÇECİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYŞE NEGİŞ IŞIK
Mevlana Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Adalet algısı = Justice perception ; Etik liderlik = Ethical leadership ; Liderlik = Leadership ; Mobbing = Mobbing ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yönetici davranışı = Manegerial behavior ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı, öğretmenlerin, yöneticilerine ilişkin etik liderlik algıları, öğretmenlerin çalıştıkları örgüt yapısına ilişkin örgütsel adalet algıları ve okullarda yaşanan yıldırma davranışları arasındaki ilişkiyi saptamaya yönelik betimsel nitelikte bir çalışmadır. Araştırma, ilişkisel tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veriler Konya iline bağlı üç merkez ilçede görev yapmakta olan öğretmenlerden tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilmiş 600 öğretmenin görüşleri alınarak toplanmıştır. Araştırmada veriler Etik Liderlik, Örgütsel Adalet ve Yıldırma Davranışları Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada toplanan veriler yüzde, frekans, Pearson korelasyonu, t testi, tek yönlü varyans analizi ve basit doğrusal regresyon analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre, öğretmen algılarına göre okul yöneticilerinin "çoğu zaman" seviyesinde etik liderlik davranışı sergiledikleri görülmüştür.
Özel okullarda görev yapan öğretmenlerin devlet kurumlarında görev yapan öğretmenlere göre okul müdürlerinin anlamlı seviyede daha fazla etik liderlik davranışı sergilediğini belirtmişlerdir. Okuldaki çalışma süresi 1-5 yıl olan öğretmenlerin algıladıkları etik liderlik davranışlarının 6-10 ve 11 yıl ve üzeri olan öğretmenlerin algılarına göre daha olumlu olduğu görülmüştür. Kadın öğretmenlerin Dağıtımsal adalet İşlemsel Adalet ve Etkileşimsel adalet alt boyutlarına ilişkin puan ortalamalarının erkek öğretmenlere kıyasla anlamlı seviyede daha düşük seviyede olduğu görülmüştür. Etik liderlik ile öğretmenlerin algıladıkları yıldırma arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.
Son olarak, etik liderliğin örgütsel adaletin alt boyutlarının anlamlı bir yordayıcısı olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular ilgili literatür ışığında tartışılmıştır.



Anahtar Kelimeler: Etik Liderlik, Örgütsel Adalet, Yıldırma Davranışları

Abstract:
The aim of the current study is to investigate the relationship between ethical leadership behaviors and organizational justice in schools among school principals working in General and Vocational high schools. The study was conducted as a descriptive study. The data in the study was collected in three different central district in Konya with random sampling from 600 different teachers. In the study, the Ethical Leadership Scale, Organizational Justice Scale and Bullying Behaviors Scale were used as data collection instruments. The data collected were analyzed by percentiles, frequency, Pearson correlation, t test, one way analysis of variance and simple linear regression statistics. Based on the findings, it was found that, based on the teacher views, the school principals show ethical leadership behaviors for "most of the time" level.
Teachers working in private schools stated that their principals show more ethical leadership behaviors in comparison to teachers working in state owned schools. Teacher who experienced 1-5 years in their job, stated more positive ethical leadership behaviors from their principals in comparison to teacher who are experienced 6-10 years and plus 11 years. Female teachers were found to have higher scores in distributive justice, operation justice and interactive justice subscales. It was found that there is no significant relationship between bullying behaviors and ethical leadership behaviors.
 Finally, ethical leadership was found as a significant predictor of organizational justice. Those findings later discussed in the light of current literature. 



Keywords: Ethical Leadership, Organizational Justice, Bullying Behaviors.