Ebeveynliğe geçiş döneminin çeşitli doğum öncesi ve doğum sonrası etkenler açısından incelenmesi
The investigation of transition to parenthood in terms of several pre-partum and post-partum factors
Yazar: AYŞEGÜL KILIÇASLAN
Danışman: Y.DOÇ.DR. ESRA İŞMEN GAZİOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ebeveynler = Parents ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Sosyal destek = Social support

Özet:
Araştırma, çeşitli doğumöncesi ve doğumsonrası etkenlerin ebeveynliğe geçişdöneminde bulunan anne-babaların ebeveyn öz yeterlik algıları üzerindeki etkilerininincelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir.Araştırmada, anne ve babalara evlilik ilişkisinden alınan doyum düzeyi ve genelevlilik niteliğini ölçmeyi amaçlayan ?Evlilikte Uyum Ölçeği?, eş ilişkisinde algılanansosyal desteği ölçmek için ?İlişki Niteliği Ölçeği?, evli bireylerin ilişkilerindekarşılaştıkları problemleri nasıl çözümledikleri ve algıladıkları evlilik problemleriniçözme becerileri ?Evlilikte Problem Çözme Ölçeği?, kadınlarda doğum sonrasıdepresyonu belirlemek için ?Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği?, yeni annebabalarınebeveyn rolündeki yetkinlikleriyle ilgili kişisel yargılarını belirlemeyiamaçlayan araştırmacı tarafından geliştirilmiş ?Ebeveyn Öz Yeterlik Ölçeği? ve bireylerhakkında demografik bilgilere ulaşmak için ?Kişisel Bilgi Formu? veri toplama araçlarıolarak kullanılmıştır.Araştırmanın örneklemini İstanbul ili, Şişli ilçesi sınırlarında yaşayan, 3-6 aylıkbebekleri olan ve ilk bebeklerine sahip olmuş 140 kadın ve 111 erkek olmak üzeretoplam 251 evli anne-baba oluşturmuştur.Elde edilen veriler SPSS 11.5 paket programıyla analiz edilmiştir. Araştırmadaverilerin çözümü ve yorumu için, Pearson Çarpım Moment Korelasyon katsayıları, Ttesti, çift boyutlu çift yönlü Varyans Analizi ve Basamaklı Regresyon tekniklerikullanılmıştır.Araştırma sonucunda erkeklerde evlilik uyumunun, kadınlarda ise doğumsonrası depresyonun, yaşın ve ilişkideki derinliğin ebeveyn öz yeterliğini yordayıcıanlamlı birer değişken olduğu görülmüştür. Eş ilişkisinde yaşanan çatışma, evlilikuyumu ve ebeveyn öz yeterliğinin kadınların doğum sonrası dönemde yaşadıklarıdepresyonu yordamada katkılarının olduğu belirlenmiştir. Cinsiyetin araştırmada yeralan çeşitli değişkenler üzerinde etkisi bulunduğu görülmüştür.Anahtar kelimeler: Ebeveynliğe Geçiş, Ebeveyn Öz Yeterliği, Doğum SonrasıDepresyon, Evlilik Uyumu, Evlilikte Problem Çözme, Sosyal Destek

Abstract:
The current study was conducted to investigate the effects of several pre-partumand post-partum factors on the parental self-efficacy perceptions of the married parentsduring transition to parenthood.In this research, ?Marital Adjustment Test? to evaluate the satisfaction level ofmarriage relationship and the general quality of marriage, ?Quality of RelationshipInventory? to assess the perceived social support, ?Marital Problem Solving Scale? toevaluate how the married individuals solve the problems they encounter in theirmarriage relationship and the perceived problem solving skill levels, ?EdinburghPostnatal Depression Scale? to determine the post-partum depression levels of mothers,?Parental Self-Efficacy Scale? which is developed by the researcher to evaluate thepersonal perceptions of the new parents on their competence levels of being in a parentrole, and ?Personal Information Form? to gather demographic information are theassessment tools to collect data from the participants.The sample of the study included 140 female, 111 male married parents (in total251) living in Istanbul, Şişli district who had their first child and their babies were 3-6months old during the data collection phase.The data was analyzed by the SPSS 11.5.The statistical procedures applied tothe data involve Pearson?s Product-Moment Correlation Coefficient, T-test, Two-wayANOVA and Stepwise Regression Analyses.According to the results of the current study, for males marital adjustment, forfemales post-partum depression levels, age and depth of the relationship are found to besignificantly predicting the parental self-efficacy. Additionally, conflict in couplerelationship, marital adjustment and parental self-efficacy are found to be effective onpredicting the level of post-partum depression. The gender variable is concluded to beeffective on several variables of the study.Keywords: Transition to parenthood, parental self-efficacy, post-partumdepression, marital adjustment, problem solving in marriage, social support