Farklı kök ucu dolgu materyallerinin sitotoksik etkilerinin ve farklı kök ucu kavite preparasyon tekniklerine bağlı olarak apikal sızıntı ve kenar uyumlarının karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi
A comparative evaluation of the cytotoxicity of different root-end filling  materials and their apical leakage and marginal adaptation in relation to different root-end cavity preparation techniques
Yazar: SELEN KÜÇÜKKAYA
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÖMER GÖRDUYSUS
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Cerrahi-oral = Surgery-oral ; Dental kavite preparasyonu = Dental cavity preparation ; Dental sızma = Dental leakage ; Fibroblastlar = Fibroblasts ; Kalsiyum = Calcium ; Kök kanal dolgu materyalleri = Root canal filling materials ; Lazerler = Lasers ; Sitotoksisite = Cytotoxicity ; Ultrasonik dalgalar = Ultrasonic waves

Özet:
Farklı  kök  ucu  dolgu  materyallerinin  sitotoksik  etkilerinin  ve 
farklı  kök  ucu  kavite  preparasyon  tekniklerine  bağlı  olarak  apikal  sızıntı  ve 
kenar  uyumlarının  karşılaştırmalı  olarak  değerlendirilmesi.  Hacettepe 
Üniversitesi  Sağlık  Bilimleri  Enstitüsü  Endodonti  Programı  Doktora  Tezi, 
Ankara, 2014. Çalışmanın amaçları  farklı kök ucu kavite preparasyon teknikleri ile 
hazırlanmış  kavitelere  yerleştirilen  MTA,  CEM  ve  Biodentine'i  mikrosızıntı  ve 
kenar  uyumu  açısından  değerlendirmek  ve  bu  materyallerin  sitotoksik  etkilerini 
incelemektir.  Deneyler  için  72  adet  çekilmiş,  insan  üst  ön  dişleri  kullanılmıştır.
Deney grupları  60, pozitif ve negatif kontrol grupları  da 6 adet örnek olacak şekilde 
dişler  rastgele  ayrılmıştır.  Deney  ve  pozitif  kontrol  gruplarındaki  dişlerin  kök 
boyları 15 mm olacak şekilde kronları uzaklaştırılmış ve  kök kanal şekillendirmeleri
yapılmıştır.  Sonrasında  sadece  deney  grubundaki  örneklerin  kök  kanal  dolguları 
yapılmış ve  devamında  kök uçları  rezeke edilmiştir.  Deney gruplarında yer alan  bu 
örnekler,  her   grupta  10 adet  örnek  olmak  üzere  rastgele  altı  gruba  şu  şekilde 
ayrılmıştır:  Grup  1:  Ultrasonik  uç+MTA,  Grup  2:  Ultrasonik  uç+CEM,  Grup  3: 
Ultrasonik uç+Biodentine, Grup 4: Er:YAG lazer ucu+MTA, Grup 5: Er:YAG lazer 
ucu+CEM,  Grup  6:  Er:YAG  lazer  ucu+Biodentine.  Mikrosızıntı  ölçümü,  sıvı 
filtrasyon  yöntemi  ile  gerçekleştirilmiştir.  Kenar  uyumu  analizi  için  her  bir  deney 
grubundan 6 adet örnek rastgele seçilmiştir. Apikal 5 mm'lik kısmı içerecek şekilde 
enine  kesitler  alınmıştır.  Frez  ve  ardından  zımpara  ile  dolgu  materyalleri  açığa 
çıkarılacak şekilde uzunlamasına  hazırlanan örnekler  taramalı elektron mikroskobu 
ile  incelenmişlerdir. Elde edilen görüntüler üzerinde analizler, skorlama  ve Image J 
programında  ölçüm  yapılarak  gerçekleştirilmiştir.  Sitotoksisite  analizi  için  insan 
periodontal  ligament  fibroblast  hücreleri  kültüre  edilmiştir.  MTA,  CEM  ve 
Biodentine  hazırlandıktan  24  saat  sonra,  Millicell-96  hücre  kültür  insert  plakları 
kullanılarak  hücrelere  24,  48  ve  72  saat  inkübasyon  periodlarında  uygulanmıştır. 
Materyallerin hücre canlılığına etkisi WST-1 analizi ile değerlendirilmiştir. Verilerin 
istatistiksel  analizinde;  iki  yönlü  varyans  analizi,  Bonferroni,  Kruskall -Wallis, 
Mann-Whitney-U,  Siegel  &  Castellan  testleri,  Spearman  korelasyon  katsayısı  ve 
tekrarlı  ölçümlerde  varyans  analizi  kullanılmıştır.  Elde  edilen  sonuçlara  göre, 
mikrosızıntı  ve  kenar  uyumu  açısından dolgu materyalleri arasında  anlamlı  farklılık
görülmemiştir  (p>0,05).  Lazer  ile  açılan  kök  ucu  kavitelerine  yerleştirilen 
materyallerde,  ultrasonik  ile  açılanlara  göre  anlamlı  olarak  daha  fazla  mikrosızıntı 
ve  daha  kötü kenar uyumu görülmüştür (p<0,05). Image J ve skorlama ile yapılan 
analizlerin  sonuçları  pozitif  korelasyon  göstermiştir  (r=0,596,  p<0,001). 
Sitotoksisite analizi sonuçlarına göre her  bir zaman diliminde materyaller arasında 
farklılık  görülmemiştir  (p>0,05).  En  yüksek  sitotoksisite  Biodentine  için  24  saat 
sonunda, MTA  ve CEM için  ise  72 saat sonunda görülmüştür (p<0,05). Farklı kök 
ucu kavite preparasyon tekniklerinin, dolgu materyallerinin mikrosızıntısı ve kenar 
uyumu  üzerine  etkisi  olduğu  görülmüştür.  CEM  ve  Biodentine,  MTA  ile  benzer
mikrosızıntı, kenar uyumu ve sitotoksisite sonuçları oluşturmuştur.

Abstract:
A  comparative  evaluation  of  the  cytotoxicity  of  different  rootend 
filling  materials  and  their  apical  leakage  and  marginal  adaptation  in 
relation  to  different  root-end  cavity  preparation  techniques.  Hacettepe 
University  Institute  of  Health  Sciences,  Ph.D.  Thesis  in  Endodontics,  Ankara, 
2014. The  aims  of  this  study  are  to  evaluate  the  sealing  efficacy  and  marginal 
adaptation of MTA, CEM and Biodentine in cavities prepared by different root-end 
cavity preparation techniques and to analyze the cytotoxic effects of these materials.
A total of 72 extracted human upper anterior teeth were used. Teeth were randomly 
divided as 60 teeth in experimental groups  and 6 teeth each for positive and negative 
control  groups.  The  crowns  were  removed  so  that  the  length  of  all  roots  in 
experimental and positive control groups was adjusted to 15 mm and their root canals 
were instrumented. Only specimens in  experimental groups  were obturated and their 
root-end  resections  were  performed.  Specimens  in  experimental  groups  were 
randomly divided into six groups including 10 specimens in each group as follows: 
Grup  1:  Ultrasonic  retrotip+MTA,  Grup  2:  Ultrasonic  retrotip+CEM,  Grup  3: 
Ultrasonic  retrotip+Biodentine,  Grup  4:  Er:YAG  laser  tip+MTA,  Grup  5:  Er:YAG 
laser tip+CEM, Grup 6:  Er:YAG laser tip+Biodentine.  Microleakage was measured 
by  fluid-filtration  method.  Thereafter,  6  specimen  from  each  experimental  group 
were randomly selected to analyze marginal adaptation. The roots were transversally 
sectioned  in  order  to  obtain  the  apical  5  mm.  Next,  each  specimen  was  prepared 
longitudinally  with  burs  and  subsequently  with  sandpapers  in  order  to  expose  the 
filling  materials.  Then,  the  specimens  were  prepared  for  scanning  electron 
microscopy  analysis.  Marginal  adaptation  was  evaluated  through  scoring  of  taken 
micrographs and also measured with Image J software. Human periodontal ligament 
fibroblasts were cultured for cytotoxicity analysis. MTA, CEM and Biodentine were 
prepared  and  after  24  hours  they  were  applied  to  cells  by  using  Millicell-96  cell 
culture  insert  plates  for  24,  48  and  72  hours  of  incubation  periods.  The  effect  of 
materials  on cell viability was estimated  by  WST-1  assay.  Data were analyzed with; 
two-way  ANOVA,  Bonferroni,  Kruskall-Wallis,  Mann-Whitney-U,  Siegel  & 
Castellan,  Spearman  correlation  coefficient  and  ANOVA  with  repeated  measures 
tests. According to the results, no significant difference was found between materials 
regarding  microleakage  and  marginal  adaptation  (p>0.05).  Significantly  higher 
microleakage  and  worse  marginal  adaptation  were  seen  for  materials  placed  in 
cavities  prepared  by  laser  tips  compared  with  those  prepared  by  ultrasonic  tips 
(p<0.05). Positive correlation was found between the results of scoring and  Image J 
analysis  (r=0.596,  p<0.001).  Based  on  the  results  of  cytotoxicity  analysis,  no 
significant differences  were found between materials at each time period (p>0.05). 
The highest cytotoxicity for Biodentine was seen at 24 hours whereas for MTA and 
CEM at 72 hours (p<0.05). Different root-end cavity preparation techniques affected 
the microleakage and marginal adaptation of filling materials. CEM and Biodentine 
showed similar microleakage, marginal adaptation and cytotoxicity results to MTA.