Üniversite öğrencilerinde psikolojik iyi-oluşun sosyal medya kullanımı, sosyal karşılaştırma ve koşulsuz kendini kabul düzeyleri açısından incelenmesi
Investigation of psychological well-being in terms of social media use, social comparison and unconditional self-acceptance levels of university students
Yazar: AKİF SAĞLAM
Danışman: PROF. DR. FATMA EBRU İKİZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Kendini kabul = Self acceptance ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Sosyal karşılaştırma = Social comparison ; Sosyal medya = Social media ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Üniversite öğrencilerinde sosyal medya kullanım bozukluğu ve psikolojik iyi oluş ilişkisinde sosyal karşılaştırma ve koşulsuz kendini kabul kavramlarının aracılık rolünün test edileceği bir model geliştirmek araştırmanın amacı olarak belirlenmiştir. Bu amaca yönelik 7 temel hipotez test edilmiş ve tamamı kabul görmüştür. Araştırmanın örnekleminin belirlenmesinde küme örnekleme yöntemi tercih edilmiş ve 6 ayrı fakülteden 421 üniversite öğrencisine ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda Sosyal medya kullanım bozukluğu ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide sosyal karşılaştırmanın aracılık etkisi ortaya koyulmuştur. Sosyal medya kullanım bozukluğunun psikolojik iyi oluş üzerindeki negatif etkisinin, sosyal karşılaştırmanın aracılık etkisi ile anlamlı düzeyde değişim gösterdiğini söyleyebilmekteyiz. Bu çalışmanın ikinci modelinde ortaya koyulan sonuçlar bize, Sosyal medya kullanım bozukluğunun koşulsuz kendini kabul üzerinde negatif anlamlı etkisinin var olmasıdır. Ortaya koyulan modelin bir diğer önemli sonucu Sosyal medya kullanım bozukluğu psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide koşulsuz kendini kabulün aracılık etkisinin ortaya koyulmasıdır. Bu noktada Sosyal medya kullanım bozukluğunun psikolojik iyi oluş üzerindeki olumsuz etkisinin, koşulsuz kendini kabulün aracılık etkisi ile anlamlı düzeyde değişim gösterdiğini görmekteyiz. Ayrıca araştırmanın temel kavramlarının cinsiyet, ebeveyn eğitim durumu, sınıf düzeyi, ihtiyaç halinde psikolojik yardım alıp almama durumları gibi demografik değişkenler açısından farklılaşıp farklılaşmadığı hususu analiz edilmiştir. Ortaya koyulan bulgular son bölümde ayrıntılı tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of the study was to develop a model to test the mediating role of social comparison and unconditional self-acceptance in the relationship between social media use disorder and psychological well-being in university students. For this purpose, 7 basic hypotheses were tested and all of them were accepted. Cluster sampling method was preferred in determining the sample of the study and 421 university students from 6 different faculties were reached. As a result of the research, the mediating effect of social comparison on the relationship between social media use disorder and psychological well-being was revealed. We can say that the negative effect of social media use disorder on psychological well-being varies significantly with the mediation effect of social comparison. The results revealed in the second model of this study show us that social media use disorder has a negative significant effect on unconditional self-acceptance. Another important result of the model presented is the mediating effect of unconditional self-acceptance in the relationship between social media use disorder and psychological well-being. At this point, we see that the negative effect of social media use disorder on psychological well-being changes significantly with the mediation effect of unconditional self-acceptance. In addition, it has been analyzed whether the basic concepts of the research differ in terms of demographic variables such as gender, parental education level, class level, whether or not they receive psychological help in case of need. The findings are discussed in detail in the last section.