İş sözleşmesi yapma özgürlüğünün sınırlandırılması
Limitations to the freedom of business contract
Yazar: ESİN AKAR
Danışman: Y.DOÇ.DR. SERKAN ODAMAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Hukuk düzeni bireylere istedikleri biçimde hukuki işlemler kurmak,değiştirmek ve ortadan kaldırmak hakkını vermiştir. Bireylere tanınan buhakka ?sözleşme özgürlüğü? denir. Gerek Anayasanın 48'inci maddesi ilegerekse Borçlar Kanunu'nun 19'uncu ve 20'inci maddeleri ile sözleşmeözgürlüğü güvence altına alınmış ve sınırları belirtilmiştir.İş hukuku alanında sözleşme özgürlüğü ise iş sözleşmesi yapmaözgürlüğü şeklinde ortaya çıkar. Kural böyle olmakla beraber iş sözleşmesiyapma özgürlüğünün bazı durumlarda sınırlandırıldığını görmekteyiz. Busınırlandırma yapılırken ahlâki ve sosyal nedenlerle, çalışanların korunması vetoplumun yararı amaçlanmıştır. İş sözleşmesi yapma özgürlüğününsınırlandırılması, bazen iş sözleşmesi yapma zorunluluğu şeklinde, bazen de işsözleşmesi yapma yasağı şeklinde ortaya çıkar. İş sözleşmesi yapma zorunluluğuilk kez bir işyerine alınan bazı işçiler için söz konusu olabileceği gibi, çeşitlinedenlerden ötürü işten ayrılan veya çıkartılan işçilerin tekrar işe alınmalarışeklinde de olabilir. Öte yandan, İş sözleşmesi yapma yasakları ise, İşhukuku'nun bazı özellikleri olan işçi gruplarının çalıştırılmalarını yasaklamasıveya belli işlerde ve belli şartlarda çalıştırılmalarına izin vermesi şeklindeortaya çıkmıştır.Söz konusu bu zorunluluklar ve yasaklar çerçevesinde işverenin dekanundan doğan bu yükümlülüğünü yerine getirmemesi durumundakarşılaşacağı bazı yaptırımlar mevcuttur. Bu proje kapsamında, İş sözleşmesiyapma özgürlüğünün sınırları ve bu sınırlara uyulmaması durumundakarşılaşılacak yaptırımlar üzerine bir uygulama yapılmıştır.Anahtar Kelimeler: Sözleşme, Sözleşme Özgürlüğü, İş Sözleşmesi YapmaZorunlulukları, İş sözleşmesi Yapma Yasakları, İşverenin Yükümlülükleri

Abstract:
The legal order has provided individuals with the right of establishing,amending and dissolving legal proceedings at their discretion. This rightprovided to individuals is called ?the freedom of contract?. The freedom ofcontract has been assured and limited both by the 48th article of Constitutionand the 19th and 20th articles of Law of Obligations.The freedom to conclude contracts in business is brought forward as thefreedom of business contract. Although this is the rule, it is observed that thefreedom of business contract has been limited in some cases. Within thislimitation, it has been aimed at protecting the employees and the benefit ofsociety because of moral and social reasons. Limitation of freedom of businesscontract is sometimes introduced as the obligation of business contract andsometimes as the prohibition of business contract. The obligation of businesscontract may be in question for some workers employed in a workplace fort hefirst time; it may also be the reemployment of workers quitting or dismissedfrom employment for various reasons. On the other hand, the prohibition ofbusiness contract has been introduced as prohibiting the employment of workergroups with some characteristics or as permitting the same to be employed inspecific jobs and under specific jobs and under specific conditions.Within the frame of such obligations and prohibitions, there are somesanctions to be experienced by the employers in case of failure to fulfill thisobligation under the law. Within the scope of this project, there has been apractice on the limitations for the freedom of business contract and on thesanctions against failure to comply with these limitations.Key Words: Contract, Freedom of Contract, Obligations to BusinessContract, Limitations to Business Contract, Obligations of Employer.