Ergenlerin dini başa çıkma, umutsuzluk ve yaşam doyumu düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examination of the relations between adolescents' levels of religious coping, hopelessness, and life satisfaction
Yazar: FAHRİYE KARADAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN ARSLAN
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Din = Religion ; Din psikolojisi = Religious psychology ; Dini başa çıkma = Religious coping ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Ortaöğretim = Secondary education ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students ; Psikoloji = Psychology ; Umutsuzluk = Hopelessness ; Yaşam doyumu = Life satisfaction

Özet:
Araştırmanın amacı, ergenlerin umutsuzluk, dini başa çıkma ve yaşam doyumu düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini; Malatya ili, Battalgazi ve Yeşilyurt İlçelerindeki 15 ortaöğretim kurumuna devam eden 569 (%61.8) kız, 351 (%38.2) erkek olmak üzere, toplam 920 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Dini Başa Çıkma Ölçeği, Beck Umutsuzluk Ölçeği ve Yaşam Doyumu Ölçeği kullanılmıştır. Ölçekler öğrencilere, 2020-2021 eğitim-öğretim yılı ikinci döneminde ilgili ortaöğretim okulları müdürlerinden izin alındıktan sonra, Whatsapp uygulaması grupları aracılığıyla online olarak uygulanmıştır. Araştırmada model olarak ilişkisel araştırma yöntemlerinden olan nedensel karşılaştırma ve korelasyonel yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın verileri önce Microsoft Excel programına girilmiş ardından SPSS 26,0 ve AMOS 21 paket programlarına aktarılıp bu programlar aracılığıyla analizler yapılarak değerlendirilmiştir.
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; erkek ve kız ergenler arasında negatif dini başa çıkma için anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Ancak kız ergenlerin pozitif dini başa çıkma düzeyleri erkek öğrencilere göre anlamlı düzeyde yüksektir. Ergenler arasında sınıf düzeyine göre dini başa çıkma açısından fark bulunmamaktadır. Ergenlerin negatif dini başa çıkma düzeyleri ergenlerin algıladıkları okul başarısına göre farklılaşmamaktadır. Ancak okul başarısı yüksek olan ergenler okul başarısı zayıf olan ergenlere göre daha fazla pozitif dini başa çıkma davranışlarında bulunmaktadır. Ergenlerin negatif dini başa çıkma düzeyleri ergenlerin anne-babalarının eğitim düzeyine göre farklılaşmamaktadır. Ancak annesi ilkokul mezunu olan ergenler, annesi lisans ve üstü mezunu olan ergenlere göre daha fazla pozitif dini başa çıkma davranışında bulunmaktadırlar. Babası ilkokul ve ortaokul mezunu olan ergenler babası lisans ve üstü mezunu olan ergenlere göre daha fazla pozitif dini başa çıkma stratejilerini kullanmaktadırlar. Ergenlerin negatif başa çıkma düzeyleri ergenlerin anne-babalarının birliktelik durumuna göre farklılaşmamaktadır. Ancak anne-babası birlikte olan ergenler anne-babası boşanmış olan ergenlere göre daha fazla pozitif dini başa çıkmayı kullanmaktadırlar. Dindar olan ergenler dindar olmayan ergenlere göre hem negatif hem de pozitif dini başa çıkmayı daha fazla kullanmaktadırlar. 
Dini başa çıkma, yaşam doyumu ve umutsuzluk arasındaki ilişkilerin incelendiği korelasyon analizi sonuçlarına göre; negatif dini başa çıkma ile pozitif dini başa çıkma arasında anlamlı orta düzeyde pozitif ilişki, negatif dini başa çıkma ile umutsuzluk arasında anlamsız düşük düzeyde pozitif ilişki, negatif dini başa çıkma ile yaşam doyumu arasında anlamsız düşük düzeyde negatif ilişki bulunmaktadır. Pozitif dini başa çıkma ile umutsuzluk arasında anlamlı orta düzeye yakın negatif ilişki, pozitif dini başa çıkma ile yaşam doyumu arasında anlamlı orta düzeyde pozitif ilişki vardır. Umutsuzluk ile yaşam doyumu arasında ise anlamlı orta düzeyde negatif ilişki bulunmaktadır. Dini başa çıkma, yaşam doyumu ve umutsuzluk üzerinde yapılan regresyon analizi sonuçlarına göre, yüksek düzeyde dini başa çıkma yüksek düzeyde yaşam doyumuyla ilişkilidir. Diğer taraftan yüksek düzeyde umutsuzluğun düşük düzeyde yaşam doyumuyla ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of the study is to examine the relationships between hopelessness, religious coping and life satisfaction levels of adolescents. The sample of the study consists of 920 students, 569 (61.8%) girls and 351 (38.2%) boys, attending 15 secondary schools in Battalgazi and Yeşilyurt districts. Religious Coping Scale, Beck Hopelessness Scale and Life Satisfaction Scale were used as data collection tools in the study. The scales were applied to the students online through Whatsapp application groups after obtaining permission from the relevant secondary school principals in the second semester of the 2020-2021 academic year. In the research, causal comparison and correlational methods, which are relational research methods, were used as models. The data of the research were first entered into Microsoft Excel program, then transferred to SPSS 26.0 and AMOS 21 package programs and analyzed by these programs.
According to the results obtained from the research; There was no significant difference between male and female adolescents for negative religious coping. However, positive religious coping levels of female adolescents are significantly higher than male students. There is no difference between adolescents in terms of religious coping according to grade level. Adolescents' negative religious coping levels do not differ according to their perceived school success. However, adolescents with high school achievement are more likely to engage in positive religious coping behaviors than adolescents with poor school achievement. Adolescents' negative religious coping levels do not differ according to the educational level of their parents. However, adolescents whose mothers are primary school graduates engage in more positive religious coping behaviors than adolescents whose mothers have a bachelor's degree or higher. Adolescents whose fathers are primary or secondary school graduates use more positive religious coping than adolescents whose fathers have a bachelor's degree or higher. Adolescents' negative coping levels do not differ according to their parents' relationship status. However, adolescents whose parents are together use more positive religious coping than adolescents whose parents are divorced. Adolescents who are religious use both negative and positive religious coping more than non-religious adolescents.
According to the results of the correlation analysis examining the relationships between religious coping, life satisfaction and hopelessness; There is a moderately significant positive relationship between negative religious coping and positive religious coping, an insignificant low positive relationship between negative religious coping and hopelessness, and an insignificant low negative relationship between negative religious coping and life satisfaction. There is a moderately significant negative relationship between positive religious coping and hopelessness, and a moderately significant positive relationship between positive religious coping and life satisfaction. There is a moderately significant negative relationship between hopelessness and life satisfaction. According to the results of the regression analysis on religious coping, life satisfaction and hopelessness, high levels of religious coping are associated with high levels of life satisfaction. On the other hand, it was determined that high level of hopelessness was associated with low level of life satisfaction. Suggestions were made in line with the findings obtained from the research.