Çocuklardaki dermatolojik hastalıkların tedavisinde fototerapinin etkinliği ve güvenilirliğinin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of the efficacy and safety of phototherapy in the treatment of dermatologic disorders in children
Yazar: BURAK TEKİN
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK SEÇKİN GENÇOSMANOĞLU
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dermatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Deri hastalıkları = Skin diseases ; Dermatit = Dermatitis ; Dermatit-atopik = Dermatitis-atopic ; Fotokemoterapi = Photochemotherapy ; Fototerapi = Phototherapy ; Pitriyazis = Pityriasis ; Psoriyazis = Psoriasis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Vitiligo = Vitiligo ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş ve Amaç:
Çocuklarda foto(kemo)terapi, psoriazis, atopik dermatit, vitiligo ve pitriyazis likenoides gibi birçok deri hastalığının tedavisinde önemli bir yere sahiptir. Ancak çocuklardaki deri hastalıklarında foto(kemo)terapinin etkinliği ve güvenilirliği konusundaki veriler oldukça kısıtlıdır. Bu çalışmanın amacı, çocuklardaki deri hastalıklarının tedavisinde, dar bant ultraviyole B (UVB), psoralen ultraviyole A (PUVA) ve 308 nm excimer ışık gibi farklı foto(kemo)terapi modalitelerinin etkinliği ve güvenilirliğinin retrospektif olarak değerlendirilmesidir.

Yöntem:
Çalışmaya, 1 Ocak 2000 – 1 Nisan 2015 tarihleri arasında Anabilim Dalımızın Fototerapi Ünitesi'ne yönlendirilmiş, en az 1 seans foto(kemo)terapi almış ve herhangi bir nedenle tedavisi sona ermiş 0 – 18 yaş arası tüm hastalar alındı. Çalışmaya alınan bütün hastalar demografik özellikler açısından değerlendirilirken tedaviye başladıktan sonra en az 1 kontrol vizitine katılmış tüm hastalar etkinlik, yan etkiler ve foto(kemo)terapi parametreleri açısından değerlendirildi.

Bulgular:
Çalışmaya 93'ü kız, 86'sı erkek olmak üzere toplam 179 hasta alındı (yaş ortalaması: 11,4 ± 4,2; aralık: 2 – 18). Kullanılan foto(kemo)terapi yöntemleri 129 hastada (%72) dar bant UVB, 41 hastada (%23) excimer ışık, 5 hastada (%3) oral PUVA, 4 hastada (%2) lokal PUVA şeklindeydi. En sık foto(kemo)terapi endikasyonları; 65 hastada psoriazis, 33 hastada vitiligo, 25 hastada pitriyazis likenoides, 23 hastada ise alopesi areata olarak kaydedildi.
Çalışmaya alınan 65 psoriazis hastasının 55'i dar bant UVB ile tedavi edildi. Foto(kemo)terapi sonunda psoriazis alan ve şiddet indeksi veya klinik değerlendirmeye göre %75'ten fazla düzelme görülen hasta oranı %74 idi. Çalışmaya alınan 33 vitiligo hastasının 24'ü dar bant UVB, 9'u ise excimer ışıkla tedavi edildi. Yüz, gövde, kollar - bacaklar ve eller - ayaklar için %75'ten fazla repigmentasyona ulaşılan hasta oranları sırasıyla %35, %15, %6 ve %7 olarak hesaplandı. Çalışmaya alınan 25 pitriyazis likenoides hastası dar bant UVB ile tedavi edildi. Ortalama 27,2 ± 12,4 seans sonunda %75'ten fazla düzelmeye ulaşarak iyi veya tam yanıt elde edilen hasta oranı %67 idi. Çalışmaya alınan 23 alopesi areata hastasının  tümünde saçlı deri yerleşimli lezyonların tedavisinde excimer ışık kullanıldı. Ortalama 56 ± 18,6 seans sonunda hastaların %23'ünde saçlı deri alopesi skorunda ≥ %75 azalma saptandı. Tümü dar bant UVB ile tedavi edilen 9 atopik dermatit hastasının 4'ünde (%44) ortalama 31,3 ± 16 seans sonunda iyi yanıta ulaşılırken 5'i dar bant UVB, 1'i oral PUVA ile tedavi edilen 6 mikozis fungoides hastasının hepsinde tam klinik düzelme elde edildi. Ağırlıklı olarak PUVA ile tedavi edilen morfea ve liken skleroz hastaları içinde en az orta derecede iyileşme gösterenlerin oranı %75 idi.
Foto(kemo)terapi genel olarak çok iyi tolere edildi. Çalışmada en sık görülen yan etki, 78 hastada (%44) gelişen eritem olup tedavi sadece 14 hastada (%8) yan etki veya kötüleşme nedeniyle sonlandırıldı.

Sonuç:
Foto(kemo)terapi, çocuk hastalarda, çeşitli dermatolojik hastalıkların tedavisinde etkili ve kısa dönemde güvenilir bir tedavi yöntemidir. Dar bant UVB çocuklarda en sık tercih edilen fototerapi yöntemi olmasına rağmen, oral ve lokal PUVA da bu yaş grubunda kullanılabilecek seçeneklerdir. 308 nm monokromatik excimer ışık tedavisi, özellikle alopesi areata ve vitiligo olmak üzere, lezyonlu derinin doğrudan tedavi edilmek istendiği hastalıklarda uygun bir tedavi seçeneğidir.

Abstract:
Background:
Photo(chemo)therapy has an important role in the treatment of many cutaneous disorders such as psoriasis, atopic dermatitis, vitiligo and pityriasis lichenoides in children. However, there is a paucity of data with regard to the efficacy and safety of photo(chemo)therapy in the treatment of skin disorders in children. This single-center retrospective study aims to evaluate the efficacy and safety of different photo(chemo)therapy modalities such as narrowband ultraviolet B (UVB), psoralen plus ultraviolet A (PUVA) and 308 nm excimer light in the treatment of dermatologic disorders in children.

Method:
All patients aged 0 – 18 years, who had been referred to the Phototherapy Unit of our Department between January 1st, 2000 and April 1st, 2015, received at least 1 session of photo(chemo)therapy, and whose treatment was terminated within this period, regardless of  cause, were enrolled in the study. Demographic features were recorded in all patients, whereas only those patients who attended at least one follow-up visit, were evaluated with regard to efficacy, adverse effects, and photo(chemo)therapy parameters.
Results:
The study includes 179 patients (93 female, 86 male) with a mean age of 11.4 ± 4.2 years (range: 2 – 18). Photo(chemo)therapy modalities were narrowband UVB, excimer light, oral PUVA and local PUVA, used in 129 (72%), 41 (23%), 5 (3%) and 4 patients (2%), respectively. The most common indications for photo(chemo)therapy were psoriasis (n = 65), vitiligo (n = 33), pityriasis lichenoides (n = 25), and alopecia areata (n = 23).
Of the 65 psoriasis patients enrolled in the study, 55 were treated with narrowband UVB. At the end of photo(chemo)therapy, 74% of patients obtained greater than 75% improvement based on psoriasis area and severity index score or clinical assessment. Thirty three vitiligo patients were included in the study, of which 24 and 9 were treated using narrowband UVB and excimer light, respectively. The percentage of patients obtaining more than 75% pigmentation on the face, trunk, arms - legs and hands - feet was 35%, 15%, 6% and 7%, respectively. All patients with pityriasis lichenoides (n = 25) were treated with narrowband UVB. Greater than 75% improvement was achieved in 67% of patients after a mean of 27.2 ± 12.4 sessions. Alopecic scalp lesions of all patients with alopecia areata (n = 23) were treated with excimer light. After a mean of 56 ± 18.6 sessions, severity alopecia tool score decreased by ≥ 75% in 23% of patients. All patients with atopic dermatitis were treated with narrowband UVB, in 4 of which (44%) a good response was obtained after a mean of 31.3 ± 16 sessions. Complete clinical response was observed in all of the patients with mycosis fungoides (n = 6), of whom narrowband UVB and oral PUVA was used in 5 and 1 patient(s), respectively. At least moderate improvement was obtained in 75% of the patients with morphea and lichen sclerosus, most of which were treated with PUVA.
Photo(chemo)therapy was generally very well tolerated. The most common adverse effect was erythema occurring in 78 patients (44%), and treatment was terminated only in 14 patients (8%) due to adverse effects or disease exacerbation.

Conclusion:
For a wide range of cutaneous disorders in children, photo(chemo)therapy is efficacious and safe in the short term. Narrowband UVB is the preferred modality in childhood, however, oral and local PUVA are other feasible options. When targeted treatment of the lesional skin is aimed in disorders such as alopecia areata or vitiligo, 308 nm monochromatic excimer light may be preferred.