Ankara ili elmadağ ilçesi'nin sosyo-ekonomik ve kültürel yapısı
Socioeconomic and cultural structure of Elmadağ District of Ankara
Yazar: AYTAÇ ÖZEL
Danışman: Y.DOÇ.DR. SALİH ÖZKAN
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History

Özet:
Ankara İli Elmadağ İlçesi'nin sosyo-ekonomik ve kültürel yapısınınkonu edildiği bu çalışmada, Elmadağ'ın sosyo-ekonomik özelliklerini vekültürel değerlerini yansıtabilmek, bu değerlerin yıpranmasını önlemek,gelişimine katkı sağlamak; bu sayede yüksek Türk kültürüne bir nebze deolsa hizmet edebilmek amaçlanmıştır. Çalışmada Elmadağ tarihinin,Ankara'nın tarihiyle paralellik arz ettiği, özellikle Romalılar ve Hittilerdönemlerinden kalma tarihi eserlerin de bu paralelliği desteklediği tespitedilmiştir. Anadolu'daki Türk varlığıyla birlikte Elmadağ'ın bir derbentköyü olarak kullanıldığı anlaşılmıştır. Milli Mücadele yıllarında iseElmadağlı Seğmenlerin, Kuvay-ı Milliye ruhuyla hareket ettikleri, MustafaKemal'in Ankara'ya gelişinde ve Atatürk'te Ankara sevgisinin oluşmasındaönemli etken oldukları belirlenmiştir. Elmadağ'ın sosyal yapı itibariyle çokfarlılık göstermediği; yalnız sanayinin gelişmeye başlamasıyla birliktekalabalık gruplar halinde Gümüşhane'den, Yozgat'tan ve KaradenizBölgesi'nden gelen ailelerin Elmadağ'a yerleştikleri, sosyal, ekonomik vekültürel olarak bir etkileşim yaşandığı anlaşılmıştır. Anadolu SazKahramanı olarak anılan Bayram Aracı'nın Elmadağlı ve Neşet Ertaş, ArifSağ, Orhan Gencebay gibi sanatkarlarımızın üstadı olduğu belirlenmiştir.Elmadağlı şehit ve gazilerimiz hakkında bilgilere ulaşılmıştır. Elmadağ'ınzengin bir halk kültürüne sahip olduğu saptanmıştır. Seğmen alayı, delikanlıbaşı, köy odası ve imece gibi eski gelenekleri; adına festival düzenlenen tirityermeği ve höşmerim tatlısı, sığırdili denilen ekmeği, yine bu ekmeğinyapıldığı tandırı, Elmadağlı kadınların tutkusu haline gelen ve çinti adıverilen kıyafeti ve yöresel ağız özellikleri, özgün kültür ögeleri olarak tespitedilmiştir.Son olarak eserin genel bir değerlendirilmesi yapılarak dikkate değerhususlara vurgu yapılmış ve olumsuzluk görülen durumlar için çözümönerileri teklif edilmiştir.

Abstract:
In this study, which is about the socioeconomic and cultural structureof Elmadağ district of Ankara, it is aimed to reflect the socioeconomicfeatures and cultural values of Elmadağ. It is also aimed to prevent thesevalues from being damaged and help them to develop and by this way togive some help to Turkish culture. In the study it has been faund that there isa parallelism between the history of Elmadağ and Ankara, especially hehistorical works from Romas and Hitites support this parallelism. İt isunderstood that Elmadağ was used as a village of defile with the existenceof Turkish in Anatolia. It is determined that during the Turkish NationalStruggle, for Indepence Elmadağ Seğmen?s, who are from Elmadağ behavedin spirit of Kuvay-ı Milliye. Tyey were also an important fact in the arrivalof Mustafa Kemal in Ankara and his being interested in Ankara. It is statedElmadağ wasn?t too different in social structure but with the development ofindustry the families, who came from Gümüşhane, Yozgat and Karadenizregion in lange groups, settled in Elmadağ and there was an interactionsocial, economical and cultural structures. It has been found that BayramAracı, who in known as a traditional Turkish music hero of Anatolia, isfrom Elmadağ, and is the master of artist such as Neşet Ertaş, Arif Sağ,Orhan Gencebay. Some information is abtained about people who has diedwhile serving the Turkish stade and ghazis who are from Elmadağ. It isdetermined that Elmadağ has a rich cultue. Old traditions such as ?SeğmenAlayı, delikanlı başı, köy odası and imece?; the meal ?tirit? and desert?höşmerim? for which is called as ?sığırdili? and the oven where this breadis cooked are all elements of original culture. A dress which is called as?çinti? and prefered by women who are from Elmadağ and local dialectfeatures are also determined as original culture elements.Lastly, general evaluation of the study is made and important pointsareemphosized. Then solutions are suggested fort he problematicalsituations.