Sinemada ses kuşağı ve çokdilli kurgunun anlam oluşumuna etkisi
The impact of soundtrack and multilingual storytelling on the formation of meaning
Yazar: TAYFUN BİLGİN
Danışman: DOÇ. DR. SABİRE SOYTOK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Film Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Sesli film = Sound film ; Sessiz sinema = Silent cinema

Özet:
Filmdeki ses kuşağı bir görüşe göre filmin görsel yönünü tamamlayan, bir görüşe göreyse filmin görsel yönüyle beraber çalışan bir anlatım aracıdır. Senkronize sesin sinemaya eklenmesi, sinema dünyasında filmsel anlatımdan endüstri şartlarına varan derin bir değişime yol açmıştır. Sinemanın bu önemli aracının içindeki işitsel öğeler ve bunların izleyici üzerinde ne şekilde çalıştığı, sinemanın diğer alanlarına göre daha az çalışmanın konusu olmuştur. Ses efektleri ve film müziğinin filmsel anlatıma katkısının yanında ses kuşağının üçüncü öğesi olan diyaloglar, kelimesel anlamlarının yanında, sese bürünmeleriyle işitsel bir anlama da kavuşurlar. Böylece doğal dil ve filmin ses kuşağı arasında bir bağlantı kurulmaktadır. Sesli sinemayla birlikte ilk ürünleri verilen ve filmde birden çok doğal dilin kullanımı ile ortaya çıkan çokdilli sinema, sesli filmin ilk zamanlarındaki uluslararası pazardaki tıkanmaya bir çözüm arayışı olarak ortaya çıkmıştır. Savaş ve göçle ilgili filmlerde bolca örneği bulunan ve yakın zamanda kendi başına bir tür olarak tanımlanan çokdilli sinema, aslında diyaloglar üzerinden filmin ses kuşağıyla ilişkili bir alandır. Bu çalışma genel anlamda filmde doğal dil kullanımını, özelde çokdilli sinemayı ses kuşağıyla ilişkilendirerek bu öğelerin anlam üretimine katkısını incelemektedir. 


Anahtar Kelimeler: çokdilli sinema, filmde ses, ses efektleri, film müziği, diyaloglar

Abstract:
According to one perspective, the sound track in a film complements its visual aspects, while according to another perspective, it works in conjunction with the visual elements of the film. The addition of synchronized sound to cinema has led to a profound transformation in the cinematic narrative, encompassing changes from artistic considerations to industrial requirements. However, the auditory elements within this significant tool of cinema and how they operate on the viewer have received less attention compared to other aspects of cinema. In addition to the contribution of sound effects and film music to the cinematic narrative, dialogues, as the third element of the sound track, not only possess their lexical meanings but also acquire an auditory meaning through their embodiment in sound. Thus, a connection is established between natural language and the film's sound track. Multilingual cinema, which emerged with the advent of sound film and the use of multiple natural languages in a film, was a response to the stagnation in the international market during the early days of sound film. Multilingual cinema, which has numerous examples in films related to war and migration and has recently been identified as a genre in its own right, is essentially an area related to the film's sound track through dialogues. This study examines the use of natural language in films, specifically multilingual cinema, in relation to the sound track, aiming to explore the contribution of these elements to meaning production.

Keywords: multilingual cinema, sound in film, sound effects, film music, dialogues