TRT repertuvarında bulunan Ardahan türkülerinin müzikal analizi
Musical analysis of Ardahan folk songs in the TRT repertoire
Yazar: GÖNÜL YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLAN AKINCI
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Musikisi Ana Bilim Dalı / Türk Musikisi Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Müzik = Music

Özet:
Türküler, yüzyıllardır aşık deyişleri ve ezgilerinin, halk şiirinin çeşitli biçimlerinden de etkilenerek oluşmuştur. Halkın üzüntülerini, sevinçlerini dile getirmede aracı bir rol üstlenmektedir. Manasını bu topraklardan, duygusunu milli benlikten, sürekliliğini ise halkın geleneklerinden alan türküler gelişerek popülerliğini korumaktadır.
	TRT repertuvarında bulunan Ardahan türkülerinin halk müziği alanında önemli bir yeri vardır. Ezgi bakımından Azerbaycan ve İran müziğine benzemektedir. Türkülerdeki farklı ezgi unsurları dikkate alındığında Ardahan'da zengin bir müzik kültürü bulunmaktadır. Ardahan yöresinde yıllardır süregelen aşıklık geleneği ve müzik kültürü bölgedeki Türk Halk Müziği anlayışını da derinden etkilemektedir. 
	 Bu çalışma içerisinde Ardahan'ın tarihsel süreci, müzik kültürü, Ardahan'ın müziği ve aşıklık geleneğine değinilmiştir. Ardahan'ın 1992 yılında il olması göz önünde bulundurularak 1992 yılından önce Kars iline ait türküler de incelenmiştir. Bu inceleme doğrultusunda 21 Ardahan türküsü tespit edilmiştir. Yöresi Kars olarak geçen ancak ilçe olarak Ardahan'a (Çıldır, Damal, Göle, Hanak, Posof) ait türkülerin de olduğu tespit edilerek çalışmaya dahil edilmiştir. İncelemenin diğer kısmında ise 21 Ardahan türküsü usullerine, kaynak kişisine, ses aralığına, dizisine ve edebi özelliklerine göre incelenip tablo ile sunulmuştur. Edebi özelliklerine göre inceleme yapılırken türkülerin konusu, hece ölçüsü, nazım birimi ve nazım türü ele alınmıştır. Son kısımda TRT repertuvarında bulunan 21 Ardahan türküsünün notaları üzerinden biçimlerine göre analizleri yapılıp tablo ile gösterilmiştir.

Abstract:
Turkish folk songs have been formed by being influenced by various forms of folk poetry, minstrel sayings and melodies for centuries. It plays an intermediary role in expressing the sorrows and joys of the people. Turkish folk songs, which take their meaning from these lands, their feelings from the national self, and their continuity from the traditions of the people, are still developing and maintaining their popularity.
	Ardahan folk songs in the TRT repertoire have an important place in the field of folk music. It is similar to Azerbaijani and Iranian music in terms of tune. When different melody elements of Turkish folk songs are taken into consideration, its rich musical culture becomes apparent. The tradition and culture of minstrelsy, which has been going on for years in the Ardahan region, also deeply affects the understanding of Turkish Folk Music in the region. 
	 In the study, Ardahan's historical process, culture, music, and minstrel tradition of Ardahan are mentioned. The music culture and minstrelsy tradition of the region reflects Ardahan. Considering that it was a province in 1992, the folk songs in Kars province before 1992 were also examined. In line with this examination, 21 Ardahan folk songs were identified. The folk songs whose region known as Kars but which are connected to Ardahan as a district have also been identified and included in the study. In the other part of the analysis, 21 Ardahan folk songs were analyzed according to their method, source person, vocal range, scale and literary features and presented in a table. While examining according to their literary features, the subject, syllable measure, verse unit and verse type were discussed. In the last part, the 21 Ardahan folk songs in the TRT repertoire were analyzed according to their forms and shown in a table.