İlköğretim 7.sınıf sosyal bilgiler öğretim programı etkinliklerinin uygulamadaki etkililiğinin değerlendirilmesi
Implementation efficiency of syllabus activities in social studies course at 7th grade of elementary education
Yazar: HASAN AYDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. BURHAN AKPINAR
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Program değerlendirme = Program evaluation ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı; İlköğretim 7. sınıf Sosyal Bilgiler öğretim programı etkinliklerinin uygulamadaki etkililiğini, Resmi ve Özel ilköğretim Okulu Sosyal Bilgiler öğretmenleri ve 7. sınıf öğrencilerinin görüşlerine dayalı olarak değerlendirilmesidir. Araştırma modeli olarak ?tarama modeli? kullanılmıştır.Bu araştırma ile özellikle, öğretmenin rolünü gerçekleştirmedeki etkililiği, cinsiyet, yaş, mesleki kıdem, öğrenim düzeyi ve çalıştığı okul türü değişkenlerine göre değişme göstermekte midir? Sorusuna cevap aranmıştır.Araştırmanın evrenini Malatya il merkezinde 2009-2010 eğitim - öğretim yılı bahar döneminde Resmi ve Özel ilköğretim okulları 7. Sınıf da öğrenim gören 7980 öğrenci ve 139 Sosyal Bilgiler Öğretmeni oluşturmaktadır.Araştırmanın örneklemini, Resmi(Devlet) ilköğretim okulu 7. sınıf öğrencilerinden tesadüfî örneklem yöntemiyle seçilmiş 2500 öğrenci ve Resmi ve Özel İlköğretim okullarındaki öğretmenler ile özel okullarda öğrenim gören öğrencilerin tamamı oluşturmaktadır.Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından geliştirilen öğretmen ve öğrenci ölçekleri ile elde edilmiştir. Veri toplama aracının güvenirliği için toplam 220 öğrenciye uygulanan pilot uygulamada, KMO =0,810; Barlett= 2216,007 (p=0,000) ve Cronbach Alpha değeri de 0,879 olarak hesaplanmıştır. Öğretmen veri toplama aracının güvenirliği için toplam 75 öğretmene uygulanan pilot uygulamada, KMO =0,784; Barlett= 1563,056 (p=0,000) ve Cronbach Alpha değeri de 0,885 olarak hesaplanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde SPSS 17.00 programından yararlanılmıştır.Öğretmenlerin, Yöntem, Teknik ve Stratejilerin Uygulamadaki Etkililik Düzeyine İlişkin boyutta, en etkili kullandıkları teknik, ?soru-cevap tekniği?, strateji olarak Sunuş Yoluyla Öğretim Stratejisini kullandıkları görülmüştür. Öğrenciyi Derse Motive Edebilmeye Yönelik Etkililik Düzeyine İlişkin öğretmen görüşlerinde, en yüksek düzeyde görüş bildirilen ifade ?Dersi özetleyebilme? ifadesi olmuştur. Materyal Kullanabilmeye Yönelik Etkililik Düzeyine İlişkin Öğretmen görüşlerinde, en yüksek düzeyde ?Yazı tahtası ile öğretim yapabilme? ifadesi olmuştur. Öğretmenlerin bu görüşleri öğrencilerin görüşleri ile örtüşmüştür. Çoklu öğrenme ortamına yönelik düzenlenen maddelerde etkililik düzeyi özellikle resmi okullarda çok düşük düzeyde olduğu görülmüştür.Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, öğretmenlerin eğitimdeki yeni yaklaşımlar, yöntem, teknik ve stratejiler, öğrenciyi derse karşı motive edebilme ve materyal kullanabilme konusunda daha etkili olabilmeleri konusunda, mevcut tutumlarını değiştirmek ve/veya olumlu tutumlarını geliştirmek için her yıl hizmet içi eğitim kursları gerektiği şekilde yapılmalı ve seminer programları alan uzmanı akademisyen desteğiyle düzenlenmelidir. Eğitim araç-gereçleri ve materyal eksiklilerinin özellikle resmi okullarda hızlı bir şekilde giderilmesi yoluna gidilmelidir.

Abstract:
The general aim this study is to evaluate the implementation efficiency of syllabus activities in Social Studies Course at 7th Grade of Elementary Education with reference to ideas of Social Studies teachers and 7th grade students from both private and state elementary schools. Screening model was used as research model.In this study we especially tried to find answer to this question: Does the efficiency of teacher in conducting his/her role vary according to his/her age, seniority, education level and the type of school s/he works at?The population of this study is comprised of 7980 7th grade students and 139 Social Studies teachers from both private and state schools in Malatya city centre during 2009-2010 academic year, spring semester.The sample group is comprised of 2500 7th grade students chosen randomly from state schools and all the 7th grade students from private schools; and all teachers from private and state schools.The data was collected through teacher and student scales developed by the researcher. The student scale was piloted with the participation of 220 students and following values were found: KMO= 0, 810; Barlett= 2216, 007, and Cronbach Alpha was found to be 0,879. The teacher scale was piloted with the participation of 75 teachers and the following values were found: KMO=0, 874; Barlett= 1563, 056 (p=0,000) and Cronbach Alpha value was found to be 0,885. For data analysis SPSS 17.00 was used.In the sub-scale related with the Efficiency Level of Teachers? Use of Method Technique and Strategies, the most efficient technique was found to be ?question-answer?, the best strategy was expository teaching strategy. Regarding the efficiency of motivating students to the lesson, the most opted item was ?To be able to tell the highlights of the lesson?. Regarding the teachers? ideas on efficiency in using materials, the most opted item was ?teaching the lesson using the blackboard?. There were parallelisms between the teachers? and the students? ideas. State schools expressed low levels regarding on the items which aimed to find out efficiency level in using multi media.Based on the gathered data, we suggest that teachers should attend in-service education courses and seminars given by experts so that they could motivate students towards the lesson using new approaches, methods, techniques and strategies in education and they can also change the current attitudes of students and develop positive attitudes. Our schools, especially state schools, should meet their education material and equipment needs.