Özel yetenekli öğrenciler için yenilenebilir enerji farkındalığı oluşturmak amacıyla uygulanan stem etkinliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of stem activities implemented to create renewable energy awareness for gifted students
Yazar: CEREN TÜYLÜ
Danışman: PROF. DR. ALİ RIZA AKDENİZ
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fizik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günümüzde sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda öğrencilerin yenilenebilir enerji kaynakları farkındalıklarının istenen düzeyde olmadıkları bilinmektedir. Bununla birlikte, istenen farkındalığı uygulanan mevcut yöntemlerin sağlayamadığı vurgulanmaktadır. Bu araştırmanın temel amacı, özel yetenekli öğrenciler için tasarlanan STEM etkinliklerinin, öğrencilerde yenilenebilir enerji kaynakları farkındalığı kazandırma durumunu ve bu etkinliklerin değerlendirilmesini sağlamaktır. Araştırmanın amacı doğrultusunda, STEM etkinlik sürecinin yürütülmesi, özel yetenekli öğrencilerin yenilenebilir enerji kaynakları farkındalıklarının tespit edilebilmesi için ön test son test yapılması ve STEM etkinliklerinin değerlendirilmesi aşamalarını içeren bir çalışma yürütülmüştür. Araştırma süreci göz önüne alındığında karma yaklaşım kapsamında; özel yetenekli öğrencilerin yenilenebilir enerji kaynakları konusundaki farkındalıklarının belirlenmesi için nicel yaklaşım, özel yetenekli öğrencilere özgü tasarlanan STEM etkinliklerinin değerlendirilmesi için nitel yaklaşım kullanılmıştır.
 Samsun ilindeki bir BİLSEM' de öğrenim gören toplam 46 7. ve 8. sınıf özel yetenekli öğrenci ile çalışma yürütülmüştür. Özel yetenekli öğrencilerin yenilenebilir enerji kaynakları farkındalığının tespiti için 23 maddeden oluşan yenilenebilir enerji kaynakları farkındalığı ölçeği kullanılmıştır. STEM etkinliklerinin değerlendirilmesi için gözlem formları ve yarı yapılandırılmış mülakatlar uygulanmıştır. SPSS 28.0.1 programı aracılığıyla nicel veriler çözümlenmiştir. Nitel verilerin çözümlenmesinde uygulayıcı gözlem formlarını içerik analiziyle, yarı yapılandırılmış mülakatları ise betimsel analiz ile incelenmiştir. Araştırmada, yenilenebilir enerji kaynakları farkındalık ölçeği son test puanları deney ve kontrol grupları arasında anlamlı düzeyde bir fark olduğu, deney grubu tarafından yenilenebilir enerji farkındalık ölçeğinden alınan ön test son test puanları arasında da istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir fark olduğu saptanmıştır. Anlamlı farkın sebebi, STEM etkinliklerinin bilişsel anlamda öğrencilere konuyla ilgili birçok kazanım edinmelerini sağlamasından, öğrencileri araştırmaya yöneltmesinden, yenilenebilir enerji ile ilgili sorgulama yapmalarını sağlamasından ve ilgi çeken etkinlikler sayesinde öğrencilerin sonuca ulaşana kadar bıkmadan prototiplerini bitirme isteklerinden kaynaklanabilir. Bu çalışmayı uygulamak isteyenler için çalışmanın öğrencilerin hazır bulunuşluk seviyelerine göre tekrar tasarlanarak yapılması önerilebilir.

Abstract:
Today, it is known that students' awareness of renewable energy resources is not at the desired level in line with sustainable development goals. However, it is emphasized that the current methods applied cannot provide the desired awareness. This study's primary goal is to assess the STEM activities designed for gifted children as well as the STEM activities actually used. A research procedure that included the execution of a STEM activity process, evaluation of STEM activities, and a pre-test-post-test application to ascertain gifted students' awareness of renewable energy sources was carried out, depending on the relevant purpose. A mixed approach was chosen in light of the research process; a quantitative approach was used to assess gifted students' knowledge of renewable energy sources, while a qualitative approach was used to assess the STEM activity materials created especially for gifted students.
46 gifted children in the 7th and 8th grades who were enrolled in a BİLSEM in the province of Samsun participated in the study. Renewable energy resources awareness scale was developed to measure the renewable energy resources awareness of talented kids. The scale consists of 23 items. STEM activities were assessed using semi-structured interviews and observation forms. The statistical package SPSS 28.0.1 was utilized for the analysis of quantitative data. Content study was used for the study of qualitative data. The study found that the post-test scores of the renewable energy resources awareness scale differed statistically significantly between the experimental and control groups, and that the pre-test and post-test scores that the experimental group obtained from the renewable energy awareness scale differed statistically significantly as well. The reason for the significant difference may be due to the fact that the subject of STEM activities is related to renewable energy sources and provides students with many cognitive gains related to the subject, STEM activities direct students to research, enable them to make inquiries by taking them through various steps, and thanks to the activities created in line with their interests, students' desire to finish their prototypes without getting bored until they reach the result. It can be stated for those who wish to put this study into practice that it can be finished in various timeframes based on the students' preparedness levels. In this regard, it can be advised to create a design based on the input of the students