Türk vergi hukukunda vergi denetim yollarından bilgi toplama
Gathering information in Turkish Taxation Law
Yazar: HAVVA SAYAR KALKAN
Danışman: PROF. DR. ESRA EKMEKCİ ÇALICIOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law ; Maliye = Finance
Dizin: Bilgi toplama = Information gathering ; Denetim = Control ; Denetim sistemleri = Control systems ; Hukuk = Law ; Türk vergi hukuku = Turkish tax law ; Vergi hukuku = Tax law

Özet:
Vergi idaresi, vergisel hususlarda, vergi ödevlilerinden ve bu kişilerin ilişki içinde bulunduğu diğer kişilerden, kamu kurum ve kuruluşlarından veya devletlerarası antlaşmalar kapsamında yabancı ülkelerin vergi otoritelerinden bilgi toplama yetkisini haizdir.

İstisnalar söz konusu olmasına rağmen, genel itibariyle beyan esasına dayanan Türk Vergi Sistemi'nde vergi dairesi, vergi konusu, vergiyi doğuran olay ve vergi ödevleriyle ilgili bilgileri toplamak ve toplanan bilgileri değerlendirmek zorundadır. Gerçekten vergi idaresi doğru bir vergi tarh ve tahsili gerçekleştirebilmek için vergi ödevlisinin verdiği bilgilerin gerçekliğinin ve doğruluğunun takibini yapmak zorundadır. Vergisel amaçla toplanan bu bilgilerin amacına hizmet edecek ve amacıyla sınırlı kalacak şekilde toplanması ve değerlendirilmesi gerekmektedir. Ayrıca toplanan bilgilerin gizliliği de vergi idaresinin uymakla yükümlü olduğu bir olgu olarak karşımıza çıkmaktadır.

Bu çalışmada vergi idaresinin denetim aracı olarak bilgi toplama müessesinin hukuki temelleri, temel hak ve ilkeler bağlamında hukuki bir bakış açısıyla ele alınmıştır. Ardından bilgi toplamanın kapsamı, işleyişi ve biçimleri uygulamada yaşanan ve yaşanması muhtemel sorunlar kapsamında incelenmiştir. Son olarak bilgi toplama müessesinin sonuçları ve toplanan bilgilerin işlenmesi süreci de, hukuki dayanakları ve koşulları çerçevesinde değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Bilgi toplama, denetim aracı, vergi mahremiyeti, özel hayatın gizliliği, temel hak ve ilkeler, bilginin işlenmesi.

Abstract:
The tax administration has the authority to collect informations from the taxpayers, third parties related to the taxpayer, public institutions and organizations or from the tax administrations of foreign countries within the framework of international agreements.

Although there are exceptions, the tax office in the Turkish Tax System, which is generally based on declarations, is obliged to collect and evaluate the information about the subject of tax, the event giving rise to tax, the obligation and the taxpayer. Indeed, the tax administration is required to monitor the authenticity and accuracy of the information provided by the taxpayer in order to realize a correct tax collection and collection. This information collected for tax purposes should be collected and evaluated to serve to be limited to its purpose. In addition, the tax administration is obliged to comply with the confidentiality of these informations.

In this study, the legal basis of the information collection system as an audit tool of the tax administration is discussed from a legal point of view in terms of fundamental rights and principles. Then, the scope, functioning and forms of information collection were examined within the scope of the problems in practice. Finally, the results of the information collection system and the processing of the collected information were evaluated within the framework of their legal basis and conditions.

Keywords: gathering information, tax audit, tax privacy, right to privacy, fundamental rights and principles, procesing of information.