Trombositten zengin fibrin ve düşük doz lazer terapinin ratlarda diş çekimi ile oluşturulan yara bölgesinde kemik oluşumu üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of platelet rich fibrin and low level laser therapy on alveolar bone healing after tooth extraction in rats
Yazar: ÖMER ORKUN CEVİZCİOĞLU
Danışman: PROF. DR. METİN ŞENÇİMEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2017
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Alveolar kenar artırılması = Alveolar ridge augmentation ; Diş çekimi = Tooth extraction ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Kırık iyileşmesi = Fracture healing ; Lazer tedavisi = Laser therapy ; Sıçanlar = Rats ; Trombositten zengin fibrin = Platelet rich fibrin ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Bu çalışmanın amacı, diş çekimi yapılmış deneklerde trombositten zengin fibrinin ve düşük doz lazer terapinin yeni kemik oluşumu üzerine etkilerinin araştırılmasıdır. 
Çalışmamızda bir kontrol grubu (K), üç deney grubu ve her grubun 7, 10 ve 14 günlük sakrifikasyon sürelerine göre ayarlanmış üç alt grubu olmak üzere 72 adet wistar rat kullanıldı. Deney grupları, düşük doz lazer terapi (DDLT) uygulanan L grubu, trombositten zengin fibrin (TZF) uygulanan T grubu ve DDLT/TZF kombine uygulanan LT grubu olarak isimlendirildi. Tüm gruplardaki hayvanların üst keser dişlerinden biri çekildi. DDLT, InGaAsP (940 nm) diyot lazer ile diş çekimini takiben işlemin yapıldığı gün dahil üç günde bir aynı saatte, günlük doz yaklaşık 4 J/cm2 (100 mW gücünde, 5 sn süreyle, 0.1256 cm2 uygulama alanına) olacak şekilde intraoral olarak uygulandı. Histopatolojik inceleme için rutin Hematoksilen-Eozin (HE) ile boyanan kesitler, ışık mikroskobunda histolojik ve histomorfometrik olarak değerlendirildi. Çekim soketleri, oluşan yeni kemik miktarı ve iyileşme süresince gözlenen enflamatuar hücre sayısı yönünden incelendi. Bu çalışmada elde edilen veriler ANOVA, Shapiro Wilk's ve Kruskal Wallis-H Testi kullanılarak istatistiksel olarak analiz edilmiştir.
LT grubunun 7. ve 14. gün yeni kemik miktarı K grubuna göre, 10. gün yeni kemik miktarı ise K ve T gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). 
L grubunun 7. gün ortalama nötrofil sayısı T grubuna göre; K grubunun 7. gün ortalama nötrofil sayısı ise T ve LT gruplarına göre anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0,05). L grubunun 10. gün ortalama nötrofil sayısı K grubuna göre anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0,05). LT grubunun 14. gün ortalama nötrofil sayısı K grubuna göre anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0,05).
K grubunun 7. gün ortalama lenfosit sayısı L grubuna göre, 10. gün ortalama lenfosit sayısı ise LT grubuna göre anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0,05). LT grubunun 14. gün ortalama lenfosit sayısı K grubuna göre anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0,05).
Bu sonuçlar göz önüne alındığında TZF ve DDLT'nin birlikte kullanımının diş çekimi yapılan ratlarda yeni kemik oluşumunu arttırdığı düşünülmektedir. Literatürde TZF ve DDLT'nin farklı uygulama yöntemleriyle ayrı ayrı değerlendirildiği birçok çalışma mevcuttur. Ancak TZF ve DDLT'nin kombine kullanımının farklı cerrahi teknikler ile değerlendirildiği daha çok çalışmanın yapılması gerektiği kanaatindeyiz.

Abstract:
Experimental researches have shown that low level laser therapy (LLLT) has a positive local biostimulative effect in the early stage of alveolar bone healing. Platelet rich fibrin (PRF) also has been shown to be effective in the preserve of extraction sockets.
The aim of this study is to investigate the effect of the platelet rich fibrin and low level laser therapy on alveolar bone healing after tooth extraction in rats.
In our study, 72 female Wistar rats were used. One of the maxillary incisor of the animals was extracted. The animals were divided into 4 groups and each group was than divided into 3 subgroups.  The control group which was neither subjected to any laser irradiation nor filled with platelet rich fibrin (PRF) (group K); Sockets were filled with PRF (group T); Sockets were subjected to low level laser therapy (LLLT) for biostimulation (group L); Sockets were subjected to LLLT for biostimulation then were filled with PRF (group LT). The laser treatment was applied with a continuous diode laser (InGaAsP, 940 nm), 100mW, spot size 0,1256 cm2, at a dose of 4 J/cm2 for 5 s, immediately after extraction and then every 3 days. Subjects were sacrificed on days 7, 10 and 14. Histological assessments of the four groups were done using a hematoxylin and eosin stain and newly formed bone area measurements were performed by binocular light microscopy using grid analysis. Also, inflammatory cells were counted. Statistical analysis was done using ANOVA, Shapiro Wilk's and Kruskal Wallis-H tests for comparisons between the four groups.
The histological examination showed that the new bone area of the 7th and the 14th days of the group LT was significantly higher than the group K (p<0,05). Also, the new bone area of the 10th day of the group LT was significantly higher than the group K and the group T (p<0,05). 
The mean number of neutrophils was significantly lower in group L than in group T at 7 day, and higher in group T and group LT than in group K at 7 day (p<0,05). Also, the mean number of neutrophils was significantly lower in group L than in group K at 10 day, and higher in group K than in group LT at 14 day (p<0,05). The mean number of lymphocytes was significantly lower in group K than in group L at 7 day, higher in group LT than in group K at 10 day, and lower in group LT than in group K at 14 day (p<0,05). 
Considering the results of this study, PRF combined with LLLT have a positive effect on alveolar bone healing after tooth extraction. In addition we suggest further studies should be done combining the PRF with LLLT by different methods, dosages and exposure times.