Boş zaman aktivitelerine ödüllü ve ödülsüz katılım sonucu dopamin düzeylerinin incelenmesi
Evaluation of dopamine levels as a result of rewarded and unrewarded participation in leisure activities
Yazar: ÖZKAN UYGUR
Danışman: PROF. DR. MÜGE AKYILDIZ MUNUSTURLAR
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı / Spor Yönetimi ve Rekreasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu tez çalışması kapsamında Eskişehir Teknik Üniversitesi Spor Bilimleri
Fakültesinde eğitim gören, kontrol ve deney gruplarına ayrılan katılımcılar ile boş zaman
aktivitesi olarak aktif video oyunu (AVO) oynamanın ve sonrasında deney gruplarına
verilen ödülün kandaki dopamin düzeyini etkileme gücünün incelenmesi amaçlanmıştır.
Katılımcılar körleme yöntemi ile randomize bir şekilde 3 gruba ayrılmış ve 8'er kişilik
eşit dağılım ile 24 gönüllü çalışmayı tamamlamıştır. Katılımcılardan AVO öncesinde kan
örnekleri alınmış, sonrasında AVO programı uygulanmıştır. Kontrol grubuna hiçbir ödül
verilmeden AVO sonrası kan örnekleri alınmış ve dopamin düzeylerinde meydana gelen
değişim incelenmiştir. Deney gruplarına ise AVO sonrasında ödül verilmiş olup
sonrasında kan örnekleri alınmış ve ödülün dopamin düzeyine etkisinin incelenmesi
amaçlanmıştır. 1. ödül grubuna faydacı ödül verilirken, 2. ödül grubuna boş zaman
aktivite katılımı içeren hedonik bir ödül verilmiştir. Yapılan analizler sonrasında kontrol
grubu katılımcılarının son test puanları ön test puanlarına göre artış göstermiş olup
anlamlı bir fark ortaya çıkmıştır. 1. ve 2. Ödül grubu katılımcılarında ön test ve son test
puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark ortaya çıkmamıştır. Çalışmanın sonucunda
boş zaman aktivitesi olarak AVO'nun herhangi bir ödüle ihtiyaç duyulmaksızın bireylerde
dopamin düzeyini yükselten bir aktivite olduğu, ödül verildiğinde ise dopamin düzeyinin
yükselmediği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Within the scope of this thesis study, it was aimed to examine the power of playing
active video games (AVG) as a leisure time activity and the reward given to the
experimental groups afterwards to affect the dopamine levels in the blood with the
participants who were studying at Eskişehir Technical University Faculty of Sports
Sciences and divided into control and experimental groups. Participants were randomly
divided into 3 groups by blinding method and 24 volunteers completed the study with an
equal distribution of 8 people each. Blood samples were taken from the participants
before AVG and then AVG program was applied. Blood samples were taken after AVG
without any reward to the control group and the change in dopamine levels was examined.
The experimental groups were given a reward after AVO, and it was aimed to examine
the effect of the reward on dopamine level. While the 1st reward group was given a
utilitarian reward, the 2nd reward group was given a hedonic reward that included leisure
activity participation. After the analysis, there was an increase in the post-test scores of
the control group participants compared to the pre-test scores and a significant difference
emerged. In the 1st reward group, there was no significant difference between the pre-test
and post-test mean scores. Finally, there was no statistically significant difference
between the pre-test and post-test mean scores in the 2nd reward group. As a result of the
study, it was concluded that AVG as a leisure time activity is an activity that increases
dopamine levels in individuals without the need for any reward, but dopamine levels do
not increase when reward is given.