Ergenlik döneminde (11-17) ebeveyn kaybının yetişkinlikte stres algısı ve ayrılık anksiyetesi üzerindeki etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of parental loss in adolescence (11-17) on stress perception and separation anxiety in adulthood
Yazar: ELİF NUR YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMİHA FÜSUN AKDAĞ AYCİBİN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-baba = Parents ; Anksiyete = Anxiety ; Ayrılma anksiyete bozukluğu = Separation anxiety disorder ; Ergenler = Adolescents ; Stres = Stress ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ergenlikte ebeveyn kaybı yaşamış ve yaşamamış yetişkinlerin stres algısı ve ayrılık anksiyetesi değişkenleri arasındaki ilişkileri incelenerek iki grup arasındaki farklılığı ortaya koymaktır. Kişinin ruhsal yapılandırma içerisinde olduğu ergenlik dönemi, ebeveyn kaybı ile sarsıcı durumlar yaşamaktadır. Bu gerekçeden yola çıkarak yapılan çalışma ile bu ergenliklerinde ebeveyn kaybı yaşayan kişilerin, geleceklerine bıraktığı izlerin takip edilmesi gerektiğine vurgu yapılmak istenmiştir.
       İlişkisel tarama modelinde gerçekleştirilmiş olan çalışmanın örneklemini, 11-17 yaş aralığında ebeveyn kaybı yaşamış ve yaşamamış 18 yaş üstü, 140 kişiden oluştmaktadır. Araştırmanın verileri Sosyodemografik Veri Formu, Algılanan Stres Ölçeği, Ayrılma Anksiyetesi Belirti Envanteri kullanılarak toplanmıştır. Kategorik değişkenler (demografik özellikler) için tanımlayıcı istatistikler frekans ve yüzde olarak sunulmuştur. Veriler Spss v26 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Shapiro-Wilk testi ile verilerin dağılımının normal olduğu görülmüştür. Cronbach's Alpha Katsayısı ile ölçeklerin güvenilirliğine ulaşılmıştır. Çalışma verileri değerlendirilirken Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi, Parametrik veriler için t- testi ve Tek Yönlü ANOVA ve Welch ANOVA testi kullanılmıştır. Ayrıca çalışmada gruplar arasındaki farklılığın incelenmesi için "Tamhane" çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır. Tüm hesaplamalarda ve yorumlamalarda istatistik anlamlılık düzeyi "α<0,05, α<0,01, α<0,001" olarak dikkate alınmış ve hipotezler çift yönlü olarak kurulmuştur.
       Çalışmanın sonucunda ergenlik döneminde ebeveyn kaybı yaşamış yetişkinlerin algılanan stres puanları, yaşamamış yetişkinlerin puanlarından anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Ayrılık anksiyetesi alt boyut puanları ergenlik döneminde ebeveyn kaybı yaşamamış yetişkinlerin, yaşamış yetişkinlerin puanlarından anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to reveal the difference between the two groups by examining the relationships between the stress perception and separation anxiety variables of adults who have experienced and not experienced parental loss in adolescence. The adolescence period, in which the person is in a psychological configuration, experiences traumatic situations with the loss of parents. Based on this justification, this study aims to emphasize the need to follow the traces left by people who lost their parents in their adolescence.       
 The sample of the study, which was carried out in the relational screening model, consists of 140 individuals over the age of 18 who have experienced or not experienced parental loss between the ages of 11-17. The data of the study were collected using the Sociodemographic Data Form, Perceived Stress Scale, and Separation Anxiety Symptom Inventory. Descriptive statistics for categorical variables (demographic characteristics) are presented as frequency and percentage. The data were analyzed using the Spss v26 package program. The distribution of the data was found to be normal with the Shapiro-Wilk test. The reliability of the scales was reached with the Cronbach's Alpha Coefficient. Pearson Product-Moment Correlation Analysis, t-test for parametric data, One-Way ANOVA and Welch ANOVA test were used while evaluating the study data. In addition, the "Tamhane" multiple comparison test was used to examine the difference between the groups in the study. In all calculations and interpretations, the statistical significance level was considered as "α<0.05, α<0.01, α<0.001" and hypotheses were established as bidirectional.        
As a result of the study, the perceived stress scores of adults who experienced parental loss during adolescence were found to be significantly higher than the scores of adults who did not. Separation anxiety sub-dimension scores of adults who did not experience parental loss during adolescence were found to be significantly higher than those of adults who did.