Spor kurumu ekseninde sporda iyi yönetişim ilkelerinin incelenmesi
Governance on the axis of sports
Yazar: GÜLŞAH AKKAYA
Danışman: DOÇ. DR. AYTEKİN ALPULLU
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports ; İşletme = Business Administration
Dizin: Çağdaş yönetim =   ; Çok düzeyli yönetişim = Multi-level governance

Özet:
Bu çalışmanın amacı spor sektöründe iyi yönetişim unsurlarının incelenmesi ve iyi yönetişim ilkelerinin uygulanmasının değerlendirilmesinde değişkenlerin etkisini belirlemektir. Yönetişim bir kurum ya da organizasyon içinde güç verme, performansı denetleme, yönetime yol gösterme ve idare etme sürecidir. İyi yönetişim para, zaman, çaba veya itibarlarını kuruma yatıran paydaşlara, kurumun yeterli iç kontrol ve dengelere tabi olduğunu ve karar verme pozisyonundaki yöneticilerin paydaşların yararına hareketler etmelerini garanti ettiği için spor kurumları, şirketler, okullar, hayır kurumları, üniversiteler ve küresel spor organizasyonları düzgün çalışabilmeleri için iyi yönetişime ihtiyaç duyarlar. Spor sektöründe yönetişim kavramı ülkemizde ve dünyada yeni üzerinde durulmaya başlanmış bir kavramdır. Kar amacı gütmeyen spor kuruluşları, küresel etkinlikler aracılığıyla yüksek gelirler elde etmekte, bu da spor organizasyonlarında yolsuzluk riskini artırmakta ve kurumların dürüstlüğüne tehdit oluşturmaktadır. İyi yönetişim sporun bütünlüğünün ve dürüstlüğünün korunması ve sporcuların doping yapmalarını engellenmesi gibi fonksiyonlar üzerinde durmaktadır. Literatürde yönetişim üzerine kamu, politika, özel sektör ve sağlık sektörü gibi alanlarda birçok çalışma vardır. Yabancı literatürde son zamanlarda spor yönetişimi alanında çeşitli çalışmalar yapılarak bu kavramın altyapısı oluşturulmaktadır. Türkçe literatürde spor yönetişimi üzerine çok fazla çalışma bulunmamaktadır. Bu bağlamda Türkçe literatüre ve genel literatüre katkı yapılması hedeflenmektedir. Bu araştırmayı 2022 yılında Spor İstanbul'da yönetici pozisyonlarında görev alan katılımcılar oluşturmaktadır. Araştırmada veriler anket yöntemi ile toplanmış ve cevaplar Statistical Package for Social Sciences (SPSS) 22 programında analiz edilmiştir. Bu çalışma özel bir şirket olarak spor sektöründe faaliyet gösteren Spor İstanbul'da iyi yönetişim ilkelerinin uygulanma düzeyine ışık tutacak ve bu ilkelerin uygulanma alanlarının geliştirilmesine katkıda bulunacaktır. Araştırma bulgularına göre katılımcıların cinsiyet ve eğitim durum değişkenlerine göre iyi yönetişim ölçeği alt boyutlarında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Ancak yaş, pozisyon, çalışma süresi, kurumda çalışma süresi, yönetişim bilgisi ve yönetişim eğitim durumuna göre iyi yönetişim ölçeği alt boyutlarında anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak katılımcıların sosyo-demografik özelliklerine göre iyi yönetişim düzeyleri farklılık göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Yönetişim, sporda iyi yönetişim, yolsuzluk, iyi yönetişim ilkeleri

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the principle and guidelines of good governance in sports sector and to determine the impact of variables in the evaluation of executing good governance principles. Governance is the process of delegating power, monitoring performance and guiding management in organizations or institutions. Good governance is essential for sports institutions, companies, schools, charities, universities, and global sports organizations to function properly, as it ensures stakeholders who invest money, time, effort, or reputation into an institution that the organization is subject to adequate internal controls and balances, and that decision-makers act in the interest of the stakeholders. Good governance states the necessity of defining clear roles, principles and responsibilities of sports organizations and also implementing an enforceable code of ethics. Global sports organizations or sports institutions are the governing bodies of sport and responsible for the organization of the sports-related events. Most of these organizations are non-profit institutions but these institutions have the ability to generate vast amounts of profits through global sporting events which increases the risk of corruption in sports organizations and poses a threat to their integrity. Good governance emphasises the necessity of protecting the integrity and honesty of sports. This research will shed a light on the application and of governance principles and widen the field of executing governance. Execution of governance will boost the effectiveness and efficiency of sport organizations.In this research a survey questionnaire has been conducted to participants who hold managerial positions at Sports Istanbul in order to determine the impact of variables in the evaluation of executing good governance principles in Spor Istanbul. In the study, data were collected through a survey method, and the responses were analyzed using the Statistical Package for Social Sciences (SPSS) version 22.According to the research findings, significant differences were found in the sub-dimensions of the good governance scale based on the participants' gender and educational status variables. However, no significant differences were found in the sub-dimensions of the good governance scale with respect to age, position, length of employment, tenure at the institution, knowledge of governance, and governance education status. As a result, the levels of good governance vary according to the socio-demographic characteristics of the participants.
Keywords: Governance, good governance in sports, corruption, good governance principles