Örgütlerde mobbing (Psikolojik yıldırma) davranışı ile mağdurların kişilik tipleri arasındaki ilişkinin belirlenmesine yönelik bir araştırma
A research for determining the correlation between mobbing behaviors in organizations and personality types of the aggrieved
Yazar: NESLİHAN KAVALCI CANBULDU
Danışman: DOÇ. ASENA GÜLOVA
Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Kişilik tiplemeleri = Personality types ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Mağdur = Wronged ; Mobbing = Mobbing

Özet:
Küreselleşmenin getirdiği değişimler, bireysel ve toplumsal hayatı belirgin şekilde etkilemektedir. Değişimin rekabet koşullarına yansıması ile iş dünyası ve çalışanlar açısından önemli etkileri olmuştur. Artan rekabet koşulları ile birlikte çalışma ortamlarında bazı yeni kavramlar ortaya çıkmıştır. İşletmelerin başarısında büyük önemi olan iletişim ve çalışanların etkileşimini olumsuz yönde etkileyen, psikolojik, fizyolojik ve sosyal açıdan onarılması zor yaralar açan psikolojik yıldırma (mobbing) kavramı bireysel ve toplumsal etkileri nedeniyle son yıllarda bilimsel araştırmalara konu edilmeye başlamıştır. İşletmelerde bireyleri ve çalışma ortamını tehtid eden bu yeni şiddet türünün ayrıntılı olarak ele alınması, etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve etkilerinin ortaya konulması iş dünyasına ve çalışanlara yönelik iyileştirme stratejileri için önemli adımlardır. Günümüzde yasal düzenlemelerle suç kapsamında değerlendirilen mobbing konusunda yapılan bilimsel çalışmalar, yönetimin işletmeye dair planlamalarına da ışık tutacaktır. 
Bu çalışmada, mobbing kavramının bireysel etkilerinin daha ayrıntılı incelenmesi amacıyla demografik değişkenler ve kişilik kavramı ile olan ilişkisi incelenerek, farklı demografik değişkenler ve kişilik türlerine göre çalışanların mobbing algılarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Anket yöntemi ile verilerin toplandığı araştırmada çalışanların kişilik özelliklerinin belirlenmesi için Beş Faktör Kişilik Özellikleri Ölçeği kullanılmış, kişilik özelliklerini tanımlamak için "duygusal dengesizlik", "dışadönüklük", "açıklık", "geçimlilik" ve "sorumluluk" sözcükleri kullanılmıştır. Çalışanların mobbing algısını değerlendirmek için Leyman tarafından geliştirilen Mobbing Ölçeği kullanılmıştır. 
Araştırma sonucunda, çalışanların kişilik özelliklerinin herbir boyutu ile mobbinge maruz kalma algısı arasında negatif yönde bir ilişki tespit edilmiştir. 
Anahtar kelimeler: Mobbing, Duygusal Taciz, Psikolojik Taciz, Kişilik Özellikleri, Beş Faktör Modeli

Abstract:
The changes brought about by globalization clearly affect individual and social life. By the reflection of the change on the competition conditions, it has important influences in the business world and employees. Along with the increase in the competition conditions, some new concepts have emerged in working environment. The concept of emotional harassment (mobbing), affects negatively the interaction of employees and creates psychological, physiological and social irreparably harmful effects. It has begun to be subject to scientific research in recent years. The detailed consideration of this new violence path that threatens individuals and the work environment in enterprises, identification of the risk factors and their impacts is an important step for the interaction strategies. 
In this study, it has been aimed to evaluate the mobbing perceptions of employees according to different personality types by examining the relationship with the concept of personality in order to investigate the individual effects of the concept of mobbing. In the research, some terminology has been used, such as "neuroticism, openness to experience, agreeableness, concienciousness and extrovertness". Five Factor Personality Characteristics Scale has been used to determine the personality traits of the researchers who collected the data by questionnaire method. The Mobbing Scale developed by Leyman has been used to evaluate employees' mobbing perception.
As a result of the research, it was found that the personality traits of the employees as a general and its subscales were negatively correlated with the mobbing exposure perception. In this case, individuals with high personality scores showed decreased mobbing exposure perception.

Key words: Mobbing, Emotional Abuse, Psychological Harassment, Personality Traits, Five Factor Model