Türkiye'de ihracat ve doğrudan yabancı yatırımların kadın istihdamına etkisi
The impact of export and foreign direct investment on women's employment in Turkey
Yazar: GAMZE BALIK
Danışman: PROF. DR. AHMET AYDIN
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: ARDL Sınır Testi = Autoregressive Distributed Lag Bounds Test

Özet:
Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin büyümeleri ve refah seviyelerini artırabilmeleri için mevcut istihdam düzeylerini yükseltmeleri gerekmektedir. İstihdam düzeyinin yükselebilmesi için öncelikle çalışma hayatındaki cinsiyet ayrımcılığını aşmak gerekmektedir. Küreselleşmeyle birlikte ihracat ve doğrudan yabancı yatırımların hızlanması yeni istihdam alanları yaratsa da kadın istihdamını artırmak için yeterli düzeye ulaşamamıştır. 
Bu çalışmada, Türkiye'de ihracat ve doğrudan yabancı yatırımların kadın istihdamına etkisi incelenmektedir. Bu doğrultuda 2006Q1-2022Q4 dönemindeki verilerden faydalanılarak ARDL analizi yapılmıştır. Ampirik bulgulara göre, ihracat kadın istihdamını uzun dönemde negatif etkilerken, doğrudan yabancı yatırımların uzun dönemde kadın istihdamı üzerinde etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Bu sonuçlara göre; Türkiye ekonomisinde ihracatın kadın istihdamının üzerindeki etkisinin artması ve kadınların işgücünde katma değer yaratabilmeleri için ihracatın ithalata bağlı olan yapısı azaltılmalı, ihracatın büyümesine yardımcı olan sektörler desteklenmeli ve iş alanlarında cinsiyet ayrımı yapılmadan kadın istihdamının desteklenmesi gerektiği düşünülmektedir. Ayrıca Türkiye'ye yapılan doğrudan yabancı yatırımların şirket birleşmeleri ya da şirket satın almaları yerine yeni yatırım olarak gerçekleşmesi kadınların istihdama katılmalarını olumlu yönde etkileyeceği düşünülmektedir.

Anahtar Sözcükler: Kadın İstihdamı, İhracat, Doğrudan Yabancı Yatırımlar, ARDL Analizi, Türkiye.

Abstract:
Developing countries such as Turkey need to increase their current employment levels in order to grow and increase their welfare levels. In order to increase the employment level, it is primarily necessary to overcome gender discrimination in work life. Even though the acceleration of export and foreign direct investment along with globalization has created new employment areas, it has not reached a sufficient level to increase women's employment. 
In this study, the impact of export and foreign direct investment on women's employment in Turkey is examined. In this regard, ARDL analysis was carried out using data from the period 2006Q1-2022Q4. According to empirical findings, it has been determined that export negatively affects women's employment in the long term, while foreign direct investment have no effect on women's employment in the long term. According to these results; It is thought that in order to increase the impact of export on women's employment in the Turkish economy and to enable women to create added value in the workforce, the import-dependent structure of export should be reduced, sectors that help export grow should be supported, and women's employment should be supported without gender discrimination in business areas. In addition, it is thought that direct foreign investment in Turkey as new investment instead of company mergers or acquisitions will have a positive impact on women's participation in employment.

Keywords: Women's Employment, Export, Foreign Direct Investment, ARDL Analysis, Turkey.