Soya melezlerinde erken generasyonda bazı agronomik özellikler ile özellikler arası ilişkilerin belirlenmesi
Determination of some agronomic properties and correlations of soybean crosses in early generation
Yazar: GÜNEŞ DEMİRTAŞ
Danışman: PROF. DR. EMRE İLKER
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma İzmir ili ana ürün koşullarında soya melezlerinde erken generasyonda (F3) bazı agronomik özellikler ile özellikler arası ilişkilerinin belirlenmesi amacıyla 2019 yılında Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri deneme tarlalarında yürütülmüştür. Araştırma denemesi 3 tekrarlı ve tesadüf blokları deneme desenine göre Akdeniz sahil kuşağı ikliminin hakim olduğu İzmir-Bornova'da kurulmuştur. 
Deneme materyali 12 adet F3 generasyonundaki melez soya hattı (Tüm 15-1, Tüm 15-2, Tüm 15-3, Tüm 15-4, Tüm 15-5, Tüm 15-6, Tüm 15-7, A27 x YEŞİLSOY, A1224 x A38, A27 x A38, A1224 x LOREDO, A1337 x A38) ile kontrol grubu 3 adet soya çeşidi (ARISOY, ATAEM 5,YEŞİLSOY) kullanılmıştır.
Çalışmada verim yanında bitki boyu, ilk bakla yüksekliği, çiçeklenme gün sayısı, olgunlaşma gün sayısı, bin tane ağırlığı, bitkide bakla sayısı ve baklada tane sayısı gibi agronomik özellikler için gözlemler yapılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen verilere göre dekara tane verimi bakımından A1337 x A38 (487,98 kg/da) ve Tüm 15-2 (487,77 kg/da) melez soya hatlarının denemede kullanılan tüm çeşitler arasından en yüksek verim potansiyeline sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. En yüksek ilk bakla yüksekliği A1337 x A38 (14,89 cm) melez soya hattından, en yüksek bin tane ağırlığı Tüm 15-4 (198,04 g) melez soya hattından elde edilmiştir ayrıca erkencilik bakımından Tüm 15-1 (119,3 gün) melez soya hattı ön plana çıkmıştır.
Korelasyon analizi sonuçlarına göre bitkide bakla sayısı ve çiçeklenme gün sayısı değerlerindeki artışın tane verimi artışını pozitif yönde etkilediği ortaya çıkmıştır. İlk bakla yüksekliği, çiçeklenme gün sayısı ve olgunlaşma gün sayısı değerlerinin artması bitki boyundaki artışını pozitif yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study was carried out to determine the agronomic properties in soybean crosses in early generation (F3), and the correlations between the traits, in 2019, at field trial areas of Ege University Faculty of Agriculture, Department of Field Crops. The research is conducted in Bornova, Izmir, where the Mediterranean coastal zone climate is dominant, with 3 replications based on randomized complete block design.
12 different soybean lines (Tüm 15-1, Tüm 15-2, Tüm 15-3, Tüm 15-4, Tüm 15-5, Tüm 15-6, Tüm 15-7, A27 x YEŞİLSOY, A1224 x A38, A27 x A38, A1224 x LOREDO, A1337 x A38) and 3 control groups (ARISOY, ATAEM 5, YEŞİLSOY) were evaluated in the experiment.
In the study, besides yield, observations were made for agronomic features such as plant height, first pod height, number of flowering days, number of days of ripening, thousand grain weight, number of pods in the plant and number of pods.  According to experimental results, A1337 x A38 (487,98 kg/da) and Tüm 15-2 (487,77 kg/da) hybrid soybean lines, have the patential to give the most yield. Highest first pod height from A1337 x A38 (14.89 cm) hybrid soybean line, highest thousand grain weight Tüm 15-4 (198.04 g) obtained from hybrid soybean line, also in terms of earliness Tüm 15-1 (119.3 days) hybrid soy line came to the fore.
According to the results of the correlation analysis, it was revealed that the increase in the number of pods and the number of days of flowering in the plant affected positively the increase in grain yield. 
It was concluded that the increase in the first pod height, the number of flowering days and the number of ripening days positively affected the increase in plant height.