Fen eğitiminde STEM yaklaşımının etkililiği: Bir meta analiz çalışması
The effectiveness of STEM approach in science education: A meta analysis study
Yazar: MEHMET DEĞERLİ
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM ÜMİT YAPICI
Dicle Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Bilimsel süreç = Scientific process ; FeTeMM = STEM ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Meta analizi = Meta analysis ; Tutumlar = Attitudes ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu araştırmada Türkiye'de fen eğitiminde STEM yaklaşımı ile ilgili mevcut durumu meta analiz yöntemiyle ortaya çıkarmak amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda fen eğitiminde STEM yaklaşımının geleneksel yöntemlere göre öğrencilerin akademik başarıları, bilimsel süreç becerileri ve fen bilimleri dersine yönelik tutumları üzerindeki etkisini incelemek amacıyla meta analiz çalışması yapılmıştır. Yapılan meta analiz çalışmasında belirlenen ölçütlere uygun olarak araştırma kapsamına alınan çalışmalar Yüksek Lisans ve Doktora düzeyinde olup bu çalışmalar Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı Ulusal Tez Merkezi veri tabanından alınmıştır. Araştırma, 2010-2020 yılları arasında gerçekleştirilmiş, toplam 147 çalışma incelenmiş ve dâhil edilme kriterlerine uygun olan 46 Yüksek Lisans ve 6 Doktora çalışması meta analiz kapsamına alınmıştır. Toplam 52 adet çalışmanın örneklemini 4., 5., 6., 7. ve 8. sınıf seviyesindeki toplam 2878 öğrenci oluşturmaktadır. Analizler Comprehensive Meta Analysis V2 istatistik programı yardımıyla yapılmıştır. Çalışmalar analiz edilip birleştirildiğinde yapının heterojen olmasından dolayı rastgele etkiler modeli kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, fen eğitiminde STEM yaklaşımının öğrencilerin akademik başarısına etki büyüklüğü 1.420, bilimsel süreç becerilerine etki büyüklüğü 1,457 fen bilimleri dersine yönelik tutumlarına etki büyüklüğü 0,526 olarak hesaplanmıştır. Bu değerler yapılan sınıflandırmaya göre  akademik başarı ve bilimsel süreç becerileri değişkenine göre geniş düzeyde, tutum değişkenine göre ise orta düzeyde bir etki büyüklüğüdür. Bu bağlamda fen eğitiminde STEM yaklaşımı öğrencilerin akademik başarısını arttırmada ve bilimsel süreç becerilerini geliştirmede olumlu yönde ve geniş düzeyde, fen dersine yönelik tutumları üzerinde olumlu yönde ve orta düzeyde bir etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Akademik başarıya olan etki büyüklüğü sınıf seviyesine göre farklılaşmış olup en yüksek etki 4. sınıf seviyesindeki çalışmalarda gözlenmiştir. STEM yaklaşımın mevcut değişkenler üzerindeki etkisini inceleyen çalışmaların tek bir çatı altında toplanması ve bu araştırma alanındaki eğilimleri gözler önüne sermek üzere yapılan, fen eğitiminde STEM yaklaşımının etkisinin incelendiği bu çalışma bundan sonra yapılacak olan çalışmalara ışık tutacağı düşünülmektedir.

Abstract:
In this research, it is aimed to reveal the current situation regarding the STEM approach in science education in Turkey with meta-analysis method. In this direction, a meta-analysis study was conducted to examine the effect of STEM approach in science education on students' academic success, scientific process skills and attitudes towards science lesson compared to conventional methods.  In the meta-analysis study, the studies included in the research are at the Master's and Doctorate level and these studies were taken from the Higher Education Council National Thesis Center database. In the study, a total of 147 studies carried out between 2010 and 2020 were examined and 46 Master's and 6 PhD studies that met the inclusion criteria were included in the meta-analysis. The sample of a total of 52 studies consists of 2878 students, who are from 4th 5th 6th 7th and 8th grades, including the experimental and control groups. Analysis were made via statistics program Comprehensive Meta Analysis V2. The random effects model was used when the studies were analyzed and combined because the structure was heterogeneous. As a result of the research, the effect size of the STEM approach in science education on the academic success of the students was calculated as 1.420, the effect size on the scientific process skills was calculated as 1.457 and the effect size on the attitudes towards the science course was calculated as 0.526. According to the classification made, these values are at a large level according to the variable of academic success and scientific process skills, and at a medium level according to the variable of attitude. In this context, it has been concluded that the STEM approach in science education has a positive and moderate effect on increasing the academic success of students and improving their scientific process skills, and on their attitudes at a medium level. The effect size on academic success differed according to the grade level, and the highest effect was observed in studies at the 4th grade level. It is thought that this study, which examines the effects of the STEM approach in science education and is conducted to gather the studies examining the effect of the STEM approach on existing variables under a single roof and to reveal the trends in this research area, will enlighten on the studies to be done from now on.