Wistar Albino ratlarda sindirim kanalının ve sindirim kanalına bağlı organların prenatal ve postnatal gelişimi
The prenatal and postnatal development of digestive tract and associated organs in Wistar Albino rats.
Yazar: ASLI ÇETİN
Danışman: PROF. DR. MUKADDES EŞREFOĞLU
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Bağırsaklar = Intestines ; Gelişim = Development ; Karaciğer = Liver ; Mide = Stomach ; Pankreas = Pancreas ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Prenatal teşhis = Prenatal diagnosis ; Sıçanlar = Rats ; Özofagus = Esophagus

Özet:
Sindirim kanalının epitelyal bileşenleri endodermden, bağ dokusu ve kas dokusu ise mezodermden köken alır. Primitif sindirim kanalı 4. haftada embriyonun sefalokaudal ve lateral yönlerden katlanması sonucu vitellus kesesinin bir bölümünün embriyo bedeni içerisinde kalmasıyla gelişmeye başlar. Organ gelişimi hücre çoğalması, farklılaşması, göçü, doku gelişimi ve farklılaşması gibi çeşitli olayları içeren histolojik ve histokimyasal farklılaşma ile karakterizedir. Sindirim sistemine ait organların gelişimi ile ilgili histolojik çalışmalar bulunmakla birlikte, bir bütün olarak sindirim sisteminin prenatal ve postnatal gelişimini kapsayan sınırlı sayıda çalışma mevcuttur.Çalışmamızda özefagus, mide, duodenum, ileum, kolon, karaciğer ve pankreasın prenatal ve postnatal gelişimi ışık mikroskopik düzeyde incelenmeye çalışıldı. Bu amaçla 27 adet Wistar albino dişi sıçan prenatal 7, 10, 14, 17 ve 20 günlük fetüsleri, postnatal 5, 10, 15 ve 20 günlük yavruları içeren grupları oluşturmak üzere gebe bırakıldı. Son grup ise genç erişkin dişi sıçanlardan oluşmaktaydı. Her gruptan 7 adet sıçan incelemeye alındı. Örnekler rutin doku takip işlemlerinden geçirilerek parafine gömüldü. Parafin bloklardan alınan 4 ?m kalınlığında seri kesitlere Mayer'in hematoksilen-eosin metodu, Masson-trikrom metodu ve Periyodik Asit Schiff metodu uygulandı.Özefagus, mide ve bağırsaklar yerleşimleri ve histolojik özellikleri açısından değerlendirildi. Yüzey epitelinin, bezlerin, bağ dokusu ve kas dokusunun, sinir pleksuslarının gelişimi ve farklılaşması incelendi. Karaciğer ve pankreas ise hücresel farklılaşma ve histolojik yapılanma açısından değerlendirildi. Organların histolojik özelliklerinin gelişim dönemleri belirlendi. Memeli hayvanlar olmalarına rağmen Wistar albino sıçanların sindirim sistemlerinin gelişim ve farklılaşma yönünden insanlardan bazı farklılıklar gösterdiği sonucuna varıldı.Anahtar kelimeler: Bağırsaklar, gelişim, karaciğer, mide, özefagus, pankreas, postnatal, prenatal.

Abstract:
Epithelial components of digestive tract is derived from endoderm whereas, connective tissue and muscle tissue are derived from mesoderm. Primitive digestive tract begins to develop by sefalokaudal and lateral folding of embryo causing internalization of a part of yolk sac into embryo body during in utero 4th. week. Organ development is characterized by histological and histochemical differentiation including cell proliferation, differentiation, migration, tissue development and differentiation. Although there are some studies about the development of the organs of digestive system; there are limited numbers of studies about the prenatal and postnatal development of the whole digestive system.In our study prenatal and postnatal development of osephagus, stomach, duodenum, ileum, colon, liver and pancreas at light microscopic level was aimed to investigate. Fort this purpose, 27 Wistar albino rats were subjected to pregnancy in order to obtain prenatal 7, 10, 14, 17 and 20 day old fetuses and postnatal 5, 10, 15 and 20 day old newborns. The last group included young adult female rats. Seven rats from each group were subjected to investigation. The samples were embedded into paraffin after routine tissue processing procedures. Serial 4 ?m sections obtained from parafin blocks were stained with Mayer?s hematoxylen, Masson?s Trichrome and PAS staining methods.Osephagus, stomach and intestines were evaluated regarding to their localization and histological features. The development and differentiation of surface epithelium, glands, connective tissue, smooth tissue and nerve plexuses were investigated. In the other hand, the liver and pancreas were evaluated regarding their cellular differentiation and histological characterization. The developmental stages of organs were determined. It is concluded that the digestive system of Wistar albino rats regarding to development and differentiation was different from that of humans in some aspect although they are mammalian animals.Key words: İntestines, development, liver, stomach, osephagus, pancreas, postnatal, prenatal.