Çevresel faktörlerin muhasebenin gelişimine etkisi: Türkiye değerlendirmesi
The effect of environmentel factors on accounting development: The evaluation of Turkey
Yazar: DAVUT AYGÜN
Danışman: PROF. DR. YUSUF SÜRMEN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / Muhasebe ve Finansman Ana Bilim Dalı / Muhasebe Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Muhasebe = Accounting ; Muhasebe sistemleri = Accounting systems ; Muhasebe uygulamaları = Accountin applications ; Çevre faktörleri = Environmental factors ; Çevresel değişim = Environmental change ; Çevresel etki = Environmental impact

Özet:
Dünyada özellikle küreselleşme süreciyle artan uluslararası faaliyetler, bu faaliyetlerin muhasebeleştirilmesi problemini gündeme getirmiştir. Ayrıca, çok uluslu işletmelerin sayıca artması ve uluslararası faaliyetlerin önem kazanması muhasebe alanındaki uluslararası düzeydeki farklılıkların nedenlerinin araştırılması ihtiyacını artırmıştır. Artan ihtiyacın karşılanması amacıyla uluslararası muhasebe alanındaki mevcut farklılıkların sebeplerinin belirlenmesi ve bu farklılıkların en alt düzeye indirgenmesine yönelik çalışmalar yapılmaya başlanmıştır. Bu bağlamda birçok uluslararası kuruluş, hazırladıkları standartlar, bildiriler, raporlar ve yönetmeliklerle çalışmalara destek olmuşlar ve olmaktadırlar.Muhasebe alanındaki mevcut farklılıkların çevresel faktörlere bağlı olarak ortaya çıktığı genel kabul görmüş bir kanıdır. Dolayısıyla çevresel faktörlerin ve bu faktörlerdeki değişimlerin muhasebenin gelişimi üzerindeki etkilerinin bilinmesi büyük bir öneme sahiptir.Çevresel faktörlerin muhasebenin gelişime etkisi, özellikle 1980'li yıllardan sonra incelenmeye başlanmıştır. Birçok bilim adamı bu konuda çalışma yapmıştır. Ancak, anılan çalışmaların birçoğu teorik nitelikli olup uygulamalı çalışmaların sayısı oldukça azdır. Bu uygulamalı çalışmalarda da çevresel faktörlerin muhasebenin gelişimine etkileri belirli bir ülkeden ziyade uluslararası düzeyde ele alınmış ve incelenmiştir. Kısacası, çevresel faktörlerin belirli bir ülkede muhasebenin gelişimine etkilerini inceleyen çalışma sayısının yetersiz olduğu belirtilebilir.Dünya'daki gelişmelere paralel olarak konunun Türkiye açısından değerlendirmesini yapmak amacıyla Türkiye'deki üniversitelerde görev yapan muhasebe öğretim elemanları ile muhasebe meslek odalarının başkanları üzerinde bir anket çalışması yapılmıştır. Anket çalışması sonucunda, ekonomik faktörler ile mesleki ve eğitimle ilgili faktörlerin muhasebe sistem ve uygulamalarının gelişimi üzerinde belirleyici oldukları tespit edilmiştir.

Abstract:
Increasing international transactions especially within the process of globalisation have made it necessary to consider accounting these transactions. The increasing number of multi-national firms and the increasing prominence of international affairs have also brought agenda to the reasons for the differences in practising the accounting rules in international scale. Researchers have launched new studies to investigate these differences and reduce them to a minimum level. A great number of international organizations have made contributions to these studies by preparing new standards, papers, reports and principles.It is a common idea that the existing differences in the field of accounting are due to some environmental factors. Consequently, it is a vital issue to study these environmental factors and their effects on the development of accounting.Studies on the effects of environmental factors on accounting were started after the end of 1980s. A great many researchers made contributions to this issue. However, most of these studies handled the issue from a theoretical perspective, and only a few of them focused on the applicable features of the issue. And these applied studies, instead of focusing on a particular country, took the issue within international scales.To evaluate the conditions in Turkey as regards of the environmental factors on accounting, a questionnaire was administered. The participants were professors teaching accounting at universities, and presidents of chambers of the accounting profession. The questionnaire revealed that economic, vocational and educational factors played the biggest role on the development of accounting systems and applications.