Hastane ilişkili hiponatremi: Risk faktörleri ve sonuçları
Hospi̇tal related hyponatremia: Risk factors and outcomes
Yazar: ZEYNEP ECE DEMİRBAŞ
Danışman: PROF. DR. REFİK DEMİRTUNÇ
Sağlık Bakanlığı / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Hiponatremi genel tıp pratiğinde en sık rastlanılan elektrolit bozukluğudur. Bu çalışmada hastane ilişkili hiponatremi saptanmış olan hastaların demografik ve klinik özelliklerinin incelenmesi, risk faktörlerinin belirlenmesi ve tüm bunların klinik sonuçlar üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Çalışma 2012 – 2013 yılları arasında Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi yataklı servislerinde herhangi bir nedenle yatarak tedavi görmekte iken hiponatremi gelişen 133 hasta üzerinde geriye dönük olarak yapılmıştır. Hastaların demografik özelliklerinin yanı sıra, komorbid hastalıkları, hiponatremiyle ilişkili semptomları, hiponatreminin patofizyolojik nedenleri ve hastane ilişkili hiponatremiye yol açabilecek tedaviler tespit edilmiş ve bunların plazma sodyum düzeyleri, hastane yatış süresi ve mortalite ile ilişkileri incelenmiştir.
Çalışmaya dahil edilen ve yatış süreleri 2 -150 gün (median:21,0 gün) arasında değişen 133 hastanın (median yaş 69,0 yıl) en düşük sodyum değerleri (median 125,0 mEq/L) temel alındığında, %8,3'ü hafif; %46,6'sı orta; %45,1'i derin hiponatremi olarak gruplandırılmıştır. Hastaların %33,8'inin hiponatremiye bağlı semptomlar geliştirdiği ve koma gözlenen hastaların %100'ünün derin hiponatremi grubunda olduğu gözlenmiştir. %27,1 oranında kontrol sodyum değerleri normala dönen hastaların toplam mortalite oranı %28,6'dır. Koma gözlenen hastaların %83,3'ünde (p=0,007); demansı olan hastaların %71,4'ünde mortalite gözlenmiştir (p=0,020). Yatış süreleri ile etkenlerin toplam sayısı arasında doğrusal ve anlamlı ilişki tespit edilmiş (R=0,357, p<0,01), her bir etkenin  hastanede yatış süresini 8,1 ± 1,853 gün uzattığı hesaplanmıştır. 
Sonuç olarak semptom olarak koma gözlenen, komorbid hastalık olarak demansı olan hastalarda mortalite oranlarının daha yüksek olduğu ve hiponatremi gelişiminden önce uygulanan ve hiponatremi gelişiminde rol oynayan tedavilerden her birinin hastane yatış sürelerini uzattığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Hyponatremia is the most common electrolyte disorder in general medical practice. The aim of this study is to specify the clinical and demographical features of the patients who have hospital acquired hyponatremia, to identify the risk factors and to analyze the effect of these factors on clinical outcomes.
	 The study was conducted retrospectively over a one-year period between 2012-2013 at Haydarpaşa Numune Research and Education Hospital, on 133 patients who developed hyponatremia during the hospitalization for any kind of reasons. Besides the clinical features of the patients, comorbid diseases, symptoms related to hyponatremia, pathophysiological causes of hyponatremia and treatments that could be related to hyponatremia were also identified and the relationship between all above and plasma sodium concentrations, hospital length of stay, also mortality.
	Among the 133 patients (median age 69,0 years) included to this study whose length of stay is between 2 -150 days (median: 21,0 days), according to minimum plasma sodium concentrations (median 125,0 mEq/L), the overall incidence of mild hyponatremia was %8,3; moderate hyponatremia %46,6 and profound hyponatremia was %45,1. It was observed that %33,8 of patients developed symptoms related to hyponatremia and also %100 of patients who developed coma were classified as profound hyponatremia. The ratio of normalized hyponatremia was %27,1 and the overall mortality was %28,6. Mortality was %83,3 among the patients who developed coma (p=0,007) and %71,4 who had dementia (p=0,020). It was detected that there was a linear and statistically significant relationship between the length of stay and total number of causes (R=0,357, p<0,01). It was also analyzed that each of the causes prolonged the length of stay 8,1 ± 1,853 days.
	In conclusion, it is demonstrated that mortality rates were higher among the patients who developed coma and who had dementia as a comorbid disease. It is also addressed that each of the treatment related risk factors that was administrated before the development of hyponatremia prolonged the hospital length of stay.