Trabzon güneybatısında (Düzköy) yüzeyleyen Şahinkaya üyesinin sedimentolojisi ve fasiyes özellikleri
Sedimentology and facies characterization of Sahinkaya member outcropping at SW Trabzon (Duzkoy)
Yazar: HAYAT ÖZGE GÜNEYLİ
Danışman: PROF. DR. BAKİ ERDOĞAN VAROL
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Diyajenez = Diagenesis ; Fasiyes özellikler = Facies characteristics ; Sedimantoloji = Sedimentology ; Trabzon-Düzköy = Trabzon-Düzköy

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Trabzon ili güneybatısında yüzeyleyen Üst Kretase-Paleosen yaşlı Tonya Formasyonu'nun sınırlı alanda yayılım gösteren Şahinkaya Üyesi'nin sedimantolojik olarak inceleyip, fasiyes özelliklerini ve petrol aramacılığı açısından rezervuar kaya olma potansiyelini ortaya koymaktır. Şahinkaya Üyesi genel olarak krem-bej, beyaz-krem renkli, orta ve kalın tabakalı yer yer masif gözlenen sığ denizel kireçtaşlarından oluşur. Düzköy köyü civarında yapılan saha çalışmasında toplam kalınlığı 841 metre olan 5 adet stratigrafik kesit ölçülmüş ve bu kesitlerden 223 adet el örneği ve 99 adet tapa örneği derlenmiştir. Alınan örnekler geometri, mikrofasiyes ve fosil içeriğine dayalı olarak beş fasiyes zonu ortamını temsil eden altı mikrofasiyes tanımlanmıştır. Bunlar; planktik foraminiferli vaketaşı (SMF 3), biyoklastik istiftaşı/tanetaşı (SMF 5), organik yığışımlar/bağlamtaşı (SMF 7), kırmızı algli, kavkılı vaketaşı (SMF 9), işlenmiş/taşınmış kavkılı istiftaşı (SMF 10) ve işlenmiş/taşınmış kavkılı tanetaşı (SMF 11) olarak tanımlanmıştır. Mikritleşme/mikritik zarflanma, sintaksiyal ve bloklu (kaba) kalsit çimentolanma petrografik analizlerde en yaygın görülen diyajenetik olaylardır. Tapalar üzerinde yapılan temel karot analizleri sonucu, örneklerin ortalama gözeneklilik değeri % 2.74 iken, ortalama geçirgenlik değeri ise 0.1 mD olarak tespit edilmiştir. Diyajenez süreçlerine çok maruz kalmayan, gözeneklilik ve geçirgenliğin korunabildiği örneklerde, gözeneklilik değerlerinin % 13'e ulaştığı gözlenmiştir. Petrol aramacılığı açısından Şahinkaya Üyesi'nin orta-kötü özellikte bir rezervuar kaya olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to describe the sedimentological and facies characterization of Şahinkaya Member of Upper Cretaceous-Paleocene aged Tonya Formation outcropping at the southwest part of Trabzon and investigate whether it can be a good potential reservoir rock or not. This member is described as cream, beige colored, medium-thick bedded, partly massive, shallow water carbonates. Five stratigraphic sections with a total carbonate thickness of 841 meters were measured at south of Akçaabat county, Düzköy village, 223 hand samples and 99 plug samples were collected. By the help of field observations and also microanalysis of the samples, six microfacies representing five facies belts are defined. These microfacies (SMF) are described as folllows: planktic foraminiferal wackestone (SMF 3), bioclastic packstone/grainstone (SMF 5), organic build-ups/boundstone (SMF 7), shell fragmentary wackestone (SMF 9), packstone with coated and worn bioclastic constituents in micritic matrix (SMF 10) and grainstone with coated and worn bioclastic constituents in sparite cement (SMF 11). The most observed diagenetic mechanism through out the thin section studies, are micritization, micritic enveloping, syntaxial and blocky (coarse) calcite cementation. According to the plug analysis, samples have an average porosity value of 2.74 %, and an average permeability value of 0.1 mD. If the plug sample hasn't been much affected by the diagenetic mechanisms, porosity values of the sample can reach up to 13 %. As a result, for petroleum exploration operations, Şahinkaya Member can be thought as bad to fair reservoir rock for the petroleum system.