Gebelerde COVID-19 korku düzeylerinin uyku kalitesi ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of COVID-19 FEAR levels on SLEEP quality andquality of life in pregnancy
Yazar: MERVE ŞEN
Danışman: DOÇ. DR. DUYGU İLKE YILDIRIM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Gebelik = Pregnancy ; Korku = Fear ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: COVID-19 salgını tüm dünyada artarak devam etmektedir. COVID-19 korkusunun maternal ve fetal etkisini araştırmak anne adayı ve yenidoğan için önemlidir. Bu çalışmada gebelerin yaşadıkları COVID-19 korkusunun, uyku kalitesi ve yaşam kalitesi üzerine etkisini araştırmak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma kesitsel ve tanımlayıcı bir çalışmadır. Çalışma 15.08.2021-30.09.2021 tarihleri arasında Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Konya Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniği'ne başvuran 300 gebe hasta ile yapıldı. Araştırmanın verileri; sosyodemografik veri formu, COVID- 19 Korku Ölçeği, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve Kısa Form-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği (KF-36) olmak üzere dört adet veri toplama aracı kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde SPSS 27.0 programı kullanıldı.
Bulgular: Çalışmaya katılan 300 gebenin yaş ortalaması 26,30±5,07, gebelik haftası ortalaması 24,54±10,38 idi. Gebelerin %24,3'ünün (n=73) COVID-19 enfeksiyonu geçirdiği, %44,7'sininde (n=134) yakın çevresinde COVID-19 enfeksiyonu geçiren kişi olduğu saptandı. Çalışmamızda gebelik haftasının ilerlemesi, abortus öyküsünün olması, aylık gelirinin düşük olması gebelerin COVID-19 korkusunun anlamlı düzeyde yüksek olmasına sebep olduğu bulundu. Herhangi bir işte çalışmayan, çekirdek aileyle yaşayan, doktor tarafından riskli gebelik olarak değerlendirilen gebelerin uyku kalitesinde anlamlı düzeyde bozulma olduğu bulundu. Eğitim düzeyinin düşük olması, gebelik ve doğum sayısının artması, gebelik haftasının ilerlemesi, riskli gebelik, abortus riski, gebelikte ilaç kullanıyor olmak, kendisi ve yakın çevresinde COVID-19 geçiren olması gebelerin yaşam kalitesini anlamlı düzeyde olumsuz etkilediği bulundu. Gebelik dönemi boyunca sağlık kuruluşlarına rutin kontrollere giderken COVID-19 bulaş korkusu nedeniyle maske kullanımı ve sosyal mesafe kurallarına dikkat eden gebelerin COVID-19 korkusu anlamlı düzeyde yüksek bulundu. Bulaş korkusu gebelerin yaşam kalitesini de olumsuz etkilemektedir. Katılımcıların COVID-19 korku puanı ile KF-36 alt boyutlarından genel sağlık puanı arasında negatif yönde düşük-önemsiz derecede korelasyon saptandı. Katılımcıların PUKI puanları ile KF-36 alt ölçek puanları arasında negatif yönde düşük-orta derecede korelasyon saptandı.
Sonuç: COVID-19 korkusu ile gebelerin uyku kalitesi arasında anlamlı bir ilişki saptanmazken, gebelerin yaşam kalitesinde anlamlı düzeyde azalma ile ilişkili  olduğu saptandı. Gebelik haftasının ilerlemesi, riskli gebelik, gebelikte  tanı konulmuş hastalık varlığı, gebelikte ilaç kullanımı, çekirdek ailede yaşamak ve herhangi bir işte çalışmıyor olmak gebelerin yaşam kalitesi ve uyku kalitesini olumsuz etkilemektedir. Birinci basamak hekimler olarak gebelerin  COVID-19 korku ve endişelerini azaltacak psikososyal destek projeleri geliştirilip sosyal destek verilmesi anne ve bebek sağlığı için faydalı sonuçlar sağlayacaktır.


Anahtar Kelimeler: COVID-19, Gebe, Uyku Kalitesi, Yaşam Kalitesi

Abstract:
Aim: The COVID-19 epidemic continues to increase all over the world. It is important for the expectant mother and newborn to investigate the maternal and fetal impact of fear of COVID-19. In this study, it was aimed to investigate the effect of the fear of COVID-19 experienced by pregnant women on sleep quality and quality of life.
Material and Method: This research is a cross-sectional and descriptive study. The study was carried out with 300 pregnant patients who applied to Health Practice and Research Center Konya City Hospital Gynecology and Obstetrics Polyclinic between 15.08.2021 and 30.09.2021. The data of the research; The sociodemographic data form was collected using four data collection tools: COVID-19 Fear Scale, Pittsburgh Sleep Quality Index (PUKI), and Short Form-36 Quality of Life Scale (SF-36). SPSS 27.0 program was used in the analysis of the data.
Results: The mean age of the 300 pregnant women who participated in the study was 26.30±5.07, and the mean week of gestation was 24.54±10.38. It was determined that 24.3% (n=73) of the pregnant women had COVID-19 infection, and 44.7% (n=134) had a person who had COVID-19 infection in their immediate surroundings. In our study, it was found that the progression of the week of gestation, the history of abortion, and the low monthly income of the pregnant women caused a significantly higher fear of COVID-19. It was found that the sleep quality of the pregnant women who did not work, lived with a nuclear family, and were evaluated as risky pregnancy by the doctor, had a significant deterioration in sleep quality. It was found that the low level of education, the increase in the number of pregnancies and births, the progression of the week of gestation, risky pregnancy, the risk of abortion, the use of medication, and the presence of COVID-19 in the pregnant women had a significant negative impact on the quality of life of the pregnant women. During the pregnancy period, the fear of COVID-19 in pregnant women who pay attention to the use of masks and social distance rules due to the fear of COVID-19 contamination while going to the health institutions for routine check-ups is significantly high, and the fear of transmission negatively affects the quality of life of pregnant women. A negative low-insignificant correlation was found between the COVID-19 fear scale score of the participants and the general health score of the SF-36 sub-dimensions. There was a low-to-moderate negative correlation between the participants'PUKI scores and SF-36 subscale scores.
Conclusion: While no significant relationship was found between fear of COVID-19 and sleep quality of pregnant women, it was found to be associated with a significant decrease in the quality of life of pregnant women. Progression of the gestational week, risky pregnancy, presence of a disease diagnosed during pregnancy, drug use during pregnancy, living in a nuclear family and not working in any job adversely affect the quality of life and sleep quality of pregnant women. As primary care physicians, developing psychosocial support projects that will reduce the fear and anxiety of pregnant women about COVID-19 and providing social support will provide beneficial results for mother and baby health.


Key Words: COVID-19, Pregnant, Sleep Quality, Quality of Life