Evde sağlık hizmeti alan diabetes mellitus tanılı hastalarda glisemik regülasyonun ve regülasyonu etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of glycemic regulation and factors affecting regulation in patients with diabetes mellitus receiving home health care services
Yazar: SEMA NUR SAYIN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE DİDEM ESEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
GEREÇ ve YÖNTEM: Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi Evde Sağlik Hizmetleri birimine kayıtlı DM tanılı hastalarda yapılan kesitsel,analitik,retrospektif bir çalışmadır. Çalışmada toplam 493 hastanın verileri retrospektif olarak taranmıştır. Araştırmanın evreni Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi Evde Sağlik Hizmetleri birimine kayıtlı DM tanılı ve 30.04-2023-30.04.2024 tarihleri arasında ziyaret edilmiş olup güncel verilerine ulaşılan hastalardan oluşmaktadır. Çalışmamızda elde edilen veriler  SPSS 25 (Statistical Package for the Social Sciences, version 25) istatistik programı ile analiz edilmiştir.

BULGULAR: Çalışmamızda 493 hasta incelenmiştir. Hastaların %23,5'i erkek, %76,5'i kadındır. Yaş ortalaması 78,57±9,87' dir. Hastaların %91,5'inde diyabete eşlik eden en az bir kronik hastalık mevcuttur ve bütün hastalar en az bir antidiyabetik ilaç kullanmaktadır. Sadece OAD kullanan hastaların oranı %58,2'dir. Hastaların %72,2'si yatağa yarı bağımlı, %12,3'ü tam bağımlı olup hastaların %10,4'ünde bası yarası bulunmaktadır. Diyetisyen hizmeti almış olan hastaların oranı %7,9'dur. Hastaların %97,1'i oral yolla, %2,9'u NG sonda ya da PEG ile beslenmektedir. Malnütrisyonlu hastaların oranı %16 iken malnütrisyon riski altında olan hastaların oranı %59,6'dır. Hastalara bakım veren kişilerin %84,5'i ailesi, %3,5'i bakıcısı, %11,9'u ise hastanın kendisidir. Hastaların %36,7'sinde nöro-psikiyatrik hastalık mevcuttur. Hastaların bir yıl içindeki ziyaret sayısının ortalaması 2,61±2,13'tür. Hastaların %76,2'sinin diyabeti regüle olup ortalama HbA1c değeri 7,27±1,78,ortalama açlık plazma glukozu değeri ise 153,11±69,4'tür. 

SONUÇ: Araştırmamızda diyabeti regüle olan hastaların oranı %76,2 olarak sonuçlanmıştır. Çalışmamızın sonucunda hastaların cinsiyet, multimorbidite, yatağa bağımlılık durumu, bası yarası varlığı, diyetisyen hizmeti almış olması, beslenme durumu, malnütrisyon durumu, bakım veren kişi ve ziyaret sıklığı değişkenleri ile diyabet regülasyon durumları arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Hastalardan 85 yaş ve üzerinde olanların diyabetinin regüle olma oranı  65 yaş altında ve 75-84 yaş arasında olanlardan istatistiksel anlamlı düzeyde yüksek olarak bulunmuştur. Hastalardan OAD kullananların diyabetinin regüle olma oranı  sadece insülin kullanan ve insülin+OAD  kullananlardan istatistiksel anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. 

 ANAHTAR KELİMELER: Diabetes Mellitus, Glisemik Regülasyon, Evde Sağlık Hizmetleri

Abstract:
METHODS: This is a cross-sectional, analytical, retrospective study conducted in patients diagnosed with DM registered to Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu City Hospital Home Health Services unit. The data of a total of 493 patients were retrospectively analyzed. The study population consists of patients diagnosed with DM registered in the Home Health Services unit of Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu City Hospital and visited between 30.04.2023-30.04.2024 and whose current data were accessed. The data obtained in our study were analyzed with SPSS 25 (Statistical Package for the Social Sciences, version 25) statistical program.

RESULTS: In our study, 493 patients were analyzed. 23.5% of the patients were male and 76.5% were female. The mean age was 78.57±9.87 years. 91.5% of the patients had at least one chronic disease accompanying diabetes and all patients used at least one antidiabetic drug. The proportion of patients using only OADs was 58.2%. 72.2% of the patients were partially bedridden, 12.3% were fully bedridden and 10.4% of the patients had pressure sores. The proportion of patients who received dietitian service was 7.9%. 97.1% of the patients were fed orally and 2.9% were fed with NG catheter or PEG. The proportion of patients with malnutrition was 16%, while the proportion of patients at risk of malnutrition was 59.6%. 84.5% of the caregivers were family members, 3.5% were caregivers and 11.9% were the patients themselves. 36.7% of the patients had a neuro-psychiatric disease. The average number of visits in a year was 2.61±2.13. The mean HbA1c value was 7.27±1.78 and the mean fasting plasma glucose value was 153.11±69.4. 76.2% of the patients had regulated diabetes. 

 CONCLUSION: In our study, the rate of patients with regulated diabetes was 76.2%. As a result of our study, no significant relationship was found between the variables of gender, multimorbidity, bed dependency status, presence of pressure sores, dietitian service, malnutrition status, caregiver and frequency of visits and diabetes regulation status. The rate of diabetes regulation in patients aged 85 years and over was found to be statistically significantly higher than those aged under 65 years and between 75-84 years. The rate of diabetes regulation in patients using OADs was statistically significantly higher than those using only insulin and insulin+OADs. 

KEYWORDS: Diabates Mellitus, Glycemic Regulation, Home Health Care