Spor yapan ve yapmayan öğretmenlerin duygu ve kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between emotions and personal characteristics of teachers who do and do not sport
Yazar: SEVCAN GÜLEY ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHTAP YILDIZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmanın amacı, spor yapan ve yapmayan öğretmenlerin duygu ve kişilik özellikleri arasındaki
ilişkiyi belirlemektir. Bu çalışmada nicel gözleme dayalı betimsel (tarama) araştırma modeli kullanılmıştır.
Araştırmanın örneklemini, 2021–2022 Eğitim Öğretim Yılında Ankara ili, Keçiören, Çankaya, Yenimahalle,
Mamak ve Altındağ ilçelerinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda görev yapan 978 öğretmen
oluşturmuştur. Araştırmaya katılan öğretmenlerin, sporun öğretmen duyguları üzerindeki farklılaşmasını ölçmek
amacıyla Frenzel ve ark. (2016) tarafından geliştirilen, Alpaslan ve Ulubey (2017) tarafından Türkçe'ye
uyarlanan "Öğretmen Duyguları Ölçeği" ve kişilik özeliklerini tespit edebilmek için ise Gençöz ve Öncül (2012)
tarafından Big-5 teorisi temelinde geliştirilmiş ve tüm aşamaları Türk kültürüne uyarlanmış "Temel Kişilik
Özellikleri Ölçeği" kullanılmıştır. Analizlerde; bağımsız örneklem T testi, Pearson Korelasyon testi tek yönlü
varyans analizi (Anova) testi, Tukey post hoc testi ve Tamhane 's post hoc testi uygulanmıştır.
Araştırma sonucunda, cinsiyet değişkenine göre kişilik özellikleri alt boyutlarından olumsuz değerlik alt
boyutunda; yaş değişkenine göre kişilik özelliklerinin tüm alt boyutları ve öğretmen duyguları alt boyutlarından
zevk, kızgınlık alt boyutlarında; medeni durum değişkenine göre kişilik özellikleri tüm alt boyutları ve öğretmen
duygularının tüm alt boyutlarında; meslekte kaçıncı yılı değişkenine göre kişilik özellikleri tüm alt boyutları ve
öğretmen duygularının tüm alt boyutlarında; düzenli spor yapma değişkenine göre kişilik özellikleri alt
boyutlarından sorumluluk, geçimlilik-uyumluluk, gelişime açıklık alt boyutlarında ve öğretmen duyguları alt
boyutlarından zevk alt boyutunda; haftada kaç gün spor yapıyorsunuz değişkenine göre kişilik özellikleri alt
boyutlarından dışadönüklük, sorumluluk, geçimlilik-uyumluluk, gelişime açıklık, olumsuz değerlik alt
boyutlarında ve öğretmen duyguları alt boyutlarından zevk alt boyutunda; ne tür spor yapıyorsunuz değişkenine
göre kişilik özellikleri alt boyutlarından sorumluluk, geçimlilik-uyumluluk, gelişime açıklık, olumsuz değerlik
ve öğretmen duyguları alt boyutlarından zevk alt boyutunda anlamlı farklılık olduğu görülürken öğretmenlerin
kişilik özellikleri ve duygu durumları arasında ilişki, cinsiyet değişkenine göre kişilik özellikleri ve duygu
durumları arasında ilişki ve düzenli spor yapma durumu değişkenine göre öğretmenlerin kişilik özellikleri ve
duygu durumları arasında ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Ankara'da görev yapmakta olan öğretmenlere uygulanan bu çalışma diğer illerde görev yapan
öğretmenlere de uygulanarak öğretmenlerin üzerindeki etkisinde daha genelleyici sonuçlara ulaşılabilir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the relationship between the emotions and personality traits of
teachers who do and do not do sports. In this study, a descriptive (screening) research model based on
quantitative observation was used. The sample of the research consists of 978 teachers working in schools
affiliated to the Ministry of National Education in the provinces of Ankara, Keçiören, Çankaya, Yenimahalle,
Mamak and Altındağ in the 2021-2022 Academic Year In order to measure the differentiation of the teachers
participating in the study on the teacher emotions of sports, Frenzel et al. the "Teacher Emotions Scale"
developed by (2016) and adapted to Turkish by Alpaslan and Ulubey (2017) and the "Basic Personality Traits
Scale" developed by Gençöz and Öncül (2012) on the basis of the Big-5 theory and all stages of which have
been adapted to Turkish culture have been used to determine personality traits. Independent sample T-test,
Pearson Correlation test, one-way analysis of variance (Anova) test, Tukey post hoc test and Tamhane's post hoc
test were applied in the analyses.
In the current research, the personality traits and emotional states of teachers who play sports and do not
have been examined, and from the personality traits sub-dimensions according to the gender variable in the
negative valence sub-dimension; from all the personality traits sub-dimensions according to the age variable and
teacher emotions sub-dimensions of pleasure, anger sub-dimensions; from all the personality traits subdimensions according to the marital status variable and all the teacher emotions sub-dimensions; according to the
"number of years in the profession variable", personality traits are in all sub-dimensions and in all subdimensions of teacher emotions; according to the regular sports activity variable, personality traits subdimensions include conscientiousness, agreeableness, openness to experience sub-dimensions and pleasure subdimension of teacher emotions sub-dimensions; according to the number of days a week variable, personality
traits sub-dimensions include extraversion, conscientiousness, agreeableness, openness to experience, negative
valence sub-dimensions and pleasure sub-dimensions of teacher emotions; according to the variable of what kind
of sports do you do, it is seen that there is a significant difference in the sub-dimensions of conscientiousness,
agreeableness, openness to experience, negative valence, and pleasure sub-dimensions from the sub-dimensions
of teacher emotions, the relationship between teachers' personality traits and emotional states, personality traits
and emotional states according to gender variable. It has been concluded that there is a relationship between
teachers' personality traits and emotional states, according to the variable of the relationship between the teachers
and the state of doing regular sports.
This study, which is applied to teachers working in Ankara, can be applied to teachers working in other
provinces and more generalized results can be reached in its effect on teachers.