COVİd-19 enfeksiyonu geçirip pulmoner tutulumu olan hastalarda telerehabilitasyon takipli kardiyopulmoner rehabilitasyonun fiziksel uygunluk, emosyonel durum, d-dimer ve inflamasyon belirteçleri üzerine etkisi
Cardiopulmonary rehabilitation via telerehabilitation effects on physical fitness, emotional state, D-dimer and inflammation indicators over patients transmited COVID-19 infection with pulmonary involvement
Yazar: BERFU ERTARMAN
Danışman: PROF. ZUHAL KUNDURACILAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; D-dimer = D-dimer ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Fiziksel uygunluk = Physical fitness ; Pnömoni = Pneumonia ; Pulmoner rehabilitasyon = Pulmonary rehabilitation ; Telerehabilitasyon = Telerehabilitation ; Teleterapi = Teletherapy ; Teletıp = Telemedicine ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Amaç: COVID-19 enfeksiyonnu geçirip pulmoner etkilenimi olan hastalarda telerehabilitasyon takipli kardiyopulmoner rehabilitasyonun fiziksel uygunluk, emosyonel durum, D-dimer ve inflamasyon belirteçleri üzerine etkisinin araştırılmasıydı. 
Gereç ve yöntem: COVID-19 enfeksiyonu geçiren 40 hasta randomizasyonla araştırma grubu ve kontrol grubu olarak ikiye ayrıldı. Hastaların demografik bilgileri alındı. Fiziksel uygunluk parametreleri; 2 Dakika Yürüme Testi, Sandalye Otur-Kalk testi, Sekiz Adım Kalk-Yürü testi, Ağırlık Kaldırma testi, Sandalye Otur-Uzan testi ile aktivite düzeyleri "Fiziksel Aktivite Değerlendirme Ölçeği (IPAQ)" ile, durumluk ve sürekli kaygı "Durumluk-Sürekli Kaygı Ölçeği (STAIT-TRAIT)" ile, koronavirüs fobisi "Koronavirüs Fobisi Anketi(C19P-S)" ile, COVID-19 sonrası fonksiyonel durum ise "COVID-19 Sonrası Fonksiyonel Durum Anketi" ile değerlendirildi. Hastaların açlık kan şekeri, total kolesterol, D-dimer, fibrinojen, C-reaktif protein kan serum düzeylerine bakıldı. 6 haftalık kardiyopulmoner telerehabilitasyon fizyoterapist eşliğinde uygunlandı. Kontrol grubuna aktif kalmaları önerildi. Hastalar tedavi başında ve sonunda değerlendirildi.  
Bulgular: Tedavi öncesi sonrası veriler gruplar arası karşılaştırıldığında Sandalye Otur Uzan testi hariç tüm fiziksel uygunluk parametrelerinde ve Fiziksel Aktivite Değerlendirme Anketi (İPAQ), Durumluk Kaygı (TRAİT) parametrelerinde araştırma grubunun lehine anlamlı fark bulunmuştur(p<0,05). Kontrol grubunda 2 dakika yürüme testinde anlamlı bir fark bulunamamıştır(p>0,05). Gruplar arası karşılaştırmada biyobelirteçlere araştırma grubu açısından bakıldığında interlökinlerde azalma olduğu görülmüştür(p<0,05). 
Sonuç: COVİD-19 geçirip pulmoner tutulumu olan bireylerde kardiyopulmoner telerehabilitasyonun kardiyopulmoner enduransı ve ekstremitelerin kas kuvvetini arttıran, kaygı düzeyini azaltan, aktivite düzeyini arttıran etkin bir yöntem olduğu bulunmuştur. Kas kuvveti ve enduransı arttırma, COVID-19 korkusu ile kaygıyı azaltma, günlük yaşam aktivite katılımını arttırma ve COVID-19 sonrası fonksiyonel durumu iyileştirme becerileri açısından güvenilir ve uygulanabilirdir. 
Anahtar Kelimeler: COVID-19, kardiyopulmoner rehabilitasyon, pulmoner hastalık, telekonsültasyon, telerehabilitasyon.

Abstract:
Aim: The aim of our study was to investigate the effects of cardiopulmonary rehabilitation followed by telerehabilitation on physical fitness, emotional state, D-dimer and inflammation markers in patients with pulmonary involvement after COVID-19 infection.
Materials and Methods: Forty patients with COVID-19 infection were randomly divided into two groups as research group and control group. Demographic information of the patients was obtained. Physical fitness parameters; 2 Minutes Walking Test, Chair sit-stand test, eight-step up-go test, weight lifting test, chair sit-reach test, activity levels with "physical activity assessment scale (IPAQ), state and trait anxiety state -trait anxiety scale (STAIT-TRAIT), coronavirus phobia with coronavirus phobia questionnaire (C19P-S), post-COVID-19 functional status was evaluated with post-COVID-19 functional status questionnaire. Fasting blood glucose, total cholesterol, D-dimer, fibrinogen, C-reactive protein blood serum levels of the patients were measured. A 6-week cardiopulmonary telerehabilitation was performed under the guidance of a physiotherapist. The control group was advised to remain active. Patients were evaluated at the beginning and end of the treatment.
Results: When the pre-treatment and post-treatment data were compared between the groups, a significant difference was found in favor of the research group in physical fitness parameters, in all parameters except the chair sit and lie down test, and in the physical activity assessment questionnaire (IPAQ) and state anxiety (TRAIT) parameters (p<0.05). No significant difference was found in the control group in the 2-minute walking test (p>0.05). In the comparison between the groups, when the biomarkers were examined in terms of the research group, it was observed that there was a decrease in interleukins (p<0.05).
Conclusion: It has been found that cardiopulmonary telerehabilitation is an effective method that increases cardiopulmonary endurance and muscle strength of the extremities, reduces anxiety and increases activity level in individuals with pulmonary involvement after COVID-19. It is reliable and applicable in terms of its ability to increase muscle strength and endurance, reduce fear and anxiety of COVID-19, increase participation in activities of daily living, and improve functional status after COVID-19.
Keywords: COVID-19, cardiopulmonary rehabilitation, pulmonary disease, teleconsultation, telerehabilitation.