İneklerde supramammar lenf yumrusunun ekotekstürü ile mastitis arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between supramammary lymph node echotexture and mastitis in cows
Yazar: BURAK FATİH YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. CAHİT KALKAN
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Ultrasonografi (USG) görüntülerinin dijital ortamda işlenmesiyle ekotekstür analizleri yapılmaktadır. Sunulan tez supramammar lenf yumrusunun ekotekstürüyle mastitis arasındaki ilişkiyi araştırmak amacıyla yapıldı.
Tez çalışmasında 252 inek materyal olarak kullanıldı. Çalışmada, California Mastitis Test (CMT) ve süt elektrik direnci (SED) ölçümleri yapılıp supramammar lenf yumrusunun USG görüntüleri alındı. Yapılan klinik muayene ve skorlamayla hayvanlar CMT (-) (n=84), CMT (+) (n=84) ve klinik mastitis (n=84) olmak üzere üç gruba ayrıldı. Numunelerden somatik hücre sayısı (SHS), SED ve ticari ELISA kitiyle süt amiloit A (MAA) ölçümleri yapıldı. Ekotekstür analizleri için USG ile alınan lenf yumrusu görüntüleri elektronik ortama aktarılarak, Bitmap (BMP) görüntü formatına çevrildi. Image J programıyla BMP formatındaki lenf yumrusu görüntülerinin ilgili alanları (ROI) belirlenerek, ortalama gri değer (MGL), kontrast (CON), homojenite (HOM), enerji (ASM), entropi ve korelasyon parametreleri elde edilerek değerlendirildi. 
Analizler sonucunda SHS ve MAA düzeyleri, CMT (-) grubunda en düşük bulunurken klinik mastitis grubunda diğer iki gruba göre daha yüksek bulundu ve istatistiksel olarak anlamlı ilişkileri tespit edildi (p<0,001). Süt elektrik direncinde klinik mastitis grubunun CMT (+) ve CMT (-) gruplarına göre istatistiksel olarak daha düşük seyrettiği görüldü (p<0.001).  Diğer tanı yöntemlerinin ekotekstür parametreleriyle ilişkisi değerlendirildiğinde, CON'un SHS ve SED'le negatif, MAA ile pozitif yönde, ASM, SHS ve SED'le negatif, MAA ile pozitif yönde farklılıkları tespit edildi. HOM'un MAA ile farkı bulunmazken, SHS ile negatif, SED'le pozitif yönde farklılıkları bulundu. SHS ve MAA arasında korelasyon bulunmazken, SED'le pozitif yönde farkı bulundu. Ortalama gri değer ve entropinin, MAA ile anlamlı bir ilişkisi olmadığı, SHS ile pozitif, SED'le negatif yönlü ilişkisi olduğu tespit edildi (p<0,05). 
Sonuç olarak, meme ve supramammar lenf yumrususunun ultrasonografisiyle ekotekstür analizlerinde, daha çok örneklem sayısıyla değer aralıklarının belirlenmesi gerektiği ve bundan sonraki çalışmalara kaynak oluşturarak konuyla ilgili daha kapsamlı araştırmaların yapılması gerektiği görüşüne varıldı.

Abstract:
Echotexture analyzes are performed by processing ultrasonography (USG) images in digital environment. The present thesis was conducted to investigate the relationship between the echotexture analysis of supramammary lymph nodes and mastitis.
In the thesis study, 252 cows were used as material. In the study, California Mastitis Test (CMT) and milk electrical resistance (SED) measurements were made and USG images of the supramammar lymph node were taken. With the clinical examination and scoring, the animals were divided into three groups as CMT (-) (n=84), CMT (+) (n=84) and clinical mastitis (n=84). Somatic Cell Count (SHS), SED and milk amyloid A (MAA) measurements were made from the samples with the commercial ELISA kit. For echotexture analysis, lymph node images taken by USG were transferred to electronic media and converted to Bitmap (BMP) image format. Relevant areas (ROI) of lymph node images in BMP format were determined with Image J program and evaluated by obtaining mean gray value (MGL), contrast (CON), homogeneity (HOM), energy (ASM), entropy and correlation parameters.
Result of the analysis, SHS and MAA levels were found to be the lowest in the CMT (-) group, while they were found to be higher in the clinical mastitis group compared to the other two groups, and statistically significant relationships were found (p<0.001). It was observed that the clinical mastitis group was statistically lower than the CMT (+) and CMT (-) groups in milk electrical resistance (p<0.001). When the relationship between other diagnostic methods and echotexture parameters was evaluated, it was determined that CON had negative differences with SHS and SED, positive differences with MAA, negative differences with ASM, SHS and SED, and positive differences with MAA. While there was no difference between HOM and MAA, there were negative differences with SHS and positive differences with SED. While there was no correlation between SHS and MAA, a positive difference was found with SED. It was determined that mean gray value and entropy did not have a significant relationship with MAA, but a positive relationship with SHS and a negative relationship with SED (p<0.05).
As a result, it was concluded that in echotexture analyzes of udder and supramammary lymph nodes by ultrasonography, value ranges should be determined with more sample numbers and more comprehensive studies on the subject should be done by creating a source for future studies.