Çocukluk çağı travmaları ve duygusal yeme arasındaki ilişki: Erken dönem uyum bozucu şema alanlarının aracı rolü
The relationship between the childhood traumas and emotional eating: The mediator role of early maladaptive schema domains
Yazar: DOĞUKAN TERZİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GİZEM ATEŞ
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygusal yeme = Emotional eating ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas

Özet:
Bu araştırmada, çocukluk çağı travmaları ile duygusal yeme arasındaki ilişki ve erken dönem uyum bozucu şema alanlarının bu ilişkideki aracı rolü araştırılmaktadır. Araştırmanın örneklemi yaşları 18 ve 61 arasında değişen toplam 300 katılımcıdan oluşmaktadır. Katılımcılara Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 (YŞÖ-KF3), Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği (CTQ), Üç Faktörlü Yeme Ölçeği (TFEQ-Tr21) ve Demografik Bilgi Formu uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla korelasyon analizleri ve Bootsrappting yöntemi ile aracılık analizleri yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, CTQ ölçeğinden alınan toplam puan ve duygusal ihmal ile duygusal istismar alt boyutlarıyla duygusal yeme arasında pozitif yönlü ilişki bulunmuştur. Şema alanları ile duygusal yeme arasındaki ilişki incelendiğinde ise, kopukluk ve reddedilme şema alanı, zedelenmiş özerklik ve performans şema alanı, başkaları yönelimlilik şema alanı son olarak da aşırı uyarılma ve baskılama şema alanı ile duygusal yeme arasında da pozitif yönlü ilişki görülmüştür. Erken dönem uyum bozucu şema alanlarının çocukluk çağı travmaları ve duygusal yeme arasındaki ilişkideki aracılık etkisi incelendiğinde ise, kopukluk ve reddedilme şema alanı ile zedelenmiş özerklik ve performans şema alanının tam aracılık ettiği ortaya konulmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgular ilgili literatür kapsamında tartışılmıştır.

Abstract:
In this research, the relation between childhood traumas and emotional eating, and the mediator role of early maladaptive schema domains in this relation are investigated. The sample of the research consists of 300 participants aged 18 to 61. Young Schema Questionnaire-Short Form; Version 3 (YSQ-S3), Childhood Trauma Questionnaire, Three Factor Eating Questionnaire and Demographic Information Form were applied to the participants. To identify the relations among the variables, correlation analysis and mediator analysis with the method of Bootsrappting were applied. According to the results, it is seen that there is a positive relationship between emotional eating and the total points obtained from CTQ scale with emotional neglect and emotional abuse sub-scales. In regard to the relation between schema domains and emotional eating, it is confirmed that there is a positive relationship between emotional eating and the schema domains: Disconnection & Rejection, Impaired Autonomy & Performance, Impaired Limits, Other Directedness, Over-vigilance & Inhibition. In reference to the mediator role of the Early Maladaptive Schemas Domains between childhood traumas and emotional eating, it is appointed that Disconnection & Rejection and Impaired Autonomy & Performance schema domains are total responsive mediators. Findings obtained from this research are argued within the context of related literatüre.