Sivas il merkezinde otizm spektrum bozuklukları yaygınlığı ve sağlık çalışanlarının otizm spektrum bozukluklarına yönelik bilgi ve tutumları
Prevalence of autism spectrum disorders in Sivas city center and the knowledge and attitude of healthcare workers regarding autism spectrum disorders
Yazar: HATİCE GÖLBAŞI
Danışman: PROF. DR. YELTEKİN DEMİREL
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Ana-çocuk sağlık merkezleri = Maternal child health centers ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Prevalans = Prevalence ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sivas = Sivas ; Toplum sağlık merkezleri = Community health centers ; Ölçekler = Scales

Özet:
Sivas İl Merkezi'nde Otizm Spektrum Bozuklukları Yaygınlığı ve Sağlık Çalışanlarının Otizm Spektrum Bozukluklarına Yönelik Bilgi ve Tutumları
Dr. Hatice Gölbaşı, Cumhuriyet Üniversitesi Aile Hekimliği AD, Sivas, 2018
Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), son yıllarda artan yaygınlık oranlarıyla dikkat çeken nörogelişimsel bir bozukluktur. Belirtileri yaşamın ilk yıllarından itibaren görülmektedir. Sağlıklı çocuk izlemlerinin yapıldığı Aile Sağlığı Merkezleri'nde (ASM) görev yapan sağlık çalışanlarının OSB'nin erken teşhisi açısından rolleri son derece önemlidir.
Çalışmamızda, Sivas İl Merkezi'nde OSB yaygınlığı saptamayı, ASM'lerde görev yapan sağlık çalışanlarının OSB'ye yönelik bilgi ve tutumlarını değerlendirmeyi ve OSB farkındalıklarını arttırmayı amaçladık. 
İlk aşamada; Sivas İl Merkezi'ndeki ASM'lerde kayıtlı 18-72 aylık toplam 752 çocuğa Değiştirilmiş Erken Çocukluk Dönemi Otizm Tarama Ölçeği (M-CHAT) uygulandı. M-CHAT testine göre riskli saptanan 47 çocuğun ailesi bilgilendirildi ve  aile Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'ne yönlendirildi. Değerlendirilen 20 olgunun 7'si normal saptanırken 4'ü OSB tanısı; 9'u başka psikiyatrik tanılar aldı. OSB'li 4 olgunun 2'si daha önce OSB ile takipli iken 2'si yeni tanı aldı. Taramada OSB açısından risk oranı % 6.25; OSB yaygınlık oranı % 0.53 (188'de 1) olarak saptandı.
İkinci aşamada; Sivas İl Merkezi'ndeki ASM'lerde görev yapan 90 aile hekimi ve 78 aile sağlığı elemanı (ASE) çalışmaya dahil edildi. Katılımcılara; sosyodemografik veri formu, OSB Bilgi ve Tutum Ölçeği ve OSB Farkındalık Anketi yüz yüze uygulandı. Hekimlerin bilgi düzeylerinin ve farkındalıklarının ASE'lerden yüksek olduğu görüldü. OSB konusunda kadın hekimlerin, çocuk sahibi olan hekimlerin ve kendisine kayıtlı nüfusta OSB'li birey olan ASE'lerin bilgi düzeyleri daha yüksekti.
Çalışmamızda, ASM'lerde görev yapan sağlık çalışanlarının OSB konusundaki bilgi, tutum ve farkındalıklarında eksiklikler olduğu görüldü. OSB ile ilgili eğitim programları düzenlenmesinin; OSB farkındalığının artmasına ve çocukların erken saptanmasına katkıda bulunacağı kanaatindeyiz. Türkiye genelinde OSB yaygınlığının saptanması için bölümler arası işbirliğine ve daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç olduğu düşüncesindeyiz.

Anahtar sözcükler: M-CHAT, Aile Sağlığı Merkezi, Otizm Prevalansı

Abstract:
Prevalence of Autısm Spectrum Dısorders In Sıvas Cıty Center and The Knowledge and Attıtude Of Healthcare Workers Regardıng Autısm Spectrum Dısorders
Dr. Hatice Golbasi, Cumhuriyet University Department of Family Medicine, Sivas, 2018
Autism Spectrum Disorder (ASD), is a neurodevelopmental disorder which attracts considerable notice with its recently, increasing prevalence rates. Symptoms are generally encountered within the early life. The healthcare workers working in the Family Health Centers (FHC), where healthy children follow-ups are widely performed, play a crucial role in early detection of ASD.
We aimed to investigate the prevalence of ASD in Sivas City Center, to evaluate knowledge and attitude of healthcare workers towards ASD and to increase awareness of ASD.
Initially, Modified Checklist for Autism in Toddlers (M-CHAT) scale was applied to a total of 752 children aged between 18-72 months who were registered in the FHC in Sivas City Center. According to the M-CHAT test, 47 children were identified under the risk of ASD and the family of these children was informed and refer to the Child and Adolescent Psychiatry Unit. Among 20 cases evaluated, 7 were found to be normal and 4 were diagnosed as ASD; 9 were found to have other psychiatric diagnoses. Of the 4 cases with ASD, 2 were previously diagnosed with ASD and 2 were newly diagnosed. In this study the risk ratio for ASD was estimated as 6.25; the prevalence of ASD was estimated as 0.53 % (1 in 188).
In the second stage; 90 family physicians and 78 other health professionals working in FHC in Sivas City Center were included in the study. The sociodemographic data form, ASD Knowledge and Attitude Scale and ASD Awareness Questionnaire were applied to the participants in a face to face manner. We concluded the knowledge and the awareness of physicians was higher than other health professionals. The knowledge level of female physicians, the physicians who have child and the other health professionals who have registered individuals with the diagnosis of ASD was higher. 
We detected some insufficiences relevant to the knowledge, attitude and awareness of the healthcare workers regarding ASD. It could be postulated that organizing educational programs on ASD could increase the awareness towards ASD and its' early detection among children. We believe there is a need for on interdisciplinary cooperation and more comprehensive studies in order to determine the prevalence of ASD in Turkey.

Key words: M-CHAT, Family Health Center, Prevalence of Autism