Gastronomi turizmi bağlamında turistlerin yerel yiyecek satın alma niyetinin incelenmesi: Gaziantep örneği
Investigation of tourists' local food purchase intention in the context of gastronomy tourism: The case of Gaziantep
Yazar: AYŞE KOÇ APUHAN
Danışman: DOÇ. DR. ÜZEYİR KEMENT
İSTANBUL AYVANSARAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts
Dizin: Gastronomi = Gastronomy ; Gaziantep = Gaziantep ; Mutfak turizmi = Culinary tourism ; Satın alma niyeti = Purchase intention ; Türk mutfağı = Turkish cuisine ; Yemek kültürü = Food culture ; Yiyecek satın alma = Food purchasing ; Yöresel mutfak = Local cuisine ; Yöresel ürün = Local product

Özet:
Bu araştırmanın amacı Gaziantep ilini ziyaret eden turistlerin yerel yiyecek satın alma niyetinin tespit edilmesidir. Araştırmada kullanılan birincil verileri Gaziantep ilini ziyaret eden 412 turiste uygulanan anketler oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında düzenlenen anket formu iki bölümden oluşmakta olup, birinci bölümde katılımcıların demografik özelliklerini açıklayan ifadelere yer verilmiştir. İkinci bölümde ise, daha önce geliştirilmiş yerellik tercihi, yiyecek motivasyonu, yiyecek kişilik özellikleri, yerel yiyecek tutum ve yerel yiyecek satın alma niyeti ölçekleri kullanılmıştır. Katılımcıların yerellik algılarını ölçmek için 11 ifade / 3 boyuttan (lionization, opposition ve communalization) oluşan "yerellik" ölçeği, katılımcıların yiyecek motivasyonunu belirlemek için 12 ifade/3 boyuttan (yeni yiyecek deneyimi, kültür ve sosyalleşme) oluşan "yiyecek motivasyonu" ölçeği, yiyecek kişilik özeliklerini belirlemek için 6 ifade, yerel yiyecek tutumunun belirlenmesi için, 10 ifade ve yerel yiyecek satın alma niyetinin belirlenmesi için ise, 3 ifade kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS ve Smart PLS istatistik programları kullanılarak analiz edilmiştir. Arşatırma modeli yapısal model değerlendirme sürecinde kısmi en küçük kareler (PLS-SEM) yöntemiyle yapısal eşitlik modelinde analize tabi tutulmuştur. Araştırma sonucunda; yiyecek motivasyonu alt faktörleri olan yeni yiyecek deneyimi, kültür motivasyonu ve sosyalleşme motivasyonunun yerel yiyecek tutumunu pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği tespit edilmiştir. Yerellik ölçeğinin alt faktörü olan dikkat çekme tercihinin, yerel yiyecek tutumunu pozitif yönde anlamlı olarak etkilemediği, karşı çıkma tercihi ve toplumsallaştırma tercihinin yerel yiyecek tutumunu pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, yiyecek kişilik özelliliği alt faktörleri olan yiyecek neofilisi kişilik özelliğinin, yerel yiyecek tutumunu pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği ve yiyecek neofobisi kişilik özelliğinin, yerel yiyecek tutumunu negatif yönde anlamlı olarak etkilemediği tespit edilmiştir. Son olarak yerel yiyecek tutumunun, yerel yiyecek satın alma niyetini pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği sonucu bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Gastronomi, Gastronomi turizmi, Yerel yiyecek tutumu, Türk Mutfak Kültürü, Satın alma niyeti.

Abstract:
The aim of this research is determined the local food purchase intention of the tourists visiting Gaziantep. The primary data used in the research consists of questionnaires applied to 412 tourists visiting Gaziantep. The questionnaire form prepared within the scope of the research consists of two parts, and in the first part, statements explaining the demographic characteristics of the participants are included. In the second part, locavorizm, food motivation, food personality traits, local food attitude and local food purchase intention scales have been used. Locavorizm scale consisting of 11 items / 3 dimensions (lionization, opposition, and communalization) and food motivation scale consisting of 12 items / 3 dimensions (new food experience, culture, and socialization), food personality traits scale consisting of 6 items/2 dimensions (neophilia, neophobia), local food attitude scale consisting of 10 items and local food purchase intention scale consisting of 3 items were used. The data obtained in the research is analyzed using SPSS and Smart PLS statistical programs. The research model is analyzed in the structural equation model with the partial least squares (PLS-SEM) method. As a result of the research, it has been determined that new food experience, cultural motivation and socialization motivation have a positive and significant effect on local food attitude. It has been concluded that the lioanization does not positively affect local food attitude, but the opposition and communization positively affected local food attitude. In addition, it was determined that the neophilia positively affected the local food attitude, and neophobia does not negatively affect the local food attitude. Finally, it was found that local food attitude positively affected the local food purchase intention.

Keywords: Gastronomy, Gastronomy tourism, Local food attitude, Turkish Culinary Culture, Purchase intention.