İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin STEM alanlarına yönelik kariyer ilgileri ile sınıf öğretmenlerinin STEM eğitimine yönelik öz yeterliklerinin incelenmesi
An examination of primary school 4th grade students' career interests in STEM fields and primary school teachers' self-efficacy towards STEM education
Yazar: GÖKÇE ULU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPER MURAT ÖZDEMİR
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: FeTeMM = STEM ; Sınıf öğretmenliği = School teachers ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers

Özet:
Günümüzde teknoloji ve bilimde yaşanan gelişmeler doğrultusunda geleceğin önem kazanan iş kolları değişmektedir. Bu değişimler doğrultusunda teknoloji ve bilim alanında geri kalmamak için incelenmesi gereken en önemli nokta gelecek nesillerin teknoloji ve bilim alanındaki mesleklere uygun olarak nasıl yetiştirileceği ve bu alanlara yönelik meslek tercihlerinin ne yönde olacağıdır. Bu nedenle akademik eğitimin temelini oluşturan ilkokul seviyesindeki öğrencilerin STEM alanlarına yönelik kariyer ilgilerine etki eden değişkenlerin belirlenmesi ve sınıf öğretmenlerinin STEM eğitimine yönelik öz yeterliklerinin belirlenmesi kritik önem taşımaktadır. Bu nedenle araştırma ilkokul 4. Sınıf öğrencilerinin STEM alanlarına yönelik kariyer ilgileri ile sınıf öğretmenlerinin STEM eğitimine yönelik öz yeterlikleri üzerinde farklı değişkenlerin etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Bu araştırmanın sınırlandırılmış evrenini Antalya İl'inde yer alan devlet ilkokullarında görev yapmakta olan sınıf öğretmenleri ve bu ilkokullarda öğrenim görmekte olan 4. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini 2022-2023 eğitim öğretim yılında Antalya İli Muratpaşa İlçesi'nde yer alan ilkokullarda görev yapmakta olan 94 sınıf öğretmeni ve öğrenim görmekte olan 453 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma verilerini toplamak için Yerdelen, Kahraman ve Taş (2016) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "STEM Kariyer İlgi Ölçeği" ve Özdemir, Yaman ve Akar Vural (2018) tarafından geliştirilen "STEM Uygulamaları Öğretmen Öz yeterlik Ölçeği" kullanılmıştır. Toplanan veriler ile yapılan analizler sonucunda verilerin normal dağılım gösterdiği tespit edilmiştir. Buradan hareketle verilerin analizinde Bağımsız Örneklem t-Testi (Independent Sample t-Test), Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve gruplararası anlamlı farkın hangi gruba yönelik olduğunu bulmak için Scheffe Testi kullanılmıştır. Araştırma sonunda öğrencilerin STEM alanlarına yönelik kariyer ilgilerinin cinsiyet, aile gelir durumu, anne-baba eğitim düzeyi ve bilgisayar sahibi olma değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Sınıf öğretmenlerinin STEM eğitimine yönelik öz yeterliklerinin cinsiyet ve kıdem yılları değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Bu durumun yanı sıra daha önce STEM eğitimi almış olma değişkenine göre STEM eğitimi alan öğretmenler lehine anlamlı farklılık tespit edilmiştir.

Abstract:
Today, in line with the developments in technology and science, the important business lines of the future are changing. In line with these changes, the most important point to be examined in order not to fall behind in the field of technology and science is how future generations will be raised in accordance with the professions in the field of technology and science and what their career preferences will be for these fields. For this reason, it is critical to determine the variables affecting the career interests of primary school students, which form the basis of academic education, towards STEM fields and to determine the self-efficacy of classroom teachers towards STEM education. For this reason, the study was conducted to examine the effect of different variables on the career interests of 4th grade primary school students towards STEM fields and the self-efficacy of classroom teachers towards STEM education. Survey model, one of the quantitative research methods, was used in the study. The restricted population of this research consists of classroom teachers working in public primary schools in Antalya Province and 4th grade students studying in these primary schools. The sample of the study consisted of 94 classroom teachers and 453 students studying in primary schools in Muratpaşa District of Antalya Province in the 2022-2023 academic year. "STEM Career Interest Scale" adapted into Turkish by Yerdelen, Kahraman, and Taş (2016) and 'STEM Applications Teacher Self-Efficacy Scale' developed by Özdemir, Yaman and Akar Vural (2018) were used to collect the research data. As a result of the analysis of the collected data, it was determined that the data were normally distributed. Therefore, Independent Sample t-Test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA) and Scheffe Test were used to find out which group the significant difference between the groups was for. At the end of the study, it was determined that students' career interest in STEM fields did not differ significantly according to gender, family income, parental education level and computer ownership variables. It was determined that the self-efficacy of classroom teachers towards STEM education did not differ significantly according to the variables of gender and years of seniority. In addition to this situation, a significant difference was found in favor of teachers who received STEM education according to the variable of having received STEM education before.