Anadolu lisesi ve özel lise öğretmenlerinin iş tatmini, iş stresi ve algılanan sosyal destek düzeylerinin karşılaştırılmasına yönelik bir analiz
A Comprehensive analysis of job satisfaction, job stress and perceived social support between Anatolian high school teachers and private high school teachers
Yazar: AYDIN ÇİVİLİDAĞ
Danışman: PROF. DR. NURSEL TELMAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Anadolu liseleri = Anatolia high schools ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Liseler = High schools ; Sosyal destek = Social support ; Özel okullar = Special schools ; Öğretmenler = Teachers ; İş doyumu = Job satisfaction ; İş stresi = Job stress

Özet:
öz Sanayileşmesini tamamlamış, teknolojinin yaygm olarak kullanıldığı, insanlarının dünya ortalamasının üstünde yaşam standartlarına sahip olduğu, gelişmiş ülke toplumlarında eğitime ayrı bir yer ve önem verilmektedir. Bu ülkelerin gelişmişlik düzeylerinde eğitime verilen önem çağdaş uygulamalar ve bilimsel çalışmalarla desteklenmektedir. Türkiye'nin de batılı gelişmiş ülkeler seviyesine ulaşabilmesi için eğitime önem vermesi gerekmektedir. Bunun için de eğitim alanında yapılacak her türlü çağdaş uygulama ve bilimsel çalışmalar desteklenmeli, bunlara dayanan uygulama yapılmalıdır. Bu araştırma da bu doğrultuda eğitimin dinamik yapışım oluşturan öğretmenler üzerinde yapılmıştır, öğretmen, eğitimin önde gelen en önemli unsurudur. Çünkü öğretmenin etkililiği ve verimliliği direk eğitimin kalitesine, öğrencilerin başarısına yansımaktadır. Bu araştırmada öğretmenlerin etkililiğini ve verimliliğini etkileyen iş tatmini, iş stresi ve algılanan sosyal destek düzeyleri Anadolu liseleri ve Özel liselerde çalışan öğretmenler arasındaki farkları belirlemeye yönelik olarak İstanbul İlinin Anadolu ( Kadıköy, Üsküdar, Ümraniye) ve Avrupa yakasında (Beşiktaş, Beyoğlu, Eminönü) 6 ilçede görev yapan toplam 225 gönüllü öğretmenin katılımıyla gerçekleştMlmiştir. Araştırmaya katılan öğretmenlere Kişisel Bilgi formu, İş tatmini (MSQ), İş stresi ve Algılanan Sosyal Destek ölçekleri dağıtılmıştır. Araştırma sonucunda, elde edilen bulgular t test istatistik tekniği ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda, Anadolu liseleri ve Özel liselerde çalışan öğretmenler arasında iş tatmini bakımından anlamlı bir faklılık bulunmuş olup, Özel liselerde çalışan öğretmenlerin Anadolu liselerinde çalışan öğretmenlere göre işlerinden anlamlı olarak daha fazla tatmin aldıkları belirlenmiştir. İş stresi ile ilgili karşılaştırmada, Anadolu liselerinde çalışan öğretmenlerle, Özel liselerde çalışan öğretmenler arasında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Algılanan Sosyal Destek düzeyi bakımından, Anadolu liselerinde çalışan öğretmenlerin, Özel liselerde çalışan öğretmenlere göre sosyal destek kaynaklarından anlamlı oranda daha fazla sosyal destek algıladıkları bulunmuştur. m

Abstract:
ABSTRACT în developed countries where industrialization process is completed, technology used and people have on higher life quality than the world avarege education is considered as a very important subject. The importance given to education, at this development level is supported by modern and scientific studies. In order to reach the development level of these developed western countries Turkey should also consider education as on more important subject. For this reason, all the modern applications and scientific studies should be supported and future applications should be based on these. This study is conducted on teachers forming the dynamic structure of education. Teachers are the most basic and important factor of education. Teacher's effectiveness and productivity are directly reflected on the student's success. This study is conducted on 225 voluenteer teachers on job satisfaction, job stress and perceived social support dimensions in Anatolian high schools and Private high schools working in both sides of Istanbul (Kadıköy, Ümraniye, Üsküdar districts in Anatolian side and Beşiktaş, Beyoğlu, Eminönü districts in European side). The teachers joining the research were given Personal information form, Job satisfaction Test (MSQ), Job Stress Test and Percepted Social Support Test. The data obtained was analyzed with t test and according to the results obtained there was a statistically significant difference between Private high school teachers and Anatolian high school teachers. Job satisfaction levels of Private school teachers are higher then their colleguages working in Anatolian schools. In terms of job stress there is no meaningfull difference whereas Anatolian high school teachers percept meaningfully greater percepted social support from their social support sources. IV