Desıderıus Erasmus ve Martın Luther'in reform görüşlerinin Avrupa Kültürel Birliği bağlamında değerlendirilmesi
An analysis of desiderius Erasmus? and Martin Luther?s reformation ideas in context of European Cultural Union
Yazar: EVRİN AKKUŞ
Danışman: PROF. DR. FATMAGÜL BERKTAY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu çalışma hümanizmin temsilcisi Desiderius Erasmus ile Reformasyonun önderi Martin Luther'in görüşleri üzerinden hümanizmin ve Reformun Avrupa kültürüne etkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Reformu, Luther'den çok önce reform isteklerini dile getirmesine karşın reform hareketi içinde yer almayan Erasmus'un görüşleri ekseninde değerlendirmek, reforma eleştirel yaklaşabilmemizi mümkün kılmıştır. Erasmus ile Luther arasındaki temel farklılık din anlayışlarıdır. Erasmus için din bir ahlak öğretisi, iyi yaşam örneğidir. Erasmus'un din anlayışını özetleyen kavram İsa'nın Felsefesidir. Luther göre ise din dogmalardan oluşmuştur ve yaşamın temel kaynağı ve amacıdır. Sosyal yaşamın ve siyasetin temel düzenleyici unsuru dindir. Devletin kökeninin dini inançlara dayandığı ve Prensin Tanrı tarafından görevlendirildiği iddialarıyla Luther, insanların her şartta Prense sonsuz itaat etmeleri gerektiğini belirtmiştir. Luther'in bu görüşleri ile, bir özgürleşme hareketi gibi başlayan Reform tutucu ve otoriter nitelik kazanmıştır. Bu sebeple Reformun bir sekülerleşme ve siyasi modernleşme hareketi olduğunu söyleyemeyiz. Reformdan sonra din, siyasetin dışına çıkmamış aksine siyasetin temel belirleyeni haline gelmiştir. Buna karşın Erasmus, halkın iyi yaşaması amacıyla demokrasiyi benimser. Erasmus'un temel ideali Avrupa toplumunun ulusal kimliklerin üstünde Hıristiyan Hümanizminin ahlaki ilkelerine göre barış ve uyum içinde olmasıdır. Bu sebeple Erasmus Reform dolayısıyla Kilise içinde olması muhtemel bölünmeyi engellemeye çabalamış ve Reform hareketi içinde yer almamıştır. Luther ise dinin saf şekline dayanan bir sosyal ve politik sistem amaçlamıştır. Erasmus, toplumun huzuru için uzlaşmayı önemli kılarken, Luther için dinden daha önemli bir şey yoktur. Luther Reform hareketiyle amacına ulaşmış ve benimsediği öğretiyi uygulamaya sokmuştur. Fakat bu durum aynı zamanda Kilise'nin ve dini açıdan Avrupa toplumunun bölünmesine de sebep olmuştur.

Abstract:
This study?s aim is to analyse the effects of humanism and Reformation on European culture comparing the ideas of the humanism representative, Desiderius Erasmus and the ideas of leader of Reformation, Martin Luther. Altough Erasmus has expressed the necessity of reformation before Luther, he never joined the Reformation movement. So the Reformation has been analysed from the point of view of Erasmus? critically ideas. The conclusion is that the basic difference between Erasmus and Luther consists of religion?s interpretation. For Erasmus religion represents an ethical doctrine, model of living. The concept that resumes Erasmus religion interpretation is Philosophy of Christ. But for Luther religion is constituted by dogmas and it is the principal aim and source of life. In Luther?s interpretation social and political life should be organized according to religious dogmas. As the origins of the state principles are in religious dogmas and the prince get his power from God, people should show totally obedience to prince. Luther?s ideas gain to Reformation a conservative and authoritarian character. That?s why we can?t claim that the Reformation is a movement of secularization and political progress. On the other side, Erasmus considers that democracy is the most appropriate political system which assure a good social living. Erasmus? ideal was an Europe, living in peace according to Christian humanism moral principles, beyond national identities. That?s why Erasmus tried to prevent a division inside Church. But Luther, considering the Church?s doctrine and applications, aimed a political and social system based on more pure religious doctrines. In conclusion Luther considers that religion is more important than anything, instead for Erasmus reconciliation is necessary for peace of society. At the end Luther achieved his aim by putting in practice the doctrine which he has created, but this achievement ended with division of the Church and the European society.