COVİD-19 ön tanısıyla gerçekleştirilen toraksbilgisayarlı tomografilerde saptanan insidental bulgular
Incidental findings in chest computed tomography scansperformed with a prediagnosis of COVİD-19
Yazar: ENES ESEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENAY BENGİN ERTEM
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: COVID-19 (coronavirus disease 2019) pandemisi tüm
dünyada olduğu gibi ülkemizde de etkisini göstermiştir. Pandeminin ilk
döneminde, laboratuvar tanı kitlerine yeterli erişimin olmaması ve testlerin
yalancı negatiflik oranlarının yüksek olması nedeniyle COVID-19 şüpheli
hastalarda, toraks bilgisayarlı tomografi (BT) tanıda önemli rol oynamıştır.
Hastanemizin pandemi hastanesi olarak hizmet verdiği bu dönemde, radyoloji
kliniğimizde yoğun bir şekilde toraks BT incelemesi gerçekleştirilmiştir. Bu
dönemde görüntülemelerde herhangi bir seçiciliğin olamaması sebebiyle hasta
popülasyonu demografik olarak geniş bir çeşitlilik göstermiştir. Normal koşullar
altında yakalanamayacak olan bu yoğunluk ve çeşitlilik, söz konusu
görüntülemelerde, hastalığa (COVID-19 akciğer tutulumu) özgü bulgular dışında
da veriler barındırması açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmada; COVID-
19 pandemisinin ilk yılında toraks BT çekimi yapılmış çok sayıda olgudan elde
edilen görüntüleri retrospektif olarak inceleyerek, insidental bulguların
prevalanslarını tespit etmeyi ve klinik önemlerini tartışmayı amaçladık.
Materyal-Metot: 24/03/2020 ile 01/03/2021 tarihleri arasında, radyoloji
kliniğimizde COVID-19 ön tanısıyla çekilen tüm toraks BT'ler retrospektif olarak
tekrar değerlendirildi. COVID-19 hastalığına bağlı akciğer parankim tutulum
derecesi, parankimal insidental bulguları maskeleyebilecek kadar ileri düzeyde
olan tetkikler çalışmaya dahil edilmedi. Yine artefaktlar nedeniyle diagnostik
değeri azalmış tetkikler çalışma dışı bırakıldı. Ayrıca inceleme periyodunda
tekrarlanan çekimi olan hastalarda diagnostik tanı değeri en iyi olan tetkik
değerlendirilmiş olup diğer tetkikler çalışmaya dahil edilmemiştir. İnsidental
bulgular klinik önemlerine göre (yüksek-orta-düşük) sınıflandırılmış ve
taranmıştır. 4186 hastanın görüntüleri taranmış olup 854 tanesi çalışma dışı bırakılmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel analizi ''IBM SPSS Statistics 22''
programı ile yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık eşik değeri ''p<0,05'' kabul
edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya 3332 hastanın görüntüleri dahil edilmiştir.
Hastaların ortalama yaşı 45,2 (± 17,7) bulunmuştur. Hastaların %53'ünün erkek,
%47'sinin ise kadın cinsiyette olduğu görülmüştür. Çalışmaya dahil edilen
hastaların %69,7'sinde en az bir ya da daha fazla insidental bulgu tespit
edilmiştir. İnsidental bulguya sahip olan hastaların ortalama yaşı (50,7 ±17,5)
istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0,001). Ayrıca erkek
cinsiyetle, insidental bulguya sahip olma durumu arasında pozitif korelasyon
saptanmıştır (p<0,05).
Sonuç: Son yıllarda tıbbi görüntüleme sayılarının giderek artmasıyla
insidental bulguların tespit sıklığı da önemli ölçüde artmıştır. Ancak tespit edilen
bu insidental bulguların klinik önemi ve sebep olduğu sonuçlar hakkında
literatürde tartışmalar mevcuttur. Ayrıca insidental bulguların raporlanması
esnasında radyologlar arasında farklılıklar görülmekte ve bu durum insidental
bulguların yönetimindeki zorlukları artırmaktadır. Çok merkezli, multidisipliner,
prospektif çalışma sayısının artmasıyla ve rehber niteliğindeki yayınların
yaygınlaşmasıyla, insidental bulguların optimal yönetimi daha mümkün hale
gelecektir.

Abstract:
Introduction and Purpose: The COVID-19 (coronavirus disease 2019)
pandemic has had an impact in our country as well as all over the world. In the
first period of the pandemic, chest computed tomography (CT) played an
important role in the diagnosis of patients with suspected COVID-19 due to
insufficient access to laboratory diagnostic kits and high false-negative rates of
tests. During this period when our hospital served as a pandemic hospital,
intensive chest CT examinations were performed in our radiology clinic. Due to
the lack of any selectivity in imaging during this period, the patient population
showed a wide demographic diversity. This density and diversity, which cannot
be captured under normal conditions, is important in terms of having data other
than disease-specific findings (COVID-19 lung involvement) in these imaging
studies. In this study, we aimed to determine the prevalence of incidental
findings and discuss their clinical significance by retrospectively analyzing the
images obtained from a large number of patients who underwent chest CT in
the first year of the COVID-19 pandemic.
Material-Method: Between 24/03/2020 and 01/03/2021, all chest CT
scans performed in our radiology clinic with a prediagnosis of COVID-19 were
retrospectively re-evaluated. Lung parenchymal involvement due to COVID-19
disease was excluded from the study if the degree of lung parenchymal
involvement was severe enough to mask parenchymal incidental findings. Also,
examinations with reduced diagnostic value due to artifacts were excluded. In
addition, in patients with repeated examinations during the examination period,
the examination with the best diagnostic value was evaluated and other
examinations were not included in the study. Incidental findings were classified
and screened according to their clinical significance (high-moderate-low).
Images of 4186 patients were scanned and 854 were excluded from the study.
Statistical analysis of the data obtained was performed with the "IBM SPSS
Statistics 22" program. The threshold value of statistical significance was
accepted as "p<0.05".
Findings: Images of 3332 patients were included in the study. The mean age of
the patients was 45.2 years (± 17.7). 53% of the patients were male and 47%
were female. At least one or more incidental findings were detected in 69.7% of
the patients included in the study. The mean age of patients with incidental
findings (50.7 ± 17.5) was found to be statistically significantly higher (p<0.001).
There was also a positive correlation between male gender and incidental
findings (p<0.05).
Conclusion: In recent years, the frequency of detection of incidental findings
has increased significantly with the increasing number of medical imaging
studies. However, there is controversy in the literature about the clinical
significance and consequences of these incidental findings. In addition, there
are differences between radiologists in the reporting of incidental findings, which
increases the difficulties in the management of incidental findings. With the
increase in the number of multicenter, multidisciplinary, prospective studies and
the widespread publication of guidelines, the optimal management of incidental
findings will become more possible.