Türk medenî hukuku ile mukayeseli olarak İslam eşya hukukunda intifâ hakkı
The right of intifâ in Turkish civil law and comparative analysis wi̇th Islamic property law
Yazar: NAGEHAN İYİSON
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞULE GÜLDÜ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Eşya hukuku = Real law ; Sınırlı ayni hak = Limitations property right ; İntifa hakkı = Usufruct

Özet:
Eşya hukuku, insanın nesneyle olan ilişkisinden kaynaklanan hakları inceleyen 
bir hukuk dalıdır. Aynî haklar olarak isimlendirilen şahsın eşya üzerindeki bu 
hakları; mülkiyet hakkı ve sınırlı aynî haklar olmak üzere güç ve nitelik açısından iki 
ana gruba ayrılır. Mülkiyet hakkı, aynî haklar arasında en güçlü olanıdır. Mal 
sahibine, mutlak sahiplik hakkı verir ve mal üzerinde tam kontrol ve tasarruf yetkisi 
sağlar. Mülkiyet hakkı, malın kullanımından kaynaklanan tüm menfaatleri elde etme 
yetkisini içerir ve mal sahibine mal üzerinde en geniş yetkileri sunar. Sınırlı ayni 
haklar ise mülkiyet hakkının sınırlanmış biçimleridir. Bu haklar, mal üzerinde belirli 
yetkileri ve kullanım haklarını içerir, ancak tam sahiplik hakkını vermez. 
Çalışmamızın bel kemiğini oluşturan intifâ hakkı da sınırlı ayni haklar kategorisine 
dahildir. İntifâ hakkı, mal sahibine, malın kullanımından kaynaklanan menfaatleri 
elde etme yetkisi sağlar. Ancak mal sahibinin tam mülkiyet hakkını sınırlar ve belirli 
bir süre veya belirli bir amaca yönelik olarak kullanılabilir.
İntifâ hakkı İslam hukukunda mal sahibinin mal üzerindeki menfaatleri elde 
etme yetkisini ifade eder. Türk medenî hukukunda ise intifâ hakkının hukukî niteliği 
ve kullanımı farklı yorumlanabilir. Buna göre bazı yorumlarda intifâ hakkı mülkiyet 
hakkının bir parçası olup, mülkiyet hakkının sınırlarını belirlerken; bazı yorumlarda
intifâ hakkı tamamen ayrı bir hak olarak ele alınır.
Bu çalışmada intifâ hakkının hukukî niteliği, tanımı, sınırları, kaynakları, hak 
sahipleri, korunması ve kullanımı gibi konular İslam hukuku ve Türk medenî hukuku
özelinde ayrı ayrı incelenmiştir. Her iki hukuk sistemindeki benzerlikler ve 
farklılıklar ortaya konulmuş ve intifâ hakkının önemi ve değeri üzerinde 
durulmuştur. Bu şekilde, intifâ hakkının hukukî niteliği ve sağladığı yetkilerin 
karşılaştırmalı bir değerlendirmesi yapılarak kapsamlı bir anlayış sunulmaya 
çalışılmıştır.

Abstract:
Property Law is a legal discipline that examines the rights arising from a 
person's relationship with an object. Its main focus is on the ayni rights, which refer 
to an individual's rights over property. Ayni rights are divided into two main 
categories based on the power and nature of the possessed right: ownership rights 
and limited real rights.
Limited real rights are generally divided into two subcategories: those 
recognizing sole ownership and those recognizing only beneficial ownership. The 
right recognizing only beneficial ownership is commonly referred to as the right of 
intifâ. The right of intifâ emerges as a limited real right that grants the owner of a 
property the broadest powers following ownership rights. This right enables the 
property owner to enjoy the interests derived from the property's use. While the right 
of intifâ limits the full ownership rights of the owner, it can be exercised for a 
specific period or a specific purpose.
This study aims to evaluate the legal nature of the right of intifâ and the powers 
it provides in Islamic law and Turkish civil law by considering various perspectives. 
The evaluation involves a comparison between the two legal systems, examining the 
similarities and differences. The analysis includes discussions on how the right of 
intifâ is interpreted in Islamic law, its relationship with ownership rights, and its 
limitations. Additionally, the definition, scope, and use of the right of intifâ in civil 
law are taken into account. Through this approach, a comprehensive understanding 
of the legal nature and powers provided by the right of intifâ in both legal systems is 
achieved.