Kamu inşaat sözleşmelerinde idareden ve mücbir sebeplerden kaynaklanan gecikmeler ile bu gecikmelerin sonuçları
Delays caused by owner and force majeure events in public construction contracts and consequences of these delays
Yazar: MEHMET BURAK GÖK
Danışman: DOÇ. DR. LEYLA MÜJDE KURT
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Gecikme = Delay ; Kamu inşaatları = Public constructions ; Mücbir sebepler = Force majeure ; Süre uzatımı = Time extension ; İnşaat sözleşmeleri = Construction contracts

Özet:
Kamu inşaat sözleşmelerinin genellikle uzun süreye yayılması ve konusunu oluşturan inşaat faaliyetinin doğası, yüklenicinin edimini ifasının idarenin işbirliği faaliyetlerini gerçekleştirmesi ile mümkün olması sonucunu doğurmakta, aynı zamanda ifa sürecini olumsuz dışsal etkilere daha açık hale getirmektedir. TBK m. 479'un aksine hakediş sistemi öngörülmesi, aynı zamanda finansman yönüyle yüklenicinin işe devam etmesi imkanını geçici hakedişlerin zamanında ödenmesine bağlamaktadır. Dolayısıyla idarenin geçici hakediş veya işbirliği faaliyetleri yönüyle yükümlülüklerini zamanında yerine getirmemesi ya da mücbir sebeplerin etkileri, yapının tamamlanmasını ve teslimini geciktirebilmektedir. Gecikmelerin önemli ekonomik sonuçları bulunmakta olup, bunların nasıl paylaşılacağının belirlenmesi gerekmektedir.

İdareden ve mücbir sebeplerden kaynaklanan gecikmelerin birtakım sonuçlarının, YİİUY eki standart metinlerde düzenlenmektedir. Bu çerçevede gecikmeler, YİGŞ m. 29 uyarınca süre uzatımı sonucunu doğurabilecektir. Keza idarece ihale dokümanı oluşturulurken sözleşme tasarısı m. 14'te tercih edilen düzenlemeye göre, fiyat farkı yönüyle idare gecikmenin sonuçlarını üstlenmiş olabilecektir.

Gecikmelerin kamu inşaat sözleşmesine ilişkin mevzuatta düzenlenmeyen sonuçları da bulunmaktadır. Bu halde KİSK m. 36 ve tip sözleşme m. 32 uyarınca TBK hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Bu çerçevede, idareden kaynaklanan gecikmeler, diğer şartların da sağlanması kaydıyla borçlu temerrüdü oluşturacaktır. Bu halde yüklenici borçu temerrüdünün hükümlerine başvurabilecektir.

Abstract:
Public construction contracts usually spreads of long time. This matter and nature of construction work makes cooperation of owner necessary to contractor's performance. Said reasons also mean contractor's performance more vulnerable to negative external effects. Furthermore, contrary to Turkish Code of Obligations article 479, monthly interim payments accepted in public construction contracts. This makes finance and continuation of work dependent on timely interim payments. Therefore default of owner's interim payment and cooperation obligations or effects of force majeure events can cause delays on work. These delays have significant financial results. It is necessary to determine who will bear these results.

Some results of delays are regulated in standard texts of the Construction Works Procurement Practice Regulation annex. First, delays will cause extension of time, in accordance with Construction Works General Specifications article 29 if other conditions are met. Second, depending on which alternative chosen in article 14 of contract, owner might have undertook risk of changes in cost. 

Delays have other results which don't regulated in legislation about public construction contracts. In these situations, Turkish Code of Obligations will be applied in accordance with article 36 of Public Procurement Contracts Code and article 32 of standard contract. In this context, delays caused by owner will cause mora debitoris, if other conditions are met. In this state, contractor can ask for remedies to mora debitoris.