Kemik görüntüleme amacıyla risedronat sodyumun Tc-99m ile işaretlenmesi
The labelling of risedronate sodium with Tc-99m for bone imaging
Yazar: NURAY ÇELİK
Danışman: PROF. DR. MAKBULE AŞIKOĞLU
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyofarmasi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Difosfonatlar = Diphosphonates ; Kemik dokusu = Bone tissue ; Radyofarmasötikler = Radiopharmaceuticals ; Radyonüklid görüntüleme = Radionuclide imaging ; Teknesyum = Technetium

Özet:
Kemik Görüntüleme Amacıyla Risedronat Sodyumun 99mTc ile İşaretlenmesiKemik sintigrafisi, radyoaktif izotopla işaretli bifosfonat bileşiklerinin kemiğe olan afinitesinin keşfedilmesinden bu yana kullanılan çok duyarlı bir yöntemdir. Aynı anda tüm vücut kemiklerinin metastaz yönünden non-invaziv bir şekilde taranmasına imkan veren tek görüntüleme yöntemi olarak bilinmektedir. Fonksiyonel ve moleküler düzeyde görüntülemeye imkan veren nükleer tıp yöntemlerinin, sadece anatomik görüntüleme yapabilen ve lezyonun boyutları hakkında fikir verebilen radyolojik yöntemlere olan üstünlüğü; lezyonların anatomik olarak görülebilir olmasından önce saptanabilmesi ve lezyonun metabolik aktivitesi hakkında fikir vermesidir.Kemik sintigrafisinde, 99mTc?bifosfonat bileşikleri tercih edilmektedir. Bu amaçla en çok kullanılan radyofarmasötik, 99mTc-MDP' dir.Bu çalışmada, bir kemik rezorpsiyon inhibitörü ve difosfonat türevi olan risedronat sodyumun 99mTc ile işaretlenmesi amaçlandı. Ayrıca deney hayvanlarında gama kamera ile görüntüleme çalışmaları gerçekleştirildi.Risedronat sodyum, 99mTc ile doğrudan işaretleme yöntemine göre işaretlendi. Radyoişaretli kompleksin işaretleme verimi, radyokimyasal saflığı ve stabilitesi kağıt kromatografisi ile belirlendi. Kalay klorür, etkin madde, pH ve radyoaktivitenin işaretleme verimi üzerine etkisi incelendi. İşaretleme çalışmaları sonunda 50 µg risedronat sodyum, 20 µg kalay klorür, 10 µL 0,1 M NaOH ve 1 mCi 99mTcO4- kullanılarak hazırlanan formülasyon ideal olarak belirlendi. İşaretleme verimi % 95'in üzerinde bulundu. Bu formülasyonun tercih edilmesinin sebebi, yüksek işaretleme verimine ve tüm formülasyonlar içerisinde en düşük indirgenmiş teknesyum miktarına sahip olmasıdır. İndirgenmiş 99mTc miktarındaki artış, istenmeyen karaciğer tutulumlarına ve bu sebeple görüntü kalitesinin bozulmasına yol açar. Yapılan stabilite çalışmalarında 99mTc-Risedronat sodyumun in vitro stabilitesinin oda sıcaklığında 6 saat boyunca önemli bir değişiklik göstermediği görüldü.Gama kamera ile gerçekleştirilen görüntüleme çalışmalarında yaklaşık 2,5 kg ağırlığındaki Yeni Zelanda beyaz tavşanları ile çalışıldı. 3 adet erkek tavşana sağ kulak venlerinden, 1 mCi 99mTc-Risedronat sodyum bileşiği verildi. 180 dakika boyunca, belirlenen zaman aralıklarında statik görüntüler alındı. Görüntüleme çalışmasından sonra ilgi alanları çizildi ve Kemik/BG oranları hesaplandı. Enjeksiyondan 180 dakika sonra, en yüksek Kemik/BG oranı epifizde (4,43±0,90), en düşük femurda (2,69±0,38) bulundu.Sonuç olarak bu çalışma, 99mTc-Risedronat sodyumun, kemik sintigrafisinde kullanılabilmesi için umut verici özelliklere sahip olduğunu gösterdi.Anahtar Kelimeler: Bifosfonat, Risedronat Sodyum, Teknesyum-99m, Radyoişaretleme, Kemik Görüntüleme.

Abstract:
Radiolabeling of Risedronate Sodium with 99mTc for Bone ImagingBone scintigraphy is a very sensitive method that is used since discovering the affinity of radioactive isotopes towards bone. It is the only imaging method that enables scanning metastatic diseases of whole body-bone non-invasively. While radiologic methods give anatomical information and idea about the size of lesion, nuclear medicine methods give functional information at molecular level. This advantage of nuclear medicine methods is giving idea about the metabolical activity of the lesion.99mTc-bisphosphonates is preferred as bone imaging agents in bone scintigraphy. 99mTc- MDP is the most commonly used agent in nuclear medicine departments.In this study, the aim is labeling risedronate sodium which is a bone resoprtion inhibitor and a bisphosphonate derivative with 99mTc. In addition, bone imaging studies on rabbits was performed by gamma scintigraphy.Risedronate sodium was labeled by direct method. Labeling efficiency, radiochemical purity and stability of the radiolabeled complex were determined by paper chromatography. The effects of various quantities of stannous chloride, risedronate sodium, 99mTcO4- and the effect of pH to the labeling efficiency were investigated. At the end of the radiolabeling studies, it is determined that the formulation containing 50 µg risedronate sodium, 20 µg stannous chloride, 10 µL 0,1 M NaOH and 1 mCi 99mTcO4-, has the highest labeling efficiency and the less quantity of hydrolized-reduced colloid. Liver uptake on clinical images has been observed when the colloidal impurity is significant. This is not preferred because of giving scintigrafic images in poor quality. Labeling efficiency of 99mTc-Risedronat sodium is found over % 95 and without significant changes until 6 hours post labeling at room temperature.In the imaging studies by gamma scintigraphy, approximately 2,5 kg weighed, three, male, New Zelland white rabbits are used. 1 mCi 99mTc-Risedronat sodium was administrated intravenously to the rabbits. Static images at the times determined during 180 minutes were acquired. After the imaging study on rabbits, regions of interest were drawn and bone/BG ratios were calculated. The highest bone/BG ratio was found in epiphysis (4,43±0,90) and the lowest in femur (2,69±0,38) at 180 minutes post injection.In conclusion, obtained results showed that 99mTc-Risedronat sodium has promising characteristics for bone scintigraphy.Keywords: Bisphosphonates, Risedronat Sodium, Technetium-99m, Radiolabeling, Bone Imaging.