Kurşun ağır metal stresine maruz kalan triticum aestivum bitkilerinde triakontanolün genetik ve epigenetik etkilerinin belirlenmesi
Determination of the genetic and epigenetic effects of triacontanol on triticum aestivum plants exposed to lead heavy metal stress
Yazar: LEVENT GENÇDAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKÇE KARADAYI
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı / Moleküler Biyoteknoloji ve Genetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Genetik = Genetics

Özet:
Başlıca çevre sorunlardan birisi olan ağır metal kirliliği, sanayi devriminden beri giderek artmakta, canlı sağlığını ve güvenliğini tehdit etmektedir. Ağır metaller arasında yer alan kurşunun (Pb) birikimi, sanayileşmenin beraberinde getirdiği endüstiyel faaliyetlerle (özellikle madencilik) birlikte biyosferin her katmanında artmaktadır. Pb'nin genel olarak cevherlerin yapısında bulunması ve bu cevherlerin antropojenik faaliyetlerle işlenmesi, sanayide çeşitli ürünlerde kullanılması ve benzine eklenmesi sonucunda topraktaki birikimi artmaktadır. Bununla birlikte Pb'nin toprakta birimi ilk olarak bitkileri etkilemektedir. Pb bitkilerde esansiyel olmayan bir metaldir, büyüme ve gelişmeyi sınırlayan, reaktif oksijen türlerinin (ROS) oluşumunu tetikleyen, DNA'da kırıklara ve hasara neden olan bir elementtir. Literatür gözden geçirildiğinde Pb stresi altında bitkilerin büyümesini, kalitesini ve verimini artırmak için biyotik ve abiyotik yöntemler kullanıldığı görülmüştür. Bitki büyüme düzenleyicilerinden biri olan triacontanolun bitkinin büyümesini, verimini ve antioksidan savunma mekanizmalarını geliştirerek bitkilerde çeşitli ağır metal toleransını artırdığı çalışmalarda bildirilmiştir.  Triacontanolun Pb stresine karşı etkileri ilk kez tezimizde çalışılacaktır. Bu amaçla poliformizmdeki olası değişimler RAPD yöntemi ile metilasyon seviyelerindeki değişimler CRED-RA yöntemi ile belirlenecektir.

Abstract:
Heavy metal pollution, which is one of the main environmental problems, has been increasing since the industrial revolution and threatens the health and safety of living things. The accumulation of lead (Pb), which is among the heavy metals, is increasing in every layer of the biosphere with industrial activities (especially mining) brought about by industrialization. The accumulation of Pb in the soil increases as a result of the presence of Pb in the structure of ores in general, the processing of these ores with anthropogenic activities, its use in various products in the industry and its addition to gasoline. However, the unit of Pb in soil affects plants first. Pb is a non-essential metal in plants, an element that limits growth and development, triggers the formation of reactive oxygen species (ROS), causes breaks and damage to DNA. When the literature was reviewed, it was seen that biotic and abiotic methods were used to increase the growth, quality and yield of plants under Pb stress. It has been reported in studies that triacontanol, one of the plant growth regulators, improves plant growth, yield and antioxidant defense mechanisms, increasing the tolerance of various heavy metals in plants. The effects of triacontanol against Pb stress will be studied for the first time in our thesis. For this purpose, possible changes in polyformism will be determined by RAPD method and changes in methylation levels will be determined by CRED-RA method.