Okul yöneticilerinin psikolojik iyi olma düzeyleri ile tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi
An analysis of school administrators' level of psychological well-being and their level of burnout
Yazar: MELEK KELEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YAŞAR
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul yöneticileri = School administrators ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada amaç, okul yöneticilerinin psikolojik iyi olma düzeyleri ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek ve okul yöneticilerinin psikolojik iyi olma ile tükenmişlik düzeylerini bazı demografik değişkenlere göre incelemektir. Araştırmanın evrenini, 2016-2017 eğitim-öğretim yılında, Adıyaman ili Kâhta ilçesinde, Kâhta Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı faaliyet gösteren anaokulu, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan toplam 216 okul yöneticisi oluşturmaktadır. Araştırmanın veri toplama araçları Ryff (1989) tarafından geliştirilen ve Akın (2008) tarafından Türkçe'ye uyarlanan ''Psikolojik İyi Olma Ölçeği'' Maslach ve Jackson (1981) tarafından geliştirilen ve Ergin (1992) tarafından Türkçe'ye uyarlanan ''Maslach Tükenmişlik Envanteri '' ve araştırmacı tarafından geliştirilen ''Kişisel Bilgi Formu''dur. Verilerin analizinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, Mann-Whitney U testi, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi (One-Way ANOVA), Bonferroni anlamlılık testi, Kolmogorov-Smirnov testi, regresyon analizi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre okul yöneticilerinin psikolojik iyi olma düzeylerinin yüksek, tükenmişlik düzeylerinin ise düşük düzeyde olduğu görülmektedir. Okul yöneticilerinin psikolojik iyi olma düzeylerinde cinsiyet, yaş, medeni durum, görev yaptıkları okul türü, yöneticilik kıdemi ve görev yaptıkları okulun içinde yer aldığı yerleşim birimi değişkenlerine göre anlamlı fark görülmezken tükenmişlik düzeylerinde ise medeni durum ve yöneticilik kıdemi değişkenlerine göre anlamlı fark görülmektedir. Okul yöneticilerinin psikolojik iyi olma düzeyleri ile tükenmişlik düzeyleri arasında negatif yönde orta düzeyde anlamlı ilişki tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Okul Yöneticisi, Psikolojik İyi Olma, Tükenmişlik

Abstract:
The purpose of this study is to determine the relationship between school administrators' level of well-being and their level of burnout and to analyse their level of psychological well-being and their level of burnout in accordance with certain demographic variables. The sample of the study consists of a total of 216 school administrators who were in office in the 2016-2017 school year in kindergartens, elementary and secondary schools and high schools which provide educational services in the Kahta district of Adıyaman, under the supervision of Kahta District Directorate of National Education. The data collection tools in this study are Psychological Well-being Scale, which was developed by Ryff (1989) and then adapted into Turkish by Akın (2008); Maslach Burnout Inventory, which was developed by Maslach and Jackson (1981) and later adapted into Turkish by Ergin (1992); and a Personal Data Form developed by the researcher herself. During this analysis, methods such as arithmetic mean, standard deviation, frequency, percentage, Mann-Whitney U test, one-way variance analysis (One-Way ANOVA), t test, Bonferroni Correction test, Kolmogorov Smirnov test, Pearson correlation analysis, and regression analysis were used. According to the findings of the study, school administrators' level of psychological well-being is high, whereas their level of burnout is low. Although no significant difference was observed in school administrators' level of psychological well-being in terms of the variables of sex, age, marital status, type of school they work at, seniority in administrative office, and the location of school, a significant difference was observed in their level of burnout related to the variables of marital status and seniority in administrative office. A negative, medium-scaled, significant relationship was determined between school administrators' level of psychological well-being and their level of burnout.


Key Words: School Administrator, Psychological Well-being, Burnout