Özel eğitim okullarında görev yapan öğretmenlerin öz yeterlikleri, sınıf yönetim becerileri ve program okuryazarlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between self-efficacy, class management skills, and curriculum literacy levels of teachers working in special education schools
Yazar: ÖZLEM ÜNAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAMİL ARİF KIRKIÇ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Program okuryazarlığı = Curriculum literacy ; Sınıf yönetimi = Classroom management ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Özel eğitim kurumları = Special education institutions ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmada, özel eğitim okullarında çalışan öğretmenlerin öz yeterlikleri, sınıf yönetim becerileri ve program okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişki araştırılmıştır. Araştırmada, özel eğitim okullarında çalışan öğretmenlerin öz yeterlikleri, sınıf yönetim becerileri ve program okuryazarlıklarının cinsiyete, yaşa, branşa, çalışma durumuna, görev yapılan okul türüne, özel eğitim okullarındaki çalışma sürelerine, mezuniyet durumuna ve medeni duruma göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir.
Araştırma ilişkisel tarama modelinde yapılmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini 2020-2021 eğitim öğretim yılında İstanbul ilinde özel eğitim okullarında görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Örneklemi ise, İstanbul ilinde bulunan özel eğitim okullarında görev yapan çeşitli branşlardaki 299'u kadın 122'si erkek olmak üzere toplam 421 öğretmenden oluşmaktadır. Bu araştırmanın örneklem seçiminde uygun örnekleme kullanılmıştır. 
Araştırmanın değişkenlerine yönelik veri toplamak amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Araştırmada özel eğitim öğretmenlerinin öz yeterlik inançlarını belirlemek için Dellinger, Bobbett, Olivier ve Ellet'in geliştirdiği, Çolak, Yorulmaz ve Altınkurt tarafından Türkçeye uyarlanan "Öğretmen Özyeterlik İnanç Ölçeği" kullanılmıştır. Ayrıca, sınıf yönetim becerilerini ölçmek için Delson tarafından geliştirilen Yalçınkaya ve Tonbul tarafından Türkçeye uyarlanan "Sınıf Yönetimi Gözlem Ölçeği", eğitim program okuryazarlığını ölçmek için Bolat tarafından geliştirilen "Program Okuryazarlığı Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen veriler bağımsız gruplar t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson Çarpım Moment Korelasyon ve regresyon analizi ile çözümlenmiştir.
Araştırmanın sonucunda; öğretmenlerin öz yeterlikleri ile sınıf yönetim becerileri ve alt boyutları arasında orta düzeyde pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Öğretmen öz yeterlik inancı ile eğitim programı okuryazarlığı arasında orta düzeyde pozitif yönde anlamlı bir ilişki vardır. Eğitim programı okuryazarlığı ile sınıf yönetimi becerileri arasında orta düzeyde pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Özel eğitim okullarında görev yapan öğretmenlerin öz yeterlik inancının sınıf yönetimi becerilerini, öz yeterlik inancının eğitim programı okuryazarlığını ve eğitim programı okuryazarlıklarının sınıf yönetimi becerilerini anlamlı düzeyde yordadığı bulunmuştur.

Abstract:
This study aims to determine the relationship between the self-efficacy, classroom management skills, and curriculum literacy levels of teachers working in special education schools. The study investigated whether the self-efficacy, classroom management skills, and curriculum literacy of teachers working in special education schools differ according to gender, age, branch, working status, type of school, working time in special education schools, graduation status, and marital status.
The research was conducted in the correlational model. The research study population consisted of teachers working in special education schools in Istanbul in the 2020-2021 academic year. The sample consisted of 421 teachers, of whom 299 were women and 122 were men, working as teachers in various special education schools in İstanbul. Convenience sampling was used to select the sample of this study.
A "Personal Information Form" prepared by the researcher was used to collect data on the study's variables. The "Teacher Self-Efficacy Belief Scale", developed by Dellinger, Bobbett, Olivier, and Ellet and adapted into Turkish by Çolak, Yorulmaz, and Altınkurt, was used to determine the self-efficacy beliefs of special education teachers. In addition, data was collected using the "Classroom Management Observation Scale" for measuring classroom management skills, developed by Delson and adapted into Turkish by Yalçınkaya and Tonbul, and the " Curriculum Literacy Scale" for measuring curriculum literacy, developed by Bolat. 
The data obtained was analyzed with independent groups t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson Product Moment Correlation, and regression analysis.
The results of the research show a moderately positive and significant relationship between teachers' self-efficacy and classroom management skills and the sub-dimensions. There was a moderately positive and significant relationship between teacher self-efficacy belief and curriculum literacy. It was also found that there was a moderately positive and significant relationship between curriculum literacy and classroom management skills. The self-efficacy beliefs of teachers working in special education schools significantly predicted classroom management skills, self-efficacy beliefs predicted curriculum literacy, and curriculum literacy significantly predicted classroom management skills.