3-10 yaş yetim çocuk annelerinde çocuk ebeveyn ilişki terapisi eğitiminin ebeveynlik stresi ve ebeveyn çocuk ilişkisi üzerine etkisi
The effect of child-parent relationship training on parenting stress and parent-child relationship in mothers of 3-10 years old orphan children
Yazar: AHMET ATIF SOLAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FEYZA TOPÇU
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı, çocuk-ebeveyn ilişki terapisi eğitiminin yetim çocuk annelerin ebeveyn 
stresi ve anne çocuk ilişki düzeyleri üzerinde etkisi olup olmadığını incelemektir. Araştırmaya katılan 
annelerin stres düzeylerini belirlemek amacıyla, Anne Baba Stres Ölçeği (ABSÖ) kullanılmıştır. 
Annelerin ilişki düzeyini belirlemek için Ebeveyn Çocuk İlişkisi Ölçeği (EÇİÖ) kullanılmıştır. Bu 
araştırmanın modeli ön test-son test kontrol gruplu zayıf deneysel desen türündedir. Araştırmanın 
bağımsız değişkeni uygulanan müdahale yöntemi; bağımlı değişkenleri ise ebeveyn stresi ve ebeveyn 
ilişki düzeyleridir. Araştırmanın deney ve kontrol gruplarına toplam 20 yetim çocuk annesi atanmıştır. 
Annelere Şahinbey belediyesi Hamiyet Merkezi aracılığıyla ulaşılmıştır. Deney grubunda yer alan 10 
anne ile 10 haftalık çocuk ebeveyn ilişki terapisi oturumları Şahinbey Belediyesi konferans salonunda 
yürütülmüştür. Araştırmanın nicel değişkenlerinin analizinde parametrik testlerden yararlanılmıştır.
Araştırma sonucunda elde edilen veriler değerlendirildiğinde deney grubu katılımcıları için olumsuz 
ebeveyn çocuk ilişkisi alt boyutu sonuçlarında son test lehine anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. 
Deney grubunun stres düzeyi ön test ve son test sonuçları değerlendirildiğinde, son test aleyhinde anlamlı 
bir farklılık olduğu görülmüştür. Deney ve kontrol grubu incelendiğinde ise olumlu ebeveyn çocuk ilişkisi 
alt boyutu ve olumsuz ebeveyn çocuk ilişkisi alt boyutlarında deney grubunun son test sonuçları ile 
kontrol grubunun son test sonuçları karşılaştırıldığında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu 
bulunmuştur. Ancak deney grubu annelerinin stres düzeyi kontrol grubunda yer alan katılımcılarla 
karşılaştırıldığında son test sonuçları deney grubu aleyhinde anlamlı bir farklılığa sahiptir.

Abstract:
The purpose of this study is to examine whether child-parent relationship therapy training has an 
effect on the parental stress and mother-child relationship levels of mothers of orphaned children. In order to 
determine the stress levels of the mothers participating in the study, the Parenting Stress Scale (PASS) was 
used. Parent Child Relationship Scale (PCRS) was used to determine the relationship level of mothers. The 
model of this research is a weak experimental design with a pretest-posttest control group. The independent 
variable of the study is the intervention method applied; The dependent variables are parental stress and 
parental relationship levels. A total of 20 mothers of orphaned children were assigned to the experimental 
and control groups of the research. Mothers were reached through Şahinbey Municipality Hamiyet Center. 
10-week child-parent relationship therapy sessions were conducted with 10 mothers in the experimental 
group in the Şahinbey Municipality conference hall. Parametric tests were used in the analysis of the 
quantitative variables of the research. When the data obtained as a result of the research were evaluated, it 
was determined that there was a significant difference in favor of the post-test in the negative parent-child 
relationship subscale results for the experimental group participants. When the stress level pre-test and posttest results of the experimental group were evaluated, it was seen that there was a significant difference 
against the post-test. When the experimental and control groups were examined, it was found that there was a 
significant difference in favor of the experimental group when the post-test results of the experimental group 
and the control group were compared in the positive parent-child relationship sub-dimension and negative 
parent-child relationship sub-dimensions. However, when the stress level of the mothers of the experimental 
group is compared with the participants in the control group, the post-test results have a significant difference 
against the experimental group.