İlköğretim kurumlarında öğretimsel liderlik ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişki (Konya ili örneği)
The relationship between instructional leadership and organizational commitment in primary schools (A study in Konya)
Yazar: MEHMET KORAY SERİN
Danışman: DOÇ. DR. BEKİR BULUÇ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Liderlik = Leadership ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Öğretimsel liderlik = Instructional leadership ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu araştırmanın amacı ilköğretim kurumlarında görev yapan yöneticiler tarafından sergilenen öğretimsel liderlik davranışları ile öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkiyi öğretmenlerin algılarına göre belirlemektir.Çalışma ilişkisel ve nedensel araştırma modelindedir. Araştırmada örneklem seçiminde oranlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu bağlamda Konya ili merkez ilçelerinde (Meram, Karatay, Selçuklu) bulunan okul ve öğretmen sayısına göre oranlamaya gidilerek toplamda 17 ilköğretim okulu ve 2009-2010 eğitim öğretim yılında bu okullarda görev yapan 419 öğretmen, örneklem grubunu oluşturmuştur. Araştırmada ilköğretim okullarında görev yapan yöneticilerin öğretimsel liderlik davranışlarını hangi düzeyde sergilediklerini belirlemek amacıyla Şişman (1997) tarafından geliştirilen ?Okul Müdürlerinin Öğretim Liderliği Davranışları? anketi, öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeylerini belirlemek için ise Porter, Steers, Mowday ve Boulian (1974) tarafından geliştirilen ?Örgütsel Bağlılık Anketi? (Organizational Commitment Questionnaire - OCQ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistik yöntemlerinden aritmetik ortalama ( ), standart sapma (s), yüzde (%), frekans (f) işlemleri ile Pearson Moments çift yönlü korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi teknikleri kullanılmıştır.Araştırma bulgularına göre örneklem grubunun cevapları doğrultusunda öğretmenlerin, okul yöneticilerinin sergiledikleri öğretimsel liderlik davranışlarına ilişkin algılarının ?çoğu zaman? düzeyinde olduğu görülmüştür. Yöneticilerin en fazla okulun amaçlarının belirlenmesi ve paylaşılması alt boyutunda yer alan davranışları; en az ise öğretmenlerin desteklenmesi ve geliştirilmesi alt boyutunda yer alan davranışları sergiledikleri görülmüştür. Ayrıca öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarının ?katılıyorum? düzeyinde olduğu tespit edilmiştir. Genel olarak öğretimsel liderlik ile örgütsel bağlılık arasında pozitif yönde, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki vardır. Buna göre öğretmenlerin, kurumlarında çalışan yöneticilerin sergiledikleri öğretimsel liderlik davranışlarına yönelik algıları arttıkça örgütsel bağlılık düzeyleri de aynı oranda artmaktadır. Öğretimsel liderliğin alt boyutları ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişki incelendiğinde ise örgütsel bağlılık ile başta okulun amaçlarının belirlenmesi ve paylaşılması ile düzenli öğretme-öğrenme çevresi ve iklimi oluşturma boyutları olmak üzere bütün alt boyutlar arasında pozitif yönde ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir. Örgütsel bağlılık ile en düşük korelasyona sahip boyut ise öğretmenlerin desteklenmesi ve geliştirilmesi boyutudur. Öğretimsel liderliğin örgütsel bağlılığı yordayıp yordamadığını tespit etmek için yapılan regresyon analizi sonuçlarına göre, okulun amaçlarının belirlenmesi ve paylaşılması alt boyutu ile düzenli öğretme-öğrenme çevresi ve iklimi oluşturma alt boyutunda yer alan davranışların örgütsel bağlılık üzerinde anlamlı yordayıcılar olduğu görülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to determine, by perception of teachers, the relationship between instructional leadership and organizational commitment in primary schools. The study is based on relational and casual method of survey. In the study, rational variety of method is used for determining sampling. In this context, the sampling group is composed of 17 primary schools with 419 teachers who worked during 2009-2010 educational year, in three districts (Selçuklu, Meram and Karatay), which are considered as number of school and teacher in the limits of Metropolitan City of Konya.In the study, a survey for determining instructional leadership in primary schools, namely ?Instructional Leadership Behaviors of Principals?? developed by Şişman (1997), and another survey for determining organizational commitment of teachers, namely ?Organizational Commitment Questionnaire? developed by Porter, Steers, Mowday ve Boulian (1974) are used. In analysing data, of descriptive statistic methods, mean ( ), standard deviation (s), percentage (%) frequency (f) transactions and also Pearson moments two-tailed correlation analysis and multi-regression analysis are used.According to findings, it is found that replies of teachers within the sampling at most displaying dimension of instructional leadership is determining and sharing the school?s aims. It is identified that principals displaying support and grow the teacher dimension at least. Generally, there is a meaningful and middle level relationship between instructional leadership and organizational commitment at positive direction. According to this result, as the perception of teachers towards factors influencing instructional leadership in primary schools is positive, their organizational commitment increases in the same rate.When the relationship between dimensions of instructional leadership and organizational commitment is considered, there is a meaningful relationship at middle level and positive direction between all of the dimensions of instructional leadership and teachers? organizational commitment. According to results of regression analysis for identifying whether instructional leadership support organizational commitment or not, it is seen that the variants of determining and sharing the school?s aims and creating regular teaching and learning environment and climate behaviors are meaningful supportive on organizational commitment.