Farklı dozlarda ultraviyole-B (UV-B) uygulamalarının Ereğli siyah havucunda (Daucus Corata L. spp sativus var atrorubens Alef) depolama süresince toplam çözünür fenol, antosiyanin ve şeker miktarına etkileri
The effecets of ultraviolet-B (UV-B) treatments on total soluble phenols, anthocyanin and sugar content of Eregli black carrot (Daucus Corata L. spp sativus var atrorubens Alef) during storage
Yazar: MEHMET FERİDUN AZTEKİN
Danışman: PROF. DR. REZZAN KASIM
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Antosiyaninler = Anthocyanins ; Fenoller = Phenols ; Havuç = Carrot ; Ultraviyole ışınlar = Ultraviolet rays ; Şeker = Sugar

Özet:
Çalışmada farklı dozlarda ultraviyole-B (UV-B) ışığı uygulamasının Ereğli Siyah Havucunun (Daucus Corata L. spp sativus var atrorubens Alef) depolanması süresince biyokimyasal kalitesi üzerine etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla havuçlar 1,575 kJ/m2 (15d), 3,15 kJ/m2 (30d) ve 6,30 kJ/m2(60d) dozlarında UV-B uygulamasının ardından, 1 kg'lık PE torba içerisine yerleştirilerek, 4±1oC sıcaklık ve %85-90 oransal nem içeren soğuk odada 5 ay süreyle depolanmıştır. UV-B uygulanmayan havuçlar kontrol olarak değerlendirilmiştir. Depolama başlangıcında ve depolama süresince 1 ay aralıklarla havuçlarda; toplam çözünür fenol miktarı (mg KAE eşdeğeri/ 100 ml) toplam antosiyanin miktarı (mg/kg TA), L*, a*, b* ve hue açısı renk değerleri, früktoz (mg/kg), glikoz (mg/kg) ve sakkaroz (mg/kg) miktarı, suda çözünür toplam kuru madde (SÇKM) miktarı, elektrolit sızıntısı (%), ve ağırlık kaybı (%) ölçüm ve analizleri yapılmıştır. 
Çalışma sonucunda UV-B uygulamaları havuçların toplam çözünür fenol (TÇF) miktarını denemenin birinci ayında uygulanan dozlara bağlı olarak 1,16-1,53 kat arttırmasına karşın, bu dönemden sonra TÇF miktarının azaldığı görülmüştür. Deneme süresince ise TÇF madde miktarı 23,72-51,11 mg KAE/100 ml aralığında değişmiştir. 
Denemede en düşük antosiyanin miktarı 557,76 mg/kg TA ile kontrol uygulamasından elde edilirken en yüksek değer 1636,96 mg/kg TA ile 30d UV-B uygulamasında elde edilmiştir. Araştırma sonucunda özellikle 3,15 kJ/m² dozundaki UV-B ışığının havuçların antosiyanin miktarının arttırılmasında kullanılabileceği tespit edilmiştir. 
Araştırmada früktoz ve glikoz miktarının tüm uygulamalarda artmasına karşılık, sakkaroz miktarının ise azaldığı belirlenmiştir. Deneme süresince früktoz miktarı 135,48-1274,17 mg/kg; glikoz miktarı 628,46-3388,83 mg/kg ve sakkaroz miktarının ise 2323,05-5946,29 mg/kg arasında değiştiği bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Antosiyanin, Fenol, Siyah Havuç, Şeker, UV-B.

Abstract:
In the study, the effect of ultraviolet-B (UV-B) irradiation at different doses on the biochemical quality of Ereğli Black Carrot (Daucus corata L. spp., sativus var. atrorubens Alef) was investigated during storage. For this purpose,  the carrot roots were treated UV-B at the doses of 1.575 kJ / m² (15d), 3.15 kJ / m² (30d) and 6.30 kJ / m² (60d) were placed in a 1 kg PE bag and, then were  stored in a cold room at 4 ± 1oC temperature and 85-90% relative humidity for 5 months. Carrots without UV-B treatment were evaluated as control. In carrots, at the beginning of storage and monthly intervals during storage; total soluble phenols (mg CAE/ 100 mL), total anthocyanin content (mg / kg TA), L *, a *, b * and hue angle color values, fructose (mg / kg), glucose (mg / kg) and sucrose content (mg / kg), total soluble solids (TSS), the electrolyte leakage (%), and the weight loss (%) measurement and analysis were done.
As a result of the study, it was seen that although UV-B applications increased the amount of total soluble phenol (TSP) content of carrots 1.16-1.53 fold during the first month of experiment, after that time the amount of TSP decreased. During the study period, the amount of TSP content changed from 23.72 to 51.11 mg KAE / 100 mL.
In the trial, while the lowest amount of anthocyanin was obtained from the control application with 557.76 mg / kg TA, the highest value was obtained with the application of UV-B 30d at 1636.96 mg / kg TA. As a result of the research, it was determined that UV-B radiation of 3.15 kJ / m² dose could be used to increase the amount of anthocyanin content of carrots.
In the study, it was determined that the  fructose and glucose content of carrots increased  in all treatments while sucrose  decreased. During the research, it was found that the amount of fructose, glucose and sucrose content of carrots    changed 135.48 -1274.17 mg / kg,  628.46-3388.83 mg / kg  and  2323.05-5946.29 mg / kg, respectively.

Keywords: Anthocyanin, Phenol, Black Carrot, Sugar, UV-B.