Kosova Türk halk şiiri (İnceleme-metinler)
Turkish folk poetry in Kosova (Study-texts)
Yazar: GONCA KUZAY DEMİR
Danışman: PROF. DR. METİN EKİCİ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Halk edebiyatı = Folk literature ; Halk şiiri = Folk poetry ; Halk şiiri = Folk poetry ; Kosova = Kosovo ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature ; Türk halk şiiri = Turkish folk poetry ; Şiir = Poem

Özet:
Kosova Cumhuriyeti, günümüzde Türk kültürünün hem mimari hem sosyo-kültürel alanda yaşatıldığı Balkan ülkelerinden biridir. Günümüzde Kosova'da azınlık durumunda olan Türklerin nüfusunun 50.000 civarında olduğu tahmin edilmektedir. Bu çalışmanın hazırlanmasında, Kosova'da asırlardan beri sürdürülen Türk halk şiiri geleneği hakkında Türkiye'de ve Balkanlarda kapsamlı bir çalışmanın bulunmaması etkili olmuştur. "Kosova Türk Halk Şiiri (İnceleme-Metinler)" adlı bu çalışmada, Kosova Türklerinin geçmişten günümüze kadar sürdürdükleri sözlü geleneğin bir parçası olan halk şiirleri, bağlam merkezli olarak ele alınmıştır.Çalışmamız Giriş ve Metinler kısımları dahil altı bölümden oluşmaktadır.Çalışmamızın Giriş kısmında, Kosova Cumhuriyeti ve Kosova Türkleri hakkında kısa ve tanıtıcı bilgi verilmiştir. Kosova Türk halk şiiri hakkında Türkiye'de ve Kosova'da yayımlanan çalışmalar üzerinde durulup, çalışmada kullanılan araştırma ve inceleme yöntemlerini tanıtılmıştır. Çalışmamızın Birinci Bölümü'nde Türk halk şiirinin tanımı, tasnifi, gelişimi ve halk şiirinde şekil ve türler üzerine yapılan tartışmalar ele alınmıştır. Çalışmamızın İkinci Bölüm'de Kosova Türklerinin anonim halk şiiri ürünleri olan türküler, ağıtlar, ninniler ve maniler bağlam, içerik, şekil-yapı ve işlev özellikleri bakımından incelenmiştir. Çalışmamızın Üçüncü Bölümü'nde âşıklık geleneğinin Balkanlara ve Kosova'daki gelişimi ve özellikleri üzerinde durulmuş ve Kosova'da geçmiş dönemde yaşamış olan âşıklar tanıtılmaya çalışılmıştır. Kosova Türklerinin âşık şiirlerinin içerik, şekil-yapı ve işlev özellikleri incelenmiştir. Çalışmamızın Dördüncü Bölümü'nde Balkanlarda tasavvufî akımların gelişimi ve Kosova'da etkili olan tarikatlar hakkında kısa bilgi verilmiştir. Daha sonra Kosova Türklerinin dinî-tasavvufî halk şiirleri bağlam, içerik, şekil-yapı ve işlev özellikleri bakımından incelenmiştir.Çalışmamızın ?Metinler? kısmında, çeşitli yazılı kaynaklardan tespit ettiğimiz ve saha çalışması ile derlediğimiz Kosova Türk halk şiiri metinlerine yer verilmiştir. Çalışmamızın "Sonuç" kısmında, Kosova Türklerinin halk şiirleriyle ilgili tespitlerde bulunulmuştur. Çalışmamızın sonunda "Bibliyografya", "Kaynak Şahıs Listesi" ve "Dizin" yer almaktadır.

Abstract:
In this study named "Turkish Folk Poetry in Kosovo (Study-Texts)", folk poetry of Kosovo Turks, were evaluated as context-based.Our study consists of Introduction, four parts, Conclusion and Texts parts. In the Introduction part, brief introductory information was given about the Republic of Kosovo and Kosovo Turks and the research and evaluation methods of this study used were introduced. In the First Part, the definition, classification, development of Turkish folk poetry and discussions on the forms and types of folk poetry were dealt with. In the Second Part, the folk songs, requiems, lullabies and obstructions were evaluated in terms of context, form, structure and function characteristics. In the Third Part, the development and characteristics of minstrel tradition in the Balkans and Kosovo were emphasized and the minstrels that lived in the past period in Kosovo were tried to be presented. The content, form, structure and function characteristics of minstrel poems of Kosovo Turks were analyzed. In the Fourth Part, brief information was given about the development of sufistic movements and about the sects that are effective in Kosovo. Then the religious-sufistic folk poems of Kosovo Turks were evaluated in terms of context, content, form, structure and function characteristics.In the "Conclusion", some findings about Kosovo Turk?s folk poems were given. In the "Texts", Kosovo Turkish folk poem texts were included, which were determined from various written sources and gathered via field work. At the end of study, there is a "Bibliography", a "Reference People List" and an "Index".