İslam hukukunda zilyedlik
Possessor in the Islamic law
Yazar: ZEKİ YAKA
Danışman: PROF.DR. ORHAN ÇEKER
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Hayatin devamlılığı, insanın çevresindeki sayısız eşyalarla ilişkisinizorunlu kılmaktadır. Bu sebeple insan devamlı olarak eşyaları elde etmeçabasındadır. Eşyalara sahiplenme isteği tüm insanlarda mevcut olduğu için,bunun hukuki kurallarla düzenlenmesi gerekmektedir. Fert ve Toplum huzurubuna bağlıdır. Her hukuk sistemi gibi İslam hukuku da, insan-eşya ilişkisinde fertve toplum hayatı için kaçınılmaz olan, kendine ait kurallar koymuştur. Zilyedlikleilgili kurallar da bunlardan bazılarıdır.Tezin birinci bölümünde zilyedliğin tanımı, mahiyeti ve çeşitleri etraflıcaişlendi. İslam hukukunda eşyadaki zilyedliğin sadece ?fiili bir durum? değil,temelinde bir haklılığa dayalı ?fiili bir hakimiyet? olduğu vurgulandı. İslamHukuku açısından zilyedlik kapsamına giren ve girmeyen mallar üzerindeduruldu. Zilyedliğin çeşitleri ve eşya üzerinde haklı zilyedlik sağlayan şartlaraçıklandı. Ferd ve toplum hayatı açısından zilyedliğin fonksiyonu işlendi. Birincibölüm haklı zilyedliğin kazanıldığı ve kaybedildiği yerlerin neler olduğu ile sonaerdi.İkinci bölümde haklı zilyedliğin korunması ve meşru korunma yollarıüzerinde duruldu. Bu kapsamda meşru müdafaa ve zilyedlik davaları etraflıca elealındı. Zilyedlik davalarında zamanaşımı ve fonksiyonuyla ilgili hükümlere yerverildi. Zilyedliğin mahkeme kararıyla iadesi durumunda ortaya çıkabilecekhususlar işlendi. Bu kapsamda iyi niyetli ve kötü niyetli haksız zilyedlerinsorumlulukları ele alındı. İslam hukukunda haklı zilyedliğin korunduğu, haksızzilyedliğin hukuken himaye edilmediği vurgulandı.

Abstract:
Continuance of life necessitates relationship of human with numerousproperties around him/her. Therefore, human continuously endeavors to obtainproperty. As all human have acquisitive of goods, it must be regulated by legalrules. Individual-society welfare depends of this. As all law system, Islamic Lawalso establishes its rules that are inevitable for an individual and society life inhuman-goods relationship. Possessor rules are just some of them.In the first part of thesis, description, nature and type of possessorship. Inthe Islamic law, possessorship was emphasized as an ?actual domination?depending on justifiability on its basis, not only on an ?actual circumstances?. ForIslamic Law, properties included by or not included by possessorship werediscussed. Types of possessorship and conditions providing justifiable possessionon properties are explained. Function of possessorhip has been examined inrespect of individual and society. The first part is concluded about grounds wherejustifiable possession are gained and lost.In the second part, protection of possession and legal protection ways werediscussed. Within this context, rights for self-defense and possessory actions werediscussed. Limitation in possessory actions and its functions were discussed.Matters that could arise due to return of possession by court order were studied.Within this context, liabilities of bona-fide and mala-fide faulty possessions werediscussed. It?s emphasized that justifiable possession is protected, but faultypossession is not legally safeguarded in Islamic Law.