2010 sonrası Türk Sineması'nda diyonizyak bir alegori olarak çirkinliğin temsili
Representation of ugliness as a dionysian allegory in Turkish Cinema after 2010
Yazar: ELİF GÜNTÜRKÜN
Danışman: DOÇ. DR. İLKNUR GÜRSES KÖSE
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Beden = Body ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema ; Çirkin = Ugly

Özet:
Beden; iktidarın, ideolojik, kültürel ve tarihsel dinamiklerin etkisiyle biçimlenen ve kurgulanan bir alan olarak varlık göstermektedir. Bu doğrultuda bedenle ilgili yargılar da toplumsal inşada bir ayrım olarak kendini göstermektedir. Bedene yönelik güzellik ve çirkinlik kategorileri, kültürün oluşturduğu kriterlerle belirlenmiştir. Her zaman dönemsel estetik ideali yansıtan güzellik kriterlerinin aksine çirkinlik, güzelin sınırlarından dışlanan beden hallerini kapsamaktadır. 
Aydınlanmayla birlikte Batı düşüncesine yerleşen temel karşıtlıklardan biri olarak doğa ve kültür, bedene yönelik yerleşik estetik algıyı şekillendiren dinamiklerden biridir. Bu açıdan doğa-kültür karşıtlığı zemininde, güzel beden her dönem kültürün biçimlendirdiği sınırlarla uyum içinde olmuş, sağlığın, normalin, idealin ve uygarlığın göstergesi olmuştur. Bu kriterleri taşımayan bedenler ise eksik, deforme, hastalıklı, anormal olarak görülmüş ve kültürün karşısında konumlandırılmıştır. 
Çirkin olarak değerlendirilen bedenlerin, estetik idealin talep ettiği kriterleri taşımaması, bu bedenlerin sinemadaki temsillerinde ideolojik ve kültürel olarak belirleyici olan değer ve normların saptanmasında, görünenin ötesinde hangi anlamları taşıdığı, toplumsal kurguda nerede konumlandırıldığıyla ilgili çözümleme yapma imkânı vermektedir. Bu çalışma kapsamında, çirkinliğin 2010 sonrası Türk Sineması'ndaki beden temsillerinde ne şekilde karşılık bulduğu, hangi kültürel, ideolojik belirlenimleri taşıdığı araştırılacaktır. Doğa-kültür karşıtlığı bağlamında çirkinliğin hangi yan anlamları taşıdığı ve seçilen filmler özelinde bu yan anlamların anlatıya nasıl katkıda bulunduğunun cevabı aranacaktır.

Abstract:
The body emerges as a sphere shaped and constructed by the influence of power, ideological, cultural and historical dynamics. Accordingly, judgments about the body manifest itself as a distinction in social construction. Beauty and ugliness categories for the body were determined by the criteria created by the culture. Contrary to the beauty criteria, which always reflect the periodic aesthetic ideal, ugliness includes body states that are excluded from the boundaries of the beauty. 
Nature and culture, as one of the main oppositions that settled in Western thought with the Enlightenment, are one of the dynamics that shape the established aesthetic perception towards the body. In this respect, on the basis of the contrast between nature and culture, the beautiful body has always been in harmony with the limits shaped by the culture, and has become the indicator of health, normal, ideal and civilization. Bodies that do not meet these criteria were seen as incomplete, deformed, diseased, abnormal and positioned against the culture. 
The fact that the bodies considered ugly do not meet the criteria demanded by the aesthetic ideal allows us to analyze the values and norms that determine the ideologically and culturally determining the representations of these bodies in cinema, what meanings they have beyond the visible, and where they are located in social fiction. In this study, how ugliness corresponds to body representations in post-2010 Turkish Cinema and what cultural and ideological determinations it carries will be investigated. In the context of the conflict between nature and culture, we will seek to answer what side meanings ugliness carries and how these connotations contribute to the narrative in the particular films selected.