Blok zincir teknolojisinin sanat dünyasına olan etkisi: Özgün bir NFT koleksiyonu uygulaması
The effect of blockchain technology on the field of art: An original NFT collection project
Yazar: GÜLLÜ ASLIHAN ATEŞ ULUTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖZDE YETMEN
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Sanat, insanlık tarihi boyunca içerikleri, malzemeleri, teknikleri, ortamları ve üretim biçimleriyle çeşitliliğini arttırarak sürdürmekte ve yapıtlarında çağını yansıtmaktadır. Gelişen teknoloji her alanda olduğu gibi sanat alanında da etkili olmaktadır. Blok zinciri teknolojisi aracılığıyla üretilen NFT'ler sanat eserlerinin sergilenmesi, pazarlanması, korunması konularında yeni açılımları ve tartışmaları gündeme getirmektedir. Bilgi ve iletişim teknolojileri aracılığıyla çevrimiçi global ağa dahil olan sanatçıların ve eserlerinin de dijital bir dönüşüm geçirmekte olduğu söylenebilir. İnternet sayesinde globalleşen ve daha görünür olan sanatçılar ve eserleri alışıla gelmiş sergileme alanlarının dışında geniş kitlelere ulaşabilme imkânı yakalamaktadır. Güncel dijital teknolojilerin beraberinde geliştirilen blok zinciri teknolojisine dayalı sanat NFT'leri (Nitelikli Fikri Tapu) dijital sanat alanında sanatçının ürettiği dijital eserlerin orijinalliğini, biricikliğini ve fikri mülkiyetini koruma konularında güvenilir kriptografik veri kaynağı sunmaktadır. Tüm bu teknolojik gelişmelerin ışığında NFT'ler dijital sanat bağlamında sanatçılara ve sanatseverlere çeşitli olanak sağlamaktadır. Çalışmanın konusu olarak seçilen dijital sanatın gelişimine dayalı NFT'lerinin araştırılması için 2014 yılından günümüze uzanan süreç araştırma örneklemi olarak belirlenmiştir. Sanatçıların/tasarımcıların ürettikleri eserleri daha geniş kitlelere nasıl ulaştırabilecekleri, dijital ortamda nasıl sergileyebilecekleri ve en önemlisi dijital ortamda paylaşılan ya da alınıp satılan eserlerinin orijinalliklerini nasıl tescil edebilecekleri gibi sanatın dijital dönüşüm sürecindeki bu ve benzeri sorunların çözümünün NFT (Non-Fungible Token/ Nitelikli Fikri Tapu) olup olamayacağı araştırmanın temel problemidir. Teknoloji, bilişim ve sanat ilişkisi bağlamında özgün bir NFT koleksiyonunun oluşum sürecini aşamalar halinde deneyimleyerek incelemek ve yaratılan NFT koleksiyonunu geniş kitlelerce erişilebilen ve güvenilir kabul edilen bir NFT platformda sergilemek araştırmanın amacıdır. Bu tez çalışmasında belgelenen özgün NFT koleksiyonunun üretim, paylaşım aşamalarının incelenmesi daha sonraki araştırmacılara, sanatçı/tasarımcılara yol göstermesi ve Türkçe alan literatürüne katkı sağlaması araştırmanın önemidir.
Blok zinciri teknolojisi ve NFT konuları hakkında yapılan literatür taramasının ardından nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi çalışmanın araştırma yöntemi olarak belirlenmiştir. Tez çalışmasının birinci bölümünde giriş başlığı altında; araştırmanın problemi, problem cümlesi, alt problemler, araştırmanın amacı, araştırmanın önemi, sınırlılıklar, sayıltılar, yöntem ve araştırmanın örneklemi alt başlıklar olarak açıklanmaktadır. Çalışmanın ikinci bölümünde; blok zinciri teknolojisi tanımlanmakta, blok zinciri teknolojisine dayalı NFT kavramı açıklanmakta, NFT'lerin temel protokolleri, oluşum süreci, pazar yerleri, kripto para birimleriyle bağlantısı ve etkileşimi değerlendirildikten sonra NFT koleksiyonlarının sanat bağlamında gelişim süreci özetlenmekte ardından sanat ve kültürde NFT'lerin dönüştürücü rolü incelenmektedir.
Tez çalışmasının üçüncü bölümünde özgün bir yaratımı olarak "STAMP TO HISTORY: WINNER WOMEN" olarak adlandırılan NFT koleksiyonunun üretim aşamaları, NFT platformunda paylaşımı süreçleri yazılı ve görsel olarak belgelenmektedir. Özgün NFT koleksiyonunun minting süreci ayrı bir başlık altında incelendikten sonra bulgular ortaya konulmaktadır. 
Çalışmanın dördüncü bölümü sonuç ve önerilerden oluşmaktadır. Araştırmanın sonucu olarak, blok zinciri teknolojisine dayalı NFT'lerin dijital ortamda sanatçılara/tasarımcılara hem yaratımlarında hem de izleyici ile paylaşımlarında avantajlar sundukları görüşü ortaya konulmaktadır. Eserlerin orijinalliği ve korunması konusunda dijital sanat alanına mesafeli konumda bulunan sanatçı/tasarımcılara ise her türden sanat eserinin dijital ikizlerinin blok zincir teknolojisinde NFT olarak tescillenmesinin bir güvenlik çözümü sunduğunun duyurulmasına ihtiyaç duyulduğu düşünülmektedir. Bu çözüm yolunu sanatçılara bildiren yayınların arttırılması ve bu konu hakkında farkındalık yaratacak seminerler, kongreler, çalıştaylar düzenlenmesi önerisi de getirilebilir.
Anahtar kelimeler: Sanat, dijital, blok zincir teknolojisi, NFT, dijital illüstrasyon

Abstract:
Throughout human history, art continues to increase its diversity with its contents, materials, techniques, media and production forms and reflects its age in its works. Developing technology is effective in the field of art as in every field. NFTs produced through blockchain technology bring up new openings and discussions on the exhibition, marketing and protection of artworks. It can be said that artists and their works, which are included in the online global network through information and communication technologies, are also undergoing a digital transformation. Artists and their works, which are globalized and more visible thanks to the Internet, have the opportunity to reach large audiences outside the usual exhibition spaces. Art NFTs (Qualified Intellectual Property Deeds) based on blockchain technology developed in conjunction with current digital technologies offer a reliable cryptographic data source to protect the originality, uniqueness and intellectual property of digital works produced by artists in the field of digital art. In the light of all these technological developments, NFTs provide various opportunities to artists and art lovers in the context of digital art. In order to investigate the NFTs based on the development of digital art, which was selected as the subject of the study, the process extending from 2014 to the present day was determined as the research sample. The main problem of the research is whether NFT (Non-Fungible Token / Qualified Intellectual Title Deed) can be the solution to these and similar problems in the digital transformation process of art, such as how artists/designers can reach their works to a wider audience, how they can exhibit them in the digital environment, and most importantly, how they can register the authenticity of their works that are shared or bought and sold in the digital environment. In the context of the relationship between technology, informatics and art, the aim of the research is to examine the formation process of an original NFT collection by experiencing it in stages and to exhibit the created NFT collection on an NFT platform that can be accessed by a wide audience and is considered reliable. It is important to examine the production and sharing stages of the original NFT collection documented in this thesis study to guide future researchers, artists/designers and to contribute to the Turkish literature.
Following the literature review on blockchain technology and NFT issues, document analysis, one of the qualitative research methods, was determined as the research method of the study. In the first part of the thesis study, under the title of introduction; the problem of the research, problem statement, sub-problems, purpose of the research, importance of the research, limitations, assumptions, method and sample of the research are explained as sub-headings. In the second part of the study; blockchain technology is defined, the concept of NFTs based on blockchain technology is explained, the basic protocols, formation process, marketplaces, connection and interaction of NFTs with cryptocurrencies are evaluated, the development process of NFT collections in the context of art is summarized, and then the transformative role of NFTs in art and culture is examined.
In the third part of the thesis, the production stages of the NFT collection called "STAMP TO HISTORY: WINNER WOMEN" as an original creation and the processes of sharing it on the NFT platform are documented in written and visual form. After examining the minting process of the original NFT collection under a separate heading, the findings are presented. 
The fourth part of the study consists of conclusions and recommendations. As a result of the research, it is argued that NFTs based on blockchain technology offer advantages to artists/designers in the digital environment, both in their creations and in their sharing with the audience. It is thought that there is a need to announce to artists/designers, who are distant from the digital art field regarding the originality and protection of the works, that the registration of digital twins of all kinds of artworks as NFTs in blockchain technology offers a security solution. It can also be suggested to increase the number of publications informing artists about this solution and to organize seminars, congresses and workshops to raise awareness on this issue.
Keywords: Art, digital, blockchain technology, NFT, digital illustration