Dirençli akromegali tedavisinde kabergolinin yeri
The role of cabergoline in treatment of resistant acromegaly
Yazar: MEHMET CEM FİDAN
Danışman: PROF. DR. PINAR KADIOĞLU
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Akromegali = Acromegaly ; Büyüme hormonu = Growth hormone ; Dopamin = Dopamine ; Dopaminerjik ajanlar = Dopaminergic agents ; Kabergolin = Cabergoline ; İlaçlara direnç = Drug resistance

Özet:
AMAÇ:  Somatostatin analoglarına dirençli akromegali hastalarında kabergolin etkinliğini ve bu etkinliği etkileyen parametreleri incelemektir.
YÖNTEM: İstanbul Üniversite-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Endokrinoloji Diabet ve Metabolizma Bilim Dalı polikliniğinde 2001-2018 yılları arasında akromegali tanısıyla takipli somatostatin analoglarına dirençli olup tedaviye kabergolin eklenen 135 hastanın dosyaları geriye dönük incelendi. Yaşa ve cinsiyete göre düzeltilmiş IGF-1 değerinin normal aralıklarda olması ve GH < 1 ng/ml olması remisyon kriteri kabul edildi. Kabergoline cevabı olan ve olmayan olmak üzere 2 gruba ayrılan hastalar; yaş, cinsiyet, toplam hastalık süresi, takip süresi, başlangıç ve takiplerindeki GH, IGF-1 seviyeleri, adenom boyutu ve adenomun Sella MR görüntüleme ve patolojik özellikleri yönünden değerlendirildi.
            BULGULAR: 135 hastanın 84'ünde (%62,2) SSA tedavisine kabergolin eklenmesi ile remisyon sağlandı. Kabergoline cevap olan hastalarda postop ve kabergolin öncesi IGF-1 seviyeleri anlamlı (sırasıyla; p:0,017 p:0,000) olarak daha düşük saptandı. Preop Tm boyutu kabergolin yanıtlı grupta anlamlı (p:0,011) olarak daha küçük saptandı. Kadın hastalarda kabergoline cevap oranının erkeklere göre anlamlı (p:0,000) olarak daha yüksek olduğu tespit edildi. Fibröz cisim varlığının, kabergolin cevabı olan hastalarda anlamlı (p:0,016) olarak daha az olduğu tespit edildi. Kabergolin cevabı olan ve olmayan grup; Ki67 ve p53 yüzdesi, Sella MR T2 Hiperintensitesi, kavernöz ve sfenoid sinüs invazyonu, optik kiazma invazyonu, suprasellar uzanım yönünden anlamlı (p> 0,05 ) fark saptanmadı. 

SONUÇ: Kabergolinin ucuz olması ve kullanım kolaylığı sebepleri ile özellikle akromegalili kadın, SSA ile tam remisyon sağlanamamış, sella MR görüntülerinde küçük hipofiz adenomu olan ve patolojilerinde özellikle fibröz cisim saptanmayan hastalarda tedaviye eklenmesinin önerilebileceği sonucuna varıldı.

Abstract:
OBJECTIVE: To analyze effectiveness and the parameters affecting effectiveness of cabergoline in somatostatine analog resistant acromegaly patients
METHOD: 135 somatostatine analog resistant patients who had cabergoline added to their treatment and who were followed in Istanbul University- Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Medical School Department of Endocrinology Metabolism and Diabetes between 2001-2018 were retrospectively analyzed. Normal levels of IGF-1 which were adjusted according to age and gender and GH level under <1 ng/ml were accepted as a criteria of remission. Patients were divided into cabergoline responsive and non-responsive groups and were assessed according to age, gender, total duration of the illness, total duration of the follow up, preop-postop, before and after cabergoline treatment, current adenoma size in sellar MRI, cavernous-sphenoid sinus and optic chiasm invasion of the adenoma, suprasellar extension, T2 hyperintensity in MRI, Ki67 and p53 percentage, positivity of PRL, fibrous body, pleomorphism, sparse granules and fibrosis. 
RESULTS: Remission was achieved in 84 of 135 patients (%62,2) with cabergoline added to the SSA treatment. Response rates to cabergoline treatment were significantly greater (p:0,000) in females patients compared with male patients. Cabergoline responsive group had significantly smaller tumor size (p<0,05) and  lower levels of IGF-1 (P<0.05) both postoperatively and before cabergoline treatment. T2 hyperintensity of sellar MRI, cavernous invasion, sphenoid invasion, optic chiasm invasion and suprasellar extension were not significantly different in each group (p>0,05). No significant difference was found in Ki67 and p53 percentages in each group (p: 0,538 p: 0,527 respectively). Presence of fibrous body in pathological examination of adenoma was significantly lower (p<0,05) in cabergoline responsive group compared with the non responsive group. Significant correlation was found in cabergoline responsive group in terms of postoperative IGF-1 levels, IGF-1 levels before cabergoline treatment, preoperative tumor size, gender and fibrous body (p<0,05). 
CONCLUSION: Due to ease of usage and low economical burden cabergoline can be added to the treatment of female acromegaly patients who could not achieve remission with SSA and who have small hypophyseal adenoma in sellar MRI and without fibrous body in pathological examination.