Muhasebe meslek stereotiplerinin belirlenmesine yönelik bir araştırma: Konya örneği
A research on the determination of accounting profession stereotypes: The case of Konya
Yazar: ABDULLAH YILDIZ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA AY
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Araştırmalar, muhasebe ve muhasebecilere ilişkin algıların yalnızca çok olumsuz olmakla kalmayıp, aynı zamanda yanlış ve değiştirilmesi zor olabileceğini de göstermektedir. Bu çalışmanın amacı, muhasebeci ve muhasebe stereotiplerini incelemekdir. Çalışmada aynı zamanda, meslek mensupları (muhasebeciler), öğrenciler ve halk arasında muhasebeci stereotiplerine ilişkin baskın stereotip algıların neler olduğunu tespit etmektir. Çalışma iki geniş aşamada ele alınmıştır. İlk aşama, muhasebecilerin dış stereotipik imajına ilişkin mevcut akademik araştırma literatürünün incelenmesinden muhasebeci stereotiplerine ilişkin kavramsal bir çerçevenin geliştirilmesidir. İkinci aşama, muhasebeciler ve muhasebe ile ilgili muhasebecilerin kendi stereotip algılarını muhasebecilerle hiç iletişim kurmamış kamu (halk) stereotip algılarını (meta-stereotipler), ayrıca muhasebecilerle iletişim kurmuş (mükellef) kişilerin streotip algılarını ve öğrencilerin (Lise, önlisans ve lisans) stereotip algılarını tespit etmek için yüz yüze anket aracılığıyla kavramsal çerçeveyi ampirik olarak test etmektedir.
Çalışmanın en önemli çıktısı, muhasebeci stereotiplerine ilişkin araştırmalara bir dizi katkıda bulunmaktadır. Bunlar, muhasebeci stereotipinin altında yatan boyutların tanımlanması ve meta-stereotipleri kullanarak sadece muhasebeci stereotipleri yerine muhasebeci kimlikleri oluşturmakdır. Son katkı, bir araştırma aracının geliştirilmesiyle ilgilidir.
Çalışmada aynı zamanda insanların muhasebe ve muhasebecilere ilişkin olumsuz stereotip algılarını değiştirmek için bazı müdahaleler önerilmiştir. Öncelikle meslek örgütlerinin, muhasebecilerin rolünün ve muhasebenin doğasının nasıl değiştiğine dair akademik çevrelerden gelen tavsiyeleri açıkça ifade etmeleri ve üyeleri arasında bu değişikliklere dair farkındalığı artırmaları gerekmektedir. Daha sonra, muhasebecilerin eğitiminin çeşitli rollere uyum sağlamak için nasıl değiştiğini açıklayarak, muhasebe çıktılarının çeşitliliğini bireysel hedeflerle uyumlu hale getirerek bu bilgileri kamuoyuna iletmek gerekir. Son olarak, muhasebenin lise ve üniversitelerde nasıl öğretilmesi gerektiğinin yeniden gözden geçirilmesi, muhasebecilerin kayıt tutma rolüne daha az vurgu yapılması ve muhasebenin günlük yaşamı nasıl etkilediğine vurgunun artırılması gerekmektedir.

Abstract:
Research shows that perceptions of accounting and accountants are not only very negative, but can also be inaccurate and difficult to change. The aim of this study is to examine the stereotypes of accountants and accounting. The study also aims to determine the dominant stereotypical perceptions regarding accountant stereotypes among professionals (accountants), students and the public. The study was handled in two broad stages. The first phase is the development of a conceptual framework of accountant stereotypes from a review of existing academic research literature on the external stereotypical image of accountants. The second phase is to determine the stereotype perceptions of accountants and accounting-related accountants, the public (public) stereotype perceptions (meta-stereotypes) that have never communicated with accountants, as well as the stereotype perceptions of people who have communicated with accountants (taxpayers) and the stereotype perceptions of students (high school, associate degree and undergraduate). It empirically tests the conceptual framework through a face-to-face survey.
The most important output of the study is a number of contributions to research on accountant stereotypes. These include identifying the dimensions underlying the accountant stereotype and using meta-stereotypes to create accountant identities rather than just accountant stereotypes. The final contribution concerns the development of a research instrument.
	The study also proposed some interventions to change people's negative stereotype perceptions of accounting and accountants.  First, professional organizations need to articulate recommendations from academia on how the role of accountants and the nature of accounting are changing and raise awareness of these changes among their members. It is then necessary to communicate this information to the public by explaining how the education of accountants changes to adapt to various roles, aligning the diversity of accounting outcomes with individual goals. Finally, there is a need to reconsider how accounting should be taught in high schools and universities, placing less emphasis on the record-keeping role of accountants and increasing emphasis on how accounting affects daily life.