Ergenlerin sosyal dışlanma ve iyimserlik-kötümserlik düzeylerininokula bağlanma durumuna etkisinin incelenmesi
Social exclusion and optimism-pessimism levels of adolescentsand their effects on school attachment
Yazar: ELİF RABİA ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. ERHAN ALABAY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı, ergenlerin sosyal dışlanma ve iyimserlik-kötümserlik düzeylerinin okula bağlanma durumuna etkisinin incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın örneklemini İstanbul Tuzla ilçesinde lise düzeyinde öğrenim görmekte olan 406 ergen birey oluşturmaktadır. Veriler 'Demografik Bilgi Formu', 'Sosyal Dışlanma Ölçeği'(SDÖ), 'İyimserlik Kötümserlik Ölçeği' (İKÖ) ve 'Okula Bağlanma Ölçeği'(OBÖ) kullanılarak toplanmıştır. Araştırma nicel çalışma yöntemlerinden birisi olan ilişkisel tarama yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Analiz sürecinde normal dağılım gösteren ölçek toplam puanları için Bağımsız T Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. İkiden fazla grup karşılaştırmalarında Scheffe Testi ve Tamane's T2 Testi uygulanmıştır. Değişiklikler arasındaki ilişki ise Pearson Korelasyon Analizi ile incelenmiştir.
Bulgular: Ergen birey çevresiyle anlaştıkça İyimserlik Kötümserlik Ölçeği iyimserlik alt boyut ve Okula Bağlanma Ölçeği okula bağlanma alt boyut puanları artarken, Sosyal Dışlanma Ölçeği alt boyutlarından dışlanma puanının da arttığı görülmüştür. Ergenlerin sosyal dışlanma durumları ile okula bağlanma durumları arasında anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuş olup, anne baba öğrenim düzeyi, başarı durumu, çevresiyle anlaşma durumu ve arkadaş sayısı gibi değişkenlere göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. İyimserlik Kötümserlik Ölçeği alt boyutu olan kötümserlik bakış açısının okula bağlanma ölçeği alt boyutları arasında baba öğrenim durumu ve arkadaş sayısı değişkenleri ile ilişkili olduğu saptanmıştır.
Sonuç: Ergen bireylerin görmezden gelinme durumlarının artması okula bağlılıklarını azaltırken; iyimserlik oranlarının artması okula bağlılıklarını arttırmaktadır sonucuna ulaşılmıştır. Ek olarak ergenlik dönemindeki bireyler çevresi ile olumlu ilişkiler kurdukça iyimserlik düzeyleri artmakta ve okula bağlanma puanları da anlamlı şekilde yükselmektedir. Algılanan akademik başarı düzeyinin artması iyimserlik, öğretmene bağlanma ve okula bağlanma puanlarını arttırırken; başarısız öğrenciler daha çok görmezden gelinmektedir sonucuna varılmıştır. Ebeveynlerin öğrenim düzeylerinin artması dışlanma durumunu arttırırken; öğrenim düzeylerinin azalması okula bağlanmayı arttırmaktadır sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Ergenlik, Sosyal Dışlanma, İyimserlik, Kötümserlik, Okula Bağlanma

Abstract:
Aim: The aim of the research is to investigate the effect of social exclusion and optimism-pessimism levels of adolescents on school attachment status.
Materials and Methods: The sample of the research consists of 406 adolescent individuals who are studying at the high school level in Tuzla district of Istanbul. The data were collected using 'Demographic Information Form', 'Social Exclusion Scale' (SES), 'Optimism Pessimism Scale' (OPS) and 'School Attachment Scale' (SAC). The research was carried out with the Relational Screening Method, which is one of the quantitative study methods. Independent T-Test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) were used for the total scores of the scale showing normal distribution during the analysis process. The Scheffe Test and Tamane's T2 Test were used for comparisons of more than two groups. The relationship between the changes was examined by Pearson Correlation Analysis.
Results: It has been observed that the scores of Optimism Pessimism Scale optimism sub-dimension and School Attachment Scale school attachment sub-dimension increase as the adolescent individual gets along with his environment, while the exclusion score from the Social Exclusion Scale sub-dimensions also increases. It has been found that there is a significant relationship between adolescents' social exclusion situations and their attachment to school, and it has been found that they differ according to variables such as parents' education Deciency, achievement status, agreement with the environment, and the number of friends. It has been found that the pessimistic perspective, which is the sub-dimension of the Optimism Pessimism Scale, is related to the variables of the father's education status and the number of friends among the sub-dimensions of the school attachment scale.
Conclusion: It has been concluded that the increase in the ignored situations of adolescent individuals reduces their commitment to school; while the increase in optimism rates increases their commitment to school. In addition, as individuals in adolescence establish positive relationships with their surroundings, their optimism levels increase and their school attachment scores October significantly. It was concluded that while increasing the level of perceived academic achievement increases the scores of optimism, teacher attachment and school attachment; unsuccessful students are ignored more. It has been concluded that while increasing the education levels of parents increases the exclusion situation, decreasing the education levels increases the attachment to school.

Keywords: Adolescence, Social Exclusion, Optimism, Pessimism, Attachment to School