İlkokul çocuklarında Tanrı tasavvuru: Suriyeli ve Türk çocukların karşılaştırmalı analizi
The imagine of God inprimary school children: A comparative analysis of Syrian and Turkish children
Yazar: BEKİR KAYA
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP SAĞIR
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
İnsanoğlunun varoluşuyla birlikte birey için inanç olgusu da mevcudiyetini sürdüren bir kavram olarak ortaya çıkmıştır. İnanç olgusunun temelinde Tanrı fenomeni ve Tanrının birey tarafından anlaşılma şekli belirleyici bir husustur. Sosyal bir varlık olan insan, parçası olduğu kültürel yapının kodlarını bünyesinde barındırmaktadır. Bu kültürel kodlar arasında bireyin mensup olduğu din, onun Tanrıyı anlama ve tasavvur etme biçimini şekillendiren temel faktörlerdendir. Bununla birlikte aynı dine mensup olanların Tanrı tasavvurlarının farklılaştığı ifade edilebilir. Bu farklılaşmada dini deneyimlerin, gelişim aşamasındaki bireysel farklılıkların, bilişsel ve psikososyal gelişim süreçlerinin, ebeveyn ilişkilerinin vs. etkili olduğu söylenebilir. Yaşamların farklılaşması bireyin kendine has bir Tanrı tasavvuru geliştirmesini de beraberinde getirmektedir. Son yıllarda yaşanan savaş ve göçler sadece olduğu yeri değil tüm dünyayı direkt veya dolaylı yollardan etkilemektedir. Savaş ve göçün son yıllarda yoğun yaşandığı yakın coğrafyamızda Suriyeli çocukların çok fazla olumsuz etkilendikleri söylenebilir. Savaşların beraberinde getirdiği olumsuz şartların ve deneyimlerin çocukların Tanrı tasavvurları üzerinde nasıl bir etki yaptığı merak edilen bir konudur. Dolayısıyla bu araştırmada savaş ve zorunlu göç mağduru çocuklar ile bu durumları hiç yaşamamış aynı dini geleneğe mensup Türk çocukların Tanrı tasavvurlarının karşılaştırılmak istenmiştir. Böylelikle bu araştırma,farklılık ve benzerlikleri ortaya koyulması amacıyla fenomenolojik desende yapılmış nitel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu, Elazığ ilinde bir ilkokulda eğitimine devam eden 7-12 yaş arası 15 Türk ve 15 Suriyeli toplam 30 çocuk oluşturmaktadır. Veriler, çocuklardan Tanrıya bir mektup yazmaları istenerek toplanmıştır. Sonuç olarak Müslüman olan her iki grupta da antropomorfik Tanrı anlayışını içeren ifadelere rastlanmadığı, çocukların yaşları büyüdükçe Tanrıyı daha gerçekçi olarak tanımladıkları, Türk çocuklarda olumlu Tanrı tasavvurlarının, Suriyeli çocuklarda ise cezalandırıcı Tanrı tasavvurlarının daha yüksek olduğu anlaşılmıştır.

Abstract:
Along with the existence of human beings, the phenomenon of belief for the individual has emerged as a concept that maintain sitsexistence. On the basis of the phenomenon of belief, the phenomenon of God and the way God is understood by the individual are decisive. As a social being, human embodies the codes of the cultural structure of which he is a part. Among the secultural codes, there ligion to which the individual belongs is one of the main factors that shape his understand in gandimagination of God. However, it is also possible to see that the conceptions of God differevenifthey believe in the same religion. Religious experiences, individual differences in development, cognitive and psychosocial development process, and parental relations are effective in this. The differentiation of lives brings with it the development of a unique conception of God for the individual. The wars and migrations experienced in recent years affect not only the place where they are, but also the whole world, directly or indirectly. Undoubtedly, Syrian children have been greatly affected in our geography, where war and migration have been in tense in recent years. It is an important issue how the negative conditions and experiences brought about by this situation have an effect on children's conceptions of God. This research is a qualitative study conducted in a phenomenological pattern in order to reveal the differences and similarities of the God conceptions of children who have been victims of wa rand migration and Turkish children who have never experienced the sesituations. A total of 30 children, 15 Turk is hand 15 Syrian, between the ages of 7 and 12, continuing their education in a primary school in the province of Elazig, participated in the research. Data were collected by asking children to write a letter toGod. As a result, it was understood that there was no anthropomorphist understanding of God in both Muslim groups, the children defined God more realistically as they got older, and the positive God-conceptions of Turkish children and the more punishing God-conceptions of Syrian children.