Hitit İmparatorluk dönemi sfenkslerinin grafik tasarım eğitiminde beceri geliştirmeye katkısı
The contribution of Hittite Imperial sphinxes to skill development in graphic design education
Yazar: BERNA ENGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EROL BATIRBEK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Resim-İş Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Beceri kazandırma = Skill acquiring ; Grafik sanatlar = Graphic arts ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Grafik tasarımı eğitimi = Graphic design education ; Hitit Dönemi = Hittite Period ; Hitit sanatı = Hittite art ; Hititler = Hittites ; Kültür = Culture ; Sfenks = Sphinx ; Türk grafik sanatı = Turkish graphic art

Özet:
Grafik tasarım eğitimi; yalnızca bir ürün ortaya çıkaran değil, kültürel kimliğin evrenselleşmesine katkıda bulunan, araştıran, sorgulayan, özgün ve yaşadığı topluma yeni bir görsel dil oluşturan tasarımcılar yetiştirmeyi hedeflemelidir. Anadolu topraklarının zengin kültürünü kaynak alarak özgün bir görsel dil, oluşturan tasarımcılar; Türkiye'nin tasarım alanında öne çıkmasını ve evrenselleşmesini sağlayacaktır. Bu düşünceler araştırmanın amacını oluşturmuştur. Hitit uygarlığının imparatorluk dönemi sfenks sembolü; grafik tasarım eğitimine katkıları incelemek amacıyla seçilmiştir. Araştırmada nicel yöntem olan deneysel yöntem modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evren ve örneklemi Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi Ana sanat dalı grafik tasarım olan 2.sınıf 20 öğrenci olarak planlanmıştır. Deney grubu ile Hitit sanatı ve kültürü, görsel kültür analizi, grafik tasarımın temellerinin bir arada olduğu disiplinler arası etkileşimli bir ders işlenmiştir. Kontrol grubunda yer alan öğrencilere, konu ile ilgili önceki öğrenmeleri yoluyla sürece katılmışlardır. İki gruptan Çorum Arkeoloji müzesine Hitit İmparatorluk dönemi sfenkslerini kullanarak logo ve afiş çalışması yapmaları istenmiştir. Alanında uzman olan üç öğretim görevlisi 10 maddelik değerlendirme formunu puanlamışlardır.  SPSS uygulaması ile nicel veriler alınmış ve Mann-Whitney U testi iki grup arası farklılık incelenmiştir. Bu sonuçlar üzerinden sanat eseri inceleme yöntemi ile alt amaçlara uygun olarak yorumlanmıştır. Her ne kadar deney grubu tutarlı olarak tüm maddelerde kontrol grubundan daha yüksek ortalamalara sahip olsa da farklılık istatistiksel açıdan anlamlı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Tasarımları, sanat eseri inceleme yöntemi ile yorumladığımızda deney grubundaki tasarımların daha yaratıcı, bilinçli, tasarım ilkelerine uygun ve konuya, kültüre hâkim bir şekilde oluşturulduğu görülüp araştırmanın grafik tasarım becerisine olumlu etkileri gözlenmiştir. Bu araştırma grafik tasarım eğitimde farklı öğrenme yöntemlerinin yaygınlaşmasını hedeflemektedir.

Abstract:
Graphic design education should aim to educate designers who not only create a product, but also contribute to the universalization of cultural identity, research, question, create an original and new visual language for the society in which they live. Designers who create an original visual language by taking the rich culture of Anatolian lands as a source will ensure that Turkey stands out and becomes universal in the field of design. These thoughts formed the purpose of the research. The sphinx symbol of the imperial period of the Hittite Civilization was chosen in order to examine the contributions to graphic design education. The experimental method model, which is a quantitative method, was used in the research. The universe and sample of the research is Gazi University, Gazi Faculty of Education, Department of art, graphic design 2.the class is planned for 20 students. An interdisciplinary interactive course was conducted with the experimental group, in which the basics of Hittite art and culture, visual culture analysis, graphic design were combined. Dec.10, Dec.10, dec. 10, dec.10, dec. 10 were combined. The students in the control group participated in the process through their previous learning about the subject. Two groups were asked to make a logo and poster study using the sphinxes of the Hittite Imperial period at the Çorum Archaeological Museum. Three lecturers who are experts in their field scored the 10-item evaluation form. Quantitative data were taken with the SPSS application and the Mann-Whitney U test was used to Decipher the differences between the two groups. Based on these results, the artwork was interpreted in accordance with the sub-purposes with the examination method. Although the experimental group consistently had higher averages than the control group in all items, it was concluded that the difference was not statistically significant. When we interpreted the designs with the art work examination method, it was seen that the designs in the experimental group were created in a more creative, conscious, design principles and subject, culture-oriented manner, and the positive effects of the research on graphic design skills were observed. This research aims to popularize different learning methods in graphic design education.