Trafik yönetim tekniklerinin incelenmesi: Akıllı ulaşım sistemleri bağlamında trafik yönetiminin geleceği
Review of traffic management techniques: The future of traffic management in the intelligent transportation system context
Yazar: ÖZGÜR TALİH
Danışman: PROF. DR. NECLA TEKTAŞ
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı / Akıllı Ulaşım Sistemleri ve Teknolojileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kazalar = Accidents ; Trafik = Traffic ; Ulaşım = Transportation
Dizin: Akıllı ulaşım sistemleri = Intelligent transportation systems ; Değmesiz ulaşım sistemleri = Levitated vehicle system ; Elektrikli ulaşım sistemleri = Electric transport systems ; Hava ulaşımı =   ; Kara yolu ulaşımı = Land transportation ; Karayolu taşımacılığı = Highway transportation ; Kentiçi ulaşım =   ; Sürdürülebilir ulaşım = Sustainable transport ; Yer altı ulaşımı = Underground transport ; Şehiriçi ulaşım = Urban transport

Özet:
Son yıllarda, Türkiye de dahil olmak üzere dünya genelinde şehir içi ve şehirlerarası yollarda araç sayısı ve hareketlilik taleplerindeki artış, yol altyapısı kullanımının optimize edilmesine ve trafik yönetimin iyileştirilmesine yönelik çözüm arayışlarını hızlandırmaktadır. Ayrıca, trafik talebindeki arz-talep dengesini korumak ve ulaşımdan kaynaklanan olumsuz çevresel etkileri azaltmak için etkili trafik kontrol yöntemleri araştırılmaktadır. Bu doğrultuda, Akıllı Ulaşım Sistemleri (AUS) hizmetleri, uygulamaları ve faaliyetleri, trafik yönetimi ihtiyaçlarına yenilikçi çözümler sunmak için önemli bir potansiyele sahiptir.
Bu tez çalışması; "trafik yönetimi", "trafik yönetimi ve AUS arasındaki ilişki" ve "trafik yönetimi için AUS uygulama önerileri" ana başlıklarını incelemektedir.  İlk olarak trafik yönetimi, kontrolü, denetimi ve veri toplama için kullanılan teknolojiler avantaj ve dezavantajlarıyla birlikte incelenmiştir. Ardından, etkin trafik yönetimi için AUS çözümleri analiz edilmiştir. Trafik sıkışıklığını önlemeye yönelik trafik talep yönetimi stratejileri özetlenerek AUS'un bu stratejiler üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Tüm analiz ve değerlendirmelerin sonuçlarına dayanarak Türkiye için etkin trafik yönetimi çözüm önerileri listelenmiştir. Bu süreçte, literatür ve iyi dünya örnek uygulamaları üzerinde yapılan araştırma ve incelemelerden elde edilen sonuçlar kullanılarak Türkiye'nin yeni dönem Ulusal AUS Strateji Belgesi ve Eylem Planı'nın hazırlanmasına girdi olabilecek hususlar ortaya koyulmuştur. 
Ayrıca bu tez çalışması ile dünyada öne çıkan trafik yönetimi uygulamaları incelenerek Türkiye'de ulaşım faaliyetlerinin etkin ve verimli yürütülmesinde referans alınabilecek kaynak bir dokümanın temel çerçevesi oluşturulmaya çalışılmıştır. Aynı zamanda, bu tez çalışması, trafik yönetiminin gelişiminde AUS'un etkilerini kapsamlı olarak inceleyerek Türkiye için Karayolu Kapasite El Kitabı niteliğinde bir referans dokümanın oluşturulmasında öncü olmayı hedefleyen ilk araştırmalar arasındadır. 
Sonuç olarak elde edilen bulgular doğrultusunda hazırlanan bu çalışma, karayolu trafik yönetimi ile ilgili faaliyet gösteren kuruluşlar ve yerel yönetimler gibi organizasyonlara, trafik yönetimi ve AUS alanında yapacakları çalışmalarda referans niteliğindedir. Aynı zamanda kent içi ve kentler arası etkili ulaşım planları hazırlanması, bu planların uygulanması, karar verme süreçlerinin iyileştirilmesi ve yol ağı ihtiyaç ve sorunları belirlenerek çözümler bulunması gibi hususlara katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Abstract:
In recent years, the increase in the number of vehicles and mobility on demands on urban and intercity roads worldwide, including Türkiye, has accelerated efforts to find solutions to optimize the use of road infrastructure and enhance traffic management.  In addition, effective traffic control methods are being investigated to maintain the supply-demand balance in traffic demand and reduce the negative environmental impacts caused by transportation. Accordingly, Intelligent Transportation Systems (ITS) services, applications and activities have significant potential to provide innovative solutions to traffic management needs. 
This thesis work examines the main topics of "traffic management", "relationship between traffic management and ITS", and "ITS application recommendations for traffic management".  Firstly, the technologies used for traffic management, control, enforcement, and data collection are examined with their advantages and disadvantages. Then, ITS solutions for effective traffic management are analyzed. The traffic demand management strategies to prevent traffic congestion are summarized and the effects of ITS on these strategies are evaluated. Based on these examinations, effective traffic management solutions are proposed for Türkiye. In this process, the results of the research and analysis of the literature and best practices from around the world have been used to provide input for the preparation of Türkiye's new National ITS Strategy Document and Action Plan.
In addition, this thesis study aims to establish the basic framework of a reference document that can be taken as a reference for the effective and efficient conduct of transportation activities in Türkiye by examining the prominent traffic management applications in the world. At the same time, this thesis is among the initial researches aiming to be a pioneer in the creation of a reference document in the format of a Highway Capacity Manual for Türkiye by comprehensively examining the effects of ITS in the improvement of traffic management.
As a result, this study, which was prepared in line with the findings obtained as a result, is a reference for organizations such as organizations and local governments operating in the field of road traffic management, in their studies in the field of traffic management and ITS. It also aims to contribute to the preparation of effective urban and inter-urban transportation plans, the implementation of these plans, improving decision-making processes, and finding solutions by identifying road network needs and problems.