5-8. sınıf matematik ders kitaplarının PİSA değişim ve ilişkiler ölçeğine göre incelenmesi
An investigation of 5-8th grade mathematics textbooks according to PISA change and relationships scale
Yazar: İLAYDA YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE GÜN
Bartın Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Kitaplar = Books ; Matematik = Mathematics ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı = Programme for International Student Assesment ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 5-8. sınıf matematik ders kitaplarınının PISA değişim ve ilişkiler yeterlik ölçeği seviyelerini ne kadar kapsadığını, öğrenme alanlarına ve sınıf düzeylerine göre nasıl bir değişim gösterdiğini belirlemektir. Ayrıca bu çalışmada özelde ders kitaplarındaki cebir öğrenme alanının değişim ve ilişkiler yeterlik ölçeği seviyelerini ne kadar yansıttığı incelenmiştir.
Doküman incelemesi yöntemiyle ülkemizde ortaokullarda okutulmakta olan 5-8. sınıf ders kitaplarından her sınıf düzeyinden bir kitap olmak üzere toplam dört kitap belirlenerek incelenmiştir. İnceleme PISA Değişim ve İlişkiler Ölçeği dikkate alınarak yapılmıştır.
PISA  Değişim ve İlişkiler Ölçeğine göre altı yeterlik düzeyi bulunmaktadır. Elde edilen sonuçlara göre matematik ders kitaplarındaki sorularda 6, 5 ve 4 Düzeye ait hiçbir görev bulunmamıştır. Matematik ders kitaplarında bulunan görevlerin hepsi 1,  2 ve 3. Düzeye ait sorulardır. Bu durum matematik ders kitaplarının PISA değerlendirmesindeki değişim ve ilişkiler alanındaki yeterlik düzeylerini içermekte yetersiz kaldığını göstermiştir. Ders kitaplarındaki sorular öğrenme alanlarına göre incelendiğinde cebir öğrenme alanına ait 3. Düzey soruların diğer öğrenme alanlarına ait 3. Düzey sorulara göre daha fazla olduğu görülmüştür. Matematik ders kitapları sınıf seviyesine göre incelendiğinde sınıf düzeyi yükseldikçe düzeylerde artış olmaktadır. Ancak sorular üst düzey yeterlikleri değerlendirebilecek türden sorular değildir. Kitaplar farklı sınıf seviyelerindeki öğrenme alanlarına göre incelendiğinde ise yeterlik düzeylerinde belirgin farklılıklar bulunmamıştır.
Anahtar Kelimeler: Cebir, PISA değişim ve ilişkiler, matematik ders kitabı

Abstract:
The purpose of this study was to determine to what extent the 5th to 8th grade mathematics textbooks were covered in accordance with PISA Change and Relationship Scale, how the level of the tasks in the texbooks differed according to the different learning areas and grade levels. In addition, in this study how much algebra learning area in mathematics textbooks reflected the competency leves of change and relationship scale was investigated specifically.
The textbooks studied in this study were analyzed by document analysis technique. By this technique a total of four books, one book from each grade level of 5th-8th grade textbooks being studied in middle schools in our country were identified and investigated.      Analysis was carried out with respect to the the PISA Change and Relationship Scale. 
According to PISA Change and Relationship Scale, there are six levels. According to the results, no task was found at the 6, 5 and 4. Levels in mathematics textbooks. All of the tasks in mathematics textbooks were the 1, 2 and 3. Level questions. This shows that mathematics textbooks are insufficient to include proficiency levels in the change and relationships area in PISA assessment. When the questions in the textbooks were investigated according to the learning areas, it was seen that Level 3 questions of algebra learning area were higher than Level 3 questions of other learning areas. When mathematics textbooks were investigated according to the grade levels, as the grade level increased, the difficulty level of the tasks also increased. However, the questions are not the kind of questions that can assess high level competences. When the texbooks were investigated according to the learning areas at different grade levels, no apperant differences were found in their proficiency levels.