Çocuğunda dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı olan ebeveynlerin kronotip ve uyku özelliklerinin araştırılması
Investigation of chronotype and sleep characteristics of parents who have chi̇ld diagonsed wi̇th attention deficiency hiperactivity di̇sorder
Yazar: İSMAİL GÖK
Danışman: PROF. DR. ADEM AYDIN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Kronotip = Chronotype ; Uyku = Sleep ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bugüne kadar DEHB'li çocukların ebeveynlerindeki özellikler ile ilgili birçok çalışma yapılmış olmasına rağmen kronotip ve uyku özellikleriyle ilgi yapılmış çalışmaların oldukça sınırlı sayıda olduğu görülmektedir. Çalışmamızda DEHB'li çocukların ebeveynlerinde kronotip ve uyku özellikleri ve bunları etkiliyen faktörlerin incelenmesi hedeflenmiştir.
Yöntem: DEHB tanısı olan ve en az 6 aydır düzenli tedavi alan çocukların ebeveynlerinden oluşan 50 ebeveyn, DEHB tanısı olan fakat en az 6 aydır düzenli tedavi almayan çocukların ebeveylerinden oluşan 50 ebeveyn ve herhangi bir psikiyatrik tanısı ve kronik hastalığı olmayan çocuğa sahip olan 50 ebeveyn olmak üzere toplamda 150 ebeveyn çalışmaya alınmıştır. Çalışmaya dahil edilen ebeveynler için sosyodemografik ve klinik veri formu doldurulup, ebeveynlere PUKİ, MEQ ve uyku-50 anketi uygulanmıştır. Ebeveynler tedavi alan DEHB grubu, tedavi almayan DEHB grubu ve kontrol grubu şeklinde gruplandırılarak karşılaştırılmıştır.
Bulgular: DEHB grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha fazla akşam saatlerinde çay/kahve tüketimi, çocuklarında uyku sorunları ve özgeçmişlerinde daha fazla psikiyatrik tanı varlığı saptanmıştır. DEHB grubunda anlamlı olarak PUKİ total skoru ve gündüz işlev bozukluğu daha yüksek, uyku kalitesi anlamlı olarak daha kötü bulunmuştur. İki grup arasında kronotip farklılıkları açısından anlamlı farklılık saptanmamıştır. Uyku 50 ölçeğine göre kontrol grubunda narkolepsi belirtileri, gece sigara içme oranı ve uyku hijyeni bozukluğu anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Tedavi alan ve almayan DEHB grupları arasında demografik ve test skorları yönünden anlamlı farklılık saptanmamıştır.
Sonuç: Bulgular DEHB'li çocukların ebeveynlerinde uykuyla ilişkili azımsanmayacak düzeyde bozukluklar olduğunu göstermektedir. Tedavi alan ve almayan DEHB'li grup arasında uyku ve kronobiyoloji özellikleri açısından anlamlı farkın ortaya çıkabilmesi ve çalışma bulgularının teyit edilebilmesi için daha büyük örneklemli yeni çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: Although many studies have been done about the features of the parents of children with ADHD, it is seen that the studies with chronotype and sleep characteristics have been limited. In our study, it was aimed to investigate the chronotype and sleep characteristics of parents of children with ADHD and the factors affecting them.
Method: A total of 150 parent including 50 parents, consisting of parents of children with ADHD diagnosis and receiving regular treatment for at least 6 months, 50 parents, consisting of parents of children with ADHD diagnosis but have not received regular treatment for at least 6 months, and 50 parents who have children without any psychiatric diagnosis and chronic disease, were included in the study. A sociodemographic and clinical data form was filled for the parents included in the study and PSQI, MEQ and sleep-50 questionnaires were applied to the parents. Parents were compared by grouping as ADHD group receiving treatment, ADHD group without treatment and control group.
Results: Compared to the control group, the ADHD group had significantly tea / coffee consumption in the evening, sleep problems in children, and more psychiatric diagnoses in their history. In the ADHD group, the PSQI total score and daytime dysfunction was higher, and sleep quality was significantly worse. There was no significant difference between the two groups in terms of chronotype differences. According to the sleep 50 scale, the symptoms of narcolepsy, the rate of night smoking and sleep hygiene disorder were found to be significantly higher in the control group. There was no significant difference between ADHD groups receiving and not receiving treatment in terms of demographic and test scores.
Conclusion: The findings show that the parents of children with ADHD have significant sleep-related disorders. New studies with larger samples are needed to reveal a significant difference between the ADHD group receiving and not receiving treatment in terms of sleep and chronobiology and to confirm the findings of the study.