AFAD ve itfaiye ekiplerinin güvenlik kültürü karşılaşabilecekleri risk etmenleri ve önlemler: Çanakkale ili örneği
Safety culture of AFAD and fire teams, occupational safety risk factors and measures to be exposed: Case of Çanakkale province
Yazar: KÜBRA YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ RİZA MOTORCU
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kazalar = Accidents ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: AFAD = Disaster and Emergency Management Directorate ; Güvenlik kültürü = Safety culture ; İstatistiksel analiz = Statistical analysis ; İtfaiye = Fire department ; İş güvenliği = Work safety

Özet:
Acil durum müdahalelerinde bulunan AFAD ve itfaiye ekipleri için çalışılan ortam, içinde bulunulan psikolojik ve fiziksel çevre şartları çalışanları oldukça zorlamaktadır. Çanakkale ili bulunduğu konum itibari ile sıklıkla afet ve acil durumlara maruz kalmakta ve acil durum ekipleri çalışmalarını sürdürmektedirler. Bu nedenle, güvenli ve sağlıklı bir kurtarmanın oluşabilmesi için ekiplerin sağlıklarının ve güvenliklerinin sağlanması gerekir. Buna ek olarak, AFAD ve itfaiye çalışanlarının iş güvenliği (İG) kültürüne sahip olmaları, çalışma ortamlarında gerekli İSG tedbirlerinin alınmış olması, risk ve tehlikelerin minimum düzeye indirilmiş olması gerekmektedir. Onların bulundukları ortamlarda risk ve tehlikelerden haberdar olmaları ve "önce kendi güvenliğin" düşüncesi ile çalışmaları istenmektedir.
Bu tez çalışmasında, saha çalışanlarının İG'sine etki eden risk etmenleri ve İGK'sine yönelik kültür ve algıları araştırılmıştır. Araştırmada Çanakkale ilinde faaliyet gösteren AFAD ve itfaiye saha çalışanlarının bilgi ve tecrübelerine dayanarak maruz kalabilecekleri risk etmenleri değerlendirilmiş ve acil durumlara müdahalede bulunan bu ekiplerin İGK, onların demografik faktörlerine, iş kazasına maruz kalma durumuna vb. değişkenlere göre incelenmiştir. Çalışmada GK'yi ölçmek için anket hazırlanmıştır. Anket 8 boyutlu ve 5'li likert tipindedir. Verilerin değerlendirilmesinde, ölçek maddelerine verilen cevaplar kodlanarak IBM SSPS Data Editor Programı (SPSS 21.0) ile frekans dağılımı, güvenirlik analizi, t-testi, Whitney-U, üç ve Kruskal-Wallis testleri kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre, güvenlik kültürü boyutları ortalamalarının orta seviyede olduğu, yaş, eğitim düzeyi, toplam çalışma yılı, İSG eğitimi alma, İSG denetimlerinin yapılma durumu ve yeterli bulma, iş kazası sebebine göre anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, AFAD ve itfaiye saha çalışanları için güvenlik kültürünün sağlanmış olması ile daha sağlıklı ve güvenli çalışma ortamının sağlanacağı düşünülmektedir.

Abstract:
AFAD, the presidency of emergency response, and the workplace of firefighters force their psychological and physical environments. Çanakkale is exposed to disasters and emergency because of its location and emergency response team continues to work on it. For this reason, to create secure and healthy saving, the team is provided health and security. In addition to this, AFAD and firefighters must obtain security culture, must take necessary OHS precautions in their workplace, minimize risks and dangers. They are asked to be aware of the risks and dangers in their workplaces and think 'their safety first."
In this research, risk factors of OH's field workers and culture of OH and perceptions have been searched. In the research, according to knowledge and experience of firefighter field workers and AFAD, is active in Çanakkale province, the risk factors that they can be exposed are evaluated and according to variables such as OS culture perception of emergency response teams, their demographic factors, exposure of working accidents are examined. In order to measure, SC surveys are prepared. Surveys are the type of 8 dimensional and 5 Likert scale. The evaluation of data was made by coding IBM and to measure frequency distribution SSPS Data Editor Program (SPSS 21.0), reliability analysis, t-test, Whitney-U, 3 and Kruskal-Wallis tests are used. According to the results of the research, extent of security culture is in the mid-range and there is a meaningful relation between age, education level, the total amount of working, İSG education, active supervision of İSG and its sufficiency and occupational accidents.
In accordance with the results of the research, by providing security culture for AFAD and firefighters field workers, it is thought that they are provided a healthier and more secure working place.