İlkokul öğrencilerinin felsefi düşünme becerilerinin geliştirilmesi
Improving the philosophical thinking skills of primary school students
Yazar: DERYA KELLECİ
Danışman: PROF. DR. TANER ALTUN
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Çocuklar için felsefe pek çok yaş grubunda kullanılabilecek felsefi düşünme becerilerini ve bunun yanı sıra okuma, yazma, anlama gibi temel becerileri destekleyici bir yaklaşımdır. Dünyada çocuklar için felsefe çalışmaları 1970' lerde başlamış olsa da ülkemizde özellikle ilkokul düzeyinde yapılan çalışmaların sayısı oldukça yetersizdir. 
Araştırmanın temel amacı, çocuklar için felsefe eğitiminin uygulandığı ilkokul 2. Sınıf öğrencilerinin felsefi düşünme becerilerinde (eleştirel, yaratıcı ve özenli düşünme) nasıl değişimler meydana geldiğini tespit etmektir. Bu kapsamda öncelikle ilkokul 2. Sınıf öğrencilerinin uygulama sırasında felsefi düşünme becerileri açısından gösterdikleri değişimin gözlenmesi hedeflenmiştir. Araştırmanın amacı gereği yöntem olarak nitel araştırma yaklaşımı tercih edilmiştir. Nitel araştrıma yaklaşımlarından özel durum yönteminin kullanıldığı araştırmada öğrenciler uygulama içerisinde gözlemlenmiş, gerçekleştirilen uygulamalar kriterler doğrultusunda belirlenmiş ve alan notları tutulmuştur. Ayrıca çocuklar için felsefe uygulamalarının sürecine ilişkin görüşleri belirlemek için öğrencilerle uygulama bitiminde yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Gözlem ve görüşmelerden yararlanılarak yapılan bu araştırmada veriler betimsel analiz tercih edilerek yorumlanmıştır.
Araştırma sonucunda geliştirilen ve uygulanan çocuklar için felsefe eğitim programının, çocukların felsefi düşünme becerilerini olumlu yönde geliştirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Ulaşılan sonuçlar doğrultusunda çocuklar için felsefe eğitim programının ilkokul düzeyinde tüm öğretim programlarına bütünleşik veya ayrı bir ders olarak dahil edilmesi, sınıf öğretmenliği başta olmak üzere tüm öğretmenlik lisans programlarında "Çocuklar İçin Felsefe Eğitimi" dersinin seçmeli ya da zorunlu ders olarak verilebilmesi ve öğretmen adaylarına felsefe uygulamaları yapabilecekleri imkanlar sağlanması yönünde önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Philosophy for children is an approach used in many age groups to develop philosophical thinking skills and, at the same time, to support fundamental skills such as reading, writing, and comprehension. Although philosophy studies for children started in the 1970s worldwide, the number of studies in our country, especially at the primary school level, is insufficient. 
The main purpose of the research is to determine how changes occur in philosophical thinking skills (critical, creative, and attentive thinking) of 2nd grade primary school students where philosophy education is implemented. In this context, the primary aim was to observe the changes in philosophical thinking skills demonstrated by 2nd grade primary school students during the application.  This potential is primarily aimed at observing the changes that primary school 2nd graders show in terms of thinking about the environment during the application. As per the purpose of the research, qualitative research approach was preferred as the method. In the research in which a specific case method-one of the qualitative research approaches-was used, students were observed during the application, the conducted practices were determined in accordance with criteria, and field notes were taken. In addition, semi-structured interviews with students were conducted at the end of the application to determine their views on the process of philosophy applications for children. In this research conducted using observation and interviews, data were interpreted using a descriptive analysis approach.
As a result of the research, it has been concluded that the developed and implemented philosophy education program for children has a positive impact on enhancing children's philosophical thinking skills. In line with the results obtained, recommendations were provided for the integration of the philosophy education program for children into all primary school curricula, either as an integrated or separate course, offering the "Philosophy Education for Children" course as an elective or compulsory course in all teacher training programs, especially in primary school teaching, and creating opportunities for teacher candidates to engage in philosophy practices.