1,25-dihidroksikolekalsiferol verilen tip 1 diyabetli sıçanlarda vasküler yanıtın değerlendirilmesi
The evaluation of vascular response in type 1 diabetic rats treated with 1,25-dihydroxycholecalciferol
Yazar: MEHMET ALİ ZORLU
Danışman: PROF. DR. HÜMEYRA ÜNSAL
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Aort = Aorta ; Asetilkolin = Acetylcholine ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Dihidroksikolekalsiferol = Dihydroxycholecalciferol ; Kan basıncı = Blood pressure ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Bu çalışmada, kardiyovasküler sağlığın sürdürülmesinde, ayrıca diyabete bağlı gelişen çeşitli komplikasyonların önlenmesinde ve iyileştirilmesinde önemli rolleri olan 1,25-dihidroksikolekalsiferolün, kan glikoz değerleri ve vasküler yanıta etkilerini değerlendirmek amaçlandı. Bu amaçla, 28 adet Sprague Dawley erkek sıçan; kontrol (K), vitamin D (VitD), diyabet (D) ve Diyabet+Vitamin D (DVD) olmak üzere 4 gruba ayrıldı. Diyabet oluşturmak için D ve DVD gruplarına streptozotosin tek doz 50 mg/kg dozunda, K ve D grubuna ise eş hacimde sitrat tampon solüsyonu intraperitoneal olarak verildi. Diyabet tanımlaması yapıldıktan sonra VitD ve DVD grubundaki sıçanlara 1,25-dihidroksikolekalsiferol 120 ng/100 g haftada bir kez subkutan yolla 6 hafta boyunca uygulandı. Kan glikoz düzeyleri, vücut ağırlığı ve kan basıncı ölçümleri haftalık olarak kaydedildi. Deney sonunda torasik aort halkalarında kasılma ve gevşeme yanıtları in vitro organ banyosunda değerlendirildi. Diyabet, 1. haftadan itibaren vücut ağırlığında azalmaya neden oldu (P<0,001). DVD grubu ortalama kan glikoz düzeyleri D grubuyla karşılaştırıldığında 5. ve 6. haftalarda azaldı (sırasıyla P<0,05 ve P=0,069). Diyabet gruplarında 2. haftadan itibaren ortalama kan basıncı değerleri düştü (P<0,01). KCl kasılma yanıtı VitD grubunda diğer gruplardan daha yüksek iken (P<0,01), fenilefrin kasılma yanıtının VitD ve DVD gruplarında daha düşük olduğu belirlendi (P=0,076). Ayrıca diyabet gruplarının asetilkolin gevşeme yanıtlarının diyabet olmayan gruplara göre daha yüksek olduğu (P=0,082) dikkati çekti. 
Araştırma sonuçları; 1,25-dihidroksikolekalsiferolün tip 1 diyabetik sıçanlarda kan glikoz düzeylerini düşürebileceğini, buna karşın kan basıncı ile aort kasılma ve gevşeme yanıtlarına önemli bir etkisinin olmadığını ortaya koymuştur. 

Anahtar Kelimeler: 1,25 dihidroksikolekalsiferol, aort, asetilkolin, kan basıncı,  tip 1 diyabet.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the effects of 1,25-dihydroxycholecalciferol on blood glucose levels and vascular response, which have an important role in maintaining cardiovascular health and in preventing and improving various complications related to diabetes. For this purpose, 28 male Sprague Dawley rats, were divided into four groups; control (K), vitamin D (VitD), diabetes (D) and Diabetes+Vitamin D (DVD). Group D and DVD were injected single dose of 50 mg/kg streptozotocin to induce diabetes, while K and D groups was administered an equal volume of citrate buffer solution intraperitoneally. After the diagnosis of diabetes, VitD and DVD groups were administered 1,25-dihydroxycholecalciferol 120 ng/100 g/once a week, subcutaneously for 6 weeks. Blood glucose levels, body weight and blood pressure measurements were recorded weekly. At the end of experiment, contraction and relaxation responses of thoracic aorta rings were evaluated in in-vitro organ bath. Diabetes decreased the body weights from week 1 (P<0.001). The mean blood glucose levels decreased in DVD group compared with D group at 5 and 6 weeks (P<0.05 and P=0.069, respectively). Diabetes decreased mean blood pressure values from the 2nd week (P<0.01). While the KCl contraction response was higher in the VitD group than the other groups (P<0.01), the phenylephrine contraction response was lower in the VitD and DVD groups (P=0.076). In addition, the acetylcholine relaxation responses of the diabetic groups were higher than the non-diabetic groups (P=0.082).
Experimental results showed that 1,25-dihydroxycholecalciferol in type 1 diabetic rats could lower blood glucose levels, but had no significant effect on blood pressure and aortic contraction and relaxation responses.

Keywords: 1,25 dihydroxycholecalciferol, acetylcholine, aorta, blood pressure, type 1 diabetes.