Olea europaea yaprak özütünün (OLE) glioblastoma hücrelerinin biyolojik davranışlarına olan etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of leaf extract (OLE) on the biological behavior of glioblastoma cells
Yazar: MELİS MUTLU
Danışman: PROF. DR. BERRİN TUNCA
Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Moleküler Tıp = Molecular Medicine
Dizin: Beyin hastalıkları = Brain diseases ; Beyin neoplazmları = Brain neoplasms ; Bitki özütü = Plant extract ; Glioblastoma = Glioblastoma ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Olea europaea L. = Olea europaea L. ; Yabani zeytin = Olea europaea L. subsp. oleaster ; Yapraklar = Leafs

Özet:
Glioblastoma (GB) merkezi sinir sisteminde en yaygın görülen ve en agresif olan
primer beyin tümörüdür. GB'nin standart tedavisi, maksimum cerrahi rezeksiyon,
kemoterapi ve radyoterapiden oluşmaktadır. Temozolomid (TMZ), GB tedavisinde en
yaygın kullanılan kemoterapi ilacıdır ancak TMZ tedavisine rağmen GB hastalarının
prognozu oldukça kötü seyretmektedir. Bunun sebebi, hastalığın agresif oluşu ve
kanser hücrelerinin TMZ'ye direnç geliştirmesidir. Son yıllarda kanser tedavisi
üzerine yeni stratejilerin geliştirilmesinde bitki özütlerinden yararlanılmakta ve kanser
türüne özgü farklı kemoterapik ilaçlarla birlikte kombin tedavi yöntemlerine
odaklanılmaktadır. Mevcut tez çalışmasında, daha önceki çalışmalar ile sitotoksik
etkisi bilinen Olea europea yaprak özütünün (OLE) tek başına ve TMZ ile birlikte
kombin kullanılmasıyla tümörün agresifliği, ilaç direnci ve Long noncoding RNA'lar
(LncRNA) üzerine etkilerinin belirlenmesi, aynı zamanda 3 boyutlu (3B) tümör
modeli ile tümör boyutuna olan etkilerinin tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç
doğrultusunda OLE'nin tümörün agresifliği ile ilişkili EMT ve CSC belirteçlerine, ilaç
direnci ile ilişkili MDR genlerine ve LncRNA'ların ekspresyon seviyelerine etkilerinin
belirlenmesi için RT-PCR yöntemi kullanılmıştır. OLE'nin tümörün agresifliği ile
ilişkili yara iyileşmesi, koloni oluşumu ve ilaç direnci ile ilişkili hücre yaşlanması
üzerine etkilerinin belirlenmesi amacı ile hücre kültür çalışmalarında fonksiyonel
analizler ile gerçekleştirilmiştir. OLE'nin tümör boyutu üzerine etkisinin tespiti için
ise 3B tümör modeli geliştirilmiştir. Sonuç olarak, OLE'nin tek başına ve TMZ ile
birlikte EMT ve CSC belirteçlerini inhibe ederek tümörün agresifliğini önlediği, aynı
zamanda MDR genlerinin ekspresyon seviyelerini düşürerek ilaç direncini kırdığı
belirlenmiştir. Aynı zamanda OLE'nin, TMZ ile birlikte tümör boyutunda küçülme
gösterdiği saptanmış ve TMZ ile birlikte sinerjik etki oluşturarak tedavide kullanılacak
potansiyel bir terapötik ajan olabileceği gösterilmiştir.

Abstract:
Glioblastoma (GB) is the most common and most aggressive primary brain tumor in
the central nervous system. The standard treatment of GB consists of maximum
surgical resection, chemotherapy and radiotherapy. Temozolomide (TMZ) is the most
widely used chemotherapy drug in the treatment of GB. Despite TMZ treatment, the
prognosis of GB patients is very poor. This is because the disease is aggressive and
cancer cells develop resistance to TMZ. In recent years, plant extracts have been used
to develop new strategies on cancer treatment and different chemotherapeutic drugs
specific to the cancer type. In this thesis, it is aimed to determine the effects of Olea
europea leaf extract (OLE) alone and in combination with TMZ on tumor
aggressiveness, drug resistance and Long noncoding RNAs (LncRNA). It was also
aimed to determine the effects of 3D tumor model on tumor size. For this purpose, RTPCR method was used to determine the effects of OLE on EMT and CSC markers
associated with tumor aggressiveness and drug resistance-associated MDR genes and
LncRNAs on expression levels. In order to determine the effects of OLE associated
with tumor aggressiveness on wound healing and colony formation and associated
with drug resistance on cell aging such as functional analyzes were performed in cell
culture studies. To determine the effect of OLE on tumor size, a 3D tumor model was
developed. As a result, it was found that OLE alone and in combination with TMZ
inhibited EMT and CSC markers to prevent tumor aggression and decreased drug
resistance by decreasing expression levels of MDR genes. It has been shown that it
can be a potential therapeutic agent to be used in treatment by as been shown to reduce
tumor size and creating synergistic effect with TMZ.