İlköğretim öğrencilerinin empatik eğilimleri ve algıladıkları öğretmen tutumlarının öğrencilerin ahlakî değer yargılarına etkisi
The effect of primary school students? empathic inclinations and perceptions of teacher attitudes on their value judgements
Yazar: DUYGU SARMUSAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET AKİF SÖZER
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ahlaki değerler = Moral values ; Değer yargısı = Value judgment ; Empatik eğilim = Empathic inclination ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Araştırmanın amacı, ilköğretim öğrencilerinin değer yargılarını empatik eğilimlerinin ve algıladıkları öğretmen tutumlarının ne düzeyde açıkladığını bir model çerçevesinde incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, araştırma değişkenlerinden neden-sonuç ilişkisi içinde, doğrudan ve dolaylı etkileri belirlemek için bir model kurulmuş ve model testi yapılmıştır. Nedensel karşılaştırmalı desenin kullanıldığı araştırmada, araştırma grubun, 4 ve 5. sınıf öğrencilerinden 240 kız ve 211 erkek olmak üzere toplam 451 ilköğretim öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında, araştırmacı tarafından geliştirilen ?Adalet Eğilim Ölçeği?, ?Hoşgörü Eğilim Ölçeği?, ?Saygı Eğilim Ölçeği?, ?Dayanışma Eğilim Ölçeği?, ? Misafirperver Eğilim Ölçeği?, ?Dürüstlük Eğilim Ölçeği?, ?Sevgi Eğilim Ölçeği? ve Dökmen tarafından geliştirilmiş ?Empati Eğilim Ölçeği? kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde SPSS 11.5 ve AMOS 6.0 programları kullanılmıştır. Araştırmada hipotez modellerin test edilmesi amacıyla path analizi modellemesi kullanılmıştır. Ayrıca Doğrulayıcı Faktör Analizi, Pearson Momentler Çarpım Korelâsyon Katsayısı, İlişkisiz Örneklemler t-testi teknikleri de kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, ilköğretim öğrencilerin ahlakî değer yargılarının (adalet, hoşgörü, saygı, dayanışma, misafirperverlik, dürüstlük, sevgi), öğrencilerin empatik eğilimleri ve algıladıkları öğretmen tutumları (demokratik tutum, otoriter tutum, serbest tutum) ile neden-sonuç ilişkisi içinde doğrudan açıklandığı belirlenmiştir. Sonuçlar literatür ve kuramsal acıdan tartışılmış, bu bağlamda daha sonra yapılacak araştırmacılara ve uygulamacılara önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The goal of this study is to review how empathic inclinations and perceived teacher attitudes explain primary school students? value judgments in a framework of a model. To this intent, a model is built of research variables in a cause and effect relationship to identify the direct and indirect effects and a model test is carried out. The causal comparative pattern is used in this research and the research group is formed of 451(240 female and 211 male) 4th and 5th grade primary school students. In the collection process of the data, ?Inclination for Justness Scale?, ?Inclination for Respect Scale?, ?Inclination for Indulgence Scale?, ?Inclination for Solidarity Scale?, ?Inclination for Hospitality Scale?, ?Inclination for Honesty Scale?, ?Inclination for Affection? which are developed by the researcher and ?Inclination for Empathy Scale? which is developed by Dokmen, were used. SPSS 11.5 and AMOS 6.0 were employed for the analysis of research data and path analysis models were used to test the hypothesed models. In addition to these, Factor Analysis, Pearson Product-Moment Correlation Coefficient and Independent Samples T- Test are used. In consequence of the research, it is determined that the ethical value judgments (justness, indulgence, respect, solidarity, hospitality, honesty, affection) of the primary school students can be explained directly and indirectly with their empathic inclinations and their perception of teacher attitudes (democratic attitude, authoritarian attitude, unrestrained attitude) within a cause and effect relationship. The results are discussed in literature and hypothetic aspects and concordantly, suggestions are made for the future research and implementations.