Dinoproston ile doğum indüksiyonu yapılan gebelerde meme başı stimülasyonunun etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of nipple stimulation in pregnant women WHO had labor induction with dinoprostone
Yazar: ALİYE ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. MURAT EKİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Dinoproston = Dinoproston ; Doğum indüksiyonu = Labor induced ; Gebelik = Pregnancy ; Meme = Breast ; Meme uçları = Nipples ; Oksitosin = Oxytocin

Özet:
Giriş: Doğum indüksiyonu uygulamasının sıklığı yıllar içerisinde giderek artmaktadır. Bu amaçla en sık kullanılan farmakolojik ajan sentetik oksitosindir. Bunun yanısıra farmakolojik olarak prostaglandinler (misoprostol, dinoproston vb.), mekanik olarak amniotomi, transservikal foley kataterler ve higroskopik dilatatörler, non farmakolojik olarak da uterus ve meme başı stimülasyonu gibi birçok yöntem de indüksiyon için kullanılabilmektedir. Biz bu çalışmada fizyolojik bir yöntem olan meme başı stimülasyonunun indüksiyon yapılan gebelerde birincil sonuç değişkeni olarak doğum eyleminin latent ve aktif fazlarının süresini değerlendirerek bu sürelerin çalışma grubunda kısaldığı hipotezini göstermeyi amaçladık. Ayrıca sekonder olarak dolaylı salgılanan endojen oksitosinin endorfin salgısını artırması nedeniyle doğum sonrası dönemde ağrıya olan etkisini, annelik tatminini nasıl etkilediğini, emzirme başarısını ve postpartum kanama miktarına olan etkisini araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız 1 Eylül 2020-1 Eylül 2021 yılları arasında kliniğimize yatışı yapılan ve dinoproston ile doğum indüksiyonu planlanan gebelerden çalışmaya onam verenler ile yapıldı. Çalışmamız vaka-kontrol çalışması olup bu tarihler arasında çalışmaya katılmak için 118 hasta onam verdi.
Dinoproston ve oksitosin kullanımına ek olarak meme başı stimülasyonu yapılan hastalar çalışma grubunu oluşturdu. Sadece dinoproston ile doğum indüksiyonuna başlanan gebeler ise kontrol grubu olarak değerlendirildi. Hastaların sosyodemografik özellikleri, obstetrik anamnezleri, body mass indeksleri, başvuru esnasındaki vital parametreleri, prepartum hemogram değerleri Bishop skorlaması, doğumun latent faz ve aktif faz süreleri, bebeğin doğum sonrası boyu, baş çevresi, ağırlığı, Apgar skoru, bebekte doğum sonrası komplikasyon ve anomali varlığı, postpartum dönemdeki kanama miktarı, ilk emzirme başarısı, annelik tatmini, postpartum ağrı ve postpartum hemogram değerleri sorgulandı.
Çalışma sürecinde kontrol grubundan 9 hasta fetal veya maternal nedenler ile doğum eyleminin erken döneminde sezaryen yapıldı. Aynı şekilde çalışma grubundan 9 hasta maternal veya fetal nedenler ile sezaryen yapıldı.  Bu nedenle toplamda 18 hasta çalışmadan çıkarıldı. Kalan 100 kişilik hasta grubu çalışma kriterlerini sağladığı için çalışmaya dahil edildi. Çalışma grubundaki 50 hastaya dinoproston ile doğum indüksiyonu ve beraberinde meme başı stimülasyonu uygulandı. Bu gruba meme başı stimülasyonu dinoproston uygulaması ile eş zamanlı olarak başlatıldı. Meme başı stimülasyonu her iki memeye aynı anda olacak şekilde 250 mmHg sabit basınç altında her saat başı 10 dakika olacak şekilde laktasyon için kullanılan kalibre edilmiş süt pompaları ile yapıldı. Meme başı stimülasyonu fetüs ve eklerinin tamamen çıkması ile sonlandırıldı. Kontrol grubuna ise sadece dinoproston ile doğum indüksiyonu yapıldı. Her iki grupta da servikal olgunlaşma sağlandıktan sonra dinoproston çekilerek oksitosin infüzyonu altında travay agumente edildi. Servikal olgunlaşma her hastada standardize edilerek Bishop skoru 6'dan büyük olması ile objektif bir değerlendirme sağlandı. Travay agumentasyonu her iki grupta bulunan her hasta için standart olarak 16mU/dakika olacak şekilde oksitosin infüzyonu ile yapıldı. 

Bulgular: Çalışma grubu ve kontrol grubu arasında; birincil sonuç değişkenleri arasında olan doğumun latent ve aktif faz süreleri iki grup içi kıyaslandığında, kontrol grubunda latent faz süresi 9.9±4.8 saat, çalışma grubunda 8.8±5.2 saat olarak hesaplandı ve her iki grup için istatistiksel anlamlı fark bulunamadı. Aktif faz süresi ise kontrol grubunda 7.6±5.1 saat, çalışma grubunda 4.3±2.1 saat olarak hesaplandı ve her iki grup için istatistiksel olarak anlamlı fark gözlendi (p<0,001).
Annelik tatmini kontrol grubunda 7 (2-10) olarak hesaplandı. Çalışma grubunda ise 10 (7-10) olarak hesaplandı ve istatistiksel olarak iki grup arasında anlamlı fark gözlendi (p<0,001).

Sonuç: Servikal olgunlaşma için dinoproston uygulanan gebelerde sonrasında standart oksitosin dozuna ek olarak meme başı stimülasyonunun uygulanması doğumun aktif fazının kısalmaktadır ve meme başı stimülasyonu annelik tatminini arttırır.

Anahtar Kelimeler: doğum indüksiyonu, meme başı stimülasyonu, dinoproston, oksitosin

Abstract:
Objective: The frequency of labor induction application has been increasing gradually over the years. The most used pharmacological agent for this purpose is synthetic oxytocin. In addition, many methods such as pharmacological prostaglandins (misoprostol, dinoprostone, etc.), mechanical amniotomy, transcervical foley catheters and hygroscopic dilators, and non-pharmacological stimulation of the uterus and nipples can be used for induction. In this study, we aimed to evaluate the duration of latent and active phases of labor as the primary outcome variable in pregnant women who underwent induction of nipple stimulation, which is a physiological method, and to demonstrate the hypothesis that these durations were shortened in the study group. In addition, we aimed to investigate the effect of endogenous oxytocin, which is secreted indirectly, on postpartum pain, how it affects maternal satisfaction, breastfeeding success and the amount of postpartum hemorrhage due to the increase in endorphin secretion.
Materials and Methods: Our study was conducted with pregnant women who were admitted to our clinic between September 1, 2020 and September 1, 2021 and were planned to have labor induction with dinoprostone, and gave their consent to the study. Our study is a case-control study and 118 patients gave consent to participate in the study between these dates.
Patients who received nipple stimulation in addition to the use of dinoprostone formed the study group. Pregnant women who started labor induction with only dinoprostone were considered as the control group. Sociodemographic characteristics of the patients, obstetric anamnesis, body mass indexes, vital parameters at the time of admission, prepartum hemogram values Bishop score, latent phase and active phase periods of labor, postnatal height, head circumference, weight, Apgar score, presence of postnatal complications and anomalies in the baby, the amount of bleeding in the postpartum period, first breastfeeding success, maternal satisfaction, postpartum pain and postpartum hemogram values were questioned.
During the study period, 9 patients from the control group underwent cesarean section in the early period of labor due to fetal or maternal reasons. Likewise, 9 patients from the study group underwent cesarean section for maternal or fetal reasons. Therefore, a total of 18 patients were excluded from the study. The remaining 100 patients were included in the study because they met the study criteria. Induction of labor with dinoprostone and nipple stimulation were applied to 50 patients in the study group. Nipple stimulation was started simultaneously with dinoprostone administration in this group. Nipple stimulation was applied to both breasts simultaneously under 250 mmHg constant pressure for 10 minutes every hour with calibrated milk pumps used for lactation. Nipple stimulation was terminated with complete removal of the fetus and its appendages. In the control group, labor induction was performed with only dinoprostone. After cervical ripening was achieved in both groups, dinoprostone was withdrawn and labor was augmented under oxytocin infusion. Cervical maturation was standardized in each patient, and an objective evaluation was achieved with a Bishop score greater than 6. Labor augmentation was performed with oxytocin infusion at a standard rate of 16mU/minute for each patient in both groups.

Results: Between the study group and the control group; When the latent and active phase durations of labor, which are among the primary outcome variables, were compared within the two groups, the latent phase duration was 9.9±4.8 hours in the control group and 8.8±5.2 hours in the study group, and no statistically significant difference was found for both groups. Active phase duration was calculated as 7.6±5.1 hours in the control group and 4.3±2.1 hours in the study group, and a statistically significant difference was observed for both groups (p<0.001).
Maternal satisfaction was calculated as 7 (2-10) in the control group. It was calculated as 10 (7-10) in the study group and statistically significant difference was observed between the two groups (p<0.001).

Conclusion: In pregnant women who are administered dinoprostone for cervical maturation, the application of nipple stimulation in addition to the standard oxytocin dose shortens the active phase of labor and nipple stimulation increases maternal satisfaction.

Keywords: labor induction, nipple stimulation, dinoprostone, oxytocin