Doğum öncesi başa çıkma ölçeğinin türkçe geçerlik güvenirliği ve başa çıkma tutumları ile anne ruh sağlığı arasındaki ilişki
Validation and realiability of the turkish version of the "revised prenatal coping inventory (NuPCI)" and its correlations with maternal mental health
Yazar: AYŞE NUR TOKSÖZ ÖZDER
Danışman: PROF. DR. ARZU UZUNER
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Doğum Öncesi Başa Çıkma Ölçeğinin Türkçe Geçerlik-Güvenirliği ve Başa 
çıkma Tutumları ile Anne Ruh Sağlığı Arasındaki İlişki
Giriş ve Amaç: Gebelik, kadın yaşamında birçok değişimin yaşandığı stres oluşturan 
önemli bir dönemdir. Bu dönem ile başa çıkmak için seçilecek uygun yöntem, anne ve 
çocukları doğum öncesi stresin zararlarından koruyabilir. Bu nedenle gebelik sırasında 
başa çıkma tutumlarının belirlenmesinin anne ve çocuk sağlığı üzerine olumlu etkileri
olması beklenir. Bu araştırmanın amacı "Doğum Öncesi Başa Çıkma Ölçeğinin"
Türkçe geçerlik-güvenirlik çalışmasının yapılması; başa çıkma tutumlarının anne ruh 
sağlığıyla ilişkisinin araştırılmasıdır.
Yöntem: Araştırma, ölçeğin Türkçe geçerlik-güvenirliğinin yapılması: metodolojik;
ölçek sonuçlarıyla annenin ruhsal durumu arasındaki ilişkinin araştırılması: prospektif 
kohort çalışma olarak iki aşamalıdır. Araştırma İstanbul'da beş farklı Aile Sağlığı 
Merkezi'ne kayıtlı toplam 211 gebe ile yürütülmüştür. İlk olarak Yali ve Lobel 
tarafından geliştirilen, daha sonra Hamilton ve Lobel tarafından revize edilen Revised 
Prenatal Coping Inventory, "Doğum Öncesi Başa Çıkma Ölçeği" olarak Türkçeye 
çevrilmiş; güvenirlik için test-tekrar test yöntemi, iç tutarlılık için Cronbach alfa 
katsayısı, geçerlik için doğrulayıcı faktör analizi kullanılmış, kriter geçerliği için
Özbay tarafından geliştirilen, Özbay ve Şahin tarafından Türkçeye uyarlanan "Stresle 
Başa Çıkma Tutumları Envanteri" eş zamanlı uygulanmıştır. Doğum Öncesi Başa 
Çıkma Ölçeği 42 madde ile 3 başa çıkma tutumunu (Planlama-Hazırlık, Kaçınma, 
Manevi-Olumlu Başa Çıkma) değerlendirir. Her madde 0-4 (0: hiçbir zaman-4: çok 
sık) arasında puanlanır ve yüksek ölçek puanı belirli bir başa çıkma tutumunun daha 
sık kullanıldığını gösterir. Katılımcıların ruhsal durumları gebelik dönemi ve doğum 
sonrası 4-6. haftalarda Keyes tarafından geliştirilen, Demirci ve Akın tarafından 
Türkçeye uyarlanan "Ruh Sağlığı Sürekliliği-Kısa Form" ile değerlendirilmiş; iki 
ölçeğin sonuçları arasında korelasyon katsayısı hesaplanmıştır.
Bulgular: Ölçeğin Cronbach alfa değeri 0,83'tür. Test-tekrar test puanları arasında
pozitif yönde yüksek düzey ilişki vardır (r=0,71; p<0,001). Doğrulayıcı faktör analizi
iii
ile ölçeğin orijinalindeki 3 faktörlü yapı 32 madde için doğrulanmıştır. Kriter geçerliği
açısından ölçek "Stresle Başa Çıkma Tutumları Envanteri" ile pozitif yönde orta düzey 
korelasyon göstermiştir (r=0,41; p<0,001). Başa çıkma tutumlarından Kaçınma düşük; 
Manevi-Olumlu Başa Çıkma yüksek ruhsal iyilik hali ile ilişkili bulunmuştur
(Kaçınma gebelik r=-0,31; p<0,001, doğum sonrası r=-0,19; p=0,03; Manevi-Olumlu
gebelik r=0,20; p=0,003, doğum sonrası r=0,21 p=0,021).
Sonuç: Doğum Öncesi Başa Çıkma Tutumları Ölçeği 32 madde ile Türk dilinde ve 
kültüründe iyi psikometrik özelliklere sahip güvenilir ve geçerli bir araçtır. Doğum 
öncesi başa çıkma tutumlarından Kaçınma, doğum öncesi ve doğum sonrası olumsuz 
ruhsal durumla; Manevi-Olumlu Başa Çıkma, olumlu ruhsal durumla ilişkilidir.
Anahtar kelimeler: gebelik, stres, başa çıkma, anne ruh sağlığı, geçerlik ve güvenirlik

Abstract:
Validation and realiability of the Turkish version of the "Revised Prenatal Coping 
Inventory (NuPCI)" and its correlations with Maternal Mental Health
Background and Aim: Pregnancy is an important period in a woman's life that creates 
stress and many changes occur. The appropriate method chosen to cope with this 
period can protect mothers and children from the harms of prenatal stress. Therefore, 
determining coping attitudes during pregnancy is expected to have positive effects on 
maternal and child health. The aim of this study is to conduct a validity-reliability 
study of the "Prenatal Coping Scale" in Turkish and to investigate the relationship 
between coping attitudes and maternal mental health.
Methods: The research has two stages. The first stage is the Turkish validity and 
reliability of the scale: methodological study. The second stage is to investigate the 
relationship between the scale results and the mother's mental state: a prospective 
cohort study. The research was conducted with 211 pregnant women registered to five 
different Family Health Centers in Istanbul. Revised Prenatal Coping Inventory, first 
developed by Yali and Lobel and later revised by Hamilton and Lobel, was translated 
into Turkish as "Prenatal Coping Scale". Test-retest method was used for reliability, 
Cronbach alpha coefficient for internal consistency, and confirmatory factor analysis 
for validity. For criterion validity, the "Stress Coping Attitudes Inventory" developed 
by Özbay and adapted into Turkish by Özbay and Şahin was applied simultaneously.
The mental status of the participants was evaluated using the "Mental Health 
Continuum-Short Form" developed by Keyes and adapted into Turkish by Demirci and 
Akın, during pregnancy and in the 4-6 week after birth. The correlation coefficient was 
calculated between the results of the two scales.
Results: The Cronbach's alpha value of the scale is 0.83. There is a high positive 
correlation between test-retest scores (r=0,71; p<0,001). With confirmatory factor 
analysis, the 3-factor structure of the original scale was confirmed for 32 items. In 
terms of criterion validity, the scale showed a moderate positive correlation with the 
v
"Stress Coping Attitudes Inventory" (r=041; p<0,001). Avoidance coping attitudes 
have been associated with lower psychological well-being (pregnancy r=-0,31; 
p<0,001; post-natal r=-0,19; p=0,03). Spiritual-Positive Coping was associated with 
higher spiritual well-being (pregnancy r=0,20; p=0,003, post-natal r=0,21 p=0,021). 
Conclusion: Prenatal Coping Attitudes Scale, with its 32 items, is a reliable and valid 
tool with good psychometric properties in Turkish language and culture. Avoidance of 
prenatal coping attitudes is associated with lower psychological well-being. SpiritualPositive Coping is associated with higher psychological well-being.
Keywords: pregnancy, stress, coping, maternal mental health, validty and realiabilty