Görme ağırlıklı işlerde renk görme ve bu tür işlerde çalışanlarda Farnswort-Munsell 100 HUE test skorları /
Yazar: HALİM İŞSEVER
Danışman: PROF.DR. H. HİLMİ SABUNCU
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1992
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
ÖZET Metal ve cam sanayiinde ergimiş materyalden ve çeşitli işlerdeki termal kesme, birleştirme işlemlerinden yayılan aşırı parlak ışıklar, endüstride gözü tehdit eden en önemli sorunlardan biridir. Bu etken lerle oluşabilecek zararlar, çeşitli koruyucu yöntemler ile minimuma indirilebilir ve periyodik olarak yapılan muayeneler ile kontrol altında tutularak oluşacak meslek hastalıklarının önüne geçilebilir. Endüstride çeşitli işkollarında kalıcı retina hasarı olup olmadığını araştırmak amacı ile, üç değişik iş kolunda, aynı yaş grubuna mensup 30 kadın 212 erkek olmak üzere toplam 242 kişi bu çalışmanın kapsamına alınmıştır. Yakın uzak görme dereceleri ve retinadaki edin- sel bozukluğu erken yakalamak amacı ile, Farnsworth-Munsell 100 HUE (FM-100 HUE) renk görme testi kullanılarak renk görmelerine bakılmıştır. Çalışma kapsamına alınan iş kolları içinde 1 telekomini kasyon fabrikası, 4 metal işleme fabrikası, ve 2 adet tersane olmak üzere 7 işyeri mevcuttur. Çalışma kapsamında bulunan kişilere FM-100 HUE testi, gün ışığı alan oda aydınlığında, önce sağ sonra da sol göz olmak üzere uygulanmış, zaman sınırlaması getirilmemiştir. Sonuçlar, döküm, kaynak ve bilgisayar ile çalışmayan, genellikle aynı yaş grubuna men sup 50 kişilik kontrol grubu ile karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, total ve mavi-sarı, kırmızı-yeşil ekseninde parsiyel hata değeri olarak hesaplanmıştır. İki göz arasında farklılık olup olmadığını kontrol amacı ile gerek hasta gerekse kontrol grubunda sağ ve sol göz skorları, birbiriyle karşılaştırılmıştır. Göz şikayeti olmayan bilgisayar çalışanlarının sağ göz total hata ortalamaları 29.91125.28 iken, kontrol grubunun ise 35.98±19.83'tür. Aynı grubun, sol göz total hata ortalamalar; 27.8±16.69 iken; kontrol grubunun 35.56±18.18'dir. Bilgisayar çalışanları ile kontrol grubu sağ ve sol göz total hata ortalamaları arasındaki farklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Göz şikayeti olmayan kaynak işçilerinin sağ ve sol göz total hata ortalamaları sırası ile 109.65154.18 ve 1 1 5.41171.64'tür. Kaynak işçileri ve kontrol grubunun sağ ve sol göz total hata ortalamalarıarasındaki farklar, istatistiksel olarak çok ileri derecede anlamlı bulun muştur (p<0.001). Göz şikayeti olmayan döküm-dövüm işçilerinin sağ ve sol göz total hata ortalamaları sırası ile 134.05±75.28 ve 135.13±74.90'dır. Döküm- dövüm işçileri ve kontrol grubunun sağ ve sol göz total hata ortalamaları arasındaki farklar, istatistiksel olarak çok ileri derecede anlamlı bulunmuştur (p<0.001). Yaş gruplarının eşitlenmiş olmasına rağmen, şikayeti olmayan, klinik olarak sağlam kabul edilebilen kişilerin skorlarının, kontrol grubu skorları ile karşılaştırıldığı halde, skorlar arasında istatistiksel olarak ileri derecede anlamlı farkların elde edilişi; iş koşullarının göz üzerine etkisini ortaya çıkarmakta ve bu konuda önlem almaya zorlamaktadır.

Abstract:
74 SUMMARY Excessive bright lights which are caused from melted materials and thermal cutting, connecting process in various works of metal and glass industry is one of the most important threat to the eyes of workers. The damages resulting from these factors can be minimized by certain protective methods, and occupational diseases can be prevented by periodical examination and keeping than under control. In order to examine whether there is permanent retinal damage in various branches of the industry, totally 242 persons, 30 women, 212 men, of the same age group, are taken into the scope of this work from 3 different industrial branches. To make on time diagnosis, the degrees of long-sightedness and short-sightedness and the damage to the retina, colour vision is tested by using Farnsworth-Munsell 100 HUE (FM-100 HUE) method. The number of branches included in the work in question are 7, consisting of 1 telecommunication factory, 4 metal working factories and 2 dockyards. FM 100 HUE test was applied to the concerned persons of the work, in a room under the day light, firstly to the right and then to the left eye, without bringing any time limitation. The results were compared with those of other 50 persons general ly of same age group, not working in casting, weld and computer works. The results were calculated as partial error value totally and the axis of blue-yellow, red-green. To control whether tehere is any difference between two eyes, the scores of right and left eyes are compared with each other in both the patients group and control group. While total right eye error average of the computer workers without an eye trouble is 29.91±25.28, and it is 35.98±19.83 for control group. And total left eye error average of the same group is 27.8±16.69, and 35.56±18.18 is that of the control group. The differences between the right and left eyes total error averages of computer workers were not found statistically meaningful (p>0.05).75 Right and left eye total error averages of the weld workers without any eye trouble are respectively 109.65±54.18 and 1 15.41±71.64. The found most meaningful statistically (p<0.001). Total right and left eye error averages of the casting-forging worker without any eye trouble are respectively 134.05±75.28 and 135.13±74.90. The difference between right and left eye total error averages of casting-forging workers and control group were statistical ly found very meaningful (p<0.001). Although the age groups were equalized and although the scores of the persons not suffering from any eye trouble and healthy clinically are compared with those of control group, statistically very meaningful differences were obtained, and thus it makes clear the effects of work ing conditions upon eyes and necessitates to take measures regarding this matter.