Sosyo-politik tutumlar ve dindarlık ilişkisi ?ilahiyat fakülteleri örneği-
Socio-political attitudes and religiosity relationship -a case of divinity faculties
Yazar: İHSAN ÇAPCIOĞLU
Danışman: PROF. DR. NİYAZİ AKYÜZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Modernleşme sürecinde üniversite gençliğinin sosyo-politik tutumlarında ortaya çıkan başlıca farklılaşmaların ilahiyat fakülteleri örneğinde ele alındığı bu araştırma, bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır.Giriş bölümünde araştırmanın konusu, amacı, önemi, sayıltı ve hipotezleri, kapsam ve sınırlılıkları ve yöntemiyle ilgili bilgilere yer verilmiştir. Araştırma, kuramsal ve uygulamalı olmak üzere iki boyuttan oluşmasına rağmen çalışmanın ana çerçevesi üniversite öğrencileri örnekleminden elde edilen alan verilerine dayanmaktadır. Bu nedenle bu bölümde Türkiye'de üniversite öğrencilerinin dini yönelimleri konusunda yapılan uygulamalı araştırmaların bulgularından hareketle konuyla ilgili literatür üzerinde durulmuştur.Birinci bölümde, modernleşme, gelenek muhafazakarlık ve demokrasi ilişkisi ile ilgili kavramsal ve kuramsal bilgilere yer verilmiştir. İkinci bölümde, Türkiye'de din öğretiminin tarihsel gelişimi çerçevesinde örneklem grubunun sosyal profili incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise, öncelikle araştırmaya katılanların muhafazakar ve demokratik dini tutumlarının, çeşitli değişkenler karşısındaki durumunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu çerçevede, katılımcıların dini tutumları geliştirilen muhafazakar ve demokratik dini tutum ölçeklerinden elde edilen bulgular çerçevesinde tasvir edilmiş ve araştırmaya katılanların sosyo-kültürel ve demografik niteliklerine göre dini tutumlarında ortaya çıkan farklılaşmalar tespit edilmeye ve yorumlanmaya çalışılmıştır.Sonuç olarak, küreselleşme sürecinin etkisini her geçen gün biraz daha fazla hissettirmesiyle birlikte, geleneksel kültür ve değerler alanında yaşanan kırılma, çözülme ve erozyonların, ülkemiz dini hayatında da algısal düzeyde bir alt-üst oluşu ve yeni arayışları beraberinde getirdiği gözlenmektedir. Ülkemizde son zamanlara kadar, siyaset ve dinle ilgili yaklaşım ve çözümlemelerde dindarlığın çoğunlukla bir değişken olarak beklenen düzeyde ele alınmadığı düşünüldüğünde, bu araştırmanın, din ve siyasetle ilgili mevcut sorunların çözümlenmesine yönelik çeşitli sosyal politikaların geliştirilmesine katkı sağlayacağını umut ediyoruz.

Abstract:
This study that deals with the main differences come about in the socio-political attitudes of university youth in the course of modernization in a case of divinity faculties consists of an introduction and three chapters.In the introduction, the subject matter of the study, its objectives, suppositions and hypothesis, scope and limits, and methods have been given place. Though the study consists of two dimensions as theoretical and applied, the main framework relies upon the field data obtained from the sample of higher education students. So, in this chapter, relying upon the findings of the applied researches on the religious tendencies of university students in Turkey, the literature of the matter has been touched upon.In the first chapter, modernization, tradition, conservatism and democracy relationship, and the related conceptual and theoretical information has been given place. In the second chapter, in the frame of the historical development of religious education in Turkey, the social profile of sample group has been researched. In the third place, it has primarily been aimed to determine the conservative and democratic positions of participants in case of various variables. In this sense, describing the religious attitudes of participants in the frame of the findings obtained from the developed conservative and democratic religious attitude scales, it has been attempted to determine and interpret the differences that occurred in the religious attitudes of the participants in accordance with their socio-cultural and demographic characteristics.As a result, it is observed that along with the increasing effect of the globalization, the breaking, dissolution and erosion in the traditional culture and values brought about a disturbance and new seeking in the religious life of our country. Given the fact that in the analyses and approaches concerning politics and religion the religiosity has not yet been taken into consideration sufficiently as a variable up to recent times, we hope that this study contribute to develop various policies to solve the present problems regarding religion and politics.