Çocuk kitaplarının temel değerler bakımından incelenmesi
Analysis of the children books in terms of moral values
Yazar: SEVDA KÜÇÜK
Danışman: DOÇ. DR. SEYİT ATEŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Kitaplar = Books ; Resimli çocuk kitapları = Illustrated children books ; Çocuk kitapları = Children's books

Özet:
Her çağın kendine özgü özellikleri ve gelecek nesillere aktarmak istediği değerleri vardır. Bu değerler ilk olarak aile ile ve daha sonra okul aracılığı ile çocuğa kazandırılmaktadır. Değerlerin doğru aktarımında da değer eğitiminin önemi ortaya çıkmaktadır. Değerlerin çocuklara aktarıldığı en önemli araçlardan biri de çocuk kitaplarıdır. Kitaplar aracılığı ile çocuklar hem hoş vakit geçirip hem de deneyim edinme fırsatı bulmaktadır. Bu çalışma, ülkemizde 2018-2019 yıllarında çok okunan 6-10 yaş çocuklarına yönelik yayımlanmış kitaplarda yer alan temel değerlerin neler olduğu, değerlere yer verilme sıklığını ve değerlerin hangi yollarla aktarıldığını tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Dünyada ve ülkemizde uygulanmakta olan değer eğitimi programlarının değerleri ve MEB'in belirlediği kök değerler ile kitaplar aracılığı ile çocuklara aktarılan değerlerin birbiri ile ne kadar benzer olduğunu tespit etmek bu çalışmanın kapsamını oluşturmaktadır. 2018- 2019 yılları arasında altı ay boyunca D&R, İdefiks ve Kitapyurdu kitap satış mağazalarının web sayfalarındaki 6-10 yaş çocuk kitapları kategorisinin çok satanlar listelerinde frekansı yüksek olan ilk 25 kitap bu araştırma için veri kaynağı olarak kabul edilmiştir. Elde edilen bu veriler içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir. Analiz sonucunda incelenen çocuk kitaplarında sırasıyla sevgi, nezaket/kibarlık, yardımseverlik, mutluluk, duyarlılık, paylaşmak, arkadaşlık, kararlılık, adalet, sorumluluk, temizlik, umut, cesaret, dürüstlük, minnettarlık, olumlu düşünme, saygı, hoşgörü, estetik, sabır, çözüm odaklı olma, vatan sevgisi ve merak değerleri tespit edilmiştir. İncelenen çocuk kitaplarının %76'sı değerlerin dolaylı olarak aktarıldığı, %24 ise değerlerin doğrudan aktarıldığı kitaplardan oluşmaktadır İncelenen kitaplardan %92'sinde değerlerin olumlu yolla çocuğa aktarıldığı, %8'inde ise değerlerin olumsuz yolla aktarıldığı görülmüştür. Bu çalışma neticesinde tespit edilen değerlerin oranları ile yer aldığı kitap sayılarının paralel olduğu anlaşılmaktadır.

Abstract:
Each period has its own unique characteristic and values to be carried to other stages. These values are adopted to child firstly through child's family and then by the school. Transference of the values in a convenient way reveals the importance of the values education. One of the best tools for the conveyance of the values is children books. Thanks to books, children both have good time and gain new experiences. this study is conducted to reveal basic moral values occur in the best seller children books for age of 6-10 published between 2018-2019 in turkey to examine the values in terms of the frequency of the values in the books, transference methods of the values and the basic values. The main scope of this research is to determine the similarities among the nationals and international values of education programs, the values determined by ministry of education of turkey and values conveyed through children books. In this study, children books subjected to the research are determined by examining the first 25 best seller children books of bookstores' websites including D&R, Idefiks and Kitapyurdu for age of 6-10. These books were listed in six-months period by selecting monthly best seller categories of websites of aforementioned bookstores. The obtained data was examined according to content analysis method. As a result of the study, moral values revealed in children books are: love, courtesy, cooperativeness, happiness, sensitivity, communion, friendship, determination, justice, responsibility, hope, courage, cleanliness, honesty, gratitude, positive thinking, respect, esthetics, patience, positive thinking, patriotism and curiosity. It is observed that 76% of the values is conveyed directly through the books while 24 % of them were indirectly conveyed. It is also observed that the percentage of the value handled with a positive manner is 92% while 8% of the percentage is handled negative. The result of this research indicate a parallelism between the percentage of value phases and the number of book includes the values.