Havayolu iş-modeli ve yolcu harcamaları arasındaki ilişki üzerine bir araştırma: Antalya havalimanı
A research on the relationship between airline business models and passenger expenditures: Antalya airport
Yazar: AHMET MELEKOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ EMRE SARILGAN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sivil Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; Turizm = Tourism

Özet:
Havayolu sektöründe gerçekleşen serbestleşmeden sonra yeni havayolu şirketleri ve yeni iş modelleri ortaya çıkmıştır. Farklı iş modelleri farklı hizmet seviyelerini doğurmuştur. Havayolu sektörünün gelişimi turizmin de büyümesinde etkili olmuştur. Turistlerin tatil planlarını yaparken hangi havayolu işletmesi ile seyahat edeceği de vermeleri gereken kararlardan biri olmuştur. Bu çalışmada, turistlerin Türkiye'nin en büyük turizm merkezi olan Antalya'da yaptıkları harcamalar ile tercih ettikleri havayolu işletmelerinin iş modelleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca, araştırmanın yapıldığı tarihlerde Covid-19 pandemisinin yaşanması nedeniyle pandeminin turizm aktiviteleri üzerine etkilerinin araştırılması ve Antalya'ya gelen turistlerin seyahat yeri seçimlerine etki eden en önemli faktörlerin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma verileri, Antalya Havalimanı kullanan 448 yolcuya yönelik gerçekleştirilen anket yöntemi ile toplanmıştır. Veriler, SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Çalışma sonucunda, havayolu iş modelleri arasında paket tur harcamaları ve konaklama harcamaları ortalamaları arasında anlamlı farklılıklara rastlanılmasına karşın konaklama dışı harcama ortalamalarında anlamlı farklılıklarla karşılaşılmamıştır. Covid 19 pandemisi nedeniyle turistlerin yaklaşık üçte biri turistik aktivitelere katılmadığını belirtmiştir. Destinasyonun olanakları ve imajı, fiyat-kalite ve politik unsurlar, turistlerin seyahat yeri seçimini etkileyen en önemli faktörler olarak belirlenmiştir.

Anahtar kelimeler: Havayolu iş modelleri, Turizm, Turizm Harcaması, Antalya

Abstract:
After the liberalization in the airline industry, new airline companies and new business models have emerged. Different business models have spawned different service levels. The development of the airline industry has also been effective in the growth of tourism. While making their vacation plans, tourists also have to decide which airline business they will travel with.  In this study, the tourist center of Turkey's largest tourism company, which they prefer to spend their airline in Antalya, aims to examine the relationship between business models. In addition, it is aimed to investigate the effects of the pandemic on tourism activities due to the Covid-19 pandemic at the time of the research and to determine the most important factors that affect the travel destination choices of tourists coming to Antalya. The research data were collected by the survey method conducted for 448 passengers using Antalya Airport. The data were analyzed using the SPSS program.
As a result of the study, although there were significant differences between package tour expenditures and accommodation expenditures among airline business models, no significant differences were encountered in non-accommodation expenditure averages. Due to the Covid 19 pandemic, approximately one third of tourists stated that they do not participate in tourist activities. The possibilities and image of the destination, price-quality and political factors have been identified as the most important factors affecting the choice of travel destination by tourists.

Keywords: Airline business models, Tourism, Tourism expenditure, Antalya