Yeni zelanda tavşanlarında testosteron undecanoat'ın femur ve humerus kemikleri üzerine etkisinin bilgisayarlı tomografi görüntüleri ile incelenmesi ve üç boyutlu rekonstrüksiyonu
Investigation with computed tomography images and three-dimensional reconstruction of the effect of testosterone undecanoate on femur and humerus bones in new zealand rabbits
Yazar: NİDA KARAKAYA
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ORHUN DAYAN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veterinerlik Anatomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Doğal anabolik androjenik steroid (AAS)'ler tıbbi amaçlı; kemik gelişimi, kanser tedavisi, cinsiyet hormonlarının yetersizliği, laktasyon baskılanması durumlarının tedavisinde kullanılırken, medikal dışı olarak; vücut geliştirme, sportif performansın arttırılması ve son yıllarda gençler tarafından daha kaslı bir vücut görünümüne sahip olmak amaçlı kullanılmaktadır. Bu nedenle testosteron ve sentetik türevlerinin üretilmesi, kullanımı ve yan etkileri bilim dünyasında araştırılan ve dikkat çeken bir konu durumuna gelmiştir. AAS'ler; morfolojik olarak birçok organ ve dokuyla birlikte, gelişme çağında özellikle epifizyal (büyüme plaklarında) yapılar üzerinde bazı makro-anatomik ve morfometrik değişikliklere ve buna bağlı olarak da çeşitli ortopedik bozukluklara, büyümede gerilemeye veya farklı sağlık problemlerine neden olabilmektedir. Medikal alanda son yıllarda yapılan çalışmalarda, doku ve organların iki boyutlu görüntülerini üç boyutlu hale getirme işlemi olarak bilinen rekonstrüksiyon tekniği kullanılmaktadır. Bu çalışma ile testosteron undeconete'nin tavşanların femur ve humerus kemikleri üzerindeki morfometrik etkileri bilgisayarlı tomografi yöntemiyle belirlenip, üç boyutlu rekontrüksiyon işlemi ile daha gerçekçi ölçümler ve görsellerle literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
 	Araştırma 6-7 haftalık 24 erkek Yeni Zelanda tavşanı üzerinde gerçekleştirildi. Çalışma süresince, her kafeste eşit sayıda olan hayvanlar, 24±1 ºC ve %60 atmosfer neme sahip ortamlarda 12 saat aydınlık /12 saat karanlık koşullarda barındırıldı. Standart tavşan yemi ve su ihtiyaçları adlibitum olarak sağlanıldı. Her grupta 8 tavşan olacak şekilde, Kontrol, Taşıt (Hint yağı), Taşıt+ilaç (Testosteron undecanoat+Hint yağı) gruplarına ayrıldı. Kontrol grubunda herhangi bir uygulama yapılmazken Taşıt grubunda 200 mcL (IM) hint yağı uygulandı. Taşıt+ilaç grubunda ise 10 mg/kg (IM) testosteron undecanoat hint yağında dilüe edilerek 5 gün uygulanıp 2 gün ara verilerek 6 hafta süresince devam ettirildi. Son uygulamadan bir hafta sonra sakrifiye edilen hayvanlardan femur ve humerus kemikleri alınarak belirlenen anatomik referans noktaları (uzunluk, corpus kalınlığı, cavum medullare çapı, cortex kalınlığı, proximal ve distal genişlikleri) ölçüldü. Ölçüm sonuçlarının değerlendirilmesinde gruplar arasında femur ve humerus kemik uzunluklarında istatistiki farklar gözlenirken (p*<0,05) corpus, medullar çap ve distal genişliklerinin birbirine benzer olduğu ve farkın istatistiksel olarak anlamlı (p*>0,05) olmadığı görüldü. Proximal genişlik ve cortex kalınlık ölçümlerinde bazı gruplarda artış gösterdiği belirlendi. Bu artışın kullanılan ilaç türünden veya uygulama süresinden kaynaklı olabileceği düşünülmektedir. 3B model ölçüm verileri ve kumpas ölçüm verileri karşılaştırıldığında morfometrik parametre sonuçlarının birbiriyle uyumlu olduğu istatiksel yöntemlerle doğrulandı (p¥>0,05). Puberte döneminde AAS kullanımının kemik gelişimi üzerinde morfolojik farklılıklar oluşturduğu ve büyümeye engel olduğu tespit edildi.

Abstract:
While natural Anabolic Androgenic Steroids (AAS) are used in the treatment of bone development, cancer treatment, insufficiency of sex hormones, lactation suppression for medical purposes, ; It is used for non-medically purposes bodybuilding, increasing sports performance and in recent years by young people to have a more muscular body appearance.  For this reason, the production, use and side effects of testosterone and its synthetic derivatives have become a subject that is researched and attracts attention in the scientific world. AASs; Morphologically, it may cause some macro-anatomical and morphometric changes on many organs and tissues, especially on the epiphyseal (growth plates) structures during the developmental period, and thus various orthopedic disorders, growth regression or different health problems. In recent studies in the medical field, the reconstruction technique, known as the process of turning two-dimensional images of tissues and organs into three-dimensional ones, is used. It is thought that with this study, the morphometric effects of testosterone undeconete on the femur and humerus bones of rabbits will be determined by the computerized tomography method, and will contribute to the literature with more realistic measurements and images through three-dimensional reconstruction.
The research was carried out on 24 male New Zealand rabbits aged 6-7 weeks. During the study, equal numbers of animals in each cage were housed in 12-hour light/12-hour dark conditions at 24±1 ºC and 60% atmospheric humidity. Standard rabbit food and water needs were provided ad libitum. They were divided into Control, Vehicle (Castor oil), Vehicle + Drug (Testosterone undecanoate + Castor oil) groups, with 8 rabbits in each group. While no application was made in the control group, 200 mcL (IM) castor oil was applied in the vehicle group. In the Vehicle + Drug group, 10 mg/kg  (IM) testosterone undecanoate was diluted in castor oil and administered for 5 days, followed by a 2-day break, for 6 weeks. In the evaluation of the measurement results made from the anatomical reference points (length, corpus thickness, cavum medullare diameter, cortex thickness, proximal and distal widths) determined by taking the femur and humerus bones from the animals sacrificed one week after the last application, statistical differences were observed in the femur and humerus bone lengths between the groups ( It was observed that corpus, medullary diameter and distal widths were similar to each other (p*<0,05) and the difference was not statistically significant (p*>0,05) It was determined that proximal width and cortex thickness measurements increased in some groups. It is thought that this increase may be due to the type of drug used or the duration of application. When 3D model measurement data and caliper measurement data were compared, it was confirmed by statistical methods that the morphometric parameter results were compatible with each other (p¥>0,05). It has been determined that AAS use during puberty creates morphological differences in bone development and hinders growth.