Spor tırmanış sonrası elektrouyarımla toparlanmanın etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of recovery with electro muscle stimulation following sport climbing
Yazar: CEMİL ÇAĞLAR BILDIRCIN
Danışman: DOÇ. DR. TUBA MELEKOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hareket ve Antrenman Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Dinlendirme = Resting ; Elektrikle uyarma = Electric stimulation ; Spor = Sports ; Spor performansı = Athletic performance ; Sporcular = Sportsmen ; Toparlanma = Recovery ; Tırmanma = Climbing

Özet:
Amaç: Günümüz dünyasının teknolojik gelişmeleri, spor bilimlerine konu olan çalışmaları da etkisi altına almaktadır. Bu çalışmada yeni nesil teknolojik elektrouyarım (EMS) cihazı ile uygulanan dinlenim protokolünün spor tırmanıcıların performansları üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Yöntem: Çalışmamıza 30–36 yaş aralığında, boyları 1,78±0,06 m, vücut ağırlıkları 74,3±5,01 kg olan 10 erkek tırmanıcı gönüllü olarak katılmıştır. Tırmanıcılarda yorgunluğun oluşması birer dakikalık tırmanış ve dinlenmeden oluşan 15 setlik Tırmanış Test Protokolü (TTP) ile sağlanmış ve her TTP öncesi ve sonrası toplam hamle sayıları, düşük, orta ve yüksek ağırlıklı asılı kalma süreleri, mekik ve şınav sayıları ve TTP süresince kalp atım hızı ile algılanan zorluk derecesi kaydedilmiştir. Tırmanıcılar ilk TTP ölçümlerinden sonra pasif, bir hafta sonra yapılan ikinci ölçümlerden sonra ise EMS ile toparlanma protokolüne tabi tutulmuşlardır. İstatistiksel analizlerde SPSS paket program kullanılmıştır (p<0.05).  
Bulgular: Tırmanıcılarda ölçülen toplam hamle sayısı, pasif dinlenim sonrası belirgin şekilde azalmışken, EMS ile dinlenim sonrası bu azalma görülmemiştir. EMS ile dinlenim protokolünün, pasif toparlanmaya oranla %25 daha etkili olduğu görülmüştür (p<0.01). EMS'nin asılı kalma test süreleri üzerinde düşük, orta ve yüksek şiddet için sırasıyla %10, %22 ve %28 daha verimli olduğu bulunmuştur (p<0.05). EMS ile dinlenim sonrası şınav performanslarının bozulmadığı tespit edilmiştir (p<0.05). 
Sonuç: EMS ve pasif dinlenme protokolleri arasındaki farkın spor tırmanıcılarda incelendiği bu çalışmada EMS ile uygulanan dinlenim protokolünün tırmanış performansını belirleyen değişkenler üzerinde belirgin şekilde olumlu yönde etkisi olduğu görülmüştür. Çalışmanın sonuçları dâhilinde EMS ile geçirilen dinlenim evresinin, tırmanış performansının sürdürülmesinde etkili olduğu söylenebilir.

Abstract:
Purpose: The technological developments of today's world also influence the subjects of the studies on sports sciences. In this study, it is aimed to examine the effects of recovery protocol applied with new generation technological electrostimulation (EMS) device on the performance of sport climbers.
Material and Methods: Ten male climbers aged between 30 and 36 years, 1.78±0.06 m body height and 74.3±5.01 kg body weight, volunteered to participate in the study (means±SD). Climbing Test Protocol (CTP), which consist of 15 sets of 1-minute climbing and 1-minute rest was applied to the climbers. Total number of moves, heart rate, rating of perceived exertion (BORG), low, medium and high-weight dead hang times, total number of sit-ups and push-ups were recorded before and after every TTP. Climbers were subjected to passive recovery protocol during the first CTP, and then EMS recovery protocol during the second CTP. A one-week rest break was given between two different recovery protocols. SPSS package program was used for statistical analyzes (p<0.05).
Results: While the total number of moves measured in climbers decreased significantly after passive rest protocol, this decrease was not observed after rest protocol with EMS. Resting protocol with EMS was found to be ~25% more effective than passive recovery (p<0.01). EMS was found to be ~10%, ~22% and ~28% more efficient on dead hang test time for low, medium and high intensity, respectively (p<0.01). In addition, it was determined that push-up performances did not deteriorate after EMS resting protocol (p<0.05).
Conclusion: In this present study which focuses on the differences between EMS and passive recovery protocols in sport climbers, it is observed that the EMS recovery protocol has a significant positive effect on the variables that determine climbing performance. Within the results of the study, it can be said that EMS recovery protocol is effective in maintaining the climbing performance.