Kadın sporcuların sportmenlik yönelimlerinin etik duruşa etkisi
Effects of female athletes' sportsmanship tendency on ethics position
Yazar: BETÜL DURSUN
Danışman: DOÇ. DR. ATALAY GACAR
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Spor = Sports
Dizin: Etik = Ethics ; Kadınlar = Women ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Sportmenlik = Sportsmanship

Özet:
Bu araştırma ile aktif olarak spor yapan kadın sporcuların kişisel etik duruşları ile sportmenlik davranışları arasındaki ilişkiyi tespit etmek amaçlanmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modeli olup, veriler anket yöntemiyle elde edilmiştir. Sporcuların sportmenlik yönelimleri ve etik eğilimlerinin incelendiği çalışmanın örneklem grubu 2017/2018 sezonu Futbol, Voleybol, Basketbol, Hentbol branşlarında kadın Sporcular oluşturmuştur.  Veri toplama aracı olarak birinci bölümde kişisel bilgileri sorgulayan ifadelere verilirken ikinci bölümde "Etik Duruş Ölçeği", üçüncü bölümde ise "Çok Yönlü Sportmenlik Eğilimleri Ölçeği" kullanılmıştır. Etik Duruş Ölçeği'nin idealizim ve görecelilik alt boyutlarında inceleme yapılırken, Çok Yönlü Sportmenlik Eğilimleri ölçeğinde sosyal değerlere saygı, spora adanma, kurallara ve görevliye saygı ve rakibe saygı alt boyutları incelenmiştir. Anket formundan elde edilen verilerin analizleri, SPSS 22.0 paket programı kullanılarak yapılmıştır.Demografik bilgilerin belirlenmesinde frekans ve yüzdelik hesaplamalar yapılmıştır. Verilerin analizine geçilmeden önce uygulanacak testi belirlemek için Kolmogorov- Simirnov testi ile verilerin normal bir dağılım gösterip göstermediğine bakılmış ve bu dağılımların normal bir dağılım göstermediği belirlenmiştir. Bu yüzden ikili grup karşılaştırmalar için Non-parametrik test grubunda yer alan Mann-Whitney U testi, çoklu karşılaştırmalar için Kruskal Wallis testi ile verilerin analizi yapılmıştır. Ayrıca, ÇYSÖ ve EDÖ ölçeklerinin alt boyutlarında herhangi bir ilişkinin olup olmadığını belirlemek için korelasyon analizi yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir.
Araştırmamız sonucunda elde ettiğimiz verilere göre; Kadın sporcuların branş değişkeni için yapılan ikili ve üçlü grup karşılaştırmalarında ÇYSÖ ve EDÖ'nin alt boyutlarında anlamlı düzeyde bir fark bulunmuşken, kadın sporcuların öğrenim durumu değişkeni için yapılan ikili ve üçlü grup karşılaştırmalarında ise ÇYSÖ ve EDÖ envanterlerinde anlamlı düzeyde bir fark bulunmamıştır. Spor yılı değişkeni açısından kadın sporcuların ÇYSÖ envanterinde anlamlı bir fark varken, EDÖ envanterinde anlamlı düzeyde bir fark yoktur. Yaş değişkeni açısından kadın sporcuların, ÇYSÖ envanterinde anlamlı düzeyde bir fark varken EDÖ envanterinde anlamlı düzeyde bir fark yoktur. Son olarak, kadın sporcuların ÇYSÖ ile EDÖ ölçeklerinin alt boyutlarında korelasyon analizi sonucunda önemli düzeyde ve pozitif yönde ilişki bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Sportmenlik,Etik DuruĢ,Kadın ,Spor.

Abstract:
Effects of Female Athletes' Sportsmanship Tendency on Ethics Position

In this study, it was aimed to determine the relationship between the personal ethical position and sportsmanship behaviors of female athletes, who actively do sports. The study was conducted by adopting the relational scanning model, and the data were collected using the survey method. The sample group of the study, which investigated the sportsmanship tendencies and ethical positions of athletes, consisted of female athletes from Football, Volleyball, Basketball and Handball    included matters aimed at personal information while the second section covered the "Ethics Position Questionnaire (EPQ)" followed by the "Multidimensional Sportspersonship Orientations Scale (MSOS)" in the third section. While the Ethics Position questionnaire was evaluated in terms of the subscales of idealism and relativism, the Multidimensional Sportspersonship Orientations Scale was evaluated in terms of the subscales of social conventions, commitment, rules and officials and opponent. The analyses of the data obtained from the survey form were conducted by using SPSS 22.0 package software. Frequency and percentage analyses were conducted in the determination of demographic information. Prior to the data analyses, the data were tested for normality distribution by using the Kolmogorov-Smirnov test in order to determine the tests to be used, and it was determined that the data did not provide normality distribution. Thus, the Mann-Whitney test, which is one of the non-parametric tests, was used for two-sample group comparisons while the Kruskal Wallis test was used for multiple sample comparisons in the data analyses. Additionally, in order to determine whether any relationship existed between the subscales of MSOS and EPQ scales, correlation analyses were conducted. The statistical significance level was determined as p<0.05. 
According to the data obtained as a result of the study, it was determined that statistically significant differences existed between the subscales of MSOS and EPQ in terms of the branch variable of female athletes in the two and three-sample comparisons while no statistically significant difference was determined in the two and three-sample comparisons conducted for the education level variable of the female athletes in MSOS and EPQ inventories. In terms of the period of doing sports variable, while a statistically significant difference existed in the MSOS inventory of the female athletes, no significant difference was determined for EPQ inventory. For the age variable, the female athletes constituted a statistically significant difference in the MSOS inventory while no significant difference was observed for EPQ inventory. Lastly, as a result of the correlation analysis conducted for the subscales of the MSOS and EPQ scales for female athletes, significant and positive correlations were determined.

Keywords: Sportsmanship, Ethics Position, Female, Sports