Sosyal bilgiler dersi özelinde Z kuşağı öğrencilerine yönelik öğretmen görüşleri
Teachers' views on generation Z students in social studies lesson
Yazar: BETÜL ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM ÇAKAR ÇELİK
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Z kuşağı = Generation Z ; Öğrenciler = Students ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Yaklaşık olarak aynı zaman sürecinde dünyaya gelen, benzer ekonomik, siyasi ve toplumsal olayları deneyimleyen ve edinilen deneyimler sonucunda benzer tutum ve davranışları gösteren yaş grupları "kuşak" olarak tanımlanmaktadır. Kuşak kavramı birçok araştırmacı tarafından çalışılmış ve farklı şekillerde tanımlanmıştır. Kuşak, aynı zaman dilimi içinde belirli olay ve deneyimleri paylaştıkları için farklı değerler dizisini paylaşan bir grup bireydir. Geçmişten günümüze kuşaklar; Sessiz Kuşak, Bebek Patlaması Kuşağı, X Kuşağı, Y Kuşağı ve Z Kuşağı şeklinde tasnif edilmiştir. Z kuşağı bireyleri teknolojik bir dünyaya doğmuşlardır. Bu özellikleri itibariyle bilgiye en hızlı ulaşabilen kuşak olarak adlandırılmışlardır. Bazı araştırmacılar ise Z kuşağı bireylerinin 1996 ile 2010 yılları arasında doğan bireyleri kapsadığını belirtmiştir. Bazı kaynaklarda Z kuşağının 1996 yılı itibari ile başladığı ve günümüze kadar devam ettiği ifade edilmektedir. Bazı araştırmacılar ise 2010 yılından sonra doğan çocukların Z kuşağından farklı özellikler gösterdiklerini kabul ederler. Belirtilen iki gruplama literatürde yer almaktadır. Z kuşağının tarihsel aralık olarak yakın bir geçmişe sahip olması bu kuşakla ilgili çalışmaların henüz yeni ve nicelik olarak yeterli büyüklükte olmamasına neden olduğu söylenebilir. Çalışmada sosyal bilgiler dersi özelinde Z kuşağı öğrencilerine yönelik öğretmen görüşleri alınmıştır. Bu amaçla katılımcılarla yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim deseni kullanılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak nitel çalışmalarda sıkça kullanılan görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Mardin ilinde görev yapan 17 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Katılımcıların belirlenmesinde yaş ve şehir merkezinde çalışıyor olma kriteri aranmıştır. 30 yaş Z kuşağına en yakın alt yaş grubu olarak tercih edilmiştir. Şehir merkezinde çalışıyor olma kriteri ise şehirlerde yaşayan Z kuşağının kuşak özelliklerini daha fazla yansıtıyor düşüncesidir. Bu nedenle şehir merkezinde çalışan öğretmenler tercih edilmiştir. Araştırma öncesinde katılımcılara yöneltilecek görüşme formları gönderilerek bilgilendirme yapılmıştır. Araştırma esnasında daha önceden geliştirilen görüşme formundaki yarı yapılandırılmış maddeler katılımcılara yöneltilmiş ve elde edilen görüşler incelenmiştir. Katılımcı görüşlerine göre Z kuşağı bireylerinin teknolojiyi kullanma durumu hazırbulunuşluk seviyelerini etkilemektedir. Öğrencilerin derse hazırlıklı gelmelerinin sosyal bilgiler dersine olumlu etkilerinin olduğu ve derse olan ilgilerini arttıracağı ifade edilmiştir. Aynı zamanda hazırlıklı gelen öğrencilerle dersin verimli ve zevkli bir hale geleceği hatta akademik başarıyı arttıracağı görüşündedirler. Bu sonuç derse hazırlıklı gelindiği takdirde kuşak farkı olmaksızın derse yönelik olumlu yansımaların olacağı genellemesini ortaya çıkarabilmektedir. Katılımcı görüşlerine göre Z kuşağı öğrencileriyle ilgili sorunlu alanlardan biri çalışma alışkanlıklarının az veya yetersiz oluşudur. Bu duruma neden olan önemli faktörlerden biri olarak sosyal medyada geçirilen zamana işaret edilmiştir. Katılımcılar Z kuşağı öğrencilerinin derse hazırlık sürecinde kendilerine has öğrenme stilleri kullandığını belirtmiştir. Çalışma kapsamında katılımcılar Z kuşağı öğrencilerinin sosyal bilgiler dersine LGS nedeniyle yeterli ilgi ve özen göstermediğini belirtmiştir. Sosyal bilgiler dersine ait soruların LGS'de düşük kat sayıya sahip olması buna en büyük gerekçe olarak gösterilmiştir. Çalışma kapsamında Z kuşağı öğrencilerinin sosyal bilgiler dersine olan ilgileri dersin konularına göre şekillendiği, bütünlük arz etmediği, ilgilerini çeken konularda daha aktif ve derse yönelik tutumlarının daha olumlu olduğu belirtilmiştir. Katılımcılara göre Z kuşağı öğrencilerinin sosyal bilgiler dersinde güncel konular arasında ilgilerini en fazla çeken konular ekonomiyle ilgili olanlardır. Katılımcılara göre medya Z kuşağı öğrencilerini hem olumlu hem olumsuz şekilde etkilemektedir. Katılımcılar dikkat edilmesi gereken noktanın medyayı kullanma amaçları olduğu görüşündedir. Katılımcı görüşlerine göre Z kuşağı öğrencilerinin okuma alışkanlıkları yetersizdir.

Abstract:
Age groups that were born approximately at the same time, experienced similar economic, political and social events, and showed similar attitudes and behaviors as a result of the experiences gained are defined as "generations". The concept of generation has been studied by many researchers and defined in different ways. A generation is a group of individuals who share a different set of values because they share certain events and experiences during the same time period. Generations from past to present; They are classified as the Silent Generation, Baby Boomers, Generation X, Generation Y and Generation Z. Generation Z individuals were born into a technological world. Due to these features, they have been called the generation that can access information the fastest. Some researchers have stated that Generation Z individuals include individuals born between 1996 and 2010. In some sources, it is stated that Generation Z started in 1996 and continues until today. Some researchers accept that children born after 2010 have different characteristics than Generation Z. The two mentioned groupings are found in the literature. It can be said that the fact that Generation Z has a relatively recent history causes studies on this generation to be new and not large enough in quantity. In the study, teachers' opinions about Generation Z students were taken, specifically in the social studies course. For this purpose, face-to-face interviews were held with the participants. The phenomenological pattern, one of the qualitative research methods, was used in the research. The interview technique, which is frequently used in qualitative studies, was used as a data collection tool in the study. The study group of the research consists of 17 social studies teachers working in Mardin province. In determining the participants, criteria such as age and working in the city center were sought. 30 years of age was chosen as the closest age group to Generation Z. The criterion of working in the city center is that it reflects more the generational characteristics of Generation Z living in cities. For this reason, teachers working in the city center were preferred. Before the research, participants were informed by sending interview forms. During the research, semi-structured items in the previously developed interview form were directed to the participants and the opinions obtained were examined. According to participant opinions, the technology use of Generation Z individuals affects their readiness levels. It has been stated that students coming to class prepared will have positive effects on the social studies course and will increase their interest in the course. At the same time, they are of the opinion that with students who come prepared, the course will become productive and enjoyable and will even increase academic success. This result can reveal the generalization that if the lesson is prepared, there will be positive reflections on the lesson, regardless of generation difference. According to participant opinions, one of the problematic areas regarding Generation Z students is their poor or inadequate study habits. Time spent on social media has been pointed out as one of the important factors causing this situation. Participants stated that Generation Z students use their own learning styles during the course preparation process. Within the scope of the study, participants stated that Generation Z students did not show sufficient interest and care in the social studies course due to LGS. The biggest reason for this is that the questions from the social studies course have a low coefficient in LGS. Within the scope of the study, it was stated that the interest of Generation Z students in the social studies course was shaped according to the subjects of the course, it was not holistic, they were more active in the subjects that interested them and their attitudes towards the course were more positive. According to the participants, the topics that interest Generation Z students most among the current topics in the social studies course are those related to the economy. According to the participants, media affects Generation Z students both positively and negatively. Participants are of the opinion that the point that needs to be taken into consideration is the purpose of using the media. According to participant opinions, the reading habits of Generation Z students are inadequate.