Surround miks ve 3D kulaklık teknolojilerinin çağdaş müzik prodüksiyon teknikleri ve dinleme deneyimi ile etkileşiminin incelenmesi: "The flaming lips - Zaireeka" albümünün belirtilen kriterlerde yeniden tasarlanması
A study of interaction between surround mix and 3d headphone technologies and contemporary music production techniques & listening experience: Redesigning "The flaming lips – Zaireeka" album based on given criteria
Yazar: BEGÜM TARAKO
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAHYA BURAK TAMER
Bahçeşehir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ses Teknolojileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Müzik = Music

Özet:
Surround, Quadraphonic Ambisonic, Dolby Stereo ve Quadhome, Stereo Dolby Surround, Dolby Dijital ve DTS teknolojilerine kadar evrilen, sesi tüm boyutlarıyla deneyimleme arzusu, ses teknolojileriyle birlikte müzik dinleme pratiklerinde de etkisini göstermiştir.
Bu tez, surround ses uygulamalarının müzik prodüksiyonlarında kullanılan mix teknikleriyle, yakın tarihten günümüze gelişmeye devam eden kulaklık teknolojilerini incelemektedir. Geçmiş dönem uygulamalarından örnekler sunarak, deneyimi hedefleyen müzik prodüksiyonlarının, artık birçok parametreyi tek bir enstrümana dönüştüren kulaklık teknolojileri ekseninde alacağı yolu tartışmaktadır.
Araştırmayı desteklemek için The Flaming Lips'in 1997 tarihli deneysel 'Zaireeka' albümünün, deneyimi ön plana alan yaklaşımına odaklanmaktadır. Aynı anda dört ayrı ses sisteminde çalınmak için tasarlanan dört kompakt diskten oluşan Zaireeka, binaural mikrofon ve son teknoloji Sennheiser Ambeo VR 3D mikrofon ile, albümde tasarlandığı gibi yeniden kaydedilmiştir. Bu fiziksel deneyim stereo kulaklık için 3D ses ortamına aktarılmıştır.
Yapılan araştırma ile ses mühendisi adaylarına hem 5.1 surround ses sisteminde hem de farklı 3D versiyonlar halinde stereo kulaklık ile dinletilerek deneyimlerini değerlendirmeleri istenmiştir. Bu araştırmalar ve değerlendirmeler ışığında 3D çevreleyen ses uygulamalarının yakın gelecekte müzik prodüksiyonlarında daha sık karşımıza çıkacağı ve dinleyici tarafından daha fazla tercih edilir hale gelebileceğine dair bir sonuca ulaşılmıştır.

Abstract:
The passion for experiencing sound with all its aspects has evolved from Surround, Quadraphonic Ambisonic and Dolby Stereo to Quadhome, Stereo Dolby Surround, Dolby Digital and DTS technologies, and then its effect has manifested itself on the music listening practices coupled with sound technologies.
This dissertation studies mix techniques of surround sound applications used in the music productions and headphone technologies that have been advancing recently. This study presents examples of past applications to discuss the path to be pursued by the music productions, aiming at the experience, in the direction of headphone technologies now transforming a number of parameters into a single instrument.
To support the research, the study focuses on the approach of featuring experience; an approach embraced by the experimental "Zaireeka" album released by the Flaming Lips in 1997. Zaireeka features a combination of four compact discs designed to be played simultaneously on four separate sound systems, and was re-recorded with binaural and advanced Sennheiser Ambeo VR 3D microphones, as designed in the album, using the state-of-the-art binaural recording technique. This physical experience was transferred to an immersive sound environment for 3D headphones.
In this study, future sound engineers were asked to listen both 5.1 surround sound system and 3D versions of this production with stereo headphones and they were then asked to review their listening experiences. These studies and evaluations provide an insight suggesting that the 3D immersive sound applications will be a more frequent element of music productions in the future and they will be more popular among the listeners.