hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Askeri araç ön far sistemi opto-mekanik tasarım ve analizi
Opto-mechanical design and analysis of military vehicle headlight system
Yazar: BİLGE YANIK BEKAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİR KUTLUAY
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Bu tez çalışmasında askeri tip kara araçlarında kullanılmak üzere yüksek verimli katı-hal ledler ile aydınlatma sağlayan ön far sistemi opto-mekanik tasarımı ve sonlu elemanlar yöntemi ile termal ve yapısal analizlerinin yapılması amaçlanmıştır. 
Regülasyonlarca belirlenmiş olan aydınlatma desenine uygun tasarlanan opto-mekanik sistemin gövde tasarımı, termal analizler yardımı ile led jonksiyon sıcaklığını optimum seviyede tutacak şekilde dizayn edilmiştir. Sistem komplesinin entegre olacağı araç ile bağlantı arayüzü yapısal analizler ile kontrol edilerek eşdeğer gerilmeler elde edilmiştir. Sistemin maruz kalacağı yüksek titreşim profilinin etkilerini incelemek için modal ve rastgele titreşim analizleri yapılmıştır. 
Yapılan analizler sonucunda isterlere uygun hale getirilen tasarım için prototip imal ettirilip, testler gerçekleştirilerek analiz sonuçları ile kıyaslama yapılarak doğrulanmıştır.

Abstract:
In this thesis, it is aimed to opto-mechanical design of a military vehicle headlight system that provides illumination with high efficiency solid-state leds and perform thermal and structural analysis with finite element method.
The body of the opto-mechanical system  is designed to keep the led junction temperature at optimum level with the help of the thermal analysis according to the lighting pattern specified in the regulations. Equivalent stresses are obtained by structural analysis to control the connection interface between the system assembly and the vehicle. Modal and random vibration analysis were performed to observe the effects of the high vibration profile that the system would be exposed to. As a result of the analysis, a prototype has been manufactured for the optimised model and tests were performed to compare with the analysis results.
İmar Hukukunda hukuki el atma
Restriction of right of property through city planning under Zoning Law
Yazar: SEMİN YAVUZ
Danışman: DOÇ. DR. SEDAT ÇAL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / İdare Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Kamulaştırma = Expropriation ; Kamulaştırmasız el koyma = Confiscating without nationaleisation ; Mülkiyet hakkı = Property right ; İmar hukuku = Zoning law ; İmar planları = Zoning plans

Özet:
Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile korunan mülkiyet hakkının kamu yararı nedeniyle sınırlanması mümkündür. Sağlıklı ve düzenli kentleşme için hazırlanan imar planları ile bazı kişilerin mülkiyet hakkı kısıtlanabilmektedir. İmar planlarında kamusal alana ayrılması suretiyle taşınmaz malikinin mülkiyet hakkının uzun yıllar kısıtlanması halinde kamulaştırmasız el atma kavramı karşımıza çıkmaktadır.
Kamulaştırmasız el atma önceden yalnızca fiili el atma olarak kabul edilmekteydi. Yargı kararlarıyla taşınmazın imar planlarında kamusal alana ayrılması ve uzun yıllar kamulaştırılmaması nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edilmesi de kamulaştırmasız el atma olarak kabul edilmeye başlanmıştır. 
Yargı içtihatlarıyla şekillenen kamulaştırmasız el atmaya ilişkin son yapılan kanun değişikliği ile düzenlemeler getirilmiştir. Kamulaştırmasız el atmanın tanımı yapılarak unsurları, hukuki niteliği ortaya konularak Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Anayasa Mahkemesi, Uyuşmazlık Mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay tarafından verilen kararlar ışığında son yapılan değişikliklerle birlikte geçirdiği süreç incelenmiştir.

Abstract:
The right of property protected by the Turkish Constitution and the European Convention of Human Rights may be limited due to public interest. It may be restricted by the special planning prepared for planned urbanization. The term of confiscating without expropriation comes out in case of the fact that the properties are appropriated for the public use for a long time.
Confiscating without expropriation used to be considered only as de facto expropriation. The violation of the right to property due to the property allocated to the public use and have not been expropriated by the administration for a long time, which has considered as confiscating without expropriation.
Regulations have been made with the recent amendments on Expropriation Act with regards to confiscating without expropriating which had been shaped by judicial jurisprudence. The process of confiscating without expropriating has been examined by defining the term of confiscating without expropriation, introducing the legal characteristic's, its elements and in the light of the decisions of the European Court of Human Rights, the Turkish Constitutional Court, the Court of Cassation and the Council of State and the recent amendments in the Expropriation Act.
İşsizlik sigortası fonunun farklı senaryolara dayalı aktüeryal değerlendirmesi
Actuarial valuation of the unemployment insurance fund based on different scenarios
Yazar: SAMET GENÇGÖNÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN GENÇTÜRK
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Aktüerya Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Aktüerya Bilimleri = Actuarial Sciences ; Sigortacılık = Insurance

Özet:
İşsizliğin uzun süreli bireysel, toplumsal ve ekonomik etkilerinin asgari düzeyde tutulması için dünyanın her yerinde ulusal ve uluslararası önlemler alınmaya çalışılmaktadır. Pasif istihdam politikalarından biri olan işsizlik sigortası da, sigortalı çalışanların istemsiz olarak düşen refahını artırmak ve toplumsal etkilerini minimuma indirmek için uygulanmaktadır. 1999 yılında, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ile hayatımıza giren işsizlik sigortası, her geçen gün daha fazla işsizin faydalandığı önemli bir fon büyüklüğüne ulaştığı için aktüeryal açıdan da dikkat çekmektedir. Bu çalışmada önümüzdeki yıllarda gerçekleşecek işsizlik oranı tahmin edilmiş ve farklı
kurumlardan da alınan tahminlerle birlikte İşsizlik Sigortası Fonu'nun aktüeryal değerlendirmesi yapılmıştır. İşsizlik oranına etki eden değişkenler belirlenirken Path analizi kullanılmıştır. Değişkenler belirlendikten sonra Yapay Sinir Ağları zaman serisi modeli ile işsizlik oranı tahmin edilmiştir. Son olarak, ulusal veriler ve tahminler ile önceki yıl gerçekleşmeleri de göz önünde bulundurularak tüm değişkenlerin İşsizlik Sigortası Fonu'na olası etkileri farklı senaryolar altında incelenmiştir. Yaşam olasılıklarının da etkisi iki farklı hayat tablosu kullanılarak irdelenmiştir.

Abstract:
National and international preventions are being taken everywhere in the world in order to keep the long term individual, social and economic effects of unemployment to the minimum. Unemployment insurance, which is one of the passive employment policies, is also being implemented to increase the involuntary decline of insured employees' welfare and to minimize the social effects. In 1999, unemployment insurance, which entered into our lives with the Law No: 4447 on Unemployment Insurance, attracts attention from the actuarial point of view because it has reached a significant fund value that every day more unemployed benefits. In this study, the unemployment rate will take place in the coming years is estimated and the actuarial valuaiton of the Unemployment Insurance Fund was made with the
estimations also taken from different institutions. Path analysis was used when determining the variables affecting the unemployment rate. After the variables were determined, the unemployment rate is estimated with the Artificial Neural Networks time series model. Finally, taking into account national data and estimates, as well as previous year events, the probable effects of all variables on the Unemployment Insurance Fund were examined under different scenarios. The effects of life expectancies were examined using two different mortality tables.
Rumeli ağızlarında ilgi cümleleri
Relative clauses in Rumelian Turkish dialects
Yazar: SEDEF KILIÇ
Danışman: PROF. DR. NURETTİN DEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ağızlar = Dialects ; Cümle = Sentence ; Rumeli ağızları = Thrace accents ; Söz dizim = Syntax ; İlgi cümlesi = Interest sentence

Özet:
14. yüzyıldan itibaren Balkanlarda geniş bir kullanım alanı bulan Türk dili, tarihsel süreçte, başta Slav dilleri olmak üzere bölgedeki halklar tarafından konuşulan Hint-Avrupa dillerinin etkisi altında kalmış ve böylece, bölgede yeni ve Anadolu ağızlarından farklı bir ağız alanı oluşmuştur. Rumeli veya Balkan ağızları olarak anılan bu varyantlar çeşitli sosyo-linguistik sebepler dolayısıyla fonetik, morfolojik ve sentaktik açıdan değişime maruz kalmıştır. Çalışmamızın ana konusunu oluşturan ve sentaksın çalışma alanına giren ilgi cümleleri de bahsedilen etkiler sonucunda farklı bir görünüm kazanmıştır. 

Bu çalışmada, çeşitli metinlerin taranmasıyla elde edilen örnekler üzerinden, Balkan coğrafyasında konuşulan Türkçe varyantlardaki ilgi cümlelerinin kullanımdaki işlevleri, dil etkileşimi sonucu değişen yapısal ve sözdizimsel özellikleri ele alınacaktır. Rumeli ağızlarında kullanılan ilgi cümlelerinin Türkiye Türkçesindeki benzer yapılardan ayrılan yönleri üzerinde durulacak ve işlevsel açıdan ilgi cümleleri yerine kullanılabilen bazı cümle çeşitleri de bu bağlamda değerlendirilecektir.

Anahtar Sözcükler
Rumeli ağızları, ilgi cümleleri, bağımlı cümle, sözdizimi.

Abstract:
The Turkish language, which has been widely used in the Balkans since the 14th century, has been under the influence of the Indo-European languages spoken by the people in the region, especially the Slavic languages, and thus, a new dialect area was formed in this region, different from Anatolian dialects. These variants, which are called Rumeli or Balkan dialects, have changed in phonetic, morphological and syntactic aspects because of various socio-linguistic reasons. Relative clauses which are the main theme of our thesis and about syntax, also have took on a different appearance as a result of the mentioned effects.

In this study, through analysed texts, relative clauses which are used in Turkish variants in Balkan area,  will be discussed in terms of their function, structural and syntactic properties which have changed as a result of language contact. Relative caluses used in Rumelian dialect, will be compared with similar structures in Modern Turkish. Their similar and different properties will be emphasized and some types of clauses that can be used in place of relative clauses in functional terms will be evaluated in this sense.

Key Words
Rumelian dialects, relative clauses, subordinate clauses, syntax.
Türk Dil Kurumu'nun ilköğretim okulları için yayınladığı Türkçe sözlüğünün toplumsal cinsiyet açısından analizi
An analysis of the primary school dictionary published by the Turkish Language Association in terms of gender
Yazar: ŞENİZ ARSLAN COŞAR
Danışman: PROF. DR. AYLİN BARAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Eril = Masculinity ; Sözlük = Dictionary ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Türk Dil Kurumu = Turkish Language Institution ; Türkçe sözlükler = Turkish dictionaries ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Toplumsal cinsiyet ile dil arasındaki ilişkiye odaklanan bu çalışmada, 1932 yılında kurulmuş olan ve Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin resmi Dil politikasını belirleyen Türk Dil Kurumu'nun yayınlamış olduğu İlköğretim Okulları İçin Türkçe Sözlük'ündeki sözcüklerin fallogosantrik içerik analizi yapılmaktadır. Bu çalışma ile TDK'nın,  bireylerin daha küçük yaşlardan itibaren toplumda eril bir dilin kullanımının nasıl normalleştirildiği ve bunun Türkiye'de kadınların ikinci konumda görülmesinin süreklilik taşımasındaki etkilerinin ortaya çıkartılması amaçlanmıştır. Çalışmamızda yapılan analizde eril bakış açısıyla ele alınan ilköğretim sözlüğünün cinsiyetçi bir yaklaşım sergilediği ve bu yaklaşımın kullanılan eril dil üzerinden kuşaktan kuşağa aktarılarak sürekliliğinin sağlandığı tespit edilmiştir. Bu konuda cinsiyetçi bakış ve anlayışın yok edilebilmesi için toplumsal cinsiyet eşitliğine duyarlı ve bu alana katkı yapmış olan sosyolog, edebiyatçı, halk bilimci, antropolog, hekim, mühendis vb. bilim insanlarından bir ekibin sözlüğü yeniden oluşturacak çalışmalara başlaması kaçınılmazdır. 


Anahtar Sözcükler 
İçerik analizi, eril/dişil dil,  cinsiyet, toplumsal cinsiyet, fallus, fallogosentrizm, fallogosentrik, postmodern

Abstract:
Within this gender and language relation focused study, a phallogocentric content analysis is carried out regarding the words taking place in the Primary School Dictionary Published by The Turkish Language Association which was founded in 1932 and determining the official language policy of the Government of Turkish Republic.With this study, it is aimed to reveal how TDK normalises the usage of a masculine language since early ages and to reveal its effects on permanency of the consideration of women being in second status in Turkey. In the analysis of this study it is determined that primary school dictionary which is handled with the masculine point of view presents a sexist approach and sustainability of this approach is inherited from generation to generation provided with this masculine language.   To eliminate the sexist view and understanding in this issue, it is inevitable to start to rewriting the dictionary with a team formed by sociology, literary, folklore, anthropology, medicine, engineering etc. scientists, who contributed to this issue and are sensitive to gender equality.
 

Key Words
Content analysis, masculine/feminine speech, sex, gender, phallus, phallogocentrism, phallogocentric, postmodern
Açık kaynaklı web tabanlı coğrafi bilgi sistemi geliştirilmesi
Development of an open-source web-gis
Yazar: İLYAS YALÇIN
Danışman: DOÇ. DR. SULTAN KOCAMAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ BERK ANBAROĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Geomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Android = Android ; Web servisleri = Web services

Özet:
Yüksek lisans tezi kapsamında yapılan bu çalışmanın amacı; Hacettepe Üniversitesi bünyesinde, açık kaynak kodlu yazılımlar kullanılarak bir CBS ortamı geliştirmektir. Tez kapsamında açık kaynak kodlu yazılımlar incelenmiş, örnek bir sistem tasarlanmış ve seçilen yazılımlar uyarlanarak bir Web tabanlı CBS uygulaması geliştirilmiştir. Test verileri toplamak ve aynı zamanda bir sivil bilim (gönüllü veri toplama) uygulaması oluşturmak amacıyla mobil bir uygulama geliştirilerek kullanıcılarından hissettiği deprem sarsıntılarının derecelendirilmesi, aynı zamanda açık kaynak kodlu bir veri tabanında toplanarak, Internet üzerinden bir harita sunucusu ile paylaşılması hedeflenmiştir. Kullanıcılar "Sarsıntıyı Hissettim" isimli Android uygulaması ile hissettikleri sarsıntı derecesini ve ayrıca konum bilgilerini veri tabanına gönderebilmektedirler. Açık kaynak kodlu PostgreSQL/PostGIS veritabanı ve MapServer harita sunucusu kullanılarak toplanan verinin Internet ortamına sunulması sağlanmıştır. Sunulan verinin içerisinde sarsıntı dereceleri, kullanıcı konum bilgisi, verinin kullanıcıdan geldiği tarih ve saat, kullanıcının dilerse girmesi için de ise isim ve soy isim bilgileri yer almaktadır.

Abstract:
The aim of this study submitted as a master's thesis is to develop a Web based GIS environment at Hacettepe University using open source software and tools. Within the scope of the thesis, availability and functionality of open source GIS software have been investigated, a system prototype has been designed and a Web based GIS application has been implemented with selected components. In order to collect test data and create a Volunteer Geographical Information (VGI) application at the same time, a mobile app on Android operating system has been implemented. The app can collect user's experience on earthquakes after their occurence together with the location information (geographical coordinates), and the collected data is presented on the Web map server. Users can categorize and send their feeling after a quake together with the location information using the mobile app named "Sarsıntıyı Hissettim" (I felt the quake) to the database. An open source Web map server, called MapServer, is used to present the collected data to the Internet. The submitted data include quake feeling, location of the user, date and time, and name and surname of the user (depending on the user choice).
Ergenlerde modayı takıp etmem, marka seçimi ve arkadaş ilişkisi: Yıldırım Beyazıt Anadolu Lisesi, Öğretmen Necla Kızılbağ Anadolu Lisesi ve Özel Büyük Kolej örneği
The relationship between following stylish/selection of brand and friends among adolescents choice Yıldırım Beyazıt Anadolu, öğretmen Necla Kızılbağ and Özel Büyük Kolej high school
Yazar: VAHIDEH ZEINALI REZAEI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİM ÇAVUŞOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Akran = Peer ; Ergenlik = Puberty ; Ergenlik problemleri = Adolescence problems ; Giysi tercihi = Dressing preference ; Lise öğrencileri = High schools students ; Marka = Brand ; Marka kimliği = Brabd identity ; Marka tercihi = Brand preference ; Moda = Fashion ; Sosyoekonomik düzey = Socio-economic level

Özet:
Bu araştırmada, 14-17 yaş grubundaki ergenlerin, giysi seçiminde etkili olan unsurları ortaya koymak, giysi satın alma, markaya önem verme durumlarında ve arkadaşlık ilişkilerinde giysilerin etkili olma durumuna ilişkin düşüncelerinde, cinsiyetin, sosyo-ekonomik düzeyin ve yaşın etkili olup olmadığını belirlemek amaçlanmıştır. Araştırma, Ankara ilinde üç lisede öğrenim gören 14-17 yaş grubundaki 450 (225 kız, 225 erkek) ergen üzerinde yapılmıştır. Araştırmada, ergenlerin kendileri ve ebeveynleri hakkındaki bilgiler ile ergenlerin giysi seçiminde etkili olan faktörlere ilişkin bilgiler, araştırmacı tarafından oluşturulan ve uygulanan anket formu ile elde edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, ergenlerin, moda takibi ile arkadaş uyumu arasında pozitif bir ilişki olduğu, marka takibi amaçlarında cinsiyetin farklılık yarattığı, akranların giyim tercihleri ile ergenlerin giyim tercihleri arasında sosyo-ekonomik düzey ve yaşın anlamlı farklılık yaratmadığı saptanmıştır.

Abstract:
The aim of the present research is to determine whether gender, socio-economic status, and age can be considered as factors affecting 14-17 age group adolescents' clothing selection, their purchases of the products,  their attaching importance to brands, and their friendship relations or not. The research was conducted based on questionaires, prepared by the researcher, given to 450 adolescents (225 girls, 225 boys)  aged 14-17 who were students in Ankara's three different high schools. The data collected from adolescents' responses were later analysed in terms of the information on adolescents' and their parents to extract factors culminating in adolescents' clothing selection. The results of the study indicated the fact that there is positive relationship between adolescents' fashion adherence and their friendship; gender made a difference in terms of brand following, however, socio-economic status and age did not make a significant difference in adolescents' clothing preferences.
Murray Bookchin ve toplumsal ekoloji
Murray Bookchin and social ecology
Yazar: EMİN ORAL
Danışman: PROF. DR. NAZİLE KALAYCI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Bookchin, Murray = Bookchin, Murray ; Doğa felsefesi = Nature philosophy ; Ekoloji = Ecology ; Hiyerarşi = Hierarchy ; Sosyoekolojik = Socioecological ; Özgürlük = Freedom

Özet:
Bu çalışma, Murray Bookchin'in toplumsal ekoloji yaklaşımıyla ilgilenmektedir. Ekolojik ve diğer toplumsal sorunların çözümü için; felsefi, tarihsel ve ideolojik düzeylerde ortaya konulmuş olan söz konusu yaklaşımın yoğun içeriği, çalışma içerisinde araştırılmaktadır. Araştırmanın temel iddiası ise, ortak geleceğimizle ilgilenen ve bu gelecek için karar almak isteyen sorumlu okuyucuların, en uygun kararı Bookchin'in toplumsal ekoloji merkezli görüşlerine bağlı kalarak alabileceğidir.



Anahtar Sözcükler
Toplumsal Ekoloji, Diyalektik Doğalcılık, Hiyerarşi, Özgürlük

Abstract:
This study is in concern with the social ecology approach of Murray Bookchin. For the solution of ecological and other social problems; the intense content of the stated approach, which is put forth in philosophical, historical, and ideological levels, is investigated in this study. The main claim of the study is that that the responsible readers who are interested in our shared future, and are willing to take a decision for it can take the best decisions by sticking to the Bookchin's social ecology stated opinions.




Keywords
Social Ecology, Dialectical Naturalism, Hierarchy, Fredoom
Niyâzî dîvânçesi (inceleme-metin)
Poetry of niyâzî (examination-text)
Yazar: TÜLAY TUNÇ
Danışman: PROF. DR. FATMA SABİHA KUTLAR OĞUZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Divan edebiyatı = Divan literature ; Divan şiiri = Court poem ; Divançe = Divançe ; Niyazi = Niyazi ; Şiir = Poem

Özet:
Dîvân, Klasik Türk Şiiri şairlerinin yazmış oldukları manzum ürünleri bünyesinde barındıran eserlere denir. Genellikle belirli bir sırayla tertip edilirler, ancak bu türlerin ez az birinin eksik olması veya dîvânın hacminin küçük olması sebebiyle oluşturulan dîvânlarda olabilir. Bu şekilde oluşturulan eserlere "dîvânçe" yani küçük dîvân adı verilmektedir. Bu tez çalışmasında 19. yüzyıl Klasik Türk Edebiyatı şairlerinden Mehmed Niyâzî'nin "Dîvânçe-i Niyâzî" adlı eseri incelenmiş ve dîvânçe'nin çeviriyazılı metni hazırlanmıştır.

Abstract:
Dîvân is a collection of works of poetry written by the poets of classical Turkish poetry. They are usually arranged in a certain order, but they may be due to the lack of one or more of these species or because the volume of the destination is small. The works created in this way are called "dîvânçe" (small religion). In this thesis study, Mehmed Niyâzî's poem "Dîvânçe-i Niyâzî", a 19th century classical Turkish literature poet, was studied and the translitational text of the dîvânçe was prepared.