Tip 2 diyabetli bireylere uygulanan ayak bakım protokolünün ayak sağlığı sorunları ve ayak bakım davranışlarına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of foot care protocol applied to individuals with Type 2 diabetes on foot health problems and foot care behaviors
Yazar: ASLI KAHRAMAN
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE KIR BİÇER
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Çalışma, tip 2 diyabetli bireylerin ayak sağlığı durumları ve bunları etkileyen faktörleri belirlemek, diyabetli bireyler için ayak sağlığını koruyucu ve geliştirici protokol kullanmak ve bu protokolün ayak sağlığı sorunları (dermatolojik, ortopedik, sirkülasyon, duyu, ayağa giyilenler ve öz bakım becerisine ilişkin), ayak sağlığı bilgi düzeyi ve ayak bakım davranışlarına etkisini değerlendirmek amacıyla randomize kontrollü deneysel araştırma olarak yapılmıştır.
Çalışmanın evrenini Hatay Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji, Metabolizma ve Diyabet Polikliniğine başvuran tip 2 diyabetli hastalar oluşturmuştur. Araştırma kriterlerine uyan 70 diyabetli birey girişim ve kontrol gruplarına randomize edilerek çalışmaya başlanmıştır. Veriler; Diyabetli Tanıtım Formu, Ayak Muayene Formu, ABBDF (Ayak Bakım Bilgi Düzeyi Formu), Nottingham Fonksiyonel Ayak Bakım Tanılama Formu (Nottingham Assessment of Functional Footcare- (NAFF) ve Ayak Bakım Protokolü Memnuniyet Düzeyi Formu kullanılarak toplanmıştır. Girişim grubuyla dört, kontrol grubuyla iki görüşme yapılmıştır. Çalışma sonunda yapılan güç analizinde karşılaştırmaların sonuçları %95, %99 güven aralığında; p<0,05, p<0,01 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir.
Çalışmada yapılan müdahale sonucunda ayakla ilgili dermatolojik sorunlarda, duyu sorunlarından yanma, ayağa giyilenler ve özbakım ile ilgili sorunlarda gruplar arasında istatiksel anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,01). Ayrıca ayak bakım bilgi düzeyi ve Notthingham Fonksiyonel Ayak Bakım Tanılama puanlarında girişim grubu ön test- son test puanlarında istatiksel anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,01).
Sonuç olarak tip 2 diyabetli bireylere uygulanan ayak bakım protokolünün, ayak bakım bilgi düzeyini arttırdığı ve buna bağlı olarak ayak sağlığı sorunlarını azalttığı saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Diabetes Mellitus, Diyabetik Ayak, Ayak Sağlığı, Özbakım, Ayak Bakım Protokolü

Abstract:
The research was conducted as a randomized controlled experimental study to determine the foot health status of individuals with type 2 diabetes and the factors affecting them, to use a protocol to protect and improve foot health for individuals with diabetes, and to determine the effects of this protocol on foot health problems (regarding dermatology, orthopedics, circulation, sensory, footwear and self-care skills), foot health knowledge and foot care behaviors.
The population of the study consisted of patients with type 2 diabetes who applied to Hatay Training and Research Hospital Endocrinology, Metabolism and Diabetes Polyclinic. A total of 70 individuals with diabetes who met the research criteria were randomized to intervention and control groups at the start of the study. Data were collected using Diabetes Information Form, Foot Examination Form, Foot Care Knowledge Level Form, Nottingham Assessment of Functional Footcare (NAFF) and Foot Care Protocol Satisfaction Level Form. Four interviews were conducted with the intervention group while two were conducted with the control group. In the power analysis performed at the end of the study, the results of the comparisons were computed at 95%, 99% confidence interval, and p<0.05, p<0.01 significance level.
As a result of the intervention in the study, a statistically significant difference was found between the groups regarding dermatological problems related to the feet, burning sensation in the feet, footwear and problems related to self-care (p<0.01). In addition, a statistically significant difference was found in the pretest-posttest scores of the intervention group regarding foot care knowledge level and Nottingham Assessment of Functional Footcare scores (p<0.01).
As a result, it was determined that the foot care protocol applied to individuals with type 2 diabetes increased the level of foot care knowledge and consequently reduced foot health problems.
Keywords: Diabetes Mellitus, Diabetic Foot, Foot Health, Self-Care, Foot Care Protocol