Nihai gerçekliğin tezahürü olarak Maitreya Buda
Maitreya Buddha as the manifestation of ultimate reality
Yazar: MEVLÜDE KÖROĞLU
Danışman: PROF. DR. MAHMUT AYDIN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Aşkınsal gerçeklik = Transcendence reality ; Budizm = Buddhism ; Modern anlatı = Modern narrative ; Temsili anlatım = Allegoric narration ; İmgesel gerçeklik = Imaginary reality

Özet:
Budizm tarihinde Maitreya Buda, genellikle şimdiki durumu bir bodhisattva olarak görülen ve geleceğin Budası olarak kabul edilen bir figürdür. Maitreya, Sakyamuni Buda'nın halefidir ve onun öğretilerini/dharmayı sürdürecek ve tüm varlıkları nirvanaya ulaştıracak olan kişidir. Pali Kanon'a göre kalpanın/dönemin beş dünyevi Buda'sının sonuncusudur. Maitreya şu anda Tusita adı verilen göksel cennette yaşamaktadır ve orada yaşayan diğer göksel varlıklara dharmayı anlatmaktadır. Bu sebeple Budizm'in başlangıcından itibaren Tusita Cenneti'nde doğmak ve orada Maitreya'yı görmek veya onun yeryüzüne iniş zamanında onun yanında olmak, Budistler için bir hedef hâline gelmiştir. Maitreya'nın ana rolü, öğretinin tamamen unutulduğu bir dönemde gerçekliği yeniden tesis etmek amacıyla gelecek olmasıdır. Maitreya Buda, Budizm tarihindeki en temel rolüyle, Nihai Gerçekliğin ortaya çıkışını temsil etmektedir. Bu bağlamda, bu araştırmada Maitreya'nın Budizm tarihi boyunca nasıl ortaya çıktığı ve Nihai Gerçeklik olarak nasıl kabul edildiği incelenecektir. Diğer bir ifadeyle her şeyin sonunda ortaya çıkacak olan nihai anlam veya ulaşılmak istenen nihai hedef olarak Maitreya ele alınacaktır.
Bu araştırma, Maitreya'nın Budist geleneğindeki konumunun ve öneminin tespit edilmesini, onun Nihai Gerçeklik olarak nasıl tezahür ettiğinin ortaya konulmasını amaçlamaktadır. Ayrıca Maitreya Buda'nın Budistler tarafından nasıl anlaşıldığına, nasıl deneyimlendiğine ve Budistlerin hayatlarına nasıl etki ettiğine odaklanmaktadır. Maitreya fenomeninin özüne, anlamına ve gerçekliğine ulaşmayı hedeflemektedir.
Bu araştırmada, Maitreya'nın Budistler için nasıl bir anlam ifade ettiği fenomenolojik/olgubilimsel bir yaklaşımla ele alınmıştır. Budistlerin Maitreya'yı nasıl tecrübe ettikleri hakkında tarihsel olaylar, deneyimler, algılar, kavramlar ve durumlar üzerinden tanımlamalar ve betimlemeler yapılmıştır. Bu betimlemeler, çeşitli açıklama ve analizlerle birlikte kullanılarak Maitreya fenomeninin özüne odaklanılmıştır. Maitreya'nın fenomenolojik analizi, Budist toplulukların inanç sistemlerini, deneyimlerini ve öğretilerini anlamak için önemli bir perspektif sunmaktadır.

Abstract:
In the history of Buddhism, Maitreya Buddha is a figure that is often viewed as a bodhisattva in the present and regarded as the Buddha of the future. Maitreya is the successor of the Sakyamuni Buddha and is the one who will continue his teachings/dharma and lead all beings to nirvana. According to the Pali Canon, he is the last of kalpa/the five earthly Buddhas of the era. Maitreya currently lives in the celestial paradise named Tusita and narrates the dharma to other celestial beings living there. Due to this reason, from the beginning of Buddhism, being born in Tusita Heaven and seeing Maitreya there or being with him at the time of his ascend from Heaven has become a goal for Buddhists. Maitreya's main role is that he will come to restore reality at a time when the teaching has been completely forgotten. Maitreya Buddha, in his most fundamental role in the history of Buddhism, represents the emergence of ultimate reality. In this context, this study will research how Maitreya emerged throughout the history of Buddhism and how he was accepted as the ultimate reality. In other words, Maitreya will be discussed as the final meaning or the final goal that will be reached at the end of everything.
This research aims to determine the position and importance of Maitreya in the Buddhist tradition and to reveal how he manifests as the Ultimate Reality. It also focuses on how Maitreya Buddha is understood and experienced by Buddhists, and how he influences Buddhists' lives. It aims to reach the essence, meaning, and reality of the Maitreya phenomenon.
In this research, the meaning of Maitreya for Buddhists is discussed with a phenomenological approach. Definitions and descriptions have been made about how Buddhists experience Maitreya via historical events, experiences, perceptions, concepts, and situations. These descriptions are used together with various explanations and analyses to focus on the essence of the Maitreya phenomenon. Maitreya's phenomenological analysis offers a significant perspective for understanding the belief systems, experiences, and teachings of Buddhist communities.