Ekstrakorporal dolaşımın oksidan ve antioksidan sistemler üzerine etkisi
The influence of extracorporeal circulation on oxidant and antioxidant systems
Yazar: OSMAN FUAT SÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM ÖZER
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Ekstrakorporeal dolaşım = Extracorporeal circulation ; Oksidanlar = Oxidants

Özet:
Kardiyopulmoner bypas (KPB) günümüzde cerrahi gereksinimi olan pekçok kardiyovasküler hastalığın tedavisinde kullanılma zorunluluğu bulunan bir yöntemdir.Kardiyak cerrahi ve KPB sonrasında morbidite ve mortalitenin temel belirleyicilerinden biri işlemler sırasında ve sonrasında oluşan oksidan strestir. Bu süreçlerdeki mekanizmalar halen net olarak açıklığa kavuşmamıştır.Çalışma G.Ü.T.F Hastanesi Kalp Damar Cerrahisi Anabilim Dalı'nda Koroner Arter Bypas Greftleme operasyonuna alınan yaşları 42 ile 70 arasında değişen 22 hastada gerçekleştirildi.Hastalardan sırasıyla operasyon öncesi yoğun bakım (A), anestezi altında (B), dolaşımın pompaya girişinden sonra (C), aortaya kros klemp konulması sonrası (D), aortadan kros klembin kaldırılması sonrası (E), dolaşımın pompadan çıkışı sonrası (F) ve operasyon sonrası yoğun bakım (G) evresi olmak üzere operasyonun yedi farklı döneminde kan örnekleri alındı.Oksidan stresi göstermesi açısından Malonildialdehid (MDA) ve NOx (Nitrit+Nitrat), antioksidan göstergesi olarak Total Sülfidril Grubu (RSH) düzeylerine bakıldı.MDA ve NOx düzeyleri A ve B evrelerinde düşük iken, C evresi ile beraber artmaya başladı, F evresinde en üst düzeye ulaştı ve G evresinde azalma gösterdi. RSH düzeylerinde ise evrelerdeki MDA ile negatif korelasyon gösteren azalmalar görüldü. En düşük RSH değeri F evresinde tespit edildi. G evresinde ise değerler yükselmeye başladı.Malondialdehit ve RSH düzeyleri, cerrahi travmanın ve Ekstrakorporal dolaşımın (ED) fizyolojik olmayan yüzeylerinin yarattığı oksidan stres ve antioksidan kapasite azalması ile uyumlu idi. NOx düzeylerinin artışı ise yapılan cerrahi işlemler sonucu endotelin mekanik olarak uyarılması ve ED'ın yapay yüzeylerinde dolaşan eritrositlerin mekanik strese maruz kalarak eNOS eksprese etmesi sonucunda olabilir. İleriki çalışmalarda NOS, S-nitrosohemoglobin ya da nitrosilhemoglobinin de araştırılması daha kesin yorumların yapılabilmesi açısından faydalı olacaktır.

Abstract:
Cardiopulmonary bypass (CPB) is a compulsory method presently used for treatment of many cardiovasculer diseases which need surgery.Oxidant stress formed during and after operations are one of the main determinants of morbidity and mortality after cardiac surgery and CBP. Mechanisms that occur during these processes are still not clear.This study was performed on the 22 patients ( ages: between 42 and 70) who were admitted for coronary bypass grafting operation to the Department of Cardiovascular Surgery at Gazi University Medical Faculty Hospital.Blood samples were taken from patients at seven different stages of operation. These stages were, in turn, pre-operative intensive care stage (A), during anesthesia (B), after pump-in phase (C), after aortic cross- clamping stage (D), after release of the aortic cross-clamping (aortic declamping) stage (E), after pump-out phase (F) and post-operative intensive care stage (G).Malondialdehyde (MDA) and NOx (Nitrite + Nitrate) levels were measured as an indicator of oxidant stres and Total sulfhydryl group (RSH) leves as antioxidant.While MDA and NOx levels were low at the A and B stage, they started to rise with the C stage and reached their peak levels at the F stage. Later, their levels showed decrease at the G stage. There was a decrease at the RSH levels and a negative corelation between RSH levels and the MDA levels at all stage. The lowest level of RSH was observed at the F stage and started to rise at G stage.The data obtained from the MDA and RSH levels were concordant with the oxidant stress and decreasing antioxidant capacity resulted from the surgical trauma and the artificial surface of extracorporeal circulation (EC).İncreasing NOx levels may result from the mechanical irritation of endothelium because of the surgical operations and from the expression of eNOS by red blood cells exposed to mechanical stress because of circulation in the artifical surfaces of EC.The investigation of NOS, S-nitrosohemoglobin or nitrosilhemoglobin may be useful for further studies.