Faşizm ve komplo teorileri
Fascism and conspiracy theories
Yazar: GÖKÇE AYTEKİN
Danışman: PROF. DR. CENGİZ ÇAĞLA
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Antisemitizm = Antisemitism ; Faşizm = Fascism ; Komplo = Conspiracy ; Nazi = Nazi ; Psikoloji = Psychology ; Siyasal analiz = Political analysis ; İdeoloji = Ideology

Özet:
Bu çalışmada bir politik ideoloji olarak faşizmle komplo teorilerinin ve komploculuğun ilişkisi, ayrıca geçmişteki iki önemli faşist rejim (İtalya'da Faşist rejim ve Almanya'da Nazi rejimi) kapsamında komplo teorilerinin kullanımları incelenmiştir. Çalışmanın başlıca amaçları, faşizm hakkındaki Türkçe ya da Türkiye kaynaklı akademik bilgi birikimine katkıda bulunmak ve günümüzün popüler kültüründe yaygın olan komplo teorilerinin faşizmle olan ilişkisine dikkat çekmek, faşizmin geçmişte komplo teorilerinin ana taşıyıcılarından biri olduğunu hatırlatmaktır. Tez kapsamında, politik ideolojilerin tümüyle uyumlanma potansiyeli taşıyan komplo teorilerinin, bu potansiyele rağmen faşizmle özel bir yakınlıkları olduğu gösterilmiştir. Söz konusu yakınlık faşizmle komploculuğun çeşitli kesişme noktalarının incelenmesiyle ortaya konmuş ve faşistlerin komplo teorilerine başvurularından örneklerle desteklenmiştir. Faşizm-komplo teorileri yakınlığında Nazizmin ağırlıklı bir rol oynadığı ve rolün ağırlığının büyük ölçüde, antisemitizmden kaynaklandığı görülmüştür. Faşizm-komplo teorileri yakınlığını bu çalışmaya kıyasla daha güçlü bir biçimde vurgulamayı hedefleyen ileriki çalışmaların Faşizme ve/veya İtalya'yla Almanya dışındaki faşizmlere odaklanmasının gerekliliği bulgulanmıştır. Bu faşizmlere odaklanacak olanlara, bağlı paramiliter güçlere ait söylemleri öncelikle incelemeleri önerilmiştir. Ayrıca çalışma kapsamında, hem Nazilerin hem de Faşistlerin iktidara geliş süreçlerinin birer komploya dayandırılabileceği sonucuna varılmış ve komploların merkezinde yine paramiliter şiddetin olduğu düşünülmüştür. Dolayısıyla paramiliter şiddetin komplo-komplo teorileri etkileşimini örnekleyen bir bağlam olduğu gösterilmiş ve söz konusu etkileşimle ilgili olarak kurgunun gerçeği beslediğine, komplo teorilerinin komplolara yol açtığına değinilmiştir. Yine çalışma kapsamında, komplo teorilerinin neo-Faşist hareketler içerisinde yaygın oluşuna dikkat çekilmiş ve bu yaygınlık Faşist rejimin komplocu eğiliminin varlığına yönelik bir kanıt olarak görülmüştür. Ayrıca tezde faşist bireylerin ve komplo teorisyenlerinin psikolojileri arasındaki birtakım benzerliklerden söz edilmiştir.

Abstract:
This work examines the relationship between fascism as a political ideology and conspiracy theories (as well as conspiracism). It also examines the usages of conspiray theories in the context of two important fascist regimes of the past, Fascist regime in Italy and Nazi regime in Germany. One of the two main objectives of the thesis is to contribute to Turkish academic literature on fascism. The other objective is to draw attention to conspiracy theories, which are widespread in today's popular culture, and to their relationship with fascism as well as to remind the readers that fascism was one of the main carriers for conspiracy theories in the past. In this work, it is shown that conspiracy theories, which have the potential to align themselves with any political ideology, nevertheless have a special closeness with fascism. This closeness is revealed by examining various intersection points of fascism and conspiracism, and supported by examples of fascists' usages of conspiracy theories. It is seen that Nazism plays a weighted role in fascism-conspiracy theories closeness and  that the weight of the role stems largely from antisemitism. It is discovered that those future works aiming to emphasize fascism-conspiracy theories closeness more strongly than this work need to focus on Fascism and/or fascisms outside of Italy and Germany. For those focusing on the said fascisms, a preferential examination of the related paramilitary forces' discourses is suggested. This thesis also comes to the conclusion that both Nazis' and Fascists' processes of accession to power can be based on a conspiracy and that paramilitary violence can be noticed at the center of that conspiracy. Therefore it is shown that paramilitary violence is a context which exemplifies conspiracy-conspiracy theories interaction. Related to this interaction it is mentioned that fiction feeds reality, conspiracy theories lead to conspiracies. This thesis also draws attention to the prevalence of conspiracy theories among neo-Fascist movements. This prevalence is regarded as an evidence for the existence of the conspiracist tendency of the Fascist regime. In addition, this thesis notices certain similarities between the psychologies of fascist individuals and conspiracy theorists.