İnsan immünyetmezlik virüsü ile enfekte hastaların cinsel işlev bozukluklarının partnerleriyle birlikte değerlendirilmesi
Assessment of sexual dysfunctions of patients infected with human immunodeficiency virus with their partners
Yazar: GİZEM ER
Danışman: PROF. DR. ŞUA SÜMER
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases

Özet:
HIV/AIDS günümüzde kronik viral bir enfeksiyon hastalığı olarak kabul edilmektedir. Dünyada hastalığın ilk olarak tanımlandığı dönemden günümüze kadar hastaların tanı ve tedavi süreçleri ile yaşam kalitelerinde belirgin düzelme sağlanmıştır. HIV/AIDS'in en sık bulaş yolunun cinsel yol olması, hastaların tanı sonrası cinsel işlevlerini etkilemektedir(85)(85)(85)(85)(85)(85)(85). Hastalarda tanı sonrası görülen cinsel işlev bozuklukları ve/veya cinsel hayattaki problemler sadece hastaları değil hastaların partner/partnerlerini de etkilemektedir. Bu nedenle çalışmamızda HIV/AIDS hastaları ve partner/partnerlerine yönelik olarak cinsel işlev bozuklukları birlikte değerlendirildi.
Çalışmamız 1 Ekim 2010 – 1 Şubat 2021 tarihleri arasında Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı'nda takip ve tedavi edilen toplam 99 HIV (+) hastası ve son bir yıl içinde düzenli partneri olan 44 hastanın 45 partneri (bir hastanın iki partneri mevcuttu) olmak üzere toplamda 144 kişi üzerinde yapıldı. 
Doksan dokuz hastanın %11,1'i kadın, %88,9'u erkekti, 45 partnerin %73,3'ü kadın, %26,7'si erkekti. Kadın hastaların hepsi heteroseksüel iken erkek hastaların %51,1'i heteroseksüel, %27,3'ü homoseksüel ve %21,6'sı biseksüeldi. Kadın partnerlerin hepsi heteroseksüel iken erkek partnerlerin %66,7'si heteroseksüel, %25,0'i homoseksüel ve %8,3'ü biseksüeldi. Hastalarda ve partnelerde cinsel yönelim açısından kadın ve erkek arasındaki anlamlı fark bulundu. 
Kadın hastaların çoğunluğunun evli olduğu, tek eşli olduğu, yaşam boyu partner sayısının düşük olduğu ancak herhangi bir işte çalışmadıkları ve alkol kullanım oranlarının düşük olduğu tespit edildi. Erkek hastalar ise; heteroseksüel erkek hastalar genellikle tek eşli iken, homoseksüel ve biseksüel hastalarda tanı öncesi çok eşlilik oranı istatistiksel olarak yüksekti.  Homoseksüel erkeklerde herhangi bir işte çalışmama, medeni halinin bekar olması, alkol kullanımı ve son bir yılda düzenli partnerlerinin bulunmama oranı istatistiksel olarak anlamlı saptandı. Hastaların %55.6'sının son bir yıl içinde düzenli partneri yoktu. Partneri olmayan hastaların eğitim düzeyi ve alkol kullanım oranının yüksek olduğu tespit edildi.
Kadın partnerlerin eğitim düzeyinin, gelir düzeyinin ve herhangi bir işte çalışma oranının daha düşük olduğu, çoğunluğunun evli olduğu ve tek eşli oldukları belirlendi. Erkek partnerlere bakıldığında ise; HIV pozitiflik oranı, eğitim düzeyi, medeni halinin bekar olma durumu, çok eşlilik, sigara ve alkol kullanım oranlarının kadın partnerlere göre yüksek olduğu tespit edildi. 
Erkek hastaların HIV tanısı sonrası çok eşlilik oranında anlamlı düşüş saptandı. Erkek partnerlerin de cinsel eşlerinin HIV tanısı sonrası çok eşlilik oranında anlamlı düşüş saptandı. Partneri olmayan hastaların, partneri olan hastalara göre eğitim düzeyleri daha yüksek saptanırken, tanı sonrası cinsel ilişki sıklığında belirgin azalma tespit edildi. Ayrıca homoseksüel erkek hastaların heteroseksüel erkek hastalara göre tanı sonrası cinsel ilişki sıklığında azalma saptandı.  Kadın partnerlerin cinsel eşlerinin HIV tanısı sonrası cinsel ilişki sıklığında değişiklik yokken, erkek partnerlerin cinsel eşlerinin HIV tanısı sonrası cinsel ilişki sıklığında %50 azalma belirlendi. 
Partneri olmayan hastaların, partneri olan hastalara göre GRCDÖ alt boyutlarından sıklık, kaçınma ve toplam puanları yüksek saptanırken ACYÖ puanlarında anlamlı fark bulunmadı. HIV pozitif partneri olan hastaların, HIV negatif partneri olan hastalara göre cinsel yaşamlarında doyum alt boyutunun daha sağlıklı olduğu tespit edildi. Hastalarda HIV enfeksiyonunun akut döneminde cinsel fonksiyonların bozulduğu fakat cinsel doyumun etkilenmediği tespit edildi. Partnerlerin HIV durumlarına göre cinsel işlevleri değerlendirildiğinde HIV pozitif partnerler ile HIV negatif partnerlerin GRCDÖ ve ACYÖ puanları arasında anlamlı fark saptanmadı 
	Sonuç olarak, HIV/AIDS tanısı almış olmak hastalarda erken dönemde cinsel fonksiyonları bozarken cinsel doyumu etkilememektedir. Cinsel doyumu etkileyen temel faktör partner durumudur. Düzenli partneri olan hastalar cinsel doyum problemi yaşamazken partneri olmayan hastalar cinsel birliktelikten kaçınarak sıklığı azaltmaktadır. Diğer taraftan HIV/AIDS hastalarının partnerlerinde HIV pozitiflik durumundan bağımsız olarak cinsel yaşamda belirgin bir etkilenim görülmemektedir. Özellikle partnerlerle birlikte HIV/AIDS hastalarının değerlendirildiği yeni çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
HIV / AIDS is now recognized as a chronic viral infectious disease. Since the disease was first defined in the world, a significant improvement has been achieved in the diagnosis and treatment processes of the patients and their quality of life. Because of the most common way of transmission of HIV / AIDS is sexually transmitted, it affects the sexual functions of patients after diagnosis. Post-diagnosis sexual dysfunctions and / or problems in sexual life affect not only the patients but also the partners of the patients. For this reason, sexual dysfunctions for HIV / AIDS patients and their partners were evaluated together in our study.
	Our study included 99 HIV (+) patients who were followed up and treated at the Department of Infectious Diseases and Clinical Microbiology at Selcuk University Faculty of Medicine between October 1, 2010 and February 1, 2021, and 45 partners of 44 patients who were regular partners in the last year (two of one patient partner was present), on a total of 144 people.
	Ninety-nine patients 11.1% were female, 88.9% were male, 45 partners 73.3% female, 26.7% were male. While all of the female patients were heterosexual, 51.1% of the male patients were heterosexual, 27.3% homosexual and 21.6% bisexual. While all of the female partners were heterosexual, 66.7% of the male partners were heterosexual, 25.0% homosexual and 8.3% bisexual. A significant difference was found between men and women in terms of sexual orientation in patients and partners.
	It was found that the majority of the female patients were married, monogamous, the number of partners throughout their life was low, but they did not work and alcohol use rates were low. As for male patients; While heterosexual male patients were generally monogamous, the pre-diagnosis rate of polygamy was statistically higher in homosexual and bisexual patients. In homosexual men, the rate of not working at any job, being single marital status, alcohol use and not having regular partners in the last year were found to be statistically significant. 55.6% of the patients did not have a regular partner in the last year. The education level and alcohol use rate of the patients without a partner were found to be high. Female partners of the rate of the education level, income level and  working in any job were lower, the majority of them were married and monogamous. As for male partners; HIV positivity, education level, marital status, being single, polygamy, smoking and alcohol use rates were found to be higher than female partners.
	There was a significant decrease in the rate of polygamy after the HIV diagnosis of male patients. There was a significant decrease in the rate of polygamy after the HIV diagnosis of sexual partners of male partners. While the education level of the patients without a partner was higher than the patients with a partner, a significant decrease in the frequency of sexual intercourse after diagnosis was detected. In addition, a decrease in the frequency of sexual intercourse after diagnosis was found in homosexual male patients compared to heterosexual male patients. While there was no change in the frequency of sexual intercourse of after HIV diagnosis of sexual partners of female partners , it was determined that the frequency of sexual intercourse of after HIV diagnosis of sexual partners of male partners decreased by 50%.
	While the frequency, avoidance and total scores of the GRISS sub-dimensions of the patients without a partner were higher than the patients with partners, there was no significant difference in ASEX scores. It was determined that patients with HIV-positive partners had a healthier sexual life satisfaction sub-dimension compared to patients with HIV-negative partners. It was found that sexual functions were impaired in the acute phase of HIV infection, but sexual satisfaction was not affected. When the sexual functions of the partners were evaluated according to their HIV status, no significant difference was found between the HIV-positive partners and the HIV-negative partners GRISS and ASEX scores.
	In conclusion, while being diagnosed with HIV / AIDS impairs sexual functions in the early period, it does not affect sexual satisfaction. The main factor affecting sexual satisfaction is partner status. While patients with regular partners do not have sexual satisfaction problems, patients without a partner avoid sexual intercourse and reduce the frequency. On the other hand, partners of HIV / AIDS patients are not affected significantly in their sexual life regardless of their HIV positivity. New studies are needed to evaluate HIV / AIDS patients, especially with partners.