Madde kullanım bozuklukları için çok aileli grup psikoeğitimi: Türkiye'de randomize olmayan kontrollü bir çalışma
Multi-Family Group Psychoeducation for Substance Use Disorders: A Non-randomized Controlled Study in Turkey
Yazar: BEYZA NUR KAYTAZ YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ZEKİ YÜNCÜ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Madde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı madde kullanım bozukluğu (MKB) ile yaşayan kişilerin ailelerine Çok Aileli Psikoeğitim (ÇAP) programı yürüterek onları tedaviye dahil etmek ve çok aileli psikoeğitimin aileler ve hastalar üzerindeki etkisini araştırmaktır.

Yöntem: Bu araştırma deneysel, açık etiketli ve randomize olmayan bekleme listesindeki kontrol grubuyla Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi AMATEM kliniğinde yürütüldü. ÇAP Ekim 2022-Mart 2023 tarihleri arasında dört farklı gruba, toplam 18 aileye (15 hastanın yakını), 8 hafta boyunca haftada bir oturum halinde uygulandı. Ailelerin bakım veren yükü, anksiyete, depresyon, kendini damgalama, yaşam kalitesi, stresle baş etme düzeyleriyle hastaların madde kullanım durumları, toplumsal işlevsellik, depresyon, anksiyete, kendini damgalama, yaşam kalitesi ve stresle baş etme düzeyleri başlangıçta (t0) ve müdahaleden sonra (t1) ölçüldü. Sonuçlar Wilcoxon Sıralı İşaretler testi kullanılarak analiz edildi. 

Bulgular: Müdahale grubundaki aile sayısı 18, hasta sayısı 15, kontrol grubundaki, aile sayısı 6, hasta sayısı 8'di. Müdahale grubundaki ailelerin %83'ü kadın, %39'u eş ve %33'ü anneydi. Ailelerin yaş ortalaması 47 olup %89'u hemen her gün MKB ile yaşayan hastayla iletişim kuruyordu. Müdahale grubundaki hastaların %87'si erkek, yaş ortalaması 36 idi. Hastaların hastalık süresi ortalama 7 yıl olup %57'si alkol kullanım bozukluğu tanısıyla yaşıyordu. Aileler 8 haftalık ÇAP'ın ortalama 7 oturumuna tam katıldı. Müdahale sonrasında ailelerde depresyon düzeyinde hastalarda depresyon, anksiyete, kendini damgalama düzeylerinde istatistiki olarak anlamlı bir değişim saptandı. Gruplar arası sonuçlar ise müdahale grubundaki aileler ve hastalar ile kontrol grubundaki aileler ve hastaların ölçüm sonuçları arasında istatistiksel fark bulunmadı.

Sonuç: Türkiye'de MKB ile yaşayan hastaların yakınlarına yönelik yürütülen ilk ÇAP olma özelliğiyle özgün bir çalışma olan bu araştırmanın aileleri tedaviye dahil etmenin önemini ortaya koymuştur. Gelecekte büyük örneklemle, çok merkezli ve daha uzun süreli ya da yoğun ÇAP yürütülerek araştırma bulguları genellenebilir. 

Anahtar Kelimeler: Madde ile İlişkili Bağımlılık Bozuklukları; Klinik Araştırma; Psikososyal Müdahale; Aile

Abstract:
Objective: The aim of this study is to conduct a Multi-Family Psychoeducation (MFGP) program for the families of people living with substance use disorder (SUD) and to include them in the treatment and to investigate the effect of MFGP on families and patients.

Methods: This study was conducted in the AMATEM clinic of Maltepe University Faculty of Medicine with an experimental, open-label and nonrandomized waiting list control group. The MGFP was applied to 18 families (relatives of 15 patients) in four different groups once a week for 8 weeks between October 2022 and March 2023. Caregiver burden, anxiety, depression, self-stigma, quality of life, levels of coping with stress were measured in families. The measures of the patients were the level of substance use, social functionality, depression, anxiety, self-stigma, quality of life and levels of coping with stress at baseline (t0) and after (t1) the intervention.

Results: The number of families in the intervention group was 18, the number of patients was 15, the number of families in the control group was 6, and the number of patients was 8. 83% of the families in the intervention group were women, 39% were spouses, and 33% were mothers. The average age of the families was 47, and 89% of them communicated with the patient living with SUD almost every day. 87% of the patients in the intervention group were male, with a mean age of 36. The average illness duration of the was 7 years and 57% of them were living with a diagnosis of alcohol use disorder. Families fully participated in the average of 7 sessions of the 8-week MFGP. After the intervention, a statistically significant change was found in the levels of depression, anxiety, and self-stigmatization in patients with family depression levels. There was no statistical difference between the measurement results of the families and patients in the intervention group and the families and patients in the control group. Results were analyzed using the Wilcoxon Sign- Rank test.

Conclusions: By being the first MFGP conducted in Turkey for the relatives of patients living with SUD, this original study demonstrated the importance of including families in treatment. In the future, research findings can be generalized by conducting multicenter and longer duration or intensive MFGP with larger samples.

Keywords: Substance-Related Disorders; Clinical Trial; Psychosocial Intervention; Family