Determination of exhaust emission gas ratios in businesses carrying out car maintenance, repair and fix - Yozgat
Otomobil bakım, tamir ve onarım işlemlerini yapan işletmelerdeki egzoz emisyon gaz oranlarının belirlenmesi-Yozgat ili
Yazar: CEMAL KIZIL
Danışman: DOÇ. DR. SONER ÖZEN
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Otomotiv Sanayisi günümüzde endüstrinin önemli bir faaliyet alanı olarak ülkemizin lokomotifi olarak en üst sıralardadır.  Günümüzde endüstri ve otomotiv sanayisinde binlerce insan çalışmakta ve insan sağlığına zararlı türde kimyasal maddelere maruz kalmaktadır. Kimyasal maddeler solunum, deri ya da yutma yoluyla insan vücudunda riskler oluşturabilmektedir. Karşılaşılan Kimyasallar maddelere karşı önlem alınmadığında çeşitli sağlık sorunları ve meslek hastalıkları ortaya  çıkabilmektedir.  Motorlu araçlarda meydana gelen yanma olayından sonra açığa çıkan egzoz emisyonlarının içerisinde bulunan  toksit özelliklere sahip gazlarda insan sağlığına zarar vererek çeşitli sağlık sorunları ve meslek hastalıklarına yol açabilmektedir. Egzoz gazı mazuriyetinin en çok karşılaşıldığı yer olan küçük ölçekli otomobil tamir bakım ve onarım işletmeleri çalışanlarıdır.
Yozgat ilinde otomobil bakım, tamir ve onarım alanında faaliyet gösteren çok sayıda küçük ölçekli iş yeri bulunmaktadır. Araçlar oto tamirhanelerine genellikle periyodik bakım işlemleri için getirilmektedir. Ayrıca kaza geçirmiş ya da arıza yapmış araçların tamir işlemleri için de oto tamirhanelerine başvuru sayıları oldukça fazladır. Yozgat otomobil sanayi sitesinde araç tamir bakım ve onarım işlerini yapan yaklaşık 170 tane iş yeri bulunmakta ve bu iş yerlerinde yaklaşık 320 kişi aktif olarak çalışmaktadır. Yapılan ön çalışmalarda bu iş yerlerinde egzoz tahliye sistemlerinin kullanılmadığı ve tamir işlemleri sırasında zaman zaman çalışan araçların egzoz dumanlarının iş yeri içerisine ve çalışanlarının sağlıklarının olumsuz etkileyecek şekilde dağıldığı görülmüştür. Çalışmamızda sadece egzoz gazlarının oranları gaz ölçüm cihazı olan Ventis MX4 taşınabilir çoklu gaz ölçüm ile tespit edilerek, insan sağlığı açısından değerlendirilmesi yapılmıştır. Çalışma sırasında ölçümler her sanayi kolundan en az bir tane olacak şekilde 10 (on) farklı işyerinde yapılmıştır. Ölçme kriteri olarak 50 cm, 150 cm ve 200 cm üzeri olmak üzere üç farklı yükseklik, iş yerlerinin yoğunluğuna göre günün üç farklı zamanı ve iş yeri kapılarının açık ve kapalı olması durumuna göre ayrı ayrı 15' er dakika olacak şekilde belirlenmiş ve ölçümler bu kriterlere göre yapılmıştır. Ventis MX4 taşınabilir çoklu gaz ölçüm cihazı ile O2 (Oksijen), LEL (Yanıcı Gaz), H2S (Hidrojen Sülfat) ve CO (Karbon Monoksit) ölçümleri iş yerlerinde yapılarak sonuçlar karşılaştırılmıştır. Yapılan ölçümlerde LEL (yanıcı gaz) oranları yapılan bütün ölçümlerde 0 (sıfır) değerinde, O2 miktarının 20,6 ve 20,8 değerleri arasında, CO (karbonmonoksit) ve H2S (Hidrojen Sülfür)' ün ise düşük konsantrasyonlarda çıktığı görülmüştür. Çalışma neticesinde, iş yerlerindeki gaz konsantrasyonlarının insan sağlığı açısından risk oluşturmadığı ancak ölçüm yapılan iş yerlerinin yalnızca bir tanesinde gaz tahliye tertibatı olduğu görülmüştür.

Abstract:
Today, the Automotive Industry, as an important field of activity of the industry, is at the top of our country as the locomotive of our country. Today, thousands of people work in the industry and automotive industry and are exposed to chemicals that are harmful to human health. Chemicals can pose risks to the human body through inhalation, skin or ingestion. When precautions are not taken against the chemicals encountered, various health problems and occupational diseases may occur. Gases with toxic properties in the exhaust emissions released after the combustion event in motor vehicles can cause various health problems and occupational diseases by damaging human health. It is the employees of small-scale automobile repair, maintenance and repair businesses, where exhaust gas exposure is most common.

There are many small-scale businesses operating in the field of automobile maintenance, repair and repair in Yozgat province. Vehicles are usually brought to auto repair shops for periodic maintenance. In addition, the number of applications to auto repair shops for the repair of vehicles that had an accident or malfunctioned is quite high. There are approximately 170 workplaces engaged in vehicle repair, maintenance and repair works in the Yozgat automobile industry site, and approximately 320 people are actively working in these workplaces. In the preliminary studies, it has been seen that exhaust evacuation systems are not used in these workplaces and during the repair processes, the exhaust fumes are dispersed in the workplace and in a way that adversely affects the health of the employees. In our study, only the proportions of exhaust gases were determined by the Ventis MX4 portable multi-gas measurement device, and evaluated in terms of human health. During the study, measurements were made in 10 (ten) different workplaces, at least one from each industry branch. Three different heights, 50 cm, 150 cm and 200 cm above, were determined as the measurement criteria, three different times of the day according to the density of the workplaces, and 15 minutes each, depending on whether the workplace doors are open and closed, and the measurements were determined according to these criteria. has been made. O2 (Oxygen), LEL (Flammable Gas), H2S (Hydrogen Sulphate) and CO (Carbon Monoxide) measurements were made in the workplaces with the Ventis MX4 portable multi-gas measuring device and the results were compared.  In the measurements made, LEL (flammable gas) rates were found to be 0 (zero) in all measurements, O2 amount was between 20.6 and 20.8 values, CO (carbon monoxide) and H2S (Hydrogen Sulfide) were found in low concentrations. As a result of the study, it has been observed that the gas concentrations in the workplaces do not pose a risk to human health, but only one of the workplaces where the measurement is made has a gas evacuation device.