Bazı değişkenler açısından mahpusların intihar olasılıkları
Suicide probability of inmates considering several variables
Yazar: EZGİ YAMAN
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL BAYKARA ACAR
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Ceza infaz kurumları = Prisons ; Hükümlüler = Convicts ; İntihar = Suicide

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, Kocaeli 1 No.lu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda kalan yetişkin erkek mahpusların profilini ortaya koymak ve bazı değişkenler açısından intihar olasılıklarını belirlemektir. Bu amaç çerçevesinde mahpusların sosyo-demografik ve ekonomik özellikleri, mahpusların tıbbi, ruhsal ve davranışsal (klinik) özellikleri ve hapishane koşulları ve yaşantılarının mahpusların intihar olasılığı üzerindeki etkileri incelenmiştir.
Araştırma, Kocaeli 1 No.lu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda kalan 508 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen 'Kişisel Bilgi Formu' ve klinik örneklemde geçerlik ve güvenirliği Atlı (2007) tarafından yapılmış olan 'İntihar Olasılığı Ölçeği' ile toplanmıştır. Araştırmaya ilişkin istatistiksel değerlendirme, IBM SPSS 20 (SPSS Inc., Chicago, IL, USA) paket programı ile yapılmıştır.
Araştırmada elde edilen temel sonuçlar kısaca şöyledir: 
Mahpusların yaş ortalaması 34,5'dir. Araştırma örnekleminin çoğunlu (% 74)  hükümlüdür. İlkokul ve dengi okul mezunu olanlar, diğerlerinden daha fazladır. Mahpusların benzer oranla bekar (%48,2) ve evlidir (%35,6). Mahpusların %70,3'ünün düzenli bir gelirinin olduğu, %81,9'unun hapishaneye girmeden önce bir işte çalıştığı, %53,5'inin sosyal güvencesinin olduğu belirlenmiştir. 
Mahpusların tamamının intihar olasılığı vardır. Toplam 14 mahpus dışında (hafif riskli düzeyde olan), mahpusların %97'sinin intihar olasılıkları orta ve yüksek riskli düzeydedir. 
Mahpusların intihar olasılıklarının sosyo-demografik ve ekonomik özelliklerine göre farklılaşmasına ilişkin sonuçlara bakıldığında; eğitim düzeyi düşük olan, bir işte çalışmayan, düzenli bir geliri olmayan, sosyal güvencesi bulunmayan, yasa dışı yollarla gelir sağlayan, dini inancı daha az olan ve ibadetini daha az yerine getirenlerin intihar olasılıklarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir.
Mahpusların intihar olasılıklarının, tıbbi, ruhsal ve davranışsal özellikler göre farklılaşmasına ilişkin sonuçlara bakıldığında; faça atma davranışı gösteren ve dövme yaptırmış olan, bağımlılık yapıcı madde kullanan, bir psikolog ya da psikiyatriste gitmiş olan, tanısı konmuş bir psikiyatrik hastalığı ve kronik bir hastalığı bulunan, kendine fiziksel olarak zarar veren, daha önce intihar girişiminde bulunmuş olan mahpusların intihar olasılıklarının daha yüksek olduğu görülmüştür. 
Son olarak, mahpusların intihar olasılıklarının, hapishane koşulları ve yaşantılarına göre farklılaşmasına ilişkin sonuçlara bakıldığında: hapishaneye daha önceden 4 kez ve üzeri sayıda girmiş olan; anneleriyle, kardeşleriyle, arkadaşlarıyla ve akrabalarıyla görüşen; anne, baba, kardeş, eş, akraba ve arkadaşlarıyla ilişkileri çok kötü ve kötü olan; tüm görüşme türlerini 6 ayda bir kullanan, yılda bir kullanan ve hiç kullanmayan mahpusların intihar olasılıklarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir.
Koğuşta güvendiği ve her şeyi paylaşabildiği arkadaşları bulunmayan; bu arkadaşlarla ortak özellikleri bulunan (aynı şehir-bölgeden gelen ve daha önceden akraba ya da arkadaş olan);  koğuştaki kişilerle ilişkileri kötü ve orta düzeyde olan; koğuşta söz hakkının olmadığını ifade eden; hapishanede karar alma mekanizmalarına katılmayan; bir sorunla karşılaştığında çözülebileceğine dair inancı olmayan; kendi kişisel psikolojik sorunları ve personelin olumsuz tutumu nedeniyle sorunları çözebleceğine inanmayan mahpusların intihar olasılıkları daha yüksektir.
Hapishanede ihtiyaçlarını/sorunlarını yeterince ifade edemeyen; hapishanede psikolojik destek ve ilgi, temel gereksinimlere ilişkin gereçlere (gıda, giysi, kitap, TV, buzdolabı), ekonomik kaynaklara ve madde yoksunluğu nedeniyle maddeye ihtiyaç duyan; ihtiyaçlarını yeterince karşılayamayan; hapishanede ve koğuşta ayrımcılığa maruz kalan; tahliye olduktan sonraki yaşama ilişkin umut ve beklentileri olmayan; hapishanede katıldığı aktivite ve programlar olan; koğuşta kendini güvende hissetmeyen; hapishanedeki yaşama uyum sağlayamadığını düşünen; koğuşta olumsuz cezaevi koşulları ve ekonomik nedenlerle sorunlar yaşayan; personele erişemeyen mahpusların intihar olasılıklarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. 

Anahtar Sözcükler: Hapishane, intihar, intihar olasılığı, mahpus, sosyal hizmet.

Abstract:
The main purpose of the present research is to describe the profile of adult male inmates kept in Kocaeli No.1 T Type Closed State Prison and to examine suicide probability considering several variables. In order to achieve this purpose, this thesis examines the impact of socio-demographic and economic characteristics, medical, mental and behavioural (clinical) variables, prison conditions and experiences on suicide probability within a male inmate population.
The survey was carried out among 508 adult male inmates, educated and willing to take part in the research, chosen on a total of 1000 inmates kept in Kocaeli No.1 T Type Closed State Prison.
Data were collected with the Self-description Form, reformed by the researcher, and the Suicide Probability Scale, which validity and reliability for study of clinical samples had been asserted by Atlı (2007). The statistical assessment for the present research was carried out with IBM SPSS 20 software (SPSS Inc., Chicago, IL, USA).
According to the main results, research findings revealed that the average age of inmates is 34,5 years. Furthermore, the majority of inmates are convicted (74%). Primary school graduates prevail on the others. The majority of inmates are single (48.2%), while there are married (35, 6 %). In evaluating economic conditions, it is determined that 70.3% of inmates had a regular income, 81.9% of inmates were working before going to the penal institution and 53.5%of inmates had social security.
When examining outcomes related to differentiation in suicide probability within inmates according to socio-demographic characteristics, it is determined/established that suicide probability is higher among those with lower education, unemployed, who do not have regular income, do not have social security, have illegal income of sources, have less religious belief and connection.
When examining outcomes related to differentiation in suicide probability within inmates according to medical, mental and behavioural (clinical) variables, it was observed that suicide probability of inmates is higher among those who had seam and tattoo, used addictive drugs, saw a psychologist or psychiatrist, had a diagnosis of psychiatric disorder, had a diagnosis of chronic disease, had a self-harm behaviour, and had already attempted suicide.
Finally, when examining outcomes related to differentiation in suicide probability within inmates according to medical, mental and behavioural (clinical) variables, it was set that suicide probability of inmates is higher among those who had been put in prison four and more times; those meeting with their mothers, fathers, siblings, relatives and friends; those having bad and very bad relationships with their mothers, fathers, siblings, wives, relatives and friends; those using the all meeting types once in 6 months, using once in a year or never using them.
Those without friends worth of trust and to share their experience with; those having friends with some common features (being from same area or city and being relative or friends before prison); those having bad and medium-level relations with other inmates in the ward; having got no right to speak; having got no right to participate to decision making process in prison; those who think that is not possible to solve the problems in prison; those who showed the reasons why they think that is possible to solve problems in prison addressing at their personal psychological problems and staffs' negative attitude inmates have differentiation in suicide probability.
 Those who cannot state their needs and problems adequately; those declaring that their main needs are psychological support and attention, tools for basic needs (food, clothing, books, TV, fridge), economical sources, substance abuse related service needs; those who cannot afford their needs; those thinking that they are exposed to discrimination in prison and in ward; those who are hopeless and have got no expectations from life after release; those who are taking part in activities and programs in prison; those who do not feel safe; do not think they could accommodate to life in prison; those having problems due to economic reasons and negative prison facilities; and, those who cannot  access to staff's service inmates have differentiation in suicide probability.

Key Words: Prison, suicide, suicide probability, inmate, social work.