Tedarikçi işletmelerin sağladığı maliyet avantajı davranışlarının satıcı işletme finansal performansı üzerine etkisi
Supplier firm behavior supported cost advantage impact on reseller firm financial performance
Yazar: ORHAN BOZKURT
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN ÖZER
Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Finansal performans = Financial performance ; Mal ve hizmet tedariki = Goods and service supplying ; Maliyet = Cost ; Maliyet hesabı = Cost account ; Maliyet muhasebesi = Cost accounting ; Performans = Performance ; Tedarik = Supply ; Tedarik zinciri yönetimi = Supply chain management ; Tedarikçiler = Suppliers

Özet:
işletmeler, ürün tedarik ve sunum süreci içinde etkileşim içindedirler: " Bu süreç, bayilik usulü çalışan satıcı işletmeler ile tedarikçileri arasında daha yoğun bir şekilde yaşanmaktadır. Satıcı işletmenin müşterilerine daha hızlı teslim yapabilmeleri ve müşterilerinin kalite beklentilerini karşılayabilmeleri, tedarikçi işletmenin sağlayacağı servis, ürün ve iletişim desteğine bağlı olarak değişmektedir. Bu destek faktörleri, tedarikçinin mevcut satıcıları ile ticari ilişkisinde, belirleyici rol üstlenmektedir. Tedarikçinin bazı davranışları satıcı için finansal değer oluştururken, bazı davranışların satıcı maliyet ve finans yapısında hiçbir etkisi görülmemektedir. Bu çalışmada, tedarikçi işletmenin hangi tür davranışlarının (servis destek, ürün faktörleri ve iletişim) satıcıya değer kattığı, hangi tür davranışların satıcının maliyet ve finansal performansında etkili olmadığı araştırılmaktadır. Bu maksatla, satıcının maliyet ve finansal performansında etkili olacağı düşünülen; bilgi paylaşımı, tedarikçi tecrübesi, iletişim etkinliği, tedarikçi ticari ilişkiyi sürdürme niyeti, tedarikçinin pazar intibakı, esnek davranış, ürünün kalitesi, servis kalitesi, rekabetçi ürün fiyatlaması, tedarikçiye güven, tedarikçinin ürününün önemi, maliyet avantajı ve finansal performans gibi davranış faktörleri hazırlanarak satıcılar üzerinde test edilmiştir. Literatürde güvenilirliği yüksek çalışmalardan adepte edilerek hazırlanan soruların 239 satıcı işletme (bayi) üzerinde uygulanması sonucunda; tedarikçinin sağladığı bilgi paylaşımı davranışı, satıcı işletme maliyet avantajı ve esneklik'in satıcı işletme finasal performansı ile pozitif ilişki içinde olduğu görülmüştür. Tedarikçi ne kadar çok sektörel bilgiyi satıcıyla paylaşırsa, satıcı daha fazla tedarikçiye güvenini artıracak ve bu yolla satıcı daha fazla ek maliyetlerden kurtulacaktır. Aynı zamanda tedarikçinin sağladığı servis kalitesi, rekabetçi fiyatlaması ve ürünün kalitesi ile tedarikçinin ürününün önemi arasında pozitif bir ilişki mevcuttur. Ayrıca tedarikçi ürününün kalitesi ile tedarikçiye satıcı güveni arasında yine pozitif bir ilişki tespit edilmiştir. Tedarikçinin sağladığı esnek davranış, ticari ilişkiyi"*v. vs-*,,^vA sürdürme niyeti, pazar intibakı ve bilgi paylaşımı, satıcıya sağlanan maliyet^ * * | avantajı üzerinde pozitif katkıya sahiptir. Tedarikçi güveni, tedarikçi esne kliği ve satıcıya sağlanan maliyet avantajı satıcının finansal performansı üzerinde pozitif etkiye sahiptir.

Abstract:
SUMMARY ?$ - i lit Enterprises are in a mutual interaction during the process of product' supply and delivery. This process is more intensive between the seller enterprises operating as subsidiaries and their suppliers. The capability of the seller enterprises to make the deliveries to their customers faster and to meet their customers' expectations about quality will vary depending on the service, product and communication support from the supplier. These support factors will undertake a determining role in the supplier's trade relationships with its present sellers. While some behaviours of the supplier's constitute a value for the seller, some have no effects on cost and financial structure of the seller. In the study, the types of the behaviours of the supplier enterprise's (service, support, product factors and communication) which add a value to the seller and the ones which do not have any effect on the cost and financial performance of the seller have been put under investigation. To achieve this aim, the behaviour factors, which are thought to have effects on the seller's cost and financial performance such as information sharing, supplier experience, communication activity, intention to continue the relationship with the supplier, the supplier's market adjustment, flexible behaviour, the quality of the product, service quality, competitive product pricing, reliance on the supplier, the importance of the supplier's product, cost advantage and financial performance have been prepared and tested on the sellers. Following the present study prepared by adapting from the leading studies in the literature and applied to 239 seller enterprises (subsidiaries), it has been found that the information sharing behaviour of the supplier, seller's operating cost advantage and flexibility are positively correlated with the enterprise's financial performance. The more the supplier shares the sectorial information it has with the seller the more likely the seller is to trust the supplier and by this way the seller will get rid of additional cost. There is a positive correlation between the quality of the service the supplier provides, competitive pricing and the product quality and the supplier's product.Moreover, a positive relationship between the supplier's product quamj the seller's reliance on the supplier has been determined. The suppİîe?^^^ flexible behaviour, intention to continue the trade relationship, market adjustment and information sharing has a positive contribution to the cost advantage provided to the seller. Reliance on the supplier, the supplier flexibility and the cost advantage provided to the seller have been found to result in a positive contribution to the seller's financial performance.