Probleme dayalı öğrenme sürecinde üst düzey bilişsel düşünme becerileri ve duyuşsal kazanımlardaki değişim
High-level cognitive thinking skills and the changes in affection acquisitions in the problem-based learning process
Yazar: ESEN ERSOY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NEŞ'E BAŞER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duyuşsal davranışlar = Affective behaviours ; Duyuşsal gelişim = Affective development ; Düşünme eğitimi = Thinking education ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Probleme dayalı öğrenme = Problem based learning ; Üst düzey zihinsel beceri = High level thinking

Özet:
Çağdaş öğretim modelinde, bireyin üst düzey bilişsel düşünme becerilerini kazanması gerekmektedir. Üst düzey bilişsel düşünme becerilerinin kazanılması için bireyin bilgiye ulaşma, problem çözme, problemi açıklama, analiz edebilme, sentezleme ve genelleme yapabilme gibi becerileri kullanması gerekmektedir. Sonuçta, bireyin bu becerileri kullanmasına olanak sağlayan çağdaş öğretim yöntemlerinin öğretim sürecine katılmasının gerektiği ortaya çıkmaktadır. Çağdaş öğretim yöntemlerden biri de ?Probleme Dayalı Öğrenme? yöntemidir.Bu araştırmanın amacı, ilköğretim matematik öğretmenliği üçüncü sınıf öğrencilerine ?İstatistik ve Olasılık-I? dersinde uygulanan Probleme Dayalı Öğrenme yönteminin üst düzey bilişsel düşünme becerilerine ve duyuşsal kazanımlarına etkisini ortaya koymaktır. Bu araştırmada, üst düzey bilişsel düşünme becerilerinden matematiksel düşünme, yaratıcı düşünme ve eleştirel düşünme; duyuşsal kazanımlardan tutum ve motivasyondaki değişim incelenmiştir.Araştırmada, matematiksel düşünmeyi ortaya çıkarmak için araştırmacılar tarafından geliştirilen ?Matematiksel Düşünme Ölçeği?, yaratıcı düşünme becerisini belirlemek için Aslan (2001) tarafından Türkçe versiyonu oluşturulan ?Torrance Yaratıcı Düşünme Sözel A-B Formu?, eleştirel düşünme eğilimini belirlemek için Kökdemir (2003) tarafından Türkçe'ye uyarlanan ?California Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği? ve Aşkar (1986) tarafında geliştirilen ?Matematiğe Yönelik Tutum Ölçeği? kullanılmıştır.Araştırma iki bölümden oluşmaktadır. Bu sebeple araştırmanın yöntemi iki model ile tasarlanmıştır. Birinci model, deneme modellerinden ön test-son test kontrol gruplu model; ikinci model ise tarama modelinden ilişkisel tarama modelidir.Araştırmanın deneme modelinde, deney grubunda dersler Probleme Dayalı Öğrenme yöntemi, kontrol grubunda ise geleneksel yöntem ile işlenmiştir. Deneysel çalışma sonunda öğrencilerin ?Modül İçi Etkinlikleri Değerlendirme? formuna yönelik görüşleri alınarak değerlendirmeler yapılmıştır. Ayrıca, Probleme Dayalı Öğrenme sürecine katılan öğrenciler ile motivasyona yönelik görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen nitel veriler araştırmacılar tarafından çözümlenmiştir.Araştırmanın deneysel bölümünün sonunda, Probleme Dayalı Öğrenme yönteminin ?İstatistik ve Olasılık-I? dersinde öğrencilerin matematiksel düşünme düzeylerini, yaratıcı düşünme becerilerini ve eleştirel düşünme eğilimlerini geliştirdiği; matematiğe yönelik tutum üzerinde olumlu etki yarattığı ortaya çıkmıştır. Ayrıca, alınan dönütlerden öğrencilerin Probleme Dayalı Öğrenme yöntemi ile ilgili görüşlerinin olumlu olduğu görülmüştür. Sonuçta, Probleme Dayalı Öğrenme yöntemi ile sunulan öğretimin öğrencilerin üst düzey bilişsel düşünme becerileri ve duyuşsal kazanımlarında gelişme oluşturduğu ortaya çıkmıştır.Araştırmada ilişkisel tarama modelinde karşılaştırma yolu ile çözümlemeler yapılmıştır. Araştırmada, Probleme Dayalı Öğrenme yöntemi ile eğitim alan DEÜ Fen Fakültesi İstatistik Bölümü 1.sınıf öğrencileri ve geleneksel eğitim alan OMÜ Fen Edebiyat Fakültesi İstatistik Bölümü 1.sınıf öğrencilerinin üst düzey bilişsel düşünme becerileri ve duyuşsal kazanımları karşılaştırılmalı olarak ortaya konulmaktadır. Sonuçta, Probleme Dayalı Öğrenme yöntemi ile öğretim sürecini tamamlayan DEÜ öğrencilerinin, geleneksel öğretim gören OMÜ öğrencilerine göre bilişsel ve duyuşsal boyutta kazanımlarının daha iyi olduğu ortaya çıkmıştır.Anahtar Kelimeler: Bilişsel Alan, Duyuşsal Kazanım, Eleştirel Düşünme, Matematiksel Düşünme, Motivasyon, Probleme Dayalı Öğrenme, Tutum, Üst Düzey Düşünme, Yaratıcı Düşünme.

Abstract:
In modern teaching model, it is necessary for individual to acquire top-level cognitive thinking skills. Individual should employ such skills as reaching the information, problem-solving, explaining the problem, being able to analyze, synthesizing and generalizing in order for the top-level cognitive thinking skills to be acquired. In conclusion, it appears to be necessary that the modern teaching methods, which allow the individual to use these skills, be included in the teaching process. One of the modern teaching methods is, on the other hand, the method of ?Problem-Based Learning?.The purpose of this study is to reveal the effect of Problem-Based Learning method applied in the subject of ?Statistics and Probability? to the third year students of elementary education mathematics teaching. Of the top-level cognitive thinking skills, mathematical thinking, creative thinking and critical thinking, and of the sensual acquisitions, attitude and the change in motivation were examined in this study.?Mathematical Thinking Scale?, developed by the researchers to unveil the mathematical thinking, ?Torrance Creative Thinking Verbal A-B Form?, whose Turkish version was created by Aslan (2001) to determinethe creative thinking skill, ?California Critical Thinking Aptitude Scale? adapted to Turkish by Kökdemir (2003) to determine the critical thinking aptitude and Scale of Attitude Towards Mathematics developed by Aşkar (1986) were used in the study.The research is composed of two parts. Therefore, method of the study was designed with two models. The first model is the one with pre-test/post-test control group from the testing models, and the second one is the relational screening model from the screening model.In testing model of the research, the courses were taught with the model of Problem-Based Learning in the experiemntal group and with the traditional method in the control group. As a consequence of the experimental study, assessments were made by receiving students? opinions towards the form of ?Evaluating Intra-Modular Activities?. Besides, interviews were carried out with the students participating in the process of Problem-Based Learning. The qualitative data obtained were analyzed by the researchers.In consequence of the experimental part of the study, it appears that Problem-Based Learning method improved the students? mathematical thinking levels in ?Statistics and Probability-I? subject and created a positive effect on their attitudes towards mathematics. In addition, it was observed from the feedbacks received that students?s views concerning Problem-Based Learning method are positive. In conclusion, the instruction presented with Problem-Based Learning method was understood to create improvement in students? top-level cognitive thinking skills and sensual acquisitions.In the study, the analyes through comparison in the relational screening model were carried out. Top-level cognitive thinking skills and sensual acquisitions of the first year students of Dokuz Eylül University, Faculty of Science, the Department of Statistics, who are instructed with the Problem-Based Learning method, and of the first year students of Ondokuz Mayıs University, Faculty of Science and Letters, the Department of Statistics, who are instructed with the traditional method, are comparatively presented. As a result, it was discovered that the students of Dokuz Eylül University, who completed the teaching process with Problem-Based Learning method have better acquisitons in cognitive and sensual aspects than the students of Ondokuz Mayıs University, who were instructed with traditional method.Key Words: Cognitive Domain, Sensual Acquisitions, Critical Thinking, Mathematical Thinking, Motivation, Problem-Based Learning, Attitude, Top-level Thinking, Creative Thinking.