Geçmişten günümüze jenerik tasarımındaki gelişmeler
Developments in titles design from past to present
Yazar: KAMER İNCEDURSUN
Danışman: PROF. BÜLENT VARDAR
Beykent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sinema Televizyon Ana Bilim Dalı / Sinema Televizyon Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2021
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Animasyon filmler = Animation movies ; Film = Film ; Hareketli grafikler = Motion graphics ; Hareketli görüntü = Moving image ; Jenerik = Generic ; Sinema = Cinema ; Tipografi = Typography

Özet:
Bu çalışmanın konusu dünyada üretilmekte olan sinema filmleri ve TV dizilerinin açılış sekanslarında yer alan jeneriklerin tarihsel gelişimleridir. Sinemanın icadından sonraki erken dönemde filmleri yaratan stüdyo şirketleri ile filmlerde görev alan kişilerin tanınmasını sağlamak amacıyla isimlerinin yazı kartları şeklinde filmlerin başına ve sonuna eklendiği jenerikler, ilerleyen dönemde ünlü grafik ve jenerik tasarım sanatçısı Saul Bass'ın da etkisiyle büyük bir değişim geçirmiş ve böylelikle sinema ile grafik sanatının sentezlendiği yeni bir anlatı alanı doğmuştur.

Günümüzde milyarlarca dolarlık ticari hacme ulaşmış olan Amerikan televizyon ve sinema endüstrisinde; jenerik tasarımının kendi ticari hacmi de son derece büyümüştür. Günümüzde tanınmış bir jenerik sanatçısıyla çalışarak özgün şekilde tasarlanan bir jenerik oluşturmanın maliyeti yaklaşık olarak proje başına on milyon doları bulabilmektedir. Bugün başta Amerika Birleşik Devletleri'nde ve diğer ülke sinemalarında üretilen her büyük bütçeli yapımda mutlak surette bir jenerik tasarımı mevcuttur. Üretilen film ya da TV dizisi yapımlar konu içerikleri kadar jenerik tasarımlarıyla da öne çıkmaktadır. Örneğin, yakın tarihte Amerikalı HBO kanalı tarafından çekilmiş ve tüm dünyada çok büyük izleyici rakamlarına ulaşmış olan "Game of Thrones"(2011-2019) dizisi gibi epik bir yapımın en çok akılda kalan ve izlenen kısımlarından birisi de özel şekilde tasarlanmış olan açılış jeneriği sekansıdır.
 
Dolayısıyla bu durum büyük izleyici kitlelerine ulaşma noktasında jenerik tasarımının kalite ve etkileyiciliğinin neredeyse film ya da dizinin konusu kadar önemli olabileceğini ortaya koymaktadır.

Son 20 yıl içerisinde Türkiye'de üretilen sinema filmleri ve TV dizileri hem uluslararası saygın film festivallerinde hem de çeşitli ülkelerin büyük kanallarında hatırı sayılır ticari başarılara ulaşmıştır. Ancak ne yazık ki bu olumlu gelişmelere paralel olarak ülkemizde jenerik tasarımı aynı oranda gelişme gösterememiştir. Ülkemizde faaliyet gösteren ve yurt dışına dizi ve film ihracatı yapan yapımcılar jenerik tasarımlarına gereken yatırımı yapmamakta ve ihtiyaç duyulan değeri vermemektedir. Ancak tüm bunlara rağmen Türkiye dizi ve sinema sektörü dünyaya açılmaya ve ticari rekabette başarılar elde etmeye devam ettikçe; bizim ülkemizde de jenerik tasarımına olan ihtiyacın artacağını ve bu alanda rekabetin oluşmasıyla hem ekonomik hem de estetik anlamda başarı grafiğinin yükseleceği düşünülmektedir.

Abstract:
The subject of this documentary film is the historical development of titles in the opening sequence of feature films and TV series produced in the world. The Titles, whose names were added to the beginning and end of the films in the form of writing cards in order to ensure the recognition of the people who created the films in the early period of the cinema, had a great change in the following period with the effect of Saul Bass and thus a new narrative space where Cinema and Graphic art was synthesized was born.

In the American TV and Cinema industry, which has reached a commercial volume of billions of dollars today; its commercial volume of generic design has also reached and passed a market of tens of millions of dollars. There is an absolutely generic design in every big budget production produced in the United States today. Produced films or TV series productions stand out with their generic designs as much as their subject content. For example, one of the most memorable and watched episodes of an epic production, such as the "Game of Thrones" (HBO) series, which has been shot recently and has reached huge audience numbers around the world, has been a specially designed opening credits sequence. It reveals that the quality and effectiveness of the generic design in reaching the masses can be almost as effective as the subject of the movie or series.
 
In the last 20 years, feature films and TV series produced in Turkey has achieved considerable commercial success in the international arena. Unfortunately, parallel to these positive developments, the generic design of our country has not improved in a similar way. Because the demand and competition environment required for a significant success in the field of generic design could not be created. However, despite all this series and the movie industry in Turkey opening to the world and continues to achieve success in the competition as long as commercial; We think that the demand for generic design will increase in our country and our commercial and aesthetic success graphic will increase.