Sosyal bilgiler öğretiminde proje tabanlı öğrenmenin ders başarısı ve eleştirel düşünmeye etkisi
The effect of project based learning on critical thinking and course achievement in social studies teaching
Yazar: PINAR BİNGÖL
Danışman: PROF. DR. ÇİĞDEM ÜNAL
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders başarısı = Course success ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Proje temelli öğrenme yöntemi = Project based learning method ; Proje yaklaşımı = Project approach ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Öğrenci başarısı = Student achievement

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, proje tabanlı öğrenme yönteminin ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin Sosyal Bilgiler dersindeki akademik başarı ve eleştirel düşünme becerileri üzerine etkisini incelemektir. 
Yöntem: Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden karşılaştırma gruplu öntest sontest yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu deney grubunda 29 kontrol grubunda 30 olmak üzere toplam 59 öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen akademik başarı testi ve İrani (2007) tarafından geliştirilerek, Kılıç ve Şen (2014) tarafından Türkçe'ye uyarlanan eleştirel düşünme ölçeği kullanılmıştır. Veri analizinde ise parametrik olmayan testlerden yararlanılmıştır. Deney gurubunda 6 hafta süresince proje tabanlı öğretim uygulamalarına yer verilmiştir. Buna karşılık kontrol grubunda ise herhangi bir ek uygulama yapılmamıştır. Dolayısıyla deney ve kontrol gruplu desene uygun şekilde, proje tabanlı öğretim yönteminin etkililiği incelenmiştir. 
Bulgular: Başarı testi sontest puanları açısından deney grubu anlamlı derecede kontrol grubundan başarılıdır. Proje tabanlı öğrenmenin anlatım yöntemine göre, öğrencilerin Sosyal Bilgiler dersi başarı düzeyini arttırmada daha etkili bir yöntem olduğu söylenebilir. Başarı testi açısından deney grubunun grup içinde öntest ve sontest puanları arasında anlamlı fark olması, proje tabanlı öğretim yönteminin akademik başarıyı artırdığını göstermektedir. Araştırmada proje tabanlı öğrenme yönteminin deney grubu öğrencilerin başarı düzeylerine ve eleştirel düşünme becerilerine olumlu etkide bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretim programındaki normal öğretim süreçlerine ek olarak herhangi bir uygulama yapılmayan kontrol grubundaki öğrencilerin başarı testi öntest sontest karşılaştırmalarında da anlamlı fark meydana gelmiştir.
Sonuç: Sonuç olarak proje tabanlı öğrenme yönteminin öğrencilerin akademik başarılarını artırdığı, eleştirel düşünme becerileri üzerinde de etkili olduğu, ancak bu durumun istatistiksel olarak anlamlı düzeyde gerçekleşmediği sonuçlarına ulaşılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Eleştirel düşünme, proje tabanlı öğrenme, Sosyal Bilgiler, yarı deneysel desen

Abstract:
Purpose:The purpose of this study is to determine the effect of project-based teaching on 6th grade students' academic achievement and critical thinking skills. In this study, comparison group pre-test/post-test design was used. 
Method:In the study, a pre-test post-test quasi-experimental design with a comparison group was used. The study group consisted of 59 students, 29 of whom were in the control group and 30 of them in the experimental group. As data collection tools are used that academic achievement test developed by the researcher and the critical thinking scale developed by Irani (2007) and translated into Turkish by Kılıç and Şen (2014)/ Non-parametric tests were used for data analysis. In the experimental group, project-based teaching practices were included for 6 weeks. On the other hand, no additional treatment was performed in the control group. Therefore, the effectiveness of the project-based teaching method was investigated in accordance with the experimental and control group design.
Findings: In terms of final test scores, the experimental group was significantly more successful than the control group. According to the project-based learning method of expression, it can be said that it is a more effective method in increasing students' achievement level in social studies course. The significant difference between the pre-test and post-test scores of the experimental group in terms of achievement test shows that the project-based teaching method increases academic achievement. In the study, it was concluded that project-based learning method had positive effect on achievement levels and critical thinking skills of experimental group students. In addition to the normal teaching processes in the curriculum, there was a significant difference in the achievement test pretest posttest comparisons of the students in the control group without any application. 
Results: As a result, it is concluded that project-based learning method increased students' academic achievement and also had an effect on critical thinking skills, but this is not statistically significant.
Keywords: Critical thinking, project based learning, social studies, semi-experimental design