Enkoprezis tanısı alan çocukların komorbid psikopatolojileri, aile özellikleri, anne-babaların kişilik özellikleri ve psikiyatrik belirtilerinin araştırılması
Comorbid psychiatric disorders, parental psychiatric and temperamental features and family functioning of children with encopresis
Yazar: ÖMER FARUK AKÇA
Danışman: PROF. DR. AYLA AYSEV
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Aile = Family ; Enkoprez = Encopresis ; Psikopatoloji = Psychopathology

Özet:
Giriş ve amaç: Bu araştırmada DSM IV TR'ye göre Enkoprezis tanısı konulmuş çocuklarda ek psikopatolojiler, anne ve babaların psikopatolojileri, kişilik özellikleri ve aile işlevlerinin araştırılması hedeflenmiştir.Yöntem: Araştırma grubu olarak Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Psikiyatrisi Anabilim Dalı polikliniğine başvuran hastalardan Enkoprezis tanısı alan 30 hasta ve ailesi, kontrol grubu olarak da Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalı polikliniğine tedavi ile tamamen düzelebilecek hastalıklar nedeniyle başvuran, Enkoprezis'i olmayan 30 çocuk ve ailesi alınmıştır. Hasta ve kontrol grubundaki çocuklara Kiddie-SADS uygulanarak DSM IV tanı kriterlerine göre psikiyatrik tanıları belirlenmiştir. Anne ve babalarına ise Mizaç ve Karakter Envanteri, SCL-90-R ve Aile Değerlendirme Ölçeği uygulanmıştır.Sonuçlar: Çocuklara Uygulanan Kiddie-SADS'e göre araştırma grubunda toplam ek tanı sayısı, Enürezis Diürna ve Karşıt Olma-Karşı Gelme Bozukluğu tanısını alan çocuk sayısı kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde daha fazla bulunmuştur. Aile Değerlendirme Ölçeği'nden elde edilen verilere göre hem anne, hem babalara uygulanan ölçekler sonucunda araştırma grubu ailelerinin Aile Değerlendirme Ölçeği'nin tüm alt ölçek puanlarının (problem çözme, iletişim, roller, duygusal tepki verebilme, gereken ilgiyi gösterme, davranış kontrolü ve genel aile fonksiyonları) kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde yüksek olduğu, yani aile işlevlerinin araştırma grubunda kontrol grubuna göre daha kötü olduğu bulunmuştur. Anne ve babalara uygulanan SCL-90-R ölçeğinden elde edilen verilere göre araştırma grubu annelerinde paranoid düşünceler alt ölçeğinin araştırma grubunda istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bunun dışında diğer alt ölçeklerde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Mizaç ve Karakter Envanteri'nden elde edilen verilere göre annelerde işbirliği yapma ve acıma alt ölçeklerinin araştırma grubunda kontrol grubuna göre anlamlı şekilde düşük olduğu sonucu elde edilmiştir. Babalarda ise dürtüsellik yabancılardan çekinme, ölçeklerinin araştırma grubunda kontrollerden anlamlı şekilde daha yüksek olduğu, işbirliği yapma, empati duyma, kendini aşma ve kişiler ötesi özdeşim ölçeklerinin araştırma grubunda kontrol grubuna göre anlamlı şekilde düşük olduğu belirlenmiştir.Tartışma: Bu araştırmanın bulguları ile Enkoprezis'in eş psikiyatrik bozukluklarla birlikte görülme ihtimalinin yüksek olduğu, aile dinamikleri ve anne-babanın özelliklerinin enkopretik semptomların gelişiminde ve sürdürülmesinde önemli olduğunu göstermektedir. Enkopretik çocuk değerlendirilirken aile özellikleri de dikkatle ele alınmalı, tedavi yöntemi belirlenirken aile ve anne-babaların özellikleri de göz önünde bulundurulmalıdır.

Abstract:
Introduction: In this study, we aimed to investigate the frequency of comorbid psychiatric disorders according to DSM IV TR criteria in children with Encopresis. Type and severity of parental psychiatric symptoms, temperamental features, and family functioning in families of these children were also explored.Method: Sixty children, 30 of them with Encopresis and 30 as control subjects, were included in the study. The clinical group was consisted of the children with Encopresis and their families who consecutively referred to Ankara University, School of Medicine, Department of Child and Adolescent Psychiatry. The control group was selected from the children and their families who referred to Ankara University, School of Medicine, Department of Ophthalmology. Sixty children and their families participated into the study (30 as clinical group and 30 as control group). Kiddie-SADS was applied to all of the participants and their psychiatric diagnoses were determined according to DSM IV criteria. Family Assessment Scale, Temperament and Character Inventory and Symptom Check List (SCL-90-R) were applied to the mothers and fathers of the children. Statistical analysis was performed by SPSS (Statistical Package for Social Sciences) program.Results: Total number of comorbid psychiatric disorders (p=0,00), the number of children diagnosed as Enuresis Diurna (p=0,05) and Oppositional Defiant Disorder (p=0,00) are found to be significantly higher in the clinical group compared to the control group. All of the subscale scores of Family Assessment Scale [problem solving (mothers: p=0,00, fathers: p=0,00), communication (mothers: p=0,01, fathers: p=0,01), roles (mothers: p=0,01, fathers: p=0,00), affective responsiveness (mothers: p=0,01, fathers: p=0,00), affective involvement (mothers: p=0,00, fathers: p=0,00), behavior control (mothers: p=0,00, fathers: p=0,00), general functions (mothers: p=0,00, fathers: p=0,00)] were significantly lower in the parents of children with Encopresis. Paranoid ideas subscale scores (p=0,05) of the mothers in the clinical group were significantly higher than of the control group according to SCL-90-R. Other subscale scores of SCL-90-R of mothers and of the fathers did not differ. Cooperativeness (p=0,01) and compassionate (p=0,01) subscale scores in the mothers were significantly lower in the clinical group compared to the control group as measured by the Temperament and Character Inventory Scale. In the fathers, impulsiveness (p=0,03) and shyness (p=0,00) subscale scores were found to be significantly higher, cooperativeness (p=0,03), empathy (p=0,00), self transcendence (p=0,01) and transpersonel identification (p=0,00) subscale scores were found to be significantly lower in the clinical group.Conclusion: The results of this study indicate that the frequency of psychiatric comorbidity in Encopresis is high and the family dynamics and features of parents are important in emerging and maintenance of encopretic symptoms. In the assessment of encopretic children, family features must be evaluated carefully and these features must be considered in treatment.