Çocukluk çağı ailevi Akdeniz ateşi olgularında demografik, klinik ve genetik özelliklerin değerlendirilmesi
Demographic, clinical and genetic evaluation properties of familial Mediteranian fever hasts in childhood
Yazar: MEHTAP KINCIR
Danışman: PROF. DR. ÖMER CEVİT
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ailesel akdeniz ateşi = Familial mediterranean fever ; Amiloid protein SAA = Amyloid protein SAA ; Amiloidoz = Amyloidosis ; Demografi = Demography ; Genetik = Genetics ; Kolşisin = Colchicine

Özet:
Ailevi Akdeniz ateşi (AAA) serozal yüzeylerin inflamasyonuna bağlı olarak ortaya çıkan ateşle birlikte tekrarlayan karın ağrısı, eklem ağrısı, göğüs ağrısı atakları ile karakterize otozomal resesif geçişli bir hastalıktır. Hastalığın genetik özellikleri gösterilmiş, etnik gruplara bağlı olarak farklı klinik özellikler ile seyredebileceği belirlenmiştir. Bu çalışmada hastalar kliniğimize ateşle beraber tekrarlayan karın ağrısı, eklem ağrısı, göğüs ağrısı, erizipel benzer eritem vb. ataklarla başvuran ve Tell-Hashomer kriterlerine göre Ailevi Akdeniz ateşi tanısı alan hastalarımız MEFV genindeki 12 mutasyon açısından tarandı, hastalığın klinik özelliklerinin genetik yapı ve cinsiyet ile ilişkisi değerlendirildi.Çalışmamıza AAA tanısı ile izlenmekte olan 412'si kız 288'i erkek 700 hasta dâhil edildi. Hastalarımızın yaş dağılımları değerlendirildiğinde büyük kısmının 7-10 yaş arasında olduğu ve hastalığın başlangıç zamanının 4-6 yaş arasında daha fazla olduğu görüldü.Mutasyon analizi sonucunda heterozigot M694V'nin %28, 7 oranla en sık görülen mutasyon olduğu tespit edildi. Heterozigot E148Q genotipi %15, 3 oranla 2. sırada idi. Homozigot M694V ise %13, 1 oranla 3. sırada idi. Çalışmamızda heterozigot M680I(G/C) %9, 3 oranla 4. sırada geliyordu. M694V hem heterozigot hem de homozigot genotipte en sık rastlanan mutasyon idi. Mutasyonların klinik bulgular üzerine etkisi değerlendirildiğinde ise M694V mutasyonu taşıyan bireylerde eklem ağrısı, erizipel benzeri eritem ve göğüs ağrısının anlamlı ölçüde fazla olduğu görüldü.Kliniğe başvuru şikâyetleri açısından hastalar değerlendirildiğinde hastaların tamamında atak anında ateş vardı. Kliniğe en sık başvuru nedeni ateşle birlikte tekrarlayan karın ağrısı, ikinci sıklıktaki başvuru nedeni ise eklem ağrısıydı. Hastalarda atak anında göğüs ağrısı, erizipel benzeri eritem ve baş ağrısı, baş dönmesi gibi nörolojik yakınmalar da belirlendi, ancak hastaların hiçbirinde bu yakınmalar tek başına doktora başvuru nedeni değildi.Klinik bulgular ile cinsiyet arası ilişki değerlendirildiğinde kız hastalarda karın ağrısı anlamlı ölçüde daha fazla bulunurken eklem tutulumu, göğüs ağrısı ve erizipel benzeri eritem açısından cinsiyetler arasında anlamlı fark olmadığı görüldü.Erkek AAA hastalarında büyük oranda skrotal ağrı ve ödem öyküsü tespit edildi, anamnez alınırken bu konuda daha dikkatli olunması gerektiğine karar verildi.Hastalarda akut atak anında sedim, CRP ve fibrinojen değerlerinde artış olduğu görüldü. Genetik özellikler ile laboratuar bulguları karşılaştırıldığında M694V mutasyonu taşıyan hastalarda sedim, fibrinojen ve CRP yüksekliğinin anlamlı ölçüde fazla olduğu görüldü.Hastalarımızda apendektomi sıklığı ile genetik özellikler karşılaştırıldığında homozigot M694V mutasyonu taşıyan hastalarda apendektomi oranının daha yüksek olduğu görüldü, bu durumun hastalığın M694V homozigot genotipinde daha ağır seyretmesine bağlı olabileceği düşünüldü,Tiroid fonksiyon bozukluğu tespit edilen hastalarımızın genetik özellikleri incelendiğinde homozigot M694V genotipoinde tiroid fonksiyon bozukluğunun anlamlı ölçüde fazla olduğu görüldü.Hastalarımız ağırlık skoru ortalaması açısından incelendiğinde homozigot M694V mutasyonu taşıyan hastaların hastalığın en ağır seyrettiği grup olduğu görüldü.

Abstract:
Famillial Mediterranian fever is an autosomal reccessif inherited disorder characterized by recurrent abdominal pain, joint pain, chest pain and nonspecific rash episodes. The disease?s genetic features are shown but it is determined that can be occur with different clinical features in different ethnic groups. In this study ve examined MEFV gene for 12 mutations and tried to evaluate relations between the clinical findings - mutations and gender.In our study 412 female and 288 male 700 patient are included. A big percent of our patients were between 7-10 years old. The disorder?s start age was between 4-6 years in a big percent.Heterozygous M694V was the most common mutation with %29,7 percent. Genotype E148Q heterozygous was the second common mutation with %15,3 percent and homozygous M694V was the third common mutation with %13,1 percent. In our study M680I(G/C) was fourth common mutation with %9,3 percent. M694V was the most common mutation in not only heterozygous but also homozygous mutations. We evaluated the relation between cilical findings and genetic findings and saw that joint pain, erysipel like erythem and chest pain were more common in M694V muattion.When we evaluated patients in terms of complaints at presentation saw that all of the patients had applied fire, the most common application reason was reccurent abdominal pain, the second common reason was joint pain. Patients had symptom as chest pain, erysipel like erytema an neurogical findings like headaches and dizziness but all of these symptoms were together with the major symptoms, none of them were the only symptom for application doctor.When we had evaluated the relations between genetic features and gender saw that abdominal pain was more in girls than boys.Male FMF patients had scrotal pain commonly in their storiesand we decided to be more careful while speaking about complaints.When we had evaluated the laboratory findings at acute attack saw that sedimentation, fibrinojen and CRP were increasing at acute attack. We had compared the relations between genetic features and laboratory findings and saw that patients who had M694V mutation had more increased sedimentation, CRP, and firinojen.When we compared the relations between appendectomy frequency and genetics saw that patients who had homozygous M694V mutation had more appendectomy percent. This finding preoccupied us this was related to severe disease because of homozigot M694V mutation.The relation between thyroid functions and genetic features was evaluated and seen that the relation was significant.We evaluated the relation between amyloiodosis and genetic features and saw that homozygous M694V was the most common mutation with amyloidosis.We had evaluated the disease?s weight score and saw that disease was high in the patients who had homozygous M694V mutation. Another result about weight score was about the relation with gender. AAA?s weight score was higher in females than males.