Erkek güç ve kuvvet sporcularında kas dismorfisi, beden imgesi, egzersiz bağımlılığı, yeme tutum ve davranışlarıyla vücut kompozisyonu ilişkisi
The relationship with muscle dysmorphia, body image, exercise addiction, eating attitudes and behaviors and body composition in male power and strength athletes
Yazar: GÖZDE ŞENTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR GÖBEL
Ankara Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Kas dismorfisi psikolojik bir sorundur ve birçok faktörün etkisiyle görülme sıklığının arttığı bilinmektedir. Bu çalışma yetişkin erkek güç ve kuvvet sporcularında kas dismorfisi varlığını belirlemek, kas dismorfisi olan ve olmayan sporcularda; beslenme durumu, egzersiz bağımlılığı, beden algısı, yeme tutum ve davranışları ile vücut kompozisyonunun değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma 18-30 yaş arası, 69 erkek güç ve kuvvet sporcusu ile yürütülmüştür. Sporculara demografik özellikler anketi, besin tüketim sıklığı, Kas Algısı Bozukluk Envanteri (KAB-E), Yeme Tutum Testi (YTT-26) ve Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği (YBDÖ), Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği (EBÖ) ve Beden İmgesi Baş Etme Stratejileri Ölçeği (BİBSÖ) uygulanmıştır ve hava değişimi pletismografisi (BOD POD) ile antropometrik ölçümleri alınmıştır. Sporcuların %2,9'unda yeme bozukluğu riskinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Sporcuların EBÖ'nden aldıkları puan ortalaması 59,8±12,27 olarak saptanmıştır. Sporcuların egzersiz bağımlıklıklarına göre %52,3'ü bağımlı, %24,6'sı yüksek bağımlı grupta belirlenmiştir. Sporcuların %10,1'inde bigoreksiya olduğu raporlanmıştır. Sporcuların KAB-E ölçeğinden aldıkları puan arttıkça EBÖ (r=0,368, p<0,05) ve BİBSÖ (r=0,471, p<0,05) puanının arttığı saptanmıştır. Bigoreksiya olma olasılığı arttıkça bireylerin egzersiz bağımlılığı ve beden imgesi baş etme strateji puanı artmaktadır. KAB-E puanının protein tüketimi arasında pozitif korelasyon olduğu belirlenmiştir. Protein tüketiminin arttıkça bigoreksiya olma puanının arttığı belirlenmiştir (p<0,05). Bigoreksiyalı bireylerin beslenme ve egzersiz uygulamalarında psikolog, diyetisyen ve egzersiz uzmanı önerisi almaları gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Muscle dysmorphia is a psychological problem and its incidence is known to increase with the effect of many factors. The aim of this study was to determine the presence of muscle dysmorphia in adult male power and strength athletes, in athletes with and without muscle dysmorphia; the study was conducted to evaluate nutritional status, exercise addiction, body image, eating attitudes and behaviors, and body composition. The research was conducted with 69 male power and strength athletes ages between 18-30. Demographic characteristics questionnaire for athletes, food consumption frequency, Muscle Dysmorphia Disorder Inventory (MDD-I), Eating Attitude Test (EAT-26) and Eating Disorder Assessment Scale, Exercise Addiction Scale and Body Image Coping Strategies Scale were applied and anthropometric measurements were taken with air displacement plethysmography (BOD POD). It has been determined that the risk of eating disorders is high in 2.9% of the athletes. The mean score of the athletes in exercise addictions was determined as 59.8±12.27. According to the exercise addictions of the athletes, 52.3% were determined in the dependent group and 24.6% in the highly dependent group. It has been reported that 10.1% of the athletes have bigorexia. It was determined that as the scores of the athletes from the MDD-I scale increased, the exercise addictions (r=0.368, p<0.05) and Body Image Coping Strategies Scale (r=0.471, p<0.05) scores increased. As the probability of having bigorexia increases, individuals' exercise addiction and body image coping strategy scores increase. It was determined that there is a positive correlation between MDD-I score and protein consumption. It was determined that as protein consumption increased, the score of having bigorexia increased (p<0.05). It has been concluded that individuals with bigorexia should receive advice from psychologists, dietitians and exercise specialists in their nutrition and exercise practices.