Akut pankreatit olgularında radyolojik ve klinik skorların karşılaştırılması
The comparison of radiological and clinical scores in patients with acute pancreatit
Yazar: MUSA ATEŞ
Danışman: PROF. DR. AŞUR UYAR
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Pankreas = Pancreas ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases ; Pankreatit = Pancreatitis ; Radyoloji = Radiology ; Sınıflandırma = Classification ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, akut pankreatitin şiddet ve prognozunu belirlemek için kullanılan ÇKBT sınıflamaları(Atlanta ve Balthazar sınıflamaları) ile klinik temele dayanan Ranson kriterlerini karşılaştırmaktır.
Materyal ve Metod: Radyoloji ana bilim dalında Ocak 2010 ile Aralık 2013 tarihleri arasında ÇKBT çekilen, akut pankreatit tanısıyla takip ve tedavisi yapılan 80 hasta retrospektif olarak değerlendirildi. Hastaların demografik verileri, klinik, laboratuar, radyolojik bulguları ve Ranson kriterleri retrospektif olarak incelendi. Radyolojik olarak ÇKBT ile yapılan Atlanta ve Balthazar sınıflamaları ile klinik açıdan elde edilen verilerle yapılan Ranson kriterleri ortaya konuldu. Akut pankreatitin şiddetini belirlemek için şiddetli pankreatit olguları, prognozu belirlemek için ise mortalite ve morbidite; Ranson kriterleri, Atlanta ve Balthazar sınıflamaları ile karşılaştırıldı. Şiddetli pankreatit olguları, Ranson kritelerinde puan sistemine göre Atlanta ve Balthazar sınıflamalarında ise BT'deki nekroz derecesine göre belirlendi. Morbidite ise hastanede yatış süresi olarak belirlendi.
Bulgular: Çalışmaya akut pankreatit tanısı alan 80 hasta dâhil edildi. Hastaların 24'ü erkek (%30), 56'sı kadın (%70), yaşları 21 ile 86 arasında idi (ortalama yaş 57.15±13.7). Hastalar hafif ve şiddetli pankreatit olarak değerlendirildiğinde; Atlanta sınıflamasına göre; 59 (%74) hastada hafif pankreatit, 21 (%26) hastada şiddetli pankreatit saptanmıştır.Balthazar sınıflamasına (BTŞS skoru) göre 62 (%77.5) hastada hafif pankreatit, 18 (%22.5) hastada şiddetli pankreatit saptanmıştır. Ranson kriterlerine göre ise 68 (%85) hastada hafif pankreatit, 12 (%15) hastada şiddetli pankreatit saptanmıştır. Şiddetli pankreatitli hastalarda Atlanta ve Balthazar sınıflamaları korele bulunurken (p<0.001), Atlanta sınıflaması ile Ranson kriterlerinin korelasyonu saptanmadı (p=0.118). Balthazar sınıflaması ile Ranson kriterleri arasında da korelasyon saptanmadı (p=0.64).Mortalitesi olan hasta sayısı çok az olduğundan istatistiksel analiz yapılamadı. Morbidite açısından karşılaştırma yapıldığında ise; Atlanta sınıflaması ile morbidite ilişkisi anlamlı bulundu (p<0.001), Balthazar sınıflaması ile morbidite ilişkisi anlamlıydı.(p=0.002). Ranson kriterleri ile morbidite ilişkisi ise anlamlı değildi (p=0.264).
Sonuç: Akut pankreatitin şiddet ve prognozunu belirlemede; Ranson kriterleri, Atlanta ve Balthazar sınıflamaları karşılaştırıldı. Akut pankreatitin şiddeti açısından Atlanta ve Balthazar sınıflamaları korele bulunurken, her iki sınıflama ile Ranson kriterleri korele bulunmadı. Prognozun göstergesi olarak kullanılan morbidite ile karşılaştırma yapıldığında ise; Atlanta sınıflaması, Balthazar sınıflaması ve Ranson kriterlerine üstün bulunduğu için; Akut pankreatitin şiddet ve prognozunu belirlemede Atlanta sınıflamasının kullanılması daha uygundur.

Abstract:
Study Aims: The aim of this study was to comparison of radiological classifications (Atlanta and Balthazar) with Ranson criteria in the diagnosis of acute pancreatitis severity and prognosis.
Materials and Methods: 80 patientswho underwent MDCT scan for diagnosis of acute pancreatitis in Radiology department between January 2010 and December 2013 were retrospectively reviewed. Patient demographics, clinical, laboratory and radiological findings, Ranson criteria were analyzed retrospectively. MDCT classifi-cations Atlanta and Balthazar, clinical Ranson criteria were defined. Fordetermina-tion of acute pancreatitis; severity severe cases and for prognosis; mortality and mor-bidity were compared with Atlanta and Balthazar classifications and Ranson criteria.  In Ranson criteria, severe cases were defined using scoring system; in Atlanta and Balthazar, severe cases were defined according to necrosis degree in CT. Morbidity was defined as the duration of hospitalization.
Results: The study included 80 patients who were diagnosed with acute pancreatitis. 24 patients (30%) were male and 56 (70%) were women between ages 21 and 86 (mean 57.15 ± 7.13). When subjects were evaluated as mild and severe; according to Atlanta classsification, 59 (74%) cases were mild and 21 (26%) subjects were defined as severe pancreatitis. According to Balthazar classification, 62 (77.5%) cases were mild pancreatitis, 18 (22.5%) cases were severe pancreatitis. Accordingto Ranson criteria 68 (85%) cases were mild pancreatitis, 12 (15%) cases were severe panc-reatitis. In cases with severe pancreatitis, Atlanta and Balthazar classification were correlated (p<0.001), as opposed to no significant relationship between Atlanta clas-sification and Ranson criteria (p=0.118). No correlation was found between Balthazar classification and Ranson criteria (p=0.64). No statistical analysis was done for mortality rate as the number of cases was very low and did not reach the statistical significance. In terms of morbidity, Atlanta classification and Ranson criteria were correlated (p<0.001) as well as Balthazar classification and morbidity ra-tes.(p=0.002). However, no correlation was found between Ranson criteria and mor-bidityrates (p=0.264).
Conclusions: We compare Atlanta and Balthazar classifications with Ranson criteria in the diagnosis of the acute pancreatitis severity and prognosis. Atlanta and Baltha-zar classification correlation was significant. Ranson criteria wasn't correlated with the two classifications. Acording to comparison with morbidity; Atlanta classification was better than Balthazar classification and Ranson criteria. Therefore, in the diagnosis of acute pancreatitis severity and prognosis; it is better to use Atlanta clas-sification.