Fototerapi uygulanan yenidoğanlarda beyaz örtü ve masaj uygulamasının bilirubin düzeyine ve fototerapide kalma süresine etkisi
The effect of whi̇te cover and massage application on bilirubin level and duration of phototherapy in newborns undergoing phototherapy
Yazar: ZEYNEP ÇİFTCİ DEMİRTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ZÜHAL ÇAMUR DEMİR ; DOÇ. DR. ERKAN DOĞAN
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı / Ebelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ebelik = Midwifery

Özet:
Randomize kontrollü deneysel nitelikte olan bu araştırma, fototerapi uygulanan yenidoğanlarda beyaz örtü ve masaj uygulamasının yenidoğanların bilirubin düzeyine ve fototerapide kalma süresine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma Aralık 2023-Haziran 2024 tarihleri arasında Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin çocuk servisinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini fototerapi alan 60 (müdahale grubu 30, kontrol grubu 30) term yenidoğan oluşturmuştur. Veriler araştırmacı tarafından Anne-Bebek Tanıtıcı Bilgi Formu, Bilirubin ve Fototerapi Süresi Değerlendirme Formu, İdrar ve Defekasyon Takip Formu kullanılarak toplanmıştır. Müdahale grubunda yer alan yenidoğanların fototerapi ünitesinin etrafına yansıtıcı beyaz örtü asılmış ve günde 2 kez 6 saat ara ile 15 dakika bebek masajı uygulanmıştır. Kontrol grubundaki yenidoğanlara klinik rutin  
uygulanmış fototerapi ünitesinin etrafına beyaz örtü örtülmemiş ve bebek masajı yapılmamıştır.

Müdahale ve kontrol grubunun tanıtıcı özellikleri homojen olup, istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Müdahale grubundaki yenidoğanların girişim öncesi neonatal bilirubin (NB) ve transkutan bilirubin (TcB) değerleri arasında anlamlı bir fark yokken girişim sonrasındaki NB ve TcB değerleri müdahale grubunda daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Müdahale grubunun fototerapi süresi kontrol grubuna kıyasla daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Müdahale grubunun idrar sıklığı ve miktarı, defekasyon sıklığı ve miktarı kontrol grubuna kıyasla daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Müdahale ve kontrol grubundaki yenidoğanların girişim öncesi vücut ağırlıkları arasında bir fark yok iken, müdahale grubundaki yenidoğanların girişim sonrasındaki vücut ağırlıkları daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Müdahale grubunun hastanede kalış süresi kontrol grubuna kıyasla daha düşük bulunmuştur (p<0,05).

Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, fototerapi uygulanan yenidoğanlarda beyaz örtü ve masaj uygulamasının bilirubin düzeyini, fototerapi süresini, hastanede kalış süresini düşürmede, idrar sıklığı ve miktarı, defekasyon sıklığı ve miktarı ve vücut ağırlığını artırrmada etkili olduğu saptanmış olup fototerapi ünitelerinin etrafına beyaz örtü kullanılması ve yenidoğan kliniklerinde çalışan ebe ve hemşirelerin bebek masajı uygulamaları için desteklenmesi önerilmektedir.

Abstract:
This randomised controlled experimental study was conducted to investigate the effect of white cover and massage application on bilirubin level and duration of phototherapy in newborns receiving phototherapy. The study was conducted in the paediatric ward of Karabük Training and Research Hospital between December 2023 and June 2024. The sample of the study consisted of 60 term newborns receiving phototherapy (intervention group 30, control group 30). Data were collected by the researcher using Mother-Infant Descriptive Information Form, Bilirubin and Phototherapy Duration Evaluation Form, Urine and Defecation Follow-up Form. A reflective white cover was hung around the phototherapy unit of the newborns in the intervention group and infant massage was applied twice a day for 15 minutes at 6-hour intervals. Neonates in the control group underwent clinical routine, no white  
cover was placed around the phototherapy unit and no infant massage was performed.

The descriptive characteristics of the intervention and control groups were homogenous and no statistically significant difference was found (p>0,05). There was no significant difference between the neonatal bilirubin (NB) and transcutaneous bilirubin (TcB) values of the neonates in the intervention group before the intervention, but the neonatal bilirubin and transcutaneous bilirubin values after the intervention were found to be lower in the intervention group (p<0,05). The duration of phototherapy was found to be lower in the intervention group compared to the control group (p<0,05). Urinary frequency and amount, defecation frequency and amount were found to be higher in the intervention group compared to the control group (p<0,05). While there was no difference between the pre-intervention body weights of the newborns in the intervention and control groups, the post-intervention body weights of the newborns in the intervention group were found to be higher (p<0,05). The duration of hospital stay was found to be lower in the intervention group compared to the control group (p<0,05).

In line with the results obtained, it was found that white cover and massage application were effective in decreasing bilirubin level, duration of phototherapy, duration of hospital stay, increasing urinary frequency and amount, defecation frequency and amount and body weight in newborns receiving phototherapy. It is recommended that white cover should be used around the phototherapy units and midwives and nurses working in neonatal clinics should be supported for infant massage applications.