Danimarka'da Türkçe-Danca konuşan öğrencilerin dil görünümlerinin iki dillilik temelinde incelenmesi
Examination of language profiles of Turkish-Danish speaking students in Denmark on the basis of bilingualism
Yazar: GÜLŞAT BİCAN
Danışman: PROF. DR. NECATİ DEMİR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Baskınlık = Dominance ; Danca = Danish ; Danimarka = Denmark ; Dil becerileri = Language skills ; Dil öğretimi = Language teaching ; Türk öğrenciler = Turkish students ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Öğretim = Teaching ; İki dilli = Bilungualism

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Danimarka'da yaşayan ve ana dili (birinci dil -L1-) Türkçe olan lise öğrencilerinin, dil boyutlarının baskınlık ve beceri düzeyi açısından incelenmesidir. Araştırmanın ilk aşamasında, baskın dilin, bireylerin dil edinim ve öğrenme yaşları, süreleri, kullanımları, tercihleri ve dil geçmişleriyle ilişkili olduğu görüşünden hareketle, katılımcıların Türkçe ve Danca dillerinden hangisinde baskın olduklarının belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu doğrultuda, katılımcılardan, Alexandra L. Dunn ve Jean E. Fox Tree (2009) tarafından geliştirilen ve iki yönlü dil boyutu içeren "İki Dilliler İçin Hızlı ve Kademeli Baskın Dil Ölçeği" çerçevesinde verilen bir anketi yanıtlamaları istenmiştir. İkinci aşamada, katılımcıların Türkçedeki dil beceri düzeylerini tespit etmek üzere, "Avrupa Ortak Çerçeve Metni"nin belirlediği dil düzeyleri temel alınarak oluşturulmuş bir Türkçe dil sınavının cevaplanması istenmiştir. Elde edilen veriler sınıflandırılmış, istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Ortaya çıkan sonuçlar, katılımcıların baskın dilinin Danca olduğunu, ayrıca Türkçe ve Danca dil öğrenme süreleri ve kullanım oranları arasında anlamlı farklılıklar olduğunu göstermiştir. Türkçe dil beceri düzeyleri açısından ise katılımcılar arasında farklılıklar olduğu saptanmıştır. Çalışmanın sonucunda ortaya çıkan istatistiksel veriler, tezde sunulan kavramsal çerçeve dikkate alınarak değerlendirilmiş, Danimarka özelinde ve Avrupa genelinde iki dilli Türk kökenli öğrencilerin ana dili eğitimi konusunda detaylı öneriler ortaya koyulmuştur. Çalışmadan elde edilen sonuçların, yurtdışında Türkçe öğretimi alanında alınacak eğitimsel kararlara ve yapılacak çalışmalara katkıda bulunacağı düşünülmektedir.



Anahtar Sözcükler: İki dillilik, Türkçe öğretimi, ana dili, baskın dil, dil yeterliliği,Danimarka, Türkçe, Danca.

Abstract:
This study aims to examine language profiles of high school students, live in Denmark, and have Turkish as mother tongue -first language -L1- with regards to dominance and level of language competency. In the first phase of the research study, it has been aimed to identify in which language participants are dominant, with reference to a perspective which regards dominant language as being associated with age time period of acquisition and learning each language, language use, language preference, and language histories. Being in line with this goal, participants have been asked to answer a questionnaire in the framework of "A Quick, Gradient Bilingual Dominance Scale" which is developed by Alexandra L. Dunn and Jean E. Fox Tree (2009) and involves dichotomous language dimensions. In the second phase, in order to determine language competencies of the participants, they were asked to answer a language competency test prepared on the basis of language levels defined by "European Common Framework of Reference for Languages". Results obtained have presented that participants are dominant in Danish language, and besides, there is significant inequality among their length of language acquisition periods and language use rates. In terms of their language competencies in Turkish variations among participants has been detected. The statistical data acquired at the end of the study, has been evaluated in the light of the theoretical framework presented within the thesis study; and detailed proposals has been exhibited about native language education of bilingual Turkish students in Denmark and Europe. The results of the current study are thought to contribute to the educational decisions and future undertakings targeting to develop teaching of Turkish language in abroad.


Key Words: Bilingualism, Teaching of Turkish Language, Mother Tongue, Dominant Language, Language proficiency, Denmark, Turkish, Danish.