Bir yaşam mekânı olarak konut olgusundaki değişmeler ve dindarlık ilişkisi: İskilip örneği
The changes in the concept of dwelling as a place for living and its relations with religiosity: The case of İskilip
Yazar: FATİH KAPLAN
Danışman: PROF. DR. ABDULVAHAP TAŞTAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dindarlık = Religiousness ; Konut = Dwelling house ; Mekansal değişim = Spatial change ; Modernlik = Modernity ; Yabancılaşma = Alienation ; Yaşam alanları = Living spaces ; Çorum-İskilip = Çorum-İskilip

Özet:
İnsanların en yakın yaşam mekânı olan konut, sadece barınma yeri değil aynı zamanda içerisinde kimlik ve kültürün yaşatıldığı, tarihsel hafızayı barındıran aileyle birlikte oluşturulan anlamlı bir yuvadır. Modernlik ve sonrası süreçlerle dünyada mekânsal algı değişmiş geleneksel şehirler ve konutlar, bulunduğu toplumun kültür ve kimliğini yansıtmayan katılımın gerçekleşmediği, tek tip ve rantsal bir ürün olarak modern konutlara dönüşmüştür. Mekân pratiği olarak şehirlerin %85'ini oluşturan konutlardaki bu değişim sosyo-mekânsal dönüşümle birlikte gerçekleşmiştir. Araştırma alanı olan İskilip ilçesi, içerisinde yaşamın halen var olduğu geleneksel konutlarla, modern konutların iç içe olduğu; aynı zamanda mekânsal değişim ve dönüşümün de devam ettiği bir yerdir. Bu çalışmada geleneksel İskilip konutları kültürün önemli bir öğesi olan dindarlık-mekân ilişkisi bağlamında incelenmiş ve geleneksel konutlar yapılırken kültürün önemli bir öğesi olan dindarlığın dikkate alındığı görülmüştür. Geleneksel konutlardaki dindarlık-mekân ilişkisine dair yansımalar tespit edilmiş ve açıklanmıştır. Aynı zamanda günümüzde yaşayan insanların, konutlarına dair dindarlık-mekân ilişkisi bağlamında memnuniyetleri ve beklentilerini ölçen anket çalışması yapılmıştır. 
Sonuçta geleneksel konutlar; çevreye, insan doğasına, aileye uygun, katılımın geçekleştiği, kültürün önemli bir öğesi olan dindarlık yansımalarının görüldüğü konutlardır. Diğer taraftan günümüzde müstakil konutlara oranla modern konut diyebileceğimiz apartman dairelerinde yaşayan insanların yaşadıkları konutları benimseyemedikleri, konutlarında bir takım değişiklikler yapmalarına rağmen kimlik ve kültürün önemli bir öğesi olan dindarlık bağlamında memnuniyetsizliklerini belirttikleri görülmüştür. Bu da insanların yaşadıkları konutlara yabancılaşmalarını ortaya çıkaracaktır.
Anahtar kelimeler: Mekân, Konut, Dindarlık, Modernlik, Yabancılaşma

Abstract:
Dwelling, the closest living space for people, is a meaningful home built not only for inhabitance, but also a place where identity and culture are sustained and formed together with the family with the historical memory. Modernity and post-modernization have transformed the traditional perception of space in the world of traditional cities and dwellings into modern dwellings, as a uniform, and ranting product with no traces of integration and far from reflecting culture and identity of the society in which it is located. This change in the houses that constitute 85% of the cities as the practice of space has been experienced along with the socio-spatial transformation. İskilip district, which is a research area, is a place where life is still sustained in the traditional houses and the modern houses are integrated in this traditional life; it is also a place where spatial change and transformation continue at the same time. In this study, traditional İskilip houses have been examined in the context of religion-space relation, an important element of the cult, and it has been seen that religiosity, which is an important element of the culture, is taken into account when traditional houses are built. Reflections on religiosity-space relation in traditional houses have been identified and explained. At the same time, the people who live today have been surveyed about their dwelling-place relationship and their satisfaction and expectations.
As a result, traditional houses are the houses where the reflection of religiosity, an important element of culture, is observed. On the other hand, it has been clarified that the people living in the apartments that we call modern housing compared to the independent houses today are dissatisfied with the religiosity, an important element of identity and culture, despite the fact that they cannot adopt the houses they live in and make some changes in their houses. This reveals the alienation of people to the houses they live in.
Keywords: Place, Dwelling, Religiosity, Modernism, Alienation