Endüstri 4.0'ın teknoloji kabul modeli çerçevesinde sağlık sektörüne yansımaları: Bir uygulama
The reflections of industry 4.0 to the health sector in the framework of the technology acceptance model: An execution
Yazar: ÖZLEM GEDİK
Danışman: PROF. DR. SEZER KORKMAZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı / Hastane İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Endüstri 4.0 = Industrial 4.0 ; Sağlık sektörü = Health sector ; Teknoloji kabul ve kullanım modeli = Acceptance and use of technology model ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization

Özet:
Endüstri 4.0, hayatımızın her alanını şekillendiren teknolojileri ile sağlık sektörünün araştırma
konusu olmuştur. Bu çalışma da Endüstri 4.0'ın sağlık sektöründe meydana getirdiği
yeniliklerin (nesnelerin interneti, akıllı robotlar, giyilebilir teknolojiler, büyük veri, siber fiziksel
sistemler ve yapay zeka) kullanım niyetinin altında yer alan temel faktörlerin tespiti amacıyla
gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla Davis (1986) ile Karahanna ve arkadaşları (2006) tarafından
geliştirilen "Teknoloji Kabul Modeli"nden yararlanılmıştır. Araştırmada model içerisinde yer
alan algılanan fayda, algılanan kullanım kolaylığı, tutum ve niyet boyutları incelenmiştir. Bu
amaç doğrultusunda, Ankara ili Çankaya ilçesinde faaliyet gösteren 11 özel hastanede ve bir
üniversite hastanesinde radyoloji bölümünde görev yapan toplamda 266 doktor, teknisyen ve
hemşire ile anket çalışması yapılmıştır. Uygulama sonucunda elde edilen verilerin
çözümlenmesinde Bağımsız Örneklem T-Testi, Basit Doğrusal Regresyon Analizi ve aracı
değişken etkisinin değerlendirilmesinde ise Hayes'in (2013) SPSS (Sosyal Bilimler için
İstatistik Paketi) için geliştirdiği Process Makro eklentisi kullanılmıştır. Process Makro'da, aracı
değişken bootstrap model 4 analizi esas alınmıştır. Araştırma kapsamında oluşturulan hipotezler
sonucunda, bireylerin Endüstri 4.0 teknolojilerini benimsemeye yönelik kullanım kolaylığı
algısının, bu teknolojiyi kullanıma yönelik tutum ve fayda algısı üzerinde olumlu etkiye sahip
olduğu görülmüştür. Yine, bireylerin Endüstri 4.0 teknolojilerini kullanmaya yönelik
tutumlarının, bu teknolojiyi kabul niyeti üzerinde ve Endüstri 4.0 teknolojilerini benimsemeye
yönelik fayda algılarının, bu teknolojiyi kullanımına yönelik tutumu üzerinde olumlu etkiye
sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Benzer şekilde fayda algısının, kullanım kolaylığı algısı ve tutum
arasındaki ilişkide ve kullanım kolaylığı algısının, fayda algısı ve niyet arasındaki ilişkide kısmi
aracı etkisinin olduğu belirlenmiştir. Son olarak görev yapılan kurum değişkenine göre ise
anlamlı bir farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Endüstri 4.0, Sağlık 4.0, Sağlık Sektörü, Teknoloji Kabul Modeli.

Abstract:
Industry 4.0 has been the subject of research in the health sector with its technologies that shape
every aspect of our lives. This study was carried out in order to determine the main factors
underlying the intention of using the innovations (internet of things, intelligent robot, wearable
technology, big data, cyber physical systems and artificial inttelligence) brought by Industry 4.0
in the health sector. For this purpose, Technology Acceptance Model developed by Davis (1986)
and Karahanna et al. (2006) was used. In this research, perceived usefulness, perceived ease of
use, attitude and behavioral intention were examined. For this purpose, a total of 266 physicians,
technicians and nurses working in 11 private hospitals and one university hospital in Çankaya
district of Ankara were surveyed. Independent Sample T-Test and Simple Linear Regression
Analysis were used for the analysis of the data obtained from the application and the Process
Macro plugin developed by Hayes (2013) for SPSS (Statistical Package for Social Sciences)
was used for the evaluation of the mediator variable effect. The Process Macro is based on a
tool variable bootstrap model 4 analysis. As a result of the hypotheses formed within the scope
of the research, it was seen that the perception of ease of use towards adopting the Industry 4.0
technologies had a positive effect on the attitude and utility perception towards the use of this
technology.Again, it was found that the attitudes of individuals towards using Industry 4.0
technologies had a positive effect on the intention of accepting this technology and the
perceptions of benefit pertaining to adopting Industry 4.0 technologies on the attitude towards
using this technology. Similarly, it was determined that utility perception had a partial mediator
effect in the relationship between ease of use perception and attitude, and ease of use perception
in the relationship between benefit perception and intention. Finally, it is concluded that there
is no significant difference according to the institution variable.

Key Words : Industry 4.0, Health 4.0, Health Sector, Technology Acceptance Model.