Tuva Türkçesindeki ses yansımalı sözcükler
Onomatopoeic words in Tuvan Turkish
Yazar: ÇAĞLA İĞİT
Danışman: DOÇ. DR. İLKER TOSUN
Kırklareli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Biçimbilim = Morphology ; Kelimeler = Words ; Ses bilgisi = Phonetic ; Ses yansıması = Sound onomatopoeic ; Tuvaca = Tuvan language

Özet:
Bu çalışmada Tuva Türkçesinin söz varlığını haiz çeşitli çalışmalardan
oluşturulan bir derlemden hareketle Tuva Türkçesinde yer alan yansıma
sözcükler, teorik altyapısı ortaya konmak şartıyla incelenerek yapıları ele
alınmıştır.
Çalışma; Giriş, İnceleme, Sonuç ve Sözlük bölümlerinden oluşmaktadır.
Giriş bölümünde tezin amacı, kapsamı, yöntemi, yöntemin uygulanışı
hakkında bilgiler ve Tuva Cumhuriyeti, Tuva Türklerinde Din, Tuva
Türkçesi, Tuva Türkçesinin Ağız Sistemi, Tuva Türklerinin Kullandığı
Alfabeler ele alınmıştır.
İnceleme bölümünde Dilin Doğuşu ve Yansıma Kavramı, Tuva
Türkçesinde Yansımalar Üzerine Yapılan Çalışmalar, Ses Bilgisi Açısından
Tuva Türkçesinde Yansıma Sözcükler, Yapıları Açısından Ses Yansımalı
Sözcükler (Birincil ve İkincil Biçimler) alt başlıkları bulunmaktadır. Bu
başlıklar altında dilbilimi açısından yansıma kavramı ve dilin doğuşuna
ilişkin teorilerden bahsedilmiş, Tuva Türkçesi merkezli olarak yansıma
sözcükleri konu alan çalışmalar incelenmiş, Tuva Türkçesinde yansıma
sözcükler ses ve şekil bilgisi bakımından araştırılarak derlemimizden
hareketle örneklendirilmiştir.
Sonuç bölümünde, derlemimizde tespit ettiğimiz örneklerden elde
ettiğimiz veriler ele alınmış; bu veriler ışığında Tuva Türkçesinde yansıma
sözcükler hakkında vardığımız kanaatler dile getirilmiştir.
Araştırmamızda incelediğimiz örnekler, alfabetik olarak Sözlük
bölümünde araştırmacıların dikkatine sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Tuva Türkçesi, Yansıma, Ses Bilgisi, Şekil Bilgisi, Ses Yansımalı Kelimeler.

Abstract:
In this study, based on a corpus created from various studies with the
vocabulary of Tuvan Turkish, the onomatopoeia words in Tuvan Turkish
were examined on the condition of revealing their theoretical background,
and their structures were discussed.
Study; It consists of Introduction, Review, Conclusion, and Glossary. In the
introduction, information about the purpose, scope, method, application of
the technique, and the Tuva Republic, Religion in Tuva Turks, Tuvan
Turkish, the Dialect System of Tuvan Turkish, and Alphabets used by Tuvan
Turkish was discussed.
In the analysis section, there are titles The Birth of Language and the Concept
of Onomatopoeia, Studies on Onomatopoeia Words in Tuvan Turkish in
terms of Phonology, and Sound Onomatopoeia in terms of Structures
(Primary and Secondary forms). Under these titles, the concept of
onomatopoeia and the theories of the birth of language in terms of linguistics
were mentioned, and studies on onomatopoeia words centered in Tuvan
Turkish were examined.
In the conclusion part, the data we obtained from the samples we identified
in our corpus were discussed; In the light of these data, our opinions about
the onomatopoeia words in Tuvan Turkish have been expressed.
The examples, we examined in our research are presented to the attention of
researchers in alphabetical order in the Dictionary section.

Keywords: Tuvan Turkish, Onomatopoeia, Phonology, Morphology, Words with Onomatopoeia.