Akciğer kanserli hastalarda endotelyal nitrik oksit sentaz (ENOS) gen polimorfizmi ve plazma asimetrik dimetil arjinin (ADMA) konsantrasyonunun belirlenmesi
Endothelıal nıtrıc oxıde synthase (ENOS) gene polymorphısm and plazma asymetrıc dımetıl argınıne (ADMA) levels wıth lung cancer
Yazar: ZAFER BAYRAKTUTAN
Danışman: PROF. DR. AHMET KIZILTUNÇ
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: ADMA = ADMA ; Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; eNOS = eNOS

Özet:
Akciğer kanseri ülkemizde olduğu gibi dünyada da en yaygın ve en yüksek ölüm oranına sahip kanser tipidir. Akciğer kanserine neden olarak en başta sigara içimi gelmektedir. Bunun yanı sıra genetik nedenlerinde akciğer kanseri oluşması ve ilerlemesi üzerinde etkileri olduğu bilinmektedir.Nitrik oksit (NO) karsinogenezde birçok açıdan rolü olan bir moleküldür. Asimetrik Dimetil Arjinin (ADMA) NOS'un endojen inhibitörüdür. Endotelyal Nitrik Oksit Sentaz (eNOS) NO sentezinde görevli üç izoenzimden endotelyal kökenli olanıdır. Bu gen ile ilgili birçok tek nükleotid polimorfizminden ikisi genin promoter bölgesindeki T-786C ile ekson 7'deki G894T polimorfizmleridir. Bu polimorfizmler ile kanser arasındaki ilişki son zamanlarda bilim adamlarının araştırmalarına kaynak olmuş ve bazı kanserlerle ilişkili olduğu yönünde rapor edilmiştir.Biz bu çalışmada eNOS gen T-786C ve G894T polimorfizmleri ve plazma ADMA düzeyleri ile akciğer kanseri arasındaki ilişkiyi araştırdık. Bu amaçla 100 hasta ile 100 kontrol grubundan alınan kan örneklerinden ters hibridizasyon tekniğine dayalı Polimerize zincir reaksiyonu (PCR) yöntemi ile polimorfizm analizi yapıldı. HPLC yöntemiyle plazma ADMA seviyelerine bakıldı. Hasta ve kontrol grubu arasında polimorfizmler açısından önemli bir fark yoktu (p>0.05). Plazma ADMA ve NO seviyeleri ise hasta grubunda kontrol grubuna oranla belirgin olarak yüksekti (p<0.05). Hasta ve kontrol grubunda polimorfizmler ile plazma ADMA seviyeleri karşılaştırıldığı zaman eNOS T-786C ve G894T polimorfizmleri açısından sırasıyla CC ve TT genotipinde olanlarda plazma ADMA seviyeleri belirgin olarak yüksekti. Ayrıca hasta grubu kendi arasında küçük hücreli akciğer kanseri (KHAK) ve küçük hücreli dışı akciğer kanseri (KHDAK) olarak sınıflandırıldığında KHAK olanlarda CC polimorfizmi daha fazla görüldü. KHAK olanlarda ADMA seviyeleride yüksek olarak bulundu.Bizim sonuçlarımız akciğer kanserli hastalar ile kontrol grubu arasında polimorfizmler açısından önemli bir fark olmadığını gösterdi. Bununla birlikte plazma ADMA seviyeleri hasta grubunda kontrol grubuna oranla belirgin yüksekti. Ayrıca bu bulgular yüksek plazma ADMA seviyelerinin ve CC genotipinin küçük hücreli akciğer kanseri ile ilişkisini desteklemektedir.Anahtar Kelimeler: Nitrik Oksit, Endotelyal Nitrik Oksit Sentaz, Polimorfizm

Abstract:
Lung cancer is the most common and the highest mortal rate cancer type in our country as well as worldwide. Smoking is the first and most important risk factor for lung cancer. Also, it is known that genetic factors take part in occuring and developing lung cancer.Nitric oxide (NO) is a signal molecule, which have many roles in carcinogenesis, and ADMA is endogenous inhibitory of NOS. Endothelial NO synthase (eNOS) is the endothelial based and is one of three isoenzymes responsible for the synthesis of NO. Many single nucleotide polymorpisms are defined for eNOS gene. Two of them are T-786C on the promoter region of gene and G894T polymorphism on exon 7 of gene. Recently, the association between these polymorphisms and cancer have been attracting the interest of researcher, and the relationship between them was reported on some cancer types.In this study, we aimed to investigate plasma ADMA levels and eNOS T-786C and G894T polymorphisms on lung cancer patients. For this aim, blood samples of 100 patients and 100 controls were taken for polymorphism analyses with PCR method based on reversed hybridization tecnique. Plasma ADMA levels were measured by HPLC tecnique. There was no significant difference between the polymorphisms of patients and control groups (p>0.05). Plasma ADMA levels of patients were significantly higher than those of controls (p<0.05). When plasma ADMA levels of the patients and control groups were compared with polymorphisms, plasma ADMA levels were significantly higher in the patients and control groups whit CC polymorphisms and TT polymorphisms on eNOS T-786C and G894T gene regions, respectively. Additionally, when the patients are classified as small cell lung cancer and non-small cell lung cancer, CC polymorphisms were found higher on small cell lung cancer patients compared with non-small cell lung cancer patients. In small cell lung cancer patients, ADMA levels were found high.In conclusion, our findings show that there was no significant difference in terms of the polymorphisms between lung cancer patients and control groups. However plasma ADMA levels were significantly higher in patient group than controls. All these findings suggest that high plasma ADMA levels and CC genotypes are associated with small cell lung cancer.Key Words: Nitric Oxide, Endothelial Nitric Oxide synthase, polymorphism