Yargı kararları bağlamında sermaye şirketlerinde kanuni temsilcilerin VUK ve AATUHK kapsamındaki sorumlulukları
Legal representatives in capital companies in the context of judicial decisions responsibilities under AATUHK
Yazar: ZÜMRE ERCAN
Danışman: PROF. DR. SEYFİ YILDIZ
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law ; Maliye = Finance

Özet:
Türkiye'de anonim ve limited şirketlerin ticari faaliyetleri sonucunda doğan vergi borçlarının ödenememesi durumunda, şirketlerin kanuni temsilcilerinin sorumluluğu gündeme gelmektedir. Mevzuatımıza göre, ticari şirketlerin kanuni temsilcilerinin vergi borçları açısından sorumluluğu, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Hakkında Kanun'un mükerrer 35. maddesi ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde düzenlenmiştir. Bu tez çalışmasında, kanuni temsilcilerin vergisel sorumluluğu; sınırları, koşulları ve kapsamları bakımından farklılıklar gösteren iki düzenlemenin çerçevesinde ayrıntılı olarak incelenmiştir. Ayrıca, uygulamada yaşanan sorunlar ve bu sorunların çözümü için yasa koyucu tarafından 06.06.2008 tarihinde yürürlüğe konan "5766 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun" ile 6183 sayılı Kanun'da yapılan değişiklikler ve eklemeler değerlendirilmiştir. Vergi borçlarının şirketlerin malvarlığından karşılanamaması durumunda, kanuni temsilcilerin sorumluluğu, kamu alacaklarının etkin tahsilini sağlamak amacıyla hukuki düzenlemelerle belirlenmiştir. Vergi Usul Kanunu'nda kusura dayalı sorumluluk esas alınırken, 6183 sayılı Kanun'da kusursuz sorumluluk öngörülmektedir. Bu bağlamda, Danıştay kararları ışığında kanuni temsilcilerin sorumluluğunun hukuki sınırları ve uygulamada karşılaşılan sorunlar ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Çalışma, kanuni temsilcilerin vergisel sorumluluğunu hem teorik hem de pratik açıdan değerlendirerek, uygulamada ortaya çıkan sorunlara yönelik çözüm önerileri sunmayı amaçlamaktadır. Tezde ayrıca, şirketlerin vergi borçlarıyla ilgili sorumluluklarının kapsamı ve bu borçların tahsilindeki hukuki süreçler incelenmiş, Danıştay kararları doğrultusunda kanuni temsilcilerin yükümlülüklerinin uygulamadaki etkileri analiz edilmiştir.

Abstract:
In Turkey, the issue of unpaid tax debts from the commercial activities of joint-stock and limited liability companies brings the responsibility of their legal representatives into focus. The tax liability of legal representatives of commercial companies is governed by Article 35 of Law No. 6183 on the Collection Procedure of Public Receivables and Article 10 of the Tax Procedure Law No. 213. This thesis explores the tax liability of legal representatives in detail within the framework of these two regulations, highlighting their differing boundaries, conditions, and scopes. Additionally, it addresses the practical problems encountered and evaluates the changes and additions made to Law No. 6183 by the "Law No. 5766 on Amendments to the Collection Procedure of Public Receivables and Certain Laws," effective from June 6, 2008. When companies' assets are insufficient to cover tax debts, the liability of legal representatives is determined by these legal regulations to ensure effective collection of public receivables. The Tax Procedure Law emphasizes fault-based liability, whereas Law No. 6183 envisages strict liability. In this context, the thesis examines the legal boundaries of the liability of legal representatives and the practical issues encountered, with a detailed analysis of Council of State decisions. The study aims to provide both theoretical and practical evaluations of the tax liability of legal representatives and propose solutions to the practical problems that arise. Additionally, it examines the scope of companies' responsibility regarding tax debts and the legal processes involved in collecting these debts, analyzing the practical implications of legal representatives' obligations in light of Council of State decisions.