Yenişehir (Bursa) havzasının neotektonik dönemdeki yapısal özellikleri ve jeolojik gelişimi
Structural features and geological development of the Yenisehir (Bursa) basin in the neotectonic period
Yazar: MURAT YILMAZ
Danışman: DOÇ.DR. HAYRETTİN KORAL
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
nceleme alanı, Marmara Bölgesi' nin güneydoğusunda yer alan Yenişehir (Bursa) ilçesininbatısındaki Seymen ve Erdoğan Köyleri ile doğusundaki Ebeköy, Köprühisar ve HayriyeKöylerini kapsamaktadır. Kuzey Anadolu Fayı' nın (KAF) güney kolunun yer aldığıdüşünülen inceleme alanında; bölgenin jeolojisi ve neotektonik özellikleri incelenmiştir.Bölgede Sakarya kıtasına ait Paleozoyik bir temel, Mesozoyik ve Senozoyik birimler ve örtükayaları yer alır. Paleozoyik yaşlı kabul edilen temel Permo-Triyas yaşlı YenişehirMetamorfik Topluluğundan oluşmaktadır. Mesozoyik istif karbonat platformu özelliğindekiOrta-Üst Jura yaşlı Bilecik Kireçtaşlarını içerir. Senozoyik birimler Orta-Üst Miyosen yaşlıGemiciköy Formasyonu ve Alt-Üst Pliyosen yaşlı Alaylı Formasyonu ve Kuvaterner yaşlıalüvyon çökellerinden oluşur. Bu birimler Yenişehir Havzası' nın yüzey alanını kaplar vedaha yaşlı birimler üzerinde uyumsuz olarak yer alır.Aktif bir fayın birçok morfolojik özelliklerini gösteren Seymen Fay zonu, Yenişehir Havzası'nın batısında, Kovanlık Fay zonu ise doğusunda yer alır. Seymen fay zonu yaklaşık K50D,Kovanlık Fay zonu K65-70D doğrultulu olup, havzayı doğudan ve batıdansınırlandırmaktadır. Çalışma alanındaki alüvyonlar ve Pliyosen yaşlı genç çökeller bu iki fayzonu kontrolünde gelişmiştir. Bölgede meydana gelmiş tarihsel depremler ve günümüzde demeydana gelen küçük-orta büyüklükteki depremlerin çözümleri, Seymen ve Kovanlık Fayzonlarının aktif faylar olduğunu göstermektedir. Bütün bu veriler ışığında, çalışma alanındatespit edilen fay zonları Kuzey Anadolu Fayı ile benzer özellik göstermesinden dolayı, KAF'ın bir parçası olarak düşünülmektedir. Pliyo-Kuvaterner yaşlı Yenişehir Havzası da, bu aktiffayların kontrolünde gelişmiş bir çek-ayır havzası olarak göze çarpmaktadır.

Abstract:
The study area covers Seymen and Erdoğan villages, located to the west of Yenişehir (Bursa)district and Ebeköy, Köprühisar and Hayriye villages located to the east of Yenişehir districtin the east of southeast of Marmara region. The geology and the neotectonics features of thestudy area have been examined within the scope of this research. The study area, in which thesouthern branches of North Anatolian Fault (NAF) is situated, comprises a Paleozoicbasement belonging to Sakarya Continent, Mesozoic and Senozoic units and cover rocks.Paleozoic basement consists of Permo-Triassic Yenişehir Metamorphics Composition.Mesozoic sequence contains Middle-Upper Jurassic Bilecik Limestones with carbonateplatform features. Senozoic units are made up of Middle-Upper Miocene GemiciköyFormation and Lower-Upper Pliocene Alaylı Formation and Quaternary alluvial deposits.These units, which overlie unconformbly the older units, covers the surface area of YenişehirBasin.Seymen and Kovanlık fault zones, which displays many morphological characteristics of anactive fault are located to the west and east of Yenişehir basin respectively. The basin isbounded at the west by Seymen fault zone which is nearly N50E direction, and at the east byKovanlık fault zone, which is nearly N65-70E direction. The alluvial and pliocene agedeposits have developed in the control of these two fault zones in the study area. Thesolutions of historical earthquakes and small-medium magnitude recent earthquakes in thearea indicate that Seymen and Kovanlık fault zones are active faults. All these data suggestthat the fault zones observed in the study area can be considered as a part of the NorthAnatolian Fault and Plio-Quaternary age Yenişehir basin also seem to be a pull-apart basindeveloped in the control of these active faults.