Cimnastikçilerde bilateral açık ve ekstremiteler arası kuvvet asimetrisinin yorgunluğa bağlı değişiminin incelenmesi
Fatigue-related variation in bilateral deficit and interlimb strength asymmetry in gymnasts
Yazar: NAZLI ÖZGÖR
Danışman: PROF. DR. AYŞE KİN İŞLER
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı / Spor Bilimleri ve Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışma, cimnastikçilerde, bilateral açık ve ekstremiteler arası kuvvet asimetrisinin yorgunluğa bağlı değişimini incelemek amacıyla yapılmıştır. Cimnastik branşlarında (aerobik ve artistik) en az 4 yıl spor özgeçmişi olan 9-14 yaş aralığındaki 35 kız cimnastikçi çalışmaya gönüllü olarak katılmıştır. Katılımcılar yaş gruplarına göre   9-11 (n=19) ve 12-14 yaş grubu (n=16) olarak iki gruba; zirve boy uzama hızından (ZBUH) belirlenen biyolojik olgunlaşma düzeyine göre ise ZBUH öncesi (n=15), ZBUH sırası (n=13) ve ZBUH sonrası (n=7) olarak üç gruba ayrılmıştır. Çalışmaya antropometrik ölçümler ile başlanmış ve ardından katılımcıların biyolojik olgunlaşma düzeyleri hesaplanmıştır. Bilateral açık ve ekstremiteler arası kuvvet asimetrilerin belirlenmesi için katılımcılar yorgunluk protokolü öncesi ve hemen sonrasında unilateral ve bilateral aktif sıçrama testlerine katılmıştır. Yorgunluk protokolü 180°'lik yön değiştirme içeren 20 metrelik her bir sprinti izleyen 10 tane maksimum aktif sıçramanın dinlenme verilmeden yapılması şeklinde uygulanmıştır. Yorgunluk protokolü; katılımcıların aktif sıçrama yükseklikleri, art arda üç aktif sıçrama için maksimum sıçrama yüksekliğinin %50'sine ulaşamadığında veya katılımcılar tükendiklerini belirttiklerinde sonlandırılmıştır. Verilerin analizi için bilateral açık ve ekstremiteler arası kuvvet asimetrisinde yaş grupları arasındaki fark bağımsız örneklem t-testi ile, olgunlaşma grupları arasındaki fark ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile belirlenmiştir. Yorgunluğa bağlı değişimlerin, yaş gruplarına ve biyolojik olgunlaşmaya göre farklarının test edilmesinde ise Karışık Desen ANOVA kullanılmıştır. F istatistiği anlamlı bulunduğunda Scheffe Çoklu Karşılaştırma Testi uygulanmıştır. İstatiksel analizler sonucunda, bilateral açıkta yaş grubu ve olgunlaşma düzeyi etkisinin anlamlı olmadığı (p>0.05), ancak yaş gruplarına ve olgunlaşma düzeyine göre yorgunluk etkisinin anlamlı olduğu görülmüştür (sırasıyla, F(1;33)=11,699; p=0,002; η2=0,262 ve F(1;32)=5,962; p=0,020; η2=0,157). Ayrıca yaş grubu x yorgunluk etkileşimi ile olgunlaşma düzeyi x yorgunluk etkileşimi de anlamlıdır (sırasıyla, F(1;33)=13,705; p=0,001; η2=0,293 ve F(2;32)= 6,742; p=0,004; η2=0,296). Ekstremiteler arası kuvvet asimetrisi için, yaş grubu ile olgunlaşma düzeyi etkisi istatiksel olarak anlamlı değilken (p>0.05), her iki değişken için yorgunluk etkisi anlamlıdır (sırasıyla, F(1;33)=10,835; p=0,002; η2=0,247 ve F(1;32)=9,575; p=0,004; η2=0,230). Ancak, ekstremiteler arası kuvvet asimetrisinde yaş grubu x yorgunluk etkileşimi ile olgunlaşma düzeyi x yorgunluk etkileşimi istatistiksel olarak anlamlı değildir (p>0.05). Sonuç olarak bu çalışmanın bulguları cimnastikçilerde bilateral açık ve ekstremiteler arası kuvvet asimetrisinin yorgunluğa bağlı olarak değiştiğini göstermiştir. Ayrıca bilateral açığın yorgunluğa bağlı değişiminin yaşa ve biyolojik olgunlaşmaya göre farklılaştığı ancak ekstremiteler arası kuvvet asimetrisinin yorgunluğa bağlı değişiminin yaşa ve biyolojik olgunlaşmaya göre farklılaşmadığı da belirlenmiştir.

Abstract:
Ankara This study aimed to investigate the fatigue-related changes in bilateral deficit and interlimb strength asymmetry in gymnasts. A total of 35 female gymnasts, aged between 9 and 14 years and with a minimum of 4 years of sport experience in gymnastics disciplines (aerobic and artistic), voluntarily participated in the study. The participants were divided into two age groups: 9-11 years (n=19) and 12-14 years (n=16). Additionally, they were categorized into three groups based on their level of biological maturity determined by peak height velocity (PHV): pre-PHV (n=15), PHV (n=13), and post-PHV (n=7). Anthropometric measurements were conducted at the beginning of the study, followed by the calculation of participants' biological maturity levels. To evaluating bilateral deficit and interlimb strength asymmetry, the participants performed unilateral and bilateral countermovement jump tests before and immediately after a fatigue protocol. The fatigue protocol consisted of 10 consecutive countermovement jumps without rest, each preceded by a 20-meter sprint involving a 180° change of direction. The fatigue protocol was terminated either when participants failed to reach 50% of their maximum jump height for three consecutive jumps or when they reported exhaustion. Independent samples t-test was used to analyze the differences in bilateral deficit and interlimb strength asymmetry between age groups, while one-way analysis of variance (ANOVA) was utilized to determine the differences among the maturity groups. The effects of fatigue-related changes were examined using mixed-design ANOVA, considering age groups and biological maturity. Scheffe's post hoc test was employed when significant differences were detected (F statistic). The results indicated that age group and maturity level did not have a significant effect on bilateral deficit (p>0.05). However, significant fatigue effects were observed with respect to age group and maturity level (F(1, 33)=11.699, p=0.002, η2=0.262 and F(1, 32)=5.962, p=0.020, η2=0.157, respectively). Furthermore, significant interactions were found between age group and fatigue, as well as maturity level and fatigue (F(1, 33)=13.705, p=0.001, η2=0.293 and F(2, 32)=6.742, p=0.004, η2=0.296, respectively). In terms of interlimb strength asymmetry, neither age group nor maturity level had a statistically significant effect (p>0.05); however, fatigue had a significant effect on both variables (F(1, 33)=10.835, p=0.002, η2=0.247 and F(1, 32)=9.575, p=0.004, η2=0.230, respectively). Nevertheless, the interactions between age group and fatigue, as well as maturity level and fatigue, were not statistically significant for interlimb strength asymmetry (p>0.05). In conclusion, this study demonstrated that fatigue influenced bilateral deficit and interlimb strength asymmetry in gymnasts. Additionally, fatigue-related changes in bilateral deficit varied according to age and biological maturity, whereas interlimb strength asymmetry did not exhibit any variations related to age and biological maturity.