Sigara içenlerde oksidatif stres göstergelerinin değerlendirilmesi
Determination of oxidative stress biomarkers in cigarette smokers
Yazar: VÜGAR ALİYEV
Danışman: PROF.DR. ŞAHAN SAYGI
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Tıp Ana Bilim Dalı / Adli Kimya ve Adli Toksikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine

Özet:
ÖZETSigara İçenlerde Oksidatif Stres Göstergelerinin DeğerlendirilmesiÇalışmamın amacızı sigara içiminin ve sigara içim miktarı n oksidatifnıhasar, protein karbonil içeriğ böbrek ve karaciğ hasarı lipid profilii, er veüzerindeki etkisini klinik ve biyokimyasal yöntemler kullanarakaraşrmaktı Bu amaçla gönüllüler sigara içim miktarları yenidentı r. ylası flandılmı r. Sigara içim miktarı sigara endeksine görenı rı şlardıhesaplanmı r( gruplar dört kategoriye ayrı ş r. Grup A (kontrol,ştı lmılardın=17); Grup B (SI=1-400, az miktarda tüketenler, n=21); Group C(SI=400-800, orta miktarda tüketenler, n=11); Group D (SI=800+, çokmiktarda tüketenler, n=4). Kontrol grubu ve az miktarda sigaratüketenler ve az /çok miktarda sigara tüketen bireylerin MDA düzeyleriarası istatistiksel bir farklı bulunamamı r. Ancak kontrol grubunda lık ştıve orta derecede sigara tüketenler (p=0.007) ve kontrol grubu ile çokmiktarda sigara tüketen bireylerin MDA düzeyleri arası anlamlında birfarklık tespit edilmiş Ayrı sigara tüketim miktarı artıda MDAlı tir. ca nda şdüzeylerini artı şr (az/orta p=0.018; az/çok p=0.014). TSHrmıtıdüzeylerinde de kontrol grubu orta derecede sigara tüketenler (p=0.016)ve çok miktarda sigara tüketenler (p=0.004) ile karş tıldı ndaı rı ğlaş ıanlamlıderecede düş ler gözlenmiş MDA sonuçlarıile orantıüş tir. lıolarak sigara tüketim miktarıTSH düzeylerinde de anlamlı üşdüş lereneden olmuş (az/orta sigara tüketenler p=0.028; az/çok sigara tüketenturp=0.018). Sigara içen bireylerin PCO düzeylerinde de kontrol grubunagöre artı rastlanmı r (p=0.018). Gönüllülerin detaylışlara ştı biyokimyasaltestleri de yapı şr. Gönüllülerin böbrek (üre, ürik asit, serumlmıtıkreatinin) fonksiyon testleri, karaciğ fonksiyon testleri (ALT, AST,erGGT) ve lipid profilleri de (kolesterol, trigliserit, LDL, HDL, VLDL)incelenmiş Böbrek, karaciğ fonksiyon testleri ve kolesterol, LDL vetir. erVLDL düzeylerinde herhangi bir farklık gözlenemezken sigara içenlıbireylerin HDL-kolesterol düzeylerinde kontrol grubuna oranla anlamlıbir düş (p=0.008) ve trigliserit düzeylerinde anlamlıbir artıme ş(p=0.032) tespit edilmiş Sonuçları za göre diyebiliriz ki; sigaratir. mıkullanı ve sigara kullanımı m miktarıoksidatif hasara neden olarakMDA düzeylerinde artı TSH düzeylerinde anlamlışa azalmalara ve PCOdüzeylerinde artı neden olur. Çalılan biyokimyasal parametreler gözşa şıönüne alı ğndı nda, sigara kullanı nı koroner arter hastalı (CAD)veı mı n kriskini artı ğ sonucuna ulaş şr.rdıı ı tılmıAnahtar Sözcükler: sigara, lipid peroksidasyonu, glutatyon,malondialdehyde , protein karbonil düzeyi, lipid profilleri.

Abstract:
SUMMARYDetermination of Oxidative Stress Biomarkers in Cigarette SmokersThe objective of the current study was to evaluate the effect of cigarettesmoking and degree of consumption on oxidative damage, proteincarbonyl content, kidney damage, liver injury and lipid profile by manyclinical and biochemical procedures. For this aim groups of volunteerswere arranged according to their smoking status. Smoking status wasdetermined with smoking indices which was calculated as ïnumber ofcigarettes consumed per day X avarage duration of smoking in years.The groups were divided into the following categories: Group A(nonsmoker, n=17); Group B (SI=1-400, light smokers, n=21); Group C(SI=400-800, moderate smokers, n=11); Group D (SI=800+, heavysmokers, n=4). No significant difference in MDA levels found betweennonsmokers/light smokers (p=0.725) and moderate/heavy smokers.However a significant increase was observed in MDA levels ifnonsmokers/moderate smokers (p=0.007) and nonsmokers/heavysmokers were compared. Also degree of cigarette consumption increasedMDA levels significantly when light smokers were compared withmoderate (p=0.018) and heavy smokers (p=0.014). Accordingly, asignificant decrease was observed in TSH levels when nonsmokers werecompared with moderate (p=0.016) and heavy smokers (p=0.004).Furthermore it is apparent that degree of cigarette consumption like inMDA case, affected TSH levels in volunteers by decreasing the levelssignificantly if light smokers were compared with moderate (p=0.028)and heavy smokers (p=0.018).a significant increase was observed inprotein carbonyl content if smokers and nonsmokers were comparedoverall (F=6.113, p=0.018). Volunteers werealso subjected to detailedlabaratory investigation. Markers of kidney damage (urea, creatinine,uric acid) and liver injury (AST,ALT,GGT) were studied, however nosignificant difference was found in any of these clinical parameters. Inaddition lipid profile (cholesterol, HDL,LDL,VLDL, triglycerides) ofeach subject was evaluated. No significant difference was found in termsof cholesterol, LDL, HDL and VLDL. However HDL-cholesterol levelsof smokers (49.12Â±2.59) were significantly lower than that ofnonsmokers (62.44Â±4.31; F=7.815, p=0.008) whereas triglyceride levelsof smokers (169.45Â±16.58) were higher (11.44Â±15.49; F=4.901,p=0.032) when compared. Our results indicate that cigarette smokingand degree of consumption induces oxidative stress by increasing MDAlevels and protein carbonyl content and decreasing TSH levels. Alsosmokers who are dyslipidaemic are more likely to encounter coronaryartery disease.Key Words: Cigarette, lipid peroxidation, gluthathion, malondialdehit,protein carbonil content, lipid profiles.