Giresun atıksu arıtma tesisinin inşaat aşamasındaki karbon ayak izinin değerlendirilmesi
Assessment of the carbon footprint of giresun wastewater treatment plant during the construction phase
Yazar: MUHAMMED HASAN EKEN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM TUNÇ DEDE
Giresun Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Atık su arıtma tesisleri = Waste water treatment plants ; Karbon ayak izi = Carbon footprint

Özet:
Küresel ısınma ve iklim değişikline sebep olan sera gazı miktarındaki artış Dünya üzerindeki ekolojik dengeyi bozarak canlı yaşamını tehdit etmektedir. Ekolojik dengedeki bozulma, ormansızlaşma, kuraklık, yağış rejimlerindeki değişim ve çevre kirliliği gibi olumsuz etkileri de beraberinde getirmektedir. Atıksu arıtma tesisleri, atıkların bertaraf edilmesinde ve kirleticilerin arıtılarak atıksuların çevreye zararsız hale getirilmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Ancak, atıksu arıtma tesislerinde yürütülen faaliyetler sonucunda ortaya çıkan ve küresel ısınmaya doğrudan katkı sağlayan karbon emisyonlarının incelenmesi önem arz etmektedir. 
Bu tez çalışması kapsamında Giresun İli Merkez İlçesi Batlama Mahallesinde inşa edilen atıksu arıtma tesisinin inşaat aşamasının çevresel etkileri sera gazı salımı açısından değerlendirilmiş ve tesisin karbon ayak izi hesaplanmıştır. Karbon ayak izi hesaplamalarında GHG Protokolü standardları çerçevesinde TSE EN ISO 14064 Sera Gazlarının Hesaplanmasına dair kılavuzlar ve CCaLC2 yazılımı kullanılmıştır. Mevcut durumda tesisin inşaat süreci devam etmekte olup, hesaplamalarda tüketim verisi olarak, yakıt ve elektrik verileri kullanılmıştır. Tesisin inşaat aşamasındaki karbon ayak izi 2022 yılı için 1077,76 tCO2e, 2023 yılı için ise 1111,15 tCO2e, olarak hesaplanmıştır. Tez kapsamında ayrıca, ileride, işletme aşaması karbon ayak izinin belirlenmesi için yürütülecek çalışmalara kaynak oluşturulması amacıyla, fizibilite raporu verileri temel alınarak tahmini karbon ayak izi hesaplaması yapılmış ve işletme aşaması için bu değer 733,93 tCO2e olarak hesaplanmıştır. Çalışma sonucunda atıksu arıtma tesislerindeki karbon ayak izinin azaltılması yönünde önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The increase in the amount of greenhouse gases that cause global warming and climate change threatens living life by disrupting the ecological balance on Earth. The deterioration in ecological balance brings along negative effects such as deforestation, drought, change in precipitation regimes and environmental pollution. Wastewater treatment plants play an important role in the disposal of wastes and in making wastewater harmless to the environment by treating pollutants. However, it is important to examine the carbon emissions that occur as a result of the activities carried out in wastewater treatment plants and contribute directly to global warming.
Within the scope of this thesis, the environmental impacts of the construction phase of the wastewater treatment plant built in Batlama Neighbourhood of Giresun Province Central District were evaluated in terms of greenhouse gas emissions and the carbon footprint of the plant was calculated. In carbon footprint calculations, TSE EN ISO 14064 Guidelines for Calculation of Greenhouse Gases within the framework of GHG Protocol standards and CCaLC2 software were used. Currently, the construction 
process of the facility is ongoing, and fuel and electricity data were used as consumption data in the calculations. The carbon footprint of the facility during the construction phase is calculated as 1077,76 tCO2e for 2022 and 1111,15 tCO2e for 2023. Within the scope of the thesis, an estimated carbon footprint calculation was made based on the feasibility report data in order to provide a source for future studies to be carried out to determine the carbon footprint of the operation phase, and the value 
for the operation phase was calculated as 733,93 tCO2e. As a result of the study, recommendations were made to reduce the carbon footprint of wastewater treatment plants.