Kırcali ve Mestanlı (Bulgaristan) Bölgesinde yaşayan Türklerde çeyiz geleneği
The traditional dower in Turks who live in Kırcali and Mestanlı (Bulgaria) area
Yazar: DERYA DEMİRBAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. HARUN ÜRER
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk-İslam Sanatı Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi ve Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Sanat Tarihi = Art History ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bulgaristan = Bulgaria ; Bulgaristan-Kırcali = Bulgaristan-Kırcali ; Bulgaristan-Mestanlı = Bulgaristan-Mestanlı ; Evlilik = Marriage ; Gelenekler = Traditions ; Türkler = Turks

Özet:
M.S.4. yüzyıldan itibaren ana yurtları olan Orta Asya'dan farklı coğrafyalara göç eden Türkler zengin bir kültürel yapıya sahiptir. Bir toplumun en önemli parçası olan aile kurumunun meydana gelmesinde bir aşama olan evlilik Türk kültürünün bir parçası olup gelenek ve göreneklerin ifadesi açısından da önem arz etmektedir.Türkler'de evlilik ve çeyiz geleneğini incelediğimizde, her Türk topluluğunun yaşadıkları coğrafyalardan kaynaklanan etkileşimlerle birlikte farklı gelenek ve görenekler içerisinde olduğunu görmekteyiz. İnceleme alanımız olan Kırcali ve Mestanlı yöresinde evlilik süreci, bu dönemde hazırlanan çeyizlik eşyalar içerisinde bezayağı, düz(palas), kilim, cicim, zili, halı teknikli dokumalar, gelinlik ve nişanlıklar, gündelik kıyafetler, başörtüleri, gündelik eşyalardan meydana gelmektedir.Basit bezayağı teknikli kılıflar, düz palas teknikli seccadeler, döşek, yatak ve sedir üzerinde kullanılan yastık kılıfları, yorgan kılıfları ile çuval ya da çul denilen örnekleri içermektedir. Kilim dokumalar içerisinde seccadeleri bulunmaktadır. Cicim teknikli döşek yastığı kılıfı, zili teknikli seccade ve yaygı olarak kullanılan halıları dokuma grubunu oluşturmaktadır. Gelinlik ve nişanlıklar içerisinde kadife, pamuk ve ipekli dokumalar üzerinde pamuklu veya ipekli ip iğne işi süslemeler bulunmaktadır. Bu grup içerisinde düğün ve nişan kutlamalarında ve bayramlarda giyilmek için dikilen kıyafetlerde yer almaktadır. Ferece, göynek, kedibastı gibi kıyafetlerde gündelik giysiler grubunda değerlendirilmektedir. Kırcali ve Mestanlı yöresinde bolca örneğine rastladığımız başörtüleri grubu çemberle, yazmalar, eşarplardan oluşmaktadır. Çalışmamızın son grubunda gün içerisinde kullanılan ve gündelik eşyalar olarak adlandırılan çoraplar, patikler, ayakkabılar, para keseleri, erkek kuşakları, salon, aynalık, mutfak, banyo, yatak odası örtülerinden oluşmaktadır.

Abstract:
M.S.4. the homeland from centuries of Turks who migrated from Central Asia to the different geography has a rich cultural context. The most important part of society as a family institution as a step in the occurrence of the marriage as a part of Turkish culture and traditions are also important in terms of the expression.When we examine the tradition of marriage and dowry Turks, all of the Turkish community living in the region arising from the interaction within the different traditions and customs that are seen. Study area, which is our Kırcali and Mesta with a local marriage process, during this period prepared çeyizlik items in Plain, flat (palace), rugs, sweetie, ring, rug techniques with textiles, bridal and engagement in everyday clothing, scarves and everyday belongings occur.Plain covers with simple techniques, even with neck and techniques of rug, mattresses, beds and couches are used on the pillowcases, duvet covers or gunny sacks and includes examples of the so-called. Courses are woven kilim rug. Mattress pad cover with sweetheart techniques, with the ringing of the techniques used as prayer rugs and carpets and rugs woven form groups. And bridal and engagement in velvet, cotton or silk thread on cotton and silk fabrics are decorative needlework. In this group, dressed in wedding celebrations and holidays are to be planted in the clothes. Ferece, göynek, kedibastı in casual clothes, such as a group are evaluated. Mesta Kırcali and lots of samples in the area we met with a group of headscarf circle, writing, scarves respectively. Our study, the last group of days used and everyday items, called socks, booties, shoes, purses, men's belts, living room, aynalık, kitchen, bathroom, bedroom cover consists of.