Türkiye'de bilirkişilik müessesesi bağlamında adli muhasebe ile ilgili bir araştırma
A research study on forensic accounting in the context of expert witness organization in Turkey
Yazar: ARZU MERİÇ
Danışman: PROF. DR. HAKAN ERKUŞ
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Adli muhasebe = Forensic accounting ; Araştırma şirketleri = Research companies ; Bilirkişi = Expert ; Muhasebe = Accounting ; Tanıklık = Testimony ; Uzman tanıklık = Expert witnessing

Özet:
Son dönemlerde yaşanan şirket ve denetim skandalları, mücadelenin mevcut denetim sistemiyle yapılamayacağını kanıtlamıştır. Mücadele sırasında eski denetim yapısı, teknolojideki değişim ve gelişimin etkilediği ekonomik suçları ortaya çıkarmada ve önlemede yetersizdir. Ayrıca, küresel dünyada artan teknolojik olanaklar ile birlikte karmaşıklaşan suç faaliyetlerinin çözümünde, yargı mensupları ve suç bilimi araştırmacıları yetersiz kalmıştır. 
Bu bağlamda, ortaya adli muhasebe adıyla, yeni bir denetim sahası çıkmıştır. Aslında yeni olarak ifade edilen muhasebenin bu dalı, mevcut yapının sorumluluğunu sınırlandırması ve bunun sonucu ortaya çıkan problemlerin çözülememesi ile tekrar gündeme gelen, eskiden var olan bir daldır. Bu muhasebe dalı; sadece hile denetimi sahasında değil, dava desteği ve uzman tanıklık olarak da hizmet verebilmektedir. Çalışmamızda, adli muhasebecilerin vermiş olduğu uzman tanıklık faaliyetleri mevcut bilirkişilik müessesesi bağlamında değerlendirilmiştir.
Türk Hukuk Sistemimiz; çözümü, uzmanlığı ve özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde, sürecin hızlanması ve adaletin sağlanması için, mahkemelere bilirkişiden yararlanma imkanını vermiştir. Ancak, bilirkişilik müessesesinde bir takım sorunlar yaşanmaktadır.
Bu çalışmada, bilirkişilik müessesesi ile ilgili sorunların muhasebeci bilirkişileri kapsayıp kapsamadığı tespit edilmeye çalışılarak, ülkemizde uygulama alanı olmayan adli muhasebecilik mesleğinin uzman tanıklık kapsamındaki faaliyetlerinin ülkemizde muhasebeci bilirkişiler tarafından yapılıp yapılmadığı değerlendirilmiş ve bu alanda adli muhasebecilere duyulan ihtiyaç belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla; anket soruları hazırlanmış; muhasebeci bilirkişilerinden faydalanan hakimler ve bilirkişilik hizmeti veren muhasebecilerin görüşlerinin değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Bu kapsamda; hukuk davalarının yoğunluk gösterdiği İstanbul, Ankara ve İzmir'de görev yapan hakimler ve bilirkişilik yapan S.M.M.M.'lerle görüşülmüştür. 
Anahtar Kelimeler: Adli Muhasebe, Bilirkişilik Müessesesi, Dava Desteği, Uzman Tanıklık, Araştırmacı Muhasebecilik

Abstract:
Recently encountered scandals in enterprises and auditing proved that the struggle can't be made by means of the current auditing system. While struggling, the old structure of auditing system is inadequate in both revealing and preventing financial crime which is effected by technological change and development. Furthermore,  dealing with crimes which are on the increase due to technological opportunities in the global world, judical authorities and criminology researchers are inadequate.
In this regard,  a new auditing branch, called forensic accounting, emerged. In fact, this branch, considered as a new branch, which has become a current issue as a result of the fact that the current system limited its own responsibilities and hence the problems encountered are not be able to be solved is pre-exisiting. This branch is able to give services not only in the branch of fraud auditing but also in the branches of litigation support consulting and expert witness. In our reserach study, expert witness services which are given by forensic accountants is evaluated in context of expert witness organizations in our country.
Our legal system make it possible using expert witness in courts under the conditions which require speciality and private or technical knowledge in order to quicken process and provide justice. However, in our country expert witness organization has a number of problems.
In this research study, whether the problems of expert witness organizations include or do not include expert witnesses who are accountants.  Whether the activities of forensic accountant as an expert witness that is not availiable in our country are done by expert witnesses who are accountants or not are evaluated and the necessity of forensic accountant branch in this field is determined.  For this purpose, the questionaire is prepeared,  aiming to evaluate the views of judges who benefit from expert witness that are accountants and the views of accountants who service expert witness. Within this scope, the questionnaire is applied to the judges and the accountants who are expert witnesses in İstanbul, Ankara and İzmir in which places civil lawsuits are intensity.
Key Words: Forensic Accounting, Expert Witness Organizations, Litigation Support Consulting, Expert Witness, Investigative Accounting