Nevşehir Müzesi'nden bir grup mezar örneği; Lahit, ostotek ve pişmiş toprak lahitler
A group of grave samples from Nevşehir Museum; Sarcophagi, ostotecs and terracotta sarcophagi
Yazar: YASİN YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. BİLSEN ŞERİFE ÖZDEMİR
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Antik çağlarda önem taşıyan bir bölge olan Kappadokia, farklı kültürler ve eşsiz
coğrafyasıyla şekillenmiştir. Kappadokia günümüzde sıklıkla Nevşehir ile anılsa da,
antik çağda çok daha geniş bir alanı kapsamaktadır. Doğu-batı ekseninde Tuz
Gölü'nden Malatya'ya kadar uzanan, güneyde Toros Dağları ile sınırlanan bu geniş
bölge, Neolitik Dönem'e kadar uzanan zengin bir yerleşim tarihine sahiptir. Zaman
boyunca göç ve yerleşim için hayati bir merkez olarak hizmet vermiştir. Kappadokia
Bölgesi'nde arkeolojik ve tarihi araştırmalarda yoğun ilgi gören dönemler Pre-
Protohistorik Dönemler ve önemli bir zaman aralığının ardından Doğu Roma
(Bizans) Dönemi'dir. Özellikle Hristiyan ikonografisine odaklanan ikonografi
araştırmaları bu bölgede yapılan birçok çalışmanın temelini oluşturmaktadır.
Kappadokia Bölgesi'nde yapılan pek çok araştırma öncelikle nekropol alanları ve
bireysel mezarlar ve mezar yapıları üzerinde yoğunlaşmıştır. Ancak bu
araştırmaların bölgenin sosyal ve kültürel yönlerine ilişkin oldukça önemli bilgiler
sağladığı yaygın olarak kabul edilmektedir. Mezar anıtlarının, çeşitli türlerinin ve
ortaya çıkış biçimlerinin, tarihsel dönemlerinin, komşu bölgelerden gelen kültürel
etkilerin ve ölü gömme geleneklerini ortaya çıkaran karmaşık detayların analizi
yoluyla bölgenin sosyal ve kültürel yaşamı hakkında daha net bir anlayışa
ulaşılabilir. Dolayısıyla bu çalışmada öncelikle, Kappadokia Bölgesi'nden kazı veya
satın alma yoluyla müzeye kazandırılan mezarlar üzerinde incelemeler yaparak bahsi
geçen konulara ışık tutulmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda bölgenin Demir Çağ'dan
Roma Dönemi'ne kadar farklı mezar biçimlerini (lahitler, pişmiş toprak mezarlar
gibi) tercih ettiği de anlaşılmıştır. Ayrıca bunlar içerisinde bazı tercihlerin bölgesel
özellikler gösterdiği de saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kappadokia, Nevşehir, Müze, Mezar Örnekleri, Ostotek, Lahit

Abstract:
Cappadocia, an important region in ancient times, was shaped by different cultures and
unique geography. Although Cappadocia is often associated with Nevşehir today, it
covered a much larger area in ancient times. This large region, stretching from Salt
Lake to Malatya on the east-west axis and bordered by the Taurus Mountains in the
south, has a rich settlement history dating back to the Neolithic Period. It has served
as a vital center for migration and settlement throughout time. The periods that attract
great attention in archaeological and historical research in the Cappadocia Region are
the Pre-Protohistoric Periods and, after a significant period of time, the Eastern Roman
(Byzantine) Period. Iconographic research, especially focusing on Christian
iconography, forms the basis of many studies conducted in this region.
Many studies conducted in the Cappadocia Region have focused primarily on
necropolis areas and individual graves and tomb structures. However, it is widely
accepted that these studies provide very important information about the social and
cultural aspects of the region. A clearer understanding of the social and cultural life of
the region can be achieved through the analysis of the funerary monuments, their
various types and forms of emergence, their historical periods, cultural influences from
neighboring regions, and the intricate details that reveal burial traditions. Therefore, in
this study, we tried to shed light on the mentioned issues by first examining the graves
brought to the museum through excavation or purchase from the Cappadocia Region.
In this context, it has been understood that the region preferred different burial styles
(such as sarcophagi and terracotta tombs) from the Iron Age to the Roman Period. It
has also been determined that some preferences have regional characteristics.
Key Words: Kappadokia, Nevşehir, Museum, Tomb Samples, Ostotech, Sarcophagus