Aşağı Seyhan ovasında uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemleri yardımıyla tarımsal alan kullanım uygunluğunun belirlenmesi
Determining the agricultural land use suitability using remote sensing and gis in lower Seyhan plane
Yazar: ONUR ŞATIR
Danışman: PROF. DR. SÜHA BERBEROĞLU
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry ; Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmanın amacı Aşağı Seyhan Ovası?nda (ASO) tarımsal alan kullanım uygunluğunun uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemleri araçlarından yararlanılarak belirlenmesi üzerine bölgesel hassasiyetleri de dikkate alan çok yönlü bir model geliştirmektir. Bu doğrultuda, ASO içerisindeki ürün deseninin %85?ini oluşturan buğday, mısır, pamuk ve narenciye tarımı için, alan kullanım uygunlukları belirlenmiştir.
Buğday, mısır ve pamuk için ideal yetişme koşulları çalışma kapsamında tahmin edilen ürün verimlilikleri ve konumsal dağılımları dikkate alınarak hesaplanmıştır. Narenciye alanları içinse literatürdeki çalışmalardan faydalanılmıştır. Bu doğrultuda her bir ürün için ideal yetişme koşulları Objektif bir yaklaşım benimsenerek çok kriterli karar destek sistemleri yardımıyla haritalanmıştır. Daha sonrasında tamamen ekonomik kazancı dikkate alan, tamamen doğa merkezli ve sürdürülebilir senaryolar geliştirilerek tarımsal alan kullanım uygunlukları tanımlanmıştır. 
Çalışma sonucunda üretilen uygunluk değerleri ve verimlilik analizi sonuçları, günümüzde kullanılan arazi kullanım kabiliyeti (AKK) sınıflarıyla karşılaştırılmış ve tarımsal alan kullanım kararlarında temel alınan sistemle, bu tez çalışmasında önerilen sistem arasındaki uyum ve çelişki, belirlenerek, öneri alan kullanım modeli geliştirilmiştir. Uygulanan her üç senaryoda da narenciye tarımı için uygun alanların diğerlerinden daha fazla olduğu belirlenmiştir. Ekolojik senaryoda pamuk, ekonomik senaryoda ise mısır narenciyeden sonra önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Tarımsal ürün verimliliği, Tarımsal modelleme, Alan kullanım uygunluğu, Uzaktan Algılama, Coğrafi Bilgi Sistemleri

Abstract:
Aim of this study was to build a model to determine the agricultural land use suitability using remote sensing and GIS considering regional sensitivities on crop production, economical income and ecological balances in Lower Seyhan Plane. In this frame, land use suitability of wheat, corn, cotton and citrus plantations, which cover 85% of the study area was determined spatially. 
Agricultural land use suitability of wheat, corn and cotton was evaluated based on crop productivity and spatial distribution. Citrus land use suitability was determined using literature based on ideal crop growth condition. So, an objective multi-criteria weighting system was applied for each drop type.  Agricultural land use suitability maps were developed based on the ecological and economic scenarios only. 
The outcomes of the study were compared with agricultural land use ability scheme which has currently been used in Turkey. Similarities and conflicts between these two data sets were evaluated and as result of this, an appropriate agricultural land management model were developed. Citrus plantation was the dominant agricultural land use type for all three scenarios. Cotton and corn productions were proposed for ecological and economic scenarios after citrus respectively.

Keywords: Agricultural crop production, Agricultural modeling, Land use suitability, Remote sensing, Geographical information system.