Antiepileptik kullanan hastalarda multifokal ERG ve pattern vep bulguları
Multifokal ERG and pattern vep findings in patients using antiepileptic drugs
Yazar: MELİH DUMAN
Danışman: DOÇ. DR. DİCLE HAZIROLAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Antikonvülsanlar = Anticonvulsants ; Elektroretinografi = Electroretinography ; Epilepsi = Epilepsy ; Göz = Eye ; Retina = Retina ; Uyarılmış potansiyeller = Evoked potentials ; Uyarılmış potansiyeller-görsel = Evoked potentials-visual

Özet:
AMAÇ: Epilepsi nedeniyle antiepileptik ilaç (AEİ) kullanan hastalarda, multifokal elektroretinografi (mfERG) ve pattern (desen) görsel uyarılmış potansiyel (pVEP) bulgularının, sağlıklı bireyler ile karşılaştırılmasıdır.
GEREÇ ve YÖNTEM: Aralık 2016 ile Kasım 2017 tarihleri arasında SBÜ Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göz Hastalıkları polikliniğine başvuran epilepsi tanılı ve en az bir yıl AEİ kullanan 50 gönüllü hastanın sağ gözü ile sistemik ve oftalmolojik yönden sağlıklı 25 bireyin sağ gözü çalışmaya dahil edildi. Çalışma grubu yine kendi içinde kullanılan ilaçlar (valproat, karbamazepin, levatiresetam, lamatrijin, topiramat, okskarbazepin) göz önüne alınarak 6 monoterapi ve 1 politerapi grubu olmak üzere 7 alt gruba ayrıldı. Tüm olguların EİDGK (en iyi düzeltilmiş görme keskinliği), ön ve arka segment muayeneleri, mfERG ve pVEP bulgularının değerlendirilmesi yapıldı. MfERG ve pVEP incelemeleri RETI-scan (Roland consult, Wiesbaden/ Almanya) cihazıyla yapıldı. Elde edilen verilerin istatistiksel analizi SPSS 15.01 programı kullanılarak yapıldı ve P<0,05 anlamlılık düzeyi olarak kabul edildi.
BULGULAR: Bireylerin ortalama yaşı çalışma grubunda 37,96 ± 13,75 (19-69), kontrol grubunda 43,32 ± 13,30 (25-66) idi. Çalışma grubunda 26 kadın (%52) ve 24 erkek (%48); kontrol grubunda ise 13 kadın (%52) ve 12 erkek (%48) bulunmaktaydı. Çalışma grubunun ortalama ilaç kullanım süresi 117,42 ± 74,69 (12-300) ay idi. MfERG'de tüm halkalarda ölçülen P1 ve N1 dalgası amplitüd değerleri açısından gruplar arası karşılaştırmada, çalışma grubunda kontrol grubuna göre daha düşük ortalama değerler tespit edildi (p<0,05). Ancak çalışma ve kontrol grubunun tüm halkalarda ölçülen P1 ve N1 latans değerleri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0,05). PVEP'te P100 amplitüdü göz önüne alındığında; çalışma grubu ve kontrol grubu karşılaştırıldığında, tüm desenlerde çalışma grubunda amplitüd değerlerinin ortalaması daha düşüktü. Ancak sadece 30', 15' ve 7'  desenlerinde istatistiksel anlamlılık mevcuttu (p<0,05). N75 ve P100 latans değerlerinde çalışma grubu ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmedi (p<0,05).
SONUÇ: Antiepileptik ilaçlar, pVEP ve mfERG testlerinde anormalliklere neden olabilir.Çoklu antiepileptik ilaç kullanımı bu testlerdeki değişimi daha fazla arttırabilmektedir. Bu nedenle AEİ'nin retina ve optik sinir üzerindeki etkileri göz önünde bulundurulmalıdır. Özellikle retina veya optik sinir patolojisi bulunan ve bu ilaçları uzun yıllar kullanacak hastaların, rutin oftalmolojik muayenelerinin yapılması gerektiği unutulmamalıdır.

Abstract:
OBJECTIVE: To compare multifocal electroretinography (mfERG) and pattern visual evoked potential (pVEP) findings of epilepsy patients using antiepileptic drugs (AED), with healthy individuals.
MATERIALS AND METHODS:Right eye of 50 volunteer epilepsy patients, using AED at least one year, who admitted to Ophthalmology outpatient clinic of SBU Ankara Training and Research Hospital between December 2016 and November 2017 were included in the study. The study group was divided into 7 subgroups, including 6 monotherapy and 1 polytherapy group, taking into account drugs (valproate, carbamazepine, levatiresetam, lamatrigine, topiramate, and oxcarbazepine). All individuals were evaluated for BCVA (best corrected visual acuity), anterior and posterior segment examinations, mfERG and pVEP test findings. MfERG and pVEP tests were performed with RETI-scan (Roland consult, Wiesbaden / Germany). Statistical analysis of the obtained data was performed using SPSS 15.01 program and P <0.05 was accepted as the level of significance.
RESULTS:The mean age of the individuals were 37,96 ± 13,75 (19-69) in the study group and 43,32 ± 13,30 (25-66) in the control group. The study group included 26 females (52%) and 24 males (48%); the control group included 13 females (52%) and 12 males (48%). The mean duration of drug use in the study group was 117,42 ± 74,69 (12-300) months. In MfERG, P1 and N1 wave amplitude values measured in all rings were found to be lower than the control group (p <0.05). There was no statistically significant difference in P1 and N1 latency values of all rings among study and control groups (p> 0.05). The avarage P100 amplitude values in pVEP testing of the study group were lower in all patterns. However, amplitudes of 30 min, 15 min and 7 min patterns were statistically significant (p<0.05). No statistical significant difference was detected in N75 and P100 latency values among the study and control groups (p <0.05).
CONCLUSION: Antiepileptic drugs may cause abnormalities in pVEP and mfERG tests. The use of multiple antiepileptic drugs increases the change in these tests.Therefore, the effects of AED on the retina and optic nerve should be considered. It should be especially kept in mind that routine ophthalmologic examinations should be performed in patients with retinal or optic nerve pathology, who will be using these drugs for many years.