Adana-Feke yöresi karaçam meşcerelerinin kök kütlesi ve depoladığı karbon miktarının belirlenmesi
Biomass and carbon storage capacity in roots of black pine natural forest stands in Adana-Feke region
Yazar: ABDULLAH YILDIZ
Danışman: PROF. DR. NURAY MISIR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Anadolu karaçamı = Anatolian black pine

Özet:
Bu çalışmada Adana-Feke yöresi karaçam meşcerelerinin kök kütlesi ve depoladığı karbon miktarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Adana-Feke yöresinde doğal olarak yayılış gösteren karaçam meşcerelerinde, 80 x 120 cm ebatlarında açılan 17 adet kök çukurundan kök örnekleri alınmıştır. Ayrıca her örnek alandan 2 adet olmak üzere toplamda 34 adet kök silindiri örnekleri alınmıştır. Açılan kök çukurlarında 0-10 cm, 10-30 cm, 30-50 cm ve 50-80 cm olmak üzere 4 farklı toprak derinlik kademesinde çalışılmıştır. Toprak derinlik kademelerinden çıkarılan kök örnekleri kılcal (0-2 mm), ince (2-5 mm) ve kalın (5 mm'den kalın) olmak üzere üç kök sınıfına ayrılmıştır. Kök çukuru yöntemi ile elde edilen köklerin kütleleri kılcal kökte 1286 kg/ha, ince kökte 1431 kg/ha ve kalın kökte 8400 kg/ha olarak tespit edilmiştir. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda kılcal, ince ve kalın kök kütlesinin toprak derinlik kademelerine göre değiştiği sonucuna varılmıştır (P<0.05). Kök çukuru yöntemi ile elde edilen köklerin içerdiği karbon oranları, kılcal kökte % 40.3, ince kökte % 41.9 ve kalın kökte % 41.9'dur. Kök çukuru yöntemi ile elde edilen köklerin karbon miktarı kılcal köklerde 518 kg/ha, ince köklerde 599 kg/ha, kalın köklerde ise 3518 kg/ha olarak belirlenmiştir. Kök silindiri yöntemi ile elde edilen köklerin kütleleri kılcal kökte 1519 kg/ha, ince kökte 1112 kg/ha ve kalın kökte ise 5115 kg/ha'dır. Bu kütlelerin karbon oranları ise kılcal kökte % 42.6, ince kökte % 40.9 ve kalın kökte ise % 42.2 olarak tespit edilmiştir. Kök silindiri ile elde edilen köklerin karbon miktarı kılcal kökte 647 kg/ha, ince kökte 459 kg/ha ve kalın kökte ise 1042 kg/ha olarak belirlenmiştir. Kök kütleleri arasında örnek alma yöntemine (kök çukuru ve kök silindiri) göre istatistiksel olarak fark olmadığı sonucuna varılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Karaçam, Adana, Toprak altı biyokütle, Karbon depolama

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the biomass and carbon storage capacity of natural Black pine (Pinus nigra) forest stands in Feke subdivision in Adana region. For this purpose, root samples were taken from 17 root pits opened in 80 x 120 cm dimensions. In addition, a total of 34 root cylinder samples were taken, 2 from each sample area. In the root pits opened, 4 different soil depth levels were studied to know 0-10 cm, 10-30 cm, 30-50 cm and 50-80 cm. Root samples extracted from soil depth levels are divided into three root classes: Fine (0-2 mm), small (2-5 mm) and coarse (thicker than 5 mm). The masses of the roots taken by the root pit method were determined as 1286 kg/ha in the fine roots, 1431 kg/ha in the small roots and 8400 kg/ha in the coarse roots. As a result of statistical analysis, it was concluded that fine, small and coarse roots mass varies according to soil depth levels (P <0.05). The carbon ratios of the roots taken by the root pit method are 40.3% in the fine roots, 41.9% in the small roots and 41.9% in the coarse roots. The carbon amount of the roots taken by the root pit method was determined to be 518 kg/ha in fine roots, 599 kg/ha in small roots and 3518 kg/ha in coarse roots. The masses of the roots taken by the root cylinder method are 1519 kg/ha in the fine roots, 1112 kg/ha in the small roots and 5115 kg/ha in the coarse root. The carbon ratios of these masses were determined as 42.6% in fine roots, 40.9% in small roots and 42.2% in coarse root. The carbon amount of the roots taken with the root cylinder was determined as 647 kg/ha in the fine roots, 459 kg/ha in the small roots and 1042 kg/ha in the coarse roots. It was concluded that there was no statistical difference between the root masses according to the root sampling methods (root pit and root cylinder).

Key words: Black pine, Adana, Below-ground biomass, Carbon storage