HBA1C ölçümünde HPLC, LC/ESI/MS  ve immün assay yöntemlerinin karşılaştırılmaı
Measurement of HBA1C HPLC, Immunoassay and LC/ESI/MS comparison of methods
Yazar: MAHMUT AYDIN
Danışman: PROF. DR. MEHMET BURAK YAVUZ ÇİMEN
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; İmmünoassay = Immunoassay

Özet:
Glikozile hemoglobinin majör formu olan HbA1c, IFCC tarafından HbA1'in beta zincirinin amino terminal ucunda bulunan valin amino asitinin amino grubuna glukoz bağlanması ile oluşan dayanıklı yapı [N-(1-deoksifruktozil) hemoglobin] olarak tanımlanmıştır. HbA1c; DM' de orta ve uzun dönem glisemik kontrolün izlenmesi ve DM hastalarında, diyabetik komplikasyonların gelişme riskinin değerlendirilmesinde sıklıkla kullanılmaktadır. Günümüzde çok sayıda glikozile Hb ölçüm yöntemi geliştirilmiştir. HPLC/ESI/MS ve HPLC/CE yöntemi, HbA1c ölçümünde IFCC tarafından referans metot olarak kabul edilmektedir. IFCC; referans HbA1c ölçüm yöntemi, hemoglobinin beta zincirinin Endoproteinaz Glu-C ile kesilmesi sonrası oluşan glikozile hekza peptidlerin, total hekzapeptidlere oranlanması temeline dayanmaktadır. HPLC-ESI-MS özellikle Hb'nin beta zincirinin N-terminal ucundaki glikozilasyonu ölçtüğü için HbA1c'nin tam ölçümünü sağlamaktadır.    
Biz bu çalışmada, laboratuarımızda kullanılan, HPLC ve İmmün assay metotlarını, IFCC tarafından referans metot olarak kabul edilen HPLC/ESI/MS metodu ile yöntem karşılaştırma çalışması yaptık. 27 sağlıklı ve 27 diyabetik bireyden; iki grup oluşturuldu. Her iki HPLC ve İmmün assay yönteminin HPLC/ESI/MS ile karşılaştırıldığında; hem sağlıklı(sırasıyla 0,8972, 0,8875) grupta, hem de diyabetik(sırasıyla 0,9243, 08588) grupta korelasyon vardır.
HPLC, İmmün Assay ve LC/ESI/MS yöntemlerinin; gün içi ve günler arası tekrarlanabilirlikleri hem sağlıklı (sırasıyla gün içi -günler arası; 3.87, 4.4 / 3.93, 4.22/  2.07, 2.3) grupta, hem de diyabetik(sırasıyla gün içi -günler arası 3.47, 3.9/ 3.34, 3.82 / 1.74, 1.9 ) grupta çalışıldı.
Sonuç olarak; her iki yönteminde, HPLC/ESI/MS yöntemi ile uyumlu olduğu ancak; yapılan gün içi ve günler arası tekrarlanabilirlik çalışmalarında HPLC ve İmmün assay yöntemlerinin, HPLC/ESI/MS yöntemine göre yüksek %CV değerleri elde edildiği belirlendi.

Anahtar kelimeler: HbA1c, HPLC/ESI/MS, HPLC, İmmün Assay

Abstract:
The major glycated hemoglobin HbA1c has been defined as stable form [N-(1-deoksifruktozil) formed by glycation of N-terminal-end Valin residue of beta chain of HbA1 by IFCC. HbA1c is frequently used for long and mid-term monitoring of diabetes and evaluation of risk of diabetic complication development. Today there are many glycated Hb evaluation methods developed. HPLC/ESI/MS and HPLC/CE methods has been refered as reference methods by IFCC. The reference methods principle is based on the ratio of hexapeptides formed by digestion of beta chain by endopeptidase Glu-C to total hexapeptides. HPLC/ESI/MS gives the best results due to the measurement of specific measurement of N-terminal glycation of beta chain of Hb.
In this study, both HPLC and immunoassay methods used in our laboratory had been compared to the reference method HPLC/ESI/MS. Two groups composed including 27 health subjects and 27 diabetes patients. There is a correlation between HPLC/ESI/MS method with HPLC and immunoassay methods in both healthy subjects (0,8972, 0,8875 respectively) and diabetic patients (0,9243, 08588 respectively).
All HPLC, immunoassay and HPLC/ESI/MS methods wthin-day and inter-day reproducibilities were tested and has been found in heathly subjects as 3,87;4,4, 3,93;4,22, 2,07;2,3 and in diabetic patients as 3,47;3,9, 3,34;3,82, 1,74, 1,9 respectively.
In conclusion: results obtained from both methods are consistent with the results of the reference method but within-day and inter-day reproducibility studies showed that both methods have higher %CV values compared to HPLC/ESI/MS methods.

Key Words: HbA1c, HPLC/ESI/MS, HPLC, Immunoassay