Etnik ve dini yapıların neden olduğu çatışmalar: Hatay ili örneği
Conflicts caused by ethnic and religious structures: The case of Hatay province
Yazar: HAYRİYE ÇAKICI BASKIN
Danışman: PROF. DR. CELİL UĞUR ÖZGÖKER
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Din = Religion ; Dini yapı = Religious structure ; Dini çatışmalar = Religious conflicts ; Etnik yapı = Ethnic structure ; Etnik çatışmalar = Ethnic conflicts ; Hatay = Hatay ; Çatışma = Conflict ; Çatışma yönetimi = Conflict management

Özet:
İnsanoğlunun var oluşundan günümüze değin sayısız kavga, şiddet, anlaşmazlık ve güç mücadelesi yaşanmıştır. Bu yüzden tarih kitapları genellikle birbiri ile zıtlaşan, kavga eden, savaşan kişilerin mücadelelerini anlatır. Bunların her biri bir çatışmadır ve ekonomik, sosyal, kültürel, dini, ırkî, siyasi vb. nedenlerden kaynaklanmıştır. Bu çalışmada, söz konusu değişkenlerden sadece etnik ve dini yapılar göz önünde bulundurulmuştur. Söz konusu değişkenlerin gruplar arasında hangi çatışmalara neden olabildiğinin tespit edilmesi hedeflenmiştir. Elde edilecek veriler, dünyanın pek çok noktasında var olan sıcak çatışmaların nedenlerini anlamak için önemli birer ipucu olacaktır. Ayrıca bunlar, uluslararası ilişkilerde olması gereken barış, birlikte yaşam ve hoşgörü ortamının sağlanması hususunda öneriler geliştirmeye de yardımcı olacaktır. 
Bu çalışma bir nitel araştırmadır. Çatışma olgusunun arka planındaki dini inanç ve etnik yapıların varlığını tanımlamayı amaçlamaktadır. Bu yüzden fenomenolojik bir modelle ve görüşmeler aracılığıyla veri toplanmıştır. Veriler, Türkiye'nin Hatay ilinde grup birlikte hareket etme kültürüne sahip grupların liderlerinden/temsilcilerinden/yöneticilerinden toplanmıştır.
Hatay, Türkiye'nin güneyinde, Akdeniz'in de en doğusundaki kıyılarında yer alan bir liman ve tarım şehridir. Geçmişi MÖ. 300'lu yıllara dayanan bu şehir, konumu itibariyle tarih boyunca tüm devletlerin hedefinde olmuştur. Bu yüzden Haçlı Seferlerinin merkezi, İslam'ın Anadolu'daki ilk fethi, Birinci Dünya Savaşı sonrasında İtilaf Devletlerinden en son alınabilmiş Misak-ı Milli sınırları içindeki şehirdir. Bu durum onu demografik açıdan çok katmanlı bir yapıya kavuşturmuştur. Türkiye Cumhuriyeti döneminde yürütülen iskân politikaları, son yıllarda şehirde gelişen sanayi ve tarım faaliyetleri ile 2011 sonrasında Suriye'de gelişen olaylar de demografik çeşitliliği arttırmıştır. Bu yüzden günümüzde farklı dinlere inan ve farklı dilleri konuşan insanlar bir arada yaşıyorlar. Şehirde birlikte yaşam kültürü gelişmiş olsa da farklı gruplar arasında bazen sürtüşmeler, kavgalar veya krizler ortaya çıkmaktadır. Bu sürtüşmeler ve krizler, uluslararası ilişkilere konu olan iç karışıklıkları, ülkeler arası mücadeleleri veya savaşları anlamak için birer mikro laboratuvar niteliğine sahiptir. Bu yüzden, söz konusu etkenlerin gözlemlenebilmesi için Hatay, ulaşılabilir bir örneklem olarak Irak'ın parçalanmasına, Suriye'deki iç karışıkların ortaya çıkmasına, Balkanlarda sık sık savaşın eşine gelinmesine, Uzak Doğu'da Müslümanların dışlanmasına veya sürülmesine vb. neden olayları anlamaya yardımcı olur. 
Araştırma neticesinde Hatay'da farklı din ve kökenlere mensup kişilerin yüzyıllardır birlikte yaşadığı;  Ezan, Çan, Hazzan'ın bazı vakitlerde birbirine karıştığı ve görünürde herkesin buna saygı duyduğu görülmüştür. Ancak gerçeklik durumuna göre, gerçek olmayan (algısal); gözlenebilme durumuna göre örtük çatışmalar (gizli, sessiz); davranış biçimlerine göre şiddet içermeyen ve düşük yoğunluklu; aktörlerine göre küçük gruplar arası, ömürlerine göre uzun süreli; dayanaklılıklarına göre dirençli (kök salmış); temel motivasyonlarına (kaynaklarına) göre maddi çıkar ve değer odaklı, ekonomik, siyasi, ideolojik, etnik ile din/mezhep çatışmaların da mevcut olduğu tespit edilmiş. Bunların büyük bir kaosa ve krize neden olmaması için grupların hassasiyetlerinin göz önünde bulundurulması, adil bir yönetimin tesis edilmesi, herkese fırsat eşitliğinin sağlanması ve kimsenin kayırılmaması, farklılıkları birer zenginlik ve güzellik olarak görmeyi esas alan bir eğitim anlayışının benimsenmesi gerekmektedir.

Abstract:
There have been countless fights, violence, disagreements, and power struggles since the existence of mankind. That's why history books usually tell about the struggles of people who are in conflict with each other. Each is a conflict resulting from economic, social, cultural, religious, racial, and political reasons. In this study, only ethnic and religious structures were taken into consideration among the variables in question. It is aimed to determine which conflicts these variables can cause between groups. The data to be obtained will be an important clue to understanding the causes of the hot conflicts that exist in many parts of the world. In addition, these will help develop proposals for establishing an environment of peace, coexistence, and tolerance that should be in international relations.
This study is qualitative research. It aims to define the existence of religious beliefs and ethnic structures in the background of the conflict phenomenon. Therefore, data were collected through a phenomenological model and interviews. The data were collected from the leaders/representatives/managers of the groups that have the culture of acting together in groups in the province of Hatay, Turkey.
Hatay is a port and agricultural city located in the south of Turkey and on the easternmost coasts of the Mediterranean Sea. This city, which dates back to 300 BC, has been the target of all states throughout history due to its location. For this reason, Hatay was the center of the Crusades, the first conquest of Islam in Anatolia, the city within the National borders of the Covenant, which was the last to be taken from the Entente States after the First World War. This situation has made it a multi-layered structure from a demographic point of view. The settlement policies carried out during the period of the Republic of Turkey, the industrial and agricultural activities that have developed in the city in recent years, and the events that have developed in Syria after 2011 have also increased the demographic diversity. That's why people who believe in different religions and speak different languages live together today. Although the culture of living together has developed in the city, sometimes frictions, fights or crises occur between different groups. These frictions and crises have the quality of micro-laboratory for understanding internal conflicts, struggles or wars between countries that are the subject of international relations. Therefore, Hatay, as an accessible sample, helps to understand the events that led to the disintegration of Iraq, the emergence of internal turmoil in Syria, frequent wars in the Balkans, the exclusion or expulsion of Muslims in the Far East, in order to observe these factors.
As a result of the research, it was seen that people belonging to different religions and origins have been living together in Hatay for centuries; Adhan, Bell, and Hazzan sometimes mix together, and seemingly everyone respects it. However, it was determined that there were conflicts as well which could be defined as unreal (perceptual) according to reality, implicit conflicts (hidden, silent) according to observability, non-violent and low-intensity according to their behavior, small groups according to their actors, long-lasting according to their lifetime, resistant (rooted) according to their resilience, according to their main motivations (sources), they were focused on material interests and values, economic, political, ideological, ethnic, and religious/sectarian. For these not to cause great chaos and crisis, it is necessary to consider the sensitivities of groups, establish fair management, ensure equal opportunities for everyone and not favor anyone, and adopt an educational approach based on seeing differences as wealth and beauty.