Türkiye'de lojistik faaliyet alanların yer seçimi, ulaştırma modları ile entegrasyonu ve modellenmesi
Choosing location, integration with types of transport and modeling of logistics activity areas in Turkey
Yazar: ÇAĞLAR TABAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KÜRŞAT YILDIZ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Ulaşım maliyetleri ülkelerin ekonomilerini doğrudan etkilemektedir. Ayrıca, ulaştırma
maliyetleri enerji kaynakları da dâhil olmak üzere birçok nedene bağlı olarak artmaktadır ve
buna bağlı olarak ülkeler, kombine taşımacılık stratejilerini geliştirmeyi amaçlamıştır. Bu
çalışmada ulaştırma maliyetlerinin düşürülmesine katkı sağlayacak, Türkiye'de lojistik
sektör stratejilerini geliştirerek, ulaştırma türlerinin birbiri ile entegrasyonu ile en ekonomik,
seri ve emniyetli taşımacılık için stratejiler belirleneceği, lojistik merkezlerin yer seçimleri
için öneriler getirilmesi amaçlanmıştır. 2014 yılında Dünya Bankası tarafından yayımlanan
Lojistik Performans Endeksinde ilk üç sırada yer alan Almanya, Hollanda ve Belçika'nın
lojistik yapıları yerinde incelenerek 2016 yılında yayımlanan Lojistik Performans
Endeksi'nde göz önünde bulundurularak kıyaslama çalışması yapılmıştır. Çalışmada
ülkelerin lojistik ile ilgili otoriterlerine yasal ve yapısal durumları ile ilgili sorular sorulmuş,
ülkelerin Lojistik Performans Endekslerindeki değerleri "Sıra Korelasyon" yöntemi ile
istatistiksel analiz yapılarak performans kriterlerine etki eden en önemli bileşenler
belirlenerek, bu test sonucundaki değerler üzerinden gruplanma yapılarak öncelikli
stratejiler belirlenmiştir. Ayrıca Yurtiçi Gayri Safi Milli Hasıla ve altyapı durumu olarak
Türkiye'ye çok yakın olan Meksika'nın lojistik altyapısı yerinde incelenmiş ve örnek olarak
çalışmada yer verilmiştir. Çalışmada Türkiye'nin mevcut durumu, diğer ülkeler ile
kıyaslandı ve yapısal ve mevzuat durum analizi yapılmıştır. Daha sonra Lojistik Performans
Endeksindeki sıralamayı etkileyen en önemli faktörlerden birisi olduğu anlaşılan altyapı
projelerinin daha stratejik olarak planlanması amacıyla İç Anadolu ve Ege Bölgesi pilot
bölge olarak seçilmiştir.. Buna ek olarak bölgedeki mevcut durum analizi yapılarak
bölgelerde lojistik alan önerisi yapabilmek için anket çalışması yapılmıştır. Saha çalışması
sonucunda, ilk olarak ulaştırma modeli akabinde lojistik model kurularak lojistik alan yer
seçimi için öneriler getirilmiştir. Böylece çalışmada, lojistik sektörünün yasal ve yapısal
analizi yapıldıktan sonra bu analizin dolaylı parametresi olan ve lojistik sektörünün en
önemli maliyet kalemlerinden olan ulaştırma sektörüne destek verecek, lojistik alanların yer
seçimi yapılmış ve bu yer seçimi için de alternatif bir model önerisi getirilmesi
amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler : Lojistik alan, lojistik performans, ulaştırma modeli, lojistik model

Abstract:
Transportation costs directly affect national economies. Furthermorex transportation costs
increase depending on various reasons including energy resources and with regard to this
countries aimed to develop combined transportation strategies to reduce transportation costs.
It is targeted in this study to provide recommendations for selection of logistics centers in
order to determine the strategies for most cost efficient, high-speed and secure transport for
integration of transportation types by developing logistics industry strategies in Turkey,
which will contribute in reduction of transportation costs. The logistics strategies of
Germany, Netherlands and Belgium, taking the first three places in Logistics Performance
Index published by the World Bank in 2016 have been examined on site and a comparison
study has been carried out by taking the Logistics Performance Index published in 2016 into
consideration. In this study, questions have been asked to the national logistics authorities
about legal and structural status; the ranks of countries in the Logistics Performance Index
have been statistically analyzed by the "Rank Correlation" method; the most significant
components affecting the performance criteria and the values arising from this test have been
classified and preferred strategies have been determined. Moreover, the logistics
infrastructure of Mexico, resembling to Turkey in terms of Gross Domestic Product and
infrastructure status, has been examined on site and included in the study as an example. In
the study, current status of Turkey has been compared to other countries and legislative status
has been analyzed. After that Central Anatolia and Aegean Region have been selected as
pilot regions in order to plan the infrastructure projects which are considered as one of the
most significant factors affecting the ranking in Logistics Performance Index. In addition to
that a survey has been conducted to make logistics area recommendations by analyzing the
current structure in these regions. At the end of the field study, recommendations have been
provided for selection of logistics areas by establishing a transportation model and a logistics
model respectively. Therefore, after performing legal and structural analysis of the logistics
industry, location of the logistics areas which is an indirect parameter of this analysis and
one of the most significant cost items of the logistics industry has been selected and it has
been aimed to propose an alternative model for the relevant location selection.

Key Words : Logistics Area, Logistics Performance, Transport Modeling, Logistics
Modeling