Yoğun bakım hemşirelerinde psikolojik dayanıklılık, merhamet yorgunluğu ve bakım davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examine the relationship between psychological resilience, compassion fatigue, and care behaviors among intensive care nurses
Yazar: ELİF YALÇINKAYA
Danışman: DOÇ. DR. SERPİL İNCE
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Merhamet yorgunluğu = Compassion fatigue

Özet:
Amaç: Araştırma, yoğun bakım hemşirelerinde psikolojik dayanıklılık, merhamet yorgunluğu ve bakım davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesini amaçlamaktadır.
Yöntem: Tanımlayıcı-ilişki arayıcı bu çalışma, Ege Bölgesi'ndeki bir ilde İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı iki devlet hastanesi ve bir üniversite hastanesinde çalışan 309 yoğun bakım hemşiresi ile Nisan 2023-Mart 2024 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın verileri "Kişisel Bilgi Formu", "Merhamet Yorgunluğu Ölçeği", "Bakım Davranışları Ölçeği" ve "Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği" ile toplanmıştır. Veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. İki bağımsız gruptaki katılımcıların kişisel özelliklerine göre ölçek puanlarının karşılaştırılmasında bağımsız t-testi, ikiden fazla bağımsız grup arasındaki karşılaştırmalarda ise tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan ölçekler arasındaki ilişkiyi test etmek için Pearson korelasyonu uygulanmıştır.
Bulgular: Merhamet yorgunluğu ölçeği toplam puan ortalaması 53.70±23.77, bakım davranışları ölçeği toplam puan ortalamasının 5.10±0.61, psikolojik dayanıklılık ölçeği toplam puan ortalamasının 76.84±7.75 olduğu saptanmıştır. Hemşirelerin bakım davranışları algısı ile psikolojik dayanıklılık arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü bir ilişki (r=0.290, p<0.05) saptanmıştır. Merhamet yorgunluğu ile psikolojik dayanıklılık arasında anlamlı negatif yönlü bir ilişki (r=-0.226, p<0.05) olduğu belirlenmiştir.  
Sonuç: Bu araştırmada, yoğun bakım hemşirelerin merhamet yorgunluğu düşük, bakım davranışları algısı ve piskolojik dayanıklılık düzeyleri yüksek düzeyde bulunmuştur. Psikolojik dayanıklılık arttıkça merhamet yorgunluğunun azaldığı ve merhamet yorgunluğu azaldıkça da bakım davranışlarının olumlu etkilendiği belirlenmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Bakım, bakım davranışları, merhamet yorgunluğu, psikoloijik dayanıklılık, yoğun bakım hemşiresi

Abstract:
Objective: This study aims to examine the relationship between psychological resilience, compassion fatigue, and care behaviors among intensive care nurses.
Method: This descriptive correlational study was conducted between April 2023 and March 2024 with 465 intensive care nurses working at two state hospitals and one university hospital affiliated with the Provincial Health Directorate in a province of the Aegean region. The data of the research was collected with "Personal Information Form," the "Compassion Fatigue Scale," the "Care Behaviors Scale," and the "Psychological Resilience Scale." Data were analyzed using the SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0 program. An independent t-test was used for comparing scale scores according to the personal characteristics of the participants in two independent groups, and a one-way ANOVA was used for comparisons among more than two independent groups. Pearson correlation was applied to test the relationship between the scales used in the study.

Results: It was found that the total mean score of compassion fatigue scale was 53.70±23.77, the total mean score of caring behaviors scale was 5.10±0.61, and the total mean score of psychological resilience scale was 76.84±7.75. A statistically significant positive relationship (r=0.290, p<0.05) has been found between nurses' perception of caring behaviors and psychological resilience. A significant negative relationship (r=-0.226, p<0.05) has been determined between compassion fatigue and psychological resilience.

Conclusion: In this study, compassion fatigue of intensive care nurses was found to be low, perception of caring behaviors and psychological resilience levels were found to be high. It was determined that as psychological resilience increases, compassion fatigue decreases, and as compassion fatigue decreases, care behaviors are positively affected.

Keywords: Compassion fatigue, psychological resilience, care, care behaviors, intensive care nurse