Toplumsal cinsiyet ve 'sokak'ın kamusallığı: İstanbul'da kuir bireylerin 'sokak' deneyimleri ve pratikleri
Gender and the publicness of the 'street': 'Street' experiences and practices of queer individuals in Istanbul
Yazar: MERİÇ GÜLCE DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERYAL AYŞİN KOÇAK TURHANOĞLU
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Cinsel ve toplumsal cinsiyet azınlıkları = Sexual and gender minorities ; Kentsel mekan = Urban space ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Bu çalışma, İstanbul'da yaşayan kuir bireylerin "sokak" kavramının değişen anlamını toplumsal cinsiyet ve kentsel kamusal mekânlar arasındaki ilişki üzerinden araştırmaktadır. Çalışmanın temel amacı, Türkiye'deki siyasi ve toplumsal süreçlerin, özellikle "sokak" dinamiklerinin İstanbul'daki kuir bireylerin yaşamları, kamusal alanları algılama ve kullanma biçimleri üzerindeki etkisi incelenmektedir. Çalışmada, sokakların tarih boyunca çeşitli toplumsal işlevleri, kentsel toplumsal hareketler ve iktidar ilişkisi, LGBTİ+'lar açısından ele alınmaktadır. Feminist ve kuir kuramların araştırma yöntemleri ve etik çerçeveleri bağlamında İstanbul'da yaşayan kuir bireylerle derinlemesine görüşmeler yapılarak katılımcıların sokakla kurdukları ilişkinin değişimi, Onur Yürüyüşleri, eylemlilik pratikleri ve sokaktan beklentileri üzerinde durulmaktadır. Çalışma, İstanbul'da yaşayan kuir bireylerin sokakla ilişkisinin, kültürel normlar, cis- heteronormatif yapılar ve ayrımcı uygulamalardan etkilendiğini, Onur Yürüyüşleri gibi kamusal alanlardaki etkinliklerin yasaklanmasının, Covid-19 pandemi sürecinin LGBTİ+'ların kamusal alanda varoluş mücadelesini zorlaştırdığını ve görünürlüklerini sınırlandırdığını ortaya koymaktadır. Çalışma, kamusal alanların toplumsal cinsiyet ilişkileri bağlamında nasıl daha kapsayıcı, güvenli ve eşitlikçi bir deneyim sunabileceğini sorgulamaktadır.

Anahtar kelimeler: Toplumsal cinsiyet, LGBTİ+, Kentsel kamusal mekân, Sokak.

Abstract:
This study examines the changing meaning of the concept of "street" for queer individuals living in Istanbul through the relationship between gender and urban public spaces. The main aim of the study is to examine the impact of political and social processes in Turkey, especially the dynamics of "street" on the lives of queer individuals in Istanbul and the way they perceive and use public spaces. In the study, various social functions of streets throughout history, urban social movements and the relationship between power are discussed from the perspective of LGBTI+ persons. In the context of the research methods and ethical frameworks of feminist and queer theories, in-depth interviews are conducted with queer individuals living in Istanbul, focusing on the change in the participants' relationship with the street, Pride Marches, their activism practices and their expectations from the street. The study reveals that the relationship of queer individuals living in Istanbul with the street is affected by cultural norms, cis- heteronormative structures and discriminatory practices, and that the banning of events in public spaces such as Pride Parades and the Covid-19 pandemic process complicate the struggle of LGBTI+'s existence in public spaces and limit their visibility. The study questions how public spaces can offer a more inclusive, safe and egalitarian experience in the context of gender relations.

Keywords: Gender, LGBTI+, Urban public space, Street.