Okul öncesi eğitimi alan beş altı yaş çocuklarının cinsiyet rol davranışları ile sosyal-duygusal uyum düzeyi ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationship between gender-role behaviors and social-emotional adaptation level of 5-6-year-old children who receive preschool education
Yazar: GÜLSER İREM CAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA BULUŞ
Pamukkale Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Cinsel davranış = Sexual behavior ; Cinsel tutumlar = Sexual attitudes ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Duygusal uyum = Emotional adjustment ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Sosyal uyum = Social adjustment ; Uyum = Adjustment

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi eğitim alan beş-altı yaş çocukların cinsiyet rol davranışları ile sosyal-duygusal uyum düzeyi ilişkisinin incelenmesidir. Bu çerçevede çocuklarda cinsiyet rol davranışlarını yordamada sosyal-duygusal uyumun rolü araştırılmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2018-2019 eğitim öğretim yılında Denizli il merkezinde ilkokula bağlı anasınıflarına ve bağımsız anaokullarına devam eden beş altı yaş çocukları ve onların öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise basit rastlantısal yolla seçilmiş 999 çocuk ve öğretmenleri oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama araçları olarak Buluş ve Can tarafından geliştirilen Cinsiyet Rol Davranışları Ölçeği (CRDÖ) ve Türkçe uyarlaması Çorapçı, Aksan, Yalçın ve Yağmurlu tarafından yapılan Sosyal Yetkinlik ve Davranış Değerlendirme - 30 Ölçeği (SYDD-30), kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler üzerinde betimleyici analizler, korelasyon analizleri ve regresyon analizleri yapılmıştır. Araştırmanın korelasyon ve regresyon analizleri, cinsiyet rol davranışları ile sosyal yetkinlik düzeyi, kızgınlık ve saldırganlık, anksiyete-içe dönüklük boyutları arasında anlamlı bir ilişki bulunduğunu göstermektedir. Ölçekte kullanılan bağımsız değişkenlerin cinsiyet rol davranışına anlamlı bir etkisi olup olmadığına bakmak için t-testi ve One-Way ANOVA analizleri yapılmış olup, cinsiyet, doğum sırası, anne ve babanın eğitim durumu, annenin çalışması ve ailenin gelir düzeyinin cinsiyet rol davranışları üzerinde anlamlı etkisi bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between the gender-role behaviors and social-emotional adaptation level of five-six-year-old children receiving preschool education. In this context, the role of social-emotional adjustment in predicting gender-role behaviors in children was researched. The relational screening model was used in this research. The study group of the research consists of 5-6-years-old children who attend kindergartens under primary education in the city center of Denizli and independent kindergartens in the 2018-2019 academic year and their teachers. Research sampling was comprised of  999 children and their teachers selected by the simple random method. In the research, Gender-Role Behaviors Scale (GRBS) developed by Buluş and Can and Social Competence and Behavior Evaluation-30 Scale (SCBE) adapted to Turkish by Çorapçı, Aksan, Yalçın and Yağmurlu were used as the data collection tool. Descriptive analyses, correlation analyses and regression analyses were executed on the data obtained from the research. Correlation and regression analyses of the research point at a significant relationship between gender-role behaviors, social competence level, anger and aggression, anxiety-introversion dimensions. The t-test and One-Way ANOVA analyses were performed to see whether the independent variables used in the scale had a significant effect on the gender-role behavior, and it was found that gender, birth order, educational status of mother and father, working status of mother and income level of the family had a significant effect on the gender-role behaviors.