D vitamini eksikliğinin mental gelişim,  davranış sorunları ve otizm ile ilişkisi
The relation between vitamin D deficiency and mental development, behavioral problem and autism
Yazar: İLKNUR UCUZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ONUR BURAK DURSUN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Psikiyatrisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Beyin = Brain ; Davranış = Behavior ; Dopamin = Dopamine ; Mental durum ölçeği = Mental status schedule ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Ruh sağlığı = Mental health ; Sinir büyüme faktörleri = Nerve growth factors ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency

Özet:
Giriş:
         Vitamin D'nin kemik-mineral metabolizması üzerine etkisi uzun yıllardır bilinmekle birlikte son yıllarda iskelet sistemi dışında da farklı etkileri olduğunun tespit edilmesi pekçok hastalığın patogenezinde araştırılmasına neden olmuştur. Bu bağlamda D vitaminin beyin üzerine etkileri gittikçe önem kazanmış; nörotrofik faktörler, dopamin sistemi üzerinden etki, antioksidan mekanizmalar gibi D vitamininin beyin gelişimi üzerindeki etkisine aracılık ettiği düşünülen birçok mekanizma üzerinde çalışmalar yoğunlaşmıştır. 
Amaç ve Yöntem:
         Bu çalışmada klinik pratikte Vitamin D eksikliğinin davranış sorunları, mental gerilik ve otistik bulgularla ilişkisinin olup olmadığı ve bu ilişkiyi açıklayabilecek muhtemel oluş mekanizmalarından Nöral Growth Faktör(NGF), Glial Cell Line-Derived Nörotrofik Faktör(GDNF) düzeylerinin D vitamini düzeyleri ve psikiyatrik bulgularla korelasyonunun sınanması amaçlanmıştır. 
        Bu çalışmada örneklem grubu olarak gelişimsel alanda geriliği olan hastalar değerlendirmeye alındı. Çalışma iki aşamada planlandı. İlk aşamada olgular D vitamini seviyesi düşük ve normal olarak iki gruba ayrıldı. Olguların NGF ve GDNF seviyeleri ölçüldü, olgulara Ankara gelişim tarama envanteri(AGTE) ve Denver II gelişim testi uygulandı.Ebeveynlere otizm davranış değerlendirme ölçeği (ABC),  çocuklar için davranış değerlendirme ölçeği 1,5-5 (CBCL 1,5-5) doldurtuldu. Olgulara DSM-5'e dayalı psikiyarik değerlendirme yapılarak Bilişsel gelişim geriliği (BGG) ve Bilişsel gelişim geriliği-Otizm Spekturum Bozukluğu(BGG-OSB) olarak iki tanısal alt kategori oluşturuldu.D vitamini eksikliği tespite edilen olgulara replasman tedavisi ve özel eğitim, D vitamini normal seviyede olan olgulara ise sadece özel eğitim desteği verildi. Çalışmanın ikinci aşaması için olguların 6 ay sonra kontrol değerlendirmesi yapıldı. Kontrol değerlendirmede D vitamini tedavisi verilen ve D vitamini almayan gruplar arasında ölçek puanlarındaki ve NGF, GDNF düzeylerindeki değişimler incelendi. 
                                                                                                                                       

Bulgular:
        D vitamini seviyesi normal ve düşük hastalar arasında ölçek puanları, NGF ve GDNF düzeyleri arasında anlamlı fark bulunmadı. BGG ve BGG-OSB tanısına sahip hastalar arasında NGF, GDNF düzeyleri için fark saptanmadı. D vitamini seviyesi ile NGF düzeyleri arasında anlamlı negatif ilişki bulundu. Ayrıca sadece BGG tanısına sahip hastalarda AGTE skorları ile GDNF düzeyleri arasında anlamlı pozitif ilişki saptandı. Kontrol değerlendirmede; D vitamini replasmanı verilen grupta ABC skorlarında azalma ve Denver II gelişim skorlarında iyileşme daha fazla saptandı. Ayrıca D vitamini verilmesi sonrası BGG-OSB grubunda NGF düzeylerinde daha anlamlı yükselme, BGG grubunda ise GDNF düzeylerinde daha anlamlı artma tespit edildi.
Tartışma ve Sonuç:
        Çalışmamızda bilişsel gelişim geriliği olan hastalarda D vitamini eksikliğinin tedavi edilmesinin gelişimdeki iyileşmeyi arttırıcı yönde etkisinin olduğu bulunmuştur. Bu çalışmanın sonuçları BBG ve OSB olan hastalarda rutin değerlendirmede D vitamini seviyesinin ölçülmesi ve düşüklük tespit edilmesi durumunda replasman tedavisi verilmesinin önemini göstermektedir.
        Çalışma sonuçları ayrıca OSB tanısına sahip olan hastalarda D vitamini etkisine ön planda NGF'nin aracılık ediyor olabileceğini, BGG tanısına sahip hastalarda ise bu etkinin GDNF aracılığıyla gerçekleşiyor olma olasılığının daha yüksek olduğunu düşündürtmektedir. Yine çalışma sonuçlarına bakılarak NGF'nin otistik bozuklukların seyrinde, GDNF'nin ise bilişsel gelişimdeki defisitlerin seyrinde bir belirteç olarak kullanılabileceği çıkarımı yapılabilir

Abstract:
Introduction: 
The effect of Vitamin D on bone-mineral metabolism has long been known but recent detection of its different effects as well as its effect on skeleton system has led the study of pathogenesis of many illnesses. In this context,  the effects of vitamin D on human brain has begun to attract more attention; more extensive research has been carried out on a variety of mechanism such as neurotrophic factors, effect through dopamine system and antioxidant that are considered to intervene the effect of Vitamin D on brain development. 
Objective and Method:
The aim of this study is to examine whether Vitamin D deficiency is related to behavioral problem, mental delay and autistic findings and there is a correlation between the  levels of present mechanisms such as Neural Growth Factor (NGF), Glial Cell Line-Derived Neurotrophic Factor (GDNF) that explain this relation and the levels of vitamin D and psychiatric findings. 
Patients with developmental delay were the subjects of this study as a sample group.  There were two phases in the study. In the first phase, cases were classified as the ones with low level of vitamin D and normal level of vitamin D. NGF and GDNF levels of cases were measured. Ankara development scanning inventory (ADSI) and Denver II development test were applied to the cases.  Parents were asked to fill out autism behavioral checklist (ABC), children, children behavior checklist (CBCL) 1, 5-5. Psychiatric assessments regarding cases were carried out based on DSM-5. Later, cognitive development delay (CDD) and cognitive development delay- autism spectrum disorder (CGG- ASD) were created as two diagnostic subcategories. Both cases diagnosed with deficiency of vitamin D and cases with normal vitamin D level were provided with respectively replacement treatment, special education and only special education.  After six months, control assessments of cases were carried out for the second phase of the study. Changes of checklist scores and in NGF and GDNF levels between groups receiving and not receiving vitamin D treatment were analyzed in control assessment. 
Results:
 No significant difference in checklist scores and NGF and GDNF levels between patients with a normal vitamin D level and the ones with deficiency of vitamin D was observed. No difference in NGF and GDNF levels was observed among patients diagnosed with CDD and CDD- ASD. Significant negative relationship was found between vitamin D level and NGF levels. In addition, it was observed that only patients diagnosed with cognitive development delay had a significant positive relationship between ADSI scores and GDNF levels. In control assessment, decrease in scores of ABC and progress in Denver II development scores were determined in the group receiving vitamin D replacement.  Besides, more significant increase of NGF levels in CDD- ASD group and of GDNF levels in CDD WAS determined. 
Discussion:
It has been found out in this study that treatment of patients with vitamin D deficiency has a positive effect on increase in development.  Findings of this study show that replacement treatment when vitamin D level is measured and low level is diagnosed is important to patients with CDD and ASD in routine evaluation. 
Findings of this study make us think that NGF can mainly intervene the effects of vitamin D in patients with ASD diagnosis while GDNF has a more probability of intervening this effect in patients with CDD diagnosis and again It can be concluded from these findings that GDNF is an indicator in the course of development in cognitive development whereas NGF is an indicator in the course of autistic disorders.