Sosyal bilgiler dersinde argümantasyon temelli öğretimin öğrencilerin bilimsel değerlere ve yenilikçi düşünme eğilimlerine etkisi
The effect of argumentation-based instruction i̇n social studies on student's scientific values and innovative thinking tendencies
Yazar: ALPER TOPÇULAR
Danışman: DOÇ. DR. MAVİ AKKAYA YILMAZ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilgiler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Argümantasyon = Argumentation ; Argümantasyon tabanlı bilim öğrenme = Argumentation based science learning ; Bilim = Science ; Bilim tarihi = History of science ; Eğitim = Education ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Yenilikçi = Innovative ; Yenilikçi düşünce = Innovative thinking ; Yenilikçilik = Innovativeness

Özet:
Araştırma, ilköğretim 7.sınıf sosyal bilgiler dersi "Bilim, Teknoloji ve Toplum"
öğrenme alanı dahilinde uygulanan Argümantasyon Temelli Öğretim yönteminin,
öğrencilerin bilimsel ve yenilikçi düşünme eğilimleri üzerindeki etkisinin var olup olmadığını
ortaya koymayı amaçlamıştır. Çalışma, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Aydın'ın Efeler
ilçesindeki bir devlet okulunda gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nitel ve nicel araştırma
tekniklerinin bir arada kullanıldığı karma araştırma deseninin açımlayıcı sıralı örnekleme
yöntemiyle yürütülmüştür. Araştırma, araştırma ve referans gruplarında bulunan toplam 62
öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Argümantasyon temelli öğretim yöntemin uygulanmasında,
ünitenin konularıyla alakalı ders planları, etkinlikler ve dersin işlenişi tartışmacı bir ortam
yaratabilmeye yönelik hazırlanmıştır. Referans grubuna ise, mevcut program kullanılarak
dersler işlenilmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda, bilimsel eğilim ölçeği ve yenilikçi
düşünme eğilimi ölçeği ilk-ölçüm ve son-ölçüm olarak hem araştırma grubuna hem de
referans grubuna uygulanmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise, araştırma grubu
öğrencilerine uygulamayla ilgili yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır.
Araştırmanın verilerinin analizine göre, araştırma grubunun bilimsel eğilim ölçeğinden
aldıkları ilk-ölçüm ve son-ölçüm puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.
Referans grubunda da ilk-ölçüm ve son-ölçümlerde anlamlı bir farklılığın olmadığı ortaya
çıkmıştır. Ayrıca, araştırma grubu ve referans grupları arasında bilimsel eğilim ölçeğinde sonölçümlerde araştırma grubuna yönelik anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Yenilikçi
düşünme ölçeği üzerinde ise, araştırma grubunun ilk-ölçüm ve son-ölçüm sonuçları arasında
anlamlı bir farklılığın olduğu gözlemlenmiştir. Referans grubunda ise, yenilikçi düşünme
eğiliminde ilk-ölçüm ve son-ölçümleri arasında herhangi bir anlamlı farklılık
gözlemlenmemiştir. Her iki grubun yenilikçi düşünme ölçeği üzerinde ise, araştırma
grubunun referans grubuna göre son-ölçümlerde anlamlı bir farklılık gösterdiği ortaya
konulmuştur. Yapılan görüşmelerde ise, öğrencilerin Argümantasyon Temelli Öğretim
hakkında görüşleri genellikle pozitif yönde olmuştur. Araştırmanın bulguları ışığında,
uygulamanın ortaokul öğrencilerinin bilimsel ve yenilikçi düşünme eğilimleri üzerinde
olumlu bir etkiye sahip olduğu gözlemlenmiştir.

Abstract:
This research aimed to determine whether the Argumentation-Based Teaching method,
applied within the "Science, Technology, and Society" learning area of the 7th-grade social
studies course in primary school, affects students' scientific and innovative thinking
tendencies. The study was conducted at a public school in the Efeler district of Aydın during
the 2022-2023 academic year. A mixed research design, incorporating both qualitative and
quantitative research techniques, was analyzed using a sequential sampling method. The
research involved a total of 62 students divided into research and reference groups. For the
implementation of the argumentation-based teaching method, lesson plans, activities, and
instructional strategies related to the unit topics were prepared to create an argumentative
environment. In contrast, the reference group was taught using the existing curriculum. In the
quantitative dimension of the study, the scientific tendency scale and the innovative thinking
tendency scale were administered to both the research and reference groups as pre-test and
post-test measurements. In the qualitative dimension, a semi-structured interview form
regarding the application was administered to students in the research group. Analysis of the
research data revealed no significant difference between the pre-test and post-test scores of
the research group on the scientific tendency scale. Similarly, no significant difference was
found in the pre-test and post-test scores of the reference group. However, a significant
difference was detected in the post-test scores between the research group and the reference
group on the scientific tendency scale, favoring the research group. On the innovative thinking
tendency scale, a significant difference was observed between the pre-test and post-test results
of the research group, while no significant difference was found in the reference group.
Additionally, the research group showed a significant difference in post-test scores on the
innovative thinking tendency scale compared to the reference group. The interviews indicated
that students' opinions on Argumentation-Based Teaching were generally positive. In light of
the findings, it was observed that the application positively impacted secondary school
students' scientific and innovative thinking tendencies.