Örgütsel bağlamda adalet ve bağlılık kavramları üzerine bir araştırma
A research on the concepts of justice and commitment in organizational context
Yazar: SERAP ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. NAZLI AYŞE AYYILDIZ ÜNNÜ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment

Özet:
Bu tezin amacı; çalışanların örgütsel adalet algıları ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkiyi açığa çıkartarak örgütsel adalet algısının örgütsel bağlılık üzerindeki etkisini ortaya koymaktır. Bununla birlikte, örgütsel adalet algısı ve örgütsel bağlılık düzeylerinin demografik değişkenler açısından anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği de incelenmiştir. Adalet ve bağlılık kavramlarını etkileyen dinamikler Türk kültürü özelinde tanımlanmaya çalışılmıştır.
Bu amaç doğrultusunda tezin ilk iki bölümünde sırasıyla örgütsel adalet ve örgütsel bağlılık kavramlarına ilişkin literatürdeki mevcut çalışmalar, alanda geliştirilmiş teoriler ve modeller ile yapılan çalışmaların bulgularına değinilmiştir. Tezin son bölümünde ise karma yöntem kullanılarak yapılan araştırmanın bulgularına yer verilmiştir. Araştırmanın verileri İzmir ilindeki bir üniversite hastanesinde çalışmakta olan 406 personelden elde edilmiştir. Tezde karma yöntem kullanılmış olup nicel verileri toplamak için Colquitt (2001) tarafından hazırlanan "Örgütsel Adalet Ölçeği" ve Allen ve Meyer (1990) tarafından geliştirilen "Örgütsel Bağlılık Ölçeği"nden yararlanılarak geliştirilen anketler kullanılmıştır. Nitel veriler kolay ulaşılabilir durum örneklemesinden yararlanılarak yarı yapılandırılmış görüşme soruları ile toplam 10 kişilik bir gruptan elde edilmiştir.
Araştırma sonucunda örgütsel adalet ve alt boyutları olan süreç, dağıtım ve etkileşim adaleti ile örgütsel bağlılık ve alt boyutları olan duygusal, devam ve normatif bağlılık arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler bulgulanmış ve örgütsel adaletin örgütsel bağlılığın yordayıcısı olduğu ortaya konmuştur. Çalışanların adalet algılarının ve örgütsel bağlılık düzeylerinin demografik değişkenlere göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Derinlemesine görüşmelerden elde edilen veriler ile adalet ve bağlılık kavramları ve ilişkilerinin altında yatan dinamikler açığa çıkartılarak kavramsal düzeyde katkı sağlanmıştır. Adalet algısının geliştirilmesi ve çalışanın örgüte bağlılığının arttırılabilmesi için öneriler getirilmiştir.

Abstract:
The aim of this thesis is to reveal the relationship between organizational justice perceptions and organizational commitment of employees and to reveal the effect of organizational justice perception on organizational commitment. In addition, whether the perception of organizational justice and organizational commitment levels differed significantly in terms of demographic variables were also examined. The dynamics affecting the concepts of justice and commitment were defined as well for the Turkish culture.
In this regard, in the first two chapters of the thesis, the current studies in the literature on the concepts of organizational justice and organizational commitment, the theories and models developed in the field and the findings of the studies were given. In the last part of the thesis, the findings of the research, which is conducted by using mixed methods are included. The data of the study were obtained from 406 personnel working in a university hospital in Izmir. In this thesis, mixed method was used and "Organizational Justice Scale" prepared by Colquitt (2001) and "Organizational Commitment Scale" developed by Allen and Meyer (1990) were adopted  to collect quantitative data. Qualitative data were obtained from a group of 10 people with semi-structured interview questions by using purposeful sampling.
As a result of the study, significant positive relationships were found between organizational justice and its sub-dimensions (process, distribution,  interactional justice) and organizational commitment and its sub-dimensions, (affective, continuance, normative commitment). In addition, it has been demonstrated that organizational justice is the predictor of organizational commitment. It was determined that employees' perceptions of justice and organizational commitment differed according to demographic variables. The dynamics underlying the concepts of justice and commitment and the dynamics underlying their relations were revealed with the data obtained from in-depth interviews. Thus, a conceptual contribution was made to the literature.