Devrim sonrası İran sinemasında çocuk imgesinin genç kuşak izleyici açısından değerlendirilmesi: Arkadaşın Evi Nerede?, Cennetin Rengi, Sarhoş Atlar Zamanı, Cennetin Çocukları
The evaluation of child image in post-revolutionary iranian cinema for young generation spectator: Where is My Friend's House?, The Color of Paradise, A Time for Drunken Horses, Children of Haven
Yazar: MONIREH NAFEİE
Danışman: DOÇ. DR. GÜLİN TEREK ÜNAL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Sinema = Cinema ; Çocuklar = Children ; İran = Iran ; İran Devrimi = Iran Revolution ; İzleyiciler = Audiences

Özet:
İran sineması, devrim öncesinde yaşadığı kısır dönemi, devrimden sonra uluslararası başarılarla süslenmiş, altın bir çağa dönüştürmüştür. Bu dönüşüm, hem usta yönetmenlerin yeni açılımlara imkan bulması, hem de devletin sinemayı destekleyen bir dizi yenilikler getirmesiyle ivme kazanmıştır. Yaşanan bu gelişimden İran çocuk sineması da nasibini almıştır. Dünya sinemasında, izleyiciye mesaj aktarma hususunda oldukça verimli olan çocuk imgesi İran sinemasının da dikkatini çekmiştir.Siyasi yapının keskin sınırları içerisinde hareket eden İran sineması, bu sınırları çocuk filmleriyle aşmaya çalışmış ve uluslararası zeminde değer gören başarılı eserler üreterek bu çabasını başarılı bir sonuca dönüştürmüştür. Özellikle 1985 sonrasında yapılan ve bu araştırmanın konusu olan Arkadaşımın Evi Nerede?, Cennetin Rengi, Sarhoş Atlar Zamanı ve Cennetin Çocukları filmleri ve benzerleri bunun en belirgin örneklerini teşkil etmektedirler.Araştırmaya konu olan bu filmlerin hemen hemen hepsinde ortak temanın çocuğun çektiği sıkıntılar dile getirilmiştir. Bu sıkıntılar, yetişkinlerin yaşadıklarından hiç farklı değiller. Bir diğer tabir ile toplumsal sıkıntıların ifade edilmesi noktasında oldukça başarılı sonuçlar ürettiği açıktır. Yani İran Sineması bu filmler ile hem kendini uluslararası arenada layıkıyla temsil etmiş hem de çocuğa yüklediği anlam ile toplumsal sıkıntıları, aksaklıkları ve şikayetleri de dile getirmeyi başarabilmiştir.İzleyici açısından bu filmler değerlendirildiğinde ise, filmin üretildiği toplum izleyicisi ve diğer toplumlar olarak iki sonuca ulaşılmıştır. İran izleyicisi, filmler ile bütünleştiğini ve kültürel, sosyal ve değerler açısından bu filmlerde kendisini bulabildiğini ortaya koymuştur. Diğer toplumlar açısından ise yine ortak bir coğrafyada ve benzer kültürler olmasına karşın Türkiye'deki izleyici durumu tamamen gözlemsel olarak nitelemiştir. Bu da bir genelleme olarak ifade edilebilir. Filmin üretildiği toplum dışındaki izleyicinin bakış açısı, tarafsız olarak ele alınmalıdır ki, yapılan bu çalışmanın anket uygulamasında da bu sonuç kendini belirgin bir şekilde göstermiştir.Bu doktora çalışmasında, uluslararası arenada birden fazla ödül almış olmaları hasebiyle tercih edilmiş olan bu dört film üzerinden devrim sonrası İran sinemasında çocuk imgesi analiz edilmeye çalışılmıştır. ?Bilgi ve iletişim sinema yoluyla çocuklara nasıl gösterilmeli?? sorusuna yanıt bulunması, çalışmanın temel hipotezi olmak suretiyle, İran sinemasının çocuk imgesiyle toplumsal sıkıntıları dile getirmeye çalıştığı savı ele alınmış, bahsi geçen bu filmlerin analizi ve yapılan anket uygulamasıyla bu savın doğruluğu araştırılmıştır.

Abstract:
Iranian Cinema sector has changed its unproductive pre-revolution period into a golden era which consists of international successes after revolution. Master directors had possibilities for new expansions and the government innovated to support cinema sector. These things resulted in the change in cinema gaining speed. This development also contributed to the İran Children?s Cinema. Image of children, which is a very effective way to convey messages in world cinema sector, arouse the interest of Iran, too.Iranian Cinema sector moving within the strict boundaries of political structure, tried to overcome these boundaries with children movies and successed it by way of producing successful productions which are internationally recognized. Especially the movies which were produced after 1985 and which are the topics of this search ? Where Is My Friend's Home?(Khane-ye doust kodjast?)?, ?The Color of Paradise(Rang-e khoda)?, ?A Time for Drunken Horses (Zamani Barayé Masti Asbha)? and ?Children of Heaven (Bacheha-Ye Aseman )? and similar movies represents the most explicit examples of this.Almost all films in this study, the child's suffering has been expressed a common theme. The troubles of the adults they live is no different. One other phrase to express the point of social problems is produced highly successful results. In other words, the Iranian cinema, these films have represented adequately in the international arena with both the child and installs itself with a sense of social problems, troubles, and was able to express complaints .In this thesis, the child image in post-revolutionary Iranian cinema is tried to be analysed on those four films since they gained numerous awards on international basis. As the basic hypothesis of the study,the argument that contains ?Iranian cinema?s effort to express social problems with the child image? is examined and the accuracy of the assertion is investigated by the analysis of the films mentioned above in addition to the survey.