Türkiye'de turizm sektöründe vergilendirme
Taxation in the tourism sector in Türkiye
Yazar: ABDULLAH ARMAĞAN
Danışman: PROF. DR. YAKUP KARABACAK
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Ekonomik faaliyetler tarım, sanayi ve hizmet sektörü olarak sınıflandırılabilir. Turizm hizmet sektörü içinde yer alan bir ekonomik faaliyet olup, istihdam, ihracat ve milli gelir içindeki payı dünyada olduğu gibi Türkiye'de de her geçen gün artmaktadır. 
Vergilendirmenin ekonomik faaliyetler üzerinde olumlu veya olumsuz etkileri olduğundan bu çalışmada Türkiye'de turizm sektörü üzerinden alınan vergiler araştırılmıştır. Türkiye'de gelir, işlemler ve servet üzerinden vergi alınmaktadır. Türkiye'de turizm sektöründen faaliyet gösteren bireysel ve kurumsal firmalar merkezi yönetim tarafından ve yerel yönetim tarafından vergiye tabi tutulduğu gibi çalışanların geliri üzerinden sosyal güvenlik kurumu sosyal güvenlik primi de tahsil etmektedir.
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki vergi mevzuatını tetkik ederek, uygulamada Türkiye'de turizm sektöründe faaliyet gösteren firmaların karşılaştığı sorunları ortaya koymak ve çözüm önerileri sunmaktır. Bu çalışmada Türkiye'de turizm sektörünün vergilendirilmesine ilişkin örnek olaylar analiz edilmiş vergi denetiminde karşılaşılan eleştiri konuları somut vakalar olarak ele alınmıştır.
Çalışmanın sonucunda, Türkiye'de Turizm sektöründe faaliyette bulunan firmaların satışları genel olarak döviz üzerinden yapıldığından dövizli işlemlere ilişkin değerleme işlemlerinde hatalar yapıldığı, sahte belge kullanımının önemli bir sorun olduğu bu kapsamda belge düzeninin tam oturmadığı, Türkiye'de şirket olarak faaliyette bulunan bazı firmaların aile şirketi özelliği gösterdiği ve kurumsallaşmanın tam oturmadığı, bu kapsamda şirket hesaplarının şirket ortaklarınca kullanılabildiği, şahsi giderlerin şirket gideri olarak gösterilebildiği gözlemlenmektedir. Ayrıca, turizm sektörü sezonluk bir faaliyet olduğundan elde edilen gelirin ve yapılan işlemin hangi tarihte vergilendirilmesi gerektiği konusunda sorunlar çıkabildiği gözlemlenmektedir. 
Bu kapsamda, kurumsallaşmanın teşvik edilmesi, vergi yükünün adil dağılımı için vergi gelirleri içinde Gelir/Kurumlar Vergisi payının artırılması, işçi gelirleri üzerinden alınan vergi ve primlerin azaltılarak kayıtdışı istihdam ile etkin mücadele yapılması, belge düzeninin tam oturması ve etkin denetim için vergilendirmeye ilişkin bütün belgelerin elektronik ortamda düzenlenmesi gerektiği önerilmiştir.

Abstract:
Economic activities can be classified as agriculture, industry and service sectors. Tourism is an economic activity within the service sector, and its share in employment, exports and national income is increasing day by day in Turkey as well as in the world.
Since taxation has positive or negative effects on economic activities, taxes collected on the tourism sector in Turkey were investigated in this study. In Turkey, there are taxes on income, transactions and wealth. Individual and corporate companies operating in the tourism sector in Turkey are subject to tax by the central and local government, and the social security institution also collects social security premiums on the income of their employees.
The aim of this study is to examine the tax legislation in Turkey, to reveal the problems faced by companies operating in the tourism sector in Turkey and to offer solutions. In this study, case studies regarding the taxation of the tourism sector in Turkey were analyzed and the criticisms encountered in the tax audit were discussed as concrete cases.
As a result of the study, it is observed that since the sales of the companies operating in the tourism sector in Turkey are generally made in foreign currency, errors are made in the valuation transactions related to foreign currency transactions, the use of forged documents is an important problem, in this context, the document order is not fully established, some companies operating as companies in Turkey show family business characteristics and institutionalisation is not fully established, in this context, company accounts can be used by company partners and personal expenses can be shown as company expenses. In addition, since the tourism sector is a seasonal activity, it is observed that there may be problems regarding the date on which the income and transactions should be taxed. 
In this context, encouraging institutionalization, increasing the share of income/corporate tax in tax revenues for a fair distribution of the tax burden, effectively combating unregistered employment by reducing the tax and premiums collected on workers' income, ensuring that the document system is fully established and all documents related to taxation are kept in electronic form for effective auditing.