Çocuklarda konuşma gecikmesi ile plazma ftalat düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between speech delay and plasma phthalate level in children
Yazar: NİHAL YAMAN ARTUNÇ
Danışman: PROF. DR. ELİF NURSEL ÖZMERT
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Endokrin sistem = Endocrine system ; Ftalatlar = Phthalates ; Konuşma = Speech ; Konuşma becerisi = Speaking skills ; Çocuklar = Children

Özet:
Konuşma gecikmesi, okul öncesi dönemdeki çocuklarda görülen en yaygın gelişimsel problemlerden biridir. Bu nedenle tanıyı koyabilmek, altta yatan nedenleri ve risk faktörlerini belirleyebilmek zamanında müdahale ve önleme açısından oldukça önemlidir. Çocuklarda konuşma gecikmesini ele alırken olası biyolojik, psikolojik, sosyal ve çevresel faktörlerin incelenmesi ve sorunların ayrıntılı olarak ele alınması gerekir. Konuşma gecikmesinin prenatal ve postnatal dönemdeki risk faktörlerinden biri hem annenin hem bebeğin çevresel kirleticilere maruz kalması ve bunun da bebeğin nörolojik gelişimine dolayısıyla dil gelişimine olan olumsuz etkisidir. Günlük hayatta kullanımı giderek artan çevresel kirleticilerden biri de endokrin bozucu kimyasallardan olan ftalatlardır. Bu çalışmada altta yatan bir hastalığı olmayan, izole konuşma gecikmesi ile başvuran çocuklarla benzer yaş grubundaki sağlıklı çocukların serum ftalat düzeylerini karşılaştırarak, bir risk faktörü olarak ftalatların konuşma gecikmesi ile ilişkisinin belirlenmesi amaçlandı. Çalışma grubuna Ekim 2019 ve Şubat 2020 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi Gelişimsel Pediatri Polikliniğine başvuran izole konuşma gecikmesi tanısı alan çocuklar, kontrol grubuna ise benzer yaştaki 40 sağlıklı çocuk dâhil edildi. Konuşma gecikmesindeki risk faktörlerini, ftalat maruziyet yolları ve sıklığını araştırmak amacı ile çalışmaya alınan tüm çocuklara anket çalışması yapıldı. Plazma di-(2-etilhekzil) ftalat (DEHP) ve dibutil ftalat (DBP) düzeyleri yüksek basınçlı sıvı kromtografisi (HPLC) ile ölçüldü. Çalışma grubunda DEHP ortanca düzeyi 0.377 [0.003 – 1.224] µg/ml, kontrol grubunda 0.212 [0.007 – 1.112] µg/ml olarak ölçüldü (p=0,033). DBP düzeyi çalışma grubunda ortanca 0.395 [0.062 – 1.996] µg/ml, kontrol grubunda 0.270 [0.006 – 0.528] µg/ml olarak ölçüldü (p=0,004). Konuşma gecikmesi risk faktörleri açısından iki grup arasında farklılık gösteren etkenler için doğrudan regresyon analizi ile düzeltme yapıldığında çalışma ve kontrol grubu arasında DEHP düzeyi açısından anlamlı fark görülmezken (p=0,233), DBP düzeyi çalışma grubunda belirgin derecede yüksek bulundu (p<0,001, β= - 0,525). Sonuç olarak konuşma gecikmesi olan çocuklarda ftalat düzeylerinin istatiksel olarak anlamlı derecede yüksek olması bu çocukların her ne şekilde olursa olsun ftalata daha fazla maruz kaldıklarını göstermekte ve bu çalışmanın sonucu ile ftalatların konuşma gecikmesi etyopatogenezinde rol oynayabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Speech delay is one of the most common developmental problems seen in preschool children. Therefore, being able to diagnose and identify underlying causes and risk factors is very important for timely intervention and prevention. When considering speech delay in children, possible biological, psychological, social and environmental factors should be examined and the problems should be discussed in detail. One of the risk factors of speech delay in prenatal and postnatal period is the exposure of mother and infant to environmental contaminants. This may cause a negative effect on the infant's neurological development and language development. One of the increasing environmental contaminants in daily life is phthalates, which are endocrine disrupting chemicals. In this study, we aimed to determine the relationship of phthalates with speech delay as a risk factor by comparing serum phthalate levels of children with isolated speech delay who have no underlying disease and healthy children of similar age. Children with isolated speech delay who admitted to the Developmental Pediatrics Outpatient Clinic of Hacettepe University İhsan Doğramacı Children's Hospital between October 2019 and February 2020 were included in the study group, and 40 healthy children of similar age were included in the control group. All children included in the study were surveyed to investigate risk factors for speech delay, phthalate exposure routes and frequency. Plasma di-(2-ethylhexyl) phthalate (DEHP) and dibutyl phthalate (DBP) levels were measured by high pressure liquid chromatography (HPLC). The median level of DEHP was 0.377 [0.003 - 1.224] µg / ml in the study group and 0.212 [0.007 - 1.112] µg / ml in the control group (p = 0.033). The DBP level was measured as median 0.395 [0.062 - 1.996] µg / ml in the study group and 0.270 [0.006 - 0.528] µg / ml in the control group (p = 0.004). Logistic regression analysis was used to analyze the association between the phthalate levels and factors affecting speech delay. While there was no significant difference between the study and control groups in terms of DEHP level (p=0.233), the DBP level was found significantly higher in the study group (p <0,001, β= - 0,525). In conclusion, the fact that phthalate levels are significantly higher in children with speech delay shows that these children are exposed to phthalate and it is thought that phthalates may play a role in the etiopathogenesis of speech delay.