Kriz dönemlerde bankaların finansal performanslarının topsıs ve promethe yöntemi ile incelenmesi: 2016 öncesi ve sonrası
Analyzing the financial performance of banks during crisis periods with topsix and promethe method: Before and after 2016
Yazar: MUHAMMAD ALİ ALSHAMMAS
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER FARUK RENÇBER
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: PROMETHEE yöntemi = PROMETHEE yöntemi ; TOPSIS = TOPSIS ; İyi-en kötü yöntemi (BWM) = Best–worst yöntemi (BWM)

Özet:
Küreselleşme ve teknolojik ilerlemeler hem ülke içinde hem de ithalat ve ihracat açısından ticari faaliyetlerde artışa sebep olmuştur. Sonuç olarak, bankacılık sektörü ekonomide çok önemli bir kavşağa ulaşmıştır. Bankaların finansal performanslarının değerlendirilmesi hem teorik hem de pratik alanda önemli bir konudur. Literatürde finansal performans değerlendirmeleri için çeşitli çok kriterli karar verme yaklaşımları kullanılmıştır. Bu araştırmanın amacı, Türkiye'deki kamu bankaları, 3 kamu sermayeli mevduat bankası ve 8 özel sermayeli mevduat bankasından oluşan 11 bankanın finansal performansını analiz etmektir. Araştırma, 2013-2022 yılları arasındaki verilerin ortalamalarını hesaplamak için BWM tabanlı TOPSIS ve PROMETHEE yöntemlerini kullanacaktır. Aşağıdaki bankalar yıllar içinde farklı performanslar göstererek sıralamaya dahil edilmiştir: Türk Bankası, Fibabanka, Türk Ekonomi Bankası, Şekerbank, Anadolubank, Türkiye Vakıflar Bankası, Türkiye İş Bankası, Türkiye İş Bankası, Akbank, Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası, Türkiye Halk Bankası ve Yapı ve Kredi Bankası. Sıralama açısından Şekerbank, 2015, 2016, 2018 ve 2020 yıllarında sürekli olarak en üst sırada yer almıştır. Ancak 2021 yılında Türkiye Halk Bankası liderliği ele geçirmiştir. Bu arada, Yapı ve Kredi Bankası 2014'ten 2016'ya kadar sıralamada bir yükseliş yaşamış, ancak daha sonra bir düşüş yaşamıştır. Sonuçlar, çok kriterli karar verme yaklaşımlarında benzerlikler olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, PROMETHEE yönteminin kullanım kolaylığı ve sunduğu değerli içgörüler nedeniyle daha avantajlı olduğu belirtilmektedir. Bu bulguların, çok kriterli karar verme teknikleri ve bunların bankacılık sektöründeki uygulamalarına ilişkin mevcut literatüre değerli bir katkı sağlayacağına inanılmaktadır.

Abstract:
Globalization and technological advances have led to an increase in commercial activities both within the country and in terms of imports and exports. As a result, the banking sector has reached a very important crossroads in the economy. Evaluating the financial performance of banks is an important issue in both theoretical and practical areas. Various multi-criteria decision-making approaches have been used in the literature for financial performance evaluations. The purpose of this study is to analyze the financial performance of 11 banks in Turkey, consisting of public banks, 3 publicly owned deposit banks and 8 privately owned deposit banks. The research will use BWM-based TOPSIS and PROMETHEE methods to calculate the averages of the data from 2013 to 2022. The following banks are included in the ranking with different performances over the years: Turk Bank, Fibabanka, Turk Ekonomi Bank, Şekerbank, Anadolubank, Türkiye Vakıflar Bankası, Türkiye İş Bankası, Türkiye İş Bankası, Akbank, Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası, Türkiye Halk Bankası and Yapı ve Kredi Bankası. In terms of ranking, Şekerbank was consistently at the top in 2015, 2016, 2018 and 2020. However, in 2021, Halkbank took the lead. Meanwhile, Yapi ve Kredi Bank experienced a rise in ranking from 2014 to 2016, but then experienced a decline. The results show that there are similarities in the approaches of the three methods. However, the PROMETHEE method is more advantageous due to its ease of use and the valuable insights it offers. These findings are believed to be a valuable contribution to the existing literature on multi-criteria decision making techniques and their applications in the banking sector.