Ege Bölgesinde bir zeytinyağı üretim tesisinin çevresel etkilerinin yaşam döngüsü analizi ile belirlenmesi
Determination of environmental effects of an olive oil plant in Aegean Region by life cycle analysis
Yazar: DAMLA KAPAN
Danışman: PROF. DR. İLDA VERGİLİ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu çalışma kapsamında Muğla ilinde bir zeytinyağı üretim tesisinde üretilen 1 L zeytinyağının (fonksiyonel birim) çevresel etkileri Yaşam Döngüsü Analizi (YDA) ile ortaya konmuştur. Çalışma kapsamında tesisin akış diyagramı dikkate alınarak oluşturulan sistem sınırı içerisinde envanter oluşturulmuştur. Bu kapsamda hammadde, enerji girdileri belirlenerek, hammaddenin temininden (zeytinlerin tesise gelişi), üretim ve işleme (4 aşama: zeytinin temizlenmesi (yaprak ayırma, yıkama), zeytinin hamur hale getirilmesi (kırma, yoğurma), katı ve sıvı fazların ayrılması (dekantasyon) ve sıvı fazların ayrılması (seperasyon)), şişeleme tesisine transfer, şişeleme, paketleme, depolama, dağıtım ve geri dönüşüm/atık yönetimi sürecinden sonra oluşan ürünler, atmosferik salınımlar, su kaynaklı kirleticiler, katı atıklar ve varsa diğer oluşan ürünler ortaya konmuştur. Zeytin bahçesi yetiştiriciliği sistem sınırı dışında bırakılmıştır. Tesiste kaynak kullanımı, su tüketimi, ısıtma/soğutma, kullanılan makinalar, paketleme ve nakliye gibi her bir proses ve basamak için veri toplanmıştır. Envanter tamamlandıktan sonra yaşam döngüsü etki analizi kapsamında etki kategorileri (Küresel Isınma Potansiyeli, Asidifikasyon Potansiyeli, Ötrofikasyon Potansiyeli, Ozon Tabakasındaki İncelme Potansiyeli, Karasal Zehirlilik, Su Zehirliliği, İnsan Sağlığı, Kaynak Tüketimi, Arazi Kullanımı, Su Kullanımı) bazında çevresel etkiler CMLI-A etki analizi metodu ile ortaya konmuştur.

Abstract:
Within the scope of this study, the environmental effects of 1 L of olive oil (functional unit) produced in an olive oil production facility in Muğla province were revealed by Life Cycle Analysis (LCA). Within the scope of the study, an inventory was created within the system boundary, taking into account the flow diagram of the facility. In this context, raw materials and energy inputs are determined, from the supply of raw materials (arrival of olives to the facility), production and processing (4 stages: cleaning the olives (leaf separation, washing), turning the olives into dough (crushing, kneading), separation of solid and liquid phases (decantation). and separation of liquid phases (separation), transfer to the bottling facility, bottling, packaging, storage, distribution and recycling/waste management process, atmospheric emissions, waterborne pollutants, solid waste and other products, if any, are presented. Olive garden cultivation is excluded from the system border. Data was collected for each process and step in the facility, such as resource use, water consumption, heating/cooling, machines used, packaging and transportation. After the inventory is completed, environmental impacts on the basis of impact categories (Global Warming Potential, Acidification Potential, Eutrophication Potential, Ozone Layer Depletion Potential, Terrestrial Toxicity, Water Toxicity, Human Health, Resource Consumption, Land Use, Water Use) was revealed with CMLI-A method.