Depremzede hastalarda travmaya bağlı trombositoz gelişen ve gelişmeyenler arasında beyaz kan hücre alt tipleri ve türetilmiş NLR, MLR ve PLR'nın prognoz üzerine etkisi
The effect of white blood cell subtypes and derived NLR, MLR and PLR on prognosis between those who developed trauma-induced thrombocytosis and who developed trauma-induced thrombocytosis in earthquake patients.
Yazar: SİNEM ÜLKE
Danışman: UZMAN SELMA KARAAHMETOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Travmatik yaralanma önemli morbidite ve mortalite nedeni olup dünya çapında bir halk sağlığı sorunu olmaya devam etmektedir. Travmadan sonra hayatta kalanlarda trombosit sayısı, başlangıç değerlerinin altına düşerek ve ardından bir hafta sonra normal aralığın üzerine çıkarak iki modlu bir yanıt göstermektedir. Literatürde travmaya bağlı sekonder gelişen trombositozun etiyolojisi ve klinik önemi hakkında kısıtlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmada travma sonrası gelişen trombositozda beyaz kan hücre alt tipleri, türetilmiş oranları ile ilişkisi ve prognoz üzerine etkilerinin gösterilmesi amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Çalışmamız tek merkezli, retrospektif gözlemsel bir çalışma olup 6 Şubat 2023 tarihli deprem sonrası ilk on gün içerisinde Ankara Bilkent Şehir Hastanesine başvuran, İç Hastalıkları Kliniği tarafından değerlendirilen, 18-65 yaş arası, gebelik ve laktasyon döneminde olmayan, splenektomi öyküsü olmayan, hematolojik malignitesi olmayan, akut faz reaktan artışı olmayan ya da mevcut enfeksiyon durumu kontrol altında olan, travmaya sekonder trombositoz gelişen depremzede hastalar ile aynı dışlama kriterlerine sahip travmaya sekonder trombositoz gelişmeyen depremzede hastaların laboratuvar parametreleri toplanarak istatistiksel olarak analiz edilmiştir.

Bulgular: Çalışmaya 60 trombositoz olan ve 60 trombositoz olmayan toplam 120 hasta dahil edilmiştir. Grupların karşılaştırılmasında; cinsiyet, yaş, bilinen hastalık durumu, düzenli ilaç kullanımı ve sigara kullanımı açısından anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Trombositoz olanlarda enkazda kalış süresi daha kısa, fraktür ise daha fazla saptanmıştır. Amputasyon, fasyotomi ve nöropati açısından fark görülmemiştir. Trombositoz olan grupta NEU, MONO, NLR, MLR, PLR daha yüksek iken LYM ve MPV daha düşük tespit edildi. Trombositoz olan grupta enkazda kalış süresi ile NEU (p:0,002), LYM (p:0,001), NLR (p:0,001), MLR (p:0,016), PLR (p:0,007) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanırken trombositoz olmayanlarda saptanmadı. Trombositoz olanlarda fraktür durumu ile MONO (p:0,025) ve MLR (p:0,000) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuşken trombositoz olmayanlarda fraktür durumu ile MPV (p:0,042) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Trombositoz olanlarda amputasyon durumu ile NLR (p:0,036), PLR (p:0,017) ve MAX TROMBOSİTOZ GÜNÜ CK (p:0.048) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanırken trombositoz olmayanlarda saptanmadı. Trombositoz olanlarda nöropati derecesi arttıkça albümin (p:0,013) değerinin istatistiksel olarak anlamlı biçimde azaldığı, CK-MAX (p:0,003) ve MAX TROMBOSİTOZ GÜNÜ CK (p:0,011) değerinin arttığı görülmüştür. Trombositoz olanlarda sigara kullanımı ile MONO (p:0,007), MLR (p:0,002), NLR (p:0,010) ve PLR (p:0,000) arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanırken trombositoz olmayanlarda saptanmamıştır. Trombositoz olan ve olmayanlarda antikoagülan, antiagregan kullanımı (p:0,057) ve tromboz gelişimi (p:0,651) açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmemiştir.
Sonuç: Deprem travması sonrası gelişen sekonder trombositozun ek risk faktörü olmadıkça komplikasyon açısından risk oluşturmadığını, hasta için iyi prognoz göstergesi olduğunu düşünüyoruz.

Abstract:
Purpose: Traumatic injury is a significant cause of morbidity and mortality and continues to be a worldwide public health problem. In survivors after trauma, platelet counts show a bimodal response, falling below baseline values ​​and then rising above the normal range a week later. There are a limited number of studies in the literature about the etiology and clinical significance of thrombocytosis secondary to trauma. The aim of this study is to show the white blood cell subtypes, their relationship with their derived ratios, and their effects on prognosis in post-traumatic thrombocytosis.

Materials and Methods: Our study is a single-center, retrospective observational study and includes patients who applied to Ankara Bilkent City Hospital within the first ten days after the earthquake on February 6, 2023, were evaluated by the Internal Medicine Clinic, were between the ages of 18-65, were not in the pregnancy or lactation period, and did not have a history of splenectomy. Laboratory parameters of earthquake victims who did not have hematological malignancy, did not have an increase in acute phase reactants or whose current infection status was under control, and developed thrombocytosis secondary to trauma had the same exclusion criteria as earthquake victims who did not develop thrombocytosis secondary to trauma were collected and statistically analyzed.

Results: A total of 120 patients, 60 with thrombocytosis and 60 without thrombocytosis, were included in the study. In comparing groups; No significant difference was detected in terms of gender, age, known disease status, regular medication use and smoking. In those with thrombocytosis, the duration of stay in the debris was shorter and fractures were more common. There was no difference in terms of amputation, fasciotomy and neuropathy. In the group with thrombocytosis, NEU, MONO, NLR, MLR, PLR were higher, while LYM and MPV were lower. While a statistically significant relationship was found between the duration of stay in the debris and NEU (p:0.002), LYM (p:0.001), NLR (p:0.001), MLR (p:0.016), PLR (p:0.007) in the group with thrombocytosis, in those without thrombocytosis not detected. A statistically significant relationship was found between fracture status and MONO (p:0.025) and MLR (p:0.000) in those with thrombocytosis, while a statistically significant relationship was found between fracture status and MPV (p:0.042) in those without thrombocytosis. While a statistically significant relationship was found between amputation status and NLR (p:0.036), PLR (p:0.017) and MAX THROMBOCYTOSIS DAY CK (p:0.048) in those with thrombocytosis, it was not detected in those without thrombocytosis. It was observed that as the degree of neuropathy increased in those with thrombocytosis, the albumin (p:0.013) value decreased statistically significantly, and the CK-MAX (p:0.003) and MAX THROMBOCYTOSIS DAY CK (p:0.011) values ​​increased. While a statistically significant relationship was found between smoking and MONO (p:0.007), MLR (p:0.002), NLR (p:0.010) and PLR (p:0.000) in those with thrombocytosis, it was not detected in those without thrombocytosis. There was no statistically significant difference in terms of anticoagulant, antiplatelet use (p:0.057) and thrombosis development (p:0.651) in patients with and without thrombocytosis.
Conclusion: We think that secondary thrombocytosis developing after earthquake trauma does not pose a risk of complications unless there is an additional risk factor, and is an indicator of good prognosis for the patient.