Müzelerde oyunlaştırma uygulamaları
Gamification practices in museums
Yazar: ÖZGÜL ÇETİN
Danışman: PROF. DR. FETHİYE ERBAY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müze Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Müzecilik = Museology
Dizin: Motivasyon = Motivation ; Müze yönetimi = Museum management ; Müzeler = Museums ; Oyunlaştırma = Gamification ; Ziyaretçi deneyimi = Visitor experience ; Ziyaretçiler = Visitors

Özet:
Geçmişte sadece eğitimli bir kesimin ziyaret ettiği, görkemli yapılar olan müzeler, günümüzde her kesimden ziyaretçiye hizmet veren kültür kurumlarıdır. Öte yandan günümüzde boş zaman aktivitelerinin çeşitlenmesi ile birlikte geleneksel müzeler kitlelerin ilgisini çekmekte zorlanmaktadır. Bu nedenle özellikle 21. yüzyılda teknolojinin hızla gelişimiyle birlikte müzeler, koleksiyonlarının hikâyelerini ziyaretçilerine aktarma sürecinde yeni yöntemler uygulamaktadırlar. Uygulanan bu yeni yöntemler sayesinde insanların tercih etmediği, sıkıcı bulduğu mekânlar olan müzelerin, ziyaretçileriyle etkin bir iletişim kuran çekim merkezleri haline gelmeleri mümkündür. 
"Oyunlaştırma", literatüre son yıllarda girmiş bir kavram olup müzelerde ziyaretçi etkileşim kalitesini artırmayı amaçlayan ve etkili bir iletişim aracı olarak kullanılan yeni yöntemlerden biridir. Önceleri pazarlama yöntemi olarak çeşitli ürünlere ve hizmetlere uyarlanan oyunlaştırma uygulamaları, ilerleyen yıllarda eğitim, sağlık, kişisel gelişim gibi farklı alanlarda da kullanılmaya başlanmıştır. Oyunlaştırma her ortama adapte edilebilen, insanları günlük hayatın rutinlerinden uzaklaştırarak keyifli zaman geçirmelerine katkı sağlayan, motivasyonu artıran bir uygulamadır. 
Alan yazında oyunlaştırmanın pazarlama, işletme, iletişim gibi alanlarda uygulamaları tartışılmış olmakla birlikte, müzelerde oyunlaştırma uygulamaları üzerine yapılan çalışmalar sınırlı kalmıştır. Bu açığı kapatmak için yapılan bu çalışmanın amacı, oyunlaştırma yöntemlerinin müzelerdeki olası uygulamalarını ve faydalarını, yanı sıra oyunlaştırma uygulamalarının ziyaretçi deneyimi üzerindeki etkisini araştırmaktır. 
Çalışmada, müzelerde ziyaretçilere yönelik yapılan oyunlaştırma uygulamalarını, bu uygulamaların faydaları ve güçlüklerini, aynı zamanda farklı müzelerdeki oyun kurgularını öğrenmek amacıyla sekiz müze uzmanı ile yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Bu mülakatlar içerik analizine tabi tutulmuş, kodlamaya dayanarak ortak temalar belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda ziyaretçilerin müzelerde oyunlaştırma uygulamaları ile daha etkin zaman geçirdikleri ortaya konmuştur. 
Anahtar Kelimeler:  Müze, Oyunlaştırma, Motivasyon, Ziyaretçi Deneyimi, Müze-Ziyaretçi Etkileşimi

Abstract:
In the past museums were visited only by a minority of educated, elite people. Today museums as cultural institutions serve to large number of audiences. Yet, the competition from other alternative leisure time activities makes it increasingly harder for museums to attract visitors. Advancement in technology during the twenty first century resulted new ideas and practices in museums in order to inform their visitors about their collections. The development of new methods will help museums to communicate effectively with their visitors and also to attract new audiences. 
"Gamification" is an effective method for museums to interact with their visitors. However, gamification as an academic terminology is developed only in recent years. The concept of gamification has been used by companies as a marketing strategy to promote their products. Gamification is also implemented successfully in such areas, as education, health, self-improvement among others. Gamification can be utilized in various domains to motivate and attract people's attention. Despite, there are some studies on utilization of gamification in marketing, business and communication; studies on gamification of museum experiences are scant. The purpose of this study is to close this gap and identify possible gamification methods in museums. The benefits of gamification in museums and their impact on visitor experience are also explored.
In order to reach the objectives of the thesis, eight museum professionals were interviewed to identify gamification practices, benefits and challenges of gamification in museums. The semi-structured interviews were transcribed and content analyzed based on an open coding procedure. The text was color coded and emerging themes for each research question were grouped under different categories to understand gamification processes and challenges. The study has shown that gamification practices facilitate to create a meaningful interaction in museums for visitors. 
Key Words: Museum, Gamification, Motivation, Visitor Experience, Museum-Visitor Interaction