Kilis ilinde güneş enerjisi santrali (GES) kurulacak alanların CBS ile belirlenmesi
Determination of the area which solar plant will be established in Kilis by GIS method
Yazar: EMRAH KURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TAMER ÖZLÜ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Analitik hiyerarşi yöntemi = Analytical hierarchy method ; Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Güneş enerjisi santrali = Solar energy plant ; Kilis = Kilis ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy

Özet:
Yenilenebilir enerji kaynaklarına yatırımlar Türkiye'de son yıllarda artmaktadır. Bu kaynaklardan biri olan güneş enerji santralleri (GES) son dönemde birçok yerde kurulmaktadır. Güneş enerji santrallerinin kurulum aşamasında mekânsal yer seçiminin neresi olacağı sorunu bu açıdan önemlidir. Bu çalışmada Güneydoğu Anadolu bölgesinde bulunan Kilis ilinde güneş enerji santrali (GES) kurulabilir uygun alanların Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) kullanılarak belirlenmesi amaçlanmıştır. Coğrafi bilgi sistemleri, mekân seçiminde fiziki ve beşerî birçok parametrenin analizi konusunda avantaj sağlamaktadır. Literatürde önceki çalışmalar incelenerek belirlenen kriterler (Güneş enerji potansiyeli, Enerji Nakil Hatlarına Uzaklık, Arazi Kullanımı, Eğim, Akarsu Uzaklık, Litoloji, Fay Hatlarına Uzaklık, Yerleşim Yerine Uzaklık, Yola Uzaklık, Bakı) ağırlıkları oluşturulduktan sonra önem sıralarına göre ArcGIS ortamında analizi gerçekleştirilmiştir. Bu süreçte Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden olan Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) yönteminden faydalanılmıştır. 
Bu doğrultuda yapılan işlemler neticesinde Kilis ilinde güneş enerji santrali kurulumuna uygun olan ve uygun olamayan alanlar, 1(Hiç uygun değil) ile 5 (En uygun) düzeyleri arasında sınıflandırma yapılarak haritalar ve tablolar şeklinde çalışmada görselleştirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre Kilis il genelinde GES kurulabilir en uygun alanlar 253 ha alan kapladığı, hiç uygun olmayan alanların 308 ha alan kapladığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Investments in renewable energy sources have been increasing in Turkey in recent years. One of these sources, solar power plants (SPP), have recently been established in many places. The issue of where to choose the location of solar power plants during the installation phase is important in this respect. This study aims to determine suitable areas where solar power plants (SPP) can be installed in Kilis province in the Southeastern Anatolia Region using Geographic Information Systems (GIS). Geographic information systems provide advantages in the analysis of many physical and human parameters in site selection. After the weights of the criteria determined by examining previous studies in the literature (Solar energy potential, Distance to Energy Transmission Lines, Land Use, Slope, Distance to Streams, Lithology, Distance to Fault Lines, Distance to Settlement, Distance to Road, Aspect) were created, their analysis was carried out in the ArcGIS environment according to their order of importance. In this process, the Analytical Hierarchy Process (AHP) method, which is one of the Multi-Criteria Decision Making (MCDM) methods, was used. As a result of the operations carried out in this direction, the areas suitable and unsuitable for solar power plant installation in Kilis province were visualized in the study in the form of maps and tables by classifying them between 1 (Not suitable at all) and 5 (Most suitable). According to the findings obtained, it was concluded that the most suitable areas for solar power plant installation in Kilis province cover an area of 253 hectares, while the areas not suitable at all cover an area of 308 hectares.