Çölyak hastalığı ön tanısı ile yapılan duodenoskopi bulgularının biyopsi sonuçları ile karşılaştırılması
Comparison of duodenoscopic findings of patients with pre-existing celiac disease with histological findings
Yazar: ÖZERHAN ÖZER
Danışman: DOÇ. DR. NUHMEHMET BÜYÜKBERBER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Anemi = Anemia ; Biyopsi = Biopsy ; Duodenal hastalıklar = Duodenal diseases ; Endoskopi-gastrointestinal = Endoscopy-gastrointestinal ; Folat = Folate ; Çölyak hastalığı = Celiac disease ; Çölyak hastalığı = Celiac disease

Özet:
Giriş ve Amaç: Çölyak hastalığı (ÇH), genetik olarak yatkın bireylerde tahıl ve tahıl ürünlerinde bulunan glutene karşı duyarlılık sonucu gelişen otoimmun, familyal özellikli bir hastalıktır. Hastalar asemptomatik olabildiği gibi, karın ağrısı, şişkinlik, kilo kaybı, ishal gibi malabsorbisyon semptomları ile prezente olabilir. Bu çalışma ile amacımız çölyak hastalığı düşünülerek yapılan üst gastointestinal sistem endoskopisi sonucu endoskopik bulguların ÇH için ne kadar duyarlı olduğunu ve Çölyak hastalığı öngörüsünde kullanılıp kullanılamayacağını tespit etmektir.
Gereç ve Yöntem: Ocak 2016 ile Ağustos 2017 tarihleri arasında Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Kliniğinde anemi, açıklanamayan karın ağrısı, kilo kaybı ve kronik ishal gibi nedenlerle ÇH düşünülüp üst gastrointestinal endoskopi yapılan hastalar geriye yönelik olarak incelendi. Endoskopide duodenumda ödem, eritem, mozaikleşme, nodülarite, pililerde silikleşme, atrofi ve taraklanma bulguları olan hastalar çalışmaya alındı. Biyopsi sonuçlarına göre hastalar, ÇH olanlar ve olmayanlar olarak iki gruba ayrıldı. Hastaların endoskopik bulguları ile patoloji sonuçları karşılaştırıldı. Veriler SPSS v21 paket programı ile değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen toplam 128 hastanın 86'i kadın 42'si erkekti. Biyopsi sonuçları ve antikor pozitifliğine göre bu hastaların 56'sında ÇH tansı konuldu. ÇH tanısı alan hastaların 39'u kadın 18'i erkekti ve bu hastaların yaş ortalaması 40,5±14,8 yıl idi. Çalışmaya alınan hastaların başvuru yakınmalarında karın ağrısı (%57,8) ve anemi (%38,3) en sık görülenler idi. Yapılan üst gastrointestinal endoskopi sonucunda çalışmaya alınan tüm hastaların %43,3'ünde pililerde silikleşme, %31,3'ünde taraklanma, %28,1'inde ödem, %18,9'unda mozaik patern, %4,7'sinde villöz atrofi, %1,6'sında nodilarite ve %1,6'sında da eritem izlendi. Anemi şilayeti le başvuran hastalardan 17'sine ÇH tanısı konuldu. Bu hastaların anemi paremetrelerine bakıldığında 11 hastada demir, 1 hastada B12 ve 8 hastada da folat eksikliği saptandı. Anemi parametreleri patoloji sonucu tanılar ile karşılaştırıldığında çölyak lehine anlamlı saptandı. Endoskopik bulgular ile patoloji sonucu tanılar karşılaştırıldığında ÇH ile taraklanma ve mozaik patern arasında ilişki saptandı ve istatistiksel olarak da anlamlı idi (p<0,001, p=0,015). Bir hastada iki ve üzerinde endoskopik bulgu saptandıysa ÇH olma durumu %71 olup istatistiksel olarak anlamlı saptandı (p<0,001).
Sonuç: Çölyak hastalığı için bakılan tarama antikorları negatif olsa bile klinik şüphemiz varsa ÇH ekarte etmek için duodenal biyopsi istenmelidir. Kombine vitamin eksikliği özellikle de folat eksikliği ile seyreden anemili bireylerde ÇH açısından gerekli tetkikler istenmelidir. Herhangi bir sebeple üst GİS endoskopisi yapılan bireylerde ÇH düşündüren endoskopik bulgular var ise bu hastaların ÇH açısından serolojik ve endoskopik biyopsileri istenmelidir
Anahtar Kelimeler: Çölyak hastalığı, Endoskopi, Taraklanma, Anemi, Folat eksikliği

Abstract:
Introduction and Aim: Celiac disease (CD) is an autoimmune, familial disease characterized by susceptibility to gluten in cereal and cereal products in genetically susceptible individuals. Patients may be asymptomatic or presenting with malabsorption symptoms such as abdominal pain, bloating, weight loss, diarrhea. The aim of this study is to determine the sensitivity of endoscopic findings of upper gastrointestinal system endoscopy to CD and to determine whether it can be used for the prediction of CD.
Materials and Methods: Patients who were underwent upper gastrointestinal endoscopy for CD due to anemia, unexplained abdominal pain, weight loss and chronic diarrhea in Kayseri Training and Research Hospital Gastroenterology Clinic between January 2016 and August 2017 were retrospectively reviewed. Patients with duodenum edema, erythema, mosaic pattern, nodality, flattening of the pili, villous atrophy and scalloping findings were included in the study. According to the biopsy results, patients were divided into two groups as those with and those without CD. Patients with endoscopic findings and pathology results were compared. The data were analyzed using the program package SPSS v21.
Results: Of the total 128 patients included in the study, 86 were female and 42 were male. According to biopsy results and antibody positivity, CD was diagnosed in 56 of these patients. Of the patients who were diagnosed with CD, 39 were female and 18 were male and the mean age of these patients was 40.5 ± 14.8 years. Abdominal pain (57.8%) and anemia (38.3%) were the most common complaints of the patients. Upper gastrointestinal endoscopy results of the patients; 43,3% flattening of pili, 31,3% scalloping, 28,1% edema, 18,9% mosaic pattern, 4,7% villous atrophy, 1,6% nodularite, 1,6% revealed erythema.  Celiac disease was diagnosed in 17 patients who presented with anemia complaint. When the anemia parameters of these patients were examined, 11 patients had iron deficiency, 1 patient had B12 deficiency and 8 patients had folate deficiency. Anemia parameters were found to be significant in favor of celiac disease when compared with pathologic endpoints. When the endoscopic findings were compared with the pathologic findings, the relationship between CD and scalloping and mosaic pattern was determined and statistically significant (p<0,001, p=0,015). If endoscopic findings were found in one patient, two and over, the presence of CD was 71% and statistically significant (p<0,001).
Conclusions: Even if the screening antibodies for celiac disease are negative, if there is clinical suspicion, a duodenal biopsy should be requested to exclude CD. Combined vitamin deficiency, particularly folate deficient anemic individuals, should be screened for CD. . In individuals with upper gastrointestinal endoscopy for any reason, if there is endoscopic findings suggestive of CD, serologic tests and endoscopic biopsies of these patients should be performed for CD.
Key words: Celiac disease, Endoscopy, Scalloping, Anemia, Folate deficiency