Genç erişkinlerde reddedilme duyarlılığının vücut kitle indeksi (VKİ) açısından incelenmesi /
Yazar: TUĞÇE BEDEL
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE ELBİ ; ÖĞR. GÖR. DAMLA İŞMAN HAZNEDAROĞLU
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Benlik saygısı = Self esteem ; Genç yetişkinler = Young adult ; Reddedilme duyarlılığı = Rejection sensitivity ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Amaç: Araştırma, 18-30 yaş arası genç erişkinlerde beden kitle indeksi alt grupları ile reddedilme duyarlılığı arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Görünüş ve buna bağlı olarak beğenilme modern çağların en büyük problemlerinden biridir. Beden algısı bir nevi özgüven haline bürünmüştür. Araştırmalar sosyal kaygı ve benlik algısının beden kitle indeksi ve reddedilme duyarlılığını etkilediğini göstermektedir. Bu yüzdendir ki beden kitle indeksi ve reddedilme duyarlılığı arasında bir ilişki olduğu ortaya atılabilir. Fakat literatürde yalnızca beden kitle indeksi ve reddedilme duyarlılığı arasındaki ilişkiyi inceleyen herhangi bir araştırmaya rastlanmamıştır. Bu nedenle çalışma, reddedilme duyarlılığı ve beden kitle indeksi arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığına bakmayı hedeflemektedir. Beden kitle indeksi ve fiziki görünüm açısından farklılık gösteren bireylerdeki psikolojik süreçlerin incelenmesi ve değerlendirilmesi açısından literatüre ve sağlık alanında hizmet veren çalışanlara özgün ve yeni bir bilgi kazanımı sağlamaktadır. Literatürde daha önce ortaya konulmamış olan bu ilişki alansal araştırmalar ve saha çalışmaları açısından psikolojik süreçlerin fiziksel özellikler çerçevesinden var olan önemini zenginleştirecektir. 
Yöntem: Türkiye'deki 18-30 yaş arası ve en az lise mezunu olan bireyler çalışmaya alınmıştır. Sosyal medya ve online iletişim kanallarıyla ulaşılan, herhangi bir bariatrik operasyon geçirmeyen ve çevrimiçi anketi dolduran 18-30 yaş arası bireyler de örneklemi oluşturmaktadır. Beden kitle indeksi alt grupları; zayıf (<18.5), ideal (18.5-25), kilolu (25-30) ve aşırı kilolu (>30) şeklinde belirlenmiştir. Örneklem büyüklüğü, her alt grup için en az 70 kişi olmak üzere toplamda 351 katılımcıdan oluşmaktadır.
Verilerin analizi için SPSS programı kullanılmıştır. Araştırma değişkenlerinin ve sosyodemografik verilerin normal dağılım gösterip göstermemesi, gruplar bazında Shapiro-Wilk normallik testi ile kontrol edilmiştir. Sonrasında, Bağımsız Örneklem T-testi, Ki-kare testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılarak beden kitle indeksi alt gruplarının ölçek puanı açısından farklılıklarına bakılmıştır. Güç analizi sonucunda elde edilen veriler için güven aralığı %95 seçilmiş olup hata payı olarak hesaplanan istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya ait veriler incelendiğinde katılımcıların "beden kitle indeksi" ne göre "reddedilme duyarlılığı" düzeyleri (F=4,978; p<,05) anlamlı farklılaşmaktadır. Çoklu karşılaştırmaların yapılacağı durumlar için Dunnett T3 Post Hoc testi kullanılarak istatiksel olarak anlamlı farklılaşmanın hangi alt gruplar arasında olduğu irdelenmiştir ve yeni bir anlamlılık düzeyi hesaplanmıştır.
Sonuç: Analiz sonuçları incelendiğinde; beden kitle indeksi zayıf ve obez olan katılımcıların reddedilme puanları, beden kitle indeksi ideal olan katılımcılara göre daha yüksek olduğu ve durumun istatiksel olarak anlamlı olduğu (p<0,05) görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Benlik Saygısı; Reddedilme Duyarlılığı; Sosyal Kaygı; Beden kitle İndeksi (BKİ)

Abstract:
Aim: The study aims to examine the relationship between body mass index subgroups and rejection sensitivity in young adults aged 18-30 years. Appearance and, accordingly, being admired is one of the challenging problems of modern times. Body image has become a kind of self-confidence. Studies show that social anxiety and self-perception affect body mass index and rejection sensitivity. Therefore, it can be suggested that there is a relationship between body mass index and rejection sensitivity. Neverthless, any research about this area has been found in the literature that only examines the relationship between body mass index and rejection sensitivity. This study aims to examine that if there is a significant relationship between body mass index and rejection sensitivity. In terms of examining and evaluating the psychological processes in individuals who differ in terms of body mass index and physical appearance, it provides unique knowledges and profits to the literature and health professionals. This relationship, which has not been revealed before in the literature, will enrich the importance of psychological processes within the framework of physical characteristics in terms of researches and field studies.
Method: Individuals between the ages of 18-30 and at least high school graduates in Turkey were included in the study. Individuals selected between the ages of 18-30 who have not undergone any bariatric operation, and who have been reached through social media and online communication channels, and who filled out the online questionnaire constitute the sample. Body mass index subgroups; will be determined as underweight (<18.5), ideal (18.5-25), overweight (25-30) and obesity (>30). It consists of total 351 participants, minimum 70 participants of each subgroup.
SPSS program was used for data analysis. In order to determine the significant difference between body mass index subgroups in terms of rejection sensitivity, whether the scale score shows a normal distribution or not will be checked with the Shapiro-Wilk normality test on a group basis. After that, Independet Sample T-test, Chi-square test and one-way analysis of variance (One-way ANOVA) was used to examine the differences in body mass index subgroups in terms of scale scores. Confidence interval of 95% was chosen for the obtained data and statistical significance was accepted at p<0.05 level.
Results: When the data is examined, the "rejection sensitivity" levels of the participants according to the "body mass index" (F=4,978; p<,05) differ significantly. There is a significant relationship between the participants' "body mass index" and "rejection sensitivity" levels. In addition, between groups there was a statistically significant difference was examined with the Dunnett T3 Post Hoc test.
Conclusion: When the analysis results are examined; It was seen that the scores of the participants with a body mass index of underweight and obesity on the rejection sensitivity scale were higher than the participants with a body mass index of healthy weight, and the situation was statistically significant (p<0.05).
Key Words: Body Mass Index (BMI); Rejection Sensitivity; Self-Respect; Social Anxiety