Zihinsel engelli çocukların annelerinde stres yönetimi eğitiminin etkileri
The effects of stress management education for mothers of children with mental disability
Yazar: MEHTAP TAMER
Danışman: PROF. DR. ŞEYDA AKSEL
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Gelişim Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anne eğitimi = Mother education ; Anneler = Mothers ; Depresyon = Depression ; Gelişim psikolojisi = Development psychology ; Gevşeme tedavisi = Relaxation therapy ; Kaygı = Anxiety ; Stres = Stress ; Stres yönetim teknikleri = Techniques of the stress management ; Stres yönetimi = Stress management ; Stresle başetme = Coping with stress ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children

Özet:
Eğitilebilir zihinsel engelli çocuğa sahip anneler çocuklarının bakımında güçlüklerle karşılaşabilirler. Araştırmalar eğitilebilir zihinsel engelli çocuğa sahip annelerin, engelli çocuğa sahip olmayan annelere göre daha çok stres altında olduklarını göstermektir.Bu çalışmanın amacı, eğitilebilir zihinsel engelli çocuğu olan annelerle yapılacak stres yönetimi eğitiminin annelerin sürekli kaygı ve depresyon düzeylerini ve çocuk yetiştirme tutumlarını etkileyip etkilemediğini değerlendirmektir. Stres yönetimi eğitimi alan annelerin, kaygı ve depresyon düzeylerinin ve çocuk yetiştirme tutumlarının, stres yönetimi eğitimi almayan annelerden farklılaşıp farklılaşmadığı incelenecektir. Bu nedenle, annelerin stresle başa çıkma düzeyini arttırmaya yönelik bir eğitim programı geliştirmek ve etkililiğini değerlendirmek amaçlanmıştır.Stres yönetimi eğitim programı stresle başa çıkmaya yönelik teknikleri öğretme hedeflenerek araştırmacı tarafından geliştirilmiştir, haftada iki saat ve 6 hafta sürmüştür. Uygulama psikoeğitim grup yaşantısı formatında yapılmış, anneler etkileşim halinde duygu, düşünce ve deneyimlerini paylaşmışlardır.Çalışmada 22 eğitilebilir zihinsel engelli çocuk annesi deney grubunu oluşturmuş, 20 eğitilebilir zihinsel engelli çocuk annesi bekleme grubunu oluşturmuştur. Eğitim programını değerlendirmek amacıyla öntest ve sontestlerde Beck Depresyon Envanteri, Sürekli Kaygı Envanteri ve Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutumu ölçeği (PARI) kullanılmıştır.Araştırmanın bulgularına göre, stres yönetimi eğitimi sonrası, bekleme grubuna kıyasla deney grubunda sürekli kaygı ve depresyon puanlarında olumlu bir farklılaşma görülmüştür. Stres yönetimi eğitimi alan anne grubunun stres yönetimi eğitimi sonrası çocuklarına karşı tutumlarında bir farklılaşma görülmemiştir.

Abstract:
Mothers who have mild (trainable) intellectually disabled children can meet with difficulties in taking care of their children. Research has shown that mothers with intellectually disabled children are more prone to stress than mothers who do not have intellectually disabled children.The aim of this study is to evaluate if the stress management training of mothers of mild (trainable) intellectually disabled children has an effect on their trait anxiety and depression levels and their attitudes in raising their children. Changes in the anxiety and depression levels and child raising attitudes of mothers who have had stress management training will be compared against mothers who have not been trained in stress management.The stress management program has been developed by the researcher in order to teach in stress coping mechanism techniques and has taken place two hours a week for a total of 6 weeks.In this study, 22 mothers of trainable intellectually disabled children has formed the experiment group whilst 20 mothers of trainable intellectually disabled children have been used as the waiting list. To evaluate the results of the education program, Beck Depression Inventory, STAI TX ? 2 and PARI have been used in the pre-and posttests.The results of the study have shown that, following stress management training, there have been differences in the trait anxiety and depression points of the experiment group compared with the waiting list. However there has been no difference in the attitudes of the mothers to their children before and after stress management training.