Tiyatro öğrencilerinin ses sağlığını koruma ve ses performanslarını arttırmaya yönelik geliştirilmiş uygulamalı ses eğitimi programının etkinliğinin araştırılması
An investigation of the effectiveness of a practice-based vocal training program designed to preserve theatre students' vocal health and increase their vocal performances
Yazar: RIZA KORHAN SEZİN
Danışman: DOÇ. DR. ESRA ÖZCEBE
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Profesyonellik = Professionalism ; Ses = Voice ; Ses eğitimi = Voice training ; Ses kalitesi = Voice quality ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyuncuları = Theater players ; Vokaller = Vocals ; Öğrenciler = Students

Özet:
Tiyatro oyuncuları meslekleri gereği ses kalitelerini korumak ve sürdürmek zorundadırlar. Bu durum ses terapistlerini ses bozuklukları ortaya çıkmadan önce koruyucu-önleyici çalışmalar yapmaya yönlendirmektedir. Bu çalışmanın amacı, tiyatro öğrencilerine yönelik oluşturulmuş bütüncül ses eğitimi programının etkinliğini ölçmektir. Çalışmamızda oluşturulan 12 haftalık eğitim programı, 18-30 yaşları arasında 9 tiyatro öğrencisine uygulanmış, aynı özelliklere sahip 9 tiyatro öğrencisi ise kontrol grubunu oluşturmuştur. Araştırmada uygulanan bütüncül ses eğitimi programının etkinliğini değerlendirmede, vokal hijyen ve vokal mekanizma bilgilerini ölçmek için geliştirilen bir anket, objektif ve subjektif ses değerlendirme araçları, çalışma öncesi ve sonrasında tüm katılımcılara uygulanmıştır. Anketten elde edilen puanlar, gruplar arası bir farklılık ortaya koymazken, grup içi puan karşılaştırmaları çalışma grubunda ikinci ölçümde vokal hijyen bilgisi puan ortalamasının yükseldiğini göstermektedir (p=0,011). Benzer olarak, vokal mekanizma bilgisi ortalama puanlarının ikinci ölçümde çalışma grubunda önemli ölçüde yükseldiği gözlenmiştir (p=0,027). Objektif ses değerlendirme sonuçlarına bakıldığında, Multi-Dimensional Voice Profile (MDVP) bulguları, çalışma grubunda ses kalitesinde ikinci ölçümde değişiklik olmadığını; kontrol grubundaki değerler ise ses kalitesinin kötüleştiğini işaret etmektedir. Kepstral analiz bulguları, her iki grupta da ses kalitesinde düşüşlerin olduğunu fakat bu düşüşün kontrol grubunda daha büyük oranda olduğunu göstermektedir. Subjektif ses değerlendirmesinde Consensus Auditory-Perceptual Evaluation of Voice (CAPE-V)/Türkçe kullanılmış, kontrol grubunda bir farklılık gözlenmezken, çalışma grubunda genel ses kısıklığı düzeyi ve kabalık değerlerindeki düşüşlerin istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür (p=0,008). Sonuçlar, bütüncül ses eğitimi programının etkinliğini kanıtlar niteliktedir.

Abstract:
By virtue of their profession's nature, theatre actors/actresses have to preserve and maintain their voice quality. Thus, voice therapists strongly advise them to engage in protective-preventive activities so as to eliminate the risk of voice disorders beforehand. The aim of this study is to investigate the effectiveness of a 12-week holistic vocal training program designed for theatre students. The program has been administered to 9 theatre students between 18-30 years of age, and different group of 9 students with similar characteristics were assigned to the control group. To measure the efficiency of the program, participants' knowledge of vocal hygiene and vocal mechanisms were assessed pre and post-training via a questionnaire we developed, as well as objective and subjective voice measurements. Results showed that although there were no significant between-group differences, within-group comparisons revealed a significant increase in study group participants' knowledge of vocal hygiene after training (p=0,011). Similarly, they outperformed the control group in vocal mechanism knowledge (p=0,027). In the objective measurements, Multi-Dimensional Voice Profile (MDVP) findings validated that vocal qualities of the control group deteriorated while no alterations were present in the study group. Although cepstral analysis identified deteriorations in vocal qualities of either group, they were observed to be more drastic in the control group. Subjective measurements of the Consensus Auditory-Perceptual Evaluation of Voice (CAPE- V)/Turkish did not introduce significant changes in the control group in grade and roughness parameters while these values decreased significantly in the study group (p=0,008). Based on these findings, it can be concluded that the holistic vocal training program is effective.