Öğrenen örgüt ve inisiyatif almanın öğretmen liderliği ile ilişkisi
Relationship between learning organisation and taking initatives with teacher's leadership
Yazar: HAKAN TEKEŞ
Danışman: DOÇ. DR. TÜRKER KURT
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Liderlik = Leadership ; Özel okullar = Special schools ; Öğrenen okullar = Learning schools ; Öğrenen organizasyonlar = Learning organizations ; Öğretmenler = Teachers ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers ; İlkokullar = Primary schools ; İnsiyatif alma = Taking initiative

Özet:
Bu araştırmada, okulların öğrenen örgüt olma düzeyleri ve öğretmenlerin inisiyatif alma davranışlarının öğretmen liderliği ile ilişkisi olup olmadığının ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini Ankara ili merkez ilçelerinde bulunan resmi ve özel ilkokullarda görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. İlişkisel tarama modelinde yapılan araştırmanın örneklemi, Ankara ili merkez ilçelerindeki 24'ü resmi ve 8'i özel ilkokul olmak üzere toplam 32 ilkokulda görev yapan toplam 648 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada kullanılmak üzere hazırlanan anketin birinci bölümünde araştırmacı tarafından hazırlanan katılımcıların demografik bilgilerini (okul türü, cinsiyet, branş, kıdem, yaş, öğrenim durumu, mezun olunan yüksek öğretim kurumu, sendika üyeliği) içeren bölüm bulunmaktadır. Araştırmanın ikinci bölümünde Beycioğlu ve Aslan (2010) tarafından geliştirilen "Öğretmen Liderliği Ölçeği", üçüncü bölümünde Marsick ve Watkins (1997) tarafından geliştirilen Karabağ Köse (2013) tarafından Türkçe'ye ve eğitim kurumlarına uyarlanan "Öğrenen Örgütlerin Boyutları Ölçeği" ve dördüncü bölümde Çakmak, Gündüz ve Korumaz (2015) tarafından geliştirilen "Eğitim Örgütlerinde İnisiyatif Alma Ölçeği" yer almıştır. Verilerin analizi SPSS 20.00 programı kullanılarak yapılmıştır. Verilerin çözümlenmesi için Korelasyon Analizi, Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi, t-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) testleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin öğretmen liderliğinin mesleki gelişim ve meslektaşlarla işbirliği boyutları ile inisiyatif alma algılarının "yüksek" düzeyde, öğretmen liderliğinin kurumsal gelişme boyutu ve öğrenen örgüt algılarının ise "orta" düzeyde olduğu ortaya çıkmıştır. Öğretmen liderliğinin kurumsal gelişme, mesleki gelişim ve meslektaşlarla işbirliği boyutları öğrenen örgüt ve inisiyatif alma ile olumlu yönde, orta düzeyde ve anlamlı ilişkili olduğu görülmüştür. Benzer şekilde öğretmenlerin öğrenen örgüt ve inisiyatif alma algılarının birbiriyle olumlu, anlamlı ve orta
düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan çoklu doğrusal regresyon analizi sonucunda, öğrenen örgüt ve inisiyatif almanın öğretmen liderliğinin kurumsal gelişme, mesleki gelişim ve meslektaşlarla işbirliği alt boyutlarının anlamlı bir yordayıcısı olduğu saptanmıştır.

Abstract:
This study was aimed to reveal find out if there is a relationship between the levels of the schools' being a learning organization and the teachers' taking initiatives behaviors and being a leader. Scope of this research is the teachers who work at public and private primary schools in central Ankara. The research has been conducted in relational survey model and the sample of study composed in total 648 teachers working at 32 elementary schools, 24 of them was public and 8 of them was private elementarty schools. In the first part of survey used fort he research, there is a section including the participants demographical information (school type, gender, field, seniority, age, educational background, graduated school, syndicate membership). In the second chapter of the survey, "Teacher Leadership Scale" developed by Beycioğlu and Aslan (2010); in the third chapter, "The Dimensions of Learning Organization Scale" developed by Marsick and Watkins (1997) and translated into Turkish by Karabağ Köse (2013); In the fourth chapter, "Scale of Taking Initiatives in Educational Organizations" developed by Çakmak, Gündüz and Korumaz (2015) has taken place. Analysis of the data has been made using SPSS 20.00 program. Correlation Analysis, Multiple Linear Regression Analysis, t-Test and Analysis of Variance (ANOVA) tests were used for analysis of data. Results of the research revealed that teachers' career development in teacher leadership and perception of taking initiatives with collaborating colleagues was "high", while their organisational development by teacher's leadership and learning organisation perception was "average". It was also concluded that there is a positive relationship between teacher leadership with organisational development, personal development and collaboration with colleagues with the help of learning organisation and taking initiatives. Similarly, it was concluded that teachers' perception of learning organisation and taking initiatives are positive, meaningful and of intermediate level with each other. Result of the multiple linear regression analysis, it was determined that learning organisation and taking initiatives have been a significant predictor of teacher's leadership's sub dimensions of organisational development, career development and collaboration with colleagues.