Orta-Güney Anadolu bölgesinde koyunculuk faaliyetinin ekonomik analizi
Economic analysis of sheep farming in the Central Southern Anatolian region
Yazar: ERDAL DAĞISTAN
Danışman: DOÇ.DR. AYKUT GÜL
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ekonomik analiz = Economic analysis ; Faktör analizi = Factor analysis ; Karlılık = Profitability ; Koyunculuk işletmeleri = Sheep farming enterprises ; Tarım ekonomisi = Agricultural economy ; Üretim ekonomisi = Production economics

Özet:
öz DOKTORA TEZİ ORTA-GÜNEY ANADOLU BÖLGESİ'NDE KOYUNCULUK FAALİYETİNİN EKONOMİK ANALİZİ ERDAL DAĞISTAN ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI Danışman : Doç. Dr. Aykut GÜL Yıl: 2002, Sayfa: 198 Jüri Doç. Dr. Aykut GÜL Prof. Dr. Şinasi AKDEMİR Doç. Dr. Murat GÖRGÜLÜ Doç. Dr. Haydar ŞENGÜL Yrd. Doç. Dr. Mithat DİREK Bu çalışma, Orta-Güney Anadolu Bölgesi'nde koyunculuk faaliyeti yapan tarım işletmeleri incelenerek, bu işletmelerin koyunculuk faaliyetinin ekonomik yapışım ve sorunlarını ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara bakılarak bazı sektörel çözüm önerileri getirilmiştir. Araştırmada yer alan işletmelerde, 11.966 milyon TL olan gayrisaf hasıla değerinin %52'sini oluşturan koyunculuk faaliyeti gelirinin %16,93'ü süt üretiminden sağlanmaktadır. İncelenen işletmelerde, işletme basma koyunculuk faaliyeti ortalama safi kan 1.447 milyon TL olup, işletmelerin %29'u negatif safi kara sahiptir (-439 milyon TL). Bu işletmelerin koyunculuk fâaliyetine daha fazla devam etmeleri ekonomik bir davranış olarak görülmemektedir. Bununla birlikte, zarar eden işletmelerin tasfiye edilmesi halinde yaklaşık 40.000 adet çalışanın işsiz kalacağı tahmin edilmektedir. Koyun yetiştiriciliğine üretim masrafları içerisinde en büyük pay %32,05 ile işgücüne ait olup yem masrafları sadece %23,01'lik paya sahiptir. Ayrıca, %30,67 olan faiz giderlerinin çok yüksek olduğu ve gelecekte sektörün gelişmesinde bir sorun olacağı söylenebilir. İşletme başarısında etkili olan başlıca faktörler koyun sayısı ve işletmede kullanılan aile işgücü oranıdır. Koyunculuk faaliyetinin geliştirebilmesi için, öncelikle sürü büyüklüğünün 50 koyunun üzerine çıkartılması ve aile işgücünün daha etkin kullanılması sağlanmalıdır. Ayrıca, maaliyetlerin düşürülebilmesi amacıyla faiz giderlerini artırıcı ve yem bitkileri ekim alanlarını genişletmeyi teşvik edici yönde devlet desteğinin artırılması gerekmektedir. Koyun yetiştiriciliğinde, mevcut ektansif sistemden entansif sisteme geçilmesi önerilmemektedir. Anahtar Kelimeler: Ekonomik Analiz, Koyunculuk Faaliyeti, Üretim Ekonomisi, Karlılık, Faktör Analizi

Abstract:
ABSTRACT Ph.D THESIS ECONOMIC ANALYSIS OF SHEEP FARMING IN THE CENTRAL SOUTHERN ANATOLIAN REGION ERDAL DA?ISTAN DEPARTMENT OF AGRICULTURAL ECONOMICS INSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCES UNIVERSITY OF ÇUKUROVA Supervisor : Doç.Dr. Aykut GÜL Year: 2002, Pages: 198 Jury : Doç.Dr. Aykut GÜL Prof.Dr.Şinasi AKDEMİR Doç.Dr. Murat GÖRGÜLÜ Doç. Dr. Haydar ŞENGÜL Yrd. Doç. Dr. Mithat DİREK This study analyses the economics of sheep farming in the Central Southern Anatolia Region. The analysis seeks to give a clear description in economic terms of the enterprises involved and so provides a basis for consideration of possible future improvements in this area of agriculture. The average annual gross production per farm in investigated farms is 11.966 million TL. Of the total gross production, 52% is derived from sheep production. Milk production accounts for 16,93% of the total sheep production value. The average net return per enterprise is 1.447 million TL and this increases with farm size. The unsuccessful enterprises operate with a negative net return of on average -439 million TL. Therefore to conclude, it is not economically viable to continue sheep farming production in this way. On the other hand, it is expected that to eliminate these farm enterprises causes almost 40.000 new unemployed people to the economy. The major proportion in sheep production cost is labour force with the share of 32,05% while the portion of feed cost is only 23,01%. In addition, the high interest payment (30,67%) is an important barrier in front of the sector to develop in the future. The main influencing factors on farm achievement are farm size and family labour usage rate in the farm. To be able to develop the sheep production, firstly, the flock size should be increased up to 50 ewes; secondly, the family labour should be used more effectively in the sheep production. The government subsidies should be increased either to encourage to sown feed crops or to degrease interest costs up to viable rates. Finally, it is another conclusion is that, exciting sheep production system should not be changed to the intensive production system. Keywords : Economic Analaysis, Sheep Farming, Production Economics Profitability, Factor Analaysis n