Sosyal hizmet alanında çalışan kişilerin mesleki yaşam kalitesi ve psikolojik sıkıntı düzeyleri ile empati, öz şefkat ve psikolojik katılık arasındaki ilişkilerin incelenmesi
An investigation of the relationships between quality professional qualities of life and psychological distress level with empathy, self-compassion and psychological inflexibility of people working in the field of social services
Yazar: HİLAL USLU
Danışman: PROF. DR. GÜLAY DİRİK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Sosyal hizmetler = Social services

Özet:
Travmatik yaşam olaylarına tanık olan bireyler ile çalışan meslekler, zorlu çalışma koşulları ve yaptıkları iş dolayısıyla, dolaylı olarak travmaya maruz kalmaktadırlar. Özellikle travmatik yaşam olayları yaşamış kişiler ile çalışan Sosyal hizmet çalışanlarında da bu zorlu çalışma koşulları yaşam kalitelerinin azalmasına ve psikolojik sıkıntılarının artmasına yol açabilmektedir. Ancak travmaların  etkileri kişilere göre farklılık göstermektedir. Bu nedenle Sosyal hizmet alanı örnekleminde yapılan bu çalışmada çalışanların yaşadıkları sıkıntıların, koruyu faktörlerin ve risk faktörlerinin incelenmesi ve aralarındaki ilişkilerin ortaya koyulması amaçlanmaktadır. Empati, öz şefkat ve psikolojik katılık değişkenleri ile mesleki yaşam kalitesi (merhamet yorgunluğu, tükenmişlik, mesleki tatmin) ve psikolojik sıkıntılar (depresyon, anksiyete, stres) arasındaki ilişki incelenmiştir. 
Çalışmaya Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı kurum ve kuruluşlarda yani sosyal hizmet alanında çalışan 324 kişi katılmıştır. Çalışmada, Çalışanlar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği, Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği, Empatik Eğilim Ölçeği, Öz şefkat Kısa Formu ve Kabul Eylem Formu-2 kullanılmıştır. Betimleyici istatistiklerin ardından, ilk olarak korelasyon analizi, ardından anlamlı çıkan değişkenlerin dahil edilmesiyle Hiyerarşik Çoklu Doğrusal Regresyon Analizleri, son olarak empati ve merhamet yorgunluğu ilişkisinin anlaşılması amacıyla, aracı değişken analizleri yürütülmüştür. Bulgular, katılımcıların empati ve öz şefkatlerinin yüksek, psikolojik katılıklarının düşük olduğunu, merhamet yorgunluğu ve tükenmişlik puanlarının ortalama düzeyde ve mesleki tatminin ise ortalamanın biraz üzerinde olduğunu göstermiştir. Çalışanların psikolojik sıkıntı düzeylerinin ise düşük olduğu tespit edilmiştir. Sosyal hizmet alanında çalışanlarda, empati, öz şefkat ve psikolojik katılığın mesleki yaşam kalitesi ve psikolojik sıkıntıları yordadığı görülmüştür. Ayrıca empati ve merhamet yorgunluğu ilişkisinde öz şefkat ve psikolojik katılığın aracı etkisinin olduğu belirlenmiştir. Bulgular ilgili literatür ışığında tartışılmıştır. Çalışmada yer alan tüm değişkenlerin bir arada incelenmesinin, travmanın yarattığı olumsuz etkilere karşı farkındalık kazandırmak, çalışanları bilgilendirmek,  önleyici çalışmalar yapmak ve müdahale programları geliştirmek amacıyla gelecek çalışmalar için yol gösterici olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Individuals who witness traumatic life events and professionals who work with them are indirectly exposed to trauma due to difficult working conditions and the work they do. Social service workers, especially those who work with people who have experienced trauma are expected to experience some stress and distress as a result of these difficult working conditions. However, it is thought that the effects of traumas vary from person to person. For this reason, this study conducted on a social work sample aims to examine the existing problems, protective factors and risk factors and to reveal the relationships between them. The relationship among the empathy, self-compassion and psychological toughness and professional quality of life (compassion fatigue, burnout, professional satisfaction) and psychological distress (depression, anxiety, stress) variables were examined. 
324 people working in institutions and organizations affiliated with the Ministry of Family and Social Services, that is, in the field of social services, participated in the study. Professional Quality of Life Scale,  Depression Anxiety Stress Scale, Empathic Scale, Self-Compassion Short Form and Acceptance Action Form II were used in the study. Following the descriptive statistics, first correlation analysis was conducted, then Hierarchical Multiple Linear Regression Analyzes were conducted by including the significant variables, and finally mediator variable analyzes were conducted to understand the relationship between empathy and compassion fatigue. The findings showed that the participants' empathy and self-compassion were high, their psychological inflexibility was low, their compassion fatigue and burnout scores were at average levels, and their compassion satisfaction was slightly above average. It was observed that the psychological distress levels of the employees were low. It has been observed that empathy, self-compassion and psychological inflexibility are related to and predict professional quality of life and psychological distress in social work workers. It was also identified that self-compassion and psychological inflexibility had a mediating effect on the relationship between empathy and compassion fatigue.  The findings are discussed in the light of the relevant literatüre. It is thought that examining these variables in the study together will be a guide for future studies in order to raise awareness of the negative effects of trauma, inform employees, carry out preventive studies and develop intervention programs.