Axel Olrik'in Epik Yasalar Kuramı'na göre Konya masallarının tahlili (İnceleme-metin)
An examination of Konya tales according to Axel Olric's Theory of Epic Law
Yazar: MİYASE GÜZEL YANPINAR
Danışman: PROF. DR. SELÇUK PEKER
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore

Özet:
Türkiye sahasında olağanüstü unsurlar içeren, inandırıcılık amacı olmayan, bilinmeyen bir zamanda ve bilinen/bilinmeyen kişi/kişilere ait anlatılar "masal" olarak adlandırılmıştır. Masallar her ne kadar doğaüstü olayları içeren ve inandırıcılığı olmak zorunda olmayan anlatılar olsa da anlatıldığı toplumun inanış, düşünüş, sosyal, siyasal, kültürel ve ekonomik izlerini taşımaktadır. Masalların içeriği, kahramanları, olay örgüsü vb. unsurları toplumdan topluma farklılıklar gösterse de iskeleti her zaman aynıdır. Halk bilimi kuramları, masalların bu iskeletinin biyolojik ve sosyolojik içeriklerinin ne olduğuna dair çıkarımların yapılmasını kolaylaştıran çalışma yöntemleridir. Metin merkezli kuramlardan biri olan Axel Olrik'in Epik Yasalar Kuramı, Danimarlı halk bilimci Axel Olrik tarafından oluşturulmuştur. Axel Olrik'e göre masalların küçük farklılıkları, milletten millete farklılık gösterse de organik yapıları her zaman aynıdır. Hazırlanan bu tez çalışmasında Axel Olrik'in Epik Yasalar Kuramı, Konya'nın ilçelerinden seçilen en az bir masala uygulanmıştır. Kuram, bu çalışmanın özelinde Konya masallarının zengin içeriği ile güncellenmiştir. Epik Yasalar Kuramı'ndaki 15 yasa, 5 yeni yasa ile 20 yasaya çıkarılmış; yasaların içerisine 17 yeni kural yerleştirilmiştir. Çalışmanın sonunda Epik Yasalar Kuramı'nın genel olarak masallara, özel olarak ise Konya masallarına uygulanabileceğini göstermek amaçlanmıştır.

Abstract:
In the field of Turkey, narratives that contain extraordinary elements, that do not aim to be believable, that take place in an unknown time, and that belong to un/known person/s are called "fairy tales". Although fairy tales are narratives that include supernatural events, and do not have to be believable, they carry the beliefs, thoughts, social, political, cultural, and economic traces of the society in which they are told. Although the elements such as content, heroes, plot, etc. of fairy tales vary from society to society, the core is always the same. Folklore theories are study methods that facilitate inferences about the biological and sociological content of this core of tales. Axel Olrik's Epic Laws Theory, one of the text-centered theories, was created by the Danish folklorist Axel Olrik. According to Axel Olrik, although the small differences in fairy tales differ from nation to nation, their organic structure is always the same. In this study, Axel Olrik's Theory of Epic Laws has been applied to at least one tale selected from these districts of Konya. In this study, the theory has been updated with the rich content of the fairy tales of Konya. The 15 laws in the Epic Theory of Laws have been augmented into 20 with 5 new ones; and 17 new rules have been inserted into the laws. It has been aimed to show at the end of this study that the Theory of Epic Laws can be applied to fairy tales in general and to those of Konya in particular.