Maternal antropometrik vücut ve ultrasonografik subkutan-visseral yağ dokusu kalınlık ölçümlerinin gestasyonel diyabetes mellitusu öngörmedeki rolünün araştırılması
Investigation of the role of maternal anthropometric body and ultrasonographic subcutan-visceral fat tissue thickness measurements in prediction of gestational diabetes mellitus
Yazar: HASAN ALTINSOY
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT KUNTAY KOKANALI ; UZMAN BURAK ELMAS
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Visseral yağlanma = Visceral fatigue

Özet:
Amaç: Çalışmamızın temel amacı 24-28 haftalar arasında yapılan OGTT'nin gebeler tarafından tolere edilemeyen, zaman alıcı ve maliyetli bir test olması nedeniyle OGTT'ye alternatif olabilecek GDM taramasında kullanılabilecek bir yöntem bulmaktır. Bu nedenle çalışmamızda bu haftalar arasında çeşitli maternal antropometrik ve ultrasonografik ölçümler kullanarak, bu ölçümlerin GDM'yi öngörebilmede kullanılıp kullanılmayacağını araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız kesitsel vaka-kontrol çalışması olarak tasarlanmıştır. Aralık 2020-Eylül 2021 tarihleri arasında hastanemiz antenatal gebe polikliniğine OGTT için başvuran ve çalışmaya alınma kriterlerini karşılayan gebelerin fetal biyometri ve maternal ultrasonografik ölçümleri alındıktan sonra klinik ve demografik özellikleri kaydedildi. OGTT ve biyokimyasal markerlar istendikten sonra maternal antropometrik ölçümler hesaplanıp kaydedilmiştir. 75 gr OGTT testi pozitif olan gebeler vaka grubu, OGTT testi pozitif olmayan gebeler kontrol grubu olarak kabul edildi. Bu iki grubun maternal antropometrik ve ultrasonografik ölçümleri istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya 219 gebe katılmıştır. 22 gebe GDM pozitif iken 197 gebe GDM negatiftir. Buna göre her iki grup gravida ve parite sayısı, abortus sayısı, multigravide, nulliparite ve abortus öyküsü sıklığı bakımından benzerdi. GDM olan gruptaki kadınların ortalama yaşı, GDM olmayanlara göre anlamlı derece daha büyüktü. Bununla birlikte multiparite sıklığı da GDM grubunda, GDM olmayanlara göre daha fazlaydı. Her iki grup gebelik yaşı, gebenin boyu, gebelikte alınan kilo, serum HDL, LDL ve total kolesterol düzeyi bakımından benzer iken, serum TG düzeyi GDM olan grupta, GDM olmayan gruba göre anlamlı derecede daha yüksekti. Her iki grup kalça çevresi (cm), bel çevresi (cm), vücut kitle indeksi (kg/m²), vücut şekil indeksi, konisite indeksi, bel/boy oranı, subkutan yağ kalınlığı (mm) bakımından istatistiksel olarak herhangi bir farklılık oluşturmamaktaydı. GDM olan grupta ortalama visseral adipozite indeks (VAİ) değeri (8.36±4.59), GDM olmayan gruba (6.18±3.30) göre daha yüksekti (p=0.005). Benzer şekilde visseral yağ kalınlığı (VYK) ortalama ölçüm değeri de GDM grubunda (10.07±2.58), GDM olmayan gruba göre (8.32±3.21) daha yüksekti (p=0.014). ROC eğrisi analiz sonuçlarına göre VAİ ve VYK ölçüm değerleri, GDM'li olanlar ile olmayanları ayırt etmede orta derece anlamlı birer parametre olarak tespit edildi.
Sonuç: Sonuç olarak, antropometrik bir ölçüm olan VAI ve ultrasonografik bir ölçüm olan VYK, GDM'li gebelerde GDM'li olmayan gebelere göre anlamlı derecede daha yüksektir. Bu antropometrik ve ultrasonografik ölçümler bu iki hasta grubunun ayrımında kullanılabilir. OGTT'nin hastalar tarafından tolere edilebilirliği ve kabul edilebilirliği zor olduğu için bu durum OGTT yerine kullanılabilecek basit alternatif bir yöntem olabilir. Ancak konumunu, geçerliliğini ve uygulanabilirliğini doğrulamak için ileriye dönük geniş katılımlı, iyi kalite çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar kelimeler: Gestasyonel Diyabetes Mellitus, OGTT, Maternal Antropometrik ve Ultrasonografik Ölçümler

Abstract:
Aim: The main purpose of our study is to find a method that can be used in GDM screening, which can be an alternative to OGTT, since OGTT performed between 24-28 weeks is a time-consuming and costly test that cannot be tolerated by pregnant women. Therefore, in our study, we aimed to investigate whether these measurements could be used to predict GDM by using various maternal anthropometric and ultrasonographic measurements between these weeks.
Materials and Methods: Our study was designed as a cross-sectional case-control study. Between December 2020 and September 2021, the clinical and demographic characteristics of the pregnant women who applied to the antenatal pregnancy outpatient clinic of our hospital for OGTT and met the inclusion criteria were recorded after fetal biometry and maternal ultrasonographic measurements were taken. After OGTT and biochemical markers were requested, maternal anthropometric measurements were calculated and recorded. Pregnant women with positive 75-g OGTT test were considered as the case group, and those without positive OGTT test were considered as the control group. Maternal anthropometric and ultrasonographic measurements of these two groups were statistically compared.
Statistical findings: 219 pregnant women participated in the study. While 22 pregnant women are GDM positive, 197 pregnant women are GDM negative. Accordingly, both groups were similar in terms of the number of gravida and parity, the number of abortions, multigravida, nulliparity and the frequency of history of abortion. The mean age of women in the group with GDM was significantly greater than those in the non-GDM group. However, the frequency of multiparity was also higher in the GDM group than in the non-GDM group. While both groups were similar in terms of gestational age, height of the pregnant woman, weight gained during pregnancy, serum HDL, LDL and total cholesterol levels, serum TG level was significantly higher in the group with GDM than in the group without GDM. There was no statistical difference between the two groups in terms of hip circumference (cm), waist circumference (cm), body mass index (kg/m²), body shape index, conicity index, waist/height ratio, and subcutaneous fat thickness (mm). The mean visceral adiposity index (VAI) value (8.36±4.59) in the group with GDM was higher than the group without GDM (6.18±3.30) (p=0.005). Similarly, the mean measurement value of visceral fat thickness (VYF) was higher in the GDM group (10.07±2.58) than in the non-GDM group (8.32±3.21) (p=0.014). According to the ROC curve analysis results, VAI and VYK measurement values were determined as moderately significant parameters in distinguishing those with or without GDM.
Results: As a result, VAI, an anthropometric measurement, and VYK, an ultrasonographic measurement, are significantly higher in pregnant women with GDM than in pregnant women without GDM. These anthropometric and ultrasonographic measurements can be used to differentiate these two patient groups. Since OGTT is difficult to tolerate and accept by patients, this may be a simple alternative method that can be used instead of OGTT. However, prospective studies of good quality are needed to confirm its position, validity and applicability.
Keywords: Gestational Diabetes Mellitus, OGTT, Maternal Anthropometric and Ultrasonographic Measurements