Sosyal medya kullanıcılarının mahremiyet algısı ve kişisel mahremiyetin sosyal ağlarda paylaşılması üzerine bir araştırma
A research on the perception of privacy of social media usersand the sharing of personal privacy on social networks
Yazar: FERYAT ALKAN
Danışman: PROF. DR. DERYA ÖCAL
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Bilgi paylaşımı = Information sharing ; Kuşaklar = Generations ; Mahremiyet = Privacy ; Sosyal ağlar = Social networks ; Sosyal medya = Social media ; İnternet = Internet

Özet:
İnsanlığın var olmasıyla birlikte mahremiyet sosyal bir eğilim ve tartışma konusu
olmuştur. Bireyin içinde bulunduğu kültür ya da zaman kavramına göre farklılıklar gösteren
mahremiyet teknolojinin gelişmesiyle birlikte değişime uğramış ve sanal ortamlarda
bireylerin tutum ve tercihleri çerçevesinde farklı praktiklerin açığa çıkması söz konusu
olmuştur. İnsanların sosyal ağlara ilgisi kendilerini görmek, göstermek, dikkat çekmek,
takip etmek ve edilmek gibi isteklerinin karşılanması düzeylerinde açığa çıkmaktadır.
Sosyal alanlarda, kendini gösterme, yerini belli etme ve teşhir edilenleri gözetleme
davranışı, kişiler arasında farklılık göstermektedir. Ancak sosyal ağ kullanıcılarının bu
ortamlarda ne şekilde kendilerini gösterdikleri ve takipçilerine kendileri hakkında nasıl
bilgiler sundukları ve verilen bu bilgilerin ne kadarının mahremiyetle ilgili olduğu üzerinde
durulmaktadır. Kuşaklar arası farklılıklar, sosyal paylaşım platformlarında da paylaşılan
içeriklerin farklı olmasına neden olmaktadır. Bazı kuşaklar için bu içerikleri paylaşmak
mahremiyet ihlali olarak görülürken, bazı kuşaklar için bu durum normal karşılanmaktadır.
Tüm bunlarla birlikte mahremiyet kavramı ve mahremiyet anlayışında bir değişim ve
şeffaflaşma görülmektedir. İnsanların kişisel davranışları mahremiyet anlayışı üzerinde
farklılık göstermektedir. Kuşaklar arasındaki farklılıklar mahremiyet anlayışı üzerinde de
farklı yaklaşımların sergilenmesine neden olmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın birinci
bölümünde sosyal medya ve mahremiyet kavramları incelenirken, ikinci bölümünde
toplumsal yapılar çerçevesinde kuşaklar ele alınmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde
yapılan alan araştırması doğrultusunda X, Y ve Z kuşaklarına, cinsiyete, medeni duruma,
gelir durumuna, bölgelere ve eğitim durumuna göre hangi sosyal medya platformlarının
daha fazla kullanıldığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca sosyal medya platformlarının
kullanım sıklığı, sosyal medyada günlük geçirilen zaman aralıkları ve günün hangi zaman
diliminde sosyal medyanın kullanıldığı belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca sosyal medya
platformlarının güvenlik ayarlarına ilişkin yönelimleri, sosyal medya kullanım biçimleri,
sosyal medyada yapılan paylaşımların ne olduğu ve mahremiyet endişelerinin olup olmadığı
üzerinde durulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Mahremiyet, Sosyal Ağ, Sosyal Medya, Kuşaklar.

Abstract:
With the existence of humanity, privacy has become a social trend and subject of
discussion. Privacy, which differs according to the culture or concept of time of the
individual, has changed with the development of technology and different practices have
emerged within the framework of the attitudes and preferences of individuals in virtual
environments. People's interest in social networks is revealed at the levels of meeting their
wishes such as seeing themselves, showing themselves, attracting attention, following and
being followed. In social areas, the behavior of showing oneself, revealing one's place and
watching the exhibits differs between individuals. However, it is focused on how social
network users show themselves in these environments and how they present information
about themselves to their followers and how much of this information is related to privacy.
Differences between generations cause the content shared on social networking platforms to
be different. For some generations, sharing these content is seen as a violation of privacy,
while for some generations, this is considered normal. Along with all these, there is a
change and transparency in the concept of privacy and the understanding of privacy.
People's personal behaviors differ on the understanding of privacy. Differences between
generations cause different approaches to the understanding of privacy. In this context,
while the concepts of social media and privacy are examined in the first part of the study,
generations are discussed within the framework of social structures in the second part. In
line with the field research conducted in the third part of the study, it is aimed to determine
which social media platforms are used more according to X, Y and Z generations, gender,
marital status, income status, regions and educational status. In addition, it has been tried to
determine the frequency of use of social media platforms, the time intervals spent in social
media and the time period of the day that social media is used. In addition, the orientations
of social media platforms regarding security settings, social media usage patterns, what is
shared on social media and whether there are privacy concerns are emphasized.

Keywords: Privacy, Social Network, Social Media, Generations