Çocuklarda peroral midazolam, ketamin ve tramadolün sevoflurana bağlı postoperatif ajitasyon üzerine etkilerinin karşılaştırılması
The comparison of the effects oral midazolam, ketamine and tramadol on postoperative agitation related to sevoflurane
Yazar: RAHŞAN UYANIK
Danışman: DOÇ. DR. IŞIL ÖZKOÇAK TURAN
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Analjezikler = Analgesics ; Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Bilinçli sedasyon = Conscious sedation ; Ketamin = Ketamine ; Midazolam = Midazolam ; Pediatri = Pediatrics ; Premedikasyon = Premedication

Özet:
Uyanık R., Çocuklarda peroral midazolam, ketamin ve tramadolün sevoflurana bağlı postoperatif ajitasyon üzerine etkilerinin karşılaştırılması. Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji ve Reanimasyon Tezi. Zonguldak 2008. Çalışmamızın amacı pediatrik hastalarda premedikasyon için verilen oral midazolam, ketamin ve tramadolün sedasyon kalitesi, postoperatif ajitasyon ve ağrı üzerine etkilerini araştırmaktır. ASA I-II risk grubunda, 2-12 yaş arası, 60 pediatrik hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar rastgele üç eşit gruba ayrıldı. Operasyondan 30 dk önce; Grup M'ye oral midazolam 0,5 mg kg-1, Grup K'ya oral ketamin 6 mg kg-1 ve Grup T' ye oral tramadol damla 2 mg kg-1, 0.4 ml kg-1 vişne suyu içinde, toplam 10 ml volümü geçmeyecek şekilde oral olarak verildi. Tüm hastalarda sistolik (SAB), diyastolik (DAB) ve ortalama (OAB) kan basınçları, kalp atım hızı (KAH), SpO2, solunum sayısı (SS), Ramsey Sedasyon Skoru (RSS), Sedasyon Ajitasyon Skoru (SAS), ilaç öncesi (iö) ve ilaç sonrası (is) 10, ve 30. dakikalarda, indüksiyon öncesi (inö), operasyon sonrası (os) 5, 10, 15, 30, 45, 60, ve 90. dakikalarda kaydedildi. Çalışma ilacı verildikten 30 dakika sonra hastaların aileden ayrılma (AA) skorları da kaydedildi. Anestezi indüksiyonu 1 mg kg-1 lidokain, 3 mg kg-1 propofol ve 0.6 mg kg-1 rokuronyum ile yapıldı. Anestezi idamesi sevofluran (%2-3), N2O (%50) ve O2 (%50) karışımı ile sağlandı. Ekstübasyon zamanı (EZ), göz kırpma ve yüz buruşturma süresi (GYS), yeterli spontan solunum zamanı (YSS) ve derlenme süresi (A9) kaydedildi. Postoperatif ağrının değerlendirilmesinde, modifiye objektif ağrı skoru (MOPS) ve fasiyal ağrı skoru (FPS) kullanıldı. OAB ve DAB'in Grup M'de yalnızca indüksiyondan önce düşük bulunduğu saptandı (p<0.05). KAH'nın Grup T'de, Grup M ve Grup K'ya göre inö, os15 ve os30. dakikalarda anlamlı olarak düşük bulunduğu gözlendi (p<0.05). Operasyon sonrası 30. ve 45. dakikalarda Grup M'nin daha ajite olduğu saptandı (p<0.05). Grup K'nın derlenme süresi ise daha uzundu (p<0.05). Grup T'nin FPS değeri ise operasyon sonrası 45. dakikadan itibaren daha düşüktü (p<0.05). Sonuç olarak, pediatrik premedikasyonda, çalışma ilaçlarının hiçbirinin sedasyon kalitesi açısından diğerlerinden daha üstün olmamasına rağmen, ketaminin postoperative ajitasyonu midazolama göre daha iyi önlediği, tramadolün de daha iyi postoperatif analjezi sağladığı kanısına vardık.Anahtar Kelimeler: Pediatrik, postoperatif ajitasyon, sedasyon, postoperatif ağrı, premedikasyon, tramadol, ketamin, midazolam

Abstract:
Uyanık R., The comparison of the effects oral midazolam, ketamine and tramadol on postoperative agitation related to sevoflurane. Zonguldak Karaelmas University School of Medicine, Thesis of Dept. of Anesthesiology and Reanimation. The aim of our study is to investigate the effects of oral midazolam, ketamine and tramadol, which have been administered as premedication in pediatric patients, on sedation quality, postoperative agitation and pain. Sixty pediatric patients in ASA I-II risk groups, ages between 2-12, were included in the study. The patients were randomly divided into three equal groups. Group M was administered 0,5 mg kg-1 of midazolam, Group K 6 mg kg-1 of ketamine and Group T 2 mg kg-1 of tramadol orally all in sour cherry juice of 0.4 ml kg-1 which was not allowed to exceed a volume of 10 mL. The sistolic (SAB), diastolic (DAB) and mean (OAB) arterial blood pressures, heart rates (KAH), SpO2, breathing frequency (SS) Ramsey sedation scores (RSS), Sedation agitation scores (SAS) were recorded before drug (iö), and 10, and 30 min after drug (is), before induction (inö), 5,10, 15, 30, 45, 60, ve 90. min after operation in all the patients. Family separation scores (AA) were also recorded 30 min after the study drugs were administered. Anesthesia induction was performed with lidocaine 1 mg kg-1, propofol 3 mg kg-1 and rocuronium 0.6 mg kg-1. Maintenance of anaesthesia was provided with sevoflurane (%2-3), N2O (%50) and O2 (%50) mixture. Extubation time (EZ), eye blinking and facial grimacing time (GYS), effective spontaneous breathing time (YSS) and recovery times (A9) were recorded. Modified objective pain scores (MOPS) and facial pain scores (FPS) were used for the evaluation of postoperative pain. OAB ve DAB were determined to be lower only before induction in Group M. Inö, os15 and os30 min values of KAH in Group T were found to be significantly lower than those of Group M and Group K. Group M was determined to be more agitated 30 and 45 min after the operation (p<0.05). Also the recovery times of Group K was longer (p<0.05). The FPS scores of Group T was lower after 45th min postoperatively(p<0.05).In conclusion, although none of the study drugs was superior than the others in pediatric premedication according to sedation quality, ketamin prevented postoperative agitation better than midazolam and tramadol provided better postoperative analgesia.Key Words: Pediatric, postoperative agitation, sedation, postoperative pain, premedication, tramadol, ketamine, midazolam.