Borçlunun etki alanındaki imkânsızlık nedeniyle sözleşmelerin ifa edilememesi
Non-performance of contracts as a result of impossibility within the sphere of responsibility of obligor
Yazar: BAŞAK AKIN
Danışman: PROF. DR. ERZAN ERZURUMLUOĞLU
Çankaya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Borç sözleşmeleri = Debt contracts ; Borçlar hukuku = Law of obligations ; Borçlu = Debtor ; Borçlu temerrüdü = Default of debtor ; Sözleşmeler = Contracts ; Türk Borçlar Kanunu = Turkish Code of Obligations ; İfa = Carrying out ; İfa engelleri = Barriers to performance ; İmkansızlık = Impossibility

Özet:
Çalışmamızın konusu sözleşmelerin borçlunun etki alanındaki imkânsızlık nedeniyle yerine getirilememesidir. Çalışmamız üç bölüm altında incelenmiştir.
Birinci bölümde, Borçlar Hukuku'nun en temel konularından biri olan ifa ve ifa engelleri kavramına yer verilmiştir. İfa engellerinin anlaşılabilmesi için öncelikle ifanın ne olduğu değerlendirilmelidir. Bu nedenle de ilk olarak ifa, Roma Hukuku'ndan bu yana sözleşme, borç ilişkisi ve ifa kavramı ile ifanın unsurları incelenmiştir. Sonrasında ise genel hatlarıyla ifa engellerine değinilmiştir. Hukukumuzda ifa engelleri ana başlığı altında toplanmış olan her konu ayrı bir incelemenin başrol oyuncusu olmuştur. Konular birbirinden ayrı gözükse de Borçlar Hukukuna göre kurulmuş olan bir sözleşmede amaçlanan sonucun elde edilememesi, diğer bir ifade ile ifanın yerine getirilememesi durumunun, ayrıca imkânsızlık kavramının tam ve doğru anlaşılabilmesi için tüm ifa engellerinin de değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda da ilk bölümün devamında ifa engellerinden alacaklı temerrüdü, borçlu temerrüdü, sözleşmenin müspet ihlali, sözleşme öncesi davranış yükümüne aykırılıktan ötürü sorumluluk ve işlem temelinin çökmesi konuları incelenmiş, söz konusu ifa engellerinin unsurları, genel hatları ile sözleşmeye etkileri ve imkânsızlık kavramıyla olan ilişkisi değerlendirilmiştir.
İkinci bölümde imkânsızlık konusu incelenmiştir. Bölüm içerisinde imkânsızlık kavramının gelişimi, imkânsızlık sebepleri ile imkânsızlık türleri hakkın bilgi verilmeye çalışılmıştır. Ayrıca, kavram ile ilgili bazı özel durumlara, örneğin edimin türü, seçimlik borçlardaki durumu, kavramın para borcu açısından ne ifade ettiği incelenmiştir. Ayrıca, sürekli borç ilişkilerinde ve mutlak ve kesin vadeli işlemlerde imkânsızlık kavramını değerlendirilmiştir. 
Üçüncü bölümde ise çalışmanın ana konusu olan borçlunun etki alanındaki imkânsızlık kavramı incelenmiştir. Bölümde borçlunun sorumlu olduğu veya sorumlu olmadığı imkânsızlık kavramlarına ayrı ayrı değinilmiş ve her iki durumun borçlunun üstlenmiş olduğu yükümlülüklere ve sözleşmeye olan ektisi incelenmiş ve sonuçları belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: İfa Engelleri, İmkânsızlık, Başlangıçtaki İmkânsızlık, Kusurlu İmkânsızlık, Kusursuz Sonraki İmkânsızlık

Abstract:
The subject matter of the thesis is non-performance of contracts as a result of impossibility within the sphere of responsibility of obligor. Our study is divided into three sections.
The first section addresses the concepts of performance and obstacles to performance, which are among the main subjects of the Law of Obligations. We need to define what performance is in order to understand obstacles to performance. Thus, we will first examine the concept of performance, performance concept since Roman Law and the components of performance. Then, we will briefly outline obstacles to performance. Each subject listed under the main heading of obstacles to performance in our law system is addressed in a separate assessment. Even though these subjects seem to be independent from each other, we first need to assess all obstacles to performance in order to make a correct and complete assessment of the failure to achieve the desired purpose of a contract concluded under the Law of Obligations, or in other words, the state of non-performance. In this connection, we will examine in the subsequent parts of the first section creditor's default and obligor's default, positive violation of contractual duty, liability for breach of obligation of conduct during the pre-contractual stage and collapse of the basis of the transaction out of the obstacles to performance, and assess the components of said obstacles to performance and their impact on contracts in general terms, as well as their relationship with the concept of impossibility.
We will address the subject of impossibility in the second section. This section will provide information on the progress of the concept of impossibility and grounds for, and types of, impossibility. In addition, we will also examine some special circumstances related to the concept such as type of obligations, the situation in case of alternative obligations and the meaning of the concept in terms of monetary obligations. On the other hand, we will also assess the concept of impossibility in case of permanent obligation relationship and absolute and fixed-term transactions.
The third section examines the concept of impossibility within the sphere of responsibility of obligor, which is the main subject of the study. This section addresses the concepts of impossibility for which obligor is liable and impossibility for which obligor is not liable separately, examines the impact of both cases on the obligations assumed by obligor and the status of the contract, and determines the consequences of such cases.

Keywords: Obstacles to performance, impossibility, original impossibility, subjective impossibility, faultless subsequent impossibility