Dişi ve erkek ratlar arasındaki cinsiyet farkının radyoterapiye bağlı akut akciğer toksisitesi üzerine etkisinin polimeraz zincir reaksiyonu ve immünohistokimyasal yöntemlerle araştırılması
Investigation of ?radiotherapy-induced acute lung toxicity of the gender differences between female and male rats? by polymerase chain reaction and immunohistochemical methods
Yazar: BURCU ÜREGEN BİLAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. RUŞEN COŞAR
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Onkoloji = Oncology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Akciğer = Lung ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsiyet farkları = Gender differences ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Sıçanlar = Rats ; Toksisite = Toxicity ; İmmünohistokimya = Immunohistochemistry

Özet:
Radyasyona bağlı akciğer hasarı, toraks ve etrafındaki tümörler için sık gözlenen önemli bir yan etkidir. Radyoterapiden 4-12 hafta sonra birbirini takip eden iki klinik tablo olarak ortaya çıkar : pnömoni ve fibrozis. Sessiz gidişli olabileceği gibi bazı hastalarda öksürük, dispne, ateş ve göğüs ağrısı görülebilir.Çalışmamızda ratlarda radyoterapiye bağlı akut akciğer toksisitesi üzerine cinsiyet farkının etkisinin olup olmadığının değerlendirmesi amaçlandı. Denekler kontrol erkek, kontrol dişi, radyoterapi erkek ve radyoterapi dişi olarak gruplandırıldı. Radyoterapi gruplarındaki ratların akciğerlerine tek fraksiyonda 10 Gy radyoterapi uygulandı. Kontrol gruplarına radyoterapi uygulanmadı.Benzer koşullarda 6 hafta izlenen rat gruplarından alınan kan ve akciğer doku örneklerinde DNA izolasyonu sonrası; K-ras, H-ras protoonkogenleri ve p53 tümör süpresör geni incelendi. Doku ve kan örneklerinin genetik olarak değerlendirilmelerinde, kontrol ve radyoterapi uygulanan gruplar arasında ve ayrıca erkek ve dişi radyoterapi grupları arasında farklılık bulunamadı.Histopatolojik olarak pnömoni ve vaskülit gelişimi değerlendirildi. Pnömoni gelişimi açısından erkek kontrol ve radyoterapi grubu için p=0.004 (istatistiksel anlamlı), dişi kontrol ve radyoterapi grubu için p=0.012 (istatistiksel anlamlı) saptandı. Vaskülit gelişimi açısından erkek kontrol ve radyoterapi grubu için p=0.009 (istatistiksel anlamlı), dişi kontrol ve radyoterapi grubu için p=0.008 (istatistiksel anlamlı) saptandı. Ancak erkek ve dişi cinsiyette radyoterapi grupları arasında pnömoni ve vaskülit gelişimi açısından istatistiksel anlamlılık saptanmadı. Pnömoni gelişimi açısından erkek ve dişi radyoterapi gruplarının karşılaştırılması sonucu p=0.661 (istatistiksel anlamlı değil) ve vaskülit gelişimi açısından erkek ve dişi radyoterapi gruplarının karşılaştırılması sonucu p=0.615 (istatistiksel anlamlı değil) saptandı.Çalışmamızda cinsiyet farklılığının radyoterapiye bağlı akut akciğer toksisitesinde etkisinin olmadığı saptandı. Bu konuda yeni çalışmaların yapılması gerekliliği sonucuna varıldı.Anahtar kelimeler: Radyoterapiye bağlı akut akciğer toksisitesi, pnömoni, vaskülit, fibrozis, protoonkogen, tümör baskılayıcı gen

Abstract:
Radiation induced lung injury is a frequently observed important side effect for thorax and the tumours surrounding it. It shows up as two clinical tabels which alternate 4-12 weeks after radiotherapy : pneumonia and fibrosis. Cough, dyspnea, fever and chest pain can be observed in some patients while it produces no symptoms, as well.In our study it was aimed evaluating if gender difference has an effect on acute lung toxicity dependant on radiotherapy in rats. Test subjects were grouped as control male, control female, radiotherapy male and radiotherapy female. 10 Gy radiotherapy was applied in a single fraction to lungs of rats in radiotherapy groups. Radiotherapy was not applied to control groups.K-ras, H-ras protooncogenes and p53 tumour supressor gene was examined after DNA isolation in blood and lung tissue samples taken from the rat groups which were observed for 6 weeks in similar circumstances. No difference was found between control and radiotherapy applied groups and male and female radiotherapy groups as well in the evaluations of tissue and blood samples genetically.Pneumonia and vasculitis development was evaluated as histopathologically. It was detected p=0.004 for male control and radiotherapy group (statistical meaning), p=0.012 for female control and radiotherapy group (statistical meaning) in terms of pneumonia development. It was detected p=0.009 for male control and radiotherapy group (statistical meaning), p=0.008 for female control and radiotherapy group (statistical meaning) in terms of vasculitis development. However, no statistical significance was detected between radiotherapy groups in male and female genders in terms of pneumonia and vasculitis development. It was detected p=0.661 as a result of comparing male and female radiotherapy groups in terms of pneumonia development (not statistical meaning) and p=0.615 as a result of comparing male and female radiotherapy groups in terms of vasculitis development (not statistical meaning).In our study it was detected gender difference has no effect in acute lung toxicity dependent on radiotherapy. It was concluded new studies must be carried out in this field.Key words: Radiotherapy induced acute lung toxicity, pneumonitis, vasculitis, fibrosis, protooncogene, tumor supressive gene