12-14 yaş arasinda ergenlerin kalsiyum tüketimleri
12-14 age group adolescents calcium source intake
Yazar: HATİCE PINAR KURAL
Danışman: PROF. DR. YASEMİN BEYHAN
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Ergenler = Adolescents ; Kalsiyum = Calcium ; Sosyoekonomik faktörler = Socio-economic factors ; Yaş = Age ; Öğrenciler = Students ; İlköğretim = Primary education

Özet:
Ergenlerin beslenmesinde başta kemik ve dişlerin gelişiminde önemli rol oynayan kalsiyum bu yaş grubunda yetersiz alınabilme riski taşımaktadır. Bu araştırma İstanbul'da biri özel, diğeri devlet okulunda olmak üzere eğitim gören 12-14 yaş grubu ergenlerde diyetle kalsiyum tüketimlerini araştırmak ve bu yönde yapılacak çalışmalara bir veri oluşturmak amacıyla planlanmıştır.Çalışma ,biri özel diğeri devlet okulu olan ; Cevdet Şamikoğlu İlköğretim Okulu ve Nişantaşı Işık Okullarının İlköğretim bölümünde gerçekleştirilmiştir.Veriler, soruşturma yöntemi ile öğrencilerin günlük beslenme programlarında kalsiyum kaynaklarından miktar ve sıklığını belirlemek üzere hazırlanmıştır.180 ilköğretim öğrencisi üzerinde yapılan çalışmada; % 50 `i düşük devlet okulunda okuyan öğrencilerden , % 49'u yüksek özel okulda okuyan öğrencilerdir. Öğrencilerin % 11'i zayıf, % 78.3'i normal ve % 10.6 `ü hafif şişman BKİ değerlendirmesine sahiptir. Ergenlerin boy ortalaması 170 cm.Öğrencilerin ağırlık ortalamaları 62,3=12,6(31-110) ve BKİ ortalamaları 21=3,4 bulunmuştur. Özel ve devlet okulundaki öğrencilerin boy-ağırlık düzeylerine göre BKİ değerlendirmesi yapıldığında; BKİ düzeyi zayıf ve normal olanlarda düşük devlet okulundaki düzeydeki öğrenci sayısı yüksek çıkarken, hafif şişman BKİ değerinde özel okulda yani yüksek grupta olan fazladır. Yaşa göre kalsiyum kaynaklarını tüketim miktarlarına bakıldığında iyi kaynakları bütün yaş grupları aynı düzeylerde tükettikleri görüşmüştür. Sadece 14 yaş grubu %5 diğer gruplara göre daha fazladır. Kalsiyum kaynaklarından orta grupta yer alanların 14 yaş grubu tarafından tüketim miktarları bu çalışmada anlamlı bir fark yaratmıştır. Aynı şekilde zayıf gruptaki kalsiyum kaynakların tüketimi 14 yaş grubunda anlamlı bir fark göstermiştir. . BKİ'ye göre bakıldığında da anlamlı bir fark bulunamamıştır.Cinsiyete göre baktığımızda orta grup kalsiyum kaynakları tüketim miktarı kız olan öğrencilerin erkek öğrencilere göre yüksek çıkmıştır ve anlamlı bir fark bulunmuşturSonuç olarak bakıldığında 14 yaş grubunun ve kız ergenlerin kalsiyum kaynaklarını tüketim miktarları konusunda daha bilinçli olup, diğer yaşlara ve erkeklere göre daha fazla tüketim sağladıkları görülmüştür.Anahtar Sözcükler: ergen,ilköğretim,kalsiyum,sosyoekonomik düzey,yaş

Abstract:
As in every stage of life, sufficient and balanced nutrition gains a higher importance in the adolescence period where significant changes are experienced in terms of physiological, psychological and social aspects. In the nutrition of adolescents, calcium, playing an important role primarily in the bone and dental development, poses the risk of under-consumption in diet due to their unconscious and imbalanced nourishment. This study has been planned to research calcium consumption in diet at 12-14 age group adolescents in one private and one state school and to establish data for the studies to be made in this regard.The study was conducted in two primary schools with different socio-economical cultural levels being Cevdet Şamikoğlu Primary School and Nişantaşı Işık School?s Primary School department. The data were prepared to determine the amount and frequency of calcium sources in the daily dietary schedules of the students. In order to attain MBI result, the height and weight measurement results were presented on the questionnaire form. The measurements of the students were taken at the classroom. Necessary explanations were provided regarding the filling out of the questionnaire form.The study evaluation was conducted with SPSS analysis program. At the study performed on 180 primary school students; 51% is at low socio-economic level and 49% is at high socio-economic level. 18% of the students have thin BMI index, 68% have normal and 14% have over-weight BMI index. The height average of the adolescents is 170,2= 9,3(141-194), weight average is 62,3=12,6(31-110) and BMI index average is 21,4=3,4. When BMI evaluation is made as per their socio-economical levels; while the number of students with low socio-economic level is high among the thin to normal BMI indexed students; the number of students with high socio-economic level is higher among the over-weight BMI indexed students. When the consumption amounts of calcium sources according to age are examined, it is determined with significance that 14-age group is consuming the better sources and average group sources at higher amounts. No significant difference was observed in calcium source consumption amounts as per socio-economic level. No significant difference was observed either when compared according to BMI. When observed in terms of gender, the average group calcium source consumption was found to be higher in female students as compared to male students and a significant difference was determined.As a result, it was observed that 14-age group and female adolescents were more aware in terms of calcium source consumption amounts and that they demonstrated a high consumption amount and frequency as compared to other ages and males.Key words: adolescent, primary school, calcium, socio-economical level, age