Türkiye'de kadınların sosyal hakları ve çalışan kadınların karşılaştıkları sorunlar: Kayseri ili örneği
Women's social rights and problems faced by working women in Turkey: The case of Kayseri province
Yazar: FATMANUR AKSÖZ
Danışman: DOÇ. DR. MÜZEYYEN EROĞLU DURKAL
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Kadın hakları = Women rights ; Kadın sorunları = Women problems ; Kadın öğretmenler = Women teachers ; Kadınlar = Women ; Sosyal haklar = Social rights ; Çalışan kadınlar = Working women ; Öğretmenler = Teachers ; İş hayatı = Work life

Özet:
Çalışma hayatında yer almak ve ekonomik özgürlük kazanmak, erkeklerin olduğu kadar kadınların da hakkıdır. Kadınların çalışma hayatında yer alması yalnızca kadınlara değil aynı zamanda toplumsal refaha ve ülkenin ekonomik kalkınmasına da katkı sağlamaktadır. Bu doğrultuda, toplumun neredeyse yarısını oluşturan kadınların daha üretken ve etkin olması oldukça önemlidir. Günümüz koşullarında kadınlar çalışma hayatına geçmiş dönemlere bakarak daha fazla katılmaktadırlar. Ancak, kadınlar daha işe giriş aşamasında bile erkeklere nazaran dezavantajlı durumda olmakta ve çalışma hayatlarında çeşitli sorunlara maruz kalmaktadırlar. Kadınlar bir yandan fırsat eşitsizliği, toplumsal cinsiyete dayalı ayrımcılık, psikolojik ve cinsel taciz gibi sorunlar ile mücadele ederken aynı zamanda da çalışma hayatı ile aile hayatını dengede yürütmeye çalışmakta ve ev içi sorumluluklarını üstlenmektedir.
Bu çalışmada, kadınların en çok istihdam edildiği alanlardan biri olan devlet okullarında görev alan çeşitli yaş gruplarındaki kadın öğretmenlerin çalışma ve aile yaşamında karşılaştıkları sorunlar ampirik olarak incelenmiştir. Elde edilen verilerin analizleri sonucunda kadınların çalışma ve aile yaşamında karşılaştıkları sorunlar somutlaştırılmış ve bu sorunların araştırmaya katılan kadınların demografik özellikleriyle ilişkisi tespit edilmiştir. Ayrıca, kadınların konuya dair görüşlerini öğrenebilmek amacıyla sorular sorulmuş ve cevapları detaylı olarak incelenmiştir. Çalışan kadın sorunlarına dair literatürde daha çok kuramsal çalışmaların olması, uygulamalı çalışmaların ise daha çok özel sektörde yapılması sebebiyle bu çalışmanın kamu kurumları arasından devlet okullarında çalışan kadın öğretmenlere yapılması önemli görülmüştür.
Araştırma Kayseri İli Melikgazi İlçesi'ndeki devlet okullarında görev yapmakta olan kadın öğretmenler üzerinde yapılmıştır. Katılımcılara gerekli açıklamalar yapıldıktan sonra anket formları elden dağıtılmış ve yüz yüze görüşme yöntemi ile anket uygulanmıştır. Toplamda 510 kadın öğretmenin katılım sağladığı çalışmanın sonuçları SPSS programında analiz edilmiştir. Elde edilen verilerin analizleri sonucunda, hipotezler test edilmiştir ve sonuçlar tablolar halinde yorumlanmıştır. Ulaşılan sonuçlara göre çalışan kadınların işlerinden memnun oldukları ve çalışmayı sevdikleri ancak, temel sorunlarının iş-aile dengesini kurmak olduğu tespit edilmiştir. Çalışan kadınların iş-aile dengesini kurmakta zorlanmalarının, evdeki sorumluluklarının fazla olmasından kaynaklandığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, araştırma sonucunda çalışan kadınların cinsiyet ayrımcılığı ile ilgili sorunları, aile hayatı ile ilgili sorunları ve ekonomik sorunları saptanmış ancak, taciz ile ilgili sorunları hakkında herhangi bir sonuca ve kadınların bu konudaki düşüncelerine ulaşılamamıştır.
Anahtar Kelimeler: Çalışan Kadın, Sorunlar, Kadın Hakları, Çalışma Hakkı, Kamu, Kadın Öğretmenler, Kayseri

Abstract:
Taking part in working life and gaining economic freedom is the right of women as well as men. The participation of women in working life contributes not only to women but also to social welfare and the country's economic development. In this sense, it is very important for women, who make up almost half of the society, to be more productive and effective. Women participate more in working life in today's conditions by looking at the past. However, women are at a disadvantage compared to men even at the stage of recruitment and they are exposed to various problems in their working life. While women are struggling with problems such as inequality of opportunity, gender-based discrimination, psychological and sexual harassment, they also try to carry out work life and family life in balance and take on their responsibilities at home.
In this study, the problems faced by female teachers in various age groups working in public schools, which is one of the areas where women are employed the most, are examined empirically. As a result of the analysis of the data obtained, the problems faced by women in working and family life were embodied and their relationship with the demographic characteristics of the women participating in the research was determined. Also, questions were asked in order to learn the views of women on the subject and the answers were examined in detail. Since there are more theoretical studies in the literature on the problems of working women, and applied studies are carried out mostly in the private sector, this study was made important for female teachers working in public schools among public institutions.
The research was carried out on female teachers working in public schools in Melikgazi District of Kayseri Province. After making the necessary explanations to the participants, the questionnaire forms were distributed by hand and the questionnaire was applied by face-to-face interview method. The results of the study in which 510 female teachers participated in total were analyzed in the SPSS program. As a result of the analysis of the obtained data, hypotheses were tested and the results were interpreted in tables. According to the results, it is determined that working women are satisfied with their jobs and love to work, but their main problems are to establish a work-family balance. It was concluded that the difficulties of working women in establishing a work-family balance stemmed from the high responsibilities at home. In addition, as a result of the research, the problems of women working with gender discrimination, family life problems and economic problems were determined, but no conclusion about the problems related to harassment and the opinions of women on this issue could not be reached.
Keywords: Working Woman, Problems, Women's Rights, Right to Work, Public, Women Teachers, Kayseri