Mahkemeye erişim hakkı bağlamında kamu ihalelerine yönelik zorunlu idari başvurular
Obligatory administrative applications for public procurements in the context of the right of access to court
Yazar: İSMAİL BİRSEN
Danışman: DOÇ. DR. KAYA BURAK ÖZTÜRK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
İdari uyuşmazlıkların yargı mercilerinin önüne taşınmadan çözüme kavuşturulması amacıyla çeşitli alternatif çözüm yollarına başvurulmaktadır. İdari başvurular da bu kapsamda değerlendirilebilecek alternatif bir çözüm yoludur. Kanun koyucu kamu ihaleleri açısından idari başvuruları dava açmadan önce başvurulması zorunlu bir yol olarak kabul etmiştir.
Kamu ihalelerine yönelik idari başvurular şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusu olmak üzere iki aşamadan oluşmaktadır. Şikâyet başvurusu ihaleyi yapan idareye, itirazen şikâyet başvurusu ise Kamu İhale Kurumuna yapılmaktadır. Kamu İhale Kurulu tarafından verilen nihai kararlar ise idari yargıda dava konusu edilebilmektedir. Bu davalarda ivedi yargılama usulü uygulanmaktadır.
Adil yargılanma hakkı Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Anayasa'da düzenlenen çok önemli bir insan hakkıdır. Bu hakkın gereklerinin yargılama aşamasında sağlanması gerekmektedir. Mahkemeye erişim hakkı adil yargılanma hakkının en önemli gereklerinden biridir.
Tezde öncelikle zorunlu idari başvurular, adil yargılanma hakkı ve adil yargılanma hakkının bir unsuru olan mahkemeye erişim hakkına ilişkin açıklamalar yapılmıştır. Daha sonra kamu ihalelerine yönelik zorunlu idari başvuruların mahkemeye erişim hakkını sınırlayıcı yönü üzerinde durulmuştur. Bu açıklamalardan sonra kamu ihalelerine yönelik zorunlu idari başvuruların mahkemeye erişim hakkı bağlamında sorunlu görülen yönleri hakkında ayrıntılı değerlendirmelere yer verilmiştir.
Bu sayede kamu ihalelerinin hukuka uygunluk denetiminin mahkemeye erişim hakkının gereklerini ne ölçüde karşıladığı ortaya konularak eksik görülen noktalar ve ne şekilde düzeltilmesi gerektiği noktasında tavsiyelere yer verilmiştir.

Abstract:
In order to resolve administrative disputes without bringing them before the judicial authorities, various alternative remedies are used. Administrative applications are also alternative remedy that can be considered within this scope. In terms of public procurements, the legislator has recognized administrative appeals as a compulsory remedy before filing a lawsuit.
Administrative applications for public procurements consist of two stages: complaint and appeal applications. The complaint application is made to the contracting authority and the appeal application is made to the Public Procurement Authority. Final decisions made by the Public Procurement Board may be subject to litigation in administrative jurisdiction. These cases are subject to the summary proceedings procedure.
The right to a fair trial is a very important human right enshrined in the European Convention on Human Rights and the Constitution. The requirements of this right must be ensured at the trial stage. The right of access to a court is one of the most important requirements of the right to a fair trial.
In our thesis, firstly, explanations on compulsory administrative applications, the right to a fair trial and the right of access to a court, which is an element of the right to a fair trial, are made. Then, the limiting aspect of compulsory administrative applications for public procurements on the right of access to court is emphasized. After these explanations, detailed evaluations on the problematic aspects of compulsory administrative applications for public procurements in the context of the right of access to court are given.
In this way, the extent to which the review of the legality of public tenders meets the requirements of the right of access to court is revealed and recommendations are made on the points that are deemed deficient and how they should be corrected.