Diş hekimlerinin çocuk istismarı ve ihmali konusundaki bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi ve farkındalık yaratılması
Assessing the knowledge and attitude of dentists and creating awareness about child abuse and neglect
Yazar: BÜŞRA KARAAĞAÇ ESKİBAĞLAR
Danışman: PROF. DR. BUKET AYNA
Dicle Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Diş hekimi-hasta ilişkileri = Dentist-patient relations ; Diş hekimleri = Dentists ; Diş hekimliği = Dentistry ; Farkındalık = Awareness ; Tutumlar = Attitudes ; Çocuk ihmali = Child negligence ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Çocuk istismarı-cinsel = Child abuse-sexual

Özet:
Amaç: Bu çalışma, Türkiye'de bulunan diş hekimlerinin çocuk istismar ve ihmali (Çİİ) konusundaki bilgi düzeyleri ve tutumlarının değerlendirilmesi ve değerlendirme sonunda verilen bilgilendirme broşürü ile diş hekimlerinin farkındalığının arttırılmasını amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem: Bu tanımlayıcı tipteki çalışma 2020 yılında Türkiye'de yapılmış ve bu çalışmaya toplam 1000 diş hekimi katılım sağlamıştır. Diş hekimlerine üç bölümden ve toplam 45 sorudan oluşan elektronik anket formu uygulanmıştır. Birinci bölümde diş hekimlerinin kişisel bilgileri, ikinci bölümde Çİİ konusundaki bilgi düzeyleri, üçüncü bölümde ise Çİİ konusuna olan tutum ve davranışlarını ölçen sorular yer almaktadır. Diş hekimlerinin Çİİ konusundaki farkındalıklarını arttırmak amacıyla anketin sonuna eğitici broşür linki eklenmiştir. Değişkenlerin normal dağılımdan gelme durumları araştırılırken birim sayıları nedeniyle Shapiro Wilk's ve/veya Kolmogorov Smirnov Testlerinden yararlanılmıştır. Gruplar arası farklılıklar incelenirken değişkenlerin normal dağılımdan gelmesi nedeniyle grup sayılarına göre Independent T Testi ve One-Way ANOVA'dan yararlanılmıştır. One-Way ANOVA'da anlamlı farklılıklar görülmesi durumunda grupların varyanslarının homojen olduğu durumlarda Tukey HSD ve varyansların homojen olmadığı durumlarda ise Tamhane's analizlerinden yararlanılmıştır. 
Bulgular: Çalışmaya katılan diş hekimlerine, Çİİ konusundaki bilgi düzeylerini ölçmek amacıyla 27 soru sorulmuştur ve bu 27 soruda katılımcıların alabilecekleri maksimum puan 32 iken, çalışmamızdaki ortalama puan 20,51 (%64) olarak belirlenmiştir. Çİİ konusundaki bilgi düzey ortalamaları kadınlarda erkeklere, üniversite hastanesinde çalışanlarda özel muayenehanede çalışanlara, uzmanlık alanı olanlarda olmayanlara, uzmanlık alanı çocuk diş hekimliği olanlarda uzmanlık alanı oral diagnoz ve radyoloji, periodontoloji, protetik diş tedavisi, ortodonti ve endodonti olanlara, lisans eğitiminde ve mezuniyet sonrasında eğitim alanlarda almayanlara ve mezuniyet sonrası eğitimi mesleki sürekli eğitimlerde alanlarda doktora/uzmanlık eğitiminde alanlara göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Diş hekimlerinin tutumları değerlendirildiğinde, %19,4'ü meslek hayatları boyunca Çİİ vakasından şüphelendiğini belirtmiş; şüphelenen diş hekimlerinin %45,36'sı fiziksel istismardan şüphelenmiş, %54,63'ü şüphelendikleri Çİİ vakası için bildirimde bulunmuş; bildirimde bulunan diş hekimlerinin %44,34'ü çalıştığı kurumda kendisinden daha yetkili bir kişiye bildirimde bulunduğunu belirtmiştir. Ayrıca diş hekimlerinin %79,6'sı Çİİ'den şüphelendiğinde bu konuyu teşhis edebilecek kadar yeterli bilgi ve birikime sahip olmadıklarını düşünmekte ve %97,3'ü bu konuda daha fazla bilgi edinmeyi ve eğitim almayı istediklerini belirtmiştir.
Sonuç: Diş hekimliği lisans, uzmanlık ve doktora eğitimine Çİİ konusu dahil edilmeli ve mesleki sürekli eğitimlerde bu konuya yer verilmelidir.

Abstract:
Aim: This study aims to assess the knowledge level and attitude of dentists in Turkey about child abuse and neglect (CAN), and to increase the awareness of dentists with the informative booklet issued at the end of the assessment. 
Material and Method: This descriptive research was conducted in 2020 in Turkey, and included a total of 1.000 dentists. An electronic survey consisting of three sections and 45 questions was taken to the dentists. The first section included the personal data of the dentists, the second section consisted of their level of knowledge about CAN, and the third section included the questions to assess their attitutes about CAN. An educational booklet link has been added to the end of the survey to increase the awareness of the dentists about CAN. Normal distribution of variables was examined with Shapiro-Wilk's test and/or Kolmogorov-Smirnov test due to number of units. To examine the differences among the groups, since the variables were normally distributed, Independent T test and One-Way ANOVA were used depending on the numbers of the groups. In case there was statistically significant difference in One-Way ANOVA, Tukey's HSD test was used in homogeneous groups variances, and Tamhane's test was conducted when the variances were not homogeneous. 
Results: The dentists taking part in the study were asked 27 questions in order to assess their knowledge level about CAN, and the mean score was determined 20,51 (64%), while the maximum score the participants could get was 32. The mean values for knowledge level about CAN were found to be significantly higher for women than men, for university hospital employees than private clinic employees, for attending physicians than non-attending, for pediatric dentistry than oral diagnosis and radiology, periodontology, prosthodontics, orthodontics and endodontics specialists, for those with undergraduate and postgraduate education than those without education, and finally for those having received postgraduate education in vocational continuing training than those educated in PhD/career education. When the attitudes of the dentists were examined, 19,4% stated having suspected of CAN cases during their career, and 45,36% of them suspected of physical abuse, 54,63% reported those CAN incidents, while 44,34% of those reporting dentists stated having reported to a supervisor in the same institution. Besides, 79,6% of the dentists believe that they are not equipped with adequate knowledge and experience to determine a suspected CAN case, while 97,3% expressed their willingness to receive education on this subject.
Conclusion: It is suggested that CAN should be included into dentistry undergraduate, career and doctorate educations and vocational continuing educations.