Etkileşimli okumanın ilkokul 3. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama, okumaya yönelik tutum, motivasyon ve hızına etkisi
The effect of interactive reading on reading comprehension, attitude towards reading, motivation and speed of 3rd grade primary school students
Yazar: RAMAZAN TOK
Danışman: PROF. DR. TANER ALTUN
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada etkileşimli okumanın ilkokul 3. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama, okumaya yönelik tutum, motivasyon ve hızına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada karma araştırma desenlerinden açıklayıcı ardışık desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmında, ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desene yer verilmiştir. Çalışmanın nitel kısmında ise etkileşimli okuma uygulamalarının yürütüldüğü deney grubundaki öğrenciler ve bu öğrencilerin öğretmeniyle yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. Çalışmada, nicel verilerin toplanması amacıyla araştırmacı tarafından "Okuduğunu Anlama Testi" ve "Okumaya Yönelik Tutum Ölçeği" geliştirilmiştir. Ayrıca öğrencilerin okuma motivasyonlarını ölçmek için Yıldız (2010) tarafından geliştirilen "Okuma Motivasyonu Ölçeği" kullanılmıştır. Öğrencilerin okuma hızlarının ölçülmesi için araştırmacı tarafından hazırlanan "Okuma Hızı Değerlendirme Formu" kullanılmıştır. Nicel ölçme araçları, uygulama öncesinde ve uygulama sonrasında deney ve kontrol grubu öğrencilerine uygulanarak nicel verilerin toplanması sağlanmıştır. Nitel verilerin toplanması için yarı yapılandırılmış görüşme formları hazırlanarak deney grubu öğrencileri ve öğrencilerin sınıf öğretmeninin sürece ilişkin görüşleri alınmıştır. Etkileşimli uygulama süreci toplam 14 hafta sürmüş ve her hafta 1 uygulamaya yer verilmiştir. Çalışmada nicel verilerin analizi SPSS 22.0 paket programı kullanılarak sağlanmıştır. Nitel verilerin analizi ise betimsel analiz türü ile sağlanmıştır. Uygulama öncesinde katılımcı sınıflar arasında deney ve kontrol grubunu tayini için Mann Whitney U Testi ve Kruskal Wallis Testi kullanılmıştır. Testler sonucunda okuma becerilerinde aralarında anlamlı farklılık olmayan iki sınıfın deney ve kontrol grubu olarak tayini sağlanmıştır.
Çalışma sonucunda; deney ve kontrol grubu arasında yapılan Man Whitney U Testi' nde deney grubu öğrencilerinin okuduğunu anlama, okumaya ilişkin tutum ve okuma hızı son test puanlarında kontrol grubu öğrencilerine göre anlamlı farklılık oluşturduğu, okuma motivasyonu son test puanlarının karşılaştırılması sonucunda ise iki grup arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı görülmüştür. Deney grubu öğrencilerinin uygulama öncesi ve uygulama sonrası puanları Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ile karşılaştırılmıştır. Yapılan analiz sonucunda deney grubu öğrencilerinin okuduğunu anlama, okumaya yönelik tutum, okuma motivasyonu ve okuma hızı son test puanları lehine anlamlı farklılık oluşturmuştur. Kontrol grubu öğrencilerinin uygulama öncesi ve uygulama sonrası puanları Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ile karşılaştırılması sonucunda; okuduğunu anlama becerilerinde son test puanları lehine anlamlı artışın olduğu görülmüş, okumaya yönelik tutum, okuma motivasyonu ve okuma hızı puanlarında ön test ve son testler arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı görülmüştür. Deney grubuna yapılan kalıcılık testi sonucunda öğrencilerin uygulama sonrasında okuduğunu anlama becerisi ve okuma hızlarının kalıcılığını koruduğu; okumaya yönelik tutum ve okuma motivasyonlarında kalıcılığın devam etmediği görülmüştür. Uygulama sonrasında öğrenciler etkileşimli okuma sürecinde hoş vakit geçirdiklerini, etkinliklerin ilgi çekici, merak uyandırıcı olduğunu ve kitap okuma sevgilerinin arttığını belirtmişlerdir. Deney grubu sınıf öğretmeni, etkileşimli okuma yönteminin okuma becerilerinin gelişimi için etkili bir araç olduğunu ifade etmiştir. Çalışmada etkileşimli okuma yönteminin farklı yaş gruplarında, farklı derslerde ve farklı ortamlarda uygulanmasına yönelik öneride bulunulmuştur. Ayrıca dil becerilerindeki zayıflığı gidermek için, farklı becerilerin gelişimi için kullanılabileceği önerilmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the effect of interactive reading on reading comprehension, attitude towards reading, motivation and speed of 3rd grade primary school students. In this study, explanatory sequential design, one of the mixed research designs was used. There has also been used, in the quantitative part of the study, a quasi-experimental design with pretest-posttest control group. In the qualitative part of the study, semi-structured interviews were conducted with the students in the experimental group in which interactive reading practices were carried out and their teachers. In the study, "Reading Comprehension Test" and "Attitude Towards Reading Scale" have been developed by the researcher to collect quantitative data. In addition, "Reading Motivation Scale" developed by Yıldız (2010) was used to measure students' reading motivation. The "Reading Speed Assessment Form" prepared by the researcher has been used to measure the reading speed of the students. Quantitative measurement tools were applied to the experimental and control group students before and after the implementation to collect quantitative data. In order to collect qualitative data, semi-structured interview forms have been prepared ; the opinions of the experimental group students and opinion of the classroom teacher of the students  have been taken about the process. weeks in total. 
The interactive implementation process lasted for a total of 14 weeks and only one application was included in each week. In the study, quantitative data have been analyzed using SPSS 22.0 package program. Qualitative data have been analyzed with descriptive analysis type. Before the application, Mann Whitney U Test and Kruskal Wallis Test were used to determine the experimental and control groups among the participant classes. As a result of the tests, two classes with no significant differences in reading skills are assigned as experimental and control groups. As a result of the study; in the Man Whitney U Test, conducted between the experimental and control groups, that the experimental group students had a significant difference in reading comprehension; attitude towards reading and reading speed post-test scores compared to the control group students has been seen, while there is no significant difference between the two groups as a result of the comparison of reading motivation post-test scores.  The pre- and post-test scores of the experimental group students were compared with the Wilcoxon Signed Rank Test. As a result of the analysis, there was a significant difference in favor of the post-test scores of the experimental group students' reading comprehension, attitude towards reading, reading motivation and reading speed. As a result of the comparison of the pre- and post-application scores of the control group students with the Wilcoxon Signed Ranks Test; it is seen that there has been a significant increase in reading comprehension skills in favor of the post-test scores, and there is no significant difference between the pre-test and post-test scores in attitude towards reading, reading motivation and reading speed. As a result of the retention test conducted on the experimental group, it is seen that the students' reading comprehension skills and reading speeds were retained after the application; however, the retention in attitudes towards reading and reading motivation has not continued. After the application, the students stated that they had a pleasant time during the interactive reading process, that the activities were interesting and intriguing, and that their love of reading books increased. The experimental group classroom teacher stated that the interactive reading method was an effective tool for the development of reading skills. In the study, suggestions are made for the application of the interactive reading method in different age groups, in different lessons and in different environments. It is also suggested that it could be used for the development of different skills to overcome the weakness in language skills.