Aile sağlığı çalışanlarına verilen aşı tereddüdüne yönelik motivasyonel görüşme tekniğine dayanan eğitim müdahalesinin etkinliği
Effectiveness of educational intervention based on motivational interview technique for vaccine hesitation given to health professionals in family health center
Yazar: MERVE AKARSU
Danışman: PROF. DR. SALİHA SERAP ÇİFÇİLİ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Aile Sağlığı Merkezi Çalışanlarına Verilen Aşı Tereddüdüne Yönelik Motivasyonel Görüşme Tekniğine Dayanan Eğitim Müdahalesinin Etkinliği
Giriş ve Amaç: Aşı kararsız ebeveynlerin sayısının artması nedeniyle, bebeklerin aşı alımını arttırmak için yeni ve etkili aşılama teşvik stratejilerinin geliştirilmesi gerekmektedir. Yapılan çalışmalarda sağlık profesyonellerinin aşı tereddüdü/reddi yaşayan ailelerle yaptığı motivasyonel görüşmelerin (MG), ebeveynlerin çocuklarını aşılatma motivasyonunu artırmaya yardımcı olabileceği ifade edilmiştir. Bu çalışmada, aile sağlığı merkezi çalışanlarına ve aile hekimlerine verilen MG tekniğine dayanan bir eğitim müdahalesinin, sağlık profesyonellerinin öz yeterliliğine etkisinin ve bilgi-tutum değişikliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Kontrollü eğitim müdahalesi olarak planlanan araştırmada, müdahale grubuna (M) çocukluk döneminde aşılama ve MG tekniği hakkında bilgi içeren eğitim oturumu düzenlenmiştir. Kontrol grubuna (K) aşıyla ilgili kuşkuların yer aldığı ve onlara karşılık bilimsel gerçeklerin sunulduğu ve ebeveynlerle paylaşabilecekleri broşür gönderilmiştir. Bir ay içerisinde her iki gruba standardize hasta görüşmesi planlanmış ve katılımcıların görüşmede MG tekniğini kullanmaları istenmiştir. Bağışıklama konusunda katılımcıların MG bilgi ve becerilerini değerlendirmek için hazırlanan Motivasyonel Görüşme Becerileri Formu üç temel alanı kapsamaktadır; MG bilgisi, katılımcının MG kullanımında kendine güveni ve MG uygulama becerisi. Form içeriklerinin geçerliliği araştırmacılar tarafından değerlendirilmiştir. Tüm katılımcılara formlar iletilip tekrar toplanmış ve standardize hasta görüşmesi sırasında beceri değerlendirme formu görüşme izlenerek araştırıcı tarafından doldurulmuştur.
Bulgular: Araştırmaya kriterleri sağlayan 93 sağlık çalışanı katılmıştır. Ancak araştırmadan çekilenler veya ulaşılamayanlar çıkarıldığında, 75 (K=33, M=42) kişiyle çalışma tamamlanmıştır. Araştırma sonucunda müdahale grubunda kontrol grubuna oranla öz yeterlilik artışı daha yüksek bulunmuştur. Müdahale grubunun MG bilgi testi
iii
puan ortalaması (11,24) Kontrol grubuna (9,12) göre daha yüksek bulunmuştur ve aradaki fark anlamlıdır (p<0,001). Özgüven puanlamasında ise anlamlı fark bulunmamıştır. Standardize hasta görüşmesi sırasında araştırıcılar tarafından hazırlanan beceri değerlendirme formu görüşme izlenerek doldurulmuş, müdahale grubundaki katılımcıların kontrol grubuna göre daha sıklıkla bu becerileri yapabildikleri gözlenmiştir (p<0,05). Öte yandan, kontrol grubuna göre daha yüksek oranda olmakla birlikte "Otoriter olmamak", "Strateji değişikliği yapmak", "Bilgi vermeden önce danışandan izin almak" ve "Planlama yapmak" maddelerinde müdahale grubunun yarısından daha azının yeterli olduğu gözlenmiştir.
Sonuç: Bu çalışmayla, sağlık hizmet sunucularının aşı kararsız ebeveynlerle görüşmelerine yardımcı olmak için MG tekniği eğitimi almasının bilgi, beceri ve öz yeterliliğe olumlu etkide bulunabildiği gösterilmiştir. İyi entegre edilmiş ve tamamlayıcı yaklaşımlar, aşılamanın teşvik edilmesine yardımcı olabilir.
Anahtar Kelimeler: Aşı tereddüdü, aşı reddi, motivasyonel görüşme

Abstract:
Effectiveness of Educational Intervention Based On Motivational Interview Technique For Vaccine Hesitation Given To Health Professionals in Family Health Center
Introduction and Aim: Due to the increasing number of vaccine-hesitant parents, new and effective vaccination promotion strategies need to be developed to improve the vaccine coverage of infants. In the studies conducted, it was stated that the motivational interviews (MI) made by health professionals with families experiencing vaccination hesitation/refusal can help increase the motivation of parents to vaccinate their children. In this study, it was aimed to evaluate the effect of MI based educational intervention for family health center workers and family physicians on self-efficacy and knowledge-attitude change.
Methods: In the study, which was planned as a controlled education intervention, an education session including information about childhood vaccination and MI technique was organized for the intervention group. A leaflet was sent to the control group, which included doubts about the vaccine and presented scientific facts in response to them and that could be shared with the parents. A standardized patient interview was planned within one month and the participants were asked to their use MI technique. Motivational Interviewing Skills prepared to evaluate the MI knowledge and skills of the participants on immunization, covers three main areas; knowledge of MI, participant's confidence in using MI and ability to practice MI. The validity of the questionnaire contents was evaluated by the researchers. Forms were sent to all participants and collected later. During the standardized patient interview, the skill assessment form was followed and filled out by the researcher.
Results: Data of only 75 participants were analyzed due to lack of follow up and exclusion reasons among the 93 participants who took part in the study. As a result of the research, the increase in self-efficacy was found to be higher in the intervention group than in the control group. The mean score of MI knowledge test of the
v
intervention group (11,24) was significantly higher(p <0,001) than the control group (9,12). There was no significant difference in self-confidence scores.
The form prepared by the researchers was used to evaluate the ability to apply MI technique. It was observed that the participants in the intervention group were able to perform these skills more frequently than the control group (p <0.05). On the other hand, less than half of the intervention group succesfully applied the items "Not being authoritarian", "Making strategy changes", "Getting permission from the client before giving information" and "Planning".
Conclusion: In this study, it has been shown that training MI to help healthcare providers using with vaccine hesitant parents can have a positive effect on knowledge, skills and self-efficacy. Well integrated and complementary approaches can help promote vaccination.
Key words: Vaccine hesitancy, vaccine refusal, motivational interview, vaccine coverage