Tüberküloz tanısında ve çok ilaca direncin (MDR) belirlenmesinde microscopic-observation drug susceptibility (MODS) yönteminin değeri
The value of microscopic-observation drug susceptibility (MDOS) assay in the diagnosis of tuberculosis and detection of multidrug resistance (MDR)
Yazar: DENİZ SERTEL ŞELALE
Danışman: PROF. DR. MELTEM UZUN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Antitüberküloz ajanlar = Antitubercular agents ; Mycobacterium tuberculosis = Mycobacterium tuberculosis ; Tüberküloz = Tuberculosis ; İlaçlara direnç = Drug resistance ; İlaçlara direnç = Drug resistance ; İlaçlara direnç-mikrobiyal = Drug resistance-microbial

Özet:
Tüberkülozun kontrol altına alınabilmesi için Mycobacterium tuberculosis kompleksi (MTBC) varlığının ve ilaçlara duyarlılığının belirlenmesinde ucuz, hızlı ve güvenilir testlerin varlığı çok önemlidir. 
Çalışmada MODS yönteminin direkt tanı ve duyarlılık açısından performansının belirlenmesi için bu yöntem konvansiyonel kültür yöntemleri (Löwenstein-Jensen [LJ] kültürü, MGIT 960 sistemi [Mikobakteri üreme indikatör tüpleri: Mycobacteria Growth Indicator Tube]) ve standart duyarlılık yöntemi (MGIT sistemi) ile karşılaştırılmıştır.
İncelenen 331 balgam örneğinden 71'inde (%21,45) MODS yöntemiyle MTBC varlığı saptanmıştır. MODS yönteminin MTBC suşlarının saptanmasında duyarlılığı ve özgüllüğü (%95 güven aralığı [GA]) sırasıyla %95,95 (%91,5-100) ve 98,83 (%97,5-100) olarak bulunmuş; preparatı aside dirençli bakteri (ARB) açısından pozitif olan örneklerde duyarlılığının arttığı (%98,55 [%95,7-100]) belirlenmiştir. İsoniazide direncin belirlenmesinde MODS yönteminin duyarlılığı ve özgüllüğü (%95 GA) sırasıyla %87,10 (%75,3-98,9) ve %100 (% 100-100), rifampisine direncin belirlenmesinde sırasıyla  %85,71 (%67,4-100) ve %96,49 (%91,7-100) ve çok ilaca dirençli suşların belirlenmesinde sırasıyla %92,31 (%77,8-100) ve %96,55 (%91,9-100) olarak bulunmuştur. Medyan kültür pozitifliği süresi MGIT sistemi (8 gün) ve MODS yöntemi ile (8 gün) benzer bulunmuşken, LJ kültürünün pozitifleşmesi anlamlı ölçüde daha uzun (20 gün) sürmüştür (her iki karşılaştırma için p=0,000). MODS yöntemiyle duyarlılık sonuçları MGIT sistemine kıyasla anlamlı ölçüde daha kısa sürede alınmıştır (sırasıyla medyan 8 gün, 20 gün, p=0,000).
Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar MODS yönteminin tüberkülozun direkt tanısında ve suşların isoniazide ve rifampisine duyarlılıklarının belirlenmesinde yüksek perfomansa sahip hızlı ve ucuz bir yöntem olduğunu ve kaynakları kısıtlı olan merkezler başta olmak üzere laboratuvarlarda rutin olarak uygulanabileceğini göstermiştir.

Abstract:
In control of tuberculosis, inexpensive, rapid, and reliable tests, detecting the presence of Mycobacterium tuberculosis  complex (MTBC) and its drug susceptibility, are crucial. 
In this study the performance of the MODS assay in direct detection of MTBC and its susceptibility to drugs was compared with conventional culture methods (Löwenstein-Jensen [LJ] culture, Mycobacterial Growth Indicator Tube 960 [MGIT] system) and standart drug susceptibility testing (MGIT system). 
Of the 331 sputum samples 71 (%21.45) yielded culture positive for MTBC by MODS assay. Sensitivity and specificity (% 95 confidence interval) of MODS assay for detection of MTBC strains were %95.95 (%91.5-100) and 98.83 (%97.5-100) respectively; the sensitivity of the assay was higher (%98.55 [%95.7-100]) in smear positive specimens. MODS assay detected isoniazid, rifampicin and multi-drug resistant isolates with %87.10 (%75.3-98.9), %85.71 (%67.4-100) and %92.31 (%77.8-100) sensitivity and %100 (%100-100), %96.49 (%91.7-100) and %96.55 (%91.9-100) specifity, respectively. Median time for culture positivity was similar for MGIT system (8 days) and MODS assay (8 days) but was significantly longer with LJ culture (20 days) (p=0.000 for both comparisons). Median time to the availability of the susceptibility results was significantly shorter with MODS assay (8 days) compared to MGIT system (20 days) (p=0.000). 
The findings of this study indicates that MODS assay is an inexpensive and rapid test with good performance characteristics for direct diagnosis of tuberculosis and detection of isoniazid and rifampicin resistance and can be applied routinely particularly in resource limited settings.