6.sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarında ders programındaki kavramların yer alma durumu
The status of the concepts in the curriculum to be included in the 6th grade social studies textbook
Yazar: YASEMİN KARAKUŞ
Danışman: DOÇ. DR. HALİL TOKCAN
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Kavramlar = Concepts ; Kitaplar = Books ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı; 2005 yılı 6. sınıf sosyal bilgiler dersi öğretim programında yer alan kavramların ders kitaplarına ne şekilde ve ne düzeyde yansıdığını belirlemektir. Bu amaçla Talim Terbiye Kurulu onaylı MEB ve özel yayınevine ait birer adet ders kitabı incelenmiş ve programdaki kavramların yansıma düzeyleri incelenmiştir. Araştırmanın amaçlarını gerçekleştirmek üzere nitel araştırma yönteminden doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında 2005 yılında uygulamaya geçen sosyal bilgiler dersi öğretim programı (4.,5.,6. Ve 7. Sınıf)'nda yer alan kavramlar ve bu kavramların veriliş düzeyi dikkate alınmış; bu kavramların belirlenen iki ders kitabında yer alıp almadığı ve hangi düzeylerde yer aldığı incelenmiştir. Araştırma amacına yönelik olarak seçilen iki ders kitabında yer alan kavramlar önce tek tek bulunmuş daha sonra bunların programda geçen düzeylerle örtüşme durumu incelenmiştir. Araştırmada üç uzman görüşüne göre kavram, sadece kitaplarda belirtiliyor yani ismi geçiyor ise GİRİŞ, kavram hakkında kısa bir açıklama, bilgi ve görsel varsa GELİŞTİRME ve kavram hakkında açıklama, örneklerle destekleme, sorular ve görsellerle açıklamalarda bulunuluyorsa veya çalışma kitabında etkinlikler verilmişse PEKİŞTİRME düzeyi olarak kabul edilmiştir. Bu yolla 6. Sınıf programında yer alan 124 kavram tek tek incelenmiştir. Sonuç olarak araştırmada programa göre; iki ders kitabında kavramların yer alıp almadığına, kavramların veriliş düzeylerinin programa uygun olup olmadığına, varsa programdan farklı verilmiş kavramlar vb. gibi bulguların tespiti yapılmaya çalışılmıştır. Bu amaçla, yapılan çalışmaların azlığı dikkat çekmiş olup sayısının artırılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Kavramlar, Sosyal Bilgiler, Ders Kitapları, Öğretim Programı

Abstract:
The main purpose of this study; 2005 Year 6th grade to determine how and at what level the concepts in the classroom social studies curriculum are reflected in the textbooks. For this purpose, one textbook belonging to the board of Education approved MEB and special publication house was examined and the reflection levels of the concepts in the program were examined. In order to realize the objectives of the research, document examination method was used from qualitative research method. In the collection of data, the concepts and the level of delivery of these concepts were taken into consideration in the social studies curriculum which was implemented in 2005 (for 4, 5, 6 and 7th grade) and examined whether these concepts are included in the two textbooks and at what levels. The concepts contained in the two textbooks selected for research purposes were first found individually and then their overlap with the levels in the program were examined. According to the three experts in the research, the concept is only mentioned in the books, meaning that if the name is mentioned in the INTRODUCTION, a brief description of the concept is the DEVELOPMENT section if you have information and visuals and explanation about the concept has been considered as a level of REINFORCEMENT if statements are made with examples, questions and visuals, or activities are given in the workbook. In this way, 124 concepts in the 6th class program's curriculum were examined individually. Consequently, according to the curriculum of teaching in research; In the two textbooks, it was tried to determine whether concepts were included, whether the levels of concepts were appropriate for the program, findings such as concepts given differently from the program, etc. For this purpose, the scarcity of the work to be done has been noted and it is recommended to increase the number.
 Keywords: Concepts, Social Studies, Textbooks, Curriculum