Tasvîr-i Efkâr/Tevhîd-i Efkâr Gazetesi'nde milli mücadele
National struggle in the Tasvîr-i Efkâr/Tevhîd-i Efkâr Newspaper
Yazar: MÜNÜR BOZOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ERKAN CEVİZLİLER
Atatürk Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Basın = Press ; Gazeteler = Newspapers ; Milli Mücadele = National Struggle ; Milli Mücadele Dönemi = National Struggle Period ; Tasvir-i Efkar gazetesi = Tasvir-i Efkar newspaper ; Tevhid-i Efkar gazetesi = Tevhid-i Efkar newspaper ; Türk basını = Turkish press

Özet:
Gazete ve gazetecilik, genel anlamda insanların dünyadan haberdar olmasını, belli bir kültür seviyesi kazanmasını, dünyayı güncel bir şekilde takip edebilmesini ve böylece dünyaya farklı açılardan bakmasını sağlamaktadır. Bunun yanı sıra basının başka bir işlevi daha vardır. O da toplumu şekillendirmesi, onu bir noktaya odaklaması ve bir çeşit toplum mühendisliği aracı olmasıdır. Özellikle otoriter rejimlerde bunun birçok örneğini görebiliriz. Ancak bunun tam tersi olarak yine basın, toplum kamuoyunun oluşumuna, şekillenmesine ve iktidarı denetlemeye yarayan çok önemli bir araçtır. İşte bu nedenledir ki uzun süreden beri basın, dördüncü kuvvet olarak olarak görülmüştür. Öyle ki bazen bu dördüncü kuvvet, çeşitli ülkelerdeki diğer kuvvetlere karşı baskın bir duruma gelmiş, toplumların manipüle edilmesi ve iktidarların değişmesinde öncü bir rol oynamıştır. Hatta daha da önemlisi insanların dünyayı algılayış ve kavrayış biçimlerini etkileyerek, onların düşünce dünyasında çok büyük etkiler yaratmıştır.
Basının bu kadar önemli olması nedeniyledir ki Mustafa Kemal Paşa ve diğer bazı kumandanlar, Milli Mücadele'de basını birleştirici, örgütleyici ve iktidarı denetleyici bir unsur olarak kullanmaktan çekinmemişlerdir. Bunu Anadolu'da İrade-i Milliye ve Hâkimiyet-i Milliye gibi çıkardıkları öncü gazetelerle yaparken İstanbul'da da etkileşime geçtikleri Matbuat Cemiyeti vasıtasıyla etkili olmaya ve Anadolu Hareketi'ni doğru bir şekilde tanıtmaya çabalamışlardır. İşte bu hareketin İstanbul'daki belki de en önemli temsilcisi ve her fırsatta Anadolu Hareketi'ne sahip çıkanı Tasvîr-i Efkâr/Tevhîd-i Efkâr Gazetesi'dir. Gazete, Mondros Mütarekesi'nden itibaren cereyan eden olayları günü gününe kamuoyuna aktarmakta ve cemiyetlerin oluşması, işgâllere karşı tepkiler, İstanbul Hükümeti ve İtilaf Devletleri'nin hareket tarzı, Anadolu Hareketi'nin oluşumu, Mebusan Meclisi'nin açılışı, İstanbul'un işgâli vb. konularda çok önemli haber, yazı ve mülakatlar sunmaktadır. Gazete her ne kadar sahibi Velid Bey'in Malta'ya sürgünüyle 17 Nisan 1920'den 2 Haziran 1921'e kadar çıkamasa da yayınlarıyla Milli Mücadele'nin İstanbul'daki sesi olmuştur. 2 Haziran'dan itibaren tekrar çıkmaya başlayan gazete, bu dönemde açıktan açığa Ankara Hükümeti'ni desteklemiş ve zaferden sonra Mudanya Mütarekesi ile Lozan Konferansı süreçlerini aktif olarak takip ederek halka ulaştırmıştır.

Anahtar Kelimeler: Milli Mücadele, Tasvîr-i Efkâr, Tevhîd-i Efkâr, Türk Basını

Abstract:
Newspaper and journalism enable people to be aware of the world in general, gain a certain level of culture, follow the world in a current way and thus look at the world from different angles. In addition, the press has another function. It's that he's shaping society, focusing it on a point, and it's a kind of community engineering tool. We can see many examples of this, especially in authoritarian regimes. However, vice versa, the press is a very important tool for the formation, shaping and control of the public opinion of the society. This is why the press for a long time, fourth has been seen as a force. So much so that sometimes this fourth force became dominant against other forces in various countries, playing a leading role in manipulating societies and changing powers. Even more importantly, it has influenced the way people perceive and understand the world, creating huge effects on their world of thought.
Because the press was so important, Mustafa Kemal Pasha and some other commanders did not hesitate to use the press as a uniting, organizing and controlling power in the National Struggle. While they did this with the leading newspapers such as İrade-i Milliye and Hakimiyet-i Milliye in Anatolia, they tried to be effective through the Press Society they interacted in Istanbul and to promote the Anatolian Movement correctly. Perhaps the most important representative of this movement in Istanbul was the Tasvîr-i Efkâr/Tevhîd-i Efkâr Newspaper, which supported the Anatolian Movement at every opportunity. The newspaper gives us the events that have taken place since the Armistice of Mondros, and the formation of societies, the reactions to the invasions, the movement style of the Government of Istanbul and the Entente States, the formation of the Anatolian Movement, the opening of the Chamber of Deputies/Meclis-i Mebusân, the occupation of Istanbul, etc. it offers very important news, articles and interviews on subjects. Although the newspaper was not able to date from 17 April 1920 to 2 June 1921 with the exile of its owner Velid Bey to Malta, its publications became the voice of the national struggle in Istanbul. The newspaper, which began to appear again on 2 June, supported the government of Ankara, this time openly and actively followed the processes of the Armistice of Mudanya and the Lausanne Conference after the victory and delivered it to the public.

Keywords: National Struggle, Tasvîr-i Efkâr, Tevhîd-i Efkâr, Turkish Press