Din ve estetik ilişkisi bağlamında Mesut Uçakan sineması
The relationship between religion and aesthetics in Mesut Uçakan cinema
Yazar: SALİH BOZAN
Danışman: PROF. DR. AYDIN TOPALOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Ahlak = Morality ; Din algısı = Perception of religion ; Din felsefesi = Religious philosophy ; Dini değerler = Religious values ; Estetik = Aesthetics ; Kötülük = Evil ; Sinema = Cinema ; Tanrı = God ; Türk sineması = Turkish cinema ; Uçakan, Mesut = Uçakan, Mesut

Özet:
Bu çalışmada estetiğin oluşumu ve sanatın farklı dallarını içerisine alan sinemanın incelenmesinde dinin etkilerini Uçakan filmleri üzerinden ele almaya çalışacağız. Mesut Uçakan, gençlik yıllarından itibaren sinema yazıları yazmış ve film asistanlığıyla sinema üzerinde çalışmış, Lanet filmi ile 1978 yılında yönetmenliğe geçmiştir. Hayatı boyunca birçok filme ve TV dizisine imza atmıştır. Uçakan, eserlerinde düşünce yapısını ve kendi fikir estetiğini ortaya koymaya çalışmış, bunu sinema aracılığı ile ifade etmiştir. Filmleri Milli Sinema başlığı altında ele alınıyor olsa da sonradan bu isimlendirmeyi kabul etmeyen Uçakan'ın, 1978-2019 yılları arasındaki sinema filmleri araştırma alanımızın kapsamını teşkil etmektedir. Çalışmamız, giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmamızın amacı, kapsamı, kaynakları ve yöntemi açıklanmıştır. İlk bölümde, din ve estetik kavramının sinema üzerinde yansımaları incelenmiş, ikinci bölümde Mesut Uçakan'ın hayatı, düşünce yapısı, eserleri ve filmlerinin özetlerine yer verilmiş, üçüncü bölümde ise Uçakan'ın sinema filmleri üzerinden, din ve estetik çerçevesinde bir okuma yapılmıştır. Bu bölümde filmlerin din-sanat-estetik ilişkisi, din, Tanrı, kötülük ve ahlak başlıkları altında incelenmiştir. Sonuç bölümünde ise Uçakan filmlerinin genelde din felsefesi ana konuları, özelde ise estetik ve sanat açısından incelenmesini ele aldık. Buna bağlı olarak Türkiye'de milli ve manevi değerleri işlemek suretiyle sinemanın sanat ve ideolojinin felsefi manada nerede durduğuna ve günümüzde dini değerleri işleyen sinema filmlerinin devam edip etmediği sorusuna değinilmiştir.

Abstract:
In this study, we try to examine formation of aesthetics, cinema which contains the different parts of fine arts upon the movies of Uçakan. Mesut Uçakan wrote cinema papers and studied on movie assistantship since his youth and he passed to the directorship with the movie of Lanet in 1978. Throughout his life he signed many movies and TV shows. Uçakan tried to put his own way of thinking in his movies and expressed himself by these movies. His movies what took between the years of 1978-2019 are the matter of examination under the title of National Cinema notwithstanding that Uçakan is with this naming. Our study occurs three main chapters. In the introduction chapter contains the purpose of our study, the scope of it, resources and methodology of the study. In the second chapter we try to mention Mesut Uçakan's life, his way of thinking, and summaries of his movies. Finally, in the third chapter, we read religion and aesthetics upon the Uçakan cinema. In this third chapter, the relation of religion-art-aesthetics of his movies, under the debates of religion, the God, evil and morality. In the final and last chapter, we approach Uçakan movies as the main issues of philosophy of religion in general; examination of aesthetics and arts in specifics. In addition, we approach the question of status of cinema to express the national and moral values with art and philosophy.