Yabancılara Türkçe öğretiminde Gazi TÖMER tarafından hazırlanan hikâye kitaplarının okunabilirlik düzeylerinin belirlenmesi
Determination of readability levels of story books prepared by Gazi TÖMER in teaching Turkish to foreigners
Yazar: MUHAMMED DAVUT OKUR
Danışman: DOÇ. DR. MAZHAR BAL ; DOÇ. DR. İLKE ALTUNTAŞ GÜRSOY
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anlaşılabilirlik = Intelligibility ; Hikaye kitapları = Story books ; Okunabilirlik = Readability

Özet:
Yabancılara Türkçe öğretiminde dil becerilerinin kazanılması için dil öğrenmek isteyen kişilerin kendi düzeylerine uygun metinlerle çalışmalarının okuma konusunda etkili olacağı düşünülmektedir. Bu araştırmanın amacı yabancılara Türkçe öğretimi için Gazi Üniversitesi Türkçe Öğretim Merkezi (TÖMER) tarafından A1, A2, B1, B2 ve C1 düzeylerinde hazırlanan hikâye kitaplarının okunabilirlik düzeylerini ve okunabilirlik puanlarını belirlemektir. Bu amaçla bu hikâye kitaplarının ortalama sözcük uzunlukları, ortalama cümle uzunlukları, okunabilirlik puanları ve okunabilirlik düzeyleri hesaplanmıştır. Bu araştırmanın yapılandırılmasında nitel yaklaşım benimsenmiştir. Gazi Üniversitesi TÖMER tarafından hazırlanan hikâye kitapları bu çalışmanın veri kaynağını oluşturmaktadır. Seride A1 düzeyinde Anılar kitabı, A2 düzeyinde Bekle Beni Türkiye kitabı, B1 düzeyinde Hoş Geldin kitabı, B2 düzeyinde Güzel Tesadüfler kitabı ve C1 düzeyinde Adım Adım Türkiye kitabı yer almaktadır. Bu şekilde, seride her düzeye uygun bir adet kitap yer aldığı görülmektedir. Serideki kitapların tamamının okunabilirlik puanları ve okunabilirlik düzeyleri Ateşman (1997), Çetinkaya ve Uzun (2010), Bezirci ve Yılmaz (2010) formüllerine göre hesaplanmıştır. Formüllerin uygulanması sonucu yapılan analizlerde 3 farklı formülde A1 düzeyine uygun hazırlanan Anılar kitabı çok kolay, bağımsız okuma ve ilköğretim düzeylerinde çıkmıştır. A2 düzeyine uygun hazırlanan Bekle Beni Türkiye kitabı ise kolay, eğitsel okuma ve ilköğretim düzeylerinde çıkmıştır. B1 Düzeyine uygun hazırlanan Hoş Geldin kitabı kolay, eğitsel okuma ve ilköğretim düzeylerinde çıkmıştır. B2 düzeyine uygun hazırlanan Güzel Tesadüfler kitabı orta güçlükte, eğitsel okuma ve ilköğretim düzeylerinde çıkmıştır. C1 düzeyinde hazırlanan Adım Adım Türkiye kitabı ise orta güçlükte, eğitsel okuma ve lisans düzeylerinde çıkmıştır. Kitapların ortalama sözcük uzunlukları A1 düzeyinden C1 düzeyine kadar sırasıyla 2,45; 2,59; 2,72; 2,80; 2,91 bulunmuştur. Kitapların ortalama cümle uzunlukları ise A1 düzeyinden C1 düzeyine kadar sırasıyla 3,75; 9,02; 6,32; 7,19; 7,54 bulunmuştur. Kitapların okunabilirlik puanları ise Ateşman (1997) formülüne göre A1'den C1'e kadar sırasıyla 90,62; 71,23; 73,06; 67,57; 62,25 bulunmuştur. Çetinkaya ve Uzun (2010) formülüne göre ise sırasıyla 51,52; 42,77; 42,01; 39,08; 35,88 bulunmuştur. Bezirci ve Yılmaz (2010) formülüne göre ise sırasıyla 3,57; 8,92; 6,45; 8,92; 14,95 olarak hesaplanmıştır.

Abstract:
In order to acquire language skills in teaching Turkish to foreigners, it is thought that working with texts suitable for their own levels will be effective in reading. The aim of this study is to determine the readability levels and readability scores of storybooks prepared by Gazi University Turkish Language Teaching Center (TÖMER) at A1, A2, B1, B2 and C1 levels for teaching Turkish to foreigners. For this purpose, average word lengths, average sentence lengths, readability scores and readability levels of these storybooks were calculated. A qualitative approach was adopted in the structuring of this research. The story books prepared by Gazi University TÖMER constitute the data source of this study. The series includes the book Anılar at A1 level, the book Bekle Beni Türkiye at A2 level, the book Hoş Geldin at B1 level, the book Güzel Tesadüfler at B2 level and the book Adım Adım Türkiye at C1 level. In this way, it is seen that there is one book for each level in the series. The readability scores and readability levels of all the books in the series were calculated according to the formulas of Ateşman (1997), Çetinkaya and Uzun (2010), Bezirci and Yılmaz (2010). In the analyses made as a result of the application of the formulas, the book Anılar, which was prepared for A1 level in 3 different formulas, was found to be at very easy, independent reading and elementary levels. The book Bekle Beni Türkiye, which was prepared for A2 level, was found to be at the easy, educational reading and primary education levels. The book Hoş Geldin prepared for B1 level was found to be at easy, educational reading and primary education levels. The book Güzel Tesadüfler, which was prepared for level B2, was found to be at medium difficulty, educational reading and primary education levels. The book Adım Adım Türkiye, which was prepared at C1 level, was found to be at medium difficulty, educational reading and undergraduate levels. The average word lengths of the books from A1 level to C1 level were 2.45, 2.59, 2.72, 2.80, 2.91, respectively. The average sentence lengths of the books were found to be 3.75; 9,02; 6.32; 7.19; 7.54 from A1 level to C1 level, respectively. The readability scores of the books were found to be 90.62; 71,23; 73.06; 67.57; 62.25 from A1 to C1 according to Ateşman (1997) formula. According to the formula of Çetinkaya and Uzun (2010), 51,52; 42,77; 42,01; 39,08; 35,88 were found respectively. According to Bezirci and Yılmaz (2010) formula, it was calculated as 3,57; 8,92; 6,45; 8,92; 14,95 respectively.