Erişkin yaş grubu hastaların D vitamini eksikliği hakkında bilgi, tutum, davranışları ve preparat kullanımları
Information, attitude, behavior and preparate usage of adult patients about vitamin D deficiency
Yazar: AYBÜKE BACANLI
Danışman: PROF. DR. SEÇİL ARICA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Davranış = Behavior ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; Yetişkinler = Adults

Özet:
D vitamini eksikliği birçok farklı semptom ve hastalığa zemin hazırlaması, kolaylıkla önlenebilir ve tedavi edilebilir bir durum olması nedeniyle takip ettiği nüfusu yakın gözlemleyen Aile Hekimliği'nin üzerinde hassasiyetle durması gereken bir konu haline gelmiştir. Bu nedenle polikliniğe başvuran erişkin yaş grubu hastaların D vitamini eksikliği hakkında bilgi düzeylerini, tutum ve davranışlarını, preparat kullanımlarını tespit ederek D vitamin eksikliğini önlemeyi amaçladık. Bu çalışmaya Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine herhangi bir nedenle başvuran 18 yaş üstü kişiler dahil edildi. Çalışma için örneklem hesabı yapılmış ve gerekli sayı 310 bulunmuştur. Çalışmaya katılmayı kabul eden katılımcılara, literatür taranarak oluşturulmuş yirmi altı maddeden oluşan anket formu yüz yüze uygulandı. Veriler SPSS 26 ( Statistical Package for the Social Sciences, version 26) programı kullanılarak analiz edilmiş ve p<0.05 anlamlı kabul edilmiştir. Çalışmamıza %61,4'ü (n=191) kadın, %38,3'ü (n=119) erkek toplam 310
kişi katıldı. Yaş ortalaması 36 yıldır. 140 kişide (%77,7) D vitamin eksikliği, 25 kişide (%13,8) vitamin D yetersizliği, 16 kişide (%8,8) yeterli D vitamini seviyesi saptandı. D vitamini preparatı kullanma oranı %54,8'i (170 kişi) saptandı. Kronik hastalığa sahip ve devamlı ilaç kullanan kişilerin D vitamin preparat kullanım oranı anlamlı olarak düşük saptanmıştır.(p=0,00). Kadınlarda D vitamin düşüklüğü anlamlı olarak daha yüksek saptandı.(p=0,04) Bununla birlikte kadınların D vitamini preparat kullanımı erkeklere göre anlamlı yüksek saptandı. (p=0.00) D vitaminin eksikliği hakkında bilgi düzeyi incelendiğinde %61,3'ü (n=190) bilgi sahibi olduğunu belirtti. Bilgi içeriklerine göre D vitaminin kemik gelişimi için önemli olduğunu kadınlar istatistikî olarak anlamlı bir düzeyde daha farkında saptandı. (p=0.022) D vitamini eksikliğinin semptomlarının incelendiği soruda da eğitim seviyesinin bilgi seviyesine anlamlı bir etkisi olduğu saptandı. (p=0.013) D vitamini yönünden zengin besinlere dair bilgi sorusunda katılımcıların sadece %8'i (n=25) doğru cevap verdi. Çalışmamızda katılımcıların D vitamini farkındalık oranı yüksek saptanmış olsa da D vitamini düzeyleri ve preparat kullanım oranları düşük saptanmıştır. D vitamin tedavisine önem verilmesi ve D vitamini eksikliğinden koruyucu yaşam  tarzının benimsetilmesi uzun dönemde çıkabilecek komplikasyonları önleme açısından önem arz etmektedir.

Abstract:
Since vitamin D deficiency causes many different symptoms anddiseases and is also an easily preventable and treatable condition, it has become an issue that should be focused on by Family Medicine, who closely observes the population it follows. Therefore, we aimed to prevent vitamin D deficiency by determining the knowledge levels, attitudes and behaviors of the adult age group
patients who applied to the clinic about vitamin D deficiency, and the use of preparates. Persons over 18 years old who applied to Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Hospital Family Medicine Clinic for any reason were included in this study. The sample was calculated for the study and the required number was found to be 310. A questionnaire form consisting of twenty-six items prepared by scanning the literature was applied face-to-face to the participants who accepted to participate in the study. The data were analyzed using the SPSS 26 (Statistical Package for the Social Sciences, version 26) program and p <0.05 was considered significant. 310 people participated in our study and the average age was 36 years. 61.4% (n = 191) were female, 38.3% (n = 119) were male. Vitamin D deficiency was found in 140 patients (77.7%), vitamin D insufficiency in 25 patients (13.8%), and adequate vitamin D levels in 16 patients (8.8%). When vitamin D levels and drug usage were examined of 87 (28.06%) people with chronic disease and 98 (31.6%) people who use drugs, vitamin D levels were found to be low in both groups. The rate of using vitamin D preparates was found to be significantly lower in individuals with chronic diseases and those who use drugs continuously (P = 0.00). When the relationship between gender and vitamin D level was examined, low vitamin D was found to be significantly higher in women (P = 0.04). The usage of vitamin D preparates of women was found to be statistically significantly higher than men (P =B0.00). When the level of knowledge about vitamin D deficiency was examined, 38.71% (n = 120) stated that they did not have information, while 61.3% (n = 190) stated that they had knowledge. When analyzing at the information content, women were more aware of the importance of vitamin D for bone development at aBstatistically significant level (p = 0.022) than men. In the question examining the  symptoms of vitamin D deficiency, it was found that education level had a significant effect on vitamin D knowledge level (p = 0.013). It was determined that only 25 (8%) of the participants gave the correct answer to the question of information about foods rich in vitamin D. Although the vitamin D awareness rate of the participants was high in
our study, vitamin D levels and the rate of use of the preparation were found to be low. It is important to give importance to vitamin D treatment and to adopt a life style preventing vitamin D deficiency in terms of preventing complications that may occur in the long term.