15-19 yaş arası adölesanların probiyotik ve prebiyotik besin tüketimi ve mikrobiyota farkındalık düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of probiotic and prebiotic food consumption and microbiota awareness levels of adolescents between 15-19 ages
Yazar: BÜŞRANUR POTUR
Danışman: PROF. DR. VOLKAN DEMİRHAN YUMUK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Beslenme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Bağırsak mikrobiyotası =

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı 15-19 yaş arası adölesanların probiyotik ve prebiyotik besin tüketim sıklıklığı ile mikrobiyota farkındalık düzeylerini belirlemek, aralarındaki ilişkiyi değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma Mayıs 2023-Eylül 2023 tarihleri arasında Nilüfer Hatun Kız Anadolu İmam Hatip Lisesi, Çok Programlı Anadolu Lisesi ve Hüsnü Özyeğin Anadolu Lisesi'nde öğrenim gören 15-19 yaş arası kız ve erkek 221 adölesan ile yürütülmüştür. Katılımcılara sosyodemografik özelliklerini, sağlık durumunu, beslenme alışkanlıklarını ve probiyotik ve prebiyotik bilgisini değerlendiren bir anket formu ile probiyotik ve prebiyotik besin tüketim sıklığı anketi ve Mikrobiyota Farkındalık Ölçeği uygulanmıştır.
Bulgular: Katılımcıların ortalama yaşı 16, ortalama vücut ağırlığı 61,63±13,17 kg minimum vücut ağırlığı 38 kg maksimum 120 kg'dır. BKI değerleri ortalama 21,68±3.73 kg/m², minimum BKI 13,42 kg/m² maksimum 37,87 kg/m²'dir. Katılımcıların anne eğitim durumu,vücut ağırlığı, boy uzunluğu, alerji durumu, kabızlık, su tüketim sıklığı, öğün atlama durumu ile cinsiyet arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Probiyotik ve prebiyotik besinlerden ayran, kefir, probiyotik süt, probiyotik yoğurt, enginar, üzüm tüketim sıklığı ile cinsiyet arasında anlamlı bir ilişki vardır (p<0,05). Mikrobiyota farkındalık ölçeğine verilen yanıtlara göre 11 ve 18.sorulara verilen yanıtlar ile cinsiyet arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmaktadır (p<0,05). Mikrobiyota farkındalık ölçeği puanları ile diğer verileri karşılaştırdığımızda anne eğitim durumu ile mikrobiyota farkındalık ölçeği alt puanı olan genel bilgiler puanı arasında anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur (p<0,05). Anne eğitim seviyesi yükseldikçe genel bilgiler alt puanı artmaktadır. Katılımcıların gıda alerjisi ve ilaç kullanma durumları, kabızlık, probiyotik ve prebiyotik bilgi düzeyi, kefir, sirke, probiyotik süt ve yoğurt, probiyotik takviye, pırasa, sarımsak, çilek, üzüm, ceviz, prebiyotik eklenmiş ambalajlı ürünler ve prebiyotik içeren besin desteği tüketim sıklığı ile mikrobiyota farkındalık puanları arasında anlamlı ilişki bulunmaktadır(p<0,05).
Sonuç: Katılımcıların mikrobiyota farkındalık ölçeğine verdikleri yanıtlardan yola çıkarak mikrobiyota konusundaki bilgi düzeylerinin düşük olduğu, probiyotik ve prebiyotik kavramlarını ve pro-prebiyotik besinleri önceden bilmenin mikrobiyota farkındalığının artmasına katkı sağladığı gözlemlenmiştir. Adölesanların mikrobiyota farkındalığını ve mikrobiyota üzerinde beslenmenin önemini değerlendiren yeterli çalışma yoktur. Yaptığımız çalışma literatüre katkı sağlamakla birlikte mikrobiyota üzerinde daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır.
Nisan 2024 , 118 sayfa.
Anahtar kelimeler: Adölesan, Probiyotik, Prebiyotik, Mikrobiyota, Mikrobiyota Farkındalığı

Abstract:
Objective: The aim of this study is to determine the frequency of probiotic and prebiotic food consumption and microbiota awareness levels of adolescents between the ages of 15-19 and to evaluate the relationship between them.
Materials and Methods: The research was conducted between May 2023 and September 2023 with 221 adolescents, boys and girls, aged 15-19, studying at Nilüfer Hatun Girls' Anatolian Imam Hatip High School, Multi-Program Anatolian High School and Hüsnü Özyeğin Anatolian High School. A survey form assessing sociodemographic characteristics, health status, nutritional habits, and probiotic and prebiotic knowledge, as well as a probiotic and prebiotic food consumption frequency survey and the Microbiota Awareness Scale were administered to the participants.
Results: The average age of the participants is 16 years, the average body weight is 61.63±13.17 kg, the minimum body weight is 38 kg and the maximum is 120 kg. Average BMI values are 21.68±3.73 kg/m², minimum BMI is 13.42 kg/m² and maximum is 37.87 kg/m². A significant relationship was found between the participants' mother's education level, body weight, height, allergy status, constipation, water consumption frequency, skipping meals and gender(p<0.05). There is a significant relationship between the frequency of consumption of probiotic and prebiotic foods such as ayran, kefir, probiotic milk, probiotic yoghurt, artichoke, grapes and gender (p<0.05). According to the answers given to the microbiota awareness scale, there is a statistically significant relationship between the answers to questions 11 and 18 and gender (p <0.05). When we compared the microbiota awareness scale scores with other data, it was found that there was a significant relationship between the mother's education level and the general information score, which is the microbiota awareness scale sub-score (p<0.05). As the mother's education level increases, the general knowledge subscore increases. There is a significant relationship between participants' microbiota awareness scores and food allergy and drug use, constipation, probiotic and prebiotic knowledge level, frequency of consumption of kefir, vinegar, probiotic milk and yoghurt, probiotic supplements, leeks, garlic, strawberries, grapes, walnuts, prebiotic-added packaged products and prebiotic-containing nutritional supplements (p<0,05).
Conclusion: Based on the participants' responses to the microbiota awareness scale, it was observed that their knowledge level about microbiota was low, and knowing the concepts of probiotic and prebiotic and pro-prebiotic foods in advance contributed to increasing microbiota awareness. There are not enough studies evaluating adolescents' microbiota awareness and the importance of nutrition on microbiota. Although our study contributes to the literature, more studies on microbiota are needed.
April 2024, 118. pages.
Keywords: Adolescent, Probiotic, Prebiotic, Microbiota, Microbiota Awareness