Seyahat acentalarında ergonomik koşullar ile çalışanların iş doyumu ilişkisi
In travel agents of ergonomic conditions with relations job satisfaction of employees
Yazar: ASLI CEREN SAYGI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BAYRAM ŞAHİN
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Ergonomi = Ergonomics ; Seyahat acenteleri = Travel agencies ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Geçmişte olduğu gibi günümüzde de işletmelerin ana amacı kar elde etmektir. Bu amaçtan yola çıkarak işletmelerin kar elde edebilmeleri, rekabet edebilmeleri ve piyasa değerlerini artırabilmeleri için müşteri memnuniyeti sağlamaları gerekmektedir.  Rekabet ettikleri pazarda en iyi ve en başarılı olmayı arzulayan işletmeler için müşteri memnuniyeti sağlamada özellikle üzerinde durulması gerekli nokta çalışanlar olmalıdır. İşletmelerin, çalışanların bir arada nasıl daha iyi çalışacaklarını ve yaptıkları işten nasıl doyum sağlayacaklarını saptamaları ve gerekli önlemleri almaları gerekmektedir.  Turizm endüstrisinin önemli bir kolu olan seyahat işletmelerinde iş doyumu hizmet, fiziki özelliklere sahip olmadığı için ve emek yoğun olduğu için daha büyük bir öneme sahiptir. Özellikle müşteri ile işletme çalışanının pek çok ortamda yüz yüze geldiği ve etkileşim içinde olduğu seyahat acentalarında çalışan tatmin düzeyi üzerinde durulması gereken konulardan biridir.   Bir çalışma ortamının ergonomik koşullara uygun olarak dizayn edilmesi çalışanların sağlığını iyileştirmekte ve onlara motivasyon sağlayarak performanslarını yükseltmektedir. Hem çalışan sağlığı ve güvenliği açısından hem de çalışanların doyum elde ederek çalışabilmeleri bakımından çalışma ortamının ergonomik olarak dizayn edilmesi gerekmektedir. Bu nedenle çalışma ortamı koşullarının fiziksel ve psikolojik açıdan çalışanları olumsuz etkilemeyen, aydınlatma, gürültü, ısı, nem, havalandırma ve benzeri konularla ilgili sorunlara yol açmayacak şekilde ve ergonomik kriterler dikkate alınarak tasarlanması çalışanların sağlıklı, güvenli ve doyum sağlayarak çalışmalarına yardımcı olmaktadır. Ayrıca ofiste kullanılan araç-gerecin ve makinenin ergonomik kriterlere göre kullanımı daha uygun rekabet imkanı sağlamaktadır.  Bu çalışmada, Antalya ilinde faaliyet gösteren seyahat acentaları çalışanlarına Minnesota İş Doyum Ölçeği ve Ergonomik Koşulları Algılama Ölçeği ile veri toplanmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda çalışmanın amacı hizmet sektöründe önemli bir yer kaplayan seyahat acentalarında görev yapan çalışanların iş doyumlarını etkileyen faktörlerden biri olan ergonomik çalışma koşullarında faaliyet göstermeleri ile iş doyum ilişkisini incelemektir. Çalışmada iş doyumu ve ergonomiyle ilgili teorik bir çerçeve oluşturulmuştur. Daha sonra veriler bir takım istatistiki testlerle değerlendirilmiş ve bulgular yorumlanmıştır.   Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırma problemi, araştırmanın amacı, önemi, varsayımlar ve sınırlılıklar belirtilmiştir. İkinci bölüm ise üç alt başlıktan oluşmaktadır. Birinci alt başlıkta ergonomi ikinci alt başlıkta iş doyumu üçüncü alt başlıkta ise turizm, ergonomi ve iş doyumu ilişkisi yer almaktadır.  Çalışmanın üçüncü bölümünde araştırmanın modeli, evren ve örneklem, veri toplama aracı ve tekniği, araştırma verilerinin analizine ilişkin değerlendirmelerden bahsedilmiştir. Dördüncü bölümde bulgulara ve yorumlara yer verilmiştir. Beşinci bölümde ise bulgulardan yola çıkarak sonuç ve öneriler geliştirilmiştir.   Araştırmanın sonucunda seyahat acentası çalışanlarının çalışma alanlarının ergonomik olarak dizayn edildiği ve bu durumun çalışanların iş doyumunu artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca seyahat acentalarında çalışanların ergonomik koşulları algılamalarının çalıştıkları departmanlara göre farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. 


Anahtar Kelimeler: Ergonomi, İş Doyumu, Seyahat Acentaları, Turizm

Abstract:
Today, as it was in the past; the main goal of enterprises is to make profit. Therefore the concept of customer satisfaction has importance in order that enterprises make profit, establish competition, and increasing their marketing values. The point is to be considered for enterprises which try to be the most successful and the best one in free market competition must be workers. For enterprises, determining the facts how workers satisfy from their own job and work in teamwork better and taking due precautions are becoming significant subjects gradually. 
        The service sector has not physical attributes and its being a labour intensive, it is a vital important on travel agencies which is being a substantial section. Especially, the satisfaction level of personnels gains importance in travel agencies where customers and personnels meet face to face and are in an interaction with each other many times. 
        Ergonomy cures personnel‟s health and improves their performance by providing motivation. The importance of working environment conditions is quite massive in terms of both personal health/security and achieving satisfaction. So, working environment conditions should be designed taking account of ergonomical criterias that is consisted of facts not affecting personnels adversely such as heat, humidity, illumination, grumble and air conditioning. Besides; using tools and machines pursuant to ergonomical criterias provides a possibility of fair competition environment. There is a positive and significant correlation between ergonomy and job satisfaction which are the major issues of the study. In case; designing the working environment ergonomically, increases the job satisfaction of personnels who work in travel agencies. 
        In this study, a questionairre has been conducted with the help of Job Satisfaction Scale in Minnesota and Ergonomical Working Environment Scale towards staff members who work in travel agencies that operating in the province of Antalya. In this context, the main purpose of this study is measuring the effects of ergonomical working environment conditions to job satisfaction levels which is one of the main factor that effects the job satisfaction of workers who work in travel agencies which are significant place among service sector. In this study, a theoritical frame has been created related to job satisfaction and ergonomy. After all, datum were analyzed various of statistical  ways and the findings explained . 
 The study consists of five section. Ġn the first part, the research problem, purpose of the study, importance assumptions and limitations are noted. The second part is formed from two subtitles. First the subtitle ergonomy, two subtitle job satisfaction, third subtitle tourism, ergonomy and job satisfaction effect have been mentioned. Ġn third part of the study were informed about field research. The research design, sampling, data collection tools and techniques to the analysis of research data and evaluation are mentioned. The fourth part consist of the findings and reviews. The fifth part starting from the findings, results and recommendations have been developed.  As a result of study it was found that employee working area has been ergonomically designed and job satisfaction thus increases. It is also precipitated that there are differences between departments of employees who work in travel agency and perceptions of ergonomic conditions.  


Key Words: Ergonomy, Job Satisfaction, Travel Agents, Tourism