Laparotomi sonrası epidural hasta kontrollü analjezi, intravenöz hasta kontrollü analjezi ve aralıklı parenteral opioid uygulamalarının postoperatif solunum fonksiyonlarına etkisi /
Yazar: MURAT HALİLOĞLU
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Bu çalışmanın amacı; laparotomi geçirecek hastalarda postoperatif analjezi amacı ileuygulanan epidural hasta kontrollü analjezi, intravenöz hasta kontrollü analjezi vearalıklı parenteral opioid enjeksiyonu yöntemlerinin postoperatif solunumfonksiyonlarına etkilerinin karşılaştırılmasıdır.Çalışmaya ASA I -II sınıfında, 20-70 yaş arası ve elektif orta hat laparotomioperasyonu planlanan 60 hasta alındı. Hastalar randomize olarak 3 gruba ayrıldı (n=20) ; postoperatif ağrı tedavisi için 1. gruba epidural hasta kontrollü analjezi, 2. grubaintravenöz hasta kontrollü analjezi ve 3. gruba aralıklı intravenöz morfin uygulandı.Tüm hastalara indüksiyonda 16 mg iv lornoksikam sonrasında postoperatif 2x16 mg ivlornoksikam devam edildi. 1. grupta epidural analjezi için operasyondan 30 dakikaönce L4-5 intervertebral aralığından 18G tuohy epidural iğne ile epidural aralığagirilerek kateter takıldı. Operasyon öncesinde epidural kateterden ilaç uygulanmadı.Operasyon bitiminden 30 dk önce 1. grupta epidural kateterden 10 cc'de % 0.5bupivakain HCl ve 3 mg morfin HCl, 2. ve 3. grupta ise 0.1 mg/kg iv morfinuygulandı. Derlenmede 1. grupta %0.125 bupivakain HCl + 0.1 mg/cc morfin HCl ilebazal infüzyon 5 cc, bolus 3 cc ve kilitli kalma süresi 15 dk olacak şekilde epiduralhasta kontrollü analjezi, 2. grupta 1 mg/cc morfin içeren solüsyon ile bolus 1.5 cc,kilitli kalma süresi 8 dk olacak şekilde intravenöz hasta kontrollü analjezi başlandı. 3.Grupta ise 0.1 mg/kg morfin 6 saatte bir iv uygulandı.Hastalarda postoperatif 48 saat boyunca; ortalama arteryel kan basıncı, kalp atımsayısı, solunum sayısı, VAS skorları, HKA dozları, uygulanan ek analjezik miktarlarıve gözlenen yan etkiler kaydedildi.Hastalara preoperatif ve postoperatif 24 ve 48. saate spirometre ile solunum fonksiyontestleri (SFT) uygulanarak FVC, FEV1, PEF değerleri kaydedildi. Ayrıca aynı ölçümzamanlarında arteriyel kan gazları kaydedildi.45Demografik özellikler ve cerrahi süre açısından birbirine benzer gruplar arasındayapılan çalışmada epidural HKA uygulanan grupta VAS değerleri ve derlenmede ekanaljezik ihtiyacı, IVHKA ve IV aralıklı morfin uygulanan gruplara gore daha düşükbulundu (p<0,05). Preoperatif FVC, FEV1 ve PEF değerlerinde gruplar arasındaanlamlı farklılık gözlenmezken (p>0,05); postop 24. ve 48. saatlerde epidural HKAgrubunun FVC, FEV1 ve PEF değerleri diğer iki gruptan anlamlı derecede yüksekbulundu (p<0,05). Postoperatif solunum sayısı, OAB, kalp atım hızı, kan gazıparametreleri, bulantı? kusma insidansı açısından gruplar arasında farklılık saptanmadı( p>0,05 ).Laparatomi sonrasında ağrı tedavisinde epidural HKA yönteminin diğer iki yöntemekıyasla daha etkin olduğu; bunun sonucunda da postoperatif solunum fonksiyon testiparametrelerinin epidural HKA'de daha iyi olduğu saptandı.

Abstract:
The aim of this study was to compare the effect of three postoperative analgesiamethods (epidural patient controlled analgesia-PCEA, intravenous patient controlledanalgesia-PCIA, intermittent intravenous opioid injection) on respiratory functions inpatients undergoing midline laparotomy.60 patients, ASA I-II, aged between 20-70 years, undergoing elective midlinelaparotomy were randomized into three groups (n=20): Group I had PCEA, Group IIPCIA and Group III intermittent intravenous opioid injection for postoperativeanalgesia. In Group I, an epidural catheter was inserted with an 18G Tuohy needle atL4-5 intervertebral space 30 minutes before the operation. No medication was givenfrom the epidural catheter before the operation. 30 minutes before the end ofoperation, 0,5% bupivacaine HCl and 3 mg of morphine HCl in 10 cc wasadministered from the epidural catheter in Group I and 0,1mg/kg morphine iv wasadministered in Group II and III. At post anesthesia care unit, in the Group I, PCEAwith 0,125% bupivacaine HCl and 0,1mg/cc morphine was set to deliver 5 cc basalinfusion, 3cc bolus dose, 15 min locked-out time. In Group II, PCIA with 1mg/ccmorphine solution was set to deliver 1.5 cc bolus dose and 8 minutes lock-out time. InGroup III, 0,1mg/kg morphine iv was administered with 6 hours interval. The meanarterial pressure, heart rate, respiratory rate, visual analogue scale (VAS) scores, totalPCA infusion, additional analgesic requirement and side effects were recorded duringpostoperative 48 hours. The lung function tests (FEV1, FVC and PEF) measured withspirometry were recorded preoperatively, at postoperative 24th and 48th hours in allpatients. Also the arterial blood gases were analysed at the same time with the lungfunction tests.The VAS scores at all times and additional analgesic requirement of the PCEA groupwere significantly lower than those of PCIA and intermittent iv morphine groups(p<0,05). There was no difference in preoperative FEV1, FVC and PEF valuesbetween the groups ( p>0,05), but the FEV1, FVC and PEF values of PCEA group atpostoperative 24th and 48th hours were significantly higher than the other two groups(p<0,05). There was no difference in postoperative respiratory rate, mean arterialpressure, heart rate, arterial blood gases and side effects between the groups ( p>0,05 ).We concluded that PCEA provides more effective analgesia and better pulmonaryfunctions than PCIA and intermittent iv morphine injection after midline laparotomies.