Ebeveynlerin çocuklarıyla arasındaki bağlanma sürecini etkileyen kişilik ve çocukluk travmaları faktörlerinin incelenmesi
Investigation of personality and childhood trauma factors affecting the attachment process between parents and their children
Yazar: AYBİYÇE DARILMAZ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KOÇ
Düzce Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı /  Eğitim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı ebeveynlerin yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi ve sahip olunan çocuk sayısı değişkenleri, kişilik özellikleri ve çocukluk çağı travmaları birlikte, ebeveynlerin bağlanma stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Tarama modeli ile en az bir çocuğu olan 326 (257 kadın, 69 erkek) ebeveyne sosyodemografik bilgi formu ile birlikte Beş Faktör Kişilik Ölçeği, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği, Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri Ölçeği uygulanmıştır. Bu çalışmanın analizi için SPPS-25.0 programı kullanılmıştır. Veri sayısı 30'dan fazla olduğundan Kolmogorov-Simirnov (Lilliefors) testi sonucu incelenmiş olup, çalışmada parametrik testlerden ilişkisiz örneklemler için t-testi ve tek faktörlü varyans analizi (Oneway ANOVA), çoklu regresyon analizi ve korelasyon ilişki testleri kullanılmıştır. Sonuçlara bakıldığında, yumuşak başlılık ve öz denetimlilik kişilik özelliklerinin ebeveynlerin güvenli bağlanma stili üzerinde önemli ve anlamlı bir etkisinin olduğu bulunmuştur. Ebeveynlerin kişilik özellikleri ve çocukluk çağı travmaları birlikte incelendiğinde, ebeveynlerin kaygılı-kaygısız bağlanma stili ile orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Farklı yaşlardaki ebeveynlerin bağlanma stillerinin benzer olduğu, kadın ve erkek ebeveynlerin bağlanma stillerinin benzer olduğu, ebeveynlerin bağlanma stilleri arasında ebeveynlerin medeni durum değişkeni bakımından anlamlı bir farkın sadece kaçınan bağlanma stiline sahip ebeveynlerin arasında olduğu bulunmuştur. Ebeveynlerin nörotiklik kişilik özelliği ile çocukluk çağı travmaları arasında ise pozitif bir ilişki bulunmuştur. Ebeveynlerin güvenli bağlanma stili ile dışa dönüklük, yumuşak başlılık, öz denetimlilik ve deneyime açıklık kişilik özellikleri arasında düşük düzeyde fakat pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Ebeveynlerin kaygılı kaygısız bağlanma stili ile nörotiklik kişilik özelliği arasında düşük düzeyde fakat pozitif ve anlamlı bir ilişkinin olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The aim of this study was to examine the relationship between the attachment styles of the parents with the variables of age, gender, marital status, education level and number of children, personality traits and childhood traumas. The Five Factor Personality Scale, Childhood Traumas Scale, Three-Dimensional Attachment Styles Scale were applied to 326 (257 female and 69 male) parents who had at least one child with the screening model together with the sociodemographic information form. SPPS-25.0 programme was used for the analysis of this study. Since the number of data was more than 30, the results of Kolmogorov-Simirnov (Lilliefors) test were analyzed and t-test for unrelated samples and one-factor analysis of variance (Oneway ANOVA), multiple regression analysis and correlation relationship tests were used in the study. When the results were analyzed, it was found that mild-manneredness and self-control personality traits had a significant and meaningful effect on parents' secure attachment style. When the personality traits of the parents and childhood traumas were analyzed together, it was concluded that there was a moderate and significant relationship with the anxious-ambivalent attachment style of the parents. It was found that the attachment styles of parents of different ages were similar, the attachment styles of male and female parents were similar, and a significant difference between the attachment styles of the parents in terms of the marital status variable of the parents was found only among the parents with avoidant attachment style. A positive relationship was found between parents' neuroticism personality trait and childhood traumas. A low level but positive and significant relationship was found between parents' secure attachment style and personality traits of extraversion, agreeableness, self-control and openness to experience. It was concluded that there was a low level but positive and significant relationship between parents' anxious carefree attachment style and neuroticism personality traits.