Lise öğrencilerinin bilgisayar bağımlılık düzeyleri ile akademik erteleme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between computer addiction levels and academic procrastination behaviors of high school students
Yazar: YASER EMİR ELHATİP
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ÖNCÜ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik erteleme = Academic procrastination ; Bağımlılık = Dependency ; Bilgisayar kullanımı = Computer usage ; Bilgisayar oyunları = Computer games ; Lise öğrencileri = High schools students ; Teknolojik bağımlılık = Technological dependence ; Ölçekler = Scales ; İnternet = Internet ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Bu çalışmanın amacı, lise öğrencilerinin bilgisayar bağımlılık düzeyleri ile akademik erteleme davranışları arasında anlamlı bir ilişkinin olup olmadığını ortaya koymaktır. Buradan yola çıkılarak lise öğrencilerinin akademik erteleme davranış düzeyleri ile bilgisayar, internet ve oyun bağımlılık düzeyleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Ayrıca lise öğrencilerinin akademik erteleme davranış düzeyleri ve bilgisayar bağımlılık düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre (cinsiyet, sınıf düzeyi, akademik başarı düzeyi ve günlük ortalama bilgisayar kullanım süresi) değişip değişmediği incelenmiştir. Çalışma grubunu 2017-2018 eğitim öğretim yılında Aksaray ili genelinde lise öğrenimine devam eden 13-18 yaşları arasındaki 205 kız (%52,97) ve 182 erkek (%47,03) olmak üzere toplam 387 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplamak amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu'nun yanında, Akademik Erteleme Ölçeği (Çakıcı, 2003) ve Ergenler İçin Bilgisayar Bağımlılığı Ölçeği (Ayas, Çakır & Horzum, 2011) kullanılmıştır. Araştırma genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modelindedir. Verilerin analizi SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 20,0 ve LISREL (Linear Structural Relations) 8,80 programında yapılmıştır. Araştırma sonucuna göre lise öğrencilerinin akademik erteleme davranış düzeyleri ile bilgisayar bağımlılıkları arasında yüksek düzeyde, pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca araştırmada lise öğrencilerinin akademik erteleme davranış düzeyleri ile bilgisayar bağımlılığının alt boyutları olan internet ve oyun bağımlılıkları arasında da sırasıyla yüksek ve orta düzeyde, pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Lise öğrencilerinin akademik erteleme davranış düzeylerinin cinsiyet, sınıf düzeyi, akademik başarı düzeyi ve günlük ortalama bilgisayar kullanım süresine göre farklılaştığı, bilgisayar bağımlılık düzeylerinin ise cinsiyet, akademik başarı düzeyi ve günlük bilgisayar kullanım sürelerine göre farklılaşırken sınıf düzeylerine göre farklılaşmadığı görülmüştür. Araştırma ilişkisel tarama modeline göre yapılmış olduğundan yapılacak nitel çalışmalarla sonuçların karşılaştırılması önerilebilir.

Abstract:
The purpose of this study is to show whether there is a meaningful relationship between high school students' computer addiction levels and academic procrastination behaviors. From this point of view, the relationship between the level of academic procrastination behavior of high school students and the levels of computer, internet and game addiction were examined. Moreover, it was investigated whether the level of academic procrastination and computer addiction of high school students change according to various variables (gender, class level, academic achievement level and daily average computer usage). The study group consists of 387 high school students 205 girls (52,97%) and 182 boys (47,03%) between the ages of 13-18 who continue their high school education in the Aksaray province during 2017-2018 education year. In addition to the Personal Information Form developed by the researcher in order to collect data, Academic Procrastination Scale (Çakıcı, 2003) and Computer Addiction Scale for Adolescents (Ayas, Çakır & Horzum, 2011) were used. The research is based on the relational screening model from the general screening models. Analysis of the data was made in SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 20,0 and LISREL (Linear Structural Relations) 8,80. According to the results of the research, high level, positive and significant relationship between the academic procrastination behavior levels of the high school students and the computer addiction were found. In addition, high and moderate positive and significant relationships were found between the academic procrastination behavior levels of high school students and internet and game addiction which are sub-dimensions of computer addiction. It was observed that the academic procrastination behavior levels of high school students differed according to gender, grade level, academic achievement level and daily average computer use period, computer addiction levels did not differ according to their grade levels while they were different according to gender, academic achievement level and daily computer usage periods. Since the research is made according to relational screening model, it can be suggested to compare the results with the qualitive studies.