Gebeliğin planlanma durumuna göre gebelikte ve doğum sonu dönemdeki doğum korkusu beklentisi ve algısı
Birth fear expectation and perception in pregnancy and postpartum period in respect of the planning status of pregnancy
Yazar: FEYZANUR GÜLÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. ŞULE ERGÖL
Bozok Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile planlaması = Family planning ; Algı = Perception ; Doğum = Delivery ; Gebelik = Pregnancy ; Korku = Fear ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma, gebeliğin planlanma durumuna göre kadınların gebelikte doğum korkusu beklentisini ve doğum sonu, deneyimlenen doğum korkusunu belirlemek; gebelikte doğum korkusu beklentisi ve doğum sonu, deneyimlenen doğum korkusunu karşılaştırmak; travmatik doğum algısı, gebelikte doğum korkusu beklentisi ve doğum sonu, deneyimlenen doğum korkusu arasındaki ilşkiyi belirlemek amacıyla karşılaştırmalı-ilişki arayıcı çalışma olarak yapılmıştır. Çalışma Ahi Evran Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi kadın doğum polikliniğinde ve doğum sonu servisinde yürütülmüştür. Araştırmada 26.02.2018\31.12.2018 tarihleri arasında planlanmamış 94, planlı 96 gebe olmak üzere toplam 190 gebeye ulaşılmıştır. Veriler araştırmacı tarafından yüzyüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Gebeliğin 28-40 haftasında olan gebelere Tanıtıcı Bilgi Formu I, Travmatik Doğum Algısı Ölçeği, Wijma Doğum Beklentisi/ Deneyimi Ölçeği (W-DEQ) A versiyonu uygulanmış, aynı gebelere doğum sonu ilk üç haftada ulaşılarak Tanıtıcı Bilgi Formu II, Wijma Doğum Beklentisi/ Deneyimi Ölçeği (W-DEQ) B versiyonu uygulanmıştır. Elde edilen veriler, tanımlayıcı analizler (frekans, yüzde, ortalama, standart sapma) ve Mann Whitney-U Testi,  Kruskall Wallis H testi, Pearson Korelasyon ve Çoklu Regresyon kullanılarak değerlendirilmiştir. Bu çalışma sonucunda, kadınların gebeliklerini planlama durumuna bakılmaksızın gebelikte doğum korkusu beklentisi ağır düzeyde olduğu, kadınların gebeliklerini planlama durumuna bakılmaksızın doğumda deneyimlenen korkularının klinik düzeyde olduğu bulunmuştur. Bununla birlikte gebeliği planlama durumuna göre gebelikte doğum korkusu beklentisinin farklılaşmadığı belirlenmiştir (p>0.05).  Planlanmamış gebelik yaşayan kadınların doğum korkusunu daha yoğun yaşadıkları (p>0.05) saptanmıştır. Travmatik doğum algısı yüksek olan gebelerde, doğum korkusu beklentisi ve deneyimlenen doğum korkusunun yüksek olduğu (p<0.01) gebelikte doğum korkusu beklentisi yüksek olan gebelerin, doğum sonu, deneyimledikleri doğum korkusunun da yükseldiği (p<0.01) görülmüştür. Ayrıca travmatik doğum algısının kadınların gebelikteki doğum korkusu beklentisini ve doğum sonu, deneyimlenen doğum korkusunun anlamlı bir yordayıcısı olduğu ve gebelikte doğum korkusu beklentisine ilişkin toplam varyansın %22'sinin travmatik doğum algısı ile açıklanabileceği, kadınların doğum sonu, deneyimlenen doğum korkusuna ilişkin toplam varyansın %09'unun travmatik doğum algısı ile açıklanabileceği belirlenmiştir. Kadınların gebelikte doğum korkusu beklentisi, doğum sonu, deneyimlenen doğum korkusun anlamlı bir yordayıcısıdır. Doğum sonu, deneyimlenen doğum korkusunun %27'sinin, gebelikte doğum korkusu beklentisi ile açıklanabileceği belirlenmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda, doğum öncesi bakım programlarında kadınların doğum algıları ve doğum korkusu beklentilerinin belirlenerek korkuyu azaltmaya yönelik hemşirelik uygulamalarının planlanması önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler:  Doğum Korkusu, Hemşirelik, Gebeliğin Planlanma Durumu, Travmatik Doğum Algısı, W-DEQ-A ölçeği, W-DEQ-B ölçeği,

Abstract:
This study was carried out as a comparative study in order to determine and compare the expectation of birth fear in pregnancy and postpartum birth fear of women according to the planning status of pregnancy and to investigate the relationship between traumatic childbirth perception and e expectation of birth fear in pregnancy and postpartum birth fear. The study was carried out in the obstetrics and gynecology clinic of Ahi Evran University Training and Research Hospital. In this study, a total of 190 pregnant women, 94 of which were not planned and 96 of which were planned; were reached between 26/02/2018 – 31/12/2018. Data were collected by the researcher using the face to face interview method. Pregnant women at 28-40 weeks of gestation were given the Descriptive Information Form I, Traumatic ChildBirth Perception Scale, Wijma Delivery Expectancy/Experience Questionnaire (W-DEQ_ A version), and the same pregnant women were reached in the first three weeks after the birth and Descriptive Information Form I and Wijma Delivery Expectancy/Experience Questionnaire (W-DEQ_ B version) were applied. Data were analyzed using descriptive analysis (frequency, percentage, mean, standard deviation) and Mann Whitney-U Test, Kruskall Wallis H test, Pearson Moment Correlation, and Multiple Regression. As a result of this study, it was found that the fears of birth during pregnancy were very severe regardless of whether the pregnancy was planned or not, the fears toward birth were at the clinical level after birth. However, it was found that the expectation of birth fear did not differ according to the planning status of pregnancy (p>0.05).  It was found that women who had unplanned pregnancy experienced fear of birth more intensively (p> 0.05). For pregnant women with high traumatic childbirth perception, the expectation of birth fear and experienced fear of birth were high (p <0.01) and pregnant women who had a high expectation of birth fear in pregnancy had higher postpartum birth fear (p<0.05). In this study, it was determined that traumatic childbirth perception was a significant predictor of birth expectancy and birth experience, %22 of the total variance of birth expectancy was explained with traumatic childbirth perception, and %09 of the total variance of female birth experience was explained with traumatic childbirth perception. The expectation of birth fear in women is a significant predictor of postpartum and experienced fear of birth. It was determined that %27 of the experienced birth fear can be explained with the expectation of birth fear in pregnancy. In line with these results, by determining women's birth perception and  expectation of birth fear in prenatal  care programs, it is offered to be planned nursing practises to reduce fear.
Key Words: Fear of birth, Nursing, Planning Status of Pregnancy, Traumatic Childbirth Perception, W-DEQ_ A Scale, W-DEQ_ B Scale