Kültürlerarası iletişim bağlamında "Etnik farklılıklar, kimlik ve ideoloji" sorunları: Iğdır ili üzerine bir inceleme
The problematic of "Ethnic differences, identity and ideology" within the scope of intercultural communication: A study on Iğdır province
Yazar: RECEP ALTAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TAMER KAVURAN
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Etnik yapı = Ethnic structure ; Etnisite = Ethnicity ; Iğdır = Iğdır ; Kimlik = Identity ; Kültürel farklılık = Cultural difference ; Kültürel kimlik = Cultural identity ; Kültürlerarası iletişim = Intercultural communication ; Yerel medya = Local media ; İdeoloji = Ideology ; İmaj = Image

Özet:
Kültürlerarası iletişim, farklı etnik ve kültürel özelliklere sahip bireyler arasında, bir anlamın yaratımı, paylaşımı ve müzakeresini içermektedir. Böylece, farklı toplumlar kendi kültürel özelliklerini diğer toplumlara aktarır, bu durum onların kaynaşmalarına ve barış içerisinde yaşamalarına olanak sağlar. Kültürlerarası iletişimin varlığı zorunlu olarak kültürleşmeyi, uyumu beraberinde getirmekte, yokluğu ise bir temassızlık hali olarak içe kapanma sonucunu doğurmaktadır. Burada kültürlerarası iletişimin ve sınırların gözlenebileceği Iğdır'da, farklı "etnik-kimlik-ideolojik" özelliklere sahip üst iki kültür arasında yaşanan iletişim süreçlerine odaklanılmıştır.  Nitel araştırma teknikleri olan "derinlemesine mülakat, katılımlı gözlem ve odak grup görüşmesi"nin kullanıldığı bu araştırmada, her iki etnik gruptaki bireylerin, kültürlerarası karşılaşmaları, mekân paylaşımları ve iletişim pratikleri bağlamında toplumsal problemleri ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışmada ayrıca etnik farklılıklar arasındaki kültürlerarası iletişim deneyimi açıklanırken kimlik ve ideoloji kavramları birlikte değerlendirilmiştir. Iğdır'daki Azerbaycan Türkleri ve Kürt etnik gruplarının kültürlerarası iletişim süreçlerinde yerel medyanın rolünü ortaya koymak amacıyla, Iğdır yerel basınındaki gazete yazıları içerik analizi ile çözümlenmiştir. 20 kişiyle gerçekleştirilen derinlemesine mülakat ve üç grup halinde 18 kişiyle yapılan odak grup görüşmesinde, ortaya konan veriler belirli temalar halinde kategorize edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, kültürlerarası iletişim bağlamında üst kimliğe sahip iki etnik gruba ait bireylerin kimliklerini tanımlama biçimleri, iletişim pratikleri, kültürlerarası karşılaşmaları ve ilişki niteliklerinde sorunların olduğu bulgulanmıştır. Bu durumun ideolojik ve siyasi söylemlerden kaynaklandığına dair bir söylem hâkimdir. Nihayetinde Azerbaycan Türkleri ve Kürt etnik grupları arasında toplumsal özdeşlik veya ayrıksılık anlamında ayrıksılığın ön plana çıktığı görülmüştür. Iğdır yerel basınında kültürel entegrasyona dair yazı türlerinin ve olumlu anlamda bir imaj ve temsilin oldukça az olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak araştırmanın kavramsal ve kuramsal çerçevesi ve çalışmadan elde edilen bulgulardan hareketle şu önerilerde bulunulmuştur: Kültürlerarası iletişim bağlamında 'tahammülden hoşgörüye, mücadeleden kardeşliğe' dair vurgulamaların ön plana çıktığı, 'kirvelik, evlilik' gibi akrabalık bağlarının ve her iki etnik grubun ortaklaşa yürüttüğü kültürel ritüellerin toplumun geneline yayılması sağlanabilir. Böyle bir yaklaşımla bireysel ilişkilerin daha da güçlendirilebileceği düşünülmektedir. Ayrıca, Türkiye'nin en uç noktasında yer alan ve üç ülkeye tek kara sınırı olan Iğdır'ın, ulusal medyada genelde kavga, cinayet vb olumsuz temsillerle anılmasının söz konusu bu şehre karşı bir ön yargı ile yaklaşılmasına neden olduğu görülmektedir. Toplumsal hassasiyet gerektiren Iğdır gibi farklı etnik grupların yaşadığı şehirlerde kültürel bütünleşmeyi yansıtan medya içeriklerinin daha fazla yer alması gerektiği önerilmektedir. Bu durum Iğdır'ın şehir imajına olumlu katkı sunacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Intercultural communication includes the creation, sharing and negotiation of a meaning between individuals with different ethnic and cultural characteristics. Thus, different societies transfer their cultural characteristics to other societies and enable societies to coexist and live in peace. The presence of intercultural communication necessarily brings acculturation and harmony, and its absence results in introversion as a state of non-contact. Here, the focus is on the communication processes between two dominant cultures with different "ethnic-identity-ideological" characteristics in Iğdır, where intercultural communication and borders can be observed. Qualitative research techniques "in-depth interview, participatory observation and focus group interview" were used, and it was aimed to reveal social problems in the context of intercultural encounters, space sharing and communication practices of individuals in both ethnic groups. In the study, while explaining the experience of intercultural communication between ethnic differences, the concepts of identity and ideology were evaluated together. In order to reveal the role of local media in the intercultural communication processes of Azerbaijan Turks and Kurdish ethnic groups in Iğdır, newspaper articles in Igdir local press were tested by content analysis. In the in-depth interview with 20 people and the focus group interview with 18 people in three groups, the data revealed were categorized under certain themes. According to the findings obtained from the research, it has been found that there are problems in the way of defining the identities, communication practices, intercultural encounters and relationship qualities of the individuals belonging to the two dominant ethnic groups in the context of intercultural communication. There is a dominant discourse that this situation stems from ideological and political discourses. Finally, it was seen that eccentricity in terms of social identity and eccentricity between Azerbaijan Turks and Kurdish ethnic groups came to the fore. It has been determined that there are very few articles about cultural integration and a positive image and representation in the local press of Iğdır. As a result, based on the basic elements and the theoretical framework and the result obtained from the study, the following suggestions were shared: The intercultural communication system emphasized the emphasis on 'tolerance to tolerance, from struggle to brotherhood', kinship ties such as 'kirvelik, marriage' and cultural rituals carried out with both ethnic groups. dissemination throughout society. With such an approach, it is thought that social relations can be further strengthened by establishing a virtual kinship bond. Moreover, It is seen that the fact that Iğdır, which is located at the farthest point of Turkey and has a single land border to three countries, is often referred to in the national media with negative representations such as fighting, murder, etc., causes a prejudice against this city. It is suggested that media contents reflecting cultural integration should be included more in cities where different ethnic groups live, such as Iğdır, which requires social sensitivity. This situation is thought to contribute positively to the city image of Iğdır.