Perge Ağalar Camisi'nin mimari koruma kapsamında incelenmesi
Perge Agalar Mosque investigation on architectural protection
Yazar: HALİL İBRAHİM KARAGÖZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MERYEM ELİF ÇELEBİ KARAKÖK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu tez çalışmasının temel konusu olan Ağalar Camisi, ülkemizin güneyindeki Antalya kentinin antik kentlerinden Perge ören yerinin sınırları içerisinde yer almaktadır. Yapı çeşitli literatür kaynaklarında Ağalar Camisi, Kültürel Varlıkları Koruma Envanterinde Ağalarönü Camisi olarak anılmaktadır. Bu çalışmada ise yapı, Ağalar Cami olarak betimlenmiştir.
Ağalar Camisi Zafer Ertaş'a göre (1987) Tekeoğulları Beyliği döneminde yani M.1307-1432 yılları arasında, Kültürel Varlıkları Koruma Envanterine göre M1811 yılında inşa edilmiştir. Arapzade Mehmet Ağa tarafından yaptırılmıştır. Ağalar Camisi tek kubbeli, kare planlı ve kagir bir yapıdır. Beden duvarları, kubbeye tromp sistemiyle iki kademede bağlanmaktadır. Caminin hem dış cepheleri hem iç mekanı bezemesiz ve sadedir. Beden duvarlarında Perge antik kentinden getirilen devşirme taş malzemeler kullanılmıştır. Caminin kuzeybatı yönünde avlu duvarına bitişik bir çeşmesi bulunmaktadır. Caminin kuzey, doğu ve batı yönündeki yakın çevresinde hazire bölümü bulunmaktadır.
Kültürel Varlıkları Koruma Envanterine göre Ağalar Camisi 20.09.2000 tarih ve 4753 sayılı kararla tescillenmiştir. Koruma derecesi birinci derece anıtsal olarak kabul edilmiştir. D2 Mimarlık şirketi tarafından hazırlanan koruma projeleri, Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından 20.03.2013 tarih ve 1519 sayılı kararla onaylanmıştır. Onaylı projeler doğrultusundaki uygulamalar 23.12.2014 tarihinde başlamış, 28.12.2015 tarihinde tamamlanmıştır.
Bu tez çalışmasının amacı Ağalar Camisi'nin çevresiyle birlikte belgelenmesi, tarihi ve arkeolojik arka planındaki çelişkilerin çözümlenmesi ve 2013-2015 yılları arasında yapılan restorasyon proje ve uygulamalarının korumacı bir yaklaşımla incelenmesidir.

Abstract:
In this thesis main subject is Ağalar Mosque. Ağalar Mosque, located in Antalya city of Turkey around in Perge place. Ağalar Mosque, is named Ağalarönü Mosque in Inventory of Cultural Assets Protection documents. In this studying, build named Ağalar Mosque.
Ağalar Mosque build dating Tekeoğulları seigniory also between of M.1307-1432 years by Zafer Ertaş(1987). Another build dating M.1811 year by Inventory of Cultural Assets Protection. Ağalar Mosque built by Arapzade Mehmet Ağa. The Ağalar Mosque is a single domed, square plan and a masonry structures of building. The body walls are connected at two levels by the dome tromp system. The exterior and interior of the facade is unadorned. Mosque facade has reclamation stone where brought from the ancient city of Perge. There is a fountain adjacent to the courtyard wall in the northwest direction of the mosque. In the north, east and west of the mosque, there are graveyard places.
According to the Inventory of Conservation Cultural Assets, Ağalar Mosque was registered with the decision no. 4753 dated 20.09.2000. The degree of conservation is regarded as the first degree historical build. The conservation projects prepared by the D2 Architecture Company had been approved by the Antalya Regional Council for the Protection of Cultural Heritage, dated 20.03.2013 and numbered 1519. Applications in line with the approved projects started on 23.12.2014 and completed on 28.12.2015.
The purpose of this thesis is to document the Aghas Mosque with its surroundings, to analyze the contradictions in the historical and archeological background. Examine the restoration projects and practices between 2013 and 2015 with a conservative approach.