Orta Çağ'da Macarlar ve Sekeller
Hungarians and Szeklers in the Middle Ages
Yazar: AYŞE ÖZ
Danışman: DOÇ. DR. ERDAL ÇOBAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Hungaroloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: Etnoloji = Ethnology ; Macarlar = Hungarians ; Orta Çağ = Middle Ages ; Sekeller = Szekelys ; Türk-Macar ilişkileri = Turkish-Hungarian relations ; Türkler = Turks

Özet:
Sekellerin tarihi Türk-Macar ilişkileri açısından son derece önemli bir uğraştır. Macar toplumunda ve tarihinin büyük bir kısmında rol oynayan bu etnik grubun aslen kim olduğu, nereden geldiği veya neden farklı bir etnonimle anıldığı, bir anlamda etnik kökeninin ne olduğu gibi sorunlara dikkat çekmek ve bu sorulara yanıt bulmak çalışmamızın odak noktasını oluşturmaktadır.

Sekellerin Macar toplumu içindeki belirgin farklılıkları kökenlerinin Türk olabilme ihtimalini düşünmeye sevk etmekte ya da bu ihtimalleri kuvvetlendirmektedir. Söz konusu ihtimallere göre Sekeller Macarlara yurt tutuş öncesindeki göçler esnasında katılmış veya Erdel'in esas yerleşimcisi olarak o bölgede yaşamıştır. Bu iddialar Sekellerin Macarlara sonradan katılan Türk kavimlerinden biri olduğunu göstermektedir. Tarihî olguların yanı sıra székely etnoniminin çözümlenmesi de kökenleri konusunda bir sonuç sunmaktadır. Buradan elde edilen bilgiler de Macar araştırmacılarını Sekellerin Türk olabilme ihtimali üzerinde düşünmeye ve bu çerçevede iddialarını oluşturmaya sevk etmektedir. Diğer taraftan Sekellerin aslen Macar olduğunu ortaya koyan, argümanlarını bu çerçevede sunan araştırmalar da azımsanmayacak ölçüdedir.

Çalışmamızda Sekellerin Türklükle olan bağlantısını göstermek ve Türkiye'de Sekellere yönelik çalışmaların nicelik bakımından yeterli olmaması nedeniyle alandaki boşluğu doldurarak literatüre katkı sağlamak amaçlanmıştır.

Abstract:
The history of the Szeklers is an extremely important endeavor in terms of Turkish-Hungarian relations. The focus of our study is to draw attention to problems such as originally who this ethnic group is, which plays a role in the Hungarian society and most of its history, where it came from or why it is called with a different ethnonym, and in a sense what its ethnic origin is.

The distinct differences of the Szeklers within the Hungarian society lead to the possibility of their Turkish origins to be considered or strengthen these possibilities. According to these probabilities, the Szeklers joined the Hungarians during the migrations before their homeland or lived in that region as the main settlers of Ardeal/Transylvania. These claims show that the Szeklers were one of the Turkish tribes that joined the Hungarians later. In addition to historical facts, the analysis of the ethnonym székely also offers a conclusion about its origins. These informations prompt Hungarian researchers to think about the possibility of the Szeklers being Turkish origin and to form their claims within this framework. On the other hand, the studies that reveal the Szekels are originally Hungarian and present their arguments within this framework are also substantial.

In our study, it is aimed to show the connection of Szeklers with Turkishness and to contribute to the literature by filling the gap in the field because the studies on Szeklers in Turkey are not sufficient in terms of quantity.