Hadislerde kutsal mekân algısı
The perception of sacred space in the hadiths
Yazar: AŞIR ÖRENÇ
Danışman: PROF. DR. TALAT SAKALLI
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Din = Religion
Dizin: Hadis = Hadith ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kutsal yerler = Sacred places ; Mekan = Space ; Mekansal algı = Spatial perception ; Mescitler = Masjids ; Suudi Arabistan-Medine = Saudi Arabia-Medina ; Tarihi mekan = Historical place ; İslamiyet = Islam

Özet:
İnsanoğlunun fıtratında kutsala olan bir ihtiyacın olduğu bilinmektedir. İnsan kutsal olduğuna inandığı mekânda kutsalla iletişime geçmekte, bu mekânda kendini yenilemekte ve arınma gayreti içerisinde bulunmaktadır. Bu bağlamda dindar bir insan için kutsal mekânın hayatında ne derece önem taşıdığı gayet açıktır. 
	Dünyadaki taş, toprak, mekân, ağaç vb. şeylerin kutsanabilmesi onların aşkın bir varlıkla ilişkilendirilebilmesine bağlıdır. Aşkınlıkla ilişkilendirilen bir mekân ise ontolojik olarak her ne kadar mekân olmaya devam etse de insan için o sıradan bir mekân değildir. Çünkü o artık kutsaldır ve içinde gizemli bir mana barındırmakta ve dokunulmazlık kisvesine bürünmektedir.
	Dünya üzerindeki ilâhî veya beşerî kaynaklı tüm dinlerde görülebilen kutsal mekân anlayışı, bu algının evrensel bir tarafını da göstermektedir. Kutsalın çerçevesi, mahiyeti ve din ile olan münasebeti yeterince kavranıp neyin hangi ölçüte göre ne kadar kutsal olduğunu anlamak da büyük önem arzetmektedir. 
	İslamda mutlak kutsal olan varlık Allahtır. Mahlûkatı yarattığından ve kuşattığından dolayı her şey Onun mührünü taşımaktadır. Ayetlerden hareketle Allahın kutsal olarak vasıflandırdığı ve dindeki otoritesinden dolayı Hz. Peygamberin hadislerinde fazîlet ve kutsiyetinden bahsedilen mekânların (izafi kutsallık bağlamında) tahlili yapılarak İslamdaki kutsal mekân anlayışının ortaya konması amaçlanmıştır. İslamda da mevcut olan kutsal mekân algısısının sahih bir anlayışla ortaya konması büyük önem taşımaktadır. 
Sonuç olarak bir dinde vazgeçilmez bir unsur olan kutsal mekân faktörünün İslâmdaki yansımasının tüm teferruatıyla ele alınmasının ve kutsal mekân anlayışının sahih bir şekilde ortaya konmasının İslâm dininin sağlıklı bir şekilde anlaşılması, ilerlemesi ve yaşanması için büyük önem arz ettiği anlaşılmaktadır.

Abstract:
It is well known that there is a necessity for holy in natural state of human being. One, get in touch with divine in a place that he/she believes to be a sacred place, renew oneself in this place and being in purification efforts. From this perspective, it is quite obvious that how a sacred place is vital for a religious one's life.  
Blessing of things such as stone, soil, place, tree etc. on earth depends on association of them with a transcendental being. A place associated with transcendence, while ontologically continuing to be a place, is no more trivial place for human. Because, that is henceforth a sacred place and it contains a mysterious Meânilng within and is wrapping the guise of immunity. 
The conception of sacred place that can be observed within all divine religions or religions of human origin shows a universal aspect of this perception. Understanding to some extent of the frame and the essence of holy and its occasion with religion and understanding of how what is sacred to which criteria is quite important. 
In Islam, absolute sacred being is Allah and since Allah created and embraced everything, everything carries Allah's seal. From moving the verses that Allah described sacred and the hadith of Hz. Prophet authority on the religion in which virtue and holiness of places mentioned, it is aimed to analyze the places (in a relatively holiness) and to put forward the perception of sacred places in Islam. Putting forward the existing perception of sacred places in Islam from the authentic understanding is quite important. 
As a result, handling of all details of reflection within Islam of an indispensable perception of sacred places in a religion and putting forward the perception of sacred places is quite important for understanding, spreading and living of Islam.