Korumalı işyeri ve iş koçu destekli istihdam modellerinin karşılaştırılması üzerine bir alan araştırması
A field research on the comparison of sheltered workplace and supported employment models
Yazar: NİLGÜN ÇAĞLA BAŞGÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENOL KURT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Engellilik Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Bu çalışma, engelli bireylerin istihdam olanaklarına erişimi ve çalışma hakkını kullanmalarının psiko-sosyal etkilerini ortaya koymayı amaçlayan bir alan araştırmasıdır. Araştırmanın örneklem grubu, Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi'ndeki korumalı işyerinde ve İstanbul ilinde iş koçu destekli istihdam modelinde çalışan toplam 19 zihinsel engelli bireyin katılımıyla oluşturulmuştur.  


Araştırmada, Türkiye'deki engelli bireylerin çalışma ve gelir elde etme süreçlerinin; bağımsız yaşam, özgüven ve toplumsal yaşama katılım gibi psiko-sosyal etkileri ele alınmıştır. Elde edilen bulgular, zihinsel engelli bireylerin istihdam yoluyla sahip oldukları ve erişebildikleri hakların daha iyi anlaşılmasını sağlamaktadır. Ayrıca, bu bireylerin karşılaştığı sorunların sosyal politikalarla çözülmesi ve istihdam olanaklarının geliştirilmesi için önemli bir temel sunmaktadır.  


Bu çalışma, engelli bireylerin yaşadıkları deneyimlerin doğrudan kendi ifadelerine dayandırılması açısından da büyük önem taşımaktadır. Çünkü engelli bireylerin sosyal sorunları genellikle engelli olmayan bireyler tarafından ele alınmakta ve tanımlanmaktadır. Araştırma, bu bakımdan engelli bireylerin kendi perspektiflerini yansıtmasıyla farklı bir bakış açısı sunmaktadır.  


Anahtar Kelimeler: Çalışma Hakkı, İstihdam, Engelli Bireylerin İstihdamı, Korumalı İş Yeri, İş Koçu Destekli İstihdam

Abstract:
ABSTRACT
COMPARISON OF SHELTERED WORKSHOPS AND SUPPORTED EMPLOYMENT MODELS A FIELD RESEARCH

This study aims to reveal the psycho-social situations of disabled individuals accessing employment opportunities. The groups of the research were divided into sections with the participation of a total of 19 mentally disabled individuals working in the supported employment model in the sheltered workshop in Çerkezköy Organized Industrial Zone and in the province of Istanbul.  


In the research, the ways in which disabled individuals in Türkiye work and have income; Psycho-social effects such as independent living, life and social participation in life are discussed. The innovations are achieved through the use of intellectual disabilities and provide a better understanding of the rights to work which they can be accessed. In addition, it offers an important basis for continuing with the social policies to encounter in this process and increasing the usage of employment opportunities.  


In this study in terms of ensuring that the experiences of people with disabilities are directly based on their own interests. Because the social problems of disabled individual are generally handled and classified by non-disabled individuals. The research offers a different perspective as it reflects their own perspective.


Keywords:, Right to Work, Employment, Employment of Disabled Individuals, Sheltered Workshops, Job Coach, Supported Employment