Ergenlik ve genç erişkinlik dönemindeki kızlarda yeme bozukluğu tanısı bulunanlar ile bulunmayanların aile ortamı, sosyotropik-otonomik kişilik özelliği, beden memnuniyeti, benlik saygısı açısından karşılaştırılması
To compare adolescent girls and young adult women who have been diagnosed as eating disorder and who those haven't in terms of family environment, sociotropy-autonomy personality, body satisfaction, self-esteem
Yazar: ALİN ONAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YEŞİM KORKUT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Beden memnuniyeti = Body satisfaction ; Benlik saygısı = Self esteem ; Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; Ergenler = Adolescents ; Genç kızlar = Young girls ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Kızlar = Girls ; Sosyotropik özellik = Sociotrophic personality

Özet:
Bu çalışmanın amacı yeme bozukluğu tanısı almış olan ergen ve genç yetişkin kızlar ile yeme bozukluğu tanısı almamış olanları, aile ortamı özellikleri, otonomi alanında yaşanan güçlükler, beden memnuniyetsizliği, depresyon ve benlik saygısı açısından karşılaştırmaktır. Ayrıca yeme bozukluğu tanısı alan ergen ve genç yetişkin kızlarda yeme tutum ve davranışları ile aile ortamı özellikleri, otonomi-sosyotropi kişilik özelliği, beden memnuniyetsizliği, depresyon ve benlik saygısı arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Bu amaçla çalışmaya 13 ile 35 yaş arasındaki 24 yeme bozukluğu tanısı almış ve 24 sağlıklı ergen kız ile genç erişkin kadınlar katılmıştır. Yeme bozukluğu tanısı bulunan 24 kişinin %29,2'si (14 kişi) Anoreksiya Nervoza, %14,6'sı (7 kişi) Bulimia Nervoza, %6,3'ü (3 kişi) Başka Türlü Adlandırılmayan Yeme Bozukluğu tanısına sahiptir. Kontrol grubu, yeme bozukluğu tanısı bulunan ergen kızlar ile genç erişkin kadınlar ile yaş, cinsiyet, eğitim yılı ve medeni durum açısından eşit özellikleri karşılayan yeme bozukluğu bulunmayan üniversite ve lise öğrencilerinden oluşmaktadır. Kontrol grubu uygun örnekleme yolu ile elde edilmiştir. Araştırmada katılımcılar Yeme Tutum Testi, Aile Ortamı Ölçeği, Sosyotropi-Otonomi Ölçeği, Vücut Algısı Ölçeği, Beck Depresyon Envanteri, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formunu doldurmuştur.Araştırmanın sonuçlarına göre, yeme bozukluğu tanısı bulunan ve bulunmayan ergen kızlar ile genç erişkin kadınlar arasında yeme tutum ve davranışları, aile ortamı, beden memnuniyeti, depresyon ve benlik saygısı açısından fark bulunmuştur. Yeme bozukluğu tanısı bulunan ergen kızlar ile genç erişkin kadınların, bulunmayanlara göre Yeme Tutum Testi'nden daha yüksek puanlar aldıkları, Aile Ortamı Ölçeği'nin Birlik-Beraberlik alt ölçeğinden, Vücut Algısı Ölçeği ve Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği'nden daha düşük puanlar aldıkları, Beck Depresyon Envanteri'nden daha yüksek puanlar aldıkları görülmüştür. Yeme bozukluğu tanısı bulunan ergen kızlar ile genç erişkin kadınlarda Yeme Tutum Testi puanları ile Aile Ortamı Ölçeği'nin Denetim alt ölçeği puanlarının; Sosyotropi-Otonomi Ölçeği'nin Sosyotropi alt ölçeği puanları ile Vücut Algısı Ölçeği'nin puanlarının; Beck Depresoyon Envanteri puanları ile Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği puanlarının negatif ilişkide olduğu bulunmuştur. Ayrıca yeme bozukluğu tanısı bulunan ergen kızlar ile genç erişkin kadınların arkadaşları tarafından kiloları ve görünümleri ile ilişkili daha fazla olumsuz eleştiri aldıkları, eleştiriden bağımsız daha fazla zayıflama girişiminde bulundukları, toplumdaki zayıflığın güzellik için ideali olduğu görüşünü daha fazla benimsedikleri bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: yeme bozukluğu, aile ortamı, sosyotropi-otonomi kişilik özelliği, beden memnuniyeti, depresyon, benlik saygısı.

Abstract:
The main aim of this study is to compare adolescent girls and young adult women who have been diagnosed as eating disorder and who those haven?t in terms of family environment, difficulty in autonomy area, body satisfaction, depression, self-esteem. In addition the relationships between eating attitudes, family environment, autonomy-sociotropy personality attitudes, body satisfaction, depression, self-esteem, in adolescent girls and young adult women who have eating disorder were investigated. Participants consist of 24 adolescent girls and young adult women who have eating disorder and 24 adolescent girls and young adult women who haven?t this diagnosis. Participants? ages ranges are between 13 and 35. Clinical sample consist of 14 (%29,2) anorexia nervosa, 7 (%14,6) bulimia nervosa, 3 (%6,3) eating disorder not otherwise specified. The control group reached through convenience sampling has been matched with clinical group on same age, gender, educational level and marital status. Participants have given participants information form, Eating Attitudes Test (EAT-40), Family Environment Scale (FES), Sociotropy-Autonomy Scale (SAS), Body Image Scale (BIS), Beck Depression Inventory (BDE), and Rosenberg Self-Esteem Scale (RSES).Significant differences were found between adolescent girls and young adult women who have eating disorder and who those haven?t, in terms of eating attitudes, perceived family cohesion, body satisfaction, depression, self-esteem. Adolescent girls and young adult women who have eating disorder have higher Eating Attitudes Test-40 and Beck Depression Inventory score, lower Body Image Scale, Rosenberg Self-Esteem Scale and Family Environment Scale?s Organization subscale score. In adolescent girls and young adult women who have eating disorder, negative relationship between EAT-40 score and Family Environment Scale? Organization subscale; Sociotropy-Autonomy Scale? Sociotropy subscale and Body Image Scale score; Beck Depression Inventory and Rosenberg Self-Esteem Scale score were observed. Further more, it was found that adolescent girls and young adult women who have eating disorder report to receive more negative criticism about their weight from friends, they try more frequently to lose weight independent of criticism; and they seem to internalize the beauty idea of thinness of society more.Key words: eating disorders, family environment, sociotropy-autonomy personality attitudes, body satisfaction, depression, self- esteem.