Tip 2 diyabetes mellitus hastalarında kalsiyum kanal blokerlerinin, minerolokortikoid reseptör antagonistlerinin ve sodyum glukoz ko-transporter-2 inhibitörlerinin antiproteinürik etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the antiproteinuric effects of calcium channel blockers, mineralocorticoid receptor antagonists and sodium glucose co-transporter-2 inhibitors in type 2 diabetes mellitus patients
Yazar: GİZEM PINAR ŞİRİN
Danışman: DOÇ. DR. EGEMEN CEBECİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Kalsiyum kanal blokerleri = Calcium channel blockers ; Proteinüri = Proteinuria

Özet:
Amaç: Tip 2 diyabetes mellitus (T2DM) hastalarımıza yeni başlanan kalsiyum kanal blokerleri, minerolokortikoid reseptör antagonistlerinin (MRA) ve sodyum glukoz ko-transporter-2 inhibitörlerinin (SGLT-2i) proteinüriyi üzerine etkileri ve gruplar arasında antiproteinürik etki farklılıklarını araştırdık.
	Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, retrospektif, gözlemsel çalışmamıza T2DM tanısı konulup benidipin(%12,1), benidipin dışı dihidropüridin kalsiyum kanal blokeri(%32,6), non-dihidropiridin kalsiyum kanal blokeri(%4,4), MRA(%2), SGLT-2i (%49) başlanan 1790 ilaç başlama verisi dahil edildi. Tedavi öncesi ve sonrası spot idrar proteinüri miktarları değerlendirilip gruplar arasında karşılaştırıldı.
	Bulgular: Dahil edilen 1639 hastanın ortanca yaşları 60 (IQR 53-67) yıl idi ve 976'sı (%59,5) kadındı. MRA veya SGLT2i kullanan hastaların tedavi sonrası proteinürileri başvuru proteinürilerine göre azalmakta iken benidipin, benidipin harici dihidropiridin grubu kalsiyum kanal blokerleri ve non-dihidropiridin grubu kalsiyum kanal blokeri kullanan hastaların proteinürilerinde değişiklik olmamıştı (sırasıyla p=0,029,p<0,001,p=0,872,p=0,823,p=0,685). SGLT-2i tedavisi alan hastaların proteinürileri ortanca %10,6 (IQR %-22,2 - %34,3) azalmış iken, MRA alan hastaların ise %19,5 (IQR %-32,6 - %43,9) oranında azalmıştı. Proteinüri azalma oranları SGLT-2i'nin MRA'lar ile benzerken diğer kalsiyum kanal blokerlerinden yüksekti. Benidipin diğer grup kalsiyum kanal blokerleri ile karşılaştırıldığında proteinüri azalma değerleri ve yüzdeleri açısından benzer saptandı. Benzer şekilde non-dihidropiridin kalsiyum kanal blokerleri de dihidropiridin kalsiyum kanal blokerlerine proteinüri üzerine etkileri benzerdi. Tedavi öncesi proteinürisi 500 mg/g'nin üstünde olanlarda, 5 grup ayrı ayrı değerlendirildiğinde sadece MRA ve SGLT-2i başlanan hastaların spot idrar proteinüri değerleri azalmıştı (sırasıyla p=0,012, p<0,001). Bu hastalarda MRA başlanan hastaların proteinürileri %36,9 (IQR 14,1-76,5) azalmışken, SGLT-2i başlanan hastaların proteinürileri %34,8 (IQR -7,8 – 59,8) oranında azalmıştı.
	Sonuç: SGLT-2i ve MRA'lar diyabetik hastalarda proteinüriyi azaltırken kalsiyum kanal blokerlerinin proteinüri üzerine etkisini saptamadık. SGLT-2i ve MRA'lar, diyabetik hastaların proteinüri seviyesi aşikar düzeylere geldiğinde proteinüriyi azaltma oranları belirgin artıp yaklaşık %35-40 düzeyine kadar çıkmaktadır. Benidipin'in diğer dihidropiridin ve non-dihidropiridin kalsiyum kanal blokörlerinden, non-dihidropiridin kalsiyum kanal blokörlerinin de dihidropiridin grubu kalsiyum kanal blokerlerinden proteinüriyi azaltma oranları açısından bir fark bulunmamaktadır.

	Anahtar Kelimeler: Diyabetes mellitus, kalsiyum kanal blokeri, mineralokortikoid reseptör antagonisti, proteinüri, sodyum glukoz ko-transporter-2 inhibitörü

Abstract:
Aim: We investigated the effects of calcium channel blockers, mineralocorticoid receptor antagonists (MRA) and sodium glucose co-transporter-2 inhibitors (SGLT-2i) on proteinuria and the differences in antiproteinuric effects between groups in patients with type 2 diabetes mellitus (T2DM).
Materials and Methods: In our single-center, retrospective, observational study, 1790 drug initiation data of patients diagnosed with T2DM and started benidipine (12.1%), non-benidipine dihydropyridine calcium channel blocker (32.6%), non-dihydropyridine calcium channel blocker (4.4%), MRA (2%), SGLT-2i (49%) were included. Pre- and post-treatment spot urine proteinuria amounts were evaluated and compared between groups.
Results: The median age of the 1639 patients included was 60 (IQR 53-67) years and 976 (59.5%) were women. Patients on MRA or SGLT2i had decreased post-treatment proteinuria compared to admission proteinuria, while patients on benidipine, non-benidipine dihydropyridine calcium channel blockers and non-dihydropyridine calcium channel blockers had no change in proteinuria (p=0.029, p<0.001, p=0.872, p=0.823, p=0.685, respectively). Patients receiving SGLT-2i treatment had a median decrease in proteinuria of 10.6% (IQR -22.2 - 34.3), while patients receiving MRA had a median decrease of 19.5% (IQR -32.6 - 43.9). Proteinuria reduction rates of SGLT-2i were similar to those of MRAs but higher than those of other calcium channel blockers. Benidipine was similar to other calcium channel blockers in terms of proteinuria reduction values and percentages. Similarly, non-dihydropyridine calcium channel blockers and dihydropyridine calcium channel blockers had similar effects on proteinuria. In patients with pretreatment proteinuria above 500 mg/g, when the 5 groups were evaluated separately, spot urine proteinuria values decreased only in patients who were started on MRA and SGLT-2i (p=0.012, p<0.001, respectively). In these patients, proteinuria decreased by 36.9% (IQR 14.1 - 76.5) in patients started on MRA, whereas proteinuria decreased by 34.8% (IQR -7.8 - 59.8) in patients started on SGLT-2i.
Conclusion: While SGLT-2i and MRAs reduce proteinuria in diabetic patients, we did not detect any effect of calcium channel blockers on proteinuria. When the proteinuria level of diabetic patients reaches overt levels, the proteinuria reduction rates of SGLT-2i and MRAs increase significantly up to approximately 35-40%. There is no difference between benidipine and other dihydropyridine and non-dihydropyridine calcium channel blockers and between non-dihydropyridine calcium channel blockers and dihydropyridine calcium channel blockers in terms of proteinuria reduction rates.
Key Words: Diabetes mellitus, calcium channel blocker, mineralocorticoid receptor antagonist, proteinuria, sodium glucose co-transporter-2 inhibitor