Ayrı bir adli kolluğun kurulmamasının ceza yargılamasına olumsuz etkileri
The negative effect of failure to establish a separate judicial poli̇ce on the criminal procedure
Yazar: ŞEHMUS ERNAS
Danışman: PROF. DR. AHMET HAMDİ AYDIN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Adli kolluk = Judicial police ; Ceza yargılaması = Criminal procedure ; Kovuşturma = Prosecution ; Soruşturma = Investigation ; İdari kolluk = Administrative police

Özet:
Ceza yargılamasında "maddi gerçek" adı verilen, suç içeren olayın tüm çıplaklığı ile ortaya konulması amaçlanmaktadır. Yargılamanın bu amaca ulaşması için suç içerdiği ileri sürülen olayın meydana geldiğinin haber alınması ile olaya derhal el konulması gerekir. Geniş manadaki ceza yargılamasının soruşturma adı verilen bu evresinde başta teknik ve maddi delilerin toplanıp usulünce muhafaza altına alınması, kriminal incelemelere hazır tutulması, toplanan delillerden faile ulaşılması, tespit edilen failin savunması alınarak gerektiğinde tanıkların şehadetlerinin kayda geçirilmesi ile soruşturmanın tamamlanması gerekmektedir. Soruşturmada asıl ve tek yetkili Cumhuriyet savcılarıdır. Cumhuriyet savcıları soruşturmayı yürürlükte olan kanunlar çerçevesinde genelde soruşturma yapma, özelde teknik delil toplama konusunda yetkin kolluk görevlileri aracılığı veya yardımı ile yapar. Maddi gerçeğin ortaya çıkarılması, buna bağlı olarak ceza yargılamasının kovuşturma sonunda doğru sonuca, en kısa sürede ulaşması soruşturmanın sağlıklı yürütülmesine bağlıdır. Soruşturmanın sağlıklı yürütülmesi için halledilmesi gereken sorunlardan en önemlisi adli kolluk teşkilatı kurulması meselesidir. 
Uzun zamandan beri ayrı bir adli kolluğun kurulması konusu tartışılmaktadır. Kolluk teşkilatlarında ve bağlı oldukları idari yapıdaki bürokraside bu yönde yapılacak bir değişime direnç gösterilmektedir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nda adli kolluk ile ilgili hükümler olsa da, mevcut yapı itibarıyla kollukta organik bölünme gerçekleşmemiştir. Fiilen fonksiyonel bir iş bölümünden bahsedilebilir. 
Bu çalışmada önce mevzuat ve akademik çalışma taraması yapılmıştır. Kahramanmaraş adliyesinin kayıtları ve bir kısım dosyalar incelenerek soruna ışık tutacak belirlemeler yapılmıştır. Konunun tarafları Cumhuriyet savcıları, Ceza Hâkimleri, kolluk amir ve görevlileri ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Neticede kolluk teşkilatlarının idari ve askeri üstlerinin emrinde ceza yargılama sisteminin işleyiş özellikleri gözetilmeden, çağdaş yönetişim ve insan kaynakları yönetimi ilkelerinden uzak yönetildiği, böylece ceza yargılamasında istenilen sonuca, en kısa sürede ulaşılmasına engel olunduğu ortaya konulmuştur. 
Adli ve idari kolluk teşkilatlarının tamamen ayrılmalarının sakıncaları düşünülerek mevcut idari yapı bünyesinde ayrı bir adli kolluğun kurulması, ancak birimlerinin, personel seçimi, atanması ve görevlendirilmesi usullerinin, eğitim programlarının, idari ve adli amirlerden oluşacak kurullar tarafından yönetilmesinin kanunla belirlenmesi hususlarında önerilerde bulunulmuştur.


Anahtar kelimeler: Adli kolluk, yönetişim, soruşturma, kovuşturma, ceza yargılaması.

Abstract:
In criminal proceedings the event including a crime is aimed to be revealed with full transparency which is called the "material facts". In order to reach the material facts actions must be taken immediately. In the broadest sense, at this stage of the criminal proceedings, the actions to be taken should be collecting the technical and financial evidence kept under surveillance as in procedures and making the evidence ready for criminal investigation, finding the perpetrator using the evidence, receiving perpetrator's legal defense by taking the martyrdom of witnesses if required to complete the investigation. The real and only authorization of the investigation are the prosecutors of the Republic. Within the boundaries of the law, prosecutors use brokerage or help of specialized law enforcement forces for investigation and technical evidence collection. Uncovering the material fact and coming up with the right decision at the end of the criminal trial the soonest depend on running the investigation process as required. The most important problem that needs to be solved to run the investigation process as needed is establishing a judicial enforcement organization. 
Creating an independent law enforcement organization has recently started to be discussed. Existing enforcement organizations and administrative bureaucracy show a resistance to a change within their organizations. Even if there are necessary law provisions regarding judicial enforcement, no organic separation could be made because of the current structure of the organization. 
A functional business unit can be mentioned as a separation of this need. In this study, firstly, legislation and academic studies were analyzed. Kahramanmaras court records and some files were investigated to shed light on the issue. The prosecutor, criminal judges, law enforcement officials and their supervisors were interviewed as the stakeholders of the issue. As a result; under the supervision of their organizational supervisors, not taking into consideration the principles of judiciary investigations, far from the modern management and HR processes, make it impossible to reach to the right judicial the best decision in the shortest time.  
Considering the disadvantages of separating the organization completely, this study includes proposals on having a separated judiciary law enforcement department inside the existing organization but governed by a board determined by law, from administrative and judicial chiefs who are responsible for staff selection, educational programs and duty assignment.


Keywords: Judicial police, governance, investigation, prosecution, criminal procedure.