Kassal temporomandibular düzensizliklerde farklı tip okluzal splintlerin tedavi etkinliğinin değerlendirilmesi
Assessment of the treatment efficacy of various type of occlusal splints in temporomandibular disorders
Yazar: MERAL NİZAM
Danışman: PROF. DR. BERRAN ÖZTÜRK
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Elektromiyografi = Electromyography ; Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint

Özet:
Son yıllarda TMD'in görülme sıklığındaki artış, uygulanan tanı ve tedavi yöntemlerinin gelişmesine neden olmuştur. En sık tercih edilen konservatif tedavi yöntemlerinden biri olan okluzal splintler de pek çok araştırmaya konu olmuştur. Splintlerin etki mekanizmalarından, türlerine ve kullanılan materyallere kadar bir çok yönleri araştırılmıştır. Ancak, splintlerde kullanılan okluzyon türünün tedaviye etkisi yeteri kadar araştırılmamıştır.Çalışmamızda kassal TMD'e sahip 45 birey çalışma grubu olarak ve 15 sağlıklı birey ise kontrol grubu olarak değerlendirilmiştir. Çalışma grubundaki 15 bireye grup fonksiyon okluzyona sahip splint (A grubu), 15 bireye ısı ve vakum altında hazırlanan splint (B grubu), 15 bireye ise kanin koruyuculu okluzyona sahip splint (C grubu) uygulanmıştır.Tedavi öncesinde splint uygulanmadan önce ve 3 aylık tedavi periyodunun ardından gruplara dahil bireylerden elektromyografik kayıtlar alınmıştır. Tedavi öncesi ve sonrasında oluşan klinik ve elektromyografik değişimler gruplar arasında karşılaştırılmıştır. Kontrol grubu sadece elektromyografik değişimlerin karşılaştırılmasında kullanılmıştır.Klinik değerlendirmede ağrı, hastanın hissettiği iyileşme oranı, maksimum ağız açıklığı miktarı, çiğneme kaslarının palpasyonu, sabah uyandığında çenede ağrı ya da gerginlik hissi, çiğneme güçlüğü, yüz ağrısı ve maksimum ağız açıklığında oluşan kas ağrısı, diş sıkma ve gıcırdatma alışkanlığı, eklem sesi, ağrısız ve yardımsız ağız açıklığı miktarı, lateral ve protrusiv hareket miktarları incelenmiştir. Tedavi sonunda ağrı, hastanın hissettiği iyileşme oranı, maksimum ağız açıklığı miktarı, çiğneme kaslarının palpasyonu, sabah uyandığında çenede ağrı ya da gerginlik hissi, çiğneme güçlüğü, yüz ağrısı ve maksimum ağız açıklığında oluşan kas ağrısı parametrelerinde tüm gruplarda fark gözlenmiştir.Elektromyografik değerlendirmede ise refleks çekici ile elde edilen amplitüdde sadece B grubunda, refleks çekici ile elde edilen 1. sessiz periyodda ise A ve C gruplarında fark oluşmuştur. Diğer elektromyografik parametrelerde değişiklik gözlenmemiştir.Tüm değerlendirmeler sonucunda, uygulanan her üç splint tipinin de klinik olarak hastaların bulgu ve şikayetlerini ortadan kaldırdığı gözlenmiştir. Fakat sadece grup fonksiyon okluzyona ya da kanin koruyuculu okluzyona sahip splintlerin klinik başarısı elektromyografik bulgularla desteklenmiştir. Bu gruplarda elektromyografik olarak kas aktivitesi ve kas tonusunda azalma saptanmıştır. Bireylerin var olan okluzyonlarını yansıtan splintler ise klinik başarı göstermiş ancak, elektrofizyolojik olarak gerçek kas rahatlamasını sağlayamamıştır.

Abstract:
The increase in incidence of TMD in the last years has lead to development in diagnosis and treatment procedures of the disorder. Interocclusal splints, one of the most conservative treatment options, were evaluated in lots of studies. The effect mechanism, the types of splints and the materials used for fabrication were previously evaluated. Unfortunately the effect of different occlusion types on the treatment was not sufficiently studied.45 patients who had TMD were included as the study group, and 15 healthy subjects were included as the control group in the present study. 15 subjects were included in the group function guidenence occlusion group (Group A), 15 subjects were included in the group who used interocclusal splints produced under heat and vacuum (Group B) and another 15 subjects were included in the canine guidenence occlusion (Group C).EMG registrations were made before patients had started to use interocclusal splints and after a treatment period of 3 months. The differences in EMG records were compared before and after the treatment between groups. The control group was used only for the comparison of the EMG recordings.Pain, the amount of healing reported by the patients, maximum mouth opening, palpation of masticatory muscles, pain or tension in jaws after waking up, difficulty in mastication, face pain and muscle pain formed after maximum opening of the mouth, grinding and clenching behavior, TMJ sound, pain-free unassisted mouth opening and the amount of lateral and protrusive movement were assessed for clinical evaluation. Differences in pain, the amount of healing reported by the patients, maximum mouth opening, palpation of masticatory muscles, pain or tension in jaws after waking up, difficulty in mastication, face pain and muscle pain formed after maximum opening of the mouth, were detected in all groups after the treatment.In EMG evaluation, the difference in amplitude with reflex hammer was detected only in group B, whereas differences in 1th silent period with reflex hammer were detected for both goup A and C. Other EMG parameters did not reveal any significant difference.After the all evaluation, it was found that all types of interoclusal splints used in the study were capable of eliminating complaints of the patients. Only the clinical success of canine and group function guidenence occlusion groups was supported by EMG evaluation. In these groups, decreases in muscle activity and muscle tonus were detected. The splint which presented the individual occlusion type was clinically successful but was unable to provide electrophysiological muscle relaxation.