Alzheimer hastalığında plazma nörogranin, speksin ve İMA düzeylerinin araştırılması
Investigation of plasma neurogranin, spexin and ima levels in alzheimer's disease
Yazar: NAZLI KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN FATİH GÜL
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Nörogranin = Neurogranin ; Nöropeptidler = Neuropeptides ; Plazma = Plasma ; Speksin = Spexin ; İskemi modifiye albumin = Ischemia-modified albumin

Özet:
Alzheimer hastalığı (AH), sinsi bilişsel bozulma ile karakterize kronik, ilerleyici nörodejeneratif bir hastalıktır ve etiyopatogenezi henüz netlik kazanmamıştır. Bu çalışmada Alzheimer hastalığının patofizyolojisinde etkili olabilecek çeşitli nöropeptitlerin (nörogranin, speksin) ve bir oksidatif stres belirteci olarak iskemi modifiye albuminin (İMA) plazmadaki düzeyleri ve birbirleriyle olan ilişkileri incelendi. Çalışmanın örneklemi yeni tanı almış 45 Alzheimerlı ve 45 sağlıklı bireyden oluşturuldu. Gruplardan alınan plazma örneklerinde nöropeptitlerin ve İMA'nın düzeyleri ELISA yöntemi ile ölçüldü. Gruplar arasındaki ortalama yaş, plazma nöropeptit ve İMA düzeyleri arasındaki farklılıkları göstermek için student-t testi, veriler arasındaki ilişkiyi incelemek için ise Pearson korelasyon analizi yapıldı. Çalışmamızda AH grubunun yaş ortalaması (68.64±7.05 yıl) ile kontrol grubunun yaş ortalaması (66.64±6.58 yıl) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gözlenmedi. Gruplar arasındaki ortalama plazma nörogranin ve speksin düzeyleri incelendiğinde; kontrollere göre (sırasıyla 444,86±53,57 pg/mL, 608,95±160,76 pg/mL) AH'li grupta (sırasıyla 294,49±37,17 pg/mL, 431,22±89,08 pg/mL) anlamlı düşüşler saptandı (nörogranin ve speksin için p≤ 0.001). Ortalama plazma İMA düzeyleri, kontrol grubuna (38,07±6,7 ng/mL) kıyasla AH'li grupta (61,16±15,01 ng/mL) anlamlı yüksek tespit edildi. Ayrıca yaş ile plazma speksin ve nörogranin düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif korelasyonlar gözlendi. İlgili parametreler arasındaki ilişkiler incelendiğinde plazma İMA düzeyleri ile speksin ve nörogranin düzeyleri arasında negatif yönde anlamlı korelasyonlar saptandı. Çalışmamızda AH'de nörogranin ve speksinin plazmadaki düzeyleri düşük, İMA'nın ise yüksek bulunmuştur.  Alzheimer hastalığının etiyopatogenezi, teşhis ve tedavisinde bu endojen nöropeptitlerin ve İMA'nın rollerinin daha ileri deneysel ve klinik çalışmalarla desteklenmesi gerektiğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Alzheimer's disease (AD) is a chronic, progressive neurodegenerative disease characterized by insidious cognitive impairment, and its etiopathogenesis has not yet been clarified. In this study, plasma levels of various neuropeptides (neurogranin, spexin) may be effective in the pathophysiology of Alzheimer's Disease, and ischemia-modified albumin (IMA), an oxidative stress marker, and their relationships with each other were investigated. The sample of the study consisted of 45 newly diagnosed Alzheimer's and 45 healthy individuals. The levels of neuropeptides and IMA in plasma samples taken from the groups were measured by the ELISA method. Student t-test was used to show the differences in mean age, plasma neuropeptide, and IMA levels between the groups, and Pearson correlation analysis was used to examine the relationship between the data. In our study, no statistically significant difference was observed between the mean age of the AD group (68.64±7.05 years) and the control group (66.64±6.58 years). When the mean plasma neurogranin and spexin levels between the groups were examined; in the AD group (294.49±37.17 pg/mL, 431.22±89,08 pg/mL respectively) compared to the controls (444.86±53.57 pg/mL, 608.95±160.76 pg/mL respectively) significant decreases were detected (p≤0.001 for neurogranin and spexin). Mean plasma IMA levels were found to be significantly higher in the group with AD (61.16±15.01 ng/mL) compared to the control group (38.07±6.7 ng/mL). In addition, statistically significant negative correlations were observed between age and plasma spexin and neurogranin levels. When the relationships between the related parameters were examined, negative significant correlations were found between plasma IMA levels, and spexin and neurogranin levels. In our study, plasma levels of neurogranin and spexin were found to be low and IMA was found to be high in AD. We suggest that the roles of these endogenous neuropeptides and IMA in the etiopathogenesis, diagnosis and treatment of Alzheimer's Disease should be supported by further experimental and clinical studies.