Kazak ve Türkiye Türkçesinde deyimlerin karşılaştırmalı incelenmesi
Comparative analysis of the Kazak and Turkish idioms
Yazar: KUANYSHBEK KENZHALİN
Danışman: PROF. DR. ZEKİ KAYMAZ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Lehçeleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Deyimler = Idioms ; Karşılaştırmalı dil bilgisi = Comparative grammar ; Kazakça = Kazakh language ; Türkiye Türkçesi = Türkiye Turkish ; Türkçe = Turkish

Özet:
?Kazak ve Türkiye Türkçesinde Deyimlerin Karşılaştırmalı İncelenmesi? adını taşıyan tezimizin ana amacı Kazak ve Türkiye Türkçesindeki deyimlerin karşılaştırmalı olarak incelenmesini amaçlamaktadır. Tezin Giriş Bölümü, deyim ve deyimbilim kavramı, deyimlerimizin kültürel yaşamımızdaki yeri ve deyimbiliminin Batı Avrupa'da, Rusya'da ve Türkolojideki deyim çalışmalarını kapsamaktadır. Deyim sınıflandırmaları ile deyimlerde varyantlılık meseleleri I. Bölüm'de ele alınmıştır. II. Bölüm, Kazak ve Türkiye Türkçesindeki deyimlerin anlamsal özelliklerini, her iki lehçedeki deyimlerin kelime gruplarıyla olan ilişkileri ve konuları bakımından deyimlerin özellikleri üzerine durmaktadır. Tez çalışması sonucunda elde edilen sonuçlar Sonuç kısmında, akabinde Türkçe ve İngilizce olarak özet verilmiştir.Bu çalışmamızı her iki lehçemizdeki deyimleri toplayıp bir araya getirmek amaçlı değil, hem Kazak, hem Türkiye Türkçesi sahasında derlediğimiz deyimlerdeki ortak unsurları, yani iki halkın yaşam tarzı, duyguları, düşünceleri, hayalleri, inançları ve isteklerinin bir bütünün parçası olduğunu belirtebilmemiz açısından söz konusu her iki lehçemizdeki deyimleri karşılaştırmalı olarak ele aldık. Örnek olarak bir lehçede ele aldığımız her deyime mümkün olduğu kadar diğer lehçemizden de örnekler vererek sunduğumuz fikirleri kanıtlamaya çalıştık. Çalışma esnasında kullanmış olduğumuz karşılaştırmalı inceleme metodu ve eşzamanlı karşılaştırma metotları ile her iki lehçemizdeki deyimlerin ortak özelliklerini ve farklılıklarını tespit etmeye gaye gösterdik.Tezimizde kullanılan deyim örneklerini, Türkiyede yayımlanmış pek çok deyim sözlüklerinden ve Kazak dilbilimcisi Ismet Kenesbaev'in ?Kazak tilinin frazeologiyalık sözdigi? (Kazak Dilinin Deyimler Sözlüğü) adlı kapsamlı çalışmasından temin ettik.

Abstract:
Our dissertation entitled ?Comparative Analysis of the Kazak and Turkish Idioms? aims examining the idioms in Kazak and Turkish by comparative method. The introduction part of the dissertation contains the concepst of idiom and phraseology as well as the place of the idioms in our cultural domain and the phraseology researches in West Europe, Russia and Turkey. Categorization of the idioms and the variations of the idioms will be studied at the 1st part of our dissertation. In the 2nd part, semantical specialities of the Kazak and Turkish idioms will be examined. We will study the relationships between the word phrases and the idioms as well es the features of the idioms in the sense of their subjects. The conclusions, Turkish and English abstracts will be given at the Conclusion part.In this study, we will comparatively examine the idioms of Kazak Turkish and Turkey Turkish. Thus we can determine that the mentioned languages are common at many points such as life styles, emotions, thoughts, imaginations, religions and desires. For example, when we examine an idiom, we examine it bilateral points to prove our opinions. The comparative method that we use in this study will help the common features and diversities of idioms of the two languages (Kazak and Turkish) .The examples of the idioms used in our study are provided from the dictionaries published in Turkey and the work ?Kazak tilinin frazeologiyalık sözdigi? by İsmet Kenesbaev?s, who is a Kazak linguist.