İçme suyu şebekelerinde oluşan su kayıp ve kaçaklarının SCADA sistemi yardımıyla  incelenmesi: Muş ili örneği
Investigation of water losses and leaks in drinking water networks using SCADA system: The case of Muş province
Yazar: ALPASLAN GÜÇLÜ
Danışman: PROF. DR. MEHMET CİHAN AYDIN
Bitlis Eren Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Su kaçağı = Water leakage ; Su verimi = Water yield

Özet:
Dünyadaki hızlı nüfus artışıyla birlikte sanayileşme ve şehirleşmenin daha da artması ve beraberinde bilinçsiz su kullanımı ve küresel ısınma gibi faktörler su tüketimini arttırmaktadır. Bunun sonucunda her geçen gün azalan su kaynakları, su temini yapan idare ve kuruluşları yeni kaynaklar aramaya itmektedir. Fakat bunun maliyeti çok fazla olduğundan su kayıplarını minimuma indirmeye çalışmak öncelikli hale gelmektedir. Bu noktada yapılacak olan su kayıpları yönetimi için, kesintisiz ve doğru veri ölçümü ve şebeke sisteminin izlenebilir ve uzaktan kontrol edilebilir olması oldukça önemlidir.
Bu çalışmada, Muş ilinin 2017-2023 yılları arasındaki içme suyu şebeke verileri incelenip Ocak 2022 yılında yapımı tamamlanan yeni içme suyu şebeke hattı dahilinde sisteme yerleştirilen SCADA ile öncesi ve sonrası veriler ele alınarak değerlendirilmiştir. İlk olarak SCADA öncesi şehre verilen ve tüketiciler tarafından kullanılan su miktarları karşılaştırılarak kayıp su oranları tahmin edilmiştir. SCADA öncesi ortalaması %40.32 olan kayıp su oranlarının %36.78'i fiziki kayıp olarak tespit edilmiştir. SCADA sonrası ise ortalaması %27.76 olan kayıp su oranlarının %8.51'i fiziki kayıp su olarak tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Muş ilinde sisteme yerleştirilen SCADA ile su kayıp ve kaçaklarının en düşük seviyelere geldiği gözlemlenmiştir. Bu tez çalışmasıyla SCADA gibi su yönetim sistemlerinin su kayıp ve kaçaklarının azaltılması üzerindeki etkileri Muş ili örneği baz alınarak detaylı bir şekilde analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Ayrıca bu gibi sistemlerin yerel yönetimler ve ülke politikaları bakımından önemi tartışılmıştır.
Anahtar kelimeler: İçme suyu Dağıtım Sistemi, Su Kayıpları, Su Kaçakları, SCADA, Su Verimliliği

Abstract:
With the rapid growth of the world's population, increasing industrialization and urbanization, as well as factors such as unconscious water use and global warming, increase water consumption. As a result, the water resources are becoming scarcer by the day, forcing water authorities and organizations to look for new resources. However, the cost was too high, so the priority is to minimize water losses. At this point, continuous and accurate data measurement and ability to monitor and remotely control the network system are critical to water loss management.
In this study, the drinking water network data of Muş province between 2017 and 2023 were examined and evaluated by considering before and after data with SCADA installed in the system within the new drinking water network line, which was completed in January 2022. First, water losses were estimated by comparing the amount of water supplied to the city before SCADA and used by consumers. Prior to SCADA, 36.78% of the average 40.32% water losses rate was identified as physical loss. After SCADA, 8.51% of the average 27.76% water losses rate was determined to be physical water loss. As a result, it has been observed that water losses and leaks have reached their lowest levels with the implementation of SCADA in the system in Muş province. In this thesis study, the effects of water management systems such as SCADA on reduction of water losses and leaks have been analyzed and interpreted in detail, based on the example of Muş province. It is also discussed the importance of such systems in terms of local governments and national policy.
	Keywords: Water Distribution System, Water Losses, Water Leakages, SCADA, Water Efficiency