Serum progesteron, estradiol, ca 125, kreatinin kinaz değerleri ve e
p oranının ektopik gebelik tanısındaki belirleyicilik değeri / Ectopic pregnancy of serum progesterone, estradiol, ca 125, creatine kinase values and e / p ratiodetermination value in diagnosis
Yazar: AND YAVUZ
Danışman: DOÇ. DR. MUAMMER MEHMET DOĞAN
Sağlık Bakanlığı / Zekai Tahir Burak Kadın Sağlığı Eğitimi ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Giriş: Ektopik gebelik 1. trimester maternal morbidite ve mortalitenin en önemli nedenidir. Tüm gebeliklerin % 2'si ektopik gebeliktir. Seksüel geçişli tubal enfeksiyonlar, tubal cerrahi ve yardımcı üreme tekniklerinin uygulanmasındaki artış nedeniyle son yıllarda görülme sıklığı artmıştır. Erken tanı, ektopik gebelik tanısı alan kadınların konservatif yönetiminde ve tedavisinde başarının anahtarıdır. Bununla birlikte kadınların %50'sinde başlangıçta tanı konulamamakta ve ektopik gebelik şiddetli morbidite ve mortalite ile sonuçlanmaktadır. Çalışmamızda ektopik gebeliklerin erken teşhisinde Ca-125, kreatinin kinaz (C-K), estradiol (E) ve progesteron (P) ölçümünün önemini araştırdık.

Materyal-metod: Çalışma grubuna; ektopik gebelik tanısı alan ve opere olup histopatolojik olarak tanısı doğrulanan 100 hasta dahil edildi. Kontrol grubunda ise 6-8 haftalar arasında normal intrauterin gebeliği olan 100 kadın çalışmaya dahil edildi. Çalışma grubundaki 10 hastaya laparatomik yaklaşım, 90 hastaya laparaskopik yaklaşım yapıldı. Ektopik gebeliklerin 30'unda rüptür saptandı. 89 hastaya salpenjektomi yapılırken, 11 hastaya salpingostomi yapıldı.

Bulgular: Ektopik gebelik grubunda sigara içme oranı %32 iken, kontrol grubunda % 9'du. Ektopik gebelik olgularının yaş ortalaması 29.9 iken kontrol grubundaki olguların yaş ortalaması ise 26.5'di.  Kontrol gurubunda abdomino pelvik cerrahi oranı % 21 iken, ektopik gebelik grubunda %40'dı. Kontrol grubuyla karşılaştırıldığında, ektopik gebelik grubunda abdomino pelvik girişim öyküsü, sigara içme oranı ve yaş ortalaması istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptanmıştır
 Ektopik gebelik grubunda Ca-125 ortalama değeri 28.07 U/ml, kontrol grubunda ise 35.99 U/ml bulundu. Normal gebelik grubunda serum progesteron median değeri 22.66 ng/ml, ektopik gebelik grubunda 7.39 ng/ml olarak bulunmuştur. Estradiol/progesteron oranı ektopik gebelik grubunda 43.77 iken kontrol grubuna 49.55 idi. Ayrıca çalışmamızda ortalama estradiol değeri ektopik gebelik grubunda 251.1 pg/ml, normal gebelik grubunda 1074.4 pg/ml olarak hesaplanmıştır. Kontrol gubuyla karşılaştırıldığında, ektopik gebelik grubunda Ca-125, estradiol, progesteron değeri ve estradiol-progesteron oranı istatiksel olarak anlamlı düşük bulunmuştur. 200 pg/ml'nin altındaki estradiol düzeyinde gebeliklerin % 96'sı ektopik gebelik iken, 750 pg/ml'nin üzerindeki estradiol değerlerinde gebeliklerin % 97'sinin intrauterin gebelik olduğu görüldü. 22 ng/ml üzerindeki progesteron değerlerinde gebeliklerin % 97'si normal gebelik iken, 5 ng/ml altındaki progesteron değerlerinde hiç normal gebeliğe rastlayamadık.
 Ektopik gebeliği olan olguların; % 6'sında rahim içi araç kullanımı, % 1'inde yardımcı üreme tekniği kullanımı, % 10'unda geçirilmiş ektopik gebelik öyküsü mevcuttu. Ektopik gebelik grubunun günlük β-hCG artış oranı % 21.51±40.49 olarak bulundu.
 Normal gebelikler ve ektopik gebelikler arasında C-K düzeyi, BMİ, kan grubu dağılımı, multipar-nullipar hasta sayısı, spontan abortus sayısı ve hastaların eşlerinin sigara içme oranı arasında istatistiksel olarak fark yoktu. Ektopik gebelikler kendi içinde değerlendirildiğinde rüptüre olan ve olmayan ektopik gebelerin E/P oranı, estradiol, progesteron, C-K, Ca-125, β-hCG düzeyi ve günlük ortalama β-hCG artış yüzdesi, arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı.

Abstract:
Introduction: Ectopic pregnancy is the most important reason of the maternal mortality and morbidity in the first trimester. Two percent of all pregancies is ectopic. The incidance of ectopic pregnancy has increased in recent years because of the development of asissted reproduction technologies and the increase in sexually transmitted tubal infections and tubal surgery. Early diagnosis is the key point in conservative management and treatment of ectopic pregnancy. Nevertheless only % 50 of the cases have early diagnosis and remaining part causes severe mortality and morbidity. In this present study for early diagnosis of ectopic pregnancy CA125, creatinine kinase, esradiol and progesteron levels were investigated. 
Matherial-method: In ectopic pregnancy group there were 100 patients who had surgery for ectopic pregnancy and had histopathological diagnosis of ectopic pregnancy. As the control group 100 patients having normal intrauterine pregnancies with gestationel ages  between 6 and 8 weeks. In ectopic pregnancy group 30 of them had tubal rupture. Ninety patients underwent laparascopic surgery and 10 of them had laparatomic acsess. Eighty-nine patients had salpingectomy and 11 of them had salpingostomy.
Results: Smokers in the ectopic pregnancy group was % 32 and % 9 in control group. The mean age of the ectopic pregnancy group was 29.9 and 26.5 for control group. The history of abdominal and pelvic surgery in ectopic pregnancy group was % 40 and in control group it was % 21. When compared to with control group, smoking, mean age and history of abdominal and pelvic surgery was statistically significantly different.  
Ca-125 mean levels in ectopic pregnancy group was 28.07 U/ml, in control group was 35.99 U/ml. In normal pregancy group  serum progesteron median level was 22.66 ng/ml, in ectopic pregnancy group was 7.39 ng/ml. Estradiol/progesteron ratio in ectopic pregnancy group was 43.77 and in  control group was 49.55. Mean estradiol levels in ectopic pregnancy  was  251.1 pg/ml, in  control group was 1074.4 pg/ml. When compared to control group in ectopic pregnancy group Ca-125, estradiol, progesteron levels and estradiol-progesteron ratio was statistically significantly lower. Ninety-six percent of ectopic pregnancies had estradiol levels lower than 200 pg/ml, but % 97 of intrauterine pregnancies estradiol levels were higher than 750 pg/ml. Progesteron levels higher than 22 ng/ml resulted in % 97 normal pregnancies but no normal pregnancies were shown in progesteron levels lower than 5 ng/ml.
In ectopic pregnancy group; % 6 of patients had IUDs, % 1 had ART, % 10 had ectopic pregnancy history. The daily increasment of HCG was found  % 21.51±40.49 in ectopic pregnancy group. 
 There were no difference in between groups in respect to C-K levels, BMİ, blood group, multipar-nullipar patient numbers, spontaneous abortion numbers and husbands smoking status. When ectopic pregnancies were categorized as ruptured and un ruptured, no statistically significant difference in E/P rates, estradiol, progesteron, C-K, Ca-125, β-hCG levels and daily increament of β-hCG percent was found. 

Conclusion: In the light of these findings the study reveals that  C-K, Ca-125, estradiol, progesteron levels and estradiol-progesteron ratio alone  in diagnosis of ectopic pregnancy  is not satisfactory. For early recogniton of ectopic pregnancy by the correct detection, the useful marker or markers must be found by broader randomised prospective studies.