Sjögren sendromunda ileri basamak çözücü lipid mediyatörleri ile oksidatif stres ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship of oxidative stress and specialized pro-resolving lipid mediators in Sjogren's syndrome
Yazar: MÜGE HİLOOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SERDAR DOĞAN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyokimya ve Genetik Ana Bilim Dalı / Moleküler Biyoloji ve Genetik  Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Sjögren sendromu (SS) tükürük ve lakrimal bezler gibi salgı bezlerini etkileyen sistemik, kronik inflamatuvar, otoimmün bir hastalıktır. İleri basamak çözücü lipid mediyatör (SPMs) ailesinden olan protektinler (NPD1/PD1) inflamasyonunun başlangıcından, homeostaza kadar olan süreçte önemli role sahiptirler. 
 Bu çalışmada pSS hastalarında PD1, TNF-alfa, IL-6, Total Antioksidan Status (TAS), Total Oksidan Status (TOS) ve Malondialdehid (MDA) düzeylerinin ölçülmesi; bu parametrelerin birbirleriyle ve klinik parametrelerle olan ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
   Çalışmaya Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Hastanesi İç Hastalıkları (Romatoloji) Kliniği'nde pSS tanısıyla takip edilen 45 hasta ile bunlarla yaş ve cinsiyet uyumlu 29 sağlıklı birey kontrol grubu olarak dahil edildi. Serum PD1, TNF-alfa, IL-6 düzeyleri ELİSA yöntemiyle, TAS ve TOS düzeyleri kolorimetrik yöntemle ve MDA düzeyleri ise spektrofotometrik yöntemle çalışıldı.
    Hasta grubunda TNF-alfa, IL-6, TOS, OSİ ve MDA düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek iken (sırasıyla, p=0,028, p=0,034, p=<0,001, p= <0,001, p= <0,001) PD1 ve TAS düzeyleri anlamlı derecede düşük bulunmuştur (sırasıyla, p= <0,001, p=<0,001). Hasta gruplarına ait PD1 seviyeleri ile TAS arasında yüksek düzeyde pozitif yönde korelasyon olduğu (p=0,002, r= 0,361**) bununla birlikte PD1 ile OSİ ve MDA düzeyleri arasında yüksek düzeyde negatif yönde korelasyon olduğu görülmüştür (sırasıyla p=0,002, r=-0,362**, p=0,001, r=-0,416**). pSS'de değişen faktörleri belirlemeye yönelik olarak yapılan lojistik regresyon analizi modelinde hasta grupta kontrol grubuna göre OSİ 6.27 kat (p=0.006) yüksek bulunurken Protektin D1 1.504 kat (p=0.048) düşük bulunmuştur.
Tüm bu sonuçlara göre ileri basamak çözücü lipid mediyatörlerinden biri olan PD1'in oksidatif stres parametreleri ile ters orantılı olarak SS patogenezindeki inflamasyonda hafifletici bir etkisi olduğu söylenebilir.

Abstract:
Sjögren's syndrome (SS) is a systemic, chronic inflammatory, autoimmune disease that affects secretory glands such as the salivary and lacrimal glands. Protectins (NPD1/PD1), which are from the specialized pro-resolving lipid mediators (SPMs) family, have an important role in the process from the onset of inflammation to homeostasis.
In this study, it was aimed to measure PD1, TNF-alpha, IL-6, Total Antioxidant Status (TAS), Total Oxidant Status (TOS) and Malondialdehyde (MDA) levels in pSS patients to examine the relationship of these parameters with each other and clinical parameters.
The study included 45 patients who were followed up with the diagnosis of pSS at the Internal Medicine (Rheumatology) Clinic of Hatay Mustafa Kemal University Hospital and 29 healthy individuals who were age and gender compatible with them as a control group. Serum PD1, TNF-alpha and IL-6 levels were studied by the ELISA method, TAS and TOS levels the colorimetric method and MDA levels by the spectrophotometric method.
TNF-alpha, IL-6, TOS, OSI and MDA levels were significantly higher in the patient group compared to the control group (respectively, p=0.028, p=0.034, p=<0.001, p= <0.001, p= <0.001), while PD1 and TAS levels were significantly lower (respectively, p= <0.001, p=<0.001). There was a high level of positive correlation between PD1 levels and TAS belonging to patient groups (p=0.002, r= 0.361**), however, there was a high level of negative correlation between PD1 and OSI and MDA levels (respectively, p=0.002, r=-0.362**, p=0.001, r=-0.416**). In the logistic regression analysis model conducted to determine the changing factors in pSS, OSI was found to be 6.27 times (p=0.006) higher in the patient group compared to the control group, while Protectin D1 was found to be 1.504 times (p=0.048) lower.
According to all these results, it can be said that PD1, one of which is a specialized pro-resolving lipid mediators, has a mitigating effect on inflammation in the pathogenesis of SS inversely proportional to the parameters of oxidative stress.