Aydınlatma enerjisi tasarrufu amacıyla bina kabuğu saydamlık oranlarının yazılım aracılığıyla belirlenmesi ve değerlendirilmesi: Eskişehir örneği
Determination and evaluation of building shell transparency rates with software for lighting energy saving: Eskisehir example
Yazar: ÖZGE ATEŞ
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM TEKİN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Fiziği ve Malzemesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
20 yy'ın son çeyreğinde enerji kaynaklarının tükenebilir olduğunun fark edilmesi ile enerji kullanımında tasarruf yapılması gündeme gelmiştir.
Enerji tüketiminin önemli bir kısmını yapılarda kullanılan ısıtma, soğutma ve aydınlatma enerjisi oluşturmaktadır. Yapılarda enerji etkin tasarım yapılması tüketilen enerjiyi minimuma indirmekte etkili olmaktadır.
Aydınlatma enerjisi tüketimini azaltmak için gün ışığından maksimum faydalanmak ve yapma aydınlatmayı minimuma indirmek gerekmektedir. Gün ışığından maksimum faydalanmak yapılarda gün ışığı tasarımı yapılması ile mümkün olmaktadır. Gün ışığı tasarımında tasarımcının kontrol edebildiği ve edemediği değişkenler bulunmaktadır. Kontrol edemediği değişkenler yapının konumu, iklim özellikleri ve dış aydınlık düzeyidir. Tasarımcının kontrol edebildiği değişkenler ise yapının yerleşme ve yönlenmesi, yapının formu, pencere boyutları, malzeme seçimi, yapıların birbirine göre konumu ve hacim boyutlarıdır. Tasarımcının kontrol edemediği değişkenler dikkate alınarak kontrol edebildiği değişkenleri belirleyip gün ışığı tasarımı yapılarak enerji tüketimi minimuma indirilebilmektedir. 
Aydınlatma enerjisi tasarrufu amacıyla bina kabuğu saydamlık oranlarının yazılım aracılığıyla belirlenmesi ve değerlendirilmesi – Eskişehir Örneği başlıklı çalışma dört bölüm ve sonuçlardan oluşmaktadır.
Birinci bölümde; amaç, kapsam, literatür araştırması ve giriş bölümüne yer verilmiştir. Giriş bölümünde enerji krizi ile fosil yakıtların tükenebilir özellikte olduğu ve enerjinin etkin kullanılması gerektiği fark edildiği ve bu  aydınlatma enerjisinin etkin kullanımı ile büyük oranda enerji tasarrufu sağlanabileceğine değinilmiştir.
İkinci bölümde tarihsel süreçte günışığı kullanımı incelenmiş ve günışığı tasarım parametrelerinden bahsedilmiştir. Bu parametreler; görsel konfor, görsel tasarım, sağlık ve mekan algısı olarak sınıflandırılmıştır.
Üçüncü bölümde etkin günışığı tasarımı için tasarımcının kontrol edebildiği ve tasarımcının kontrol edemediği değişkenlerden bahsedilmiştir. Tasarımcının kontrol edebildiği değişkenler; yapının yerleşme ve yönlenmesi, yapının diğer yapılarla ilişkisi, yapının formu, pencere boyutları, malzeme seçimi ve hacim özellikleridir. Tasarımcının kontrol edemediği değişkenler ise yapının konumu ile ilgili olan mikro iklim özellikleri, coğrafi konum ve dış aydınlık düzeyi gibi sabit çevre verilerinden oluşmaktadır. 
Dördüncü bölümde alan çalışması ile etkin günışığı saydamlık oranlarının belirlenmesi için Eskişehir bölgesi ve yöntem tanımlanmış ve sanal durum ve mevcut durum analiz sonuçları ve sonuçların değerlendirilmesi paylaşılmıştır.
Sonuç olarak sanal durum analizlerinde Eskişehir ili için hangi hacim boyutlarında hangi saydamlık oranlarının kullanımının uygun olacağı paylaşılmış, Eskişehir ili yeni yapıları incelenerek yeterli aydınlık düzeyinin sağlanamadığı ve bu durumun giderilmesi için öneride bulunulmuştur.

Abstract:
In the last quarter of the 20th century, awareness that energy sources are consumable has made it possible to save energy.
A significant part of energy consumption is made by the heating, cooling and lighting energy used in construction. Energy efficient design on the buildings is effective in minimizing the energy consumed.
In order to reduce lighting energy consumption, it is necessary to make maximum use of daylight and reduce illumination to minimum. Maximum benefit from daylight is possible with daylight design. There are variables in the daylight design that the designer can and can not control. The variables that can not be controlled are the location ,climate characteristics, and external light level. The variables that can be controlled by the designer are the location and orientation of the structure, the form of the structure, the window dimensions, the material selection, the position and volume dimensions of the structures relative to each other. Considering the variables that the designer can not control, the energy consumption can be minimized by specifying the variables that can be controlled and by designing the daylight.
For the northern and southern directions of Eskisehir region, the obstacles from these variablesare 0 (zero) and 40 (forty), the volume depth is 3,4,5,6,7,8 meters and the volume width is 3,4 , 5,6,7,8 meters and Velux program simulations were carried out and the optimum volume dimensions were determined to ensure sufficient luminous level.
As a result, the following has been reached.	
It is possible to save lighting energy on the conditions where the angle of obstacle is zero degree in the places facing south.However, as the obstacle in front of the building grows, it is necessary to increase the transparency rate in order to ensure adequate illumination especially in the depths of 7 meters, which is not suitable because the transparency ratio reaches a limit value in terms of heating energy economy.For this reason, even if it is in the South direction, it will be more comfortable for the depths of the room to exceed 7 meters if it is necessary to reach 40% of the obstacle angle. However, improved daylight systems can be designed with front elements on the southern side of the building, in case the deck needs to be deeper than 7 meters in the South when the obstacle angle exceeds 40 (forty) degrees depending on the conditions, type and function of the structure.
In places facing the North direction even if the obstacle angle is 0 (zero), it is inconvenient to design deep spaces from 6 meters in terms of energy economy.When the obstacle angle is taken as 40 (forty) degrees, the depths can reach up to 8 meters by keeping the transparency rate above 35%, as it reflects the daylight coming from the south of the places facing the north.However, this situation is not considered appropriate due to the fact that the transparency rate reaches a limit value in terms of the heating energy economy.