Farklı yerleşim sıklığında yetiştirilen etlik piliçlerin rasyonlarına klinoptilolit katılmasının, büyüme performansı, et kalitesi ve ayak tabanı yangısı oluşumu üzerine etkileri
The effect of dietary clinoptilolite supplemention on growth performance, meat quality and footpad dermatitis development in broiler chickens reared under different stocking densities
Yazar: ERCAN KARAKUZULU
Danışman: PROF. DR. ÖZCAN CENGİZ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Amaç: Farklı yerleşim sıklığında yetiştirilen etlik piliçlerin rasyonlarına klinoptilolit katılmasının performans, et kalitesi ve ayak tabanı yangıları üzerine etkisi araştırılmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Toplam 512 adet günlük yaşta Ross 308 erkek etlik civciv 2x2 deneme düzeninde yerleşim sıklığı (12-20 hayvan/m2) ve klinoptilolit (%0 ve 2) etkileri incelenecek şekilde 8 tekrar içeren 4 farklı deneme grubuna dağıtılmıştır. Aviagen (2019) besleme Kataloğu'nda belirtilen enerji ve besin madde gereksinimlerine uygun mısır-soya küspesi temelli rasyonlar hayvanlara ad libitum sunulmuştur. Araştırmada canlı performans verileri çalışmanın 0, 10, 24 ve 42. günlerinde belirlenirken denemenin sonunda kesim işlemi uygulanarak alınan örneklerde et kalitesi, karkas verimi ve bağırsak viskozitesi parametreleri incelenmiştir.
Bulgular: Yüksek yerleşim sıklığı 42. gün (2410 ve 2246 g; P=0,001) yapılan tartımlarda CA ve deneme boyunca CAA'nı (2367 ve 2203 g, p=0,001) baskılarken, çalışmanın 0-42. günleri arasında (3736 ve 3518 g; P=0,01) YT'ni azaltmıştır. Buna karşılık hem yerleşim sıklığı hemde klinoptilolitin YYO üzerine önemli bir etkisi olmamıştır. Ayrıca yerleşim sıklığı yüksek olan gruplarda altlık nem ve sıcaklık düzeyi artarken, ayak tabanı yangılarında da artış belirlenmiştir. Klinoptilolit ilavesi etin pişirme kaybını ve su tutma kapasitesini arttırarak et kalitesi üzerine olumlu etki göstermiştir. 
Sonuç: Rasyona klinoptilolit ilavesinin yüksek yerleşim sıklığında performans, altlık kalitesi, ayak tabanı sağlığı üzerine olumsuz etkilerini gidermede etkisinin yetersiz kaldığı belirlenmiştir. 
Anahtar kelimeler: Büyüme Performansı, Etlik Piliç, Klinoptilolit, Yerleşim Sıklığı.

Abstract:
Purpose: The effect of adding clinoptilolite to the rations of broilers raised in different stocking densities on performance, meat quality and development of foodpad dermatitis was investigated.
Materials and Methods: A total of 512 day-old Ross 308 male broiler chicks were distributed to 4 different experimental groups in a 2x2 factorial arrangement, including 8 replicates, with the effect of stocking density (12-20 birds/m2 and dietary clinoptilolite (%0 and 2) to be examined. Aviagen (2019) based corn-soybean meal rations were presented ad libitum in accordance with the energy and nutrient requirements specified in. While the live performance data were determined on the 0, 10, 24 and 42 days of the study, meat quality, carcass yield and intestinal viscosity parameters were examined after slaughtering the birds at the end of the trial.
Results: While high stocking density suppressed BW on the 42nd day (2247 and 2410 g; P=0.001) and BWG in the whole trial (2367 and 2203 g, p=0.001), 0-42 of the study. Between days (3736 and 3518 g; P=0.01) decreased FI. On the other hand, the determined factors did not have a significant effect on FCR. In addition, while the moisture and temperature levels of the litter increased in the groups with high stocking density, an increase in footpad inflammations was determined. The addition of clinoptilolite had a positive effect on meat quality by increasing the cooking loss and water holding capacity of the meat.
Conclusion: It was determined that the addition of clinoptilolite to the ration was insufficient to eliminate the negative effects of high stocking density on performance, litter quality, and footpad health.
Key words: Broiler Chicken, Clinoptilolite, Growth Performance, Stocking Density.