Preeklampsili gebelerde endotel fonksiyonunun değerlendirilmesi
Evaluation of endothelial function in pregnant women with preeclampsia
Yazar: ECE KARACA
Danışman: PROF. DR. BEYHAN ÖMER
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Endotelyal hücreler = Endothelial cells ; Endotelyum = Endothelium ; Gebelik = Pregnancy ; Preeklampsi = Pre-eclampsia

Özet:
Amaç: Preeklampsi, gebelerde çok ciddi maternal ve fetal sorunlara yol açabilen bir hastalıktır. Preeklampside fetal gelişme geriliği, erken plasental ayrışma gibi birçok komplikasyon görülebilmektedir. Hastalığı, erken bugular ortaya çıkmadan tespit edebilecek bir tarama testine ihtiyaç duyulmaktadır. Endotel disfonksiyonu, patogenezde anahtar rolü oynamaktadır. Literatürde adropin, preptin, ATX ve LPA moleküllerinin endotel disfonksiyonunun eşlik ettiği patolojilerle ilgili çeşitli çalışmalar bulunmaktadır. Çalışmamızda preeklampside endotel fonksiyonun değerlendirilmesi ile birlikte bu moleküllerin ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntemler: ACOG 2013 kriterlerine göre tanı konan 42 preeklampsi hasta ile 42 sağlıklı gebe çalışmaya alındı. Tüm bireylerde kan basıncı, boy, kilo ölçümleri yapıldı. Rutin biyokimyasal parametreler için alınan örnekler aynı gün içinde çalışıldı. Diğer analizler için alınan venöz kanlar ise santrifüj edildikten sonra -80 °C'de tayin zamanına kadar saklandı. Endotel disfonksiyonu ile ilgili olan moleküller adropin, preptin, ATX ve LPA "ELISA" yöntemiyle çalışıldı. Endotel fonksiyonunu değerlendirmek için brakial arterin akım aracılı dilatasyonu (FMD) ölçümü yapıldı.
Bulgular: Preeklampsi (PE) grubundaki olguların BUN, kreatinin, ürik asit, trigliserid, AST, ALT, ALP, WBC, SKB ve DKB değerleri kontrole göre anlamlı olarak yüksek bulunurken; total protein, albümin, Na⁺ ve trombosit değerleri anlamlı olarak düşük tespit edildi (p<0.005).  Endotel fonksiyonun değerlendirilmesi amacıyla çalışılan adropin değerleri, kontrol grubu ile karşılaştırıldığında hasta grubunda anlamlı olarak düşük bulundu ( p=0.031). Kontrol grubu ile preeklampsi grubu karşılaştırıldığında FMD (%) değeri preeklampside anlamlı olarak düşük bulundu (p<0.001). Erken başlangıçlı PE'de (<34 hafta), geç başlangıçlı PE'ye göre ATX ve LPA değerleri anlamlı olarak düşük saptandı (p<0.001). Orta şiddetli PE'de ise ağır şiddetli PE'ye göre adropin düzeyleri anlamlı düşük bulunurken; kontrol adropin değerleri iki gruba göre de anlamlı yüksek bulundu (p=0.03). Endotel disfonksiyonu olan gebelerde adropin değerleri endotel disfonksiyonu olmayan gebelere göre anlamlı düzeyde düşük; ATX ve LPA düzeyleri ise anlamlı olarak yüksek bulundu.
Sonuç: Serum adropin düzeylerinin PE'de sağlıklı gebelere kıyasla anlamlı olarak düşük bulunması, adropin ölçümlerinin PE tanısında önemli bir laboratuvar yöntemi olabileceğini düşündürmektedir. Serum adropin düzeyleri, endotel disfonksiyonu varlığını radyolojik olarak gösteren FMD yöntemini doğrulamakta ve onunla pozitif bağlantılı olarak serum düzeyleri azalmaktadır.  Bu bulgumuz, adropinin klinikte ED ile seyreden hastalıkların takibinde de yararlı olabileceğine işaret etmektedir. Keza ATX düzeyleri, erken başlangıçlı PE'de kontrole ve geç başlangıçlı PE'ye göre anlamlı olarak düşük saptandı. Erken başlangıçlı PE'de plasenta kaynaklı patoloji ve trofoblast oluşumundaki yetersizlik düşünülünce, ATX sentezindeki  azalmanın plasental fonksiyon bozukluğu ile ilişkisi olasıdır.

Abstract:
Objective: Preeclampsia is a disease that can cause serious maternal and fetal problems in pregnant women. Many complications such as fetal growth retardation and early placental dissociation may be relevant in preeclampsia. A screening test is needed to detect the disease before early symptoms appear. Endothelial dysfunction plays a key role in the pathogenesis of the disease. Previous studies have indicated that bioactive molecules such as adropine, preptin, autotaxin and lysophosphatidic acid might take a part in the mechanisms of pathologies accompanied by endothelial dysfunction. In this study, we aimed to evaluate the possible role of these molecules in preeclampsia and their relation with endothelial dysfunction. 
Materials and Methods: 42 preeclampsia patients and 42 healthy pregnant women diagnosed according to the ACOG 2013 criteria were included in the study. Blood pressure, height and weight were measured in all individuals. Sera were collected from each patient. Routine biochemical parameters were studied on the same day, and aliquotes of samples were stored at -80°C for further analyses. Adropine, preptin, ATX and LPA measurements were carried on by the "ELISA" method. Flow-mediated dilation of the brachial artery (FMD) was measured by ultrasonography to evaluate the endothelial function.
Results: While the BUN, creatinine, uric acid, triglyceride, AST, ALT, ALP, WBC, systolic blood pressure (SBP) and diastolic blood pressure (DBP) values of the preeclampsia (PE) group were significantly higher than the control; total protein, albumin, Na⁺ and platelet values were significantly low (p <0.005). The mean adropin values  were significantly lower in the patient group compared to the control group (p= 0.031). When the control group and the preeclampsia group were compared with regard to their FMD %,  it was found to be significantly lower in preeclampsia patients (p <0.001). In the early-onset PE (<34 weeks), ATX and LPA values were significantly lower than late-onset PE (p <0.001). Adropin levels were found to be significantly lower in moderate PE than that in severe PE. while in control patients, they were significantly higher than the patients in both PE groups (p = 0.03). Circulating adropin levels were closely related to the FMD %; and women with endothelial dysfunction had significantly lower adropin levels than their counterparts free of ED. ATX and LPA levels were significantly high in patients with ED.
Conclusion: Significantly lower serum adropin levels in PE and in the group with endothelial dysfunction compared to the corresponding controls suggests that adropine may be helpful for an early detection of PE in the future. The close association between adropin levels and FMD test implies that adropin measurements might be a tool for diagnosing and follow-up of the disorders related to ED. Also, ATX levels were found to be significantly lower in the early-onset PE compared to control and late-onset PE. Considering the placental pathology and inadequate formation of trophoblasts in early-onset PE, the decrease in ATX synthesis is likely to be related to placental dysfunction.