Ulus gazetesinde 1934-1939 yılları arasında yayınlanan müzik yazılarının açıklamalı bibliyografyası
Annotated bibliography of writings on music in Ulus newspaper between 1934-1939
Yazar: DİVİN GENÇOĞLAN ARMSTRONG
Danışman: PROF. DR. KIVILCIM YILDIZ ACAR
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzikoloji Ana Bilim Dalı / Genel Müzikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bibliyografya = Bibliography ; Müzik = Music

Özet:
Mustafa Kemal Atatürk'ün isteğiyle Millî Mücadele hakkında halkı bilgilendirmek amacıyla 10 Ocak 1920'de kurulan Hakimiyeti Milliye gazetesi, Cumhuriyet'in kuruluşundan sonra yeni rejimin yasa ve yeniliklerini halka tanıtma ve hızlıca uygulanmasını sağlama işlevini üstlenmişti. 1934'te Ulus adını alan gazete, özellikle tek partili dönemde devletin yarı resmî yayın organı ve kimi zaman da yarı resmî sözcüsü konumundaydı. Bu nedenle "Ulus Gazetesinde 1934-1939 Yılları Arasında Yayınlanan Müzik Yazılarının Açıklamalı Bibliyografyası" başlıklı bu tezde Erken Cumhuriyet Dönemi müzik politikalarının benimsetilmesi ve uygulamaların yaygınlaştırılması açısından önemli bir rol üstlenen Ulus gazetesine odaklanıldı.
Çalışma kapsamında Ulus'ta 1934-1939 yılları arasında yayınlanan müzik içerikli haber ve yazılar incelendi ve açıklamalı bir bibliyografya olarak sunuldu. Atatürk'ün Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 1934 yılı açılış konuşması dikkate alınarak 1 Kasım 1934, açıklamalı bibliyografyanın başlangıç tarihi olarak belirlendi. Çünkü Atatürk bu konuşmasında sanat ve özellikle müzikte ivedi bir şekilde yenilikler yapılması gerektiğini belirtmiş ve böylece de facto olarak daha erken bir tarihte başlamış olan müzik reformunu resmen de başlatmıştı. Nitekim bu tarihten itibaren Ulus gazetesinde müzik yazıları ve haberlerine daha geniş yer verilmeye başlanır. Açıklamalı bibliyografyanın bitiş tarihi olarak ise II. Dünya Savaşı'nın başladığı 1939 yılı belirlendi. Çünkü II. Dünya Savaşı'na varan süreçte hem Türkiye'deki hem de Uluslararası alandaki siyasi gerilimler, gazetelerin de okuyucularına öncelikli olarak duyurmak istediği haberleri oluşturuyordu. Nitekim 1939 yılının ortalarından itibaren Ulus gazetesinde müzik ile ilgili fikir yazıları da azalır. Bu döneme ait az sayıdaki müzik yazıları ise çoğunlukla konser haberleri ve program notları içeriklidir.
Açıklamalı bibliyografyada 1934-1939 yılları arasında Ulus'ta yayınlanan müzik yazıları kronolojik olarak listelendi. Okuma kolaylığı sağlamak için bu kronolojik dizin, tablo halinde verildi. Tabloda haberin ve/veya makalenin yayınlandığı tarih (gün, ay, yıl olarak), gazetede yayınlandığı sayfa, başlık, varsa yazarının adı ve haberin ve/veya makalenin kısa özetine yer verildi.
Çalışmada Ulus gazetesinde yayınlanan müzik yazıları, "Fikir Yazıları" ve "Kurumlar, Konser Mekânları ve Yasalar" başlıkları altında ayrıca ele alındı; Erken Cumhuriyet Dönemiyle ilgili literatür taranarak bu yazıların dönemin müzik reformu çalışmaları ve benimsenen politikalarla bağıntısı irdelendi. Çalışmanın sonuç bölümünde ise elde edilen verilere dayanarak dönemin kısa bir değerlendirmesi yapıldı.
MSGSÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Müzikoloji Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi olarak hazırlanan bu açıklamalı bibliyografya çalışmasının konuyla ilgili çalışma yapacak olan araştırmacılara kolaylık sağlaması ümit edilmektedir.

Abstract:
The newspaper Hakimiyeti Milliye was founded on January 10, 1920 at the request of Mustafa Kemal Atatürk. It was initially established to inform the public about the National Struggle, before taking on the function of introducing the laws and innovations of the new regime, as well as ensuring their rapid implementation after the founding of the Republic. The newspaper, which was renamed Ulus in 1934, was the semi-official media organ and sometimes the semi-official spokesperson of the state, especially during the single-party period from 1923 to 1950. That is why this thesis, titled "Annotated Bibliography of Wiriting on Music in Ulus Newspaper Between 1934-1939", focuses on Ulus newspaper, which played an important role in adopting, promoting and disseminating the music policies of the early republican period.
The study examines music-related news and articles published in Ulus in 1934-39, presenting them as an annotated bibliography. Atatürk's opening speech at the Turkish Grand National Assembly on November 1, 1934 marks the start date of the annotated bibliography, because it emphasised that innovations in art, especially music, should urgently be made. The speech is therefore widely seen as officially initiating the music reforms, which had de facto started previously. From the date of the speech onwards, Ulus newspaper started to give a wider space to articles and reports on music. The end date of the annotated bibliography is 1939, the start of World War II, because in the process leading to war newspapers sought to focus their attention on reporting political tensions in Turkey and internationally. From the middle of 1939, articles on music in Ulus newspaper decreased in frequency, with the few musical writings of this period mostly limited to concert news and program notes.
The annotated bibliography chronologically lists music articles published in Ulus between 1934-39. This chronological index is tabulated for ease of reading. The table includes the date of publication of the news report and/or article (as day, month, year), the page in which it was published in the newspaper, the title, the name of the author (if any), and a brief summary of the text.
The study also discusses music articles published in Ulus newspaper under the separate headings "Idea Articles" and "Institutions, Concert Venues and Laws". By scanning the literature on the Early Republican Period, it correlates these writings with music reform studies of the period and examines the policies adopted. The conclusion of the study briefly evaluates the period based on the data obtained.
It is hoped that this annotated bibliography study, prepared as a MSGSÜ Social Sciences Institute Musicology Department Master's Thesis, will assist researchers conducting further work on the subject.