Spor tırmanışta rota zorluğunun zihinsel dayanıklılık ve kaygı üzerine etkisi
The effect of route difficulty on mental toughness and anxiety in sport climbing
Yazar: HALİL İBRAHİM KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. BURAK GÜRER
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Spor = Sports
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Durumluk kaygı = State anxiety ; Rotalar = Routes ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Tırmanma = Climbing ; Zihinsel dayanıklılık = Mental toughness

Özet:
Bu çalışmanın amacı, spor tırmanış sırasında rota zorluğunun zihinsel dayanıklılık ve durumluk kaygı düzeyi üzerine etkisinin incelenmesidir. Tezimiz, kontrol uygulaması içeren deneysel çalışma şeklinde tasarlanmıştır. Bu kapsamda çalışma grubu, orta seviyede spor tırmanış becerisine sahip 34 sporculardan meydana gelmiştir. Sporculardan kolay ve belirttikleri tırmanış yeteneklerinden zor olacak şekilde iki rotada tırmanmaları istenmiştir. Tırmanışlar öncesinde ve sonrasında durumluk kaygı envanteri ve zihinsel dayanıklılık ölçeği uygulanmıştır. Tırmanışlar 15 m yüksekliğinde negatif eğimleri olan tırmanış duvarında lider tırmanış stilinde yapılmıştır. Tırmanış rotalarının zorlukları ve standardizasyonu elit seviyede tırmanış yapan iki sporcu tarafından yapılmıştır. Verilerin analizinde bağımlı değişkenlerde Paired Samples T Test, bağımsız değişkenlerin analizinde, iki grup olanlarda Independent Samples T Test ve ikiden fazla olan gruplarda One Way Anova testi kullanılmıştır. İlişkilerin incelenmesinde ise korelasyon analizi yapılmıştır. İstatistiksel analiz sonucunda, her iki rotada tırmanış öncesi ve sonrası durumluk kaygı seviyelerinde anlamlı bir değişim tespit edilmiştir. Ayrıca, zor rotada tırmanış öncesi kaygı seviyesi ile kolay rota tırmanışı öncesi kaygı seviyesi arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Kolay ve zor rotada tırmanış sonrası zihinsel dayanıklılık puanları arasında da anlamlı fark olduğu görülmüştür. Medeni durum değişkenine göre, zor rota öncesi durumluk kaygı seviyesinde evliler lehine anlamlı farka rastlanmıştır. Zihinsel dayanıklılık ile medeni durum arasında bir fark bulunmamıştır. Cinsiyet, yaş, deneyim, öğrenim durumu, antrenman sıklığı ve tırmanış yeteneğine göre durumluk kaygı ve zihinsel dayanıklılıkta anlamlı bir farka rastlanmamıştır. Sonuç olarak, rota zorluğunun orta seviye tırmanış yeteneğine sahip sporcularda durumluk kaygıyı etkilediği söylenebilir. Orta seviye tırmanış yeteneğine sahip sporcular için rota zorluğu zihinsel dayanıklılıkta fark yaratacak bir etken olarak gözükmemektedir. Spor tırmanışta, durumluk kaygı ile zihinsel dayanıklılığın hafif düzeyde ilişki içinde olduğu da söylenebilir.

Abstract:
This study intends to examine the impacts of route difficulty on the state anxiety and mental toughness level in sport climbing. Our study is designed as an experimental study with a control application. In this context, the working group consisted of 34 athletes with intermediate level sports climbing skills. The athletes were asked to climb two routes, which was easy and difficult to their specified climbing ability. State anxiety inventory and mental toughness scale were applied before and after the climbs. The climbs were made in the style of lead climbing on the 15 m high negative slope climbing wall. The difficulties and standardization of the climbing routes were made by two elite climbers. Dependent variable in the analysis of data Paired Samples T Test, in the analysis of independent variables; Independent Samples T Test was used in two groups and One Way Anova test was used in groups with more than two. Correlation analysis was used to examine their relations. As a result of the statistical analysis, a significant change was detected in the state anxiety levels before and after climbing on both routes. In addition, a significant difference was found between the anxiety level before climbing the difficult route and the anxiety level before the easy route climbing. It was observed that there was a significant difference between the mental toughness scores after climbing the easy and difficult routes. According to the marital status variable, there was a significant difference in the pre-difficult state anxiety level in favor of married people. No difference was found between mental toughness and marital status. No difference was found between mental toughness and marital status. No significant difference was found in state anxiety and mental resilience according to gender, age, experience, educational status, training frequency and climbing ability. In conclusion, it can be said that route difficulty affects the state anxiety in athletes with intermediate climbing ability. For athletes with intermediate climbing ability, route difficulty does not seem to be a factor that will make a difference in mental toughness. It can also be said that state anxiety and mental endurance have a mild relationship in sport climbing.