Hata ve hile karşısında denetçinin tutumu ve iç denetçiyle iş birliği
Independent auditor's attitude to error and fraud and cooperation with internal auditor
Yazar: NİLAY DEMİRKAYA
Danışman: DOÇ. DR. ELÇİN ŞİŞMANOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bağımsız denetim = Independent audit ; Muhasebe hata ve hileleri = Accounting mistakes and frauds ; İç denetim ve iç kontrol = Internal control and internal audit

Özet:
Dünyada meydana gelen gelişmeler ve hızlı değişimler ile birlikte işletme yapıları da daha karmaşık hale gelmekte ve hata ve hilelerde artış yaşanmaktadır. İç kontrol sisteminin varlığı ve iç denetim faaliyetleri, hata ve hilelerin tespit ve önlenmesi açısından önemli bir role sahiptir. Bağımsız denetim süreci ve bağımsız denetim çalışmalarının kapsamı ise bağımsız denetçilerin işletmelerdeki önemli yanlışlık risklerine ilişkin görüşleri doğrultusunda belirlenmekte ve değişmektedir. Bu doğrultuda bağımsız denetçi ve iç denetçilerin, birbiriyle ilişkili ve benzer kapsamlarda çalışmalarını sürdürmekte ve işletmeler için risk unsurlarını tespit etmeye çalışmakta olduğu söylenebilir. 

Bir işletmede, hata ve hile riskini ortadan kaldırmak mümkün olmamakla birlikte, etkin bir iç kontrol sisteminin varlığı ve iç denetim faaliyetlerinin tarafsız ve objektif olarak sürdürülmesi, hata ve hile riskini minimum düzeye indirdiği düşünülmektedir. Bu sebeple, bağımsız denetçi ve iç denetçilerin iş birliği yapmaları, bağımsız denetçilere çalışmalarında fayda sağlayacak ve bağımsız denetimin verimlilik ve kalitesini artıracaktır. Bağımsız denetim sürecinde zaman ve maliyetlerde de azalma yaşanacaktır. 

Bağımsız denetçiler, iç denetçilerin çalışmalarından faydalanma ya da iç denetçiler ile birlikte çalışılması şeklinde iş birliği gerçekleştirmektedir. Bu çalışmada, öncelikle hata, hile, denetim gibi kavramlara değinilmiş ve iç kontrol ile iç denetimin, bağımsız denetim çalışmalarındaki rolünden bahsedilmiştir. Çalışmanın devamında, bağımsız denetim süresi boyunca hata ve hile şüphesi oluşması durumunda, bağımsız denetçilerin davranış ve tutumları ile iç denetçiler ile iş birliğine olan yaklaşımları belirlenmeye çalışılmış ve bağımsız denetçilere yönelik bir anket çalışması yapılmıştır.

Sonuç olarak, elde edilen veriler SPSS 25.0 istatistik paket programında çeşitli istatistiki yöntemler ile analiz edilerek, bağımsız denetçilerin, iç denetçiler ile birlikte çalışma yönündeki görüş ve yaklaşımlarının ortaya konulması amaçlanmıştır.

Abstract:
With the developments and the changes in the world, business structures have become more complex and accounting errors and frauds have increased. The existence of the internal control and internal audit have an important role in detecting and preventing accounting errors and frauds. The independent audit process and the extent of the independent audit become determined based on the opinion about the risks of material misstatements. In this respect, it can be said that independent auditors and internal auditors continue to work in related and similar extents and try to identify the risks for companies. Although it is not possible to eliminate all of the risks of accounting errors and frauds, it is thought that the existence of an effective internal control system and the impartial and objective internal audit process minimize the risks. Therefore, cooperation between independent auditors and internal auditors will help independent auditors and increase the efficiency and quality of independent audit. It will also decrease the costs and the time of the independent audit process.

Independent auditors cooperate with internal auditors either with using their work or they work with internal auditors. In this study, first of all, accounting errors, fraud, and audit are explained and the role of internal control and internal audit in independent audit is mentioned. In case of suspicion of errors and frauds during the independent audit period, the behavior and attitude of the independent auditors and their opinion about cooperation with the internal auditors are tried to be determined with a survey.

Consequently, the obtained data were analyzed with various statistical methods in the SPSS 25.0 statistical package program, and the approaches of independent auditors to work together with internal auditors was aimed to be revealed.