Seramik endüstrisinde lavabo üretimine uygun farklı etkilere sahip sır araştırmaları
The glaze researches having different effects suitable for sink production in ceramic industry
Yazar: MUSTAFA ERDEN
Danışman: DOÇ. HASAN BAŞKIRKAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Seramik ve Cam Tasarımı Ana Sanat Dalı / Seramik Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Endüstriyel üretim = Industrial production ; Fiziksel buhar biriktirme = Physical vapour deposition ; Seramikler = Ceramics ; Sırlama teknikleri = Glazing techniques

Özet:
Dünyada değişen ve gelişen yaşamsal koşular, insanların tüketim anlayışını da etkilemektedir. Mevcut ürünler üzerinde, tüketici beklentileri her geçen gün yükselmekte ve bundan dolayı üretim sektörünün her alanında olduğu gibi, seramik sağlık gereçleri ürünlerinde de küresel rekabet artmaktadır. Seramik sağlık gereçleri ürün grubu içerisinde yer alan lavabolar, model ve kalıp şekillendirme kolaylığı, seri üretim yöntemlerine uygun olması, kullanılan seramik çamurunun sağladığı avantajlar ve ürünün kullanım alanının çok olmasından dolayı, sektör içerisinde katma değeri daha yüksek bir ürün haline dönüşmüş durumdadır. Bu nedenlerden dolayı, firmalar lavabo üretimine daha fazla önem vermektedir. Aynı zamanda endüstriyel ve butik üretimde, sadece lavabo üretimi yapan firmaların sayısı da git gide artmaktadır.
Lavabo ürün grubunda çoğu zaman parlak beyaz opak sır tercih edilir. Parlak ve düzgün bir yüzeye sahip olan bu sır çeşidi, ürünlerin kolay temizlenebilir olması, kirlenmiş yerlerin daha net görülmesi ve mikro organizma oluşumunun engellemesi açısından, işlevsel olarak bugüne kadar önemli görevler üstlenmiştir. Fakat günümüzde değişen trendler nedeniyle, tüketicilerin beklentilerine estetik açıdan başka bir alternatif çeşit oluşmadığı, yapılan araştırmalar ile görülmüştür. Sektör, mevcut parlak beyaz opak sırı renklendirerek veya mat sır yapıları kullanarak ürün çeşidini artırmaya çalışmaktadır. Hatta bu ürün çeşitliliğini fazlalaştırmak için pişirim işlemi tamamlanmış lavabolara, fiziksel buhar biriktirme tekniği (PVD)  ile metalik etkiler oluşturmuş ve hidrografik baskı ile dekor transfer teknikleri uygulamaya başlamıştır. 
Sektörde kullanılan bu yeni yöntemler ve yeni sır yapıları tüketiciler tarafından beğeni toplamış ve sektörün de daha farklı yeni sır yapılarına karşı olan ilgisini artırmıştır. Endüstriyel lavabo üretiminde, bünye üzerine uygulanacak farklı etkilere sahip sır yapıları, ürünlerin estetik değerini artırmada rol oynayabilir.  Aynı zamanda parlak beyaz opak sır yüzeyinde oluşabilecek ve ürün kalitesi açısından hata olarak kabul edilen bazı olumsuz sonuçları azaltarak, firmaların üretim verimliliğini yükseltebileceği düşünülmektedir.
Bu çalışmada, Fine Fire Clay (FFC) seramik bünye üzerine, endüstriyel lavabo üretim sistemine uygun, yüksek derece (1200-1250oC) sıcaklıkta gelişen, sektörün ihtiyaç duyduğu standartlara ve test değerlerine sahip, yüzeyde renk derinliği olan, mikro veya makro dokular elde edilmiş ve yüzey efekti açısından farklı etkilerin oluştuğu yeni sır yapıları araştırılmıştır.
Birinci Bölüm' de, araştırmanın problemi, konunun önemi, çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemine değinilmiştir.
İkinci Bölüm' de, lavabonun tanımı, tarihçesi ve çeşitlerine değinilerek, endüstriyel lavabo üretimini avantajlı hale getiren sebepler ortaya konmuş, sektör açısından lavabo üretimini geliştiren faktörler belirlenmiştir.	
Üçüncü Bölüm' de, endüstriyel lavabo üretimine uygun farklı etkilere sahip sır araştırmaları yapılarak, deneme sonuçları üzerinde testler gerçekleştirilmiş ve değerlendirmeler yapılmıştır.
Dördüncü Bölüm' de ise, sektörün üretim standartlarına uygun değerlere sahip olumlu sonuçlar belirlenerek, lavabolar üzerine endüstriyel ortamda uygulamaları gerçekleştirilmiştir.
		   
ANAHTAR KELİMELER: Endüstriyel Lavabo Üretimi, Fine Fire Clay, Fiziksel Buhar Kaplama Tekniği, Hidrografik Baskı Yöntemi, Yüksek Derece Sır Denemeleri

Abstract:
Changing and developing living conditions in the world also affect people's understanding of consumption. Consumer expectations of existing products are increasing daily; therefore, global competition is growing in ceramic sanitary ware products, as in all areas of the production sector. Sinks, which are included in the ceramic sanitary ware product group, have turned into a product with higher added value in the sector due to the ease of model and mould shaping, being suitable for mass production methods, and the advantages provided by the ceramic clay used and the wide usage area of the product. For these reasons, companies give more importance to the production of sinks. At the same time, the number of companies that only produce sinks in industrial and boutique production is increasing.
Most of the time, the glossy white opaque glaze is preferred in the sink product group. This type of glaze, which has a shiny and smooth surface, has played an essential role in being easy to clean, seeing the contaminated areas more clearly and preventing the formation of micro-organisms. However, in the research, it has been seen that this glaze does not constitute an aesthetic alternative to consumers' expectations due to the changing trends today. The industry is trying to increase its product range by colouring the existing glossy white opaque glaze or using matte glaze structures. To improve this product variety, it creates metallic effects with the Physical Vapor Deposition Technique (PVD) and also applies decor transfer techniques with the Hydrographic Printing Method.
These new methods and glaze structures used in the industry were appreciated by the consumers and increased the industry's interest in different glaze structures. In industrial sink production, glaze structures with other effects to be applied to the body can increase the aesthetic value of the products. At the same time, it is thought that it can increase the production efficiency of the companies by reducing some negative results that may occur on the glossy white opaque glaze surface and are considered faults in terms of product quality.
In this study, new glaze structures that meet the standards and test values required by the industry and have different effects in terms of surface effect were investigated. In the applications made on Fine Fire Clay (FFC) ceramic body, micro or macro textures with colour depth on the surface, developed at high temperature (1200–1250oC), suitable for the industrial sink production system are obtained.
In the First Chapter, the problem of the research, the importance of the subject, the aim, scope and method of the study are mentioned. In the Second Chapter, the definition, history and types of sinks are mentioned, the reasons that make industrial sink production advantageous are revealed, and the factors that improve sink production in terms of the sector are determined. In the Third Chapter, research on glazes with different effects suitable for industrial sink production was carried out, the experiments were carried out on the test results, and the results were evaluated. In the Fourth Chapter, positive recipes with values in line with the production standards of the sector were determined and applied on sinks in an industrial environment.

KEYWORDS: Industrial Sink Production, Fine Fire Clay, Physical Vapor Deposition Technique, Hydrographic Printing Method, High Temperature Glaze Experiments