Uluslararası denetim standartlarının Türkiye uygulamaları açısından incelenmesi ve değerlendirilmesi
An Analysis and evaluation of international auditing standards viewpoint of Turkish practice
Yazar: YUSUF DİNÇ
Danışman: PROF. DR. HASAN KAVAL
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bağımsız denetim = Independent audit ; Bağımsız dış denetim = Independent external auditing ; Denetim = Control ; Denetim standartları = Auditing standards ; Muhasebe = Accounting ; Muhasebe denetimi = Accounting audit ; Standartlar = Standards ; Uluslararası Muhasebe Standartları = International Accounting Standarts

Özet:
Türkiye Denetim Standartları'nın oluşturulmasına katkıda bulunmak amacıyla hazırlanmış olan ve "Uluslararası Denetim Standartlarının Türkiye Uygulamaları Açısından İncelenmesi ve Değerlendirilmesi" başlığını taşıyan bu çalışma, dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde, denetim kavramının çerçevesi belirlenmeye çalışılmıştır. Temel kavramlar başlığını taşıyan bu bölümde, denetimin tanımından başlanarak, tarihi gelişimi içerisinde oluşan denetim ile ilgili kavramlar ele alınmıştır. İkinci bölümde, 3568 Sayılı Kanun hükümlerine ülkemizdeki denetim uygulamaları incelenmiştir. 3568 Sayılı Kanuna göre yapılan denetimler daha çok uygunluk denetimi olduğu için, bu bölümde özellikle yeminli mali müşavirlere verilen tasdik görevlerine ağırlık verilmiştir. Ayrıca 3568 Sayılı Kanunun denetim standartları açısından ne gibi katkıları olduğu belirlenmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölümde, 2499 Sayılı Kanun hükümlerine göre ülkemizdeki bağımsız denetim uygulamaları incelenmiştir. Ülkemizde bağımsız dış denetimin ana çerçevesini çizen bu kanun hükümlerine göre denetim standartlarının mevcut durumu ele alınmıştır. Dördüncü bölüm Uluslararası Denetim Standartlarına ayrılmıştır. IF AC tarafından yayınlanmış olan standartların ele alındığı bu bölüm, çalışmanın da ana konusudur. IFAC tarafından yayınlanan 35 adet Uluslararası Denetim Standartlarının tamamının ele alındığı bu bölümde, standartlar mümkün olduğu ölçüde özetlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca her standart, ilgili Türkiye uygulaması ile karşılaştırılarak ülkemizdeki mevcut durumun eksik yönleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Sonuç bölümünde, çalışmanın genel olarak bir değerlendirmesi yapılmış ve muhasebe denetiminde uluslararası niteliklere uygun standartların kullanılması ile işletmelerimizin dünyadaki diğer işletmelerle aynı dili kullanacağı ve sonuçta işletmelerimize olan güvenin uluslararası boyut kazanacağı kanaatine varılmıştır. Ekonomik olarak hızla tek pazar haline gelmekte olan dünyamızda bu durumun sağlayacağı faydalar ise sınırsızdır. xııı

Abstract:
This study which is prepared to contribute to the development of Turkish Auditing Standards and which is titled "An Analysis And Evaluation Of International Auditing Standards From The Viewpoint Of Turkish Practice" consists of four chapters. In the first chapter, an attempt is made to determine the framework of the auditing concept. In this chapter titled "The Main Concepts", starting with the definition of auditing, various concept of auditing are examined in their historical progress. In second chapter, auditing practice under The Law of Independent Accuantancy, Indepedent Account Financial Advisorship and Sworn-in Financial Adisorship-No:3568 is studied. Since auditing practice according to this law consist basicly of compliance auditing, in this chapter the duty of attestion given to sworn-in financial advisor is emphasized. Furthermore, contribution of this law to auditing standards is searched. Independent auditing practices according to the Capital Market Law No:2499 are covered in the third chapter. The current conditions of standards of auditing according to this law which determines the main framework of independent auditing in Turkey are covered here. The fourth chapter is assigned for the International Standartds on Auditing. This section, covering standards issued by IF AC, is the main subject of this study. International Standards have been summarized as far as possible in this chapter, which includes all 35 standards on auditing issued by IF AC. In additon, each standard has been compared with its counterpart in Turkey in order to bring forth the defiencies in Turkish practice. A general evaluation of this study is presented on the conclusion section and it was concluded that by using international standards on auditing we would be using the same language with all international organizations and this would be result in an international confidence to Turkish Enterprises. This situation could provide unlimited advantages in a world that has been turning into a single market rapidly. XIV