Liderlik türlerinin çalışan performansı ve motivasyonuna etkisi: Akdeniz Elektrik Dağıtım Anonim Şirketinde bir uygulama
The i̇mpact of leadership types on performance and motivation: A case study in Akdeniz Elecctricity Distribution Company
Yazar: NAGİHAN İNCE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET SONGUR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Dağıtım = Distribution ; Dağıtım sistemleri = Distribution systems ; Elektrik dağıtım şirketleri = Electiricity distrubution companies ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Motivasyon = Motivation ; Performans = Performance ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Bu çalışma örgüt çalışanlarının liderleri için düşündükleri liderlik türlerinin içsel, dışsal motivasyon ve performans üzerinde etkisi olup olmadığı ve varsa bu etkinin derecesini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda lider, liderlik, içsel motivasyon, dışsal motivasyon ve performans kavramları araştırılmıştır.
Günümüzde birçok liderlik türü arasında şirket için uygun olduğunu düşündüğümüz dönüşümcü ve etkileşimci liderlik türleri ve karşılaştırma yapabilmek için de çalışanları daha özgür bırakan liderlik türü olan serbest bırakıcı liderlik türü ele alınmıştır. Çalışmamızın evrenini Akdeniz Elektrik Dağıtım Anonim Şirketinde çalışan 1472 kişi oluşturmaktadır. Örneklem sayısını belirlemek için tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılmış ve örneklem büyüklüğü 305 kişi olarak hesaplanmıştır. Yapılan anket çalışması sırasında 328 kişiye ulaşılmıştır.
Elde edilen verilerle güvenilirlik ve geçerlilik analizleri, faktör analizi, korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır. Faktör analizi ile kuramsal olarak ortaya konulan modelin, istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür. Korelasyon analizi sonuçlarına göre içsel motivasyon ile dönüşümcü ve etkileşimci liderlik arasında anlamlı bir ilişki bulunurken, serbest bırakıcı liderlik ile anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir. Dışsal motivasyon da ise ele alınan üç liderlik türü ile de anlamlı bir ilişkisi olduğu görülmüştür.
Performans ölçeği ile dönüşümcü liderlik arası orta düzeyde korelasyon bulunurken serbest bırakıcı liderlik arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir. Etkileşimci liderlik ile performans arasında düşük düzeyde ve negatif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir.
Liderlik türlerinin içsel, dışsal motivasyonu ve performansı ne yönde etkilediğini incelemek üzere yapılan regresyon analizi sonucuna göre dönüşümcü ve etkileşimci liderlik türünün içsel ve dışsal motivasyon üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu görülürken serbest bırakıcı liderliğin içsel ve dışsal motivasyon üzerinde etkisinin olmadığı görülmüştür. İçsel ve dışsal motivasyonun performans üzerinde etkili olduğu görülmüştür.

Abstract:
This study aims to investigate whether the types of leadership that the organization employees think for their leaders have an effect on their intrinsic or extrinsic motivation and performance and the degree of this effect, if any. For this purpose, the concepts of leader, leadership, intrinsic motivation, extrinsic motivation and performance are investigated.
Among the many types of leadership, the transformational and interactive types of leadership that we think are appropriate for companies today and an old type of leadership, the one that ensure full freedom (liberating leadership), are discussed in our study. The population of the study consists of 1472 people working at Akdeniz Electricity Distribution Company. Random sampling method was used to determine the number of the samples and the size of the samples was determined as 305 people. 328 people were reached during the survey.
Reliability and validity analyses, factor analysis, correlation and regression analyses were performed after collecting the data. The model, which was put forward theoretically, was found to be statistically significant after factor analysis. According to the correlation analysis, there was a significant relationship between intrinsic motivation and transformational and interactional leadership, but no significant relationship was found with liberating leadership. In terms of extrinsic motivation, it was found to have a significant relationship with the three leadership types.
There was a moderate correlation between performance scale and transformational leadership, but the relationship was not significant for liberating leadership. A moderate and negative relationship was found between interactive leadership and performance.
According to the results of the regression analysis conducted to examine how leadership types affect intrinsic motivation, extrinsic motivation and performance, transformational and interactional leadership had a significant effect on intrinsic and extrinsic motivation, while liberating leadership had no effect on intrinsic and extrinsic motivation. Intrinsic and extrinsic motivation was found to have an effect on performance.