Rembrandt'ın portrelerinde ışık gölge
Ligh shade in Rembrandt's portraits
Yazar: MURAT SÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. SELDA MANT MENAY
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bileşik Sanatlar Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Barok = Baroque ; Gölge = Shadow ; Işık = Light ; Portre = Portrait ; Rembrandt = Rembrandt ; Resim sanatı = Painting art ; Sanat eserleri = Artistic works

Özet:
Günümüzde resim sanatının vazgeçilmez bir ögesi olarak görülen ışık kavramı, Barok üsluptan ön plana alınmıştır. 17. Yüzyılda kendini gösteren Barok üslup sanatçılarının başlıca uğraşı yapaylıkla savaşmak olmuştur. Barok üslubun en önemli isimlerinden sayabileceğimiz Rembrandt Van Rijn (1606-1669) genellikle portre ressamı olarak bilinse de bunun haricindeki çalışmaları da dikkate değerdir. Diğer Barok üslup ressamları gibi canlılığa önem verdiği için çok canlı ve çok koyu renkleri bir arada kullanmaktan kaçınmamıştır. Sanatının ana unsurları desen, açık-koyu zıtlığı ve renktir. Rembrandt'ın resim tarihindeki önemi, özellikle ışığı ve gölgeyi kullanım şeklinde yatar. Onun sanat anlayışında ışık kavramı, resmin asıl ögesidir. Rembrandt, önceki üslupları reddederek aydınlık ve karanlık zıtlığın etkisinden faydalanarak ışığın görsel etkisini tuvaline yansıtmayı amaçlamıştır. Rembrandt'ın resimlerinde kullandığı aydınlık ve karanlık zıtlığının yarattığı canlılığın etkisi bugüne kadar gelmiş ve sanat tarihinde "Rembrandt Aydınlatması" gibi kavramları doğurmuş ve Rembrandt'ın yarattığı ışık canlılığı, görsel sanatların her alanını etkilemiştir. Rembrandt'ın özellikle portre çalışmaları, ışık gölgenin özenle ve canlılıkla uygulandığı eserlerdir. Bu çalışmada Rembrandt'ın portre resimleri detaylı bir şekilde incelenmiş ve ışık gölgenin resimlerindeki önemi üzerinde durulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Barok üslup, resim, Rembrandt, portre, Işık-Gölge

Abstract:
Light concept which is considered as an indispensable element of painting art today was taken to forefront from Baroque genre. The main effort of Baroque genre artists who showed themselves in 17th century was to struggle against artificiality. Although Rembrandt van Rijn (1606-1669) who can be considered as one of the most remarkable artists of that genre is generally known as a portrait artist, his other works are also significant. As he put emphasis on saturation just like other Baroque genre artists, he didn't avoid using very vibrant and very deep colors together. The key elements of his art are pattern, contradiction of light-dark, and clour. Rembrandt's significance in painting history lies on the way he use light and shade. In his sense of art, light concept is the main element of painting. Refusing the previous methods including the ones offered by his masters, he aimed to reflect visual effect of light to his toile by using light and darkness contradiction. The effect of saturation he created by aforementioned light-darkness contradiction has lasted till today and brought forth concepts such as
"Rembrandt Illumination" and the light saturation created by Rembrandt impressed all areas of visual arts. Rembrandt's portrait works , especially, are works that light-shade applied in meticulously and vibrantly. In this study, Rembrandt's portrait works are viewed elaborately and dwelt on significance of light shade in his portraits.

Keywords: Baroque genre, painting, Rembrandt, portrait, Light-Shade