Hastane dışı kardiyak arrest ile acil servise   başvuran hastalarda mortalite ve morbiditenin kan gazı parametreleriyle belirlenmesi
Determination of mortality and morbidity with blood gas parameters in patients who apply to emergency service with non-hospital cardiac arrest
Yazar: OMAY SORGUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UMUT PAYZA ; UZMAN ADNAN YAMANOĞLU
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil tıp = Emergency medicine ; Kalp durması = Heart arrest ; Kan gaz analizi = Blood gas analysis ; Kardiyopulmoner reanimasyon = Cardiopulmonary resuscitation ; Morbidite = Morbidity ; Mortalite = Mortality

Özet:
Giriş ve amaç: Kardiyopulmoner arrest (KPA), herhangi bir nedenle kişinin solunum ve/veya dolaşımının ani ve beklenmedik bir şekilde durması; kardiyopulmoner resüsitasyon (KPR) ise bu  hastaların spontan kardiyak ve/veya solunum fonksiyonlarının tekrar kazandırılması çabasıdır. Çalışmamızda, hastane dışı KPA ile acil servise başvuran hastalarda nörolojik iyileşme veya morbiditenin kan gazı parametreleriyle belirlenmesinin mümkün olup olmayacağını araştırmak, elde edilen veriler ışında literatüre ve hastalara fayda sağlamak amaçlandı. 
Materal ve metot: Çalışmamız gözlemsel amaçlı, tek merkezli ve retrospektif olarak yapıldı. Çalışamaya etik kurul izni alındıktan sonra başlandı. Çalışmamıza 1 Ocak-2018 ile 1 Ocak 2019 tarihleri arasında hastanemiz acil servisine 112 acil sağlık hizmetleri ya da yakınları tarafından getirilen KPA vakalarından dahil edilme kriterlerini karşılayan 912 hasta dâhil edildi. Çalışmaya alınan tüm hastaların demografik özellikleri, başvuru şikayetleri geliş anında alınan kan gazı sonuçları ve YBÜ'nde yatış durumları çalışma formuna kaydedildi. Veriler dijital ortama aktarıldıktan sonra istatistiksel analiz yapıldı. Tüm istatistikler için anlamlılık sınırı p<0.05 olarak seçildi.
Bulgular: Çalışmamıza toplam 912 hasta alındı. Hastaların %61,4'ü (n=560) erkek ve yaş ortalaması 72,31±13,87 (21-98) yıl idi. Hastaların %77'si acil servise getirildikten sonra ilk 45 dakika içinde eksitus olan hastalar; %13,2'si acil servisimize getirildikten sonra ilk 6 saat içinde eksitus olan hastalar; %3,6'sı (n=33) sekelsiz iyileşip taburcu olan hastalar; %6,3'ü çalışma dışı bırakılan hastalardan oluşmakta; alınan kan gazı değerlerinde pH ortanca değeri 6,97; PCO2 median değeri 54,40; BE (baz açığı) median değeri -12,20; HCO3 median değeri 12,80; laktat median değeri 7,60; Na+ median değeri 138; K+ median değeri 4,70 ve glukoz median değeri 208 olarak tespit edildi. Olguların geliş kan gazı değerlerinin sonlanım durumları ile karşılaştırmasında;  ilk 45 dk içinde eksitus olan olgular, ilk 6 saat içinde eksitus olan olgular ve KPR sonrası yaşayan ve nörolojik sekel olmayan hastalar arasında pH, PCO2, BE, HCO3, Laktat ve K+ değerleri arasında istatistiksel anlamlı fark olup, geliş kan gazı Na+ ve Glukoz değerleri arasında istatistisel anlamlı fark görülmedi.
Tartışma ve sonuç: Eksitus olgularda, yaşayan ve nörolojik sekelin görülmediği olgulara oranla pH ve BE değerlerinin daha düşük olduğu; bunun yanında PCO2, laktat, K+ ve HCO3 değerinde eksitus olgularda, yaşayan ve nörolojik sekelin görülmediği olgulara göre daha yüksek olduğu görüldü. Ayrıca hiperkaleminin hem KPA nedeni hem de KPR sonucu olarak görülebildiği; tespit edilmesi halinde her iki etiyolojik nedende de primer tedavisinin yapılması KPR başarısının arttıracağı düşünüldü. Kan gazı parametrelerinin KPA hastalarında prognostik bir faktör olabileceği düşünüldü.

Abstract:
Introduction and aim: Cardiopulmonary arrest (CPA), sudden and unexpected stop of the person's breathing and / or circulation for any reason; cardiopulmonary resuscitation (CPR) is an attempt to restore spontaneous cardiac and / or respiratory functions of these patients. In our study, it was aimed to investigate whether it is possible to determine neurological recovery or morbidity with blood gas parameters in patients admitted to the emergency department with non-hospital KPA, and to benefit the literature and patients in the light of the data obtained.
Materal and method: Our study was performed for observational purposes, single-center and retrospectively. The study started after obtaining the ethics committee permission. Between January 1, 2018 and January 1, 2019, 912 patients who met the criteria for inclusion from 112 emergency health services or CPA cases brought by their relatives were included in our study. The demographic features of all patients included in the study, blood gas results obtained at the time of application complaints and hospitalization status in the ICU were recorded on the study form. After the data were transferred to digital media, statistical analysis was done. The significance limit was chosen as p <0.05 for all statistics.
Results: A total of 912 patients were included in our study. 61.4% (n = 560) of the patients were male and the mean age was 72.31 ± 13.87 (21-98) years. Patients who died in the first 45 minutes after 77% of the patients were brought to the emergency room; Patients who died in the first 6 hours after 13.2% were brought to our emergency department; 3.6% of patients (n = 33) recovered without discharge and discharged; 6.3% of patients are excluded from the study; The median pH of the blood gas values taken was 6.97; PCO2 median value is 54.40; BE (base deficit) median value -12.20; HCO3 median value is 12.80; lactate median value 7.60; Na + median value is 138; The K + median value was 4.70 and the glucose median value was 208. In the comparison of the arrival blood gas values of the cases with the outcome states; There was a statistically significant difference between pH, PCO2, BE, HCO3, Lactate and K + values between the patients who died in the first 45 minutes, the patients who died in the first 6 hours, and after CPR and without neurological sequelae. There was no statistically significant difference between.
Discussion and conclusion: pH and BE values were lower in survivors than in cases without living and neurological sequelae; In addition, PCO2, lactate, K + and HCO3 values were found to be higher in patients with exitus compared to those living and without neurological sequelae. In addition, hyperkalaemia can be seen both as a cause of CPA and as a result of CPR; If it was detected, primary treatment for both etiological reasons was thought to increase the success of CPR. It was thought that blood gas parameters could be a prognostic factor in CPA patients.