İstanbul'daki belediyelerin evde bakım hizmetlerinin sosyal hizmet bakış açısıyla değerlendirilmesi
Evaluation of home care services of municipalities in Istanbul from a social work perspective
Yazar: MERVE ŞENGÜLER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERRİN OKTAY YILMAZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Politika ve Sosyal Hizmetler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Bakım hizmetleri = Maintenance services ; Belediyeler = Municipalities ; Evde bakım hizmetleri = Home care services ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sosyal devlet = Social state ; Sosyal hizmetler = Social services ; Toplumcu belediyecilik = Social municipalism

Özet:
Sosyal devlet, vatandaşlarına asgari refah seviyesini sağlamakla yükümlü olan devlet anlayışını ifade etmektedir. Bu doğrultuda sosyal devlet; engelli, yaşlı, kronik rahatsızlık sahibi olan dezavantajlı vatandaşlarının asgari refah seviyesine erişebilmeleri için bir dizi sosyal politika ve sosyal hizmetler uygulamaya koymaktadır. Bunlardan biri olan evde bakım hizmeti bakıma ihtiyaç duyan engelli, yaşlı ve kronik rahatsızlığı olan bireylere yönelik sunulmaktadır. Evde bakım hizmetinin yararlanıcıları olan dezavantajlı gruplar, genel nüfus içerisinde büyük nüfus gruplarına karşılık gelmektedir. Yapılan araştırmalar ve bu çerçevede ortaya çıkan istatistiki veriler engelli, yaşlı ve kronik hastalığı olan kişi sayısının gün geçtikçe artacağını belirtmektedir. Bu sebeple evde bakım hizmeti günümüzde olduğu gibi gelecekte de önemli bir ihtiyaç olarak ortaya çıkacaktır. Evde bakım hizmeti merkezi yönetimler, yerel yönetimler veya piyasa aktörleri tarafından sağlanabilmektedir. Belediyeler, vatandaşlara en yakın otorite olarak, vatandaşların sorun ve ihtiyaçlarını daha iyi analiz edebilmektedirler. Belediyeler evde bakım hizmeti sunduklarında, bölgesinde yaşayan ihtiyaç sahiplerini yakından tanımakta, hizmetin daha verimli ve etkin olmasını sağlamaktadırlar. Evde bakım hizmeti ise bakıma ihtiyaç duyan bireyin biyolojik, psikolojik ve sosyal olarak iyi olma halini sağlamayı amaçlamaktadır. Bu çalışmada belediyelerin sunmuş oldukları evde bakım hizmetlerinin biyolojik, psikolojik ve sosyal yönleri değerlendirilerek insan onuruna yaraşır, verimli, etkin ve kapsayıcı olup olmadığı değerlendirilmiştir. 
Bu araştırmada İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Şişli Belediyesi, Beşiktaş Belediyesi, Esenler, Belediyesi ve Zeytinburnu Belediyesi'nin evde bakım hizmetleri incelenmiştir. Bu incelemede seçilen beş belediyenin faaliyet raporları ve stratejik planları doküman analizi yöntemiyle irdelenmiştir.  Şişli, Beşiktaş, Esenler ve Zeytinburnu Belediyelerinin evde bakım hizmetlerinin yöneticileri ile yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. 
Bu araştırma sonucunda kısaca; evde bakım hizmetlerinin psikolojik ve sosyal boyutunun zayıf olduğu, belediyelerin büyük bir kısmının gerekli olmasına rağmen bu hizmeti sağlamadığı, evde bakım alanında çalışan personel istihdamının ve mesleki uzmanlığının yetersiz olduğu, sunulan hizmetin yoksulluk kriteri üzerinden ilerlediği ancak varsıl insanların da bu hizmete ihtiyaç duyduğu, evde bakım hizmetinin uygulandığı sürenin yetersiz olduğu, hizmetin kavramsallaştırılmasında sorunlar yaşandığı, engellilerin ve yaşlıların aynı grup içerisinde değerlendirilmesi neticesinde ihtiyaçlarının göz ardı edildiği gibi sonuçlara ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: sosyal politika, sosyal hizmet, sosyal belediyecilik, evde bakım hizmeti, evde sağlık hizmeti

Abstract:
The social state refers to the understanding of the state that is obliged to provide the minimum level of welfare to its citizens. It implements a series of social policies and social services so that its disabled, elderly and disadvantaged citizens can reach the minimum level of welfare. Home care service, which is one of them, is offered to individuals with disabilities, the elderly, and chronic diseases who need care. Disadvantaged groups, beneficiaries of home care services, correspond to large population groups in the general population. Research and statistical data emerging in this framework indicate that the number of people with disabilities, the elderly, and chronic diseases will increase day by day. For this reason, home care services will emerge as an important need in the future, as it is today. Home care services can be provided by central governments, local governments or market actors. Municipalities, as the closest authority to the citizens, can better analyze the problems and needs of the citizens. When municipalities provide home care services, they get to know the needy living in their region closely and ensure that the service is more efficient and effective. Home care services, on the other hand, aim to provide for the biological, psychological, and social wellbeing of the individual who needs care. In this study, by evaluating the biological, psychological and social aspects of home care services offered by municipalities, it has been evaluated whether they are decent, efficient, effective and inclusive.
In this research, home care services of Istanbul Metropolitan Municipality, Şişli Municipality, Beşiktaş Municipality, Esenler Municipality and Zeytinburnu Municipality were examined. In this study, the activity reports and strategic plans of the five selected municipalities were examined using the document analysis method. Semi-structured interviews were conducted with the managers of home care services with Şişli, Beşiktaş, Esenler, and Zeytinburnu Municipality.
As a result of this research, briefly, the psychological, and social dimension of home care services is weak, most municipalities do not provide this service, but it is a necessary service, the employment and professional expertise of the personnel working in the field of home care is insufficient, the service progresses over the poverty criterion, but wealthy people also need this service. It has been concluded that the implementation times are insufficient, there are problems in the conceptualization of the service, the disabled and the elderly are considered as the same group and their needs are ignored.

Keywords: social policy, social work, social municipality, home care service, home health service