Özel yetenekli öğrencilerin matematiksel problem çözme süreçleri ve kullandıkları stratejiler
The mathematical problem solving processes of gifted students and the strategies they used
Yazar: AYGEN KOÇ KOCA
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN GÜRBÜZ
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim stratejileri = Training strategies ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematiksel beceri = Mathematical skill ; Matematiksel düşünme = Mathematical thinking ; Matematiksel yöntemler = Mathematical methods ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme yöntemi = Problem solving method ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu araştırmada, Türkiye'de özel yetenekli öğrencilerin problem çözme süreçleri ve süreçte kullandıkları problem çözme stratejileri incelenmiştir. Bütüncül çoklu durum deseni kullanılan araştırma, amaçlı örneklem yöntemi kullanılarak 7. sınıfta öğrenim gören ve Bilim Sanat Merkezi'ne devam etmekte olan 12 özel yetenekli öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerle yarı yapılandırılmış bireysel görüşmeler yapılarak 14 matematik probleminin çözümü altı hafta süresince toplam 72 problem çözme oturumu yardımıyla elde edilmiştir. Problem çözme oturumlarında sesli düşünme tekniği ve araştırmacı görüşme notları tutularak öğrencilerin problem çözme süreçleri ve kullandıkları stratejiler detaylı olarak incelenmiştir. Araştırmanın veri analizi betimsel analiz tekniği kullanılarak iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada öğrencilerin problem çözme testinde yer alan sorulara verdikleri cevapların kodlama işlemleri yapılarak kullandıkları problem çözme stratejileri belirlenmiştir. İkinci aşamada ise öğrencilerin problem çözme süreçleri ve problem çözme stratejilerini kullanma yeterlilikleri incelenmiştir. Araştırmada, özel yetenekli öğrencilerin matematik problemlerini çözerken en az bir strateji kullanabildikleri ve problem çözme sürecinde başarılı oldukları fakat çözümlerinin doğruluğunu kontrol etmedikleri belirlenmiştir. Ayrıca problem çözme sürecinde özel yetenekli öğrencilerin stratejileri doğru uygulayabildikleri ve kullandıkları stratejilerin açık ve anlaşılır olduğu ve özel yetenekli öğrencilerin kendilerini zorlayan problemlerde daha fazla strateji geliştirerek farklı çözüm yollarını kullandıkları ortaya çıkmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda, matematik öğretmenlerine, araştırmacılara ve matematik öğretmeni yetiştirenlere yönelik çeşitli öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study, the problem solving processes and the problem solving strategies of gifteds in Turkey they used in the process were examined. This study was designed as a holistic multiple case study and the participants of the study were 12 gifteds who were in the seven grade and studied in a Science and Art Center. The participants were determined by using purposive sampling method. Semi structured interwiews were conducted with the gifteds to obtain solutions to 14 matematical problems that were implemented during six weeks in 72 problem solving sessions. In the problem solving sessions, the problem solving processes of the students and the strategies they used were examined in detail by using the thinking aloud technique and taking researcher interview notes. The data were analyzed in two main stages based on qualitative research methods by using the descriptive analysis technique. The first stage involved determining the strategies that gifteds used by coding their answers to the problems in the problem solving test. In the second stage, students' problem solving processes and their competencies to use problem solving strategies were examined. The results showed that gifteds could use at least one strategy while they solved mathematical problems and they were successful in the problem solving process, but they did not check the correctness of their solutions. Additionally it has been revealed that gifteds could apply the strategies correctly in the problem solving process, the strategies they used in the problem solving process were clear and understandable, and they could develop more strategies for mathematical problems which were challenge to them by using different solutions. In the light of these results, we have several suggestions to mathematics teachers, researchers and mathematics teacher educators.