Otizmli bireylerin anne babalarının yaşam kaygı düzeylerinin incelenmesi
Life anxiety levels of parents of individuals with autism
Yazar: SELDA YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. HAYDAR SUR
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Ana-baba = Parents ; Anksiyete = Anxiety ; Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Kaygı = Anxiety ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Psikolojik yardım = Psychological help ; Sosyal destek = Social support

Özet:
Anne-baba olmak, sadece biyolojik bir durum değil psikolojik deneyimler ve yaşantıları
da kapsayan bir süreçtir. Anne-babaların, Otizm ve Otizmli çocuklarının yaşama uyum
sağlama ve bu süreçte yaşayacakları güçlüklerle baş etme konusunda farklı yaklaşımlar
gösterebilmektedir. Bu farklılıklar; anne babanın Otizm ile ilgili bilgi düzeyine, sosyoekonomik, sosyo-kültürel ve eğitim düzeyine, yaşına, anne babanın almış olduğu sosyal
ve psikolojik desteğin niteliğine göre değişmektedir.
Bu araştırmada Otizmli bireylerin anne-babalarının yaşam kaygı düzeylerinin
belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, Otizmli çocuğu olan anne-babaların çocukları ile
birlikte sosyal ortamda ve birlikte geçirdikleri zamanda sürekli yaşayabilecekleri ve
yaşadıkları kaygı düzeyleri; aynı zamanda anne-babaların bu durumla ilişkili görüşlerini
anlamaya yönelik bir bakış açısı ortaya koymak hedeflenmiştir.
Araştırma Ortaca Başaran Özel Eğitim Rehabilitasyon Merkezi'ne devam eden, otizm
tanısı almış ve eğitimlerine devam eden değişik yaştaki çocuklarına birincil düzeyde
bakım veren ve gönüllü olarak çalışmaya katılmayı kabul eden 22 Otizmli çocuğun annebabaları ile yüz yüze görüşme yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma
yöntemlerine göre desenlenen bu araştırmada, yarı yapılandırılmış görüşme soruları
hazırlanarak yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yüz yüze görüşme ile elde edilen
veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir.
Çalışmaya 22 Otizmli bireyin anne ve babası gönüllü katılmıştır. Bu araştırma Otizmin
erkek çocuklarda görülme olasılığının daha fazla olduğunu göstermekte, diğer yapılan
çalışmanın sonuçları ile bu durum geçerliliğini korumaktadır. Veriler incelendiğinde
araştırma kapsamındaki otistik çocukların tanı konulma yaş ortalaması 3.75'dir.
Araştırma kapsamındaki annelerin yaş ortalaması 36, babaların yaş ortalaması 41'dir.
Araştırma sonunda anne babaların çoğunluğunda yaşamla ilgili kaygı durumuna
rastlanmıştır.
Anne-babaların görüşleri açısından önemli bulgular ortaya çıkmıştır: Bunlar; katılımcı
anne babaların çoğunluğu kendisinden sonra çocuklarının yaşamları konusunda zaman
zaman kendilerine olan güvenlerini yitirdikleri ve kaygı hissettikleri tespit edilmiştir.
Ayrıca toplumda Otizm ile ilgili farkındalık eksikliği, çocuklarının gelişimi, eğitimi ve
sağlık giderlerinde zorlandıkları, çocukları için ve yaşam merkezi beklentilerinin
yapılmasını beklemektedirler. Elde edilen bulgular ilgili araştırmalar doğrultusunda
tartışılmış ve kaygılara yönelik önerilerde bulunulmuştur. Özel eğitim ve rehabilitasyon
merkezlerinde, anne ve babalara, Otizmli bireye sahip olmanın yaşamlarında ortaya
çıkarabileceği etkiler anlatılmalı ve gerektiğinde psikolojik destek almaları sağlanarak,
kaygılarını en az düzeyde hissetmeleri sağlanmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Otizm, psikolojik yardım, sosyal destek, duygu durumu, yaşam
kaygısı

Abstract:
Being a parent is not only a biological condition but also a process involving
psychological experiences and experiences. Parents can show different approaches to
adapt to life and cope with the difficulties that their children with Autism and Autism will
face. These differences; it varies according to the parents' level of knowledge about
autism, socio-economic, socio-cultural and educational level, age, and the quality of
social and psychological support the parents receive.
The aim of this study was to determine the life anxiety levels of parents of individuals
with autism. For this purpose, parents with autistic children can live with their children
in a social environment and in the time they spend together, and their level of anxiety; at
the same time, it is aimed to put forward a perspective to understand the views of parents
about this situation.
The study was conducted with face to face interviews with the parents of 22 children
with autism who attended to Ortaca Basaran Special Education Rehabilitation Center,
who were diagnosed with autism and who gave primary care to children of different ages
and who voluntarily agreed to participate. In this study, which was designed according to
qualitative research methods, semi-structured interview questions were prepared and
face-to-face interviews were conducted. Data obtained through face-to-face interviews
were analyzed by descriptive analysis method.
Twenty-two parents with autism participated in the study voluntarily. This study shows
that autism is more likely to occur in boys, and the results of the other study are still valid.
When the data were analyzed, the mean age of diagnosis of autistic children in the study
was 3.75. The mean age of the mothers in the study was 36 years and the average age of
the fathers was 41 years. At the end of the study, life anxiety was found in the majority
of the parents.
Significant findings have emerged in terms of parents' opinions: These are; it was found
that the majority of the participating parents lost their self-confidence and anxiety about
their children's lives from time to time. In addition, there is a lack of awareness about
autism in the society, their children are having difficulties in their development, education
and health expenses, and they expect expectations of life centers for their children. The
findings were discussed in accordance with the related researches and suggestions were
made for the concerns. In special education and rehabilitation centers, parents should be
informed about the effects of having an autistic person in their lives and they should be
provided with psychological support when necessary and they should be made to feel
their concerns at a minimum level.
Keywords: Autism, psychological help, social support, mood, life anxiety