Üniversite öğrencilerinin nargile içme profilleri ve nargilenin sağlığa olan etkilerine yönelik algıları
Hookah profiles of university students and their perception towards effects of hookah use on health
Yazar: BETÜL ESRA ÇERİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMRA KOCATAŞ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algı = Perception ; Nargile = Water pipe ; Sağlık araştırmaları = Health surveys ; Tütün = Tobacco ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin nargile içme profilleri ve nargilenin sağlığa olan etkilerine yönelik algılarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma yapılmadan önce etik kurul onayı ve araştırmanın yapılacağı kurumdan yazılı izin alınmıştır.
Araştırma, tanımlayıcı tiptedir. Araştırmanın örneklemini bir üniversitede öğrenim görmekte olan 625 öğrenci oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak öğrencilerin sosyodemografik özellikleri, sigara ve nargile kullanma davranışıyla ilgili özelliklerinin yer aldığı Kişisel Bilgi Formu ve Çakmak ve Çınar (2014) tarafından geliştirilmiş Nargilenin Sağlığa Etkileri Algı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS 22.0 paket programında tanımlayıcı testler, ortalama ve Pearson Momentler Çarpımı, Dunnet T3 Post Hoc testi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi, Lojistik Regresyon analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. 
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, öğrencilerin %40'ının yaşamı boyunca toplam 100 adet  (5 paket) sigara içtiği, %37.3'ünün halen sigara içtiği, %32.2'sinin nargile içtiği, erkeklerde nargile kullanımının %65.2, kadınlarda ise %34.8 olduğu bulunmuştur. Öğrencilerin Nargilenin Sağlığa Etkileri Algı Ölçeği puan ortalamasının 60.83±9.96 olduğu bulunmuştur. Nargile içmeyenlerin Nargilenin Sağlığa Etkileri Algı Ölçeğinden aldıkları puan ortalamalarının (62.53±9.70) nargile içenlerin puan ortalamalarından (57.45±9.83) yüksek olduğu ve aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır. Genelde birinci basamak sağlık çalışanlarına özelde ise bir sağlık eğiticisi olan halk sağlığı hemşirelerine nargile bağımlılığını önlemede önemli rol ve sorumluluklar düşmektedir. Halk sağlığı hemşirelerinin gençleri, aileleri ve toplumu nargilenin zararları hakkında bilgilendirmeleri ve konu ile ilgili farkındalıklarını arttırmaları önerilebilir.

Abstract:
This study was conducted to determine the hookah drinking profiles among university students and their perceptions about the health effects of hookah. The approval of the ethics committee and permission from the institution were obtained before the research was conducted. The research is descriptive. The sample of the study consisted of 625 students at a university. Data were collected by using the Personal Information Form including the sociodemographic characteristics of the students, smoking and hookah use behavior, and the Perception Scale of Effects of Health on Hookah developed by Çakmak and Çınar (2014). The data obtained from the study were evaluated in SPSS 22.0 package program. Descriptive tests, mean and Pearson Product Moments, Dunnet T3 Post Hoc test, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis H test were used. 
According to the findings of the study, 40% of the students had a total of 100 (5 packs) of cigarettes during their life, 37.3% were still smokers. It has been found that 32.2% of students smoke hookah, 65.2% in men and 34.8% in women. It was detected that total score averages for Perception Scale of Effects of Hookah use on Health was 60.83±9.96. The mean score of the ones who did not smoke hookah (62.53±9.70) was higher than the mean score of the ones who smoked hookah (57.45±9.83). The difference between them was found out to be statistically significant. According to the findings of the study, it was determined that young people using hookah and cigarettes had lower perceptions about the health effects of hookah than those who did not. Primary health care workers, especially public health nurses have important roles and responsibilities in preventing hookah addiction. It is essential that public health nurses inform young people, families and the community about the damages of hookah and increase their awareness about the issue.