Hemodiyaliz tedavisi alan hastaların hastalığı kabullenmesi ve dini başetme tarzlarının incelenmesi
Accepting the illness who receive the hemodialysis theraphy and examining religious coping styles
Yazar: ÜMMÜ CANSU AYIK
Danışman: PROF. DR. ELANUR YILMAZ KARABULUTLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Din = Religion ; Hasta uyumu = Patient compliance ; Hastalık = Disease ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Hemodiyaliz Tedavisi Alan Hastaların Hastalığı Kabullenmesi ve Dini Başetme Tarzlarının İncelenmesi
Amaç: Bu araştırma hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda hastalığı kabullenme, dini baş etme tarzları, bunları etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve hastalığı kabullenme ile dini başetme tarzları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapıldı.
Materyal ve Metot: Araştırmanın evrenini Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi Diyaliz Merkezi, Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi Diyaliz Merkezi ve Özel Serhat Diyaliz Merkezinde HD tedavisi alan 332 hasta oluşturdu. Örneklem grubuna araştırmaya alınma kriterlerine uyan 297 hasta alındı. Aralık 2014–Ocak 2015 tarihleri arasında araştırma verileri toplandı. Verilerin toplanmasında; hastaların tanıtıcı özelliklerini içeren soru formu, hastalığı kabul ölçeği ve dini başa çıkma tarzları ölçeği kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde; Frekans, Yüzde, korelasyon analizi, Regresyon analizi,	t Testi, ANOVA testi, Kruskal Wallis H testi ve Cronbach Alfa analizi kullanıldı. 
Bulgular: Hastalığı kabullenme puan ortalamasının 36.00±17.56, olumlu dini başetme tarzları puan ortalamasının 23.88±1.69, olumsuz dini başetme tarzları puan ortalamasının 8.63±1.53 olduğu belirlendi. Hastaların bazı tanıtıcı özellikleri ve hastalık özelliklerine göre hastalığı kabullenme ve dini başetme tarzları puanlarının farklılık gösterdiği belirlendi (p<0.05). Hastaların hastalığı kabullenme puanı ile olumlu dini başetme tarzları puanı arasında pozitif yönde (r: ,218, p<0.001) ve olumsuz dini başetme tarzları ile negatif yönde (r: -,233, p<0.005)  ilişki bulundu. 
Sonuç: HD tedavisi alan hastaların hastalığı kabullenme düzeylerinin yüksek olduğu ve daha çok olumlu dini başetme tarzı kullandıkları, hastaların olumlu dini başetme tarzları puanları arttıkça hastalığı kabullenme puanının arttığı, olumsuz dini başetme tarzları puanları arttıkça hastalığı kabullenme puanının azaldığı tespit edildi.

Anahtar Kelimeler: Dini başetme tarzı, hastalığı kabul, hemodiyaliz, hemşire

Abstract:
Accepting The Illness Who Receive The Hemodialysis Theraphy and Examining Religious Coping Styles.
Aim: This study has been done as a definer with the aim of accepting the illness who receive the hemodialysis theraphy, examining religious coping styles, being identified the facts that affects them and researching the relationship between accepting the illness and religious coping styles.
Material and Method : This study has been done with 332 patients who receive threatment in Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi Diyaliz Merkezi, Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi and Özel Serhat Diyaliz Merkezi (receiving HD threatment patients). 297 patients were taken the sample group who were suitable the critics of the study. Research data were collected between the dates of December 2014-January 2015. While collecting data ; questionnaire which consists the specialities of patients, accepting illness measuring device and religious coping styles were used. While evaluating the data ; Frequency, Percentage, Correlating Analysis, Regression Analysis, T Test, ANOVA Test, Kruskal Wallis H Test and Cronbach Alpha Analysis were used. 
Findings : It is identified that the point averages of; accepting illness is  36.00±17.56, pozitive religious coping styles are 23.88±1.69, negative religious coping styles are 8.63±1.53. It is also identified that ; patients some definer specialities, accepting illness according to specialities of illness and religious coping styles' point averages were different from each other (p<0.05). A pozitive relationship between patients' points of accepting the illness and pozitive religious coping styles (r: , 218, p<0.001); and a negative relationship with negative religious coping styles were found (r:-, 233, p<0.005) 
Conclusion: It is detected that the patients who receive HD theraphy ; have high level of accepting  illness ; use much more pozitive religious coping styles ; the more they increase their points of pozitive religious coping styles the more they have points of accepting the illness ; and the more they increase their points of negative religious coping styles the less they have points of accepting the illness.

Key Words : Accepting the illness, hemodialysis, nurse, religious coping style