Hemşirelerin hepatit B, C virüsü ile karşılaşma drumları ve korunmak için aldıkları önlemler
Coincidence situations of the nurses with hepatit B, C viruses the measurements taken for prevention
Yazar: AFİTAP ÖZDELİKARA
Danışman: DOÇ. DR. MEHTAP TAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit C = Hepatitis C ; Karşılaşma = Crossing ; Korunma = Protection

Özet:
Bu araştırma hemşirelerin hepatit B ve C virüsü ile karşılaşma durumları ve korunmak için aldıkları önlemlerin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırma Atatürk Üniversitesi Süleyman Demirel Tıp Fakültesi Aziziye ve Yakutiye Araştırma Hastaneleri'nde çalışan hemşireler üzerinde yapılmıştır. Veriler Şubat 2008- Mayıs 2008 tarihleri arasında çalışmamıza katılmayı kabul eden 293 hemşireden elde edilmiştir. Veriler literatür ışığında hazırlanmış olan, hemşirelere ait tanıtıcı özellikler kan ve vücut sıvıları ile karşılaşma yoğunluğu, karşılaşma durumunda alınan önlemler, aşılanma ve hepatit B ve C'ye ilişkin hizmet içi eğitim alma durumunu belirlemeye yönelik soruları içeren anket formu ile toplanmıştır. Veriler yüzdelik ve Ki kare testleri ile değerlendirilmiştir.Araştırma grubundaki hemşirelerin %49.8'inin 18-27 yaş grubunda olduğu, %52.6'sının 1-5 yıl arasında çalıştığı, %44.4'ünün dahili birimlerde çalıştığı ve %86'sının servis hemşireliği görevini yürüttüğü saptanmıştır. Hemşirelerin %33.4'ünün lisans ve yine %33.4'ünün önlisans mezunu olduğu belirlenmiştir.Hemşirelerin %94.9'unun kan ve vücut sıvıları ile temaslarının olduğu, %75.8'inin temas sırasında önlem aldıkları en çok tercih edilen bariyer yönteminin ise %67.9 ile eldiven olduğu saptanmıştır.Hemşirelerin %85.6'sının hastaya girişim öncesi ve sonrası, %69'unun hastadan hastaya geçişte el yıkadığı belirlenirken kan ve vücut sıvıları ile temasın en fazla %15.7 oranında eline iğne batması durumu ile olduğu saptanmıştır.Hemşirelerin %94.9'unun hepatit B için tetkik yaptırdığı, %79.5'inin hepatit B aşısı yaptırdığı, %12.6'sının fırsat bulamadığı için aşı yaptırmadıkları, %56.7'sinin hepatit C tespiti için tetkik yaptırdığı tespit edilmiştir.Hemşirelerin eğitim düzeyi ile kan ve vücut sıvılarıyla temas durumları arasındaki fark anlamsız iken temas sırasında önlem alma durumu arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.Eğitim düzeyi ile iğne batması durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır. Eğitim düzeyi ile serolojik test ve hepatit B aşısı yaptırma durumu ve yaptırmama nedenleri, hepatit B ve hepatit C hakkında eğitim alma ve isteme durumları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur.Hemşirelerin çalışma yılı ile kan ve vücut sıvılarıyla temas ve temas sırasında önlem alma durumu arasındaki fark istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur.Çalışma yılı ile bistüri, dikiş iğnesi vb. kesici delici alet ile yaralanma durumu, hepatit B ve hepatit C için tetkik yaptırma durumu arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.

Abstract:
This study was carried out as descriptive with the aim of determining coincidence situation with hepatit B and C viruses and the measurement the nurses took. The study was carried on the nurses working in Aziziye and Yakutiye Research Hospıtals of Süleyman Demirel Medical Centre of Atatürk University. The data were obtained from 293 nurses who accepted to participate in our study between the dates February 2008 and May 2008.The data were collected by means of questionnaire form including questions orienting to take inservice education as to hepatit B and hepatit C and inoculation, measurement in case of coincidence with hepatit virruses, and the prevelance of coincidence with blood and body fluids and introductory features belonging to the nurses and prepared under the light of literature. The data were assessed by means of percentage and Chi-Square tests.It was found out that 49.8% of the nurses in research group was in 18-27 age group, and that 52.6% of them worked in 1-5 year interval, and that 44.4% of the nurses worked in internal units, and that 86% of them carried out the duty of service nursing. It was found out that 33.4% of the nurses became bachelor and that 33.4% of them became pre-bachelor.It was detected that 94.9% of the nurses contacted with blood and body fluids, and that 75.8% of the nurses took prevention during contact, and that the most preferred preventive method was used by 67.9% of the nurses.It was determined that 85.6% of the nurses washed her hands before and after intervention the patients, and that 69% of the nurses washed her hands passing to one patient to another, where as the contact with blood and body fluids was the most 15.7% , and that ıt was the result of needle sting.It was found out that 79.5% of the nurses make themself inoculated for hepatit B, and that 94.9% of the nurses make some surveys done, and that 12.6% of the nurse wasn?t made to inoculate because of lack of time, and that 56.7% of the nurses made investigation done for hepatit C detection.The distinction between the contact with blood and body fluid, and education levels of the nurses was found insignificantly while the distinction between taking prevention during contact and education levels of the nurses was found significantly.The distinction between education level and injury or needle sting was found statistically significant, and there was statistically significant distinction between education level and serologic test, and hepatit B vaccination and the reason of not horving hepatit B inoculated, wenting to take education about hepatit B and C.There was statistically insignificant distinction between working year of the nurses and taking protection during the contact with blood and body fluids.There was statistically significant distinction between working year of the nurses and bisturi, sewing needle, and other cutting or dsilling tools, make investigation done for hepatit B and C.