Karlheinz Stockhausen'ın Tierkreis başlıklı eserinin incelenmesi
An analysis of the work titled Tierkreis by Karlheinz Stockhausen
Yazar: CEYDA ONLAT
Danışman: DOÇ. DR. HASİBE ZEYNEP ÇİLİNGİR
Anadolu Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Müzik = Music
Dizin: Bestecilik = Musical composition ; Doğaçlama = Improvisation ; Müzik eserleri = Music works ; Stockhausen, Karlheinz = Stockhausen, Karlheinz ; Vurmalı çalgılar = Percussion instruments ; Vurmalı çalgılar = Percussion instruments

Özet:
Tierkreis (Zodyak), 1975-1976 yılları arasında 20. yüzyılın en önemli bestecilerinden Karlheinz Stockhausen tarafından bestelenmiş, herhangi bir tek sesli ve/veya çok sesli enstrümanla seslendirilebilen bir eserdir. Bestecinin  en bilinen eserleri arasında yer alan Tierkreis, zodyağın on iki burcunun karakterini tanımlayan on iki melodiden oluşmaktadır. Bu on iki burç melodisi, ilk olarak, her bir burca atanan merkez tonlar ile oluşturulmuş bir zodyak tonu üzerinde, on iki ton ve formül tekniği ile Musik im Bauch (Karındaki Müzik) başlıklı eserin müzik kutuları için bestelenmiştir. Daha sonra Stockhausen, bu melodiler ile Tierkreis eserini bestelemiştir.
Tierkreis eserinde, icracıdan farklı varyasyon olasılıkları arasından seçimler yaparak doğaçlamada bulunması ve eserin kompozisyon sürecine ortak olması beklenmektedir. Bu bakımdan Tierkreis, doğaçlamanın kullanıldığı repertuvar içinde önemli bir yere sahiptir. Ayrıca Tierkreis, zodyak tonu olgusunun kullanılması, icracının 
doğaçlamaya teşvik edilmesi ve bu yolla geleneksek icracılık sınırlarını zorlaması bakımından repertuvarda özel bir yere sahiptir. 
Bu tez çalışması ile, Tierkreis başlıklı eserin özelliklerinin açıklanması, eserin Türkiye'de tanıtılması ve eserin çalışma ve performans sürecine yönelik bilgi ve önerilerin örnek versiyonlar ile sunularak icracıların bilgilendirilmesine katkıda bulunulması amaçlanmaktadır.
Tezin birinci bölümünde; Stockhausen'ın hayatı, besteci kimliği ve önemli vurmalı çalgılar eserleri incelenmiş, ikinci bölümünde ise; Tierkreis eserinde kullanılan zodyak tonu, form, stil ve kompozisyon teknikleri ve doğaçlama olgusu incelenmiş ve eserin çalışma ve performans önerileri örnekler ile açıklanmıştır.

Anahtar Sözcükler: Vurmalı Çalgılar, Stockhausen, Tierkreis, Zodyak, Doğaçlama

Abstract:
Tierkreis (Zodiac) was composed between 1975 and 1976 by Karlheinz Stockhausen who was one of the most important composers of the 20th century. It can be performed with any monophonic and/or polyphonic instrument. Tierkreis, which is among the best known works of the composer, consists of twelve melodies that define the character of the twelve zodiac signs. These melodies were first composed for the work titled Musik im Bauch's (Musik in the Belly) music boxes, using twelve tone technique and formula technique, on a tone zodiac formed by the central tones attributed to each zodiac sign. Later Stockhausen composed Tierkreis using these melodies.
In Tierkreis, the performer is expected to improvise by making choices among different variation possibilities, and to be involved in the composition process of the work. In this sense, it is an important work within the repertoire that utilizes improvisation. Additionally, Tierkreis be considered a unique work, as it makes use of tone zodiac phenomenon and encourages the performer to improvise, thus pushing their limits as a traditional performer.
This thesis aims to contribute introduction of Tierkreis to Turkey and performers and to inform them about the properties of the work and the process of practicing and performing, while presenting sample versions.
In the first part of this thesis; the life of Stockhausen, his identity as a composer and major percussion works are examined. Then, in the second part of the thesis; the tone zodiac, form, style and composition techniques and improvisation used in the work titled Tierkreis were examined and the practice and performance suggestion of the work were explained with examples.

Keywords: Percussion instruments, Stockhausen, Tierkreis, Zodiac, Improvisation