İş yaşamında tükenmişliğin sosyal kaytarma üzerine etkisinde işe yabancılaşmanın aracı rolü: Y kuşağı üzerine bir araştırma
The intermediation role of work alienation on the effect of burnout on social loafiin in business life: A research on theY generation
Yazar: BERNA AKSAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OKAN YAŞAR
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kuşaklar = Generations ; Sosyal kaytarma = Social loafing ; Tükenmişlik = Burnout ; Y kuşağı = Generation Y ; İş hayatı = Work life ; İşe yabancılaşma = Work alienation

Özet:
Araştırmanın amacı tükenmişliğin sosyal kaytarma üzerine etkisinde yabancılaşmanın aracı rolü ilişkisini açıklamaktır. Araştırma verileri İstanbul ilinde, dış ticaret alanında farklı sektör ve pozisyonlarda yer alan Y kuşağı yaş aralığınaki 150 kişiden alınmıştır. Verilerin toplanması kolayda örnekleme yöntemine göre gerçekleştirilmiştir. Araştırmada kullanılan değişkenlerden bağımlı değişken sosyal kaytarma, bağımsız değişken tükenmişlik ve aracı değişken işe yabancılaşma olarak değerlendirilmektedir. Araştırma sonuçları göz önünde bulundurulduğunda, duyarsızlaşma ve güçsüzlük boyutlarının sosyal kaytarma değişkenini yüksek düzeyde etkilediğini söylemek mümkündür. Ancak kişisel başarı duygusunda azalma boyutunun sosyal kaytarma değişkenini negatif yönlü olarak etkilediği görülmektedir. Bu sonuçlara göre çalışanlar işlerini yaparken duyarsızlaşır ya da kendilerini güçsüz hissederlerse bu durum sosyal kaytarmanın artışına sebep olmaktadır. Ancak çalışanlar kişisel başarı duygusunda azalma hissettiklerinde bu sosyal kaytarmanın artmasına sebep olmamaktadır. Tam tersine çalışanlar işlerini yapmaya devam etmektedir. Ayrıca duygusal tükenme, anlamsızlık ve kendine yabancılaşma boyutlarının sosyal kaytarma değişkenini etkilemediği görülmektedir. Araştırmaya aracı değişkenler açısından bakıldığında duygusal tükenme değişkeni ile sosyal kaytarma arasında güçsüzlük, anlamsızlık ve kendine yabancılaşma değişkelerinin aracı etkileri olduğu görülmektedir. Bu sonuca göre araştırmaya katkıda bulunan katılımcıların duygusal anlamda tükenme durumları ile sosyal kaytarma arasında güçsüzlük, anlamsızlık ve kendine yabancılaşma değişkenlerinin birer köprü görevi gördüğünü söylemek mümkündür. Aynı şekilde kişinin işine karşı duyarsızlaşma durumu oluştuğunda da tükenmişlikle sosyal kaytarma arasındaki ilişkide ciddi düzeyde artış gözlemlenmektedir. Araştırma bulgularına göre çalışanlar ve örgütler için öneriler sunulmuştur. 

Anahtar Kelimeler: Sosyal Kaytarma, Tükenmişlik, İşe Yabancılaşma, Y Kuşağı

Abstract:
The purpose of the study is to explain the relationship between the role of alienation on the effect of burnout on social losing. Research data is taken from 150 people in the Y generation age range in different sectors and positions in the field of foreign trade in Istanbul. The collection of the data was carried out in accordance with therandom  sampling method.Among the variables used in the research, the dependent variable is social loafing, independent variable burnout, and mediating variable as alienation to work. Considering the results of the research, it is possible to say that the insensitivity and weakness dimensions affect the variable of social losing at a high level. However, it is seen that the decrease in the sense of personal success negatively affects the social losing variable. According to these results, if employees become insensitive or feel powerless while doing their jobs, this causes an increase in social loafing.However, when employees feel a decrease in their sense of personal accomplishment, this does not increase social loafing. On the contrary, employees continue to do their jobs. In addition, it is seen that emotional exhaustion, meaninglessness and self-alienation dimensions do not affect the variable of social losing. When the research is analyzed in terms of mediators, it is seen that weakness, meaninglessness and self-alienation variables have mediating effects between the emotional exhaustion variable and social loafing.According to this result, it is possible to say that the variables of weakness, meaninglessness and self-alienation are the bridges between the emotional exhaustion of the participants who contributed to the research and social loafing. Likewise, when the situation of insensitivity towards one's work occurs, a significant increase is observed in the relationship between burnout and social losing.Suggestions for employees and organizations are presented based on the research findings.

Keywords:Social Loafing, Burnout, Work Alienation, Generation Y