Kilolu psöriatik artrit ve psöriazis hastalarında leptin, adiponektin ve ghrelin düzeyleri ve metabolik parametrelerle ilişkisi
Levels of leptin, adiponectin and ghrelin in overweight psoriatic arthritis and psoriasis patients and their relationship with metabolic parameters
Yazar: SİNAN ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. KORAY AYAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Beden kitle indeksi (BKİ) >25 olan psöriatik artrit (PsA) ve psöriazis
hastalarında leptin, adiponektin ve ghrelin düzeylerinin tespit edilmesi, sağlıklı
kontroller ile karşılaştırılması; bu adipositokinler ile inflamasyon, obezite, insülin
direnci ve diğer metabolik parametreler arasındaki ilişkinin tespit edilmesi.
Gereç ve Yöntem: Bu prospektif olgu-kontrol çalışmasına toplamda 24 PsA
(kadın/erkek: 16/8), 20 psöriazis (kadın/erkek: 13/7) hastası ve 21 sağlıklı kontrol
(kadın/erkek:15/6) dâhil edilmiştir. PsA hastalarında hastalık aktivitesi DAPSA
(Disease Activity Index for Psoriatic Arthritis) ölçeği ile, PsA ve psoriazis hastalarında
cilt aktivitesi ise PASI (Psorizis Area and Severity Index) ölçeği ile değerlendirildi.
Tüm katılımcıların antropometrik ölçümleri yapıldı (BKİ, bel çevresi ve kalça çevresi),
biyokimyasal testleri ve insülin, leptin, adiponektin ve ghrelin düzeyleri incelendi ve
visseral adipozite indeksleri (VAİ) hesaplandı. Bulgular gruplar arasında karşılaştırıldı.
Bulgular: Gruplar arasında demografik bulgular, antropometrik ölçümler,
biyokimyasal testler, VAİ, insülin, ghrelin ve adiponektin düzeyleri farklı değildi.
Leptin düzeyleri PsA, psoriazis ve sağlıklı kontrol grupları arasında farklıydı (sırasıyla
ortalama 7,6±3,9, 10,7±4,1 ve 6,5±3,2 ng/ml; p=0,002). Leptin düzeyleri için ikili
gruplar arasındaki karşılaştırmalarda düzeltilmiş p değeri PsA vs psoriazis için
p=0,035, PsA vs sağlıklı kontrol için p=0,806, psoriazis vs sağlıklı kontrol için
p=0,001 bulundu. Psöriazis grubunda leptin ile açlık kan şekeri ve insülin düzeyi
arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif korelasyon saptandı (sırasıyla Rho=0,483;
p=0,031 ve Rho=0,452; p=0,045). PsA grubunda ise leptin ile BKİ (Rho=0,671;
p<0,001), VAİ (Rho=0,557; p=0,005), VLDL (Rho=0,420; p=0,041), trigliserit
(Rho=0,455; p=0,026) ve ürik asit (Rho=0,480; p=0,018) düzeyleri ile istatistiksel
olarak anlamlı pozitif korelasyon, açlık insülin/glikoz oranı ile istatistiksel olarak
anlamlı negatif korelasyon saptanmıştır (Rho=-0,420; p=0,040).
Sonuç: Psöriazis hastalarında leptin düzeyi, PsA ve sağlıklı kontrol grubuna göre daha
yüksek bulunmuştur. Bu sonuç özellikle hastalık modifiye edici ilaçları (disease
modifying drug: DMARD) kullanmayan kilolu psöriazis hastalarında leptin direnci
oluşabileceğini düşündürmektedir.
Anahtar Kelimeler: Adiponektin; Ghrelin; Leptin; Psöriazis, Psöriatik artrit

Abstract:
Aim: To determine the serum levels of leptin, adiponectin and ghrelin in patients with
psoriatic arthritis (PsA) and psoriasis, comparison with healty controls; to identify the
correlation among these adipocytokines and inflammation, obesity, insülin resistance
and other metabolic parameters.
Material and Methods: A total of 24 PsA (female/male: 16/8), 20 psoriasis
(female/male: 13/7) patients ve 21 healty controls (female/male: 15/6) were included
in this prospective case-control study. Disease activity in PsA patients was evaluated
with the DAPSA (Disease Activity Index for Psoriatic Arthritis) scale, and skin
activity in PsA and psoriasis patients was evaluated with the PASI (Psoriatic Area and
Severity Index) scale. Anthropometric measurements of all participants were taken
(BMI, waist circumference and hip circumference), biochemical tests and insulin,
leptin, adiponectin and ghrelin levels were examined, and visceral adiposity indexes
(VAI) were calculated. Findings were compared between groups.
Results: Demographic findings, anthropometric measurements, biochemical tests,
VAI, insulin, ghrelin and adiponectin levels were not different between the groups.
Leptin levels were different between PsA, psoriasis and healthy control groups (mean
7.6±3.9, 10.7±4.1 and 6.5±3.2 ng/ml, respectively; p=0.002). In comparisons between
pairs for leptin levels, the corrected p value was found to be p=0.035 for PsA vs.
psoriasis, p=0.806 for PsA vs. healthy control, and p=0.001 for psoriasis vs. healthy
control. A statistically significant positive correlation was detected between leptin and
fasting blood glucose and insulin levels in the psoriasis group (Rho=0.483; p=0.031
and Rho=0.452; p=0.045, respectively). In the PsA group, a statistically significant
positive correlation was determined between leptin and BMI (Rho=0.671; p<0.001),
VAI (Rho=0.557; p=0.005), VLDL (Rho=0.420; p=0.041), triglyceride (Rho=0.455;
p=0.026) and uric acid (Rho=0.480; p=0.018) levels, and a statistically significant
negative correlation was detected with fasting insulin/glucose ratio (Rho=-0.420;
p=0.040).
Conclusions: Leptin levels were found to be higher in psoriasis patients than in the
PsA and healthy control groups. This result suggests that leptin resistance may occur
in overweight psoriasis patients in particular who do not use disease-modifying drugs
(DMARDs).
Keywords: Adiponectin; Ghrelin; Leptin; Psoriasis, Psoriatic arthritis