Kronik hepatit B hastalarında serum sklerostin düzeylerinin araştırılması
The investigation of serum sclerostin levels in patients with chronic hepatitis B,
Yazar: BÜŞRA ATILGAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHAR KANDEMİR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Bakteriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Hepatit = Hepatitis ; Hepatit B = Hepatitis B ; Histopatoloji = Histopathology ; Karaciğer = Liver ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Serum = Serum ; Sklerostin = Sclerostin

Özet:
Amaç: Kronik Hepatit B (KHB), kronik karaciğer hastalıklarının dünyadaki en yaygın
nedenlerinden birisidir. Kronik viral hepatitli hastalarda, kemik mineral yoğunluğunda azalma
ve osteoporoz riskinde artış gözlenebilmektedir. Sklerostin, osteositlerde SOST geni
tarafından kodlanıp salgılanan osteoblast proliferasyonu, fonksiyonu ve kemik oluşumunu
inhibe eden bir Wnt antagonistidir. KHB hastalarında sklerostinin rolü ile ilgili henüz bir
çalışma yoktur. Bu çalışmada, tedavi naiv non-sirotik KHB hastalarında, serum sklerostin
düzeyinin değerlendirilmesi ve sklerostin düzeyi ile kemik mineral dansitometri skorları ve
karaciğer histopatolojisi arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmaya KHB tanısı yeni konmuş ve henüz tedavi başlanmamış 44 hasta ve yaşcinsiyet
uyumlu 42 sağlıklı kontrol dahil edildi. Çalışma grubunun kemik biyobelirteçleri ve
kemik mineral dansitometri skorlarına ilaveten serum sklerostin düzeyi ölçüldü. KHB
hastalarının karaciğer biyopsi sonuçları değerlendirildi.
Bulgular: KHB hastalarının (K=19, E=25) yaş ortalaması 43.1±12.8 (21-65), kontrol
grubunun (K=19, E=23) ise 39.9±10.3 (20-65) olarak saptandı. İki grubun serum kreatinin,
kalsiyum, fosfor, ALP ve PTH düzeyleri benzerdi. Hasta grubunun sklerostin medyan değeri
57.7 (25-302.7), kontrol grubunun ise 44.3 (31.3-162.3) olarak saptandı (p=0.032). Gruplar
arasında kemik mineral dansitometri skorları açısından fark saptanmadı. KHB hastalarında
serum sklerostin düzeyi yaş, vitamin D ve kreatinin değerleri arasında pozitif korelasyon
bulundu (sırasıyla r=0.551, p<0.001, r=0.336, p=0.026 ve r=0.297, p=0.05). Sklerostin düzeyi
ile kemik mineral dansitometri skorları ve karaciğer histopatolojisi arasında bir ilişki
saptanmadı.
Sonuç: Tedavi naiv non-sirotik KHB hastalarında, serum sklerostin düzeyi sağlıklı
gönüllülere göre daha yüksek bulundu. Sklerostin düzeyinin yaş, D vitamini ve kreatinin ile
aynı doğrultuda artış ve azalma gösterdiği saptandı. Sklerostin ile karaciğer metabolizması
arasındaki ilişkinin patofizyolojik olarak daha ayrıntılı bir şekilde ortaya konması için
karaciğerin fonksiyonel olarak da değerlendirildiği prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: Kronik hepatit B, sklerostin, kemik metabolizması, karaciğer
histopatolojisi

Abstract:
Aim:Chronic Hepatitis B (CHB) is one of the most common causes of chronic liver disease in
the world. In patients with chronic viral hepatitis, a decrease in bone mineral density and an
increased risk of osteoporosis can be observed. Sclerostin is a Wnt antagonist that inhibits
proliferation and function of osteoblasts and bone formation, which is encoded by SOST gene
and secreted from osteocytes. There is no study yet about the role of sclerostin in patients with
CHB. In this study, we aimed to evaluate serum sclerostin levels and its relationship with
bone mineral density scores and liver histopathology in patients with treatment-naive noncirrhotic
CHB.
Methods:Forty-four patients with newly diagnosed and untreated CHB and 42 age and sex
matched healthy controls were included in the study. Serum sclerostin levels of the study
group were measured in addition to bone biomarkers and bone mineral density scores. In
patients with CHB, the results of liver biopsy were evaluated.
Results:The mean age of CHB patients (F=19, M=25) was 43.1±12.8 (21-65) and the control
group (F=19, M=23) was 39.9±10.3 (20-65). Serum levels of creatinine, calcium, phosphorus,
ALP and PTH were similar between two groups. There was no difference between the groups
in terms of bone mineral density scores. There was a positive correlation between serum
sclerostin level and age, vitamin D and creatinine levels in CHB patients (r=0.551, p<0.001,
r=0.336, p=0.026 and r=0.297, p=0.05, respectively). There was no correlation between
sclerostin levels and bone mineral density scores and liver histopathology.
Conclusion:In patients with treatment-naive CHB, serum sclerostin levels were found to be
higher than those of healthy volunteers. It was found that sclerostin level increased and
decreased in the same direction as age, vitamin D and creatinine. In order to elucidate the
relationship between sclerostin and liver metabolism in a more detailed pathophysiologic
manner, prospective studies are needed in which the liver is also evaluated functionally.

Keywords:Chronic hepatitis B, sclerostin, bone metabolism, liver histopathology