Yeni tanı almış glokom hastalarında antiglokomatöz ajanların koroidve retinal damar plexusları üzerine erken dönem etkisi
Early effects  of antiglaucomatous agents on choroidal and  retinal vascular plexuses in newly diagnosed glaucoma patients
Yazar: NESLİHAN BÜYÜKMURAT
Danışman: PROF. DR. HANEFİ ÖZBEK
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Göz Hastalıkları = Eye Diseases

Özet:
Bu tezimizde amacımız glokom tanısı almış hastaların tedavisinde kullanılan ilaçlardan biri olan latanoprost'un göz damarları üzerine yaptığı etkileri araştırmaktır.

Araştırmamıza 01.10.2022-31.01.2023 tarihleri arasında, Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Göz Polikliniklerine başvuran, randomize seçilmiş 18-45 yaş arası, eşlik eden sistemik bir hastalığı, ek göz hastalığı ve/veya geçirilmiş oküler cerrahi öyküsü bulunmayan, yeni tanı almış 40 hasta ve 40 kontrol olmak üzere toplam 80 kişiden oluşan iki grup dâhil edilmiştir. Hastaların başta ve ilaç (latanoprost) kullandıktan sonra yapılan tetkiklerine [göz içi basıncı, retinal sinir lifi kalınlığı (RNLF), koroid kalınlığı] ait veriler dosyaları üzerinden retrospektif olarak taranmak suretiyle elde edilmiştir.

Kontrol ve çalışma grubu arasında cinsiyet dağılımında istatiksel anlamda farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Çalışma grubunda (Grup 1) yaş ortalaması 39,8±4,15 yıl (dağılım:18-45 yıl) ve kontrol grubunda (Grup 2) 41,67±7,95(dağılım: 18-45 yıl) olarak bulunmuştur (p>0,05). Çalışma grubunda tedavi sonrasında göz içi basınç (GİB) oranı ortalama 8,85±2,34 mmHg düşüş göstermiştir. Ortalama GİB, grup 1'de anlamlı olarak azalırken (p<0,001), Grup 2'de değişmemiştir (p=0,153). GİB değerlerinin erkeklerde (9,87±1,06 mmHg) kadınlara (8,00±0,79 mmHg) göre daha yüksek düzeyde düşüş gösterdiği; ayrıca 31-39 yaş aralığında (9,10±0,95 mmHg) 40-45 yaş aralığına (8,61±0,90 mmHg) göre GİB değerlerinin daha fazla düzeyde düşüş gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.

RNFL'nin farklı ölçümlerinde cinsiyete göre farklılık yoktur (p>0,05). Çalışma grubunda tedavi öncesi ve sonrası RNFL kalınlığı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde değişmemektedir (p>0,05).

Çalışma grubunda tedavi sonrasında tedavi öncesine göre koroid foveal, koroid temporali ve koroid nazali kalınlığında artış gözlemlenmiştir. (Sırasıyla p=0.02, p=0.016, ve p=0.012) Ancak bu değerler kontrol grubunda anlamlı olarak değişmemiştir (sırasıyla p=0.4, p =0.5, ve p =0.9).

Çalışma ve kontrol grubu arasında tedavi öncesinde ve sonrasında koroid foveal, temporali ve nasali kalınlık artışlarında farklılıklar vardır (p<0,05). Cinsiyete göre tedavi öncesi ve sonrasında saptanan fark ortalamalarında, koroid nasali kalınlığında farklılık saptanmıştır (p<0,05). Yaş gruplarına göre 40-45 yaş grubunda tedavi sonrasında koroid foveal kalınlığı ortalama 53,04±17,85 μm oranında artış göstermiştir (p<0,05).

Tek başına latanoprost kullanımının glokomlu hastalarda göz içi basınç düzeylerini kısa sürede düşürdüğü, RNFL üzerinde etkisi olmadığı sonucuna varılmıştır. Koroid kalınlığında ise her yönde artış olduğu görülmektedir.

Abstract:
Our aim in this thesis is to investigate the effects of latanoprost, one of the drugs used
in the treatment of patients diagnosed with glaucoma, on the eye vessels.
Our research was conducted between 01 October 2022-31 January 2023 by Kartal Dr. Lütfi Kırdar City Hospital Eye Polyclinics. Two randomly selected groups consisting of 80 people; 40 newly diagnosed patients and 40 controls, aged between 18-45 years, with no accompanying systemic disease, no additional eye disease, and no history of previous ocular surgery were included. The data of the patients' examinations (intraocularpressure, retinal nerve fiber thickness (RNLF), coroid thickness) performed at the beginning and after using the drug (latanoprost) were obtained by retrospectively scanning their medical files. There was no statistically significant difference in gender distribution between thecontrolandstudygroups (p>0.05). The mean age was 39.8±4.15 years (range:18-45 years) in the study group (group 1) and 41.67±7.95 years (range:18-45 years) in the control group (group 2) (p>0.05). In the study group, the mean intraocular pressure ratio decreased 8.85±2.34 mm Hg after treatment. While the mean IOP decreased significantly in group 1 (p=0.000), it did not change significantly in group 2 (p=0.153). It was concluded that IOP values decreased more in men (9.87±1.06 mmHg) than in women (8.00±0.79 mmHg). At the same time, it was concluded that IOP values decreased more in the 31-39 age range (9.10±0.95 mmHg) than in the 40-45 age range (8.61±0.90 mmHg).

There is no difference according to gender in different measurements of RNFL (p>0.05). In the study group, RNFL thickness did not change significantly before and after treatment (p>0.05). In the study group an increase in choroidal foveal, choroidal temporal and choroidal nasal thickness was observed after treatment compared to before treatment. (p=0.02, p=0.016, and p=0.012, respectively) However, these values did not change significantly in the control group (p =0.4, p=0.5, and p=0.9, respectively)There are differences in choroidal foveal, temporal and nasal thickness

increases between the study and control groups before and after treatment (p<0.05). There is a difference in the mean difference between choroidal nasalis thickness before and after treatment according to gender (p<0.05). When we look at age groups, choroidal foveal thickness increased by an average of 53.04±17.85 μm after treatment in the 40-45 age group (p<0.05).

According to the evaluation of our research, it appears that the use of latanoprost alone reduces intraocular pressure levels in a short time in patients with glaucoma and has no effect on RNFL. There is an increase in choroidal thickness in all directions.