Doğançay HES-2 proje sahasındaki birimlerin jeoteknik özelliklerinin ve kazı şevlerinin duraylılığının değerlendirilmesi
Evaluation of geomechanical properties of the alluvium and stability of cut slopes at Dogancay HES-2 area
Yazar: MEHMET BÜLENT ÖZÇELİK
Danışman: PROF. DR. K. ERÇİN KASAPOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Teknolojideki gelişmeler ve sanayileşmeye paralel olarak artan elektrik enerjisi gereksiniminin karşılanmasında kullanılmak üzere, suyun kinetik enerjisi ve/veya potansiyel enerjisini elektrik enerjisine dönüştüren barajlar yapılmaktadır. Bu amaçla planlanan barajlardan biri de Sakarya İli, Geyve İlçesi sınırlarında Sakarya Nehri üzerine kurulacak olan Doğançay HES-2 barajıdır. Bu çalışma, nehir yatağını oluşturan alüvyon zeminin jeoteknik özelliklerinin belirlenerek, bu birimde inşa edilecek olan barajın yapımı ile oluşturulacak şevlerin duraylılığının değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla; sahadan alınan örselenmiş ve örselenmemiş örnekler üzerinde laboratuvar deneyleri yapılarak, baraj alanındaki alüvyon zeminin jeoteknik özellikleri belirlenmiş, alüvyon zeminin makaslama dayanım parametreleri, oluşturulacak şevlerin duraylılık koşulları da dikkate alınarak, farklı şev açısı ve yüksekliğine bağlı olarak değerlendirilmiştir. Bu aşamada pseudo-statik analizlerde kullanılmak üzere, barajın yapılacağı alana yönelik deprem risk analizi yapılmıştır. 300'lik şev açısı için duraylılık koşulu dikkate alınarak yapılan değerlendirmede, drene şev geometrisinin şev yüksekliğinin 10 m'nin üzerine çıkması durumunda güvenlik katsayısı için kabul edilebilecek 1.5 değerinin altında olduğu, şevin doygun olması durumunda ise kritik şev yüksekliğinin yaklaşık 2-3 m düzeylerine düştüğü, 100 yıllık bir zaman dilimi içinde, %75 olasılıkla oluşması muhtemel 7.5 büyüklüğündeki bir deprem anında ise, 300 şev açısına sahip 5 m'den daha yüksek drene şevlerin limit denge koşuluna yaklaştığı, şevlerin oluşturulmasının gerekli olması durumunda, mutlaka uygun destek sistemlerinin projelendirilerek uygulanması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In recent years demand for electricity is growing so rapidly especially related with developments in technology and industry. Dams are constructed for this purpose and one of these dams is Doğancay HES-2 dam constructed on Sakarya river in the vicinity of Gebze district near Sakarya province. This study aims to determine the geotechnical properties of alluvium soil and evaluate the term stability of slopes constructed on this dam site. For this purpose, laboratory tests were performed on the disturbed and undisturbed samples taken from dam site and geotechnical properties of the alluvium soil and stability analysis of slopes were determined. Earthquake risk analysis of the dam site was also carried out by pseudostatic analysis method. Based on the permanent stability evaluation of slope geometries constructed on alluvium soil; it is concluded that for 30° of slope angle factor of safety is less than 1.5 for exceeding 10 m of slope height under drained condition and under saturated condition critical slope height decreases about 2-3 meters. It is also concluded that slopes are at limit equilibrium condition for 30° slope angle and exceeding 5 m of slope height under drained condition during a 7.5 magnitude of earthquake having %75 occuring probability in 100 years of period time and for the stability conditions the required reinforcement methods should be included to Project.