Sağlıklı beslenme alışkanlığı kazandırılması projesi kapsamında İlkokul öğrencilerinin ebeveynlerine verilen beslenme eğitiminin, çocukların beslenme alışkanlıkları üzerine etkileri
The effects of nutrition education given to the parents of Primary school students on the nutritional habits of children within the scope of the project of gaining healthy nutrition habits
Yazar: MERVE EYİNACAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN AÇIKGÖZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Halk Sağlığı = Public Health ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Ana-baba = Parents ; Ana-baba eğitimi = Parents education ; Anne eğitimi = Mother education ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Beslenme eğitimi = Nutrition education ; Dengeli beslenme = Balanced nutrition ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Çocuk beslenmesi = Child nutrition ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu çalışma, Gaziantep ilinde, farklı sosyoekonomik düzeye sahip iki ilkokulda, ebeveynlere verilen beslenme eğitiminden 15 gün sonra, çocukların beslenme ve aktivite alışkanlıklarındaki değişimleri değerlendirmek için, Ocak-Nisan 2019 tarihlerinde, 168 öğrenci ve ebeveyn ile vaka-kontrol çalışması olarak yürütülmüştür. Veriler, Öğrenci Sağlık Değerlendirme Anketi, anket formu, Ebeveyn Yemek Zamanı Davranışları Ölçeği ve besin tüketim kaydı ile iki sefer toplanmıştır. Eğitim sonrasında öğrencilerde kahvaltı ve öğle öğününü atlama oranının azaldığı, evde kahvaltı yapma ve evden öğle yemeği getirme oranının arttığı belirlenmiştir. Eğitim grubunda ebeveynler tarafından en sık kullanılan alt boyut eğitim öncesi ve sonrası günlük sebze meyve seçenekleri olup, kontrol grubunda eğitim öncesi olumlu ikna, eğitim sonrası günlük sebze meyve seçenekleri olarak belirlenmiştir. Eğitim sonrası eğitim grubunda günlük sebze meyve seçenekleri ve hayvansal yağların azaltılması alt boyut puanları artmış, kontrol grubunda azalmıştır. Eğitim öncesi sosyoekonomik düzeye göre öğrencilerin enerji ve besin ögeleri alımında anlamlı farklılıklar olup, eğitim sonrası bu farklılıkların ortadan kalktığı belirlenmiştir. Eğitim grubundaki ebeveynlerin olumlu ikna alt boyutu ile öğrencilerin eğitim öncesi protein (%) ile (-), eğitim sonrası protein (g) ile (+); günlük sebze meyve seçenekleri ile enerji, yağ (g), karbonhidrat (g) ile (+), protein (%) ile (-); eğitim sonrası yağ (%) ile (-), karbonhidrat (%) ile (+) yönde ilişkiler saptanmıştır. Eğitim grubunda eğitim öncesi özel yemekler alt boyutu ile öğrencilerin aktivite süresi arasında (-), eğitim sonrası atıştırma modeli ile ekran süresi arasında (+) yönde ilişkiler saptanmıştır. Sonuç olarak; çocukların beslenme ve aktivite alışkanlıkları üzerinde, ebeveynlerin beslenme bilgilerinin yanı sıra beslenme davranışlarının da etkili olduğu, okullarda diyetisyen ve psikolog eşliğinde yapılan ebeveyn katılımlı çalışmaların yaygınlaştırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study was conducted as a case-control study with 168 students and parents in January-April 2019 to evaluate the changes in children's nutrition and activity habits 15 days after the nutrition education given to parents in two primary schools of different socioeconomic levels in Gaziantep. Data were collected twice with Student Health Assessment Questionnaire, questionnaire form, Parent Mealtime Action Scale and food consumption record. After the training, it was determined that the rate of skipping the breakfast and lunch meal decreased, and the rate of having breakfast at home, and bringing lunch from home increased. The most common sub-dimension used by the parents in the education group was the daily fruit and vegetable options before and after the training, and positive persuasion before the training in the control group was determined as the daily fruit and vegetable options after the training. In the post-training group, daily vegetable and fruit options and reduction of animal fat subscale scores increased and decreased in the control group. According to the socioeconomic level before the education, there were significant differences in the energy and nutrient intake of the students and it was determined that these differences disappeared after the education. With the positive persuasion sub-dimension of the parents in the education group, the students were (-) with pre-training protein (%), and (+) with protein (g); energy, fat (g), carbohydrate (g) (+), protein (%) (-); post-training (-), carbohydrate (%) and (+) direction relationships were determined. In the education group, there were (-) relationships between the special meals sub-dimension before the training and the activity duration of the students, and (+) between the snacking model and the screen duration after the training. As a result; it was concluded that nutritional behaviors, as well as nutritional behaviors of the parents were effective on the nutritional and activity habits of the children and that parental participation studies accompanied by a dietitian and psychologist should be expanded in schools.