Geç başlangıçlı pnömonisi olan term yenidoğanlarda perfüzyon indeksinin değerlendirilmesi
Evaluation of perfusion index (pi) in the term neonates with late-onset pneumonia
Yazar: KÜBRA GÜNEŞ
Danışman: DOÇ. DR. SEVİM ÜNAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Çocuk Sağlığı ve Has. Hematoloji Onkoloji Eğt. Arş. Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Bronkopnömoni = Bronchopneumonia ; Perfüzyon = Perfusion ; Pnömoni = Pneumonia ; Solunum tedavisi = Respiratory theraphy ; İndeks = Index

Özet:
Amaç: Geç başlangıçlı pnömoni tanısı alan term yenidoğanlarda perfüzyon indeksi (PI) ile hastalığın şiddeti ve solunum destek ihtiyacınının belirlenme durumu amaçlanmıştır. Ayrıca, PI ile Silverman Anderson Retraksiyon Skorlaması ve       SNAP-PE II skorunu karşılaştırılarak geçerliliğinin değerlendirilmesi planlanmıştır.
Materyal ve metot: Bu prospektif çalışmaya yenidoğan yoğunbakım ünitesine Aralık 2017 - Haziran 2018 arasında geç başlangıçlı pnömoni tanısıyla yatırılan term yenidoğanlar alındı. Aynı sayıda term, başka hastalığı olmayan, hemodinamik olarak stabil, anne yanında izlenen yenidoğanlar kontrol grubu olarak alındı. Hastaların doğum öncesi, doğum ve sonrası öyküleri, doğum sonrası yaş (gün), cinsiyet, tam kan sayımı, C-reaktif protein (CRP), immatür/total nötrofil oranı (İ/T), arter kan gazları kaydedildi. Yatış sırasındaki oksijen saturasyonu (SaPO2), oksijen destek ihtiyacı, solunum destek şekli, Score for Neonatal Acute Physiology Perinatal Extension (SNAPPE)-II ve Silverman Anderson Retraksiyon skoru (SAS) belirlendi. Klinik ve fizik muayene bulguları, laboratuvar sonuçları ve akciğer grafileri değerlendirilerek uygun antimikrobiyal ve destek tedaviler başlandı.
Olguların yatış, tedavi başladıktan 24 saat sonra ve taburculuk sırasında PI ölçüldü. Biolight Q5 monitörü ve Nellcor Pulse Oksimetre probu ile sağ üst ekstremiteden, 3 dakika boyunca her 10 saniyede bir belirlenen PI değerlerinin ortalaması alındı. PI ile kan sayımı ve kan gazı parametreleri, SAS, SNAP-PE II skoru, oksijen destek ihtiyacı, solunum destek şekli, yatış sırasındaki SaPO2 ve yatış süreleri arasındaki ilişki değerlendirildi.
Bulgular: Çalışma grubunun yaş ortancası 9,5 gün olup, kontrol grubundan yüksek idi (p<0,05). PI ve yaş arasında ilişki yoktu (p>0,05). Çalışma grubunun %60'ı erkek olup gruplar arasında cinsiyet farkı yoktu (p>0,05). Çalışma grubunda hemoglobin (Hb) ve hematokrit (Hct) düzeyleri düşük; CRP ve İ/T oranı yüksek, yatış süreleri uzun,  parsiyel karbondioksit basıncı (pCO2) yüksek, pH, parsiyel oksijen basıncı (pO2) ve SaPO2 düşük saptandı (p<0,05). Grupların laktat, kapiller dolum zamanı, beyaz küre sayısı( BK), nötrofil ve lenfosit oranları benzerdi (p>0,05).
Geç başlangıçlı pnömoni tanısı alan yenidoğanlarda cinsiyet, Hb, Hct, BK, nötrofil ve lenfosit oranı, CRP, etken mikroorganizma, pO2, pCO2, laktat düzeyleriyle PI ile arasında ilişki yoktu (p>0,05). Ancak, İ/T oranıyla yatış sırasındaki PI arasında negatif yönlü korelasyon, SaPO2 ile yatış ve tedavilerinin birinci günündeki PI arasında negatif yönlü korelasyon vardı (p<0,05). Hastaların yatış sırasında ve tedavinin birinci gününde PI daha yüksek bulundu (p<0,05). Zamanla PI değişmedi (p>0,05), ancak zamanla PI düşen hasta sayısı artmıştı (p<0,05). Çalışma grubunda PI ile kapiller dolum zamanı, SaPO2, oksijen ihtiyacı, yatış süresi arasında korelasyon saptanmadı (p>0,05).
Çalışma grubunda oksijen ihtiyacı olan daha fazla hasta vardı. Geç başlangıçlı pnömoni tanısı alan yenidoğanlardan 17'sine (%56,7) ek oksijen desteği, 5'ine (%16,7) hood içi oksijen, 4'üne (%13,3) nazal sürekli pozitif hava yolu basıncı (nCPAP), 4'üne (%13,3) nazal aralıklı mekanik ventilasyon (N-IMV), 1 hastaya (%3.3) ısıtılmış nemlendirilmiş yüksek akışlı nazal kanül (HHHFNC) uygulandı. Hood içi oksijen ihtiyacı ile yatış ve taburculuk sırasındaki PI arasında ilişki saptanmadı (p>0,05). Hood içi oksijen ugulama süresiyle tedavinin birinci günündeki PI arasında pozitif yönlü korelasyon vardı (p<0,05). nCPAP ve N-IMV ihtiyacı ile yatış, tedavinin birinci günü ve taburculuk sırasındaki PI arasında ilişki saptanmadı (p>0,05). Yatış sırasında basınç ihtiyacı olan hastaların PI anlamlı yüksek idi (p<0,05). PI ile SNAP-PE II skoru arasında ilişki yoktu (p>0,05); ancak SAS ile yatışları sırasındaki PI arasında pozitif yönlü korelasyon vardı (p<0,05).
Sonuç: Bu çalışmada geç başlangıçlı pnömoni tanısı alan yenidoğanlarda PI ile hastalık şiddeti, solunum destek ihtiyacı ve prognozun öngörülemediği; SAS ve SNAP-PE II skorlarının PI değeri ile arasında anlamlı ilişki olmadığı sonucuna varıldı. Ancak, çalışmaya katılan olgularda oksijen destek ihtiyacı olanların %73,4, basınç ihtiyacı olanların ise %30 oranında olduğu göz önüne alınarak; ciddi hastalığı olanların az olmasının sonucu etkileyebileceği düşünüldü. Daha fazla olgu sayısı, daha hassas prob ve daha gelişmiş hasta monitörleriyle PI ölçüldüğünde daha kesin sonuçlara ulaşılabileceği kanısına varıldı.
Anahtar kelimeler: Geç başlangıçlı pnömoni, perfüzyon indeksi, solunum desteği, yenidoğan.

Abstract:
Aim: We aimed to determine the severity of late-onset pneumonia, the need of respiratory support and perfusion index (PI) in the term neonates with late-onset pneumonia. In addition, it was planned to evaluate the validity of PI by comparing Silverman Anderson Retraction Scoring and SNAP-PE II score.
Materials and methods: Term neonates hospitalized with the diagnosis of late onset pneumonia were prospectively included in this study, between December 2017 and June 2018. The control group consisted of similar, healthy, hemodynamically stable term neonates in the Mother-baby unit.
Prenatal, natal and postnatal characteristics, age, sex, complete blood count (cbc), C-reactive protein (CRP), immature/total neutrophil ratio (I/T), arterial blood gases of the neonates were recorded. Oxygen saturation (SaPO2), oxygen requirement, respiratory support, Score for Neonatal Acute Physiology Perinatal Extension (SNAPPE) -II and Silverman Anderson Retraction score (SAS) of the neoates were determined. According to the clinical and physical findings, laboratory results and chest X-rays, antimicrobial and supportive therapies were initiated. PI was measured on hospitalization, 24 hours after and on discharge. The relationship between PI and cbc, arterial blood gas parameters, SAS, SNAP-PE II score, oxygen requirement, respiratory support pattern, length of hospitalization were evaluated.
Results: The median age of the study group was 9.5 days and it was higher than control group (p <0.05). There was no relationship between PI and age (p> 0.05). The ratio of male neonates with late-onset pneumonia was 60% and there was no gender difference between groups (p>0.05). We determined lower hemoglobin (Hb) and hematocrit (Hct) levels; higher CRP and I/T ratio and longer hospital stay in the study group (p <0.05). Lactate level, capillary filling time, white blood cell count (WBC), neutrophil and lymphocyte ratios were similar between groups (p> 0.05). We determined significantly lower SaPO2, pH, partial pressure of oxygen (pO2); higher partial pressure of carbon dioxide (pCO2) in the study group (p <0.05).

There was no relationship between PI and Hb, Hct, WBC, neutrophil and lymphocyte counts, CRP, microorganism, pO2, pCO2, lactate levels in the neonates diagnosed with late-onset pneumonia (p> 0.05). However, there was a negative correlation between I/T ratio and PI on hospitalization (p <0.05). There was a negative correlation between PI and SaPO2 on hospitalization and 24 hours after therapy in the study group (p <0.05). PI values were higher on hospitalization and 24 hours after therapy (p <0.05). PI didn't change by time (p> 0.05), but the number of patients with lower PI decreased over time (p <0.05). There was no correlation between PI and capillary refill time, SaPO2, oxygen requirement and lenght of hospital stay in the study group (p> 0.05).
The number of patients with oxygen requirement was higher in the study group. The number of neonates given additional oxygen support was 17 (56.7%). We administered oxygen by head-box to 5 (16.7%) patients, nasal continuous positive airway pressure (nCPAP) to 4 (13.3%), nasal intermittent mechanical ventilation to 4 (13.3%), and heated humidified high flow nasal cannula (HHHFNC) to 1 (3.3%) patient. No relation was found between head-box oxygen application and PI on hospitalization and discharge (p>0.05); there was a positive correlation between the oxygen application time by head-box and PI 24 hours after therapy (p<0.05). There was no correlation between PI and the need of nCPAP and N-IMV (p>0.05). PI was significantly higher in neonates with pressure requirement (p<0.05). There was no relationship between PI and SNAP-PE II score (p>0.05); However, there was a positive correlation between SAS and PI on admission (p <0.05).
Conclusion: We concluded that the severity and prognosis of the late-onset pneumonia in term neonates, the requirements of oxygen and respiratory support could not predicted by PI. We found no significant relationship between PI and SAS, SNAP-PE II scores. We assumed that this should be explained by low percent (30%) of pressure requirement, and high percent of only oxygen support (73.4%) among the neonates with late-onset pneumonia. It was thought that low number of patients with severe disease could affect the result. More accurate results can be achieved when PI is measured using more patients, more sensitive probes and technically more advanced patient monitors.
Key words: Late onset pneumonia, perfusion index, respiratory support, newborn.