Haberde dijitalleşme: Haber üretimi ve tüketicisi bağlamında kuşaklar arası bir karşılaştırma
Digitalization in the news: An Intergenerational comparison in the context of news production and consumer
Yazar: SAİBE PALA
Danışman: DOÇ. DR. METE KAZAZ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo Televizyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
Haber içeriklerinin oluşturulması, paylaşılması, tüketimi ve haberin gündem oluşturması artık dijital platformlar üzerinden yapılmaya başlanmış, dijitalleşen dünyada medya ile birlikte haber de bir dönüşüm içerisine girmiştir. Hız ve düşük maliyetin yanı sıra zaman ve emek bakımından kolaylaştırıcı etkisi nedeniyle de yeni mecralar, kendi anlatı diliyle beraber kendi kitlesini de yaratmıştır. Yeni haber tüketicisi, dijital ortamda sadece haberi takip eden değil, haber anlatılarının detaylarını da araştıran, kendisini içeriği paylaşmak konusunda daha güçlü hissetmek isteyen,  dijital ortamda kendini daha aktif hale getiren, topluluklar içinde kendine bir yer edinmeye çalışan bir kitleye dönüşmüştür. Haber takipçisi artık kendisi için neyin önemli ve yararlı olduğunu da bilmek istemektedir. Bu amaçla Türkiye geneli 1245 kişiyi kapsayan Baby Boomers, X, Y ve Z kuşağı katılımcıları ile saha araştırması yapılmıştır. Tüketicinin demokratik yeni katılım biçimleri ve farklı izleyici kitlelerinin üretimleriyle birlikte yeni tüketici profilinin üretüketen olarak değerlendirilmektedir. Zaman ve mekân sınırlaması olmadan kolay ve hızlı haber alabilmeleri katılımcıların dijital haber takip motivasyonunu oluşturmaktadır. 

Karma yöntemin uygulandığı çalışmada, dijitalleşmenin haber üzerindeki etkisi ve farklı türdeki haber tüketicilerinin profili saha araştırması ile belirlenirken, gazeteciliğin editoryal süreçte dijital dönüşümden nasıl etkilendiği haber üreticileri tarafından değerlendirilmiştir. Farklı mecralarda aktif olarak faaliyet gösteren 11 gazeteci/editör ile derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiştir. Dijitalleşmenin gazetecilik pratiğine olan en büyük etkisi hız olarak değerlendirilmiştir. Bunu, haber öğelerinin dijital platformlarda daha dikkat çekici hale getirilmesi için algoritmalardan, yapay zekâdan SEO editörlüğünden, fotoğraf ve görüntüleri daha cazip hale getirilmesi için programlara hâkim olunması izlemektedir.

Abstract:
The creation, sharing, consumption of news content and the creation of the agenda of the news have now started to be done through digital platforms, and the news has also entered into a transformation with the media in the digitalizing world. In addition to speed and low cost, due to its facilitating effect in terms of time and effort, new channels have created their own audience along with their own narrative language. The new news consumer has turned into an audience that not only follows the news in the digital environment, but also researches the details of the news narratives, wants to feel stronger in sharing the content, makes itself more active in the digital environment, and tries to gain a place for itself in communities. The news follower now also wants to know what is important and useful to him. For this purpose, a field research was conducted with Baby Boomers, X, Y and Z generation participants, covering 1245 people throughout Turkey.With the democratic new forms of participation of the consumer and the production of different audiences, the new consumer profile is considered as the producer. Easy and fast news without time and space restrictions constitute the motivation of the participants to follow the digital news.
In the study in which the mixed method was applied, the effect of digitalization on the news and the profile of different types of news consumers were determined by field research, while how journalism was affected by digital transformation in the editorial process was evaluated by the news producers. In-depth interviews were conducted with 11 journalists/editors who are active in different media. The biggest impact of digitalization on journalism practice has been evaluated as speed. This is followed by the mastery of algorithms to make news items more attractive on digital platforms, artificial intelligence, SEO editing, and programs to make photos and images more attractive.