Cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin hasta güvenliği kültürü ile tıbbi hataya eğilimleri arasındaki ilişki
The relationship between patient safety culture and nurses' medical error tendenci̇es working in surgical clinics
Yazar: ELİF CANKATAR
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRİYE İLKAY GÜNER
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırmanın amacı cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin hasta güvenliği kültürü ile tıbbi hataya eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Kesitsel tipte tanımlayıcı türdeki bu araştırma 20.05.2024-10.06.2024 tarihleri arasında Etlik Şehir Hastanesi cerrahi kliniklerinde çalışan hemşirelerle gerçekleştirildi. Örneklem büyüklüğünün belirlenmesinde %95 güç 0.05 hata payı parametreleri kullanılarak 146 hemşireye ulaşılması gerektiği bulundu. Tabakalı örnekleme yöntemi kullanılarak 167 hemşire ile çalışma tamamlandı. Araştırma verilerinin toplanmasında Tanıtıcı Bilgiler Formu, Hasta Güvenliği Kültürü Ölçeği (HGKÖ), Tıbbi Hataya Eğilim Ölçeği (THEÖ) kullanıldı. Veriler hemşirelerle yüz yüze görüşülerek toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistik (ortalama, standart sapma, frekans ve yüzde) analizleri, bağımsız örneklemler t testi, ANOVA Varyans Analizi ve Post-Hoc Tukey, Pearson korelasyon analizi, Regresyon analizi testleri kullanıldı. Analizler SPSS 22.0 programı yardımıyla gerçekleştirildi. p<0.05 anlamlılık seviyesi seçildi. HGKÖ'nin Yönetim ve Liderlik, Çalışan Davranışı, Beklenmedik Olay ve Hata Raporlama ve Bakım Ortamı alt boyutlarında çalıştıkları servise göre istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu belirlendi. Yönetim ve Liderlik, Çalışan Davranışı, Beklenmedik Olay ve Hata Raporlama, Çalışanların Eğitimi, HGKÖ toplam puanlarında eğitim düzeyine göre anlamlı fark olup bu farkın lisansüstü eğitim alan hemşirelerden kaynaklandığı belirlendi (p<0.05). Hemşirelerin THEÖ'nin Hasta İzlemi ve Malzeme Güvenliği alt boyutunda çalıştıkları servise göre istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu görüldü (p<0.05). 
Sonuç olarak; çalışma kapsamındaki hemşirelerin hasta güvenliği kültürlerinin iyi düzeyde olduğu, tıbbi hataya eğilimlerinin düşük olduğu tespit edildi. Hasta güvenliği kültürü arttıkça tıbbi hataya eğilimin azaldığı belirlendi.
Anahtar Sözcükler: Cerrahi hemşireliği, hasta güvenliği, hasta güvenliği kültürü, hemşirelik, tıbbi hataya eğilim.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the relationship between patient safety culture and nurses' medical error tendencies working in surgical clinics. This cross-sectional descriptive study was conducted with nurses working in the surgical clinics of Etlik City Hospital between 20.05.2024-10.06.2024. In determining the sample size, it was found that 146 nurses should be reached by using 95% power and 0.05% margin of error parameters. The study was completed with 167 nurses using stratified sampling method. Introductory Information Form, Patient Safety Culture Scale (PSCS), Medical Error Tendency Scale (MERS) were used to collect the data. Data were collected by face-to-face interviews with the nurses. Descriptive statistics (mean, standard deviation, frequency and percentage) analyses, independent samples t test, ANOVA Analysis of Variance and Post-Hoc Tukey, Pearson correlation analysis, Regression analysis tests were used in data analysis. Analyses were performed with the help of SPSS 22.0 programme. A significance level of p<0.05 was selected. It was determined that there was a statistically significant difference in the sub-dimensions of Management and Leadership, Employee Behaviour, Unexpected Event and Error Reporting and Environment of Care of PSCS according to the service they worked in. There was a significant difference in the total scores of Management and Leadership, Employee Behaviour, Unexpected Incident and Error Reporting, Training of Employees, PSCS according to the level of education and this difference was determined to be caused by nurses with postgraduate education (p<0.05). It was observed that there was a statistically significant difference in the Patient Monitoring and Material Safety sub-dimension of MERS according to the service where the nurses worked (p<0.05). 
It was determined that the patient safety culture of the nurses in the study was at a good level and their tendency to medical errors was low. It was determined that the tendency to medical errors decreased as the patient safety culture increased.
Key words: Nursing, patient safety, patient safety culture, surgical nursing, tendency to medical error.