Serbest zaman etkinlikleri kapsamında bireylerin sosyal ilişkilerinde kararlılık ve sosyalleşme düzeylerinin incelenmesi: Oryantiring örneği
Investigation of stability and socialization levels in social relationship of individuals in the scope of leisure time activities: Orienteering example
Yazar: TUĞBA KALKAN
Danışman: DOÇ. DR. PINAR GÜZEL
Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rekreasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Spor = Sports
Dizin: Boş zamanları değerlendirme = Leisure activities ; Karar verme stratejileri = Decision making strategies ; Kararlılık = Stability ; Oryantiring = Orienteering ; Sosyal ilişkiler = Social relations ; Sosyalleşme = Socialization ; Spor = Sports ; Spor faaliyetleri = Sport activities ; Sporcular = Sportsmen ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırma Türkiye Oryantiring Federasyonu bünyesinde yer alan lisanslı sporculardan, 2015-2016 sezonunda gerçekleştirilen Oryantiring müsabakalarına katılan lisanslı sporcuların, "serbest zaman etkinlikleri kapsamında sosyal ilişkilerinde kararlılık ve sosyalleşme düzeylerinin incelenmesi" amacıyla yapılmıştır. 
Bu çalışmada, olgu ve olayları nesnelleştirerek gözlemlenebilir, ölçülebilir ve sayısal olarak ifade edilebilir bir şekilde ortaya koyan bir araştırma türü olan Nicel araştırma yöntemlerinden, Genel Tarama Modeli kullanılmıştır.
Araştırmanın evreni 121 kadın 208 erkek olmak üzere toplam 329 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırma verileri Şahan (2007: 165) tarafından geliştirilen "Spor ve Sosyalleşme Ölçeği" ve Haraburda (1996: 16) tarafından geliştirilen, Sarı (2010:113-114) tarafından Türkçe uyarlaması yapılan "Çok Alanlı Kararlık Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. 
Demografik özelliklere ilişkin bulgular arasında, cinsiyete, serbest zaman etkinliklerine katılım şekillerine, serbest zaman etkinliğine başlamada en çok etkisi olan rol sahibine, serbest zaman etkinliğine yaptığı katılım sıklığına ve serbest zaman etkinliği ile ilgilenme amacına göre dağılımları incelenmiştir. 
Verilerin normallik sınamasında Skewness (Çarpıklık) ve Curtosis (Basıklık) değerlerine bakılmıştır. Sporcuların, "Spor ve Sosyalleşme Ölçeği" ve "Çok Alanlı Kararlılık Ölçeği" pualarının Öğrenim durumu ve yaşanılan yerleşim yerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirtmek için Tek Yönlü ANOVA testi kullanılırken; "Spor ve Sosyalleşme Ölçeği" ve "Çok Alanlı Kararlılık Ölçeği" puanlarının yaşanılan yerleşim yerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için Tek Yönlü MANOVA testi yapılmıştır. Ortaya çıkan farkın kaynağını belirlemek amacıyla Post Hoc test olarak Tukey testi kullanılmıştır. Spor ve Sosyalleşme Ölçeği ile Çok Alanlı Kararlılık Ölçeği düzeyi alt boyutları arasındaki ilişkilerin tespitinde Pearson Kolerasyon analizi kullanılmıştır. Ayrıca Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Ayrıca "Spor ve Sosyalleşme Ölçeği" ve "Çok Alanlı Kararlılık Ölçeği" puanlarının kadın ve erkek grupları arasındaki farkı bulmak için ise ındependent T testten faydalanılmıştır. Araştırmada hata payı 0.05 kabul edilmiştir.
Sonuç olarak, doğa sporları kamplarında gerçekleştirilen serbest zaman etkinlikleri, bireylerin sosyalleşmesine ve serbest zaman etkinliklerinin sosyal alanda bütünleşmesine olan katkısında, bireylerin kendi tercihleri ile katılımlarının önemli rolü olduğu görülmektedir.
Üniversitelerin Spor Bilimleri Fakülteleri bölümlerinin dışındaki bölümlerde de toplumda serbest zaman etkinliği olarak değerlendirilebilen oryantiring sporu ile ilgili çalışmalara yönelmelerinin toplumsallaşma açısından faydalı olacağını ortaya koymuştur. Serbest zaman etkinliklerinin sosyalleşme süreci üzerindeki etkisi dikkate alınarak üniversitelerin gerçekleştirdikleri spor şenliklerinin, eğitim ve öğretim dönemlerinin geneline yayılması sağlanmalıdır.

Abstract:
This research was conducted from licensed athletes in the Turkish Orienteering Federation for the purpose of "examining the level of determination and socialization in social relations within the scope of free time activities" for licensed athletes participating in Orienteering competitions held during the 2015-2016 season. 
	In this study, the General Survey Model is used for quantitative research methods, which is a type of research that can be observed, measured and numerically expressed by objectifying phenomena and events.
	The universe of the research consists of a total of 329 participants, 121 female and 208 male. The ''Sport and Socialization Scale'' developed by Şahan (2007) developed by Haraburda (1996:16-102), the "Multisite Decision Scale" adapted to Turkish by Sarı (2010:101-114) was used for the research group. 
	Findings related to demographic characteristics were analyzed according to the types of participation in sex, leisure time activities, the role that has the greatest effect on the start of leisure time activity, the frequency of participation in leisure time activities and the interest in leisure time activities.
	Skewness and Curtosis values were examined in the normality test of the data. One-way ANOVA test was used by the athletes to determine whether the "Sports and Socialization Scale" and "Multi-Field Stability Scale" parenthood differed according to the learning status and the place of residence; One way MANOVA test was conducted to determine whether the scores of "Sports and Socialization Scale" and "Multi-Field Stability Scale" differ according to the place of residence Tukey test was used as Post Hoc test to determine the source of the difference. Pearson Collage analysis was used to determine the relationships between Sports and Socialization Scale and Multi-Field Stability Scale sub-dimensions. The level of significance was also accepted as p <0.05. In addition, the Independent T test was used to find out the difference between the scores of "Sport and Socialization Scale" and "Multi-Domain Stability Scale" between male and female groups. The margin of error in the study was accepted as 0.05
	As a result, it seems that individuals' own preferences and their participation play an important role in the contribution of leisure time activities in the sports camps, socialization of the individuals and integration of leisure time activities on the social scene.
	In the sections outside the faculties of sports sciences of universities, it has been proved that the orientation towards the orienteering sport, which can be evaluated as a leisure activity in the society, will be useful for socialization. Considering the influence of leisure time effects on the socialization process, it should be ensured that the sports festivals realized by the universities spread throughout the education and training periods