Tasarım odaklı düşünmenin gelişimi için çevrimiçi proje tabanlı bir öğretimin tasarımı ve etkililiğinin incelenmesi
The design and examining of the effectiveness of an online project-based instruction to improve design thinking
Yazar: YEŞİM SÜRMELİOĞLU
Danışman: PROF. DR. MUKADDES ERDEM
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Proje temelli öğrenme yöntemi = Project based learning method ; Tasarım odaklı düşünme = Design thinking ; Çevrimiçi eğitim = Online education ; Çevrimiçi öğrenme = Online learning ; Öğretim tasarımı = Instructional design ; Öğretim teknolojileri = Instructional technologies ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin tasarım odaklı düşünme becerisini geliştirmek üzere yapılandırmacı öğrenme tabanında çevrimiçi, işbirlikli, proje tabanlı bir ortam ve süreç tasarlamak ve uygulamanın etkililiğini sınamaktır. Araştırmada tasarım odaklı düşünme becerisi, senaryo yazımı ve animasyon oluşturma üzerine kurulu süreçlerle çevrimiçi ortamda geliştirilmeye çalışılmıştır. Tasarım odaklı düşünmenin doğası gereği disiplinlerarası işbirlikli çalışmaya ihtiyaç duyulduğundan çalışma; 7 tarih, 7 coğrafya ve 8 sosyal bilgiler öğretmeninden oluşan bir katılımcı grupla ve 6 takımla yürütülmüştür. Araştırmacı tarafından, öğretmenlere 2019-2020 yaz döneminde 12 gün, günlük 90 dakikadan toplam 1080 dakika çevrimiçi proje tabanlı tasarım odaklı düşünme öğretimi verilmiştir. Araştırma iç içe gömülü kompleks karma yöntemler araştırma deseni ile tasarlanmıştır. Araştırmada; nicel veriler uygulamanın başında ve sonunda toplanırken, nitel veriler ise; uygulama öncesi, esnası ve sonunda toplanmıştır. Çalışmada veri toplama araçları olarak tasarım odaklı düşünme ölçeği, materyal geliştirme kılavuzu değerlendirme ölçeği, memnuniyet formu, çalışma seyir defteri, video kayıtları, web portalı forum kayıtları ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada beş alt probleme cevap aranmıştır. Öne çıkan bulgular: Süreçte etik ihlalleri yaşanmış olmasına rağmen tasarım odaklı düşünme ölçeği etik boyutu ön test ve son test değerleri oldukça yüksek sonuçlanmış; geliştirilen takım ürünlerinin niteliği, akran ve öğretici değerlendirmeye göre bilimsellik boyutunda farklılık oluşturduğu saptanmış; süreç sonunda kendi animasyonunu üretebilme, tasarım odaklı düşünmeye dair yol haritası ve proje fikirleri, disiplinlerarası ve takım çalışması, dijital teknoloji kullanımına yönelik özgüven artışı gibi mesleki gelişime dair katkılar elde edildiği görülmüştür. Araştırmanın bulgularının, tasarım odaklı düşünme öğretimi açısından alanyazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The purpose of this research is to design an online, collaborative, project-based environment and process on the basis of constructivist learning to develop teachers' design thinking skills and to test the effectiveness in practice. In the research, design thinking skills were tried to be developed in the online environment with processes based on scenario writing and animation creation. Since there is a need for interdisciplinary collaborative work due to the nature of design thinking; It was conducted with a participant group consisting of 7 history, 7 geography and 8 social studies teachers and 6 teams. Teachers were given a total of 1080 minutes of online project-based design thinking instruction, out of 90 minutes per day, for 12 days in the summer term of 2019-2020 by the researcher. The research was designed with an embedded complex mixed methods research design. In the research; while quantitative data are collected at the beginning and end of the intervention, qualitative data are; collected before, during and after the intervention. In the study, as data collection tools, design thinking scale, material development guide evaluation scale, satisfaction form, study logbook, video recordings, web portal forum messages, semi-structured interview form were used. Prominent findings: Although ethical violations were experienced in the process, the design thinking scale's ethical dimension pre-test and post-test values were quite high; It has been determined that the quality of the team products developed makes a difference in the dimension of scientificness according to peer and instructive evaluation; At the end of the process, it has been seen that contributions to professional development such as being able to produce their own animation, a roadmap and project ideas for design thinking, interdisciplinary and teamwork, and increased self-confidence in the use of digital technology. It is thought that the findings of the research will contribute to the literature in terms of teaching design thinking.