Bipolar bozukluk manik epizod öncesi yaşam olaylarıyla başa çıkma biçimi ve ilişkili süreçler
Coping strategies with life events just before bipolar disorder, manic episode and accompanied psychological processes
Yazar: OKAN UFUK İPEK
Danışman: DR. KAASIM FATİH YAVUZ
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Stres = Stress

Özet:
AMAÇ: Araştırmamız; bipolar bozukluğu bulunan bireylerde geçirilmiş en son manik epizod öncesindeki stresli yaşam olaylarına yönelik tutumlarını, ruminatif ve endişe (worry) tepki biçimlerini, yaşantısal kaçınma seviyelerini ve bu değişkenlerin karşılıklı etkileşimini araştırmayı amaçlamaktadır. Elde edilecek sonuçlar, yaşam olayları ile tetiklenen işlev bozucu bilişsel ve davranışsal süreçlerin bipolar bozuklukla ilişkisine dair literatüre bir katkı sunabilecektir.
YÖNTEM: Araştırmaya 18-65 yaş arası, Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi yataklı servislerinde bipolar bozukluk manik epizod tanısıyla tedavi edilen ve epizodun sonlanmasını takiben taburculukları planlanan 74 birey alınmıştır.  Kontrol grubu olarak ise psikiyatrik başvuru öyküsü ve hali hazırda psikiyatrik açıdan bir şikayeti olmayan 70 gönüllü araştırmaya alınmıştır. Çalışma grubu ve kontrol grubu seçilirken basit randomize örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Her iki gruba da Sosyodemografik Veri Formu, Ruminatif Düşünme Biçimi Ölçeği, Penn State Endişe Ölçeği, Stresi Değerlendirme Ölçeği Durumluluk Formu ve Kabul ve Eylem Formu-II uygulanırken, Bipolar I Bozukluk grubuna ilaveten Bipolarite İndeksi ve Bipolar Bozukluk İşlevsellik Ölçeği de uygulanmıştır.
BULGULAR: Bipolar grupta kontrol grubuna göre; çocukken şiddet görme öyküsü, intihar girişimi, boşanma, bekarlık, alkol, sigara ve madde kullanma oranlarının daha yüksek olduğu görülmüş, Stresi Değerlendirme Ölçeği Durumluluk Formunda ise 'tehdit' ve 'kontrol dışı' alt-ölçek puanlarında yükseklik, 'kontrol' alt ölçek puanında ise düşüklük tespit edilmiştir. Yanıt biçimleri açısından yapılan değerlendirmelerde ise ruminatif yanıt biçimi kontrol grubunda daha yüksek saptanırken; endişe yanıt biçimi bipolar grupta yüksek saptanmıştır. Psikolojik esnekliğin değerlendirilmesinde bipolar grupta Kabul ve Eylem Formu-II puan ortalamaları kontrol grubuna göre daha yüksek saptanmıştır. 
SONUÇ: Elde ettiğimiz bulgular; bipolar bozukluğu bulunan bireylerin stres yaratan yakın dönem yaşam olayları ile karşılaştıklarında bu durumu kontrollere göre daha fazla tehdit edici ve daha fazla kontrol edilemez bir durum olarak algıladıklarını, ruminasyon eğilimlerinin düşük, endişe ve yaşantısal kaçınma eğilimlerinin yüksek olduğunu göstermiştir. Araştırmamız, bipolar bozukluğa eşlik eden psikopatolojik süreçlerin netleşmesinde önemli veriler sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Bipolar Bozukluk, Yaşantısal Kaçınma, Psikolojik Esneklik,Ruminasyon, Endişe, Stresi Değerlendirme

Abstract:
OBJECTIVE: The goal of this study is to investigate the relationships and interactions between life events just before last manic episode and stress appraisal attitudes about this event and  rumination, worry, experiental avoidance levels of individuals with bipolar disorder. The results to be obtained will present a contribution to literature about relations between stress, cognitive and emotional maladaptive processes and bipolar disorder. 
METHOD: Seventyfour participants who diagnosed Bipolar I Disorder, Manic Episode being treated in the inpatient clinic of  Bakirkoy Research and Training Hospital for Psychiatry and Neurology Hospital and seventy healthy controls who had no psychiatric complaints between the age of eighteen to sixtyfive were included into the study. Simple randomized sampling method was used while selecting study groups and control group. Sociodemographic Data Form, Ruminative Thinking Style Questionnaire, Penn State Worry Questionnaire, Stress Appraisal Measure State Form and Acceptance and Action Questionnaire II were applied to both of the groups; additionally Bipolarity Index and Bipolar Disorder Functioning Questionnaire were applied to bipolar group.
RESULTS:  It has been detected that the ratio of childhood abuse history, suicidal history, divorcement and singleness more frequent in the bipolar disorder group and also they have higher scores in 'treat' and 'uncontrolled' subscales of  Stress Appraisal Measure State Form. Control group has higher scores in 'control' subscales of Stress Appraisal Measure State Form. When the meta-cognitive processes of the groups were assessed in terms of rumination and worry, control group has higher scores in 'rumination' scores and bipolar group has higher scores in 'worry' scores. In the assessment of psychological flexibility, bipolar disorder group has higher scores at Acceptance and Action Questionnaire II than the control group. And also positive correlation has been found between Stress Appraisal Measure State Form 'treat' and 'uncontrolled' subscale mean scores and Penn State Worry Questionnaire, Acceptance and Action Questionnaire II mean scores.
CONCLUSION: Data obtained from our study indicates that; while experiencing last stresfull life event individuals diagnosed with bipolar disorder, manic episode perceive the situation more threatening and uncontrollable, have lower levels of rumination, have higher levels of worry and experiential avoidance compared to healthy controls, and all of these results can explain the usage of avoidance strategies in this population. 

Keywords: Stress Appraisal, Experiental Avoidance, Psychological Flexibility, Rumination, Worry