Ratlarda deneysel sinüzitis modelinde rapid maksiller ekspansiyon (RME) ile sinüzitis arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluating relationship between rapid maxillar expansion  and sinusitis in rat models with experimental sinusitis
Yazar: ESRA AĞAOĞLU
Danışman: PROF. DR. HASAN BABACAN ; DOÇ. DR. MEHMET TUZCU
Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Alveolar kenar artırılması = Alveolar ridge augmentation ; Kemik rejenerasyonu = Bone regeneration ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Sinüzit = Sinusitis ; Sıçanlar = Rats ; Yara iyileşmesi = Wound healing

Özet:
Hızlı üst çene genişletmesi (Rapid Maksiller Ekspansiyon, RME) üst çene darlığını düzeltmek için yaygın olarak kullanılan bir tedavi yöntemidir. RME'nin nazal kavite genişliğini arttırarak nazal hava yolu direncini azalttığı ve bunun sonucunda burun solunumunda düzelme sağladığı bilinmektedir. Sinüzitis ise milyonlarca bireyin yaşam kalitesini etkileyen, çalışma ve eğitim hayatında performans düşüklüğüne neden olabilen oldukça yaygın görülen bir sorundur. Bu amaçla çalışmamızda, sinüzitisin midpalatal süturdaki kemik formasyonu üzerine etkisi, RME'nin üst solunum yollarına olan etkilerinin sinüzitis seyrini nasıl etkilediği araştırılmıştır.
Deney hayvanı olarak 14 haftalık 200-250 g ağırlığında 32 adet erkek rat kullanılmıştır. Denekler rastgele seçilerek, her grupta 8 rat olacak şekilde 4 gruba ayrılmıştır. Gruplar RME, RME+Sinüzitis, Sinüzitis ve Kontrol olmak üzere sınıflandırılmıştır. RME yapılacak gruplara bu işlem için, 0.14 inch kalınlığında paslanmaz çelik tele heliks bükümü yapılarak 120 gr kuvvet uygulayacak ekspansiyon apareyleri hazırlanmış, 5 günlük aktif ekspansiyon sürecinden sonra apareyler pasif hale getirilerek 10 gün retansiyonda tutulmuştur. 5 günlük ekspansiyon dönemi sonrasında ve 10 günlük pekiştirme dönemi sonrasında  üst kesici dişler arası mesafe dişlerin mezial kenarlarının gingival sınırından dijital kumpas yardımıyla ölçülmüş ve maksiller sütur radyografileri alınmıştır. Deneysel sinüzitis oluşturulacak gruplarda sinüzitis, Marks'ın metoduna göre; burun içerisine yerleştirilen spanch'a standart bakteri içeren (Staphylococcus aureus ATCC 29213) solüsyon emdirilerek oluşturulmuştur. Deneysel sinüzitis oluşturulduğu radyografik olarak tespit edilmiştir. Deney süresi sonunda ratlardan kan örnekleri alınmış daha sonra ötenazi uygulanmıştır. 
Serum neopterin, IFN- γ, IL-6, TNF-α seviyelerinin değerlendirilmesi sonucunda, deneysel sinüzitis oluşturulan ratlarda RME uygulamasının serumda ölçülen inflamasyon belirteçlerinin seviyesini düşürdüğü belirlenmiştir.
Histopatolojik incelemelerde RME+Sinüzitis grubunda belirlenen ödem, hiperemi ve PMNL infiltrasyonu gibi inflamasyona işaret eden bulgulara ait skor ortalamaları Sinüzitis grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur. 
Sonuç olarak, kan serumlarında ölçülen  Neopterin, IFN- γ, IL-6, TNF-α  düzeyleri, biyokimyasal parametreler ve histopatolojik bulgular değerlendirildiğinde, deneysel sinüzitis oluşturulan ratlarda RME uygulamasının sinüzitisin şiddetini azalttığı ve hastalığın seyri üzerinde pozitif bir etki oluşturduğu belirlenmiştir. Ayrıca elde edilen histopatolojik sonuçlardan sinüzitisin midpalatal süturdaki kemik oluşum hızı ve yoğunluğunu etkilemediği gözlenmiştir.


Anahtar Kelimeler: Sinüzitis,Doku iyileşmesi, RME, Kemik yapımı

Abstract:
Rapid maxillar expansion (RME) is a common treatment method used for fixing maxillar narrowness. RME reduces nasal airway resistance by expanding nasal cavity width and improves nasal breathing. Sinusitis is a common problem affecting life quality of millions of people and causing low performance in work and education life. For this purpose, the effect of sinusitis on bone formation at midpalatal suture and upper respiratory effect of RME on the progress of sinusitis were evaluated in our study.
The material of this study consisted of 32 rats which were 14 weeks old and with 200-250 g live weight. Groups were classified as RME, RME+Sinusitis, Sinusitis and Control. To RME group, expansion apparatus were prepared by helical bending of 0.14 inch width of stainless steel with 120 g of force. After 5 days of active expansion process, apparatus were passivated and kept in retention for 10 days. After 5 days of expansion and 10 days of reinforcing period; the distance between maxillary incisors were measured at the gingival margins of mesial edges by digital compass and maxillary suture radiographies were obtained. In groups with experimental sinusitis, sinusitis were induced according to Marks method; by placing spanch packing soaked in solution containing standard bacteria (Staphylococcus aureus ATCC 29213) in nose. Experimentally induced sinusitis were detected radiographically. At the end of the study,  blood samples were obtained from rats and afterwards rats were euthanized.
According to the evaluation of serum neopterin, IFN-γ, IL-6, TNF-α levels; RME application reduced inflammation biomarker levels in rats with experimental sinusitis. According to histopathological examination; score averages belong to inflammation indicators such as edema, hyperemia, PMNL infiltrations were significantly lower in RME + Sinusitis group than Sinusitis group statistically. 
As a result, after evaluating serum Neopterin, IFN- γ, IL-6, TNF-α  levels, biochemical parameters and histopathological findings; RME application reduced severity of disease in rats with experimental sinusitis and constituted positive influence on disease progress. Besides, according to the histopathological results, sinusitis did not affect bone formation speed and density in midpalatal suture.

Key Words: Sinusitis,Tissue healing, RME, Bone formation