Makroekonomik değişkenlerin imalat sanayi üzerine etkisi
The effects of macroeconomic variations on the manufacturing industry
Yazar: NECİP ALPTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. NEVSER MİNE TÜKENMEZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: ARDL Sınır Testi = Autoregressive Distributed Lag Bounds Test ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Hisse senetleri = Stocks ; Makroekonomi = Macroeconomy ; Makroekonomik değişkenler = Macroeconomic variables ; Üretim = Production ; Üretim endüstrisi = Production industry

Özet:
Borsalar, ekonomik iĢleyiĢin önemli bir göstergesi sayılırlar. Bu sebeple ekonomik karar birimleri menkul kıymet borsalarını etkileyen değiĢkenlerin ne olduğu ve borsayı nasıl etkilediklerini bilmek isterler.
Bu çalıĢmada belirlenmiĢ makroekonomik değiĢkenlerin imalat sanayi üzerindeki etkisi, sınai endeks temsilinde incelenmiĢtir. Sınai endeks üzerinde etkisi olduğu düĢünülen enflasyon oranı(TÜFE), döviz kuru, gösterge faiz oranı, M2 para arzı, sanayi üretim endeksi, Ocak 2010 - Aralık 2015 dönemi arası incelenmiĢtir.
Verilere önce birim kök testi uygulanmıĢtır. Test sonucunda sanayi üretim endeksi ve enflasyon oranı (TÜFE) değiĢkenlerinin düzeyde durağan (0) ; faiz oranı, döviz kuru, sınai endeks ve para arzı değiĢkenlerinin ise birinci farkları alındıktan durağan oldukları sonucu ortaya çıkmıĢtır. Farklı düzeyde durağan olan değiĢkenler, gecikmesi dağıtılmıĢ otoregresif sınır testi (ARDL) uygulanarak uzun ve kısa dönem etkileĢimleri incelenmiĢ ve ARDL testinden sonra modelde yapısal değiĢmenin durumunu incelemek için cusum testleri yapılmıĢtır.
Ġncelenen dönemde, modele yapılan testler sonucunda Borsa Ġstanbul(BĠST) sınai endeks üzerinde sanayi üretim endeksi, para arzı ve enflasyon oranının istatistiki olarak anlamlı bir etkisinin bulunmadığı, döviz kuru ve faiz oranı değiĢkenlerinin ise Bist sınai endeks üzerinde anlamlı ve negatif yönde etkisi olduğu ve bu değiĢkenlerden döviz kurunun faiz oranına göre daha etkili olduğu sonucuna ulaĢılmıĢtır.

Anahtar Kelimeler: Makroekonomik değiĢkenler, Bist sınai endeks, Gecikmesi DağıtılmıĢ Otoregresif Sınır Testi (ARDL)

Abstract:
Stock exchanges are an important indicator of economic functioning. Therefore economic decision units want to know what variables affect securities stock markets and how.
In this study, the effect of determined macroeconomic variables on the manufacturing industry has been examined in the industrial index representation. The inflation rate(CPI), exchange rate, indicative interest rate, M2 money supply, industrial production index, which are considered to have an effect on industrial indices, were examined between January 2010 and December 2015 period.
Firstly, the unit root test was performed these datas. As a result of the test, industrial production index and industrial index variables are stable at the level (0); Interest rate, exchange rate, consumer price index and money supply variables are stable when the first differences are taken. Long-term and short-term interactions were examined by applying the delayed distributed autoregressive boundary test (ARDL) to differently stationary variables and after the ARDL test, cusum tests were performed to see the state of the structural change in the model
As a result of the modeled tests, it is seen that there is no statistically significant effect of industrial production index, money supply and inflation rate on Borsa Istanbul (Bist) industrial index and exchange rate and interest rate variables have negative and significant effect on Bist industrial index. Ġnside this variables are exchange rate more effective than the interest rate.
Keywords: Macroeconomic variables, Bist industrial index, Delayed Distributed Autoregressive Boundary Test (ARDL).