Alzheimer hastalığının tedavisinde kullanılan bazı ilaçların ters faz sıvı kromatografi yöntemiyle iyonlaşma sabitlerinin tayini
Determination of ionization constants of some drugs used to treatment of  alzheimer's disease
Yazar: YAŞAR DOĞAN DALDAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EBRU ÇUBUK DEMİRALAY
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; İyonlaşma sabiti = Ionization constant

Özet:
Alzheimer, hafıza, düşünme ve davranış sorunlarına neden olan demans türüdür. Belirtiler genellikle yavaş gelişir ve zaman içerisinde kötüleşir, günlük işleri engelleyebilecek kadar şiddetli olur. Bu bileşiklerin tayinleri için analitik metotlarda bir gelişme veya bu bileşiklerin özellikleri ile ilgili bir bilgi büyük katkı sağlayacaktır. Bu ilaçların ayrılmaları ve kantitatif tayinleri klinik öncesi, biofarmasötik ve klinik çalışmaların başarılı gerçekleştirilmeleri için önemlidir. Bu ilaçların pKa değerleri, vücut absorpsiyonu, doku dağılımı ve eliminasyonu gibi proseslerde membranlarda ilaçların geçişi ile ilgili olduğu için büyük önem taşır. Buna ek olarak, protonasyon sabitleri bunların tayinlerinde ayırma metotlarının geliştirilmesi için gereklidir. Bu bileşiklerin farmasötik formlardan ve biyolojik numunelerden tayini için çeşitli HPLC metotları daha önce rapor edilmiştir. Ancak pKa değerleri ile ilgili sistematik çalışma yoktur. Bu tez, Alzheimer hastalığının tedavisinde kullanılan ilaçların (donepezil, rivastigmin, galantamin, pirasetam) pKa değerlerinin tayini için HPLC-UV metotunun geliştirilmesi ve validasyonunu açıklamaktadır. Asetonitril-su ikili karışımının farklı yüzdelerinde, çalışılan bileşiklerin pKa değerleri ters faz sıvı kromatografik yöntemle (RP-LC) kapasite faktörünün hareketli faz pH' sına bağımlılığından tayin edilmiştir. Bu bileşiklerin pKa değerleri, sigmoidal and non linear modeller kullanılarak hesaplanmıştır. Hesaplanan pKa değerlerinden, bu bileşiklerin sudaki pKa değerleri farklı yaklaşımlarla hesaplanmıştır. Bu çalışmada hareketli faz olarak olarak kullanılan asetonitril-su karışımlarının pH' sı ve organik modifiyerin oranı donepezil, rivastigmin, galantaminin ayrımı için optimize edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Alzheimer, LC, protonasyon sabiti, Yasuda-Shedlovsky eşitliği, validasyon

Abstract:
Alzheimer's is a type of dementia that causes problems in memory, thinking and behavior. Symptoms usually develop slowly and get worse over time, becoming severe enough to interfere with daily tasks. Any advance in the development of
analytical methods for their determination or in the knowledge of the properties of these compounds provides a great contribution. The separation and quantify of these drugs is critical for the successful conduct of preclinical, biopharmaceutical and clinical studies. The pKa values of these drugs can be of great relevance for the passage of the drug across membranes in processes such as body absorption, tissue distribution and elimination. Besides, the information about protonation constants is also necessary to develop separation methods for their determination. Several
HPLC methods have been previously reported for the determination of these drugs in pharmaceuticals and biological samples. But there is no systematic report for pKa values. This thesis describes the validation of HPLC-UV method to pKa values determine drugs used to treatment of Alzheimer's disease (donepezil, rivastigmine, galantamine, piracetam). pKa values of studied compounds in different percentages of acetonitrile-water binary mixtures were determined from the mobile phase pH dependence of capacity factor with reverse phase liquid chromatographic method (RP-LC). The pKa values of the compounds were calculated using sigmoidal and non linear models. From calculated pKa values, the aqueous pKa values of these
compounds were calculated by different approaches. In this study, the proportion of organic modifier and the pH of acetonitrile-water mixtures used as mobile phases were optimized in order to separate of donepezil, rivastigmine, galantamine
 
Key Words: Alzheimer, LC, protonation constant, Yasuda- Shedlovsky equation, validation