Dekstran ile modifiye edilmiş dendrimerlerin sentezi, karakterizasyonu ve eugenol yüklenmesi ile biyolojik aktivitesinin araştırılması
The synthesis, characterization and eugenol loaded of dextran modified dendrimers and investigation of biological activities
Yazar: CELİLE DEMİRBİLEK
Danışman: DOÇ. DR. CEMİLE ÖZDEMİR DİNÇ
Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Kimya = Chemistry ; Polimer Bilim ve Teknolojisi = Polymer Science and Technology

Özet:
Dendrimerler; yüksek dallı yapıları ve polimerleşme dereceleri, fonksiyonel grupların yerleştirilebileceği boşluklarıyla tanımlanan makromolekül sınıfıdır. Olağan dışı kimyaları, fiziksel özellikleri ve geniş potansiyel uygulama alanları sayesinde son zamanlarda birçok alanda ilgi görmüştür. Eugenol, kozmetikte, tatlandırıcılarda, eczacılıkta antiseptik ve uyuşturucu olarak kullanılan özellikle karanfil, hindistan cevizi,  tarçın, ve fesleğenden elde edilen yağımsı bir sıvıdır. Eugenolün uçucu olması kullanım potansiyelini düşürmektedir. Bu çalışmada uçuculuk sorunu olan eugenolün kullanımını arttırmak amacıyla; dekstran kaplı bir poliamin glikodendrimerinin taşıyıcı sistem olarak sentezlenmesi ve eugenol uçucu yağının bu yapıya yüklenmesi düşünülmüştür. Eugenolün glikodendritik yapıya yüklenerek toz forma dönüştürülmesiyle uçucu bileşenin korunması ve kullanım potansiyelinin arttırılması hedeflenmiştir. 
Dekstran içeren dendritik poliamin sentezi için başlatıcı çekirdek tris(2-aminoetil)amin kullanılarak metil metakrilat ile Michael katılması tepkimesi yürütülmüş ve elde edilen aminoesterlerin amidasyonu gerçekleştirilmiştir. Tekrar eden üç Michael katılması ve iki amidasyon tepkimesiyle elde edilen 2,5 jenerasyonlu dendrimerin hidrazin monohidrat ile tepkimesinden poliamin hidrazid iskeleti oluşturulmuştur. Son aşamada, poliamin hidrazid iskeleti pH 5,5 sulu ortamında dekstran ile modifiye edilmiştir. Sonuç olarak, dekstran içeren dendritik poliamin (DPADx) yapısı oluşturulmuştur. 
DPADx'ın FTIR, 1H-NMR, 13C-NMR, elementel analiz, GPC, XRD, SEM, TGA ve DSC analizleriyle yapısı aydınlatıldıktan sonra emülsiyon-difüzyon yöntemiyle etkin madde olarak eugenol uçucu yağı yüklenmiştir. Eugenol yüklü DPADx'in yapısı ise FTIR, XRD, SEM, TGA ve DSC ile karakterize edilmiştir. Ayrıca UV-Vis analiz sonuçları yardımıyla, eugenol yüklü DPADx'in, yükleme verimi, yükleme etkisi ve yükleme kapasitesi sırasıyla % 84, %70 ve %35 olarak hesaplanmıştır. Bu sonuçlar DPADx'in, eugenol için taşıyıcı olarak kullanılabileceğini göstermiştir. 
Eugenol yüklenen DPADx'ın antimikrobiyal aktivitesi Gram-negatif (Escherichia coli ve Salmonella typhimirium) ve Gram-pozitif (Staphylococcus aureus, Listeria monocytogenes ve Enterococcus cesseliflour) bakterilerine karşı disk difüzyon ve agar dilüsyon yöntemi ile araştırılmış ve iyi aktivite gösterdiği belirlenmiştir.

Abstract:
Dendrimers are defined as a macromolecule class of which is high branched structures, having degrees of polymerization, and accommodating spaces of functional groups. Dendrimers have recently received attention in many areas due to their unusual chemistry, physical properties and wide potential applications. Eugenol is a volatile oily liquid used in perfumeries, flavorings, pharmacy as an antiseptic and anaesthetic, is obtained especially from clove, nutmeg, cinnamon and basil. The usage potential of eugenol is decreased due to volatility of it. It was thought that synthesis of a polyamine glycodendrimer coated with dextran as carrying system and then loading of eugenol to this structure to increase using of eugenol have volatility problem. It was aimed increasing of usage potential and protecting of volatile component with converting to powder form after eugenol was incorporated into DPADx.
For the synthesis of dendritic polyamine dextran, Michael addition reaction was carried out with methyl methacrylate thereby using of tris(2-aminoetil)amine as initiator core and performed amidation of obtained amino esters. It was formed polyamine hydrazide structure from reacted with hydrazine monohydrate of 2.5th generation dendrimer obtained by repeater three Michael addition and two amidation reactions. In the final, the polyamine hidrazid scaffold was modified with dextran in aqueous medium at pH 5.5. As a result, a dendritic polyamine compound contained dextran was generated. 
After structure of DPADx was elucidated with FTIR, 1H-NMR, 13C-NMR, elemental analysis, GPC, XRD, SEM, and DSC analyses, volatile and active ingredient oil bioactive compound eugenol loaded DPADx were studied. The structure of DPADx loaded eugenol was characterized with FTIR, XRD, SEM, TGA and DSC. In addition, loading yield, loading effect and loading capacity of DPADx loaded eugenol were calculated as 84%, 70% and 35%, respectively by using of UV–Vis analysis results. These results showed that DPADx can be used as carrying agent for eugenol.
The antimicrobial activity of eugenol loaded DPADx was determined against Gram-positive (Staphylococcus aureus, Listeria monocytogenes and Enterococcus cesseliflour) and Gram-negatif (Escherichia coli, and Salmonella typhimirium) bacteria by disc-diffusion and agar dilution methods and showed good antibacterial effect.