Acil servise başvuran pnömoni ön tanılı hastalarda crp ve prokalsitonin belirteçlerinin düzeyleri ile CURB-65, PSI-port ve scap skorlarının korelasyonu ve klinik değerlilik ile eşik değerlerinin belirlenmesi
Aci̇l servi̇se başvuran pnömoni̇ ön tanili hastalarda CRP ve prokalsi̇toni̇n beli̇rteçleri̇ni̇n düzeyleri̇ i̇le CURB-65, psi-port ve scap skorlarinin korelasyonu ve kli̇ni̇k değerli̇li̇k i̇le eşi̇k değerleri̇ni̇n beli̇rlenmesi̇
Yazar: SEFER ÖZKAYA
Danışman: PROF. DR. ARZU DENİZBAŞI ALTINOK
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; C reaktif protein = C reactive protein ; Kalsitonin = Calcitonin ; Pnömoni = Pneumonia ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Prokalsitonin ve CRP belirteçleri pnömoni hastalarında etiyoloji tahmininde, bakteriyel ve viral pnömoni ayrımında uzun süredir kullanılmaktadır. Bu çalışmadaki amacımız prokalsitonin ve CRP'nin düzeylerinin pnömoni tanısı konulan hastalarda mortalite ve morbidite açısından klinik değerliliğini belirlemek ve Pneumonia Severity Index (PSI), Confusion – Urea - Respiratory rate - Blood pressure - Age (CURB-65) ve Severe Community-Acquired Pneumonia (SCAP) skorlama sistemlerinin alt grupları ile karşılaştırmaktır.
Gereçler ve yöntem: Bu araştırma, Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servisine, 2014 yılı Nisan ve 2015 Nisan ayları arasında başvurmuş olup 18 yaş üstü olan, gebe olmayan, çalışmaya onam veren ve toplum kökenli pnömoni ön tanısı konulmuş hastalar ile prospektif olarak yapıldı. Hastaların hikayeleri, fizik muayene bulguları ve risk faktörleri kayıt altına alındı. Hastalardan eş zamanlı olarak gerekli tetkiklerle beraber CRP ve prokalsitonin düzeyleri gönderildi. CRP ve prokalsitonin düzeylerinin ortalamalarının hastaların sonlanımlarını öngördürme yönünden doğrulukları ROC (Receiver Operating Characteristic Curve) analizinde Eğri Altında Kalan Alanın (EAA) hesaplanması ile belirlendi. Ölçülen CRP ve prokalsitonin  belirteçlerinin düzeylerinin skorlama sistemlerinin alt grupları arasındaki farkının karşılaştırılması için ise anova analizi uygulandı.
Bulgular: Çalışmamıza toplam 203 hasta alındı. Bu hastaların 70'i (%34,5) kadın hastadır. Bu hastalardan BTS tanı kılavuzuna göre 152'sine (%74,8) pnömoni tanısı konuldu. Pnömoni tanısı konulan hastalarda PSI grup 1'de CRP (mg/dl) düzeyi ortalaması 90,6 ± 86,7 (%95 GA 124,7-305,9) iken PSI grup 5'de  ise 150,8 ± 113,0 (%95 GA 114,2-187,4) olup aralarında anlamlı fark vardır (anova test p=0,010). PSI grup 1'de prokalsitonin (ng/ml) düzeyi ortalaması 0,05 ± 0,02 (%95 GA 0,0003-0,0997) iken PSI grup 5'de ise 9,4 ± 19,3 (%95 GA 3,1-15,6) olup anlamlı fark saptandı (anova test p=0,037). SCAP grup 1'de CRP düzeyi ortalaması 99,50 ± 80,45 (%95 GA 82,58-116,48) iken SCAP grup 2'de 149,7 ± 96,6 (%95 GA 82,6-116,5) olup anlamlı fark saptandı (t-test p=0,001). ROC analizine göre mortalite açısından CRP'nin ayırt ettirici doğruluğu 0,715 ± 0,062 (%95 GA:0,636-0,785) iken prokalsitoninin ayırt ettirici doğruluğu 0,701 ± 0,060 (%95 GA: 0,622-0,772) olarak saptandı ve aralarında istatiksel anlamlı fark yoktu (p=0,8369). CRP düzeyi 21 mg/dl ve altında olmasının, pnömoni hastalarında eksitus olasılığını %95.8 duyarlılık ile ekarte ettirdiği, 260 mg/dl üstünde olması ise %95.3 özgüllük ile tanı koydurucu bir eşik değeri olduğu tespit edildi. Prokalsitonin düzeyinin 0,14 ng/ml altında olmasının eksitus olasılığını %91,6 duyarlılık ile ekarte ettirdiği, 4,9 ng/ml üstüne olması ise %90,6 özgüllük ile tanı koydurucu bir eşik değeri olarak tespit edildi.
Sonuç: CRP ve prokalsitonin acil servise başvuran pnömoni hastalarında mortaliteyi öngörmede pnömoni skorlama sistemleri ile birlikte kullanılabilirler.
Anahtar Kelimeler: Pnömoni, CRP, prokalsitonin, PSI, CURB-65, SCAP

Abstract:
Goal: Procalcitonin and CRP are commonly used markers in patients with pneumonia in order to determine the cause and distinguish between viral and bacterial pneumonia. In this study, we aim to investigate the clinical use of CRP and procalcitonin in predicting mortality and morbidity in patients who diagnosed with pneumonia and determite mean levels in different groups of Pneumonia Severity Index (PSI), Confusion – Urea - Respiratory rate - Blood pressure - Age (CURB-65)  and Severe community acquired pneumonia (SCAP) scoring systems. 
Materials and Methods: This is a prospective study held in Marmara University Department of Emergency Medicine from april 2014 to april 2015. All patients diagnosed with community acquired pneumonia who are over 18 years of age, are not pregnant and who had consent included in our study. Patient's history, physical examinaton findings and other risk factors were recorded. CRP and procalcitonin levels are measured along with other necessary tests.  Mean levels of these markers were calculated for each severity group of PSI, CURB 65 and SCAP. Using ROC analysis, accuracy of CRP and procalcitonin was determined for predicting mortality in pnemonia patients. Anova analysis was used to determine the difference of these marker's levels in every subgroup of the scoring systems.
Results: 203 patients were included in our study. 70 (34,5%) were female. 74,8% (n= 152) are diagnosed with pneumonia according to British Thoracic Society (BTS) Guidelines. Mean CRP levels  (mg/dl) of patients in Pneumonia Severity Index (PSI) group 1 were 90,6 ± 86,7 (95% CI 124,7-305,9) while it is 150,8 ± 113,0 (95% CI 114,2-187,4) in PSI group 5, which is statistically significant (annova test p=0,010). Mean procalcitonin levels (ng/dl) in PSI group 1 were 0,05 ± 0,02 (95% CI 0,0003-0,0997) and 9,4 ± 19,3 (95% CI 3,1-15,6) in PSI group 5, which is statistically significant (anova test p=0,037). Mean CRP levels of SCAP group 1 were 99,50 ± 80,45 (95% CI  82,58-116,48) and 149,7 ± 96,6 (95% CI 82,6-116,5) in SCAP group 2 which is statistically significant (t-test p=0,001). In ROC analysis, accuracy of CRP for predicting mortality was 0,715 ± 0,062 (95% CI: 0,636-0,785) while it is 0,701 ± 0,060 (95% CI: 0,622-0,772) for procalcitonin which was not statistically significant (p=0,8369). A CRP level under 21 mg/dl excluded mortality in pneumonia patients with 95.8%  sensitivity and a level over 260 mg/dl predicted mortality with 95.3% specivity. Likewise, Procalcitonin levels under 0.14 ng/dl excluded mortality in pneumonia patients with 91.6%  sensitivity and a level over 4.9 ng/dl predicted mortality with 90.6% specivity.
Conclusion: In order to predict mortality, CRP and procalcitonin levels can be used together with pneumonia scoring systems in pneumonia patients in emergency department.
Key Words: Pneumonia, CRP, procalcitonin, PSI, CURB-65, SCAP