Arapçadan Türkçeye geçen siyaset terimlerinin fonetik ve semantik analizi
Phonetic and semantic analysis of political terms transmitted from Arabic to Turkish
Yazar: MERYEM FARUK
Danışman: PROF. DR. ERDİNÇ DOĞRU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı / Arap Dili Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
Toplumlar tarih boyu birbirlerini etkilemiş ve birbirlerinden etkilenmiştir. Bu etkileşim farklı alanlarda kendini göstermektedir. Dil olgusu ise bu etkileşimin gözlenebileceği en belirgin alanlardan biridir. Arap ve Türk toplumu da uzun yıllar karşılıklı olarak kültürel etkileşimde bulunmuş toplumlar arasındadır. Bu etkileşim üzerine kültürel, sosyal, ekonomi ve siyaset gibi alanlarda Türkçenin Arapçadan, Arapçanın da Türkçeden alıntıladığı birçok sözcük, ifade ve terim olmuştur. Bu çalışmada, doküman analizi yöntemi kullanılarak siyaset bilimleri sözlükleri taranmış, Türkiye Türkçesinde bulunan Arapça kökenli siyaset terimlerinin morfolojik, fonetik ve semantik açıdan incelenmiştir. Derlenen Arapça kökenli terimler arasından 30 terim seçilerek araştırmanın örneklemi oluşturulmuştur. Söz konusu bu terimlerin fonetik ve semantik analizi, araştırmacının getirdiği sınıflandırmaya tabi tutularak yapılmıştır. Arapça kökenli siyaset terimlerinin, Türkçenin ses ve ses özelliklerine gösterdiği uyum açısından bir ayrıma gidilerek, bu terimlerin Arapçadan Türkçeye geçerken yerleşmiş, yarı yerleşmiş ve yerleşmemiş olmak üzere üçlü sınıflandırmaya tabi tutularak fonetik açıdan uğradıkları değişimden bahsedilmiştir.  Bunun yanı sıra bu terimlerin, Türk toplumu tarafından kullanımı ve kullanım sıklığı baz alınarak yerlileşmiş, yarı yerlileşmiş ve yerlileşmemiş olmak üzere üç sınıflandırmaya tabi tutularak semantik açıdan uğradığı değişim ele alınmıştır. Son olarak Türkçenin diğer dillerden alıntı yaptığı sözcükler içerisinde Arapçadan alıntıladığı sözcüklerin oranı ve bu sözcüklerin Türk toplumu tarafından kullanımı ele alınarak Türkçe ile Arapça arasındaki ilişki ve etkileşimlerden bahsedilmiştir.

Abstract:
Throughout history, societies have continuously influenced and been influenced by one another, with these interactions manifesting in various domains. Language is one of the most prominent areas in where such interactions can be observed. Arab and Turkish societies are among those that have engaged in mutual cultural exchange over many years. This interaction has resulted in numerous borrowed words, phrases, and terms in Turkish from Arabic, and vice versa, in cultural, social, economic, and political fields. This study employs a document analysis method to examine political science dictionaries, focusing on the morphological, phonetic, and semantic aspects of Arabic-origin political terms in Turkish. A sample of 30 Arabic-origin terms was selected from the compiled data for analysis. The phonetic and semantic analyses of these terms were conducted according to the classifications proposed by the researcher. This study differentiates Arabic-origin political terms according to their adaptation to Turkish phonetic features, classifying them into three categories: fully assimilated, partially assimilated, and non-assimilated. Furthermore, the semantic changes of these terms were examined by categorizing them into fully localized, partially localized, and non-localized, based on their usage and frequency within Turkish society. Finally, the proportion of Arabic-derived words among the borrowed terms in Turkish and their usage by Turkish society were analyzed to discuss the relationship and interactions between Turkish and Arabic.