Ortaöğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin karara katılma durumu ve örgütsel sosyalleşme düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between participation in decision making and organizational socialization among teachers at high school
Yazar: FATİH YETİMAKMAN
Danışman: DOÇ. DR. İMAM BAKIR ARABACI
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kararlara katılma = Decision making participation ; Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Örgütsel sosyalleşme = Organizational socialization ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı ortaöğretim öğretmenlerinin karara katılma durumu ile örgütsel sosyalleşme düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. İlişkisel tarama modelinde olan bu araştırmanın evrenini 2016-2017 eğitim – öğretim yılında Şanlıurfa il merkezinde ve ilçe merkezlerinde görev yapan 5573 ortaöğretim öğretmeni oluşturmaktadır. İlçe ve İl merkezine uygulanan anketlerden 594 öğretmen tarafından doldurulan anket analize dahil edilmiştir. Veriler SPSS 21.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Araştırmada öğretmenlerin örgütsel sosyalleşmeyi ölçmek için Taormina (1994) tarafından geliştirilen ve yine Taormina (2004) tarafından güncellenen, Balcı ve diğerleri (2012) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Örgütsel Sosyalleşme Ölçeği", karara katılım durumlarını ölçmek için ise Karaca (2001) tarafından geliştirilen "Karara Katılım Ölçeği" kullanılmıştır.
Araştırma bulgularına göre öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme ve karara katılma düzeylerinin yüksek olduğu görülmüştür. Ortaöğretim okulunda görevli öğretmenlerin karara katılma düzeyleri cinsiyet, okul türü, branş, yerleşim yeri, mesleki kıdem, okuldaki hizmet süreside değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermemekteyken, istihdam tipi ve öğrenim durumu değişkenlerinde anlamlı bir farklılık göstermektedir. Öğretmenler en çok öğretim programlarıyla ilgili konularla ilgili kararlara katılırken en az fiziki yapı/araç ve gereç ile ilgili konulara katıldıkları görülmektedir. Öğretmenlerin
vi
örgütsel sosyalleşme düzeyleri, okul türü, branş, yerleşim yeri, okuldaki hizmet süresi, istihdam tipi değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermemekteyken, cinsiyet, mesleki kıdem, öğrenim durumu, yöneticilik deneyimi değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermektedir. Ortaöğretim okulu öğretmenlerinin örgütsel sosyalleşme düzeyi ile karara katılma durumları arasında anlamlı ve düşük düzeyde bir ilişki olduğu ve öğretmenlerinin karara katılma durumu öğretmenlerin örgütsel sosyalleşme düzeyinin anlamlı bir yordayıcısı olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this resesarch is to examine the relationship between the teachers' level of participation in decision making about schools and their organizational socialization at high school and whether this level changes any meaningful difference depending on demographic characteristics of teachers. The research was designed with relational screening model. The target population of this research consists of 5573 teachers working in high schools in 2016-2017 academic year in Şanlıurfa city center and district centers. The sample of the research consists of 594 teachers who were selected randomly from the target population with simple cluster sampling method. Data were analyzed by SPSS 21.0 package programme.
In the study, "Organizational Socialization Scale developed by Taormina (1994, 2004), adapted by Balcı ve diğerleri (2012) into Turkish was used to measure organizational socialization of teachers and " Decision Participation Scale" developed by Karaca (2001) was used to measure the decision participation situations of them.
According to the research findings, levels of organizational socialization of teachers and levels of decision participation of teachers were high. Levels of decision participation teachers who work at high school don't show significant variables according to gender, education status, region, school type, settlement place, managerial experience, branch, length of service to the school, professional seniority, but
viii
employment type and school graduated, variables show a significant difference. Teachers were mostly participating the topics related to the teaching programs at lower dimensions of levels of participation in decisions and at the very least it was seen that they were participating the issues related to the physical structure/materials and tools. Levels of organization socialization teachers who work at high school don't show significant variables according to school type,branch, settlement place, length of service to the school, employment type but professional seniority, education statusand , managerial experience variables show a significant difference. There was a significant and low relationship between the organizational socialization level and participation of decision situations of high school teachers and decision situation of participation of teachers was the significant predictor of the level of teachers' organizational socialization.
Keywords : Organizational Socialization, Decision Making, Participation İn Decision