Metal geri dönüşüm sektörü çalışanlarında kurşun maruziyetinin neopterin düzeylerine etkisi
Effects of lead exposure on neopterin levels in metal recycling sector workers
Yazar: SARA MUHAMMETLİ
Danışman: PROF. DR. TERKEN BAYDAR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Kurşun = Lead ; Neopterine = Neopterine ; Toksisite = Toxicity ; Toksisite testleri = Toxicity tests ; Yeniden kazanma = Recycling

Özet:
Kurşun, maruziyeti sonrasında insan vücudunda farklı kompartmanlarda analiz edilebilir konsantrasyonlarda bulunabilen ve yaşamı tehdit eden ağır metallerden biridir. Endüstride akü, metal ve madencilik gibi birçok alanda yaygın olarak kullanımı söz konusudur. Kurşun başta olmak üzere toksik metallere mesleki maruziyetin söz konusu olabileceği önemli iş kollarından biri "Geri Dönüşüm Sekötürü"dür. Neopterin, doku reddi, insan immün yetmezlik virüsü, çoklu organ yetmezliği, sepsis, kanser gibi çeşitli sağlık sorunlarında erken biyogösterge olarak kullanılabilen bir pteridin türevidir. Hücresel immün aktivasyon ile neopterin salımının yanı sıra kinürenin yolağında hız kısıtlayıcı basamakta rol alan indolamin 2,3-dioksijenaz (IDO) enzimi de indüklenir. Bu tez çalışmasında, geri dönüşüm sektöründe çalışan katılımcılarda kan kurşun düzeyleri ile idrar neopterin, biyopterin, mangan, kadmiyum ve serum neopterin, kinürenin ve triptofan konsantrasyonları arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. Katılımcıların kan kurşun düzeylerinin artması ile idrar neopterin, kurşun, mangan ve kadmiyum düzeylerinin anlamlı olarak değiştiği bulunmuştur (tümü; p<0,05). Bu tez kapsamında elde edilen sonuçlar ile geri dönüşüm sektöründe kurşun başta olmak üzere ağır metal maruziyetinin pteridin ve kinürenin yolağını etkilediği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Kurşun, Neopterin, Geri Dönüşüm Sektörü, Metal Toksisitesi

Abstract:
Lead is one of the life-threatening heavy metals that can be found in detectable concentrations in different compartments of the human body after exposure. In industry, lead is widely used in many areas such as battery, metal and mining. One of the important business lines in which occupational exposure to toxic metals, mainly lead, may occur is the "Recycling Sector". Neopterin is a pteridine derivative that can be used as an early biomarker in various disorders such as tissue rejection, human immunodeficiency virus, multi-organ failure, sepsis, and cancer. In addition to neopterin release, indolamine 2,3-dioxygenase (IDO) enzyme, which plays a role in the rate-limiting step of the kynurenine pathway, is also induced by cellular immune activation. In this thesis, the relationship between blood lead levels and urinary neopterin, biopterin, manganese, cadmium and serum neopterin, kynurenine and tryptophan concentrations were evaluated in participants working in the recycling industry. It was found that urinary neopterin, lead, manganese and cadmium levels changed significantly with the increase in blood lead levels (all; p<0.05). Within the scope of the thesis, it was determined that exposure to heavy metals, especially lead, in the recycling sector affects the pteridine and kynurenine pathways.

Keywords: Lead, Neopterin, Recycling Industry, Metal Toxicity