Asetik asit-su karışımlarından çeşitli yöntemlerle asetik asidin kazanılması
Recovery of acetic acid from acetic acid-water mixtures by various methods
Yazar: HAKAN DEMİRAL
Danışman: PROF.DR. M. ERCENGİZ YILDIRIM
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering
Dizin: Asetik asit = Acetic acid ; Damıtma = Distillation ; Su = Water ; Özütleme = Extraction

Özet:
ÖZET Atıklar son yıllarda dünya çapında önemli çevre sorunlarına neden olmaktadır. Artan kirlilik nedeniyle, bu atıklar değerlendirilmelidir. Bununla birlikte, endüstriyel atıklar birçok organik bileşen içerebilir. Bu bileşenlerin geri kazanılması ekonomik olarak önemlidir. Asetik asit en çok kullanılan karboksilli asitlerden biridir. Asetik esterlerin sentezi gibi birçok tepkimede ya da selüloz asetat üretiminde çözücü olarak kullanılabilir. Seyreltik asetik asit- su akımları, sentetik organik kimya endüstrisinde büyük miktarda üretilmektedir. Bu atık akımlarından asetik asidin geri kazanılması atıkları azaltacak ve bu tür kaynakları da değerlendirecektir. Geri kazanım için, beslemedeki asetik asit derişimine bağlı olarak özütlemeli damıtma, azeotropik damıtma ve özütleme gibi teknikler önerilmektedir. Bu çalışmada önemli miktarda asetik asit içeren atıksuyun; normal damıtma (geri akışsız), kesikli zenginleştirme (rektifikasyon), sürekli zenginleştirme, özütlemeli damıtma, azeotropik damıtma ve özütleme yöntemleri uygulanarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla adiponitril, sülfolan, etilen diklorür, bütil asetat, amil asetat, tri oktil amin gibi çeşitli çözücüler kullanılmıştır. Uygulanan yönteme göre, geri akış oranı, besleme hızı, çözücü türü, çözücü besleme hızı, çözücü besleme hızı /çözelti besleme hızı oram, çözücü miktarı ve kademe sayısı gibi parametrelerin etkileri incelenmiştir. Elde edilen deneysel sonuçlara göre asetik asidin atık akımlarından bu yöntemlerle %99,9 saflıkta elde edilebileceği görülmüştür. ANAHTAR KELİMELER Asetik asit Azeotropik damıtma Damıtma Özütleme Özütlemeli damıtma

Abstract:
VI SUMMARY Wastes have been considered to be a serious world wide environmental problem in recent years. Because of the increasing pollution, wastes should be treated. However, industrial wastes may contain a number of valuable organic components. Recovery of these components is important economically. Acetic acid is one of the most widely used carboxylic acids. It is used in many reactions, for example, the synthesis of acetic esters, or it can be used as a solvent; for example, in the manufacturing of cellulose acetate or pharmaceutical products. Dilute acetic acid -wastewater streams are produced in large quantities by some of the synthetic organic chemical industry. Recovery of acetic acid from these waste streams for process recycling of the acetic acid would reduce waste and save valuable resources. For recovery of acetic acid in practice, special techniques, such as extraction, extractive distillation and azeotropic distillation are used depending on the concentration of acetic acid in the feed. In this study normal distillation (without reflux), batch and continuous distillation, extractive distillation, azeotropic distillation and extraction were used. In these techniques the effects of reflux ratio, feed rate; solvent type, feed rate of solvent and solvent feed rate/solution feed rate ratio, amount of solvents and the number of stages were investigated. According to the experimental results, acetic acid has been seperated from waste streams by these techniques with 99,9 % wt purity. KEYWORDS Acetic acid Azeotropic distillation Distillation Extraction Extractive distillation