Fen bilgisi öğretmen adaylarının çevre etiğine yönelik farkındalık düzeylerinin belirlenmesi
Determination of pre-service science teachers' level of awareness of environmental ethics
Yazar: NİLGÜN ÖZER
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜL KELEŞ
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, çevre etiği farkındalık ölçeğinin geliştirilmesi ve fen bilgisi öğretmen adaylarının çevre etiğine yönelik farkındalık düzeylerinin belirlenmesidir. Çalışmanın evrenini Türkiye'deki devlet üniversitelerinde eğitim gören fen bilgisi öğretmen adayları oluşturmaktadır. Çalışmanın örnekleminde Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)'nun oluşturduğu istatistikî bölge sınıflandırılmasına göre düzey 1 (12 bölge birimleri) dikkate alınmıştır. Araştırmanın örneklemini bu sınıflamaya giren, fen bilgisi öğretmenliği bölümü olan birer üniversite seçilmek şartıyla, 2013-2014 eğitim öğretim yılının bahar döneminde toplam 12 üniversitede eğitim gören 1023 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen 'Çevre Etiği Farkındalık Ölçeği' kullanılmıştır. Veri analizinde SPSS (Statistical Package for the Social Science) ve LISREL paket programı kullanılmıştır. Ölçek geliştirme aşamasında açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi; istatistiksel veri analizinde t-Testi ve tek yönlü faktör analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Ölçek üzerinde yapılan analizler sonucunda cronbach alfa güvenilirlik kat sayısı 0.95 olarak bulunmuştur. Yapılan doğrulayıcı faktör analizine göre; RMSEA 0.070; CFI 0.96; AGFI 0.86; NFI 0.95 olarak tespit edilmiştir. Araştırmanın bulguları sonucunda geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirilmiştir. Elde edilen bulgular ışığında araştırmaya katılan kız öğrenciler ile erkek öğrenciler arasında t-testi sonucunda anlamlı farklılık bulunmuştur (t(1021)=4.292; p<.001). Araştırmaya katılan üçüncü ve dördüncü sınıflar arasında t testi sonucunda anlamlı farklılık bulunamamıştır (t(1021)=1.090; p>.05). Üniversite seviyesine göre yapılan varyans analiz sonuçları arasında da anlamlı farklılık bulunmuştur (F(11-1011)=51.215; p<.001). Araştırma sonunda çevre etiğine yönelik uygulamaların farklı örneklemler ve değişkenler üzerinde uygulanması konularında önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Çevre etiği, Fen eğitimi, Farkındalık düzeyi, Öğretmen adayları

Abstract:
The purpose of the current study is to develop an environmental ethics awareness scale and to determine the pre-service science teachers' level of awareness of environmental ethics. The population of the study is comprised of the pre-service science teachers attending public universities in Turkey. The sampling of the study was constructed by considering level 1 (12 regional units) in the statistical regional classification made by Turkish Statistical Institute (TÜİK). The sampling of the present study was constructed by selecting one university having the department of science teacher education. Thus, totally 12 university were selected and 1023 pre-service science teachers from these universities participated in the study in 2013-2014 academic year. As the data collection tool of the current study, "Environmental Ethics Awareness Scale" developed by the researcher was used. In the analysis of the study, SPSS program package was employed. During the scale development process, exploratory and confirmatory factor analysis were conducted for the specified purpose of the present study on the scale; t-test and ANOVA were also run. As a result of the analyses conducted, cronbach alpha reliability coefficient was found to be 0.95. The confirmatory analysis conducted revealed that RMSEA 0.070; CFI 0.96; AGFI 0.86; NFI 0.95. The findings of the study provided some evidences supporting that a reliable and valid scale was developed. The results of t-test also revealed that there is a significant difference between the female and male participants of the study (t(1021)=4.292; p<.001). No significant difference was found between t-test results obtained for the third-year and fourth-year students (t(1021)=1.090; p>.05). No significant difference was also found as a result of the variance analysis conducted in relation to university  (F(11-1011)=51.215; p<,001). Some suggestions were provided on conducting an environmental ethics research on different samples and variables.

Key Words: Environmental ethics, science education, awareness level, pre-service teacher