Demokrasiyi yeniden yapılandırma çabaları: Müzakereci demokrasi ve yeni medya
Efforts to reconstruct democracy: Deliberative democracy and new media
Yazar: SEYEDMORTEZA MOUSAVİ
Danışman: PROF. DR. NURCAN TÖRENLİ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
Günümüzde yeni- sosyal medyanın birçok ülke de ve toplum da yaygın bir şekilde
kullanılması, bu araçların veya alanların giderek daha fazla önem kazandığını
göstermektedir. Nitekim son dönmelerde birçok ülke de ister otokrat ister demokrat
devletler ve rejimler tarafından bu araçlara yönelik yasal düzenlemeler getirme çabası bu
araçların ve ortamların önem kazandığının göstergesidir. Söz konusu demokrasi
olduğunda ilk iyimser ve hayalî görüşler yeni-sosyal medyayı bir kurtarıcı olarak
göstermiş olsalar da, yaşam pratiği bu iyimserliğin yerini kötümser ve olumsuz görüşlere
bırakmasına neden olmuştur. Bu gün geldiğimiz nokta itibari ile yeni-sosyal medyanın
demokrasi üzerindeki farklı etkileri kesin sonuçlar olmamakla birlikte hararetle
tartışılmaktadır. Bu tartışmalarda odak noktası yeni-sosyal medyanın demokrasi için
sınırlayıcı veya ilerletici rolü üzerinedir.
Bu tez yeni-sosyal medyanın demokrasi üzerinde etkisini, yeni-sosyal medya
üzerine kurulacak olan demokrasinin nasıl yapılanacağını ve yeni-sosyal medya
alanlarının potansiyelinden yaralanarak demokrasinin nasıl geliştirebileceğini
araştırmaktadır. Habermasçı kamusal alan düşüncesinin yeni medya alanında tahakkuk
bulması /gerçekleşmesi ve bu alanda müzakereci bir ortamın sağlanması son yıllarda
tartışılan bir konudur. Bu tez de Habermasçı müzakereci demokrasi kuramından
yaralanarak dünya çapında e-demokrasi üzerinde yapılan çalışmalardan yansıyan teorik
okumalardan yola çıkılmıştır. Söz konusu okumalar araştırma sorularının hazırlanmasına
da katkı vermiştir. Tez kapsamında yapılan araştırmada Türkiye'de kanaat önderi niteliği
taşıyan kişilere bu sorular yöneltilmiş ve toplanan veriler analiz edilerek bulgulara
ulaşılmıştır. Tezde ayrıca, yeni-sosyal medyanın ana dinamikleri sosyo-siyasi, sosyo-
ekonomi ve sosyo-kültürel boyutlar da ele alınmıştır.
Anahtar kelimler: müzakereci demokrasi, yeni kamusal alan, yeni-sosyal medya,
dijital kapitalizm, e- demokrasi, sosyo-siyasi, sosyo-ekonomi, sosyo-kültürel.

Abstract:
Nowadays, the widespread use of new-social media in many countries and
societies shows that these tools or spheres are becoming increasingly important. As a
matter of fact, the efforts of many countries, whether ruled by autocratic or democratic
regimes, to introduce legal regulations for these tools, are an indication of the importance
of these tools and environments. Although the first optimistic and fanciful views
portrayed new-social media as a savior when it comes to democracy, life practice causes
this optimism to be replaced with pessimistic and negative views. As of the point we have
reached today, the different effects of new-social media on democracy are vehemently
debated, although there are no definite results. The focus of these discussions is on the
limiting or advancing role of new-social media for democracy.
This thesis investigates the effect of new-social media on democracy, how the
democracy which is built on new-social media will be structured, and how democracy
can be developed by benefiting from the potential of new-social media areas. The
realization of the Habermasian idea of the public sphere in the field of new media and the
provision of a deliberative environment in this field is a topic that has been discussed in
recent years. In this thesis, benefiting from Habermasian deliberative democracy theory,
theoretical readings were reflected from the studies on e-democracy around the world.
These readings also contributed to the preparation of the research questions. In the
research conducted within the scope of the thesis, these questions were asked to people
who are opinion leaders in Turkey, the collected data were analyzed, and the findings
were reached. In the thesis, the main dynamics of new-social media, including the socio-
political, socio-economic and socio-cultural dimensions are also discussed.
Keywords: deliberative democracy, new public sphere, new-social media, digital
capitalism, e-democracy, socio-political, socio-economic, socio-cultural.