Hippophae rhamnoides (çalı gagası) ve juniperus drupacea (andız) bitkilerinin çeşitli ekstrelerinin antioksidan aktivitelerinin araştırılması
Investigation that antioxidant activity of various extracts of hippophae rhamnoides and juniperus drupacea
Yazar: METİN ÇAPA
Danışman: PROF. DR. YÜCEL KADIOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Ardıç = Juniper ; Bitki özütü = Plant extract ; Hippophae rhamnoides = Hippophae rhamnoides ; Juniperus drupacea = Juniperus drupacea ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid

Özet:
Hippophae Rhamnoides (Çalı Gagası) ve Juniperus Drupacea (Andız) Bitkilerinin Çeşitli Ekstrelerinin Antioksidan Aktivitelerinin Araştırılması
Amaç: Bu çalışmada, Mersin yöresinde yetişen Juniperus Drupacea ve Erzurum yöresinde yetişen Hippophae Rhamnoides bitkilerinin meyve kısımlarından elde edilmiş farklı polarlıktaki çözücü sistemlerindeki ekstrelerinin antioksidan özelliklerinin ve ratlardaki karaciğer toksisitesi üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.  
Materyal ve Metot: Antioksidan aktivite analizlerinde, radikal giderme yöntemi, indirgeme kuvveti yöntemi ve metal kelatlama yöntemleri kullanıldı. Örneklerin toplam fenolik bileşik miktar tayinleri de folin ciocalteu reaktifi kullanılarak yapıldı. Rat karaciğerinde α-tokoferol ve retinol miktar tayinlerinde UV ve floresans dedektörlü HPLC yöntemi kullanıldı. HPLC'de gradient elüsyon, metanol/asetonitril/su oranlarından oluşan hareketli faz, C18 kolon, 1 mL/dk akış hızı ve 10 µL enjeksiyon hacmi çalışma parametreleri kullanıldı.
Bulgular: Analizlerde kullanılan yöntemler geliştirilip yöntem geçerlilik testleri yapıldı. Her üç yöntemin doğruluk (% BH) değerleri % 4.80'den ve kesinlik (% BSS) değerleri % 8.42'den küçük, dokudan analitik geri kazanım değerleri % 104.80-% 92.467; α-tokoferol ve retinolün UV ve floresans dedektörlü yöntem için LOD değerleri sırasıyla 0.220-0.053 µg/mL ve 0.025-0.050 µg/mL, LOQ değerleri ise sırasıyla 0.712-0.150 µg/mL ve 0.100-0.257 µg/mL olarak belirlendi. 
Sonuç: Juniperus Drupacea ve Hippophae Rhamnoides bitki ekstrelerinin bu çalışmamızda belirli derecede antioksidan aktivite gösterdikleri, özellikle andızın eterdeki ve çalı gagasının sudaki ekstrelerinin karaciğer hasarını azaltmada etkili oldukları tespit edildi. Antioksidan oldukları bilinen ve karaciğer dokularında bulunan α-tokoferol ve retinolün HPLC-UV ve floresans dedektör kullanılarak kalitatif ve kantitatif analizlerinin yapılabileceği ve bu vitaminlerle ilgili ileride doku ile ilgili yapılacak çalışmalarda bu yöntemlerin kullanılabileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Antioksidan aktivite, hippophae rhamnoides, HPLC, juniperus drupacea.

Abstract:
Investigation that Antioxidant Activity of Various Extracts of Hippophae Rhamnoides and Juniperus Drupacea 

Aim: It was aimed to determine antioxidant activity of  fruit parts of plants which are  the Juniperus Drupacea grown in Mersin region and Hippophae Rhamnoides grown in Erzurum region  and their effects on liver toxicity in rats. 
Material and Method: Radical scavenging, electron reducing power and metal chelating methods were used in antioxidan activity analysis. Total phenolic content quantitation were carried out by folin-ciocalteu reagent. In quantitative determination of α-tokoferol and  retinol,  HPLC- Uv-Visible and fluorescence detectors were used in rat liver samples. HPLC instrument.  Gradient elution, methanol/acetonitrile/water mobil phase mixture, C18 column, 1 mL/min flow rate and 10 µL injection volume parameters were preffered for analysis. 
Results: UV-Görünür Bölge Spectrophotometer and HPLC methods developed after method validation tests were performed. Accuracy of the three methods (% BH) values of % 4.80 and precision (% RSD) values less than % 8.42.   It was determined average analytical recovery value from tissue using UV detector and flourescence detector  respectively, % 104.80 and % 92.467. HPLC method with UV, fluorescence detectors for tocopherol and retinol LOD values respectively, 0.220-0.053 and 0.025-0.050 µg/mL LOQ values were 0.712-0.150 and 0.100-0.257 µg/mL was detected. 
Conclusion: It was detected that Juniperus Drupacea and Hippophae Rhamnoides extracts show  certain degree of antioxidant activity, particularly Juniperus Drupacea ether and Hippophae Rhamnoides water extract to be effective in liver damage. As antioxidants are known and found in liver tissue α-tocopherol, retinol in the blood of our appreciation of the qualitative and quantitative analysis can be done using HPLC-UV and fluorescence.
Key Words: Antioxidant activity, hippophae rhamnoides, HPLC, juniperus drupacea.