Ahval-i Kıyamet 1b-60a (inceleme-çeviri yazılı metin-dizin-tıpkıbasım)
Ahval-i Kıyamet 1b-60a (examination-translated text-index- facsimile)
Yazar: BEYZANUR BALTACI
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA TOKER
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Ahvâl-i Kıyâmet, Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu'nda 06 Mil Yz A 8208/1 arşiv numaralı bir mecmua içerisinde bulunmaktadır. Hicri 1318 (M. 1900-1901) yılında Abdurrahman oğlu Molla Hüseyin tarafından istinsah edilen Ahvâl-i Kıyâmet, adından da anlaşılacağı üzere kıyamet alametlerinin anlatıldığı mensur bir eserdir.
Çalışma, Giriş, İnceleme (Şekil Bilgisi), Transkripsiyonlu Metin ve Dizin bölümlerinden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Kıyamet alametlerini konu edinen eserler hakkında bilgi verilmiş ve Ahvâl-i Kıyâmet konu ve muhteva açısından tanıtılmıştır. İnceleme bölümünde eserin gramatikal incelemesi Şekil Bilgisi (Morfoloji) açısından yapılmıştır. Transkripsiyonlu Metin bölümünde eserin 1b-60a varakları arası çeviri yazılı olarak verilmiştir. Dizin bölümünde ise eserde geçen kelimeler alfabetik olarak sıralanmış, anlamlandırılmış ve geçtikleri varak numaraları verilmiştir.
Osmanlı Türkçesi Dönemi eseri olan Ahvâl-i Kıyâmet'te, Eski Anadolu Türkçesinin izlerine de rastlanmaktadır. Ancak Eski Anadolu Türkçesinde bulunmayan birçok yeni şeklin de kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu çalışmayla Osmanlı Türkçesinin son devrine ait bir eserin Türklük bilimine kazandırılması amaçlanmıştır. Eserin Osmanlı Türkçesinin son dönemine ait olmasına rağmen harekeli olması, dönemin klişe imlasıyla yazılmayıp söyleyişi esas alması oldukça önemli hususlardır. Klişe imlanın Osmanlı Türkçesinin fonetik yapısını tam olarak ortaya koyamaması, bu türden yazılan eserlerin kıymetini daha da arttırmaktadır. Zira dönemin söyleyiş özellikleri bu tip eserlerle daha net ortaya çıkmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Ahvâl-i Kıyâmet, Abdurrahman oğlu Molla Hüseyin, Osmanlı Türkçesi, Kıyamet ve Ahiret Hayatı, Cennet ve Cehennem

Abstract:
The Ahvâl-i Kıyâmet is located within a manuscript collection in the National Library, cataloged under the archive number 06 Mil Yz A 8208/1. This work, transcribed in the Hijri year 1318 (1900–1901 AD) by Molla Hüseyin, the son of Abdurrahman, is a prose text that, as its title suggests, narrates the signs of the apocalypse.
The study consists of the following sections: Introduction, Analysis (Morphological Study), Transcribed Text, and Index. The Introduction provides information about works focusing on the signs of the apocalypse and introduces Ahvâl-i Kıyâmet in terms of its subject and content. In the Analysis section, the grammatical examination of the work is conducted from a morphological perspective. The Transcribed Text section presents the work in transliteration, covering folios 1b-60a. In the Index section, the words found in the text are listed alphabetically, their meanings are explained, and the folio numbers where they appear are provided.
The Ahvâl-i Kıyâmet, a work from the Ottoman Turkish period, also contains traces of Old Anatolian Turkish. However, it has been observed that it employs many new forms not found in Old Anatolian Turkish. This study aims to contribute this work, which belongs to the late Ottoman Turkish period, to the field of Turkology. Despite being from the late Ottoman Turkish period, the fact that the text includes diacritics and is written based on pronunciation rather than the conventional orthography of the time is particularly significant. The inability of conventional orthography to fully reflect the phonetic structure of Ottoman Turkish increases the value of works written in this manner, as the phonetic features of the period can be more clearly understood through such texts.
Keywords: Ahvâl-i Kıyâmet, Abdurrahman's son Molla Hüseyin, Ottoman Turkish, Doomsday and the Afterlife, Heaven and Hell