Lise öğrencilerinin çocukluk çağı travmatik yaşantıları anne baba tutumları ve madde kullanan bireylere yönelik tutumları ile etkileyen değişkenler
Variables affecting high school students' childhood traumatic experiences and their attitudes to substance use individuals
Yazar: AHMET AYTEPE
Danışman: DOÇ. DR. NURGÜL ÖZDEMİR
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ana-baba = Parents ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Lise öğrencileri = High schools students ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Çocuklar = Children ; Çocukluk dönemi = Childhood ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas

Özet:
Bu çalışma, lise öğrencilerinin çocukluk çağı travmatik yaşantıları anne baba tutumları
ve madde kullanan bireylere yönelik tutumları ile etkileyen değişkenleri belirlemek için
tanımlayıcı olarak yapıldı. Araştırmanın evrenini, Eylül-Aralık 2020 tarihleri arasında,
Muş Milli Eğitim Bakanlığına bağlı liselerde okuyan 643 öğrenci oluşturdu. Araştırma
verileri 'Kişisel Bilgi Formu', 'Anne Baba Tutum Ölçeği (ABTÖ)', 'Çocukluk Çağı
Travmaları (ÇÇTÖ)', 'Bağımlılık Yapıcı Madde Kullanan bireylere Yönelik Tutum
Ölçeği (BYM-TÖ)' kullanılarak toplandı. Veriler SPSS'de sayı, yüzde, ortalama, standart
sapma, Kruskal Wallis testi, Mann Whitney U testi analizleri yapılarak değerlendirildi.
Araştırmaya katılan öğrencilerin %75'inin erkek olduğu, %44.9'nun ekonomik
durumunun yeterli olduğu, %31.4'ünün babasının ilkokul mezunu ve %35.3'ünün
annesinin okuma yazma bilmediği saptandı. ABTÖ alt ölçekleri toplam puan
ortalamalarının; kabul/ilgi 28.85±4.47, psikolojik özerklik 21.24±4.69,
denetleme/kontrol 27.33±4.74, ÇÇTÖ toplam puan ortalamasının 44.89±10.93, BYMTÖ
toplam puan ortalamasının 84,14±17,74 olduğu belirlendi. Öğrencilerin çocukluk
çağı travma yaşantılarının düşük, bağımlılık yapıcı madde kullanan bireylere yönelik
tutumlarının olumlu olduğu ve öğrencilerin anne baba tutumlarından en fazla kabul/ilgiyi
algıladıkları sonra sırasıyla denetleme/kontrol ve psikolojik özerkliği algıladıkları
belirlendi. Cinsiyet, sınıf değişkeni, , aile tipi, anne eğitim düzeyi, sigara, alkol ve günlük
internet kullanma durumuna göre ÇÇTÖ, ABTÖ ve BYM-TÖ arasında istatistiksel olarak
anlamlı bir fark olduğu saptandı (p<0.05). Bu sonuçlara göre madde kullanımının en fazla
görüldüğü lise döneminde, çocukluk çağı travmatik yaşantıları, anne baba tutumları ve
madde kullanan bireylere yönelik tutumları ile etkileyen değişkenler belirlenerek
psikoeğitimlerin planlanması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Lise öğrencileri, çocukluk çağı travmaları, anne baba tutumu,
bağımlılık yapıcı madde kullanan bireylere yönelik tutum.

Abstract:
This study was carried out as a descriptive study to determine the variables that affect the
childhood traumatic experiences of high school students with their parental attitudes and
attitudes towards individuals who use substances. The population of the research
consisted of 643 students studying in high schools affiliated to the Ministry of National
Education in Muş between September and December 2020. Research data were collected
using the 'Personal Information Form', 'Parental Attitude Scale (ABTO)', 'Childhood
Traumas (CTS)', and 'Attitude Scale towards Individuals Using Addictive Substances
(BYM-TO)'. The data were evaluated by using SPSS number, percentage, mean, standard
deviation, Kruskal Wallis test, Mann Whitney U test analysis. It was determined that 75%
of the students participating in the study were male, 44.9% had sufficient economic status,
31.4% had a primary school graduate and 35.3% had a mother who was illiterate. The
total score averages of the ABTS subscales; acceptance/attention was 28.85±4.47,
psychological autonomy was 21.24±4.69, supervision/control was 27.33±4.74, CTQ total
score average was 44.89±10.93, and KIM-TO total score average was 84.14±17.74. It
was determined that the students' childhood trauma experiences were low, their attitudes
towards individuals using addictive substances were positive, and that the students
perceived the most acceptance/interest from their parents' attitudes, followed by
supervision/control and psychological autonomy, respectively. A statistically significant
difference was found between CTRS, ABTO, and BYM-TO according to gender, class
variable, family type, maternal education level, smoking, alcohol, and daily internet use
(p<0.05). According to these results, it is recommended to plan psychoeducational studies
by determining the variables affecting the traumatic childhood experiences, parental
attitudes and attitudes towards individuals who use substance in the high school period
when substance use is most common.
Keywords: High school students, childhood traumas, parental attitudes, attitudes towards
individuals using addictive substances.