Yeni bir yatırım aracı olarak ELÜS (Elektronik ürün senedi) ve Çorum Ticaret Borsası üyelerine yönelik bir araştırma
A research on EWR (Electronic warehouse receipts) as a new investment tool and Çorum Commodity Exchange members
Yazar: FUNDA ERTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. CİHAT SAVSAR
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture ; İşletme = Business Administration

Özet:
Dünya nüfusunun hızla artmasına bağlı olarak insanların gıda ve diğer ihtiyaçlarının da artması, tarım sektörünün yeniden yapılanmasını gerekli kılmaktadır. Tarım sektöründe tarımsal ürünlerin depolanması, bu ürünlerin optimal sürelerde ve düzenli olarak piyasaya sürülmesi, pazar taleplerinin karşılanması açısından büyük önem arz etmektedir. Lisanslı depoculuk sistemi uzun süreli depolamaya elverişli ürünlerin, kalite seviyelerine göre güvenli ve sağlıklı koşullarda sağlanmasını sağlayan, hasat döneminde arz birikmesini önleyen ve ürün ticareti için uygun şartlar oluşturan bir sistemdir. Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) ise lisanslı depo işletmesi tarafından elektronik kayıt kurallarına uygun olarak sistem içerisinde oluşturulan elektronik kayıttır. Ürünün, depolandığı anda oluşturulan ürün senedi üzerinden alım satımıyla, nihai kullanıcıya kadar fiziki dolaşımının önüne geçilerek nakliye ve depolama gibi maliyetler en aza indirgenmektedir. Ayrıca tarım ürünlerinin finansmanının önünün açılması ile birlikte yatırım yapmak isteyenlere yeni bir yatırım aracı olarak sunulmaktadır.
Bu çalışmanın amacını Çorum Ticaret Borsası'na kayıtlı faal üyelerin Türkiye Ürün İhtisas Borsası A.Ş. (TÜRİB) ve ELÜS 'e ilişkin görüşlerinin belirlenmesi oluşturmaktadır.  Yer verilen çalışmadaki veriler, anket yöntemi kullanılarak elde edilmiştir. Çalışma kapsamında, 434 Çorum Ticaret Borsası üyesine anket uygulaması gerçekleştirilmiş ve 93 üyeden geri dönüş sağlanmıştır. Ankete çalışmasına katılanların %51,6'sı TÜRİB ve ELÜS hakkında yeterli bilgiye sahip olduğunu belirtirken TÜRİB platformuna üye olanların oranı 63 katılımcı ile %66,7'dır. TÜRİB platformu üzerinden alım satım yapan üye sayısı 50'dir. ELÜS alım satımına en çok buğday ve arpanın konu edildiği saptanmıştır. Ankete katılanların büyük bir çoğunluğunun, ELÜS alım satımını ürün tedariki amacıyla yapmalarına karşın, yatırım amacıyla yapılan alım satımların oranı da oldukça fazladır. Yatırım aracı olarak ELÜS alım satımı yapanların çok büyük bir kısmı ya beklediği getiriyi elde ettiğini ya da beklediği getiriyi kısmen de olsa elde ettiğini belirtmiştir. Bu da ELÜS 'ün yatırım aracı olarak belirli bir ilgi gördüğünü ortaya koymaktadır.
Anahtar Kavramlar: Lisanslı Depoculuk, TÜRİB, ELÜS	
Bilim Kodu: 115303

Abstract:
With the rapid increase in the global population, the corresponding rise in food and other needs makes it essential for the agricultural sector to undergo restructuring. The storage of agricultural products in the sector, ensuring their timely and systematic release to the market, is critical in meeting market demands. The licensed warehousing system is a structure that provides safe and healthy storage conditions for products suitable for long-term preservation according to quality standards, prevents supply accumulation during the harvest season, and creates suitable conditions for product trade. The Electronic Warehouse Receipt (EWR) is an electronic record generated within the system by the licensed warehouse operator, in compliance with electronic registration rules. By facilitating the sale of products through the warehouse receipt created at the time of storage, the need for physical transportation to the final consumer is eliminated, significantly reducing costs related to transportation and storage. Additionally, with improved financial access for agricultural products, a new investment instrument is introduced for prospective investors.
The purpose of this study is to determine the perspectives of active members of the Çorum Commodity Exchange regarding the Turkish Mercantile Exchange (TMEX) and EWR. The data presented in the study was collected through survey methodology. As part of the study, a survey was conducted with 434 members of the Çorum Commodity Exchange, with responses obtained from 93 members. Of the survey participants, 51.6% stated that they had sufficient knowledge about TMEX and EWR, while 63 participants, or 66.7%, were members of the TMEX platform. The number of members who conducted transactions via the TMEX platform was 50. Wheat and barley were identified as the most commonly traded products in EWR transactions. Although the majority of respondents engaged in EWR transactions for product procurement purposes, the proportion of transactions carried out as investments was also substantial. Most of the respondents who traded EWR as an investment instrument reported that they had either achieved the expected returns or had partially met their expected returns. This indicates that EWR has garnered some interest as an investment tool.
Key Terms: Licensed Warehousing, TMEX, EWR
Science Code:115303