Erişkin bireylerde mizah tarzları ile dikkat eksikliği ve hiperaktivite arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Erişkin bireylerde mizah tarzlari ile dikkat eksikliği ve hiperaktivite arasindaki ilişkinin değerlendirilmesi
Yazar: NİHAL AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. GÜL ERYILMAZ
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Hiperaktivite bozukluğu = Hyperactivity disorder ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Mizah = Humour ; Mizah tarzları = Humor styles ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Mizah; bireylerin bazı durumlarda yaşanan olumsuzluk, çarpıklık, stresi kontrol etmesi ve baş etmesi için geliştirdiği gülme ve güldürme mekanizmasıdır. Hemen hemen her birey için önemli olan bu mekanizma ile Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) arasında ilişki görülmektedir. DEHB bireylerde görülen aşırı hareketlilik, dürtüsellik ve dikkat eksikliği durumlarının tek veya birleşik tip görülmesi olarak tanımlanmaktadır. Yapılan araştırmada amaç bireylerdeki mizah tarzları ile DEHB arası ilişkinin incelenmesi ve bazı sosyodemografik değişkenler açısından farklılığın araştırılmasıdır. Bu amaçla İstanbul ili Bakırköy ilçesindeki yaş ortalaması 36,89 olan 29 kadın (%49,2) ve 30 erkek olmak üzere (%50,8) toplam 59 kişi çalışmaya katılmıştır. Katılımcılara içeriğinde sosyodemografik form, Mizah Tarzları Ölçeği ve Erişkin DEHB Tanı ve Değerlendirme Envanteri (E-DEHB) olan anket formu verilmiştir. Yapılan analizler sonucu saldırgan mizah tarzı ile aşırı hareketlilik arasında 0,315; DEHB ile ilişkili özellikler arasında 0,307 değerinde korelasyon katsayısı bulunmuştur. Dikkat eksikliği için katılımcı mizah tarzı ile -0,330 değerinde; kendini geliştirici mizah tarzı ile- 0,397 değerinde korelasyon katsayısı bulunmuştur. Diğer bulgular ışığında aile tipi, çalışma durumu ve aile tutumu değişkenlerinin bireylerin mizah tarzları ve DEHB puanlarını etkilediği görülmüştür. Son olarak yapılan regresyon analizlerinde dikkat eksikliği için kendini geliştirici mizah tarzı, saldırgan mizah tarzı, yaş, çalışma durumu ve aile tutumu açıklayıcı değişkenler olarak bulunurken; aşırı hareketlilik için ruhsal tedavi görme/ görmeme ve aile tipi yordayıcı değişkenler olarak bulunmuştur.

Abstract:
Humor is a laughing and entertaining mechanism developed by the individual in order to cope with stress, negativity and distortions. A relationship is observed between this mechanism and Attention Deficit and Hyperactivity Disorder (ADHD). ADHD is defined as a situation of hyperactivity, impulsivity and attention deficit by the way either one or more. The aim of this study is to examine the relationship between sense of humor and ADHD and to evaluate the differences due to certain social and demographical variables. 29 women (49,2%) and 30 men (50,8%) with an overall median age of 36,89 were participated  in this study. A survey containing social and demographic form, Humor Styles Scale and Adult ADHD Diagnosis and Assessment Inventory (A-ADHD) were given to all participants. Correlation analysis indicated that a 0,315 correlation between offensive humor style and hyperactivity; a 0,307 correlation between Adult ADHD Diagnosis and Assessment Inventory and related properties. On the other hand, attention deficit had a -0,330 correlation with attendant humor style and -0,397 correlation  with self-improvement humor style. Occupational status, family type and family attitude showed varieties that observed to have an effect on an individual's ADHD score and humor styles. Finally, regression analysis revealed self-improvement humor style, offensive humor style, age, work status and family attitude are predictors of attention deficit.   And regression analysis revealed mental health treatment and family type  are  predictors of  hyperactivity.