hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Boşanmada kusur belirlemesine ilişkin usul ve esas meseleleri
Principles and procedural issues regarding determination of fault in divorce
Yazar: OĞUZHAN YAZICI
Danışman: DOÇ. DR. CANSU KAYA KIZILIRMAK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Boşanmada kusur belirlemesi, boşanma kararının verilip verilmemesinde ve boşanmaya karar verilmişse de boşanmanın mali sonuçları üzerinde yarattığı etki sebebiyle önem arz eden bir konudur. Çalışmamızda sırasıyla kusur ilkesi de dahil olmak üzere boşanma sistemimizde uygulanan ilkeler ve boşanmada kusurun etkileri, genel ve özel boşanma sebeplerinin değerlendirmesi ile kusur terazisindeki ağırlığına etki eden durumlar, kusurun ispatına ilişkin hususlar ve kusur belirlemesinin farklı meselelerle bağlantıları üzerinde durulmuştur.

Abstract:
Determination of fault in divorce is a significant matter affecting both the decision to grant a divorce and the financial implications resulting from the divorce. In our study, the following topics have been addressed respectively: the principles applied in our divorce system and the effects of fault on divorce, evaluation of general and specific grounds for divorce and circumstances affecting the weight of fault, issues related to proving fault, connections of fault determination with different matters.
Hellenistik ve Roma dönemlerinde Anadolu'da su sistemleri ve su yönetimi
Water management and water systems in Anatolia during the Hellenistic and Roman times
Yazar: ÖZNUR TOMBUL
Danışman: DOÇ. DR. AŞKIM ÖZDİZBAY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Yerleşik yaşamın başlamasından itibaren Anadolu, su yapıları bakımından
zengin ve özgün bir tarihe sahip olmuştur. Suyun yönlendirilmesi ve kullanımı
konusundaki bu çalışmalar günümüz hidrolik mühendisliğine ışık tutmaktadır.
Hellenistik Dönem su yönetiminde önemli bir dönüm temsil etmekte ve bu dönemde
inşa edilen ters sifon yapıları benzersiz örnekler sunmaktadır. Roma Dönemi'nde ise
su yapıları artık en gelişmiş hallerine ulaşmış olup, bu dönemde inşa edilen
aquaeductuslar hem mühendislik hem de estetik açıdan en önemli örnekleri
oluşturmaktadır.
Tarih boyunca medeniyetler için su yapılarının inşası, korunması ve onarılması
büyük önem taşımıştır. İlk dönemlerden itibaren bu yapıların korunması amacıyla
uyarı yazıtları kullanılmıştır. Hellenistik Dönem boyunca bu yaklaşım devam etmiş,
su yapılarının korunmasına yönelik yazıtlar kent meydanlarında yer almıştır. Roma
Deönemi'nde su yapılarının inşası ve bakımını yönetmek amacıyla cura aquarum
olarak adlandırılan özel bir iaderi yapı kurulmuştur. Bu yapılanma sayesinde
imparatorluk genelinde su kaynakları etkili bir şekilde yönetilmiş ve geliştirilmiştir.

Abstract:
Anatolia has had a rich and unique history in water structures since the
beginning of settled life. The practices of directing and utilizing water in this region
have illuminated modern hydraulic engineering. The Hellenistic Period represents a
significant turning point in water management, where the reverse siphon structures
build during this era quite unique examples. However, the true pinnacle of the
evolution of water structures is seen in the Roman Period. The aquaeducts constructed
during this era are significant examples, both in terms of engineering and aesthetics.
Throughout history, the construction, protection, and repair of water structures
have been of great importance to civilizations. From the earliest times, warning
inscriptions were used to protect these structures. This approach continued throughout
the Hellenistic Period, with inscriptions related to the protection of water structures
placed in city squares. In the Roman Periodi a special administrative structure called
cura aquarum was established for the construction and maintenance of water
structures. Thus, it was possible to effectively manage and develop water resources
throughout the empire.
Dımaşk'ın siyasi ve askeri tarihi (11-12. yüzyıl)
The political and military history of Damascus (11-12th century)
Yazar: ALAA ALJAFARİ
Danışman: PROF. DR. BİRSEL KÜÇÜKSİPAHİOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: İslam tarihi = Islamic history

Özet:
XI-XII yüzyılları arasında Dımaşk ve çevresinde meydana gelen siyasî ve askerî olayları değerlendirmek, Suriye Selçukluları, Tuğteginliler, Zengî ve Eyyûbîlerin şehirdeki konumları ve başta Haçlılar olmak üzere dış güçlerle mücadeleki gayret ve planlarını ortaya çıkarmak için hazırlanan bu çalışma hassas bir coğrafyada yer alan şehrin uzun bir süreçte karşılaştığı zorlukları, tehdit ve kuşatmaları nasıl algıladığına dair bilgiler içermesi açısından son derece önemlidir. Melik Dukak'ın 1104'te ölümü ve sonrasında Atabeg Tuğtegin ve ailesinin yönetimi ele geçirmesi, Müslüman hâkimlerle siyasî ve diplomatik ilişkiler, Haçlılarla mücadele ve uygulanan politika, Nûreddin Mahmud tarafından 1154 yılında Dımaşk'ın zapt edilerek Halep ile birlikte tek bir hâkimiyet altında birleşmesi ve bunun siyasî ve askerî açıdan ne anlama geldiğinin sorgulanması gibi konuları ele alan çalışma Dımaşk'ın XII. yüzyılın sonunda Kudüs'ün fethinde oynadığı role de vurgu yapmaktadır.

Abstract:
This study, prepared to reveal the efforts and strategies in the struggle of Damascus and its surroundings with foreign powers – primarily the Crusaders- between the 11th and 12th centuries, evaluates the the political and military events in the region. It focuses on the positions of the Syrian Seljuks, Tughtigin Zangid and Ayyubids in the city. Given that the city is located in a sensitive geography is extremely important in terms of provides information on the challenges, threats and sieges it faced in a long process. The study, which deals with issues such as the death of Melik Dukak in 1104 and the subsequent takeover of the administration by Atabeg Tugtekin and his family, political and diplomatic relations with Muslim rulers, the struggle against the Crusaders and the policy implemented, the conquest of Damascus by Nur ad-Din Mahmud in 1154 – uniting it with Aleppo under a single dominion-  and what this signified politically and militarily also emphasizes the role played by Damascus in the conquest of Jerusalem at the end of the 12th century.
In-Vitro examination of screw loosening and abutment wear in screw retained i̇mplant supported bridge prostheses
İmplant üstü okluzal vidalı köprü protezlerinde vida gevşemesi ve abutment aşınmasının In-Vitro incelenmesi
Yazar: ELİF GÖZDE NALBANTOĞLU
Danışman: PROF. DR. ONUR GEÇKİLİ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı / Protetik Diş Tedavisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Çalışmamızın amacı implant destekli vidalı kantileverli sabit protetik restorasyonlarda kullanılan multi-unit abutmentlarda dinamik okluzal yükler karşısında oluşabilecek vida gevşemeleri ve yüzey aşınmalarının in vitro incelenmesidir. Çalışmamızda toplam 30 örnek incelenmiş olup bu örnekler multi-unit abutmentlar üzerine iki üyeli ve üç üyeli kantileverli köprü protezlerinden oluşan iki alt gruba ayrılmıştır (n=15). Örneklere öncelikle 1,2 Hz , 50 N kuvvette 240000 siklus dinamik yükleme uygulanmış ve örnekler vida söküm torkları kaydedildikten sonra SEM aracılığıyla yüzey aşınması analizi yapılmıştır. Ardından 720000 siklusa dek dinamik yüklemeye devam edilmiş olup aynı aşamalar tekrarlanmıştır. Son olarak 1200000 siklus dinamik yükleme tamamlanarak son vida ölçümleri ve SEM analizleri yapılmıştır. Parsiyel dişsizliğin iki implant destekli 3 üyeli köprülerle tedavisinde kantilever varlığının 5 yıl çiğneme sonrası multiunit abutmentlarda aşınmayı arttırdığı , birleşik iki kuronlarda 3 yıl çiğneme sonrası multiunit abutmentlarda aşınmanın değişmediği ancak 5 yıl çiğneme sonrası ise arttığı sonuçlarına varılmıştır. Farklı dinamik yükleme siklusları sonrasında kantilever varlığının vida gevşemesi üzerinde bir etki oluşturmadığı görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to examine in vitro screw loosening and surface tears in the area where dynamic occlusal loads are prevented in multi-unit abutments used in implant- supported screw cantilever fixed prosthetic repairs. A total of 30 samples were examined in our study, and these samples were divided into two subgroups consisting of two-member and three-member cantilever bridge prostheses on multi-unit abutments (n=15). Firstly, 240000 cycles of dynamic loading with 50 N force at 1.2 Hz were applied to the samples, and after recording the screw removal torques of the samples, surface wear analysis was carried out via SEM. Then, dynamic loading continued until 720000 cycles and the same steps were repeated. Finally, 1200000 cycles of dynamic loading were completed and final screw measurements and SEM analyzes were made. It was concluded that in the treatment of partial edentulism with two-implant-supported 3- member bridges, the presence of a cantilever increased the wear on multiunit abutments after 5 years of chewing, and that the wear on multiunit abutments did not change after 3 years of chewing in two combined crowns, but it increased after 5 years of chewing. It was observed that the presence of the cantilever did not have an effect on screw loosening after different dynamic loading cycles.
İbn Hüsâm'ın Hâverân-nâme'sinin mütercimi belirsiz bir Türkçe tercümesi (71a-133b sayfaları arası: Metin-inceleme) /
Yazar: DOĞUŞ CAN DELİHASAN
Danışman: PROF. DR. MÜCAHİT KAÇAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu tez çalışmasına müellifi bilinmeyen bir "Hz. Ali Cenk-nâmesi" konu edilmiştir. Fars edebiyatında İbn Hüsâm tarafından kaleme alınan Hâverân-nâme, İslamî literatürde Hâver-zemîn olarak bilinen bu cengi ele alan en meşhur metindir. Türk edebiyatında da bu metnin tercümeleri bulunmaktadır. Bizim ele aldığımız metnin de bu eserin tercümesi olduğu görülmektedir.
Çalışmamızın birinci bölümünde Türk edebiyatında Hz. Ali'nin nasıl ele alındığına değinildikten sonra Türkçe olarak kaleme alınmış Hz. Ali cenk-nâmeleri hakkında bilgi verilmiştir. Bu bölümün sonunda, teze konu edilen metnin nüshası hakkında bilgi verilmiştir. Tezin ikinci bölümünde ise bu Haver-nâme tercümesi vezin, kafiye, dil, üslup ve imla özellikleri bakımından incelendikten sonra muhtevası özetlenmiştir. Bölümün sonunda, bu metnin diğer Hâver-nâme tercümeleri ise mukayesesi yapılmıştır. Tezin üçüncü bölümünde de eserin transkripsiyonlu metni sunulmuştur.

Abstract:
In this thesis, an Ali Cenk-nâme whose author is unknown is discussed. Hâverân-nâme, written by Ibn Husâm in Persian literature, is the most famous text dealing with this war, known as Hâver-zemîn in Islamic literature. There are also translations of this text in Turkish literature. It is seen that the text we are discussing is also a translation of this work.
In the first part of our study, after mentioning how Ali was handled in Turkish literature, information was given about Ali cenk-nâmes written in Turkish. At the end of this section, information is given about the copy of the text that is the subject of the thesis. In the second part of the thesis, the content of this Haver-nâme translation is summarized after examining it in terms of meter, rhyme, language, style and spelling features. At the end of the chapter, a comparison is made with other Hâver-nâme translations of this text. In the third chapter of the thesis, the transcribed text of the work is presented.
Meslek hastalığı semptomlarının çalışanların işten ayrılma niyetleri üzerindeki etkisi: Kamu sektöründe bir alan araştırması
The effect of occupational disease symptoms on employees' intent to quit work: A field research in the public sector
Yazar: MERVE AY KAHVECİ
Danışman: PROF. DR. SEDAT MURAT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Semptom = Symptom ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Çalışma ortamından kaynaklanan bir hastalık durumuna sahip olma, bireylerin işe ve örgüte olan bağlılıklarını zedelemektedir. İşyerinde sağlığı tehdit eden unsurların bulunması ve bu tehditlere karşı yeterli önlemlerin alınmaması çalışanların istifa, iş değişikliği ya da emeklilik yollarıyla işten ayrılmalarına sebep olmaktadır. Bu çalışmada mesleki maruziyetlerin ve bu maruziyetlere bağlı gelişen meslek hastalığı semptomlarının işten ayrılma niyeti üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda "İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği" kullanılarak kamu sektöründe çalışan toplam 466 kişiye anket uygulanmıştır.
İşten ayrılma niyetiyle semptom, hastalık öyküsü, hastalıktan etkilenme ve maruziyet arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Bu çalışma, işten ayrılma niyeti düzeylerinin işyerindeki mesleki maruziyet ve semptomlarla doğrudan ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Kendisini daha fazla hasta hisseden, daha fazla semptom gösteren bireylerde, işten ayrılma niyetinin daha fazla olduğu görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Mesleki Maruziyet, Meslek Hastalığı, Semptom, İşten Ayrılma Niyeti.

Abstract:
Having a disease caused by the work environment damages individuals' commitment to work and the organization. The presence of health-threatening factors in the workplace and failure to take adequate precautions against these threats cause employees to leave their jobs through resignation, job change or retirement. This study aimed to examine the effects of occupational exposures and occupational disease symptoms that develop due to these exposures on intention to leave work. In this regard, a survey was administered to a total of 466 people working in the public sector using the "Quitation Intention Scale".
A positive and significant relationship was also found between the intention to quit the job and the symptom, history of illness, being affected by the illness, and exposure. This study reveals that levels of intention to quit are directly related to occupational exposure and symptoms in the workplace. It is seen that the intention to quit the job is higher in individuals who feel more sick and show more symptoms.
Keywords: Occupational Exposure, Occupational Disease, Symptom, Intention to Quit.
Enderun teşkilatından seferli odası ve tarihi gelişimi
The Seferli chamber of the Enderun organization and its historical development
Yazar: NERMİN GENÇ
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP TARIM
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Osmanlı Devleti'nde Enderun Mektebi, devlet adamı ve sanatçı yetiştiren yapısıyla daima önemli bir kurum olmuştur. Enderun'un önemli kısımlarından biri olan Seferli Odası Osmanlı Tarihi boyunca pek çok sanatkarın; sazende, hanende, dilsiz, cüce, kıssahan ve mukallidlerin yetiştiği eğitim kurumudur. Bu tezde Seferli Odası'nın tarihi süreç içerisindeki gelişimi, oda mensuplarının nasıl yetiştiği ve nerelerde görev aldıkları, devlet ve saray içindeki görevleri tanımlanıp Seferli Odası'nın Osmanlı Medeniyet Tarihi'ne nasıl bir katkı yaptığı da anlaşılmaya çalışılacaktır.

Abstract:
With the structure which educated statesmen and artists, Enderun Mektebi in the Ottoman Empire was always an important institution. Seferli Odası ,which was one of the important parts of Enderun, was the educational institution that educated a lot of artists such as sazende, hanende, dilsiz, cüce, kıssahan and mukallids throughout the Ottoman history. In this thesis, the development of Seferli Odası within the historical process, how the members of Seferli Odası were educated and where they were assigned, and their duties in the state and palace will be defined and how Seferli Odası made a contribution to the History of Ottoman Civilization will also be explained.
Bir Türk kültür mirası olarak Üsküp Türk Tiyatrosu
Skopje Turkish Theater as a cultural heritage
Yazar: EBRU MUSLİ
Danışman: DOÇ. DR. SEVGİ PARLAK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Derin bir tarihe sahip olan tiyatro, toplumsal etki bakımından önemli bir sanat türüdür. Tiyatro,
seyircinin düşünme kapasitesini artırarak sosyal sorunları fark etmesinde yardımcı olur. Bu sanat
formu, çeşitli perspektifleri sergileyerek ve sosyal sorunlara odaklanarak seyircilerin düşünce
süreçlerini zenginleştirir. Ayrıca, tiyatro, geleneksel hikayeleri, mitleri, edebiyat eserlerini
canlandırarak toplumun soyut kültürel mirasını da muhafaza eder, bu mirasın nesilden nesle
aktarılmasında katkıda bulunur. Bununla birlikte, tiyatro sanatı, sahnelediği eserlerden kullandığı
kostümlere, sahne dekorundan tiyatro binalarının mimarisine kadar çeşitli yönleriyle sanat tarihinde
önemli bir yer alır. Bu bağlamda, Kuzey Makedonya'nın başkenti Üsküp'te bulunan Üsküp Türk
Tiyatrosu, bir kültür mirası olarak korunmuş olup günümüzde de aktif bir şekilde faaliyet
göstermektedir. Bu tezin temel konusu olan Üsküp Türk Tiyatrosu, Balkan coğrafyasında diğer
tiyatrolara kıyasen Türkçe olarak sahnelenen tiyatro oyunlarının başladığı bir nokta olup tiyatro sanatı
tarihinde önemli bir yere sahiptir. Ayrıca tezin içeriğinde Balkan coğrafyasında yer alan diğer
tiyatroların kent dokusu içerisindeki tarihsel süreç de yer almaktadır.
Anahtar Kelimeler: Tiyatro, Üsküp Türk Tiyatrosu, Kuzey Makedonya, Tiyatro Mimarisi,
Balkanlar.

Abstract:
Theatre, with its profound development history, stands as an important form of art in terms of its
social impact. Theatre helps the audience to realize social problems by enhancing their thinking
capacity. This art form enriches the audience by showing diverse perspectives and focusing on social
issues. In addition, theatre revive traditional stories, myths, literary works and, thus, helps in preserving
noetic cultural heritage and transfers this heritage from generation to generation. Besides, theatre art
plays an important role in the history of arts with its various aspects, such as costumes, stage decoration,
architecture of theatre buildings, etc. In this context, the Skopje Turkish Theatre, located in Skopje, the
capital of North Macedonia, has been preserved as a cultural heritage and functions till nowadays.
Skopje Turkish Theater, which is the main topic of this research, is the beginning of plays in Turkish
language in the Balkans and is a significant part of the history of theatre art. Furthermore, the thesis
also encompasses the historical evolution of other theaters located in the Balkan region within the urban
fabric.
Keywords: Theater, Turkish Theater Skopje, North Macedonia, Theater Arhitecture,
Balkans.
Bazı sindirim sistemi kanserlerinde SEZ6L2'nin tanı amaçlı kullanım potansiyeli
Diagnostic use of SEZ6L2 in some digestive system cancers
Yazar: BİRSEN BAĞCILAR
Danışman: PROF. DR. BAHRİYE PELİN ARDA
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Moleküler Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Sindirim sistemi kanserleri, sindirim kanalında (ağız, yemek borusu, mide, ince bağırsak, kolon, rektum) ve sindirim yardımcı organlarında (pankreas, safra kesesi, karaciğer) meydana gelen malignant tümörlerin tümünü kapsar. Epidemiyolojik veriler, metabolik sendromlu ve diyabetik kişilerin bazı sindirim sistemi kanserleri açısından yüksek risk altında olduğunu güçlü bir şekilde desteklemektedir. İlaç direnci, hastalıkların farmasötik tedavilere tolerans göstermesi neticesinde ortaya çıkan bir olgudur. İlaç direnci, kanser hastalarının çoğunluğunu etkileyen onkolojide önemli bir sorun olmaya devam etmektedir. Bir tümör kitlesi farklı genetik parmak izlerine sahip heterojen hücre popülasyonlarından oluşur. Tümör ilerledikçe üstün büyüme avantajına sahip bazı hücrelerin seçilimi ile genetik değişikliklere uğrar. Terapötik baskı altında, tedaviye en uyumlu veya dirençli olan popülasyonlar seçilime uğrar ve bu klonlar daha sonra tümör kitlesini domine ederek verilen tedaviye oldukça dirençli bir kitle meydana getirir. Bu çalışmada, bazı sindirim sistemi kanserlerinde ilaca dirençli klonların sahip oldukları genetik değişikliklerin tanı amaçlı kullanım potansiyeli araştırılacaktır. Bu amaç doğrultusunda, son zamanlarda bazı kanser türlerinde ilaca dirençli klonlarda ön plana çıkan SEZ6L2'nin ekspresyon seviyeleri farklı aşamalardaki insan kolon ve mide kanserlerinde gösterilecektir.

Abstract:
Cancers of the digestive tract include all malignant tumors that occur in the digestive tract (mouth, esophagus, stomach, small intestine, colon, rectum) and digestive auxiliary organs (pancreas, gallbladder, liver). Epidemiological data strongly support that people with metabolic syndrome and diabetics are at high risk for certain digestive system cancers. Drug resistance is a phenomenon  occurs as a result of diseases tolerating pharmaceutical treatments. Drug resistance remains a major problem in oncology, which affects the majority of cancer patients. A tumor mass consists of heterogeneous cell populations with different genetic fingerprints. As the tumor progresses, it undergoes genetic changes by selecting some cells with superior growth advantage. Under therapeutic pressure, populations that are most compatible or resistant to treatment are selected, and these clones then dominate the tumor mass, forming a highly resistant mass to the given treatment. In this study, the potential for diagnostic use of genetic changes of drug-resistant clones in some digestive system cancers will be investigated. To this purpose, the expression levels of SEZ6L2, which has recently come to the forefront in drug-resistant clones in some types of cancer, will be shown in human colon and stomach cancers at different stages.