Aletli pilates ve yavaş nefes egzersizlerinin kalp hızı değişkenliği, solunum ve omega parametreleri üzerine etkileri
The effects of equipment-based pilates and slow breathing exercises on heart rate variability, respiration and omega parameters
Yazar: SONGÜL ADIGÜZEL
Danışman: DOÇ. DR. DİCLE ARAS
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Spor = Sports
Dizin: Akciğer = Lung ; Kalp hızı = Heart rate ; Nefes egzersizleri = Breathing exercises ; Pilates = Pilates ; Solunum = Respiration ; Spor = Sports ; Yağ asitleri-omega 3 = Fatty acids-omega 3

Özet:
Bu çalışmanın amacı; haftada 2 gün ve günde 50 dk yalnızca aletli pilates egzersizi yapan, haftada 2 gün ve günde 50 dk aletli pilates ve 15 dk yavaş nefes egzersizi yapan, haftada 2 gün 15 dk yavaş nefes egzersizi yapan ve herhangi bir düzenli egzersiz programına katılmayan sağlıklı kadınların kalp hızı değişkenliği, omega ve solunum parametrelerinin incelenmesiydi.
Çalışma 10 hafta sürmüş ve ölçümler çalışmaya başlamadan önce ve 10 hafta sonra olacak şekilde alınarak, ön ve son test verileri karşılaştırılmıştır. Araştırmaya 20-40 yaş arası, beden kütle indeksi 18,5 ile 24,99 arasında olan toplam 40 sağlıklı kadın katılmıştır. Her grup 10 kişiden oluşmaktadır ve katılımcılar araştırmaya başlamadan önceki bir yıl boyunca herhangi bir egzersiz programına katılmamış ve araştırma boyunca da yine başka herhangi bir egzersiz programına katılmamıştır. Pilates grubu (PG) haftada iki gün ve günde 50 dk aletli plates, pilates ve nefes egsersizi grubu (PNG) haftada iki gün günde 50 dk aletli pilates ve 15 dk nefes egzersizi yaptı. Yavaş ve kontrollü nefes egzersizi grubu haftada iki gün ve günde 15 dk nefes egzersizi gerçekleştirdi. Kontrol grubu (KG) ise 10 hafta baoyunca herhangi bir düzenli egzersiz programına katılmadı.
Araştırma sonunda; aletli pilates grubu (PG), aletli pilates ve nefes egzersizi grubu (PNG), nefes grubu (NG) ve kontrol grubunun (KG) kalp hızı değişkenliği, omega ve solunum parametreleri birbirleriyle karşılaştırılmıştır. Ayrıca grupların ilk ve son ölçümleri de karşılaştırılmıştır. Çalışmada kalp hızı değişkenliği ve omega parametleri Omegawave 800 model cihazla, akciğer hacim ve kapasite parametreleri ise MIR MiniSpir spirometre ile ölçülmüştür. Araştırmada kullanılan KHD parametreleri; RMSSD, SDSD, SDNN gibi zaman-alan paramatreleri ve TP, HF, LF, LF/HF, VLF, ULF gibi frekans-alan parametreleri KHD'nin değerlendirilmesi için kullanılmıştır. Stres indeksi (Sİ), yorgunluk (Y), adaptasyon rezervleri (AR) merkezi sinir sistemi (MSS), gaz değişimi ve kardiopulmoner sistem (GDKPS), detoksifikasyon (D), hormonal sistem (HS) parametreleri ise Omega değerlendirilmesi için kullanılmıştır. Ayrıca MiniSpir spirometre ile FVC (zorlu vital kapasite), FEV1 (bir saniyede yapılan zorlu ekspirasyon hacmi), FEV1/FVC (bir saniyede yapılabilen ekspirasyon yüzdesi), PEF (en yüksek ekspiratuvar akış hızı), IC (inspirasyon kapasitesi), ERV (ekspirasyon yedek hacmi), VC (vital kapasite), FEV1/VC, VT (tidal volüm), MVV (maksimum istemli ventilasyon), FEV1/VC (%), VE (ventilasyon) parametreleri de ölçülüp karşılaştırılmıştır.

         Sonuçlar incelendiğinde; VA, VKİ ve VYY'de PNG ve PG'de istatistiksel olarak anlamlı azalma vardır. KHD'ye ait zaman-alan parametreleri karşılaştırıldığında RMSSD parametresinde gruplar arasındaki fark anlamlı değilken ön test ve son test karşılaştırmalarında sadece PNG'nin ölçümleri anlamlıdır. SDSD ve SDNN parametrelerinde PG, PNG ve NG'nin ilk ve son ölçümlerdeki artışlar anlamlıdır ve gruplar arasında da anlamlı fark vardır. TP, LF ve VLF parametrelerinde, PG, PNG ve NG ön ve son testleri arasında anlamlı fark bulunmuştur. En fazla artış sırasıyla PNG, PG ve NG'de olmuştur. HF parametresinin ön ve son testlerinde PG ve KG'de anlamlı fark bulunmazken; PNG ve NF grubundaki fark anlamlıdır (p<0,05). En fazla artış PNG'dedir. LF/HF parametrelerinde ise hem ön test ve son testlerde hem de gruplar arasında anlamlı fark yoktur.

         Sİ ve MSS'de sadece PG'nin ön ve son testlerinde anlamlı artış, Y'de ise sadece NG'nin ön ve son testlerinde anlamlı azalma bulunmuştur. AR, GDKPS, D ve HS parametrelerinde ise hem ön test ve son test ölçümlerinde hem de gruplar arası ölçümlerde anlamlı fark bulunmamıştır.

FVC ve FEV1 parametrelerinin ön ve son testlerinde sadece PNG'de bulunan artış anlamlıdır FEV1 parametresinde KG'de düşüş gözlemlenmiştir ve bu düşüş istatistiksel olarak anlamlıdır. VC; PNG ve PG ön ve son test ölçümleri ve gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır ve PNG'deki artış PG'ye göre daha fazladır. FEV1/FVC ve FEV1/VC parametrelerinde, hiçbir grubun ön ve son testleri arasında ve gruplar arası anlamlı istatistiksel bir fark bulunmamıştır. PEF ölçümümde NG ve KG'nin ön ve son testlerinde istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. PEF parametresinde artış varken; KG'de düşüş bulunmaktadır. IC ölçümlerinde sadece PNG'nin ön ve son testlerinde anlamlı fark bulunmuştur. ERV ölçümlerinde sadece NG'nin ön ve son testlerinde anlamlı fark bulunmuştur. TV parametresinde; PNG ve PG'nin ön ve son test ölçümleri ve gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır ve PNG'deki artış PG'ye göre daha fazladır. MVV parametresinde; PNG, NG ve KG'nin ön ve son testleri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır. PNG, NG'ye oranla daha fazla artmıştır. KG'de ise azalma meydana gelmiştir ve bu azalma istatistiksel olarak anlamlıdır. VE parametresinin ön ve son testlerinde sadece PNG'de bulunan artış anlamlıdır.

Vücut kompozisyonu ve KHD parametrelerinde, aletli pilates egzersizi yapan gruplardaki sonuçlar bu parametrelerin iyileştirilmesinde pilates egzersizlerinin etkili olabileceğini göstermektedir. Ancak omega parametreleri için daha uzun süreli çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır. Ayrıca solunum parametrelerinde, pilates ve nefes egzersizlerini beraber uygulamak daha anlamlı iyileşmelere yol açmıştır ancak nefes egzersizleri de bu parametreleri geliştirmek için etkili olabilmektedir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the heart rate variability, omega and ventilation parameters of the instrumental pilates, instrumental pilates with breathing exercises, and breathing exercises in healty women.
The study lasted for 10 weeks and the measurements were taken before and 10 weeks after the study, and the pre- and post-test data were compared. A total of 40 healthy women between the ages of 20 and 40 and with a body mass index between 18.5 and 24.99 participated in the study. Each group consists of 10 people, and the participants did not participate in any exercise program for one year before starting the study and did not participate in any other exercise program during the study. The Pilates group (PG) performed indtrumental pilates twice a week for 50 min per day, wihle Pilates and slow breathing exercise group (PBG) did 50 min of instrumental pilates plus 15 min of slow and controlled breathing exercises per session twice a week. The slow breathing exercise group did perform 15 min breathing exercises for two days. The control group (CG) did not participate any regular exercise program for 10 weeks.
At the end of the study, the heart rate variability, omega and respiratory parameters of the equipment-based pilates group (PG), the equipment-based pilates and pilates breathing group (PBG), the breathing group (BG) and the control group (CG) were compared with each other. In addition, the first and last measurements of the groups were compared. In the study, heart rate variability and omega parameters were measured with the Omegawave 800 model device, and lung volume and capacity parameters were measured with the MIR MiniSpir spirometer. HRV parameters used in the research, time-domain parameters such as RMSSD, SDSD, SDNN and frequency-domain parameters such as TP, HF, LF, LF/HF, VLF, ULF were used to evaluate HRV.Stress index (SI), fatigue (F), adaptation reserves (AR), central nervous system (CNS), gas exchange and cardiopulmonary system (GECPS), detoxification (D), hormonal system (HS) parameters were used for the evaluation of Omega. In addition, with the MiniSpir spirometer, FVC (forced vital capacity), FEV1 (forced expiratory volume in one second), FEV1/FVC (percent of expiration in one second), PEF (highest expiratory flow rate), IC (inspiratory capacity), ERV (expiratory capacity reserve volume), VC (vital capacity), FEV1/VC, VT (tidal volume), MVV (maximum voluntary ventilation), FEV1/VC (%), VE (ventilation) parameters were also measured and compared.
When the results are examined; there is a statistically significant decrease in PNG, PG, body weight, body mass index (BMI) and body fat percentange. When the time-field parameters of HRV are compared, the difference between the groups in the RMSSD parameter is not significant, while only the measurements of PBG are significant in the pre-test and post-test comparisons. In SDSD and SDNN parameters, the increases in the first and last measurements of PG, PBG and BG are significant, and there is also a significant difference between the groups. Significant differences are found between TP, LF and VLF parameters, PG, PBG and BG pre-test and post-tests. The highest increase is in PBG, PG and BG, respectively. While there is no significant difference in PG and CG in the pre-test and post-tests of the HF parameter; the difference between PBG and BG groups is significant (p<0.05). The largest increase is in PBG. On the other hand, there is no significant difference in LF/HF parameters both in the pre-test and post-tests and between the groups.
In SI and CNS, there is a significant increase only in the pre- and post-tests of PG, and a significant decrease in F parameter only in the pre- and post-tests of BG. There is no significant difference in AR, GECPS, D and HS parameters in both pre-test and post-test measurements and between groups.

In the pre- and post-tests of FVC and FEV1 parameters, the increase found only in PBG is significant. A decrease is observed in CG in the FEV1 parameter, and this decrease is statistically significant. The difference between VC parameter, PBG and PG pre- and post-test measurements and groups is statistically significant, and the increase in PBG is greater than in PG. There is no statistically significant difference in the parameters of FEV1/FVC and FEV1/VC between the pre- and post-tests of any group and between groups. A statistically significant difference is found in the pre- and post-tests of BG and CG in our PEF measurement. While there is an increase in PEF parameter in BG, there is a decrease in CG. Significant differences are found only in the pre- and post-tests of PBG in IC measurements. A significant difference is found only in the pre- and post-tests of BG in ERV measurements. In the TV parameter, the difference between the pre-test and post-test measurements of PNG and PG, and the difference between the groups is statistically significant, and the increase in PBG is greater than in PG. In the MVV parameter, the difference between the pre- and post-tests of PBG, BG and CG is statistically significant. PBG has increased more than BG. There is a decrease in CG and this decrease is statistically significant. In the preliminary and post-tests of the VE parameter, the increase found only in PBG is significant.

In terms of body composition and HRV parameters, the results in the groups performing pilates exercises show that pilates exercises can be effective in improving these parameters. However, longer-term studies are needed for omega parameters. In addition, applying equipment-based pilates and breathing exercises together led to more significant improvements in respiratory parameters, but breathing exercises can also be effective in improving these parameters.