Yetişkinlerde ekolojik ayak izi farkındalığının ekoanksiyete düzeyi ile ilişkisi
The relationship between ecological footprint awareness and ecoanxiety level in adults
Yazar: SUDE KARATAŞ
Danışman: DOÇ. DR. YELİZ MERCAN
Kırklareli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Bu araştırmada yetişkinlerin ekolojik ayak izi farkındalığının eko anksiyete düzeyi ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu araştırma Mart 2023- Şubat 2024 arasında Kırklareli'nde 18 yaş ve üzeri araştırmaya katılmaya gönüllü 393 kişi ile yürütülmüştür. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Ekolojik Ayak İzi Farkındalık Ölçeği ve Eko Anksiyete Ölçeği yardımıyla yüz yüze toplanmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 37,63±10,07 yıl ve %51,4'ü kadındır. Araştırma grubunda 40 yaşın altında olan, kentlerde yaşayan, yaşamının çoğunu kentlerde geçiren, üniversite ve üzeri eğitimli olan, çocuk sahibi olmayan, gelirini iyi ve orta düzey algılayan, çevre ile ilgili konulara ilgisi olan, çevre kuruluşlarına üyeliği olan ve bunların aktivitelerine katılan, çevre ve ekolojik ayak izi hakkında eğitim alan, karbon ve su ayak izi hakkında bilgisi olan katılımcıların Ekolojik Ayak İzi Farkındalık Ölçeği ve Eko Anksiyete Ölçeği toplam puan ortalamaları değişkenlerin diğer kategorilerine göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p<0,05). Cinsiyet ve birlikte yaşadığı kişi sayısı ile Ekolojik Ayak İzi Farkındalık Ölçeği ve Eko Anksiyete Ölçeği toplam puanları arasında anlamlı bir ilişki belirlenmemiştir (p>0,05). Eko Anksiyete Ölçeği toplam puanı ile Ekolojik Ayak İzi Farkındalık Ölçeği toplam madde puanı arasında orta güçte pozitif yönlü (p<0,001); Gıda, Ulaşım ve Barınma, Enerji, Atıklar ve Su Tüketimi alt boyut madde puanları ile arasında zayıf güçte pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,001). Sonuç olarak, yetişkinlerin ekolojik ayak izi farkındalığının artması onların sürdürülebilir çevre anlayışını arttırmaktadır. Artan farkındalık düzeyi, artan eko anksiyete düzeyi ile birlikte çevresel katılımı teşvik edici rol oynayabilir ve çevre yanlısı davranışlarda motivasyonu sağlayabilir.

Abstract:
The present study aimed to examine the relationship between the ecological footprint awareness and eco-anxiety levels of adults. This descriptive and cross-sectional study was conducted in Kırklareli between March 2023 and February 2024, with 393 people who were aged 18 and over who volunteered to participate in the study. The data of the study were collected face to face with the help of Personal Information Form, Ecological Footprint Awareness Scale, and Eco-Anxiety Scale. The average age of the participants was 37.63±10.07 and 51.4% were women. The Ecological Footprint Awareness Scale and Eco-Anxiety Scale total score averages of the participants under the age of 40, living in cities, spending most of their life in cities, having university education or higher, not having children, who perceived their income as good or moderate level, who were interested in environmental issues, who were members of environmental organizations and participated in their activities, who received training on and ecological footprint and who had knowledge about carbon and water footprint were statistically and significantly higher than other categories (p<0.05). No significant relationship was determined between gender and the number of people living together and the total scores of the Ecological Footprint Awareness Scale and Eco-Anxiety Scale (p>0.05). A moderately strong and positive correlation was detected between the Eco-Anxiety Scale total score and the Ecological Footprint Awareness Scale total item score (p<0.001); Food, Transportation and Housing, Energy (p<0,001). A weak and strong, positive and statistically significant relationship was detected between the Waste and Water Consumption subscale item scores (p<0,001). In conclusion, the increased awareness of the adults in ecological footprint increased their awareness of sustainable environment. Along with the increasing level of eco-anxiety, the increased level of awareness may play roles in encouraging environmental participation and provide motivation in pro-environmental behaviors.