Okul öncesi öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin öğretim liderliği davranışlarının öğretmen failliğine etkisi
The effect of school principals' instructional leadership behaviors on teacher agency according to pre-school teachers' perceptions
Yazar: MELİKE TOPUZ
Danışman: DOÇ. DR. GAMZE KASALAK
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin öğretim liderliği davranışlarının öğretmen failliğine etkisi incelemektir. Bu araştırma, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Antalya ili (merkez ilçeleri) resmi bağımsız anaokulu ve bünyesinde anasınıfı bulunan ilkokullarda görev yapan okul öncesi öğretmenlerinin görüşlerini kapsamaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışma evrenini oluşturan 930 okul öncesi öğretmeninden tabakalı örnekleme yöntemiyle seçilen 385 okul öncesi öğretmeninden veri toplanmıştır. Araştırmanın verileri, Öğretim Liderliği Ölçeği ve Öğretmen Failliği Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistiklerle birlikte bağımsız örneklemler için t-testi, bağımsız örneklemler için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır.
Okul öncesi öğretmenlerinin öğretim liderliği algılarında okul türü değişkeni açısında anlamlı bir farklılık bulunmaktadır. Bağımsız anaokulunda görev yapan okul öncesi öğretmenlerinin öğretim liderliği algıları ilkokula bağlı anasınıflarında görev yapanlara göre daha yüksektir. Öğretim liderliği algılarında meslekteki hizmet yılı değişkeni bakımından anlamlı bir farklılığın olmadığı görülmüştür. Okul öncesi öğretmenlerinin öğretmen failliği algılarında okul türü değişkeni açısından öğrenme etkililiği boyutunda anlamlı bir farklılık bulunmaktadır. Okul öncesi öğretmenlerinden bağımsız anaokullarında görev yapanların ilkokula bağlı anasınıflarında görev yapanlara göre öğrenme etkililiği boyutunda öğretmen failliği daha yüksektir. Öğretmen failliği algıları melekteki hizmet yılı değişkeni bakımından anlamlı bir farklılık göstermektedir. Meslekteki hizmet yılı 20 yıl ve üzeri olan okul öncesi öğretmenlerinin 9 yıl ve altı hizmet yılı olan okul öncesi öğretmenlerine göre öğretme etkililiği boyutunda öğretmen failliği algıları daha yüksektir. 
Katılımcı okul öncesi öğretmenlerinin öğretim liderliği algıları ile öğretme etkililiği, iyimserlik ve yapıcı katılım boyutları arasında düşük düzeyde pozitif bir ilişki; öğrenme etkililiği boyutu ile orta düzeyde pozitif bir ilişki olduğu görülmüştür. Araştırmanın bulgularına göre, öğretim liderliği ve öğretmen failliği arasında orta düzeyde ve anlamlı pozitif bir ilişki bulunmuştur.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the efects of school principals' instructional leadership behaviors on teacher agency according to pre-school teachers' perceptions. This research covers the opinions of preschool teachers working in public kindergartens and primary schools in Antalya province (central districts) in the 2022-2023 academic year. A quantitative research method was used in this study. Data was collected from 385 pre-school teachers selected by the stratified sampling method from a pool of 930 preschool teachers who constituted the study population. The data of the study were collected with the Instructional Leadership Scale and the Teacher Agency Scale. In the analysis of the data, descriptive statistics, the t-test for independent samples, one-way analysis of variance (ANOVA) for independent samples and structural equation modeling were used.
There is a significant difference in pre-school teachers' perceptions of instructional leadership in terms of the school type variable. The instructional leadership perceptions of pre-school teachers working in kindergartens are higher than those working in primary schools. It was observed that there was no significant difference in the perceptions of instructional leadership in terms of the variable of professional seniority. There is a significant difference in pre-school teachers' perceptions of teacher agency in the learning effectiveness dimension in terms of the school type variable. Pre-school teachers working in kindergartens have higher teacher agency in the learning effectiveness dimension than those working in primary schools. Perceptions of teacher agency show a significant difference in terms of the variable of professional seniority. Pre-school teachers with professional seniority of 20 years and above have higher perceptions of teacher agency in the teaching effectiveness dimension than preschool teachers with professional seniority of 9 years and under.
A low-level positive relationship between participating preschool teachers' perceptions of instructional leadership and teaching effectiveness, optimism, and constructive participation dimensions; It was observed that there was a moderate positive relationship with the learning effectiveness dimension. According to the findings of the study, a moderate and significant positive relationship was found between instructional leadership and teacher agency.