Üniversite öğrencilerinde mevsimsel gidişin yeme tutumu ve duygusal iştah üzerine etkisinin incelenmesi ve bunun beden kitle indeksi (BKİ) ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Observing the effect of seasonal variation on eating attitude and emotional appetite on university students and evaluation of their relation with body mass index (BMI)
Yazar: NİDA ZEYNEP KOÇHAN
Danışman: DOÇ. DR. MÜGE ARSLAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Duygusal yeme = Emotional eating ; Mevsimler = Seasons ; Mevsimsel değişim = Seasonal variation ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Yeme tutumu = Eating attitudes ; Yeme tutumu = Eating attitudes ; Üniversite öğrencileri = University students ; İştah = Appetite

Özet:
Amaç: Üniversite öğrencilerinde mevsimsel değişimlerin duygusal iştah, yeme tutumu üzerine etkisinin incelenmesi ve bunların beden kitle indeksi ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Materyal Metod: Bu çalışmada İstanbul Aydın Üniversitesi'nde öğrenim gören 502 lisans öğrencisine gönüllü olarak 21 soruluk anket, duygusal iştah anketi, yeme tutum testi-40 ve mevsimsel gidiş değerlendirme formu uygulanmıştır. Verilerin analizi için SPSS 22.0 programı kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılan 502 öğrencinin yaş ortalaması; 20,29 yıl olup, %40,4'ü erkek, %59,6'sı kadındır. En fazla atlanan öğün; öğle öğünüdür ve kadın öğrenciler %47,0 ile en fazla öğün atlayan gruptur. Öğrencilerin %19,9'u BKİ bakımından zayıf, %63,6'sı normal, %13,9'u hafif şişman ve %2,6'sı obezdir. Cinsiyete göre BKİ sınıfları karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p=0,000<0,05). Kadınların zayıflık oranları erkeklerle karşılaştırıldığında oldukça yüksek olduğu görülmektedir. Mevsimsellik ile BKİ arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p=0,007<0,05) ve mevsimselliğin BKİ üzerine etkisi %2,4 değerindedir. Hava koşulları boyutundan alınan puan ile BKİ arasındaki ilişki incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı ilişkinin olmadığı görülmüştür (p=0,940>0,05). Bu durumda; hava koşulları ile BKİ arasında ilişki yoktur. Kötü havalar alt boyutundan alınan puan ile BKİ arasındaki ilişki incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı ilişkinin olmadığı görülmüştür (p=0,068>0,05). Bu durumda; kötü hava koşulları ile BKİ arasında ilişki yoktur. İyi havalar alt boyutundan alınan puan ile BKİ arasındaki ilişki incelendiğinde düşük düzeyde negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır (p=0,003<0,05). İyi hava koşullarında BKİ düzeyleri az da olsa azalmaktadır. Öğrenciler olumlu ve olumsuz duygu ve durumlarda daha az yeme eğilimi göstermektedirler ve yemek yemeleri en fazla olumlu duygu içerisindeyken azalmaktadır. Öğrencilerin %28,9'u yeme bozukluğuna yatkındır. Öğrencilerin %42,8 ile en çok kilo aldıkları ve %39,2 ile en çok yemek yedikleri aylar, kış aylarıdır. Öğrencilerin %51,0 ile en çok kilo verdikleri ve %48,2 ile en az yedikleri aylar, yaz aylarıdır. İyi havaların duygusal iştahı %2,3 değerinde azaltıcı, kötü havaların duygusal iştahı %1,6 değerinde artırıcı etkisi vardır. İyi hava koşulları yeme tutumunu %8,3 azaltıcı, kötü hava koşulları yeme tutumunu % 3,3 artırıcı etki göstermektedir.
Sonuç: İyi havalarda BKİ düzeyleri az da olsa azalmaktadır. Mevsimsel değişimin duygusal iştah ve yeme tutumu arasında bir ilişkisi saptanmıştır. Bireyler yaz aylarında ve iyi hava koşullarında daha az yemeye yatkındırlar.

Abstract:
Aim: It was aimed to observe the effect of seasonal variation on emotional appetite and eating attitude on university students and evaluate their relation with Body Mass Index (BMI).
Materials and Methods: In this study 502 undergraduate students from Istanbul Aydın University have voluntarily completed a survey of 21 questions, emotional appetite questionnaire and eating attitude test-40 and seasonal pattern assessment questionnaire. SPSS 22.0 was used for data analysis.
Subject: The average age of the 502 students who participated in the study was 20,29. Their gender ratio was 40.4% male to 59,6% female. Most skipped meal was lunch and female students were the most lunch skipping group with 47.0%. From the BMI aspect 19.9% of the students were underweight, 63,6% of them were normal and 13.9% of them were overweight and 2,6% of them were obese. When compared, no statistical difference was found between the BMI gender groups (p=0,000<0,05). It has been observed that females have a higher underweight ratio when compared with males. A statistically meaningful relation between seasonality and BMI has been observed (p=0,007<0,05). And the effect of seasonality on BMI is valued 2.4%. There was no statistically meaningful relation found between the score taken from the weather conditions aspect and its relation with BMI (p=0,940>0,05). In this case; there is no relation between weather conditions and BMI. There was no statistically meaningful relation between the score taken from bad weather sub dimension and BMI (p=0,068>0,05). In this case; there is no relation between bad weather conditions and BMI. It has been observed that there is a low level negative statistically meaningful relation between the score taken from good weather sub dimension and BMI (p=0,003<0,05). Although slightly good weather conditions decrease BMI levels. Students have shown proneness to eat less in positive and negative emotions and conditions. And their eating decreases the most when they are in positive emotions. 28.9% of the students were prone to eating disorders. The months in which students gain the most weight with 42.8% and eat the most with 39.2% were the winter months. The months in which the students lost the most weight with 51.0% and ate the least with 48.2% were the summer months. Good weathers have shown a decreasing effect on emotional appetite valued 2.3% and bad weathers have shown an increasing effect on emotional appetite valued 1.6%. Good weather conditions have shown a decreasing effect on eating attitude valued 8.3% and bad weather conditions have shown an increasing effect on emotional attitude valued 3.3%.
Conclusion: Although slightly, BMI levels decrease in good weather. It has been observed that seasonal changes have a relation with emotional appetite and eating attitude. Individuals are prone to eat less in summer months and good weather conditions.