Vergi denetiminde e-uygulamaların değerlendirilmesi
Evaluation of e-applications in tax audit
Yazar: DEMET YILMAZ
Danışman: PROF. DR. AHMET KEMAL ÇELEBİ
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Mali Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Dijitalleşen dünyayla beraber teknolojinin getirdiği yeni kavramlar, teknolojik 
uygulamalar, çağımızda bilgiye ulaşmada kolaylık ve teknolojinin kullanımındaki hız 
her geçen gün artmaktadır. Bilgi ve iletişim teknolojisindeki gelişen hızlı değişmeler 
küresel çapta sistemlerin, ekonomideki kurumların, bireylerin ve ülkelerin birçok 
alanda taleplerini değiştirmiştir. Bu değişim ülkelerin ekonomik, siyasi, sosyal yapıları 
ve uygulamalarının da değişmesine neden olmuştur. Ülkeler tarafından vatandaşlara 
sunulan kamusal hizmetler, kamu gelirlerinin elde edilmesi, harcanması, yönetilmesi 
ve denetlenmesi teknoloji dayanaklı değişime uğrayarak elektronik ortama taşınmıştır. 
Elektronik ortam mali sistem içerisinde bulunan süreçlerinde hızla yenilenmesine ve 
kullanılmasına sebep olmuştur.
Teknolojinin sunduğu yeni süreçler kamu kaynaklarının en temeli olan 
vergilerin elde edilmesi, toplanan vergilerin amaçlarına uygun olarak kullanılmasında 
ve denetlenmesine de katkı sağlamıştır. Vergi denetimi, vergi mükelleflerinin vergi 
yasalarına uygun olarak vergi beyan etmelerini ve vergi ödemelerini sağlamak için 
yürütülen bir süreçtir. Geleneksel olarak, vergi denetimi manuel işlemler ve belgelere 
dayanırken, günümüzde teknolojinin ilerlemesiyle birlikte vergi idareleri elektronik 
uygulamaları kullanarak denetim süreçlerini modernize etmektedir. Bu uygulamalar 
sayesinde vergi idareleri bildirilen verileri hızlı ve etkin bir şekilde analiz edebilir, 
vergi kaçakçılığı ve hileleri tespit edebilir, vergi denetiminde yaşanan sıkıntıları 
minimum seviyeye indirgemiştir.
Bu araştırma kapsamında vergi denetiminin teorik çerçevesiyle vergi 
denetimin dijitalleşme süreci, elektronik uygulamaya geçiş süreci ve elektronik 
uygulamalar literatür taramasıyla desteklenerek incelenmiştir. Birinci bölümde vergi denetimin teorik çerçevesi ele alınmıştır. İkinci 
bölümden vergilendirmenin dijital dönüşümü ve denetimi ele alınarak seçilmiş ülke 
uygulamaları ve dijitalleşme süreçleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde Türk Vergi 
sisteminde kullanılan elektronik uygulamaların vergi denetimi üzerinde araştırma 
yapılmıştır.
Çalışma sonucunda elektronik uygulamaların vergi denetimine etkili, verimli 
ve güvenilir denetim sonuçları sağlamasından dolayı önemli katkı sağladığı 
gözlemlenmiştir. Kamu kaynaklarının etkin kullanımı, veri güvenliğinin sağlanması 
ve veriye olan ulaşımın kolaylığı, hata tespiti ve doğruluğunun analizi, vergi uyumu 
ve zamandan tasarruf sağladığı sonucuna varılmıştır

Abstract:
With the digitalizing world, new concepts and technological applications brought 
by technology, the ease of access to information, and the speed of technology use are 
increasing day by day in our era. Advancements and rapid changes in information and 
communication technology have altered the demands of systems, economic 
institutions, individuals, and countries in many areas on a global scale. This 
transformation has also led to changes in the economic, political, and social structures 
and practices of countries. The public services provided to citizens by countries, the 
acquisition, expenditure, management, and auditing of public revenues have 
undergone a technology-driven transformation, moving into electronic platforms. The 
integration of electronic platforms has led to the rapid renewal and utilization of 
processes within the financial system.
 The new processes offered by technology have contributed significantly 
to the collection of public resources, such as taxes, ensuring they are used 
appropriately for their intended purposes and facilitating their oversight. Tax auditing 
is a process conducted to ensure that taxpayers declare and pay their taxes in 
compliance with tax laws. Traditionally, tax auditing relied on manual processes and 
physical documents. However, with advancements in technology, tax authorities are 
now modernizing their audit processes by utilizing electronic applications. Thanks to 
these applications, tax authorities can quickly and efficiently analyze reported data, 
detect tax evasion and fraud, and minimize challenges in tax auditing.
 In this study, the theoretical framework of tax auditing was examined along 
with the digitization process of tax auditing, the transition to electronic applications, 
and electronic applications, supported by a literature revie. The first section delves into the theoretical framework of tax auditing. In the 
second section, the digital transformation of taxation and auditing is discussed, along 
with selected country practices and digitization processes. The third section focuses 
on researching the electronic applications used in the Turkish tax system and their 
impact on tax auditing.
As a result of the study, it has been observed that electronic applications 
contribute significantly to tax auditing by providing effective, efficient, and reliable 
audit outcomes. It has been concluded that electronic applications contribute to 
efficient use of public resources, ensuring data security and easy access to data, error 
detection and accuracy analysis, tax compliance, and time-saving.