İnmeli hastalara bakım veren bireylerde bakım yükünün sosyal destek algısı ve spiritüel iyi oluş düzeyleri ile ilişkisi
The relationship of care burden with perception of social support and spiritual well-being levels of individuals caring for stroke patients
Yazar: SONGÜL YUMUŞAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜŞRA ALTINEL
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma, inmeli hastalara bakım veren bireylerin bakım yükü düzeylerini, sosyal destek
algılarını ve spiritüel iyi oluş düzeylerini belirlemek, bakım yükü üzerinde sosyal destek algısı ve
spiritüel iyi oluş düzeyinin etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.
Tanımlayıcı-ilişki arayıcı türdeki araştırmanın evrenini 15 Mayıs-31 Ağustos 2023 tarihleri
arasında bir Üniversite Hastanesi'nde Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Kliniğinde yatan ve ayaktan
tedavi alan inmeli hastalara bakım veren bireyler oluşturmuştur. Gelişigüzel örnek seçim yöntemi ile
ulaşılan 210 inmeli hastaya bakım veren bireyle çalışma tamamlanmıştır. Veriler Tanıtıcı Form, Zarit
Bakım Verme Yükü Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Spiritüel İyi Oluş Ölçeği
kullanılarak yüz yüze anket yöntemi ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde bağımsız gruplarda
t testi, ANOVA, pearson korelasyon analizi ve linear regresyon analizi kullanılmıştır.
Çalışmaya katılan bakım veren bireylerin Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği puan ortalaması
46,85±14,90, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği puan ortalaması 51,35±17,71 ve Spiritüel
İyi Oluş Ölçeği puan ortalaması 113,19±12,99 olarak bulunmuştur. Bakım yükünü bakım verenin
cinsiyeti, yaşı, eğitim durumu ve medeni durum gibi faktörlerin etkilemediği; bakım veren bireyin
çalışma durumu, ekonomik durum algısı, kronik hastalığının olup olmaması, hasta bireyle aynı evde
yaşaması, bakıma ilişkin deneyiminin olması, kendini bakım için yeterli görmesi, profesyonel destek
alması gibi faktörlerin etkilediği saptanmıştır. Sosyal destek algısı ve spiritüel iyi oluş düzeyinin bakım
yükü üzerinde ileri derecede anlamlı bir etkisinin olduğu ve sosyal destek ile spiritüel iyi oluş düzeyi
bakım yükündeki varyansın %57'sini açıkladığı belirlenmiştir.
Sonuç olarak; araştırmaya katılan bakım veren bireylerin bakım yükleri orta düzeydedir.
Sosyal destek ve spiritüel iyi oluş düzeyi arttıkça bakım yükü düzeyi azalmaktadır. İnmeli hastalara
bakım veren bireylerin bakım yüklerini azaltmak ve kaliteli bakım verebilmelerini sağlamak için bakım
yüklerinin belirlenmesi, sosyal destek sistemlerinin ve spiritüel gereksinimlerinin sorgulanması
önerilmektedir.
Anahtar Sözcükler: Bakım yükü; Hemşirelik; İnme; Sosyal Destek Algısı; Spiritüel İyi
Oluş

Abstract:
The research was conducted to determine the care burden levels, social 1 perceptions and
spiritual well-being levels of individuals caring for stroke patients, and to examine the effect of social
support perception and spiritual well-being level on the care burden.
The population of the descriptive-relationship-seeking type of research consisted of individuals
who cared for stroke patients receiving inpatient and outpatient treatment at the Physical Therapy and
Rehabilitation Clinic at a University Hospital between 15 May and 31 August 2023. The study was
completed with 210 caregivers of stroke patients, who were reached by random sample selection
method. Data were collected by face-to-face survey method using the Introductory Form, Zarit
Caregiving Burden Scale, Multidimensional Perceived Social Support Scale and Spiritual Well-Being
Scale. Independent samples t test, ANOVA, Pearson correlation analysis and linear regression analysis
were used to evaluate the data.
The average score of the caregivers participating in the study on the Zarit Caregiving Burden
Scale was 46.85±14.90, the average score on the Multidimensional Perceived Social Support Scale was
51.35±17.71, and the average score on the Spiritual Well-Being Scale was 113.19±12.99. has been
found. Factors such as gender, age, educational status and marital status of the caregiver do not affect
the burden of care; It has been determined that factors such as the working status of the caregiver,
perception of economic situation, whether he or she has a chronic disease, living in the same house with
the patient, having experience in care, considering himself/herself adequate for care, and receiving
professional support are affected. It was determined that the perception of social support and spiritual
well-being level had a highly significant effect on the care burden and that social support and spiritual
well-being levels explained 57% of the variance in the care burden.
In conclusion; The care burden of the caregivers participating in the research is at a medium
level. As the level of social support and spiritual well-being increases, the level of care burden decreases.
In order to reduce the care burden of individuals caring for stroke patients and ensure that they can
provide quality care, it is recommended to determine their care burden and question their social support
systems and spiritual needs.
Key Words: Burden of care; Nursing; Stroke; Perception of Social Support; Spiritual Well-Being