Deneysel diyabetin sıçanlarda santral ve periferik sterol düzenleyici element bağlayan protein ve aromataz enzimi üzerine etkileri
Effects of experimentally-induced diabetes on central and peripheral sterol-regulatory element binding protein and aromatase enzyme in rats
Yazar: NİHAN BURUL BOZKURT
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE PELİN KELİCEN ; PROF. DR. CAN PEKİNER
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Aromataz = Aromatase ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Sıçan dokusu = Rat tissue ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Çalışmamızda dişi ve erkek Sprague-Dawley sıçanlara streptozotosin enjekte edilerek deneysel diyabet oluşturuldu. Bir grup sıçana da insülin tedavisi uygulandı. 4. ve 12. haftaların sonunda öldürülen sıçanların hipokampüs, siyatik sinir, over, testis, uterus ve vas deferens dokuları izole edilerek homojenatları hazırlandı ve western blot yöntemi ile SREBP veya aromataz proteini açısından değerlendirildi. Deneysel diyabetin hipokampüs, siyatik sinir, over ve testis dokularında SREBP düzeylerini etkilemediği bulundu. Uterus ve vas deferens dokularında ise SREBP proteinine ait bant gözlenmedi. 4 hafta diyabetik dişi sıçanlarda hipokampüste aromataz düzeylerini değişmezken 12 hafta diyabette enzim düzeyleri arttı. Erkeklerde hipokampüs aromataz düzeyleri diyabetten etkilenmedi. 4 hafta diyabet her iki sekste de siyatik sinirde aromataz düzeylerini azalttı. Dişilerde 12 haftada enzim düzeyi artarken, erkeklerde kontrol seviyesine döndü. Over homojenatlarında aromataz protein seviyeleri hem 4 hem de 12 hafta diyabette anlamlı derecede azalırken testiste yalnızca 12 hafta diyabette anlamlı azalma gözlendi. Uterus ve vas deferens dokularında aromataz düzeyleri diyabette değişmedi. İnsülin tedavisi diyabetin neden olduğu değişiklikleri engelledi. Transkripsiyonel olarak aktif olmayan SREBP düzeyleri deneysel diyabetten etkilenmedi. Dişi sıçanlarda hipokampüste uzun dönemde diyabetin neden olduğu nörodejeneratif etkilerin lokal olarak artan aromataz ile kompanse edilmeye çalışıldığı ve erkek sıçanlarda en azından 12 hafta diyabette bu koruyucu mekanizmanın aktif olmadığı ileri sürülebilir. Kısa süreli diyabet periferik sinir sisteminde aromataz enzim seviyelerini azaltırken uzun dönemde enzim seviyeleri artmıştır. Artan aromataz seviyelerinin diyabette gözlenen periferik nöropati gelişimine karşı adaptif bir koruma mekanizması olması olasıdır. Diyabetin over ve testis dokularında aromataz ekspresyon düzeylerini değiştirmesi nedeniyle aromatazın diyabette gözlenen seksüel disfonksiyonda önemli bir hedef molekül olabileceği ileri sürülebilir.

Abstract:
In this study, diabetes was induced with injection of streptozotosin to female and male Sprague-Dawley rats. Insulin treatment was also applied in another set of rats. At the end of 4 and 12 weeks after the rats were killed, hippocampus, sciatic nerve, ovary, testis, uterus and vas deferens tissues were isolated and tissue homogenates were prepared. SREBP or aromatase protein levels were investigated by western blot method. It was found that experimentally diabetes did not alter SREBP levels in hippocampus, sciatic nerve, ovary and testis tissues. There were not any immunoreactivity observed for SREBP protein in uterus and vas deferens tissues. At the end of 4 weeks, aromatase levels in hippocampus tissues were not changed but enzyme levels were increased in 12 weeks of diabetes in female rats. In males aromatase levels were not affected from diabetes. 4 weeks of diabetes decreased aromatase levels in sciatic nerves of both sexes. In 12 weeks, enzyme levels were increased in females and returned to control levels in males. In ovary homogenates, aromatase protein levels were significantly decreased both in 4 and 12 weeks of diabetes, but in testis tissue significant decrease were only observed in 12 weeks. In uterus and testis tissues aromatase levels were not altered. Insulin treatment prevented diabetes induced changes. Transcriptionally-inactive form of SREBP levels were not effected from experimental diabetes. It may be suggested that, in female rats, long term of diabetes induced neurodegenerative effects are compansated by the local increase of aromatase levels, and this protective mechanism is not active in male rats at least 12 weeks. In peripheric nervous system, although aromatase enzyme levels decreased in short term of diabetes, it was increased in long term of diabetes. Increased aromatase levels may be an adaptive protective mechanism against the peripheral neuropathy seen in diabetes. Because of the altered expression levels of aromatase both in ovary and testis tissues in diabetes it may be suggested that aromatase may be an important target molecule in sexual dysfunction seen in diabetes mellitus.