Öğretmenlerin yaratıcılığı destekleme durumları ile öğrencilerin yazma özerkliklerinin incelenmesi
Examination of teachers' creativity fostering levels and students' writing autonomy
Yazar: ZEYNEP BURUN
Danışman: PROF. DR. HASAN GÜNER BERKANT
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Destek eğitim programları = Suppord education programs ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Yaratıcılık = Creativity ; Yazma başarısı = Writing success ; Yazma becerisi = Writing skills ; Öğrenen özerkliği = Learner autonomy ; Öğretmen desteği = Teacher support ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı, öğretmenlerin yaratıcılığı destekleme durumları ile öğrencilerin yazma özerkliklerini incelemektir. Araştırma ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın evrenini, 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Kahramanmaraş Onikişubat ilçesinde bulunan ortaokullarda görev yapan öğretmenler ve bu okullarda öğrenim gören ortaokul öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise, bu evrenden kolay ulaşılabilir örneklem yoluyla seçilen 50'si öğretmen, 281'i öğrenci toplam 331 kişi oluşturmaktadır. Araştırma verileri, "Yaratıcılığı Destekleyen Öğretmen İndeksi Ölçeği" ve "Yazma Özerkliği Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Mann Whitney-U testi, Kruskal Wallis-H testi, Tukey anlamlılık testi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, ortaokul öğretmenlerinin yaratıcılığı destekleme düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, ortaokul öğretmenlerinin cinsiyetinin öğretmenlerin yaratıcılığı desteklemeleri üzerinde genel olarak belirleyici bir etkiye sahip olmadığı, yalnızca bağımsızlık alt boyutunda kadın öğretmenler lehine anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin kıdeme göre yaratıcılığı destekleme durumlarının genel olarak belirleyici bir etkiye sahip olmadığı, sadece güdüleme alt boyutunda kıdemi 17 yıl ve üzeri olanlar lehine anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir. Proje ödevi verme değişkeninin ise ortaokul öğretmenlerinin yaratıcılığı destekleme düzeyleri üzerinde etkili olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra, ortaokul öğrencilerinin yazma özerkliklerinin ortalamanın üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Planlama ve süreç alt boyutu dışında genel olarak kız öğrencilerin yazma özerkliğinin erkek öğrencilerden daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ortaokul 5, 6 ve 7. sınıf öğrencilerinin 8. sınıf öğrencilerine kıyasla daha yüksek oranda yazma özerkliğine sahip olduğu belirlenmiştir. Ortaokul öğrencilerinden her gün okuyan öğrencilerin, haftada birkaç saat okuyan, ayda birkaç saat okuyan ve hiç okumayan öğrencilere kıyasla daha fazla yazma özerkliğine sahip olduğu tespit edilmiştir. Ortaokul öğrencilerinin anne eğitim düzeyinin ve baba eğitim düzeyinin, öğrencilerin yazma özerkliklerinin farklılaşması üzerinde etkili olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin yaratıcılığı destekleme durumları ile öğrencilerin yazma özerkliklerinin düşük düzeyde de olsa aynı yönde değişim gösterebileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Yaratıcılık, yaratıcılığı destekleme, yazma özerkliği, yazma becerisi, özerk öğrenme, ortaokul öğretmenleri, ortaokul öğrencileri

Abstract:
The main purpose of this research is to examine the creativity fostering levels of teachers and writing autonomy of their students. The research has used correlational survey desing. The population of the study consists of the teachers working at the secondary schools and the secondary school students studying at the schools in Onikişubat District of Kahramanmaraş Province during the 2019-2020 academic year. The sample of the study consists of 331 individuals; namely 50 teachers and 281 students chosen through convenience sampling among the above-mentioned population. The data of the study has been collected using "The Adaptation of Creativity Fostering Primary Teachers Index Scale into Turkish" and "Writing Autonomy Scale". For data analysis, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Mann Whitney-U test, Kruskal Walis-H test, Tukey significance test and Pearson correlation analysis have been performed. According to results of the study, it has been reached that the creativity fostering levels of the secondary school teachers are high. In addition, it has also been observed that the genders of the secondary school teachers do not have a determinative impact on creativity fostering levels of the teachers; however the meaningful difference has been observed in favor of the female teachers in independence sub-dimension. It has been detected that the seniority levels of the teachers do not have a determinative impact on creativity fostering levels; only a meaningful difference at motivation sub-dimension has been observed in favor of the teachers having 17 years or over teaching experience. It has been concluded that the variable of project assignment does not have any impact on the creativity fostering levels of the secondary school teachers. It has also been observed that the writing autonomies of the secondary school students are over the average. It has also been concluded that writing autonomy of the female students is generally higher than the male ones' writing autonomies except for the planning and process sub-dimension. It has been detected that the writing autonomies of the 5th, 6th and 7th grade students are higher than the 8th grade students' writing autonomies. It has been observed that the students, who regularly read every day, have higher writing autonomy compared to the students, who read only a few hours a week, students, who read only a few hours a month, and the students, who never read. It has been concluded that the education levels of the parents of the secondary school students do not have any impact on the writing autonomies of the students. It has been concluded that the creativity fostering levels of the teachers and the writing autonomies of the students may vary at the same direction even at low levels.

Key words: Creativity, fostering creativity, writing autonomy, writing skills, autonomous learning, secondary school teachers, secondary school students