Türkiye ve Şanghay işbirliği örgütü üyeleri'nin küresel rekabet yapısı: Karşılaştırmalı analiz
The global compatition structure of Turkey and Shanghai cooperation organization members: The comparative analysis
Yazar: ELİF TUĞÇE BOZDUMAN
Danışman: DOÇ. DR. BİROL ERKAN
Uşak Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Rekabet = Competition ; Türkiye = Turkey ; Uluslararası rekabet = International competition ; Şanghay İşbirliği Örgütü = Shanghai Cooperation Organization

Özet:
Çalışmada, Türkiye ve Şanghay İşbirliği Örgütü Üyeleri'nin 2000 ile 2016 yılları arasında, Balassa Endeksi, Vollrath Endeksi (Nispi İhracat Avantajı, Nispi İthalat Avantajı, Nispi Ticaret Avantajı, Açıklanmış Rekabet Gücü), Net Ticaret Endeksi, İhracat-İthalat Oranı Endeksi, İhracat Benzerlik Endeksi kullanılarak rekabet güçlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. SITC Rev. 3, 2 haneli ürün grubu analizi yapılarak elde edilen endeks değerleri ile ülkelerin hangi ürün gruplarında hangi ölçüde rekabet gücünün bulunduğu gösterilmeye çalışılmıştır.
Çalışmada kullanılan endeks değerleri birbirleriyle paralellik göstermiştir. Elde edilen sonuçlara göre; Rusya ve Kazakistan'ın petrol ve petrol ürünleri, doğal gaz, ham gübre ve madenler, Kırgızistan'ın parasal olmayan altın, Çin'in el çantası, giyim eşyası, büro ve otomatik makineler, Türkiye ve Pakistan'ın tekstil, giyim eşyası, Hindistan'ın ise et ve et ürünleri, deniz ürünleri ve tekstil ürün gruplarında yüksek seviyede rekabet gücüne sahip olduğu göze çarpmaktadır. 
Çalışmada gerek Şanghay ülkelerinin gerekse Türkiye'nin faktör yoğunluğu bazında rekabet gücü analizleri söz konusu ülkelerin ağırlıklı olarak emek ve hammadde yoğun ürünlerde üstünlüklerinin olduğunu göstermektedir. Çin'in belli başlı inovatif ürün ihracat üstünlüğü dışında Şanghay ülkeleri ve Türkiye'nin katma değeri yüksek ürünlerin ihracatında rekabet gücü bulunmamaktadır.
Son yıllarda küresel bazda giderek önemi artan Şanghay İşbirliği Örgütü, Türkiye'de de Avrupa Birliği'ne alternatif olarak sıklıkla gündeme gelmektedir. Bu bağlamda, çalışmada hem ürün hem de faktör yoğunluğu bazında rekabet gücü analizleri sonucunda Türkiye için sözü edilen örgütün Avrupa Birliği'ne alternatif olamayacağı, sadece Avrupa Birliği'nin tamamlayıcısı olabileceği söylenebilir.

Abstract:
In the study, Turkey and the Members of the Shanghai Cooperation Organization between 2000 and 2016, aimed to determine export competitiveness, by using Balassa Index, Vollrath Index (Relative Export Advantage, Relative Import Advantage, Relative Trade Advantage, Revealed Competitiveness), Net Trade Index, Export-Import Rate Index, Export Smilarity Index. SITC Rev. The index values obtained by analyzing the 3 and 2-digit product group were tried to be shown in which product groups of countries had competitive power.
The index values used in the study were parallel to each other. According to the results obtained; Russia and Kazakhstan oil and oil products, natural gas, crude fertilizers and minerals, Kyrgyzstan's non-monetary gold, China's handbag, apparel, office and automatic machines, Turkey, and Pakistan's textile, apparel, India 'in is the strongest competitive power in meat and meat products, seafood and textile product groups.
Shanghai countries and Turkey's factor analysis of competitiveness mainly on the basis of the said countries and shows that their superiority in labor intensity and raw material-intensive products. China's major export innovative products that add value beyond the rule of Shanghai countries and Turkey is not included in the export of products with high competitiveness.
The Shanghai Cooperation Organization that growing importance in recent years on a global basis, also in Turkey comes up frequently as an alternative to the European Union. In this context, working in both product and factor intensity on the basis of competitiveness analysis of the organization, said the results can not be an alternative for Turkey in the European Union, the European Union can only be said to be complementary.