Aylak sınıfın dönüşümünün Türk medyasındaki temsili: Türk televizyon dizileri örneği
The representation of leisure class in Turkish media: Turkish series example
Yazar: ALİM ALPER CESUR
Danışman: PROF. DR. EMEL KARAGÖZ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Aylak Sınıfın Teorisi = Theory of the Leisure Class ; Aylaklık = Idleness ; Dizi film = Serial film ; Televizyon dizileri = Television serials ; Veblen, Thorstein = Veblen, Thorstein ; İçerik analizi = Content analysis

Özet:
Bu tez, Thorstein Veblen tarafından kuramsallaştırılmış haliyle "Aylak Sınıfın Teorisi" çalışmasından yola çıkıp aylak sınıfları yirmi birinci yüzyılın ileri sanayi toplumlarına kadar takip ederek, sözkonusu sınıfların geçirdiği evrimi ortaya koymaya çalışmaktadır. Öyle ki, Veblen'in bir "sınıf" olarak tanımladığı aylaklar, ilk sınıflı toplumlardan beri üretim araçlarını ellerinde bulundurarak emeğin karşısında durmuşlardır. Zaman içinde aylaklık el değiştirse de "aylaklık" anlayışı hep aynı kalmış ve bu sınıflar kendilerini "gösterişçi tüketim", "kıt kaynaklara erişim" ve "onurla ilişkilendirilmiş emek" gibi kavramlar üzerinden ifade etmişlerdir. Günümüze geldiğimizde ise değişen çalışma etiği ve sınıfların daha girift bir hale gelerek statülere dönüşmesiyle beraber aylak sınıflar da birer statü halini almıştır. Zira daha önceleri benzer sosyal, kültürel kodları paylaşan aylaklar "ekonomik refah" paydasında birleşmesine rağmen artık kültürel bağlamlarda birbirinden farklı tabakalar olarak karşımıza çıkabilmektedir. Bu tez de kaynağını gündelik hayattan alan ve aynı zamanda gündelik hayatı şekillendirebilen televizyon dizilerini içerik analizi yöntemiyle inceleyerek, değişen aylak sınıfları günümüz şartlarında anlamaya çalışmaktadır. Çalışma, Veblen'in erken sanayi dönemi şartlarında ele aldığı haliyle aylak sınıfları, postmodern dönemde gelişen yeni üretim tarzları ve gösteriş unsurları doğrultusunda yeniden ele almaktadır. Yapılan araştırma neticesinde tek bir aylak sınıftan bahsedilemeyeceği, aylaklığın günümüzde farklı statü gruplarında farklı açılımlar kazanarak varlığını devam ettirdiği söylenebilir.

Abstract:
This dissertation tries to present the evolution of the classes in question by following the leisure class until the advanced twenty first century industrial societies using the authoritative "The Theory of the Leisure Class" written by Thorstein Veblen. In fact, the idlers who Veblen identified as a "class", have stood against labour by holding onto the means of production since the first moment society was divided by classes. Even though idleness has changed hands over time, the concept of "idleness" has always remained the same and these classes have expressed themselves through concepts such as "ostentatious consumers", "access to scarce sources" and "labour associated with honour". However, with the changing work ethic and classes becoming more intricate in the present day, the leisure class has become a social rank. Since idlers used to unite under "economical welfare" by sharing similar social and cultural codes, they now have the ability to appear as different parts of cultural contexts. This dissertation tries to understand the leisure class within the modern-day conditions by analysing television series which are both sourced by daily life and have the ability to shape it. Using Veblen's observations on the leisure classes within in the conditions of the early industrial period, this study once again deals with the newly developed production style and vanity in the postmodern period. As a result of the research, it can be said that the idleness of our present day maintains its existence by gaining different meanings in different status groups and that it cannot be discussed as only one single leisure class.