Spinoza felsefesinde varlık ve conatus kavramı
Being in Spinoza's philosophy and the concept of conatus
Yazar: MÜKREMİN GÜLER
Danışman: PROF. DR. ALİYE ÇINAR KÖYSÜREN
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Çalışmam modern felsefi düşüncenin etkisi altında, Tanrı fikrinin eleştirisi ve insan hayatındaki etkileri üzerine odaklanmaktadır. Tanrı yanılgısının kökenleri ve tarihsel gelişimi incelenirken, bilimin ve rasyonalitenin ilerlemesiyle birlikte Tanrı fikrinin oluşum sürecinin irdelenmesi, insanın varoluşsal ve anlamsal açıdan yeni bir bakış açısı kazanmasına neden olmuştur. Bu süreç, Nietzsche'nin "Tanrı'nın Ölümü'' ifadesiyle Tanrı fikrinin toplumsal ve bireysel hayat üzerindeki etkilerinin tartışılmasına yol açmıştır.
Spinoza'nın felsefi düşüncesinin merkezinde yer alan conatus kavramı, Tanrı fikrinin insanlık tarafından oluşturulmasının temel sürecini açıklamaya imkan tanımaktadır. Çalışmam, Descartes'ın rasyonalizmine ve dualizmine karşı çıkarak monist bir bakış açısı benimseyen Spinoza'nın doğayı geometrik ve matematiksel bir düzen içinde nasıl anladığını detaylı bir şekilde inceler. Ayrıca, Spinoza'nın düşüncelerinin tarihsel ve kültürel bağlamını anlamak için geniş bir literatürden yararlanır.
Bu çalışma, Descartes ve Spinoza arasındaki felsefi ayrımları ve Spinoza'nın metafizik anlayışını ele alarak modern felsefenin gelişimine önemli bir bakış açısı sunmaktadır. Spinoza'nın conatus kavramının, etik ve metafizik görüşlerinin temelini oluşturduğu vurgulanırken, aynı zamanda Spinoza'nın politik düşünceleri ve yaşam deneyimleri üzerinde durularak onun bağımsız düşünceye ve özgürlüğe verdiği önem vurgulanır.
Tezimin temel iddiası, Tanrı fikrinin yanılgı kavramı ile sorgulanması ve insanın conatus kavramı çerçevesinde anlam arayışının yeniden düşünülmesinin izlerini sürmektir. İnsanın varoluşsal duruşu ve conatusun yaşama içkin güdüsü, anlamın yeniden tanımlanmasında merkezi bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda, modern düşünceyle birlikte, insanın varoluşsal özelliğini en yalın şekilde anlatan Spinoza düşüncesi öne çıkarılmıştır.

Abstract:
My study focuses on the critique of the idea of God and its impact on human life under the influence of modern philosophical thought. While examining the origins and historical development of the God delusion, the process of the formation of the idea of God is scrutinized along with the progress of science and rationality, leading to a new perspective on human existential and meaningful aspects. This process has led to discussions about the effects of the idea of God on social and individual life, as expressed by Nietzsche's statement "God is dead.''
The concept of conatus, which is central to Spinoza's philosophical thought, allows for an explanation of the fundamental process of the formation of the idea of God by humanity. My study examines in detail how Spinoza, adopting a monistic perspective in opposition to Descartes' rationalism and dualism, understood the nature in a geometric and mathematical order. Additionally, it utilizes a broad literature to understand the historical and cultural context of Spinoza's thoughts.
This study provides a significant perspective on the development of modern philosophy by addressing the philosophical distinctions between Descartes and Spinoza and examining Spinoza's metaphysical understanding. While emphasizing that Spinoza's concept of conatus forms the foundation of his ethical and metaphysical views, it also highlights his political thoughts and life experiences, underscoring his importance on independent thought and freedom.
The main argument of my thesis is to trace the questioning of the idea of God through the concept of error and the rethinking of the search for meaning within the framework of the concept of conatus. The human existential stance and the intrinsic drive of conatus in life play a central role in the redefinition of meaning. In this context, Spinoza's thought, which most simply explains the existential characteristic of human beings, is highlighted in conjunction with modern thought.