Hastane işletmelerinde maliyet muhasebesi ve bir uygulama
Cost accounting in hospital business and an application
Yazar: NURAN KARAÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN MERT
Okan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Hastane işletmeleri = Hospital organizations ; Hastaneler = Hospitals ; Maliyet muhasebesi = Cost accounting ; Muhasebe = Accounting ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Günümüz de bireylerin sağlık konusunda bilinçli olması, yaşam süresinin uzaması,  ülke nüfusundaki artış, sağlık politikalarında uygulanan dönüşüm programlarının etkisiyle sağlık hizmetlerine ulaşımın herkes için daha kolay olması, sanayileşmenin getirdiği çevre koşullarındaki olumsuzluklar ve beslenme alışkanlıklarının değişmesi gibi nedenlerden dolayı sağlık ihtiyaçlarında önceki yıllara göre artış meydana gelmiştir. Sağlık hizmetlerine yönelik artan talep ise daha fazla sağlık hizmeti sunmayı gerektirmiştir.
  Sağlık hizmeti sunumu önceki yıllar da daha çok kamu hastaneleri tarafından sağlanmaktaydı.  Ancak son zamanlarda özel sektörün de sağlık piyasasına girmesi ve bu işletmelerin sayılarının belirgin bir şekilde artması ile ciddi bir rekabet ortamı doğmuştur. 
Sağlık Hizmeti sunumunda önemli bir paya sahip olan özel hastane işletmeleri; sağlık sektörü içerisinde rekabet gücünü artırmak, piyasada varlıklarını uzun süre sürdürebilmek ve işletmelerinin kişiler tarafından öncelikli olarak tercih edilmesi için çeşitli işletme stratejileri belirlemişlerdir. Bu stratejiler doğrultusunda son teknoloji ile donatılmış tıbbi cihazlar ve bu cihazları etkin kullanabilecek nitelikli personelle, zamanında, hatasız, etik kurallar çerçevesinde hasta memnuniyetinin ön planda olduğu doğru teşhis ve tedavi yöntemlerinin kullanıldığı nitelikli bir sağlık hizmetini sunmak durumundadırlar.
Sağlık yöneticileri; hastane kuruluş aşamasında ve devamlılığında yapmış oldukları yatırımların yüksek maliyetli olması, tıbbın ise artan teknolojiye bağımlı olarak sürekli ilerlemesi sonucunda artan sağlık hizmetleri giderlerini en az maliyetle, istenilen kaliteden ödün vermeden gerçekleştirilebilmek ve aynı zamanda geleceğe yönelik finans açığının oluşmaması için maliyetlerini kontrol altına almak zorundadırlar. SGK 'nın güncel piyasa koşullarına göre gerçekçi maliyet çalışması yapmadan fiyatları SUT üzerinden belirlemesi, SKG tarafından yapılan geri ödemelerin işletmelere geç ödenmesi,  fatura kesintilerin fazla olması, SGK 'nın hastaların tedavi sürecinde zorunlu kullanılan bazı tıbbi malzeme, ilaç ve cihazları karşılamaması, sağlık hizmetlerinin sunumunda işletmeleri olumsuz yönde etkilemektedir. 
Dolayısı ile işletmeler bu maliyetleri sağlık hizmeti sunumuna yansıtmak zorunda kalmaktadırlar. Bu da sağlık hizmetinden faydalanmak isteyen hastalar için ödemesi gereken tutarların daha yüksek olmasına neden olmaktadır. Bu farklılıkların en aza indirgenmesi için Sağlık işletmeleri yöneticileri mevcut kaynaklarını verimli kullanarak süreklilik sağlayan etkin bir maliyet çalışması yapmak zorundadırlar.
Yapılan bu çalışma ile bir hastanede birim hizmet maliyetinin hesaplanarak,    maliyetlerinin en doğru verilerle belirlenebileceğini ortaya koymak ve bu yolla, sağlık yöneticilerine maliyet muhasebesi, planlama, performans denetimi, kalite ve geliştirme çalışmalarında katkı sağlamak hedeflenmektedir. Hastanede hizmet gider yerlerinin tespiti yapılarak süreklilik sağlayan maliyet sisteminin oluşturulmasına yönelik olup; geleceğe yönelik kararların alınmasında yardımcı olmak, her hizmetin maliyetini belirleyerek hangi birimlerin maliyet artışlarının olduğu ve nelerin artışa neden olduğunu tespit ederek gerekli önlemlerin alınmasına olanak sağlanmasıdır.


Anahtar kelimeler; Sağlık, Hastane, Maliyet

Abstract:
Nowadays, there is an increase in the health care needs compared to the previous year because of the increase in the awareness about the healthcare, the prolongation of survival time, the increase in the population, the easiness on the access to the health care by the impacts of the implemantation of the transformation programme in health policy, compliances in the environmental conditions brought by industrialization and changes in dietary habits. The increasing demand for the health care requires providing more health care.
           Health services has been provided mostly by the public hospitals in the previous years. But recently, a serious competitive environment has been raised by the entering of the private sector to the health market and the significiantly increase in the number of the businesses.
          The private hospital businesses which have the significant share in the health care, identified several businesses strategies to increased the competitiveness within the health sector, to maintain their presence in the market for a long time and to be preferred priority by the people. These businesses have to offer qualified healthcare by using the medical devices equipped by the latest technology, the qualified personnel able to use these devices effectively, the proper diagnosis and treatment timely and accurate under the rules of etics at the forefront of the patient's satisfaction.
           Managers of the health businesses; must take control of health care costs, which is increasing under depended on the growing technology of medicine and investment, to avoid deficit financing to achieve health care, without compromising on requested quality with the least costs.
         Determinig the prices according to Health Application Notification by SSI without making any realistic cost study based on current market conditions, SSI late payments to the businesses, high deductions from the payments of the invoices, avoiding to the defray the costs of some of the medical supplies, equipmens and drugs, which are essentially in the treatment preocess, adversely affect the health care.




Keywords; Health, Hospital, Cost