Tip 2 diabetes mellitus tanılı hastaların tedavisine eklenen kısa etkili glp-1 reseptör agonisti (eksenatid) tedavisinin glisemik değerlere etkisi ve ilaç devamlılığı değerlendirilmesi
Effect of short-acting glp-1 receptor agonist (exenatide) added to the treatment of patients with type 2 diabetes mellitus on glicemic values and evaluation of drug adherence
Yazar: DRITERO BALA
Danışman: PROF. DR. DİLEK GOGAS YAVUZ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Tip 2 DM tedavisinde, inkretin etkili olan Glukagon Benzeri Peptid 1 Reseptör Agonistleri (GLP-1Ra), glukoz bağımlı olarak insulin sekresyonunu arttırarak ve glukagon sekresyonunu azaltarak glisemik kontrol sağlamaktadır. Ayrıca gastrik boşaltımı yavaşlatarak ve tokluk merkezini uyararak besin alınımı azalttığı gösterilmiştir.
Bu çalışmanın amacı, mevcut anti-hiperglisemik tedavilerine eksenatid tedavisi eklenen Tip 2 DM  hastaların glisemik etkinliklerinin retrospektif ve ilaç uyumululuğun kesitsel olarak değerlendirilmesidir. 
Yöntem: Çalışmamıza, Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrin ve Metabolizma Hastalıkları polikliniğinde Ocak 2019 – Temmuz 2022 tarihleri arasında, eksenatid tedavisi başlanan 274 hasta dahil edildi. Çalışmaya alınan hastaların hastane eletronik dosya sistemi üzerinden mevcut demografik, biyokimyasal, aldığı tedaviler, tedavi süreleri ve ilaç ile ilşkili yan etkiler kaydedildi. Hastalar telefon ile aranarak, ilaç bırakma sebepleri ve ilaç devamlılığı Morisky ölçeğindeki sorular ile değerlendirildi
Bulgular: Tedaviye devam eden 70 hasta değerlendirildiğinde eksenatid kulllanım süresi 26,47±16,04 ay olarak saptandı. Tüm hastalar eksenatid yanında oral anti-diyabetik kullanmakta ve 25 hasta insulin kullanmaktaydı. 6 ay süre ile tedavi alan hastaların açlık kan şekeri, glikolize hemoglobin (HbA1c) ve vücut kitle indeksinde anlamlı (p < 0,001) azalma saptanmıştır. İnsulin kullanmakta olan hastaların, günlük toplam insulin ihtiyacında 55,73 ± 36,95 IU den 34,80 ± 25,17 IU ye anlamlı (p = 0,01) azalma saptanmıştır. Tedaviye devam eden 70 hastadan 50'sinin Morisky skalasına göre ilaç uyumu iyi olduğu saptanmıştır. Bu hastalar, ilaç uyumu iyi olmayan 17 hasta ile kıyaslandığında aralarında anlamlı fark saptanmamıştır. 
Sonuç: Eksenatid başlanan Tip 2 DM hastaların %25'i tedaviye devam etmektedir. Tip 2 DM hastalarda, eksenatid tedavinin eklenmesi glisemik kontrole katkı sağlamaktadır. İnsulin kullanan hastalarda, eksenatid eklenmesi günlük toplam insulin ihtiyacında azalma sağlamaktadır.

Abstract:
Background: In patients with T2DM, exenatide is known to increase glucose-dependent insulin secretion, suppress inappropriatley elevated glucagon secretion, slow down gastric emptying and stimulate the staiety centre. 
Our aim is to retrospectively evaluate glycemic efficacy of added exenatide therapy in T2DM patients and to evaluate the drug adherence cross-sectionaly 
Methods: In our study, 274 diabetic patients who were prescirbed exenatide between 2019 and 2022 at Marmara University Pendik Training and Research Hospital in Endocrinology and Metabolic Disease Department were included. The demographic, biochemical, treatments recived, duration of treatment and drug-related side effects were recorded from the hospital electronic file system of the patients included in the study. Patients were called by phone and asked about drug withdrawal reasons and the Morsiky scale used to evaluate drug adherence. 
Results: Seventy patients who continued exenatide treatment were evaluated, the duration of exenatide use was 26,47 ± 16,04 months. All patients were on oral anti-diabetic and 25 patients were on insulin in addition to exenatide. Patients who recived treatment for 6 months had a significant decrease in fasting plasma glucose (p < 0,001), glycated hemoglobin (p < 0,001) and body mass index (p < 0,001) Patients who were treated with insulin had a significant decrease (p = 0,01) in totaly daily insulin requirement from 55,73 ± 36,95 to 34,80 ± 25,17 IU. Of the 70 patient who continued treatment, 50 had good drug adherence according to the Morisky scale. No significant difference was found between these patients compered with 17 patients who had poor drug adherence .
Conclusion: Add on exenatide treatment in T2DM patients contributes to glycemic control. In patients using insulin, the addition of exenatide provides reduction in total daily insulin requirement.