Organik topraklarda degradasyon düzeyine bağlı olarak azot, fosfor ve potasyum dağılımlarının belirlenmesi
Alterations in nitrogean, phosphorus, and potassium contents of organic soils depending on soil degradation
Yazar: CAFER HAKAN YILMAZ
Danışman: Y.DOÇ.DR. HÜSEYİN DİKİCİ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Kurutulmuş organik toprakların yönetimi çok önemli bir konudur. Peatyangınları, bitki besin elementlerinin yarayışlılığını, konsantrasyonları ile topraklarınfiziksel ve kimyasal özelliklerini değiştirir. Bu çalışma yaklaşık 50 yıl öncekurutulmaya başlanılan Gâvur Gölü peat alanlarında meydana gelen peatyangınlarının etkilerini belirlemek amacıyla yapılmış ve ölçülen toprak özelliklerindeönemli değişiklikler olduğunu göstermiştir.Toprak hacim ağırlığı, pH, çözünebilir tuz miktarı, serbest CaCO3 ve değişebilirK, Mg ve Na konsantrasyonları yanmış alanlarda her iki örnekleme derinlikleri içinönemli derecede yüksek (p<0.01) bulunmuştur. Değişebilir Ca düzeyleri de yanmışalanlarda daha yüksek bulunmuştur. Ancak bu artışlar 0cm-15cm derinlik içinönemli derecede yüksek (p<0.05) iken 15cm-30cm derinlik için istatistiksel açıdanönemli bulunmamıştır (p=0.078).Toprak nemi, suyla doygunluk yüzdesi ve organik karbon içeriği yanmışalanlarda her iki derinlik için önemli derecede düşük (p<0.01) bulunmuştur. Yanmıştopraklarda sadece 0-15 cm derinlik için ölçülen toprak özellikleri arasında P, Ca,Mg ve K' un toplam konsantrasyonları önemli derecede yüksektir (p<0.01). Fakattoplam azot düzeyleri daha düşüktür (p<0.01). Olsen fosforu düzeyleri, bölgelerarasında önemli farklılıklar göstermemiştir.Anahtar Kelimeler: Organik toprak, peat, yanma, azot, fosfor, potasyum,volatilizasyon.

Abstract:
The management of artificially drained organic soils is a very important issue,since the accelerated mineralization and sometimes peat fires alter physical andchemical properties of soils and the availability of plant nutrients. This study wascarried out to determine the effects of peat fires taking place since five decades ago onsome physical and chemical properties of soils in the artificially drained Gavur Lakepeatland.The results indicated significant changes in the measured soil attributes. Soilbulk density, pH, amounts of soluble salts, free CaCO3, and the concentrations ofammonium acetate extractable K, Mg, and Na were significantly (p<0.01) higher forboth sampling depths in the burned areas. Exchangeable Ca levels were also higher inthe burned areas but the increases were significantly higher (p<0.05) for only 0-15cmand statistically not significant (p=0.078) for 15cm-30cm soil depth.Soil moisture, percent saturation, and organic carbon content of soils, however,were significantly lower (p<0.01) in the burned areas for both sampling depths.Among the soil properties measured only for 0-15 cm soil depth, total concentrationsof P, Ca, Mg, and K were significantly higher (p<0.01) but total nitrogen levels werelower (p<0.01) in the burned soils, and Olsen?s phosphorus levels were notsignificantly different between the sites.Keywords: Organic soil, peat, fire, nitrogen, phosphorus, potassium, volatilization.