1990'dan günümüze siberfeminist yaklaşımlarda kadın ve doğa
Women and nature in cyberfeminist approaches since 1990
Yazar: NERMİN BALIKÇI
Danışman: PROF. SEVGİ AVCI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
"1990'dan Günümüze Siberfeminist Yaklaşımlarda Kadın ve Doğa" adlı çalışmanın amacı; kadın ve doğa bağlamında ele alınan feminizm ve Siberfeminizmin sanattaki yansımalarını oluşturmaktadır. Kadın ve doğanın sanattaki yansımaları düzleminde 90'lardan günümüze bir literatür taraması yapılarak araştırılmıştır.  Sanat, kadın ve doğa ilişkisi 90'lardan günümüze sanat pratiğine yansımaları; sanat üretimi ve projeler kadın-doğa, teknoloji bağlamında çözümlenmiştir. Bu bağlamda 20. yüzyıl sonlarında başlayan, günümüze kadar devam eden süreçte sanat ve teknolojiyi birleştiren sanatçılar ve sanat tarihinde yapılacak araştırmalar için oldukça önemlidir.
Bu çalışmanın sorunsalı teknolojik gelişmelerin, toplumsal ve kültürel bağlamda kadının konumuna ve sanat pratiğine etkilerini incelemektir. Sanat yapıtları, teknolojik etkilerin ürettiği "kadın ve doğa" kavramları üzerinden okunacaktır. Bu çalışmadaki sanat yapıtları, erken örnekleri 1960'lı yıllarda görülen ancak esas yükselişini 1990 sonrasında gösteren güncel sanatından örnekleri kapsamaktadır. Konunun kuramsal kapsamı ise 20. yüzyılın sonlarına doğru feminist sanatın ilk oluşumlarından, günümüz kuramlarına kadar uzanan geniş bir zaman aralığını kapsar.
Tez üç bölümden meydana gelmektedir. Çalışmanın "Feminizm ve Feminist Manifesto" adlı birinci bölümünde, feminist düzlemindeki ilk oluşumların kesişiminde feminist sanattan bahsedildikten sonra, bu kavramın dönüşüm sürecindeki sanat edimini, bilgisayarın ve internetin gelişiminin beraberindeki teknolojik düzlemindeki etkileri ortaya konmuştur. İlk olarak bedeni odak noktası haline getiren feminist sanatın ve performans sanatının öncülleri olarak Ana Mendita, Cindy Sherman, Barbara Kruger, Faith Wilding ve ilk Kadın Projesi Judy Chicago, Gerilla Kızlar örnek olarak verilmiştir. Teknolojik etkilerin beraberinde tarihsel bakımdan ele alınmış ve sanat düzleminde ifade edilmiştir. Söz konusu durum, "Sibernetik ve Siborg" kavramı üzerinden açıklanmaya çalışılmıştır. İkinci olarak bilgisayarın gelişimi üzerinden gerçekleştirilen ilk sanatsal edimlerin beraberinde 90'larda Siberfeminizmin doğuşu ve sanat üretimleri kavramsal olarak ele alınmıştır. Ayrıca feminizmin ve teknolojinin dönüşümünde kuramsal bağlamda siberfeminist sanat ve kadın durumu araştırılmıştır. Bu kavramsal derlemenin ardından sonraki bölümlerde siberfeminist sanatından seçilen örnekler, "kadın ve doğa" mefhumu üzerinden, siberfeminist sanat kavramıyla ilintili ve teknolojinin dönüşümünde kuramsal bağlamda yararlanılarak irdelenmiştir. 
"Sanat kadın ve doğa bağlamında siberfeminizm" adlı ikinci bölümde ilkin feminist sanatın süreci modernizmden gelen anlam yükü ortaya konmuş, ardından seçilen yapıtlar, siberfeminist sanatta kadın arasındaki ilişkisinin ve buna dair kuramlar üzerinden ele alınmıştır. Siberfeminizmde sanat çeşitli metinler referans alınarak yine kadın ve doğa ilişkisi üzerinden irdelenmiştir. Sanattaki yeni oluşumlar sürecinde Siberfeminizm, dijital alanda ve intenetin yaratıcı potansiyelini kullanarak; duygu, düşünce ve fikirlerini estetik ifade biçimindeki örnekleri VNS Matrix ve SubRosa kolektifi, Victoria Vesna, Linda Dement, Lynn Hershman Leeson gibi kadınlık durumunu, teknolojik deneyimini yansıtan siberfeminist sanatçılar üzerinden ele alınmıştır.
Üçüncü bölüm olarak siberfeminist sanatın "kadın ve doğa" teknolojinin kadın ve sanat etkileri üzerinde durulduktan sonra, bu kavramların güncel sanattaki kullanımının nasıl bu tarihsel anlamından söküldüğü vurgulanmıştır. Teknolojinin ve doğanın kesişiminde sanatçıların konuya yaklaşımları ele alınmıştır. Siberfeminist sanat çalışmaları; dijital teknolojinin gelişimi ve dönüşümünde, güncel sanattaki örneklerle derinleştirilmiştir. Siberfeminist sanat ve doğa kavramları; dijital teknolojinin gelişimi ve dönüşümü üzerindeki etkilerin, siber uzamdaki avantajları irdelenmiştir.Teknolojinin gelişimi çerçevesinde sanattaki oluşumlar, teknoloji ve doğanın kesişimindeki olayların, projelerin eleştirel konumları ve sanatçıların bakış açıları değerlendirilmiştir. Teknoloji ve sanat arasındaki etkileşimleri irdeleyen eserler üreten sanatçılardan Moon Ribas, Patricia Piccinini, Alison Plevey, Neri Oxman, Pınar Yoldaş gibi sanatçılar üzerinden bazı eserleri incelenerek kadın ve doğa diyalektiği ortaya konmaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Feminizm, Siberfeminizm, Sanat, Kadın, Doğa, Teknoloji

Abstract:
The aim of the study named "Women and Nature in Cyberfeminist Approaches from 1990 to Present"; It constitutes the reflections of feminism and cyberfeminism in art, which are discussed in the context of women and nature.  It has been researched by making a literature review from the 90s to the present on the plane of the reflections of women and nature in art.The relationship between art, woman and nature and its reflections on art practice from the 90s to the present; art production and projects are analyzed in the context of woman-nature, technology.  In this context, it is very important for artists who combine art and technology in the process that started at the end of the 20th century and continues until today, and for the researches to be made in the history of art.
The problematic of this study is to examine the effects of technological developments on the position of women and art practice in the social and cultural context. The works of art will be read through the concepts of "women and nature" produced by technological effects.The artworks in this study include examples from contemporary art, whose early examples were seen in the 1960s, but whose main rise was seen after 1990.The theoretical scope of the subject covers a wide period of time, from the first formations of feminist art towards the end of the 20th century to today's theories.
The thesis consists of three parts. In the first part of the study called "Feminism and Feminist Manifesto", after the feminist art is mentioned at the intersection of the first formations on the feminist plane, the artistic act of this concept in the transformation process and the effects of the development of the computer and the internet on the accompanying technological plane are revealed. Ana Mendita, Cindy Sherman, Barbara Kruger, Faith Wilding, and the first Women's Project Judy Chicago, Guerrilla Girls are given as examples as the pioneers of feminist art and performance art that first brought the body into focus.  Along with the technological effects, it has been dealt with historically and expressed on the art plane. The situation in question has been tried to be explained through the concept of "Cybernetics and Cyborg". Secondly, the birth of Cyberfeminism and art productions in the 90s, along with the first artistic acts realized through the development of the computer, were conceptually discussed. In addition, the situation of cyberfeminist art and women in the theoretical context in the transformation of feminism and technology has been investigated. After this conceptual compilation, in the following sections, selected examples of cyberfeminist art are examined through the notion of "woman and nature", related to the concept of cyberfeminist art, and using the theoretical context in the transformation of technology.In the second part, titled "Cyberfeminism in the context of art, woman and nature", firstly, the process of feminist art, the meaning load from modernism, is presented, and then the selected works are discussed through the relationship between women in cyberfeminist art and the theories related to it. In cyberfeminism, art has been examined through the relationship between woman and nature, with reference to various texts.  Cyberfeminism in the process of new formations in art, using the creative potential of the digital field and the internet; examples of their feelings, thoughts and ideas in the form of aesthetic expression are discussed through cyberfeminist artists who reflect the state of femininity and technological experience such as VNS Matrix and SubRosa collective, Victoria Vesna, Linda Dement, Lynn Hershman Leeson.
In the third chapter, after focusing on the effects of cyberfeminist art, "women and nature", technology, women and art, it is emphasized how the use of these concepts in contemporary art has been dismantled from this historical meaning. At the intersection of technology and nature, the approaches of the artists to the subject are discussed. cyberfeminist artworks; In the development and transformation of digital technology, it has been deepened with examples in contemporary art. Cyberfeminist concepts of art and nature; The advantages of the effects on the development and transformation of digital technology in cyberspace are discussed. Within the framework of the development of technology, the formations in art, the critical positions of the events and projects at the intersection of technology and nature, and the perspectives of the artists were evaluated.The dialectic of woman and nature is revealed by examining some of the works of artists such as Moon Ribas, Patricia Piccinini, Alison Plevey, Neri Oxman, Pınar Yoldaş, who produce works that examine the interactions between technology and art.

Keywords: Feminism, Cyberfeminism, Art, Women, Nature, Technology