Hemodiyaliz ve renal transplantasyon hastalarında yaşam kalitesinin değerlendirilmesi ve ilişkili faktörler
Evaluation of quality of life in hemodialysis and in renal transplantation patients and determination of related factors
Yazar: FATMA EDA NUHOĞLU KANTARCI
Danışman: DOÇ. DR. SİNAN TRABULUS
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Nefroloji = Nephrology

Özet:
Amaç: Hemodiyaliz ve renal transplantasyon hastalarının yaşam kalitelerinin araştırılması ve yaşam kalitesiyle ilişkili demografik, klinik ve laboratuvar faktörlerinin değerlendirilmesini amaçladık.
Gereç ve yöntem: Çalışmaya Haziran 2017 – Ekim 2017 tarihleri arasında hemodiyaliz tedavisi görmekte olan hastalar ve Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Renal Transplantasyon Ünitesi Polikliniği' nden takipli olan transplantasyon hastaları alındı. Hastaların yaşı, cinsiyeti, medeni durumu, sigara öyküsü, çalışma durumu, eğitim düzeyi, evdeki kişi sayısı, primer etiyolojileri, tanı süreleri, kullandıkları ilaçlar, fizik muayene özellikleri, biyokimya, hemogram, viral serolojileri kaydedildi. Hastalar KDQOL-36 sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi ölçek formları ile değerlendirildi. Her iki hasta grubunun demografik, klinik ve laboratuvar verileri ile KDQOL-36 skorları kendi içinde değerlendirildikten sonra birbirleri ile karşılaştırıldı.
Bulgular: Toplam 111 hasta (55 hemodiyaliz, 56 transplantasyon) incelendi. Hemodiyaliz hastalarının yaş ortalaması transplantasyon grubuna oranla yüksek bulundu. Her iki grupta yaşın, kadın cinsiyetin, kullanılan günlük ilaç sayısının 6'dan fazla olmasının düşük skorla ilişkili olduğu saptandı. Tanıdan geçen süre arttıkça yaşam kalitesi skorlarının düştüğü görüldü. Transplantasyon grubunda daha yüksek olan çalışma oranı ve eğitim düzeyi yüksek KDQOL-36 skorları ile ilişkili bulundu. Albumin ve hemoglobin düzeyleri hemodiyaliz grubunda daha düşük saptanırken düşük KDQOL-36 skorları ile ilişkili bulundu.
Sonuç: Transplantasyon hastalarının KDQOL-36 skorları her 5 alt bölümde de hemodiyaliz hastalarına göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuş olup daha yüksek yaşam kalitesi ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Son dönem böbrek hastalığı tanısı alan hastaların transplantasyon programına erken yönlendirilmesini, beslenme durumlarının düzenli takibini ve bu anketin belirli aralıklar ile bu hastalara yapılmasını önermekteyiz.

Abstract:
Aim:  The aim of this study was to investigate the quality of life in hemodialysis and in renal transplant patients along with the evaluation of demographic, clinical and laboratory factors related to quality of life.
Materials and Methods: Patients undergoing hemodialysis treatment and patients who received renal transplant were enrolled in the study between June 2017 and October 2017. Patients' age, gender, work status, education levels, household member numbers, cause of end stage renal disease, time from diagnosis, medications, examination findings, laboratory results and viral serology were recorded. Patients were evaluated with KDQOL-36 health related quality of life forms.
Results: 111 patients (55 hemodialysis, 56 renal transplant) were evaluated in the study. Hemodialysis patients were found to be older compared to transplantation patients. In both groups older age, female gender, number of medications equal to or higher than 6 were found to be correlated with lower KDQOL-36 scores. Longer time period from diagnosis was also found to be associated with lower scores. The number of employed patients was higher in transplantation group along with higher education levels which were statistically relevant with higher KDQOL-36 scores. Serum albumin and hemoglobin levels were lower in hemodialysis patients and low levels of albumin and hemoglobin were correlated with lower quality of life scores.
Conclusion: KDQOL-36 scores of renal transplantation patients are higher than the hemodialysis patients. We strongly recommend early referral of end stage kidney disease patients' to transplantation centers, evaluation of their nutritional status and appliance of this questionnaire within regular periods.