Sonradan fiziksel engeli olan bireylerde travma sonrası büyümenin incelenmesi
An investigation of post-traumatic growth in the individuals with acquired physical disability
Yazar: İREM ADSEVER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİME ŞENAY GÜZEL
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bedensel engelliler = Physical handicappeds ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Engellilik = Disability ; Sosyal destek = Social support ; Sosyal görünüş kaygısı = Social appearance anxiety ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Travma = Trauma ; Travma sonrası büyüme = Post-traumatic growth

Özet:
Bu çalışmanın amacı sonradan fiziksel engeli olan bireylerde sosyodemografik özellikler, engelle ilgili özellikler, kişilik özellikleri, algılanan sosyal destek, sosyal görünüş kaygısı ve umudun travma sonrası büyüme ile arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Toplam 121 katılımcıdan veri toplanmıştır. Katılımcılara kişisel ve engelle ilgili bilgi formu, Travma Sonrası Büyüme Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği ve Sürekli Umut Ölçeği uygulanmıştır. SPSS 21. Paket programı kullanılarak korelasyon analizi, ANOVA ve regresyon analizi yürütülmüştür.
Analiz sonuçlarına göre, yaş travma sonrası büyümenin manevi değişim alt boyutuyla bireyin engelli olduğu yaş ise travma sonrası büyümenin başkalarıyla ilişkiler ve manevi değişim alt boyutuyla pozitif yönlü ilişkilidir. Yaş ve engelli olunan yaş travma sonrası büyümenin yeni fırsatlar alt boyutuyla negatif yönlü ilişkili bulunmuştur. Eğitim durumu ve çalışma durumunun yeni fırsatlar alt boyutu üzerinde, medeni durumun ise manevi değişim alt boyutu üzerinde etkisi olduğu görülmektedir. Dindarlık kişilik özelliği travma sonrası büyümenin manevi değişim alt boyutunu yordamaktadır. Sosyal destek toplam puanı ile travma sonrası büyüme, başkalarıyla ilişkiler ve yaşamı takdir alt boyutları arasında; arkadaşlardan algılanan sosyal destekle travma sonrası büyüme, başkalarıyla ilişkiler, yeni fırsatlar ve kişisel güçlülük alt boyutları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. Umudun ise travma sonrası büyüme, yeni fırsatlar, kişisel güçlülük ve yaşamı takdir alt boyutlarıyla ilişkili olduğu görülmüştür. Görünüş kaygısı ile travma sonrası büyüme arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.
Anahtar Kelimeler: fiziksel engel, travma sonrası büyüme, sosyal destek, umut, görünüş kaygısı

Abstract:
The aim of this study is to determine the relationship between sociodemographic characteritics, disability related characteristics, personality traits, perceived social support, social appearance anxiety and hope with posttraumatic growth in the individuals with acquired physical disability. The data were collected from a total of 121 participants. In the study, Posttraumatic Growth Invetory, Multidimensional Scale of Perceived Social Support, Social Appearance Anxiety Scale, and Dispositional Hope Scale were administered to the subjects. Correlation analysis, ANOVA, and regression analysis were performed by using SPSS 21 Programme.
The results of analysis that there is a positive relationship the age of the individual and the subdimensions of spiritual change of posttraumatic growth and the age when the individual became disabled and the subdimensions of relationship with others and spiritual change of posttraumatic growth. The results also indicate that there is a negative relationship between the age and disability age of the individual and the new opportunities subdimension of posttraumatic growth. It can be observed that educational status have an effect on the subdimention of new opportunities while marital status has an effect on the spiritual change subdimention. Personality traits of religion predicts the subdimention of spiritual change of posttraumatic growth. There is a positively significant relationship between the total score of social support and the subdimentions of appreciation of life, relations with others and posttraumatic growth. Also it can be observed that there is positively significant relationship between the social support perceived from friends and subdimensions of posttraumatic growth, relations with others, new opportunities,  and personal strength. It has also been found that hope is related to posttraumatic growth, new opportunities, personal strength and appreciation of life. No meaningful relationship has been observed between social appearance anxiety and posttraumatic growth.
Keywords: physical disability, post-traumatic growth, social support, hope, appearance anxiety