Türkiye'de illerin sürdürülebilir kalkınma göstergelerine göre gri ilişkisel analiz ile sıralanması
The sorting of provinces in turkey with grey relational analysis according to the sustainable development indicators
Yazar: BİLAL SARAÇ
Danışman: DOÇ. DR. NESRİN ALPTEKİN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Entropi = Entropy ; Gri ilişkisel analiz = Grey relational analysis ; Kentsel kalkınma = Urban develeopment ; Sürdürülebilir kalkınma = Sustainable development

Özet:
Tüm dünya ülkelerinin yaşamakta olduğu hızlı değişim sürecini Türkiye de yaşamaktadır. Değişim rüzgârının etkisi altındaki bir dünyada rekabet, artık sadece devletler arasında değil, bölgeler ve kentler arasında da yaşanmaktadır. Bu koşullar altında, kentlerin, ekonomik, sosyal ve çevresel boyutlardaki mevcut durumlarının değerlendirilmesi ve planlı bir şekilde yaşanmakta olan hızlı değişime ayak uydurmalarının sağlanması sürdürülebilirlikleri açısından büyük önem taşımaktadır. Bu noktada, sürdürülebilir kalkınma gibi çok boyutlu kavramların tek bir değişken yardımıyla ya da tek bir boyut ile ölçümünü gerçekleştirmek mümkün değildir. Bir kentin kalkınmasının ne derece sürdürülebilir olduğunu anlayabilmek için çok sayıda değişkenden oluşan ve farklı boyutları bir araya getiren bir gösterge seti belirlemek önemlidir. 
Bu çerçevede çalışmanın amacı, sürdürülebilir kalkınmanın ölçülmesine yardımcı olacak ekonomik, sosyal ve çevresel boyutların bir bütün olarak ele alındığı gösterge seti ile Türkiye'deki illerin, 2009-2013 yılları arasındaki sürdürülebilir kalkınma sıralamalarının yapılması olarak belirlenmiştir. Bu sayede kavrama yönelik sürecin yansıtılması açısından fayda sağlamak hedeflenmiştir.
Türkiye'deki illerin sürdürülebilir kalkınma sıralamasını yapabilmek için gösterge seti oluşturulmuştur. Oluşturulan gösterge setinde ekonomik, sosyal ve çevresel boyutlar altında toplam 51 göstergeye yer verilmiştir. Bu göstergelerin her birinin ağırlıklarının belirlenmesinde "Entropi Ağırlık Belirleme Yöntemi"ne başvurulmuştur. Türkiye'deki illerin sürdürülebilir kalkınma sıralamalarının yapılmasında ise bir "Çok Kriterli Karar Verme" tekniği olan "Gri İlişkisel Analiz" tekniği kullanılmıştır. Daha sonra yöntemlerin uygulama adımları örneklendirilmiştir. Bu yöntemlerin uygulanmasında bir Microsoft Office programı olan EXCEL 2013'ten yararlanılmıştır. Belirlenen sürece ait illerin gri ilişkisel derece değerleri esas alınarak sıralamaları oluşturulmuştur. Elde edilen bulgular yorumlanmıştır.


Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir Kalkınma, Sürdürülebilir Kalkınma Göstergeleri,Entropi, Gri İlişkisel Analiz

Abstract:
Turkey has been exposed to rapid changing process like all of the world coutries. Competition has been occured not only on the basis of states, but also regions and cities in a world under the influence of the winds of change. Within the context evaluation of cities' current economic, social and environmental dimensions, identification of development strategies and adaptation of these transformations in a planned way play vital role in terms of their sustainability. At this point, it is impossible to measure multi-dimensional concepts such as sustainable development via one variable or dimension. It is important to determine indicator set collecting different dimensions and composed of variables for comprehenting degree to which a city is development sustainably. 
Within this framework the purpose of study is to rank provinces of Turkey in terms of sustainability development between the years of 2009-2013 via indicator set considering economic, social and environmental dimensions as a whole. Through this analysis it is possible to trace and evaluate Turkey provinces' sustainable development. 
In order to rank provinces of Turkey in terms of sustainable development 51 indicators obtained from litarature were used under the economic, social and environmental dimensions. "Entropy Weighting Method" determining weights or importance levels of each veriable in indicator set and "Grey Relational Analysis" as a "Multi-Criteria Decision Making (MCDM)" method used for ranking provinces of Turkey in term of sustainable development were mentioned in detail. Additionaly application steps of these methods were sampled on the basis of some criterias and cities. Excel 2013 software was utilized for this aim. Turkey provinces were ranked on the basis of grey relational degree values within predetermined period and findings were interpreted.



Keywords: Sustainable Development, Sustainable Development Indicators, Entropy,Grey Relational Analysis