Arkeolojik mirasın korunması ve canlandırılmasına yönelik arkeolojik restorasyon önerileri: Metropolis akropolisi doğu girişi ve yakın çevresi örneği
Archaeological restoration proposals for preservation of archaeological heritage: Case of Metropolis's acropolis the east gate and its surroundings
Yazar: MUHAMMED FATİH DEMİREL
Danışman: PROF. DR. MİNE TANAÇ ZEREN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Arkeolojik miras = Archaeological heritage

Özet:
Arkeolojik miras alanlarının varlığını sürdürebilmesi ve sunumu için arkeolojik restorasyon önerileri geliştirilmektedir. Uluslararası tüzük ve yönetmeliklerin belirlediği ilkeler doğrultusunda hazırlanan öneriler yapıya ve yakın çevresine yaklaşımlar doğrultusunda değişmekte ve şekillenmektedir.
Yürütülen tez çalışması kapsamında Metropolis Antik Kenti Akropolisi Doğu Girişi için bir arkeolojik restorasyon önerisi hazırlanmıştır. Yapının barındırdığı değerler ile müdahale ilkeleri birlikte okunarak ve değerlendirilerek yapıya ait müdahale teknikleri belirlenmiştir. Arkeolojik miras alanlarının sunumu, anlaşılması ve korunması açısından kentte belirlenen Doğu Girişi gibi bilimsellik değeri ve niteliği açısından öneme sahip yapılar odak noktasına dönüşebilmekte ve miras alanlarının bilinçlendirme özelliğini arttırabilmektedir. Doğu Girişi'nın barındırdığı çok katmanlılık özelliği, harabe estetiği, kentin içerisindeki kritik konumu ve özgün parçasının yakın çevreye dağılmış olması yapının anastilosis için ciddi anlamda bir potansiyele sahip olduğunu göstermektedir. 
Çalışma tüm yönleri ile değerlendirilmiş, yapı ve çevresinin analizi, detaylı restitüsyon etüdü ve ilkeler doğrultusunda belirlenen müdahale teknikleri ile hazırlanan restorasyon önerisini kapsamaktadır. Yapının kimliği rölöve  - restitüsyon üzerinden anlaşılmaya çalışılmış; arkeolojik miras alanlarındaki önceki restorasyon uygulamaları karşılaştırmalı olarak değerlendirilerek önerideki müdahalelerin bilimselliği ve uygulanabilirliği tartışılmıştır. Sonuç olarak Doğu Girişi'nin tüm bu özellikleri ile varlığını sürdürebileceği bir anastilosis önerisi hazırlanmıştır.

Abstract:
Archaeological restoration proposals are being developed for the survival and presentation of archaeological heritage sites. Suggestions prepared in line with the principles determined by international statutes and regulations change and take shape in line with the approaches to the structure and its immediate surroundings.
Within the scope of the thesis work carried out, an archaeological restoration proposal was prepared for the Eastern Gate of the Acropolis of the Ancient City of Metropolis. The intervention techniques of the building were determined by reading and evaluating the values of the building and the intervention principles together. In terms of presentation, understanding and protection of archaeological heritage sites, structures such as the East Gate, which are determined in ancient cities, can turn into a focal point and increase the awareness of heritage sites. The multi-layered feature of the East Gate, the aesthetics of the ruins, its critical location in the city and the fact that its original part is scattered around show that the building has a serious potential for anastylosis. The proposal was evaluated in all its aspects; It includes the analysis of the building and its surroundings, a detailed restitution study, and the restoration proposal prepared with the intervention techniques determined in line with the principles. The identity of the building was tried to be understood through the survey and restitution; The previous restoration practices in archaeological heritage sites were evaluated comparatively and the scientificity and applicability of the proposed interventions were discussed. As a result, an anastylosis proposal has been prepared in which the East Gate can survive with all these features.