Toplumsal cinsiyet ve kentsel mekan: Hakkari örneği
Gender and urban space: Hakkari example
Yazar: PERİHAN ÖNCEL KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET CEVHER MARİN
Hakkari Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Toplumsal cinsiyet ve toplumsal cinsiyet eşitsizliği kavramları, özellikle kadınların dezavantajlı olduğu konum ve durumlarda ortaya çıkmaktadır. Toplumsal cinsiyet bağlamında kadınlara atfedilen roller, kadınların günlük yaşamını ve sosyal statüsünü doğrudan etkileyen faktörler arasında yer almaktadır. Söz konusu rollerin kadınların hayatında bu kadar etkili olmasının altında yatan sebep ise rollerle birlikte gelen hak, yükümlülük ve sorumluluklardır. Kadınlar, toplumsal cinsiyet bağlamında sahip oldukları hak ve yükümlülükler ile kent yaşamında farklı durumlar ve sorunlarla karşılaşmaktadırlar. Araştırmamızda ise kadınlara toplumsal cinsiyet bağlamında atfedilen hak ve yükümlülüklerin, kadınların kentteki fiziksel ve sosyal düzenlemeleri algılamaları üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan fenomenoloji ile yorumlayıcı paradigma kullanılarak 21 kadınla gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış birebir görüşmelerle Hakkari'de yaşayan kadınların kentsel yaşam ve bunun fiziksel düzenlemelerle olan ilişkilerini nasıl deneyimledikleri anlamaya çalışılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak birebir katılımcılarla görüşülmüş ve bu görüşmelerde yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Çalışma sonucunda kadınlar, örf, adet ve gelenekler gibi sosyal düzenlemeler ve çalışılan işler bakımından erkeklere daha çok hak verildiğini, toplumsal ve kentsel yaşamın daha erkeklere yönelik olduğunu ifade etmişlerdir. Yine, kentin fiziksel şartlarının ve sosyal düzenlemelerinin yetersiz olduğu bu yüzden kadınların kent kullanımında ve kamusal hayata katılımında zorlandığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The concepts of gender and gender inequality arise especially in positions and situations where women are disadvantaged. The roles attributed to women in the context of gender are among the factors that directly affect women's daily life and social status. The underlying reason why these roles are so effective in women's lives is the rights, obligations and responsibilities that come with these roles. Women face different situations and problems in urban life with the rights and obligations they have in the context of gender. In our research, it is aimed to examine the effect of the rights and obligations attributed to women in the context of gender on women's perception of physical and social arrangements in the city.
In the study, using phenomenology, one of the qualitative research methods, and interpretive paradigm, semi-structured one-on-one interviews with 21 women were conducted to understand how women living in Hakkari experience urban life and its relations with physical arrangements. In the study, one-to-one interviews were conducted with the participants and a semi-structured interview form was used as a data collection tool.
As a result of the study, women stated that men were given more rights in terms of social regulations such as customs, traditions and customs and the jobs they worked on, and that social and urban life was more male-oriented. Again, it has been concluded that the physical conditions and social arrangements of the city are inadequate, so women have difficulty in using the city and participating in public life.