Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan okul çağı çocuklarında uyku sorunlarının değerlendirilmesi
Evaluation of sleep problems in school age children with attention-deficit/hyperactivity disorder
Yazar: NAZLI ÇELENK
Danışman: PROF. DR. FEVZİYE TOROS
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Öğrenciler = Students

Özet:
DİKKAT EKSİKLİĞİ VE HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU TANISI KONAN OKUL ÇAĞI ÇOCUKLARINDA UYKU SORUNLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ
Bu çalışmada dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tanısı alan çocuklarda öznel ölçüm aracı olan ?Çocuklarda Uyku Ölçeği? kullanılarak uyku sorunları incelendi, sağlıklı çocuklar ile fark olup olmadığına bakıldı. Çalışmada 7-14 yaş arası, ilk kez DEHB tanısı konan, mental retardasyonu veya yaygın gelişimsel bozukluğu bulunmayan 120 çocuk, 120 sağlıklı çocuk ile karşılaştırıldı. Çalışmaya katılan tüm çocukların anne ve babalarından Çocuklarda Uyku Ölçeği (ÇUÖ), DEHB grubundaki çocukların anne babalarından Turgay DSM-IV Kökenli Yıkıcı Davranış Bozuklukları Belirti Tarama Ölçeği?ni doldurmaları istendi. DEHB grubu ve kontrol grubu arasında yaş, cinsiyet, boy ve kilo, anne baba birlikteliği açısından fark bulunmadı. Gruplar arasında nefes alma sorunları, horlama sorunları gibi ?Uykuda Solunum Bozuklukları? ile ilişkili olabilecek alt ölçek puanlarında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı. DEHB-Bileşik alt tipte DEHB-DE alt tipiyle karşılaştırıldığında daha fazla uyku sorunları olduğu bulundu. DEHB-Bileşik alt tip ve KOKGB ölçek puanları ile uyku ölçeği puanları arasında pozitif korelasyon saptandı. Bu sonuçlar ?Uykuda Solunum Bozuklukları? ile DEHB arasındaki ilişkiyi göstermesi açısından önemli bulgulardır. DEHB?li çocuklarda sıklıkla gözden kaçan ve sorgulanmayan uyku sorunlarını uyku ölçeği gibi hızlı, basit ve maliyeti düşük bir yöntemle taramak, DEHB?nin seyrinde rastlanan ve hastalığın gidişini olumsuz etkileyen uyku sorunları ile ilgili farkındalığın artmasını sağlayacak ve tedavi etkinliğini artıracaktır.
Anahtar sözcükler: Dikkat eksikliği, hiperaktivite, uyku sorunları

Abstract:
Evaluation Of Sleep Problems In School Age Children With Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder
In this study we investigated sleep problems in children with attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD) using a specific Pediatric Sleep Questionnaire and compared with their healthy, age-matched peers. The study included 120 children who were initially diagnosed as ADHD and aged between 7 and 14 years and 120 healthy, age-matched controls. Children with mental retardation and pervasive developmental disorders were excluded from the study. All parents who agreed to participate in the study filled out Pediatric Sleep Questionnaire and parents of the children with ADHD also filled out Turgay's DSM-IV-based ADHD and disruptive behavior disorders screening scale. There was no significant difference with regards to age, gender, height and weight between ADHD group and controls. Significant differences were determined between the ADHD group and the controls for the scores obtained from respiratory and snoring subscales which are related to Sleep Apnea Syndrome. The sleep problems were significantly higher in the ADHD-Combined subtype compared with the ADHD-Attention Deficit subtype. There was a positive correlation between the scores of ADHD-Combined subtype and oppositional defiant disorder and sleep questionnaire scores. The results of this study indicate that there is a relationship between Sleep-Disordered Breathing and ADHD. Sleep problems is generally overlooked and not investigated by child and adolescent psychiatrists in clinical practice. They may worsen the symptoms of the ADHD and adversely affect the course of the disease. Pediatric Sleep Questionnaire is a rapid, simple and cost-effective method for detecting the sleep problems in children with ADHD. The appropriate assessment and treatment of sleep problems might improve the quality of life of children with ADHD and their families and reduce the severity as well as the impairment of ADHD.
Keywords: Attention deficit, hyperactivity, sleep problems