Bazı fungisitlerin nohut (Cicer arietinum L.) ve mercimek (Lens culinalis L.) bitkilerinde arbusküler mikorhizal funguslara (AMF) etkisi
Effects of some fungicides to arbuscular mycorrhizal fungus (AMF) in chickpea (Cicer arietinum L.) and lentil (Lens culinalis L.) plants
Yazar: SABİHA ÇETİNKAYA
Danışman: PROF. DR. SEMRA DEMİR
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Arbüsküler mikoriza fungus = Arbuscular mycorrhiza fungi ; Mantarlar = Fungi ; Mercimek = Lentil ; Nohut = Chickpea

Özet:
Bu çalışmada, nohut ve mercimek bitkilerinde antraknoz ve kök boğazı çürükülüğüne karşı yaygın olarak kullanılan fungisitlerden Pomarsol Forte [Thiram], Nativo [Tebuconazole 50 % + Trifloxystrobin 25 %] ve Proquart [Fosforoz Asidi]'un nohut ve mercimek bitkilerinde AMF (Glomus mosseae, Glomus intraradices, Gigaspora margarita) ve Rhizobium sp. (Rhizobium leguminosarum, Rhizobium cicer) oluşumuna etkileri araştırılmıştır.
İklim odasında kontrollu şartlarda yapılan deneme sonucunda elde edilen veriler iki aşamada değerlendirilmiştir. İlk olarak en iyi sonuç veren AMF türü belirlenmiştir. İkinci aşamada ise fungisitlerin Rhizobium sp. ve AMF üzerinde etkileri değerlendirilmiştir. Nohut ve mercimek bitkilerinin AMF kolonizasyon oranları % 11.62 - % 56.09, mikorhizal bağımlılık oranları ise % (-)17.85 - 18.83 arasında değişmiştir. Nohut ve mercimek bitkilerinin hepsinde AMF kolonizasyonu gerçekleşirken, Nohut x Glomus mosseae ve Mercimek x Glomus mosseae kombinasyonunda mikorhizal bağımlılık oluşmamıştır. Mikorhizal bağımlılık açısından en iyi kombinasyonlar sırasıyla Nohut x Glomus intraradices, Mercimek x Glomus intraradices şeklinde olmuştur.
Çalışmada, Pomarsol Forte'nin tohum ilacı olarak uygulandığı nohut ve mercimek bitkilerinde, AMF kolonizasyon oranının kontrol grubuna göre yüksek çıktığı, ayrıca mercimek bitkisinin kolonizasyon dışındaki diğer parametrelerde de (spor yoğunluğu, nodül sayısı, yaş ağırlık ve kuru ağırlık, boy uzunluğu) arttırıcı etki gösterdiği belirlenmiştir. Nativo (tohum ilacı) Proquart'ın (sistemik etkili) ise AMF, Rhizobium sp. ve bitki gelişimi üzerine olan etkileri net olarak ortaya konulamamıştır. 

Anahtar kelimeler: Rhizobium sp., AMF, Nohut, Mercimek, Fungisit.

Abstract:
In this study effects of some fungicides [Pomarsol Forte (Thiram), Nativo (Tebuconazole 50 % + Trifloxystrobin 25 %) and Proquart (Phosphoruos acid)] used commonly against root rot and anthrasnose in chickpea (Cicer arietinum L.) and lentil (Lens culinalis L.) plants on the growth of arbuscular mycorrhizal fungi [AMF (Glomus mosseae, Glomus intraradices, Gigaspora margarita] and Rhizobium sp. (Rhizobium leguminosarum, Rhizobium cicer) were researched. 	
The data obtained from the experiments conducted under controlled conditions in the growth chamber were evaluated in two stages. First, best combination of cultivar x AMF was determined by the principle of mycorrhizal dependency. In the second stage, effects of fungicides on the growth of AMF and Rhizobium sp were determined.  The AMF colonisation rates of chickpea and lentil plants ranged between 11.62%-56.09% and the rates ofmycorrhizal dependency ranged between (-)17.85% - 18.83%. While each AMF species colonized all chicpea and lentil plants, mycorrhizal dependency was not occured in combinations of chickpea x Glomus mosseae and lentil x Glomus mosseae. The best affinity combinations in terms of mycorrhizal dependency was determined chickpea x Glomus intraradicesand lentil x Glomus intraradices respectively. 
It was found that in lentil and chickpea where Pomarsol Forte applied as seed fungicide AMF colonization rate was higher than control group. In addition the other parameters of lentil plants (spore densitiy, nodule, wet weight, dry weight, height) were promoted by Pomarsol Forte except for colonisation. Therefore effects of Nativo (seed fungicide) and Proquart (systemic fungicide) on the AMF, Rhizobium sp. and plant growth hasn't clearly been revealed.	

Key words: Rhizobium sp., AMF, Chickpea, Lentil, Fungicide