Engelli çocukların annelerinde fiziksel aktivite düzeyi, bakım veren yükü, ebeveyn öz yeterliliği ve depresyon arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between physical activity level caregiver burden - efficiency and depression in the mother of disabled children
Yazar: BUKET UZUN
Danışman: DOÇ. DR. MERİÇ YILDIRIM
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Ana-baba = Parents ; Anneler = Mothers ; Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Depresyon = Depression ; Engelli çocuklar = Disabled children ; Engellilik = Disability ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Amaç: Engelli çocuğu olan annelerde fiziksel aktivite düzeyi, bakım veren yükü, öz yeterlilik ve depresyon arasındaki ilişkinin incelenmesidir.
Gereç Yöntem: Çalışmaya Standardize Mini Mental Test skoru ≥24 olan, engelli çocuk sahibi 121 anne alındı. Fiziksel aktivite düzeyi "Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi" (UFAA), bakım verme yükü "Bakım Veren Yükü Ölçeği" (BVYÖ), öz yeterlilik "Ebeveyn Öz Yeterlilik Anketi" (EÖYA), depresyon ise "Beck Depresyon Ölçeği" (BDÖ) ile değerlendirildi.
Bulgular: %19,8'i evli, %84,3'ü ev hanımı olan annelerin yaş ortalaması 38,17±7,94 yıl, ortalama beden kütle indeksi 25,6±4,4 kg/m² idi. UFAA skorlarına göre annelerin %57,8'inin düşük, %35,5'inin orta, %6,6'sının ise yüksek fiziksel aktivite düzeyine sahip olduğu belirlendi. Anneler aktivite düzeylerine göre düşük ve orta+yüksek olarak iki gruba ayrıldıklarında BVYÖ, EÖYA ve BDÖ skorları arasında anlamlı fark bulunamadı.

EÖYA skoru (ortalama 85,07±14,12) ile BVYÖ skoru (ortalama 41,57±11,71)  arasında negatif zayıf düzeyde (r=-0,297, p=0,001), BDÖ skoru (ortalama 12,28±8,38) ile BVYÖ skoru arasında pozitif orta düzeyde (r=0,601, p<0,001), UFAA skoru (ortalama 1000,08±1242,73) ile EÖYA skoru arasında ise pozitif zayıf düzeyde (r=-0,183, p=0,045) korelasyon bulundu.
Sonuç: Engelli çocuğu olan annelerin fiziksel aktivite düzeyleri düşüktür. Aktivite düzeyi ile ebeveyn öz yeterliliği arasında ilişki bulunup, depresyon ve bakım veren yükü ile arasında ilişki bulunamamıştır. Öz yeterlilik duygusu yüksek olan annelerin bakım vermeye bağlı yaşadığı stres daha düşükken, öz yeterliliğin düşük olması ve bakım verme yükünün yüksekliği annenin depresyon düzeyiyle ilişkilidir. Engelli çocuğu olan annelerin fiziksel aktivite düzeylerini arttırmanın depresyon düzeyini azaltarak öz yeterlilik duygusunu geliştireceğini ve bakım vermeye bağlı yaşadıkları stresi azaltacağını düşünmekteyiz. 
Anahtar Kelimeler : Anne, Fiziksel Aktivite, Engelli Çocuklar, Öz Yeterlilik

Abstract:
Objective: To investigate the relationship between physical activity level, caregiver burden, self-efficacy and depression in mothers with disabled children.
Materials and Methods: A total of 121 mothers with a disabled child with a standardized Mini Mental Test score ≥24 were included in the study. Physical activity level was evaluated with "International Physical Activity Questionnaire  (IPAQ), caregiving burden" Caregiver Burden Scale (CBS), Parental Self Efficacy Questionnaire  (PSEQ), and depression was assessed with "Beck Depression Scale"(BDS). 
Findings: The mean 80,2% are married and 84.3% are housewives age of the mothers was 38.17±7.94 years and the mean body mass index was 25.6±4.40 kg/m². According to IPAQ  scores, 57.8% of the mothers had low, 35.5% had moderate and 6.6% had high physical activity levels. When the mothers were divided into two groups according to their activity levels as low and medium + high, no significant difference was found between the PSEQ, CBS and BDS scores.

There was a negative weakness level correlation (r= -0.297, p =0.001) between the PSEQ score (mean 85.07±14.12) and the CBS score (mean 41.57±11.71). There was a positive high level correlation (r=0.601, p <0.001) between the CBS and BDS (mean 12.28±8.38) score.  There  was  positive  weakness  level  correlation        (r=-0.183, p=0.045) between IPAQ (mean 1000.08±1242.73) score and PSEQ score.
Conclusion: Mothers with disabled children have low physical activity levels. There was relationship between activity level and parental self-efficacy and there was no relationship between depression and caregiver burden. While the stress experienced by mothers with high self-efficacy is lower, the low self-efficacy and high care-giving burden are associated with the mother's depression levels . We think that increasing the physical activity levels of mothers with disabled children will decrease their depression level and improve their self-efficacy and reduce the stress experienced by care-giving.
Keywords: Mother, Physical Activity, Children with Disabilities, Self-Effecacy