Türkiye taekwondo yıldız ve genç milli takım sporcularının beslenme öz yeterlilikleri ve beslenme alışkanlıkları arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between nutritional self-sufficiency and eating habits of athletes of Turkish star and youth national taekwondo team
Yazar: RUKİYE YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. METİN ŞAHİN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Spor = Sports
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Milli takımlar = National teams ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Taekwondo = Taekwondo ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Farklı beslenme alışkanlıkları en önemli sağlık problemlerinden biri olarak gündeme gelen dengesiz beslenme; yetişkinlerin yanı sıra çocukları da etkilemektedir. Yapılan çalışmalarda çocuklarda yetersiz beslenme alışkanlığı ve beslenme bilgi eksikliği, ileri yaşlarda obezite başta olmak üzere, diyabet, yüksek tansiyon, kalp hastalıkları gibi kronik hastalıklara yakalanma oranını 40'lı yaşlardan 10'lu yaşlara kaymasına neden olmakta, gelecek kuşaklar için de büyük  tehlike oluşturmaktadır. Bu nedenle dengeli beslenme ve spor alışkanlıklarının çocukluk çağında başlaması gerekliliği önemli bir konudur. 
Bu çalışma ile Türkiye Taekwondo Yıldız ve Genç Milli Takım Sporcularının Beslenme öz yeterlikleri ve beslenme davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini 2020-2021 sezonunda Türkiye genelinde yarışmacı olan yıldız ve genç sporcular oluştururken örneklem grubunu ise yıldız ve genç sporcular arasından rastgele seçilen 155 sporcu oluşturmuştur. 
Özellikle sporcuların sağlığına özen göstermesi, fiziksel performansını en üst seviyeye çıkarabilmesi ve sportif başarıya ulaşabilmesi yoğun antrenman yapma çabası içindedirler. Bu nedenle sporcular, bu çabalarının karşılığını almak ve başarıya ulaşmak arzusundadırlar. Ancak bu da doğru ve sağlıklı beslenme yoluyla mümkün olabilmektedir. Sporcuların aldıkları besin maddelerinin nelerden oluştuğunu, ne kadar besini ne şekilde tüketilmeleri gerektiğini ve günlük kalori ihtiyaçlarını bilmeleri performans artışında büyük fayda sağlamakta ve olumlu yönde gelişimlerine de yardımcı olmaktadır. 
Sosyo-demografik bilgilerin elde edilmesinde araştırmacı tarafından oluşturulan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Beslenme öz yeterliklerinin belirlenmesinde Çocuk Beslenme Öz-yeterlik Ölçeği (ÇBÖÖ), Beslenme davranışlarının belirlenmesinde Beslenme Davranış Ölçeği (BDÖ) kullanılmıştır. Verilerin varyans ve homojenlikleri test edilmiş, İkili karşılaştırmalarda IndependentSamplest t test, çoklu karşılaştırmalarda One-WayAnova, farklılık kaynağının belirlenmesinde Tukey HSD testi kullanılmıştır. Değişkenler arasında ilişkiyi test etmek için, Pearson Momentler Korelasyon analizi yapılmıştır. Anlamlılık düzeyi 0.05 olarak alınmıştır. Genç ve Yıldız sporcuların cinsiyet, yaş, kategori ve vücut ağırlığı faktörlerine bağlı olarak Beslenme öz yeterlik ve beslenme davranış ortalama değerleri arasında istatistiki bir değişim gözlenmemiştir. Sporcuların Beslenme öz yeterlikleri ile Beslenme davranışları arasında pozitif bir korelasyon gözlenmiştir (p<0.05). Sağlıklı beslenme davranışları; bireyin yaşı, cinsiyeti, medeni durumu, eğitim durumu, sosyoekonomik seviyesi gibi birden fazla nedenlerden etkilenebilmektedir. Bu çalışma bulgularına göre; sporcuların cinsiyet, yaş, kategori ve vücut ağırlığı faktörlerinin beslenme öz yeterlik ve beslenme davranışlarının Yıldız ve Genç sporcular arasında istatistiki bir değişim göstermediği fakat beslenme öz yeterliği ile beslenme davranışı arasında pozitif bir ilişkinin bulunduğu söylenilebilir. Sonuç olarak sporcuların beslenme öz yeterliliği ve beslenme davranış seviyeleri aynı anda artmakta veya azalmaktadır. Yani her iki davranış arasında aynı yönde güçlü bir ilişkinin bulunduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Taekwondo, Yıldız ve Genç, Milli Takım, Beslenme Alışkanlıkları, Beslenme öz yeterlik

Abstract:
Malnutrition, which is seen as one of the most important health problems amongst different eating habits, affects children as well as adults. In studies conducted, malnutrition in children and lack of nutritional information cause the rate of chronic diseases such as diabetes, high blood pressure and heart diseases, especially obesity, to shift from the 40s to the 10s and pose a great danger for future generations. For this reason, it is an important issue that balanced nutrition and sports habits should start in childhood. 
In this study, it was aimed to investigate the relationship between nutritional self-sufficiency and eating habits of athletes of Turkish Star and Youth National Taekwondo Teams The Population of the study is consisting of young and star athletes competing in 2020-2021 season in Turkey in general while sample group is consisting of 155 athletes randomly selected from star and young athletes. 
In particular, athletes are in an effort to exercise intensely to take care of their health, to maximize their physical performance and to achieve sportive success. For this reason, athletes desire to be rewarded for their efforts and achieve success. However, this is only possible through proper and healthy nutrition. The fact that athletes know what the nutrients they take are made up, how much food should be consumed and how they should be consumed daily, and their daily calorie needs provide a great benefit in performance increase and help them develop positively. 
The Personal Information Form created by the researcher was used to obtain socio-demographic information. Child Nutrition Self-Sufficiency Scale (DAS) was used to determine nutritional self-sufficiency, and Nutrition Behavior Scale (BDI) was used to determine nutritional habits. The homogeneities and variances of the data were tested, in paired comparisons, t-test was used for independent groups, while one-way variance ANOVA analysis was used for multiple comparisons, Turkey HSD test was used to determine the source of difference. Pearson Moments Correlation analysis was performed to test the relationship between variables. Significance level was taken as 0.05. No statistical change was observed between Nutrition self-sufficiency and nutritional habit average values of young and star athletes depending on gender, age, category and body weight factors. A positive correlation was observed between the Nutrition self-sufficiency and Nutritional habits of athletes (p <0.05). Healthy eating habit can be affected by multiple reasons such as the age, gender, marital status, educational status and socioeconomic level of the individual. According to the findings of this study; It can be said that the nutritional self-sufficiency and nutritional habits of athletes' gender, age, category and body weight factors did not show a statistical change between Star and Young athletes, but there is a positive relationship between nutritional self-sufficiency and nutritional habit. As a result, the nutritional self-sufficiency and nutritional habit levels of athletes increase or decrease at the same time. In other words, it was found that there is a strong relationship in the same direction between both habit.
Keywords: Taekwondo, Star and Youth, National Team, Nutrition Habits, Nutrition self-sufficiency