Veraset ve intikal vergisinde karşılaşılan darboğazlar, çözüm önerileri ve Amerika Birleşik Devletleri uygulaması
The bottlenecks encountered in inheritance and transfer tax, solution proposals and application in the United States
Yazar: MUHAMMED SERDAR SANCAR
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE NİL TOSUN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Tereke = Estate ; Veraset = Inheritance ; Veraset vergisi = Inheritance tax ; Vergi sistemi = Tax system ; Vergiler = Taxes ; İntikal = Transition ; İntikal vergisi = Transition tax

Özet:
Servet vergilerinden biri olan ve 1926 yılından günümüze kadar varlığını sürdüren Veraset ve İntikal Vergisi, pek çok değişiklik geçirmesine rağmen bu değişikliklerin hiçbiri yapısal anlamda bir reform niteliği taşımamıştır. Toplam vergi gelirleri içindeki payı çok düşük olan bu vergi, mali amaçlardan ziyade hizmet ettiği sosyal amaçlarla varlığını sürdürmüş fakat zaman zaman kaldırılmasına ilişkin tartışmalar ortaya çıkmıştır. Ancak kaldırılması gibi bir tercih Anayasa'nın 73'üncü maddesinde yer alan mali güce göre vergilendirme ve vergi yükünün adaletli ve dengeli dağıtımı ilkelerine aykırılık teşkil edecektir. Bu bağlamda gelir dağılımının iyileştirilmesi için bir araç olarak da kullanılabilecek veraset ve intikal vergisini kaldırmak yerine, yapılması gereken düzenlemeleri tespit ederek bu verginin hem mali hem de sosyal amaçlarının güçlenmesini sağlamak temel amaç olmalıdır.
Çalışmamızda servet vergileri ile ilgili temel bilgilere yer verildikten sonra veraset ve intikal vergisinin uygulanmasında karşılaşılan sorunları tespit etmek için öncelikle literatür ve mevzuat araştırması yapılmıştır. Ardından vergi idaresi ile mükellef arasında çıkan ve yargıya taşınan uyuşmazlıklar ele alınmış ve çeşitli özelgeler incelenerek bu verginin yürütülmesinde hangi konuların yeterince açık olmadığı ortaya konulmuştur. Böylece söz konusu vergide karşılaşılan ve karşılaşılabilecek tüm sorun alanları tespit edilmiştir. Bununla birlikte, başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere birçok ülke veraset ve intikal vergisi açısından ele alınarak Türkiye ile eş güdümlü olarak karşılaştırılmış ve ülkemizin dünya genelindeki yeri saptanmıştır. Son olarak bu tespitlerimize göre bir takım yapısal reformları içeren çözüm önerileri ortaya konulmuştur.
Sonuç olarak, ortaya çıkarmış olduğumuz sorun alanlarına ilişkin ileri sürdüğümüz reform tekliflerinin hayata geçirilmesi durumunda, söz konusu verginin hem kamu harcamalarını finanse etmek şeklindeki mali amaçlarının hem de gelir dağılımında adaleti sağlamak gibi sosyal amaçlarının güçleneceği düşünülmektedir.

Abstract:
Inheritance and Transfer Tax, one of the wealth taxes, which has existed since 1926, has undergone many changes, but none of these changes have been structurally reformative. This tax, which has a very low share in total tax revenues, has continued to exist for social purposes rather than financial purposes, but from time to time, the debates on its abolition have arisen. However, its abolition would be contrary to the principles of taxation and fair and equitable distribution of tax burden according to the financial strength under Article 73 of the Constitution. In this context, instead of abolishing the Inheritance and Transfer Tax, which may be used as a tool for improving the income distribution, the main objective should be to determine the necessary regulations and to strengthen both the financial and social objectives of this tax.
In this study, after giving basic information on wealth taxes, primarily, literature and legislation research were conducted to determine the problems encountered in the application the Inheritance and Transfer Tax. Then, the disputes between the tax administration and the taxpayer, which were brought to the judiciary, were discussed, and the special notices of the taxpayers were examined and it was revealed which issues were not clear enough in the execution of this tax. Thus, all the problem areas that are encountered and might be encountered were detected. Furthermore, many countries, notably the United States, were examined in terms of the Inheritance and Transfer Tax and coordinately compared with Turkey, so the position of our country was determined. Finally, according to these findings, some solution proposals including some structural reforms were shared.
As a result, it is believed that both the financial objectives of the tax in question, such as financing public expenditures, and the social objectives such as ensuring justice in income distribution shall strengthen if the reform proposals which are put forward regarding the problem areas raised in this study are adopted.