Demir eksikliğinde görülen trombozun patogenezine yaklaşım: Koagulasyonun tromboelastografi ile değerlendirilmesi
Approach to the patogenesis of thrombosis in iron deficiency: Evaluation of coagulation with tromboelastograpahy
Yazar: AZİZE CEREN KILCI
Danışman: PROF. DR. LALE OLCAY
Başkent Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Fibrinojen = Fibrinogen ; Kan pıhtılaşması = Blood coagulation ; Tromboembolizm = Thromboembolism ; Trombosit fonksiyon testleri = Platelet function tests

Özet:
ÖZET GİRİŞ: Demir eksikliği (DE), dünyadaki en yaygın nutrisyonel eksikliktir. Literatürde DEAzemininde tromboz gelişmiş olan birçok çocuk ve erişkin olgu sunumu ve ayrıca trombozluhastalarda DEA sıklığının normal popülasyondan fazla olduğunu gösteren insidans çalışmalarıbulunmaktadır.   Ancak,   DEA'nde   tromboz   eğilimi   olduğunu   kanıtlayan   ve   bununmekanizmasını   sorgulayan   herhangi   bir   prospektif   ve   karşılaştırmalı   klinik   çalışmayarastlanmamıştır. AMAÇ:  Çalışmamızda koagulasyonun primer ve sekonder hemostaz ve fibrinolitik sistembölümlerini bütün olarak değerlendiren bir cihaz olan tromboelastografi cihazı kullanılarak,Virshow triadında ifade edilen temel üç faktörden biri olan kan bileşenlerindeki değişikliklerile DEA'nin ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. x
YÖNTEM: Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatri polikliniğine  başvurup DEA tanısınıalan,   yaşları   0-18   arasında   olan   40   hasta   ile   40   sağlıklı   çocuktan   alınan   kan   örnekleritromboelastografi cihazı (TEG ® 5000 Thromboelastograph ® Hemostasis Analyzer) ile 'düzkap testi' kullanılarak çalışıldı. Her iki grupta tromboelastografi parametreleri olan reaksiyon(R)     zamanı,     pıhtılaşma   (K)   zamanı,   alfa   (α)   açısı   ve   maksimum   amplitüd   (MA),30.dakikadaki maksimum lizis (LY30) ve koagulasyon indeksi (CI) hesaplandı. BULGULAR:   Tromboelastografi  ölçüm  sonuçları,  anemi   ve  kontrol  grubunda  sırasıylareaksiyon zamanı (R) 3.9 ± 1,41 ve  4.1 ±1,4 dk (p: 0,569);  pıhtı oluşum zamanı (K) 1.45 ±0,64 ve 1.8 ± 1,07 dk (p:  0,025); alfa açısı (α) 52.7 ± 8,34 º ve 52.7 ± 9,5 º (p:  0,876);maksimum amplitude (MA) 70.3 ± 5,41 ve 66.8 ± 8,2 (p 0,045);  koagulasyon indeksi (CI)0.96 ±1.47 ve   0.26 ± 2,14 (p:  0,12), 30.dakikadaki maksimum lizis (LY 30) 3.29±1.47 ve2.02   ±   2.14   (p:  0,328)   olarak   saptandı.   Tromboelastografi   ve   laboratuvar   parametreleriarasındaki   ilişkiler   değerlendirildiğinde   hemoglobin   değeri   azaldıkça,   K   zamanın   kısalıpMA'nın arttığı, hematokrit değeri azaldıkça ve trombosit sayısı arttıkça K zamanının kısaldığı,eritrosit   dağılım   genişliği   (RDW)   değerleri   azaldıkça   K   zamanının   kısaldığı,   MA  ve   CI değerlerinin arttığı görüldü.  SONUÇ:  Bu bulgular, DEA'nde  hiperkoagulasyona   eğilim   olduğunu   ve DEA'nin şiddetiarttıkça (Hb ve Hct düşüşü, RDW artışı, trombosit artışı), hiperkoagulasyon eğiliminin dearttığını   göstermektedir.   Elde   edilen   TEG   verisi,   bu   hiperkoagulasyonun,   trombositfonksiyonlarındaki   artışa  ve/veya   fibrinojen   yüksekliğine   bağlı  olduğuna,   DEA  grubundafibrinojen, FXIII ve diğer faktör eksikliklerinin bulunmadığına, trombositopeni,   trombositfonksiyon   yetersizliği,   hiperfibrinoliz   bulunmadığına   işaret   etmektedir.   Böylece   DEA'nintromboz oluşumu için hazırlayıcı bir neden olduğu laboratuvar bulguları ile kanıtlanmıştır.Patogenezde rol alan diğer mekanizmaların da belirlenebilmesi için ileri çalışmalara gerekvardır.

Abstract:
UMMARYINTRODUCTION: Iron deficiency  (ID) is the most common type of nutritional deficiencyin children. In literature, there are several cases reporting children and adults with thrombosisin relation with IDA. There are also incidence studies showing IDA is more common inpatients   with   thrombosis   compared   with   the   normal   population.   However,   there   are   noprospective and randomized studies to prove the relationship between IDA and its tendency tofrom thrombosis, or the mechanism of it.PURPOSE: In this study, tromboelastography – which can evaluate coagulation, primary andsecondary hemostasis, and fibrinolytic system- was used to study the correlation between IDAand one of the three factors in Virshow triad-mainly the alterations in the constitution ofblood.METHODS:  Blood sampIes from 40 IDA patients at Baskent University Medical facultypediatry clinic were taken for the study group, and was compared with 40 healthy controls.Both  the study and control groups were between  the ages of 0-18. Blood  samples wereevaluated   using   tromboelastography   (TEG   ®   5000   Thromboelastograph   ®   HemostasisAnalyzer) 'plain cup test'.   In both groups,   reaction time (R), coagulation time (K), alphaangle ((α),  maximum amplitude (MA), maximum lysis in minute 30 (LY30), and coagulationindex (CI) which are parameters of tromboelastography, were evaluated.RESULTS: Tromboelastography results of the study and control groups were respectively;(R) 3.9 ± 1,41 and  4.1 ±1,4 min  (p: 0,569);  (K) 1.45 ± 0,64 and 1.8 ± 1,07 min  (p: 0,025);(α) 52.7 ± 8,34 º and  52.7 ± 9,5 º (p: 0,876); (MA) 70.3 ± 5,41 and  66.8 ± 8,2 (p 0,045); (CI)0.96 ±1.47 and  0.26 ± 2,14 (p: 0,12),  (LY 30) 3.29±1.47 ve 2.02 ± 2.14 (p: 0,328) .The results of tromboelastography and laboratory parameters showed that as hemoglobindecreases, K time decreases but MA increases. And as heamotocrit decreases and trombocytecount increases, K time decreases. As red cell distribution width (RDW) decreases, K timedecreases but MA and CI increase.CONCLUSIONS:  These   results   showed   that   in   IDA,   there   is   a   tendency   forhypercoagulation to occur, and the severity of IDA (decreased Hb and Hct, increased RDWand trombocyte count) is positively correlated with the hypercoagulation. According to TEGresults, this coagulation is related to the increased trombocyte function and/or the increase infibrinogen. It also showed there is no deficiency of fibrinogen or factors - FIVI or other in the
study   group.   It   also   meant   thrombocytopenia,   trombocyte   function   deficiency   orhyperfibrinolysis were absent. In conclusion, with these laboratory findings, it was provedthat IDA is an underlying cause for thrombosis formation. There is need for more prospectiverandomized studies for determining its pathogenesis.