Çalışanların algıladığı psikolojik sözleşme ihlallerinin üretkenlik karşıtı iş davranışları üzerindeki etkisine yönelik bir araştırma
A study on the impact of psychological contract violations perceived by employees on counterproductive work behaviors
Yazar: YASİN ÖMER YAVUZSAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA GÜL BİLGİNER ÖZSAATCI
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Psikolojik sözleşme ihlali algısı = Perceived psychological contract breach ; Çalışanlar = Workers ; Üretim karşıtı iş davranışları = Counterproductive work behaviors ; Üretkenlik karşıtı davranışlar = Counter productive behaviours

Özet:
Çalışmada öncelikle, son yıllarda değişen çalışma şartlarıyla dikkat çekmeye başlayan psikolojik sözleşme ihlali kavramının ve zaman içerisinde çeşitli isimlerle adlandırılmış üretkenlik karşıtı iş davranışlarının ayrıntılı bir şekilde açıklamaları yapılmıştır. Daha sonra, çalışanların algıladığı psikolojik sözleşme ihlallerinin üretkenlik karşıtı iş davranışları ve alt boyutları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Ayrıca, psikolojik sözleşme ihlali ve üretkenlik karşıtı iş davranışlarının demografik özelliklere göre farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır. Bu etki ve farklılıkların incelenmesi için korelasyon ve varyans analizlerinden faydalanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Gaziantep ilinde tekstil sektöründe aktif olarak çalışmakta olan 381 çalışan oluşturmuştur. Çalışanlardan toplamda 35 maddelik bir anket doldurmaları istenmiştir. Elde edilen veriler yapısal eşitlik modellemesi kurularak, SPSS (22 v.) ve AMOS (23 v.) istatistik programları ile analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda ulaşılan bulgulara göre psikolojik sözleşme ihlali algısı çalışanların bireylerarası üretkenlik karşıtı iş davranışları ve örgüte yönelik üretkenlik karşıtı iş davranışları yapma eğilimlerini anlamlı ve pozitif yönde etkilediği neticesine ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: psikolojik sözleşme ihlali, üretkenlik karşıtı iş davranışları, sapkın iş yeri davranışları.

Abstract:
In the study, firstly, a detailed description of the concept of psychological contract violation, which has started to draw attention with the changing working conditions in recent years and the counterproductive work behaviors that have been named by various names in time has been given. Then, the effect of psychological contract violations perceived by employees on counterproductive work behaviors and sub-dimensions was examined. In addition, it has been investigated whether psychological contract violation and counterproductive work behaviors differed according to demographic characteristics. Correlation and variance analyses were used to examine these effects and differences. The sample of the study consisted of 381 employees who are actively working in textile sector in Gaziantep. The employees were asked to complete a 35 item questionnaire. The obtained data were analyzed by SPSS (22 v.) and AMOS (23 v.) statistical programs by constructing structural equation modeling. According to the results of the study, it has been concluded that the perception of psychological contract breach significantly and positively affected employees tendency to engage in interpersonel counterproductive work behaviors and counterproductive work behaviors toward the organization.

Keywords: psychological contract violation, counterproductive work behaviors, deviant workplace behaviors