20. yüzyıldan günümüze topuklu kadın ayakkabılarında tekstil kullanımı
The use of textiles in heeled women's shoes from the 20th century to the present day
Yazar: NURTEN YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. MİNE BİRET TAVMAN ERTUĞRUL
Marmara Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Tekstil Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Günümüzde tasarım ve zanaat faaliyetlerini içinde barındıran ayakkabıcılığın ilk ortaya çıkışı, ayakları dış etkenlerden korumak amacıyla olmuştur. Tarih öncesi çağlardan günümüze kadar gelişerek gelen ayakkabı, bu süre içinde sadece ihtiyaç nesnesi olmakla kalmamış; giyen kişinin zevkini yansıtan bir arzu nesnesine de dönüşmüştür.  
	"20. Yüzyıldan Günümüze Topuklu Kadın Ayakkabılarında Tekstil Kullanımı" adlı bu çalışmada, ele alınan tarihsel süreç içerisindeki topuklu kadın ayakkabı formları incelenmiş; tasarımcı bakış açısıyla; saya olarak kullanılan tekstil materyallerin tasarıma kattığı görsel, işlevsel ve yenilikçi etkileri irdelenmiştir. Genellikle ana materyal olarak deri tercih edilmesine karşın bu çalışmada, tekstil malzemeler ve yenilikçi tekstil yüzeyler kullanılarak yapılan ayakkabılarda teknolojinin etkisiyle birçok farklı yaklaşımın sergilendiği süreçler ele alınmış; tekstilin ayakkabıda kullanımına dikkat çekerek tasarıma olan görsel katkıları incelenmiştir. 
	Yapılan araştırma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, konu ve tezin akışı ile ilgili kısa bilgiler aktarılmıştır. İkinci bölümde, literatür taraması yapılmış, ayakkabının tanımına ve tarihsel sürecine yer verilmiş, bu süreç içinde değişimine sebep olan etmenler  üzerinde durulmuştur.
Üçüncü bölümde, ayağın tanımına ve bu başlık altında ayak anatomisi ile ilgili bilgilere yer verilmiştir. Ayakkabıda kullanılan materyaller ve ayakkabıyı oluşturan yüzeyler incelenmiş, ayakkabının üretim süreci ile ilgili teknik bilgiler aktarılarak atölye fotoğraflarıyla görsel olarak desteklenmiştir.
Dördüncü bölümde, 1900'lerden günümüze ayakkabıda tekstil kullanan tasarımcılardan örnekler verilmiş; kumaş yapısına, malzeme çeşidine ve kullanım biçimine göre detaylı analizleri yapılarak değerlendirilmiştir.
	Beşinci bölümde ise incelenen ayakkabı örnekleri; kullanılan tekstillerin üretim yöntemi ile çeşidi, saya yüzeyi ya da ökçe kaplamasında kullanılan süsleme yöntemleri ve ökçe yüksekliği gibi değişkenler göz önünde bulundurularak sınıflandırılmış, bu etkenlerin tasarıma olan katkıları değerlendirilmiştir.

Abstract:
The main reason of shoemaking, which includes the concept of design and craft, was the instinct to protect the feet from external factors. It has continued its existence by developing from prehistoric ages to the present, and in this time, it has ceased to be just an object of need and turned into an object of desire.
In this study titled "The Use of Textiles in Heeled Women's Shoes from the 20th Century to the Present Day", the forms of heeled women's shoes are examined, and visual, functional and innovative effects of the textile materials used as upper were investigated. Although leather is generally preferred as the main material, in this study, the visual contributions of textile materials to the design are investigated.
   The research consists of five parts. In the first part, brief information about the subject is given. The second part includes the definition and historical process of the shoe.
In the third part, the definition and anatomy of the foot is explained. Then the materials and surfaces that make up shoes are examined. Also, the technical details of manufacturing process are given.
 	In the fourth part, samples of women's shoes designers who have been using textile surfaces are included and analyzed according to the material type, fabric structure and usage method.
In the fifth section, examined samples are classified according to the production method, types of textiles used, heel height and decoration methods. The contributions of those variables on design are also discussed in detail.