Fazla kilolu/obez bireylerde sabah ve akşam kronotiplerine göre kronobeslenme kilo azaltma programının etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of chrononutrition weight reduction programme according to morning and evening chronotypes in overweight/obesity individuals
Yazar: MERVE SOLAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YETER ÇELİK
İstinye Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu kesitsel çalışma fazla kilolu/obez kadın bireylerde sabahçıl ve akşamcıl kronotiplere göre kronobeslenme zayıflama programının etkinliğinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya BKİ'si 25 kg/m2 olan 26-58 yaş aralığında 51 kadın birey alınmıştır. Bireyler sabahçıl (n=19); akşamcıl(n=16) ve kontrol (n=16) grubu olmak üzere 3 gruba ayrılmıştır. Sabahçıl ve akşamcıl gruba kronotiplerine göre kronobeslenme zayıflama programı uygulanmıştır. Kontrol grubuna ise standart hipokalorik diyet uygulanmıştır. Sabahçıl gruba kahvaltı %30, kuşluk %10, öğle yemeği %35, öğleden sonra %5 ve akşam yemeği %20; akşamcıl gruba kahvaltı %20, kuşluk %5, öğle yemeği %35, öğleden sonra %10 ve akşam yemeği %30; kontrol grubuna kahvaltı %20, kuşluk %10, öğle yemeği %35, ikindin %10 ve akşam yemeği %25 olacak şekilde enerji dağılımı yapılmıştır. Bireyler 10 haftalık takip süresi boyunca iki haftada bir görüşme yapılmıştır. Her görüşmede antropometrik ölçümler yapılmış, 24 saatlik besin tüketim kaydı alınmıştır. Müdahale öncesi ve sonrası antropometrik ölçümler ve biyokimyasal bulgular değerlendirilmiştir. Her üç grupta da antropometrik ölçümler iyileşme göstermiştir (p0,05). Her grupta VLDL değeri düşüş göstermiştir (p0,05).  Sabahçıl ve akşamcıl grupta kontrol grubuna kıyasla total kolesterol değerinde iyileşme görülmüştür (p0,05). Akşamcıl grupta insülin, açlık kan şekeri, insülin direnci değerinde sabahçıl ve kontrol grubuna kıyasla anlamlı bir düşüş görülmüştür (p0,05). Müdahale sonrası akşamcıl grupta gece ara öğünü kalorisi azalma göstermiştir (p0,05). Bireylerin kronotipine göre ayarlanmış kronobeslenme programının standart diyete göre glukoz metabolizmasında ve kardiyometabolik olarak daha etkili olduğu görülse de antropometrik sonuçlarda her grupta benzer iyileşme sağlanmıştır. Kronobeslenme yaklaşımının etkinliğinin incelenmesi için daha fazla araştırma yapılmalıdır.

Abstract:
This cross-sectional study was conducted to evaluate the efficacy of a chrononutrition weight loss program according to morning and evening chronotypes in overweight/obese female individuals. The study included 51 female individuals aged 26-58 years with a BMI ≥25 kg/m2. The individuals were divided into three groups: morning (n=19), evening (n=16), and control (n=16). The morning and evening groups were administered a chrononutrition weight loss program according to their chronotypes. A standard hypocaloric diet was applied to the control group. The daily energy intake distribution for the morning group was planned as: breakfast 30%, mid-morning 10%, lunch 35%, mid-afternoon 5%, and dinner 20%. For the evening group: breakfast 20%, mid-morning 5%, lunch 35%, mid-afternoon 10%, and dinner 30%. For the control group: breakfast 20%, mid-morning 10%, lunch 35%, mid-afternoon 10%, and dinner 25%. Individuals were interviewed every two weeks during the 10-week follow-up period. In each interview, anthropometric measurements were taken and 24-hour food consumption was recorded. Anthropometric measurements and biochemical findings were evaluated before and after the intervention. Anthropometric measurements showed improvement in all three groups (p<0.05). VLDL values decreased in each group (p<0.05). There was an improvement in total cholesterol values in the morning and evening groups compared to the control group (p<0.05). There was a significant decrease in insulin, fasting blood glucose, and insulin resistance values in the evening group compared to the morning and control groups (p<0.05). After the intervention, night snack calories decreased in the evening group (p<0.05). Although the chrononutrition programme adjusted according to the chronotype of the individuals was more effective in glucose metabolism and cardiometabolically than the standard diet, similar improvement was achieved in anthropometric results in each group. Further research is warranted to investigate the efficacy of the chrononutrition approach.