Tüketicilerin plansız satın alma kararları üzerinde rolü olan etkenlerin belirlenmesi: Bir alan araştırması
The role of determining factors on consumers' impulse purchasing decisions
Yazar: ELMAZ NİHATOVA BEYTULOVA
Danışman: DOÇ. DR. BAHAR YAŞİN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Karar verme = Decision making ; Karar verme süreci = Decision making process ; Pazarlama = Marketing ; Plansız satın alma = Impulse buying ; Satın alma = Purchasing ; Satın alma davranışı = Purchasing behavior ; Satın alma kararı = Purchasing decision ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketiciler = Consumers

Özet:
Plansız satın alma çoğunlukla satın alma noktasında belli bir uyarıcı/ların etkisiyle karar verme sonucunda oluşmaktadır. İşte bu yüzden de plansız alışverişin mağaza içinde ürünlerin görülmesiyle gerçekleştiği söylenebilir. Ayrıca tüketicinin karşısına çıkan bir ürünü dayanamayarak satın alması söz konusu olduğundan, plansız satın alma kararının aniden, hiç akılda yokken, duyulan kuvvetli bir istek sonucu verildiği de iddia edilebilir. Bu bağlamda, tüketicilerin plansız satın alma kararlarına ve davranışlarına ürünlerin ve alışveriş ortamının belirli bir etkisi bulunduğu söylenebilir. 
Nitekim, tüketicilerin plansız satın alma kararları ve bu kararlarına etki eden faktörler arasındaki ilişkinin bilinmesi ve bu ilişkinin doğru olarak değerlendirilmesi hem işletmeler hem de pazarlamacılar açısından son derece önemlidir. 
Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye'deki tüketicilerin plansız satın alma kararları ve  bu kararlarına etki eden farklı faktörlerin inecelenmesidir. Konu kapsamında etkisi olduğu düşünülen faktörler iki ana gruba ayrılmıştır: Tüketici özellikleriyle ilgili ve satın alma çevresi özellikleriyle ilgili faktörlerin tüketicilerin plansız satın alma kararları üzerindeki etkileri detaylı bir şekilde değerlendirimiştir. Ayrıca, araştırmanın temel amac çerçevesinde tüketici plansız satın alma karar sürecinde hangi ana grup faktörlerin daha etkili olduğunu da belirlemeyi hedeflenmiştir.
Araştırmanın amacına uygun olarak çeşitli değişken gruplarının, katılımcıların plansız satın alma kararlarını etkileme derecesi çoklu regresyon analiziyle incelenmiştir. Ayrıca plansız satın alma kararlarının demografik özellikler bakımından farklı olup olmadığına da değinilmiştir. Araştırma, anket yöntemi ile gerçekleştirilmiş olup, anket formu İstanbul ilinde uygulanmıştır. Ayrıca, araştırmaya katılan kişiler kolayda örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Araştırma verilerinin analizinde güvenirlilik ve geçerlilik analizi,  t-testi ve varyans analizilerinden yararlanılmıştır.

Abstract:
Impulse purchase often occurs as a result of decision at the point of purchase due to a certain stimulus. That's why most of impulse shopping behavior happens near the point of puchase and it is realized with a strong desire. 
This study aims to explore the impact of various situational and personal factors on Turkish consumers' impulse purchasing decisions. There are two groups of factors affecting the consumers' impulse purchasing decisions: Situational factors and personal factors, which effects were assessed in details.
In accordance with the basic aim of the research, the effects of various groups of variables were determined by multiple regression analysis. The survey was realized by a questionnaire and people were selected by convenience sampling method. The questionnaire was administered in Istanbul. In analysis of the data were used reliability analysis, factor analysis, t-test and ANOVA.