Konuşma sesi bozukluğu olan 3:00-6:11 yaş arası çocukların motor konuşma becerisinin dinamik değerlendirmesi
Dynamic evaluation of motor speech skills of children with speech sound disorder between the ages 3:00-6:11
Yazar: AŞENA KARAMETE
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT TOĞRAM
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Apraksi = Apraxia ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Konuşma = Speech ; Konuşma becerisi = Speaking skills ; Motor beceriler = Motor skills ; Ses = Voice ; Ses bozuklukları = Voice disorders ; Çocuklar = Children

Özet:
Çocukluk çağı konuşma apraksisi (ÇÇKA) konuşma sesi bozukluklarının (KSB) bir alt grubunu oluşturmaktadır ve konuşmanın motor planlama/programlamasında görülen bir motor konuşma bozukluğudur. Bu çalışmanın amacı, Türkçe konuşan 3:00-6:11 yaş arası 82 konuşma sesi bozukluğu olan çocuğun, motor konuşma becerilerinin dinamik değerlendirmesini gerçekleştirerek bu grup içerisinde ÇÇKA olan çocukları tanılamak, çocukların motor konuşma karakteristik özelliklerini belirlemek ve ÇÇKA tanısı almayan grupla dil, biliş ve motor konuşma becerileri açısından karşılaştırmaktır. Çalışmada, ÇÇKA tanısal aracı olan Motor Konuşma Becerisinin Dinamik Değerlendirmesi (DEMSS, Strand ve McCauley, 2019) testinin Türkçe uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması gerçekleştirilmiştir. Testin geçerlik analizlerinde testin yapı geçerliliği ve kapsam geçerliliği incelenmiştir. Testin güvenirlik çalışması iç tutarlılık, test-tekrar test, uygulayıcı içi ve uygulayıcılar arası güvenirlik analizlerini kapsamaktadır. ÇÇKA olan ve olmayan çocukların yaş, cinsiyet ve diğer testlerden aldıkları puanlar gruplar arası karşılaştırılmıştır. ÇÇKA olan ve olmayan çocuklarda çocukluk çağı konuşma apraksisi karakteristik özellikleri görülme oranları yüzdelik olarak incelenmiştir. 
Sonuçlar DEMSS-TR testinin geçerlik ve güvenirliğinin ÇÇKA tanısal aracı olarak güçlü kanıtlar elde ettiğini göstermiştir. ÇÇKA'lı çocuklar, diğer KSB grubuna göre tüm testlerde daha düşük başarı göstermiştir. Yaş ve cinsiyet açısından gruplar arası fark görülmemiştir. Türkçe konuşan ÇÇKA'lı çocukların alanyazında kabul edilen ÇÇKA karakteristik özelliklerinin tamamını gösterdikleri görülmüştür. Bu çalışma, KSB olan çocukların motor konuşma becerisinin dinamik değerlendirmesinde, çocukluk çağı konuşma apraksisin tanısal sürecinde ve Türkçe konuşan çocukların ÇÇKA karakteristik özelliklerinin belirlenmesinde, Türk ve uluslararası alanyazına katkı sağlamaktadır. 
Anahtar Sözcükler: Konuşma sesi bozukluğu, Çocukluk çağı konuşma apraksisi, Geçerlik
                                  ve güvenirlik, Motor Konuşma becerisinin dinamik değerlendirmesi.

Abstract:
Childhood apraxia of speech (CAS) is a subgroup of speech sound disorders and is a motor speech disorder seen in motor planning / programming of speech. The aim of this study is to diagnose children with CAS and non CAS by performing a dynamic evaluation of the motor speech skills to 82 Turkish speaking children between the ages of 3:00- 6:11, to determine the motor speech characteristics of children, and to compare the language, cognition and motor speech skills of the groups. In the study, the Turkish adaptation, validity, and reliability study of the Dynamic Evaluation of Motor Speech Skills (DEMSS, Strand & McCauley, 2019) test, which is a diagnostic tool of the CAS, was conducted. In the validity analysis of the test, the construct validity and content validity were examined. The reliability study of the test includes internal consistency, test-retest, intra-judge, and inter-judge reliability analysis. The age, gender, and scores of other tests of the children with and without the CAS were compared between the groups. The frequency of CAS characteristics in children with and without CAS was examined as a percentage.
The results showed that the validity and reliability of the Turkish DEMSS test obtained strong evidence as a diagnostic tool for the CAS. Children with CAS showed lower performance in all tests compared to the non-CAS group. There was no difference between the groups in terms of age and gender. It has been observed that the Turkish-speaking children with the CAS have all the characteristics of the CAS accepted in the literature. This study contributes to the Turkish and international literature in the dynamic evaluation of the motor speech skills of children with speech sound disorder, the diagnostic process of CAS, and the determination of the CAS characteristics of Turkish-speaking children.
Keywords: Speech sound disorder, Childhood apraxia of speech, Validity, and reliability, 
                    Dynamic evaluation of motor speech skills.