Kronik karaciğer hastalarında vitamin d düzeyinin hastalık etyolojisi ve hastalık derecesi ile ilişkisi
The relationship between vitamin d levels and disease etiology and disease degree in chronic liver disease
Yazar: ECE ULUKAL KARANCI
Danışman: PROF. DR. DİNÇ DİNÇER
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Etyoloji = Etiology ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer sirozu = Liver cirrhosis ; Karaciğer sirozu = Liver cirrhosis ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency

Özet:
Son yıllarda D vitamininin, kronik karaciğer hastalığı da dahil olmak üzere çeşitli hastalıkların patolojisindeki olası rolüne artan bir ilgi mevcuttur. KKH olanlarda D vitamini eksikliğinin sık olduğunu gösteren çalışmalar olmakla birlikte anlamlı bir ilişkinin bulunmadığına yönelik veriler de vardır. Bu çalışmadaki amacımız KKH hastalarında D vitamini düzeyini incelemek, siroz ve ADKY'li hastalarda D vitamininin prognoza etkisini değerlendirmektir. 
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Polikliniği'ne yaklaşık 6 aylık süre içerisinde başvuran, 25-OHD düzeyi çalışılan kronik karaciğer hastalarında D vitamini düzeyleri retrospektif olarak incelendi. Vitamin D düzeyleri 4 gruba ayrıldı. 30 ve üstü Vitamin D düzeyleri yeterli, 20-30 arası yetersiz, 10-20 arası eksik ve 10'dan düşük değerler ciddi eksik olarak tanımlanıp gruplandırıldı. Siroz hastalarında Child-Pugh ve MELD skorları ile ADKY hastalarında ultrason sonuçlarına göre evrelerin D vitamini düzeyleri ile ilişkisi analiz edildi.
	Çalışmadaki kriterlere uyan 340 hasta 25-OHD düzeylerine göre gruplandırıldığında; hastaların 47'sinin (%13.8) yeterli, 113'ünün (%33.2) yetersiz, 120'sinin (%35.3) eksik, 60'ının (%17.6) ciddi eksik olduğu görüldü. Kronik hepatitler arasında D vitamini düzeyi sıralaması ADKY < HCV < HBV olarak tespit edildi ve ADKY'li hastalarda D vitamini düzeyinin HBV'li hastalara kıyasla daha düşük olduğu görüldü (p=0.011). ADKY'li hastaların evrelerine bakıldığında ise grade 3 hastalarda grade 1 ve 2'ye kıyasla D vitamini düzeyinin daha düşük olduğu izlendi (p=0.022). Sirozlu hastalarda Child-Pugh ve MELD skorlarına bakıldığında, bu skorların D vitamini ile istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkisi bulunamadı.
	Sonuç olarak kronik karaciğer hastalarında D vitamini anlamlı olarak düşüktür.Kronik hepatit etyolojileri içinde ADYK hastalarında D vitamini düzeyi HBV'li hastalara kıyasla anlamlı olarak düşük bulunmuştur.

Anahtar Sözcükler: Kronik karaciğer hastalığı, D vitamini, Siroz, Child-Pugh, MELD, Alkol Dışı Karaciğer Yağlanması

Abstract:
In recent years, there is increasing attention in the possible role of vitamin D in the pathology of various diseases, including chronic liver disease. Although there are studies showing that D vitamin deficiency is in patients with CLD, data suggesting no significant association are also present. Our aim in this study was to investigate the level of vitamin D in CLD patients and to evaluate the prognostic effect of vitamin D in patients with cirrhosis and NAFLD. 
	Vitamin D levels were investigated retrospectively in CLD patients whose 25(OH)D levels were measured and who were admitted to Akdeniz University Hospital Gastroenterology Clinic in an approximately 6 month duration. Vitamin D levels were classified as 4 groups. Vitamin D levels equal to 30 or greater were considered adequate, 20-30 were inadequate, 10-20 were deficient and values lower than 10 were severely deficient. The relationship between Child-Pugh and MELD scores in cirrhosis patients and the association between vitamin D levels and the stage expressed in ultrasonographic results in patients with NAFLD were analyzed. 
	When 340 patients who met the inclusion criteria were grouped according to 25(OH)D levels, of the patients, 47 (13.8%) were found to be adequate, 113 (33.2%) were inadequate, 120 were deficient (35.3%) and 60 (17.6%) were severely deficient. Among patients with chronic hepatitis, vitamin D level sequence was determined as NAFLD