65 yaş ve üstü hastalarda ameliyat öncesi beslenmenin üç farklı ölçekle değerlendirilmesi
Evaluation of preoperative nutrition in three different scales in patients 65 years and over
Yazar: BURCU YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. AYLİN DURMAZ EDEER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme değerlendirmesi = Nutrition assessment ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Geriatri = Geriatrics ; Preoperatif dönem = Preoperative period ; Yaşlılar = Aged ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışma 65 yaş ve üstü hastalarda ameliyat öncesi beslenme durumunu değerlendirmek, beslenmeyi etkileyen faktörleri belirlemek ve değerlendirirken kullanılan üç ölçeğin etkinliğini karşılaştırmak amacıyla yapıldı.
Araştırma, kesitsel ve ilişki arayıcı tiptedir. Çalışmamızın örneklemine, bir eğitim ve araştırma hastanesinin cerrahi servislerinde ameliyat öncesi dönemde olan 200 yaşlı hasta dahil edildi. Veriler hasta tanıcıtı bilgi formu, Mini Nütrisyonel Değerlendirme Testi- Kısa Form (MNA-SF), Nütrisyonel Risk Skoru Formu (NRS 2002), Geriatrik Nütrisyonel Risk İndeksi (GNRI) kullanılarak elde edildi. Çalışma verilerinin değerlendirilmesinde ki-kare, korelasyon, regresyon, kappa ve Receiver Operating Characteristic (ROC) analizi kullanıldı.
Çalışmamızda yaşlı hastaların; MNA-SF 'e göre %35,0'i, NRS-2002'ye göre %35'i, GNRI' ya göre %39,5'i ameliyat öncesi beslenme yetersizliği açısından riskli bulundu. Yaşlı hastalarda ameliyat öncesi sosyodemografik özellikler ile ölçekler karşılaştırıldığında, yaşadığı yer, gelir düzeyi, yaş, medeni durum ile ölçekler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki vardır (p= ,000).  Ölçekler ile beslenmeyi etkileyen faktörler karşılaştırıldığında ise yutma güçlüğü, iştahsızlık, düzenli ana ve ara öğün tüketimi ve öğün dışı atıştırmalık tüketimi ile arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki vardır (p= ,000).  Ölçeklerin uyumuna bakıldığında ise kappa puanı 0,408 ile 0,688 arasında değişmektedir. Tüm hastalarda NRS 2002 ve GNRI aynı duyarlılığa %88,3 sahip bulundu. ROC analizine göre hesaplanan eğrinin altındaki alan (AUC), üç tarama aracının da ameliyat öncesi yaşlı hastalarda yetersiz beslenmeyi teşhis etmek için orta düzey tanısal değere sahip olduğunu gösterdi (NRS 2002, MNA-SF ve GNRI 'nın AUC değeri sırayla 0,76, 0,82 ve 0,89. Ölçeklerin duyarlılıkları değerlendirildiğinde en yüksek değer NRS 2002 ve GNRI ölçeklerine aittir (%88,3). Fakat klinik ortamda GNRI'yi değerlendirmek zor olduğu için NRS 2002'nin kullanımının uygun olduğu düşünülmektedir

Abstract:
This study was conducted to evaluate the preoperative nutritional status of patients aged 65 and over, to determine the factors affecting nutrition, and to compare the effectiveness of the three scales used in evaluation.
The research is cross-sectional and correlational. The sample of our study included 200 elderly patients who were in the preoperative period in the surgical services. Data were obtained using patient identification information form, Mini Nutritional Assessment Test-Short Form (MNA-SF), Nutritional Risk Score Form (NRS 2002), Geriatric Nutritional Risk Index (GNRI). We used to evaluate the study data Chi-square, correlation, regression, kappa and Receiver Operating Characteristic (ROC) analysis.
In our study, elderly patients; according to MNA-SF 35.0%,  NRS-2002 35% and GNRI 39.5% were found to be risky in terms of preoperative nutrition. When the preoperative sociodemographic characteristics of the elderly patients were compared with the scales, there was a statistically significant relationship between the scales and the place of residence, income level, age, marital status (p= .000). When the scales and the factors affecting nutrition are compared, there is a statistically significant relationship between dysgea, loss of appetite, main meal and non-meal snack consumption (p= ,000). Considering the compatibility of the scales, the kappa score varies between 0.408 and 0.688. NRS 2002 and GNRI had the same sensitivity of 88.3% in all patients. When the sensitivities of the scales were evaluated, the highest value belonged to the NRS 2002 and GNRI scales (88.3%). However, since it is difficult to evaluate GNRI in the clinical setting, the use of NRS 2002 is considered appropriate.