Ulaş (Sivas) doğusunda üst kretase-paleosen yaşlı tecer formasyonunun organik jeokimyasal ve organofasiyes özellikleri
Organic geochemical and organic features of the upper cretaceous-paleocene tecer formation to the east of Ulaş (Sivas)
Yazar: CEYDA SÜMEYYE YILDIZ
Danışman: PROF. DR. NAZAN YALÇIN ERİK
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Fasiyesler = Facies ; Organik jeokimya = Organic geochemistry ; Sivas Havzası = Sivas Basin ; Sivas-Ulaş = Sivas-Ulaş

Özet:
Bu çalışma Sivas Havzası güneyinde yer alan, yaklaşık doğu-batı uzanımlı Tecer Formasyonu karbonatlarının organik jeokimyasal ve organik fasiyes kapsamlı değerlendirmesinin yapılması amacıyla gerçekleştirilmiştir. İnceleme alanı, Sivas ilinin yaklaşık 40 km güneydoğusunda yeralan Tecer Dağı ve yakın civarıdır. Üst Kretase-Paleosen yaşlı bu karbonatlar (kireçtaşı ve dolomit) Tecer Dağını tamamen kaplamakta ve Tecer Formasyonunu oluşturmaktadır. İncelenen alanda özellikle kireçtaşlarının koyu renkli görünümleri ve kayaçta izlenen bitümlü izler dikkat çekicidir. Bölgedeki Divriği ofiyolitli karışığı ve Tecer Formasyonu allokton olup, diğer sedimanter birimler otoktondur. Tecer Formasyonu örneklerinde TOC değerleri %0,07-0,33 (ortalama 0,067) arasında değişmekte olup, birim organik madde bakımından oldukça fakirdir. Örneklerde Tip II-III ve Tip III kerojen egemendir ve organik petrografik incelemelerde de ortalama %90 amorf, %5 otsu, %5 odunsu organik madde belirlenmiştir. Tmax değerleri 409-445 °C aralığında değişmektedir (ortalama Tmax: 429 °C). Organik jeokimyasal ve organik petrografik verilere göre birimin C-CD organik fasiyesinde çökeldiği saptanmıştır. Sonuçta, Tecer Formasyonunda egemen organik maddenin açık kahverengi amorf organik madde olduğu, organik madde içeriğinin ve olgunlaşmasının düşük olması nedeniyle petrol türüm potansiyelinin oldukça düşük, sınırlı miktarda gaz türüm potansiyeli bulunduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study was carried out in order to make a comprehensive evaluation of organic geochemical and organic facies of the carbonates of the Tecer Formation, which is approximately east-west trending in the south of the Sivas Basin. The study area is Tecer Mountain and its vicinity, located approximately 40 km southeast of Sivas province. These Upper Cretaceous-Paleocene aged carbonates (limestone and dolomite) completely cover the Tecer Mountain and form the Tecer Formation. The dark color of the limestones and the bituminous traces on the rock are particularly striking in the studied area. Divriği ophiolite complex and Tecer Formation in the region are allochthonous, while other sedimentary units are autochthonous. TOC values of Tecer Formation samples vary between 0.07-0.33% (average 0.067), and the unit is quite poor in terms of organic matter. Type II-III and Type III kerogen is dominant in the samples, and an average of 90% amorphous, 5% herbaceous and 5% woody organic matter was determined in organic petrographic examinations. Tmax values range from 409 to 445 °C (mean Tmax: 429 °C). As a result, it has been determined that the dominant organic matter in the Tecer Formation is light brown amorphous organic matter, the petroleum generation potential is quite low and there is a limited gas generation potential due to the low organic matter content and maturation.