Alpu-Eskişehir linyitlerinin jeolojisi, palinolojisi, fiziksel ve kimyasal özellikleri ve benzer linyit havzaları ile karşılaştırılması
Geology, palynology,  physical and chemical properties of Alpu-Eskişehir lignites and comparison with similar lignite basins
Yazar: KORHAN USTA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HATİCE KUTLUK
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu yüksek lisans tez çalışmasında Eskişehir-Alpu havzasında yeni bulunan linyit oluşumlarının değerlendirilmesi yapılmış; ve bu amaçla linyit oluşumlarının jeolojisi, palinolojisi, fiziksel (kalınlık, rezerv) ve kimyasal (ısıl değer, kül ve nem içeriği, uçucu madde miktarı, sabit karbon değeri ve kükürt değeri) özellikleri incelenmiştir. Eskişehir-Alpu linyitleri yeni bulunan yataklar olduğu için, yakın çevrede bulunan ve benzer yaş konaklarında çökelen linyitlerle karşılaştırmaları yapılmıştır. 

Eskişehir-Alpu linyitlerinin palinomorf ve organik madde toplulukları tanımlanmış ve fasiyeslere ayrılmıştır.  Bulgular Ankara-Çayırhan, Bursa-Keles ve Konya-Ilgın linyitlerinin palinomorf ve organik madde toplulukları ile karşılaştırılmıştır. Palinolojik incelemelerde eğreltiler (pterodophyta) ve lycopodophyta'lara ait sporlar, gymnosperm ve angiosperm bitkilere ait polenler, fungal sporlar ve alglere ait sporlar bulunmuş ve tanımlanmıştır. Türkiye'nin Paleojen ve Neojen'deki iklimi ve buna bağlı olarak gelişen floral değişimleri ile küresel iklim değişimleri göz önüne alınarak yorumlamalar yapılmıştır. Söz konusu bölgelerde daha önce yapılan jeolojik çalışmalarda stratigrafik ilişkilere dayanarak saptanan yaş konakları ve bu çalışmada elde edilen palinolojik bulgular Eskişehir-Alpu, Ankara-Çayırhan, Bursa-Keles ve Konya-Ilgın linyitlerinin Miyosen zaman aralığında çökeldiğini göstermiştir.  Eskişehir-Alpu palinomorf topluluğunun öncelikli olarak Ankara-Çayırhan olmak üzere Konya-Ilgın palinomorf topluluğu ile benzerlik gösterdiği Bursa-Keles linyitlerinde bulunan palinomorf topluluğundan ise geniş taksonomik düzeyde farklılık gösterdiği saptanmıştır. Eskişehir-Alpu ve Ankara-Çayırhan palinomorf toplulukları bu havzalarda çökelen linyitlerin geniş alanlar kaplayan bataklık düzlüklerinden çok, bölgede o dönemde yüksek bir topoğrafya oluşturan dağlar arasında meydana gelen bataklık ortamlarında biriktiğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler: Eskişehir-Alpu, Ankara-Beypazarı-Çayırhan, Bursa-Keles, Konya-Ilgın linyitleri, Palinoloji, Kömürlerin Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri

Abstract:
A new discovery of lignite from the Eskişehir-Alpu basin is evaluated in this thesis (M.Sc.) study.  For this purpose, geological, palynological, and physical (the average thickness, reserve) and chemical (calorific value, ash and moisture content, volatile matter, fixed carbon and sulfur content) properties of the Alpu lignites were investigated.  Being a recent discovery, comparison of the properties of Alpu-Eskişehir lignites was also undertaken with similar neighbouring lignite occurences of the same age.   
Palynomorph and organic matter assemblages of Eskişehir-Alpu lignites were defined and facies were deliniated.  The results were compared with palynomorph and organic matter contents of Ankara-Çayırhan, Bursa-Keles and Konya-Ilgın lignites.  Palynological investigations revealed that the assemblages were composed of spores of pterodophytes and lycodophytes, pollen belonging to the plants of gymnosperms,  angiosperms, fungal and algal spores.  Interpretations were based on global climatic changes and of Turkey during Paleogene and Neogene times and on floral variations occurred as a consequence of these changes.  Geologial ages determined by the stratigraphical relationships from previous geological studies in the studied regions and the palynological findings obtained from this study revealed that Alpu-Eskişehir, Ankara- Çayırhan, Bursa-Keles and Konya-Ilgın lignites were deposited during the Miocene period.  Palynomorph assemblage of the Alpu-Eskişehir lignites reveals similarities to primarily Ankara-Çayırhan and Konya-Ilgın lignites but differs from Bursa-Keles assemblage, at broad taxonomic level.  Eskişehir-Alpu and Ankara-Çayırhan assemblages further indicate that the lignites of these areas were deposited in intermontane marsh basins that formed a high topography rather than marsh plains covering vast areas.

Key Words: Eskişehir-Alpu, Ankara-Beypazarı-Çayırhan, Bursa-Keles, Konya-Ilgın lignites, Geology, Palynology, Physical and Chemical Properties of Coals