Risk odaklı iç denetim yaklaşımı: Türkiye'de kamu sektöründeki iç denetçilere yönelik bir araştırma
Risk-based internal auditing approach: An investigation on internal auditors in the public sector in Turkey
Yazar: ERSİN KURNAZ
Danışman: PROF. DR. REŞAT KARCIOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Denetçiler = Controller ; Kamu kuruluşları = Public institutions ; Kamu sektörü = Public sector ; Risk = Risk ; Risk yönetimi = Risk management ; İç denetim ve iç kontrol = Internal control and internal audit

Özet:
Son yıllarda iç denetim alanında yaşanan değişim ve gelişim, iç denetimin yönünü geçmiş faaliyetlere odaklanmaktan uzaklaştırarak, geleceğe dönük bir bakış açısına yöneltmiştir. Bu bakış açısı da iç denetime yeni bir yol çizerek, risk odaklı iç denetim yaklaşımını ortaya çıkarmıştır. Risk odaklı iç denetim metodolojisinde denetim süreci, risklerin belirlenerek ölçülmesi ile başlayıp, denetim plan ve programlarının risklere yönelik olarak hazırlanması esasına dayanmaktadır.  
Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye'deki kamu kurumlarında uluslararası standartlara uygun olarak geliştirilmek istenen, risk odaklı iç denetim yaklaşımının tüm aktör ve işlevleri ile uygulamada hangi düzeyde olduğunu belirlemektir. Bu kapsamda kamu iç denetçilerine bir anket uygulanmıştır. Uygulamaya ilişkin veriler, Ki-Kare Bağımsızlık Testi, Kruskal-Wallis Testi ve Mann-Whitney U Testi kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuç olarak üst yönetimin tutumu, kurumların iç kontrol sistemlerinin etkin olmaması ve söz konusu yaklaşımın en önemli aşaması olan riski tanıma ve değerlendirme sürecindeki eksiklikler nedeniyle, kamu kurumlarında risk odaklı iç denetim metodolojisinin uygulanma düzeyinin düşük seviyelerde olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca bu yaklaşımın uygulanma düzeyinin ise, kurumların iç denetim farkındalık durumlarına, risk olgunluk seviyelerine ve denetim faaliyetlerinin odak noktasına göre değiştiği görülmüştür.


Anahtar Kelimeler: İç Denetim, Risk Yönetimi, Risk Odaklı İç Denetim.

Abstract:
The change and development experienced in the field of internal audit in recent years have led the direction of internal audit to focus on a future perspective, moving away from focusing on past activities. This point of view has revealed a risk-based internal auditing approach by drawing a new path to internal testing. In the risk-based internal audit methodology, audit process which is starting with the determination of the risks is based on the principle of preparation of audit plans and programs for risks.
The main objective of this study is to determine the level of risk-based internal audit approach applied which is desired to be developed in accordance with international standards, with all the actors and functions of risk-based internal audit in public institutions in Turkey. In this context, a questionnaire was conducted to public internal auditors. Obtained data were analyzed using Chi-Square Independence Test, Kruskal-Wallis Test and Mann-Whitney U Test. As a result, it has been determined that the level of implementation of risk-based internal audit methodology in public institutions is low due to the attitude of the senior management, the ineffectiveness of the institutions' internal control systems and the shortcomings of the risk recognition and evaluation process in the most important phase of the approach. It has also been observed that the level of implementation of this approach has changed according to the level of internal audit awareness, risk maturity levels and focus of audit activities.


Key Words: Internal Audit, Risk Management, Risk-Based Internal Auditing.