Dijitalleşme ve ekonomik kalkınma ilişkisi: Seçilmiş ülke örnekleri
The relationship between digitalization and economic development: Selected country examples
Yazar: SENA BAŞAR
Danışman: DOÇ. DR. NURGÜN TOPALLI
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Dijital =   ; Gelişme ekonomisi = Development economics ; Nedensellik testleri = Causality test

Özet:
Kalkınma kavramı nicel artışın ötesinde nitel artışı ele alan bir olgudur. Bu bağlamda kalkınmanın konusu ağırlıklı olarak ekonomik, toplumsal, kültürel değişim olmaktadır.  Ülkelerin öncelikli amacı toplumlarının refah kalitesini yükseltmektir. Özellikle gelişmekte olan ülkeler açısından ekonomik kalkınmanın sağlanması ve sürdürülebilmesi zaruri hale gelmektedir.  Günümüzde dijitalleşme ve dijital dönüşüm kavramları ülkelerin ekonomik kalkınmalarıyla büyük ölçüde ilişkilendirilmekte ve ekonomik kalkınmada belirleyici göstergeler olarak kabul edilmektedir. Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmeler dijitalleşmeyi ve dijital dönüşümü ülkeler açısından önemli hale getirmiştir. Akıllı telefonlar, tabletler, dizüstü bilgisayarlar, robotlar, yapay zekâ, sanal paralar, sanal piyasalar, e-devlet, e-hizmetler günlük hayatımızda sıklıkla karşılaştığımız kavramlardır. Teknolojinin ileri boyutu olarak kabul edilen dijitalleşmenin hem ekonomik hem de toplumsal olarak etkileri gözlenmektedir. Dijitalleşmenin sağlamış olduğu olumlu etkilerle birlikte ülkelerde refahın arttığı ve insanın yaşam kalitesinin yükseldiği kabul edilmektedir.  Bununla birlikte dijitalleşme ve kalkınma arasındaki ilişkinin tüm ülkeler için benzer olup olmadığı tartışma konusudur. Özellikle doğal kaynak bakımından zengin olan ülkelerde doğal kaynakların ülke refahını ve zenginliğini artırıp artırmadığı konusu literatürde önemini korumaktadır. 
Bu kapsamda bu tezde doğal kaynak bakımından zengin olan ancak ekonomik kalkınması düşük olan ülkeler (Katar, Suudi Arabistan, Kuveyt, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri) ile kalkınma oranı yüksek olan ülkelerdeki (Norveç, Güney Kore, Japonya, İsviçre, Amerika Birleşik Devletleri, Almanya) dijitalleşme ve kalkınma arasındaki ilişki ortaya konulmaya çalışmıştır. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde kavramsal olarak dijitalleşme, dijital dönüşüm ve dijital ekonomi konuları açıklanmıştır. İkinci bölümde kalkınma teorilerine yer verilerek, kalkınmasız büyüme kavramı, doğal kaynak laneti hipotezi, kalkınma ve dijitalleşme ilişkisi ele alınmıştır. Üçüncü bölümde dijitalleşme ve ekonomik kalkınma arasındaki ampirik ilişki Konya (2006) nedensellik testi ile sınanmıştır. Son bölümde ise elde edilen bulgular kapsamında genel bir değerlendirme yapılmıştır. Analizden elde edilen bulgular doğal kaynak bakımından zengin olan Grup 1 ülkelerinde (Katar, Suudi Arabistan, Kuveyt, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri) dijitalleşme ve kalkınma arasındaki ilişkinin Grup 2 ülkelerine (Norveç, Güney Kore, Japonya, İsviçre, Amerika Birleşik Devletleri, Almanya) göre daha düşük düzeyde olduğu yönündedir.

Abstract:
The concept of development is a phenomenon that deals with qualitative increase beyond quantitative increase. In this context; The subject of development mainly consists of economic, social and cultural change. The primary aim of the countries is to increase the quality of their community welfare . It has become essential to ensure and sustain economic development, especially for developing countries. Today, the concepts of digitalization and digital transformation are pretty much associated with the economic development of countries and are considered decisive indicators in economic development. Developments in information and communication technologies have rendered digitalization and digital transformation essential for countries. Smartphones, tablets, laptops, robots, artificial intelligence, virtual currencies, virtual markets, e-government, e-services are concepts that we frequently encounter in our daily lives. Digitalization, which is considered the advanced dimension of technology, has both economic and social effects. It is accepted that with digitalization, welfare in countries and people's quality of life increases. Additionally, it is a matter of debate whether the relationship between digitalization and development is similar for all countries. Especially in countries rich in natural resources, the issue of whether natural resources increase the welfare and wealth of the country remains important in the literature.
In this context, this thesis examines the countries that are rich in natural resources but have low economic development (Qatar, Saudi Arabia, Kuwait, Bahrain and the United Arab Emirates) and the countries with high development rates (Norway, South Korea, Japan, Switzerland, the United States, Germany). ) and tries to reveal the relationship between digitalization and development. The study consists of four parts. In the first part of the study, digitalization, digital transformation and digital economy issues are explained conceptually. In the second part, development theories are included and the concept of growth without development, the natural resource curse hypothesis, the relationship between development and digitalization are discussed. In the third part, the empirical relationship between digitalization and economic development was examined with Konya (2006) causality test. In the last part, a general evaluation was made within the scope of the findings. . The findings from the analysis show that the relationship between digitalization and development in Group 1 countries (Qatar, Saudi Arabia, Kuwait, Bahrain and the United Arab Emirates), which are rich in natural resources, is at a lower grade than Group 2 countries (Norway, South Korea, Japan, Switzerland, the United States, Germany).