Larenks hava boşluğunun CO-60 ve 6 MV foton ışınları için etkisinin incelenmesi
Investigation of effect for CO-60 and 6 MV photon beams of larynx air cavity
Yazar: DEMET BAYRAKTAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OKAN ORHAN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Onkoloji = Oncology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Doz-cevap ilişkisi-radyasyon = Dose-response relationship-radiation ; Kafa ve boyun neoplazmları = Head and neck neoplasms ; Laringeal neoplazmlar = Laryngeal neoplasms ; Larinks = Larynx ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyasyon = Radiation ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Radyometri = Radiometry ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Termolüminesans = Thermoluminescence

Özet:
Baş-boyun bölgesinde yer alan ve üst solunum yollarına yerleşen tümörlerin radyoterapiside, foton ışınları genellikle lezyonun yüzeyine ulaşmadan önce bir hava boşluğundan geçer. Işınlamalarda hava boşluğunun varlığı, hava-tümör ara yüzeyinde elektronik denge kayıplarına bağlı olarak, doz düşüşlerine neden olur. Doz düşüşü etkisi hava boşluğunun geometrisine, hacmine ve ışınlanan alanın büyüklüğü ile kullanılan foton enerjisine bağlıdır.Bu çalışmada, Co-60 ve 6 MV foton enerjileri kullanılarak rando fantomda, klinik olarak önemli olabilecek hava boşluğundaki doz, sistematik bir şekilde incelenmiştir. Doku?hava ve hava-doku ara yüzeyinde boşluğun doz değerlerine etkisini görebilmek için iki farklı enerji değeri ve dozimetre sistemi ile aynı alan boyutlarında doz değerleri incelenmiştir. Katı su fantomu ve polysterin larenks fantomundan farklı olarak rando fantom kullanıldı. Fantomun larenks bölgesi, 6x6 cm2 alan boyutunda bilateral, izosentik tedavi tekniği ile Co-60 ve 6MV foton enerjileriyle ışınlandı. Işınlama sonuçları, fantom içine yerleştirilen termolüminesans dozimetre ve gafkromik EBT2 film dozimetre ile değerlendirildi. Dozimetrik sistemlerden elde edilen % doz değerleri karşılaştırıldı.Çalışma sonucunda en büyük doz düşüşlerinin hava boşluğunun merkezinde olduğu ve düşüş oranın % 6,5 ve altında olduğu görüldü. Hava-doku arakesitinde meydana gelen azalma % 5 ve altındadır. Ayrıca ikinci build-up noktasının 5 mm derinlikte oluştuğu gözlemlendi. Ölçtülen doz düşüş ve artış oranlarının kabul sınırları içinde olduğu görüldü.Anahtar kelimeler; Larenks, Hava boşluğu, TLD, Gafkromik film, Rando fantom

Abstract:
During the radiotherapy of head and neck tumors which located in upper respiratory tract, photon beams pass through air cavity before reaching the surface layers of the lession. The presence of air cavity during exposure, depending on the loss of electronic equilibrium in air-tumor interface, can cause dose decreases. Existing air cavity during irradiation causes underdose depends on the geometry of air cavity, irradiated field size and photonn energy that is used for treatment, respectively.In this study, it was investigated the air cavity dose, which imported clinically, using Co-60 and 6 MV photon energy in humanoid phantom. The effect of the dose value between tissue-air and air-tissue interface has been investigated in two different energy and dosimetry system on the same field. Unlike the solid water phantom and polyester larynx phantom, rando phantom was used. The larynx area of phantom, was irradiated with Co-60 and 6 MV photon energies using bilateral - isocenric treatment technique on the 6x6 cm2 field size. Irradiation results, placed inside the phantom were evaluated with thermoluminescent dosimetry and gafchoromic EBT2 film dosimetry. The percent dose value results obtained from two dosimetric systems were compared.As a results of study, it was observed that the largest dose reductions was at the center of air cavity and the rate of decline %6,5 and below. The occured reduction at air-tissue interface are % 5 and below. In addiation, it was observed that second build-up point occured at a depth of 5 mm. It was observed that the rates of decreasing and incraesing measured dose was within the acceptable limits.Key words; Larynx, Air cavite, TLD, Gafchoromic film, Rando phantom