Çevre vergisi ve çevre vergisi politikalarının seçilmiş AB ülkeleri ile Türkiye üzerinden karşılaştırılması
Comparison of environmental tax and environmental tax policies of selected EU countries and Türkiye
Yazar: SÜMEYYE KÜBRA ÖCAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL DURUCAN
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Çevre politikaları = Environmental policies ; Çevre vergisi = Environmental tax

Özet:
Yaşadığımız çevre ve bu çevrenin koşulları yüzyıllardır insanoğlunun gelişiminde belki de önemli etkin rol oynayan faktörler arasındadır. Bu hususlar doğrultusunda çevreye gereken önemi vermek ve bu uğurda çeşitli adımlar atmak gerekmektedir. Çevresel koşullar bütünsel düşünüldüğünde dünya üzerindeki her canlıyı ve bu canlıların gelecekteki yerini etkilemektedir. Bugün dünya üzerinde küresel pazar paylarına sahip ülkelerin ekonomik politikalarını bu çerçevede belirlemeleri ekonomik politikaları geliştirilen maliye politalarda desteklemeleri çerçevesinde ilerlemektedir. Çevreye yönelik adımların iyileştirilmesi adına geliştirilecek ve geliştirilmesi muhtemel vergi sistemlerinin bu ciddi hususlar çerçevesinde kendini geliştirmesi ve güçlenmesi öngörülebilmektedir. Çevre vergileri bu doğrultuda bir polita aracı olarak önemli bir faktör olarak karşımıza çıkar ve çevreye yönelik olan dışsallıkların en aza indirilmesinde fayda sağlamaktadır. Çevre vergilerini daha ayrıntılı olarak incelemek hususunda bizlere kürsel kamusal mal kavramı doğru bir yol gösterici olmaktadır. Küresel kamusal mal kavramı çevre vergisi politikası uygulanacak olan alanlarda uygulanacak olan verginin hangi alanda faaliyet göstereceğini açıklamaktır. Daha sonraki adımlarda ise çevre vergisini bizden daha önce uygulayan çeşitli Ab ülkelerini inceleyeceğiz.Bizden daha önce anayasalarında ve çevre vergisi sistemlerini incelemek bir çevre vergisi uygulaması sonucunda olası sonuçları değerlendirmesi adına da bizlere katkı sağlayacaktır. Son olarak Türkiye'de çevre vergisinin dönüştürebileceği vergi çeşitlerinden olan Özel Tüketim Vergisi ve Motorlu Taşıtlar Vergisinin içeriğinde çevreye dair neler olduğunu bilmek ve çevre vergisi açısından geliştirilebilirliğini incelemek çalışmanın ana konusunu oluşturmaktadır.

Abstract:
The environment in which we reside, along with its conditions, may have played a crucial role in the advancement of humanity for centuries. Considering these factors, it becomes imperative to prioritize the environment and take various measures in this regard. When environmental conditions are comprehensively evaluated, they profoundly impact every living being on the planet and shape the future of these beings. Nowadays, countries with global market shares shape their economic policies within this framework and make progress in developing fiscal policies that support these economic strategies. It is anticipated that tax systems developed or likely to be developed to enhance environmental initiatives will improve and strengthen themselves within the framework of these significant considerations. In this context, environmental taxes emerge as an important policy tool, providing benefits in minimizing environmental externalities. To examine environmental taxes in more detail, the concept of global public goods serves as a guiding principle. The concept of global public goods helps explain which areas will be targeted by the tax policy to be implemented. In the subsequent steps, we will examine various EU countries that have implemented environmental taxes before us. Studying their constitutions and environmental tax systems will contribute to our understanding by evaluating the possible outcomes of an environmental tax application. Finally, the main focus of this study is to explore the environmental aspects of the Special Consumption Tax and the Motor Vehicle Tax, which are among the types of taxes that could be transformed into environmental taxes in Turkey, and to assess their potential for development in terms of environmental taxation.