Yoğun bakım hastalarında görülen ventilatör ilişkili pnömoninin azaltılmasında hemşirelere verilen eğitimin etkinliği
The effectiveness of training given to nurses for reducing ventilator associated pneumonia seen at intensive care patients
Yazar: HATİCE ÖNER CENGİZ
Danışman: PROF. DR. NEVİN KANAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Enfeksiyon kontrolü = Infection control ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik eğitimi = Education-nursing ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Pnömoni = Pneumonia ; Pnömoni-aspirasyon = Pneumonia-aspiration ; Vantilatör = Ventilator ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Araştırma, üçüncü düzey erişkin Yoğun Bakım Ünitesi'nde çalışan hemşirelere Ventilatör İlişkili Pnömoni'ye ilişkin uygulanan planlı eğitimin, Ventilatör İlişkili Pnömoni insindansı üzerine etkisini belirlemek amacıyla, yarı deneysel olarak gerçekleştirildi. 
Örneklemi oluşturan 5 hastane, amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlendi. Hastanelerde, Ventilatör İlişkili Pnömoni insidansı izlenen Yoğun Bakım Üniteleri araştırmaya dahil edildi. Deney Grubu'nu 3 hastanenin 6 Yoğun Bakım Ünitesi'nde bulunan 60 hemşire, Kontrol Grubu'nu ise 2 hastanenin 3 Yoğun Bakım Ünitesi'sinde bulunan 49 hemşire oluşturdu. Veriler; "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Ventilatör İlişkili Pnömoni Bilgi Testi", "Ventilatör İlişkili Pnömoni Gelişimini Önleyici/Azaltıcı Girişimlerin Uygulanma Durumu" ile toplandı. Ayrıca, ilgili Yoğun Bakım Ünitelerin 2014 ve 2015 yıllarına ilişkin Ventilatör İlişkili Pnömoni insidansları karşılaştırıldı. Veri toplama araçlarının geçerlik ve güvenirlik analizleri yapıldı. Araştırma için etik kurul ve kurum izinleri alındı. 
Deney grubundaki hemşirelere altı ay aralıklarla, iki kez VİP'e ilişkin eğitim uygulandı. Eğitimlerden hemen önce; Tanıtıcı Bilgi Formu, Ventilatör İlişkili Pnömoni Bilgi Testi, Ventilatör İlişkili Pnömoni Gelişimini Önleyici/Azaltıcı Girişimlerin Uygulanma Durumu; hemen sonra ise Ventilatör İlişkili Pnömoni Bilgi Testi uygulandı. Bu formlar, ikinci eğitimden altı ay sonra da, son ölçüm olarak uygulandı. Kontrol grubuna ise eğitim uygulanmadı; birinci ve onikinci ayda (ilk ve son ölçüm) olarak formları doldurmaları sağlandı. Veriler, SPSS 22.0 programında uygun istatistiksel yöntemler kullanılarak değerlendirildi. 
Deney grubunda son ölçümde, hemşirelerin bilgi düzeyi puan ortalamaları, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksekti (p<0,05). Ventilatör İlişkili Pnömoni gelişimini önleyici/azaltıcı girişimleri uygulama dzüeylerine ilişkin puan ortalamalarının; deney grubunun son ölçüm puan ortalaması, ilk ve ikinci ölçümden; kontrol grubunun son ölçüm puan ortalaması ise ilk ölçüm ortalamasından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksekti (p<0,05). Deney grubunda, Ventilatör İlişkili Pnömoni gelişimini önleyici/azaltıcı ondört girişimden dokuzunun, kontrol grubunda ise yalnızca üçünün uygulama düzeyinin istatistiksel olarak önemli oranda arttığı saptandı (p<0,05). Ancak, deney ve kontrol grubundaki hemşirelerin, son ölçümde, Ventilatör İlişkili Pnömoni gelişimini önleyici/azaltıcı girişimleri uygulama düzeylerinin toplam puan ortalamaları arasındaki fark anlamlı değildi (p>0,05). Her iki grupta yer alan Yoğun Bakım Üniteleri'nin, 2015 yılı Ventilatör İlişkili Pnömoni insidansı ortalamaları, 2014 yılına göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşüktü (p<0,05). Sonuç; yoğun bakım hemşirelerine Ventilatör İlişkili Pnömoni'ye ilişkin verilen eğitimle, hemşirelerin bilgi ve Ventilatör İlişkili Pnömoni'yi önleyici/azaltıcı girişimleri uygulama düzeylerinin arttığı ve Yoğun Bakım Ünitesi'nde Ventilatör İlişkili Pnömoni insidansının azaldığı söylenebilir.

Abstract:
This study has been conducted as a quasi-experimental study in order to determine the effect of planned training applied to working nurses at 3rd level adult intensive care unit with respect to ventilator-associated pneumonia upon the incidence of ventilator-associated pneumonia.
Five hospital which forming the sample were determined by sampling method. Intensive Care Units in hospitals in which the incidence of ventilator-associated pneumonia is monitored were included into the study. Experimental group consisted of 60 nurses in six different intensive care units in three hospitals, and control group consisted of 49 nurses in three different intensive care units in two hospitals. Data were collected with "Introductory Information Form", "Ventilator-Associated Pneumonia Information Test", "Application Status off Ventilator-Associated Pneumonia Preventive/Reducing Initiatives". Besides, the incidences of ventilator-associated pneumonia in relevant intensive care units in hospitals within 2014-2015 were compared. Validity and reliability analyses of data collection tools were carried out. Research ethics committee approvals were taken.
The nurses in experimental group were provided two trainings at intervals of 6 months for ventilator-associated pneumonia. Just before the training, introductory information form, ventilator-associated pneumonia information test, and application rating form for ventilator-associated pneumonia preventive/ reducing nursing initiatives were applied and after the training, ventilator-associated pneumonia information test was applied. These forms were applied six months later from the second training as last measure. No training was provided to control group, but they were asked to fill in the forms as (first and last measure) in the first and twelfth months. Data were evaluated by employing suitable statistical methods by means of SPSS 22.0.
At the last measure in the experimental group, the knowledge level point average of nurses was statistically significant than control group (p<0,05). With respect to the application of preventive/reducing nursing initiatives for ventilator-associated pneumonia point average; the average point of last measure in the experimental group was statistically significant than first and second measure and the average point of last measure in in the control group was statistically significant than first measure (p<0,05). In the experimental group, it was observed that of the fourteen initiatives preventive/reducing nursing initiatives for ventilator-associated pneumonia, the application level of nine initiatives was statistically significant; on the other hand, in the control group, only the application level of three initiatives was statistically significant (p<0,05). However, in the last measure, there was not significant difference in the application level average points of the nurses in both experimental and control group in preventive/reducing nursing initiatives for ventilator-associated pneumonia (p>0,05). For Intensive Care Units in both groups, the averages of the incidence of ventilator-associated pneumonia in 2015 was significantly lower than those of 2014 (p<0,05). 
Conclusion, it can be said that with the training given to intensive care nurses with respect to ventilator-associated pneumonia, the application level of nurses in preventive/reducing nursing initiatives for ventilator-associated pneumonia increased and the incidence of ventilator-associated pneumonia in intensive care units decreased.