Acil serviste kardiyopulmoner arrest hastalarında spontan geri dönüşün (ROSC)değerlendirilmesinde manuel nabiz palpasyonu, karotis doppler ultrasonografi ve end-tidal CO2 ölçümünün karşılaştırılması
Comparison of manual pulse palpation, carotis doppler ultrasonography and end-tidal CO2 measurement in the evaluation of return of spontan circulation (ROSC) in patients with cardiopulmonary arrest in the emergency department
Yazar: AKIN GÜLLÜ
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN CAHİT HALHALLI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Kocaeli Derince Eğt. ve Arş. Hast. / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Kalp durması = Heart arrest ; Karbon dioksit = Carbon dioxide ; Kardiyopulmoner reanimasyon = Cardiopulmonary resuscitation ; Karotis arterleri = Carotid arteries ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Kardiyopulmoner arrest (KPA) hastalarında nabzın değerlendirilmesi genellikle karotis arterin unilateral olarak manuel palpe edilerek yapılmaktadır. Resüsitasyon esnasında manuel nabız palpasyonu ile nabzın hissedilemediği, ancak karotis doppler ultrasonografi (KDUSG) veya end-tidal karbondioksit (EtCO2) ölçümü ile spontan geri dönüşün (ROSC) sağlandığı saptanan hastalar olabilmektedir. Bu durum gereksiz göğüs basısı nedeni ile hastanın mortalitesini olumsuz etkileyebilmektedir. 
Çalışmanın amacı; acil serviste KPA hastalarında ROSC değerlendirilmesinde manuel nabız palpasyonu, KDUSG ve EtCO2 ölçümünün karşılaştırılmasıdır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırmamız tek merkezli, prospektif ve gözlemsel
olarak tasarlanmıştır. Acil servise KPA sebebiyle getirilen ya da acil servis tedavisi
sırasında KPA gelişen travmatik olmayan erişkin arrest hastalar çalışmaya dahil
edilmiştir. Kardiyak arrest (KA) sebebiyle acil servise getirilen hastaların gerekli
tedavileri yapılırken ileri kardiyak yaşam desteği kılavuzlarına uygun şekilde 2 dk
göğüs basısı yapıldıktan sonra hastanın manuel nabız değerlendirilmesiyle, KDUSG
ile ve EtCO2 ile spontan kardiyak atımının sağlanıp sağlanmadığı değerlendirilmiştir.
EtCO2 değerinde yanıltıcı yüksek değerlere sahip olan ileri KOAH hastaları, pediatrik
yaş grubu hastalar, travmatik vakalar ve EtCO2 cihazının çalışmadığı ya da ortamda
bulunmadığı zaman çalışmaya alınan hastalar sonrasında çalışmadan çıkarılmıştır.
BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen 88 hastaya toplamda 642 siklus
kardiyopulmoner resüsitasyon (KPR) uygulanmıştır. Bu hastaların 32 (%36,4)'si
kadın, 56 (%63,6)'sı erkek olarak tespit edilmiştir. Çalışmaya alınan hastaların yaş
ortalamaları 71.94 ± 12.06 idi. KA oldukları yerler incelendiğinde ise başvuran
hastaların 35 (%39,8)'i hastane içi KA (HİKA), 53 (%60,2)'ü hastane dışı KA
(HDKA) olduğu saptanmıştır. Geliş ritimleri değerlendirildiğinde en sık (%59) asistoli
olduğu görülmüştür. Hastaların 17 (%19,3)'sine manuel göğüs kompresyonu, 71
(%80,7)'ine mekanik göğüs kompresyonu uygulanmıştır. 49 (%55,7) hastada ROSC
sağlanmış olup 39 (%44,3) hasta ise acil serviste yapılan KPR sonrasında exitus kabul
edilmiştir. ROSC sağlanan 8 (%8,8) hastaya ise tekrar KPA olması üzerine tekrar acil serviste KPR uygulanmıştır. ROSC sağlanan hastalar değerlendirildiğinde; her iki
nabız kontrol yöntemiyle nabız saptanan ve EtCO2'de anlamlı yükselişin gözlendiği
26 (%25,7) adet ROSC olduğu, EtCO2 artışı ve manuel nabız kontrolünde
saptanmayan ve KDUSG ile saptanan 6 (%5,9) adet ROSC olduğu, KDUSG ve EtCO2
artışı ile saptanmayan ve manuel nabız kontrolünde saptanan 0 (%0) adet ROSC
olduğu, manuel ve KDUSG ile nabız saptanmayıp EtCO2 ile saptanan 0 (%0) ROSC
olduğu görüldü. KDUSG ve manuel palpasyon yöntemlerinin nabız saptadığı ancak
EtCO2'de anlamlı yükselişin gözlenmediği 13 (%12,8) adet ROSC mevcuttu.
KDUSG'nin nabız saptadığı ve EtCO2'de anlamlı yükselişin görüldüğü ancak manuel
kontrolde nabzın saptanmadığı 10 (%9,9) adet ROSC mevcuttu. Manuel yöntemle
nabzın saptandığı ve EtCO2'de anlamlı yükselişin görüldüğü ancak KDUSG ile nabzın
saptanmadığı 3 (%2,9) adet ROSC mevcuttu.
SONUÇ: Bu çalışma ile KPR hastalarında KDUSG'nin klasik yöntem olan
manuel palpasyona göre nabız saptanmasında anlamlı olarak başarılı bulunmuştur.
Ayrıca ikincil amaç olarak incelediğimiz ROSC göstergesi olarak KDUSG, manuel
palpasyon ve EtCO2'deki anlamlı yükselmenin olması arasındaki ilişkide KDUSG
diğer metodlara göre ön plana çıkmaktadır. Bu nedenle HİKA ve HDKA hastalarında
manuel nabız kontrolüne alternatif olarak EtCO2 ve KDUSG kullanımının, gereksiz
göğüs basılarına engel olacağı ve arrest yönetiminde klinisyene nabız kontrolünde
karar vermeye yardımcı olacağını ve hasta yönetimine katkıda bulunacağını
öngörüyoruz.
ANAHTAR KELİMELER: Ultrasonografi, End-tidal CO2, Kardiyopulmoner Resüsitasyon

Abstract:
INTRODUCTION AND AIM: Assessment of heart rate in patients with
cardiopulmonary arrest (CPA) is usually performed by manual palpation of the carotid
artery unilaterally. During resuscitation, there may be patients whose pulse cannot be
felt by manual pulse palpation. However, spontaneous recovery (ROSC) is detected
by carotid doppler ultrasonography (CDUSG) or end-tidal carbon dioxide (EtCO2)
measurement. This situation may adversely affect the patient's mortality due to
unnecessary chest compression. The aim of the study; is the comparison of manual
pulse palpation, CDUSG, and EtCO2 measurement in the evaluation of ROSC in CPA
patients in the emergency department.
MATERIALS AND METHODS: Our research was designed as single-center,
prospective and observational. Non-traumatic adult arrest patients who were brought
to the emergency department due to CPA or who developed CPA during the
emergency service treatment were included in the study. While performing the
necessary treatment of the patients brought to the emergency department due to cardiac
arrest (CA), after 2 minutes of chest compression following the advanced cardiac life
support guidelines. It was evaluated whether the spontaneous cardiac beat was
achieved with the manual pulse evaluation of the patient, CDUSG and EtCO2. Patients
with advanced COPD, pediatric patients, traumatic cases, and patients included in the
study when the EtCO2 device did not work or was not in an environment with
misleadingly high EtCO2 values were subsequently excluded from the study.
RESULTS: A total of 642 cycles of cardiopulmonary resuscitation (CPR) were
performed on 88 patients included in the study. Of these patients, 32 (36.4%) were
female, and 56 (63.6%) were male. The mean age of the patients included in the study
was 71.94 ±12.06. When the locations of CA were examined, it was found that 35
(39.8%) patients had in-hospital CA (IHCA), and 53 (60.2%) had out-of-hospital CA
(OHCA). When the arrival rhythms were evaluated, it was seen that asystole was the
most common (59%). Manual chest compression was applied to 17 (19.3%) patients,
and mechanical chest compression was applied to 71 (80.7%) patients. ROSC was
achieved in 49 (55.7%) patients, and 39 (44.3%) patients were considered dead after
CPR in the emergency department. Eight (8.8%) patients with ROSC were re-applied to CPR in the emergency room due to CPA relapse. When patients with ROSC were
evaluated; There were 26 (25.7%) ROSCs in which a pulse was detected with both
pulse control methods, and a significant increase in EtCO2 was observed, 6 (5.9%)
ROSCs that were not detected in EtCO2 increase and manual pulse control and were
detected with CDUSG, CDUSG and EtCO2 It was observed that there were 0 (0%)
ROSCs that were not detected with an increase in heart rate and were detected in
manual pulse control, no pulse was detected with manual and CDUSG, but 0 (0%)
ROSCs detected with EtCO2. There were 13 (12.8%) ROSCs in which CDUSG and
manual palpation methods detected pulse, but no significant increase in EtCO2 was
observed. There were 10 (9.9%) ROSCs in which CDUSG detected a pulse and a
significant increase in EtCO2, but no pulse was detected in the manual control. There
were 3 (2.9%) ROSCs in which the pulse was detected by the manual method, and a
significant increase in EtCO2 was observed, but the CDUSG did not detect the pulse.
CONCLUSION: In this study, CDUSG significantly successfully detected the pulse
in CPR patients compared to the classical method, manual palpation. In addition,
CDUSG as a ROSC indicator, which we examined as a secondary goal, stands out
compared to other methods in the relationship between manual palpation and a
significant increase in EtCO2. For this reason, we predict that using EtCO2 and
CDUSG as an alternative to manual pulse control in patients with IHCA and OHCA
will prevent unnecessary chest compressions and help the clinician decide on pulse
control in arrest and contribute to patient management.
KEYWORDS: Ultrasonography, End-tidal CO2, Cardiopulmonary Resuscitation