Bariatrik cerrahi sonrası 6. ayını doldurmuş kadınlarda yeme farkındalığı, yeme davranışı, yaşam kalitesi ve biyokimyasal parametrelerin incelenmesi
The investigation of eating awareness, eating behavior, quality of life and biochemical parameters in women who have completed 6 months after bariatric surgery
Yazar: GÜLBEN UÇ
Danışman: DOÇ. DR. PINAR GÖBEL
Ankara Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Obezite ve obeziteye bağlı metabolik bozukluklar yüksek morbidite ve mortaliteyle
ilişkilidir. Bariatrik cerrahi, morbid obezlerde vücut ağırlığı kaybıyla komorbiditenin
iyileştirilmesinde oldukça etkili bir tedavi yöntemidir. Operasyon sonrası beslenme
süreci tedavide önemli rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı, bariatrik cerrahi
geçiren 6. ayını doldurmuş kadınlarda yeme farkındalığı, yeme davranışı, depresyonstres-anksiyete, yaşam kalitesi ve biyokimyasal parametrelerin incelenmesidir.
Çalışma, Elazığ'da özel bir hastanede sleeve gastrektomi operasyonu geçirmiş,
operasyon sonrası 6. ayını dolduran, 25-40 yaş aralığındaki kadınla yürütülmüştür.
Çalışma verileri Temmuz-Aralık 2023 tarihleri arasında, anket bilgi formuyla
toplanmıştır. Anket formunda yaş, beyana dayalı vücut ağırlığı (kg), boy uzunluğu
(cm), beden kütle indeksi (BKİ), demografik özellikler, hastalık, beslenme
alışkanlıkları ve beslenme davranışlarına yönelik olmak üzere öznel değerlendirmeye
ilişkin sorular yer almaktadır. Ayrıca ankette Yeme Farkındalığı Ölçeği (YFÖ-30),
Yetişkin Yeme Davranışı Ölçeği (YYDÖ), Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği
(DASÖ-21), Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF-12) ile 24 saatlik geriye dönük besin tüketim
kaydı ve biyokimyasal parametreler kullanılmıştır. Çalışmada incelenen
değişkenlerden elde edilen verilerin istatistiksel olarak değerlendirilmesi amacıyla
SPSS 26.0 programı kullanılmıştır. Çalışma sonunda bireylerin yaş ortalamasının
33,27±7,84 yıl olduğu ve operasyon sonrası Beden Kütle İndeks ortalamasının
27,11±4,42 kg/m2
olduğu bulunmuştur. Depresyon ve stres arttıkça yeme
farkındalığının azaldığı (p<0,05), duygusal aşırı yeme arttıkça, depresyonun arttığı
(r=0,259; p=0,040) görülmüştür. Bakılan biyokimyasal parametrelerin de hepsinin
referans aralıkta olduğu bulunmuştur. Sonuçta bariatrik cerrahi geçiren bireyler;
operasyon sonrası depresyon, stres, anksiyete görülme açısından risk altındadır. Bu
durum yeme farkındalığı ve yeme davranışıyla ilişkilidir. Yaşam kalitesi de bu
sonuçtan etkilenmektedir. Bariatrik cerrahi sonrası bu süreç uzman bir diyetisyenin
de dahil olduğu bir ekip tarafından takip edilmelidir

Abstract:
Obesity and obesity-related metabolic disorders are associated with high morbidity
and mortality. Bariatric surgery is a highly effective treatment method for improving
comorbidity with weight loss in morbidly obese patients. The postoperative
nutritional process plays an important role in treatment. The aim of this study is to
examine eating awareness, eating behavior, depression-stress-anxiety, quality of life
and biochemical parameters in women who have completed their 6th month after
bariatric surgery. The study was conducted with women aged 25-40 who underwent
sleeve gastrectomy in a private hospital in Elazığ and completed their 6th month after
the operation. The study data were collected with a survey information form between
July and December 2023. The survey form includes questions regarding subjective
assessments such as age, self-reported body weight (kg), height (cm), body mass
index (BMI), demographic characteristics, disease, nutritional habits and nutritional
behaviors. In addition, the Eating Awareness Scale (EAS-30), Adult Eating Behavior
Scale (EAS), Depression Anxiety Stress Scale (DAS-21), Quality of Life Scale (SF12) and 24-hour retrospective food consumption record and biochemical parameters
were used in the survey. SPSS 26.0 program was used to statistically evaluate the
data obtained from the variables examined in the study. At the end of the study, it
was found that the average age of the individuals was 33.27±7.84 years and the
average Body Mass Index after the operation was 27.11±4.42 kg/m2. It was observed
that as depression and stress increased, eating awareness decreased (p<0.05), and as
emotional overeating increased, depression increased (r=0.259; p=0.040). It was
found that all of the biochemical parameters examined were within the reference
range. As a result, individuals who have undergone bariatric surgery are at risk for
post-operative depression, stress and anxiety. This situation is related to eating
awareness and eating behavior. Quality of life is also affected by this result. After
bariatric surgery, this process should be followed by a team including a specialist
dietician.