Sağlık hukukunda yaşlının temsili
Representation of elderly in health law
Yazar: AYŞE ZERRİN GÜLER
Danışman: PROF. DR. GÜRKAN SERT
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
İstatistiki verilere göre Dünya nüfusu yaşlanmaktadır. Bilimsel gelişmeler insan ömrünün uzamasına katkı sağlamış, 65 yaş ve üzeri yetişkinlerin toplam nüfusa oranı dünyada olduğu gibi Türkiye'de de artmıştır. Bunun doğal sonucu olarak, toplumsal, tıbbi, ekonomik ve hukuki alanlarda yaşlılara özgü gereksinimlerin karşılanması için güncel düzenlemelere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle insan onuruna, temel haklara, irade özerkliği bağlamında, kendi geleceğini tayin edebilme hakkına uygun olarak, kişilerin gelecekteki gereksinimlerini karşılayacak yaşamsal konularda yetki verebilecekleri, güvendikleri kişi veya kurumları bugünden belirleyebilmelerine olanak tanıyan düzenlemelere ihtiyaç bulunduğu düşünülmektedir. Çeşitli ülkelerde bu amaçla düzenleme ve çalışma yapılmaya başlanmış olması ve Türk hukukundaki ihtiyaca dikkat çekilmek istenmesi bu tezin yazılma amacını oluşturmaktadır. Kendi geleceğini belirleme hakkı çerçevesinde kişinin, kendisi adına karar verecek yetkili kişileri belirleyebilmesi imkanının tanınmış olması bakımından, kıta avrupası yazılı hukuk sistemini benimseyen İsviçre ve Anglo-Sakson örfi hukuk sistemini benimsemiş olan Kanada Ontario mevzuatları incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmada ayrıca yaşlılık olgusundan hareketle rıza ve ehliyet kavramları ile Türk hukukundaki durum da ele alınmış, sağlık alanında yetişkinlerin geleceklerini belirleme hakkının dikkate alınarak Türk mevzuatında benzer düzenlemelerin yapılması ihtiyacına vurgu yapılmaya gayret edilmiştir.

Abstract:
According to statistical data, the world population is ageing. Scientific developments have contributed to the prolongation of human life, and the ratio of adults aged 65 and over to the total population has increased in Turkey as well as in the world. As a result, it is seen that up-to-date legal regulations are needed to meet the needs of the elderly in social, medical, economic and legal fields. Therefore, in accordance with human dignity, fundamental rights and the right to self-determination in the context of self-autonomy of the will, it is considered that there is a need for regulations that enable individuals to determine the people or institutions that they can authorize and trust in vital matters that will meet their future needs.  The fact that regulations and studies have started to be made for this purpose in various countries and the desire to draw attention to the need in Turkish law constitute the purpose of writing this thesis. Within the framework of the right to determine one's own future, an attempt has been made to examine the legislation of Switzerland, which adopts the written law system of Continental Europe, and Ontario, Canada, which follows the Anglo-Saxon common law system, in terms of granting individuals the ability to designate authorized persons to make decisions on their behalf. Therefore, in this study, the concepts of consent and capacity and the situation in Turkish law are discussed with reference to the phenomenon of old age, and it is tried to emphasise the need to make legal arrangements in Turkish legislation by taking into account the right of adults to determine their future in the field of health.