8. sınıf öğrencilerinin geometrik muhakeme becerileri ile öz-yeterlik algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between geometric reasoning skills and self-efficacy perceptions of 8th grade students
Yazar: BÜŞRA ALPHAYTA
Danışman: DOÇ. DR. HAYAL YAVUZ MUMCU
Ordu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Geometri = Geometry ; Geometrik düşünme = Gemetric thinking ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematiksel muhakeme = Mathematical reasoning ; Muhakeme yeteneği = Reasoning ability ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu araştırmada 8. sınıf öğrencilerinin geometrik muhakeme becerileri ile geometrik muhakeme öz-yeterlik algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Buna göre araştırma, karma yöntemin kullanıldığı ilişkisel bir araştırmadır. Araştırma iki aşamada yürütülmüştür. Birinci aşamada Geometrik Muhakeme Öz-Yeterlik Algı Ölçeği geliştirilmiş, ikinci aşamada ise araştırmanın alt problemleri yanıtlanmıştır. 
Araştırmanın birinci aşamasında 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Samsun ilindeki yedi farklı devlet okulunda öğrenim görmekte olan 595 öğrenci, ikinci aşamasında ise amaçlı örnekleme metoduyla belirlenen 40 öğrenci ile çalışılmıştır. Araştırmanın veri toplama araçları Geometrik Muhakeme Öz-Yeterlik Algı Ölçeği, Karpuz (2018) tarafından geliştirilmiş olan Bilişsel Süreç Testleri ile Kategorik Puanlama Cetveli ve Yapılandırılmamış Görüşmeler'dir. Geometrik Muhakeme Öz-Yeterlik Algı Ölçeği araştırma sürecinin ilk aşamasında araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Ölçek geliştirme sürecinde öncelikle madde havuzu oluşturulmuş, uzman görüşleri alınmış ve pilot uygulama yapılarak ölçek maddelerine son hali verilmiştir. Ölçeğin uygulanmasının ardından yapı geçerliği için madde analizleri, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri yapılmıştır. Verilerin analizinde IBM-SPSS 26.00 ve LISREL 8.51 programları kullanılmıştır. Yapılan analizlerin ardından 44 maddeden oluşan taslak ölçekten bazı maddeler çıkarılmış ve 20 maddeden oluşan iki boyutlu Geometrik Muhakeme Öz-yeterlik Algı Ölçeği (GMÖÖ) elde edilmiştir. GMÖÖ'nün güvenirliğini belirlemek amacıyla alt faktörler ve ölçeğin geneli için Cronbach Alfa değerleri hesaplanmış ve ölçeğin geneli için söz konusu değerin .882 olduğu görülmüştür.
 Karpuz (2018) tarafından geliştirilmiş olan Bilişsel Süreç Testleri ile Kategorik Puanlama Cetveli, öğrencilerin geometrik muhakeme beceri düzeylerini belirlemek amacıyla araştırmanın ikinci aşamasında kullanılmıştır. Bu aşamada geometrik beceri düzeyi tespit edilemeyen öğrencilerle yapılandırılmamış görüşmeler yürütülmüş ve elde edilen verilere göre araştırma bulgularına son hali verilmiştir. Araştırmanın alt problemlerinin yanıtlanmasında IBM-SPSS 26.00 programı ile birlikte bazı istatistiki teknikler kullanılmış ve korelasyon analizi yapılmıştır. Öğrencilerin geometrik muhakeme öz-yeterlik algılarının güçlü, muhakeme beceri düzeylerinin ise düşük düzeyde olduğu, bununla birlikte geometrik muhakeme becerileri ile öz-yeterlik algıları arasında anlamlı ve orta düzeyde bir ilişki olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationship between geometric reasoning skills and geometric reasoning self-efficacy perceptions of 8th grade students. Accordingly, the research is relational research in which mixed method is used. The research was carried out in two stages. In the first stage, the Geometric Reasoning Self-Efficacy Perception Scale was developed, and in the second stage, the sub-problems of the research were answered. In the first stage of the research, 595 students studying at seven different public schools in Samsun in the 2020-2021 academic year were studied, and in the second stage, 40 students determined by purposive sampling method were studied. Data collection tools of the research are Geometric Reasoning Self-Efficacy Perception Scale, Cognitive Process Tests with Categorical Scoring Chart developed by Karpuz (2018) and Unstructured Interviews. The Geometric Reasoning Self-Efficacy Perception Scale was developed by the researcher in the first stage of the research process. In the scale development process, first of all, an item pool was created, expert opinions were taken, and the scale items were finalized by making a pilot application. After the application of the scale, item analyzes, exploratory and confirmatory factor analyzes were performed for construct validity. IBM-SPSS 26.00 and LISREL 8.51 programs were used in the analysis of the data. After the analysis, some items were removed from the draft scale consisting of 44 items, and the two-dimensional Geometric Reasoning Self-Efficacy Perception Scale (TAS) consisting of 20 items was obtained. Cronbach Alpha values were calculated for the sub-factors and the overall scale in order to determine the reliability of the DSQ, and it was found that the said value for the overall scale was .882. The Cognitive Process Tests and the Categorical Scoring Chart developed by Karpuz (2018) were used in the second phase of the study to determine the geometric reasoning skill levels of the students. At this stage, unstructured interviews were conducted with students whose geometric skill level could not be determined, and the findings of the study were finalized according to the data obtained. In answering the sub-problems of the research, some statistical techniques were used together with the IBM-SPSS 26.00 program and correlation analysis was performed. It was observed that students' geometric reasoning self-efficacy perceptions were strong and their reasoning skill levels were low, however, there was a significant and moderate relationship between geometric reasoning skills and self-efficacy perceptions.