Türkiye'de sağlık hizmetlerine ulaşılabilirlik düzeyinin değerlendirilmesi
Evaluation of the level of accessibility of health services in Turkey
Yazar: MELTEM TÜLİN SEZGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI KÖSE
Gümüşhane Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Sağlık hizmetleri = Health services ; TOPSIS = TOPSIS ; Ulaşılabilirlik = Accessibility

Özet:
Sağlık hizmetlerine ulaşılabilirlik veya erişim, bir toplumun talep ettiği sağlık hizmetlerinden ne ölçüde yararlanabildiği ile ilgili kavramlardır. Çalışmada Türkiye İBBS-1 Sınıflandırmasına göre 12 istatistiki bölgenin T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık İstatistikleri Yıllığı verileri kullanılarak sağlık hizmetlerine ulaşılabilirlik düzeyleri belirlenmiştir. Araştırma verileri Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinden birisi olan, TOPSİS (Technique for Order Preference by Similarity to İdeal Solition) yöntemiyle, Microsoft Excel yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir.  Sonuçlar incelenen kriterlerin ana başlıklarına bağlı değişmekle birlikte, sağlık hizmetlerine ulaşılabilirliği en yüksek bölgeler; Mortalite başlığında; Doğu Karadeniz, Batı Anadolu ve Batı Marmara, Sağlık hizmetleri Kullanımında; Batı Karadeniz ve Batı Marmara, Koruyucu Sağlık Hizmetlerinde; Batı Marmara ve Batı Anadolu, Sağlık Alt Yapısında; Akdeniz ve Batı Anadolu, Sağlık İnsan Kaynağında; Batı Anadolu ve Acil sağlık Hizmetlerinde; Doğu Karadeniz Bölgeleri olarak sonuçlanmıştır. Sağlık hizmetlerine ulaşılabilirlik düzeyi en düşük olan bölgeler ise; Mortalite Başlığında, Güneydoğu Anadolu, Orta Anadolu ve Kuzeydoğu Anadolu, Sağlık Hizmetleri Kullanımında; Ortadoğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu, Koruyucu Sağlık Hizmetlerinde; İstanbul, Kuzeydoğu Anadolu ve Ortadoğu Anadolu, Sağlık Alt Yapısında; Güneydoğu Anadolu ve Ortadoğu Anadolu, Sağlık İnsan Kaynağında; Güneydoğu Anadolu ve Acil Sağlık Hizmetlerinde ise; İstanbul olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
Availability or access to health services are concepts related to the extent to which a society can benefit from the health services it demands. In the study, the accessibility levels of health services were determined by using the data of the Ministry of Health Health Statistics Yearbook of 12 statistical regions according to the NUTS-1 Classification of Turkey. Research data is one of the Multi-Criteria Decision Making Methods, TOPSIS ( Technique ). for order Preference by similarity to Ideal Solution ) method, using Microsoft Excel software. Although the results vary depending on the main headings of the criteria examined, the regions with the highest access to health services; In the mortality title; Eastern Black Sea, Western Anatolia and Western Marmara, in the Use of Health Services; In Western Black Sea and Western Marmara, Preventive Health Services; Western Marmara and Western Anatolia in Health Infrastructure; Mediterranean and Western Anatolia, in Health Human Resources; In Western Anatolia and Emergency Health Services; It was concluded as the Eastern Black Sea Regions. The regions with the lowest level of accessibility to health services are; In the Mortality Title, Southeastern Anatolia, Middle Anatolia and Northeastern Anatolia, Health Services Usage; In the Middle East Anatolia, Southeast Anatolia, Preventive Health Services; Istanbul, Northeast Anatolia and Middle East Anatolia, Health Infrastructure; Southeast Anatolia and Middle East Anatolia, Health Human Resources; In Southeast Anatolia and Emergency Health Services; It has been identified as Istanbul.