Effect of coccidios vaccine on nutrient availability, blood and bone mineral composition and performance in broiler chickens
Etlik piliçlerde diyetsel mineral madde yararlanımı, kan ve kemik mineral madde kompozisyonu ile performans üzerine koksidiyoz aşısının etkileri
Yazar: NİLÜFER NUR SAVAŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET BOZKURT
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı / Yemler ve Hayvan Besleme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Amaç: Antikoksidiyal monensin ile zayıflatılmış canlı koksidiyoz aşısının etlik piliçlerin mineral madde kompozisyonu üzerine etkilerini karşılaştırmak için deneysel bir çalışma yürütülmüştür. 
Materyal ve Yöntem: Bir günlük yaştaki toplam 432 adet ticari (Ross 308) erkek etlik civciv 6 tekerrürlü 3 grup oluşturacak şekilde 18 adet talaş altlıklı yer bölmelerine her birinde 24 adet civciv olacak şekilde rastgele dağıtılmıştır. Toplam 39 gün sürdürülen denemede gruplar şu şekilde oluşturulmuştur. Mısır-soya esaslı temel yem karması verilen kontrol grubu (CON); kontrol grubunun yemine antikokisidiyal monensin ilave edilen grup (MON) ve bir günlük yaşta zayıflatılmış koksidiyoz aşısı uygulanan ve kontrol grubunun yemi ile beslenen grup (VAC).
 
Bulgular: Piliçlerin canlı ağırlık ve canlı ağırlık artışı ile ölüm oranı deneme süresince muamelelerden etkilenmemiştir.  Koksidiyoza karşı aşılanan civcivlerin yem tüketimi 1-13 gün arasında MON grubuna kıyasla önemli ölçüde artarken, 14-26 gün arasında ise CON grubundan daha yüksek bulunmuştur (P < 0.05). Yem tüketimi 27-39 gün ve 1-39 günler arasında gruplar arasında anlamlı farklılık göstermemiştir. Yemden yararlanma oranı (YYO)  aşılamaya bağlı olarak 1-13 gün (P = 0.056)  ve 14-26 günler arasında artış (P < 0.05) gösterirken 27-39 günler arasında önemli düzeyde bir yanıt gözlenmemiştir. MON grubuna ait YYO değerleri diğer iki gruba ait değerlerin arasında yer almıştır. Denemenin 27-39 ve 1-39 günler arasındaki dönemlerde YYO açısından muameleler arasında önemli farklılık gözlenmemiştir.  
 Et verimi açısından gruplar arasında herhangi bir yaş döneminde önemli farklılık bulunmamıştır. Ancak VAC ve MON uygulamaları CON grubuna kıyasla göğüs etinde pişirme kaybı ve sızma kaybı (P < 0.01) ile damlama kaybını (P = 0.08) azaltarak etin su tutma kapasitesini artırmıştır. Piliçlerin 39 günlük yaştaki ortalama kemik çapı değerinin VAC grubunda diğer gruplara göre daha yüksek (P < 0.05) bulunmasının dışında tibia kemiğinin uzunluğu ve ağırlığı değişik yaş dönemlerinde muamelelerden etkilenmemiştir.  Aşılamanın kemik (tibia) Zn içeriğini yalnızca 13. güne mahsus azaltmasının (P < 0.05) dışında serum ve kemik mineral kompozisyonu üzerine muamelelerin önemli düzeyde etkisi söz konusu değildir. Buna karşılık muamelelerin dışkı mineral içeriği üzerine etkisi daha belirgindir. Aşılanan civcivlerden 13. günlük yaşta alınan dışkı örneklerindeki oransal Na, K ve Mg miktarlarının CON ve MON gruplarındakilere kıyasla daha az olmasına karşılık Fe miktarında artış (P < 0.01) belirlenmiştir. Serum ve tibia kemiğinin kuru madde ve kül içeriği hiçbir dönemde muamelelere önemli bir yanıt vermemiştir. Bununla birlikte dışkı kuru maddesi ve külü özelinde muamelelere verilen yanıt tüm yaş dönemlerinde istatistiki önem düzeyine ulaşmıştır. Aşılanan piliçlerin dışkı kuru madde miktarı diğer gruplardan daha düşüktür (P < 0.05).  CON ve MON gruplarının dışkı kuru madde oranı birbirine benzerdir. Aşılama CON uygulamasına kıyasla dışkı kül oranını (%) önemli düzeyde düşürmüştür (P < 0.05). MON grubuna ait dışkı kemik külü miktarı CON ve VAC gruplarına ait değerlerin ortasında yer almıştır.

Sonuç: İlk günlük yaşta zayıflatılmış canlı koksidiyoz aşısı ile aşılanan etlik civcivler aşılanmayan veya antikoksidiyal monensin verilenlerle benzer büyüme performansı özellikleri, et verimi, kemik gelişimi, serum ve kemik mineral kompozisyoni sergilemişlerdir. Elde edilen bulgular aşının etlik piliçlerin büyüme performansında önemli bir değişikliğe yol açmaksızın koksidiyozun kontrolünde pratik bir yöntem olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Buna ilaveten, yem endüstrisindeki mevcut diyetsel uygulamaların koksidiyoza karşı aşılanan ticari etlik piliçlerin makro ve mikro mineral ihtiyaçlarını karşılamada yeterli olabileceği söylenebilir.

Anahtar kelimeler: Koksidiyoz aşısı, büyüme performansı, mineral kompozisyonu, et verimi, göğüs eti kalitesi

Abstract:
Objective: An experiment was conducted to compare the mineral kompozisyone of chickens treated with anticoccidial monensin and live attenuated coccidiosis vaccine. 
Material and Methods: In total, 432 one-day-old male broilers (Ross 308) were randomly allotted to 3 dietary treatments, with 6 replicate pens/treatment and 24 birds/replicate pen. Experimental treatments lasted 39 d and comprised: corn-soybean meal basal diet (control group, CON); control plus anticoccidial monensin supplemented group (MON); and group where birds subjected live attenuated coccidiosis vaccine at one-day of age and fed unmedicated basal diet (VAC). 

Results: No significant differences were observed for body weight, body weight gain and mortality rate between treatments (P > 0.05). Vaccination birds against coccidiosis significantly increased feed intake when compared with MON group between 1 to 13 days and CON group between 14 to 26 days, respectively. Feed intake did not differ significantly among groups between 27 to 39 days and 1 to 39 days. A statistical trend (P = 0.056) and statistical significance (P < 0.05) were observed for increased feed conversion ratio (FCR) between 1 to 13 days and 14 to 26 days, respectively, in the VAC group, but no response was observed between 27 to 39 days. MON group showed mediate FCR values between CON and VAC treatments. FCR values were comparable amongst treatments between 27 to 39 days and 1 to 39 days. Meat yield was unaffected by treatments (P > 0.05) at any age period. However, as compared to CON treatment, the VAC and MON treatments significantly (P < 0.01) decreased the cooking loss and squeezable water ratio in breast meat while tended to reduce drip loss (P= 0.08). Tibia bone length and weight at different ages were barely affected by dietary treatments with the exception that bone diameter at 39 days of age was higher (P < 0.05) in the VAC group than those in the other treatments. 
There was significant lack of response to dietary treatments in terms of serum and bone mineral composition whereas the VAC treatment decreased (P < 0.01) bone Zn content only at day 13. In contrast, the effect of treatments on faecal mineral content is more pronounced. According to analysed values regarding 13 days of age, the percentage amount of Na, K and Mg decreased whilst Fe was increased (P < 0.01) in feaces with VAC treatment in relation to CON and MON groups. Dry matter and ash content of serum and tibia bone showed no significant response to the treatments at each control point. However, with regard to faeces, the magnitude of response to treatments were significant at all age periods. The faecal dry matter content in the VAC group was lower (P < 0.05) than that in the other groups. Comparable dry matter content in faeces were determined between the MON and CON groups at any age.  The percentage amount of faecal ash in the vaccinated birds were remarkably lower (P < 0.05) than that of the CON at all phases of the experiment but quite similar to that of the values from chickens fed the MON diet. 

Conclusion: The broiler chicks vaccinated against coccidiosis with live-attenuated coccidiosis vaccine at hatch exhibited similar final growth performance characteristics, meat yield, bone development, serum and bone mineral composition to those unvaccinated counterparts and dietary supplemented with monensin. Results also suggest that coccidiosis vaccine could serve as practical tool to control chicken coccidiosis while maintaining targeted productive traits without eliciting no major change on mineral composition of modern hybrid broilers. Overall, it can be said that the current practices in the feed industry may be sufficient to meet the macro and micro mineral needs of commercial broiler chickens vaccinated against coccidiosis. 

Keywords: Coccidiosis vaccine, Growth performance, Mineral composition, Meat yield, Breast meat quality