18-65 yaş arası bireylerin akraba evliliğiyle ilgili tutum ve görüşlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the attitudes and opinions of individuals between 18-65 years of age about consanguinous marriage
Yazar: ELİF ENDER ÖZ
Danışman: PROF. DR. GÜZİN ZEREN ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
ÖZET

Amaç: 18-65 yaş arası bireylerin akraba evliliğine ilişkin tutumlarının ve görüşlerinin değerlendirilmesi ve ilişkili sosyodemografik özelliklerin saptanması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma Ocak 2024- Mart 2024 tarihleri arasında Şişli Hamidiye Etfal Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Aile Hekimliği Polikliniklerine herhangi bir sebeple başvuran ve çalışmaya katılmayı kabul eden 18-65 yaş arası bireylere; ilk kısmı sosyo-demografik verilerden, ikinci kısmı 'Akraba Evliliği Tutum Ölçeğinden oluşan 50 soruluk bilgi formu yüz yüze sorgulama yöntemi ile uygulanmıştır. İstatistiksel analiz için SPSS 25.0 programı kullanılmıştır.
 Bulgular: Çalışmaya 278 kişi katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 34,73±11,24 idi. %79,5'inin (n=221) 45 yaş altı olduğu, %60,1'inin kadın olduğu, %67,3'ünün (n=187) üniversite ve üstü eğitim düzeyine sahip olduğu, %57,6'sının (n=160) beyaz yakalı olarak çalıştığı, %46,4'ünün (n=129) asgari ücretin 2 katından fazla gelire sahip olduğu, %70,1'inin (n=195) en uzun süre Marmara bölgesinde yaşadığı, %88,8'inin (n=247) çekirdek ailede yaşadığı ve %61,5'inin (n=171) üç kardeş ve üstü olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların %55,8'inin (n=155) evli olduğu, %86,6'sının (n=142) evlilik kararı alırken aile etkisinin "Biz istedik, karar verdik, ailelerimiz onay verdi." şeklinde olduğu, %11,2'sinin (n=18) eşi ile akrabalıklarının olduğu, %52,2'sinin (n=12) akraba evliliği yapmasının sebebini "Akrabalar tanıdık, güvenilir kimselerdir." Şeklinde açıkladığı, %42,1'inin (n=8) eşi ile birinci derece kuzen oldukları, %59,2'sinin (n=90) 25 yaş ve üstünde evlendikleri, %71,9'unun (n=200) çevrenizde veya yakın/uzak akrabalarında akraba evliliği yapanların olduğu, %71,9'unun (n=200) çevresinde akraba evliliği yapıp engelli çocuğa sahip bireylerin olduğu, %73,4'ünün (n=204) akraba evliliğinin sonuçları hakkında daha önceden herhangi bir kaynaktan bilgi aldığı belirlenmiştir. Yaş (yıl) ile AETÖ toplam, AETÖ alt boyutlarından "Toplumsal değerler" ve "Sağlık algısı" puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır(p<0.05). AETÖ alt boyutlarından "Sağlık algısı" puanı ile eğitim durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Ortaokul ve altı mezuniyete sahip olanların diğer gruplara kıyasla "Sağlık algısı" puanı daha yüksek bulunmuştur. Çalışmayanlar ile mavi yaka arasında, beyaz yakalılar ile mavi yaka arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır. AETÖ toplam ve alt boyut puanları ile gelir durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p>0.05). Geniş ailede yaşayanların çekirdek ailede yaşayanlara, üç kardeş ve üstü olanların diğer gruplara, eşi ile arasında akrabalık olanların olmayanlara kıyasla AETÖ toplam puanı daha yüksek bulunmuştur. Akraba evliliğinin sonuçları hakkında daha önceden bilgi almayanların alanlara kıyasla AETÖ toplam puanı daha yüksek bulunmuştur.
Sonuç: Çalışmada yaş, evlenme yaşı, eğitim düzeyi, sosyal sınıf, kardeş sayısı, aile tipinin akraba evliliğine yönelik tutumla ilişkili olduğu, gelir düzeyinin ise ilişkili olmadığı saptanmıştır. Evlenme yaşının artması, doğurganlığın azalması, eğitim düzeyinin yükselmesi, gelenekselliğin azalmasıyla akraba evliliği sıklığının azalacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: akraba evliliği, kan bağı, sosyo-demografik değişkenler

Abstract:
ABSTRACT

	Aim: The aim of this study was to evaluate the attitudes and opinions of individuals aged 18-65 years regarding consanguineous marriage and to determine the associated sociodemographic characteristics.
Materials and Methods: In the study, a 50-question information form consisting of the first part of socio-demographic data and the second part of the 'Consanguineous Marriage Attitude Scale' was applied to individuals aged 18-65 years who applied to Şişli Hamidiye Etfal Health Practice and Research Center Family Medicine Polyclinics for any reason between January 2023 and March 2023 and who agreed to participate in the study by face-to-face questioning method. SPSS 25.0 program was used for statistical analysis.
Results: 278 people participated in the study. The mean age of the participants was 34.73±11.24 years. 79.5% (n=221) were under 45 years of age, 60.1% were female, 67.3% (n=187) had a university degree or higher, 57.6% (n=160) were white-collar workers, 46, 4% (n=129) had an income more than 2 times the minimum wage, 70.1% (n=195) lived in the Marmara region for the longest time, 88.8% (n=247) lived in a nuclear family and 61.5% (n=171) had three siblings or more. It was determined that 55.8% (n=155) of the participants were married, 86.6% (n=142) stated that the family influence on their decision to marry was as follows: "We wanted to marry, we decided, our families gave their approval." 11.2% (n=18) were related to their spouses, 52.2% (n=12) explained the reason for marrying relatives as "Relatives are familiar and reliable people." 42.1% (n=8) were first cousins with their spouses, 59.2% (n=90) were married at the age of 25 and above, 71.9% (n=200) had relatives or close/ distant relatives who had consanguineous marriages, It was determined that 71.9% (n=200) of the participants were surrounded by individuals who had children with disabilities through consanguineous marriage, and 73.4% (n=204) had previously received information from any source about the consequences of consanguineous marriage. A statistically significant correlation was found between age (years) and the total score of CMAS and the scores of "Social values" and "Health perception" among the sub-dimensions of CMAS (p<0.05). A statistically significant difference was found between the "Health perception" score, one of the sub-dimensions of the CMAS, and educational status. The "Health perception" score of those with secondary school and below graduation was found to be higher than the other groups. A statistically significant difference was found between unemployed and blue-collar workers and between white-collar workers and blue-collar workers. There was no statistically significant difference between the total and sub-dimension scores of CMAS and income status (p>0.05). It was found that those who lived in extended families had higher CMAS total scores compared to those who lived in nuclear families, those who had three siblings or more compared to other groups, and those who were related to their spouses compared to those who were not. Those who had not received information about the consequences of consanguineous marriage had a higher total score on the CMAS compared to those who had. 
Conclusion: In the study, it was found that age, age at marriage, education level, social class, number of siblings, family type was related to attitudes towards consanguineous marriage, while income level was not. It can be inferred that the frequency of consanguineous marriage will decrease with increasing age at marriage, decreasing fertility, increasing educational level and decreasing traditionalism.

Keywords: consanguineous marriage, bloodline, Socio-demographic variables