Olası iklim değişikliği senaryoları ile kıyı çizgisi değişiminin incelenmesi
Investigation of shoreline change with estimated climate change scenarios
Yazar: EZGİ SEYFİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. CAHİT YERDELEN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / İnşaat Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Kıyı alanları, deniz ve karanın etkileşimde olduğu dinamik alanlardır.  3621 sayılı kanunda; deniz, göl ve akarsularda suyun taşkın durumları dışında kara parçasına değdiği noktaların bileşmesinden oluşan ve meteorolojik olaylara göre değişen doğal çizgi olarak tanımlanan kıyı çizgisi, nehirler, dalgalar, gel-git, sediment taşınımı, meteorolojik ve tektonik faaliyetlerle ya da beşeri faktörlere bağlı insan faaliyetleri ile değişim göstermektedir. Bu çalışmada, iklim değişikliğinin, kıyı çizgisindeki değişime olan etkisi incelenmiştir. Çalışma alanı olarak;  özel bir bölge olan, turizm, tarım, ticaret gibi önemli sektörleri içine alan, Güney Ege Paftası seçilmiştir. Yaklaşık 1500 km'lik bir alan taranarak, 1984 yılı ile 2016 yılları arasındaki toplam 32 yıllık değişim incelenmiştir. Uydu görüntüleri bir coğrafi bilgi sistemleri yazılımı olan ArcGIS programında sayısallaştırılarak kıyı çizgileri elde edilmiştir. Daha sonra ArcGIS programının uzantısı olan Digital Shoreline Analysis Programı ile aşınma ya da birikme değeri olarak değişimler belirlenmiştir. Bu değişimlerin iklim göstergeleri ile ilişkisini incelemek amacıyla da Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nden meteorolojik veriler temin edilmiştir.  Kıyı çizgisinin meteorolojik verilere bağlı olarak değişimini tahmin etmek amacıyla çoklu doğrusal regresyon bağıntıları elde edilmiştir. Birikme değeri en fazla 56,8 m olarak Kuşadası'nın kuzeyinde kalan, 5. bölge olarak adlandırılan nehir ağzı alanda, aşınma değeri ise 17. bölge olan Gökova Körfezi'nin iç kısımında, Marmaris'in kuzeyinde kalan alanda 32,6 m olarak hesaplanmıştır.

Anahtar sözcükler: Kıyı çizgisi değişimi, iklim değişikliği, uzaktan algılama, coğrafi bilgi sistemleri

Abstract:
Coastal areas are dynamic areas where sea and land interact. In the law numbered 3621; consisting of the combination of the points in the sea, lakes and streams where the water touches the land, except for flood situations and the shoreline, defined as the natural line that changes according to meteorological events, varies with rivers, waves, tides, sediment transport, meteorological and tectonic activities, or human activities based on human factors. In this study, the impact of climate change on shoreline change was investigated. As a field of study, a special region, tourism, agriculture, trade, such as the important sectors, including the South Aegean chart was selected. A total of 32 years of change between 1984 and 2016 were examined, with an area of approximately 1500 km scanned. Satellite images were digitized in the ArcGIS program, a geographic information systems software, and coastal lines were provided. Afterwards, the Digital Shoreline Analysis Program, an extension of the ArcGIS program, determined changes in the amount of erosion or accumulation. In order to examine the relationship between these changes and climate indicators, meteorological data was obtained from the Turkish State Meteorological Service. Multiple linear regression relations were obtained to estimate shoreline change depending on meteorological data. The accumulation value was calculated as 56.8 m in the estuary area, which is called the 5th zone, in the north of Kuşadası, and the erosion value was calculated as 32.6 m in the 17th region in the interior of the Gökova Bay, in the area north of Marmaris.

Key words: Shoreline change, climate change, remote sensing, geographic information systems