Bilgisayar destekli ortaklaşa öğrenmede e-liderliğin ve grup destek sistemlerinin öğrencilerin katılım sıklıkları, performansları ve doyumları üzerindeki etkisi
The effects of e-leadership and group support systems on students' participation frequency, performance and satisfaction in computer supported collaborative learning
Yazar: ERKAN ÇALIŞKAN
Danışman: DOÇ. DR. DENİZ DERYAKULU
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Bilgisayar destekli öğrenme = Computer assisted learning ; Bilgisayar destekli öğretim = Computer assisted instruction ; Doyum düzeyi = Satisfaction level ; Grup destek sistemleri = Group support systems ; Grup eğitimi = Group education ; Liderlik = Leadership ; Performans = Performance ; Öğrenci katılımı = Student participation

Özet:
Bu araştırma, Bilgisayar Destekli Ortaklaşa Öğrenme ortamında gerçekleşen ortaklaşa sorun çözme ve birlikte çalışma sürecinde e-liderliğin ve grup destek sistemlerinin öğrencilerin katılım sıklıklarını, performanslarını ve doyumlarını etkileyip etkilemediğini ortaya koymayı amaçlamaktadır.Araştırma, 2x3 faktöryel desende yürütülmüştür. Bu desende bağımlı değişkenler üzerinde etkisi incelenen 2 faktör bulunmaktadır. Çalışma Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi, Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi ve Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi (BÖTE) Bölümleri'nde öğrenim görmekte olan, 2008?2009 öğretim yılı bahar döneminde Öğretim Tasarımı dersine kayıtlı 158 lisans öğrencisiyle yürütülmüştür. Araştırmanın bağımsız değişkenleri, çalışma gruplarına grup destek sistemlerinin sunulması ve e-lider atanmasından (kız e-lider atanmış / erkek e-lider atanmış / e-lider atanmamış) oluşmaktadır. Araştırmanın bağımlı değişkenleri ise öğrencilerin katılım sıklıkları (eşzamansız, eşzamanlı, ortak), performansları (görev başarısı) ve doyumlarıdır (sosyalleşme algıları, sosyal buradalık ve sosyal etkileşim alanı duyguları, memnuniyet ve tekrar isteme düzeyleri).Araştırmanın bağımlı değişkenlerini oluşturan katılım sıklığı, deneysel işlemlerde kullanılan öğrenme içerik yönetim sisteminin veritabanına kayıt edilen verilerden; performans (görev başarısı), öğrencilerin görev raporlarının iki uzman tarafından değerlendirmesinden; doyum ise süreç sonunda uygulanan ölçeklerden ve anketlerden elde edilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler, Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis H testlerinden, iki yönlü ve tek yönlü ANOVA çözümlemelerinden ve ki-kare çözümlemelerinden yararlanılarak incelenmiştir. Görev başarılarını değerlendiren puanlayıcılar arasındaki tutarlık ise Pearson korelasyon katsayısı ile değerlendirilmiştir.Araştırmanın ortaya koyduğu sonuçlara göre, çalışma gruplarındaki e-liderler Bilgisayar Destekli Ortaklaşa Öğrenme sürecindeki öğrencilerin katılım sıklıkları, performansları ve doyumları üzerinde olumlu bir etkiye sahiptir. Özellikle kız e-liderin atandığı gruplardaki bağımlı değişkenlere ilişkin ölçümlerin diğer gruplardakilerden daha yüksek olduğu ve aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür. Grup Destek Sistemleri ise bağımlı değişkenler üzerinde tek başına anlamlı bir etki oluşturmamış, yalnızca Grup Destek Sistemi olmayan grupların benzer bir çalışmada yeniden yer alma konusunda Grup Destek Sistemi olan gruplara göre daha istekli olmaları istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Tek başına yeterli etkiyi göstermeyen Grup Destek Sistemleri e-liderlik boyutuyla birleştiğinde ise, etkin e-liderlik süreci yaşatan kız e-liderlerin olduğu gruplara Grup Destek Sistemlerinin sunulması istatistiksel olarak da olumlu sonuçlar ortaya koyarken, e-lider atanmamış ya da etkin e-liderlik süreci olmayan durumlarda olumlu bir etkisi olmadığı gözlemlenmiştir. Deneysel süreç sonunda öğrencilerin görev başarılarının orta düzeyde olduğu, bununla birlikte oldukça yüksek düzeyde doyum sergiledikleri, ayrıca çalışmaya katılan öğrencilerin büyük çoğunluğunun benzer bir uygulamaya katılma konusunda da oldukça istekli oldukları görülmüştür.Anahtar Sözcükler: Bilgisayar destekli ortaklaşa öğrenme, e-liderlik, grup destek sistemleri, katılım sıklığı, görev başarısı, doyum, sosyalleşme algısı, sosyal buradalık duygusu, sosyal etkileşim alan

Abstract:
The aim of this study was to find out the effects of e-leadership and group support systems on students? participation frequency, performance and satisfaction in computer supported collaborative learning.The research was carried out in 2x3 factorial design. Participants were 158 students from four state universities? departments of Computer and Instructional Technologies Education. The independent variables of the study were providing group support systems and assigning e-leaders. The dependent variables were participation frequency, performance and satisfaction.The data of this research were analyzed by using Mann-Withney U Test for Independent Samples, Kruskal Walilis H Test for Independent Samples, one-way and two-way ANOVA and chi-square. Interrater reliability was computed with Pearson?s correlation.Results revealed that e-leaders have a positive effect on students? participation frequencies, performances and satisfactions in Computer Supported Collaborative Learning. Specifically, female e-leaders were more successful. Group Support Systems did not affect the students? participation frequencies, performances and satisfactions. However, students not having Group Support Systems were more enthusiastic about participating in a similar study than students having Group Support Systems. Results also showed that female e-leaders more successful with Group Support Systems. Also at the end of the process, students performed middle-level task success and higher-level satisfaction.Keywords: Computer supported collaborative learning, CSCL, eleadership, group support systems, participation frequency, task success, satisfaction, perception of sociability, sense of social presence, social space.