Yeni tanı alan tip 1 diyabetes mellituslu çocuklarda tiroid fonksiyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of thyroid functions in children with newly diagnosed type 1 diabetes mellitus
Yazar: TALHA ÜSTÜNTAŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMRE ATABEK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Tip 1 diyabetes mellitus (T1DM) hastalığı çocukluk çağının en sık görülen kronik hastalığıdır ve tanı sürecinden uzun dönem takibine dek multidisipliner kliniklerce izlenmelidir. Bizler bu çalışmada yeni tanı alan T1DM hastalarının tanı anındaki klinik ve laboratuvar tetkiklerini inceleyerek temelde tanı anındaki tiroid disfonksiyonu sıklığını ve bunların periyodik izlem sonuçlarını değerlendirmeyi ve tıp literatürüne katkı sunmayı amaçladık.
Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinolojisi Kliniğinde Ocak 2008 ve Aralık 2023 tarihleri arasında yeni tanı alan ve takip edilen T1DM'lu hastaların dosyaları retrospektif olarak değerlendirildi. Hastaların tanı yaşı, tanı anındaki klinik sınıflaması, rutin laboratuvar tetkikleri ve tiroid fonksiyonları incelendi. İstatiksel analizler için SPSS 22.0 programı kullanıldı ve p<0,05 olması anlamlı kabul edildi. Çalışmamız için Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi 02.02.2024 tarihli ve 2024/4775 numaralı kararı doğrultusunda etik kurul onayı alındı.
Çalışmaya %54,8'i erkek, %45,2'si kız olan 208 T1DM hastası dahil edildi. Hastaların %49,5'i (n=103) diyabetik ketoasidoz, %50,5'i (n=105) ketotik hiperglisemi kliniğine sahipti. Tüm hastaların tanı anında %69,2'si ötiroid hasta, %24,5'i ötiroid hasta sendromu, %5,8'i kompanse hipotiroidi, %0,5'i primer hipotiroidi idi. Tüm hastaların 2. başvuruda %85,6'sı ötiroid hasta, %8,7'si ötiroid hasta sendromu, %5,3'ü kompanse hipotiroidi, %0,5'i primer hipotiroidiydi. Kontrole gelen 165 hastanın 3. başvurusunda ise %95,2'si ötiroid hasta, %4,2'si kompanse hipotiroidi, %0,6'sı primer hipotiroidi olarak saptandı. Tüm hastalarda tanı anında ötiroid hasta sendromu olarak değerlendirilenlerin %76,5'i ikinci başvuruda ötiroid hastaydı. Tüm hastalarda birinci ve ikinci başvurudaki hastaların dağılımı arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,001). 
Diyabetik ketoasidoz hastalarında tanı anında ötiroid hasta sendromu olan hastaların %76,2'si ikinci başvuruda ötiroid hasta olarak saptandı. Diyabetik ketoasidoz hastalarında birinci ve ikinci başvurudaki hastaların dağılımı istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0,001). Ketotik hiperglisemi hastalarının ise birinci ve ikinci başvurudaki tanıların dağılım benzerdi (p=0,126).
Yeni tanı alan T1DM hastalarında tiroid fonksiyonlarını değerlendirmek için anamnezde tiroid hastalığı hikayesi ya da fizik muayenede tiroid hastalığını düşündüren bulguları olanlar dışındakilerde klinik stabilleşme süresi olan 1-2 hafta içinde tetkik yapılmasını öneriyoruz.

Abstract:
A chronic autoimmune disease that disrupts insulin production, Type 1 diabetes mellitus (T1DM) is prevalent in children whose management requires a multidisciplinary clinical approach from initial diagnosis through long-term care. The study explores the incidence of thyroid dysfunction in newly diagnosed T1DM patients. We analyzed clinical and laboratory data at the time of diagnosis and throughout follow-up assessments to gain insights that may advance medical understanding of this comorbidity.
The study used a retrospective chart review to evaluate the medical records of T1DM patients receiving diagnoses and respective therapies at the Pediatric Endocrinology Clinic of the Necmettin Erbakan University Faculty of Medicine (2008-2023). Data analysis involved age at diagnosis, clinical classification at presentation, routine laboratory results, and thyroid function assessments. Statistical analyses employed the SPSS 22.0 software package, applying a significance threshold of p<0.05. The study strictly adhered to relevant ethical guidelines and obtained a written approval from the Necmettin Erbakan University Faculty of Medicine ethics committee (02.02.2024, approval no. 2024/4775).
This study analyzed 208 patients with T1DM (54.8% male, 45.2% female). Upon initial presentation, 49.5% exhibited diabetic ketoacidosis (DKA), while 50.5% presented with ketotic hyperglycemia. Thyroid function assessment at admission yielded the following results: 69.2% euthyroid, 24.5% euthyroid sick syndrome, 5.8% compensated hypothyroidism, and 0.5% primary hypothyroidism. The second follow-up assessment showed 85.6% euthyroid, 8.7% euthyroid sick syndrome, 5.3% compensated hypothyroidism, and 0.5% primary hypothyroidism. 95.2% of the 165 patients reassessed at the third follow-up were euthyroid, with 4.2% exhibiting compensated hypothyroidism and 0.6% primary hypothyroidism. Analyses demonstrated that 76.5% of patients initially diagnosed with euthyroid sick syndrome were euthyroid upon the second follow-up. This difference in distribution between the first and second assessments was statistically significant (p<0.001). A similar pattern was observed in patients presenting with DKA, where 76.2% of those initially classified as euthyroid sick syndrome transitioned to euthyroid at the second follow-up (p=0.001).
We recommend that thyroid function tests be performed within one or two weeks of stabilization for newly diagnosed T1DM patients,  except for those with a history of thyroid disease or physical examination findings suggestive of thyroid dysfunction.