Türkiye'nin dış ticaret sürecinde rol alan tarafların ticaretin kolaylaştırılmasına ilişkin karşılıklı beklentileri üzerine biraraştırma
A research on mutual expectations of parties on international trade process of Turkey regarding to trade facilitation
Yazar: BERK NUHOĞLU
Danışman: PROF. DR. MİNE YILMAZER
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ve Finansman Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Anlaşmalar = Agreements ; Dünya Ticaret Örgütü = World Trade Organization ; Kolaylaştırma = Facilitation ; Ticaret = Trade ; Uluslararası ticaret = International trade ; İhracat = Export ; İhracat engelleri = Export barriers ; İthalat = Import ; İş yapma kolaylığı = Ease of doing business

Özet:
Uluslararası ticaret, ülkelerin kalkınmasında önemli bir paya sahiptir. İkinci Dünya Savaşı'nın getirdiği dünya ticaretindeki daralmadan sonra ülkeler, uluslararası ticaretin önündeki engelleri kaldırmak ve ticarette ayrımcılığı önlemek amacı ile 1947 yılında Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması'nı (GATT) imzalamışlardır. 1948 ve 1993 yılları arasında faaliyet gösteren GATT 1994 yılında hukuki zemini güçlü ve yaptırım gücü bulunan Dünya Ticaret Örgütü'ne (DTÖ) dönüştürülmüştür. DTÖ kurulduğu günden bugüne ticaret engellerini kaldırmak ve ticareti hızlandırmak amacıyla önemli çalışmalar yapmaktadır. Bu kapsamda, 2013 yılında Ticareti Kolaylaştırma Anlaşması (TFA) imzalanıp 2017 yılında yürürlüğe girmiştir.

Araştırmanın amacı, Türkiye'de dış ticaret sürecinde rol alan tarafların karşılıklı beklentilerini belirlemek, sürecin hızlandırılmasına ve kolaylaştırılmasına ilişkin görüşlerini, olası eksikleri ve çözüm önerilerini ortaya çıkarmaktır. Bu bağlamda, çalışmanın birinci bölümünde uluslararası ticaret politikaları ve ticareti kolaylaştırmayı amaçlayan kuruluşlar kısaca ele alınmıştır. Ayrıca, ticaret sürecindeki potansiyel ortaklar ve ticaret zinciri detaylı bir şekilde incelenmiştir. İkinci bölümde, TFA ve performans göstergeleri incelenmiş, TFA'nın uygulanması sürecinde referans niteliği taşıyan söz konusu göstergeler nezdinde Türkiye'nin durumu incelenmiştir. Ticaretin kolaylaştırılması ile elde edilebilecek olası kazançlar ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise, TFA performans göstergelerinde Türkiye'nin durumuna istinaden ticaret sürecinde rol alan tarafların görüşlerini ve sorunlarını belirlemek amacıyla görüşme soruları hazırlanmış ve ticaretin önemli aktörleri olan firmalar ve gümrük yetkilileri ile görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeler Nitel Araştırma Yönteminin bir veri toplama tekniği olan Derinlemesine Görüşme ile yapılmıştır. Elde edilen veriler NVivo programı kullanılarak detaylı bir şekilde analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, ticaret sürecindeki aktörlerin sorunları ve diğer aktörlerden beklentileri belirlenmiş, sonuç bölümünde ise bu sorunların çözümü ve beklentilerin karşılanmasına yönelik öneriler getirilmeye çalışılmıştır.

Anahtar kelimeler: Ticaretin Kolaylaştırılması, Ticaretin Kolaylaştırma Anlaşması, Dünya Ticaret Örgütü, İthalat-İhracat Yönetimi

Abstract:
International trade has an important share in the economic growth and development of countries. After the depression in the world trade brought by World War II, countries signed the General Tariffs and Trade Agreement (GATT) in 1947 in order to remove barriers to international trade and prevent discrimination in trade. After operating between 1948 and 1993, GATT was transformed into the World Trade Organization (WTO), which has a strong legal ground and a sanction power in 1994. Since the day it was founded, WTO has been making important efforts to remove trade barriers and speed up trade. In this context, the Trade Facilitation Agreement (TFA) was signed in 2013 and entered into force in 2017.

The aim of the study is to determine the mutual expectations of the parties involved in the trade process in Turkey, reveal their views and possible solutions regarding simplification and facilitation of the international trade process and work to correct these possible deficiencies. In this context, in the first part of the study, international trade policies and organizations aiming to facilitate trade are briefly discussed. In addition potential partners in trade process and the trade chain are discussed in detail. In the second part, TFA and its performance are examined. Also, Turkey's status in performance indicators among other countries as well as the process of implementation of the TFA was examined and possible earnings that can be achieved by facilitating trade are discussed. In the third section, interview questions are prepared and conducted according to TFA performance of Turkey to determine the issues and views of the parties involved in Trade process, such as companies and customs authorities. The interviews were conducted through In-depth Interview, a data collection technique of Qualitative Research Method. The data obtained were analyzed in detail using the NVivo program. As a result of the analysis, the problems of the actors in the trade process and their expectations from other actors were determined, and in the conclusion part, suggestions were made to solve these problems and to meet the expectations.

Keywords: Trade Facilitation, Trade Facilitation Agreement, World Trade Organization, Import-Export Management