Koyunda glandula pinealis'in anatomisi
Anatomy of the glandula pinealis in sheep
Yazar: NEFİSE SAVRUN
Danışman: PROF. DR. AYHAN DÜZLER
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veterinerlik Anatomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Akkaraman koyunları = Akkaraman sheep ; Anatomi = Anatomy ; Hacimsel veriler = Volumetric data ; Morfometri = Morphometry ; Pineal bez = Pineal gland

Özet:
Bu çalışmada, insan hekimliğinde beyin için model olarak kullanılan koyun glandula pinealis'lerinin yapısının incelenmesi, Akkaraman ırkı koyunlarda glandula pinealis'in morfolojik özelliklerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırmamızda toplam 24 adet erişkin koyuna ait glandula pinealis incelenmiştir. Çalışma sırasında diseksiyon ve morfometri teknikleri yanında taramalı elektron mikroskobu (SEM) ile görüntülemeler de yapılmıştır. 
İncelenen materyalde yapılan ölçümlerde glandula pinealis' lerinin ortalama 7,140 mm cranio-caudal, 6,645 mm mediolateral ve 4,935 mm dorsoventral boyutlara sahip olduğu tespit edildi. Yapılan tartımlar sonucunda glandula pinealis'lerin Erkek ve dişilerde ortalama ağırlıklar sırasıyla 0,1023 ve 0,0914 gram ağırlığında olduğu saptandı. Glandulapinealis'in hacmi ise ortalama 120 mm3 olarak tespit edilmiştir. 
Yapılan SEM incelemelerinde glandula pinealis' in, cortex' inin ortalama 5 8 µm kalınlığında ve iyi ayni edilebilen bir katman olduğu belirlendi. Glandula pinealis'in serbest bölümlerinde dış yüzü piamater'le ve apex'ten basis'e doğru uzanan damar ağı ile kaplıydı. Damarların bezin medullar bölümüne sokulan çok sayıda ince dallar verdikleri saptandı. Elde edilen sonuçların mevcut anatomi bilgisine katkı yapacağı ve gelecek koyun epiphysis çalışmalarına referans veriler sağlayabileceğini düşünmekteyiz. 

Anahtar kelimeler: Akkaraman koyunu; Anatomi; Morfometri; Pineal bez; Volumetri

Abstract:
n this study, it was aimed to examine the structure of sheep pineal glands, which are used as models far the brain in human medicine, and to reveal the morphological characteristics of the pineal gland in Akkaraman sheep. in our study, glandula pinealis of 24 adult sheep was examined. During the study, besides dissection and morphometry techniques, scanning electron microscopy (SEM) imaging was alsa perfarmed. 
in the measurements made in the examined material, it was determined that the glandula pinealis had an average of 7,140 mm cranio-caudal, 6,645 mm mediolateral and 4,935 mm dorsoventral dimensions. Asa result of the weighing, it was determined that the average weights of the glandula pinealis in males and females were 0.1023 and 0.0914 grams, respectively. The volume of the glandula pinealis was faund to be 120 mm3 on average. 
in the SEM examinations, it was determined that the cortex of the glandula pinealis was an average 58 µm thick and well distinguishable layer. in the free parts of the glandula pinealis, its outer surface was covered with pia mater and a vascular network extending from the apex to the basis. it was determined that the vessels gave many thin branches that were inserted into the medullary part of the gland. We think that the obtained results will contribute to the current anatomy knowledge and provide reference data far future sheep epiphysis studies. 

Keywords: Akkaraman sheep; Anatomy; Morphometry; Pineal gland; Volumetry