Yerel yönetimler için karbon ayak izinin hesaplanması; Kahramankazan örneği
Calculation of carbon footprint for local administration, scope of Kahramankazan municipality
Yazar: AYŞE KARAKOÇ
Danışman: DOÇ. DR. FATMA BEDÜK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Ankara-Kazan = Ankara-Kazan ; Karbon ayak izi = Carbon footprint ; Yerel yönetimler = Local administrations ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Antropojenik faaliyetler sonucu atmosfere salınan sera gazı emisyonları ısıyı tutabilme kapasiteleri sebebiyle küresel ısınmaya sebep olmaktadır. Atmosferdeki sera etkisine yol açan gazların oranındaki hızlı artış, doğal kaynakların yok olması, çölleşme ve biyolojik çeşitliliğin azalması gibi küresel ölçekte önemli bir tehdit oluşturmaktadır. Yerküredeki yaşamı tehdit eden tehlikenin farkına varan ülkeler küresel ısınma konusunda birtakım önlemler almaya başlamıştır. Bugün olumsuz etkileri ile karşı karşıya olduğumuz küresel ısınmanın azaltılması yönünde uluslararası, ulusal, bölgesel ve yerel düzeyde önlemler alınması yoluna gidilmektedir. Küresel ısınmanın büyük ölçüde kentleşmeden ve kentlerden kaynaklanması, yerel yönetimlere önemli sorumluluklar yüklemektedir. Kurumların karbon ayak izlerini bilmeleri faaliyetlerinden kaynaklı sera gazlarını kontrol altına almaya yönelik önlemler için önemlidir. 
Bu tez çalışmasının amacı yerel yönetimlerin faaliyetlerinden kaynaklanan sera gazı salınım kaynaklarını belirlemek; bir örnek çalışma ile karbon ayak izi hesaplamasını yapmak ve küresel iklim değişikliğine karşı yerel yönetimlerin sorumluluklarını ortaya koymaktır. Bu kapsamda Ankara'nın ilçelerinden hızlı bir şekilde gelişmekte olan Kahramankazan ilçesi seçilmiştir.  İlçe sınırları içerisinde yer alan Kahramankazan Belediyesinin faaliyetlerini gerçekleştirdikleri sırada atmosfere saldıkları sera gazlarından kaynaklı küresel iklim değişikliğine yaptıkları katkının belirlenmesi ve bundan kaynaklı "karbon ayak izinin" hesaplanması amaçlanmıştır.
Kahramankazan Belediye hizmetlerine ait sera gazı emisyon kaynakları elektrik ,doğalgaz, ulaşım kaynaklı yakıt (mazot, benzin, LPG) ve su tüketimidir. Kahramankazan Belediyesi toplam sera gazı envanteri, referans yıl olarak 2020 ve 2021 yılları seçilmiştir. Emisyon hesaplamaları sırasında IPCC tarafından önerilen ve Tier yaklaşımlarıyla belirlenmiş olan metodoloji kullanılmıştır. Yapılan hesaplamalara göre CO2 emisyonlarında en büyük payı %51 oranla ulaşımdan kaynaklanan yakıt tüketimi (motorin, benzin, oto gaz) almaktadır, sonrasında %30 oranla elektrik tüketimi ve %19 oranla doğalgaz tüketimi yer almaktadır. Kahramankazan Belediyesi 2020 yılı faaliyetleri sonucunda oluşan karbon ayak izi 2 775,5 tCO2eş, 2021 yılı faaliyetleri sonucunda oluşan karbon ayak izi 2 908,9 tCO2eş olarak hesaplanmıştır.

Abstract:
Greenhouse gas emissions released into the atmosphere as a result of anthropogenic activities cause global warming due to their capacity to retain heat. The rapid increase in the rate of gases causing greenhouse effect in the atmosphere poses a significant threat on a global scale, such as the destruction of natural resources, desertification and reduction of biodiversity. Recognizing the danger that threatens life in the world, countries have begun to take some measures on global warming. International, national, regional and local measures are being taken to reduce global warming, which we are facing with negative effects today. The fact that global warming is largely caused by urbanization and cities imposes important responsibilities on local governments. It is important for institutions to know their carbon footprints for measures to control greenhouse gases arising from their activities.
The aim of this thesis study is to determine the sources of greenhouse gas emissions arising from the activities of local governments; to calculate the carbon footprint with a case study and to reveal the responsibilities of local governments against global climate change. In this context, Kahramankazan district, which is developing rapidly among the districts of Ankara, was chosen. It is aimed to determine the contribution of Kahramankazan Municipality, which is located within the boundaries of the district, to the global climate change caused by the greenhouse gases released into the atmosphere during their activities and to calculate the "carbon footprint" resulting from this.
The greenhouse gas emission sources of Kahramankazan Municipality services are electricity, natural gas transportation-based fuel (diesel, gasoline, LPG) and water consumption. The total greenhouse gas inventory of Kahramankazan Municipality has been chosen as the reference years 2020 and 2021. During the emission calculations, the methodology recommended by the IPCC and determined by the Tier approaches was used. According to the calculations, fuel consumption (diesel, gasoline, auto gas) from transportation has the biggest share in CO2 emissions with 51%, followed by electricity consumption with 30% and natural gas consumption with 19%. The carbon footprint formed as a result of the activities of Kahramankazan Municipality in 2020 has been calculated as 2 775.5 tCO2eq, and the carbon footprint formed as a result of the activities in 2021 has been calculated as 2 908.9 tCO2eq.