İzmir ilindeki ameliyathanelerin fiziksel ergonomik durumlarının incelenmesi
Investigation of the physical ergonomic condition of the operating rooms in the province of İzmir
Yazar: KÜBRA YASAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATMA VURAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ameliyathaneler = Operating rooms ; Ergonomi = Ergonomics ; Fiziksel özellikler = Physical properties ; Çalışanlar = Workers ; İnsan mühendisliği = Human engineering ; İzmir = Izmir ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Amaç: İzmir ilindeki hastanelerde ameliyathanelerin fiziksel ergonomik durumlarını incelemek ve risk faktörlerini değerlendirmektir.
Yöntem: Araştırma tanımlayıcı ve kesitsel bir çalışmadır. Bir üniversite ve sekiz kamu hastanesinin toplam 58 ameliyat salonunda yapılmıştır. Çalışmada veriler, ameliyathanede ergonomik koşulları ve risk faktörlerini tanılama formu kullanılarak, araştırmacı tarafından ameliyathane salonlarında ortamın gözlenmesi yoluyla ve ameliyathane sorumlu hemşireleri ile yüz yüze görüşerek toplanmıştır. Araştırmanın verileri SPSS 20.0 paket programı ile değerlendirilmiştir. Verilerin analizi için tanımlayıcı istatistik yöntemleri (sayı, yüzde, ortalama) kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen ameliyat salonlarının hiçbirinde (n: 58) cerrahi duman için tahliye sistemi, basınç emici paspas, hastayı taşıma/kaldırma gibi durumlar için hiçbir hastanede özel ekipman, ameliyat salonlarının %5.2'sinde (n:3) ise anestezi gazları için tahliye sistemi de bulunmamaktadır. Ameliyat salonlarının saatlik hava değişimlerinin ortalaması 29.27 ± 4.40 kez olup değişimin hepsi açık hava ile olmaktadır. Ameliyat salonlarının ısı ortalaması 20.29 ± 2.09 oC, nem ortalaması %36.48 ± 14.40  olarak bulunmuştur. Çalışmaya dahil edilen ameliyat salonlarındaki (n: 58) gürültü düzeyi  54.29 ± 7.85 dB(A) olarak bulunmuştur. Ameliyat sırasında salonların %29.3'ünde sağlık personelinin kısa süreli dinlenmesine olanak sağlamak amacı ile kullanılan yüksek tabureler bulunmamaktadır. Ameliyat salonlarında kullanılan ameliyat masalarının hepsi hem hastaya pozisyon verme hem de sağlık personelinin boyuna göre ayarlanabilme özelliğine sahiptir. Ancak ameliyat masalarının %5.2'sinde (n: 3) masalarında görevli sağlık personelinin boyuna göre ayarlanabilir olma özelliği çalışmamaktadır.
Sonuç ve Öneriler: Çalışma sonucunda değerlendirilen ameliyathanelerin, fiziksel ergonomik koşullar yönünden cerrahi ve anestezik gazların tahliye sistemi, ameliyat salonundaki gürültü düzeyi, ameliyat salonundaki kabloların düzeni, hasta taşıma/kaldırma gibi işlemler için kullanılacak ekipman, yüksek tabure-basınç emici paspas gibi konularda büyük oranda yetersiz olduğu görülmüştür. Hastanelerin, fiziksel ergonomik koşullar ile ilgili protokol oluşturması ve bu protokolleri uygulamaya geçirmesinin çalışan güvenliği açısından olumlu yönde ilerleme sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca fiziksel ergonomik koşullar açısından yetersiz olan ameliyat salonlarının iyileştirilmesinin çalışan sağlığının sürüdürülmesi açısından önemlidir. 
	Anahtar Kelimeler: Ergonomi, Ameliyathane, Çalışan Sağlığı ve Güvenliği

Abstract:
Objective: To examine the physical ergonomic conditions of the operating rooms and to evaluate the risk factors in the hospitals of İzmir.
Method: This study was descriptive and cross-sectional design. The research was conducted in a total of 58 operating rooms of a university and eight public hospitals. In the study, the data were collected by using the form of the ergonomic conditions and risk factors in the operating room by the researcher through observation in the operating theater rooms and face to face with the nurses responsible for the operating room. The data of the study were evaluated with the SPSS 20 package program. Descriptive statistical methods (number, percentage, mean) were used for the analysis of data.
Results: None of the operating rooms included in the study have a surgical smoke evacuation system (n: 58). At the same time, 5.2% of the operating rooms (n:3) do not have an evacuation system for anesthetic gases. The average hourly air changes of the operating rooms are 29.27 ± 4.40 times, all of which are open air. The average temperature of the operating rooms was found to be 20.29 ± 2.09 oC and the average humidity was found to be 36.48 ± 14.40%. The noise level in the operating rooms (n: 58) included in the study was found to be 54.29 ± 7.85 dB (A). During the operation, 29.3% of the operatin rooms do not have high stools used for the purpose of allowing the health personnel to rest for a short period of time. At the same time, there is no pressure absorbing mat in any operating room. All operating tables used in operating rooms have the ability to adjust to the position of the patient as well as the height of the healthcare personnel. However, in 5.2% of the operating tables (n:3), the ability to adjust to the size of the health personnel in charge at the tables is not working. No special equipment is available at any hospital for conditions such as transporting / lifting patients in operating rooms.
Conclusion: As a result of the study, it has been found that the operating rooms which are evaluated as a result are inadequate in terms of physical and ergonomic conditions, such as surgical and anesthetic gas evacuation system, noise level in the operating room, equipment used for operations such as patient handling / lifting, high stool-pressure absorbing mat. It is considered that hospitals should establish a protocol for physical ergonomic conditions and pass on these protocols to progress positively in terms of employee safety. It is also important to improve the working health of the operating rooms that are inadequate in terms of physical ergonomic conditions.
,Key Words: Ergonomics, Operating Room, Staff Health and Safety