İdiyopatik intrakranial hipertansiyonlu hastalarda proinflamatuar sitokinler ile görsel uyarılmış potansiyeller ve optik koherens tomografi bulgularının değerlendirilmesi ve idiyopatik intrakranial hipertansiyonlu hastalarda oligoklonal band varlığının araştırılması
Proinflammatory cytokine levels, visual evoked potentials and optical coherence tomography findings and investigation of oligoclonal band presence in patients with idiopathi̇c intracranial hypertension
Yazar: ŞENER AKYOL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞADİYE GÜMÜŞYAYLA
Sağlık Bakanlığı / Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
Amaç: İdiyopatik intrakranial hipertansiyon (İİH)' un patogenezinde rol oynadığı düşünülen immunolojik faktörleri ve idiyopatik intrakranial hipertansiyonlu hastalarda ortaya çıkabilecek göz bulgularını araştırmak ve bu hasta grubunda immunolojik faktörler ile göz bulguları arasında ilişki olup olmadığını incelemek amaçlanmıştır. 
     Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, İİH teşhis edilmiş 30 hasta ve 30 sağlıklı gönüllüde yapıldı. Papilödem mevcut olan hastalar çalışmaya dahil edildi ve papilödem derecelendirilmesi "Modifiye Frisén skalası" na göre yapıldı. Papilödem mevcut olan hasta grubundaki bireylere teşhis amaçlı lomber ponksiyon yapıldı. Hasta grubundaki beyin omurilik sıvısı (BOS) açılış basıncı değerleri kaydedildi; BOS'ta oligoklonal band (OKB) varlığı ve immunglobulin G (IgG) indeksi araştırıldı. Hasta ve kontrol grubunda yer alan tüm bireylerin periferik kan örneklerinde interlökin (IL)-1β , IL-6 ve tümör nekroz faktör (TNF)-α düzeyleri çalışıldı. Hasta ve kontrol grubuna yer alan tüm bireylere patern görsel uyarılmış potansiyel (visual evoked potential=VEP) ve optik koherens tomografi (OKT) uygulandı. Patern VEP'te P100 dalga latansı; OKT'de ise retina sinir lifi tabakası kalınlığı (RSLTK), optik disk volümü ve makula kalınlığı değerleri kaydedildi. 
     Bulgular: Hasta ve kontrol grupları arasında proinflamatuar sitokin düzeyleri karşılaştırıldığında anlamlı fark saptanmadı. Hasta grubunda yer alan 1 bireyde OKB varlığı saptandı. Hasta grubunda yer alan bireylerde sağ ve sol P100 dalga latans değerleri anlamlı olarak yüksek tespit edildi. Hasta ve kontrol grupları arasında OKT değerleri karşılaştırıldığında; hasta grubunda yer alan bireylerin sağ gözdeki toplam optik disk volümü ile nazal ve santral optik disk volümü değerleri; sol gözde ise superior, nazal ve santral optik disk volümü değerleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu. Çalışmaya katılan hasta bireylere ait sağ göz P100 dalga latansı değerleri ile temporal-inferior ve nazal-superior RSLTK arasında; sol göz P100 dalga latansı değerleri ile toplam RSLTK, nazal, nazal-superior, temporal-superior ve temporal-inferior ve santral kadranlardaki RSLTK arasında anlamlı ilişki saptandı. Proinflamatuar IL-1β , IL-6 ve TNF-α düzeyleri ile VEP ve OKT bulguları arasında anlamlı ilişki saptanmadı. 
     Sonuç: Ciddi görsel komplikasyonlara sebep olabilecek İİH'nin, erken teşhisinde objektif veriler sağlayan OKT'nin klinikte kullanımı önemlidir. Ayrıca fundoskopik muayene ile rutin klinik kullanımdaki VEP sonucu elde edilen P100 dalga latanslarının titizlikle değerlendirilmesi gerekmektedir. İİH'li hastalarda OKB varlığı hastalık patogenezinde immünolojik bir zemini gösterebilir. Bununla birlikte proinflamatuar parametrelerle göz bulguları arasında bir ilişki bulunamamıştır. 
     Anahtar Kelimeler: İdiyopatik intrakranial hipertansiyon, oligoklonal band, proinflamatuar sitokinler, optik koherens tomografi

Abstract:
Objective:  In this study, it was aimed to investigate visual semptoms which can be seen on the idiophatic intracranial hypertension (IIH) patients and immunological factors that were presumed play roles on IIH pathogenesis. Beside this, it was also aimed to examine whether there was a relationship between immunological factors and visual semptoms.
     Matherial and Method:  This study consist of 30 patients with diagnosed IIH and 30 healthy controls. The patients who have papilledema were taken to the study and papilledema was evaluated according to Modified Frisén scale. Lumbar puncture was done to diagnose to patients who has papilledema. Cerebrospinal fluid (CSF) opening pressure was noted in patient group; immunglobulin G (IgG) index and presence of oligoclonal band (OCB) were investigated on CSF. Moreover, level of  IL-1β , IL-6 and TNF-α were examined in peripheral blood sample of all participants in the study. Visual evoked potentials (VEP) and optical coherence tomography (OCT) were implemented on all participants. P100 wave latency, retinal nerve fiber layer thickness (RNFLT), optic disc volume and macular thickness were noted.  
     Results:  There were no significant differences between the proinflammatory cytokine level of patients and control group. The presence of OCB was found a patient. P100 wave latency elongation of the left and right eye on patient group were found significantly higher than healthy controls. When OCT parameters of patients and control group were compared; total, nasal and central optic disc volume on the right eye and superior, nasal and central optic disc volume on the left eye of patients were found significantly higher than control group. It was found significant relationship between P100 wave latency of right eye and temporalis-inferior and nasal-superior RNFLT of right eye . In addition to this, it was found significant relationship between P100 wave latency of left eye and total, nasal, nasal-superior, temporalis-superior, temporalis-inferior and central RNFLT. There were no significant relationship between IL-1β, IL-6 and TNF-α levels and VEP and OCT parameters.  
     Conclusion: The clinical usage of OCT which provides objective data on early diagnosis of IIH that may lead to hazardous visual complications is important. Therefore,  careful VEP assesment and fundoscopic examine are needed. Presence of OCB in IHH patients can be indicate that immunological factors may play important role on IIH pathogenesis. Beside this; in our study, there were no relationship between proinflammatory cytokine levels and visual findings.
     Keywords: Idiophatic intracranial hypertension, oligoclonal bands, proinflammatory cytokines, optical coherence tomography