Kistik fibrozisli çocukların ebeveynlerine uygulanan aile güçlendirmeye dayalı hemşirelik girişimlerinin, ebeveynlerin stresle başetme,  problem çözme ve çocukların yaşam kalitesi üzerine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
Effect of the parents in coping with stress, problem solving and quality of life of children of nursing intervention based on strengthening parental program applied on parents their children with cystic fibrosis: Randomized controlled trial
Yazar: HATİCE DÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. FATMA TAŞ ARSLAN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile eğitimi = Family education ; Hastalık = Disease ; Hemşirelik = Nursing ; Kistik fibroz = Cystic fibrosis ; Problem çözme = Problem solving ; Stres yönetimi = Stress management ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çocuklar = Children

Özet:
Çalışma, KF'li çocukların ebeveynlerine uygulanan aile güçlendirmeye dayalı hemşirelik girişimlerinin, ebeveynlerin hastalığa ilişkin bilgi düzeylerine, problem çözme ve stresle baş etme becerilerine ve KF'li çocukların sağlıkla ilgili yaşam kalitesi üzerine etkilerini incelemek amacıyla; randomize, ön test-son test kontrollü deneysel tasarımda planlanmıştır. Araştırma Konya ili Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Çocuk Gögüs Hastalıkları polikliniğinde 17 Ocak-5 Mayıs 2017 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu 24 deney ve 24 kontrol grubu olmak üzere 48 ebeveyn oluşturmuştur. On hafta boyunca deney grubuna uygulanan aile güçlendirmeye dayalı hemşirelik girişimleri; hastalık yönetimine ilişkin bireysel eğitim ve kitapçığının verilmesi, eğitimin pekiştirilmesi ve motivasyonun artırılmasına yönelik telefon görüşmeleri ve danışmanlık hizmetinin verilmesinden oluşmaktadır. Kontrol grubuna rutin poliklinik izlemi yapılmıştır. Son testlerin uygulanmasından sonra kontrol grubunun etik açıdan bilgilenme hakkı göze alınarak deney grubuna verilen bireysel eğitim ve kitapçık kontrol grubuna da verilmiştir. Veriler; Ebeveynlere İlişkin Hastalık Bilgi Değerlendirme Formu, Problem Çözme Envanteri, Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği ve KF'li Çocuklarda Sağlıkla İlgili Yaşam Kalitesi Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde bağımlı grupların değerlendirilmesinde Wilcoxon Signed Ranks testi ve bağımsız gruplarda Mann-Whitney U testi yapılmıştır. Aile güçlendirmeye dayalı hemşirelik girişimleri sonrası deney ve kontrol grubunda yer alan ebeveynlerin Hastalığa İlişkin Bilgi Düzeyi, Problem Çözme Envanteri ölçek puanları arasında anlamlı düzeyde bir fark saptanmıştır(p<0,05). Aynı zamanda deney ve kontrol grubunda yer alan KF'li çocukların Sağlıkla İlgili Yaşam Kaliteri Ölçeği puan ortalamarı arasında deney grubu lehine anlamlı düzeyde bir fark tespit edilmiştir (p<0,05). Bu çalışma sonuçları doğrultusunda KF'li çocukların ebeveylerinin hastalık yönetimi, problem çözme ve stresle baş etme becerilerin geliştirilmesi ve KF'li çocukların yaşam kalitelerinin artırılmasına yönelik faktöriyel dizaynda çalışmalar yapılması önerilebilir.

Abstract:
ABSTRACT
	
The study was planned in an experimental design with randomized, pretest-posttest control for the purpose of examining the effects of nursing interventions applied to the parents of children with CF with the intent of strengthening families on the knowledge level of parents concerning the disease, as well as their skills of problem solving and coping with stress and the life quality of children with CF concerning health. The study was conducted in the Pediatric Chest Diseases polyclinic of Necmettin Erbakan University Meram Medical Faculty in the province of Konya between January 17-May 5, 2017. The working group consisted of 48 parents, 24 in the experimental and 24 in the control group. Nursing interventions applied to the experimental group for ten weeks with the intent of strengthening families consist of; providing individualized training and leaflet concerning disease management and providing phone calls and consultancy services for the purpose of reinforcing the training and increasing the motivation. A routine polyclinic follow-up was applied to the control group. After applying the posttests, the individualized training and leaflet provided to the experimental group were also provided to the control group considering their right to get informed ethically. The data were collected with Disease Information Evaluation Form for Parents, Problem Solving Inventory, Scale for Styles of Coping with Stress and Life Quality Scale Concerning Health in Children with CF. The data were evaluated using the Wilcoxon Signed Ranks test in evaluating dependent groups and the Mann-Whitney U test in independent groups. As a result of applying nursing interventions with the intent of strengthening families, it was determined that there was a significant difference between the scale scores obtained by parents in the experimental and control group from Knowledge Level Concerning the Disease and Problem Solving Inventory (p<0,05). It was also determined that there was a significant difference between the score averages obtained by children with CF in the experimental and control group from the Life Quality Scale Concerning Health on behalf of the experimental group (p<0,05). According to the results of this study, it is recommended to conduct studies in factorial design for the purpose of developing the skills of parents of children with CF concerning disease management, problem solving and coping with stress and increasing the life quality of children with CF.