Spontan ve yardımcı üreme teknikleri ile gebe kalan kadınlarda psikososyal sağlık ve anneliğe uyum
Psychosocial health and adaptation to maternity in pregnant women with spontaneous and assisted reproductive techniques
Yazar: KÜBRA DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. SEZER ER GÜNERİ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM GÜNER
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Annelik = Motherhood ; Gebelik = Pregnancy ; Kadınlar = Women ; Psikolojik sağlık = Psychological health ; Uyum = Adaptation ; Yardımcı üreme teknolojileri = Assisted reproduction technologies ; Üreme = Reproduction ; Üreme teknikleri = Reproduction techniques

Özet:
Amaç: Bu araştırma; spontan ve yardımcı üreme teknikleri ile gebe kalan kadınlarda
psikososyal sağlık ile gebeliğe ve anneliğe uyum düzeyleri arasındaki ilişkiyi
belirlemek amacıyla, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak yapılmıştır.
Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte planlanan araştırmanın evrenini, Kasım
2021 - Şubat 2022 tarihleri arasında Bayraklı ilçesinde Batı Anadolu Hastanesi Central
Hospital'a başvuran spontan gebe kalan kadınlar ile yardımcı üreme tekniği sonrası
gebe kalan kadınlar oluşturmuştur. Çalışmaya kuruma gelen ikinci trimestrdaki
spontan yolla gebe kalan 111, yardımcı üreme tekniği ile gebe kalan 68 kadın olmak
üzere toplamda 179 gebe katılmıştır. Veriler ''Gebe Tanıtım Formu'', "Gebelikte
Psikososyal Değerlendirme Ölçeği" ve "Prenatal Kendini Değerlendirme Ölçeği
(PKDÖ)" nin "Gebeliğin Kabulü" ve "Annelik Rolünün Kabulü" alt ölçekleri
kullanılarak toplanmıştır. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde Social Package
for Statistical Science 20.0 (SPSS 20.0) programı kullanılmıştır. Verilerin normal
dağılama uygunluğu Kolmogrov Smirnov analizi ile test edilmiş verilerin normal
dağılıma uymadığı belirlenmiş ve test yöntemlerinde nonparametrik testler
kullanılmıştır. Verilerin tanımlayıcı istatistikleri için ortanca, minimum ve maksimum
değerler ve yüzdelik sayılar kullanılmıştır. Karşılaştırmalara yönelik Ki-kare testi,
Fisher ki-kare testi ve Mann Whitney-U testi kullanılmıştır. Sayısal verilerin
karşılaştırılmasında Spearman korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Anlamlılık
düzeyi α=0.05 düzeyinde kabul edilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya katılan spontan gebeliği olan kadınların yaş ortanca değeri
27.00 (18-45) yıl, tedaviyle gebeliği olan kadınların yaş ortanca değeri 30.50 (20-47)
yıldır. Spontan ve tedaviyle gebe kalan kadınların yaş, eğitim, meslek, eş eğitim
durumu, eş meslek durumu, aile tipi, destek alınan kişiler, alınan desteğin yeterlilik
düzeyi dışında sosyo demografik özellikler açısından anlamlı ilişki olmadığı
belirlenmiştir. Spontan yolla gebe kalan kadınların %67.6'sının, tedaviyle gebe kalan
kadınların ise %83,8'inin eşinden destek aldığı belirlenmiştir. Spontan gebe kalan
kadınlarda psikososyal sağlığın daha yüksek olduğu belirlenmiş ve gruplar arasında
istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Spontan ve tedaviyle gebe kalan
kadınlarda gebeliğin kabulü açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark
bulunamamıştır (p>0,05). Spontan gebe kalan kadınlarda anneli k rolünün kabulünün
daha yüksek olduğu belirlenmiş ve gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark
IV
bulunmuştur (p<0,05). Spontan ve tedaviyle gebe kalan kadınlarda psikososyal sağlık
yükseldikçe gebeliğin ve annelik rolünün kabulünün de arttığı belirlenmiştir. Spontan
gebeliği olan kadınların "Gebeliğin Kabulü" ile "Annelik Rolünün Kabulü"
durumları arasında pozitif yönde yüksek düzeyde anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır
(r=0,733 p<0,005)
Sonuç: Sonuçlarımıza göre; spontan gebe kalan kadınların gebelik ve annelik rolünün
kabülünün daha yüksek olduğu, ancak iki grubun da psikososyal sağlıklarının
yükseldikçe gebelik ve annelik rolünün kabülünün arttığı belirlenmiştir.

Abstract:
Aim: This study was carried out as a descriptive and relation-seeker in order to
determine the relationship between psychosocial health and adaptation to pregnancy
and maternity levels in women who became pregnant with spontaneous and assisted
reproductive techniques.
Method: The population of the study, which was planned as a descriptive and
relationship-seeking study, consisted of women who applied to the Central Hospital of
Batı Anadolu Hospital in Bayraklı district between November 2021 and February 2022
and became pregnant spontaneously, and women who became pregnant after assisted
reproductive technique. A total of 179 pregnant women, 111 of whom became
pregnant spontaneously in the second trimester and 68 women who became pregnant
by assisted reproductive technique, participated in the study. The data were collected
by using the "Pregnant Identification Form", "Psychosocial Assessment Scale in
Pregnancy" and "Prenatal Self-Assessment Scale (PCSS)" subscales of Acceptance of
Pregnancy and Acceptance of Motherhood Role". Social Package for Statistical
Science 20.0 (SPSS 20.0) program was used to evaluate the research data. The
suitability of the data for normal distribution was determined by the Kolmogrov
Smirnov analysis, and it was determined that the data did not comply with the normal
distribution, and nonparametric tests were used in the test methods. Median, minimum
and maximum values and percentiles were used for the descriptive statistics of the
data. Chi-square test, Fisher chi-square test and Mann Whitney-U test were used for
comparisons. Spearman correlation analysis was used to compare numerical data. The
significance level was accepted as α=0.05.
Results: The median age of women with spontaneous pregnancy who participated in
the study was 27.00 (18-45) years, and the median age of women who had pregnancy
with treatment was 30.50 (20-47) years. It was determined that there was no significant
relationship in terms of age, education, occupation, spousal education status, spouse
occupational status, family type, people who received support, and socio-demographic
characteristics other than the adequacy level of the support received of women who
became pregnant spontaneously and with treatment. It was determined that 67.6% of
the women who became pregnant spontaneously and 83.8% of the women who became
pregnant with treatment received support from their husbands. It was determined that
psychosocial health was higher in women who conceived spontaneously and a
VI
statistically significant difference was found between the groups (p<0.05). It was
determined that the adherence to pregnancy was higher in women who conceived
spontaneously, but there was no statistically significant difference between the groups
(p>0.05). It was determined that the adaptation to motherhood was higher in women
who conceived spontaneously and a statistically significant difference was found
between the groups (p<0.05). It has been determined that as psychosocial health
increases in women who become pregnant spontaneously and with treatment,
adaptation to motherhood and pregnancy also increases. It was found that there was a
positive high level of significant relationship between "Acceptance of Pregnancy" and
"Acceptance of Motherhood Role" of women with spontaneous pregnancy (r=0.733
p<0.005)
Conclusion: According to our results; It was determined that women who conceived
spontaneously had higher adaptation to pregnancy and motherhood, but as the
psychosocial health of both groups increased, their adaptation to motherhood and
pregnancy increased