Bazı atık maddelerin tuğla üretiminde değerlendirilmesi
Evaluation of some waste products in brick production
Yazar: NİHAL YİĞİT ERTAŞ
Danışman: PROF. DR. YUNUS ERDOĞAN
Dumlupınar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Çağımızda teknolojinin ilerlemesi ile yeraltı kaynaklarının bulunması ve bunların işlenme olanaklarının arttığını gözlemekteyiz. Buna karşın elde edilen ürünlerin yanında, ortaya çıkan atık maddelerin depolanması ve tekrar kullanılabilirliği üzerine çalışmaların yeterince olmaması aynı zamanda bu atık malzemelerin çevre kirliliğine etken birer unsur oldukları gerçeği ile tezimizde, bunların nasıl kullanılabilir-kullanılamaz olduklarını incelemeye çalışacağız.
Ülkemizde yapı malzemesi olarak kullanılan tuğla için çeşitli çalışmalar yapılmış, hazırlanan değişik reçetelerle iyileştirilmeler sağlanmıştır. Bu tezde ise tuğla toprağı ile kırka bor atığı, kalsine manyezit, atık kül ve şaphaneden getirilen alünit farklı oranlarda karıştırılıp laboratuvar ortamında vakum preslenme yöntemi ile tuğla numuneleri üretilmiştir. Elektrikli ark tipi fırınlarda değişik sıcaklık artışları ile 6 adımda 900 ºC çıkarak pişirilmiştir. Pişmiş örnekler üzerinde fiziksel ve mekanik testler yürütülmüştür.
Elde edilen sonuçlar ışığında, tuğla numunelerinin fiziksel ve mekanik test değerlerinin birçoğunun literatür ve TSE değerleri aralığında olduğu görülmüştür. Hazırlanan reçetelerle numunelerin su emme, porozite, ateş zayiatı, toplam çekme, mukavemet gibi özelliklerinde iyileşmeler gözlenmiş ve ayrıca bor atığı sayesinde tuğlanın çok önemli bir teknolojik özelliği olan nötron tutma(absorbsiyon) özelliğininde ortaya çıktığını söyleyebiliriz.

Abstract:
In our age as progress in technology, we observe the increasement in utilization of subterraneous sources and their processing possibilities. However on the other hand, there is not enough work on the storage and reusability of the waste materials that come along with the products obtained and also the fact that these waste materials are factors in environmental pollution makes us to investigate these industrial waste materials if these are reusable or not.
Various studies have been done for bricks used as building materials in our country and some improvements were provided by different prescriptions prepared. In this thesis, brick soil, Kırka boron waste, calcine magnesite, waste ash and the alunite that brought from Şaphane mixed together with various ratios to form brick samples by using vacuum press method in laboratory environment. The brick samples are heated by various temperature increasements of six step in electical arc type ovens. The physical and mechanical tests are carried out with the end products.  
With obtained results, it has been seen that most of the physical and mechanical test values of brick samples are convenient to literature and TSE values.  With prepared prescriptions, the enhancements in characteristic properties of brick samples such as water absorption, porosity, fire loss, total tensile strength was determined by the applied tests. Also a very special technological property of neutron absorption property was investigated and valuable data was acquired.