Modern görsel kültürde online din: M nesli'nin online inanç pratikleri üzerine bir inceleme
Online religion in modern visual culture: An examination about online belief practices of M generation
Yazar: METİN EKEN
Danışman: PROF. DR. HAKAN AYDIN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Din = Religion ; Görsel kültür = Visual culture ; Sosyal medya = Social media ; Çevrimiçi = Online ; Çevrimiçi iletişim = Online communication ; Çevrimiçi sistemler = Online systems ; İnançlar = Beliefs ; İslamiyet = Islam

Özet:
M Nesli'nin online inanç pratiklerine dair düşüncelerinin, motivasyonlarının ve yaklaşımlarının modern görsel kültür ve teknik iletişim araçları çerçevesinde incelenmesi, bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Bu çerçevede modern görsel kültürde internetin ve sosyal medyanın, M Nesli'nin online inanç pratiklerine nasıl etki ettiği çalışmanın temel problemi olarak somutlaştırılmıştır. Bu doğrultuda öncelikle teorik düzlemde görsel kültürün doğasının ve ona modern bir hususiyet veren temel özelliklerinin çerçevelenmesi, modern görsel kültür ve medya ilişkisinin anlamlı bir zemine oturtulması, bu ilişkinin ortaya çıkardığı medyatik etkilerin belirlenmesi ile medya ve din ilişkisi çerçevesinde dinin medyatik görünümlerinin somutlaştırılması amaçlanmıştır. Saha düzleminde ise M Nesli özelinde genç Müslümanların kendilerini ve inançlarını internet ve sosyal medya aracılığıyla nasıl ifade ettiği ve medya alanının simgesel kaynaklarının inanç, maneviyat, din ve aşkın olana yönelik anlamlarla ve pratiklerle nasıl ilişkilendiği sorgulanmıştır. M Nesli'nin algılarını ve deneyimlerini doğrudan birinci ağızdan elde edilen anlatılar çerçevesinde anlamlandırmak amacıyla bu çalışmada nitel anlatı analizi yöntemine başvurulmuştur. Gözlem ve yarı-yapılandırılmış mülakat veri toplama tekniklerinin bir arada kullanıldığı araştırma, hazırlanan soru formunun amaçlı tipik durum ve kartopu örnekleme tekniğiyle seçilen 20 katılımcı tarafından cevaplanması yoluyla gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak çalışma, hem kültürel belirlenimleri hem de teknik özellikleri gereği değer yüklü araçlar olarak nitelenebilecek internetin ve sosyal medyanın, genç Müslümanların online inanç pratiklerinin şekillenmesinde ciddi bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bu etkinin, dini görünümlü pratiklerin muhtevasını/özünü modern görsel kültürün seküler ve sekülerleştirici doğasına tabi kılması sebebiyle sekülerleştirici bir karaktere sahip olduğu ifade edilebilir. Bu durum genç Müslümanların online inanç pratiklerinin bir kısmının her ne kadar dini bir görünüm arz etse de seküler bir anlayışa içkin olabileceğini göstermektedir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the ideas, motivations, and approaches of M Generation's online belief practices within the framework of modern visual culture and technical communication tools. In this context, how the Internet and social media influenced the online practices of M Generation in the modern visual culture were embodied as the basic problem of the study. In this respect, the primary aim is to frame the nature of visual culture on the theoretical level and the basic features giving it a modern characteristic, putting the relationship between the modern visual culture and media on a meaningful basis, determining the mediatic effects of this relationship and concretizing the media views of religion within the framework of media and religion. On the field level, it was questioned how young Muslims expressed themselves and their beliefs through the internet and social media specific to Generation M and how the symbolic resources of the media area relate to the meanings and practices related to belief, spirituality, religion, and transcendence. In this study, in order to interpret the perceptions and experiences of Generation M directly within the framework of the narratives obtained from the first person, the method of qualitative analysis was used. Observation and semi-structured interview data collection techniques were used together with the questionnaire. The questionnaire was conducted by 20 participants selected by snowball sampling technique. As a result, the study reveals that the internet and social media, which can be considered as value-laden instruments due to both their cultural determinations and their technical characteristics, have a serious impact on shaping the online beliefs of young Muslims. It can be said that this effect has a secularizing character because it subordinates the content/essence of religious-looking practices to the secular and secularizing nature of modern visual culture. This shows that some of the practices of the young Muslims' online beliefs may be inherent in a secular understanding, even though they have a religious look.