Türkiye Cumhuriyeti ve Rusya Federasyonu'nun enerji politikaları ve iki ülke arasındaki ilişkilerde enerji boyutu (2000-2012)
The republic of Turkey and the Russia Federation's energy policies and the relationships between the two countries energy dimensions (2000-2012)
Yazar: KRİSTİNA SAZONOVA
Danışman: PROF. DR. ÇAĞRI ERHAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Enerji = Energy ; Enerji politikaları = Energy policies ; Rusya = Russia ; Türkiye = Turkey ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Bu tezde uluslararası politika alanına klasik realist yaklaşımla bakılmıştır. Uluslararası ilişkilerin temel aktörü olan devletlerin sahip oldukları çeşitli kapasiteler büyük bir önem taşımaktadır. Bir devlet kapasitesi olan askeri gücü kadar, sahip olduğu doğal kaynaklardaki gücü ile de özleştirilebilmektedir. Başta enerji olmak üzere sahip olduğu tüm kaynaklar, zaman geçtikçe bir devletin gücünün ayrılmaz parçası haline gelmiştir. Bu çerçevede XX. yüzyılın başından beri bütün ülkelerin enerjiye olan ihtiyacı ve enerji talebi, genel olarak her geçen gün önemi artarak, doğalgaz ve petrol gibi stratejik kaynaklar günümüzde dünya siyasetinin vazgeçilmez bir gerçeği olmuştur.

Giriş bölümünde tezin amaçları ve varsayımları ortaya konulmuştur. Tezin ilk varsayımı, enerjinin Rusyanın küresel ve bölgesel politikalarında giderek artan bir öneme sahip bulunduğudur. Tezin ikinci varsayımı ise enerjinin, Türkiye Rusya ilişkilerinde en temel belirleyici öğe olduğudur, Üçüncü ve son varsayım ise, Türkiyenin, Rusyaya enerji açısından bağımlılığının, Rusyanın Türk dış politikasını yönlendirebilmesine yol açmasıdır.

Tezin birinci bölümünde, Soğuk Savaş dönemi sonrası çok kutuplu dünya düzeni bağlamında, gerek AB, gerek ABD, gerekse de Çin Halk Cumhuriyeti ve Orta Doğu ülkelerindeki mevcut durum incelenecektir. İkinci bölümde, yeni uluslararası sisteminin yapısı kapsamında, Türkiye Cumhuriyeti ve Rusya Federasyonu?nun dış politikalarında enerji konusu incelenecek, ve üçüncü bölümde ise, 2000- 2012 yıllarında Türkiye ve Rusya arasındaki enerji ilişkilerinin Türkiye ve Türk dış politikasına etkileri ele alınmıştır.

Sonuç bölümünde ise, varsayımların geçerliğin ne ölçüde geçerli olduğu tartışılmıştır. Enerji, Rusyanın küresel ve bölgesel politikalarında giderek artan bir öneme sahiptir. Enerjinin Türkiye Rusya ilişkilerinde en temel belirleyici öğe olduğu görülmektedir. Enerjideki bu aşırı bağımlılık, Türkiyenin bölgesel ve küresel politikalarını belirlerken Rusyanın istek ve taleplerini daima göz önünde bulundurmasına sebep olmaktadır.

Abstract:
İn that thesis, the classic realist approach in international politics theory is examined. States who are the main actors in international relations have various capacities and these capacities are so significant. Not only the capacity of a state in terms of  military but also the capacity of state in terms of natural resources are applied to identify its power. All the resources, particularly energy,,are the indispensible part of state power. In this context, Since the begining of the XX century, all countries? need for energy and strategic resources such as natural gas and oil have increased and then, it  has became an undeniable reality  in current world politics.

In introduction chapter, the aims and assumptions of the thesis have been put. The first assumption of the theses is that Energy is having an increasing importance in the determining Russias global and regional policies. the second assumption of thesis is that energy is the main determiner of Turkey Russia relations. Third and the final assumption is that Turkeys energy dependence on Russia is leading to Russia?s influence on Turkish foreign policy.

In the first chapter, within the context of a multi?polar world order after the Cold War, the current situation of the EU, the U.S. and the PRC and Middle East countries are analyzed. In the second chapter, within the framework of the new structure of the international system, energy topic is examined in terms of foreign policies of the Turkish Republic and the Russian Federation. In the third chapter, between the 2000-2012 period, the effect of Turkey and Russia energy relations on Turkey and the Turkish foreign policy implications are discussed. 

In the final chapter, the discussion regarding to the validity of the assumptions has been questioned. In Russia?s global and regional policies, energy has a growing importance. Energy is also determining Turkey Russia relations as the main factor. Turkey?s extreme energy dependence on Russia is leading to Turkey?s vulnerability to Russia?s demand and requirements in Turkey?s regional and world policies.