Türkiye'nin uluslararası para ve sermaye piyasalarından borçlanmasının ekonomik etkileri
The economical effects of Turkey's debts from international money and capital markets.
Yazar: HALİL ONUR ERGÜLER
Danışman: PROF.DR. HÜLYA TALU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Para Sermaye Piyasaları ve Finansal Kurumlar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics

Özet:
Dıs borçlanma, bir devletin kamu ya da özel sektör aracılıgı ile, genellikleiç kaynakların yetersiz geldigi durumlarda, baska bir devletten ya da uluslararasıkuruluslardan ödünç sagladıgı dıs kaynaklardır. Dıs borçlanma ile saglanankaynaklar ek gelir yaratmakla birlikte gelecekte borç alan ülke için yükümlülüklerde getirir. Türkiye ve benzeri gelismekte olan ekonomilerin kalkınma hızı sözkonusu ülkelerdeki yatırım oranları ve ülkedeki tasarruf düzeyi ile dogrudanilintilidir. Gelismekte olan ekonomilerin kendi kaynakları ile saglayabildikleritasarruf düzeyinin düsük olması, bu ülkelerin çok gereksindikleri yatırımlarıyapmasına engel olusturur ve bu ülkeleri dısarıdan borçlanmaya zorlar. Sınırlıdöviz gelirine karsılık, tüketim malları ile birlikte kalkınma için gerekli olanhammadde, ara malı ve yatırım mallarını ithal etme zorunlulukları Türkiyebenzeri gelismekte olan ekonomiler için dıs borçlar önemli bir sorun teskiletmektedir.Bu çalısmada Türkiye'nin uluslararası para ve sermaye piyasalarındanborçlanması incelenmektedir. Çalısmada Türkiye'ye iliskin olusturulan ikiekonometrik modelden ilkinde ,ekonomik kriz ve kredi derecelendirmesinotlarının Türkiye'nin 1987-2006 dönemi içerisindeki dıs borçlanmasınıetkilemedigi; bütçe açıgındaki degisimler, iç borç faiz oranları ve kısa sürelisermaye hareketlerinin dıs borçlanmayı etkiledigi bulgulanmıstır. Çalısmadaayrıca Türkiye'deki gayrisafi milli hasıladaki büyüme oranının Türkiye'ninuluslararası para ve sermaye piyasalardan borçlanması ile kaydadeger ölçüdeilintili oldugu bulgulanmıstır.

Abstract:
Foreign debt is the sum of external sources that a state borrows fromother states or borrowing international institutions either through public or privatesector so as to close the gap caused by the inadequacy of internal financialresources. Resources supplied by external borrowing helps create additionalrevenue for the borrower, while it brings a variety of responsibilities to theborrower with. The development speed of emerging economies such as Turkeyis directly related to the investment ratios and saving rates in those economies.Due to the inadequacy of the savings level of such economies, emergingeconomies might fail to keep up required investments to boost economic growthand therefore they are forced to use external debt. In spite of the limited amountsof foreign exchange revenues they receive, emerging economies like Turkeyhave many problems stemming from external borrowing thanks to the needs tosustain production through importing raw material and intermediate goods forrealizing required levels of economic development.This dissertation focuses on the external borrowing of Turkey frominternational money and capital markets. The first of the two regressionsdesigned in this respect has shown that , economic crises and credit ratings didnot affect Turkey?s external borrowing cycle that took place along 1987 ? 2006,while changes in budget deficit, internal debt interest ratios and short term capitalmovements did. In the latter regression it was found that the GNP growth rate ofTurkey is significantly affected by Turkey?s borrowing from international moneyand capital markets.