KOSGEB desteklerinin seçilmiş ekonomik göstergeler üzerindeki etkileri: Düzey 2 bölgeleri için panel veri analizi
Effects of KOSGEB supports on selected economic indicators: Panel data analysis for level 2 regions
Yazar: KUTAY ŞENEL
Danışman: PROF. DR. LEVENT YAHYA ESER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Sanayi Devrimi sonrasında modern ekonomilerin oluşmasıyla birlikte önemi artan KOBİ'lerin ekonomik büyüme, yenilikçilik, istihdam gibi çeşitli makro ekonomik göstergeler üzerindeki etkisi ilgi çekmeye başlamıştır. KOBİ'lerin faaliyetlerinin ülkelerin makro ekonomik değişkenleri üzerinde çok yönlü ve dinamik bir etkiye sahip olduğu ve bu etkinin de genellikle olumlu yönde gerçekleştiği ifade edilmektedir. Bu doğrultuda birçok ülkede ekonomik koşullar, öncelikler ve hedeflere göre farklılaşan KOBİ politikaları yer almaktadır. 

Bu çalışmanın amacı Türkiye'de KOSGEB tarafından verilen desteklerin seçilmiş ekonomik göstergeler üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda KOBİ'lere ilişkin kavramsal çerçeve ele alındıktan sonra OECD ülkeleri arasında yer alan Almanya, Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık, Danimarka, Fransa, Güney Kore, Hollanda, İtalya, Japonya'nın KOBİ'lere yönelik politika ve programları irdelenmiştir. Daha sonra Türkiye'nin KOBİ'lere yönelik politika ve programları incelendikten sonra seçilen ülkelerle karşılaştırılması yapılmıştır. Çalışmanın son bölümünde KOSGEB desteklerinin seçilmiş ekonomik değişkenler üzerindeki etkisi 2010-2020 döneminde düzey 2 bölgeleri için panel veri analiziyle tahmin edilmeye çalışılmıştır.

Çalışmada KOSGEB tarafından verilen toplam destek miktarı ile girişimcilik ve Ar-Ge desteklerinin ekonomik göstergeler arasında yer alan gayri safi yurt içi hasıla, istihdam, girişim sayısı, ihracat ve ithalat miktarı ile inovatif faaliyetlerin bir göstergesi olan patent, faydalı model, marka başvurularıyla pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı ilişkisi olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Ayrıca Türkiye'nin KOBİ'lerin finansal destek ve kaynaklara erişim ile alternatif finansman kaynaklarını geliştirme konularında OECD ortalamasının üstünde başarılı performansa sahip olmasına rağmen KOBİ'lere yönelik finansal becerilerin geliştirilmesi ve finansal piyasalarda şeffaflığı artırmaya yönelik programlarda yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak ilgili dönemde uygulanan KOSGEB desteklerinin ele alınan değişkenler üzerinde etkili olduğu ifade edilebilir. Ayrıca Türkiye'de KOBİ'lere sunulan desteklerin etkisini artırmaya yönelik politika yapıcılara başarılı ülke deneyimlerinden faydalanarak programlar geliştirilmesi, uzun vadeli bir KOBİ stratejisi oluşturulması ve destek süreçlerinin tek elden yürütüldüğü bir KOBİ bakanlığı kurulması önerilmiştir.

Abstract:
The impact of SMEs on various macroeconomic indicators such as economic growth, innovation and employment, which have become increasingly important with the formation of modern economies after the Industrial Revolution, has attracted attention. It is stated that the activities of SMEs have a multifaceted and dynamic impact on the macroeconomic variables of countries and that this impact is generally positive. Accordingly, many countries have SME policies that differ according to economic conditions, priorities and objectives. 

The aim of this study is to reveal the effects of the supports provided by KOSGEB on selected economic indicators in Turkey. In line with this purpose, after discussing the conceptual framework of SMEs, the policies and programs of Germany, the United States, the United Kingdom, Denmark, France, South Korea, the Netherlands, Italy and Japan, which are among the OECD countries, are examined. Then, Turkey's policies and programs for SMEs are examined and compared with the selected countries. In the last part of the study, the impact of KOSGEB supports on selected economic variables is estimated by panel data analysis for level 2 regions for the period 2010-2020.

In the study, it was found that the total amount of support provided by KOSGEB and entrepreneurship and R&D supports have a positive and statistically significant relationship with economic indicators such as gross domestic product, employment, number of enterprises, exports and imports, and patent, utility model and trademark applications, which are indicators of innovative activities. In addition, although Turkey has a successful performance above the OECD average in terms of SMEs' access to financial support and resources and the development of alternative financing sources, it has been determined that Turkey is insufficient in programs aimed at improving financial skills for SMEs and increasing transparency in financial markets. As a result, it can be stated that KOSGEB supports implemented in the relevant period are effective on the variables analyzed. In addition, in order to increase the impact of the support provided to SMEs in Turkey, policy makers are recommended to develop programs by taking advantage of the experiences of successful countries, to create a long-term SME strategy and to establish an SME ministry where support processes are carried out from a single source.