Hükmün açıklanmasının ertelenmesi
Deferment of the disclosure of the judgement
Yazar: İHSAN BAŞTÜRK
Danışman: PROF. DR. METİN FEYZİOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Ceza ve Ceza Usul Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ceza infaz kurumları = Prisons ; Ceza muhakemesi hukuku = Law of criminal procedure ; Ceza yargılaması = Criminal procedure ; Hükmün açıklanmasının ertelenmesi = Non-declaration of judgment ; Yargılama = Judgement

Özet:
Ceza muhakemesinin farklı aşamalarında uygulanan erteleme esasına dayanan hükmün ertelenmesi kurumunun karşılaştırmalı hukuk ve Türk Ceza Adalet Sistemi?ndeki amaçları, yeri, uygulanması ile sonuçlarının araştırılması bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. 19. Yüzyıldan itibaren hapis cezasının en iyi yaptırım olduğu anlayışından vazgeçilmiş; ceza hukukuna ?önleme ve failin iyileştirilmesi? düşüncesi egemen olmuştur. Hapis cezasına başvurmanın suçlulukla mücadelede başarı sağlamamasının yanında hapishanelerin adeta birer suç okuluna dönüşmesi, hapishanede infazın malî külfeti ve mahkemelerin iş yoğunluğunu arttırması bu fikrin oluşmasında etkili olmuştur. Böylelikle, hapis cezasına başvurmanın son çare (ultima ratio) olması gerektiği düşüncesi çağdaş ceza hukukunda kabul görmüştür. Bu anlamda, özellikle ilk defa suç işleyen veya iyileştirilmesi (ıslahı-correction) mümkün görülen kişileri hapsetmek yerine onlara bir şans daha vererek ıslah etmeye ve toplumla bütünleştirmeye çalışmak, yani erteleme yoluyla suçlulukla mücadele, insancıl bir seçenek olarak ortaya çıkmıştır. Kuşkusuz, suç işleyen kişiyi hemen damgalamayıp ve cezasını derhal infaz etmeyip; onu ıslah edici ve topluma kazandırıcı kurumlara başvurmak; çağdaş ceza hukukunun hümanist niteliği ve çağımızın insanlık değerleriyle de örtüşmektedir. Faili belirli bir süreyle denetim (gözetim) altında tutarak bu süre içinde göstereceği iyi hale bağlı olarak hakkında ceza muhakemesi yürütülmesini 713 ile ceza muhakemesi hukukunun insancıl ve özgürlükçü karakteri ön plana çıkmaktadır. Erteleme kurumu 2005 yılına varıncaya değin Ülkemizde sadece cezanın infazının ertelenmesi ile sınırlı olarak uygulanmıştır. Yeni Ceza Adalet Sistemi ile erteleme kurumunun uygulama alanı oldukça genişlemiş, Ceza Muhakemesi Kanunu?ndaki adıyla ?hükmün açıklanmasının geri bırakılması? gecikmeli de olsa mevzuatımızdaki yerini almıştır. İlk başlarda sınırlı bir şekilde uygulanabilen kurum, 2008 yılında yapılan bir düzenleme ile hayli geniş bir uygulama alanı kazanmıştır. Dünya?daki gelişimi çok eskilere dayanmasına rağmen hukuk sistemimizde henüz yeni benimsenmiş olması itibariyle anılan kurumun tüm yönleriyle irdelenmesi ve tartışılması suçlulukla mücadele adına yararlı olacaktır. Diğer taraftan, günümüz ceza hukukunda önemli işlevler yüklenmeye aday olan hükmün ertelenmesi kurumundan yeterli fayda sağlanabilmesi için bu konudaki mahkeme kararları ve özellikle Yargıtay içtihatları ile akademik çalışmaların taşıdığı önem tartışmasızdır. Bu itibarla, kurumun hayata geçirilmesi ve etkin biçimde uygulanmasında hukuk uygulayıcılarının hükmün ertelenmesi kurumunun amaçlarının gerçekleştirilmesine olan inançları önemlidir. Bu doğrultuda eğitim faaliyetlerinin yürütülmesi gerektiği düşüncesindeyiz. Diğer yandan, kurumun uygulanma süreci, şartları, yükümlülüğün belirlenmesi ve yerine getirilmesinde hâkime daha fazla takdir hakkı tanınmasının kurumdan azami ölçüde yararlanma amacına ulaşmada fayda sağlayacağı inancındayız. Bu doğrultuda olmak üzere, gerekli mevzuat değişiklikleri de bir an önce gerçekleştirilmelidir.

Abstract:
The survey of the goals, position and implementation of deferment of judgement institution, which is implemented at the different stages of the criminal proceeding and which is based on the principal of deferment, within the comparative law and the Turkish Criminal Justice System constitutes the subject of this study. Since the 19th Century, the conception that the imprisonment is the best sanction is abandoned and the thought of ?prevention and the amelioration of the offender? became prevailing in criminal law. Besides the fact that applying imprisonment does not bring success in fighting with criminality, the transformation of the prisons to criminal schools, the cost of the execution of imprisonment and the increase in workload of the courts were effective in the development of this idea. Thus, the thought that applying imprisonment must be the ultimate ratio gained acceptation in the modern criminal law. In this respect, instead of imprisoning especially the individuals who are first time offenders or who can be corrected trying to ameliorate and integrate them to the society by giving them one more chance, that is fighting with criminality by deferment, raised as a humanistic option. Doubtlessly, not immediately marking the offender and executing the sentence but instead calling upon the institutions correction him and integrating him to the society is consistent with the humanist character of the criminal law and the humanity values of our age. The goal of ensuring the offender's not tending to criminality again by keeping the offender under supervision for a while and deferring the criminal proceeding about him constitutes the basis of the ?deferral? thought. The deferral institution which has arisen in a simple manner at the beginning; has expanded with the effect 715 of the Anglo-American system which suggests that the offender must be kept under treatment and/or surveillance for correction and headed towards the system of disincarcerating the offender under survelliance. In this way, the probation institution has gained acceptance in the Continental Europe and the probation institute has been employed at different stages of the criminal proceeding. Especially in deferment of the judgement for the children and the first time offenders, it is tried to prevent the re-involvement in criminality of the first time or incidental offenders by the state's renouncement of its right to penalise the offender in return for his good conduct in a definite period. By this way, it is tried to fulfil the prevention goal of the criminal law in an effective and humanistic manner. Moreover, deferment institution contributes to the implementation of ?restorative justice? concept and therefore to the achievement of social peace by having room for ?compensation of the damnification due to the crime? and by its property of diversion of the suspected out of the system. In this respect, the deferment institution which has different applications has become an indispensable tool of punishment policy of present-day. From the point of view of development of criminal proceeding, it is possible to prevent the offender's re-involvement in a crime by benefiting the judgement as a tool for correction and integration to the society of the offender of the crime by deferring the disclosure and legal consequences of the judgment made or to be made for a while and with definite restrictions. In this respect, the humanistic and emancipatory character of the criminal proceeding law is highlighted with the deferral of the judgement. The deferment institution in our country had been implemented until 2005 being limited merely to deferral of the execution of the penalty. Together with the new Criminal Justice System the implementation scope of the deferment institution has expanded significantly and, although lately, it has taken its place in the legislation with its name being ?adjourment of the disclosure of the judgement?. The institution which could be applied in a limited manner in the beginning, gained a quite wide implementation scope with a regulation done in the year 2008. Since the mentioned institution is recently adopted in our legal system, although its development in the world goes back to very old times, the scrutinization and discussion of it with all its facets will be beneficial for fighting with criminality. Moreover, the importance carried by the court decisions and especially the Court Of Cassation jurisprudence and the academic studies for sufficiently benefiting the deferral of the judgement institution, which is a candidate for taking over important functions within the present-day criminal law, is indisputable. In this respect, for the implementation and effective application of the institution, the belief of the law practitioners in the realization of the goals of the deferment of the judgement institution is important. We think that training activities should be carried out in this regard. Moreover, we believe that entitling the judge with more discretion in the determination of process of practicing, conditions and obligations of the institution will be beneficial for the achievement of the aim of benefiting the institution to the maximum extent. To be in this regard, the necessary legislation revisions should be performed immediately