Medeni usul hukukunda dava şartlarının incelenmesi
Examining of case conditions at civil procedure law
Yazar: SERVET KANTARCIOĞLU
Danışman: PROF. DR. MİNE AKKAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Dava şartları, Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu döneminde açıkça düzenlenmemiş ancak doktrin ve yargı kararlarında kabul edilerek uygulamada yer edinmiş olan şartlardır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yürürlüğe girmesiyle ile birlikte dava şartlarına ilişkin hükümler de getirilmiş ve konu kanuni bir düzenlemeye kavuşmuştur. Dava şartları doktrinde, davanın esasına girilebilmesi için varlığı veya yokluğu gerekli şartlar olarak tanımlanmaktadır. Bu şartlar sağlanmadan davanın esastan incelenebilmesi mümkün değildir. Bu sebeple dava şartları, davanın haklılık incelemesinin yapılabilmesi için adeta bir filtre görevi üstlenmektedir. Dava şartları tam olarak sağlanmadan davanın görülmeye başlanması mümkün olmadığı gibi aynı zamanda bu şartlar yargılamanın her aşamasında mahkeme tarafından resen göz önünde bulundurulmalıdır. Aksi takdirde dava şartları sağlanmamış bir davada verilecek olan kararın hiçbir anlamı olmayabilir. Nitekim dava şartlarına atfedilen kamu düzeninden olma özelliği de bunu gerektirir.bÇalışmanın ilk bölümünde genel olarak dava şartı kavramı, dava şartlarının neler olduğu ve özellikleri hakkında bilgi verilmeye çalışılacaktır. Çalışmanın ikinci bölümünde, dava şartlarının medeni usûl hukukuna hâkim olan ilkelerle ilişkisi ve dava şartları bağlamında doktrinin üzerinde fikir birliğine varamadığı, aynı zamanda uygulamada da yeknesak kararların bulunmadığı özellik arz eden durumlar incelenecektir. Son olarak üçüncü bölümde öncelikle dava şartlarının incelenme zamanından devamında dava şartlarında meydana gelen eksiklikler ve bunların tamamlanması konusu ele alınacaktır. Sonrasında ise dava şartlarındaki eksikliklerin sonuçları ve dava şartlarının kanun yolu incelemesine olan etkisi incelenecektir. Bahsi geçen tüm konular, özellikle Türk hukuk doktrini ve yargı kararları ışığında açıklanıp aktarılmaya çalışılacaktır.

Abstract:
Case conditions are the conditions that were not clearly regulated during the Code of Civil Procedure, but were accepted in doctrine and judicial decisions and attain place in practice. With the entry into force of the Code of Civil Procedure the subject has received a legal regulation. In the doctrine, case conditions are defined as the conditions the presence or absence of which is necessary for the entry into the merits of the case. Without these conditions, it is not possible to examine the case on the merits. Case conditions act as a filter for the examination of the justification of the case. The court consider case conditions ex officio. Case conditions are from public order also necessitates this.
In the first part of the study, information about the concept and characteristics of case conditions is provided. The second part of the study examines the relationship between case conditions and the principles of civil procedure law. Special cases in which there is no consensus in doctrine are discussed. Finally, the third chapter, firstly, the time of examining the conditions of the case and then the deficiencies in the case conditions and how to address them. The results of the deficiencies in the case conditions and the impact of the case conditions are examined. All issues are explained with particular reference to Turkish legal doctrine and case law.