Türkiye'de müzik eğitiminin sosyolojik çözümlemesi:Gazi Üniversitesi Müzik Öğretmenliği Bölümünde sosyolojik bir araştırma
Sociological analaysis of music education in Turkey: A sociological research in Gazi University Music Education Department
Yazar: MÜMTAZ LEVENT AKKOL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NADİDE KARKINER
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Müzik = Music ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Müzik eğitimi = Music education ; Sosyoloji = Sociology ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmayla; müzik eğitimi veren kurumlarda öğrenim gören öğrencilerin toplumsal ve ekonomik konumlarının müzik eğitimine ilişkin tercihlerini, beklentilerini, uygulamalarını tavır ve düşüncelerini ne ölçüde etkilediği ve farklılaştırdığının araştırılıp incelenmesiyle müzik eğitiminin sosyolojik alt yapısının ortaya konması amaçlanmıştır. Müzik eğitiminin sosyolojik çözümlemesini yapmak müzik eğitimi alanındaki toplumsal ve ekonomik farklılıkları ve bu farklılıklarla beraber ortaya çıkan eşitsizlikleri daha görünür kılacaktır. Müzik öğretmeni olmaya aday müzik öğretmenliği öğrencileri ile müzik öğretmenlerinin fikirlerine, görüşlerine, yorum ve tecrübelerine başvurarak bu farklılıklar ve eşitsizliklerin müzik eğitimine etkileri ile müzik eğitimine bakış ve algı farklılıkları arasındaki ilişkiyi aramak ve kurmak adına nicel ve nitel araştırma tekniklerini bir arada kullanan bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmanın nicel araştırma verileri 103 yapılandırılmış görüşme ile toplanmış, SPSS yardımıyla çözümlenmiş, nitel araştırma sonucundaki bulgulara 22 müzik öğretmeni ile yapılan derinlemesine görüşmeler sonucunda ulaşılmıştır. Bu bulgular ışığında; müzik eğitimine ilişkin tercih, beklenti, uygulama, tavır ve düşünceler ile cinsiyet, yaş, ailelerin ve öğrencinin gelir düzeyi, aile fertlerinin eğitim durumu, mesleği, etnik köken, doğum yeri, yaşanılan ve yetişilen yerin kırsal mı kentsel mi olduğu gibi toplumsal ve ekonomik statüyü ölçen değişkenlerin ilişkili olduğu anlaşılmıştır. Müzik eğitiminde daha özgürlükçü bir alan yaratılması adına; eğitimde kullanılan müzik türlerinin çeşitliliği arttırılmalı, farklılıklar gözetilmeli, amatör müzik eğitimine ve özel yetenek sınavlarına yönelik herkese açık, parasız kurslar desteklenmeli, okul ve yurtların fiziki şartları, öğrencilere yapılan ekonomik yardımlar iyileştirilmeli, genel müzik eğitiminde kullanılan şarkı dağarcığındaki ırkçı, milliyetçi, cinsiyetçi şarkı ve marşlar gözden geçirilerek bunların yerine daha insancıl ve evrensel olanlar seçilmelidir.

Abstract:
In this thesis it is aimed to reveal the sociological substructure of music education by examining the degree of effects of social and economic situations of students, studying in institutions of music educations, on their preferences about music education, expectations, applications, attitudes and thoughts. 
Sociological analysis of music education provides the visibility of not only social and economic differences but also the inequalities that originates from these differences. 
In this research it is used both quantitative and qualitative methods for searching and constructing the relation between the effects of differences and inequalities on music education and perspectives and differences of perceptions of candidates of teachers of music education and the ideas, perspectives, interpretations and experiences of music education teachers. 
In this research the data from quantitative research is gathered from structured interviews that are conducted 103 students and analyzed with SPSS; the findings of qualitative research is also gathered form the face-to-face interviews with teachers of music education. 
In the light of data collected it is understood that variables which, measure the social and economic status like sex, age, born place, urban and rural background, income level of students and education beside income level, ethnic status and occupation of families have a relation between the choices, expectations, applications, attitudes and ideas about music education. 
Consequently, there has to be an increase in the varieties of music types used in education; the differences has to be observed; open and gratuitous courses has to supported for the benefit of amateur music education and special skills exams; beside the improvements in physical conditions of colleges and dormitories, financial supports have to be improved and lastly, the racist, nationalist, sexist songs and marches that has been used in music education have to be revised in the name of creating a more libertarian space in music education.