Osmanlı sonrası Filistin'de şer'î aile hukuku (Batı Şeria örneği)
The sharia family law in post-Ottoman Palestine (West Bank example)
Yazar: MEHMET EMİN AKSOY
Danışman: DOÇ. DR. PEHLUL DÜZENLİ
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Dört asır boyunca Osmanlı İmparatorluğu idaresi altında olan ve Bilâdüşşam toprakları olarak adlandırılan; Suriye, Ürdün, Lübnan ve Filistin mıntıkasında Osmanlı hukuk sistemi tatbik edilmiştir. Yazarlar, Osmanlı hukuk sistemini iki ana döneme ayırmışlardır. Kuruluşundan Tanzimat dönemine kadar şeriat kuralları, örf ve padişah fermanlarıyla yönetilen birinci dönem ile Tanzimat'tan Cumhuriyet'in ilanına kadar ki şer'iyye ve nizâmiye mahkemeleri şeklinde karma hukuk sisteminin hâkim olduğu ikinci dönem. 
Osmanlı hâkimiyeti sonrasında Filistin topraklarının tamamında belli bir süre aile hukuku alanında Osmanlı Hukûk-ı Âile Kararnâmesi yürürlükte kalmıştır. İngilizlerin bölgeyi işgal etmesi ve akabinde dünyanın farklı coğrafyalarından getirilen yahudilerin bölgeye yerleştirilmesiyle beraber 1947 yılında İsrail Devleti kurulmuş, bunun sonucunda Filistin halkının genel hukuk sisteminde de değişikler olmuştur. Ancak aile hukuku alanında geçmişten gelen şer'î uygulamalarının sınırlı sayıda maddeleri hariç geri kalanında herhangi bir değişikliğe gidilmemiştir. 
Günümüz Filistin topraklarında üç ayrı aile kanunu mevcut olup bölgede yaşayan müslümanlar, yaşadığı bölgeye göre ayrı şer'î aile hukukuna tâbidir. Batı Şeria bölgesinde 1976 tarihli "Kânûnu'l-ahvâli'ş-şahsiyye", Gazze bölgesinde Mısır "Kânûnu hûkûki'l-aile" yürürlüktedir. Bölgenin geri kalan kısmında ise İsrail yasalarına ters düşmediği sürece Osmanlı Hukûk-ı Âile Kararnâmesi ile Muhammed Kadri Paşa'nın "el-Ahkâmu'ş-şer'iyye fi'l-ahvâli'ş-şahsiyye" adlı eseri şer'î mahkemeler tarafından uygulanmaktadır.

Abstract:
The Ottoman legal system was implemented in the regions of Syria, Jordan, Lebanon and Palestine, which were under the administration of the Ottoman Empire for four centuries and were called as Biladush-sham. The authors were divided the Ottoman legal system into two main periods. The first period which was governed by Sharia rules, custom and sultan's edicts from its establishment to the Tanzimat period, and the second period which had a mixed legal system in the form of Sharia and Nezamiyeh courts prevailed from the Tanzimat to the proclamation of republic.
 The Ottoman Family Law Decree remained in force in the field of a certain period of time in all of the Palestinian territories. The state of Israel was established in 1947 with the British occupation of the region and subsequent settlement of Jews who were brought to the region from different geographies of the world, and hereby, there were changes in the general legal system of the Palestinian people. However, except for a limited number of articles, no changes were made in the rest of historical Sharia practices in the field of family law. 
 In today's Palestinian territories, there are three separate family laws, and Muslims who are living in the region are subject to separate Sharia family law which depends on the region where they live. The "Kânûnu'l-ahvâli'ş-şahsiyye" dated 1976 is in force in the West Bank region, and Egyptian "Kânûnu hûkû'l-aile" is in force in the Gaza region. In the rest of the region, the Ottoman Law on Family Decree and Muhammed Kadri Pasha's work which is called "el-Ahkâmu'ş-şeriyye fi'l-ahvâli'ş-şahsiyye" are implemented by the Sharia courts, as long as it does not conflict with Israeli laws.