Second life sanal yaşam dünyasında kendini sunum davranışlarının belirlenmesinde etnografik bir yaklaşım
Determining the self-presentation behaviours in second life
Yazar: KADRİYE UZUN
Danışman: DOÇ. DR. CENGİZ HAKAN AYDIN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Bilgisayar ağları = Computer networks ; Etnografya = Ethnography ; Kendini anlatma = Self explanation ; Kendini açma = Self disclosure ; Sanal ortamlar = Virtual environments ; Sanal yaşam = Virtual life ; Second Life = Second Life ; Tümevarım = Induction ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Üyelik = Membership

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, sanal yaşam dünyası Second Life üyelerinin sanal ortamda kendilerini sunma tercihleri ile fiziksel (gerçek) dünyadaki kendini sunma tercihleri arasındaki benzerlik ve farklılıkları ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda Second Life sanal yaşam dünyasının genel özellikleri ve kullanıcıların sanal yaşam tarzını belirleme düşüncesiyle SL kullanıcılarıyla görüşmeler yapılmış ve katılımlı sanal gözlemle veriler toplanmıştır.Araştırmada Second Life sanal yaşam dünyası kullanıcılarının çevrimiçi ve yüz yüze ortamlarda kendini sunum davranışlarının belirlenmesi ve böylece bu iki ortam arasındaki farkların ortaya koyulması amacıyla sanal etnografya yöntemi işe koşulmuştur. Second Life kendisine özgü ekonomisi, kültürel yapısı, değer sistemi, iletişim modları, kullanıcılar arasında etkilişime izine veren teknolojik donanımı ve kullanıcılar tarafından oluşturulan avatarları ile sanal bir sosyal sistem olması nedeniyle en uygun desenin sanal etnografya olduğu düşünülmüştür. Araştırmacı, Second Life'ta bir avatar oluşturup, bu dünyada yaşamaya başladığı tarihten itibaren, araştırma amaçları doğrultusunda bazı kullanıcıları daha yakından gözlemlemiştir. Bu kişilerden daha zengin veri toplayacağına inanan araştırmacı, onlarla zaman geçirerek çeşitli durum ve bağlamlardaki duygu ve davranışlarına şahit olmuştur. Çalışmada araştırma sorularına cevap bulabilmek için 6 kişi ile SL'ta çevrimiçi görüşme; 6 kişi ile yaşadıkları şehirlere gidilerek yüz yüze görüşme olmak üzere toplam 12 kişi ile görüşme yapılmıştır. Kendini sunum davranışları ortaya koyan ipuçları kullanıcıların avatarları aracılığıyla yansıttığı tutum, tavır, davranış, görünüm, yazılı ve sesli ifadeler, giyinme tarzı ve profil bilgilerinde aranmıştır.Araştırmada veriler tümevarım analizi kullanılarak yorumlanmıştır. Tümevarım analizinde yüz yüze ve çevrimiçi görüşme verileri ve gözlem verilerinden yararlanılmıştır.Second Life'ta kendini sunum davranışlarının belirlenmesi açısından incelendiğinde; kullanıcıların en fazla kendini sevdirme, kendini farklı tanıtma kendin hakkında bilgi verme, örnek olma, yardımcı olma gibi kendini tanıtmaya yönelik kendini sunum davranışları; kendini tanımlarken dikkatli olma, kendi hakkında az bilgi verme ve sessiz kalma gibi kendini korumaya yönelik kendini sunum davranışları ve olumsuz izlenim oluşturmaktan kaçınma gibi kendini sunum davranışları sergiledikleri görülmüştür.

Abstract:
The primary purpose of this study is to reveal the differences and similarities in the way Second Life users present themselves in the virtual platform and in the physical (real) world. In accordance with this purpose, some SL users were interviewed and data were collected through participated virtual observation in order to determine the general characteristics of the virtual world of Second Life and virtual life-styles of the users.Virtual ethnography was employed in the study for determining online and face-to-face self-presentation behaviors of the users of the virtual world of Second Life and to reveal differences from and similarities to real world. The method was considered the best possible one seeing that Second Life is a virtual social system with its unique economy, cultural structure, ethos, communication modes, technological infrastructure that enables users to interact with each other and avatars designed by the users. The researcher designed an avatar on Second Life. From that moment on, she observed some users more closely in accordance with the objectives of the study. Believing that she would collect richer data from those users, the researcher spent time with them and thus witnessed their feelings and behaviors under certain circumstances and in certain contexts. A total of 12 individuals were interviewed, half of them through online interviews on Second Life and the other half through face-to-face interviews in the city they live in, in order to find answers for study questions. The clues to the self-presentation of the users were searched for in their attitudes, manners, behaviors and appearances reflected through their avatars, written and oral statements, dressing style and profile data.The data for the study were interpreted through inductive analysis. The analysis used the data obtained through the face-to-face and online interviews and observations.A review of the self-presentation behaviors of the users on Second Life suggests that the users most frequently exhibited such self-presentation behaviors as ingratiation, untrue self-promotion, self-disclosure, exemplification and being helpful; defensive self-presentation behaviors like cautious self-description, minimal self-disclosure and remaining silent; and other behaviors such as avoiding leaving a negative impression on other users.