Türkiye'de anne olarak kadın: KADEM örneğinde annelik söylemi
Woman as mother: Motherhood discourse in the case of KADEM
Yazar: YAPRAK YURTSEVEN
Danışman: PROF. DR. PINAR UYAN SEMERCİ
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Sosyal Projeler ve Sivil Toplum Kuruluşları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Anneler = Mothers ; Annelik = Motherhood ; Kadın ve Demokrasi Derneği = Woman and Democracy Association ; Kadınlar = Women ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations

Özet:
Türkiye'de geçmişten günümüze annelik her zaman kadın ile özdeşleştirilmekte ve toplumun çok büyük bir kısmı tarafından kadının birincil görevi olarak görülmektedir. Geçmişe göre evlilik yaşı yükselmiş ve daha az çocuk yapma eğilimi artmış olsa da çocuk bakım sorumlulukları artmakta ve tüm yük çoğunlukla kadına yüklenmektedir. Yükselen neoliberalizm ve muhafazakarlık kadını önce anne ve eş olarak görmekte ve bu durum sosyal politikalar ve aile politikalarına da yansımaktadır. Kadınlar lehine yasalarda yapılan iyileştirmeler kâğıt üzerinde kalmakta ve uygulamada büyük sıkıntılar görülmektedir. İdeal annelik söylemi hem mevcut hükümet tarafından hem de toplumun diğer alanlarında kurum ve kişilerce tekrar tekrar yeniden üretilmektedir. Kadın odaklı sivil toplum kuruluşları da ideal annelik söylemlerinden azade değildirler. Bu tezin konusu Türkiye'de kadın odaklı bir sivil toplum kuruluşu olan Kadın ve Demokrasi Derneği (KADEM)'nin ideal annelik söylemini nasıl kurduğu ve yeniden ürettiğidir. 
Bu tez kapsamında öncelikle Türkiye'de ideal annelik söylemlerinin tarihsel çerçevesine bakılacaktır. Anneliğin idealize edilmesi sadece mevcut hükümete özgü olmadığı gibi sadece muhafazakâr düşüncenin bir ürünü de değildir. Tezin ikinci bölümünde ideal annelik algısı ve neden annelik sorumluluklarının kadına yüklendiği ile ilgili bir literatür çalışması yer alacak ve idealize edilen annelik sosyolojik, psikolojik, politik ve ekonomik çerçevelerden ele alınacaktır. Tezin son bölümünde söylem analizi yöntemi kullanılarak bir kadın örgütü olan Kadın ve Demokrasi Derneği (KADEM)'nin ideal annelik söylemleri analiz edilecektir. Kadın ve Demokrasi adı ile kadınların toplumun her alanına katılımını artırmak amacı taşıyarak kurulan bir derneğin ailenin korunmasını temel hedeflerinden biri olarak ortaya koyması ve her fırsatta kadının birincil ve en önemli sorumluluğunun annelik olduğunu belirtmesi Türkiye'de ideal annelik algısını anlamlandırmada faydalı bir yol sunacaktır.
Anahtar Kelimeler: Anne olarak kadın, idealize edilen annelik, Türkiye, STK, KADEM

Abstract:
In Turkey, motherhood is always identified with women from past to present and it is thought as women's primary duty for a great majority of the society. Although marriage age and tendency to having less children are increased; child care responsibilities are also growing, and all the burden is mostly laid on women. Rising neo-liberalism and conservatism defines women, first of all, as mother and wife and this situation is projected on social politics and family politics. Even though, there have been legal improvements on behalf of women, these are not effective enough in practice. The discourse of "ideal motherhood" is reproduced over and over again not only by the government but also by other institutions and individuals in every sphere of society. Even women-oriented NGO's are not immune from the discourse of ideal motherhood. This thesis aims to analyze how KADEM (Woman and Democracy Association) which is one of the women-oriented NGO in Turkey, constitutes and reproduces the discourse of ideal motherhood.            
In this thesis, firstly, historical framework of the discourse of ideal motherhood in Turkey will be examined. Idealization of motherhood is neither pertain to only current government, nor production only of conservative thought. In the second part of this thesis, a literature review about perception of motherhood and why "woman" mother will be presented, and also idealization of motherhood will be discussed sociologically, psychologically, politically, and economically in detail. In the last part of this thesis, KADEM (Woman and Democracy Association)'s discourses on ideal motherhood will be analyzed by using the method of discourse analysis. Examining that a woman-oriented NGO KADEM whose main aim is working for women's participation in every sphere of society, presents one of its main goals is protection of family and emphasizes that motherhood is the most important and primary role of woman, at every turn, can be beneficial to understand the perception of ideal motherhood in Turkey.
Key words: Woman as mother, idealization of motherhood, Turkey, NGO, KADEM