Kültürlerarası iletişim mekanlarında iç mekan tasarımı: Havaalanları örneği
Interior design in spaces of intercultural communication: Case of airports
Yazar: MELAHAT KÜÇÜKARSLAN EMİROĞLU
Danışman: PROF. AYŞE MÜGE BOZDAYI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2010
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Hava alanları = Airports ; Kültürlerarası iletişim = Intercultural communication ; Tasarım = Design ; İç mekan = Interior space ; İç mekan tasarımı = Interior design

Özet:
Bir sosyal birim olarak ele alındığında, farklı kültürlerden insanların bir arada bulunduğu her türlü mekân ortam kültürlerarası iletişim için ortam yaratmakta ise de, yolculuk mekânlarının sağladığı ortamın en uç noktada olduğu düşüncesi ile bu çalışma havaalanlarının kültürlerarası iletişime aracılığını anlamaya çalışmaktadır. Bu bir iç mekan problemi olarak ele alınırken, aslında havaalanının mekansal deneyim içerisinde nasıl anlamlandırıldığı sorgulanmaktadır. `Bağlam' ön-başlıklı bölümde bugünkü teknolojik gelişmeler ışığında bireyin yaşamsal ve mekansal deneyimindeki dönüşümler irdelenmiştir. `Kopma' ön-başlıklı bölümde havaalanının anlamı `yer' kavramı üzerinden irdelenerek bir `yer-olmayan' örneklemi oluşturmasının nedenleri, iç mekan programını oluşturan tipik unsurların yolcunun kültürel ve alansal aidiyet ilişkilerindeki etkileri doğrultusunda tespit edilmiştir. `Geçiş' ön-başlıklı bölümde havaalanının anlamı `geçiş' kavramı üzerinden irdelenerek kültürler-arası geçiş alanı ve `aradaki kültür / mekân olarak tanımlanmıştır. Bu tanımlamalar aracılığıyla havaalanının kültürel ve alansal olarak kapsadığı `arada-olma' durumları ve sağladığı kültürlerarası karşılaşmalar ile kültürlerarası iletişime arabuluculuk eden bir ara-yüz olarak ortaya konmuştur. Bu ara-yüzün `eşik' özelliğine ilişkin elde edilen bilgilerle birlikte `Dönüşüm' ön başlıklı beşinci bölümde temel iletişim modelleri geliştirilerek iç mekân tasarımına araç oluşturacak bir öneri sunulmuştur. Bu modele göre havaalanındaki mekânsal deneyim belli ve belirgin ardışık bir kurgudan oluşmaktadır. Bu ardışık kurgunun özellikleri ritüel olgusunu işaret ederek `kültürlerarası kod modeli' oluşturmak için bir çerçeve oluşturmuştur. Bu çerçeve liminal deneyimi bağlam olarak kullanmakta ve bu bağlamdan kaynaklanan eşiksel durumların kavramsal olarak çerçevelenmesini önermektedir. İki adımdan oluşan karşılaştırmalı bir özgün çalışmada kroki çizdirme ve anket yöntemleri kullanılmıştır. Elde edilen istatistiksel verilerin sonucu havaalanındaki ritüel özelliklerin yolcunun mekansal deneyiminde ve kültürel beklentilerinin seviyelerinin şekillenmesinde etkili olduğu yönündedir.

Abstract:
Every kind of space in which various cultural elements coexist creates milieu that mediate intercultural communication, when taken as social unit. Moreover, this mediation reaches a climax in travel spaces. Based on this view this study endeavoured to understand the mediation of airports to intercultural communication. This issue is taken as an interior design problem in quest with airports is given meaning in spatial experience. Chapter `Context? investigated the transformations in spatial experience of today?s individuals in relation with contemporary technological developments. In chapter `Separation? the meaning of airport is investigated by the concept `place? and marked typical elements and images that cause airports as an example of non-place. The effects of the typical components of its interior program are determined on passengers and their culture-territorial relations. In chapter `Transition? the meaning of airport is investigated by the concept `transition? and defined as an `intercultural transit space? and `in-between culture / space?. The content of in-between status of airport considering cultural / territorial passages, and intercultural encounters during passages manifested airport as an inter-face mediating intercultural communication. In chapter `Transformation? intercultural code model is proposed to be valued as a tool for interior design. According to this model the spatial experience in airports is composed of sequenced events. The structure of this sequence marked out `ritual? as a frame for intercultural code. This frame by taking liminal experience as context, proposes a series of thresholdnesses throughout the sequenced events. A two phased case study is conducted with sketch-drawing and questionnaire method. Statistical analysis of data obtained at the end shows that the ritual character of sequenced events in airport has effects on spatial experience and levels of cultural expectations of passengers.