Yeşil satınalma ve yeşil tedarikçi seçimi
Green purchasing and green supplier selection
Yazar: AYBALA BESTE TÜRKAY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYBERK SOYER
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Mühendislik Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Yeşil tedarik zinciri = Green supply chain ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
İnsanların tüketim alışkanlığının artması ve teknolojinin gelişmesi ile üreticiler bundan 20 yıl öncesine kıyasla çok daha fazla ürünü çok daha kısa sürede pazara sunmaktadır. Arzdaki bu artışa karşılık talep artışı bu oranda olmayınca pazarda rekabet ortamı oluşması kaçınılmaz olmuştur. Üstelik tüketicilerin bilinç seviyesinin ve duyarlılığının artması ile üreticiler rekabette avantajlı kalabilmek için ürünlerinin beşikten mezara tüm süreçlerine hakim olmak durumunda kalmıştır. 
Özellikle son yıllarda artan çevre bilinci ile tüketiciler daha çevreci ürünleri tercih eder duruma gelmiştir. Bu beklentiye cevap vermek isteyen üreticiler ürünlerini "yeşil" yapabilmek için ürün yaşam döngüsü boyunca tüm adımlarını çevreye duyarlı hale getirmek zorundadır. Bu döngünün ilk basamağı satınalma ve tedarikçi seçimidir.
Yapılan bu çalışma ile son yıllarda hem akademik çevrelerde hem de endüstride dikkat çeken yeşil satınalma ve yeşil tedarikçi seçimi konuları detaylıca incelenmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde çevre kavramı ve çevre sorunları üzerinden durulmuş; çevreci yaklaşımların gelişimleri ile ilgili bilgiler verilmiştir. Çevre ile ilgili farklı coğrafyalarda geçerli olan yasal düzenlemeler, standartlar, direktifler ve akademik araştırmaların ortak bir sonucu olarak ortaya çıkan yeşil tedarik zinciri alt disiplinleri ile birlikte incelenmiştir. İkinci bölümde yeşil tedarik zincirinin en önemli alt disiplinlerinden biri olan yeşil satınalma ve yeşil tedarikçi seçimi konularında 1995-2015 yılları arasındaki akademik çalışmalar, sektör raporları ve sivil toplum örgütlerinin çalışmaları derlenmiş ve detaylı bir şekilde incelenmiştir. Bu incelemeler sonucunda yeşil tedarikçi seçimi için bir karar verme modeli önerilmiş ve bir yazılım yardımıyla bir beyaz eşya üreticisinin yeşil tedarikçi seçimi için uygulama yapılmıştır.

Abstract:
As a result of increasing consumption of humankind and technological developments, compare to 20 years ago, manufacturers may offer their products to the market with bigger quantities and in a shorter lead-time. As there is not enough demand against increasing supply, it becomes inevitable to be competition in market. Besides end users' awareness and sensibility is much more than before. Thus, manufacturers should control their all process from cradle to grave. 
Especially in last decade, consumers prefer more "green product" due to increasing environmental awareness. Manufacturers, who wants to respond that preference, should make their all supply chain green. The first step of this process is purchasing and supplier selection. 
This paper examines green purchasing and green supplier selection subjects, which are attracted attention by both academic researchers and manufacturers. In first chapter, some information is given on environment and environmental problems. Green supply chain concept, which has born as a result of legal regulation, standards, directives and academic researches, is examined with its sub disciplines. In second chapter, lots of academic research, sectorial report and non-governmental organizations' reports, which are published between 1995-2014, are collected and examined on green purchasing and supplier selection, one of the most important sub disciplines of green supply chain. As a consequence of this examination, a multi criteria decision-making model is proposed for green supplier selection and then it is application is carried out by the help of software.