Sıçanlarda deneysel olarak oluşturulmuş alzheimer hastalığı modelinde ampa-kinlerin etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of ampa-kins in the experimental model of alzheimer's disease in rats
Yazar: ÖMER ÖZTEN
Danışman: PROF. DR. AHMET HACIMÜFTÜOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
ÖZET
Sıçanlarda Deneysel Olarak Oluşturulmuş Alzheimer Hastalığı Modelinde AMPA-kinlerin Etkilerinin Araştırılması
Amaç: Alzheimer hastalığı tüm dünyada yaygın hale gelen ve 65 yaş üstü hastalarda daha fazla görülen nörodejeneratif bir santral sinir sistemi hastalığıdır. Alzheimer hastalığında, sinir sistemindeki sinaptik boşluklardaki glutamat miktarının değişimi görülmektedir. Bu sebepten dolayı glutamat reseptörlerinden biri olan AMPA'yı kullanan AMPAKİNLER, glutamatın oluşturduğu bu etkilerde rolünün olup olmadığı anlaşılmaya çalışıldı. Bu tez çalışmasında hidroflumetazid ve pesampator adlı iki AMPAKİN bileşiğinin bir Alzheimer hastalığına karşı etkilerinin in vitro ve in vivo etkileri incelendi. 
Materyal ve Metod: Hidroflumetazid ve Pesampatör bileşikleri ilk olarak hücre kültüründe Alzheimer modeli oluşturularak etkisine bakıldı. Sonrasında intraserebroventriküler yöntem ile sıçanlara streptozotosin verilerek in vivo Alzheimer modeli oluşturuldu. Daha sonra bu sıçanlar üzerinde davranış deneyleri, biyokimyasal çalışmalar, LC-MS analizleri ve histopatolojik çalışmalar yapıldı.
Bulgular: İn vitro çalışmalarda uygulanan dozların artmasına karşılık gelen % canlılık oranı, toplam antioksidan ve toplam oksidan seviyeleri, IL-1β, LDH analizleri anlamlı sonuçlar verdi. İn vivo çalışmalarda ise davranış deneylerinde ve LC-MS sonuçlarında artan doz miktarlarıyla beraber Alzheimer modelinde etkili sonuçlar bulundu. Bütün sonuçlar arasında istatistiksel olarak anlamlılık söz konusudur.
Sonuç: Bu tez çalışmasında hidroflumetazid ve pesampator bileşikleri Alzheimer hastalığında in vitro ve in vivo modellerinde ilk kez denendi. Uygulanan deneyler sonucunda hidroflumetazid bileşiği ve pesampator bileşiğinin Alzheimer modelinde faydalı etkilerinin olduğu ve glutamatın oluşturduğu toksik etkilerde AMPA kanallarının öneminin olduğu ortaya konuldu. Bu bileşikler Alzheimer belirtilerini insanda da azaltabileceği ve bunun için klinik çalışmalar için çalışmamızın önveri niteliğinde olduğu görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Alzheimer, AMPAKİN, glutamat, nörodejenerasyon

Abstract:
ABSTRACT
Investigation of the Effects of Ampakines in an Experimentally Created Alzheimer's Disease Model in Rats
Aim: Alzheimer's disease is a neurodegenerative central nervous system disease that became common all over the world and is more common in patients over the age of 65. In Alzheimer's disease, changes in the amount of glutamate in the synaptic gaps in the nervous system are observed. For this reason, it was tried to understand whether AMPAKINES, which use AMPA, one of the glutamate receptors, play a role in these effects caused by glutamate. In this thesis study, the effects of two AMPAKINE compounds, hydroflumetazide and pesampator, against Alzheimer's disease were investigated in vitro and in vivo.
Material and Method: The effects of Hydroflumetazide and Pesampator compounds were first investigated by creating an Alzheimer's model in cell culture. Afterwards, an in vivo Alzheimer's model was created by administering streptozotocin to rats via the intracerebroventricular method. Then, behavioral experiments, biochemical studies, LC-MS analyses and histopathological studies were performed on these rats.
Results: In in vitro studies, the percentage of viability, total antioxidant and total oxidant levels, IL-1β, LDH analyses yielded significant results as the doses applied increased. In in vivo studies, effective results were found in the Alzheimer model with increasing doses in behavioral experiments and LC-MS results. There is statistical significance between all results.
Conclusion: In this thesis study, hydroflumetazide and pesampator compounds were tested for the first time in in vitro and in vivo models of Alzheimer's disease. As a result of the applied experiments, it was revealed that the hydroflumetazide compound and the pesampator compound had beneficial effects in the Alzheimer's model and that AMPA channels were important in the toxic effects of glutamate. It appears that these compounds can also reduce Alzheimer's symptoms in humans, and our study is preliminary for clinical studies.
Key Words: Alzheimer's disease, AMPAKINE, glutamate, neurodegeneration