Türkiye'de sosyal ağların kullanımına yönelik yazılmış tezlerin ve akademik makalelerin incelenmesi
Investigation of theses and articles written for the use of social networks in Turkey
Yazar: SİBEL DUMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET EMİN TÜRKOĞLU
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnternet ve Bilişim Teknolojileri Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bilişim sistemleriyle birlikte teknolojinin hızla gelişmesi, internet çağının başlamasına ve internet kullanımın artmasına neden olmuştur. İnternet kullanımındaki artışla beraber sosyal ağlarının da giderek yaygınlaştığı görülmektedir. 

Sosyal ağlar, insanların internet üzerinde, sanal ortamda iletişim kurmaya yarayan ağlara denir. Sosyal ağlar, kullanıcılara istediği zaman istediği bilgiye ulaşma, farklı kültürden farklı kullanıcılarla iletişime geçme, kendi içeriklerini oluşturma olanakları sağlamaktadır. Günümüzde internet kullanımıyla doğru orantılı olarak, sosyal ağ kullanıcılarının sayısının da giderek arttığı görülmüştür. Sosyal ağ sitelerinin, öğretmenlerin öğretim ve değerlendirme sürecinde kullanması, öğretim deneyimlerini zenginleştirmesi,  öğrencilerin öğrenme sürecini desteklemesi gibi özelliklerden dolayı eğitim amaçlı kullanılmasında giderek artış göstermektedir. Buna bağlı olarak, sosyal ağların eğitim amaçlı kullanılmasını konu edinen akademik çalışmaların artış gösterdiği düşünülmektedir.

Yapılan araştırma ile 2009-2017 yılları arasında sosyal ağların eğitim amaçlı kullanımı ile ilgili yazılmış tezlerin ve makalelerin incelenerek içerik analizi yapılmıştır. Bu araştırma ile ülkemizdeki sosyal ağ kullanımının eğitime katkı sağlaması, yapılan hataların ortaya çıkartılması, alandaki eksiklikler açısından ışık tutması, bu alanda çalışanlara rehberlik etmesi, alana yönelik farkındalık yaratması ve bu alanda literatüre katkı sağlaması hedeflenmiştir.

Araştırmanın amacını gerçekleştirebilmek için "Sosyal ağların eğitim amaçlı kullanılmasına yönelik yapılmış akademik çalışmalar içerik açısından nasıldır?" problemine cevap aranmıştır. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemi, durum çalışması deseni kullanılmıştır. Böylece 2009-2017 yılları arasında sosyal ağların eğitim amaçlı kullanımına yönelik yazılmış tez ve makalelerin derinlemesine incelenmesi ve yorumlanması yapılmıştır.

Bu çalışmanın çalışma grubunu, 2009-2017 yılları arasında Türkiye'de sosyal ağların eğitim amaçlı kullanımına yönelik yayımlanan bütün tez ve makaleler oluşturmaktadır.   Çalışmanın konusunu yansıtan en uygun yayınlara ulaşabilmek için amaçlı örneklem yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2009-2017 yılları arasında Türkiye'de sosyal ağların eğitim amaçlı kullanımına yönelik yazılmış 59 yüksek lisans tezi, 9 doktora tezi ve 56 akademik makale olmak üzere toplamda 124 çalışma oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak belirli kriterler belirlenmiş ve daha önce Türkan (2015) tarafından geliştirilen "Din Eğitimi Tezleri İnceleme Formu" (DETİF), Göktaş vd. (2012) tarafından geliştirilen "Eğitim Teknolojileri Yayın Sınıflama Formu", Benzer ve Erümit (2017) tarafından geliştirilen "Tez İnceleme Formu ve Bulgu Özetleri" formlarından faydalanılarak veri toplama formu oluşturulmuştur. Araştırmada kullanılan veri toplama formunun geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Veri toplama formunun yeterli geçerlik ve güvenirlik oranına sahip olduğunu görülmüştür. Araştırmada edilen sonuçlar frekans ve yüzde dağılımları ile ifade edilmiştir. Araştırmada yapılan içerik analizinde, tezlerin ve makalelerin içerik analizi 31 kriter ile sınırlandırılmıştır.

Araştırma bulgularına göre en fazla akademik çalışma 2015 yılında Hacettepe Üniversitesinde yapılmıştır. Araştırmalarda en fazla nitel araştırma yöntemi ve deneysel model kullanılmıştır. Çalışmaların genellikle yükseköğretim kademesinde yapıldığı belirlenmiştir.

Abstract:
The rapid development of technology with the information systems has started the internet age and caused an increase in the use of internet. It is clear that   social networking have become more common with the use of internet. Social networks are the platforms where people can communicate with each other in virtual environments via the internet. With social networks, the users can reach the information whenever they want, communicate with the users from different cultures and create their own content. With the common use of internet, the number of social network users has increased. The use of social networks for educational purposes has increased because they enrich the education experiences, supports the students' learning processes and they are used by teachers during teaching and evaluation processes. Because of this,  there is an increase in academic studies on the use of social media for educational purposes.

In this study,  content analysis of the theses and articles about the use of social networks for educational purposes between 2009 and 2017 was performed. With this study, it was aimed to make use of social network in our country to contribute to education. Thus, it was aimed to bring out the mistakes made, to shed light on the deficiencies in the field, to guide the employees, to create awareness for the field and to contribute to the literature in this field.

In the study, the answer for the following question was sought: "How are the academical studies about the usage of social networks for educational purposes in terms of content?"  Qualitative research method was used in this research. In this way, thesis and articles written between 2009-2017 about the use of social networks in education was examined and commented deeply.

This study consists of all the thesis and articles published between 2009-2017. The purposeful sampling method was used to reach the most suitable publications which reflect the subject of the study. The research sampling consists of 124 studies on the use of social networks for educational purposes, 59 postgraduate thesis, 9 doctorate thesis and 56 academical articles. The criteria were determined to collect the data; and the data collection form was created by making use of 3 forms: These are "Religious Education Theses Examination Form" which was developed by Türkan (2015),   "Educational Technology Publication Classification Form" developed by Göktaş et al. (2012), "Thesis Examination Form and  Abstracts of Findings"  developed by Benzer and Erümit (2017), respectively.  The validity and reliability studies of the data collection form used in the study were conducted. It was observed that the data collection form had an adequate validity and reliability ratio. The results are expressed by frequency and percentage distributions. Content analysis of theses and articles was limited to 31 criteria. 

According to the findings of the study, the highest number of academic studies (12 studies) was conducted in 2015,  in Hacettepe University. Qualitative research method and experimental model were used mostly. Social networking studies were mostly made through university research.