Farklı yıkama solüsyonları ile tek veya çok seans kanal tedavileri uygulanmış hastalarda post-operatif ağrı protokollerinin karşılaştırılması
Comparison of post-operative pain protocols in patients undergoing single or multi-sized root canal treatments with different irrigation solutions
Yazar: ARİFE MERSİNLİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MURAT MADEN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Ağrı = Pain ; Ağrı eşiği = Pain threshold ; Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Dental pulpa boşluğu = Dental pulp cavity ; Endodonti = Endodontics ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Kök kanalı irrigantları = Root canal irrigants

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı farklı yıkama solüsyonları ile kök kanal tedavisi uygulanan hastalarda hem tedavi öncesi basınç ağrı eşiği, anksiyete düzeyleri ve ağrı seviyelerini hem de tedaviden 6- 24- 48 saat ve 1 hafta sonraki dönemlerinde bildirilen ağrıyı değerlendirmektir. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya herhangi bir sistemik hastalığı olmayan 15-77 yaşları arasında 174 kadın, 174 erkek toplam 348 hasta dâhil edildi. Tüm hastalar mandibular veya maksiller tek kök tek kanallı dişlerine endodontik tedavi uygulanacak hastalar arasından seçildi. Hastalar final irrigasyon protokollerine (CHX, NaOCl ve Qmix) göre üç gruba (n=116) rastgele ayrıldılar ve endodontik tedavileri tek veya çok randevuda tamamlandı. Endodontik tedaviden önce hastaların anksiyete düzeylerini belirlemek için Durumsal -Süreklilik Anksiyete ölçekleri ve ağrı eşikleri ölçmek için algometre cihazı kullanıldı. Tedaviden önce ve tedaviden sonra belirli aralıklarla sayısal değerlendirme skalası (NRS), ağrı hissinin değerlendirilmesinde kullanıldı. Elde edilen bulgular Kruskall-Wallis, Mann-Whitney ve Pearson korelasyon testleri ile analiz edildi.
Bulgular: Basınç ağrı eşiği ve anksiyete ölçüm sonuçlarının cinsiyet ve yaştan anlamlı derecede etkilendiği bulundu. Tedavi öncesi hissedilen ağrı seviyesi ile anksiyete ölçüm skorları  anlamlı ilişki varken basınç ağrı eşiği ile anlamlı ilişki bulunmadı. Tedaviden 24, 48 saat ve 1 hafta sonra irrigasyon solüsyon gruplarına göre ağrı ortalamaları NaOCl ≥Qmix>CHX şeklinde bulundu.
Sonuç: Çalışma bulgularına dayanarak Qmix'in postoperatif ağrı yönünden kabul edilebilir bir materyal olduğu fikrine varıldı. Dental anksiyetesi yüksek olan hastaların preoperatif hissettikleri ağrı seviyesinin daha yüksek olduğu görüldü. Preoperatif ağrı seviyesi yüksek olan hastaların postoperatif daha fazla ağrı hissettikleri gözlendi.          

Anahtar Kelimeler: Ağrı, anksiyete, basınç ağrı eşiği, kök kanal tedavisi, irrigasyon solüsyonları.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to evaluate the pre-treatment pressure pain threshold, anxiety and pain levels in patients who received root canal treatment with different washing solutions, as well as the pain reported during 6-24-48 hours and 1 week after treatment.
Material and Methods: A total of 348 patients, 174 women and 174 men, aged 15-77 years, who did not have any systemic disease, were included in the study. All patients were selected from patients who were to undergo endodontic treatment with mandibular or maxillary single-rooted single-canal teeth. Patients were randomly divided into three groups (n = 116) according to final irrigation protocols (CHX, NaOCl and Qmix) and endodontic treatments were completed at one or more appointments. Before endodontic treatment, the State- Trait Anxiety Inventory were used to determine the anxiety levels of patients and the algometer device were used to measure pain thresholds. The numerical rating scale (NRS) was used at regular intervals to evaluate the pain sensation before and after treatment. Obtained findings were analyzed by Kruskall-Wallis, Mann-Whitney test and Pearson correlation tests.
Results: Pressure pain threshold and anxiety measurement results were found to be significantly affected by gender and age. There was a significant relationship between the level of anxiety and the pain level felt before the treatment, but no significant relation with the pressure pain threshold. After 24, 48 hours and 1 week of treatment, the mean values of pain were found to be NaOCl ≥ Qmix> CHX according to irrigation solution groups.
Conclusion: According to the results of this study, Qmix was found to be acceptable by means of postoperative pain. Patients with high dental anxiety were found to have a higher preoperative pain level. Patients with a higher level of preoperative pain experienced more postoperative pain. 
Keywords: Anxiety, pain, pressure pain threshold, root canal treatment, irrigation solutions.