Azerbaycan ülkesi Bakü şehirinde okullarda iç hava kalitesinin araştırılması
Investigation of indoor air quality in schools in Baku city, Azerbaijan country
Yazar: VASİF POLADOV
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ÇOŞGUN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Günümüzde insanlar yaşama alanlarını daha konforlu hale getirmek için iç ortamlarda hava kalitesini daha sağlıklı bir hale getirmek için çalışmalar yapıyorlar. İç ortamlarda hava kalitesinin iyileştirilmesinin temel nedenleri günümüzün büyük bir kısmı kapalı alanlarda geçiyor ve bu konfor sağlanmazsa eğer bu insan sağlığına ve verimliliğine kötü yansır. Son zamanlarda iç hava kalitesi, ısıl konfor, iklimlendirme gibi konular üzerinde çalışmalar ve araştırmalar ivme kazanmaktadır. Son zamanlarda bu konuyla ilgili çalışmaların artama sebeplerinden en önemlisi günümüzün büyük bir problemi olan küresel ısınmadır. İç hava kalitesi kavramı iklimlendirme sistemleri ile bir başa ilişkili olduğu için mekanik sistemde konunun önemli bir parametresidir. İç hava kalitesi sıcaklık, karbondioksit, bağıl nem, oda sıcaklığı, toz partiküller maddeler gibi birçok parametreler değerlendiriliyor. Yaptığım tez çalışmasında Azerbaycan'ın Bakü ilinde sınıf odalarında toz partiküller maddeler,  bağıl nem ve oda sıcaklığı parametreleri ele alınmıştır. Ölçümler elle taşınır cihazla yapılmıştır. Çalışmada yapılmış olan deneysel çalışmalar kış döneminde yapılmıştir. Çalışma verileri IBM SPSS Statistics 26.0 (IBM, Armonk, NY, USA) programına aktarılarak analizler tamamlanmıştır. Veriler değerlendirilirken sayısal değişkenler için tanımlayıcı istatistikler (ortalama, standart sapma, medyan) verilmiştir. Uygulanacak analizlere karar verebilmek için öncelikle tüm ölçümlere normal dağılım varsayımı için Kolmogorow Smirnov Testi (n>30) uygulanmıştır. Test sonucunda nem, partikül maddeler ve CO2 ölçümlerinin normal dağılım varsayımını sağlamadığı görülmüş iken sıcaklık ℃ ölçüsünün ise normal dağılım varsayımını sağladığı görülmüştür. Bu nedenle karşılaştırmalarda hem parametrik testler hem de nonparametrik testler kullanılmıştır. İkiden fazla bağımsız grup arasında ölçümlere göre farklılık olup olmadığı Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), ve Kruskal Wallis Analizi ile incelenmiş olup hangi gruplar arasında farklılık olduğuna ise Tukey Testi ve Bonferroni Testi ile bakılmıştır. Son olarak ölçümler yapıldıktan sonra toplanan değerler farklı ülkelerin standartları ile karşılaştırılmıştır.

Abstract:
Nowadays, people are working to improve indoor air quality in order to make their living spaces more comfortable. The main reasons for improving air quality in indoor environments are that most of our day is spent in closed spaces and if this comfort is not provided, this will have a bad impact on human health and productivity. Recently, studies and research on issues such as indoor air quality, thermal comfort and air conditioning have been gaining momentum. The most important reason for the increase in studies on this subject recently is global warming, which is a big problem of today. Since the concept of indoor air quality is directly related to air conditioning systems, it is an important parameter of the subject in the mechanical system. Many parameters of indoor air quality such as temperature, carbon dioxide, relative humidity, room temperature, dust particles and substances are evaluated. In my thesis study, dust particles, relative humidity and room temperature parameters in classroom rooms in Baku, Azerbaijan were discussed. Measurements were made with a handheld device. The experimental studies carried out in the study were carried out in the winter period. Analyzes were completed by transferring the study data to IBM SPSS Statistics 26.0 (IBM, Armonk, NY, USA). While evaluating the data