Candaroğulları Beyliği vakıfları
The Foundations of Candaroğulları Beyliği
Yazar: SEVAL YILMAZ
Danışman: PROF. DR. YAŞAR YÜCEL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History
Dizin: Camiler = Mosques ; Candaroğulları = Candaroğulları ; Mescitler = Masjids ; Tekkeler = Tekke ; Vakıflar = Foundations ; Yeni Çağ = New Age

Özet:
Kastamonu ve civarının 1071 Malazgirt zaferini müteakiben Türkler tarafından iskana açılması Anadolu'da yeni bir Türkleşme ve canlılık dönemini başlatmıştır. Yaklaşık bir asra yakın Çobanoğulları'nm hakimiyetinde kalan Kastamonu şehri XIV. yüzyılın ilk yarısından itibaren Candaroğulları Beyliği'nin hakimiyetine geçmiştir. Şemseddin Yaman Candar döneminde beyliğin merkezi Eflani iken I. Süleyman Paşa başkenti Kastamonu'ya nakletmiştir. Kastamonu şehri Candaroğulları' run hakimiyetini takip eden yıllarda büyük bir gelişme içine girmiş nüfus artışı ile beraber yeni yeni iskan alanları ortaya çıkmıştır. Kastamonu'da mahalleler genellikle dini ve sosyal fonksiyonlu binalar etrafında kurulup gelişmiştir. Çoğunlukla mahalleler ya mescit ya da tekke ve zaviye adıyla anılmıştır. Bu da vakıf eserlerinin sosyal hayatta ne derece önemli bir yer tuttuğunu göstermektedir. Selçuklular zamanında Sinop'un ele geçirilmesini takiben başlayan şehirdeki ticari faaliyetler daha sonra hükümdar ve devlet adamlarının burada han, hamam, cami, medrese, zaviye ve imaretler gibi vakıf kurumları vücuda getirmeleriyle daha da gelişmiştir. Kastamonu gelişen ticari ve sınai faaliyetler neticesinde Anadolu şehirleri arasında malların ucuzluğu ve bolluğu ile şöhret bulmuştur. Sosyo ekonomik gelişmenin üst düzeye çıktığı İsmail Bey devrinde ise ilim hayatında büyük ilerlemeler kaydedilmiştir. Candaroğulları devrinde Kastamonu ve civarında sistemli bir iskan politikası takip edilmiş, meydana getirilen zaviye ve çeşitli vakıf kurumlarıyla bölgenin Türkleşmesi sağlanmıştır.

Abstract:
After the 1071 Malazgird victory Turkish settlement in and around Kastamonu caused a new Turkification process and a lively period in Anatolia. After the occupation of Çobanoğulları for a century, Kastamonu was dominated by Candaroğullan in the first half of the 14th century during the reign of the Şemseddin Yaman Candar the center of the principality was Eflani but Süleyman Paşa I. appointed the center to Kastamonu. During the Candaroğullan reign, Kastamonu was developed and this was brought new inhabiting areas with population increase. Generally the vards were settled and developed arround the religious and social buildings in Kastamonu. Mostly the vards were called with the names of small mosque or dervish lodge and cell of the recluse. This shows that the remains of foundation is very important in social life. Commercial activities which were begun after the conquest of the Sinop by Selçuks developed further in Kastamonu as statesmen built foundation remains as if Turkish baths, large commercial buildings, mosques, medreses and cells of the recluse in the city. Kastamonu was acquired fame with cheap and abdundant property among the Anatolia cities because of commercial and industrial developed. There was a high level development of the sosyo-economic and also there was advances in the science life during the period of Ismail Bey. During the reign of the Candaroğullan inhabitance policies followed systematically in and around Kastamonu of it. The region Turkificised by the settled cells of the recluse and various, foundations.