Çankırılı halk şâirlerinde geleneksel etkileşimin eğitime katkısı
The contribution of traditional interaction of folk poets from Çankiri to education
Yazar: AYŞE ÖZNUR KADIOĞLU
Danışman: Y.DOÇ.DR. MEHMET YARDIMCI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Millî kültürümüzün yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılması konusunda halkşâirlerimiz, yüzyıllardır paylarına düşen görevi başarıyla yerine getirmişlerdir.Ülkemizin her yerinde halkın duygu ve düşüncelerine ses olmuş, yaşanılanları halkındiliyle eserlerine taşımış olan halk şâirlerimiz, sadece halkın yaşadıklarına ses olmaklakalmamış, aynı zamanda bazen bilerek bazen de bilmeyerek halkın pek çok konu hakkındabilinçlenmesine, bilgi ve görgü kazanmasına da yardımcı olmuşlardır.Çalışmamızda Çankırılı halk şâirlerini halk edebiyatı gelenekleri çerçevesindeinceledikten sonra, gelenek kapsamı içerisinde yer alan etkileşim unsurlarını tespit edipşiirlerin halk eğitimi konusundaki özelliklerini ortaya koymaya çalışılmıştır. Bu açıdançalışmamız üç bölüm olarak tamamlanmıştır.Birinci bölümde, Çankırılı halk şâirlerinde gelenek unsurları mahlas alma, rüya sonrasıâşık olma, usta-çırak, âşık karşılaşmaları, askı, dedim-dedi tarzı söyleyiş, tarih bildirme,nazîre söyleme ve saz çalma gelenekleri değerlendirilmektedirler. İkinci bölümde, etkileşimunsurları bu gelenekler doğrultusunda ortaya konulmaktadır. Üçüncü bölümde ise, eğitimunsurları aşk, hayat, toprak-köy hayatı, din, toplum yaşantısı-insan ilişkileri, haksızlık,çalışkanlık, hayvanlar ve tabiat, trafik, sağlık, ölüm, millet-vatan sevgisi, çocuk eğitimi, öğüt,terbiye, ayrılık, kader, gurbet başlıkları sınıflandırılıp ortaya konulmaktadır.Çalışmamızın önemi, bugüne kadar bu konu hakkında kapsamlı bir çalışmanınyapılmamış olmasından kaynaklanmaktadır.Halk edebiyatı, etkileşim, eğitim, toplum, gelenek.

Abstract:
Our folk poets have done their part with success for centuries concerning thekeeping of our national culture alive and its transfer to future generations.Our folk poets, who throughout our country voiced the feelings and thoughtsof the public and carried happennings to their works using the public tongue, didn'tonly voiced what the people lived but at the same time, sometimes knowing andsometimes unaware, also helped the public to become conscious about many subjectsand gain knowledge and good manners.In our work, after observing the folk poets of Çankırı through the traditions ofthe folk literature, it was tried to manifest the characteristics of the poems concerningpublic education, fixating the elements of interaction which exist within the scope oftradition. For this reason, our work has been completed as three sections.In the first section, the traditional elements of the folk poets from Çankırı,which were taking nicknames, falling in love after a dream, master and apprentice,meeting of bards, riddle (askı), saying things in ?dedim-dedi? style, notifying thedate, replying others using similar words (nazîre) and forms and playing the saz,have been evaluated. In the second section, the elements of interaction aremanifested based on these traditions. In the third section the elements of educationare classified and presented under the leadings of love, life, land-village life, religion,public life- human relations, injustice, diligence, animals and nature, traffic, health,death, love of nation and country, child education, advices, manners, separation, fateand foreign land.Our work has its importance resulting from the fact that no comprehensivestudy of this subject has been performed until today.Folk literature, interaction, education, society, tradition.