İş aile çatışması ile psikolojik güçlendirme ilişkisi: Kabin memurları üzerine bir araştırma
Psychological empowerment relationship with work family conflict: A research on cabin crews
Yazar: TUBA BALCI
Danışman: DOÇ. DR. DİDEM RODOPLU ŞAHİN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Hava yolu işletmeleri = Airline companies ; Kabin memuru = Cabin attendant ; Psikolojik güçlendirme = Psycholojical empowerment ; İş-aile çatışması = Work-family conflict

Özet:
Kabin ekipleri hizmet sektöründe olan pek çok çalışandan daha fazla sorumluluk
üstlenerek; gösterdikleri iş performansı ölçüsünde yolcu memnuniyetini, kârlılığı ve
dolayısıyla sürdürülebilirliği etkileyen konumlarıyla havayolu şirketlerinin en önemli
müşteri temsilcileridir. Bu araştırmanın amacı, havayolu müşterilerine yüksek
düzeyde kaliteli hizmet sunması beklenen, yorucu ve disiplinli bir iş ortamında
çalışan kabin memurlarının iş-aile çatışması ve psikolojik güçlendirme düzeylerini
ölçmek, iş-aile çatışması ile psikolojik güçlendirme arasındaki ilişkileri bulmak ve
havayolu şirket yöneticilerine ve kabin ekiplerine öneriler sunmaktır.
Çalışma İstanbul' da faaliyet gösteren bir havayolu işletmesinde yapılmıştır. İsminin
saklı tutulmasını isteyen havayolu işletmesinin anket uygulamamıza izin verdiği
sayıda kabin memuru örneklem olarak seçilmiş, araştırma kapsamında; Netemeyer
İş Aile Çatışması Ölçeği, O. Sürgevil, E. Tolay ve M. Topoyan' ın geliştirdiği
Psikolojik Güçlendirme Ölçeği ve demografik bilgi sorularından oluşan toplam 22
soruluk ölçek, gönüllü 361 kişiye uygulanmıştır. Verileri eksik ve yanlış doldurması
nedeniyle toplam 21 katılımcıdan elde edilen veriler veri setine dahil edilmemiş,
analizler 342 katılımcıdan elde edilen verilerle yapılmıştır. SPSS 12 programı
kullanılarak güvenilirlik, dağılım ve frekans analizleri ile birlikte; iş aile çatışması ile
psikolojik güçlendirme alt boyutları arasındaki ilişkileri bulmak amacıyla korelasyon
analizi yapılmıştır. Analizlerden elde edilen bulgulara göre; katılımcılarımızın iş aile
çatışması düzeylerinin; bireyin aylık geliri, aylık ortalama mesai süresi, çocuk sahibi
olan bireylerin yatı görevlerine gitmesi, evdeki sorumlulukları için evde yardımcısı
olan bireylerin yardımcılarının yeterli olup olmaması gibi demografik ve mesleki
özelliklere göre anlamlı bir şekilde farklılık gösterdiği bulunmuştur. Psikolojik
güçlendirme düzeylerinin ise; bireyin çalıştığı bölümdeki konumu, çocuk sahibi
olması ve çocuk sahibi olan bireylerin yarı zamanlı çalışması gibi demografik ve
mesleki özelliklerine göre anlamlı şekilde farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca
bulgularımıza göre psikolojik güçlendirmenin anlamlılık ve yeterlilik boyutarının işaile
çatışmasını olumsuz etkilediği tespit edilmiş ancak özerklik ve etki boyutlarıyla
ilişkileri açısından anlamlı bir sonuca ulaşılamamıştır.

Abstract:
The Cabin Crews take on more responsibilities from the many working people in the
service sector; are the most important customer representatives of airline companies
with their passenger satisfaction, profitability and therefore their sustainability in
terms of their business performance. The aim of this research is to measure the level
of work family conflict and psychological empowerment of cabin crews working in
an exhausting and disciplined business environment, which is expected to provide a
high level of quality service to airline customers, to find the relationship between
work family conflict and psychological empowerment and to offer suggestions to
airline executives and cabin crews.
The study was conducted in an airline operating in Istanbul. The number of cabin
officers allowed to conduct surveys by the airline operator who wanted to keep his
name in mind was selected as the sample. Netemeyer Business Family Conflict
survey, O. Sürgevil, E. Tolay and M. Topoyan's psychological strengthening scale
and demographic information questions were applied to 361 volunteers. The data
obtained from 21 participants were not included in the data set due to the incomplete
and incorrect filling of the data and the analyzes were made from the 342
participants. Using SPSS 12 program with reliability, distribution and frequency
analysis; a correlation analysis was conducted to find out the relationship between
the work family conflict and the psychological strengthening sub-dimensions.
According to the findings obtained from the analyzes; the levels of work family
conflict in our participants; it has been found that the individual is significantly
different according to the demographic and occupational characteristics such as
monthly income, average monthly working time, going to the duties of the childbearing
individuals, and having the helpers of the home assistants for their
responsibilities at home. The levels of psychological empowerment are; it has been
found that the position of the individual in the working place, the fact that he has
children and the children who have children have a significant difference according
to their demographic and occupational characteristics such as the part-time work.
Moreover, according to our findings, it was determined that psychological
empowerment negatively affects the work-family conflict in terms of meaning and
competence, but no meaningful result was obtained in terms of relation to selfdetermination
and impact dimensions.