Dynastik Lykia: Sikkeler ışığında idari örgütlenme ve tarihi coğrafya
Dynastic Lycia: In the light of the coins administrative organisation and historical geography
Yazar: YADİGAR DOĞAN
Danışman: YRD. DOÇ. BURAK TAKMER ; YRD. DOÇ. DİNÇER SAVAŞ LENGER
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eskiçağ Dilleri ve Kültürleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri = Ancient Linguistics and Cultures ; Tarih = History
Dizin: Coğrafya = Geography ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Likya = Lycia ; Sikke = Coin ; Tarih = History ; Tarihi coğrafya = Historical geography ; İdari yapı = Administrative structure

Özet:
Lykia, 540 yılında Harpagos'un bölgeyi işgali ile birlikte Pers hakimiyeti altına girmiştir.Bölgedeki sikke darbının başlamasının ise, bu tarihten kısa bir süre sonra, Pers kralı I. Dareios'unyeni bir düzenleme ile hakimiyeti altındaki tüm ülkeyi 20 satraplığa ayırarak vergilendirmesiylebaşlamış olduğu düşünülmektedir. Lykia, bu yeni sistemde birinci satraplık dahilindeiolis, Ionia, Karia, Milyas ve Pamphylialılarla beraber yıllık 400 talanta vergi ödemekleyükümlü olduğu bilinmektedir. Lykia'nın bu tarih itibari ile başladığı sikke basımınaKaria egemenliğine dahil edildiği 360 yılına kadar devam ettiği görülmektedir.Klasik Dönem'de Lykia'nın idari yapısının modern literatür tarafından ?dynastik? olarakadlandırılan ?beylik? sistemi olduğu görülmektedir. Bu sisteme göre, beyler müstahkem kaleyerleşimlerinde oturmakta ve çevrelerindeki bölgeye hükmetmekteydiler. Klasik Dönem boyuncaLykia sikkelerindeki lejantlardan bölgede 40'a yakın dynast ve 20 kadar ise yerleşimyeri olduğu tespit edilmiştir. Tespit edilen dynastlar arasında Ksanthos Hanedanlığı'na mensupolan Kuprlli, Kheriga ve Kher?i gibi dynastların tüm bölgede sikke basmış olmaları ve bubaskılarda görülen motif çeşitliliğindeki fazlalık hanedanlığın bağlı olduğu Ksanthos kentininbölgede idari bir merkez olduğunu göstermektedir.ncak söz konusu sikke lejantlarından bilinen beylerin hangi kentlerde hakimiyet kurduğuçoğunlukla bilinmemektedir. Yine aynı şekilde lejantlar ile tespit edilen sikke basım merkezlerininhangi dynastlar tarafından yönetildiği tam olarak çözülememiştir. Bu gibi sorunlarınyanı sıra, bölg Batı ve Orta ? Doğu Lykia'da, ağır ve hafif olmak üzere iki farklı standarttasikke basımı daha önceden tespit edilmiş olmasına rağmen, bu ayrımın bölgedeki iki faklıpolitik veya ekonomik bir organizasyona işaret edip etmediği sorunu hala devam etmektedir.Bununla birlikte sikkeler üzerinde çizgisel ve motifsel semboller bulunduğu görülmektedir.Bu sembollerin belirli hanedanları sembolize ettiği açıktır, fakat hangi sembolün hangi hanedanaait olduğu hususları bugün itibari ile çözüme kavuşmamış gözükmektedir.Bu çalışmada, yayınlanmış kataloglar aracılığı ile tüm Klasik Dönem Lykia sikkeleri listelenmiş,baskılar üzerinde görülen dynast ve kent isimleri belirlenmiş ve bu isimler modernliteratür ve epigrafik veriler de incelenerek detaylı bir şekilde ele alınmaktadır. yrıca tespitedilen dynast ve kent baskıları üzerinde görülen motifler ve semboller tablolara dökülerek,dynastlar ve kentler arasındaki politik bağlantılar tespit edilmeye çalışılmaktadır.

Abstract:
Lycia fell under the hegemony of the Persians subsequent to the conquest of the region byHarpagos in 540. The mintage in the region is considered to have begun right after the Persianking Dareios I divided his empire into twenty satrapies and specified tributes. Lycia, whichwas incorporated into the first satrapy in this new system, is known to have paid 400 talents oftribute annually along with Aiolis, Ionia, Caria, Milyas and Pamphylia. Lycia is observed tohave continued minting coinage until it was included in the Carian hegemony in 360.It is seen that the administrative structure of Lycia in the Classical Period was feudal,which is called as ?dynastic? by the modern authors. In this system, the feudals ere residingin fortified settlements (citadels) and ruling over the surrounding region. It has been establishedfrom legends of the Lycian coins that there were around 40 dynasts and 20 settlementsduring the Classical Period. That the dynasts like Kuprlli, Kheriga and Kher?i among theseestablished dynasts belonged to the Xanthian dynasty and they minted coinage in all over theregion and additionally diversity of the motives seen on these coins is abundant, point out thatthe city of Xanthos was an administrative center in the region.However, it is mostly obscure in which cities the dynasts known from these legends wereruling. Likewise, it has not yet been resolved exactly under which dynasts the mintage centersestablished from the legends were being ruled. In addition to these problems, even though it iswell known that there existed two minting standards (heavy and light) in Western and Central-Eastern Lycia, the question still arises if this seperation indicates two different kinds ofpolitical and economical organisation in the region. Yet, it is observed that there are linear anddepictive symbols on the coins. These symbols clearly represent certain dynasties, but thestudies dealing with determining which symbol represents which dynasty have not found asolution on the issue to date.In this study, all the Lycian coins dating from the Classical Period were listed through thepublished catalogues, the names of the dynasts and cities seen on the coinage were determined,and these names were discussed in detail by examining the literary and epigraphical evidence.Also, the motives and symbols of the determined dynastic and city coinage were placedin the plates and the political connections between the cities were tried to be understoodthereby.