İletişim dilinin 4-5 yaş çocuklarının sosyal gelişimine etkileri
Effects of the communication language on the social development of the children of 4-5 years old
Yazar: AYSEL ÇAĞDAŞ
Danışman: Y.DOÇ.DR. HASAN YILMAZ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1997
Konu: Ev Ekonomisi = Home Economics ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Sosyal gelişme = Social development ; Sosyal ilişkiler = Social relations ; Çocuk gelişimi = Child development ; İletişim = Communication

Özet:
Bu araştırmada, "Anne-Çocuk İletişim Dili Eğitimi" değişkeninin; deneme grubu annelerin çocuklarına karşı tutum ve davranışlarına etkileri ile bu davranışların, çocukların işbirliği ve sosyal ilişkilerine ilişkin davranışları üzerindeki etkileri incelenmiştir. Araştırmanın bağımsız değişkeni" Anne-Çocuk İletişim Dili Eğitimi" değişkenidir. Bağımlı değişkenleri ise annelerin çocuklarına karşı tutum ve davranışları ile çocukların işbirliği ve sosyal ilişkilerine ilişkin davranışlarıdır. Araştırmanın örneklemi, 1995-1996 öğretim yılında Selçuk Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Uygulama Anaokuluna devam eden 4-5 yaş çocukları ve onların anneleridir. Araştırmanın örn eklemini oluşturan 30 anne tesadüfi örnekleme yolu ile seçilmiştir. Bu annelerin yine tesadüfi örnekleme yolu ile 15'i deneme, 15'i de kontrol grubuna alınmıştır. Bu araştırma gerçek deneme modelinde olup öntest-sontest kontrol gruplu araştırma deseni içinde çalışılmıştır. Annelerin çocuklarına karşı tutum ve davranışları, bu araştırma için geliştirilen "Ebeveyn Kendi Davranışını Değerlendirme Ölçeği" (EKDDÖ) ile ölçülmüştür. Çocukların işbirliği ve sosyal ilişkilerine ilişkin davranışlarını ölçmek için ise "Davranış Derecelendirme Ölçeği" (DDÖ) geliştirilerek uygulanmıştır. Deneme ve kontrol grubu annelerin, çocuklarına karşı tutum ve davranışlarını ölçmek üzere "EKDDÖ", "Anne-Çocuk İletişim Dili Eğitimi" öncesi öntest, eğitim sonrasında sontest olarak uygulanmıştır. Çocukların işbirliği ve sosyal ilişkilerle ilgili davranışlarını ölçmek için "DDÖ" öntest ve sontest olarak uygulama yoluna gidilmiştir. Anne-Çocuk İletişim Dili Eğitim Programı, bu araştırma için özel olarak hazırlanmıştır. Deneme ve kontrol grubu annelere uygulanan "EKDDÖ" alt ölçekler öntest ve sontest puan ortalamaları ile çocuklara uygulanan "DDÖ" alt ölçekler öntest-sontest puan ortalamaları ayrı ayrı sınaması ile test edilmiştir. Bu ortalamalar arasındaki farkın önemlilik düzeyi.05 olarak kabul edilmiştir. İstatistiksel işlemler bilgisayarla yapılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular aşağıda özetlenmiştir. 1/ "Anne-Çocuk İletişim Dili Eğitimi" öncesinde deneme ve kontrol grubu annelerin çocuklarına karşı tutum ve davranışlarında anlamlı bir fark bulunamamıştır. 2/ "Anne-Çocuk İletişim Dili Eğitimi" değişkeni uygulandıktan sonra, deneme grubu annelerin çocuklarına karşı ilgi ve şefkat gösterme, amaçlara ulaşmada yardımcı olma, tutarlı disiplin, standartların belirginliği ile ilgili tutum ve davranışlarında artma olduğu görülmüştür. Koruyuculuk, fiziksel cezalandırma, başarı için baskı, ayrıcalıklardan yoksunlaştırma, duygusal cezalandırmaya ilişkin tutum ve davranışlarında ise azalma olduğu gözlenmiştir. Anne eğitiminin, annelerin çocuklarına karşı olumlu tutum ve davranış geliştirmelerinde etkili olduğu ortaya çıkmıştır. 3/ "Anne-Çocuk İletişim Dili Eğitimi" değişkeni uygulanmadan önce, deneme ve kontrol grubu annelerin çocuklarının işbirliği ve sosyal ilişkilerine ilişkin davranışlarında önemli bir farkın olmadığı görülmüştür. 4/ "Anne-Çocuk İletişim Dili Eğitimi" değişkeni uygulandıktan sonra, deneme grubu annelerin çocuklarının işbirliği ve sosyal ilişkilerle ilgili davranışlarında artma olduğu gözlenmiştir. Anne eğitiminin, çocukların işbirliği ve sosyal ilişkilerle ilgili davranışlarının olumlu gelişmesini sağlamada etkili olduğu ortaya çıkmıştır. 5/ Deneme grubu annelere uygulanan "Anne-Çocuk İletişim Dili Eğitimi" süresince, kontrol grubu annelerin çocuklarına karşı tutum ve davranışlarında önemli bir değişmenin olmadığı görülmüştür. 6/ Kontrol grubu annelerin, çocuklarının işbirliği ve sosyal ilişkiler alt ölçekleri öntest-sontest puan ortalamaları arasında önemli sayılabilecek bir farklılaşmanın olmadığı gözlenmiştir.

Abstract:
This research, the variable of "Mother-Child Communication Language Education" (MCCLE); the effects of the manner and behaviours on the children of experimental group mothers, and the effects of this behaviours upon the cooperation and social relation of children has been searched. The free variable of the research is the variable of "Mother-Child Communication Language Education" (MCCLE). But the dependent variations are the manner and behaviours and their children of the mothers and also the behaviours of their children dealing with the cooperation and social relationships of the children. The examples of the research are the children of 4-5 years old and their mothers in the Application Kindergarden of The Professional Education Faculty of Selçuk University. The thirty mother were chosen with the coincidental example. The fifteen of these mothers were taken with the method of concidental sampling and the other fifteen for the control group with the same method. This research is the real experimental model studied with the foretest-fmaltest control group in the research design. The manner and behaviours of mothers upon their children were evaluated with the Measurement of Parent's Behaviours Evaluation. The measuring of cooperation and social relationships of the children was applied with a developed Behaviour Degree Measurement (BDM). The "Measurement of Parent's Behaviours Evaluation" is to measure the manner and evaluation upon their chidren of the experimental control group mothers by foretest before MCCLE and by final test after the education were applied. Before "Behaviour Degree Measurement" as a foretest ant finaltest, after the education as a final test was applied. BDM as a foretest and final test was applied in order to measure the behaviours dealing with cooperation and social relationship of the children. MCCLE Program was specially prepared for this research. "Parents Behaviour Evaluation Measurement" applied upon experimental and control group mothers, the mean points of the sub-measurement foretest and final 223 test and, BDM applied on children, sub-measurement foretest-final test were seperately tested by means oft trying". The level of importance of difference among these means was accepted as.05 statistical process was computed. The evidences resulted from the research are as follows: 1/ Before "Mother-Child Communication Language Education", a meaningful difference has not been found in manner and bevaviours upon children of the experimental and control mothers. 2/ After applying the variable "Mother-Child Communication Language Education", it was observed that experimental group mothers had a further interest and compassion, helping in getting targets, available dicipline and in manner and behaviours of availability of the standarts on their children. Defence physical punishment and behaviours have been reduced. The improvement in positive manner and behaviour was observed affectively by educating the mothers. 3/ Before MCCLE variable was applied the behaviours depending on the cooperation and social relation of the children of the experimental and control group mothers having not an important difference was observed. 4/ After MCCLE variable was applied, it was observed that there has been an increase in the behaviour dealing with cooperation and social relation of the children of the experimental and control group mothers. The education of mother has an effect to achive the positive development of the behaviours of the children dealing with cooperation and social relation. 5/ During MCCLE applied upon experimental group mothers, it was observed that there has not been an important change in the manner and behaviours of the control group mothers on their children. 6/ It was also observed that there has been no important variation among sub-measurements foretest-final test mean points of the cooperation and social relation of the control group mothers.