32 numaralı Kal'abend Defteri'nin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi
Evaluation of trasncription of Kal'abend Book no. 32
Yazar: SAMET CAN BOLAT
Danışman: DOÇ. DR. SUHA OĞUZ BAYTİMUR
Sinop Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Tarih boyunca her devlet, bir hukuk sistemine sahiptir. Devletin hukuk sistemi ise düzeni devam ettirmeye ve ülke içinde huzuru, işleyişi sağlamaya yaramaktadır.  Bir devlette işleyişi bozan, halkın huzurunu kaçıran, kurallara ve kanunlara karşı gelen kişilere cezalar verilir. Osmanlı Devleti'de, devlet düzenini bozmaya çalışan, kurallara karşı gelen, verilen vazifeyi yerine getirmeyen kişilere cezalar vermiştir. Verilen cezalardan bir tanesi de kal'abend cezasıdır. Kal'abend, bir kaleye hapsolma durumuna verilen isimdir. Bir çeşit hapis cezası olan kal'abend, kal'abend defterleri içerisinde yer almaktadır. Kal'abend defterleri ise içerisinde bulundurduğu hükümler ile dönemine hukuksal açıdan ışık tutmaktadır. Kal'abend defterinde geçen hükümlerde dönemin suçları ve bu suçlara verilen cezalar hakkında bilgiler almaktayız. 32 numaralı kal'abend defteri Hicri Evahir Receb 1224/Evail Rebiü'l-ahir 1227 (Miladi 1-10 Eylül 1809/14-24 Nisan 1812) tarihleri arasını kapsamaktadır. Bu dönemde, deftere yazılan suçlar, cezalar, bu cezaların neden verildiği, suçlu olan kişilerin durumları ve afları gibi konularda bilgiler görmekteyiz. Keza bu dönemin devlet-halk ilişkisi, devletin hukuksal açıdan tutumu hakkında bilgi edinmekteyiz. Kararların verilme ve uygulanma hızında ve cezaların uygulanış biçiminde de bilgiler içermektedir. Bunlara ek olarak aflar ve afların verilme nedenleri gibi geniş bir yelpazede bilgi sahibi olmaktayız. İncelemesinde bulunduğumuz 32 numaralı kal'abend defterinde bulunan 590 tane hükümden aldığımız bilgileri tarafsız bir şekilde saf hali ile sergilemeye özen gösterdik. Bu bilgileri dikkatlice okuyup uygun bir şekilde yorumlamaya çalıştık.

Abstract:
Throughout history, every state has a legal system. The legal system of the state serves to maintain order and ensure peace and functioning within the country. In a state, penalties are imposed on those who disrupt the functioning, disturb the peace of the people, and act against the rules and laws. The Ottoman State also imposed penalties on those who tried to disrupt the state order, acted against the rules, and did not fulfill their duties. One of these penalties was kal'abend. Kal'abend is the name given to the situation of being imprisoned in a castle. A kind of prison sentence, kal'abend is included in the kal'abend registers. The kal'abend registers shed light on the period from a legal point of view with the judgments they contain. In the judgments in the kal'abend register, we get information about the crimes and penalties of the period, why these penalties were given, and the situations and pardons of the guilty people. We also learn about the state-people relations, the legal attitude of the state in this period. It also contains information about the speed of decision-making and implementation, and the way of applying penalties. In addition, we have information on a wide range of topics such as pardons and reasons for granting pardons. We tried to present the information we obtained from 590 judgments in the 32nd kal'abend register that we examined impartially in its pure form. We carefully read and tried to interpret this information appropriately.