Lumbal disk herniasyonunda farklı tedavi yöntemlerinin karşılaştırılması
Comparison of different treatment methods in lumbal disc herniation treatment
Yazar: AYNUR DEMİREL
Danışman: PROF. DR. NEVİN ERGUN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Fizyoterapistliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Herniler = Hernia ; Lomber vertebra = Lumbar vertebrae ; Masaj = Massage ; Spinal kord kompresyonu = Spinal cord compression ; Tedavi = Treatment ; İntervertebral disk deplasmanı = Intervertebral disc displacement

Özet:
Bu çalışmanın amacı; lumbal disk herniasyonu tedavisinde kullanılan spinal dekompresyon, derin friksiyon masajı ve egzersiz'den oluşan üç farklı tedavi yönteminin etkinliğinin belirlenmesidir. Lumbal Disk Herniasyonu (LDH) olan 28 ile 65 yaş aralığında  (ortalama yaş:46,30±12,94, 15 kadın,15 erkek) olan 30 hasta dahil edilmiştir.  Çalışmaya alınan hastalar spinal dekompresyon terapi konservatif tedavisi Grup 1 (n=10), spinal dekompresyon terapi + derin friksiyon masajı+ lumbal stabilizasyon egzersizleri Grup 2 (n=10) , derin friksiyon masajı + lumbal stabilizasyon egzersizleri Grup 3 (n=10) olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. Bütün gruplardaki hastalara 15 seans tedavi uygulanmıştır.  Çalışmaya alınan tüm hastaların demografik bilgileri kaydedilerek, her seans sayısal anolog skala ve düz bacak kaldırma testi ile ağrının başladığı kalça fleksiyon derecesi kaydedilmiştir. Tedavi öncesi, tedavi sonrası, tedavi sonrası 6.hafta ve 3.ayda statik ve dinamik kassal kuvvet ve endurans testi uygulanmıştır. Tedavi öncesi, tedavi sonrası ve 3.ayda Oswestry Fonksiyon  Anketi (OFA), Bel Performans Skalası (BPS), Lanss Nöropatik Ağrı Anketi, Korku-Kaçınma-İnanışlar Anketi (KKİA) ve McGill Ağrı Anketi uygulanmıştır. Manyetik Rezonans Görüntüleri (MRG) ile disk yüksekliği ve herni kalınlığı değişimleri segmental olarak tedavi öncesi ve tedavi sonrası 3.ay değerlendirilmiştir.  Grup içi ve gruplar arası analizlerde sırasıyla Friedman ve Kruskal Wallis test istatistiği kullanılmış ve istatistiksel anlamlılık değeri 0,05 olarak alınmıştır. Tedavi öncesi MRG değerlendirmeleri sonucunda disk yüksekliği ve herni kalınlığı parametreleri bakımından gruplar arasında farklılık yoktur (p>0,05). Disk yüksekliği ve herni kalınlığı parametreleri bakımından grup 1 ve grup 2'de tedavi öncesi ve tedavi sonrasındaki değişim anlamlı (p<0,05) iken grup 3'te anlamlı değişim görülmemiştir (p>0.05). Statik ve dinamik kassal kuvvet ve endurans testi tedavi öncesinde gruplar arasında farklılık bulunurken tedavi sonrasında farklılık yoktur (p>0,05). Anketlerin grup içi analizinde grup 3'ün KKİA iş modeli ve Lanss nöropatik ağrı anketi haricinde tüm gruplardaki anketler tedavi öncesi ve tedavi sonrasında anlamlıdır (p<0,05).  Gruplar arası analizlerde BPS, Lanss, KKİA iş modelinde tedavi öncesi ve tedavi sonrası arasındaki değişimler anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Grup içi analizlerde tedavi sonrasında tedavi öncesine göre tüm gruplarda herni kalınlığında azalma ve pozitif rezorbsiyon görülmüştür. MRG sonuçlarından elde edilen verilere lumbal disk herniasyonunda uygulanan bu tedavilerin benzer etkiye sahip olduğu bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to determine the effectiveness of three different treatment methods which consists  spinal decompression, deep friction massage and exercise. Thirty patients (15 Male, 15 female) with lumbar disc herniation between the ages of 28 and 65 (mean age: 46.30±12.94) participated in the study.   Group one (n=10) received non-surgical spinal decompression therapy, group two (n=10) received non-surgical spinal decompression, lomber stabilization exercises and deep friction massage, group three (n=10) received deep friction massage and lomber stabilization exercises. All groups completed 15 sessions of therapy.  In each session, pain severity was assessed with  numeric anolog scale, straight leg raise test applied and the degree of the hip flexion where the patient reported pain were recorded, respectively. Static, dynamic muscle strength-endurance tests were applied before the treatment sessions started, after the treatment sessions ended, six weeks after and three months after the study. Oswestry Diasbility Scale (ODI), Back Performance Scale (BPS), Lanss Neuropathic pain Questionnaire, Fear-Avoidance-Beliefs Questionnaire (FABQ) and McGill Pain Questionnaire were applied before the treatment sessions started, after the treatment sessions ended and three months after the study. Gradient of disc height and thickness of the herniation were assessed segmentally with magnetic rezonans imagination (MRI) before the study and three months after the study. Before the treatment, after the treatment, six weeks after treatment and three months after treatment measurements' intra-group and inter group analyses were distrubuted with Friedman and  Kruskal-Wallis tests, respectively and statistical significance value (p) is accepted as 0.05. In terms of disc height and thickness of herniation  no statistically difference were found between groups (p>0.05).While disc height and thickness of herniation parameters were statistically difference in first and second group (p<0,05), there was no statistically difference were found in third group before and after treatment (p>0.05). Though there was statistically difference between groups before treatment, there was no statistically difference after treatment  in terms of static and dynamic muscle strenght endurance test (p>0.05). Statistically meaningful differences were found in all groups except third group's FABQ work model and Lanss Neuropathic Pain Questionnaire in intra-group analyses of questionnaires (p<0,05).   Differences in BPS, Lanss, FABQ work model's  inter-group analyses were found meaningful  before and after teratment(p<0,05).  In this study, effectiveness of the lumbar disc herniation treatments were proven objectively. Intra group analyses showed that decrease in thickness of the herniation and positive resorbtion of the herniated disc were seen in all groups after the treatments. According to MRI results of these treatment methods all methods have similar effects.