Örgütlerde değişime direnç ve değişim yönetimi üzerine bir çalışma: Türkiye-Libya karşılaştırması
A study on resistance to change in organizations and change management: A comparison of Libya and Turkey
Yazar: TAHER FARAG LAMIN MOHAMED
Danışman: PROF. DR. YAVUZ DEMİREL
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Değişim yönetimi = Change management ; Değişim yönetimi = Change management ; Değişime direnç = Resistance to change ; Direnç = Strength ; Libya = Libya ; Türk-Libya ilişkileri = Turkish-Libya relations ; Türkiye = Turkey ; Örgütsel dirençlilik = Organizational resilience

Özet:
Değişim hayatımızın en önemli bir parçasıdır. Özellikle teknoloji ve kaynakların hızlı gelişimiyle birlikte insanlar, değişim olmadan yaşayamamaktadır. Bilindiği gibi örgütler, çevreden etkilenen ve çevrenin tesiri altında kalan açık bir sistemlerdir. Ayrıca, örgütler arasında hızlı gelişme ve güçlü rekabet nedeniyle, örgütler için değişim kaçınılmaz hale gelmiştir. Bu nedenle, örgütlerin rekabette başarılı olmaları için sürekli olarak değişime uğramaları gerekmektedir. Diğer taraftan ise, örgüt çalışanları her zaman değişime karşı her direnç göstermektedirler. Çalışanların değişime dirençlerini en aza indirmek değişimin sağlıklı bir şekilde yönetilmesine bağlıdır. Değişim yönetimi, çalışanların değişime karşı direncini azaltacak şekilde örgutlardaki değişimi planlama ve uygulama sürecidir. 

Bu çalışma, Libya ve Türk üniversiteleri arasından seçilen iki üniversitede idari ve akademik yöneticileri kapsamaktadır. Çalışmada çalışanların değişime karşı direnç algılarını ortaya koyarak değişimin yönetiminde etkili olan yöntemler karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Kolay Örnekleme ve Amaçlı Örneklem yöntemiyle Libya Tobruk Üniversitesi yöneticileri arasından, 154 yöneticiden oluşan bir gruptan 140 yönetici seçilmiştir. Ayrıca aynı yöntemle, Türkiye'de bulunan Kastamonu Üniversitesi'nin yöneticilerinden oluşan 120 yöneticilik bir gruptan 108 yönetici seçilmiştir. Araştırmada verilerin toplanmasında anket yöntemi kullanılmıştır.  Çalışmada anketin güvenilirleri geçerlilği Libya ve Türkiye koşulları için standartlaştırılmıştır. Seçilen üniversitelerde araştırma yapma izni, Libya ve Türkiye'deki üniversitelerin üst yönetiminden alınmıştır. Beşli Likert ölçeği kullanılarak yöneticilerin değişime karşı direncinin nedenlerini ve değişim yönetimde etkili olan yöntemler saptanmıştır. Tolanan veriler, sosyal araştırmalarda yaygın olarak kullnılan SPSS 21 paket program aracılığıyla analiz edilmiştir. Analizler, güvenilirlik ve geçerlilik analizleri,  Pearson korelasyon analizi, regresyon analizi ve bağımsız örneklem T- Testi ile ortaya konulmuştur. 
Çalışmada önemli sonuçlara ulaşılmıştır. Özellikle Libya'daki çalışanların değişime direnmelerinin en önemli nedeninin değişim için bir planlama olmaması, Türkiye'de ise yönetim ve çalışanlar arasındaki iletişimin zayıf olması olduğu ortaya çıkarılmıştır. Değişime karşı direncin üstesinden gelmek için değişim yöntemlerle ilgili olarak bulgular Libya ve Türkiye için de, değişime hazır olmanın çok önemli bir yöntem olduğunu göstermiştir. Ayrıca bu çalışma, değişimin nedenleri ve Libya ve Türkiye'nin idari yöntemlerinde istatistiksel farklılıklar olduğunu doğrulamaktadır. Çalışma son olarak uygulamalar ve gelecek araştırmalar için bir dizi öneri sunmaktadır.

Abstract:
The change is an important factor in our lives, people cannot live without change, especially with the rapid development of technology and means of living.  As we know, organization is an open system affecting and influencing by the environment. In addition, because of the tremendous development and strong competition among organizations in the business environment, change has become inevitable for the organizations. Therefore, organizations need to undergo changes constantly if they want to be competitive. However, there is always resistance to change by employees within organization. Hence, managing organizational change is the process of planning and implementing change in organizations, in a way that reduces employee resistance to change by studying administrative methods that can be used to overcome the change resistance.

This study included administrative and academic managers from two universities selected from Libya and Turkish universities. In this study, it has been examined as a comparison of the methods that are effective in managing change by revealing the employees' perceptions of resistance to change. A stratified purposive sample consists of 140 managers was selected from a population of 154 managers, managers of the University of Tobruk in Libya. Also in the same method, 108 managers were selected from a population of 120 managers, managers of the University of Kastamonu in Turkey. The research instrument was used to discover the causes of employees' resistance to change and administrative methods to overcome such resistance to change, as the survey responses were measured using a five point Likert scale. Are liability and validity of the study questionnaire has been standardized for Libya and Turkey conditions. Permission to conduct research at the selected universities was obtained from the deans of universities in Libya and Turkey. Informed consent was obtained from the different respondents and anonymity of respondents was secured. Statistical Package for the Social Sciences (SPSS), version 21 which is widely used in social research, Tests of reliability and validity, Pearson correlation analysis, and Regression Analysis, were carried out for analyzing the collected data.

The study found a set of results. The study revealed that the most important cause of employees' resistance change in Libya is lack of planning for change, and the most important cause of employees' resistance change in Turkey is poor communication between management and employees. With regard to the administrative methods to overcome the resistance to change, the findings about Libya showed that the readiness to change is the very important method, as the same finding was found in Turkey. Moreover, the study confirms that there are statistical differences in the causes of changes and the administrative methods with regard to Libya and Turkey. The study also presented a set of recommendations for practice and recommendations for future research.