Kilis kent parklarında kullanılan bitkilerin ekolojik tolerans faktörleri açısından değerlendirilmesi
The evaluation of plants used in Kilis city park in terms of ecological tolerance factors
Yazar: ÜMRAN ATEŞ
Danışman: DOÇ. DR. DEMET DEMİROĞLU
Kilis 7 Aralık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Kentsel açık-yeşil alanlarda ekolojik toleransı yüksek bitkilerin kullanımı küresel iklim değişimiyle mücadele eden günümüz kentleri ve özellikle yarı kurak kuşakta yer alan ülkemiz için son derece önemlidir. 
Çalışma Kilis kentinin 3 farklı bölgesinde yer alan; kullanım yoğunluğu ve bitki çeşitliliği fazla olan Karataş Parkı (Park 1) , Fıstıklı Park (Park 2) ve Şehit Muzaffer Aydemir Parkı (Park 3)'nda yürütülmüştür. Araştırmanın amacı örnek kent parklarındaki odunsu bitkilerin ekolojik tolerans kriterleri (don, tuzluluk, rüzgâr ve hava kirliliği, kuraklık) açısından değerlendirilmesi ve söz konusu bu kriterler çerçevesinde parklar arasında anlamlı bir farklılığın bulunup bulunmadığının tespit edilmesidir. Parklar arasında ilgili toleransa ilişkin farklılıkların ortalamalarının değerlendirilmesini sağlamak amacıyla yapılan "Çapraz Tablolar (Crosstabs)" sonuçları ile parklarda kullanılan bitki türlerinin ekolojik tolerans değerleri arasında anlamlı bir farkın olup olmadığını tespit etmek amacıyla yapılan "Bağımsız Gruplar İçin Kruskal Wallis H-Testi" sonuçları değerlendirilmiştir. 
Parklarda kullanılan bitkilerin genel sayıları üzerinden bir değerlendirme yapıldığında rüzgâr dışında diğer tolerans faktörlerinin ortalamasının % 50'nin üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Dona, tuzluluğa, hava kirliliğine ve kuraklığa toleransı en yüksek olan parkın Park 1; rüzgâra toleransı en yüksek olan parkın ise Park 3 olduğu belirlenmiştir. Parklarda kullanılan bitki türlerinin ilgili toleranslara ilişkin farklılıkların ortalamalarının değerlendirilmesini sağlamak amacıyla yapılan analizlerde tüm ekolojik tolerans faktörlerinde en yüksek ortalama değere sahip parkın Park 1-yani yapım yılı itibariyle en eski park olan Karataş Parkı olduğu sonucuna varılmıştır. Parklar arasında kuraklık toleransı hariç diğer ekolojik tolerans faktörlerinde (don, rüzgar, tuzluluk, hava kirliliği) p ≤ 0.05 düzeyinde anlamlı farklılıkların olmadığı görülmüştür.
Anahtar Sözcükler: Kentsel açık-yeşil alanlar, Sürdürülebilirlik, Ekolojik tolerans, Kilis.

Abstract:
The use of plants with high ecological tolerance in urban open-greenspaces is extremely important for today's cities struggling with global climate change and especially for our country located in the semi-aridzone.
The study is located in 3 different parts of the Kilis city; Karataş Park (Park 1), Fıstıklı Park (Park 2) and Şehit Terzi Muzaffer Aydemir Park (Park 3), which is more than the density of use of use and plant diversity.The aim of the study is to evaluate the ecological tolerance factors of woody plants in sample urban parks (frost, salinity, wind, airpollution, drought) and to determine whether there is a significant difference between the parks within the frame work of the secriteria.The results of "Crosstabs"were evaluated in order to estimate the averages of the differences in the respective tolerances between the parks. In order to determine whether there is a significant difference between the ecological tolerance values of the plant species used in the parks, the results of the "Kruskal Wallis H-Test for Independent Samples" were used.
When an evaluation is made on the general number of plantsused in theparks, it has been determined that the average of tolerance factors other than wind is above 50%.It has been determined that Park 1 is the park with the highest tolerance to frost, salinity, air pollution and hirst; Park 3 is the park with the highest wind tolerance. In the analyzes carried out in order to evaluate the averages of the differences related to the tolerances of the plant species used in the parks, it was concluded that the park with the highest average value in all ecological tolerance factors was Park 1-Karataş Park, which is the oldest park by the year of construction. It was observed that there were no significant differences at p ≤ 0.05 level in other ecological tolerance factors (frost, wind, salinity, air pollution) except for thirst tolerance among parks.
Keywords: Urban open-green spaces, Sustainability, Ecological tolerance, Kilis.