Bankalarda öz disiplin süreçlerinin etkinliğinin değerlendirilmesi
Assesment of the efficiency of the self discipline processes in banks
Yazar: YENER COŞKUN
Danışman: DOÇ. DR. GANİTE KURT
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İşletme Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bankacılık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Bankacılık = Banking

Özet:
Bankaların diğer finansal aracılara nispetle ekonomik alanda oynadığı önemliroller, bankacılık krizlerinin olumsuz sonuçları ve finansal aracılığın ve istikrarınkamu malı niteliği göstermesi bankacılık faaliyetinden kaynaklanan risklerin etkinbir biçimde yönetilmesini zorunlu kılmaktadır. Öz disiplin, resmi disiplin ve piyasadisiplini içsel ve dışsal araçlarla banka risklerini disipline etmektedir. Resmi disiplinve piyasa disiplininin banka risklerinin disipline edilmesindeki etkinliklerinin, hukukve piyasa kuralları çerçevesinde, öz disiplinin yönlendirilmesine dayalı olduğudikkate alındığında, öz disiplinin en önemli disipline edici etken olduğugörülmektedir. Öz disiplin sürecinin temel yönlendiricisi ise risk yönetimidir.Tezimizde, öz disiplin sürecinin etkinlik seviyesinin, resmi disiplin ve piyasadisiplininin etkin olarak uygulanmasından kaynaklanacak pozitif dışsallıklarlageliştirilmesi gerektiği savı, Türk bankacılığındaki durum da değerlendirilmeksuretiyle, inceleme konusu edilmiştir. İnceleme yöntemi olarak, literatür taraması,veri analizi ve mevzuat incelemesi gerçekleştirilmiştir. Tezimizin örnek olaylarınirdelendiği 4. bölümünde, iflas eden banka ve katılım bankalarına ilişkin yayın kısıtınedeniyle 4 adet örnek olaya yer verilmiştir.İncelememiz sonucunda; öz disiplinin unsurlarından kaynaklananzayıflıkların bankaların disiplin ve kontrol süreçlerini olumsuz etkilediği, bankacılıkrisklerini mükemmel olarak disipline eden bir çerçeve öngörmek mümkün olmasa da,öz disiplinin etkinlik seviyesinin hem mevcut mekanizmanın etkinleştirilmesi, hemde içsel sorunlarına rağmen resmi ve piyasa disiplininin etkin olarakuygulanmasından kaynaklanacak pozitif dışsallıklarla geliştirilmesi gerektiğisonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan, Türk bankacılığında da, 2000-2001 krizi sonrasıresmi disiplin ve öz disiplinin yeterliliğinin geliştirildiği ancak, piyasa disiplinininresmi disiplinin ve özellikle de öz disiplinin etkinliklerini geliştirici işlevlerinin gerekdüzenleme gerekse uygulama itibarıyle sınırlı olduğu görülmüştür.

Abstract:
Finance literature underlines that banks are special, due to systemic risk concernsand public good features in the banking business. Therefore, disciplining the bankingrisks should be accepted as the core business for all participants of the discipline process.In this context, official discipline, market discipline and self discipline are thedisciplinary mechanisms and aim to direct bank level risk management. Taking intoaccount that official and market discipline need self discipline to direct bank leveldiscipline process, we should note that self discipline is the essential tool in thedisciplinary environment. Self discipline is the bank level control mechanism and riskmanagement system is at the centre of this mechanism.Research question of the thesis is that weaknesses and inefficiencies of selfdiscipline framework should be improved by positive externalities arising from theeffective use of the market and official discipline despite their inherent weaknesses. Asmethodology, we used national and international data and literature for theoreticalreasearch, case studies and regulations. Information and data problem of the failingbanks has the limitation of the thesis. Therefore, we could analyze 4 Turkish bankinginstitutions in the chapter 4 which are sufficient enough to clarify our argument.Finally, in terms of both theory and in the case of four failing Turkish bankinginstitutions, the conclusion of our study is that although it is not easy to reach perfectdisciplinary environment, weaknesses and inefficiencies of self discipline frameworkshould be improved by both improving the current self discipline framework and alsousing positive externalities arising from the effective use of market and officialdiscipline. In the context of Turkish banking, it is also defined that official and selfdiscipline framework were improved after 2000-2001 economic crisis, but marketdiscipline has still important limitations in terms of both regulatory framework andmarket practice.