Göçmen ve sığınmacı sayısının fazla olduğu 6. sınıflarda Türkçe dersinde ihmal edilen program
The neglected Turkish language curriculum in 6th grade where the number of migrants and refugees is high
Yazar: ÖMER FARUK KURU
Danışman: PROF. DR. HASAN ŞEKER
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Türkiye, konumu ve ekonomik şartları itibariyle çevresindeki ülkelerden çokça göçmen almaktadır. Göç ve göçmenlik kavramlarına içinde bulunduğumuz coğrafya bakımından aşina olsak da oransız olarak artan ve dengesiz bir biçimde dağılan göçmenlerle birlikte ülkede birtakım problemler ortaya çıkmaya başlamaktadır. Bu problemlerden belki de en hayati olanı eğitimle ilgili olan kısımdır. Türk eğitim sisteminin yetiştirmekle yükümlü olduğu kendi bireyleri haricinde göçmen/sığınmacı ailelerin ve çocuklarının da eğitilme sorumluluğu alınmıştır. Çalışmada, öğretmenlerin sığınmacı öğrencilerin yoğun bulundukları sınıflarda Türkçe dersinin öğretimine yönelik yaklaşımlarının neler olduğu, öğrenme ortamında karşılaştıkları problemler, öğretim planını uygularken öğretmenlerin ihmal ettiklerinin olup olmadığı, öğretmenlerinin ders sürecinde karşılaştıkları başlıca problem alanlarına yönelik görüşleri çalışmada incelenmiştir. Çalışmada yaşantıları ve deneyimleri birinci ağızdan elde etmeyi sağlayan ve aynı zamanda derinlemesine inceleme imkânı sunan odak grup görüşme tekniği kullanılmıştır. 6. Sınıf derslerine giren Türkçe öğretmenlerinden beş öğretmen, yine 6. sınıflardan sekiz Türk öğrenci ve sekiz göçmen/sığınmacı öğrenci araştırma amacı dikkate alınarak benzeşik homojen örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Bu yöntem, geniş kapsamlı araştırmaların yanı sıra belirli bir alt grubu detaylı olarak incelemek için kullanılabilmektedir, araştırmacının yapacağı çalışmayla ilgili derinlemesine analiz yapmasına olanak sağlamaktadır. Veri toplama aşamasında odak grup görüşme tekniği kullanılmıştır. Bu teknikte amaç katılımcılara rahat bir konuşma ortamı sağlayarak araştırmacının önceden hazırlamış olduğu soruları kendi düşünce yapısına göre cevaplamasını amaçlamaktadır. Bulguların incelenmesinde, nitel veri analizinde kullanılan ve araştırmacıya kapsamlı ilişkiler ağı sunan MAXQDA programı kullanılmıştır.  Verilerden elde edilen bilgiler, sığınmacı öğrencilerin bulunduğu sınıflarda kültürlerarası etkileşim ve dersi somutlaştırmaya yönelik etkinliklere daha çok zaman ve çaba ayrıldığını göstermektedir. Öğretmenlerin çoğu sığınmacıların olduğu sınıflarda öğretimlerini farklılaştırdıklarını ifade etmiştir. Araştırma bulgularına göre öğretmenler ders sürecinde öğrencilerin ilgi ve motivasyonunu sağlamada, Türk ve sığınmacı öğrenciler arasında etkileşimlerinde ve uyumlarında problemler yaşadıklarını ifade etmektedirler. Ayrıca sığınmacı öğrenciler için ekstra zaman ayrılması sınıfta gerçekleştirilebilecek bazı kazanımlara zaman kalmamasına ve öğrencilerin sıkılmasına da neden olabilmektedir. Araştırma sonuçlarına göre Türk ve sığınmacı öğrenciler derse katılma, iletişim kuramama, yeterli teknoloji desteği alamama, ders sürecinde oyunlaştırmaya yer vermeme gibi sorunlar ortak problem alanlarını oluşturmaktadır. Bunların yanı sıra sığınmacı öğrenciler daha çok arkadaşlık desteği, materyallerin farklılaştırılması ve öğretimde bireyselliğe daha çok ihtiyaç duyduklarını belirtmişlerdir.

Abstract:
Due to its location, Turkey is subject to great interest from the surrounding countries and receives many immigrants. Although we are familiar with the concepts of migration and immigrant in the geography we live in, some problems are starting to be experienced in the country as a result of the disproportionately increasing and uneven distribution of immigrants. Perhaps the most vital of these problems is the one which is related to education. In addition to the individuals that the Turkish education system is responsible for educating, the education system has also taken the responsibility for educating immigrant/refugee families and their children. In the current study, teachers' approaches to teaching Turkish in classes where immigrant students are concentrated, the problems they encounter in the learning environment, whether there are any things that the teachers neglect while implementing the curriculum and the main problem areas that the teachers encounter during the lesson were investigated. The study was conducted using the qualitative research method and focus group interview technique on the basis of the experiences of five Turkish teachers teaching Turkish to sixth-graders, eight sixth-grade Turkish students and eight sixth-grade immigrant/refugee students. The purposive sampling technique was used in the selection of participants for the focus group interview, taking into account the purpose of the study. In the analysis of the collected data, the MAXQDA program, which is used in qualitative data analysis and provides the researcher with a comprehensive network of relationships, was used. Analysis results showed that in classrooms where refugee students are present, more time and efforts is devoted to intercultural interaction and activities aimed at concretizing the subjects of the lesson. Most of the teachers stated that they differentiate their teaching in classes where immigrant students are present. Teachers also stated that they experience problems in maintaining students' interest and motivation during the lesson, and in establishing interaction and harmony between Turkish and immigrant students. In addition, it was found that allocating extra time for immigrant students may result in spending less time on some objectives that should be accomplished by all the students in the class and may cause other students to get bored. According to the results of the study, common problem areas for both Turkish and immigrant students include problems such as not being able to attend class, not being able to communicate, not receiving sufficient technology support and lack of gamification in the class. In addition, immigrant students stated that they need more friendship support, differentiation of materials and more individualized learning.