Muğla orman fidanlığı'nda yetiştirilen Mavi servi ve Akdeniz servisi fidanlarında morfolojik özellikler
Morphological characteristics in Arizona cypress and Mediterranean cypress seedlings grown in Muğla forest nursery
Yazar: AYŞE ÖYE
Danışman: PROF. DR. NEBİ BİLİR
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Boy uzunluğu = Height ; Fidanlık = Nursery ; Kalite = Quality

Özet:
Bu Yüksek Lisans tez çalışması, 1+0 ve 1+1 yaşlı tüplü ve kaplı Akdeniz servisi (C. sempervirens L. var. horizontalis (Mill.) Gord.) ve Mavi servi (Cupressus arizonica Greene) fidanlarının fidan boyu (FB) ile kök boğazı çapı (KBÇ) özelliklerinde gerçekleştirilmiş ve taksonların fidanlık tekniğine katkı sağlanması amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında morfolojik özellikler yanında fidanların kalite durumu irdelenmiştir.
Ortalama fidan boyu ve kök boğazı çapları 1+0 ve 1+1 yaşlı Akdeniz servisi fidanlarında sırasıyla 21.7 cm ve 2.94 mm, 25.8 cm ve 3.07 mm, bu değerler Mavi servide sırasıyla 24.4 cm ve 3.43 mm, 24.9 cm ve 3.21 mm bulunmuştur. Fidan grupları boy ve çap bakımından genelde benzerlik (p>0.05) gösterirken, gürbüzlük indisi bakımından farklılık (p<0.05) göstermiştir.
Çalışmaya konu takson ve fidanlarda, FB ile KBÇ çapı arasında istatistiksel bakımından önemli (p<0.05) ve pozitif korelasyonlar belirlenmiştir.
Türk Standartları Enstitüsü tarafından hazırlanan kalite sınıflarına göre KBÇ bakımından her iki takson fidanlarının tamamı, kaliteli yani dikime elverişli fidan sınıfında yer almıştır. FB bakımından ise Akdeniz servisi fidanlarının genel olarak %90 oranında, Mavi servide ise %49 oranında kaliteli sınıfta yer aldığı belirlenmiştir. Gürbüzlük indisi bakımından Akdeniz servisi 1+0 yaşlı fidanları 1+1 yaşlı fidanlara göre daha yüksek performans göstermiştir. Mavi servide ise bunun tersi bir durum ortaya çıkmıştır.

Abstract:
In this M.Sc. thesis was carried out on 1+0 and 1+1 year contanier seedlings of Mediterranean cypress (Cupressus sempervirens L. var. horizontalis (Mill.) Gord.) and Arizona cypress (C. arizonica Greene) were examined to contribute seed technology and nursery practices of the cypresses based on seedling (SH) height and root-collar diameter (RCD). The characteristics were studied morphological and seedling quality in the study.
Averages of SH and RCD of 1+0 and 1+1 years seedlings were 21.7 cm and 2.94 mm, 25.8 cm and 3.07 mm in Mediterranean cypress.Hovewer, while they were 24.4 cm and 3.43 mm, 24.9 cm and 3.21 mm in Arizona cypress, respectively.
Seedling groups were generally similar (p>0.05), while they were significant difference (p<0.05) for sturdiness index.
Positive and significant (p<0.05) correlations were estimated between SH and RCD depending on correlation analysis in seedling groups and species.
All seedlings of the species were in quality class for classes of Turkish Standard Institute for root-collar diameter. Percentage of quality seedlings were 90% in Mediterranean cypress, and 49% in Arizona cypress for seedling height. 1+0 year seedlings had better quality than 1+1 year seedlings for sturdiness index in Mediterrenean cypress opposite to Arizona cypress.