Okul öncesi eğitimde tekerleme ve sayışmacaların kullanımının incelenmesi
An investigation of use of nursery and game rhymes in preschool education
Yazar: EDA GÜLSÜM UKAY
Danışman: PROF. DR. EROL DURAN
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil gelişimi = Language development ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Sayışma = Counting ; Tekerleme = Tongue twister

Özet:
Bu araştırma, okul öncesi eğitimde tekerleme ve sayışmacaların kullanımının çeşitli yönlerden incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu çalışmada, nitel araştırma modellerinden "durum deseni" kullanılmıştır.  Araştırmanın katılımcıları amaçlı ve kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yöntemine göre seçilmiştir. Çalışma grubunu, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Kütahya ili Tavşanlı ilçesinde bulunan okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 741 çocuk ve bu çocukların öğretmeni olan 47 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında incelenen veriler; Okul Öncesi Öğretmeni Görüşme Formu ve Çocuk Görüşme Formu olmak üzere yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla toplanmıştır.

Veri toplama süreci, çalışma grubunun seçilmesinin ardından 5 aşamada gerçekleştirilmiştir. Bunlar: "görüşme formlarının hazırlanması, araştırma izni, öğretmenlerle görüşme, öğrencilerle görüşme, sınıf kitaplıklarının taranması" şeklindedir.  Öğretmen ve çocuklarla yapılan görüşmeler bizzat araştırmacı tarafından gerçekleştirilmiştir. Ayrıca bu süreçte araştırma gözlem notları alınmıştır.

Araştırmada yer alan veriler betimsel analiz ve içerik analizi tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları incelendiğinde okul öncesi sınıf ve okul kitaplıklarında sayışmaca içeren kitabın olmadığı, tekerleme içeren kitap sayısının ise yetersiz olduğu; tekerleme ve sayışmacaları kullanmada öğretmenlerin tercih ettikleri yöntemlere bakıldığında; genellikle tekrar yönteminin kullanıldığı, öğretmenlerin büyük kısmının tekerleme ve sayışmacalara internet üzerinden ulaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan okul öncesi öğretmenlerinin büyük kısmı tekerleme ve sayışmacalar yönüyle kendilerini yetersiz bulduğunu beyan etmiş; hatta bazıları tekerlemelerden ve sayışmacalardan ziyade şarkılara yöneldiğini belirtirken bazıları da tekerlemeler için yeterince vakit olmadığını dile getirmiştir. Okul öncesi öğretmenlerinin büyük kısmı, okul öncesi öğretim programının tekerleme ve sayışmacaları yeterince desteklemediğini ifade etmiştir. Çalışma grubundaki çocukların az sayıda tekerleme bildiği tespit edilmiştir. Araştırmada çocukların tekerleme ve sayışmacaları en çok annelerinden daha sonra ise öğretmenlerinden öğrendiği belirlenmiştir. Ayrıca araştırmada okul öncesi eğitimde kullanılmak üzere hazırlanan örnek tekerleme ve sayışmaca listesi yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler: Tekerlemeler, Sayışmacalar, Okul Öncesinde Dil Gelişimi

Abstract:
This research was carried out to examine the use of rhymes and game rhymes in preschool education from various aspects. In this study, the "status pattern", which is one of the qualitative research models, was used. The participants of the research were selected according to the purposeful and easily accessible case sampling method.The data examined within the scope of the research; Preschool teacher was collected through semi-structured interview forms, including interview form and child interview form. The study group of this research consists of 741 children attending pre-primary education institutions in Tavsanli district of Kütahya province and 47 preschool teachers who are their teachers.

Data Collection Process was carried out in 5 stages after selecting the sample group. These are: "the preparation phase of the interview forms, the research permit phase, the interview phase with the teachers, the phase of the interview with the students, the stage of scanning the class libraries". Interviews with teachers and children were carried out by the researcher himself. In addition, research observation notes were taken in this process. The data in the study were analyzed using descriptive analysis and content analysis technique. When the results of the research are examined, there are no books with a number of books in the preschool class and school libraries, and the number of rhyme books is insufficient; When we look at the methods preferred by teachers in using rhymes and counters, they generally use the repetition method; it is concluded that the majority of pre-school teachers reach rhymes and game rhymes accountants over the internet.

In addition, the vast majority of preschool teachers declared themselves inadequate in terms of rhymes and numerals; some even stated that they were turning to songs rather than rhymes and quizzes, while others stated that there wasn't much time left for rhymes. When the research findings are analyzed, it is stated that the majority of preschool teachers do not adequately support nursery rhymes and game rhymes.

It was determined that the children in the study group knew several rhymes. In the research, it was determined that children learn rhymes and rumors mostly from their mothers and then from their teachers. In addition, there is a sample rhyme and counting list prepared for use in pre-school education.

Keywords: Nursery Rhyme, Game Rhymes, Preschool Language Development