Ektodermal displazili çocuklarda mandibular indeksler ve fraktal boyut analizi kullanılarak dental panoramik radyografi üzerinden kemik yapısının değerlendirilmesi
Evaluation of bone structure on dental panoramic radiography using mandibular indexes and fractal dimension analysis in children with ectodermal dysplasia
Yazar: MÜZEYYEN DİLŞAH DEMİRAY
Danışman: DOÇ. DR. HALENUR ALTAN ; PROF. DR. İZZET YAVUZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Ektodermal displazi (ED), embriyodaki ektodermden gelişen saç, tırnak, diş minesi ve cilt gibi 
≥2 dokunun aplazisi veya displazisi ile karakterize nadir bir genetik hastalıktır. Hipodontinin ED 
vakalarının %80'inde ortaya çıktığı bilinmektedir. Özellikle, dişlerin doğuştan yokluğu, fonksiyonel 
uyarının eksikliğine neden olarak alveol kemiğinin atrofisine yol açar. Ayrıca, alveolar kemiğin 
büyümesindeki azalma, aşırı dar ve lingual olarak içbükey alveoler sırtlara, çenelerde dikey boyut 
kaybına ve sagittal yönde gelişimsel geriliğe neden olur Son zamanlarda tercih edilen  dental tedavi 
yöntemleri arasıda implant destekli ya da geleneksel protetik tedviler sıklıkla yer almaktadır. 
Çalışmamızda ektodermal displazi tanısı alan 4-15 yaşları arasındaki çocuk hastaların panoramik 
radyografileri üzerinden mandibular indeks ölçümleri ve Fraktal Boyut(FB) analizi yapılarak sağlıklı 
çocuklara göre kemik kalitesi, kortikal kemik miktarı ve kemik mikromimari yapısındaki benzerlik ve 
farklılıkların  değerlendirilmesi amaçlanmıştır  
Materyal Metot: Çalışmamıza İtalya Ulusal Ektodermal Displazi Derneği (Associazione Nazionale 
Displasia Ectodermica, ANDE) ve Ektodermal Displazi Grubu Türkiye arşivinde bulunan hastaların ve 
Necmettin Erbakan Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi  Cocuk Dis Hekimligi Anabilim Dalı'na 
muayene veya tedavi amacıyla bas ̧vurmus ektodermal displazili ve sağlıklı c ̧ocuklardan tes ̧his amacıyla 
alınmıs ̧ 20 panoramik radyografi dahil edilmiştir. Yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 60 sağlıklı 
çocuğun radyografileri ile kontrol grubu oluşturulmuştur. Panoramik radyografiler üzerinden 
mandibular kortikal indeks hesaplaması ve fraktal analiz uygulanmıştır. 
Bulgular: ED hastası çocuklarda C2 ve C3 tip MKİ  görülme ihtimali sağlıklı  gruba göre anlamlı 
derecede yüksek bulunmuştur (p<0.001). Gruplara göre ortalama fraktal boyut (FB) değerleri arasında  
kondil bölgesinde hem sağ tarafta (0.019) hem sol tarafta (0.019), interdental bölgede sadece sağ 
tarafta (<0.001) istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur.  
Sonuç: Çalışmamız sonucunda, ektodermal displazili çocuk hastaların kemik yapısının sağlıklı 
çocuklardan farklı olduğunu, klinik hasta yönetimi sırasında özellikle protetik ve implant tedavilerinde 
bu farklılığın göz önünde bulundurulmasının klinisyenlere yardımcı olacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
Aim: Ectodermal dysplasia (ED) is a rare genetic disease characterized by aplasia or dysplasia of ≥2 
tissues such as hair, nails, tooth enamel and skin that develop from the ectoderm in the embryo. 
Hypodontia is known to occur in 80% of ED cases. In particular, the congenital absence of teeth leads 
to atrophy of the alveolar bone, causing a lack of functional stimulation. In addition, the decrease in 
alveolar bone growth causes extremely narrow and lingually concave alveolar ridges, loss of vertical 
dimension in the jaws and developmental delay in the sagittal direction. Recently, implant-supported or 
traditional prosthetic treatments are frequently preferred among dental treatment methods. In our study, 
it was aimed to evaluate the similarities and differences in bone quality, cortical bone amount and bone 
microarchitecture compared to healthy children by performing mandibular index measurements and 
Fractal Dimension (FB) analysis on panoramic radiographs of pediatric patients between the ages of 4 
and 15 diagnosed with ectodermal dysplasia. 
Material Method: Our study included 20 panoramic radiographs taken for diagnostic purposes from 
patients with ectodermal dysplasia and healthy children who applied to the Department of Pediatric 
Dentistry, Faculty of Dentistry, Necmettin Erbakan University, and from the archives of the National 
Ectodermal Dysplasia Association of Italy (Associazione Nazionale Displasia Ectodermica, ANDE) and 
the Ectodermal Dysplasia Group Turkey, and from children with ectodermal dysplasia who applied for 
examination or treatment. A control group was formed with radiographs of 60 healthy children matched 
for age and gender. Mandibular cortical index calculation and fractal analysis were applied on the 
panoramic radiographs. 
Results: The probability of C2 and C3 type MCI in children with ED was found to be significantly 
higher than in the healthy group (p<0.001). A statistically significant difference was found between the 
mean fractal dimension (FB) values in the condyle region on the right side (0.019) and left side (0.019) 
and in the interdental region only on the right side (<0.001). 
Conclusion: Our study has shown that the bone structure of children with ectodermal dysplasia may be 
different from healthy children, and further studies are needed in a larger sample group to confirm this 
result.