Dayanıklı kentler için kentsel tasarım ilkeleri
Design principles for resilient cities
Yazar: ŞEYMA ELİF ŞİRİN
Danışman: PROF. DR. GÜZİN KONUK
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Son yıllarda bioçeşitlilik ve arazi kullanımındaki değişiklikler, kaynakların tüketimiyle ilgili belgeler kentlerin bu sürdürülebilirliğe aykırı trendlerden sorumlu olduğunu ortaya koymakta ve dünyayı ekolojik sınırlarının ötesine itmektedir. Ekolojik boyuta ek olarak, sosyal meseleler, terör olayları gibi olaylarla kentler ve kentte yaşayanlar hasar görebilir (vulnerable) konuma gelmektedir.
Sürdürülebilirlik alanında birçok araştırma bulunurken; bir kenti hasar görebilir  (vulnerable) yapan diğerlerini dayanıklı yapan faktörler ve süreçlerle ilgili yeterli bilimsel yöneliş bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı kentsel dayanıklılığı kentsel tasarım ve planlama boyutunda ele alıp, bu alanda yeni bir yöneliş oluşturmak, dayanıklı kentleri oluşturmak için gerekli ilkeleri ortaya koymaktır.
Kentsel dayanıklılık konusunun temel olduğu bu çalışmada ilk olarak dayanıklılık kavramı kuramsal çerçevede incelenmiş, farklı boyutları etimolojik olarak ortaya konmuştur. Ardından dayanıklılık kuramı kentsel açıdan incelenerek kentsel dayanıklılık kavramı farklı bakışlarda incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde seçilen bir kentsel dayanıklılık modeline göre kentsel dayanıklılık kavramsallaştırılmıştır. 

Çalışmanın dördüncü bölümde ise, planlama ve kentsel tasarımda dayanıklılık düşüncesi incelenmiş bu alanlardaki sorunlar ve çözüm yolları açıklanmıştır. Dayanıklı planlama kentsel kırılganlıkları tanımlamayı ve bu kırılganlıklara göre adapte olabilen kapasitelerin gelişimini içerir. Dayanıklı kentsel tasarım ise; sosyo- ekolojik dayanıklılık bakışıyla kavramsallaştırılıp, kentsel morfoloji ile normatif bir yol çizilmiştir. 
Çalışmanın ana amacı olan ilkeler çalışmanın beşinci bölümde belirlenmiştir. Bu bölümde dayanıklı kentler tasarlamak için gerekli temeller ifade edilmiş, temellerin ardından haritalandırmanın önemi ve yeni tekniklerden söz edilmiş bilgi teknolojileri ve coğrafi bilgi sistemlerinin öneminden bahsedilmiştir. 
.Dayanıklı kentsel tasarım için öneri katmanlar ve alt katmanları açıklanarak, dayanıklı kentsel tasarım ilkeleri kategorize edilmiştir. Bu ilkeler genel kentsel dayanıklılık, kültürel miras, planlı etkinlikler, doğal afetler ile suç ve terörizm olarak sınıflandırılmıştır. Bu ilkelerin hedefleri açıklanarak dünyadaki bu ilkelerle ilgili kentsel tasarım rehberleri eklenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Dayanıklılık, Kentsel Dayanıklılık, Risk ve Afet Yönetimi, Sosyo-Ekolojik Dayanıklılık. Hasar Görebilirlik.

Abstract:
In recent years, biodiversity, the changes in landuse and the documents related to the urban consumption reveals that the cities are responsible from the contrary trends on sustainability. That leads World to beyond its ecological boundaries. Add to ecologic dimension, natural hazards, social disturbances and terror attacks enable cities and citizens vulnerable.
Sustainability found many areas in literature but there are not enough scientific interest on the factors and prosseses that made some cities resilient some cities vulnerable. The aim of this research to handle urban resilence in the dimension of urban design and planning, create a new trend in this area and determine the principles of design to make cities resilient.
Firstly resilience theory examined in theoretical framwork and revealed in different aspects etymologically. After that resilience theory investigated in urban aspect. Urban Resilence concept examined in different aspects. In the third part of this thesis, urban resilience conceptualised according to a conceptual model that is selected. 
In the fourt part of this thesis, resilence thinking examined in planning and utban design aspect. The problems and the solutions explained in this section. Resilent planning defines urban vulnerabilities and their adaptive capacities. 

 Urban Resilent Design conceptualized in socio-ecologic resilence aspect and drawn a normative way with urban morphology. 
Design principles, as the main aim, studied in the fifth part of this thesis. In this section  essential to design resilent cities expressed. The importance of mapping and geographic information systems are indicated. After that innovations in information technologies are clarified.
Recommended layers and sub layers expressed for resilent urban design. Resilent urban design principles have been categorized. This principles are categorized as general urban resilience, cultural heritage, planned events, natural hazard, crime and terror. At the end the aims of this principles clarified and the design guidelines in the World that is related with each principle categorized.
Key Words: Resilience, Urban Resilence, Risk and Hazard Management, Socio-Ecologic Resilience, Vulnerability.