Fıkhî açıdan altın mübadele işlemleri
Gold exchange processes from perspecti̇ve of fi̇qh
Yazar: YUSUF ERDEM GEZGİN
Danışman: PROF. DR. HALİT ÇALIŞ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Din = Religion ; Ekonomi = Economics ; Hukuk = Law
Dizin: Altın = Gold ; Kuyumculuk = Jewellery ; Mübadele = Exchange ; İslam borçlar hukuku = Islamıc law of debts ; İslam ekonomisi = Islamic economy ; İslam hukuku = Islamic law ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmada klasik fıkıh literatüründe ribâ yasağı kapsamında incelenen sarf akdi ve bu akdin günümüz tezgâh üstü piyasalarda gerçekleştirilen altın mübadele işlemlerine yansıması değerlendirilmiştir. Altının hukuki mahiyetinin para olması nedeniyle sarf akdinin şartlarına riayet edilerek mübadele edilmesi gerektiği beyan edilmiş; bu kapsamda altının bir cevher olarak madenden çıkarıldığı andan itibaren kuyumcu vitrinine gelen süreç içerinde gerçekleştirilen mübadelelerin tamamı bu çalışmada incelenmiştir.
Çalışma, bir giriş ve üç bölümden müteşekkildir.
Giriş bölümünde çalışmanın konusu, önemi, amacı; konuların incelenme yöntemi ve kaynaklarıyla ilgili bilgiler yer almaktadır.
Birinci bölümde iktisat ve fıkıh bilimleri açısından para kavramı, altının para olma niteliği ve altının sarf akdine konu olması gibi başlıklar değerlendirilmiştir.
İkinci bölüm altının üretimine ve üretilen altınların kuyumculara arz süreçlerine tahsis edilmiştir. Bu kapsamda madenler, rafineriler, darphane, atölyeler, aracılar ve çantacılar olarak bilinen altın üreticilerinin mübadele yöntemleri ve bu mübadelelerin fıkhî değerlendirmesi yapılmıştır.
Üçüncü ve son bölümde ise öncelikle kuyumculuk sektörü tanıtılmış; sonrasında bu sektörde yapılan peşin, vadeli ve çeşitli mübadelelerin fıkhî değerlendirmesi yapılarak çalışma tamamlanmıştır.

Anahtar kelimeler: Altın, Kuyumculuk, İslam iktisadı, İslam Borçlar Hukuku

Abstract:
In this study, the contract of currency exchange (sarf) examined in the classical fiqh literature within the scope of the ban on usury (ribā) and the reflection of this contract on the gold exchange transactions performed in today's over-the-counter markets were evaluated. As the legal nature of gold is money, it has been declared that it should be exchanged by complying with the conditions of the contract of currency exchange; In this context, all of the exchanges that were carried out in the process that came to the jewelery showcase from the moment the gold was extracted from the mine as an ore were examined in this study. 
The study consists of an introduction and three chapters. 
In the introductory chapter, subject, importance and aim of the study; information about the methods and sources of the study are found.
 In the first chapter, the concept of money, the quality of gold as a currency and its being a subject of the currency exchange contract are evaluated in terms of economics and fiqh sciences. 
The second chapter is devoted to the production of gold and the supply of gold to the goldsmiths. In this context, the exchange methods of gold producers known as mines, refineries, mints, workshops, intermediaries and salespeople and the juridical assessment of these exchanges were made. 
In the third and the last chapter, firstly, the jewelry sector was introduced; After that, the juridical evaluation of the advance, term and various exchanges in this sector was made and the study was completed.

Key words: Gold, Jewelery, Islamic economics, Islamic Law of Obligations