Koklear implant kullanıcısı olan çocukların okul çağı dil becerilerinin değerlendirilmesi
Assessment of school-age language skills in pediatric cochlear implant users
Yazar: NURİYE YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ESRA YÜCEL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Dil becerileri = Language skills ; Fonem tanıma = Phoneme recognition ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Koklea hastalıkları = Cochlear diseases ; Koklear implantlar = Cochlear implants ; Konuşma algısı = Speech perception ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Çocuklar = Children

Özet:
Yıldırım, N., Koklear İmplant Kullanıcısı Olan Çocukların Okul Çağı Dil Becerilerinin Değerlendirilmesi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Odyoloji Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2019. 
Bu çalışmada, koklear implant kullanan çocukların okul çağı dil becerilerini ve konuşma seslerini tanıma performansını değerlendirmek amaçlanmıştır. Koklear implanttan beklenen başarı sadece basit günlük konuşma dilinin kazanılması değil, dile dayalı tüm becerilerde (yapı, içerik, kullanım) başarı gösterilmesi olmalıdır. Koklear implantlı çocuklarda okul çağı dil becerilerini değerlendirmek ve bu yönde takip-müdahale programları geliştirmek çok önemlidir. Çalışmamızda 4 yaş ile 8 yaş 11 ay arasında olan, koklear implant kullanan, ek engeli bulunmayan 70 gönüllü çocuk katılımcı (35 erkek, 35 kız) yer almıştır. Katılımcılara "Türkçe Okul Çağı Dil Gelişimi Testi (TODİL)" ve "Konuşma Seslerini Tanıma Testi (KSTT)" uygulanmıştır. Değerlendirme kriterleri olarak TODİL tüm alt testlerinin yüzdelik değerleri ve tanımlayıcı terimleri, bileşke performansların ise indeks değerleri ve tanımlayıcı terimleri belirlenmiştir. Hipotezler doğrultusunda bulgular analiz edildiğinde işitme kaybına erken müdahalenin işitsel algı gelişimi ve dile dayalı beceriler açısından çok önemli olduğu saptanmıştır. FM kullanımının dile dayalı karmaşık becerilerde avantaj sağladığı gözlenmiştir. Koklear implantasyon öncesi rezidüel işitme varlığının ileri dönemde fonksiyonel işitme ve dil gelişimine olumlu etkisinin olduğu bulunmuştur. Kullanım şekline göre bilateral kullanıcıların binaural işitmenin avantajlarını kullanabilmelerinden dolayı linguistik ipuçlarını almada ve dil becerilerinde daha iyi oldukları saptanmıştır. KSTT ile TODİL alt testlerinden Sözcük Ayırt etme, Fonemik Analiz, Artikülasyon testleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Elde edilen bu verilerin kullanılan değerlendirme araçlarıyla farklı gruplarda yapılacak çalışmalar için fikir oluşturacağı düşünülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Koklear İmplant, Okul Çağı Dil Gelişimi, Fonem Tanıma,                                   Çocuklar, TODİL, KSTT

Abstract:
This study aims to evaluate the performance of school-age language skills and recognition of speech sounds with cochlear implanted children. Expected success from cochlear implant is not only acquisition the simple daily spoken language, but also all the skills based upon the language (form, content, use). It is important that evaluating the school-age language skills of cochlear implanted children and accordingly developing follow-up & intervention programs. In this study, 70 voluntary children participants (35 girls, 35 boys) who are between 4-years and 8-years 11-months, have cochlear implant and have no additional disability were included. Turkish version of "Test of Language Development Primary Fourth edition (TOLD-P4)" and "Phoneme Recognition Test (PRT)" were performed by the participants. Percentage values and descriptive terms of all sub-tests of TOLD-P4 and index values, descriptive terms of combined performance were identified as evaluation criteria. When the findings were analyzed according to our hypotheses, it was stated that early intervention to hearing loss is very important in terms of development of auditory perception and skills based upon the language. It was observed that FM system usage has the advantage on complicated skills based upon language. It was found that existence of residual hearing before cochlear implantation has a favorable effect on functional hearing and language development in the future. According to way of usage, bilateral users were good at receiving the linguistic cues and hence language skills, since they could take advantages of binaural hearing. A significant statistically correlation between PRT and Word Identification, Phonemic Analysis, Articulation Tests from sub-tests of TOLD-P4 was found. It is thought that these obtained data provide an opinion for other studies which will be done at different groups with used the same evaluation tools in this study.

Key Words: Cochlear Implant, School-aged Language Development, Phoneme Recognition, Children, 
TOLD-P4, PRT