COVID-19 pandemisi sürecinde yaşlılarda değişen beslenme alışkanlıkları ile fiziksel aktivite, uyku kalitesi ve anksiyete düzeyi arasındaki ilişki
The relationship between changing nutrition habits and physical activity, sleep quality and anxiety level in the elderly during the COVID-19 pandemic process
Yazar: GÜL ECEM UYSAL
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM SOYLU
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; COVID 19 = COVID 19 ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Geriatri = Geriatrics ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Pandemiler = Pandemics ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Koronavirüs salgını 2019 (COVID-19) nedeniyle, özellikle yaşlılara yönelik alınan önlemler ve hastalığa yakalanma korkusu ile oluşan stres, eve bağlı olmak, aynı zamanda günlük rutinde ortaya çıkan değişiklikler beslenme alışkanlıklarında ve yaşam tarzlarında değişimlere neden olmuştur. Bu çalışmanın amacı, COVID-19 pandemisi sürecinde, yaşlı bireylerde, değişen beslenme alışkanlıkları ile fiziksel aktivite durumları, uyku kalitesi ve anksiyete düzeyi arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Tanımlayıcı nitelikte olan bu çalışma, Ocak ve Temmuz 2021 tarihlerinde, İstanbul ilinde, 65 yaş ve üzeri, pandemi sürecinde evde yaşayan 280 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, hazırlanan veri derleme formu, Hanehalkı Gıda Güvencesizliği Anket Ölçümü (HFSSM), Uluslararası Fiziksel Aktivite Ölçeği Kısa Formu (IPAQ-SF), Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ), Koronavirüs Anksiyete Ölçeği Kısa Formu (KAÖ-SF), Mini Nutrisyonel Değerlendirme Testi Kısa Formu (MNA-SF) ve geriye dönük 24 saatlik besin tüketim kayıtları ile toplanmıştır. Veriler değerlendirildiğinde, bireylerin %28,6'sının pandemi döneminde ağırlık kazandığı belirlenmiştir. Pandemi döneminde katılımcıların, meyve (%26,8), süt ve süt ürünleri (%24,3), su (%37,9), öğünler arasındaki atıştırmalık (%13,2) ve toplam gıda (%29,3) tüketimlerinin arttığı; balık ve deniz ürünleri (%18,9), işlenmiş et (%28,6), fast-food (%50), paket yemek (%36,8), tuzlu atıştırmalık (%28,9) ve şekerli atıştırmalık (%22,1) tüketimlerinin azaldığı tespit edilmiştir. Katılımcıların %77,1'inin inaktif olduğu ve pandemi döneminde %58,6'sının daha az fiziksel aktivite yaptığı saptanmıştır (p>0,05). Bireylerin %55,7'sinin kötü uyku kalitesine sahip olduğu (p<0,05) ve %97,9'unun koronavirüs ile ilişkili anksiyetesinin olmadığı tespit edilmiştir. Pandemi döneminde yaşlıların, beslenme durumlarının değerlendirilmesi, yeterli ve dengeli beslenme başta olmak üzere, fiziksel aktivite ve uyku konusunda bilinçlendirilmeleri yeni yaşam biçimine uyum sağlanması açısından önem taşımaktadır.

Abstract:
Due to the coronavirus epidemic 2019 (COVID-19), the measures taken especially for the elderly and the stress caused by the fear of getting sick, being tied to the house, as well as the changes in daily routine have caused changes in eating habits and lifestyles. The aim of this study is to reveal the relationship between changing dietary habits and physical activity status, sleep quality and anxiety level in elderly individuals during the COVID-19 pandemic. This descriptive study was carried out with 280 participants aged 65 and over, living at home during the pandemic, in the province of Istanbul, between January and July 2021. Data, data compilation form, Household Food Insecurity Survey Measurement (HFSSM), International Physical Activity Scale Short Form (IPAQ-SF), Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), Coronavirus Anxiety Scale Short Form (CAS-SF), Mini Nutritional Assessment Test Short Form (MNA-SF) and retrospective 24-hour food consumption records were collected. When the data were evaluated, it was determined that %28,6 of the individuals gained weight during the pandemic period. During the pandemic period, the participant's, fruit (%26,8), milk and dairy products (%24,3), water (%37,9), snacks between meals (%13,2) and total food (%29,3) consumption increased; fish and seafood (%18,9), processed meat (%28,6), fast food (%50), takeaway (%36,8), salty snacks (%28,9) and sugary snacks (%22,1) it has been detected that consumption is reduced. It was determined that %77,1 of the participants were inactive and %58,6 of them did less physical activity during the pandemic period (p>0,05). It was determined that %55,7 of the individuals had poor sleep quality (p<0,05) and %97,9 did not have coronavirus-related anxiety. In the pandemic period, it is important to evaluate the nutritional status of the elderly, to raise awareness about physical activity and sleep, especially adequate and balanced nutrition, in terms of adapting to the new lifestyle.