Toplumsal cinsiyet bağlamında iş-aile çatışması: Kadın kabin memurlarına yönelik bir araştırma
Work-family conflict in the context of gender: A study on female cabin crew members
Yazar: EKİN PAR
Danışman: PROF. DR. ŞERİFE GÖZDE YİRMİBEŞOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Toplumsal cinsiyet rolleri akıl ve gücün erkeğin; duygusal olma, alttan alma iyi bakım
verme gibi özelliklerin de kadının özellikleri olduğunu belirlemiştir. Bu sebeple kriz anlarında
kadınların daha faydalı olabilecekleri düşüncesi bazı mesleklerin kadın işi olarak görülmesine
yol açmıştır. Kabin memurluğu da yolcu ile birebir iletişim kurulan ve yolcu memnuniyetinin
ön planda tutulduğu, kadının ise gerekli iletişimi sağlama konusunda daha iyi olacağı
düşünülen ve toplumda kadın işi olarak algılanan mesleklerden biridir. Tüm bunların yanında
kadınların ev içi sorumlulukları da devam etmektedir. İş-aile çatışması bireylerin iş hayatında
ve aile hayatlarında üstlendikleri roller arasında denge sağlanamadığında yaşanmaktadır.
Toplumsal cinsiyet rolleri düşünüldüğünde kadınların iş-aile çatışması yaşaması daha sık
rastlanılan bir durumdur.
Bu çalışmada özellikle toplumsal cinsiyet rolleri, ataerkil aile yapısı, iş-aile çatışması,
kavramlarına değinilerek, kabin memurları kadınların tüm bu kavramlar bağlamında
yaşadıkları sıkışıklık ve kendini var etmek için başvurduğu yöntemlerin tespit edilmesi
amaçlanmıştır. Araştırmanın bulgularına göre kadınlar toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda
bilinçlenmiş olsa dahi ataerkil anlayış kadının hem iş hem aile hayatını olumsuz
etkilemektedir. Kadınların iş hayatında hem erkekten hem kadından cinsiyetçi tavırlar
gördüğü, iş hayatında cinsel tacize ve mobbinge maruz kaldığı, aile hayatının ise çalışma
şartlarından ve getirdiklerinden olumsuz etkilendiği tespit edilmiştir. Kabin memurluğu
mesleğinin zorlu şartlar ve toplumsal cinsiyet bağlamında yaşanan olumsuz tecrübeler ile
azalan tahammül seviyesinin aile hayatını olumsuz etkilediği anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Toplumsal cinsiyet, ataerkil aile yapısı, kabin memurluğu, iş-aile çatışması

Abstract:
Social gender roles have determined that attributes such as reason and power are
associated with men, while characteristics like being emotional, accommodating, and
providing good care are associated with women. This is why the belief that women can be
more beneficial in crisis situations has led to the perception of certain professions as
"women's work." Cabin crew, a profession in which direct passenger communication and
passenger satisfaction are paramount and where women are believed to excel in providing the
necessary communication, is one of these professions considered as "women's work" in
society. In addition to this, women continue to bear domestic responsibilities. Work-family
conflict occurs when individuals cannot balance their roles in their work and family lives.
When considering social gender roles, it is more common for women to experience workfamily conflict.
This study aims to identify the constraints experienced by female cabin crew members
within the context of all these concepts, especially social gender roles, patriarchal family
structure, and work-family conflict, and the methods they resort to for self-preservation.
According to the findings of the research, even if women are conscious of gender equality, the
patriarchal understanding negatively affects both their work and family lives. It was
determined that women face both sexist attitudes from both men and women in their
professional lives, experience sexual harassment and mobbing in the workplace, and that their
family lives are negatively affected by the working conditions and demands. It is understood
that the challenging conditions of the cabin crew profession, along with negative experiences
in the context of social gender, and reduced tolerance levels, adversely affect family life.

Keywords: Social gender, patriarchal family structure, cabin crew profession, work-family conflict.