Üniversite üst düzey yöneticilerinin kişilik tipleri ve örgütsel çatışma çözme stilleri
Personality types of university administrators and organizational conflict resolution styles
Yazar: SEVDA NİEDERAUER
Danışman: PROF.DR. REŞİDE KABADAYI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Universitelerde iist diizey yoneticilerin insan ili~kilerinde ortaya 9lkansorunlu davranl~ oriintiileri ile orgiitsel 9atl~ma 90zme stillerini kullanmadereceleri araslndaki ili~kiler bu ara~tlrmanln temel konusunu olu~turmaktadlr.Uzerinde 9all~llan alanln egitim yonetimi olmaSI nedeniyle, iiniversiteler, egitimorgiitleri olarak ara~tlrma konusu a9lslndan incelenmek iizere se9ilmi~tir.ilgili literatiiriin incelenme siirecinde, iiniversitelerde gorevliyoneticilerin sorunlu davranl~ oriintiileri ile 9atl~ma 90zme stillerini kullanmadereceleri araslndaki ili~kiler konusunda herhangi bir 9all~maylakar~lla~llmadlglndan ara~tlrma ile bu alana katklda bulunulabilecegidii~iiniilmii~tlir. Ulkede yapllan "9atl~ma 90zme" konulu ara~tlrmalarlngenellikle ilkogretim okullarl iizerinde yogunla~tlgl goriilmektedir.Ara~tlrma evreni, 2005-2006 ogretim yllinda Ege Bolgesinde bulunan onfarkll iiniversitede (vaklf ve devlet) gorev yapan 65'i kadln ve 284'ii erkekolmak lizere toplam 349 list diizey yoneticiden olu~maktadlr.Ara~tlrmada veri toplama araCI olarak Bireysel Ozellikler Anketi, L.Horowitz (1988) taraflndan geli~tirilip L. Alden (1990) taraflndan yenidengozden ge9irilen insan ili~kileri Sorunlarl Envanteri ve A. Rahim (1983)taraflndan geli~tirilen Orgiitsel C;atl~ma Olgegi II kullanllml~tlr.XIIElde edilen verilerin analizinde ortalama, "t~~ testi, varyans analizi, Kikaretesti yanlnda, iist dlizey yoneticilerinin insan ili~kilerinde ortaya ylkansorunlu davranl~ oriintiileri ve yatl~ma yozme stillerini kullanma dereceleripuanlarl araslndaki ili~kilerin analizi iyin Pearson Momentler <;arplmKorelasyon Katsaylsl teknigi kullanllml~tlr. Ost diizey yoneticilerinin sorunludavranl~ oriintiilerinin, onlarln yatl~ma yozme stillerini kullanma dereceleriniyordama diizeyleri ise, yoklu regresyon analizi ile hesaplanml~tlr.Ara~tlrmanln bazl bulgularl a~agldaki gibi ozetlenebilir: Yoneticileryatl~malarl yozmede birinci slrada blitiinle~tirme stilini, ikinci slrada uzla~mayatl~ma yozme stilini, liyiincii slrada odlin verme ve hiikmetme yatl~ma stillerini,dordiincii slrada kaylnma stillini kullanmaktadlrlar. Yoneticilerin yatl~ma yozmestillerini kullanma dereceleri onlarln cinsiyetlerine gore onemli farkllilkgostermemektedir.Oniversitelerde yoneticiler fedakar sorunlu davranl~ oriintiisiinii "yokyiiksek" derecede, kullanllmaya yatkln ve dl~a doniik sorunlu davranl~oriintiilerini "yiiksek" derecede gostermektedirler. Yoneticilerin lnsanili~kilerinde ortaya ylkan fedakar sorunlu davranl~ orlintiisiinden aldlklarlpuanlar ile odiin verme ve biitiinle~tirme yatl~ma yozme stillerini kullanmadereceleri araslnda pozitif yonde ve .01 dlizeyinde onemli bir ili~kibulunmaktadlr. Yoneticilerin baskIn sorunlu davranl~ oriintiislinden aldlklarlpuanlar ile hlikmetme yatl~ma 90zme stilini kullanma dereceleri araslnda pozitifve .01 dlizeyinde onemli bir ili~ki bulunmaktadlr. Yoneticilerin insanili~kilerinde ortaya ylkan fedakar sorunlu davranl~ oriintiislinden aldlklarlpuanlar, blitlinle~tinne yatl~ma yozme stilini kullanma derecelerini pozitif yondeanlamll biyimde yordamaktadlr. Benzer ~ekilde yaneticilerin baskIn sorunluki~ilik tipi ozelliklerinden aldlklarl puanlarln, onlarln hlikmetme yatl~ma yozmestilini kullanma derecelerini pozitif yande yordadlklarl gOriilmektedir.XIIIAnahtar 8ozciikler: Universite Ust Diizey Yoneticisi, Orgiitsel <;atl~ma,<;atl~ma <;ozme, <;atl~ma C;ozme Stilleri, Ki~ilik, Sorunlu Davranl~ Oriintiileri.XIV

Abstract:
A descriptive-correlational study is conducted to explore and describe conflictresolution styles, identify personality type traits, and examine the relationshipsbetween personality type traits and conflict resolution styles as well as selectedthirteen demograpfic characteristics of the university administrators working in theten Turkish universities . The purpose of this study is to determine the relationshipsbetween personality type traits and conflict resolution styles of universityadministrators.Study participants were the 349 university administrators within AegeanRegion; completed self-report survey fonus were obtained from these. Of the 349individuals that provided data, the majority (81.4 percent) were male whereas lessthan one-fourth (18.6 percent) were female.The Questionnaries used were Rahim's (1983) the Rahim OrganizationalConflict Inventory II-C and Alden's (1990) the Inventory of Interpersonal ProblemslIP. All completed questionnaries were coded and input into the SPSS statisticalpackage, version 11.0. In order to analyze the data collected for this study, severalstatistical techniques such as descriptive statistics, percentage, arithmetic mean, standartdeviation, t tests, bivariate correlations and hierarchical multiple regression analyseswere used.XVISome of the findings were as follows: The study revealed that conflictresolution styles of integrating, compromising, obliging, dominating and avoidinghave equal importance for the administrators. The study found that integrating wasthe most frequently used conflict resolution style and compromising was the secondmost frequently used conflict resolution style. The female and male participants usedthe same conflict styles. Of the population, the majority was of the "self-sacrificing"personality type trait. The "exploitable" and "intrusive" personality type traitsaccounted for the second largest percentage of administrators. Correlations betweenconflict resolution styles and personality type traits revealed that the "selfsacrificing"has a high correlation with the integrating and obliging conflictresolution styles. The "domineering" was shown to have a high correlation with thedominating conflict resolution style. When the personality type traits are analyzedone by one, it was observed that the personality trait "self-sacrificing" has importanteffect on integrating conflict resolution style, and the personality trait "domineering"has important effect on dominating conflict resolution style when confronted with aconflict situation.