Karar verme davranışının ebeveyn tutumu, sosyal kaygı ve dürtüsellik ile ilişkisi
Examination of the relationship between decision-making behavior and parenting styles, social anxiety, and impulsivity
Yazar: HESNA CANSU TOKER
Danışman: DOÇ. DR. BELMA BEKÇİ
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bireylerin yetiştirilirken gördükleri ebeveyn tutumları sonraki hayatlarında ciddi etkiye sahiptir. Bireylerin hayatlarını etkileyen önemli faktörlerden bir diğeri ise kararlarını nasıl aldıkları ile ilgilidir. Bu çalışmada bireylerin algıladıkları ebeveyn tutumlarının kullandıkları karar stratejileri ile ilişkisi incelenirken, dürtüsellik ve sosyal kaygı düzeylerinin bu ilişkilere etkisi araştırılmıştır. Araştırmanın katılımcı sayısı 252'dir. Üniversite öğrencisi katılımcıların 189'u cinsiyetini kadın, 60'ı erkek, 3'ü diğer olarak belirtmiştir. Katılımcılara çevrimiçi anket formu ile ulaşılmıştır ve Ebeveyn Tutumları Ölçeği, Karar Stratejileri Ölçeği, Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği ve Barratt Dürtüsellik Ölçeği Kısa Formu sunulmuştur. Sonuç olarak, mevcut çalışmada sosyal kaygının demokratik ebeveyn tutumu ve kararsız karar stratejisi ilişkisinde tam; içtepisel karar verme stratejisi ilişkisinde kısmi aracılık etkisi saptanmıştır. Dürtüselliğin demokratik ebeveyn tutumu ile mantıklı, kararsız ve içtepisel karar stratejileri arasındaki ilişkide tam aracılık etkisi olduğu görülmüştür. Ayrıca, sosyal kaygı ve dürtüselliğin koruyucu ve otoriter ebeveyn tutumları ile kararsız ve içtepisel karar verme stratejileri arasındaki ilişkide kısmi aracılık etkisi bulunmuştur. Araştırmanın bulguları literatür ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
The parenting styles that individuals are raised with have a significant impact on their later lives. Another important factor affecting individuals' lives is how they make decisions. The aim of this study is to examine the relationship between the perceived parenting styles of individuals and the decision making strategies they use, and also to investigate the relationship of impulsivity and social anxiety levels on these first established relationships. The number of participants of the study was 252. 189 of the participants indicated their gender as female, 60 as male; 3 participants indicated their gender as other. Participants were reached through an online questionnaire and the Parenting Styles Scale, Decision Strategies Scale, Liebowitz Social Anxiety Scale and Barratt Impulsivity Scale Short Form were presented. According to the results of the analysis, social anxiety had a full mediating effect on the relationship between democratic parental attitude and indecisive decision-making strategy and a partial mediating effect on the relationship between impulsive decision-making strategy. Impulsivity was found to fully mediate the relationship between democratic parental attitude and rational, indecisive, and impulsive decision-making strategies. In addition, social anxiety and impulsivity partially mediated the relationship between protective and authoritarian parental attitudes and indecisive and impulsive decision-making strategies. The findings of the study were discussed in the light of the literature. Limitations of the current study and suggestions for future studies are mentioned.