Kolza (Brassica napus L.)'da tuzluluk ve kuraklık stresi koşullarında  GA3 ve BA ön uygulamalarının çimlenme ve fide gelişiminde etkileri
Effects of GA3 and BA pre-applications on germination and seedling development in rape (Brassica napus L.) under salinity and drought stress conditions
Yazar: SERAP SAMUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERZAT TURAN
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Günümüz şartlarında biyotik ve abiyotik stresler bitki gelişiminde büyük bir etki göstermektedir. Bu stresler başta kuraklık ve tuzluluk olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Söz konusu stresler bitkinin özellikle genç gelişim evrelerinde daha büyük sorunlar teşkil eder. Bu araştırma, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı laboratuvarında kurulmuş olup kolza tohumuna ekim öncesi uygulanan farklı dozlarda giberellik asit (GA3) ve borik asitin (BA) tuz ve kuraklık stresinde çimlenme üzerinde etkilerini incelenmek amacıyla 2023 yılında yürütülmüştür. Araştırmada Trakya Araştırma Merkezinden temin edilen TT264 çeşidi kullanılmıştır. Deneme, 3 tekrarlamalı ve her tekrarlamada 25 adet tohum ekilmiştir. Tesadüf Parselleri Faktöriyel Deneme Deseni'ne göre kurulmuş olup, kolza tohumları hormon olarak GA3 ve borik asit (0.00, 0.50, 1.00, 1.50 ve 2.00 mg/l) ile farklı dozlarda ve 6 saat ön uygulamaya tutulup, 5 farklı dozda NaCl (0.00, 3.00, 6.00, 9.00 ve 12.00 dS/m) ve 4 farklı kuraklık dozunda PEG 6000 (0.00, -0.40, -0.80 ve -1.20 Mpa) kullanılarak tuz ve kuraklık stresi uygulanmıştır. Araştırmada; Fide uzunluğu (mm), kök uzunluğu (mm), fide yaş ağırlığı (g), kök yaş ağırlığı (g), fide kuru ağırlığı (g), kök kuru ağırlığı (g) çimlenme hızı (%), çimlenme gücü (%) özellikleri incelenmiştir. Tuzluluğun artışıyla kontrol grubunda çimlenme hızının ve çimlenme gücünün düştüğü ve olumsuz etkiler yaptığı saptanmıştır. Ancak araştırma sonuçlarına göre çimlenme faktörüne karşı etkisi incelediğinde, 1.50 ve 2.00 mg/l borik asit ve GA3 dozları uygulamalarının 3 ds/m tuzluluğa karşı olumlu sonuçlar verdiği belirlenmiştir. Kuraklık stresi ise çimlenmeyi önemli derecede düşürmüştür. Ancak 1.00 ve 1.50 mg/l borik asit ve GA3 dozları ön uygulamasında incelenen özellikler üzerinde kuraklık stresinin olumsuz etkisini azalttığı görülmüştür. Çalışmadan elde edilen veriler değerlendirildiğinde borik asit ve GA3' ün hem kuraklık hem de tuzluluk stresi bakımından olumlu sonuçlar verdiği görülmüştür. Elde edilen sonuclara gore PEG stres kosullarinda kolza tohumlarına uygulanan borik asit , bitki gelişim düzenleyici gruplarına alternatif olarak fide gelişim dönemlerinde fayda sağlayabileceği gözlemlenmiştir.

Abstract:
In today's conditions, biotic and abiotic stresses have a great impact on plant development. These stresses are divided into two: drought and salinity. These stresses pose greater problems, especially in the young developmental stages of the plant. This research was established in the laboratory of Sakarya University of Applied Sciences, Faculty of Agriculture, Department of Field Crops and was conducted in 2023 to examine the effects of different doses of gibberellic acid (GA3) and boric acid (BA) applied to rapeseed before planting on germination under salt and drought stress. TT264 variety obtained from Trakya Research Center was used in the research. The experiment had 3 repetitions and 25 seeds were planted in each repetition. It was established according to the factorial completely randomized experimental design, rapeseeds were pre-applied with hormone (GA3) and boric acid (0.00, 0.50, 1.00, 1.50 and 2.00 mg/l) at different doses and for 6 hours, and 5 different doses of NaCl ( Salt and drought stress were applied using PEG 6000 (0.00, 3.00, 6.00, 9.00 and 12.00 dS/m) and 4 different drought doses (0.00, -0.40, -0.80 and -1.20 Mpa). In the research; Seedling length (mm), root length (mm), seedling fresh weight (g), root fresh weight (g), seedling dry weight (g), root dry weight (g), germination rate (%), germination power (%) properties have been examined. It was determined that as the salinity increased, the germination rate and germination power decreased in the control group and had negative effects. However, according to the research results, when the effect on the germination factor was examined, it was determined that the applications of 1.50 and 2.00 mg/l boric acid and GA3 doses gave positive results against 3 ds/m salinity. Drought stress significantly reduced germination. However, it was observed that pre-application of 1.00 and 1.50 mg/l boric acid and GA3 doses reduced the negative effect of drought stress on the examined traits. When the data obtained from the study were evaluated, it was seen that boric acid and GA3 gave positive results in terms of both drought and salinity stress. According to the results obtained, it was observed that boric acid applied to rapeseeds under PEG stress conditions could be beneficial during seedling development periods as an alternative to plant growth regulator groups.