Mülteci çocuklara uygulanan sanat eğitimi çalışmalarına yönelik öğretmen görüşleri (Diyarbakır örneği)
Teachers' vi̇ews on art educati̇on practi̇ces for refugee chi̇ldren (Diyarbaki̇r example)
Yazar: ÖZEN TEKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERİVAN EKİNCİ
Dicle Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Birçok disiplin alanında araştırmalara konu olan göç ve mültecilik olgusu sanatın iletişim, iyileştirme, yetenek geliştirme, psikolojik ve bilişsel açıdan çok yönlü etkisi düşünüldüğünde, çok alanlı sanat eğitimi kapsamında da incelenmeye değer görülmektedir. 
Bu araştırma mülteci çocuklara yönelik uygulanan sanat eğitimi programlarını öğretmenlerin görüşleri kapsamında incelemeyi amaçlamaktadır.  
	Türkiye'de kapsayıcı eğitim modeliyle eğitim ortamlarına dahil edilen mülteci çocuklara verilen, etkinliklere dayalı evrensel bir sanat eğitiminin; kültürlenme, entegrasyon, sosyalleşme, iyileşme ve iletişim süreçlerine olan katkısı göz önüne alındığında planlı bir sanat programının önemli olduğu düşünülmektedir. Bu bağlamda uygulanan eğitim programlarında çok alanlı sanat eğitimi kapsamının genişletilmesi ve bu çerçevede programlar oluşturulabilmesi için önerilerde bulunmak ve bu açıdan literatüre bir katkı sağlamak araştırmanın önemini arz etmektedir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada, mülteci öğrencilere verilen eğitim programlarının içerisinde sanat ve sanat eğitimine dair programlarını incelemek amaçlanmaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden durum deseni kullanılarak gerçekleştirilen araştırmada, Görsel Sanatlar öğretmenlerinin mülteci çocukların sanat eğitimine yönelik çalışmaları hakkındaki görüşleri alınmıştır.  Araştırmanın verileri Diyarbakır ilinde mülteci çocukların bulunduğu okullarda görsel sanatlar dersini yürüten 17 görsel sanatlar öğretmeniyle nitel araştırma modeline dayalı yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanarak elde edilmiştir. Bu bağlamda araştırma, Diyarbakır ilinde yaşayan mülteci çocukların devam ettikleri okullarda görev yapan görsel sanatlar öğretmenleriyle yapılan görüşlerle sınırlandırılmıştır. Araştırmadan elde edilen nitel veriler içerik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. 
	Araştırmada mülteci öğrencilere tüm öğrencilerle aynı programın uygulandığı, katılımcılar mülteci öğrencilerin sanat eğitimine yönelik kendi çabaları ile birtakım eğitimlere dâhil olduklarını belirtmişlerdir. Mülteci öğrencilerin dil ve uyum problemlerinin devam etiği anlaşılmıştır. Uyum ve travmatik durumlarının iyileşmesi için sanat eğitiminin önemli olduğu ortak görüşü ortaya çıkmıştır. Kapsamlı bir sanat eğitiminin kişisel gelişim açısından yerinin azımsanmayacak bir önemde olduğu belirgin olarak ortaya çıkmıştır. Ekonomik yetersizlikten dolayı çoğu mülteci öğrencinin okula devam konusunda sıkıntı yaşandığı sonucuna ulaşılmıştır. Özellikle ekonomik geliri düşük olan bir bölgeye yerleşen mültecilerin yoğun olduğu okulların atölye, malzeme, araç-gereç açısından eksik olması veya temin edememeleri genelde tüm özelde mülteci çocuklara sanatsal aktivitelerin yeterince ulaşamaması sorununu oluşturmaktadır.  Katılımcılar son olarak mülteci olan ve olmayan tüm çocukların sanat eğitimine yönelik çalışmalarının geliştirilmesinde en önemli unsurun eğitimcilerin, okul idaresinin ve toplumun sanata değer vermesinin önemini vurgulamıştır. Ayrıca birçok disiplini kapsayan, ders saati ve içeriği artırılarak sanat eğitimi programlarının yeniden düzenlemesi gerektiğini ve okullara atölye, malzeme gibi sanatsal ortamların oluşturulması için kamu kurum ve kuruluşlarla işbirliğinin sağlanması gerektiğini önermektedir. Özellikle mültecilerin ulusal eğitim sistemlerine entegre etmeye yönelik küresel politikada değişime gidilmesi gerektiği önemle vurgulanmaktadır

Abstract:
Considering the multidimensional effect of art in terms of communication, healing, talent development, psychological and cognitive aspects, the phenomenon of migration and refugee, which is the subject of research in many disciplines in sociology and psychology, is considered worthy of examination within the scope of multi-disciplinary art education.
This research aims to examine the art education programs implemented for refugee children within the scope of teachers' opinions.
A universal art education based on activities, given to refugee children who are included in educational environments with an inclusive education model in Turkey; Considering its contribution to acculturation, integration, socialization, healing and communication processes, a planned art program is considered to be important. In this context, it is important to make suggestions to expand the scope of multi-field art in the education programs applied in this context and to create programs within this framework and to contribute to the literature in this respect. In line with this purpose, this research aims to examine the arts and arts education programs among the education programs given to refugee students or to investigate what the scope of arts education is among the programs being implemented. The study pattern of the research consists of 17 visual arts teachers working in official public schools in Diyarbakır. Teachers working in schools where refugee students are concentrated participated in the research on a voluntary basis. In the study, which was carried out using the case design, which is one of the qualitative research methods, the opinions of the Visual Arts teachers about the studies on the art education of refugee children were taken. An interview form consisting of six semi-structured interview questions prepared with expert opinion was applied to the participants. In this context, the research was limited to the opinions made with the visual arts teachers working in schools where refugee children living in Diyarbakır attend. Qualitative data obtained from the research were literature by content analysis method.
In the research, it was concluded that there is no art education program applied specifically to the education programs applied to refugee students. Since refugee students are included in education in public schools, the education program applied to local students also includes refugee students. Most of the teachers who participated in the interview stated that they did not have knowledge about the education of refugee students, while those who did stated that they were involved in some trainings with their own efforts. In addition, it has been concluded that there are problems in school attendance due to economic needs. In this context, the problem of the lack of a mechanism that monitors the absenteeism of students in terms of the registered schooling rate has emerged. It has been understood that refugee students still have language and adaptation problems. There is a common view that art education is important for adaptation and recovery of traumatic situations. It has become evident that a comprehensive art education is of considerable importance in terms of personal development.