Muhammed Yûsuf Bennûrî'nin "Yetîmetü'l-Beyân" adlı eseri bağlamında bazı kur'an ilimlerine ve bazı müfessirlere dair görüşleri
Muhammad Yusuf Banuri's views on some qur'anic sciences and some Mmufassirs in the context of his work "Yatimat al-Bayan"
Yazar: NUR TANRIBUYURDU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İHSAN KAHVECİ
İbn Haldun Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışma, yirminci yüzyıl Hint alt kıtasının önemli alimlerinden biri olan ve özellikle hadis ve tefsir alanında öne çıkan Muhammed Yusuf Bennûrî'nin Yetîmetü'l-beyân fî şey'in min 'ulûmi'l-Kur'ân adlı Kur'an ilimlerini konu alan eseri özelinde gerçekleştirilmiştir. Bu eserden yola çıkarak Bennûrî'nin bazı Kur'an ilimlerine ve bazı müfessirlerin tefsirlerine yönelik görüşlerinin saptanması hedeflenmiştir. İlk bölümde Bennûrî'nin hayatı ve eserlerine yer verdiğimiz çalışmamızın ikinci bölümünde Bennûrî'nin ilgili eseri kapsamında bazı 'ulûmü'l-Kur'an meselelerine bakışı ele alınmış, bunu yaparken kendisinin de referansta bulunduğu Süyûtî'nin (ö.911/1505) el-İtkân'ı başta olmak üzere çeşitli 'ulûmü'l-Kur'ân eserlerindeki görüşler mukayese edilmiştir. Bennûrî'nin klasik ve çağdaş dönemde kaleme alınan bazı tefsir eserleri ve müelliflerine yönelik değerlendirmelerini ele aldığımız üçüncü bölümde ise Bennûrî'nin yaşadığı coğrafyadaki Kur'an ve tefsir çalışmalarının genel bir çerçevesi sunulmuş, kendisinin ilgili eserlere yönelik olumlu ve olumsuz yöndeki değerlendirmeleri üzerinden çalışmamızın temel konusunu oluşturan 'ulûmü'l-Kur'ân eserini hangi saiklerle kaleme aldığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmamızın özgün tarafı ilgili eserin daha önce mercek altına alınmamış olması ve şeyhu't-tefsir (tefsirde üstad) olarak anılan Bennûrî'nin 'ulûmü'l-Kur'ân ve tefsir literatürüne katkısının sorgulanmamış olmasıdır. Bu yönüyle çalışmanın alana yeni bir katkı sunacağı öngörülmektedir.

Abstract:
This study is based on the work of Muhammad Yusuf Banuri, one of the most important scholars of the Indian subcontinent in the twentieth century and especially prominent in the fields of hadith and tafsir, on the sciences of the Qur'an titled Yatimat al-bayan fi shayʾ min ulum al-Qur'an. Based on this work, it is aimed to determine Banuri's views on some Qur'anic sciences and the exegesis of some mufassirs. In the second part of our study, which includes Banuri's life and works in the first part, Banuri's view on some of the issues of ulum al-Qurʾan within the scope of the relevant work is discussed, and in doing so, the method of comparison with various works of ulum al-Qurʾan, especially al-Zurqani's (d.1367/1948) Manahil al-irfan and al-Suyuti's (d.911/1505) al-Itqan, to which he frequently refers, is preferred. In the third chapter, which deals with Banuri's evaluations of some classical and contemporary tafsir works and their authors, a general framework of the Qur'an and tafsir studies in the geography where Banuri lived was presented, and through his positive and negative evaluations of the related works, it was tried to determine with which principles he wrote his work of ulum al-Qur'an, which constitutes the main subject of our study. The original aspect of our study is that the related work has not been scrutinised before and the contribution of Banuri, who is called 'Shaykh al-tafsir' (master of tafsir), to the literature of ulum al-Qur'an and tafsir has not been questioned. In this respect, this study is expected to make a new contribution to the field.