Duygusal sıkıntı toleransı ve başa çıkma stilleri arasındaki ilişkide bilinçli farkındalığın aracı rolü
The role of mindfulness in the relationship between emotional distress tolerance and coping styles
Yazar: SAADET ZÜMBÜL
Danışman: PROF. DR. DİLEK YELDA KAĞNICI
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Duygusal sorunlar = Emotional problems ; Duygusal sıkıntı toleransı = Emotional distress tolerance ; Farkındalık = Awareness ; Sıkıntı = Boredom ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı üniversite eğitimini sürdürmekte olan genç yetişkinlerin duygusal sıkıntı toleransı ve başa çıkma stilleri arasındaki ilişkide bilinçli farkındalığın aracı rolünü incelemektir. Araştırma ilişkisel tarama modeline dayalı betimsel bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini Afyon Kocatepe Üniversitesi merkez yerleşkesinde, birinci öğretim kapsamında eğitim gören toplam 13.965 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Bu doğrultuda gerekli örneklem sayısını belirlemek için kuramsal örneklem büyüklükleri tablosundan yararlanılmış ve gerekli örneklem büyüklüğünün 378 olduğu belirlenmiştir. Oluşabilecek veri kayıpları göz önünde bulundurularak ilk aşamada 500 öğrenciye ulaşmak hedeflenmiştir. Evrenden belirlenen sayıdaki örneklem grubuna ulaşmak için olasılığa dayalı örnekleme yöntemlerinden çok aşamalı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Koşulları sağlamayan 47 ölçeğin veri setinden çıkarılmasıyla örneklem grubu 333'ü kadın, 3'ü diğer ve 117'si erkek olmak üzere toplam 453 katılımcıdan oluşmuştur. Araştırmanın verileri Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeği (COPE-R), Sıkıntıya Dayanma Ölçeği (DTS), Bilişsel ve Duygusal Farkındalık Ölçeği-Revize (CAMS-R) ve araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu ile elde edilmiştir. Verilerin analizinde hiyerarşik regresyon analizleri kullanılmıştır.
İncelenen beş başa çıkma stili için yürütülen analizler sonucunda, duygusal sıkıntı toleransı ile kendine yardım ve yaklaşma başa çıkma stilleri arasındaki ilişkide bilinçli farkındalığın tam aracılık rolüne sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Duygusal sıkıntı toleransı ile uyum sağlama ve kendini cezalandırma başa çıkma stilleri arasındaki ilişkide ise bilinçli farkındalığın kısmi aracılık rolüne sahip olduğu bulunmuştur. Ayrıca duygusal sıkıntı toleransı ile kaçınma stili arasındaki ilişkide bilinçli farkındalığın anlamlı düzeyde bir aracılık rolüne sahip olmadığı tespit edilmiştir. 
Bulgular ilgili alanyazını ışığında tartışılmış ve yorumlanmıştır. Ayrıca araştırmacılara ve uygulayıcılara bazı öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Başa Çıkma, Başa Çıkma Stilleri, Duygusal Sıkıntı Toleransı, Bilinçli Farkındalık

Abstract:
The aim of this study is to investigate the mediating role of mindfulness in the relationship between emotional distress tolerance and coping styles of young adults who are continuing their university education. The research is a descriptive survey based on relational screening model. The population of the study consists of 13,965 university students studying in the central campus of Afyon Kocatepe University. In order to determine the required number of samples, theoretical sample size table was used and the required sample size was determined as 378. It was aimed to reach 500 students in the first stage considering the possible data loss.  In order to reach the determined number of sample from the population, multistage sampling method was used from probability based sampling methods. The sample group consisted of 453 participants of which 333 were female, 3 were other and 117 were male, with the subtract of 47 scales that did not meet the requirements. The data of the study were obtained by using the COPE-R, the Distress Tolerance Scale, the Cognitive and Emotional Awareness Scale-Revised and the Personal Information Form developed by the researcher. In the analysis of the data, hierarchical regression analyzes were used.
As a result, it was found that mindfulness has a fully mediating role in the relationship between emotional distress tolerance and self-help and approach coping styles. In the relationship between emotional distress tolerance and accommodation and self-punishment coping styles, it was found that mindfulness has a partial mediating role. In addition, it has been found that mindfulness does not have a significant mediating role in the relationship between emotional distress tolerance and avoidance style.
The findings were discussed and interpreted based on the related literature. In addition, some suggestions were presented to the researchers and practitioners.
Keywords: Coping, Coping Styles, Emotional Distress Tolerance, Mindfulness