Dijital öykülerin okul öncesi dönem çocuklarının erken okuryazarlık becerisine etkisi
The effect of digital story on the early literacy skills of preschool children
Yazar: BÜŞRA SİVREN
Danışman: PROF. DR. OZAN ŞENKAL
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, erken okuryazarlık becerilerini değerlendirme aracının yazı farkındalığı ve ses bilgisel farkındalık üzerinde anlamlı bir fark yaratmadığı tespit edilmiştir. Araştırmaya dijital öykü sürecine katılan deney grubu ve kontrol grubu olmak üzere toplamda 28 çocuk katılmış olup, bu çocukların büyük bir çoğunluğu 60-72 ay aralığındadır. Katılımcıların cinsiyet dağılımı her iki grupta da eşit olarak %50 kız ve %50 erkek şeklinde dağılmıştır. Kardeş sayısı açısından, dijital öykü sürecine katılan deney grubundaki çocukların %64,3'ü bir kardeşe sahipken, kontrol grubunda bu oran %42,9'dur. Katılımcıların çoğunluğunun daha önce okul öncesi eğitim almadığı veya sadece bir yıl aldığı gözlemlenmiştir.
Araştırmaya katılan çocukların annelerinin eğitim durumu ve yaş aralıkları farklılık göstermektedir. Dijital öykü sürecine katılan deney grubunda annelerin %50'si üniversite mezunu iken, kontrol grubunda bu oran %28,6'dır. Babaların eğitim durumu her iki grupta da benzerdir; %50'si üniversite mezunu ve %35,7'si lise mezunudur. Ses bilgisel farkındalık ve yazı farkındalığı ön ve son test sonuçları arasındaki farklılıklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Dijital öykü sürecine katılan deney grubunun ses bilgisel farkındalık ortalaması 21,29 iken kontrol grubunun ortalaması 20,64'tür. Yazı farkındalığı becerisinde ise dijital öykü sürecine katılan deney grubunun son test ve ön test arasındaki farkın ortalaması 19,07, kontrol grubunun ise 19,50'dir. Bu sonuçlar, erken okuryazarlık becerilerinin belirli eğitim müdahalelerinden bağımsız olarak gelişebileceğini ve bu becerilerin doğal süreçlerle de desteklenebileceğini göstermektedir. Bu bulgular, literatürdeki bazı çalışmaları desteklerken bazılarıyla da çelişmektedir.
Anahtar kelimeler: Erken okuryazarlık, yazı farkındalığı, ses bilgisel farkındalık, dijital öykü

Abstract:
In this study, it was determined that the early literacy skills assessment tool did not create a significant difference in print awareness and phonological awareness. A total of 28 children participated in the study, divided into an experimental group involved in the digital storytelling process and a control group, with the majority being in the 60-72 months age range. The gender distribution was equal in both groups, with 50% girls and 50% boys. In terms of the number of siblings, 64.3% of the children in the experimental group involved in the digital storytelling process had one sibling, while this ratio was 42.9% in the control group. Most of the participants had either no preschool education or only one year of preschool education.
The educational level and age ranges of the mothers of the participating children varied. In the experimental group involved in the digital storytelling process, 50% of the mothers were university graduates, while this ratio was 28.6% in the control group. The fathers' educational levels were similar in both groups, with 50% being university graduates and 35.7% being high school graduates. The differences between the pre-test and post-test results of phonological awareness and print awareness were not statistically significant. The average phonological awareness score for the experimental group involved in the digital storytelling process was 21.29, while it was 20.64 for the control group. In terms of print awareness skills, the difference between the pre-test and post-test scores was 19.07 for the experimental group involved in the digital storytelling process and 19.50 for the control group. These results suggest that early literacy skills can develop independently of specific educational interventions and may also be supported by natural processes. These findings are consistent with some studies in the literature while contradicting others.

Keywords: Early literacy, print awareness, phonological awareness, digital storytelling.