Serebral palsili çocuklarda, ayak-ayakbileği ortezlerine uyumu etkileyen faktörlerin incelenmesi
The investigation of factors affecting compliance with foot and ankle orthoses in cerebral palsied children
Yazar: BURCU DİLEK
Danışman: PROF. DR. YAVUZ YAKUT
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protez-Ortez-Biyomekanik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Ayak bileği = Ankle ; Ayak bileği eklemi = Ankle joint ; Ortotik cihazlar = Orthotic devices ; Serebral palsi = Cerebral palsy ; Uyum = Adjustment ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ayak-ayak bileği ortezi (AFO) kullanan, Serebral Palsi (SP)'li çocuklarda ortez uyumuna etki eden faktörleri incelemekti. Çalışmaya, 3-18 yaşları arasında, AFO kullanan 100 SP'li çocuk alındı. Çocukların demografik özellikleri, ebeveynlerin eğitim durumları, sosyo-ekonomik düzeyleri sorgulandı. SP tipleri, Kaba Motor Fonksiyon Sınıflandırma Sistemi (KMFSS)'ne göre fonksiyonel seviyeleri, spastisiteleri, normal eklem hareket ölçümleri değerlendirildi. Ebeveynlerde çocuklarının ortez kullanım alışkanlıkları, ortezlerde karşılaştıkları sorunlar, kullandığı ortezle ilgili bilgi seviyesi sorgulandı. Gece ve yürüme ortezi yönünden karşılaştırıldığında problemlerin varlığı açısından iki ortez arasında fark vardı (p<0.05). Gece ortezine uyum, gündüz ortezine göre daha azdı. Gece ortezini kullanmak istememe sebeplerinin başında ?isteksizlik? ve ?rahatsızlık? gelirken; gündüz ortezini kullanmak istememe sebeplerinin başında ?rahatsızlık? ve ?hareketini engellemesi? gelmekteydi. Çocukların, günlük gece ve yürüme ortezlerinde kullanım süreleri ve düzenli kullanım alışkanlıkları benzerdi (p>0.05). SP'li çocukların spastisite değerlerinin toplamı fazla olanlarda ve bu çocuklardan KMFSS seviyesine göre durumları ağır olanlarında, ortezi kullandıkları toplam süre azalmaktadır (p<0.05). Ebeveynlerin eğitim düzeyi yükseldikçe, SP bilgi seviyesi ve ortezin verilme amacını bilme düzeylerinin de arttığı gözlendi (p<0.05). Ebeveynlerin rehabilitasyon bilgi seviyeleri ile yürüme ortezinden gördükleri yarar seviyesi arasında pozitif yönde bir ilişki bulundu (p<0.05). SP'li çocukların fonksiyonel seviyeleri ile gece ve yürüme ortezi kullanım süreleri arasında negatif ilişki bulundu (p<0.05). Çocukların spastisite şiddetleri ile ortez kullanım süreleri arasında herhangi bir ilişkiye rastlanmadı (p>0.05). Çalışma sonuçlarına baktığımızda gece ve yürüme ortezinde, karşılaşılan problemler farklılık göstermekteydi. Çocuklarda orteze uyumu sağlamak için, ortezin kullanım programının çocuğa göre ayarlanması ve ailenin, ortez kullanımı ile ilgili bilgilendirilmesi önem kazanmaktadır.Anahtar Kelimeler: Ayak-ayak bileği ortezleri, Uyum, Serebral Palsi

Abstract:
The aim of this study was to investigate the factors affecting orthotic compliance in cerebral palsied (CP) children using ankle foot orthoses (AFO). 100 CP?ed children between the ages of 3-18 were included in the study. Demographic data of the children, educational level and socio-economical status of the parents were recorded. The type of CP, functional levels according to Gross Motor Functional Classification System (GMFCS), spasticity levels and joint range of motion were evaluated. The parents were questioned for habitual usage of orthotics of their children, orthoses related problems and level of knowledge about the orthoses their children used. Day time and night time orthoses seems to differ considering the presence problems encountered (p<0.05). The compliance with the night time orthoses were lower than the day time orthoses. The top priority reasons for the disuse of night orthoses were ?unwillingness? and ?discomfort? while for day time orthoses the reasons were ?discomfort? and ?prevention of motion?. Daily usage habits and duration of utilization of the day and night orthoses were similar (p>0.05). In children in severe condition according to GMFCS and with high total spasticity scores, the total duration of orthotic usage was found to decrease (p<0.05). It was observed that as the educational level of the parents got higher, the level of knowledge about CP and the reasoning behind the aim of orthotic prescription also got higher (p<0.05). There was a positive correlation between the parental level of knowledge about rehabilitation and the level of benefit obtained from walking orthoses (p<0.05). In addition, there was a negative relation between functional level of the CPed children and the duration of day and night time orthoses usage (p<0.05). There was no correlation between the severity of spasticity and the duration of orthotic usage (p>0.05). The results indicate that the problems encountered in day time and night time orthoses seem to differ. It is concluded that in order to achieve orthotic compliance in children, a custom orthotic utilization program has to be developed according to the needs of the child. Informing families is also another important point in achieving orthotic compliance.Key words: Ankle Foot Orthoses, Compliance, Cerebral Palsy