Yükseköğretim görsel sanatlar eğitimi ders kitaplarının içerik analizi
Content analysis of higher education visual arts education textbooks
Yazar: AYCEL DERYA TANAY ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. MELTEM KATIRANCI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Nitelikli sanat eğitimi ve öğretiminin en belirgin özelliği, öğrenme deneyiminin tüm öğrenenler için zengin ve çok boyutlu olması ve öğrenenlerin kendilerini geliştirmelerine yardımcı olmasıdır. Sanat eğitimcilerinin yetiştirilmesi, bireylere sanatın teorik ve uygulamalı yönlerini öğretebilecek, yaratıcılıklarını destekleyebilecek ve onları sanat alanında profesyonel bir kariyere hazırlayabilecek eğitim programlarını içermektedir. Bu noktada görsel sanatlar eğitimi veren yükseköğretim kurumları, kullanılan müfredat ve ders kitapları, önemli rol oynamaktadır. Üniversiteler gençleri hayata hazırlayan en üst düzeydeki eğitim kurumlarıdır ve günümüzde kitaplar hala eğitim ortamlarında en çok kullanılan ve önemli öğrenme materyalleri olmaya devam etmektedir. Sanat eğitimi kitapları öğretmene programda belirlenen kazanımlara nasıl ulaşılacağı konusunda ipuçları verirken, aynı zamanda öğrencinin süreç içerisinde kazanımları kazanmasına yardımcı olan önemli bir rehberdir. Bu çalışmanın amacı yükseköğretimde sanat eğitimi kitaplarının niteliksel bir yaklaşımla içerik analizini yapmaktır. Çalışmada seçilen ders kitapları MAXQDA Analytics Pro 2024 Nitel Veri Analizi Programı ile 3 aşamada analiz edilmiştir. Bunlar; tema, kategori, kod şeklindedir. Çalışmanın amacına uygun olarak analiz edilen metinler sonucunda kodlar belirlenmiş ve bu kodların ana kod ve alt kod sistemi oluşturulmuştur. Analiz sürecinde İki Vaka Modeli, Kod Haritası, Tek Vaka Modeli, Kod Matrisi Tarayıcı analiz fonksiyonları kullanılarak derinlemesine bir analiz gerçekleştirilmiştir. Farklı ders kitaplarının etkilerini, ortak konularını, farklılaşan konularını ve benzer materyallerin farklı sonuçlarını görmek için çalışmada iki Vaka Modeli kullanılmıştır. Analiz sürecinde kodlar arasındaki ilişkilerin yoğunluğunu ve kodların kullanım sıklığını belirlemek için Kod Haritası ve Kod İlişkisi Tarayıcısı fonksiyonları kullanılmıştır. Ders kitaplarında yer alan konular, eğitim ve öğretim süreçlerinin verimliliği açısından kritiktir. Son yıllarda artan eğitim kitabı yazma eğilimi, kitapların kalitesini de tartışmaya açmıştır. Özellikle öğretmen yetiştiren fakültelerde, dersler için birçok kitap hazırlanmıştır. Bu çalışmanın; sanat eğitimi kitaplarının analizi noktasında, literatür azlığı ve alandaki çalışmalara ilk adım olması yönüyle, yapılacak yeni ve benzer çalışmalara örnek oluşu ile bir esin kaynağı olması düşünülmektedir.

Abstract:
The most distinctive feature of qualified arts education and training is that the learning experience is rich and multidimensional for all learners and helps learners improve themselves. Training art educators includes educational programs that can teach individuals the theoretical and practical aspects of art, support their creativity, and prepare them for a professional career in the field of art. At this point, higher education institutions that provide visual arts education, the curriculum and textbooks used, play an important role. Universities are the highest level educational institutions that prepare young people for life, and today books continue to be the most used and important learning materials in educational environments. While art education books give the teacher clues on how to achieve the achievements determined in the program, they are also an important guide that helps the student gain the achievements in the process. The aim of this study is to conduct a content analysis of art education books in higher education with a qualitative approach. The textbooks selected in the study were analyzed in 3 stages with MAXQDA Analytics Pro 2024 Qualitative Data Analysis Program. These; in the form of theme, category, code. As a result of the texts analyzed in accordance with the purpose of the study, codes were determined and the main code and sub-code system of these codes was created. During the analysis process, an in-depth analysis was carried out using the Two Case Model, Code Map, Single Case Model, Code Matrix Scanner analysis functions. Two Case Models were used in the study to see the effects of different textbooks, their common topics, differentiating topics and different results of similar materials. During the analysis process, Code Map and Code Relationship Browser functions were used to determine the density of relationships between codes and the frequency of use of codes. The topics included in textbooks are critical for the efficiency of education and training processes. The increasing tendency to write educational books in recent years has brought the quality of the books into question. Many books have been prepared for courses, especially in teacher training faculties. This study; At the point of analysis of art education books, it is thought to be a source of inspiration due to the scarcity of literature and being the first step towards studies in the field, as well as being an example for new and similar studies to be carried out.