19. yüzyıl Türk cam sanatında yeni yönelimler: Beykoz Cam ve Billur Müzesi kişisel bakım objeleri
New directions in 19th century Turkish glass art: Beykoz Glass and Crystal Museum personal care objects
Yazar: ZEYNEP ATMACA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜL GEYİK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: El Sanatları = Crafts ; Müzecilik = Museology ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Beykoz Cam ve Billur Müzesi = Beykoz Glass and Crystal Museum ; Cam sanatı = Glass art ; El sanatları = Handicrafts ; Kişisel bakım = Personal care ; Müzeler = Museums ; Sanat tarihi = Art history ; Türk cam sanatı = Turkish glass art ; Şişe = Bottle

Özet:
Geçmişten bugüne insan yaşamında çok önemli bir yere sahip olan cam, her dönemde yeni tekniklerle, formlarla ve süslemelerle değişimlere uğrayarak hayatımızda yer edinmiştir.
Bu tezin amacı, 19. yüzyılda Türk cam sanatında yaşanan yeni yönelimleri incelemek ve bu yönelimlerin bir göstergesi olarak günümüzde Beykoz Cam ve Billur Müzesi'nde sergilenen, Avrupa'nın önemli cam merkezleri olan Baccarat ve Bohemya fabrikalarından talep edilen kişisel bakım objelerinin bir kataloğunu oluşturmaktır.          
Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümünde; camın tanımı, cam fırınları, cam biçimlendirme ve süsleme teknikleri hakkında bilgi verilmiştir. Camın genel tarihine kısaca değinildikten sonra Osmanlı cam sanatı ile Avrupa'nın önemli cam merkezlerinin gelişim ve etkileşimleri incelenmiştir. Türk cam sanatının gelişimini yansıtan ve çalışmamızın kataloğunu oluşturan eserlerin bulunduğu Beykoz Cam ve Billur Müzesi kısaca tanıtılmıştır. 
Katalog bölümünde; 25 parfüm şişesi, 4 parfüm kutusu, 4 pudra kutusu, 4 kolonya şişesi ve 6 parçadan oluşan Baccarat-kişisel bakım seti ile 7 parçadan oluşan Moser-kişisel bakım seti olmak üzere 50 eser tanıtılmıştır. Tezimizin üçüncü bölümünde ise, kataloğumuzda yer alan Baccarat ve Bohemya fabrikalarında üretilen kişisel bakım objelerinin değerlendirilmesi yapılmıştır.

Abstract:
Glass, which has a very important place in human life from past to present, has taken its place in our lives by undergoing changes with new techniques, forms and ornaments in every period. 
The purpose of this thesis is to research the new directions in Turkish art of glass in the 19th century and to create a catalog of personal care objects, exhibited in Beykoz Glass and Crystal Museum as today, requested from Baccarat and Bohemia factories, which are the important glass centers of Europe, as an indicator of these trends.
The study consists of three parts. In the first part; information about the definition of glass, glass furnaces, glass forming and decoration techniques is given. After briefly mentioning the general history of glass, the development and interactions of Ottoman glass art and the important glass centers of Europe were examined. Beykoz Glass and Crystal Museum, the home of the art pieces that in the catalog of our work and the place where is the developments of Turkish art of glass are shown, are briefly introduced.
50 works were introduced in the catalog section which are 25 perfume bottles, 4 perfume boxes, 4 powder cases, 4 cologne bottles, the Baccarat-personal care set consisting of 6 pieces and the Moser-personal care set consisting of 7 pieces. In the third part of our thesis, the personal care objects produced in Baccarat and Bohemia factories which in our catalog are evaluated.