Havuçlarda çürümelere sebep olan fungal hastalık etmenlerine karşı bor ürünlerinin antifungal etkilerinin belirlenmesi
Determination of antifungal effects of boron products against fungal disease agents causing rot in carrots
Yazar: MURAT KARACA
Danışman: PROF. DR. EMİNE MİNE SOYLU
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, havuçlarda hasat sonrası çürümelere sebep olan Geotrichum candidum, Alternaria alternata, Fusarium solani, Fusarium avenaceum hastalık etmenlerine karşı bor ürünlerinin antifungal etkileri araştırılmıştır. In vitro ve yarı in vivo olmak üzere iki aşamalı olarak bu çalışma yürütülmüştür. Borik asit uygulamasında %0.05, 0.1, 0.2, 0.3, 0.4, 0.5; boraks için %0.1, 0.2, 0.4, 0.6, 0.8, 1.0 ve borik asit + boraks karışımı için ise %0.05+0.1, 0.1+0.2, 0.2+04, 0.3+0.6, 0.4+0.8, 0.5+1.0 konsantrasyonlarında misel gelişim ve konidi çimlenmesinin etkileri incelenmiştir. Sonuç olarak konsantrasyonlarda artış olduğunda misel ve konidi çimlenmesinde doğrusal olarak azalma kaydedilmiştir. Borik asit %0.3 ve %0.5 dozlarında Geotrichum candidum ve Fusarium solani'nin misel gelişimi ise tamamen (%100) engellenirken, Alternaria alternata ve Fusarium avenaceum misel gelişimleri test edilen en yüksek dozda (%0.5) misel gelişimini %41.18 ve %60.78 oranında engellemiştir. Bir diğer bor ürünü olan boraks, G. candidum ve F. solani misel gelişimini %0.4 konsantrasyonunda tamamen engellerken, en yüksek konsantrasyonda (%1.0) Alternaria alternata ve Fusarium avenaceum misel gelişimini, %16.3 ve  %33.3 oranında engellemiştir. Her iki bileşen karışım halinde kullanıldığında G. candidum ve F. solani'ye karşı nispeten daha düşük dozda %100 etkinlik gösterirken, Fusarium avenaceum ve Alternaria alternata'ya karşı etkinlikte başarısız bulunmuştur (%7.13-41.33). Borik asit %0.2-0.5 konsantrasyonlarında test edilen fungal etmenlerin spor çimlenmesini tamamen durdurmuştur. Boraks ise A. alternata dışında test edilen tüm etmenlerin spor çimlenmesini %0.2-0.4 dozlarında tamamen engellemiştir. Benzer etkinlik, karışım halinde kullanıldıkları çalışmalarda da kayıt edilmiştir. Borik asit, boraks ve karışımların sıvı kültürde gelişen misel ağırlığını önemli düzeyde düşürmüştür. Yarı In vivo koşullarda bor ürünlerinin Fusarium solani etmenine karşı koruyucu etkileri incelendiğinde en yüksek engelleme düzeyi %57,41 oranında %4 borik asite ile kaydedilirken, tedavi edici etkide ise en yüksek etki %22.5 ile %1+2 borik asit +boraks uygulamalarında belirlenmiştir.  Bu sonuçlara göre koruyucu özelliğin, tedavi edici özelliğe kıyasla daha etkili bir yöntem olduğu belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar bor ürünlerinin havuçta sorun olan toprak kökenli hastalıklara karşı umut verici uygulama olduğunu göstermiştir.

Abstract:
In this study, the antifungal effects of boron products against the disease agents Geotrichum candidum, Alternaria alternata, Fusarium solani, Fusarium avenaceum, which cause postharvest rot in carrots, were investigated. This study was carried out in two stages, in vitro and semi-in vivo. In boric acid application, %0.05, 0.1, 0.2, 0.3, 0.4, 0.5; Mycelial growth and growth at the concentrations of 0.1, 0.2, 0.4, 0.6, 0.8, 1.0 for borax and 0.05+0.1%, 0.1+0.2, 0.2+04, 0.3+0.6, 0.4+0.8, 0.5+1.0 for boric acid + borax combination. The effects of conidial germination were investigated. As a result, a linear decrease in mycelial and conidial germination was recorded when the concentrations increased. Boric acid 0.3%and 0.5%doses inhibited mycelial growth of Geotrichum candidum and Fusarium solani completely (100%), while mycelial growth of Alternaria alternata and Fusarium avenaceum was inhibited by 41.18%and 60.78%at the highest dose tested (0.5%). Borax, another boron product, completely inhibited G. candidum and F. solani mycelial growth at 0.4%concentration, while at the highest concentration (1.0%) Alternaria alternata and Fusarium avenaceum prevented mycelial growth by 16.3%and 33.3%. When both components were used as a mixture, they showed 100%efficacy against G. candidum and F. solani at relatively low doses, but failed against Fusarium avenaceum and Alternaria alternata (7.13-41.33%). Boric acid completely stopped spore germination of fungal agents tested at 0.2-0.5%concentrations. Borax, on the other hand, completely inhibited spore germination of all tested agents except A. alternata at 0.2-0.4%doses. Similar efficacy has also been noted in studies where they were used as a mixture. Boric acid, borax and combination significantly reduced the growth of mycelium in liquid culture. When the protective effects of boron products against Fusarium solani were examined in semi-in vivo conditions, the highest inhibition level was recorded with 4%boric acid at the rate of 57.41%, while the highest effect on the therapeutic effect was determined in 22.5%and 1+2%boric acid + borax combination applications. According to these results, it was determined that the preventive feature is a more effective method compared to the therapeutic feature. The results obtained showed that boron products are promising applications against soil-borne diseases that are a problem in carrots.