Ters omuz protezi yapılan hastaların erken dönem klinik sonuçlarının etyoloji ve yaşa göre incelenmesi
Evaluation of early term clinical results of patients undergoing reverse shoulder prosthesis according to etiology and age
Yazar: BAHRİ DEMİRAL
Danışman: DOÇ. FATİH DUYGUN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology

Özet:
Ters omuz artroplastisi (tTOA) özellikle glenohumeral artritin eşlik ettiği masif tamir edilemez rotator manşet yırtıklarının tedavisinde tercih edilen bir tedavi yöntemi olmakla beraber kullanım sıklığı gün geçtikçe artmaktadır. Yaptığımız bu çalışmanın amacı kliniğimizde yapılan tTOA uygulamalarının klinik, radyolojik ve fonksiyonel sonuçlarını incelemek ve literatürle karşılaştırmaktır.
Çalışmamız, 2019-2024 yılları arasında ters omuz artroplastisi (tTOA) operasyonu yapılan 98 hasta üzerinde gerçekleştirilmiştir. Hastaların 25'i erkek, 73'ü kadın olup, yaş ortalaması 72,4 yıl ve ortalama takip süreleri 26 aydır. Hastalardan 58'ine travma, 44'üne ise glenohumeral artrit zemininde tTOA uygulanmıştır.
Çalışmaya katılan hastalar muayene edilmiş, omuz grafileri çekilmiş ve omuz skorlama anketleri doldurulmuştur. Klinik muayenelerde eklem hareket açıklığı, kuvvet ve ağrı durumu değerlendirilmiş, ayrıca opere edilen ekstremite ile kaldırabildikleri ağırlıklar incelenmiştir. Skorlama sistemleri olarak Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand (DASH) ve Constant-Murley skorları, klinik sonuçları değerlendirmek için ise Neer kriterleri kullanılmıştır. Çekilen grafilerde Sirveaux sınıflamasına göre skapular çentikleşme dereceleri belirlenmiş, heterotopik ossifikasyon gelişimi ise modifiye Brooker sınıflamasına göre değerlendirilmiştir.
Hastaların klinik ve radyolojik sonuçlarının, etiyoloji ve ameliyat öncesi sınıflamalardan bağımsız olduğu tespit edilmiştir. Heterotopik ossifikasyonun omuz ekleminde iç rotasyonu sınırlayabildiği gözlemlenmiştir. Bunun yanı sıra, skapular çentiklenme ile heterotopik ossifikasyon arasında bir ilişki bulunmakla birlikte, skapular çentiklenmenin klinik sonuçlar üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı ve ileri cerrahi müdahalelere gerek duyulmadığı belirlenmiştir. Ters omuz artroplastisi operasyonlarında, heterotopik ossifikasyon ve skapular çentiklenme gelişimini azaltmaya yönelik cerrahi yöntemlerin uygulanmasının uzun dönem sağkalım sonuçlarını olumlu yönde etkileyeceği öngörülmektedir.

Abstract:
Reverse shoulder arthroplasty (RSA) is a preferred treatment method, particularly for massive, irreparable rotator cuff tears accompanied by glenohumeral arthritis, and its frequency of use is steadily increasing. The aim of this study is to evaluate the clinical, radiological, and functional outcomes of RSA procedures performed in our clinic and to compare the findings with the existing literature.
Our study was conducted on 98 patients who underwent reverse shoulder arthroplasty (RSA) between 2019 and 2024. Among these patients, 25 were male and 73 were female, with a mean age of 72.4 years and an average follow-up period of 26 months. RSA was performed on 58 patients due to trauma and on 44 patients due to glenohumeral arthritis. The patients included in the study underwent clinical examinations, shoulder radiographs were obtained, and shoulder scoring surveys were completed. Clinical evaluations included assessments of range of motion (ROM), strength, and pain, as well as an analysis of the weight lifted with the operated extremity. The scoring systems used were the Disabilities of the Arm, Shoulder, and Hand (DASH) and Constant-Murley scores, while Neer criteria were utilized to assess clinical outcomes. Radiographs were analyzed to determine scapular notching grades according to the Sirveaux classification, and heterotopic ossification development was evaluated using the modified Brooker classification.
It was determined that the clinical and radiological outcomes of the patients were independent of etiology and preoperative classifications. Heterotopic ossification was observed to restrict internal rotation of the shoulder joint.
Additionally, a relationship was identified between scapular notching and heterotopic ossification; however, scapular notching was found to have no significant impact on clinical outcomes and did not necessitate further surgical interventions. It is anticipated that implementing surgical techniques aimed at reducing the development of heterotopic ossification and scapular notching in reverse shoulder arthroplasty operations could positively influence long-term survival outcomes.