İdari yargıda iptal kararı ve iptal kararının sonuçları
Annulment actions in administrative justice procedure and its results
Yazar: ŞEVKİ DAVUT
Danışman: PROF.DR. HASAN TUNÇ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Hukuk devletinin doğuşundan evvel, kamu gücünün amacına uygunkullanılıp kullanılmadığı hususu tamamıyla yönetimin iradesine bırakılmışolduğundan; yönetime tanınan kamu gücünün, kamu yararına uygun olarakkullanılıp kullanılmadığının tespiti bakımından, otoritenin sınırlandırılması veetkin bir biçimde denetlenmesi süreçlerinden geçilerek hukuk devleti fikrineulaşılmıştır. Hukuk devletinde, idare üzerinde yapılan denetimlerin en etkiliolanı, yönetilenlere en fazla güvence sağlayanı bağımsız ve tarafsız yargıorganlarınca yapılan yargısal denetimdir.İdari dava türü olan iptal davası ise, idarenin işlemlerinin hukukauygun olup olmadığının denetlenmesi neticesinde, idarenin hukuka aykırıişlemlerinin iptal edilmek suretiyle varlığına son veren, hukuka aykırı işlemleriyaptırıma tabi tutan ve böylece idarenin yargısal denetimini işlevsel halegetiren bir davadır.Hukuk devleti idaresinin, hukuka aykırı işlemler tesis etmeyeceği ya daetmemesi gerektiği düşüncesiyle idari işlemlere tesis edildikleri andanitibaren hukuka uygunluk vasfı verildiğinden, iptal davası neticesindeverilebilecek kararlardan biri olan ret kararı malumu ilan niteliğindedir. Oysaiptal kararı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğunu tespit etmekte ve buyönüyle istisnai nitelik taşımaktadır. Hukuk düzeninin, hukuka aykırılıklarıkoruması mümkün bulunmadığından, iptal kararı ile tesis edildiği andanitibaren hukuka aykırı olduğu tespit edilen idari işlemin, esasen yürürlüğe hiçgirmemiş gibi olması gerekmektedir. O nedenle, iptal kararı geçmişe tesireden bir niteliğe sahiptir.Hukuka aykırı işlemlerin varlığına son vermesi nedeniyle iptalkararında, kişisel menfaat yanında hukuk düzeninin de menfaatibulunduğundan; iptal kararları genel etkilidirler.İptal kararı ile birlikte, hukuka aykırı işlemin varlığına son verilmiş olur.Kararın etkisi, işlemin tesis edildiği ana kadar geriye yürür ve hukuka aykırıidari işlem hiç tesis edilmemiş gibi bir sonuç doğar.

Abstract:
Before the born of the state of law, the matter whether the power of the publicis used in conformity with its aim or not was completely left to the desire of thegovernment and due to this reason in respect of the determination of whether thepublic power granted to the government was used in the benefit of the public or not,there has been reached to the logic of the state of law through passing from theprocesses of limitation of the authority and supervise it an effective way.The independently and equitable judicial auditing made by the judicial bodiesin the state of law is the most efficient one which provide the most guarantee to thegoverned peoples.The revocatory action that is a kind of administrative matters? action, brings thejudicial audition at a functional attitude as a result of auditing whether theadministrational operations are in conformity with law or not, with the condition of therevocation of the administrational operations that are contradictory to the law andterminate these by the way of subjecting the operations contradictory to the law to thesanctions. Due that in the frame of the logic that the government of state of law willand shall not establish operations contradictory to the law, the title of conformance tothe law is given as soon as these administrational operations are established, theperemptory non-suit that is one of the decrees which may be given as the result ofthe suit of annulment is the distinctive decree.However, the decree of annulment is determining that the matter of the actionoperation is contradictory to the law and in this respect constitutes a exception. Duethat, the lawful order has not the possibility of protecting the contradictions to the law,the administrational operation that is determined as contradictory to the law from themoment in which it is established with the decree of annulment shall, in fact, be asnever coming into effect. For this reason, the decree of annulment has an attributeaffecting the past.In general, the decrees of annulment are effective due to the personal interest,among the law order that has its own interest in the decree of annulment due to thetermination of the presence of the operations contradictory to the law.Together with the decree of annulment, the subsistence of the operationcontradictory of law is terminated. The effect of the decree is going past until themoment of the establishment of the operation and there is raising a result such thementioned administrational operation contradictory to the law has never beenestablished.