Bolu ili Mudurnu ilçesi iğne oyalarının değerlendirilmesi
Evaluation of the needle oya in Mudurnu district of Bolu city
Yazar: SEVGİ YENİSOY
Danışman: YRD. DOÇ. YAKUDE DEVELİOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Nakış Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Bolu-Mudurnu = Bolu-Mudurnu ; Nakış = Embroidery ; Türk el sanatları = Turkish handcrafts ; İğne oyası = Needle works

Özet:
Bu çalışmanın konusu; Bolu ili Mudurnu ilçesi iğne oyalarının değerlendirilmesidir. Bu araştırmanın amacı; Bolu ili Mudurnu ilçesinde yapılmış olan iğne oyalarının renk, motif, teknik özellikleri, kompozisyon özellikleri, kullanılan araç-gereçler ve kullanım alanlarını belirleyerek elde edilen bilgileri ve ürünleri gelecek kuşaklara aktarmada kaynak oluşturmaktır.
Bu çalışma, betimsel bir araştırmadır. Bu çalışmanın evrenini Bolu ili iğne oyaları oluşturmaktadır. Örneklemini ise Bolu ili Mudurnu ilçesinde yaşayan iğne oyasıyla uğraşan veya elinde ürün bulunduran 50 birey ile yöredeki iğne oyalı 55 adet ürün oluşturmaktadır.
Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen anket ve bilgi formu kullanılmıştır. 
Elde edilen verilerin çözümlenmesinde y=(f)x(100)/n formülü kullanılmıştır. Tablolar düzenlenerek sonuçları yorumlanmıştır.
Mudurnu ilçesinde iğne oyası ile uğraşan hanımların çoğunlukla 30-40 yaş grubunda oldukları tespit edilmiştir. 30 yaşın altında iğne oyası yapan bireye rastlanmamıştır. 
İğne oyası yapan bireylerin çoğunluğunu evli, ilkokul mezunu ve ev hanımları oluşturmaktadır. Yörede şu anda iğne oyası yapan bireylerin çoğunluğunun iğne oyası yapmaya 7-17 yaş grubunda başladıkları saptanmıştır. 
Bireylerin iğne oyası yapmayı çoğunlukla aile fertlerinden, daha sonra çevrelerindeki bireylerden öğrendikleri ortaya çıkmıştır. Yörede bireylerin tamamına yakınının, iğne oyalarının modellerini daha önce yapılmış modellerden elde ettikleri tespit edilmiştir.
Yardımcı araç olarak çoğunlukla tığ; yardımcı gereç olarak pul, yuvarlak boncuk, halka kullanıldığı görülmüştür. Bireyler iğne oyası yapımında kullandıkları iplik çeşitlerinden geçmişte ipek ipliğini,  günümüzde ise sentetik ipliği tercih etmektedirler. Sentetik ipliğin yıkama ve ütülemeye uygun olması, tekniğin yapımında kolaylık sağlaması en çok tercih edilme nedenleri arasında belirtilmiştir. Renklerin arasında en çok beyaz rengin kullanıldığı, bunun yanında havlu ve yazma gibi ürünlerin içindeki renklere uygun iplik rengi seçildiği belirlenmiştir.
Temel teknik olarak kare ve üçgen ilmek kullanıldığı; yardımcı teknik olarak zürefa, kök, boru, zincir, trabzan, bacak, piko (yöresel adı fisilti) adı verilen tekniklerin uygulandığı tespit edilmiştir.
İğne oyası ile uğraşan bireylerin büyük çoğunluğunun iğne oyasını doğrudan ürün üzerine başlayarak oluşturdukları, iğne oyası yapımında ise bireylerin tamamının bitkisel motifleri, çoğunlukla ana-ara motif aralıklı tekrarı ve ana motif sürekli tekrarı kompozisyonları tercih ettikleri belirlenmiştir.
Yapılan ürünler kullanım alanları açısından incelendiğinde iğne oyasının en çok yazma kenarı ve havlu kenarı olarak yapıldığı görülmüştür.
Yörede, çoğunlukla aile bütçesine ekonomik katkı sağlamak ve boş zamanlarını değerlendirmek amacıyla iğne oyası yapıldığı, bireylerin çoğunluğunun iğne oyalı ürünlerini sipariş üzerine daha çok evde, bazılarının da tanıdıkları aracılığı ile pazarladıkları saptanmıştır.

Abstract:
The subject of this study is to evaluation the needle oya performed by in Mudurnu district of Bolu city. The aim of this study is to form a source to transfer the obtained knowledge and products to new generation by defining the color, the motifs, the technical properties, the features of composition, used tools and determining the usage areas of needle oya performed in the district of Mudurnu in Bolu city. 
This study is descriptive research. The universe of this study is formed by the needle lace of Bolu city. The 50 individuals living in Mudurnu district in Bolu city and engaged in the needle lace or keeping the products in the hand and 55 the products of needle lace constitute the sampling of this study. 
A questionnaire and an information form developed by the researcher were used as a data gathering tool.
Bu using the data obtained from the questionnaire forms, the related tables were prepared and evaluated. y= (f)x(100)/n formula was used to resolve the obtained data. The results in the tables were evaluated by arranging the tables.
It was determined that the women engaged in the needle lace had mostly found in the age range of 30-40. There was no individual performing the needle lace under the age of 30.
The most of the individuals engaged in the needle lace were married, graduated from the primary school and house wives. It was detected that the individuals in the district engaged in performing the needle lace currently had started to perform it at the age group of between 7 and 17. 
It was emerged that the individuals had mostly learned the needle lace from the members of their family, then from the nearby individuals. It was seen that almost of all of the individuals in the district obtained the motifs of needle lace from the previous models. 
It was seen that a crochet hook as an auxiliary tool, sequin, round bead, ring and serum as an auxiliary material were used. The individuals preferred silk yarn previously, synthetic yarn currently among the yarn types to perform the needle lace. It was determined that the suitability of synthetic yarn to washing and ironing, the convenience of application of technique were among the reasons to be preferred mostly.  It was found out that white color was the mostly used one among colors, besides especially the color of yarn well-matched to the colors of inside products such as yazma and towel was preferred. 
It was determined that square and triangle loop as a base technique, and zürefa, root (kök), pipe (boru), chain, railing (trabzan), leg (bacak), pico (regional name is fisilti) as an auxiliary techniques were used. 
It was found out that the most of individuals engaged in needle lace formed the needle oya products directly over the product, the individuals performing the needle lace preferred floral motifs mostly with the spaced repetition of primary-secondary motif and with the continuous repetition of primary motif compositions.
When the products were investigated with respect to the usage areas, it was seen that the most of them were performed to be used as a towel edge and a yazma edge oya. 
It was determined that the individuals in the district generally performed the needle lace to contribute to the family budget and to have leisure and marketed the needle lace products at home on order, some of them marketed via friends.