Türkiye ve Avrupa Birliği balıkçılık sektörünün karşılaştırması
Comparison of the fisheries sector of Turkey and European Union
Yazar: AZİZ BARAN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA YILDIZ
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Yetiştiriciliği ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu çalışmanın amacı; Avrupa Birliği (AB) aday ülkesi konumundaki Türkiye ve AB'deki mevcut durumu ele alarak bir karşılaştırma yapmak ve ileride atılması gereken adımlara yönelik çıkarımlarda bulunmaktır. Temel olarak TÜİK, EUROSTAT, FAO ve OECD verilerinin kullanıldığı derleme niteliğindeki çalışmada, su ürünleriyle ilgili mevcut küresel duruma ilişkin bilgi verilmesini takiben AB'de ve Türkiye'de su ürünleri üretimi, tüketimi, istihdam, yetiştiricilik, dış ticaret, destekleme ve güncel balıkçılık yönetimi politikaları ele alınmıştır.
Çalışma neticesinde edinilen genel kanı; gerek küresel gerekse bölgesel anlamda balık stokları üzerinde yoğun bir baskı olduğu ve mevcut politikaların sürmesi halinde avcılık üretiminin düşme eğiliminde olacağı şeklindedir. Çalışma kapsamında, Türkiye ve AB'nin bu çalışma için referans alınan yıllardaki üretim verileri kullanılarak 2030 yılına yönelik bir tahmin yapıldığında avcılıktan elde edilen üretimin giderek azalacağı ve yetiştiriciliğin toplam üretime olan katkısının giderek artacağı öngörülmüştür. 
Türkiye, balık stokları üzerindeki av baskısının azaltılması ve üretimin farklı şekillerde sürdürülmesi amacıyla uzun yıllar boyunca desteklemeler yaparak gıda arzı, ihracat ve istihdama katkılar sunan su ürünleri yetiştiriciliğinin hızlı bir biçimde büyümesini sağlamıştır. AB'de ise tüketici talebinin karşılanması amacıyla bölgesel balıkçılık yönetimi organizasyonlarında etkin şekilde temsil ve ikili balıkçılık anlaşmalarıyla yeni av sahalarına erişim kazanılması gibi aktif uluslararası girişimlerin önem arz ettiği görülmektedir. Ancak, bu durum da talebi karşılama konusunda yetersiz kaldığı için AB, dünyanın en büyük su ürünleri ithalatçısı konumundadır. Türkiye'nin uluslararası su ürünleri ticaretindeki en önemli dış paydaşı (ihracatının %60'tan fazlasını gerçekleştirdiği) AB'dir.
Su ürünleri yetiştiriciliğine yapılacak yatırımlarda AB tüketim alışkanlıkları dikkate alınarak yeni türlerin yetiştiriciliğine öncelik verilmesi ve ihracat yapacak işletmelerin AB standartlarına uygun altyapıya kavuşmalarının sağlanması Türkiye'nin hem üretim hem de ihracatı olumlu yönde etkileyecektir.
Filo kapasitesindeki düşüşe paralel olarak gerek AB gerekse Türkiye'nin avcılık üretiminde düşüş olması ve tekne başına düşen üretim ortalamasının değişmeyen seviyelerde kalması olumlu bir bakış açısıyla balık stokları üzerindeki baskının azaldığına işaret edebilir. Ancak, aşırı avcılığın sürmesine bağlı bir azalış olması halinde böyle bir yaklaşım stokların durumunu geri dönüşü olmayan bir hale getirebileceği için stokların mevcut durumlarını süreklilik arz edecek bilimsel analizlerle tespit etmek ve yorumlamak şarttır. Hedef ülkeler özelinde bakıldığında bilimsel verinin bulunmayışı/yetersizliği, olduğu durumlarda ise politika belirleyiciler tarafından yeterince dikkate alınmayışı kaynaklar üzerindeki baskının sürmesine sebep olabilmektedir.
AB için balıkçılık; denizcilik, enerji, ulaşım ve turizm gibi konuları da ilgilendiren stratejik bir alandır. Türkiye, gerek AB ile ilişkilerinde gerekse AB'nin paydaşı olduğu uluslararası platformlarda politik arka plan ve alt metinleri dikkatle ele almalıdır.

Abstract:
The aim of this study is to make a comparison with the current situation of the fisheries sector in the European Union (EU) and Turkey, a candidate for becoming full member to the European Union (EU), and to make some suggestions about the steps that need to be taken in the future. The study, which is essentially a review based on the data gathered from TurkStat, EUROSTAT, FAO and OECD, discussed fisheries production, consumption, employment, aquaculture, foreign trade, government support and current fisheries management policies in the EU and Turkey, following the introductory remarks on the current global situation of fisheries.
The general opinion acquired from the study was that there is intense pressure on wild fish stocks both globally and regionally and that catch production will tend to decrease if current policies continue. Within the scope of this study, a forecast is made for 2030, using the production data of Turkey and the EU in the years referenced for this study and it is predicted that the production from catch fisheries will gradually decrease and the contribution of aquaculture to total production will gradually increase.
With the aim of reducing the catch pressure on fish stocks while maintaining production in different ways, Turkey has supported aquaculture for many years and achieved a rapid growth in aquaculture, that contributes to food supply, exports and employment. In the EU, active international initiatives such as effective representation in regional fisheries management organizations and gaining access to new fishing areas through bilateral fisheries agreements are important to meet the consumer demand. However, as these attempts are insufficient to meet the demand, the EU is the world's largest importer of fisheries products. Turkey's most important external stakeholder in the international fisheries trade (with exports that account for more than 60%) is the EU.
The future investments for aquaculture sector, taking into account the consumption habits in the EU should give priority to introducing new species for aquaculture sector and ensure that the exporter enterprises whose infrastructure are in compliance with EU standards could positively affect both production and exports of Turkey.
In parallel with the reduction of the fleet capacity, both the EU and Turkey have a decline in catch production and the average per boat production remains at unchanged levels. From a positive perspective, this might indicate that the pressure on fish stocks has decreased. However, such an approach can make the status of stocks irreversible, in the event of a decline due to the continuation of overfishing, as it is essential to identify and interpret the current status of fish stocks in the light of continuous and reliable scientific data. The lack/inadequacy of scientific data and the lack of sufficient consideration by policymakers cause the pressure on fishery resources to continue.
For the EU, fishing is also a strategic area of interest in maritime, energy, transport and tourism. Turkey should carefully consider the political background and subtext, both in its relations with the EU and in the international platforms in which the EU is a stakeholder.