Otolog kök hücre nakli sonrası nüks multipl myelom hastalarının değerlendirilmesi
Evaluation of recurrent multiple myeloma patients after autologous stem cell transplantation
Yazar: ASLI KAYA TURAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLŞAH AKYOL
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Multipl Myelom anemi,kemik yıkımı,böbrek fonksiyon bozukluğu ve organlarda paraproteinemiye bağlı hasara yol açan,kemik iliğinde malign plazma hücrelerinin neoplastik proliferasyonu ile karakterize bir hastalıktır. Klinikte halsizlik, yorgunluk, kemik ağrısı, laboratuvar olarak anemi, renal yetmezlik,hiperkalsemi ile seyreden klonal B hücre hastalığıdır. İndüksiyon tedavisinin ardından otolog hematopoetik kök hücre transplantasyonu standart tedavidir. Çalışmamızda otolog kök hücre nakli sonrası nüks gelişen erişkin yaş grubundaki hastaların nakil hazırlıklarının, nakil öncesi remisyon/rezidü durumlarının, nüks sürelerinin ve demografik, klinik, radyolojik, laboratuvar bulgularının karşılaştırılması amaçlanmıştır
Materyal ve Metod: Bu çalışmada Erciyes Üniversitesi Şahinur Dedeman Kök Hücre Nakli ve Tedavi Merkezi'nde 2000-2022 tarihleri arasında otolog kök hücre nakli sonrası nüks gelişen multipl myelom tanılı 101 hasta dosyası retrospektif olarak incelendi. Hastalar tutulum durumlarına göre kemik iliği, ekstramedüller ve her iki tutulumu da içinde barındırmak üzere üç ayrı gruba ayrıldı. Her gruptaki hastaların aldığı melfalan dozu, aldığı kemoterapi rejimleri, nakil öncesi RT alma öyküleri,radyolojik görüntülemeleri ve laboratuvar bulguları karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışmamızdaki 101 hastanın yaş ortalaması 61.36±9.89 (min-max:36-84) yıl ve 33'ü (%32,7) kadın, 68'i(%67.3) erkektir. Kadınların yaş ortalaması 59.15±11.90 (min-max:36-84), erkeklerin ise 62.43±8.65 (min-max:40-76) yıl olarak saptanmıştır.
40 (%39,6) hastada kronik bir hastalık öyküsü yok iken 35'inde (%34,7) tek bir kronik hastalık, 26'sında ise (%25.7) iki ve üzerinde kronik hastalık mevcuttur. Hastalarda görülen kronik hastalıklardan en sık görüleni 24 (%23.8) hasta ile diyabetes mellitus, ikinci sıklıkla görüleni 23 hasta ile (%22.8) hipertansiyon ve üçüncü sıklıkta görüleni ise 15 (%14.9) hasta ile astım-koah olmuştur.  Hastaların toplam hastalık süreleri 66.36±40.87 (min-max:12-228) ay, nakil sonrası nüks arasındaki süre ortalaması ise 24.68±20.41 (min-max:1-100) aydır. Hastaların hastalık başlangıcında immunglobulin tipi en sık %41,6 ile IgG ve %22.8 ile IgA olmuştur. Hastalık evresi %36,6 ile evre I olarak saptanmıştır. Hastaların %55.4'ü iki sıra ilaç tedavisi alırken %44.6'sına tek bir tedavi prosedürü uygulanmış. En sık aldıkları tedavi %82,2 ile BED tedavisi olurken ikinci sıklıkla %61,4 ile VAD tedavisi aldıkları görülmüştür. Hastaların nakil öncesinde %86,1'i remisyonda, %22,8'inde radyoterapi öyküsü mevcuttu ve %66,3 oranında pet bt bulgusu pozitifti. %85,1 hastada nakil hazırlık protokolü olarak melfalan dozu 200 mg/m2'ydi. En sık tutulum şekli %41,6 ile ekstramedüller ve kemik iliği tutulumu birlikteliğidir. Ekstramedüller tutulumu olan 78 hastanın 60'ı (%76,9) yeni ortaya çıkan lezyon iken 18'i (%23.1) var olan lezyonlardı. Nakil öncesi hazırlık protokolü olan melfalan dozlarına bakıldığında 140 mg/m2 alanlar sayıca az olmakla beraber sağ kalım sıklığı da düşüktü.
Sonuç: Otolog kök hücre nakli yapılan ve sonrasında nüks gelişen Multipl Myelom hastalarında %41,6 ile kemik iliği ve ekstramedüller tutulum birlikteliği, %35,6 sadece ekstramedüller tutulum, %22,8 sadece kemik iliği tutulumu görüldü. Bunların arasında sağkalımı en yüksek olan %58,3 ile sadece ekstramedüller tutulum hastalarıydı. Nüks ile gelen hastalara bakıldığında yüksek oranda enfeksiyon ve renal yetmezlik nedenleriyle hastaneye başvurdukları görüldü.

Anahtar Kelimeler: Multipl Myelom, Otolog Kök Hücre Nakli, Nüks, Kemik İliği

Abstract:
Introduction and Objective: Multiple myeloma is a disease characterized by the neoplastic proliferation of malignant plasma cells in the bone marrow, leading to anemia, bone destruction, renal dysfunction, and organ damage due to paraproteinemia. It is a clonal B-cell disease characterized clinically by weakness, fatigue, bone pain, laboratory anemia, renal failure, and hypercalcemia. Induction therapy followed by melphalan and autologous hemopoietic stem cell transplantation is the standard treatment. In our study, we aimed to compare the transplantation preparations, remission or residual status after transplantation, duration of relapse, and demographic, clinical, radiological, and laboratory findings of adult patients with relapse.
 Material and Methods: In this study, the medical records of 101 patients with multiple myeloma who developed relapse after autologous stem cell transplantation at Erciyes University's Şahinur Dedeman Stem Cell Transplantation and Treatment Center between 2000 and 2022 were retrospectively reviewed. The patients were divided into three groups according to the involvement status as bone marrow, extramedullary, and both involvements. Melphalan dose, chemotherapy regimens, and laboratory findings were compared in each group.
Results: The mean age of 101 patients in our study was 61.36±9.89 years (min-max: 36-84), 33 (32.7%) were female, and 68 (67.3%) were male. The average age of the women was 59.15±11.90 (min-max:36-84) years and 62.43±8.65 (min-max:40-76) years for men.
 While 40 (39.6%) patients had no history of chronic disease, 35 (34.7%) had a single chronic disease, and 26 (25.7%) had two or more chronic diseases. The most common chronic disease was diabetes mellitus with 24 (23.8%) patients; the second most common disease was hypertension with 23 (22.8%) patients; and the third most common disease was asthma-coah with 15 (14.9%) patients. The total duration of the disease was 66.36±40.87 (min-max: 12-228) months, and the mean duration between transplantation and relapse was 24.68±20.41 (min-max: 1-100) months. The most common immunoglobulin type at the onset of the disease was IgG with 41.6% and IgA with 22.8%. The disease stage was found to be stage I with 36.6%. While 55.4% of the patients received two lines of drug treatment, 44.6% received a single treatment procedure. The most common treatment was BED with 82.2% and the second most common treatment was VAD with 61.4%. Before transplantation, 86.1% of the patients were in remission, 22.8% had a history of radiotherapy, and 66.3% had positive PET CT findings. Melphalan dose was 200 mg/m2 in 85.1% of the patients. The most common type of involvement was extramedullary and bone marrow involvement with 41.6%. Of the 78 patients with extramedullary involvement, 60 (76.9%) were new lesions and 18 (23.1%) were existing lesions. When the doses of melphalan, which is a pre-transplant preparation protocol, were analyzed, the number of patients receiving 140 mg/m2 was low and the frequency of survival was also low.
 Conclusion: In patients with multiple myeloma who underwent autologous stem cell transplantation and subsequently relapsed, 41.6% had bone marrow and extramedullary involvement, 35.6% had only extramedullary involvement, and 22.8% had only bone marrow involvement. Among these, the patients with extramedullary involvement had the highest survival rate at 58.3%. Considering the patients who came with relapse, it was seen that they were admitted to the hospital with a high rate of infection and renal failure.

Keywords: Multiple Myeloma, Autologous Stem Cell Transplantation, Relapse, Bone Marrow