Türkiye'de mali yolsuzluğun vergisel araçlarla azaltılması
Reduction of financial corruption in Turkey by tax instruments
Yazar: YEŞİM TOPARLAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDEM UTKU EKE
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Türk vergi sistemi = Turkish tax system

Özet:
Küresel bir sorun olan yolsuzluk olgusu özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeleri ekonomik, sosyal ve siyasal yönden ciddi ölçüde etkilemektedir. Devlet'in kamu birimlerinde görevlendirdiği bireyler rüşvet, zimmet, dolandırıcılık vb. işlemlerde bulunmaları ve kamu hizmetlerini müsrifçe kullanmaları sonucunda yolsuzluk ortaya çıkmaktadır. Üstelik mali yolsuzluğun göstergeleri olan vergi kaçakçılığı, vergide kayıt dışı ekonomi ve vergi mevzuatı da yolsuzluğun varoluş sebeplerindendir. Bu nedenle yolsuzluğun önlenebilmesi ve azaltılabilmesi için devletin lüzumlu gördüğü politikalarla müdahale etmesi gerekmektedir. Bu müdahaleler içerisinde vergisel araçların payı büyüktür. Vergilemede eşitlik, adalet, genellik ve kanunilik ilkelerinin sağlanması, vergi affı ve vergi kültürünün
uygulanması önemli mücadele araçlarındandır. 
Çalışma üç bölümden oluşmakta olup birinci bölümünde yolsuzluk kavramı, mali yolsuzluk tanımı ve nedenleri üzerinde durulmaktadır. Nedenlerine getirilen çözüm önerilerine uyulup-uyulmadığı, eğitimin temelden verilmesinin ne ölçüde önemli olduğundan söz edilmektedir. İkinci bölümde Türkiye de ciddi bir problem olan yolsuzluk olgusu ile bu alanda en iyi 10 ülke kıyaslaması yapılarak aslında yolsuzlukta gelişmiş ülkelerin ne gibi tedbirler aldığı üzerinde durulmaktadır. Bu tezin asıl amacı ise üçüncü bölümde yer alan Türkiye'de varolan mali yolsuzluğa vergisel araçlarla nasıl müdahale edildiği, vergisel anlamda önerilen politikaların uygulamaya geçirildiği takdirde mali yolsuzlukla mücadelede ne denli önemli adımlar atılmış olacağı üzerinde odaklanılmaktadır. Çıkarımlar kamuoyu için hesap verilebilirlik ve şeffaflığın öncelikli olduğu, ayrıca vergi denetiminin ve vergi mevzuatının toplum açısından saydam olması gerektiği, mükelleflere vergi ahlakı ve bilinci yerleştirmek gibi hedeflerin belirlenmesi yönündedir.

Abstract:
The phenomenon of corruption, which is a global problem, seriously affects especially underdeveloped and developing countries economically, socially and politically. Individuals appointed by the state in public units are subject to bribery, embezzlement, fraud, etc. Corruption arises as a result of their dealings with public services and their wasteful use of public services. Moreover, tax evasion, the informal economy in taxation and tax legislation, which are indicators of financial corruption, are among the reasons for the existence of corruption. For this reason, in order to prevent and reduce corruption, the state should intervene with policies it deems necessary. The share of tax instruments in these interventions is great. Ensuring the principles of equality, justice, generality and legality in taxation, tax amnesty and the application of tax culture are important fighting tools.
The study consists of three parts, and in the first part, the concept of corruption, the definition of financial corruption and its causes are emphasized. It is mentioned how important it is to give basic education, whether or not the solution proposals brought about the reasons are followed. In the second part, the phenomenon of corruption, which is a serious problem in Turkey, and the top 10 countries in this field are compared, and what measures are taken by the developed countries against corruption are emphasized. The main purpose of this thesis, in the third chapter, focuses on how the existing financial corruption in Turkey is intervened with tax tools, and how important steps will be taken in the fight against financial corruption if the proposed tax policies are put into practice. The conclusions are that accountability and transparency are prioritized for the public, tax audit and tax legislation should be transparent for the society, and targets such as placing tax morale and awareness on taxpayers.