Halkla ilişkiler açısından bilgi edinme hakkının kullanımı: Türk kamu yönetimindeki sorunlar ve çözümüne yönelik bir model önerisi
Usage of information obtaining justice from the point of poblic relations: Problems in turkish administrative management and a model suggestion for its solution
Yazar: ÜMİT ARKLAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET KÜÇÜKKURT
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management ; Halkla İlişkiler = Public Relations ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Bilgi edinme hakkı = Obtain information rights ; Halkla ilişkiler = Public relations ; Kamu yönetimi = Public administration ; Sorun = Problem ; Türk kamu yönetimi = Turkish public administration ; Türkiye = Turkey

Özet:
Her ülke kamu yönetiminin olduğu gibi ülkemiz kamu yönetiminin de kendine özgü sorunları bulunmaktadır. Yönetsel yapıdan kaynaklanan sorunlar ve yönetsel zihniyetten kaynaklanan sorunlar olmak üzere iki ana başlık altında toplayabileceğimiz bu sorunları halk eşit düzeyde önemli görmekte, yönetsel yapıdan kaynaklanan sorunlar içerisinden en fazla kırtasiyeciliğin ve yönetsel formalitelerin çokluğundan, yönetsel zihniyetten kaynaklanan sorunlar içerisinden ise en fazla yönetsel yozlaşmadan yakınmaktadır.Ülkemiz kamu yönetiminin gerek yönetsel yapıdan gerekse yönetsel zihniyetten kaynaklanan sorunları, kurum dışına dönük halkla ilişkiler uygulamasına da etkide bulunmakta, sorunlar yaşanmasına sebebiyet vermektedir. Burada yönetsel zihniyetten kaynaklanan sorunlar yönetsel yapıdan kaynaklanan sorunlardan daha belirleyici bir rol oynamaktadır. Halk, kurum dışına dönük halkla ilişkiler uygulamasında yaşanan sorunlardan ise en fazla halkın yönetsel bilgisizliği: nereye, nasıl başvuracağını bilememesi ve yöneten yönetilen beklentileri arasındaki farklılıktan yakınmaktadır.Farklı nitelikte sorunlar yaşanmasına rağmen, ülkemiz kamu yönetimindeki kurum dışına dönük halkla ilişkiler uygulamasının yönetsel saydamlık, saygın bir kurumsal kimlik ve imaj, sağlıklı yöneten-yönetilen ilişkileri, yönetsel istikrar ve yönetimin halka mâl edilmesi: yönetsel meşruluk olmak üzere beş ana amacı bulunmaktadır. Halk, kurum dışına dönük halkla ilişkiler uygulamasının bu amaçlara ulaştığına genel anlamda katılmakla birlikte, bu amaçlardan en fazla yönetimin halka mâl edilmesi: yönetsel meşruluk amacına ulaşıldığına inanmaktadır.Bunun dışında bilgi edinme hakkından haberdarlık ve kullanım durumuna baktığımızda, bu haktan haberdar olma düzeyi düşüktür. Haberdar olan kişiler kanunun içeriğiyle ilgili yeterli düzeyde bilgiye sahip değildir. Bu haktan yararlanma düzeyi de hayli düşüktür. Buna karşın ülkemiz kamu yönetiminin yönetsel yapıdan/zihniyetten kaynaklanan sorunlarına, kurum dışına dönük halkla ilişkiler amaçlarına/sorunlarına bilgi edinme hakkı büyük yarar sağlama potansiyeline sahiptir. Bu potansiyel kurum dışına dönük halkla ilişkiler amaçlarında/sorunlarında doruk noktasına ulaşmaktadır. Ancak söz konusu potansiyelin hem yönetsel yapı ve zihniyet sorunları hem de kurum dışına dönük halkla ilişkiler amaçları ve sorunları açısından ortaya çıkarılabilmesi için gerek yönetimin gerekse yönetilenin gerekli hassasiyeti göstermesi, üzerine düşenleri layıkıyla yerine getirmesi gerekmektedir.Anahtar Kelimeler: Bilgi Edinme Hakkı, Halkla İlişkiler, Kamu Yönetimi, Türkiye.

Abstract:
The administrative management of our country has problems special to it like that every country has. Problems can be divided into two main topics such as problems resulting from management structure and problems resulting from management mentality and the public sees these problems equally important. They complain at most about the stationery business and abundance of management formalities among problems resulting from management structure, whereas they complain at most about management degeneration among problems resulting from management mentality.The problems of our country?s administrative management resulting from both management structure and management mentality also affect the application of public relations aimed at external of institution and pay the way for having problems. Here, problems resulting from management mentality play a more characteristic role than problems resulting from management structure. The public, on the other hand, complains at most about management ignorance of public: not knowing where and how to apply and the differences between expectations of governing and governed people among applications of public relations aimed at external of institution.Although different problems are experienced, the application of public relations aimed at external of institution in our country?s administrative management has five main objectives being management transparency, a respected institutional identity and image, reliable governing-governed relations, management stability and attribution of management to the public: management legality. Although, in general meaning, the public agrees with attaining of application of public relations aimed at external of institution to its goal, it is believed that attribution of management to the public: management legality goals were at most achieved among these goals.When we look at being informed and usage situations of information obtaining justice, the level of being informed about this justice is very low. The people informed do not have enough information about the content of this law. The level of benefiting from this justice is also frequently low. In spite of this, information obtaining justice has a potential of providing big advantages for problems resulting from management structure/mentality of our country and the aims/problems of the application of public relations aimed at external of institution. This potential reaches its maximum at the aims/problems of the application of public relations aimed at external of institution. However, in order to expose the mentioned potential both from the point of the aims/problems of the application of public relations aimed at external of institution and problems resulting from management structure/mentality, it is necessary for both governing and governed people to show the required sensitiveness and to perform the duties properly.Key Words: Information Obtaining Justice, Public Relations, Administrative management, Turkey.