Yaşlılarda uyku kalitesi ve uykusuzluk şiddetinin kan basıncı üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of sleep quality and insomnia severity on blood pressure in the elderly
Yazar: ALPEREN ONUR İŞLER
Danışman: PROF. DR. MURAT VARLI
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Geriatri Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Geriatri = Geriatrics
Dizin: Kan basıncı = Blood pressure ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Uyku sorunu = Sleep problem ; Yaşlılar = Aged ; İnsomni = Insomnia

Özet:
Yaşlılarda Uyku Kalitesi ve Uykusuzluk Şiddetinin Kan Basıncı Üzerine Etkilerinin Değerlendirilmesi
  Giriş ve Amaç: Uyku bozukluğu yaşlanmayla birlikte artmaktadır. Non-dipper kan basıncı paterninin hedef organ hasarıyla ilişkili olduğu bildirilmiştir. Bu çalışmada yaşlılarda uyku bozukluğunun diurnal kan basıncı üzerine etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır
  Hastalar ve Yöntem: Kesitsel özellikteki bu çalışmaya Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Geriatri Bilim Dalı Servisi'ne yatan 65 yaş ve üstü hastalar dahil edildi. Pittsburg Uyku Kalite İndeksi'ne (PUKİ) göre 50 vaka grubu 50 kontrol grubu olan, Uykusuzluk Şiddeti İndeksi'ne (UŞİ) göre 45 vaka 55 kontrol grubu olan toplam 100 katılımcı dahil edildi. 24 saatlik kan basıncı ölçümü ambulatuar cihaz ile yapıldı.Ayrıca vaka kontrol grupları yaş, cinsiyet, beden kitle indeksi, eşlik eden kronik hastalıklar, çok yönlü geriatrik değerlendirme, bazı laboratuvar değerleri, antihipertansif ilaç sayısı ve çeşitleri bakımından da karşılaştırıldı.
  Bulgular: Uyku bozukluğu olan yaşlılarda en fazla şikâyet uykuya geçiş süresi ile ilgili bulundu. Uyku bozukluğu olan grupta koroner arter hastalığı oranı daha yüksekti. Hipertansiyon ve diğer ek hastalıklar açısından gruplar arasında fark yoktu. Lawton ve Brody EGYA (Enstrümental Genel Yaşam Aktiviteleri) skoru uyku bozukluğu olan grupta daha düşüktü. Geriatrik Depresyon Ölçeği skoru uyku bozukluğu olan grupta daha yüksek çıktı. Uykusu bozuk olan grupta alkalen fosfataz değeri daha yüksekti, albümin değeri daha düşüktü. 24 saatlik kan basıncına bakıldığında UŞİ'ye göre uyku bozukluğu olan grupta uyku bozukluğu olmayan gruba göre gece sistolik kan basıncı ortalamaları ve gece ortalama arteriyel basınç değerleri daha yüksek bulundu (p=0,037 ve p=0,037). Katılımcıların kan basınçlarının gündüz gece farklarına bakıldığında, ters dipper kan basıncına sahip birey sayısı UŞİ' ye göre uyku bozukluğu olan grupta 24 (%53,3), uyku bozukluğu olmayan grupta 14 (%25,5) bulundu (p=0,012). Non-dipper ve dipper patern açısından gruplar arasında fark bulunmadı. Antihipertansif çeşitlerine bakıldığında uyku bozukluğu olmayanlarda anjiyotensin dönüştürücü enzim inhibitörü kullanım oranı daha yüksekken, uyku bozukluğu olanlarda beta bloker kullanımının daha yüksek oranda olduğu görüldü.
  Sonuç: Yaşlılarda uyku bozukluğu nokturnal ters dipper tansiyon oranlarında artışla ilişkili bulunmuştur. Uyku bozukluğunun tanınması ve tedavisi birçok sağlık problemine yol açan hedef organ hasarının önüne geçebilir.
  Anahtar Sözcükler: Yaşlılar, uyku bozukluğu, diurnal kan basıncı

Abstract:
Evaluation of the Effects of Sleep Quality and Insomnia Severity on Blood Pressure in the Elderly
  Introduction and Objective: Sleep disorder increases with aging. Non-dipper blood pressure pattern has been reported to be associated with target organ damage. In this study, it was aimed to evaluate the effects of sleep disturbance on diurnal blood pressure in the elderly.
  Patients and Methods: In this cross-sectional study, patients aged 65 and over who were admitted to the Ankara University Faculty of Medicine Geriatrics Department. According to the Pittsburg Sleep Quality Index (PSQI) 50 case groups and 50 control groups, according to Insomnia Severity Index (ISI) 45 cases and 55 control groups, a total of 100 participants were included. 24-hour blood pressure measurement was done with ambulatory device. In addition, case control groups were compared in terms of age, gender, body mass index, concomitant chronic diseases, versatile geriatric evaluation, some laboratory values, number and types of antihypertensive drugs.
  Results: In the elderly with sleep disorders, the most complaints were related to transition to sleep. The rate of coronary artery disease was higher in the group with poor sleep. There was no difference between the groups in terms of hypertension and other additional diseases. Lawton and Brody Instrumental Activities of Daily Living (IADL) score was lower in the group with poor sleep. The Geriatric Depression Scale score was higher in the group with poor sleep. Alkaline phosphatase value was higher and albumin value was lower in the group with poor sleep. When the 24-hour blood pressure was examined, the mean night systolic blood pressure and night mean arterial pressure values were higher in the group with poor sleep, according to ISI (p = 0.037 and p = 0.037). When the daytime and night differences of the participants were analyzed, the number of individuals with reverse dipper blood pressure was 24 (53.3%) in the group with poor sleep and 14 (25.5%) in the group good sleep, according to ISI (p = 0.012). There was no difference between the groups in terms of non-dipper and dipper pattern. In terms of antihypertensive type, angiotensin converting enzyme inhibitor use was higher in those good sleep, while beta blocker use was higher in those with poor sleep
  Conclusion: Sleep disturbance in the elderly was associated with an increase in nocturnal reverse dipper blood pressure rates. Recognition and treatment of poor sleep can prevent target organ damage that causes many health problems.
  Keywords: Elderly, sleep disturbance, diurnal blood pressure