Psoriasis tedavisinde uygulanmak üzere Kalsipotriol ve Klobetazol propionatı birlikte içeren topikal taşıyıcı sistemlerin geliştirilmesi ve değerlendirilmesi
Development and evaluation of topical delivery systems containing Calcipotriol and Clobetasol propionate for psoriasis treatment
Yazar: F. ULYA (NUMANOĞLU) BADILLI
Danışman: PROF. NİLÜFER TARIMCI
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Bu çalışmada, en yaygın deri hastalıklarından biri olan psoriasisin topikal tedavisinde çok sık kullanılan iki etkin madde olan kalsipotriolü (kalsipotrieni) ve klobetazol propionatı aynı sıvağ içinde bir arada içeren, etkin ve stabil bir yarı katı preparatın hazırlanması amaçlanmıştır. Yarı katı sıvağ olarak, hem emülsiyonların hem de jellerin avantajlarına sahip olan emüljel tipi bir sıvağ seçilmiştir. Kalsipotriol ve klobetazol propionatın sulu ortamda geçimsiz olmaları nedeniyle, bu iki etkin madde farklı ilaç taşıyıcı sistemler içinde ayrı ayrı enkapsüle edilmişlerdir. Bu amaçla, Y/S emülsiyon-çözücü buharlaştırma yöntemi kullanılarak klobetazol propionat yüklü PLGA mikropartikülleri hazırlanmıştır. Hazırlanan mikropartikül formülasyonları üzerinde gerçekleştirilen partikül büyüklüğü ve in vitro etkin madde salım hızı tayini bulguları değerlendirildiğinde, F11 kodlu formül en ideal formül olarak belirlenmiştir. Diğer taraftan, kalsipotriolün 2-HPßCD ile inklüzyon kompleksi hazırlanmıştır. 1:10 molar oranda kompleks hazırlanmasıyla, maddenin çözünürlüğünün önemli ölçüde arttığı bulunmuştur.F11 kodlu mikropartikülleri içeren emüljelden klobetazol propionat çıkışının, etkin maddeyi tek başına içeren emüljelden daha yavaş olduğu görülmüştür. Bununla birlikte, 24 saat sonunda her iki preparattan çıkan etkin madde miktarı, piyasa preparatına kıyasla daha fazla olmuştur. Benzer sonuçlar, kalsipotriol içeren emüljel için de elde edilmiştir. Kalsipotriolü tek başına içeren emüljelden etkin madde çıkışı piyasa preparatına kıyasla çok daha yüksek olmuştur. Aynı zamanda, inklüzyon kompleksi ile hazırlanan emüljelden etkin madde çıkışı, maddenin çözünürlüğündeki artış nedeniyle, saf etkin maddeyi içeren emüljele göre daha yüksek olmuştur.Anahtar Sözcükler: Kalsipotriol, klobetazol propionat, PLGA mikropartikülleri, sabit dozlu kombinasyonlar, siklodekstrinler.

Abstract:
The aim of this study is to prepare an effective and stable semi solid dosage form containing both calcipotriol (calcipotriene) and clobetasol propionate in the same formulation. These two drugs are frequently used in the topical treatment of psoriasis which is one of the most common skin disease. An emulgel type vehicle, which has the advantages of both emulsions and gels, was selected as the semi solid vehicle. Since calcipotriol and clobetasol propionate are incompatible with each other in aqueous medium, they were encapsulated separetely in different drug delivery systems. For this purpose, clobetasol propionate loaded PLGA microparticles were prepared by O/W emulsion-solvent evaporation method. According to the particle size and in vitro drug release results, F11 coded formulation was determined as the most suitable microparticle formulation. On the other hand, the inclusion complex of calcipotriol with 2-HPßCD was prepared. The solubility of the drug was found to be increased significantly by the complex formation at the molar ratio of 1:10.It was observed that, clobetasol propionate release from the emulgel containing F11 coded microparticles was slower than that from the vehicle containing pure drug. Besides that, the amount of drug released from both of the emulgel formulations at the end of 24 hours was higher than that of the commercial product. Similar results were obtained for the emulgel formulation containing calcipotriol. The drug release from the emulgel containing pure calcipotriol was much higher than the case of commercial product. Because of the increase in the solubility of calcipotriol, the drug release rate from the emulgel prepared with inclusion complex was higher than the emulgel containing pure drug.Key Words: Calcipotriol, clobetasol propionate, cyclodextrins, fixed dose combinations, PLGA microparticles.