Hemodiyaliz hastalarının egzersiz yararları ve engelleri algısının fiziksel aktivite düzeyine etkisi
The effect of hemodialysis patients' perception of exercise benefits and barriers on physical activity level
Yazar: NAGİHAN TÜRKEL
Danışman: DOÇ. DR. SEDA PEHLİVAN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Dahiliye Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Egzersiz = Exercise ; Engeller = Barriers ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Bu araştırmanın amacı, hemodiyaliz hastalarının egzersiz yararları ve engelleri 
algısının fiziksel aktivite düzeyine etkisini belirlemektir. Araştırma 10 Eylül-10 
Aralık 2021 tarihleri arasında (Bursa Özel A Merkez Diyaliz Merkezinde)
hemodiyaliz tedavisi gören ve araştırmaya alınma kriterlerine uyan kronik böbrek 
yetmezliği olan hastalar ile tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı olarak yapıldı 
(n=190). Araştırma verilerinin toplanmasında, Hasta Tanıtım Formu, Hemodiyaliz 
Hastaları Egzersiz Yararları/Engelleri Ölçeği (DPEBBS), Uluslararası Fiziksel 
Aktivite Kısa Formu (UFAA) kullanıldı. Veriler araştırmacı tarafından yüz yüze 
tekniği ile toplandı. Verilerin analizinde; SPSS (Statistical Package for The Social
Sciences) versiyon 20 kullanıldı ve tanımlayıcı istatistiksel metotlar, parametrik 
karşılaştırma testleri ve korelasyon testleri kullanıldı. Hastaların yaş ortalamaları
62,24±12,53 yıl olup, hemodiyaliz tedavisi alanların %60,5'i erkek, %70,52'si evli 
ve %37,9'u ilkokul mezunudur. Hastaların %88,4'ü çalışmıyor ve %53,7'sinin geliri 
giderine denk olduğu tespit edildi. Egzersiz Yararları ve Engelleri Ölçeği toplam 
puan ortalaması 65,04±10,28'dir. Cinsiyet, eğitim durumu, günlük aktivitelerini 
bağımsız yapabilme, egzersiz yapma, tıbbi tanı ve ek kronik hastalığının olması 
durumlarına göre Egzersiz Yararları ve Engelleri Ölçeği toplam puan ortalamaları 
istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir(p<0,05). Haftalık MET toplam 
puanına göre hastaların %84,2'si inaktif, %14,7'si minimal aktif ve %1,1'i ise 
yeterince aktiftir. Hemodiyaliz hastalarının egzersiz engelleri, egzersiz yararları ve 
toplam puanları ile fiziksel aktivite skorları arasında pozitif yönde ve orta düzey
korelasyon olduğu belirlendi (p<0,01). Araştırma sonucunda; Hemodiyaliz 
hastalarının egzersiz yararları engelleri algısının orta düzey olmasına karşın 
hastaların inaktif olduğu görüldü. Erkeklerin, üniversite mezunlarının, günlük 
aktivitelerini bağımsız yapanların, egzersiz yaptığını ifade edenlerin, ek kronik 
hastalığı olmayan hastaların egzersiz yararları puan ortalaması daha yüksek bulundu. 
Egzersiz yararlarını yüksek algılayan hastaların toplam fiziksel aktivite skorunun da 
anlamlı olarak yüksek olduğu görüldü. Bu sonuçlar doğrultusunda, hemodiyaliz 
hastalarına egzersiz konusunda verilecek eğitimlerin önemli olduğu 
düşünülmektedir.

Abstract:
This research is a descriptive, cross-sectional and relationship-seeking study
with theaim of evaluating the "Effects of Hemodialysis Patients' Perception of 
Exercise Benefits and Barriers to Physical Activity Level". The study was conducted
with patients with chronic renal failure who were treated with hemodialysis between
September 10 and December 10, 2021 in Bursa Private A Central Dialysis Centerand 
met the criteria for inclusion in the study. (n=190). Patient information form, 
Hemodialysis patients exercise benefits/barriers scale (DEPSS), International Short 
Form for Physical Activity (UFAA) were used to collect research data. Data were
collected by therese archer using the face-to-face technique. In the analysis of data;
SPSS (Statistical Package for The Social Sciences) version 20 was used and
descriptive statistical methods, parametric comparison tests and correlation tests
were used.The meanage of the patients was 62.24±12.53 years, 60.5% of those who
received hemodialysis treatment were male, 70.52% were married and 37.9% were
primary school graduates. It was determined that 88.4% of the patients do not work
and 53.7% of them have in come equalto their expenses.The mean score of the
Exercise Benefits and Barriers Scale is 65.04±10.28. The mean scores of the
Exercise Benefits and Barriers Scales how statistically significant differences
according togender, educational status, ability to perform daily activities
independently, exercising, medical diagnosis and having other chronic diseases 
(p<0.005). According to the weekly MET total score of the patients, 84.2% of the
patients were inactive, 14.7% were minimally active and 1.1% were sufficiently
active. It was determined that there was a positive and moderate correlation between
exercise barriers, exercise benefits and total scores of hemodialysis patients and
physical activity scores (p<0.001). As a result of there search; Although the
perception of exercise benefits barriers of hemodialysis patients was moderate, it was
observed that the patients were inactive. Men, university graduates, those who do 
their daily activities independently, those who exercise, and patients who do not have
any additional chronic diseases think that exercise is beneficial. It was observed that
the patients who perceived the benefits of exercise as high had a high total physical
activitys core