Çocukluk aşıları hakkında ebeveyn tutumları ölçeği ve aşı tereddüdü ölçeği'nin Türkçe geçerlilik güvenirlik çalışması
Parent attitudes about childhood vaccines and validity and reliability of Turkish version of the vaccine hesitancy scale
Yazar: EMİNE NURDAN CEYHAN
Danışman: DOÇ. DR. BERNA EREN FİDANCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Aşı tereddüdü = Vaccine hesitation ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma, Çocukluk Aşıları Hakkında Ebeveyn Tutumları Ölçeği'nin (ÇAHETÖ) ve Aşı Tereddüdü Ölçeği'nin (ATÖ) Türkçe geçerlik güvenirliğini kanıtlamayı amaçlayan metodolojik bir araştırmadır. Aşı reddi konusunda ebeveynlerin tutumlarının incelenmesi, aşılarla ilgili toplumsal endişeler ve hangi faktörlerin endişeye yol açtığı konusunda daha detaylı bilgi edinilmesini sağlayacaktır. Araştırma, Ankara ilinde bulunan Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniğine başvuran 250 ebeveynin katılımıyla sonuçlanmıştır. Test-tekrar test güvenirliliği için 15 ebeveyne ulaşılmış ve ilk uygulamadan üç hafta sonrasında ikinci uygulama yapılmıştır. Kapsam geçerlik indeksi hesaplanmış, Kaiser-Meyer-Olkin değeri ile Bartlett's testi incelenmiş, yapı geçerliliği için; açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri yapılmıştır. Güvenirlik için iç tutarlık analizlerinden; Cronbach alfa değerine, madde toplam puan korelasyonları, test – tekrar test değerine bakılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 35,6±8,1 yıldır. ÇAHETÖ için iç güvenirlik Cronbach alfa değerleri iki faktörlü yapıda sırasıyla -0,310 ve 0,295 olarak bulunmuş, üç faktörlü yapıda sırasıyla 0,787, 0,596 ve 0,349 olarak bulunmuştur. ATÖ için iç güvenirlik Cronbach alfa değeri iki faktörlü yapıda sırasıyla 0,937 ve 0,391 olarak bulunmuştur. ÇAHETÖ ve ATÖ için Kaiser-Meyer-Olkin testi ve Bartlett's testi sonucu istatistiksel olarak anlamlı çıkmıştır. ATÖ için toplam varyans açıklanma oranı %65,059 olarak bulunmuş ve iki faktörlü yapı elde edilmiştir. ATÖ için doğrulayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin uyumluluk değerleri, ki-kare değeri hariç diğer değerler istenilen sınırlarda elde edilmiştir. Faktörler altında yer alan tüm maddelere ait katsayılar istatistiksel olarak anlamlı elde edilmiştir. ÇAHETÖ Türkçe geçerli güvenilir bir ölçek değildir. ATÖ Türkçe geçerli güvenilir bir ölçektir sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study was to examine the validity and reliability of the Turkish version of 'Parent Attitudes about Childhood Vaccines-PACV and The Vaccine Hesitancy Scale-VHS' methodologically. A study of parents ' attitudes about vaccine rejection will provide more detailed information about what factors are causing concern about vaccines. The research resulted in the participation of 250 parents who applied to the Outpatient Clinic of Children's Health and Diseases of the University of Health Sciences Gülhane Training and Research Hospital located in Ankara province. 15 parents were reached for test-retest reliability and a second application was made three weeks after the first application. Scope validity index was calculated, Kaiser-Meyer-Olkin value and Bartlett's test were examined, descriptive and confirmatory factor analyses were performed for structure validity. Internal consistency analyzes for reliability; Cronbach's alpha value, item-total score correlations, test-retest value were examined. Internal reliability Cronbach's alpha values for PACV were found to be -0.310 and 0.295, respectively, in the factorial structure, and 0.787, 0.596, and 0.349 in the three factor structure, respectively. Internal reliability Cronbach alpha value for VHS was found to be 0.937 and 0.391, respectively, in the factor binary structure. The result of the Kaiser-Meyer-Olkin test and Bartlett's test for PACV and VHS was statistically significant. The total variance disclosure rate for VHS was found to be 65,059% and a two factor structure was obtained. As a result of the confirmatory factor analysis for VHS, the compatibility values of the scale, except for the chi-square value, were obtained within the desired limits. The coefficients of all substances under the factors were obtained statistically significant. PACV is not a reliable scale applicable to Turkish. It was concluded that VHS is a valid and reliable scale in Turkish.