Tarih öğretiminde öğrencilerin demokratik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Erzurum örneği)
The study of the democratic attitudes of students in history teaching in terms of different factors (Erzurum sample)
Yazar: AYDIN GÜVEN
Danışman: DOÇ.DR. MUAMMER DEMİREL
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
VI ÖZET DOKTORA TEZİ TARİH ÖĞRETİMİNDE ÖĞRENCİLERİN DEMOKRATİK TUTUMLARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ (Erzurum Örneği) Aydın GÜVEN DANIŞMAN:Doç.Dr.Muammer DEMİREL 2005-Sayfa 178+XV JÜRİ: Doç.Dr. Muammer DEMİREL Prof.Dr. Hayati DOĞANAY Yrd.Doç.Dr. Ersin GÜLSOY Prof.Dr. Mustafa SAFRAN Yrd.Doç.Dr. Erdoğan KÖSE Bu çalışmanın amacı, tarih öğretiminde öğrencilerin demokratik tutumları üzerinde, çeşitli değişkenlerin ne gibi etkileri olduğunu ortaya koymaktır.Araştırmanın evrenini, Erzurum il merkezinde bulunan liselerde okuyan öğrenciler,örneklemini ise, liselerin 3. sınıflarında bulunan ve seçkisiz olarak belirlenen 1354 öğrenci oluşturmaktadır. Konu ile ilgili literatürden faydalanılarak kuramsal temeller oluşturulmuştur. Veri toplama aracı olarak, öğretim üyelerinin yardımıyla hazırlanan anket formları kullanılmış ve elde edilen veriler SPSS'den yararlanmak sureti ile, analiz edilerek tablolaştırılmıştır. Yapılan analizlerde, frekans, yüzde, t testi, f testi teknikleri kullanılmış ve sonuçta özetle şu bulgulara ulaşılmıştır: Öğrenciler, tarih derslerinde demokratik sınıf içi ortamın olması ve konuların işlenişleri sırasında demokrasinin değerleri ile ilgili hususlara vurgu yapılması konusundaki ifadelere, yüksek bir oranda katılmışlardır. Anne-baba eğitim düzeyinin ve davranış biçimlerinin, öğrencilerin demokratik tutumlarını etkilediği anlaşılmıştır. Anne ve babadaki eğitim düzeylerinin yükselmesi ve davranış biçimlerinin demokratik olması, öğrencilerinin tutumlarını olumlu etkilemiştir. Tarih öğretmenlerinin davranış biçimleri ile öğrencilerin demokratik tutumları arasında bir ilişki olduğu saptanmıştır.Yerleşim yeri ve ailenin aylık gelirinin, öğrencilerin demokratik tutumlarının oluşmasında etkili olduğu tespit edilmiştir. Lise türleri arasında, Anadolu/ Anadolu Meslek liseleri diğer lise türlerine göre, demokratik değerler konusunda daha duyarlı oldukları anlaşılmıştır.

Abstract:
VII ABSTRACT Ph.D.THESIS THE STUDY OF THE DEMOCRATIC ATTITUDES OF STUDENTS IN HISTORY TEACHING IN TERMS OF DIFFERENT FACTORS (Erzurum Sample) Aydın GÜVEN AdvisonAssociate Professor.Dr. Muammer DEMİREL 2005, Page: 178+XV Jury: Associate Professor.Dr. Muammer DEMÎREL Professor.Dr. Hayati DO?ANAY Assistant Professor.Dr. Ersin GÜLSOY Professor.Dr. Mustafa SAFRAN Assistant Professor.Dr. Erdoğan KÖSE The objective of this work is to reveal what kind of effects of the different variants have on the democratic attitudes of the students in history teaching. The universe of the work is comprised of the high-school students studying in the city center of Erzurum and the sample of the study comprises 1354 randomly chosen senior students at high schools. Theoretical background has been settled benefiting from literature concerning the subject. As a means of data collection, the questionnaire prepared by the professors and the data collected, have been analysed and charted through SPSS. In the analysis, frequency, percentage, t test, f test techniques have been used and the following findings were in brief : The students, with a high percentage, agree on the existence of a democratic setting in the class and on the emphasis of the democratic values in the history course. It is understood that the education level of the parents and their manners of behaviors affect the democratic attitudes of the students. The increase of the parents' education level and the democratization of their behavior have affected the students' attitudes in a positive way. It has also been found out that there is a close relation between history teachers'manner of behaviors and the attitudes of the students. It was also found that the residence and the income of the family have an effect on the students democratic attitudes. Among the different types of high school, Anatolian and Vocational Anatolian high schools, compared to the others, have proven to be more sensitive.