Birinci basamakta geriatrik hastaların reçete analizi
Prescription analysis of geriatric patients in primary care
Yazar: ÇİĞDEM TOLUN
Danışman: DOÇ. DR. ÇAĞDAŞ ERKAN AKYÜREK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Akılcı ilaç kullanımı = Rational drug use ; Geriatri = Geriatrics ; Hastalar = Patients ; Reçeteler = Prescriptions ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Geriatrik hastalar, artan fiziksel ve mental sorunları nedeniyle daha dikkatli ve özenli olunması gereken bir gruptur. Yaşlı hastaların büyük çoğunluğu birden fazla kronik hastalığa sahiptir. Yaş ile artan hastalıklar sonucunda kullanılan ilaçlar da artmaktadır. Dünyada olduğu gibi Türkiye'de de yaş ömrü ve yaşlanan nüfus sayısı giderek artmaktadır. Artan hastalık yükü ile birlikte ilaç etkileşimleri, ilaçlara bağlı yan etkiler ve tedavi maliyetleri önem kazanmaktadır. Araştırma, Türkiye'deki geriatrik hastaların birinci basamaktaki reçetelerini analiz ederek; ilaç kullanım profilleri ve maliyetleri ile ilgili bilgiler doğrultusunda Akılcı İlaç Kullanımı (AİK) hakkında farkındalık oluşturabilmek ve tedavi maliyetlerinin sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla yapılmıştır. Reçetelerin, hasta yaşı ve cinsiyeti bazında, bölgesel bazda reçete başına düşen kalem sayısı ve maliyetleri, reçete eden hekimlerin yaşı, cinsiyeti ve uzmanlığına (aile hekimi uzmanı/pratisyen) göre reçete başına düşen ilaç sayısı ve maliyetleri karşılaştırılmıştır. Geriatrik hastalarda en sık reçete edilen tanılar ve en sık reçete edilen ATC kodlarında yer alan ilaçlar AİK açısından incelenmiştir. Araştırma evrenini Türkiye sınırları içerisinde yer alan 81 ildeki Aile Sağlığı Merkezleri ve Toplum Sağlığı Merkezlerindeki tüm pratisyen ve aile hekimi uzmanlarının 65 yaş ve üzeri hastalara yazdığı reçeteler oluşturmaktadır. Yapılan analizler sonucunda geriatrik hastaların reçetelerinde ve hekimlerin özelliklerine göre AİK değerlendirilmiştir.

Abstract:
Geriatric patients are a group that needs to be more careful and attentive due to their increasing physical and mental problems. The vast majority of elderly patients have more than one chronic disease. As a result of increased diseases with age, drug consumption also increased. The aging population and life expectancy are increasing in Turkey, similar to the world. With the increased disease burden, drug interactions, drug-related side effects, and treatment costs become important. This research aims to create awareness about rational drug use and ensure the sustainability of treatment costs by analyzing the prescriptions in primary care of geriatric patients based on the information about cost and drug use profiles in Turkey. The number and costs of the prescriptions have been compared, based on the age, gender, and region of the patient. The number and costs of the prescriptions have been compared,  based on the age, gender, and expertise of the prescribing physician (family physician / general practitioner) and drugs per prescription. The most prescribed diagnoses and drugs included in the most prescribed ATC codes were examined in terms of Rational Drug Use. The survey universe is including general practitioners and family physicians prescriptions' of Primary Health Care Clinics in all provinces of Turkey and over 65 years old patients. As a result of the analyzes, Rational Drug Use was evaluated in the prescriptions of geriatric patients and according to the characteristics of physicians.