Türkiye'de kültürü yapılan bazı nane türlerinde fenolik asit içeriğinin HPLC ile tayini ve antioksidan kapasitesinin belirlenmesi
Determination of phenolic acid by HPLC and antioksidant capacity of some mentha species cultured in Turkey
Yazar: MEHMET KEÇECİ
Danışman: PROF. DR. MAHFUZ ELMASTAŞ
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Nane = Mint

Özet:
Günümüzde nane hem baharat hem de halk arasında tıbbi amaçlı kullanılmaktadır.  Nanenin yaygın kullanılmasından dolayı türlerin içerdiği biyoaktif maddelerin araştırılması ve etkilerinin incelenmesi önem kazanmaktadır.

Bu çalışmada; Türkiye?de kültürü yapılan nane türlerinin (M. spicata, M. piperita, M. villoso nervata ve M. dumetorum) 14 klonunun fenolik asit içeriği yüksek basınçlı sıvı kromatografisi (HPLC) ile analiz edilerek antioksidan aktiviteleri (serbest radikal giderme aktivitesi (DPPH?), katyon radikal giderme aktivitesi (ABTS?+) ve indirgeme gücü aktivitesi testi) karşılaştırıldı. Ayrıca nane türlerinin toplam fenolik madde miktarı tayini spektrofotometrik olarak Folin-Ciacelteau reaktifi ile belirlendi.

Nane türlerinin fenolik asit içerikleri sinamik asit ve benzoik asit türevi olarak iki grupta değerlendirildi. Klonlarda sinamik asit türevlerinden rozmarinik asit (31982,7-5482,6 mg/kg kuru bitki) ana bileşen olarak tespit edildi. Benzoik asit türevlerinde ise siringik asit 375,2-95,4 mg/kg kuru bitki ve p-hidroksibenzoik asit 30,5-236,4 mg/kg kuru bitki değer aralığında tespit edilmiştir. Serbest radikal giderme aktivite testinde ve serbest katyon radikal giderme aktivite testinde M. villoso nervata türüne ait Osmaniye orjinli klonun en yüksek aktivite; M. spicata türüne ait Manisa orjinli klonun ise en düşük aktivite gözlemlenmiştir. İndirgeme gücü aktivite testinde M. villoso nervata türüne ait Osmaniye orjinli klonun en yüksek ve M. spicata türüne ait Konya orjinli klonun en düşük aktivite gösterdiği tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre nane klonlarının antioksidan aktiviteleri ile bireysel fenolik asit bileşeni arasında bir korelasyon bulunmamıştır.
Anahtar Kelimeler: M. spicata, M. piperita, M dumetorum, M. villosa nervata, HPLC, Antioksidan aktivite, Klon, Fenolik asit

Abstract:
Mint species are being used for both as spice and folk medicine. The investigation of bioactive compounds and biological activities of mint species are gained importance due to widespread using. 

In this study; the phenolic acid contents of 14 clones of mint species (M. spicata, M. piperita, M. villoso nervata ve M. dumetorum) that cultivated in Turkey were analyzed using HPLC.  The antioxidant activities of these mint species were evaluated by free radical scavenging activity (DDPH?), cation radical scavenging activity (ABTS?+) and reducing power activity tests. Additionally total phenolic content of mint species was determined by spectrophotometrically using Folin-Ciacelteau?s reagent. 

The phenolic acid contents of mint species were evaluated in two subclasses: one is cinnamic acid the other is benzoic acid derivatives. The rosmarinic acid (which is cinnamic acid derivative) was the main phenolic acid for all tested plant material changing from 5482.6 to 31982.7 mg/kg dry weight concentrations. p-hydroxy benzoic acid (ranging from 30.5 to 236.4 mg/kg dry weight) and syringic acid (ranging from 95.4 to 375.2 mg/kg dry weight) were most abundant benzoic acids derivatives found in tested mint clones. According to DDPH? and ABTS?+ test results, while M. villoso nervata clone (originated from Osmaniye) has higher activity, M. spicata clone (originated from Manisa) has lower activity among the other clones. Reducing power activity of M. villoso nervata clone (originated from Osmaniye) was highest and M. spicata clone (originated from Konya ) was lowest. According to results, the correlation between both individual phenolic acid content and antioxidant activity has not been established.
Keywords: M. spicata, M. piperita, M dumetorum, M. villosa nervata, HPLC, Antioxidant aktivity, Clone, Phenolic acid