Akromegali hastalarında tiroid hastalığı ve tiroid kanserinin değerlendirilmesi
Evaluation of thyroid disease and thyroid malignancy in acromegalic pati̇ents
Yazar: YILMAZ CANKURTARAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜZİDE GONCA ÖRÜK
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Akromegali = Acromegaly ; Tiroid bezi = Thyroid gland ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Tiroid neoplazmları = Thyroid neoplasms ; Tiroid nodülleri = Thyroid nodule

Özet:
Amaç: Nodüler tiroid hastalıkları, guatr ve tiroid kanseri akromegalide en sık görülen komorbitelerin başında gelmektedir. Farklı coğrafi bölgelerden gelen epidemiyolojik veri farklılıkları da tiroid hastalığı ve tiroid kanseri prevalansını tartışmalı hale getirmiştir. Bu çalışma ile akromegali hastalarında tiroid hastalıkları ve tiroid kanserinin görülme sıklığının belirlenmesi, akromegali olmayan kontrol grubu ile karşılaştırılması ve akromegalide tiroid hastalıkları ve tiroid kanseri ile hastaların klinik özellikleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlandı. 
Materyal ve metod: Çalışmaya 129 akromegali hastası ve 247 kontrol grubu olarak belirlenen hasta dahil edildi. Akromegali hastalarında hipofiz boyutu, GH ve IGF-1 düzeyleri ile tüm hastaların tiroid fonksiyon testleri, tiroid otoantikor (anti-Tg ve/veya anti-TPO), tiroid US bulguları, tiroid ince iğne aspirasyon biyopsisi ve tiroidektomi sonuçları kaydedildi. 
Bulgular: Akromegalik 129 hastanın 93' ünde (%72,1) tiroid lezyonu saptandı. Hastaların 3' ünde toksik MNG (%2,3), 19' unda (%14,7) diffüz guatr, 10' unda (%7,8) uninodüler guatr, 61'inde (%47,3) MNG tespit edildi. Diffüz guatr ve MNG anlamlı şekilde fazlayken, Graves anlamlı olarak azdı (sırasıyla p=0,009, p=0,001, p=0,019). Tiroid lezyonu ve tiroid nodülü varlığı akromegali hastalarında anlamlı olarak daha fazlaydı (sırasıyla OR:2,766 GA:2,112-4,469, p<0,001 ve OR:1,955 GA:1,206-3,170, p=0,007). Solid hipoekoik nodüller, akromegali hastalarında kontrollere göre solidhiperekoik, izoekoik ve mikst nodüllerden anlamlı olarak daha sık bulunmaktaydı (Sırasıyla p=0,005, p=0,029, p=0,005). Akromegali hastalarının %7' sinde (9/129 hasta) tiroid kanseri tespit edildi. 
Sonuç: Tiroid lezyonu akromegalilerde anlamlı olarak daha sık görülmektedir. Tüm akromegali hastalarına tanı anında tiroid fonksiyon testi ve tiroid US muayenesi yapılmalı, tiroid nodülü saptanan hastalar da TİİAB açısından özenle değerlendirilmelidir.
Anahtar kelimeler: Akromegali, tiroid kanseri, tiroid lezyonu, tiroid nodülü

Abstract:
Aim: Nodular thyroid disease, goiter and thyroid cancer are the most common comorbidities in acromegaly. Differences in epidemiological data from different geographical regions have also made the prevalence of thyroid disease and thyroid cancer controversial. In this study, it was aimed to determine the frequency of thyroid disease and thyroid cancer in acromegalic patients, to compare with the control group without acromegaly and to determine the relationship between thyroid diseases and thyroid cancer and clinical characteristics of patients with acromegaly.
Material and Methods: 129 patients with acromegaly and 247 patients with control group were included in the study. Pituitary size, GH and IGF-1 levels in all patients with acromegaly and thyroid function tests, thyroid autoantibody (anti-Tgand/or anti-TPO), thyroid ultrasonography, fine needle aspiration biopsy and thyroidectomy results were recorded for the patients.
Results: Thyroid lesions were present in 93 patients (72.1%) with acromegaly. 3 patients (2.3%) had Toxic MNG, 19 patients (14.7%) had diffuse goiter, 10 patients (7.8%) had uninodular goiter and 61 patients (47.3%) had MNG. While diffuse goiter and MNG were significantly higher, Graves disease were significantly lower (p = 0.009, p = 0.001, p = 0.019, respectively). Presence of thyroid lesion and thyroid nodules were significantly higher in patients with acromegaly. For thyroid lesions odds ratio was 2,766 (95% CI: 2,112-4,469, p <0.001) and for thyroid nodules odds ratio 1,955 (95% CI: 1,206-3,170, p = 0.007). Solid hypoechoic nodules were significantly more frequent in acromegaly patients than solid hyperechoic, isoechoic and mixed nodules compared to controls (p = 0.005, p = 0.029, p = 0.005, respectively). Thyroid cancer was diagnosed in 7% of patients with acromegaly. 
Conclusion: Thyroid lesions are significantly more common in acromegaly. All patients with acromegaly should be evaluated by thyroid function test and thyroid ultrasonography examination at the time of diagnosis. Patients with thyroid nodules should also be carefully evaluated for fine needle aspiration biopsy.
Keywords: Acromegaly, thyroid cancer, thyroid lesion, thyroid nodule