Gelir ve mutluluk arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between income and happiness
Yazar: ZEYNEP ÇİRKİN
Danışman: DOÇ. DR. TÜRKMEN GÖKSEL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Davranışsal ekonomi = Behavioral economics ; Davranışsal finans = Behavioral finance ; Gelir faktörleri = Income factors ; Gelir kaynakları = Income sources ; Gelirler = Incomes ; Mutluluk = Happiness ; Psikoloji = Psychology ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being

Özet:
Mutluluk daha önce de belirtildiği gibi öncelikle psikologların çalışma alanı olmuştur. Psikologlar yıllardır yaptıkları refah anketleri ile mutluluk üzerinde çalışırlarken ekonomistler bu alanda kendilerini psikologlardan çok daha sonra göstermişlerdir. Son zamanlarda yapılan psikolojik çalışmalar ekonomi ile ilgili alanlarda da yapılmaya başlanmıştır. Sınırlı rasyonelliğin ortaya çıkışı ve davranışsal iktisadın kuruluşu yeni çalışma alanlarının açılmasına neden olmuştur. Psikoloji ve iktisat arasındaki ilişkinin incelenmesine yol açan en önemli çalışmalardan biri Easterlin'in 1974'te yapmış olduğu gelir ve mutluluk ilişkisini inceleyen çalışmadır. Bu çalışmada mutluluk ve yaşam doyumu bağımlı değişkenler olarak ele alınmış ve farklı modeller kurularak, ekonomik ve çeşitli sosyo demografik bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Bu değişkenler gelir başta olmak üzere cinsiyet, yaş, çocuk sayısı, medeni hal, dini eğilim, gelir memnuniyeti, aylık gelir miktarı, kamu hizmetlerinden duyulan memnuniyet, çalışma ortamından duyulan memnuniyet, işsizlik, kişinin kurum veya bireylere yaptığı maddi yardım miktarıdır. Aylık gelir ve ortalama gelir arasındaki fark ve aylık gelir ve kişiyi mutlu edecek minimum gelir miktarı arasındaki fark da bu değişkenlerin yaşam doyumu ve mutluluk üzerindeki etkisini gözlemlemek için bağımsız değişkenler olarak modellerde kullanılmıştır. Yapılan analizlerde gelir seviyesinin kişilerin mutluluğu üzerinde etkili olmadığı fakat gelir memnuniyetinin mutluluk seviyesi üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Diğer taraftan hem gelir miktarının hem de gelir memnuniyetinin yaşam doyumu ile pozitif bir ilişkiye sahip olduğu gözlemlenmiştir. Kişinin bir başkasına yaptığı yardımlar da yine hem yaşam doyumunu hem de mutluluk seviyesini pozitif yönde etkilemektedir.
Anahtar Kelimeler: Gelir, Mutluluk, Yaşam Doyumu, Davranışsal İktisat.

Abstract:
Happiness happens to be a primary field of study for psychologists. While the psychologists have been studying on happiness through the welfare surveys that they've conducted for years the economists have asserted themselves on this area after a long time. Recent psychological researches are being done by the fields related with economy as well. The occurrence of bounded rationality and the formation of behavioral finance caused to open new study fields. Easterline's scientific study in 1974 is one of the most significant studies leading to research the relations between income and happiness. In this study happiness and life satisfaction were dealt as dependent variables and effects of economic and socio demographic variables were analyzed by setting different models. The variables are as follows; income being in the first place, sexuality, age, number of children, marital status, religious orientation, income satisfaction, amount of monthly income, satisfaction with public services, satisfaction with working environment, unemployment and amount of financial aid the individual done for people or institutions. The gap between personal income and average income and the gap between personal income and minimum income to be happy also used as an independent variables in models to understand how these variable effect life satisfaction and happiness. It has been concluded that income level has no effect on the happiness of the people while income satisfaction has an effect on the happiness level of them. On the other hand, it has been observed that both amount of income and income satisfaction have a positive relationship with life satisfaction. Also the aids done by the person have positive effects on both life satisfaction and happiness level.
Keywords: Income, Happiness, Life Satisfaction, Behavioral Economics.