Hemodiyaliz hastalarında öz bakım gücü ile bakım veren bireylerin bakım yükünün belirlenmesi
Determination of the caregiver burden of caregivers with self-care strength in hemodialysis patients
Yazar: ELİF GÜÇLÜ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞEGÜL ÖZCAN ALGÜL
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Nefroloji = Nephrology ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Hemodiyaliz =   ; Hemodiyaliz üniteleri-hastane = Hemodialysis units-hospital ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Araştırma hemodiyaliz hastalarının öz bakım gücü ve onlara bakım veren bireylerin
bakım yükünü belirlemek için yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini; araştırmanın
yapıldığı tarihlerde diyaliz tedavisi alan hastalar arasından araştırmaya katılmayı
kabul eden ve araştırma kriterlerine uyan 160 birey oluşturmaktadır. Araştırmada
kullanılan veriler, diyaliz hastaları ve bu hastalara bakım verenler için geliştirilmiş
olan Hasta Tanıtım Formu, diyaliz hastaları için Öz Bakım Gücü Ölçeği, bakım
verene ait Tanıtıcı Bilgi Formu ve bakım verenlere yönelik Bakım Verme Yükü
Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Toplanan veriler IBM SPSS Statistics 26 paket
programı üstünden analiz gerçekleştirilmiştir. Araştırmada verilerinin analizleri
Pearson Korelasyon Katsayısıyla, Bağımsız Örneklem T Testi, ve Tek Yönlü
Varyans Analiziyle (ANOVA) yapılmıştır.
Araştırmada evli, köyde yaşayan, başka kronik hastalığı olmayan, diyaliz süresi 6-11
ay olan ve diyaliz seansı haftada 2 gün olan diyaliz hastalarının özbakım gücü algısı
anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur. Bakım verenlerin ise ilerleyen yaş,
kronik hastalıklarının olması, bakım verdiği hasta ile aynı evde kalması ve 5 yıldan
uzun süredir bakım veriyor olması ile bakım verme yükü üzerinde istatistiksel olarak
anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir (p<0,05).
Elde edilen veriler ışığında hemodiyaliz hemşirelerine hastaların öz-bakım gücü
üzerinde etkili olan faktörlerle bakım verenlerin bakım yüklerine yönelik hizmet içi
eğitimler verilmesi ve hemşirelik bakım hizmetlerinin hastane yönetimlerinin bakım
politakalarına dönüştürlmesi önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Hemodiyaliz, Öz Bakım, Bakım Yükü

Abstract:
The research was conducted to determine the self-care ability of hemodialysis
patients and the care burden of the individuals who care for them. The sample of the
research consists of 160 individuals who agreed to participate in the research and met
the research criteria. The data obtained from the study were collected using the
Patient Introduction Form, Self-Care Power Scale, Caregiver Introductory
Information Form, and Caregiving Burden Scale, which were developed for dialysis
patients and their caregivers. The collected data were analyzed using the IBM SPSS
Statistics 26 package program. In the analysis of the data obtained in the study, the
relationships between two independent numerical variables were made with Pearson
Correlation Coefficient, the differences between two independent groups were made
with Independent Sample T Test, and the differences between more than two
independent groups were made with One-Way Analysis of Variance (ANOVA).
In the study, the perception of self-care power was found to be significantly higher in
dialysis patients who were married, lived in a village, had no other chronic diseases,
had a dialysis duration of 6-11 months, and had dialysis sessions 2 days a week. It
was determined that there was a statistically significant difference in the caregiving
burden of caregivers due to their advancing age, having chronic diseases, staying in
the same house with the patient they care for, and having been providing care for
more than 5 years (p<0.05).
In the light of the data obtained, it can be recommended that hemodialysis nurses be
given in-service training on the factors affecting the self-care ability of patients and
the care burden of caregivers and that nursing care services be transformed into the
care policies of hospital managements.
Keywords: Hemodialysis, Self care, Care burden