Coğrafya eğitiminde değer kazandırmada masalın kullanımı
Using the tale for gaining value in geography
Yazar: DUYGU BOZKIR
Danışman: PROF. DR. ÜLKÜ ESER ÜNALDI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Coğrafya Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Coğrafya eğitimi = Geography education ; Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Masallar = Tales

Özet:
Bu araştırma, içinde coğrafî motifler olan masalların coğrafya eğitiminde değer kazandırmak için kullanılmasının öğrencilerin değerlere sahip olma düzeyinde değişiklik meydana getirip getirmediğini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Masal anlatımının coğrafya eğitiminde değer kazandırmada kullanılabilir olup olmadığını ortaya çıkarma amacını taşımaktadır. Bu amaçla araştırmada masallara ve mekân kavramına ilişkin kuramsal bilgiler sunulmaktadır. Çalışmamızda coğrafya programlarında yer alan değer kavramına ait unsurlardan değer kavramının anlamı ve tanımı, değerlerin özellikleri, değerlerin eğitimdeki önemi, değerler aktarımı, masallarla değer aktarımı,  coğrafya eğitiminde değer aktarımı ve değerlerin geçmişten günümüze kadar hazırlanmış coğrafya programlarındaki yeri ve 2005 coğrafya müfredatında hangi değerlerin yer aldığı tespit edilmiştir.Çalışmada, ön test- son test deney ve kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Veriler nicel araştırma teknikleri kullanılarak toplanmış ve incelenmiştir. Araştırma, 2014-2015 eğitim- öğretim yılı ikinci döneminde Bolu ili Gerede Anadolu Öğretmen Lisesinde öğrenim gören, 10. Sınıftaki toplam iki şubede yürütülmüştür. Öğrencilerin özellikleri açısından her iki grubunda denk olduğunun istatistiksel olarak test edildiği çalışmaya, deney ve kontrol gruplarından toplam 60 öğrenci katılmıştır. Araştırma verilerinin toplanması için her iki gruba da sürecin başında ve sonunda "İnsanî Değerler Ölçeği Ergen Formu" uygulanmıştır. Çalışmada deney grubunda; sorumluluk, dostluk/arkadaşlık, barışçı olma, saygı, hoşgörü ve dürüstlük gibi insanî değerler üzerinde yoğunlaştığı düşünülen ve içerisinde anlatılan konunun özelliğine uygun coğrafî motifler barındıran bazı masallar seçilerek değerler eğitimi yöntemlerine uygun bir şekilde işlenirken kontrol grubunda normal ders anlatım süreci devam etmiştir. Araştırma ön test ve son testlerin uygulanma süreleri ile birlikte toplam on hafta sürmüştür. Veriler, SPSS istatistik programında yer alan analizler kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda; masal anlatımı yapılan deney grubu öğrencilerinin sorumluluk, dostluk/arkadaşlık, saygı, dürüstlük değerlerinde deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu gözlenmiştir. Barışçı olma ve hoşgörü değerlerindeki farkın ise anlamlı olmadığı belirlenmiştir. "İnsanî Değerler Ölçeği Ergen Formu" geneline ilişkin deney grubunda bulunan öğrencilerin son test algı düzeyleri ile kontrol grubunda bulunan öğrencilerin son test algı düzeyleri arasında anlamlı farklılık olduğu görülmektedir. Bununla birlikte toplumun yaşam anlayışını, kültürünü, sosyal ve psikolojik özelliklerini yansıtan ve coğrafî motifler barındıran masalların eğitsel amaçlı kullanılması eğitim- öğretim ortamını öğrenciler açısından daha keyifli bir hale getirdiği ve değer kazandırmada fayda sağladığı gözlenmiştir.

Abstract:
This research was carried out to determine whether the fairy tale motifs in which have geographic motifs change the level of students' possess of the value. Fairy tale narrative is intended to reveal whether it can also be used at geography education. For this purpose, the study found that fairy tales and provides information on the theoretical concept of the venue. In our study, the value contained in geography program concept, the concept of the value of the questions belonging to the meaning and definition of values, the importance of values in education, the tranfer of value in geography education with fairy tales and the position of values from the past to present in geography programs and the values which has been found in 2005 geography curriculum. In this study, pre- test, last test, experimental and control grup have been used. The data is gathered and examined using quantitive research techniques. Reserach on the second semester academic year 2014-2015 province of Bolu, Gerede Anatolian High School studying in the tenth grade was conducted in two branches total. Totally 60 students from control and experimental groups which of them statistically equivalent to work in terms of features attended. Both groups fort he collection of research data of the process at the beginning and has been applied "Adolescent Form Of The Scale Of Human Values". In the study, in the experimental group, the responsibility, respect, to be peaceful, the tolerance, friendship and honesty are thought to focus on humanitarien values, as described in the subject property to the appropriate geographical motifs were elected by some hasting toles values education methods in on appropriate manner when requesting the continued regular lectures in the control group. Application of pre- test and last test research periods lasted for ten weeks at total. The datas have been assessed using the analysis located in the program SPSS. As a result of the research, it is observed that there is a significant difference in favour of fairy tale narrative experiment group research students in the experiment of honesty, respect, responsibility and friendship. It is seen that there is a significant difference between the scale of the general human values in the experimental group students for adolescent form students  last tests and control groups final tests. However, society's understanding of the social and psychological features of the culture of life reflects the educational use of tales that hasts geographical motifs academic environment, students become more enjoyable and in terms of value was observed as it benefits gaining.