Dış mekan aydınlatmasında enerji verimliliğinin Kelebekler Vadisi parkı (Konya) örneğinde irdelenmesi
Examination of energy efficiency in outdoor lighting in the case of Butterfly Valley park (Konya)
Yazar: ZEKERİYA CAN ERBİL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURGÜL ARISOY
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Doğal aydınlatma = Daylighting ; Doğal peyzaj = Natural landscape ; Enerji tasarrufu = Energy saving ; Enerji verimliliği = Energy efficiency ; Kent parkları = Urban parks ; Yapay aydınlatma = Artificial lighting ; Yol aydınlatması = Road lighting

Özet:
Aydınlatma tasarımı fiziksel yapı ve çevre ile ilişkili, insan yaşamını ömür boyu etkileyen bir konudur. Aydınlatma, insanların yaşam kalitesine sahip olabilmeleri için ihtiyaç duydukları güvenliğin sağlanmasında ve estetik gereksinimlerinin karşılanmasında büyük öneme sahiptir. Doğru bir aydınlatma tasarımı sayesinde insanların estetik ve fonksiyonel ihtiyaçları karşılanarak, yaşam kalitesi arttırılmış olacaktır. Aydınlatma tasarımının doğru olması, aydınlatma kriter ve standartlarına uygun olarak, teknik ve estetik yönden birlikte ele alınıp, çevre ile uyumu gözetilip, görsel ve işlevsel açıdan başarılı bir şekilde gerçekleştirilmelidir.
Gerekli aydınlatma standart ve kriterlerine dikkat edilmeden uygulanmış olan aydınlatma sistemleri ise kentsel mekânlarda bazı sorunların ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. Bu sorunlardan biri ışık kirliliğidir. Işık kirliliği; genel olarak ışığın, yanlış yerde, yanlış miktarda, yanlış yönde ve yanlış zamanda kullanılması olarak tanımlanmaktadır. Işık kirliliği, doğal hayatı, insanların günlük yaşantılarını olumsuz yönde etkilemektedir. Bu olumsuzluklar da yaşam kalitesini düşüren unsurlardandır. İnsan hayatında ki bu tür olumsuzlukları gidermek, bu problemlerin tespit edilmesi ve ortadan kaldırılması için çeşitli önlemlerin alınması gerekmektedir
Bu araştırmada; literatür çalışmaları ile elde edilen kent parklarının aydınlatılmasına ilişkin standartlar belirlenmiş, Kelebekler Vadisi Parkı'nın mevcut aydınlatma durumu ve standartlara yönelik öneri aydınlatma tasarımı Relux yazılımı aracılığı ile oluşturularak iki harita arasında kıyas yapılmıştır. Bulgulara göre; alandaki mevcut aydınlatma donatılarına ilişkin bilgiler Relux yazılımına aktarılıp çalıştırılarak hesaplama ve ölçümler yapılmıştır. Bu araştırma sonuçları ışığında başta yerel yönetimler olmak üzere konu ile ilgili çalışma yapan meslek gruplarına öneriler getirilmiştir.

Abstract:
Lighting design is an issue that is related to the physical structure and the environment and affects human life for a lifetime. Lighting is of great importance in providing the security that people need so that they can have a quality of life and meeting their aesthetic needs. Thanks to a correct lighting design, the aesthetic and functional needs of people will be met and the quality of life will be increased. The correctness of the lighting design should be carried out successfully in terms of visual and functional aspects, in accordance with the lighting criteria and standards, by considering the technical and aesthetic aspects together, by considering the harmony with the environment. Lighting systems, which are applied without paying attention to the necessary lighting standards and criteria, cause some problems in urban spaces.
One of these problems is light pollution. Light pollution; It is generally defined as the use of light in the wrong place, in the wrong amount, in the wrong direction and at the wrong time. Light pollution negatively affects natural life and people's daily lives. These negativities are among the factors that reduce the quality of life. Various measures should be taken to eliminate such negativities in human life, to identify and eliminate these problems.
In this study; The standards for the lighting of the city parks obtained through the literature studies were determined, the current lighting situation of the Butterfly Valley Park and the recommended lighting design for the standards were created via Relux software and a comparison was made between the two maps. According to the findings; Calculations and measurements were made by transferring the information about the existing lighting equipment in the area to the Relux software and running it. In the light of the results of this research, suggestions were made to the professional groups working on the subject, especially to local governments.