Yenilenebilir enerji ve Yenilenebilir Enerji Tedarik Anlaşması (YETA)
Renewable energy resources and Renewable Energy Supply Agreement (YETA)
Yazar: BEGÜM NUR ÖZBÜYÜK
Danışman: PROF. DR. MURAT AYDOĞDU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Enerji Hukuku güncel ve gelişmekte olan bir hukuk dalıdır. Enerji Hukukunun temeli olması sebebiyle enerjiyi bilmeden, enerji hukuku ile ilgili çalışma yapılması mümkün değildir. Enerji, ülkelerin gerek ulusal gerekse uluslararası siyaset ve politikalarının belirlenmesinde en önemli stratejik olgudur ve ulusal güvenliğini de yüksek miktarda etkilemektedir. Günümüz devletleri, sürdürülebilir bir büyüme ve kalkınmaya sahip olabilmek için sürekli olarak enerji tüketmek zorundadır. Çünkü enerji ihtiyacının zamanında ve güvenli bir şekilde karşılanabilmesi kalkınmanın bir göstergesidir. Ülkelerin hızla artan enerji kullanımına bağlı olarak tükenen enerji kaynaklarının neden olduğu dışa bağımlılık ve fosil yakıtların çok yakında tükenmesi ihtimali hem de çevreye verdiği ağır tahribat sonucu oluşan iklim değişiklikleri yenilenebilir enerji kaynaklarını kilit noktalara getirir. Doğrudan ya da dönüştürülerek elde edilen yenilenebilir enerji, gelişen teknoloji sayesinde kolay üretilebilir ve yararlanılabilir hale gelmiş ve maliyetleri eskiye göre nispeten azalmıştır. Dünyanın pek çok yerinde gittikçe popülerlik kazanan ve insanlığın yeşil enerjiye geçişini hızlandıracak önemli bir bileşen olarak görülen "Yenilenebilir Enerji Tedarik Anlaşması" da temelde ekonomik sebeplerle ortaya çıkmıştır ve yenilenebilir enerjide kapasite arttırımının önünün açılması amacıyla finansman modeli olarak kullanılmaktadır.
Bu çalışmanın birinci bölümünde, yenilenebilir enerjin ve yenilenebilir enerji tedarik anlaşması (YETA) başlığının incelenebilmesi için öncelikle konuya temel oluşturulmak istenmiş ve enerji ve elektrik ile ilgili piyasaya hakim olan ve bilinmesi gereken en temel kavramlar ele alınmıştır. Elektriğin üreticide üretilip iletilmesi ve tüketiciye dağıtılması ile oluşan hukuki durumun nitelendirilmesi yapılmış, ayrıca elektrik enerjisi ve piyasası faaliyetleri tanımlanmıştır.
Çalışmanın ikinci bölümünde özellikle ülke enerji politikamızın üzerinde giderek daha da hassasiyetle durduğu yenilenebilir enerjinin tanımı yapılmış, kaynakları detaylıca incelenmiş ve enerji üretiminin her bir kaynak için nasıl yapılacağı çok teknik boyuta girilmeden anlatılmış, hali hazırdaki mevcut durum değerlendirilerek avantaj ve dezavantajları analiz edilmiş ve ülkemizde konu ile ilişkili birincil ve ikincil mevzuat derlenmeye çalışılarak bu bağlamda politikalar ve stratejiler irdelenmiş ve genel bilgilendirmelerle yorumlanmıştır.
Çalışmanın üçüncü bölümünde yeni bir olgu olan, Yenilenebilir Enerji Tedarik Anlaşmasının Hukuki boyutu detaylıca ele alınmıştır. Öncelikle YETA tanımı yapılmış, YEK-G sertifikalandırması açıklanmaya çalışılmış, YETA'nın faydaları ve tercih edilmesine engel olan bazı durumlar irdelenmiş, türleri açıklanmış ve Türk Hukuku ışığında sözleşme hükümleri bakımından değerlendirilmesi yapılmıştır. 
YETA'nın hukuki boyutunun değerlendirilmesi ile ilgili olarak literatürde bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu alanda ulusal literatüre katkı yapılması amacıyla araştırmaya konu edilmiş, ülkemiz ve enerji sektörü açısından yeni olan ilgili konuda stratejik bir kaynak teşkil edilmiştir. Çalışmamın, Yenilenebilir Enerji Hukuku ve Türkiye'de son dönemde giderek artan Yenilenebilir Enerji Tedarik Anlaşmaları üzerinde çalışan herkese faydalı olmasını dilerim.

Abstract:
Energy law is an emerging field of study that cannot be understood without a thorough understanding of energy, which serves as the central subject matter of this branch of law. Energy is a critical strategic factor in shaping the national and international policies of countries, and it exerts a significant influence on national security. In today's world, it is imperative for states to maintain a continuous supply of energy to achieve sustainable growth and development. The ability to satisfy energy demands in a timely and secure manner is a hallmark of development.  The depletion of energy resources due to the rapidly increasing energy use of countries, coupled with the possibility of the depletion of fossil fuels in the near future, and the severe damage to the environment resulting in climate change, have brought renewable energy resources to the forefront. Technological development has made it easier and more cost-effective to produce and utilise renewable energy that can be obtained directly or by conversion. The "Renewable Energy Supply Agreement", which is gaining popularity in many parts of the world and is viewed as an important component in accelerating the transition of humanity to green energy, has primarily emerged for economic reasons. This serves as a financing model that facilitates capacity expansion in the renewable energy sector.
In this initial phase of the study, the fundamental concepts that permeate the renewable energy market and are essential for understanding energy and electricity were explored. Furthermore, the legal framework governing the delivery of electricity from producers to consumers is elucidated and the meaning of electric energy and market activities is clarified.
In the second phase of this study, the concept of renewable energy, which is becoming increasingly prominent in the nation's energy policy, was thoroughly defined, and its various sources were investigated. The methods of energy production for each source have been briefly explained without delving into the technical details. The current state of affairs was assessed, and the advantages and disadvantages of renewable energy were analysed. Additionally, primary and secondary legislation related to the subject in our country has been compiled, and policies and strategies in this area have been examined and summarised in a general manner.
In the third part of this study, the legal aspects of the Renewable Energy Supply Agreement (RPS), which is a relatively new concept, are thoroughly analysed. First, the definition of the RPS is provided, followed by an explanation of the YEK-G certification process. The benefits of the RPS and certain situations that may limit its preference were then examined, and its various types were assessed in terms of contractual provisions under Turkish law.
Existing literature lacks studies on the legal aspects of NETA. In an effort to contribute to the national discourse in this emerging field, original research has been conducted, resulting in a valuable resource for those interested in this novel topic, which is both an uncharted territory for our country and for the energy sector. I fervently hope that my investigation will prove beneficial to all stakeholders involved in drafting and negotiating renewable energy laws and supply agreements, particularly considering the growing trend in Turkey.