Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi sağlık çalışanlarında COVID-19 pandemisinin sağlık anksiyetesi üzerine etkileri
The effects of COVID-19 pandemic on health anxiety of healthcare professionals in Cukurova University Faculty of Medicine Balcalı Hospital
Yazar: MERT BÜYÜKİKİZ
Danışman: PROF. DR. ESRA SAATÇI
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; COVID 19 = COVID 19 ; Pandemiler = Pandemics ; Sağlık anksiyetesi = Health anxiety ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sosyal hayat = Social life ; Ölçekler = Scales ; İş-yaşam dengesi = Work-life balance

Özet:
Amaç: Bulaşıcılığın çok yüksek olduğu COVİD-19, sağlık çalışanları üzerinde birçok olumsuz etkilere yol açmaktadır. Bu çalışmada, COVID-19 salgınının Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi sağlık çalışanlarının sağlık kaygıları ve yaşamı üzerindeki etkilerini belirlemeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, kesitsel tanımlayıcı nitelikte bir çalışma olarak tasarlanmış olup Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde yürütülmüştür. Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Etik Kurulu'ndan onay alındıktan sonra tıp fakültesinde görev yapan sağlık çalışanlarına tarafımızdan hazırlanan Sosyodemografik Veri Toplama Anketi ile birlikte "Sağlık Anksiyetesi Envanteri" uygulandı.  Sosyodemografik Veri Toplama Anketi'nde ilk 11 soru sosyodemografik özellikler (yaş, cinsiyet, medeni durum, meslekte geçirilen süre, çalışılan bölüm) ile ilgili olup diğer sorular; COVID-19 salgınından önce mental sorun varlığı, COVID-19 salgını sonrası psikolojik desteğe ihtiyaç duyma durumu, kronik hastalık varlığı, çocukların bakımı, COVID-19 kliniğinde aktif çalışma, sosyal ve iş hayatının nasıl etkilendiğine yönelik sorulardı. Daha sonra Sağlık Anksiyetesi Envanteri uygulandı.
Bulgular: Çalışmaya Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde görev yapan 300 sağlık çalışanı dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen sağlık çalışanlarından % 44,3'ünün (n=133) erkek, % 55,7'sinin (n=167) ise kadın olduğu gözlenirken yaş ortalamaları 34,7±8,8 (Med: 32, Minimum: 20, Maksimum: 58) yıl olduğu tespit edildi. Mesleki görev açısından katılımcıların % 28,0'inin (n=84) hekim, % 24,0'ünün (n=72) hemşire, % 22,7'sinin (n=68) tıbbi sekreter, % 25,3'ünün (n=76) ise diğer sağlık personeli oldukları ve katılımcıların sağlık sektöründe ortalama çalışma sürelerinin 10,2±8,2 (Med: 7, Minimum: 1, Maksimum: 33) yıl olduğu saptandı. Çalıştıkları bölüm açısından katılımcıların % 13,7'sinin (n=41) Acil Servis, % 59,7'sinin (n=179) poliklinikler, % 15,3'ünün (n=46) servisler, % 11,3'ünün (n=34) ise yoğun bakımlarda görev yaptıkları tespit edildi. COVID-19 için test yaptırmayanların (p=0,04) yaptıranlara göre, görevi nedeni ile birinci derece aile üyeleri ile görüşemeyenlerin (p=0,02) görüşenlere göre, COVID-19 salgını sürecinde el yıkama alışkanlıklarında artış olanların olmayanlara göre (p<0,001), COVID-19 salgını sürecinde ruh sağlığı profesyonelinden yardım alanların (p<0,001) almayanlara göre; psikolojik şikayeti için ilaç kullananların (p<0,001) kullanmayanlara göre; COVID-19 salgınında sigara alışkanlığında artış olanların (p=0,04) olmayanlara göre; COVID-19 salgını sürecinde alkol alışkanlığında değişiklik olmayanların (p=0,003) olanlara göre daha yüksek düzeyde sağlık kaygısı taşıdıkları tespit edildi. Çalıştıkları bölüm (p=0,04), COVID-19 hastalığı geçirenlerde hastalık şiddeti (p=0,001), COVID-19 hastalığı tedavi süreci (p=0,03), COVID-19 salgını sürecinde ekstra gıda alışverişinde bulunma durumu (p<0,001), COVID-19 salgını sürecinde ekstra temizlik ve hijyen malzemesi alışverişinde bulunma durumu (p<0,001), COVID-19 salgını süresince dışarıdan evine gittiğinde tüm kıyafetlerini değiştirme durumu (p<0,001), sigara içme alışkanlığı (p<0,001) ve alkollü içecek tüketme alışkanlığı (p<0,001) ile Sağlık Anksiyete Envanteri puanları arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edildi.
Sonuç: Çalışmamızda, ülkemizde COVID-19 salgınının sağlık çalışanlarının sağlık kaygıları ve onların yaşamları üzerine önemli etkileri olduğu saptanmıştır. Sağlık çalışanlarının fiziksel sağlıklarının yanı sıra işlevsel bir hizmet verebilmeleri açısından ruhsal sağlıklarının da korunabilmesi için gerekli koruyucu ve destekleyici ruhsal-toplumsal önlemlerin alınması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: COVID-19, sağlık çalışanları, Sağlık Anksiyetesi Envanteri, sosyal yaşam, iş yaşam

Abstract:
Aim: COVID-19, which is highly contagious, causes many negative effects on healthcare workers. In this study, we aimed to determine the effects of the COVID-19 outbreak on the health anxiety and life of health care professionals in Cukurova University Faculty of Medicine.
Materialand Methods: The study was designed as a cross-sectional descriptive study. Our study was carried out in Cukurova University Faculty of Medicine. After obtaining approval from the Ethics Committee of Cukurova University Faculty of Medicine, the two questionnaires were completed by the participants: Sociodemographic Data Collection Questionnaire and "Health Anxiety Scale". The first 11 questions in the Sociodemographic Questionnaire were related to sociodemographic characteristics including age, gender, marital status, year in profession, department they work in). Other questions in this Questionnaire were about having a mental/psychologic illness before the COVID-19 outbreak, need for psychological support after the COVID-19 pandemic, having a chronic condition, problems with child care during this period, active work  in the COVID clinics and how their social and work life had been affected. Afterwards, Health Anxiety Scale was completed by the participants.
Results: Three hundred healthcare professionals working in Cukurova University Faculty of Medicine were included in the study. It was observed that 44.3% (n=133) of them were male and 55.7% (n=167) were female, the mean age was 34.7±8.8 (med: 32, minimum: 20, maximum: 58) years. In terms of professional duty, 28.0% (n=84) of the participants were physicians, 24.0% (n=72) nurses, 22.7% (n=68) medical secretary, 25.3% (n=76) were other health professionals. The mean duration of work in the health sector was  10.2±8.2 (med: 7, minimum: 1, maximum: 33) years. In terms of the department they work, 13.7% (n=41) of the participants were working in the Emergency Department, 59.7% (n=179) outpatient clinics, 15.3% (n=46) inpatient clinics, 11.3% (n= 34) in intensive care units. The level of health anxiety was significantly higher in those who did not get tested for COVID-19 compared to those who got tested (p=0.04), in those who could not meet with their first-degree family members due to their job (p=0.02), in those washing their hands more frequently during the pandemic (p<0.001), in those who received help from a mental health professional during the pandemic (p<0.001),  in those who use drugs for psychological complaints (p<0.001), in those who had an increase in smoking habit during the pandemic (p=0.04), in those who had no change in their alcohol consumption habits during the pandemic (p=0.003). There was a significant relationship between scores of Health Anxiety Scale and the department they work in (p=0.04), the severity of the disease in those who had COVID-19 disease (p=0.001), the treatment period for COVID-19 disease (p=0.03), the habit of shopping for extra food during the pandemic (p<0.001), shopping for extra cleaning and hygiene materials (p<0.001), changing all clothes when going home (p<0.001), smoking habit (p<0.001) and alcoholic beverage consumption habit (p<0.001).
Conclusion: In our study, it was found that COVID-19 pandemic had serious effects on the level of anxiety and life of health care professionals. Required preventive and supportive psychological and social measures should be taken for the health care professionals in addition to the measures related to their physical health.
Keywords: COVID-19, Healthcare professionals, Health Anxiety Inventory, Social life, Professional life