Aydın yöresindeki buzağılarda görülen eimeria türlerinin yaygınlığının belirlenmesi
Determination of the prevalence of eimeria species in calves in aydin region
Yazar: TAYFUN ERCAN
Danışman: PROF. DR. NURAN AYSUL
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Parazitoloji = Parasitology
Dizin: Aydın = Aydın ; Buzağılar = Calves ; Eimeria = Eimeria ; Koksidiyozis = Coccidiosis ; Prevalans = Prevalence ; Sığırlar = Cattles

Özet:
Amaç: Bu araştırma Aydın yöresindeki buzağılarda görülen Eimeria türlerinin yaygınlığını belirlemek amacı ile yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmanın materyalini Aydın ilinde bulunan Efeler, Germencik, İncirliova, Karpuzlu, Söke, Çine, Nazilli, Sultanhisar, Yenipazar, Koçarlı ve Bozdoğan olmak üzere toplam 11 ilçeden rastgele seçilmiş 155 buzağının dışkı örnekleri oluşturmuştur. Hayvanların rektumlarından alınan dışkı örnekleri Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Veteriner Fakültesi Parazitoloji Anabilim Dalı Laboratuvarlarında doymuş tuzlu su santrifüj flotasyon yöntemi ile Eimeria sp. ookistleri varlığı yönünden incelenmiştir. Ookist saptanan dışkılar (% 2,5' lik potasyum dikromat (K2Cr2O7) ilave edilip petri kutuları içerisinde) laboratuarda bir süre (yaklaşık 10 gün) bekletilerek ookistlerin sporlanmaları her gün kontrol edilmiş ve takiben tür tayinleri yapılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılan 155 buzağının 53' ünde (% 34,19) Eimeria sp. ookistlerine rastlanmış ve 5 farklı Eimeria türü tespit edilmiştir. Buna göre; en yaygın tür E. auburnensis (%52,83) olarak belirlenmiş ve bunu sırasıyla E. bovis (% 49,05), E. alabamensis (%37.60), E. zuernii (% 30,18) ve E. ellipsoidalis (%28,30) izlemiştir. En yüksek prevalans; yaş gruplarına göre 0-1aylık yaş grubunda (% 38), cinsiyete göre erkeklerde (% 37,5), ırklara göre montofon ırkı hayvanlarda (% 61,5) ve ilçelere göre ise Çine ilçesinde (% 69,23) tespit edilmiştir. Dışkısında Eimeria sp. ookistlerine rastlanan hayvanların 22' sinin (% 41,5) tek tür, 12' sinin (% 22,64) iki tür, 8'inin (% 15,09) üç tür, 5' inin (% 9,43) dört tür, 4' ünün (% 7,54) beş tür ile enfekte olduğu saptanmıştır.
Sonuç: Çalışma sonucunda, Aydın yöresindeki buzağılarda Eimeria türlerinin varlığı ilk kez bildirilmiş olup, özellikle sığır yetiştiriciliği yapılan yörelerde yetiştiricilerin coccidiosis konusunda bilinçlendirilmeleri gerektiği kanısına varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Aydın, buzağı, coccidiosis, Eimeria, yaygınlık.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to determine the prevalence of Eimeria species in calves in Aydın region.
Material and Methods: The material of the study consisted of stool samples of 155 randomly selected calves from 11 districts in Aydın, namely Efeler, Germencik, İncirliova, Karpuzlu, Söke, Çine, Nazilli, Sultanhisar, Yenipazar, Koçarlı and Bozdoğan. The stool samples were taken from the rectums of animals and examined presence of Eimeria spp. oocysts. The oocyst detected feces (2.5 % potassium dichromate (K2Cr2O7) was added and in petri dishes) were kept in the laboratory for some time (about 10 days), sporulation of the oocysts was checked day by the day, and then species were determined.
Results: Eimeria sp. oocysts were found in 53 (% 34.19) of 155 calves. It was found that the calves were infected with a total of 5 species. These species were; E. auburnensis (% 52.83), E. bovis (% 49.05), E. alabamensis (%37.60), E. zuernii (% 30.18) and E. ellipsoidalis (% 28.30). The highest prevalence were detected followed as; according to age groups is in 0-1 month age group (% 38), according to sex is in males (% 37.5), according to breed is in Brown Swiss group (% 61.50) and according to districts is in Cine (% 69.23).
It's found that; 22 animals (% 41.50) were infected with one species, 12 animals (% 22.64) with two species, 8 animals (% 15.09) with three species, 5 animals (% 9.43) four species, 4 animals (% 7.54) with five species.
Conclusion: According to results of this study; Eimeria sp. oocyst are first detected and identified in calves in Aydin region and it is understood that the prophylaxy rules for coccidiosis are so important especially in cattle farm management.
Key words: Aydın, calf, coccidiosis, Eimeria, prevalance.