Pankreas cerrahisi sonrası tip I ve tip II diyabetli hastalarda hipoglisemi korkusu
Fear of hypoglycemia after pancreas surgery in patients with type i and TYPE II diabetes
Yazar: MERVE NUR AYDOĞAN
Danışman: PROF. DR. İKBAL ÇAVDAR
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Hipoglisemi = Hypoglycemia ; Korku = Fear ; Pankreas = Pancreas ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases

Özet:
Araştırma, pankreas cerrahisi uygulanan tip I ve tip II diyabetli hastalarda ameliyat sonrası dönemdeki hipoglisemi korkusunu ve hipoglisemi korkusunu etkileyen faktörleri belirlemek için tanımlayıcı olarak yapıldı. Araştırmanın evrenini özel bir üniversite hastanesinde pankreas cerrahisi geçirmiş 108 diyabetli birey oluşturdu. Örneklem kapsamını; en az bir yıl tip 1 veya tip 2 diyabet tanısı olan, pankreas cerrahisi geçirmiş, okuma-yazma bilen psikiyatrik ve serebral sorunu olmayan gönüllü bireyler oluşturdu. Etik kurul ve kurum izinlerinin alınmasından sonra verilerin toplanmasına başlandı. Verilerin toplanmasında literatüre dayalı olarak hazırlanan "Hasta Bilgi Formu" ve "Hipoglisemi Korku Ölçeği" kullanıldı. İstatiksel analizler SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) sürüm 25.0 (IBM Corp., Armonk, NY, USA) programı ile yapıldı. 

   Yapılan çalışmanın sonucunda, Hipoglisemi Korku Ölçeği toplam (α=0,965) ve alt boyut (davranış α=0,924; kaygı  α=0,960) güvenilirlik düzeyinin kabul edilebilir (0.7-0.8) sınırın üzerinde olduğu saptandı. Diyabetli olguların yaş, eğitim, BKİ, sosyal güvence, ekonomik durum, çalışma durumu ve alışkanlıklarına (sigara, alkol) göre hipoglisemi korku düzeylerinin istatistiksel olarak anlamlı derecede herhangi bir farklılık göstermediği saptandı (p>0,05). Tip 1 diyabetli olguların, insülin kullananların, daha önce hipoglisemi yaşayanların, hipoglisemi farkındalığı olanların, diyabet ve hipoglisemi eğitimi alanların, cerrahi süreçte hipoglisemi deneyimi olanların istatistiksel olarak anlamlı derecede hipoglisemiyi önlemeye yönelik davranışlarda daha sık bulundukları (t=3,993;p=<0,001) ve hipoglisemiye yönelik korkularının (t=2,920;p=0,004) istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptandı. Hipoglisemi korkusu ile yaş arasında anlamlı bir ilişki bulunamadı (p>0,05). Cerrahi girişim öncesi ve sonrası hipoglisemi girme girme (β=-0,22; t=-2,30; p=0,024) ve hipoglisemi hakkında eğitim alma (β=-0,31; t=-2,66; p=0,009) durumu hastaların hipoglisemi korkusuna etki eden bağımsız faktörler olarak belirlendi. Bu bilgiler ışığında, hemşirelik araştırmalarına yönelik olarak; özellikle cerrahi birimlerde çalışan sağlık profesyonelleri, glisemi kontrolünün sağlanması, belirlenen protokoller çerçevesinde uygulamalar yapması önemli bir yaklaşımdır. 

Anahtar Kelimeler : Pankreas Cerrahisi, Hipoglisemi, Tip 3 Diyabet, Hipoglisemi Korkusu

Abstract:
The study was conducted as a descriptive study to determine the fear of hypoglycemia in the postoperative period and the factors affecting the fear of hypoglycemia in patients with type I and type II diabetes who underwent pancreatic surgery. The population of the study consisted of 108 individuals with diabetes who had undergone pancreatic surgery in a private university hospital. The sample scope; Volunteers who were diagnosed with type 1 or type 2 diabetes for at least one year, had pancreatic surgery, were literate, and had no psychiatric or cerebral problems. After obtaining the ethics committee and institutional permissions, data collection began. "Patient Information Form" and "Hypoglycemia Fear Scale" prepared in line with the literature were used to collect data. Statistical analyzes were performed using SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) version 25.0 (IBM Corp., Armonk, NY, USA).

   As a result of the study, the total (α=0.965) and sub-dimension (behavior α=0.924; anxiety α=0.960) reliability level of the Hypoglycemia Fear Scale was found to be above the acceptable (0.7-0.8) limit. It was determined that hypoglycemia fear levels of diabetic patients did not show any statistically significant difference according to age, education, BMI, social security, economic status, working status and habits (cigarette, alcohol) (p>0.05). Cases with type 1 diabetes, those who use insulin, those who had hypoglycemia before, those who were aware of hypoglycemia, those who received diabetes and hypoglycemia training, and those who had hypoglycemia experience during the surgical process were more common in behaviors aimed at preventing hypoglycemia (t=3.993;p=<0.001) and Fears of hypoglycemia (t=2.920; p=0.004) were found to be statistically significantly higher. There was no significant relationship between fear of hypoglycemia and age (p>0.05). Getting hypoglycemia before and after surgery (β=-0.22; t=-2.30; p=0.024) and getting education about hypoglycemia (β=-0.31; t=-2.66; p=0.009 ) were determined as independent factors affecting the patients' fear of hypoglycemia. In the light of this information, for nursing research; It is an important approach especially for health professionals working in surgical units, providing glycemic control and making applications within the framework of determined protocols.
 
Keywords: Pancreatic Surgery, Hypoglycemia, Type 3 Diabetes, Fear of Hypoglycemia