Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda eser sahibinin haklarının Ceza Hukuku aracılığıyla korunması
Protection of the rights of the owner of the work in the Law on Intellectual and Artistic Works through Criminal Law
Yazar: ÇİĞDEM GÜLLÜ
Danışman: PROF. DR. MUHARREM ÖZEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Ceza Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ceza hukuku = Criminal law ; Eser sahibi = Ownership work ; Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu = Intellectual and Artistic Work Law ; Fikri ve sınai mülkiyet hakları = Intellectual and industrial property rights ; Türk hukuku = Turkish law ; Uluslararası sözleşmeler = International conventions

Özet:
Mülkiyet kavramından söz edildiğinde ilk akla gelen kavramlar çoğunlukla eşya
hukuku bünyesindeki menkul ve gayrimenkullerden ibaretken insan zihninin ürünü
olan, sahiplik durumuna ve korumaya konu olan fikri mülkiyet kavramı geri planda
kalmaktadır. Ancak günümüzde insanın en büyük sermayesinin bilgi olduğu göz önüne
alındığında fikir ve sanat eserlerinin korunmasına da en az maddi eşya kadar önem
verilmesi gerektiği açıkça anlaşılabilmektedir.
Fikir ve sanat eserleri üzerinde bu eserlerin yaratıcısı olan kişilere tanınan
birtakım haklar mevcuttur. Bu haklar mali veya manevi haklar şekilde kendini
göstermektedir.
Fikir ve sanat eserlerinin sahiplerine sağlamış olduğu hakların korunması
amacıyla günümüzde devletler iç hukuklarında birçok düzenlemeler yapmaktadır. İç
hukukunda düzenleme yapan ülkeler arasında yer alan Türkiye'de fikir ve sanat eserleri
ile alakalı eser sahiplerinin haklarını himaye etmek amacıyla geçmişten günümüze
çeşitli düzenlemeler yapmıştır. Türkiye'de bu konuda modern anlamda ilk kanun 1951
senesinde 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'dur.
Gelişmiş ülkelerin diğer ülkelere nazaran fikir ve sanat eserlerine ve sahiplerine
daha çok önem verdikleri görülmektedir. Bu konuda yeknesak bir alan oluşturmak
amacıyla milletlerarası sözleşmeler de imzalanmaktadır. Türkiye'de bu sözleşmelerin
birçoğuna imza atmıştır.
Bununla birlikte Türk hukukunda FSEK kapsamında her ne kadar eser
sahiplerini mali ve manevi hakları koruma altına alınmaya çalışılıyor olsa da mevcut
düzenlemeler yetersiz kalmaktadır. Şöyle ki, fikir ve sanat eserlerinin sahiplerinin FSEK kapsamında düzenlenen ceza hükümleri ile eser sahiplerinin mali veya manevi
haklarında herhangi bir hak kaybı olmadan ve tam anlamıyla korunması öncelikle
toplum üzerinde bilinç oluşturulması ve buna ek olarak ceza hukuku prensipleri
çerçevesinde söz konusu kanunun bütününe ters düşmeyecek şekilde bunun yanı sıra
milletlerarası sözleşmelere yaklaştırılarak kanunun yeniden düzenlenmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Fikir ve Sanat Eserleri, eser sahibinin hakları, eser, eser sahipliği. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu.

Abstract:
The importance of intellectual property rights has increased significantly with
the substantial developments in the field of technology and science and started to get the
attention they deserve among the property rights on material objects.
This evolvement led legislative institutions to extend the protection of rights of
the author. Now in the modern world, it is considered that there are a lot of rights on the
owner's work to be protected.
Along with the international regulations, law number 5846 on Intellectual and
Artistic Works is available in Turkey which has many regulations on rights and
privileges and recognition of the owner who creates the work. But this code can no
longer catch up with the requirements of the modern age and is not in coordination with
the international regulations.
In this study, basic concepts, historical background, and characteristics of
intellectual property rights are defined and analyzed at first. Afterward, articles that
regulate criminal sanctions on the infringement of law number 5846 are explained
widely. In conclusion, domestic law and international regulations were compared and it
was suggested to update the law in order to protect the rights of the author more
effectively.

Key Words: Intellectual Property, Copyright, Rights of the Author, Work, Intellectual Property Law