İnfant ortopedisi görmüş dudak damak yarıklı bireylerin erken ve geç karma dentisyonda dental ark özelliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of dental arch characteristics in early and late mixed dentition of cleft lip and palate individuals treated by infant orthopedics
Yazar: EBRU ÖZMEN
Danışman: PROF. DR. ELÇİN ESENLİK
Akdeniz Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Yenidoğan ortopedisi (YO) ve gingivoperiosteoplasti (GPP) uygulamalarının erken ve geç karma dentisyon dönemindeki dudak damak yarıklı (DDY) bireylerin dental ark boyutları ve dental ark ilişkileri üzerindeki etkilerinin yarıksız bireylerle karşılaştırılarak incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: 7-13 yaş aralığındaki 95 DDY'li birey öncelikle yarık tipine göre gruplara ayrılmıştır. Tek taraflı tam DDY (TTDDY) grubunda 52, tek taraflı dudak ve alveol yarığı grubunda (TDAY) 22, çift taraflı tam DDY (ÇTDDY) grubunda ise 21 DDY'li birey bulunmaktadır. Sonrasında gruplar YO ve GPP uygulanma durumlarına göre tekrar alt gruplara ayrılmıştır. DDY'li bireylere ait üç boyutlu dijital modeller üzerinde ark genişliği, uzunluğu, derinliği ile yarık genişliği ve segmentler arasında her yönde seviye farkı ölçümleri gerçekleştirilerek kontrol grubundaki 75 yarıksız bireyle karşılaştırılmıştır. DDY'li bireylere ait dijital intraoral fotoğraflar üzerinden fistül tipleri değerlendirilmiştir. DDY'li bireylerde MHB İndeks skorlaması yapılmış ve indeks skorları ile dental ark boyutları arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizlerde ANOVA, Tukey Testi, Pearson Ki-kare Testi, Kruskal-Wallis H Testi ve Spearman Korelasyon Testi kullanılmıştır.
Bulgular: TTDDY, ÇTDDY ve TDAY gruplarının üst interkanin mesafe ölçümleri kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha küçük bulunmuştur (p<0,05). TTDDY ve ÇTDDY gruplarının üst total ark uzunluğu ve üst posterior palatal derinlik ölçümleri kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha küçük bulunmuştur (p<0,05). TTDDY grubunda, segmentler arasında her yöndeki seviye farkı ölçümleri YO uygulanmayan bireylerde, YO sonrası GPP uygulanan bireylerden istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha fazla bulunmuştur (p<0,05). Tüm yarık tiplerinde Tip VI ve Tip VII fistül görülme oranı YO sonrası GPP uygulanan bireylerde YO sonrası GPP uygulanmayan ve YO uygulanmayan bireylerden istatistiksel olarak anlamlı şekilde az bulunmuştur (p<0,05). Tüm yarık tiplerinde YO ve GPP uygulanan ve uygulanmayan bireyler arasında MHB İndeks skorları benzer bulunmuştur.
Sonuç: DDY'li bireylerde üst interkanin mesafe yarıksız bireylerden daha küçük bulunmuştur. GPP uygulamasının tüm yarık tiplerinde Tip VI ve VII fistül görülme oranını azalttığı görülmüştür. GPP, YO ile oluşturulan dental ark formunun korunmasında ve maksiller arkın daralmasının azalmasında etkilidir. DDY'li bireylerde, dental ark boyutlarındaki azalma YO ve GPP uygulamalarından bağımsız olarak yarık varlığı ve buna bağlı doku eksiklikleri ya da palatoplasti uygulamaları ile ilişkili olabilir.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to investigate the effects of infant orthopedics (IO) and gingivoperiosteoplasty (GPP) on dental arch dimensions and dental arch relationships in early and late mixed dentition children with cleft lip and palate (CLP) by comparing them with non-cleft children.
Materials and Methods: 95 children with CLP between the ages of 7-13 were first divided into groups according to cleft type. There are 52 children with CLP in the unilateral total CLP (TTDDY) group, 22 children in the unilateral cleft lip and alveolar group (TDAY), and 21 children in the çift taraflı total CLP (ÇTDDY) group. After that, the groups were divided into subgroups according to who had IO and GPP. Arch width, length and depth, cleft width and level difference in all directions between segments were measured on three-dimensional digital models of children with CLP and compared with 75 children without cleft in the control group. Fistula types were evaluated based on digital intraoral photographs of children with CLP. MHB Index scoring was performed in children with CLP and the relationship between index scores and dental arch dimensions was evaluated. ANOVA, Tukey Test, Pearson Chi-square Test, Kruskal-Wallis H Test and Spearman Correlation Test were used in statistical analyses.
Results: The upper intercanine distance measurements of the TTDDY, ÇTDDY and TDAY groups were found to be statistically significantly smaller than the control group (p<0.05). Upper total arch length and upper posterior palatal depth measurements of TTDDY and ÇTDDY groups were found to be statistically significantly smaller than the control group (p<0.05). In the TTDDY group, level difference measurements in all directions between segments were found to be statistically significantly higher in children who had no IO than in children with who had GPP after IO (p<0.05). The incidence of Type VI and Type VII fistula in all cleft types was found to be statistically significantly lower in children who had GPP after IO than in children who had no GPP after IO and those who had no IO (p<0.05). MHB Index scores were found to be similar between children who had and had no IO and GPP in all cleft types.
Conclusion: The upper intercanine distance in children with CLP was found to be smaller than in children without cleft. GPP has been shown to reduce the incidence of Type VI and VII fistulas in all cleft types. GPP is effective in preserving the dental arch form created by IO and reducing the narrowing of the maxillary arch. In children with CLP, the decrease in dental arch dimensions may be related to the presence of clefts and related tissue deficiencies or palatoplasty applications, independent of IO and GPP.