Nezihe Muhiddin, kadın gotiği ve gotik kahramanlar
Nezihe Muhiddin, female gothic and gothic hero(in)es
Yazar: NİLÜFER YEŞİL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. LAURENT MİGNON
İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Türk edebiyatında daha çok gerçekçi edebiyatın üretilmesi, gotik yapıtlardaki özgünlüğün göz ardı edilmesini beraberinde getirmiştir. Cumhuriyet dönemi yazarlarından Nezihe Muhiddin'in İstanbul'da Bir Landru (1934), Benliğim Benimdir! (1929) ve Sus Kalbim Sus! (1944) adlı üç romanında gotik öğelere rastlanmakla birlikte, bu yapıtlar gotik gelenekle ilişkilendirilerek hiç ele alınmamıştır. Bu durum muhtemelen, gerçekçi edebiyatın merkezî konumu kadar, yazarın tepki uyandıran siyasi kimliğinden kaynaklanmaktadır. Kemalist iktidardan haklarını açık açık isteyen ve bir Osmanlı aydını olarak, ?çocuk? kadın rolüne uymayan Muhiddin, 1927'den sonra siyasetten uzaklaştırılır. Bu tezin amacı, Muhiddin'in muhalif kimliğini dikkate alarak, yazarın bu romanlarında neden gotik gelenekten yararlandığını irdelemektir. Gotik edebiyatın tarihsel gelişimine ve bazı kuramlarına tezin ?Gotik: Türk Edebiyatında Bir İstisna? adlı bölümünde yer verildikten sonra, ?Prenses Nazlı'nın Gotik Macerası: İstanbul'da Bir Landru? başlıklı ikinci bölümde ise bu romanda Byronik kahraman, ölüsevicilik ve aradalık olmak üzere başlıca üç gotik unsurun ?çocuk? kadının macerasına nasıl yön verdikleri sorgulanmaktadır. Bu unsurların geçmiş zamanla bağlantısı, Prenses Nazlı'nın iktidara sahip olduğu bir döneme duyduğu özlemi dile getirmektedir. ?Cariyelerin İktidarla Gotik Mücadeleleri: Benliğim Benimdir! ve Sus Kalbim Sus!? adlı son bölümde, kadının evin içinde ve dışında maruz kaldığı gotik şiddetle mücadelesi irdelenmektedir. Ataerkil düzeni aldatmak için kendilerine biçilen rollerde uzmanlaşan bu gotik kadın kahramanlar, Nezihe Muhiddin'in de kadın yazarı kimliğinde uzmanlaşmasının göstergeleridir. Gotik gelenek çerçevesinde yapılan sorgulamaların ışığında, bu romanların ?Batılı?yı ya da Osmanlı'yı yeren ve Cumhuriyet ideolojisini yücelten okumalarla sınırlı değerlendirmelerine yeni bir bakış açısı getirilmiştir. Böylelikle, gotik geleneği kullanan muhalif bir kadın yazar olarak Nezihe Muhiddin'in diğer Cumhuriyet dönemi yazarlarından farkı ortaya konulmuştur.

Abstract:
Three novels by Nezihe Muhiddin, İstanbul?da Bir Landru (A Landru in Istanbul) [1934], Benliğim Benimdir! (I Am The Master!) [1929] ve Sus Kalbim Sus! (Hush Now!) [1944], have not yet been related to the gothic tradition, not only because of the central position of realism in Turkish literature but also because of Muhiddin being a controversial figure in the political arena of the Republican Period. The aim of this thesis is to analyze the reasons why Muhiddin has used the gothic tradition in these novels. Following the theoretical framework for this study, the next chapter focuses on how the Byronic hero, necrophilia and liminality lead the way in the ?child? woman?s adventure in the novel İstanbul?da Bir Landru. These three gothic elements which are associated with the past suggest Princess Nazlı?s longing for a period when she held power. The other two novels are studied in the next chapter to reveal how heroines struggle against violence inside and outside the house. These gothic heroines who have professionalized in their roles which have been set by the patriarchy can also be considered as signs of Muhiddin?s professional femininity. By means of such inquiries into the gothic tradition, a new light is shed upon the readings of these novels either as a criticism of the ?Western? or the Ottoman or as a celebration of the Republican ideology. Nezihe Muhiddin as a writer of subversion in the female gothic tradition is thus given a distinct place among other writers in the Republican Period.