George Büchner'in "Woyzeck" oyunundaki iktidar figürleri /
Yazar: HANDAN BAYINDIR
Danışman: PROF. DR. BAHADIR GÜLMEZ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sahne ve Görüntü Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1997
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Büchner, George = Büchner, George ; Foucault, Michel = Foucault, Michel ; Tiyatro = Theatre

Özet:
Bu çalışma, Michel Foucault'nun Modern Toplumlardaki İktidarın çok merkezliliğine işaret eden bir diyagramın niteliklerini taşımakta ve bu çerçevede Büchner'in "Woyzeck" adlı oyunundaki iktidar figürlerini incelemeyi hedeflemektedir. Foucault, topluma ve bireylere özgü iktidar aygıtlarının geniş bir tarihini kurarak, iktidarın parçalı ve kısmi nitelikler oluşturduğu bir süreci betimler. Kurumlar ve öz- neler dizgesinde oluşan kopuklukların tarihselliğini açıklayarak, tarihsel kopuklukların nedenleri üzerinde durur. Tarihin bu kopukluklardan oluşan bir iktidarı doğurduğunu ilei sürer. İktidarın yalnızca mekanizmaların denetleyiciliğinde değil, bireylerin düşünce ve bedenlerindeki zamana ve uzama yayılı olarak;duruşlara, jestlere ve hareketlere sinmesinden sözetmek gereklidir. Çalışmamızda tüm bunlara yönelik olarak Foucaulf'nun iktidara bakışaçısı üzerinde durulmuştur. Toplumbilimleri, cinsellik,disiplin, söylem, bilgi ve delilik gibi kavramların İktidarla olan ilişkileri tartışılmıştır. Michel Foucault'nun, Pierre Riviere dosyası ile "Woyzeck" raporunun örtüşme aralıkları üzerinde durularak, kurumsal söylemlerin ne şekilde bir iktidar söylemi geliştirdikleri incelenmiştir. Georg Büchner'in yaşadığı dönemin ve "Woyzeck" oyunu dönenıinin sosyo- ekonomik bir analizi yapılarak, aynı dönem Romantizm akımı ve yetmişbeşyıl sonra gelişecek olan "Dışavurumculuk" akımının izlerinin Büchner'deki yansımaları incelenmiştir. Son olarak Michel Foucault"mın iktidara bakış açısıyla "Woyzeck"incelemesi yapılarak, iktidar figürlerinin biçim ve içerik nedenleri üzerinde durulmuştur.

Abstract:
This study has the quality of a diagram that reflects the Michel Foucault's mul- ti-centertedness of "Power" in Modern Societies and targets to examine power figures in "Woyzeck" which is one of the Büchner's important plays. Michel Foucault describes a process where sectional and diversified qualities of power presented,by establishing a wide history of the instruments of personal power.He explains the historical break-downs in the institutional and objective line of comprehen- sions,thus,dwells upon the historical break-downs.He claims that history creates a power consisting of such break-downs.Power does not exist only in control mechanisms but actually rests in the minds and bodies of people and within time and space, it proceeds towards statues, jests and beb.aviours.In this study, Michel Foucault's understanding of power is handled all in these aspects.Power's relation with social sciences, sexuality, discipline, mode of expression, information and madness are discussed. "Pierre Riviere" file that Michel Foucault made is confronted with "Woyzeck" report and the coincidance frequency is examined to understand how institutional exp- ressions create a mode of expression for power. Socio-economical analysis of Georg Büchner's period ard Woyzeck's period is added.Both Romantic parallels and expressionistic seeds are pointed out. Finally from Michel Foucault's point of view on power to "Woyzeck", the rea- sons of the form and the content of power figures are explained.