Mostar kenti örneğinde konut alanlarının yeniden üretim sürecinin değerlendirilmesi
The evaluation of regeneration process of residential areas in the case study city Mostar
Yazar: PINAR ENGİNCAN
Danışman: PROF. DR. İHSAN BİLGİN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Doğu Avrupa = Eastern Eurepean ; Konut = Dwelling house ; Konut politikaları = Housing policies ; Mimarlık = Architecture

Özet:
?Mostar Kenti Örneğinde Konut Alanlarının Yeniden Üretim Sürecinin Değerlendirilmesi? başlıklı doktora tezinin yola çıkış noktası; `bir kentin konut alanlarının yeniden üretimini, üretim sürecinde rol alan karar mekanizmasının tüm merkezi ve yerel yönetsel erki ile taşeron, girişimci, kullanıcı gibi uygulama sürecinin aktörleri ve rollerini, bir bütünün parçaları olarak kabul ederek, konuyu söz konusu aktörler ve rolleri bağlamında tartışmanın, plan yapmak ile uygulamak arasındaki ilişkiyi güçlendireceği' olmuştur.Özellikle, sosyalist sistemden kapitalist sisteme geçen ülkelerde yaşanan dönüşümler göz önüne alındığında konut alanlarının üretiminde rol alan aktörlerin rollerinin değişmesinin yanı sıra üretim sistemine yeni aktörlerin katıldığı bilinmektedir. Söz konusu aktörler ? roller üzerinden üretim sürecini ve süreçteki değişimleri değerlendirebilmek için sistem değişikliği yaşayan ülkelerin konut üretim sistemleri ele alınmıştır.Doğu Avrupa'da üretim sistemini belirleyen konut politikaları ile bir yandan sistemdeki tüm aktörler yeni roller edinirken, bir yandan da yeni sistem yeni aktörleri ortaya çıkarmıştır. Çalışma kapsamında odaklanılması gereken asıl konu ?konut alanlarının yeniden üretimi? olduğundan konut stokunun yeniden yapılandırılması için kurgulanan politik sistem ve sistemde rol alan aktörler özellikle merkezi yönetim ve yerel yönetim düzeyinde detaylı olarak incelenmiştir.Söz konusu ülkelerin deneyimlerinden yola çıkılarak, yine bir Doğu Avrupa ülkesi olan Bosna?Hersek'te Mostar Kenti özelinde konut alanlarının yeniden üretimi konusunda yaşanan problemlerin çözümüne yönelik aktörler ve roller üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır.Bu değerlendirmeler ve dünyada kentsel yeniden üretime yönelik bilgilerin ışığında Mostar'da konut alanlarının yeniden üretim sürecinde tespit edilen eksikliklerden yola çıkılarak kentte herhangi bir konut alanının yeniden üretimi için kullanılabilecek olan kurumsal bir yapı geliştirilerek önerilmiştir.Anahtar Kelimeler: Konut Politikası, Konut Alanlarının Yeniden Üretimi, Doğu Avrupa, Güneydoğu Avrupa, Mostar.

Abstract:
Starting point of the thesis ?The Evaluation of Regeneration Process of Residential Areas in the Case Study City Mostar?: `Discussing housing areas? regeneration in a city in terms of actors and roles will strengthen the relationship between planning and application by considering application process actors-roles such as subcontractor, user with decision mechanism?s all central and local administrative power in production process?.It?s known that new actors participated the production process besides actors? changing roles in housing areas production process when especially transformations in the countries shifting from socialist to capitalist system are considered. To evaluate the production process and changes in the process in terms of these actors?roles, housing production systems of the countries going through a system change were examined.With the housing policies determining the production system in Eastern Europe, while all actors in the system were having new roles, the new system was introducing new actors. As the main focus in the study is ?residential areas? regeneration?, political system and actors in the system were studied.An attempt was made to evaluate actors and roles to solve housing areas regeneration problems in Mostar in Bosnia-Herzegovina, which is also an Eastern European country, and develop methods/recommendations by starting with these countries? experiences.By using these evaluations and the knowledge about the regeneration process in world, the defects of the regeneration process in Mostar is determined and an institutional structure is proposed in order to be used in any area that is planned to be regenerated in Mostar.Keywords: Housing Policy, Regeneration of Residential Areas, Eastern Europe, South Eastern Europe, Mostar.