Multipl Sklerozlu hastalarda hastalık algısı
Determination of illness perception in Multiple Sclerosis patients
Yazar: ŞÜKRÜ ÖZEN
Danışman: PROF. DR. HATİCE BOSTANOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algı = Perception ; Hastalık = Disease ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Uyum = Adaptation ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışma, MS tanısı konulan hastalarda, hastalık algısının belirlenmesi amacıyla 70 MS hastası ile yapılmıştır. Verilerin toplanması için Anket Formu, Hastalık Algısı Ölçeği (HAÖ-R) (IPQ-R Illness Perception Questionnaire)  kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesi için, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. 
Çalışma sonucunda, hastalık algısı alt boyutlarından kişisel kontrol puan ortalaması en yüksek, süre (döngüsel) puan ortalaması ise en düşük bulunmuştur. Ölçeğin olası hastalık nedenleri boyutuna bakıldığında, psikolojik atıflar puan ortalaması en yüksek bulunmuştur. Hastalık alt boyutlarından kimlik boyutu kadınlarda, süre (döngüsel) alt boyutu 41 ve üzeri yaş grubunda, hastalığı anlayabilme alt boyutu okuryazar değil/ilköğretim mezunu olanlarda istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Hastaların hastalık hakkındaki görüşleri ile ilgili alt boyutlar incelendiğinde;  süre (akut/kronik), sonuçlar, kişisel kontrol ve duygusal temsiller puan ortalamalarının diğerlerinden daha yüksek olduğu saptanmıştır.	 
Multipl Skleroz dışında hastalığı olan hastalarda kişisel kontrol ve duygusal temsiller alt boyutu, yardıma gereksinimi olanlarda kimlik ve sonuçlar alt boyutu, bilgi alma durumuna göre süre (akut/kronik) alt boyutu istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Bilgi alan hastaların puan ortalaması daha yüksek bulunmuştur. Hem hastalık hakkında hem de bakım konusunda yeterli bilgi alan hastalarda, hastalığı anlayabilme alt boyutu istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Hastalık Algısı, Multipl Skleroz, Hemşirelik, Uyum, Yaşam Kalitesi

Abstract:
This research was carried out with 70 patients to determinate the illness perception of patients? diagnosed Multiple Sclerosis (MS). Descriptive Features Form and Illness Perception Questionnaire were used to collect data. For analysis of the data, frequency distribution, Mann Whitney U test and Kruskal Wallis H test were used. 
As a result, the highest mean score of illness perception sub-dimensions was personal control and the lowest was time (cyclic). Between the possible causes of illness, psychological attributions were the highest mean score. The identification of disease, one of the sub-dimensions, in women; duration (cyclic) in the age group of 41 and above; understanding the illness in the illiterate/elementary education graduates were found statistically significant. When patients? views on the disease and sub-dimensions were examined, time (acute/chronic), the results, personal control and emotional representations mean scores were found to be higher than the others. For the patients who had another disease out of MS self-control and emotional representations mean score, for the patients who needed help identity and the results mean score, depending on the period of obtaining information time (acute/chronic) were statistically significant. For the patients who received adequate information about the both disease and care, understanding disease was found statistically significant. Variables such as patients? working status, duration of disease, hospitalization, drug usage, attack status in the last six months were found no statistically significance.

Key Words:Illness Perception, Multiple Sclerosis,Nursing, Adherence, Quality of Life