Preterm bebeklere anneleri tarafından farklı sıklıklarda uygulanacak oral motor girişimin oral beslenme performansı ve anne bebek bağı üzerine etkisinin incelenmesi
Examining the effect of oral motor intervention applied to preterm babies by their mothers at different frequencies on oral feeding performance and mother baby bonding
Yazar: AYLİN DEMİRCİ
Danışman: PROF. DR. NAİME EVRİM KARADAĞ SAYGI
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Nöroloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Amaç: Preterm bebeklere annelerinin uygulayacağı oral motor girişimin, oral becerilere ve anne-bebek bağlanmasına etkisini araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Düzeltilmiş yaşı 3 aya kadar olan 42 preterm dahil edildi. İki müdahale ve bir kontrol şeklinde üç grup oluşturularak her gruba 14 bebek alındı. Anneler tarafından, Prematüre Bebek Oral Motor Girişimini (PIOMI) 7 gün, günde 2 (PIOMI7) veya 14 gün, günde 1 kez (PIOMI14) uygulandı. Oral beceriler Preterm Bebeklerde Oral Beslenmeye Hazır Oluşluğu Değerlendirme Ölçeği (POFRAS) ve Emzirme Tanılama Aracı'yla (LATCH), anne bebek bağlılığı Anne Bebek Bağlanma Ölçeği'yle (ABBÖ), uygulama başarısı PIOMI Güvenilirlik Değerlendirme Aracı'yla değerlendirildi. 
Bulgular: LATCH'ın memeyi tutma, yutma hareketi ve total puanlarında tüm gruplarda istatistiksel olarak anlamlı iyileşme görüldü. PIOMI7 ve PIOMI14'te POFRAS davranışsal, besleyici olmayan emme ve total puanlarında; kontrol grubunda davranışsal, oral refleksler ve total puanda istatistiksel olarak anlamlı iyileşme saptandı. Ancak üç grup arasında anlamlı fark görülmedi (p>0,05). PIOMI7 ve kontrol gruplarında ABBÖ maddelerinde ve total puanında anlamlı iyileşme görülmezken PIOMI 14'te annenin bebeğine duyduğu sevinç maddesi (p=0,014) ve ABBÖ total puanında (p=0,006) anlamlı iyileşme gözlendi. ABBÖ total puanında üç grup arasında PIOMI14'te anlamlı iyileşme görüldü (p=0,024).
Sonuçlar: Taburculuk sonrası erken dönemdeki oral motor girişimle pretermlerin oral becerileri ve emme başarıları iyileşmektedir. Fakat farklı sıklıklardaki uygulamalar belirgin fark yaratmamakta, kontrol dahil tüm grupların değerlendirmeleri anlamlı düzelmektedir.  Annenin uyguladığı oral motor girişim bebekle bağlanma durumuna da katkı sağlamaktadır. Annenin katılımının; tedavi etkinliği, anne bebek bağlılığı açısından olumlu sonuçlarının bulunduğu ve tedaviye dahil olmasının önemli olduğu görüşü desteklenmektedir.
Anahtar Sözcükler: Preterm, oral motor beceri, emme-yutma-solunum koordinasyonu, anne-bebek bağlanması

Abstract:
Objective: It was aimed to investigate effect of oral motor intervention applied to preterms by their mothers on oral skills and mother-infant bonding.
Materials and Methods: Forty-two preterms with corrected age of up to 3 months were included. Two intervention, one control group were created; 14 babies were included in each group. Premature Infant Oral Motor Intervention was applied by their mothers twice a day, 7 days(PIOMI7); once a day, 14 days(PIOMI14). Preterm Oral Feeding Readiness Assessment Scale(POFRAS), LATCH Breastfeeding Assessment Tool, Mother to Infant Bonding Scale(MIBS), PIOMI Reliability Assessment Tool were used in evaluation.
Results: Statistically significant improvements were observed in LATCH breast holding, swallowing movement, total scores in all groups. Statistically significant improvement was detected in PIOMI7-14 in POFRAS behavioral, non-nutritional intake items, total scores and in control group in behavioral, oral reflexes, total score. There was no remarkable difference between groups (p>0.05). There was no significant improvement in MIBS items, total score in PIOMI7, control groups. Remarkable improvement was observed in PIOMI14 the mother's feeling of joy for her baby (p=0.014), MIBS total score (p=0.006), among groups total score in PIOMI14 (p=0.024).
Conclusion: Oral skills of preterms improve with oral motor intervention early after discharge. Interventions at different frequencies don't create noticeable difference, even control group evaluations improve significantly. Oral intervention applied by mother contributes to mother-baby bonding. It's supported that mother's participation has positive effect on treatment effectiveness, bonding and that her involvement in treatment is important.
Keywords: Preterm, oral motor skills, sucking-swallowing-respiratory coordination, mother-baby bonding