COVID-19 pandemisi sürecinde depresyon-anksiyete-stres düzeyi ve oral hijyen tutumlarının birlikte değerlendirilmesi
Assessment of depression-anxiety-stress level and oral hygiene attitudes in the process of COVID-19 pandemia
Yazar: BÜŞRA BELDAĞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET YALIM
Gazi Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı / Periodontoloji Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Ağız sağlığı = Oral health ; COVID 19 = COVID 19 ; Depresyon = Depression ; Oral hijyen = Oral hygiene ; Pandemiler = Pandemics ; Stres = Stress

Özet:
Covid-19 pandemisinde salgınla ilgili bilinmezlikler, bireylerin kendileri ve yakınlarının sağlığıyla ilgili kaygıları ve alınan izolasyon önlemlerinin sosyal desteği azaltması, bireylerin ruh sağlığını olumsuz etkilemektedir. Ruh sağlığının olumsuz etkilenmesi hem periodontal hastalıklar için risk oluşturmakta hem de koruyucu sağlık davranışlarına uyumu bozabilmektedir. Covid-19 pandemisinin ruhsal etkilerini değerlendirmeyi, bu süreçteki ağız hijyeni tutumlarını ve ağız hijyeni tutumları ile demografik ve psikolojik ilişkileri araştırmayı amaçladığımız çalışmamızda; 75 kadın, 75 erkek toplam 150 birey çalışma kapsamına alınmıştır. Çalışmamız kesitsel, tanımlayıcı bir anket çalışmasıdır. Anket soruları; demografik özellikler, anamnez soruları, oral hijyen tutumlarına ilişkin sorular ve ruhsal durumu değerlendirmek için DASS-21 ölçeği olmak üzere, toplam 23 sorudan oluşmaktadır. Çalışmadan elde edilen veriler SPSS 11.5 programı ile analiz edilmiş, kategoriler arasındaki farklılıklar Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis H testi ile, değişkenler arasındaki ilişkiler Ki-kare ve Fisher-exact testleri ile değerlendirilmiştir. Ayrıca değişkenlere ait risk faktörleri Tek ve Çok Değişkenli Lojistik Regresyon analizleri ile belirlenmiştir. Çalışmamıza katılan bireylerin %40,7'sinde en az hafif düzey anksiyete, %28,7'sinde en az hafif düzey depresyon ve %19,3'ünde en az hafif düzey stres bulguları gözlenmiştir. Çalışmamızda kadın olmak, bekar olmak, çocuk sahibi olmamak, düşük gelir düzeyi, daha genç yaş ve eşlik eden psikiyatrik hastalık varlığı ruhsal bozukluklar için risk faktörüdür. Çalışmamıza katılan bireylerin %34'ü günde 2 kez ve üzeri; %14,7'si ise 2 dakikadan fazla sürede diş fırçalamaktadır. %10'u da diş ipi kullanmaktadır. Bulgularımız önceki çalışmalarda bildirilenlere göre daha düşük düzeydedir. Çalışmamızda diş fırçalama sıklığı, diş fırçalama süresi ve diş ipi kullanımı ile ilişkili bulunan faktörler: Cinsiyet, eğitim düzeyi, eşlik eden psikiyatrik hastalık varlığı, DASS-21 anksiyete, depresyon ve stres alt ölçekleri, sigara kullanımı, sağlık çalışanı olmak, gelir düzeyi ve medeni durumdur. Çalışmamıza katılan bireylerin %36'sı diş ve diş eti sağlığını zayıf olarak değerlendirmiştir. Bireysel diş ve diş eti sağlığı algısı, sistemik hastalık varlığı ile ilişkili bulunmuştur. Çalışmamıza katılan bireylerin %77,4'ü 6 aydan kısa sürede diş fırçası değiştirmektedir. Diş fırçası değiştirme sıklığı ise eğitim düzeyi ile ilişkili bulunmuştur.

Abstract:
Adverse effects on mental health both pose a risk for periodontal diseases and may disrupt compliance with preventive health behaviors. In our study, in which we aimed to evaluate the mental effects of the Covid-19 pandemic, to investigate the oral hygiene attitudes and oral hygiene attitudes in this process, as well as the demographic and psychological relationships; A total of 150 individuals, 75 women, 75 men, were included in the study. Our study is a cross-sectional, descriptive questionnaire study. Survey questions; It consists of a total of 23 questions, including demographic characteristics, anamnesis questions, questions about oral hygiene attitudes, and the DASS-21 scale to evaluate mental state. The data obtained from the study were analyzed with the SPSS 11.5 program, the differences between the categories were evaluated with the Mann-Whitney U and Kruskal Wallis H test, and the relationships between the variables were evaluated with the Chi-square and Fisher-exact tests. In addition, risk factors for variables were determined by Univariate and Multivariate Logistic Regression analysis. 40.7% of the individuals participating in our study had at least mild level of anxiety, 28.7% had at least mild depression and 19.3% had at least mild stress findings. Being a woman, being single, not having children, low income level, younger age and presence of comorbid psychiatric illness are risk factors for mental disorders. 34% of the individuals participating in our study 2 times a day or more; 14.7% of them brush their teeth in more than 2 minutes. 10% of them use dental floss. Our findings are lower than those reported in previous studies. Factors associated with tooth brushing frequency, tooth brushing duration and flossing use in our study: Gender, education level, presence of concomitant psychiatric disease, DASS-21 anxiety, depression and stress subscales, smoking, being a healthcare worker, income level and marital status. is the case. 36% of the individuals participating in our study evaluated their dental and gingival health as poor. Perception of individual dental and gingival health was associated with the presence of systemic disease. 77.4% of the individuals participating in our study change their toothbrush in less than 6 months. The frequency of toothbrush replacement was found to be associated with education level.