COVİD-19 pandemi sürecinde çocuğu yoğun bakımda yatan ebeveynlerin anksiyete ve travma sonrası stres bozukluğu düzeyleri
Post-traumatic stress disorder and anxiety in the parents of children discharged from intensive care unit
Yazar: BEYZA SULTAN SAĞLAMOĞLU
Danışman: PROF. DR. GÜLER CİMETE
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-baba = Parents ; Anksiyete = Anxiety ; COVID 19 = COVID 19 ; Pandemiler = Pandemics ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic ; Yoğun bakım üniteleri-pediyatrik = Intensive care units-pediatric ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışma COVID-19 pandemisinde uygulamaya konulan yoğun bakım ünitelerinde ziyaret ve refakatçı kısıtlamasının,  ebeveynlerin anksiyete ve Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) yaşama durumlarına etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. 
Tanımlayıcı tipteki bu çalışmaya iki hastanenin Pediatri Yoğun Bakım Ünitesinden (PYBÜ) taburcu olan 106 çocuğun ebeveyni (98 anne, 8 baba ) alınmıştır. Veriler Tanıtıcı Bilgi Formu, Taburculuk Sonrası Bilgi Formu, Durumluk Kaygı Evanteri (DKE), Travma Sonrası Stres Belirtileri Ölçeği Kendini Değerlendirme Formu (TSSBÖ-KD)  ile toplanmıştır. DKE çocuğun PYBÜ'ne yatırılışından 24 saat, TSSBÖ-KD taburculuğundan bir ay geçtikten sonra uygulanmıştır. 
Ebeveynlerin DKE puan ortalaması 48.59, TSSBÖ-KD puan ortalaması 5.73 olarak bulunmuştur. Ebeveynlerin  %91,5'inin düşük, %3,8'inin orta, %2,8'inin orta-ciddi %1,9'unun ciddi düzeyde TTSB belirtileri yaşadığı saptanmıştır. Babanın işsiz olması ve çocuğun ölüm riskinin bulunması ebeveynlerin DKE puanlarını, çocuğunun sağlık durumunun kötü olduğunu düşünmesi ve taburculuk sonrası çocuğun tekrar hastaneye yatırılması TSSBÖ-KD puanlarını yükseltmiştir (p<0.05). Ebeveynlerin yaş, eğitim düzeyi, gelir düzeyi, çocuklarını ziyaret edebilme, bakımına katılabilme durumu, hasta çocuğun yaşı, tanısı, cinsiyeti, daha önceki hastaneye yatma deneyimi ve uygulanan tedaviler ebeveyn DKE ve TSSBÖ-KD puanlarını etkilememiştir (p>0.05). Ebeveynlerin DKE ve TSSBÖ-KD puanları arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Ebeveynlerin büyük çoğunluğu günde en az bir kez çocuklarını görmüş, bakımına katılmış, yalnızca %2.8'i hiç görememiştir. Ebeveynlerin tamamına yakını (%4.7-%8.5'i dışındakiler) hekim ve hemşirelerin çocuk ve kendilerine yönelik pek çok bakım uygulamasını gerçekleştirdiklerini açıklamıştır. Taburculuk sonrası ebeveynlerin %12,3'ünün genel işlevselliğinde,  %13,2'sinin aile ilişkilerinde, %14,2'sinin cinsel yaşamında, %24,5'inin genel yaşam doyumunda bozulma olduğu belirlenmiştir.
Çalışmada ebeveynlerin yüksek düzeyde anksiyete yaşamadığı,  çok düşük bir oranının TSSB yaşadığı belirlenmiştir.  Bunun, PYBÜ'lerinde pandemi döneminde ziyaret/refakatçı kısıtlamalarının yapılmaması ve hekim-hemşirelerin çocuk ve ebeveynlere yönelik bakım yaklaşımlarının iyi düzeyde olması ile bağlantılı olabileceği sonucuna varılmıştır. 
Anahtar sözcükler: Anksiyete, Ebeveyn, Kaygı, Pediatrik Yoğun Bakım, TSSB,

Abstract:
POST-TRAUMATIC STRESS DISORDER AND ANXIETY IN THE PARENTS OF CHILDREN DISCHARGED FROM INTENSIVE CARE UNİT
This study was carried out to determine the effect of visitation and companion restriction in intensive care units, which were implemented during the COVID-19 pandemic, on parents' anxiety levels and Post Traumatic Stress Disorder (PTSD).
Parents (98 mothers and 8 fathers) of 106 children discharged from the Pediatric Intensive Care Unit (PICU) of two hospitals were included in this descriptive study. The data were collected with the Information Form, Post-Discharge Information Form, State Anxiety Inventori (SAI), Post-Traumatic Stress Symptoms Scale Self-Assessment Form (PTSD-SA). SAI was administered 24 hours after the child was admitted to the PICU and one month after the PTSD-SA discharge.
The mean SCI score of parents was 48.59, and the PTSD-SA was 5.73. It was determined that 91.5% of the parents had low, 3.8% moderate, 2.8% moderate-severe, 1.9% severe PTSD symptoms. The fact that the father was unemployed and the child was at risk of death increased the SCI scores of the parents, the thought of the child's poor health, and the re-hospitalization of the child after discharge increased the PTSD-SA scores of them. Parents' age, education level, income level, ability to visit their children, participate in their care, age, diagnosis, gender, previous hospitalization experience and treatments of the sick child did not affect the parent's SCI and PTSD-SA scores. No significant relationship was found between the parents' SCI and PTSD-SA scores. The vast majority of parents visited their children at least once a day and participated in their care, only 2.8% never saw them. Almost all of the parents (except 4.7%-8.5%) stated that physicians and nurses carry out many care practices for children and themselves. After discharge, it was determined that 12.3% of the parents had deterioration in their general functionality, 13.2% in their family relations, 14.2% in their sexual life, and 24.5% in their general life satisfaction.
In the study, it was determined that parents experienced a substantial amount of anxiety, but a very low rate of them experienced PTSD. It was concluded that this may be related to the lack of visit/accompanying restrictions in PICUs during the pandemic and the good level of care approaches of physicians and nurses towards children and parents.
Key words: Anxiety, Parent, Pediatric Intensive Care, PTSD, Wory