Batı müziği tarihi dersine yönelik teknoloji destekli öğrenme aracı olarak zenginleştirilmiş e-kitap geliştirme çalışması
Developing an enriched e-book as a technology-assisted learning tool for the history of Western music course
Yazar: VİLDAN ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. DUYGU PİJİ KÜÇÜK
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Müzik = Music

Özet:
Bu araştırmanın amacı; müzik öğretmeni yetiştiren kurumların lisans programında yer alan Batı Müziği Tarihi dersine yönelik, müzik öğretmeni adaylarının yardımcı ek kaynak olarak yararlanabileceği, ilgi çekici bulunabilecek grafik tasarımına sahip, multimedya ile zenginleştirilmiş görsel, işitsel ve yazılı kaynaklar içeren bir e-kitap tasarlanmasıdır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle e-kitabın metin içeriği, ders kazanımları doğrultusunda araştırmacı tarafından oluşturulmuştur. Oluşturulan metin içeriği, görme engelli öğrencilerin bağımsız çalışma olanaklarını desteklemek amacıyla, araştırmacı tarafından stüdyo ortamında, "görme engelli bireyler için metin seslendirme kuralları" dahilinde seslendirilmiştir. E-kitabın tasarımında kullanılan ses, görüntü ve videolar tespit edilmiş, ayrıca ders kazanımlarına uygun olarak her ünite sonunda yer verilen küçük değerlendirme testleri ve tüm kitabın konularını içeren bilgi testi oluşturulmuştur. Projelendirilerek web ve grafik tasarım maliyeti finanse edilen e-kitap, öğrenci ve uzmanların görüşüne sunularak, kullanıcı deneyimleri raporlaştırılmıştır. Tüm bu süreç, Tasarım Tabanlı Araştırma Yöntemi ilkelerine göre yürütülmüştür.
		Bu araştırmanın çalışma grubu; öğretim elemanlarından (n=5), görme engelli erişilebilirlik uzmanlarından (n=2), grafik tasarım uzmanlarından (n=3) ve Müzik Öğretmenliği Anabilim Dalı görme engelli olmayan öğrencilerinden (n=15), Müzik Öğretmenliği Anabilim Dalında öğrenimi devam eden ve mezun olan görme engelli öğrencilerinden (n=5) oluşmuştur. Alanyazın çalışmasına dahil edilmek üzere literatür taraması yapılmış, görüşme tekniğinden yararlanılmış, bu amaçla araştırmacı tarafından yarı-yapılandırılmış görüşme formları hazırlanmıştır. Bu formlar çalışmanın başında durum tespiti yapmak, katılımcıların var olan Batı Müziği Tarihi ders kaynakları ile ilgili görüşlerini, varsa karşılaşılan zorlukları, ayrıca ihtiyaç ve önerilerini ortaya koymak üzere veri toplamak amacıyla kullanılmıştır. Çalışmanın ortasında ve sonunda ise söz konusu formalar aracılığıyla, tasarlanan e-kitap hakkında kullanıcı deneyimleri raporlaştırılmış, uzman ve öğrenci görüşleri alınmıştır.
		E-kitabın çoklu revizyonlardan geçmiş son hali ile ilgili elde edilen bulgulara göre, gören öğrencilerin büyük bir çoğunluğu e-kitabı, ilgi çekici, yararlı, motive edici, kullanımı kolay ve eğitici bulmuş, grafik tasarımlarını, görsel ve işitsel materyallerini beğendiklerini ifade etmişlerdir. Özellikle, müzik gibi işitsel bir alanda tarih okumalarını gerçekleştirirken, örneğin dönemin gözde çalgılarını incelerken seslerini duymayı veya dönemin önde gelen bestecilerini öğrenirken eserlerinden örnekler dinlemeyi faydalı bulmuşlardır. Görme engelli öğrenciler ise e-kitabı genel olarak yararlı bulduklarını ve çalışmalarında kullanmak istediklerini ifade etmişlerdir.  Ayrıca hem görme engelli öğrenciler hem de erişilebilirlik uzmanları; ses kalitesi, diksiyon ve telaffuz açısından olumlu görüşlere sahiptir. Grafik ve web tasarım uzmanları, profesyonel anlamda (tipografi, tasarım dili vb.) olumlu değerlendirmelerde bulunmuşlardır. Öğretim elemanları, içerik kapsamını, bilgi testi sorularını, seslendirme kalitesini, görsel ve işitsel unsurları yeterli nitelikte bulmuşlardır. Ek olarak çalışmanın ilgi çekici ve yararlı olduğunu ifade etmişlerdir.

Abstract:
The aim of this research is to design an e-book enriched with multimedia content, including visually appealing graphics, audio, and written resources, which can serve as a supplementary aid for prospective music teachers taking the Western Music History course within undergraduate programs offered by institutions training music educators. In pursuit of this goal, the textual content of the e-book was initially developed by the researcher in accordance with the course objectives. The created textual content was narrated in a studio environment by the researcher following the 'text-to-speech guidelines for visually impaired individuals' to support independent study opportunities for visually impaired students.
The audio, visual, and video elements used in the e-book's design were identified, and small assessment tests at the end of each unit, as well as a comprehensive knowledge test covering all topics of the book, were developed in alignment with the course objectives. The e-book, which was designed and financed for web and graphic design costs, was presented to students and experts for their feedback, and user experiences were documented. This entire process was conducted according to the principles of Design-Based Research Methodology.
The study group for this research comprised faculty members (n=5), accessibility experts for visually impaired individuals (n=2), graphic design specialists (n=3), undergraduate students (n=15), and graduate students (n=5) enrolled in the Department of Music Education, including visually impaired students. Literature review was conducted for inclusion in the study, and semi-structured interview forms were prepared by the researcher to conduct interviews. These forms were used at the beginning of the study to assess the current situation, gather participants' opinions on existing resources for the Western Music History course, identify any difficulties encountered, and solicit needs and suggestions. At the midpoint and end of the study, user experiences regarding the designed e-book were documented using these forms, and feedback from experts and students was collected.
Based on the findings obtained regarding the final version of the e-book after multiple revisions, the majority of sighted students found the e-book to be engaging, useful, motivating, user-friendly, and educational. They expressed satisfaction with the graphic designs and appreciated the visual and auditory materials. Particularly in an auditory domain like music history, they found it beneficial to hear sounds while studying, such as listening to examples of prominent composers' works when learning about them or hearing the sounds of popular instruments of the period. Visually impaired students generally found the e-book useful and expressed a desire to use it in their studies. Both visually impaired students and accessibility experts had positive views regarding sound quality, diction, and pronunciation. Graphic and web design experts provided positive evaluations in professional terms (typography, design language, etc.). Faculty members found the content coverage, knowledge test questions, narration quality, and visual and auditory elements to be of sufficient quality, and additionally, they expressed that the study was engaging and beneficial.