Biyogübre uygulamaları ve inorganik gübrelemenin aspir(Carthamus tinctorius L.) bitkisinin bazı agronomik, kalite ve biyokimyasal özellikleri üzerine etkisi
The effect of biofertilizer applications and inorganic fertilization on some agronomic, quality and biochemical properties of safflower (Carthamus tinctorius L.)
Yazar: MUHAMMED SAİD YOLCİ
Danışman: PROF. DR. RÜVEYDE TUNÇTÜRK
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Aspir = Safflower ; Biyogübre = Biofertilizer ; Biyokimyasal özellikler = Biochemical properties ; Carthamus tinctorius L. = Carthamus tinctorius L. ; Verim = Yield ; İnorganik maddeler = Inorganic substances

Özet:
Bu çalışma, Van ekolojik koşullarında biyogübre uygulamaları ve inorganik gübrelemenin aspir (Carthamus tinctorius L.) bitkisinin bazı agronomik, kalite ve biyokimyasal özellikleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla 2020 ve 2021 yılları yazlık yetiştirme döneminde sulu koşullarda yürütülmüştür. Araştırma Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi deneme alanlarında 'Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller Deneme Deseni'ne göre 3 tekrarlamalı olarak düzenlenmiştir. Denemede, beş farklı biyogübre (kontrol (B0), Frateuria aurantia (B1), Bacillus megaterium (B2), Azospirillum lipoferum (B3), Chlorella saccharophilia (B4) ve Lactobacillus casei + Rhodopseudomonas palustris + Saccharomyces cerevisiae + Lactococcus lactis mikroorganizmalarından oluşan karışım gübre (B5)) ile farklı NP (azot + fosfor) gübre dozları (NP0 = kontrol, NP50 = 7.5 kg/da AS + 4 kg/da TSP, NP100 = 15 kg/da AS + 8 kg/da TSP) dozları uygulanmıştır. Araştırmada, bitki boyu, ilk dal yüksekliği, bitki başına dal sayısı, bitki başına tabla sayısı, tabla çapı, tabla başına tohum sayısı, bin tohum ağırlığı, tohum verimi, taç yaprak verimi, ham yağ oranı, ham yağ verimi, toplam boyar madde oranı, toplam fenolik madde miktarı, toplam flavonoid madde miktarı ve toplam antioksidan aktivite parametreleri incelenmiştir.
Araştırmada, birleştirilmiş yıllar ortalamasına göre en yüksek tohum verimi 260.22 kg/da ile NP100 gübre dozu ve B1 bakteri uygulamalarının yapıldığı parsellerden, en düşük tohum verimi ise 112.40 kg/da ile NP0 × B0 interaksiyonundan tespit edilmiştir.

Abstract:
This study was carried out in irrigated conditions during the summer season of 2020 and 2021 years to determine the effects of biofertilizer and inorganic fertilization on some agronomic, quality and biochemical properties of safflower (Carthamus tinctorius L.) in Van ecological conditions. The experiment was set up as 'Divided Plots Trial Pattern in Random Blocks' in 3 replicates at the Faculty of Agriculture, Van Yüzüncü Yıl University. In the research, five different biofertilizers (control (B0), Frateuria aurantia (B1), Bacillus megaterium (B2), Azospirillum lipoferum (B3), Chlorella saccharophilia (B4) and fertilizer mixture consisting of microorganisms Lactobacillus casei + Rhodopseudomonas palustris + Saccharomyces cerevisiae + Lactococcus lactis (B5)) and different NP (nitrogen + phosphorus) fertilizer doses (NP0
= control, NP50 = 7.5 kg/da AS + 4 kg/da TSP, NP100 = 15 kg/da AS + 8 kg/da TSP) doses were applied. In the research, plant height, first branch height, number of branches per plant, number of heads per plant, head diameter, number of seeds per head, weight of thousand seeds, seed yield, petal yield, crude oil rate, crude oil yield, total dyestuff content, total phenolic substance amount, total flavonoid substance amount and total antioxidant activity parameters were investigated.
In the study, the highest seed yield was determined as 260.22 kg/da, according to the combined years average, from the plots where NP100 fertilizer dose and B1 bacteria were applied, and the lowest seed yield was determined from NP0 × B0 interaction with
112.40 kg/da.