Arşiv belgeleri ışığında Kuva-yı Milliye
Kuva-yi Milliye in the light of archive documents
Yazar: CEMİLE YAĞMUR
Danışman: DOÇ. DR. HİKMET ZEKİ KAPCI
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Tarih = History
Dizin: Kuva-yı Milliye = Kuva-yı Milliye ; Milli Mücadele = National Struggle ; Osmanlı Devleti = Ottoman State

Özet:
İttihat Terakki Cemiyeti üyeleri, Osmanlı Devleti'ni ayakta tutabilmek için pek çok girişimde bulunmuştur. Ordunun gençleştirilmesi, askere alım usulleri, havacılık, donanma her alanda yapılandırma içine girmişlerdir. Ancak önce Trablusgarp ardından Balkan Savaşları yetersiz olan imkânların hızla tükenmesine yol açmıştır. Avrupalı Devletlerin her fırsatta müdahale bahanesi olan azınlıklar devletin başına bela olmuştur. 

İttihat ve Terakki Cemiyeti, Balkanlardaki komitacılık faaliyetleri ve azınlık ayaklanmalarında istihbaratın önemini görmüştür. İngilizler'in gizli servisine benzeyen bir teşkilat kurma kararı almışlardır. Teşkilat Balkanlarda komitacılık deneyimleri olan İttihat ve Terakki Cemiyetinin önde gelen isimlerinden oluşmuştur. Teşkilat-ı Mahsusa elemanları artık açıkça müdahale edecek gücü olmayan devletin hakkını aramıştır. 

Çevresinde ve Müslüman ahalinin olduğu bütün coğrafyalarda, istihbarat çalışmaları yapılmıştır. Yemen ve Trablusgarp'ta, İran ve Afganistan'da aktif olarak çalışmışlardır. Trablusgarp'ta İtalya'ya karşı açıkça savaş ilan edemeyen Osmanlı Devleti gayri nizami harp yapmıştır. Yerli halkı örgütleyen gönüllü subayların başarıları, Balkan Savaşları'nın çıkması, İtalya'nın ilhakıyla başarısız olmuştur.

Osmanlı Devleti, son yüzyılı savaşarak geçirdiği Rusya'ya karşı Türk dünyası ile birleşerek Rusya'yı kuşatma altına almak için Afganistan ve İran eylem bölgesi olarak seçilmiştir. II. Meşrutiyet tarzı bir yenilik hareketini İran 'da yapılması için Alman yetkililer ile teşkilatlanma yapılmıştır. İran Kuva-yı Milliye Kumandanlığı teşkil edilmiş ve Ruslar'a karşı önemli başarılar kazanılmıştır.  Ancak Almanların iki taraflı anlaşma yapmaları, İran Jandarmasının cepheden kaçması çabaları sonuçsuz bırakmıştır. Burada görevli subaylar Batı Trakya'ya geçmiş, Garbi Trakya Cumhuriyeti'ni kurmuşlardır. Buradaki subayların İran Kuva-yı Milliyesi'nde, Anadolu Kuva-yı Milliyesinde görev yapanlar olması dikkate şayandır. Kuva-yı Milliye Kumandanı, Kuva-yı Milliye Müfettişi gibi unvanlar kullanmışlardır.

Anadolu Kuva-yı Milliye teşkilatı daha Mondros Mütarekesi yapılmadan oluşturulmuştur. Yurdun işgalden uzak görülen yerlerine gizli silah depoları yapmışlardır. Harbiye Nezareti Mütareke'nin ilgili maddesinden dolayı açıkça Kuva-yı Milliye'ye destek verememiş, gizli ödenek olarak yardımlarını yapmıştır. Kuva-yı Milliye gruplarına halkın her kesiminden vatanını seven her insan katılmıştır. Kuva-yı Milliye Kuvvetleri kaldırılana kadar önemli hizmetlerde bulunmuşlardır. Bir taraftan işgal kuvvetlerine diğer taraftan iç isyanlar ile mücadele etmiştir. Kuva-yı Milliye Kumandanı Çerkes Ethem Bey dışında, tüm Kuva-yı Milliye birlikleri düzenli orduda savaşmaya devam etmişlerdir.

Anahtar kelimeler: Kuva-yı Milliye, Milli Mücadele, Düzenli Ordu'ya Geçiş

Abstract:
The Committee of Union and Progress, which was in power to keep the Ottoman Empire alive, had made many attempts. The reunification of the army, military recruitment procedures, aviation, navy were all in-built. First, however, the Balkan wars followed by Trablusgarp led to the rapid depletion of the inadequate facilities. Minorities, which are the intervention of the European states at every opportunity, had been a trouble to the State. How important intelligence was in the committee activities in the Balkans and in minority uprisings. They had decided to set up an organization that looks like British secret service. This organization was formed from prominent names of the Union and Progress Society, which had experience of committing in the Balkans. The agents of the Organization will now seek the right of the state, which has no power to openly intervene. Intelligence worked has been done around all the geographies where there is a Muslim ahalin. In Yemen and Tripoli, Iran and Afghanistan also actively worked. The Ottoman State, which could not declare war against Italy openly in Trablusgarp, made the informal war. By organizing the indigenous people, it has been quite successful with the volunteer officers. However, the emergence of the Balkan Wars failed against Italy's annexation decision.
The Ottoman Empire was elected as an Afghanistan and Iran action region to join Russia and Russia to the siege of the last century. II. Organization organization with the German authorities was carried out in order to make a constitutional movement of innovation in Iran. Iran Kuva-yi Milliye Commandership has been formed and significant achievements have been achieved against the Russians. However, the Germans 'bilateral agreements have left the Iranian Gendarmes' attempts to escape from the frontline unfulfilled. The officers assigned here have settled in Western Thrace, the Garbi Trakya Republic. I think the officers here are the ones who are working in the Anatolian Kuva-yi Milliye at the Iranian Kuva-yı Milliye. They used titles such as Kuva-yi Milliye Commander, Kuva-yi Milliye Inspector.
The Anatolian Kuva-yı Milliye Assembly was formed before the Mondros Armistice was established. They made hidden weapons warehouses at places where they were seen away from the occupation. Because of the related article of the Armistice Ministry, the Ministry of War clearly did not give support to the Kuva-y Milliye, and it made its aid as a hidden appropriation. Kuva-yi Milliye groups have participated in every part of the people who love their country. Kuva-yi Milliye Forces were in important services until they were removed. He struggled against the occupation forces from one side and internal rebellions from the other side. Kuva-yı National Commander, besides Çerkes Ethem Bey, all Kuva-yı Milliye troops continued to fight in the regular army.

Key Words: Kuva-yı Milliye, National Force, Regular Army.