Özgürlük ve 60. Yıl parkları (Kadıköy) yöresinin polinizasyon olayları ve alerjik polenlerin saptanması
The pollination events and identification of allergic pollens at özgürlük and 60. Yıl parks (Kadıköy) area
Yazar: ÖZGE ÇANKAFLI
Danışman: PROF. DR. ENGİN ÖZHATAY
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Allerji ve İmmünoloji = Allergy and Immunology ; Biyoloji = Biology ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology

Özet:
Polenler bitkilerin çiçeklenme dönemlerine bağlı olarak atmosfere dağılırlar. Bupolenlerin bir kısmı duyarlı kişilerde , alerjik astım ve saman nezlesi gibi çeşitli alerjikhastalıklara sebep olur. Alerjik reaksiyonlara neden olan bu polenlerin atmosferde bulunmazamanlarının ve mevsimlere göre yoğunluklarının saptanması, bu tip hastalıkların teşhisinindoğru konmasını ve tedavinin daha hızlı ve güvenilir şekilde gerçekleştirilmesinisağlayacaktır. Aerobiyoloji, atmosferde bulunan polen, spor gibi mikroorganizmalarınkaynaklarını, yayılışlarını, taşınma şekillerini, diğer canlılar üzerindeki etkilerini inceleyenbilim dalıdır. Aeropalinoloji ise havadaki polen ve sporların tanımını ve m3 havada veyacm2'lik yüzeydeki miktarının saatlik, günlük, haftalık, aylık ve değişimlerini araştıranaerobiyolojinin alt dalıdır. Atmosferdeki polen miktarlarının haftalık ve aylık değişimlerininbelirlenmesi bunlara bağlı olarak gözlenen hastalıkların tanı ve tedavisinde büyük yararsağlar. Bu amaçla yapılan tez çalışmasında gravimetrik yönteme uygun olarak Durham aletikullanılarak Göztepe Parkı ve 60. Yıl Parkı civarında atmosferde bulunan polenleryakalanmış ve bu polenlerin atmosferde bulunma zamanı ve yoğunluğu tespit edilmiştir.Polenlerin atmosferden yakalanması için polen tesbit ve montaj maddesi olarak gliserinjelatinkullanılmıştır. Yakalanan polenler, daha önce çevreden toplanıp Wodehouseyöntemiyle daimi preperat haline getirilen referans preperatları, temel kitaplar ve ilgililiteratürlerle karşılaştırılıp polenlerin hangi taksona ait olduğu belirlenmiştir.Ocak 2005- Aralık 2005 tarihleri arasında Kadıköy Yöresi Göztepe parkından 26 farklıtaksona ait toplam 4560 adet polen tespit edilmiştir. Bu polenlerin 3954 tanesi odunsu, 572tanesi otsu taksonlara aittir. Odunsu bitkiler, tespit edilen polenlerin %86.93'ünü, otsubitkiler ise tespit edilen polenlerin %12.54'ünü oluşturmaktadır.Aynı tarihler arasında Kadıköy Yöresi 60. yıl parkından 35 farklı taksona ait toplam5639 adet polen tespit edilmiştir. Bu polenlerin 4445 tanesi odunsu, 1113 tanesi otsutaksonlara aittir. Odunsu bitkiler, tespit edilen polenlerin %79'unu, otsu bitkiler ise tespitedilen polenlerin %19.74'ünü oluşturmaktadır.Polenlerin atmosferde bulunma yoğunlukları ile klimatik faktörlerin arasındaki ilişkininanlaşılabilmesi için Meteoroloji Genel Müdürlüğü Bilgi İşlem Dairesinden alınan verilerkullanılmıştır. Bu klimatik faktörlerden özellikle rüzgar, yağış, sıcaklık ve nem miktarınınpolen tozlaşmasına etkisi değerlendirilmiştir.Bu çalışmada yakalanan polenlerden Acer negundo, Aesculus hippocastanum,Cupressus sempervirens, Pinus pinaster, Pinus nigra, Platanus orientalis, Quercus ilex türlerialerjik etkileri oldukları bilinen odunsu bitki polenleridir. Otsu bitki polenlerinden Poaceaefamilyası bitkileri oldukça alerjen polenler üretir. Bu polenlerin en yoğun olduğu dönemlerMayıs ve Haziran aylarıdır.

Abstract:
Pollens spread around the atmosphere in connection with the flowering period of theplants. Some of these pollens, cause allergic reactions such as hay fever and allergic asthmaon sensitive people. To define the timing and find out the density according to seasons ofpollens which cause allergic reactions, would help to identify illnesses more correctly andtreat them more safely.Aerobiology is a branch of biological studies which examines microorganismsexisting in the atmosphere like the pollens and spore, with their origins, the way they spreadout, the way they are carried and their effects on otherliving creatures. Aeropalinology, on the other side, is the sub-branch ofaerobiology, examining the identification of pollens and spore in the airand their amounts in m3 on air and cm2 on surface according to hour, day,week and month. To designate the weekly and monthly change of pollen amountin the atmosphere, would serve to identify and cure illnesses observed inconnection to them. In this study, the Durham apparatus is placed in Göztepe Park and 60.Yıl Park, appropriate to the gravimetric method, the pollens on the atmosphere are caught andpollen density has been found out. Glycerine gelatin is used to catch the pollens from theatmosphere as polen fixing and montage material. The pollens taxons are identified, by thehelp of references , previous preperations, books and studies.There has been identified, 4560 pollens in total, belonging to 26 different taxa, inKadıköy Göztepe Park, between January 2005 and December 2005. 3954 of the pollensbelong to arboreal and 572 of them to non-arboreal taxa.Arboreal plants make up the 86,9 percent of the pollens found and thenon-arboreal plants make up the 12,54 percent of it.Between the same dates, there has been identified 5639 pollens belonging to 35different taxa, in Kadıköy 60. Yıl Park. 4445 of the pollens belong to arboreal and 1113 ofthem belong to non-arboreal taxa. Arboreal plants make up the 79 percent of the pollensfound and the non-arboreal plants make up the 19,74 percent of it.The data taken from Meteorology General Management Data Processing Departmenthas been used to understand the relationship between the density of pollens existing inatmosphere and climatic factors. Especially wind, rain, heat and humidity amounts fromthese climatic factors upon pollination have been evaluated.Acer negundo, Aesculus hippocastanum, Cupressus sempervirens, Pinuspinaster, Pinus nigra, Platanus orientalis, Quercus ilex, which are caught in this research, areknown as arboreal plant pollens to have allergic effects. Poaceae family plants produce ratherallergic pollens. May and June are the terms in which these pollens are dense.