Seramik eğitimi veren fakültelerde Selçuklu Çini Sanatı'nın uygulanışı
The application of the Art of the Seljuks Tile in the faculties which education of ceramics is held
Yazar: MİNE ÖZTÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OLCAY BORATAV
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Uygulamalı Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Seramik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Eğitim = Education ; Sanat eğitimi = Art education ; Selçuklu sanatı = Seljukid art ; Selçuklular = Seljuks ; Seramik sanatı = Ceramic art ; Çini sanatı = Tile art ; Üniversiteler = Universities

Özet:
İnsanlığın var oluşundan günümüze kadar devam eden sanat olgusu; insanlık tarihinin geçirdiği her evrimde insanların yaşama bakışlarına göre değişime uğramış ve her dönemde sanat farklı bir şekilde ortaya çıkmıştır. Bu dönemlerde sanatçılar ortaya koydukları eserleri meydana getirirken o günün şartlarına göre temin edebildikleri farklı malzemelerle farklı biçimler ortaya koymuşlardır.Sanatın bir dalı olan Seramik Sanatı'da, Anadolu' da doğmuş ve ateşin bulunmasından sonra ki dönemlerde yapılmaya başlanmış olan yaklaşık 8000 yıllık bir sanattır. İnsanoğlunun tarihi kadar eski olan bu sanat, tarih boyunca farklı formlarda, farklı medeniyetlerin içinde, farklı kültürlerin izlerini taşıyarak tarihe ışık tutan önemli bir araç olmuştur.Anadolu'da Selçuklu Dönemi Türk Çini ve Seramik Sanatı, özellikle XIII. ve XIX. yüzyıllar arasında büyük gelişmeler göstermiş ve çeşitli teknikler, zengin renk ve desenlerle beğeni kazanmıştır. Döneminde çeşitli tekniklerle yapılmış, en güzel ve başarılı örnekleri olan bu eserlerin korunması ve gelecek nesillere bu kültürel mirasın bilincine varacak şekilde bırakılması; eserlerdeki karakteristik yapının ve biçimsel üslubun günümüzde modern sanat biçimleriyle harmanlanarak bugün ve yarının barıştırılması gerekmektedir. Öğrencilerin eğitim süreçleri boyunca aldıkları farklı müfredat içeriklerinin içerisine az miktarda da olsa yüzyıllara damgasını vurmuş ve en önemlisi bizim geçmişimiz olan bu bilgi ve tecrübenin katılması gerekmektedir.Temelleri sağlam olan her yapının farklı dönemlerde yaşadığı zorluklara dayanması nasıl kolay olursa bu sanat alanında ki geçmiş yüzyılların bilgi birikimi de bizim sağlam temellerimiz olacaktır. Çağdaş sanat rüzgârlarıyla kendi sağlam temellerimizi birleştirdiğimizde özgün, bir o kadarda bizim olan hem modern hem de kimlik farkını ortaya koyan bir sanat bilincimiz olacaktır. Bu sebepten dolayı araştırmanın konusu daha fazla önem kazanmaktadır.Bu araştırmada ülkemizde Seramik Eğitimi veren Fakültelerde Selçuklu döneminden günümüze kadar Selçuklu çinilerinin; gerek teknik, gerek biçim ve süsleme olarak geldiği nokta ve şuan bu bölümlerde çini seramiklerinin kullanıldığı alanlarla, uygulanma şekli üzerinde araştırma yapılarak, geçmişten miras kalan bu değerlere sahip çıkmak amaç edinilmiştir.Ayrıca seramik eğitimi veren fakültelerde öğrencilerin Selçuklu Çini Sanatı hakkındaki düşünceleri, uygulanan orijinal tekniğin yanı sıra; farklı ne tür teknikler uygulanabileceği ve nerelerde kullanılabileceği, bu eserleri yaşatabilmek için neler yapılması gerektiği, bu konudaki eksikliklerin neler olduğu sorularına yanıtlar aranmıştır. Eğitimin alıcıları olan öğrencilere anket uygulaması yapılarak soruların cevapları alınmıştır. Sonuç olarak ortaya çıkan araştırma bulguları değerlendirilmiştir.

Abstract:
The phenomenon of art carrying on from the existance of men to today, has changed according to the men?s aspect of life in every period that men had,and the art has occured in different way in every period. In those periods,the artists have created different styles with different materials that they could had with the conditions of that time when they created the works.One of the branches of art,ceramics is an art of 8000 years,which existed in anatolia and was started to be applied after the discovery of fire. As old as the humanbeing,this art has been a means which enlighted history by holding different cultures qualities in different styles and in different civilizations.The period of Seljuks in Anatolia Turkish Art of tile and ceramics has developed especially in XIII and XIX centuries,and has been appreciated with various styles,colors and motifs.It is essential that these works, which are the successful and nice samples of their periods and made with different techniques,should be saved; this cultural heritage should be inherited to the foregoing generations to have the conscious of this inheritance;and today and tomorrow?s union should be ensured by the union of characteristic form and the formal style with the styles of modern art. This information and experience,which worth a hundred years and the most important-which is our history,should be added into the different curriculums which students have through educations.Like the construction of which base is strong can stand the difficulties of different periods,the imformation of the past in art will be our base to stand. When we unite our strong bases with the contemporary art flows,we will howe canscious of art which is not only extraordinary but also modern which holds the variety of identities and is ours.Thus,the subject of research has much importance.It is aimed in this research that the point which tile of Seljuks has come in the aspect of technique, style and decoration from the period of Seljuks today in the faculties of ceramics in our country should be sowed. And it is again aimed that cultural heritance should be saved in the departments which tile ceramics are used, and the form of apply is searched.And it is guestioned that;the thoughts of students in the faculties of ceramics,about tile art of Seljuks,the original technigues and besides it what kind of techniques can be applied and used in which places,what could be done to keep these works alive,what the problems are in this subject. Being the receivers of education,students are questioned through quizzes. Research findings are evaluated as a result