Adolesanlarda menstrüel siklus düzensizlikleri ve premenstrüel sendromun uyku kalitesi ile ilişkisi
The relationship of menstrual cycle irregularities and premenstrual syndrome with sleep quality in adolescents
Yazar: HÜSEYİN ALİ KOCABEY
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL KASIM ; DOÇ. DR. ALKIM ÖDEN AKMAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Erken ergenlik = Early puberty ; Menstrüal siklus = Menstrual cycle ; Menstrüasyon = Menstruation ; Menstrüasyon bozuklukları = Menstruation disturbances ; Premenstrüel sendrom = Premenstrual syndrome

Özet:
Giriş ve Amaç: Anormal uterin kanamalar [Aşırı Adet Kanaması (AAK), oligomenore/amenore, irregüler kanamalar] olarak ifade edilen menstrüel siklus düzensizlikleri, menstrüasyon ilişkili premenstrüel sendrom ve dismenore ergen kızlarda hastaneye başvuru nedeni olan jinekolojik problemlerdir. Çalışmalar gösteriyor ki uyku bozuklukları ve menstrüel siklus düzensizlikleri sık görülen olgulardır. Uyku bozuklukları ergenlerde birinci basamak hekimlerince sık karşılaşılan bir durum olmasına rağmen tanı ve tedavide yeterince yer bulmamaktadır. Uyku kalitesi ve menstrüasyon ilişkili çalışmalar daha çok geç ergenlerde (17 yaş ve üstü) ve genç erişkin yaş gruplarında mevcuttur. Çalışmamızın amacı; ergenlerde uyku kalitesi ve düzeni ile menstrüel siklus düzeni, dismenore, premenstrüel sendrom ve diğer menstrüel kaynaklı semptomlarla ilişkisinin değerlendirilmesidir. 
Gereç ve yöntem: Çalışmanın amacına uygun bilgi anket formu araştırmacılar tarafından yapılandırılmış ve validite edilmiş ölçekler kullanılmıştır. Anket formu 4 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde katılımcıların antropometrik ölçümleri/sağlık geçmişleri, ikinci bölümde menstrüasyon ve menstrüel semptomlar öyküsü, üçüncü bölümde geliştirilmiş olan "Uyku Kalitesi Ölçeği ve Uyku Değişkenleri Anketi" (Puan azaldıkça uyku kalitesi düşük olarak değerlendirilir), dördüncü bölümde premenstrüel sendrom ölçeği (puan yüksek olduğunda PMS tanısı destekler) kullanılmıştır. Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Adolesan polikliniğine gelen hastalara anketimiz uygulanmıştır
Bulgular: Çalışmaya dahil olan 237 kişinin verileri değerlendirildiğinde; yaş ortalama 15,4 ± 1,6 yıl, vücut kitle indeksi (VKİ) ortalama 21,8 ± 3,9'du. PMS puanı yüksek olanlarda, uyku kalitesi ölçeği puanı anlamlı olarak düşük bulundu (p<0,001). Dismenore ve adet sırasında yaşanan diğer semptomlarla uyku kalitesi ölçeği puanları ve uyku verimliliği arasında istatiksel anlamlı fark bulunurken (p<0,001), AAK ile uyku düzeni ve kalitesi arasında anlamlı bir fark bulunmadı (p<0,05).
Sonuç: Menstrüasyon süreci günlük işlevselliği olumsuz etkileyebilen bir durumdur. Çalışmamıza göre, dismenore ve PMS mevcut olma durumu ergenlerin uyku kalitesi üzerine olumsuz etkilidir. Bu bulgular; menstrüasyon öyküsünün önemi ve PMS/Dismenore tarif eden olgularda menstrüasyon hijyeninin iyileştirilmesi ile yaşam tarzı değişikliklerinin bu genç bireylerin yaşam kalitesini artırabileceği konusundaki önemini desteklemektedir. Gençler ile uğraşan sağlık profesyonellerinin bu sorunları yaşayan gençlerle çalışırken uyku kalitesi üzerindeki etkilerini göz önünde bulundurması ve uygun destek/tedavi seçeneklerini sunması önemlidir. 
Anahtar kelimeler: adolesan, ergen, premenstrüel sendrom, dismenore, aşırı kanama, menstrüasyon, uyku kalitesi

Abstract:
Introduction and Aim: Menstrual cycle irregularities, which are expressed as abnormal uterine bleeding [heavy menstrual bleeding (HBM), oligomenorrhea/amenorrhea, irregular bleeding] and premenstrual syndrome and dysmenorrhea associated with menstruation, are gynecological problems that cause frequent hospital admissions in adolescent girls. Studies show that sleep disorders and menstrual cycle irregularities are common conditions and indicate that they may occur together. Although sleep disorders are a common problem encountered by primary care physicians in adolescents, they do not receive enough attention in diagnosis and treatment. Studies on the relationship between sleep quality and menstruation are mostly available for late adolescents (17 years and older) and young adult age groups. The aim of our study is to evaluate the relationship between sleep quality and regularity, dysmenorrhea, premenstrual syndrome, and other menstrual symptoms in adolescents.
Materials and Methods: A survey study was structured by the researchers in accordance with the aim of the study. The survey consists of 4 sections. The first section includes participants' anthropometric measurements/health histories, the second section includes menstruation and menstruation symptoms history, the third section includes the "sleep quality scale and sleep variable survey" developed (Low score indicates low sleep quality), and the fourth section includes the premenstrual syndrome scale (High score supports PMS diagnosis). Our survey was administered to patients who visited the adolescent polyclinic at Ankara City Hospital.
Results: When the data of 290 participants included in the study were evaluated, those of 237 were evaluated; their ages were 15.4 ± 1.6 years and their body mass index (BMI) was 21.8 ± 3.9. The sleep quality scale score was significantly lower in those with high PMS scores (p<0.001). While there was a significant difference between dysmenorrhea and other symptoms experienced during menstruation and sleep quality scale scores and sleep efficiency (p<0.001), there was no significant difference between HBM and sleep pattern and quality (p<0.05).
Conclusion: The menstrual process is a condition that can negatively affect daily functionality. According to our study, dysmenorrhea and the presence of PMS have a negative effect on the sleep quality of adolescents. These findings support the importance of menstrual history and improving menstrual hygiene and lifestyle changes in young individuals with PMS/Dysmenorrhea, which can increase their quality of life. Health professionals dealing with young people should take into account the effects of these problems on sleep quality and offer appropriate support/treatment options when working with young people experiencing these problems.
Keywords: adolescent, premenstrual syndrome, dysmenorrhea, excessive bleeding, menstruation, sleep quality