Freiberg hastalığının tedavisinde dorsal kapalı kama osteotomisi
Dorsal closing wedge osteotomy in the treatment of freiberg disease
Yazar: VEDAT ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA GÖKHAN BİLGİLİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Kemik hastalıkları = Bone diseases ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Metatarsus = Metatarsus ; Osteokondroz = Osteochondrosis ; Osteotomi = Osteotomy ; Tedavi = Treatment

Özet:
Amaç: Freiberg hastalığının tedavisinde birçok cerrahi yöntem tanımlanmış olmasına rağmen henüz altın standart yöntemin hangisi olduğu konusunda fikir birliği sağlanamamıştır. Bu çalışma ile Freiberg hastalığının tedavisinde uyguladığımız cerrahi tedavi yöntemlerinden, dorsal kapalı kama osteotomisinin klinik ve radyolojik sonuçlarını prospektif olarak değerlendirmeyi amaçladık.
Materyal ve metod: Çalışmamıza Şubat 2018 ile Temmuz 2019 arasında Freiberg hastalığı tanısı almış, konservatif tedavi yöntemlerinden fayda görmemiş ve cerrahi işlem olarak dorsal kapalı kama osteotomisi uygulanmış, ameliyat sonrası takip süresi en az 6 ay olan 29 hasta dahil edilmiştir. Hastalığın evrelendirilmesinde Simillie'nin tarif ettiği evrelendirme sistemi kullanıldı (4 hasta evre 2, 15 hasta evre 3, 10 hasta evre 4). Klinik sonuçlar; ameliyat öncesi ve sonrası VAS skalası (visüel analog skala/istirahat ve aktivite değerleri ayrı ele alındı), AOFAS (Amerikan ayak ve ayak bileği cemiyeti) skalası, hasta memnuniyeti anketi ve metatarsofalengeal (MTF) eklemin pasif eklem hareket açıklığı (EHA) ölçülerek değerlendirildi. Radyolojik sonuçların değerlendirilmesinde ise, sağlam taraf ile karşılaştırılarak ölçülen; başlangıçtaki metatarsal kısalık miktarı, ameliyat sonrası gelişen metatarsal kısalık miktarı ve ortalama kaynama süreleri dikkate alındı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların 27'si kadın, 2'si erkek idi. Hastaların yaş ortalaması 38,69 idi. Hastaların 14'ünün sağ, 15'inin sol ayağında; 24'ünün 2. metatarsında, 5'inin de 3. metatarsında Freiberg hastalığı vardı. Hastaların ameliyat öncesi skorları ile ameliyat sonrası en son takiplerindeki skorları karşılaştırıldığında AOFAS değerlerinin 51,83'ten 83,41'e yükseldiği (p<0,0001), VAS(istirahat) skorlarının 3,9'dan 0,52'ye düştüğü (p<0,0001), VAS(aktivite) skorlarının 8,62'den 2,17'ye düştüğü (p<0,0001) görüldü. Ameliyat sonrası pasif eklem hareket açıklığında ortalama 17,24°'lik artış olduğu görüldü (p˂0,0001). Hasta memnuniyeti anketine göre, artroz gelişen 1 (%3,45) hasta dışında diğer 28 (%96,55)  hastanın sonuçlardan memnun/çok memnun olduğu görüldü. Hastaların metatarslarında ameliyat öncesi ortalama 1,72 mm kısalık olduğu ve ameliyat sonrası ortalama 2,67 mm kısalık geliştiği görüldü. Postop gelişen kısalık miktarı bütün postop parametreler ile karşılaştırıldı ve bu parametreler üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı görüldü (p>0,05). Hastalığın evresi de aynı şekilde diğer postop parametreler ile karşılaştırıldı ve hastalığın erken veya ileri evre olmasının sonuçlar üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı görüldü (p>0,05).
Sonuç: Dorsal kapalı kama osteotomisi,  Freiberg hastalığının sadece erken evrelerinde değil, hem erken hem de ileri evrelerinin tedavisinde tercih edilebilecek; hastaların ağrılarını azaltan, fonksiyonel eklem hareket açıklıklarını arttıran ve büyük oranda tatmin edici sonuçlar veren, güvenilir bir cerrahi yöntemdir.

Abstract:
The Results of Dorsal Closed Wedge Osteotomy in the Treatment of Freiberg Disease
Background: Although many surgical methods have been described in the treatment of Freiberg disease, there is no consensus on the gold standard method. In this study, we aimed to evaluate the clinical and radiological results of dorsal closed wedge osteotomy, which is one of the surgical treatment methods in Freiberg's disease, prospectively.
Materials and methods: The study included 29 patients who were diagnosed as Freiberg's disease between February 2018 and July 2019, did not benefit from conservative treatment methods and underwent dorsal closed wedge osteotomy as a surgical procedure. The staging system described by Simillie was used for staging the disease (4 patients; stage 2, 15 patients; stage 3, 10 patients; stage 4). Preoperative and postoperative VAS scale (visual analog scale / rest and activity values were evaluated separately), AOFAS (American foot and ankle society) scale, patient satisfaction questionnaire and passive range of motion of metatarsophalengeal joint (ROM) were measured for evaluation of clinical results. Radiological results were evaluated by considering initial metatarsal shortening which was measured by comparing with the healty side, and postoperative metatarsal shortening and mean union time.
Results:  Of the patients included in the study, 27 were female and 2 were male. The mean age of the patients was 38,69 years. 14 of the patients had Freiberg disease on the right foot and 15 on the left foot. 24 patients had Freiberg disease in the 2nd metatarsal and 5 patients had in the 3rd metatarsal. When the preoperative and postoperative scores of the patients were compared, the AOFAS values increased from 51,83 to 83,41 (p <0,0001), and the VAS(rest) scores decreased from 3,9 to 0,52 (p <0,0001). VAS(activity) scores decreased from 8,62 to 2,17 (p <0,0001). The mean range of motion was increased by 17,24° postoperatively (p˂0,0001). According to the patient satisfaction questionnaire 28(96,55%) patients were satisfied/very satisfied with the results except 1 (3,45%) patients with arthrosis. There has been an additional 2,67 mm metatarsal shortening after the operation, over 1,72 mm preoperative shortening. The amount of postoperative shortening was compared with all postoperative parameters and it was found that there was no statistically significant effect on these parameters (p> 0,05). The stage of the disease was also compared with other postoperative parameters and it was found that the early or advanced stage of the disease had no significant effect on the results (p> 0,05).
Conclusion: Dorsal closed wedge osteotomy may be preferred not only in the early stages of freiberg disease but also in the treatment of both early and advanced stages; it is a reliable surgical method that reduces the pain of patients, increases functional range of motion and provides satisfactory results.