Günümüz sanatında kent kavramının etkileri
The effects of the city concept in contemporary art
Yazar: SARA FATHALİZADEH ALAMDARİ
Danışman: PROF. MEHMED KAVUKCU
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Geçmişte meydana gelen çeşitli tarihsel olaylar, savaşlar, üretim faaliyetlerindeki gelişmeler,
teknolojik ilerlemeler, göçler ve kentsel nüfus oranındaki artışlar, kentleşme süreçlerinin
dönemsel olarak değişmesine neden olmuştur. Küreselleşme nedeniyle kentlerin daha cazip
yaşama alanları olarak ortaya çıkması ile beraber bu değişim, son zamanlarda giderek hızlı bir
hal almıştır. Kentsel mekânlarda yaşanan dönüşümlerin çağdaş sanat eserlerinde irdelenmesi,
mimari üretimlerin, günlük yaşamın ve sanatçıların ılımlı eleştirilerinin ötesinde, sanatın
keskin eleştirisinin öznesi olduğu sonucunu çıkarmaktadır. Sanatçılar özellikle son
dönemlerde, kent kavramının farklı anlayış ve ölçeklerde uygulanmakta olan projelerin kentte
yaşayan insanlar üzerindeki etkilerini, kentlerin fiziksel ve sosyo-ekonomik boyutlarında
sebep olduğu değişimleri, kendilerine has ve eleştirel yaklaşımlarla gündeme getirmektedir.
Bu çalışmada öncelikle günümüze kadar, kentlerin yapılaşma proseslerinin değişim süreçleri
ve yaşanan değişimler ile 2000 yılından itibaren düzenlenmiş olan İstanbul bienallerde
sergilenmiş olan, kent konusunu ele alan eserler irdelenmiştir. İrdelenen bu eserler, David
Harvey ve Ruşen Keleş'in kent kavramı tanımlarından ortaya çıkan kavramlar üzerinden
analiz edilmiştir. Analizi yapılan eserlerin kent ile ilgili ele aldığı kavramların grafiksel bir
sunum olan tablolar yöntemi ile gösterilmesi, söz konusu kavramlar arasındaki ilişkilerin
pragmatik biçimde, doğrudan okunabilirliğini amaçlamıştır. Sanatçıların eleştiri ve
yorumlarının sadece bir kavram üzerinden değil çeşitli kavramların kesişim kümesinde yer
alan ortaklıklar üzerinde temellendirildiği görülmüştür. Bu bağlamda, kentlerin çağdaş sanatın
üretim alanına dahil olmasıyla beraber sanatın da kentin kültürel ve fiziksel bedenine
müdahele ettiği söylenebilir. Kent krizlerine çağdaş sanatın işaret ettiği toplumsal ölçekten
eleştirel bir gözle bakıldığında, krizlerin çağdaş sanat üzerinden okunabileceği ortaya
konulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Kent, Çağdaş Sanat, David Harvey, Ruşen Keleş, Sanatçı.

Abstract:
Various historical occurrence in the past, wars, developments in production activities,
technological advances, migrations and increases in the urban population have caused the
urbanization processes to change periodically. With the emergence of cities as more attractive
living spaces due to globalization, this change has accelerated recently. Examining the
transformations experienced in urban spaces in contemporary works of art, it is concluded that
architectural productions and daily life are the subject of sharp criticism of art beyond the
mild criticism of the artists. Artists, especially recently, bring up the projects that have been
implemented in different understandings and scales of the concept of the city. They bring up
the effects of the city on the people living in the city, the changes in the physical and socio-
economic dimensions of the cities, with their own and critical approaches.
In this study, first of all, the change processes for structuring of the cities and the changes
experienced through the time were examined as well as the works on the subject of the city
which were exhibited in the Istanbul biennials held since 2000. These examined works were
analyzed through the concepts that emerged from the definitions of the city concept of David
Harvey and Ruşen Keleş. With the inclusion of cities in the production area of contemporary
art, it has been seen that art has begun to interfere with the cultural and physical body of the
city. It has been revealed that urban crises can be understood in all their aspects when viewed
critically from the social scale pointed out by contemporary art.In the research conducted
within the scope of the thesis study, it was seen that the criticism and interpretations of the
artists were not based on only one concept, but on the concentrations in the intersection of
various concepts.
It is aimed to show the concepts of the analyzed works about the city with the method of
tables, which is a graphical presentation, and to make the relations between the concepts in
question directly readable in a pragmatic way.
Keywords: City, Contemporary Art, David Harvey, Ruşen Keleş, Artist.