Tip 1 diyabetli çocuk ve adolesanlarda  metabolik sendrom prevalansı ve metabolik sendromun öngörülmesinde  
EGDR ve bia'nın yeri
The prevalance of metaboli̇c syndrome and                                 utility of estimated glucose di̇sposal rate and fat mass percentage for predicting in children and adolescents with type 1 diabetes
Yazar: ÖZLEM KÖKEN
Danışman: DOÇ. DR. CENGİZ KARA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Ergenler = Adolescents ; Glükoz = Glucose ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Prevalans = Prevalence ; Çocuk = Child

Özet:
Amaç: Tip 1 diyabetli  (T1D) çocuk ve adolesanlarda obezite ve metabolik sendrom (MetS) prevalansını belirlemek ve MetS öngörülmesinde tahmini glukoz kullanım hızı (eGDR) ve vücut yağ yüzdesinin (%yağ) kullanılabilirliğini değerlendirmesi
Materyal ve Metot: 8-18 yaşları arasındaki T1D'li hastalardan oluşan tanımlayıcı, kesitsel bir çalışma yapıldı. Modifiye IDF, DSÖ ve ATP3 kriterleri kullanılarak MetS prevalansı belirlendi. İnsülin duyarlılığını saptamada eGDR; A1C, hipertansiyon varlığı, bel çevresi (BÇ) ve bel-kalça oranı (BKO) kullanılarak hesaplandı. %yağ BİA ile belirlendi. ROC analizi ile eGDRBÇ,eGDRBKO, VKİ SDS, BÇ SDS, %yağ için tanısal sınır değerler belirlendi. 
Bulgular: Çalışma 200 (%52 erkek, %48 kız) T1D'li hastayı kapsamaktadır. Tüm hastaların %18'i fazla kilolu ve/veya obezdir (VKİ SDS≥1.1). MetS prevalansı IDF, WHO ve NCEP kriterlerine göre sırası ile %10,5, %8,5 ve %13,5 bulundu. Yaş, cinsiyet, T1D ve T2D aile öyküsü, pubertal evre, diyabet süresi, A1C düzeyleri ve günlük insülin dozları açısından MetS'lu olan ve olmayan grup arasında istatiksel fark saptanmadı. MetS'lu hastalarda LDL-kolesterol ve trigliserid düzeyleri yüksek bulundu (p<0.001). Düşük eGDR düzeyleri yüksek yüksek insülin direncine işaret etmektedir. IDF kriterlerine göre MetS'u olan grupta ortalama 6.41+1.86, taşımayan grupta ise 9.50+1.34 mg/kg/dk iken gruplara arasındaki fark istatiksel olarak anlamlı idi (p<0.001). eGDRBKO için %85,7 duyarlılık, %82,7 özgüllük ile tanısal değer 8,44 mg/kg/dk, eGDRBÇ için %76,2 duyarlılık ve %92,1 özgüllük ile tanısal değer 8.16 mg/kg/dk olarak belirlendi. eGDRBÇ'nin Tanısal Odss oranının yüksek, klinikte yalnızca bel çevresi ölçümünün yeterli ve eGDRBKO ile yüksek korele olduğundan kullanımı daha uygun bulundu. %yağ MetS'lu grupta belirgin olarak yüksek saptandı. %76,2 duyarlılık ve %79,9 özgüllük ile %27,9'luk %yağ değerinin MetS'u gösterebileceği bulundu.
Sonuç: T1D'li çocuklarda MetS sıklığı toplum sıklığından yüksektir. Diğer klinik parametreler ile karşılaştırıldığında ise eGDRBÇ MetS tanısında kullanılabilecek iyi bir indikatördür. eGDRBÇ klinik pratikte tercih edilebilecek hesaplama yöntemidir.

Anahtar Kelimeler: BİA, eGDR, metabolik sendrom, Tip 1 diyabet

Abstract:
Aim: To determine the prevalence of metabolic syndrome (MetS) and the clinical utility of fat mass percentage (%fat) and estimated glucose disposal rate (eGDR) for predicting MetS in children and adolescents with type 1 diabetes (T1D)
Material and Method: We conducted a descriptive, cross sectional study including T1D patients between 8-18 years of age. Modified criteria of IDF, WHO and NCEP were used to determine the prevalence of MetS. eGDR, a validated marker of insulin sensitivity, was calculated using A1C, hypertension status and waist-to-hip circumference ratio. %fat was determined by bioelectrical impedance analyses. ROC curve analysis was performed to ascertain cut-off levels of eGDR and %fat for predicting MetS.
Results: The study included 200 patients with T1D (52% boys, 48% girls). Of these, 18% were overweight/obese (BMI SDS 1.1). MetS prevalence was found as 10,5%, 8,5% and 13,5% according to IDF, WHO and NCEP criteria, respectively. There were no statistically significant differences in age, gender, family history of T1D and T2D, pubertal stage, duration of diabetes, A1C levels and daily insulin doses between patients with or without MetS. LDL-cholesterol and triglyceride concentrations are higher in patients with than without MetS (p<0.001). Lower eGDR levels, indicating greater insulin resistance, were found in MetS patients compared with those without (6,41±1,86 vs. 9,50±1,34 mg/kg/min) (p<0.001). An eGDR measured by WHR cut-off level less than 8.44 mg/kg/min showed 85,7% sensitivity and 82,6% specificity and measured by WC cut-off level less than 8.16 mg/kg/min showed 76,1% sensitivity and 92,1% specificity for MetS diagnosis. Fat mass was significantly higher in MetS patients compared with those without (29,7±7.8% vs. 21.2±7.9%) (p<0.001). A %fat level of 27.9 had 76% sensitivity and 80% specificity for MetS diagnosis
Conclusion: Prevalence of MetS in our pediatric T1D cohort is higher than the population. Compared with other clinical variables, eGDR is a good indicator of diagnosing MetS. eGDRWC is the recommended calcution way can use in clinical practice.

Keywords: Egdr, Fat Mass, Type 1 Diabetes, Metabolic Syndrome