Hellenistik ve Roma döneminde Kilikia Pedias (Çukurova) yerleşimleri
Settlements in the Hellenistic and Roman period in Cilicia Pedias (Çukurova)
Yazar: AYTÜL KAPLAN
Danışman: PROF. DR. HASAN BAHAR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Tarih = History
Dizin: Eski Çağ = Old Age ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Helenistik Dönem = Hellenistic Period ; Höyükler = Tumuluses ; Kilikya = Cilicia ; Roma Dönemi = Roman Period ; Tarih = History ; Yerleşim = Settlement ; Yerleşim yapısı = Settlement structure

Özet:
Eski Yunan ve Romalı yazarlar ve coğrafyacılar, Kilikia'yı iki bölüme ayırmışlardır. Bölgenin dağlık, yani batı bölümüne Kilikia Tracheia veya Oreine Kilikia  ya da Latince Cilicia Aspera, doğudaki ovalık bölüme ise, Pedias veya Idios Kilikia ya da Cilicia Compestris ismini vermişlerdir.Bu çalışmada Kilikia Pedias'ın batısından itibaren, Göksu Havzası ve Berdan Irmağı Havzası yerleşmeleri, Seyhan ve Ceyhan Nehirleri (Yukarı Ova-Aşağı Ova) Havzası yerleşmeleri, bölgeyi bir ağ gibi kaplayan yollar üzerinde kurulan kentlerin birbirleri ile olan ilişkileri, incelenmiştir. Doğu kıyısındaki kentlerin Suriye, Mezopotamya, Yunanistan ve diğer Avrupa  ekonomileri ile ilgileri, ayrıca Anadolu'nun diğer bölgelerine ulaşımı bunu nasıl gerçekleştirdikleri araştırılmıştır. Bundan başka, tarihin derinliklerinden itibaren Hellenistik ve Roma Dönemleri'nde bölgenin yerleşimlerinin konumları ve sayıları, siyasi gelişmelere göre değerlendirilmiştir.Bölgede  tarihin her dönemine ait bir çok kent ve kale mevcuttur. Kuzeyden ve doğudan bölgeyi kapatan Toros Dağları ve uzantısı Amanoslar üzerinde, ulaşımı sağlayan  geçitler ve bu geçitleri korumak için  bir çok kale vardır. Kilikia Pedias'ın Orta Anadolu, Suriye ve Batı Akdeniz kentleri ile bağları, geçitler sayesinde artmış,  birçok bölge birbirine bağlandığı gibi, limanları vasıtasıyla başka ülkeler ile geniş ticaret  hacmine de sahip olunmuştur. Bölgedeki yerleşmeler; 1- Höyükler, 2- Kentler, köprüler ve su sistemi, 3- Tapınaklar ve nekropoller, 4- Kaleler şeklinde dört ana grupta ele alınmıştır.

ANAHTAR KELİMELER: Hellenistik Dönem, Roma Dönemi, Ovalık Kilikia, Yerleşmeler

Abstract:
Ancient Greek and Roman writers and geographers have seperated Cilicia into two parts. They have named the western part which is mountainous as Cilicia Tracheia or Oreine Cilicia or Cilicia Aspera in Latin and the eastern part which is plain as Pedias or Idios Cilicia or Cilicia Compestris.In this study, starting from Cilicia Pedias; Göksu Basin and Berdan River Basin settlements, Seyhan and Ceyhan Rivers (Upper Plain-Lower Plain) Basin Settlements and the relations of cities which were built on roads covering the region like a web have been studied. The relations of the cities on the eastern bank with Syria, Mesopotamia, Greece and other European economies have been studied as well as the transportation to other regions and how they achieved it. Furthermore, the locations and number of the settlements in the region have been evaluated according to political developments since the eternity.There are many cities and castles belonging to every period of history. There are many mountain passes providing transportation and castles for protecting these mountain passes on the Taurus Mountains covering the region from north and east and Amanos Mountains which are the extention of the Taurus Mountains. The ties of Cilicia Pedias with middle Anatolia, Syria and western Mediterranean cities developed thanks to these mountain passes and apart from a wide range of trade with other countries via ports many regions were connected to eachother.Settlements in the region have been handled in four main groups as: 1- Tumuli, 2- Cities, bridges and water system 3- Temples and necropolis 4- Castles

KEYWORDS: Hellenistic Period, Roman Period, Cilicia Pedias, settlements