Arap atasözleri ile Türk atasözlerinin içerikbakımından mukayesesi
Content of arabic proverbs and Turkish proverbscomparison in terms
Yazar: MUHAMMED KOCABAY
Danışman: PROF. DR. ADEM YERİNDE
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Dünya üzerinde konuşulan her bir dilde, deyimleşen ve atasözü haline gelen cümleler
vardır. Zaman içerisindeki deneyim ve tecrübeler sonucu oluşan ve toplumun her kesimi
tarafından kullanılan ve kalıplaşan bu cümleler, dilin anlatım gücünü artırıp kullanım imkânını
genişletir. Kuşkusuz atasözleri, ait oldukları milletin kültürünü, örf ve adetlerini ve yaşam
tarzlarını yansıtan hikmetli ve beliğ sözlerdir. Atasözleri ile soyut meseleler ve kavramlar somut
bir hale getirilerek muhatabın zihninde canlandırılır. Atasözleri ve deyimler kullanılarak, belki
bir paragrafla anlatılabilecek bir olay sadece tek bir veciz cümleyle anlatılabilir. Hatta iyi bir
hatip, mesellerdeki edebî sanatları kullanarak, konuşmasını daha tesirli ve tatlı hale getirebilir.
Diğer yandan Türkler ile Araplar arasındaki kültür alışverişi, mesellere de yansımıştır.
Arapça eserlerin Türkçeye tercüme edilmesiyle Türkler, Arap atasözleri ile tanışmışlardır. Söz
konusu kültürel etkileşim sonucunda Arap atasözlerinden bazısı Türkçe atasözleriyle sadece
mana yönüyle benzerlik gösterirken bazıları ise hem mana hem de lafız yönüyle benzemektedir.
Bu çalışmada kısaca Arap edebiyatından bahsedilip bazı Arap atasözleri açıklanacak ve Türk
atasözleriyle anlamca ve lafızca benzeyen atasözleri tespit edilip ortaya konulacaktır. İlk bakışta
anlaşılamayan atasözlerin, anlaşılmasını sağlayan olay hikâyeleri aktarılacak ve aralarındaki
benzerlik ve farklılıklar değerlendirilecektir.
Anahtar Kelimeler:Atasözü, Mesel, Darb-ı Mesel, Arap edebiyatı

Abstract:
In every language spoken in the world, there are sentences that become idioms and
proverbs. These sentences, which are formed as a result of experience and experience over time
and are used and stereotyped by all segments of society, increase the expressive power of the
language and expand the possibility of use. Undoubtedly, proverbs are wise and clear words
that reflect the culture, customs and lifestyles of the nation to which they belong. With proverbs,
abstract issues and concepts are made concrete and animated in the mind of the interlocutor. By
using proverbs and idioms, an event that can be described in a paragraph can be explained only
in a single sentence. In fact, a good orator can make his speech more effective and sweet by
using the literary arts in parables.
On the other hand, the cultural exchange between Turks and Arabs is also reflected in
parables. With the translation of Arabic works into Turkish, Turks became acquainted with
Arabic proverbs. As a result of this cultural interaction, some of the Arabic proverbs are similar
to Turkish proverbs only in terms of meaning, while others are similar in terms of both meaning
and wording. In this study, Arabic literature will be briefly mentioned and Arabic proverbs will
be explained, and proverbs that are similar in meaning and words to Turkish proverbs will be
identified and revealed. The stories of the proverbs that cannot be understood at first glance
will be conveyed and the similarities and differences between them will be discussed.
Key Words: Proverb, Parable, Darb-ı Mesel, Arabicliterature