Gaziantep, Kahramanmaraş ve Adıyaman illerinde bademde zararlı böcek türleri, önemli türün mücadelesine yönelik bazı biyolojik özellikleri ile parazitoit ve predatörlerinin belirlenmesi
Types of pests, certain biological characteristics of management of the important type and identification of the parasitoids and predators of almond in Gaziantep, Kahramanmaras and Adiyaman provinces
Yazar: HAKAN USANMAZ
Danışman: PROF. DR. MAHMUT MURAT ASLAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Gaziantep ili Şahinbey, Şehitkamil, Oğuzeli ilçeleri; Kahramanmaraş ili Pazarcık ilçesi ve Adıyaman ili Besni ilçesinde badem üretim alanlarında bulunan zararlı böcek türlerinin belirlenmesi, önemli zararlı türün mücadelesinde kullanılabilecek bazı biyolojik özellikleri ile doğal düşmanlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma bölgesinde yapılan sörvey çalışmaları sonuncu badem ağaçlarında zarar meydana getiren toplam 4 takıma bağlı 28 familyadan 68 cins/tür zararlı böcek tespit edilmiştir. Ülkemiz için belirlenmiş olan bu zararlı türlerden 12 tanesi badem ağaçları üzerinde ilk defa kayıt altına alınmıştır. Zararlılar içerinden en önemli türün Eurtyoma amygdali End. olduğu ortaya konmuştur. Çalışmanın yürütüldüğü bölgede 9 farklı bahçede zararlının popülasyon gelişimi takip edilmiştir. Eurytoma amygdali'nin çalışmanın yapıldığı bölgede ki badem bahçelerinde nisan–mayıs ayları arasında çıkışlarına başladığı ve çıkışlarının 3-4 hafta boyunca devam ettiği belirlenmiştir. E.amygdali'nin ergin dişi bireylerinin erkeklerine göre daha uzun yaşadığı ve boylarının daha uzun olduğu tespit edilmiştir. Doğadaki erkek-dişi oranları ortalama E: 0.64: D: 1.55 olarak tespit edilmiştir. Zararlının 3 farklı parazitoit türü elde edilmiş olup; parazitleme oranları ise oldukça düşük bulunmuştur. Ayrıca E.amygdali'nin ilk ergin çıkışı farklı badem çeşitlerinin pomolojisi ve fenolojisi ile ilişkilendirilmiştir. Ayrıca badem ağaçlarında zarar oluşturan potansiyeli yüksek zararlılar arasında yer alan Anthonomus amygdali Hustache, Polydrusus ponticus Faust ve Agrilus roscidus Kiesenwetter türlerinin Şahinbey, Pazarcık ve Besni ilçelerindeki popülasyon gelişimleri iki yıl boyunca takip edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to identify certain pests in almond production areas of Sahinbey, Oguzeli and Sehitkamil Districts in Gaziantep Province, Pazarcık District in Kahramanmaras Province and Besni District in Adıyaman Province as well as to identify certain biological characteristics to allow management of the important type and to identify the predators (natural enemies) of the type. It was determined as a result of the surveys conducted at the study area that 68 types of 28 families in total 4 orders make harm on almond trees. 12 of these pest types identified for our country has been taken under record on almond trees for the first time. The most important one of these pests has been detected as Eurtyoma amygdali End. Population growth of the pest has been followed at 9 different orchards in the study area. It was determined that Eurtyoma amygdale first emerged at the almond orchards in April and May and that their emergence lasted for a period of 3-4 weeks. It was detected that the female adult individuals of E. amygdali lived longer than the male ones and that they were taller than the male ones. Female-male proportion in nature was determined as M: 0.64 and F: 1.55. 3 different parasitoids were detected for the pest, and the parasiting rate was determined to be rather low. In addition, the emergence of the first female individuals of E. amygdali was associated with pomology and phenology of different almond varieties. Types of pests such as Anthonomus amygdali Hustache, Polydrusus ponticus Faust and Agrilus roscidus Kiesenwetter, which have high harm potential on almond trees, have been observed for population growth in Sahinbey, Pazarcık and Besni districts for a period of two years.