Gebelikte annesi COVİD-19 geçiren bebeklerin nörogelişimsel durumlarının bayley-3 testi ile değerlendirilmesi
Neurodevelopmental evaluation with bayley-III of infants born to mothers with COVİD-19 during pregnancy
Yazar: DÜRDANE MERVE YILMAZ TELLİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ZEHRA ESRA ÖNAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Çalışmalar, hamilelik sırasında COVID-19 geçirmenin bebeklerin nörogelişimini olumsuz etkilediğini göstermiştir; ancak uzun vadeli verilere ihtiyaç vardır. SARS-CoV-2'ye anne karnında maruz kalmanın çocukların uzun vadeli nörogelişimine etkisini değerlendirmeyi amaçladık.
Yöntem: Bu çok merkezli prospektif kohort çalışmasında, gebelik sırasında annesi SARS-CoV-2 PCR testi pozitif olan 46 çocuk ile aynı dönemde yaşayan annesi gebelikte COVID-19 geçirmeyen 46 çocuk karşılaştırıldı. Çalışmaya dahil edilen vaka ve kontrol grubunun ikisinde de nörogelişimi etkileyebilecek bilinen faktörler dışarıda tutuldu.  Prematürite, HİE, düşük APGAR skoru, preeklampsi, anne veya bebekte epilepsi, metabolik ve genetik tanılı hastalıklar, annenin kronik ilaç kullanımı gereken tanılı hastalıkları gibi nörogelişimi etkileyebilecek prenatal, natal veya postnatal tıbbi durumlar dışlanma nedenlerindendi. Uzun dönem değerlendirmeyi sağlamak amacıyla en az 12 aya ulaşmış bebekler dahil edilmiştir. Sonuçlar, erken çocukluk döneminde nörogelişimin değerlendirilmesinde altın standart olarak kabul edilen Bayley Bebek ve Yürümeye Başlayan Çocuk Gelişimi Ölçeği  (Bayley-III) ile bilişsel, dil ve motor beceri alanlarına klinik olarak anlamlı 15 puanlık fark kesme noktası olarak temel alınarak değerlendirilmiştir. Teste girecek çocuklara, son 7 gün içerisinde aktif hastalık belirtisi olmayacak şekilde randevu verildi, böylelikle testin uygulama kalitesini etkileyecek olası çevresel faktörler en aza indirilmeye çalışıldı. 
Bulgular: İki grup arasında anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi annenin doğum yaptığı yaşı, bebeklerin cinsiyet dağılımı açısından fark yoktur. Gebelikte COVID-19 geçirenlerde bilişsel gelişim birleşik skorlarında anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir ve COVID-19'u ağır geçirdiğini beyan eden annelerin bebeklerinde daha çok bilişsel gelişim geriliği gözlemlendiği tespit edilmiştir. Dil gelişim geriliği için yapılan karşılaştırmalarda, anne eğitim düzeyi ortaokul ve daha düşük olan bebeklerde ve COVID-19'u ağır geçirdiğini belirten annelerin bebeklerinde daha sık dil gelişim geriliği gözlendiği tespit edilmiştir. Dil gelişim birleşik puanlarına göre karşılaştırmada anlamlı fark yoktu, fakat alıcı dil gelişim alanı ve ifade edici dil gelişim alanı ayrı ayrı değerlendirildiğinde alıcı dil maruz kalan bebeklerde istatistiksel olarak anlamlı düşük bulunmuştur. Hareket gelişimi geriliği durumları ile demografik değişkenler arasında karşılaştırmalar sonucunda; COVID-19 grubunda daha sık hareket gelişim geriliği olduğu, COVID-19'u ağır geçirdiğini belirten annelerin bebeklerinde daha sık hareket gelişimi geriliği gözlemlendiği tespit edilmiştir.
Sonuç: Bilinen diğer tıbbi durumların dışlanmasına rağmen, hamilelik sırasında COVID-19 geçiren annelerden doğan çocuklarda bilişsel, motor ve alıcı dil alanlarında nörogelişimsel kategorilerde istatistiksel olarak anlamlı gerilik gözlenmiştir. Bu sonuçlar, hamilelik sırasında COVID-19 olan annelerden doğan bebeklerin uzun süreli takip edilmesi gerektiğini göstermekte ve annelerimizi enfeksiyondan korumanın önemini vurgulamaktadır. Hali hazırda annesi gebeyken maruz kalan çocuklarımızın yakın izlenmesi, nörogelişimsel bozukluğun tanınması, rehabilite edici müdahaleye erken yönlendirmenin sağlanması açısından kritik önem taşımaktadır.

Abstract:
Aim: Studies have shown COVID-19 during pregnancy could be detrimental to short-term infant neurodevelopment; however, long-term data is still inconclusive. We aimed to evaluate the effect of prenatal exposure to SARS-CoV-2 on long-term neurodevelopment in children.
Materials and Methods: In this multicenter prospective cohort study, 46 children whose mothers tested PCR-positive for SARS-CoV-2 during pregnancy were identified and compared to 46 children born in the same period whose mothers had no such history of COVID-19 during pregnancy. In both the case and control groups, known factors that could affect neurodevelopment were reasons for exclusion from the study, including any prenatal, natal, or postnatal medical conditions that could affect neurodevelopment, such as prematurity, a low APGAR score, preeclampsia, or epilepsy. In order to ensure long-term evaluation, only children of at least 12 months of age were included. The results are based on a clinically relevant difference of 15 points in composite cognitive, language, and motor scores on the Bayley Scales of Infant and Toddler Development (Bayley-III), which is considered the gold standard in assessing neurodevelopment in early childhood. Schedules were adjusted so that children who were to undergo the test were free of any active symptoms of illness in the 7 days prior to the test, thus minimizing potential environmental factors that could affect the quality of the test administration. 
Results: There was no difference between the two groups in terms of maternal education level, paternal education level, maternal age at delivery, or gender distribution of infants. It was found that there was a significant difference in the combined scores of cognitive development in those who had COVID-19 during pregnancy, and cognitive developmental delay was observed more frequently in the infants of mothers who stated that they had severe COVID-19. In the comparisons made for language development delay, it was found to be observed more frequently in infants whose mother's education level was secondary school or lower and in infants of mothers who reported having severe COVID-19. There was no significant difference in the comparison of combined scores of language development, but when receptive language and expressive language were evaluated separately, receptive language was found to be statistically significantly lower in infants exposed to SARS-CoV-2 inutero. Comparisons between motor developmental retardation and demographic variables showed that there was more frequent motor developmental delay in the COVID-19 group; motor developmental delay was also observed more frequently in mothers who described their disease course as severe.
Conclusions: Statistically significant impairment in the neurodevelopmental categories of motor, cognitive, and receptive language was observed in children born to mothers with COVID-19 during pregnancy, despite ruling out other medical conditions known to independently affect neurodevelopment. These results illustrate the need for long-term follow-up on infants born to mothers with COVID-19 during pregnancy. They also further show the need for prevention of such infections. Close monitoring of our children who we already know were antenatally exposed to SARS-CoV-2, and recognition of neurodevelopmental impairment are critical for ensuring early referral to rehabilitative intervention