Bir istihbarat türü olarak tıbbi istihbarat
Medical intelligence as a type of intelligence
Yazar: YASİN YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET KURUM
Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi / Güvenlik Bilimleri Enstitüsü / Güvenlik Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı, teorik ve uygulamalı istihbarat araştırmalarına paralel olarak görece yeni bir istihbarat türü olan tıbbi istihbaratı tanımlamak, çalışma alanlarını belirlemek ve dünya örneklerini  incelemek suretiyle; tıbbi tehditler üzerine çalışacak istihbarat profesyonelleri ile bu konuda bilimsel çalışma yapacak araştırmacıların kullanabileceği tanımlayıcı bir kaynak ortaya koymaktır. Tez çalışmasında cevabı aranan temel araştırma problemi; "Tıbbi istihbaratın tanımının ve çalışma alanlarının ne olduğu?" şeklinde ortaya konulmuştur. Tez çalışması üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde güvenlik kavramı ile düşünsel ve tarihsel temelleri üzerinde güvenlik yaklaşımları ele alınmıştır. Güvenlik bağlamında istihbarat kavramı tanımlanarak istihbaratın ölçeklerine göre ve çalışma alanlarına göre türleri üzerinde durulmuş, istihbarat toplama yöntem ve teknikleri hakkında bilgi verilmiştir. Tez çalışmasının ikinci bölümünde tıbbi istihbaratın tanımı yapılarak önemi anlatılmıştır. Ayrıca çalışma alanları, hangi konuların tıbbi istihbarat kapsamında olduğu örneklerle açıklanmaktadır. Tez çalışmasının üçüncü bölümünde de vaka incelemesi şeklinde değerlendirilebilecek ülke uygulamaları araştırılmış, diğer devletlerin tıbbi istihbarat yapılanmaları incelenmiştir. Sonuç kısmında örnek olaylar değerlendirilmiş, tez çalışmasının varsayımına ilişkin sorulara cevaplar aranmıştır. Tıbbi tehditlerin ulusal güvenlik perspektifi ile ele alınması gerekliliği açıklanarak bu işlemin ancak bu amaçla yapılandırılmış bir tıbbi istihbarat birimi tarafından yapılabileceği ortaya konulmuştur. Bu bölümde ayrıca konuyla ilgili olarak gelecekte araştırılması önerilen konulara da yer verilmiştir.

Abstract:
The aim of this thesis is to define medical intelligence, which is a relatively new type of intelligence, in parallel with theoretical and applied intelligence research, to determine its fields of study and to examine world examples; to present a descriptive resource that can be used by intelligence professionals who will work on medical threats and researchers who will conduct scientific studies on this subject. The main research problem whose answer is sought in the thesis; "What is the definition of medical intelligence and its fields of study presented in the form. The thesis consists of three parts. In the first chapter, the concept of security and security approaches on its intellectual and historical foundations are discussed. In the context of security, the concept of intelligence was defined, and the types of intelligence according to its scales and fields of study were emphasized, and information was given about intelligence collection methods and techniques. In the second part of the thesis, the definition of medical intelligence is explained and its importance is explained. In addition, the fields of study and which subjects are covered by medical intelligence are explained with examples. In the third part of the thesis, country practices that can be evaluated as case studies were investigated, and the medical intelligence structures of other states were examined. In the conclusion part, case studies were evaluated and answers were sought to questions about the hypothesis of the thesis. It has been explained that medical threats should be handled with a national security perspective and that this process can only be done by a medical intelligence unit structured for this purpose. This section also includes topics that are suggested to be researched in the future.