Nonalkolik yağlı karaciğer hastalığında serum ürik asit düzeyleri ile yağlanma şiddeti, metabolik risk faktörleri ve fruktoz tüketimi arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between serum uric acid, the degree of fatty li̇ver disease, metabolic risk factors and the consumption of beverages with fructose in non alcoholic fatty liver disease
Yazar: SEDA PIHTILI
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM HALİL BAHÇECİOĞLU
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Fruktoz = Fructose ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Risk faktörleri = Risk factors ; Serum = Serum ; Ürik asit = Uric acid

Özet:
ÖZET
Günümüzde hiperlipidemi, glukoz intoleransı, obezite ve hipertansiyonu içeren metabolik sendromun hepatik komponenti olarak tanımlanan nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAYKH); basit karaciğer yağlanmasından, nonalkolik  steatohepatit (NASH), fibrozis ve siroza kadar karaciğer hasarının geniş bir spektrumunu kapsar.
 Çalışmamızda son yıllarda NAYKH için önemli risk faktörü olarak tanımlanan serum ürik asit düzeyleriyle; ultrasonografik olarak saptanan karaciğer yağlanma derecesi, metabolik sendrom risk faktörleri ve fruktozlu içecek tüketimi arasındaki ilişki araştırıldı. Çalışmaya dahil edilen tüm NAYKH olan hastaların ultrasonografik karaciğer elastografi değerlerine bakılarak, elde edilen verilerle hepatosteatoz derecelerinin artışında rol oynayan etkenler arasındaki ilişkiyi  araştırıldı.
Ultrasonografik olarak NAYKH tespit edilen farklı derecelerde hepatosteatozu olan çalışmaya uygun rastgele seçilmiş 100 olgu incelendi. NAYKH olguları hafif derecede karaciğer yağlanması olan Grade I ve orta derecede karaciğer yağlanması olan Grade II olmak üzere iki alt gruba ayrıldı. Yetmiş (%70) olguda Grade I, 30 (%30) olguda Grade II Hepatosteatoz tespit edildi. Grade arttıkça metabolik sendrom komponentleri sayısının da arttığı gözlendi. Haftalık fruktozlu içecek tüketimi ile ortalama serum ürik asit (SÜA) düzeyleri arasında da anlamlı pozitif bir korelasyon bulunmuştur (p<0,001, r²=0,379). Fruktozlu içecek tüketim grupları ile SÜA düzeyi arasındaki ilişki incelendiğinde F1 (n=40), F2 (n=49) , F3 (n=11)  tüketim gruplarında ortalama SÜA düzeyi sırasıyla 4,6±0,86 mg/dl, 5,7±1,2 mg/dl ve 6,63±1,3 mg/dl olarak bulundu. Hastaların haftalık fruktozlu içecek tüketimi arttıkça SÜA düzeyinin de normal sınırlarda olmakla birlikte arttığı gözlendi. 
Nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı olan bireylerde görülen artmış SÜA düzeyinin, karaciğer doku sertliğinin (kPa) artışı hakkında fikir verdiği, böylece hastanın NASH ve siroza gidişini öngörebileceği tespit edilmiştir. Ultrasonografik karaciğer elastografi ölçümleriyle, çalışma popülasyonumuzda tespit ettiğimiz istatistiksel olarak anlamlı bulunan portal ven çapı (PVÇ) artışı elasto m/sn değerlerinin doğru orantılı korelasyonu (p=0,02; r²=0,22); erken dönem portal hipertansiyonu ve karaciğer sirozuna gidişte önem arz eden fibrozisi göstermesi açısından önemlidir. Çalışmamızda NAYKH'da grade arttıkça, PVÇ ve uzun aksın arttığı görülmüştür. Bu erken dönem portal hipertansiyon bulgusu olabilir. Ultrasonografik karaciğer elastografi kullanılarak, kronik karaciğer hastalığına sahip hastalarda oluşabilecek karaciğer fibrozisi progresyonunun ve hastaların sağkalım süresinin öngörülebileceği ortaya koyulmuştur. 
Anahtar kelimeler: Nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAYKH), serum ürik asit düzeyi, fruktoz tüketimi, metabolik sendrom risk faktörleri.

Abstract:
ABSTRACT
THE RELATIONSHIP BETWEEN SERUM URIC ACID, THE DEGREE OF FATTY LİVER DISEASE, METABOLIC RISK FACTORS AND THE CONSUMPTION OF BEVERAGES WITH FRUCTOSE IN NON ALCOHOLIC FATTY LIVER DISEASE
Nowadays, nonalcoholic fatty liver disease (NAFLD) which is defined as hepatic component of the metabolic syndrome consisting of hyperlipidemia, glucose intolerance, obesity and hypertension covers a wide spectrum of liver damage from simple fatty liver to nonalcoholic steatohepatitis (NASH), fibrosis and cirrhosis. 
In our study, the relationship between serum uric acid levels which is identified as a significant risk factor for NAFLD in recent years, the degree of fatty liver assessed ultrasonographically, risk factors of metabolic syndrome and consumption of beverages with fructose was researched. By evaluating ultrasonografic liver elastography values of all patients with NAFLD that included in the study, we examined the relationship between influencing factors with the increase in the degree of hepatosteatosis.
Randomly selected 100 patients, eligible for study, with NAFLD detected ultrasonographically and with varying degrees of hepatosteatosis were examined. We divided the NAFLD patients into two subgroups as Grade I with mild hepatosteatosis and Grade II with moderate hepatosteatosis. Seventy petients (%70) were in Grade I group and 30 patients (%30) were graded as Grade II. It was observed that with increasing grade, the number of metabolic syndrome components also increase in a compatible manner. Moreover, in our study, a significant positive correlation was found between the weekly consumption of beverages containing fructose and the average levels of serum uric acid (SUA) (p<0.001, r²=0.379). When the relationship between consumption groups of beverages containing fructose and levels of SUA were examined, average levels of SUA in consumption groups which are F1 (n=40), F2 (n=49) and F3 (n=11) were found 4.6±0.86 mg/dL, 5.7±1.2 mg/dL and 6.63±1.3 mg/dl respectively. It was observed that when patients' weekly consumption of beverages with fructose increased, levels of SUA increased as well, though those were within normal limits.
Our work suggests that the increased levels of SUA observed in individuals with NAFLD can give an idea about the increase of liver stiffness (kPa). So, it can help to predict the prognosis of patients with NASH and cirrhosis. The directly proportional correlation between the elasto m/sn values and the increase in portal vein diameter (PVD) was found statistically significant (p = 0.02, r² = 0.22) .This correlation is significant in terms of showing fibrosis which is important on the phase of early portal hypertension and liver cirrhosis. In our study, it was found that increase in the grade of NAFLD is correlated with both PVD and the linear measurement of liver long axis. However, it was thought to be the early signs of portal hypertension. In many studies, it was revealed that survival time of patients and liver fibrosis progression which may occur in patients with chronic liver disease can be predicted by using sonographic liver elastography.
Key words: Nonalcoholic fatty liver disease (NAFLD), serum uric acid level, fructose consumption, metabolic syndrome risk factors.