Ortadoğu-Türkiye turizm hareketlerinin sosyo-kültürel analizi
The socio-cultural analysis of the tourism mobility between Middle East and Turkey
Yazar: İZZET ÖNAL
Danışman: PROF. DR. ALİ COŞKUN
Marmara Üniversitesi / Orta Doğu ve İslam Ülkeleri Araştırmaları Enstitüsü / Ortadoğu Sosyolojisi ve Antropolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Turizm = Tourism
Dizin: Araplar = Arabs ; Destinasyon = Destination ; Orta Doğu ülkeleri = Middle eastern countries ; Sosyokültürel faktörler = Socio-cultural factors ; Sosyokültürel özellikler = Socio-cultural characteristies ; Turistler = Tourists ; Turizm talebi = Tourism demand ; Türkiye = Türkiye

Özet:
Bu araştırmada, Ortadoğu'dan Türkiye'ye son yıllarda artan sayıda Arap
turistin gelmesinin gözlemlenmesi sonucu, Ortadoğulu Arap turistlerin Türkiye'yi bir
turizm destinasyonu olarak tercih etmelerinin arkasında yatan nedenlerin neler
olduğunu ortaya çıkarmayı amaçlayan, Türkiye ile Ortadoğu ülkeleri arasındaki turizm
hareketlerinin sosyo-kültürel analizi yapılmıştır.
Araştırmanın teorik kısmında ilk olarak, turizmin kavramsal ve kuramsal
çerçevesi ortaya konularak, genel olarak turizme yol açan içsel ve dışsal faktörlerin
yanısıra, dünyada ve Türkiye'de tercih edilen turizm türleri üzerinde durulmuştur.
Sonraki bölümde ise, istatistiksel veriler de kullanılarak, Dünyada, Türkiye'de ve
Ortadoğu'da turizmin tarihsel seyirlerine değinilmiş ve sonrasında da bugünkü mevcut
turizm görünümleri ortaya konulmuştur.
Araştırmanın uygulama kısmında, nitel araştırma tekniklerinden katılımlı
gözlem metodu ve mülakat yöntemiyle elde edilen verilerin tipolojik analiz yöntemi
kullanılarak analiz edilmesi sonucunda, araştırmanın konusu olan Ortadoğulu Arap
turistlerin Türkiye'yi bir turizm destinasyonu olarak seçme nedenlerine dair bulguların,
tatil, dinlenme ve keyif gibi turist kaynaklı etkenler; doğal güzellikler, uygun iklim ve
modern turizm altyapısı gibi destinasyon kaynaklı etkenler; son 15 yıldır artan siyasal
yakınlaşma ve Türk dizilerinin Ortadoğu'da izlenme rekorları kırması gibi hızlandırıcı
etkenler ve iki toplum arasında var olan kültürel benzerlik ve İslami kimliğe saygı gibi
kolaylaştırıcı etkenler şeklinde 4 ana kategoriye oturan 22 nedenden kaynaklandığı
tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, it is aimed to explore the main reasons lie behind the tourism
destination choices of Middle Eastern Arabic tourists towards Turkey by socio-cultural
analysis of the tourism mobility due to the increasing number of Middle Eastern Arabic
tourist appearance that has been observed for the last years in Turkish tourism sector.
In the theoretical section of the study, the background information about the
topic of the study is supplied by giving conceptual and theoretical framework of tourism,
common tourism types observed both in Turkey and the world as well as the
underlining the different types of reasons that affect the tourism destination choice.
Furthermore, the historical backgrounds of the evolution of tourism in the world, in
Turkey and in the Middle East, are mentioned separately and the current situation of
the tourism sectors in all related parties shown by current statistical data.
Having gathered the data by observation and interview methods, such results
are found by using typological analysis technique that; there are 22 main reasons
within 4 categories cause Middle Eastern tourist behavior in choosing Turkey as a
tourism destination: tourist-based reasons such as leisure, creation and holiday;
destination-based reasons such as natural beauties and suitable climate as well as the
existence of a developed tourism industry; enhancing factors such as warm political
approaches towards the Middle East that has been applied by Turkish State for the last
15 years and the record-level welcome of the audience for Turkish TV serials that has
been shown for the last 10 years in Middle Eastern countries; facilitating factors such
as cultural proximity between two parties as well as the respect for tourist's religious
values shown in Turkey.