Bursa, Yalova ve Sakarya'da odunsu süs bitkisi üretimi ve satışı yapan özel fidanlıkların değerlendirilmesi
Evaluation of private nurseries T production and sales of woody ornamental plants in Bursa, Yalova and Sakarya
Yazar: ALİ TAŞTAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA YILMAZ
Bursa Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Süs bitkileri renk, şekil, form, koku ve estetik özellikleri ile ön plana çıkan otsu ve odunsu bitkilerdir. Süs bitkileri kent iklimi, toprak koruma, hava kalitesi, gürültüyü azaltma, kent estetiği, sosyal yarar, doğal ortam oluşturma ve insan sağlığı gibi birçok konuda olumlu fayda sağlamaktadır. Süs bitkisi sektörü ise katma değer ve yüksek oranda istihdam sağlayan, yurt içi ve yurtdışı pazarı ile ekonomik yönden etkili bir sektördür. Bu çalışma Bursa, Yalova ve Sakarya'da odunsu süs bitkisi türlerinin üretimi, pazarlanması ve sektörde faaliyet gösteren firmaların genel değerlendirilmesini kapsamaktadır. Çalışmada her üç ilden 30'ar fidanlıkta anket çalışması yapılmıştır. Fidanlıklar: üretilen fidan türü, doğallık, ithalat-ihracat, üretim tekniği, bakım ve kullanılan saksı harcı, fidan tipi, ilgili pazar ve iş tecrübesi olmak üzere sekiz ana konu başlığı bakımından değerlendirilmiştir. Süs bitkisi sektöründe faaliyet gösteren firmalarda üretimi ve ticareti yapılan 67 farklı süs bitkisi türünden %44,8 doğal, %55,2 ise yabancı türden oluşmaktadır. İşletmeler %12,7 organik gübre, %87,3 kimyasal gübreyi tercih etmektedir. İşletmeler ortalama 48 farklı türü ithal, 29 farklı türü ise ihraç etmektedirler. Çalışma yapılan fidanlıklarda üretimi ve satışı yapılan türlerin %56'sı yabancı türlerdir. Kentlerde kullanılan yabancı türler ilerleyen yıllarda bitki hastalıkları, adaptasyon veya istilacı türe dönüşme gibi riskler taşımaktadır. Ülkemizdeki 871 odunsu türün henüz çok büyük kısmı orman fidanlıklarında ve özel fidanlıklarda üretilmemekte ve süs bitkisi olarak değerlendirilmemektedir. Süs bitkisi olabilecek doğal türlerin kültüre alınması ve kullanımı için çalışmalara vakit geçmeden başlanmalı, üretimleri teşvik edilmelidir.

Anahtar kelimeler: Süs bitkisi, Doğal tür, Yabacı tür, Fidanlık.

Abstract:
Ornamental plants are herbaceous and woody plants that come to the forefront with their color, shape, form, smell and aesthetic properties. Ornamental plants provide positive benefits in many aspects such as urban climate, soil protection, air quality, noise reduction, urban aesthetics, social benefit, natural environment and human health. The ornamental plant sector is an economically effective sector with its domestic and foreign markets providing value added and high employment. This study includes the production and marketing of woody ornamental plant species in Bursa, Yalova and Sakarya and general evaluation of firms operating in the sector. In the study, 30 plantation nurseries were examined from each provinces. The type of saplings produced in nurseries have been evaluated in terms of eight main headings: naturalness, import-export, production, tending and used pot substract, seedling type, related market and work experience. The plants operating in the ornamental plant sector generally consist of 44.8% natural and 55.2% of 67 ornamental plants. Companies prefer 12.7% organic and 87.3% chemical fertilizers. The companies export on export on average of 48 different species and 29 different species are exported. Given the geographic location of our country and plant diversity, 29 different species are exported and this is very little. In general, 56% of the ornamental plants produced for use in parks and gardens are foreign species, which may cause, plant diseases adaptation problems, and invasions in the coming years. In Turkey, 871 woody natural species, are not produced and marketed ornamental plants yet. It is recommended that studies should be started for the use of our natural plants as ornamental plants and incentives and inspections in their production.

Keywords: Ornamental plant, Natural species, Foreign species, Nursery.