Romantik ilişkilerde duygusal istismarın, psikodinamik kişilik organizasyonları, klinik spektrumda kişilik eğilimleri ve aleksitimi ile ilişkisi
The relationship of emotional abuse in romantic relationships with psychodynamic personality organizations, personality dispositions on clinical spectrum and alexithymia
Yazar: UYGAR YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ KUMOVA
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aleksitimi = Alexithymia ; Bilişsel davranış terapileri = Cognitive behaviour therapy ; Duygusal ilişki = Romantic relationship ; Duygusal istismar = Emotional abuse ; Kişilik eğilimleri = Personality dispositions ; Kişilik organizasyonları = Personality organization ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Psikodinamik terapi = Psychodynamic therapy ; Psikolojik istismar = Psychological maltreatment ; Psikoterapi = Psychotherapy

Özet:
Bu çalışmanın amacı romantik ilişkilerde duygusal istismar failliği ve
mağduriyetinin psikodinamik kişilik organizasyonları, klinik spektrumda kişilik
bozukluğu eğilimleri ve aleksitimi seviyesi ile ilişkisinin incelenmesidir. Çalışmaya
473'ü kadın ve 242'si erkek olmak üzere toplam 715 yetişkin, bekar birey katılmıştır.
Katılımcılardan Kişisel Bilgi Formu, Çok Boyutlu Duygusal İstismar Ölçeği, Kişilik
Organizasyonları Envanteri, Coolidge Axis II Envanteri – Plus Türkçe Kısa Fomu ve
Perth Aleksitimi Ölçeği'nden oluşan anket formu aracılığıyla veri toplanmıştır.
Değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek amacı ile yapılan Korelasyon Analizi
sonucunda romantik ilişkide duygusal istismar failliği ve mağduriyeti eğilimlerinin
sınırdurum kişilik organizasyonu (kimlik difüzyonu, gerçeklik testinde hafif zayıflık,
primitif savunmaların kullanımı), aleksitimi düzeyi; paranoid, antisosyal, narsisistik,
histrionik ve bağımlı kişilik bozukluğu eğilimleri ile pozitif yönde ilişkisi olduğu
bulunmuştur. yordayıcı ilişkiler açısından araştırma bulgularına göre; paranoid ve
histrionik kişilik bozukluğu eğilimleri, kimlik difüzyonu ve aleksitiminin duygusal
istismar failliği eğilimini; paranoid kişilik bozukluğu eğilimi, primitif savunma
kullanımı ve aleksitiminin de duygusal istismar mağduriyeti eğilimini anlamlı
düzeyde yordadığı tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra, kişilik bozukluğu eğilimleri
açısından, yalnızca mağdur ve yalnızca fail gruplarına dahil olan bireyler
karşılaştırıldığında ise yalnızca fail konumunda olan grubun paranoid, histrionik ve
narsisistik KB eğilimlerinin anlamlı olarak yalnızca mağdur konumundaki gruptan
yüksek olduğu bulunmuştur.Yalnızca sınırdurum kişilik organizasyonuna sahip
katılımcılarla yapılan analizler ise paranoid, antisosyal, narsisistik ve histrionik
kişilik bozukluğu eğilimlerinin duygusal istismar failliği eğilimini anlamlı düzeyde
yordadığını ortaya koymuştur. Sosyo-demografik değişken kategorilerinden ilişki
süresinin, romantik ilişkide uygulanan ve maruz kalınan duygusal istismar
seviyesinde farklılık yaratabildiği de elde edilen bulgular arasındadır. Elde edilen
sonuçlar alanyazın bulguları ışığında tartışılmış ve gelecekteki olası araştırmalar için
önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of the present study was to explore the relationship of emotional
abuse (considering both the victim and the offender) in romantic relationships with
psychodynamic personality organizations, personality disorder dispositions and
alexithymia levels. A total of 715 single, adult participants, 473 women and 242
men, participated in the study. The data were collected via Personal Information
Form, Multidimensional Measure of Emotional Abuse, The Inventory of Personality
Organization, Coolidge Axis II Inventory – Plus Turkish Short Form and Perth
Alexithymia Scale. As a result of correlation analysis which was conducted to
examine the relationships between the study variables, it was found out that both
emotional abuse perpetration and emotional abuse victimization inclinations
positively correlated with borderline personality organization (identity diffusion,
slight deficiency in reality testing, usage of primitive defenses), alexithymia levels;
Paranoid, Antisocial, Narcissistic, Histrionic and Dependent personality disorder
dispositions. Regarding the predictive relationships, the results yielded Paranoid and
Histrionic personality disorder dispositions, identity diffusion as well as alexithymia
levels significantly predicted emotional abuse perpetration tendency, whereas
Paranoid personality disorder disposition, usage of primitive defenses and
alexithymia were found to be significant predictors of emotional abuse victimization
inclination. Furthermore, with respect to personality disorder dispositions, when the
participants of "solely victim" group and the "solely offender" group were compared, it was found out that the paranoid, histrionic and narcisistic personality disorder
dispositions of the offender group were significantly higher than those of the victim
group. Regarding the personality disorder dispositions, the results obtained from the
participants, who had borderline personality organization, indicated that Paranoid,
Antisocial, Narcissistic personality disorder dispositions were significant predictors
of emotional abuse perpetration tendency. Moreover, results showed that duration of
the relationship, as a socio-demographic factor, would create variations with respect
to emotional abuse perpetration and victimization tendencies. The implications of the
study were discussed in light of the literature and suggestions were made regarding
possible future research.