Hemşirelikte yenilikçi liderlik ölçeğinin geliştirilmesi
Development of the innovative leadership scale in nursing
Yazar: AYŞEGÜL SARIOĞLU KEMER
Danışman: PROF. DR. HAVVA ÖZTÜRK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Hızlı değişimlerin yaşandığı günümüzde yeniliğe açık ve liderlik potansiyeli
bulunan yönetici hemşirelere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu doğrultuda araştırmanın amacı,
hemşirelerin görüşleri ile yönetici hemşirelerin yenilikçi liderlik düzeylerini
belirleyecek bir ölçme aracı geliştirmektir. Araştırmanın açıklayıcı faktör analizi,
Trabzon'daki hastanelerde çalışan toplam 1569 hemşireden 308'i ile
gerçekleştirilmiştir. Doğrulayacı faktör analizi, Erzurum'da toplam 1282 hemşireden
307'si ile tamamlanmıştır. Test-tekrar test ise Erzurum'da ayrı bir örneklem olarak 38
hemşire ile yürütülmüştür. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, taslak Yenilikçi Liderlik Ölçeği
ve Çok Boyutlu Liderlik Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde, kapsam geçerliği
için kapsam geçerlik indeksi, yapı geçerliği için açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör
analizleri, benzer ölçek geçerliği için korelasyon analizi, madde ayırt edicilik için
%27'lik alt ve üst çeyreklik t-testi yapılmıştır. Güvenirlik için Cronbach Alpha,
Spearman Brown, Guttman, madde-toplam korelasyon testleri ve test-tekrar test
analizleri kullanılmıştır. Bulgulara göre taslak ölçeğin yüzey geçerliği sağlanırken
kapsam geçerlilik indeksi 0.80 olarak saptanmıştır. Ölçeğin, açıklayıcı faktör analizi
için Kaiser-Meyer-Olkin değeri 0.92, Barlett testi x2=6907.08 (p<0.05), anti imaj
korelasyon değerleri 0.81-0.95 dir. Sonuçta ölçek 43 madde ve 5 alt boyut ile
şekillenmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi için ise düzeltilmiş kikare (Χ2/Sd) değeri 2.57,
yaklaşık hataların ortalama karekökü (RMSEA) değeri 0.07, karşılaştırmalı uyum
indeksi (CFI) ise 0.89'dur ve bu sonuçlara göre ölçeğin yapısı doğrulanmıştır. Benzer
ölçek geçerliği için ise r=0.80 dir Ayrıca ölçeğin Spearman-Brown=0.89, Guttman
Split-Half=0.89 ve Cronbach Alpha değeri 0.96'dır. Madde-toplam korelasyon değerleri
0.32-0.79, test-tekrar test analizi değeri ise r=0.72, p=0.000 dir. Ayrıca yönetici
hemşirelerin ölçek toplam puan ortalaması 3.60±0.69'dur. Sonuç olarak yönetici
hemşirelere yönelik geliştirilen Yenilikçi Liderlik Ölçeği geçerli ve güvenilir bir
ölçektir.

Abstract:
Today, when rapid changes are experienced, executive nurses who are open to
innovation and have leadership potential are needed. The aim of the research in this
direction is to develop a measurement instrument that will determine the nurses' views
and the innovative leadership levels of the manager nurses. Descriptive factor analysis
of the study was conducted with a total of 308 nurses out of 1569 working nurses
working in Trabzon hospitals. The confirmatory factor analysis was completed with a
total of 307 nurses out of 1282 nurses in Erzurum. Test-retest test was conducted with
38 nurses as a separate sample in Erzurum. The data were collected through the
Personal Information Form, the draft Innovative Leadership Scale and the Multifactor
Leadership Questionnaire. In the analysis of the data, content validity index was tested
for context validity, explanatory and confirmatory factor analysis was tested for
construct validity, correlation analysis was tested for similar scale measuring and
bottom and top quartile 27% analysis was tested for item discrimination. Cronbach
Alpha, Spearman Brown, Guttman, item-total correlation tests and test-retest analyzes
were used for reliability. According to the findings, the content validity index was 0.80
when the surface validiy of the draft scale was ensured. The Kaiser-Meyer-Olkin value
was 0.92, the Bartlett test was x2=6907.08 (p<0.05) and the anti-image correlation
values were 0.81-0.95 for the exploratory factor analysis. As a result, the scale was
formed with 43 items and 5 sub-scales. For the confirmatory factor analysis, adjusted
chi-square (Χ2/Sd) value was 2.57, root mean square error of approximation (RMSEA)
value was 0.07, comparative fit index (CFI) value was 0.89, and the structure of scale
was confirmed according to these results. For parallel form method, r=0.80. Also,
Spearman-Brown=0.89, Guttman Split-Half=0.89 and Cronbach Alpha=0.96. The itemtotal
correlation values were 0.32-0.79 and the test-retest value was r=0.72, p=0.000. In
addition, the average score of executive nurses is 3.60±0.69. As a result, the innovative
leadership level scale of executive nurses is a valid and reliable measure.