Dicle Üniversitesinde çalışan asistan hekimlerde tükenmişlik sendromu ve iş doyumu
Burnout syndrome and job satisfaction in assistant physicians working at Di̇cle University
Yazar: MUSTAFA SAÇKIN
Danışman: DOÇ. DR. TAHSİN ÇELEPKOLU
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diyarbakır = Diyarbakır ; Doktorlar = Physicians ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik duygusu = Burnout feeling ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Giriş ve Amaç:Burnout (tükenme) sendromu terimi, ilk kez 1974 yılında Herbert Freundenberger tarafından tanımlanmıştır. Uzun dönemde iş ile ilgili gelişen stresle birlikte, zihinsel ve fiziksel enerji tükenmesi ile karakterizedir. Freundenberger, burnout sendromunu; 'başarısız olma, yıpranma, enerji ve gücün azalması veya tatmin edilemeyen istekler sonucunda kişinin iç kaynaklarında meydana gelen tükenme durumu' olarak tarif etmiştir. İş doyumu, çalışanın kendi açısından önemli gördüğü şeylerin, çalışma hayatında kendisine sunulması şeklinde ifade edilmektedir. İşten doyum, bir çalışanın işini ya da yaşamını değerlendirmesi sonucunda haz ya da ulaştığı duygusal durumudur.Bu çalışma Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde asistanlık yapan hekimlerin iş doyumunun ve tükenmişlik seviyelerinin araştırılması ve değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metod: Kesitsel tipte olan bu çalışmayaDicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde dahili ve cerrahi branşlarda çalışan 210 asistan hekimdahil edilmiştir. Katılımcılardan Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ), Minnesota İş Doyum Ölçeği (MİDÖ) ve sosyodemografik veri formu anketlerinin doldurulması istendi. Çalışmamızda katılımcıların meslekteki çalışma süresinin, çalıştıkları branşların ve sosyodemografik verilerin tükenmişlik sendromuna ve iş doyumuna etkileri değerlendirilmiştir. Verilerin analizi SPSS 22 (Statistical Package for the Social Sciences) paket programı kullanılarak yapılmıştır.
Bulgular:Katılımcıların, yaş ortalamaları 29,26±3,42 (min: 24, max: 46) olup % 70,5'i 30 yaş altıdır. Katılımcıların 126'sı (%60) erkek, 84'ü (%40) kadındır. Katılımcıların çoğunluğunu bekar bireyler (%54,8) oluşturmaktadır. Gelir düzeylerine bakıldığında 10000 tl altında alan kişi sayısı 192 iken %91,4 lük bir grubu oluşturmaktadır. Katılımcıların 147'sinin (%70) çocuğu yok. Katılımcıların MTÖ'den aldıkları puanların ortalamaları incelendiğinde; Maslach Duygusal Tükenme (MDT) alt boyutu puan ortalaması 30.6±6.71, Maslach Duyarsızlaşma (MD) alt boyutu puan ortalaması 12.16±4.46, Maslach Kişisel Başarı (MKB) alt boyutu puan ortalaması 27.3±4.95 olarak tespit edildi. Cinsiyet, çocuk varlığı ve çalışma yılı ile MTÖ ve MİDÖ alt boyut puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı. Aylık gelir düzeyi ve uzmanlığı kendi isteğiyle seçme durumu ile MTÖ, MİDÖ alt boyut puanları arasında anlamlı bir fark tespit edildi. Aylık nöbet sayısı ile MD ve MDT arasında, yaş ile Minnesota İçsel Doyum (MİD) arasında, medeni durum ile MİD arasında anlamlı bir fark tespit edildi.
Sonuç: Araştırmamız sonucunda tükenmişlik seviyelerinin asistan hekimlerde ciddi boyutlara ulaştığı, tükenmişliğin yaşam kalitesinde düşüşe neden olduğu ve iş doyumları üzerine olumsuz bir etki yarattığı görüldü. Bu sonuç, tükenmişlikle iş doyumu arasında bir ilişki olduğunu ve birbirlerine bağımlı olduğunu, asistan hekimlerin ve bağlı bulundukları yönetimin daha hassas çözümler üretmesi gerektiğini göstermektedir. Asistan hekimlerin ve idarecilerin bu konuda destek ve çabaları hem tükenmişlik seviyelerini düşürecek, kişisel başarıları yükseltecek, hem de iş doyum oranlarını arttıracaktır.
ANAHTAR SÖZCÜKLER:Asistan hekimler, tükenmişlik sendromu, iş doyumu, prevalans, yaşam kalitesi

Abstract:
Introduction and Aim:The term burnout syndrome was first described by Herbert Freundenberger in 1974. It is characterized by mental and physical energy depletion along with the stress associated with work in the long term. Freundenberger has described the burnout syndrome as 'a state of exhaustion in one's internal resources as a result of failure, wear, decreased energy and power, or unsatisfied demands.Job satisfaction is expressed as presenting the things that the worker deems important to him in his life. Job satisfaction is the pleasure or emotional state of an employee, as a result of evaluating their job or life. This study was carried out to investigate and evaluate the job satisfaction and burnout levels of physicians who are assistants at Dicle University Medical Faculty Hospital.
Material and Methods:In this cross-sectional study, 210 assistant physicians working in internal and surgical branches at Dicle University Medical Faculty Hospital were included. Participants were asked to fill out Maslach Burnish Scale, Minnesota Job Satisfaction Scale and sociodemographic data form. In our study, the effects of the participants working time in the profession, their branches and sociodemographic data on burnout syndrome and job satisfaction were evaluated.The analyis of the data was carried out by using SPSS 22 (Statistical Package for the Social Sciences).
Results:The average age of the participants is 29.26 ± 3.42 (min: 24, max: 46) and 70.5% of them are under the age of 30. 126 (60%) of the participants are men and 84 (40%) are women. The majority of the participants are single individuals (54.8%). Considering the income levels, while the number of people receiving under 10000 TL is 192, it constitutes a group of 91.4%. 147 (70%) of the participants have no children. When the averages of the points that the participants got from the Maslach Burnout Inventory are examined; Maslach Emotional Exhaustion subscale mean score was 30.6 ± 6.71, Maslach Depersonalization subscale mean score was 12.16 ± 4.46 and Maslach Personal Achievement mean score was 27.3 ± 4.95. There was no statistically significant difference between gender, child presence and working year, and the Maslach Burnish Scaleand Minnesota Job Satisfaction Scale subscale scores. A significant difference was found between the monthly income level and the ability to choose the expertise voluntarily and the sub-dimension scores of the Maslach Burnish Scale andMinnesota Job Satisfaction Scale. A significant difference was found between the number of monthly seizures and between Maslach Depersonalization and Maslach Emotional Exhaustion, between age and Minnesota Internal Satisfaction and between marital status andMinnesota Internal Satisfaction.
Conclusion:As a result of our research, it was observed that burnout levels reached seriousdimensions in resident doctors, burnout caused a decrease in quality of life and had a negative impact on job satisfaction. This result shows that there is a relationship between burnout and job satisfaction and that they are interdependent and that assistant physicians and their management should produce more sensitive solutions. The support and efforts of assistant physicians and administrators in this regard will both reduce burnout levels, increase personal achievements and increase job satisfaction rates.
KEYWORDS: Assistant physicians, burnout syndrome, job satisfaction, prevalence, quality of life.