Üniversite giriş sınavına hazırlanan adaylarda umutsuzluk ve öğrenilmiş güçlülük
Hopelessness and learned resourcefulness among candidates who are preparing university entrance exam
Yazar: FEYZA COŞKUN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM YILDIRIM
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Umutsuzluk = Hopelessness ; Öğrenilmiş güçlülük = Learned resourcefulness ; Üniversite giriş sınavları = University entrance examinations

Özet:
Türkiye'de öğrenciler çok sayıda sınava girmek zorundadırlar. Bu sınavlardan Tıpta Uzmanlık Sınavı (TUS), Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS), Yükseköğretime Geçiş Sınavı (YGS), Lisans Yerleştirme Sınavları (LYS) gibi seçme ve yerleştirme niteliğindeki sınavlar ?yüksek öneme sahip sınavlar? (high stake examination) olarak değerlendirilebilir. Bu önemi nedeniyle bu araştırma üniversite giriş sınavına hazırlanan adayların niteliklerine göre umutsuzluk ve öğrenilmiş güçlülük düzeylerini incelemek ve umutsuzluk düzeyleri ile öğrenilmiş güçlülük düzeyleri arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla yapılan betimsel bir çalışmadır. Araştırma grubunu 2009-2010 eğitim-öğretim yılında Sakarya ve Amasya illerindeki çeşitli ortaöğretim kurumlarına devam eden 12. sınıf öğrencileri ile ortaöğretim mezunu dersane öğrencilerinden oluşan 774 kişi oluşturmuştur. Araştırmada umutsuzluk düzeyini belirlemek için Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ) ve öğrenilmiş güçlülük düzeyini belirlemek amacıyla Rosenbaum Öğrenilmiş Güçlülük Ölçeği (RÖGÖ) kullanılmıştır. Öğrencilerin niteliklerine ilişkin veriler araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu (KBF) ile toplanmıştır.Üniversite adaylarının niteliklerine göre umutsuzluk ve öğrenilmiş güçlülük düzeylerinin incelenmesine ilişkin analizlerde çok yönlü varyans analizi (ANOVA) tekniğinden ve Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısından yararlanılmıştır. Post-hoc olarak Tamhane karşılaştırma testi kullanılmıştır. Analizlerde SPSS (Sosyal Bilimler İçin İstatistik Paket Programı) 15.0 kullanılmıştır. Araştırmada manidarlık düzeyi en fazla .05 olarak alınmıştır.Araştırmada, akademik başarı ortalamalarına göre umutsuzluk düzeylerinin manidar olarak farklı olduğu ve ailesinin kendisine güvenmediğini belirten üniversite adaylarının umutsuzluk düzeylerinin ailesinin kendisine güvendiğini belirten üniversite adaylarından yüksek olduğu saptanmıştır. Eğlenceli etkinliklere katılma sıklığına göre umutsuzluk düzeylerinin manidar olarak farklı olduğu ve üniversite adayının üniversite sınavına hazırlık aşamasında ailesinden algıladığı destek azaldıkça umutsuzluğun arttığı görülmüştür. Ailesinde sıklıkla sert tartışma ve kavga yaşanan üniversite adaylarının umutsuzluk düzeylerinin ailesinde sert tartışma ve kavga seyrek yaşanan ve hiç yaşanmayan adaylara göre daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Ancak cinsiyete göre ise üniversite adaylarının umutsuzluk düzeyleri arasında manidar bir fark olmadığı görülmüştür.Ailelerinin kendilerine güvendiğini belirten üniversite adaylarının öğrenilmiş güçlülüklerinin, ailelerinin kendilerine güvenmediğini belirten üniversite adaylarından yüksek olduğu saptanmıştır. Ailesinde sert tartışma ve kavga seyrek yaşanan ve hiç yaşanmayan üniversite adaylarının öğrenilmiş güçlülük düzeylerinin ailesinde sıklıkla sert tartışma ve kavga yaşanan adaylara göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Bununla birlikte cinsiyet, akademik başarı ortalaması, eğlenceli etkinliklere katılma sıklığı ve aileden algılanan desteğe göre üniversite adaylarının öğrenilmiş güçlülük düzeylerinin manidar olarak farklı olmadığı saptanmıştır.Ayrıca üniversite adaylarının umutsuzlukları ile öğrenilmiş güçlülükleri arasında negatif yönlü ve orta düzeyde bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Students have to enter a vast number of exams in Turkey. Among these exams, selection and placement exams such as, Exam for Medical Speciality (EMS), Public Personel Selection Examination (PPSE), Transition to Higher Education Examination (THEE), Undergraduate Placement Exam (UPE) can be evaluated as ?high stake examinations?. Due to their importance, this research is a descriptive work aming to examine hopelessness and learned resourcefulness levels of the candidates who are preparing for the university entering exam and the reveal the relationship hopelessness and learned resourcefulness levels according to their qualifications. The research group consisted of 774 persons who are the students continuing their 12th grade in their high schools and the highschool graduated course students in the provinces of Sakarya and Amasya in the 2009-2010 academic year. In the research, Beck Hopelessness Scale (BHS) to determine the level of hopelessness and Rosenbaum's Self Control Shedule (SCS) to determine the grade of learned recourcefulness were used. The data concerning students qualifications were collected by the Personal Information Form (KBF) developed by the researcher. The method of multi-way analysis of variance (ANOVA) and Pearson Product Moment Correlation co-efficient were used in the analysis on examining the levels of hopelessness and learned recourcefulness according to the qualifications of the university candidates. Tamhane comparison test was used as the Post-hoc. SPSS (Statistical Package Program for Social Sciences) 15.0 was used in the analysis. The level of significance was taken .05 as the most in the research.In the research, it was found that, the level of hopelessness is significantly different according to the academic achivement avarage, and the university candidates? hopelessness levels, declaring that their families do not trust them, are higher than the university candidates declaring that their families do trust them. It was concluded that the levels of hopelessness are significantly different according to the frequency of joining entertaining activities and when the percieved support of a university candidate from a family decreases, his/her hopelessness increases too; the levels of hopelessness of the university candidates of whose families experiencing harsh quarrels and fights frequently are higher than the university candidates whose families experiencing harsh quarrels and fights rarely or have never experienced them. However, it was seen that there is not any significant difference in terms of the hopelessness levels of the university candidates according to gender.It was determined that the university candidates? learned resourcefulnesses, who indicate that their families trust them, are higher than the university candidates who indicate that their families do not trust them; the levels of learned resourcefulness of the university candidates of whose families experiencing harsh quarrels and fights rarely or have never experienced them, are higher than the university candidates whose families experiencing harsh quarrels and fights frequently. However, it was determined that the levels of learned resourcefulness of the university candidates are not significantly different according to gender, academic achivement avarage, frequency of joining entertaining activities and the perceived supports from the families,Moreover, it was concluded that there is a negative and a mid-level relationship between the hopelessness and the learned resourcefulness of the university candidates.