Sosyal bilgiler dersinde bellek destekleyici stratejilerin akademik başarı ve kalıcılığa etkisi
The effect of memory supporting strategies on academic success and permanence in social studies lesson
Yazar: ESER KÜÇÜK
Danışman: PROF. DR. İLHAN TURAN
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı; 7. sınıf  Kültür ve Miras ünitesi kapsamında bellek destekleyici stratejilere dayalı olarak hazırlanan etkinliklerin kullanıldığı bir öğrenme ortamının öğrencilerin akademik başarısına, sosyal bilgiler dersine karşı tutumlarına ve öğrenmenin kalıcılığa etkisini incelemektir. Çalışma neticesinde bellek destekleyici stratejilerin kullanabilirliği belirlenerek öğrenme sürecinin daha verimli olması amaçlanmaktadır. Araştırmada nitel ve nicel yöntemlerin birlikte ele alındığı karma desen kullanılmıştır. Araştırmada nicel araştırma deseni olarak yarı deneysel desen, nitel verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma 2022-2023 öğretim yılı içerisinde Erzurum ili Horasan ilçesinde bulunan iki farklı devlet okulunda öğrenim gören 16 deney grubu ve 16 kontrol grubu öğrencisi olmak üzere toplam 32 öğrenci araştırmanın çalışma grubunu oluşturmuştur. Çalışmada elde edilen nicel verilerin analizi SPSS 20.00 paket programı, nitel verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda ulaşılan nicel veriler, bellek destekleyici stratejilere dayalı uygulamaların öğrencilerinin akademik başarıları düzeylerinde deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda bellek destekleyici stratejilere dayalı uygulamaların kullanılması sosyal bilgiler dersinde akademik başarının artırılmasında etkili olacağı söylenebilir. Araştırmanın nitel sonuçlarına göre ise deney grubu öğrencilerinin bellek destekleyici stratejilere dayalı etkinlerin eğlenceli, akılda kalıcı ve öğrenmeyi kolaylaştırdığı şeklinde olumlu görüşler belirttiği tespit edilmiştir. Uygulamaların Sosyal Bilgiler dersi tutumuna etkisine bakıldığında ise sonuçların istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.  Araştırma sonucunda elde edilen bulgulardan yola çıkarak bellek destekleyici stratejilere dayalı etkinliklerin sosyal bilgiler dersinde kullanılması önerilmektedir.

Abstract:
The main purpose of this research is; The aim is to examine the effect of a learning environment in which activities prepared based on memory-supporting strategies are used within the scope of the 7th grade Culture and Heritage unit, on students' academic success, their attitudes towards the Social Studies course, and the permanence of learning. As a result of the study, it is aimed to make the learning process more efficient by determining the usability of memory-supporting strategies. A mixed design in which qualitative and quantitative methods were used together was used in the research. In the research, quasi-experimental design was used as the quantitative research design, and content analysis was used to analyze the qualitative data. A total of 32 students, including 16 experimental group and 16 control group students, studying at two different public schools in Horasan district of Erzurum province during the 2022-2023 academic year, constituted the study group of the research. SPSS 20.00 package program was used to analyze the quantitative data obtained in the study, and content analysis was used to analyze the qualitative data. The quantitative data obtained as a result of the research show that there is a statistically significant difference in the academic achievement levels of the students of applications based on memory-supporting strategies in favor of the experimental group. In this context, it can be said that the use of applications based on memory-supporting strategies will be effective in increasing academic success in the Social Studies course. According to the qualitative results of the research, it was determined that the experimental group students expressed positive opinions that activities based on memory-supporting strategies were fun, memorable and facilitated learning. When looking at the effects of the applications on the attitude towards Social Studies course, it was concluded that the results were not statistically significant. Based on the findings obtained as a result of the research, it is recommended that activities based on memory-supporting strategies be used in the Social Studies course.