Sporcularda ağrı takibi ve yaralanma sonrası etkilerinin araştırılmasına yönelik bir ölçme aracı geliştirilmesi
Development of a measurement tool for investigation of pain monitoring and post-injury effects in athletes
Yazar: ŞEYDA ÖZAL
Danışman: PROF. DR. NİHAN KAFA ; PROF. DR. NEVİN AYSEL GÜZEL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Ülkemizde sporcuların sağlık durumlarını takip etmeye ve yaralanmaların sporcu üzerindeki etkilerini değerlendirmeye yarayan, geçerli güvenir bir ölçüm yöntemi bulunmamaktadır. Bu çalışmayla spor yaralanmalarının tespiti ve etkilerinin araştırılmasına yönelik bir ölçme aracı geliştirilmesi hedeflendi. Literatür taraması, uzman, paydaş ve katılımcı görüşleri ile Ağrı Tespit Diyagramı ve Yaralanma Etkilenim Ölçeği olmak üzere iki bölümden oluşan "Sporcularda Ağrı Takibi ve Yaralanma Etkilenim Ölçeği (Pain Monitoring and Injury Impact Scale for Athletes-SATYEÖ)" isimli bir ölçüm aracı geliştirildi. Aracın etkilenim ölçeği için 37 maddelik madde havuzu oluşturuldu. İçerik ve kapsam değerlendirmesi yapıldı. Ölçek çeşitli spor branşlarından 13 yaş üstü sporculara uygulandı. Pilot uygulama için 30, ana test için 148, tekrar test için 55, nihai test için 90 sporcu değerlendirildi. Ölçek yapısının belirlenmesi için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri yapıldı. 4 bölümlü 32 maddeli son haline getirildi. İç tutarlılık ve test-tekrar test yöntemleri ile ölçeğin güvenirliği araştırıldı. Ölçeğin yüksek tutarlılığa (Cronbach α: 0,972, p<0,05) ve karalılığa (ICC: 0,980, p<0,05) sahip olduğu belirlendi. Eş zamanlılık geçerliği için ölçek puanları Oslo Sports Trauma Research Center Overuse Injury Questionnaire (OSTRC-O) ve Oslo Sports Trauma Research Center on Health Problems (OSTRC-H) anketlerinden elde edilen puanlarla karşılaştırıldı. Ölçek puanları ile yüksek düzeyde korelasyona sahip olduğu görüldü (sırasıyla ρ=0,796,0,786 p<0,05). SATYEÖ'nün, sporcuların olası yaralanmalarına karşı önlem alınmasında, sağlık durumlarını takip etmede, sağlık probleminin düzeyini ve türünü belirlemede, doku hasarlarının erken saptanmasında ve yaralanmaların sporcu üzerindeki etkilerini değerlendirmede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu belirlendi.

Abstract:
In Turkish, there is no valid and reliable measurement tool for monitoring the health status of athletes and evaluating the effects of injuries on athletes. With this study, we aimed to develop a measurement tool for the detection of sports injuries and the investigation of their effects. We created a measurement tool called "Pain Monitoring and Injury Impact Scale for Athletes-PAMIIS", which consists of two parts: A pain Detection Diagram and an Injury Impact Scale. It was designed upon expert, stakeholder, and participant opinions and a literature review. An item pool of 37 items was created for the scale. The content and scope of the tool were checked. The scale was applied to athletes over the age of 13 from various sports branches. 30 athletes were evaluated for the pilot test, 148 for the main test, 55 for the retest, and 90 for the final test. Exploratory and confirmatory factor analyzes were performed to determine its structure. It was finalized with 4 sub-sections and 32 items. The reliability of the scale was investigated with internal consistency and test-retest methods. There were high consistency (Cronbach α: 0,972, p<0,05) and stability (ICC: 0,980, p<0,05). PAMIIS scores for concurrency validity were compared with scores from the Oslo Sports Trauma Research Center Overuse Injury Questionnaire (OSTRC-O) and Oslo Sports Trauma Research Center on Health Problems (OSTRC-H). There was a high-level correlation with the scale scores (ρ=0,796,0,786 p<0,05, respectively). These results showed that PAMIIS is a valid and reliable measurement tool that can be used to early detect tissue damage, take precautions against possible injuries, determine the level and type of health problems, evaluate the effects of injuries on athletes, and monitor their health status.