Türkiye'de ilköğretim II. kademe müzik ders kitaplarında yer alan okul şarkılarının ritmik yapı açısından incelenmesi ve besteci görüşleri
A study of school songs that appears in the music books of Turkish secondary schools in terms of rhythmic structure, and the opinions of composers
Yazar: ÖZGE ÇALIŞKAN
Danışman: DOÇ. DR. AJDA ŞENOL SAKİN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Müzik = Music
Dizin: Bestekarlar = Composers ; Besteler = Compositions ; Ders kitapları = Textbooks ; Kitaplar = Books ; Müzik eğitimi = Music education ; Müzik eğitimi = Music education ; Ritim = Rhythm ; Çocuk şarkıları = Child songs ; Şarkılar = Songs

Özet:
Bu araştırma Türkiye'de ilköğretim okulları (II. Kademe) müzik ders kitaplarında yer 
alan okul şarkılarının ritmik yapı ilkelerine uygunluk durumlarının saptanması amacıyla 
yapılmıştır. Bu amaçla Türkiye'deki ilköğretim okulları II. kademede 2018 yılından itibaren 
kullanılan müzik ders kitaplarında yer alan ve söz müziği Türk besteciler tarafından 
oluşturulmuş okul şarkıları ritmik uyum bakımından incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda 
belirlenen okul şarkıları ritmik yapı açısından çok uygun, uygun, düzeltilmeli ve uygun değil olarak gruplanmıştır. Ayrıca ritmik uyum açısından düzeltmeler gerektiren ve uygun olmayan 
okul şarkılarına doğru örnekler verilmiştir.   
Araştırmada bestecilerin şarkı besteleme konusundaki görüşlerinin belirlenebilmesi 
amacı ile uzman görüşleri alınarak yarı yapılandırılmış görüşme soruları hazırlanmıştır. 
Yapılan görüşmeler içerik analiz yöntemi ile çözümlenmiş, kodlar ve temalar belirlenmiştir. 
Sonuç olarak ilköğretim II. kademe müzik ders kitaplarında yer alan okul şarkılarının 
neredeyse yarısının ritmik yapı açısından düzeltilmesi gereken bölümlerinin olduğu ya da 
uygun olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca yapılan görüşmeler ile prozodi konusunun çocuk şarkısı 
bestecileri tarafından çok önemsendiği görülmüştür. Prozodi/ritmik uyum konusundaki 
sorunların Türk çocuk şarkısı bestecilerinin Türkçe'yi çok iyi bilmeleri ve dile hâkim 
olmalarıyla giderilebileceği ayrıca şarkı bestelemede eğitim müziği besteleme tekniklerinin 
iyi bilinmesi ve uygulanması bunun yanı sıra müzik öğretmenlerinin ve adaylarının bu konuda 
bilgilendirilmesi önerilmektedir.

Abstract:
This research was conducted to determine whether the school songs that appears in 
secondary school music books are in compliance with the principles of rhythmic structure. 
For this purpose, the school songs that appeared in the Turkish secondary school music books 
which have been used since 2018 including the songs written and composed by Turkish 
composers were examined in terms of rhytmic harmony. At the end of this examination, the 
songs were classified as very appropriate, appropriate, needs rearrangement and inappropriate 
on account of rhythmic structure. Besides, correct examples were provided for those schools songs that had been classified as needs-rearrangement and inappropriate in terms of rhythmic 
harmony.  
In this study, semi-structured interview questions were prepared by taking expert 
opinions to determine the opinions of composers on song composition. The interviews were 
analyzed with content analysis method, thus, the codes and the themes were determined. 
As a result, it was detected that half of the school songs that appears in the secondary 
school music books are inappropriate in terms of rhythmic structure or they have some parts 
that needs rearrangement. On the other hand, it was determined with some interviews that 
children's songs composers highly attach importance to the subject of prosody. It is 
recommended that the problems with prosody/ryhtmic harmony can be eliminated by Turkish 
children song composers' knowing the Turkish language well and having a good command of 
it. In addition, when composing songs, the composing techniques of educational song should 
be expertised and applied well, and music teachers and applicants should be informed about 
it.