Yılmazlık ve öğretmen-çocuk ilişkisi arasında problem davranışların aracı rolü
The mediating role of problem behaviours between resilience and teacher-child relationship
Yazar: İNCİ GÖZDE ÖZÇIRA
Danışman: DOÇ. DR. TÜRKER SEZER
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Problem davranış = Problem behavior ; Yılmazlık = Resiliency ; Öğretmen-öğrenci ilişkileri = Teacher-student relations

Özet:
Bu araştırmada, okul öncesi dönem çocuklarının yılmazlığı ile öğrenci-öğretmen ilişkisi arasındaki ilişkide problem davranışların aracı rolünün saptanması amaçlanmıştır. Araştırmada, nicel araştırma türü olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Balıkesir ilinin Altıeylül ve Karesi ilçelerinin Balıkesir Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı anasınıfları ve anaokulları arasından kolay ulaşılabilirlik yöntemi ile seçilen kurumlara devam eden 48-72 aylık (79 kız, 78 erkek) toplam 157 çocuk oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından oluşturulan "Kişisel Bilgi Formu", Şahin (2014) tarafından Türkçeye uyarlanan "Öğretmen-Çocuk İlişki Ölçeği", Alisinanoğlu ve Özbey (2009) tarafından Türkçeye uyarlanan "Anaokulu ve Anasınıfı Davranış Ölçeği" ve Ersay (2016) tarafından geliştirilen "Erken Çocuklukta Yılmazlık Ölçeği" kullanılarak elde edilmiştir. Araştırma sonucunda, öğretmenleri ile çatışma ve bağımlılık türünde ilişki kuran çocukların yılmazlıklarının düşük olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca çocukların yılmazlığının öğrenci-öğretmen ilişkisindeki yakınlık ve çatışmanın yordayıcısı olduğu belirlenmiştir. Yılmazlıkları yüksek düzeyde olan çocukların davranış problemlerinin düşük olduğu ortaya konmuştur. Buna ek olarak, davranış problemleri düşük düzeyde olan çocukların öğretmenleri ile daha çok yakınlık kurdukları ancak davranış problemleri yüksek düzeyde olan çocukların öğretmenleri ile sık çatışma yaşadıkları ve bağımlılık ilişkisi (sadece dışa yönelim davranış problemleri) geliştirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Çocukların öğretmenleri ile kurdukları ilişkide içe yönelim ve dışa yönelim davranış problemlerinin aracı rollerinin olmadığı ortaya çıkarılmıştır. Öğretmen ile etkili iletişimin ortaya çıkması için çocukların yılmazlıklarının desteklenmesi ve problem davranışlarını azaltacak önlemlerin alınması gerektiği anlaşılmıştır.

Abstract:
This study aimed to determine the mediating role of problem behaviors in the relationship between preschool children's resilience and the student-teacher relationship. The type of quantitative research used in the study was a relational survey model. Using convenience sampling, the study group consisted of 157 children (79 girls and 78 boys) aged 48–72 months, attending preschool and kindergarten classes affiliated with the Balıkesir Directorate of National Education in the Altıeylul and Karesi districts of Balıkesir. The data for the study were obtained using a "Personal Information Form" created by the researcher, the "Student-Teacher Relationship Scale" adapted into Turkish by Sahin (2014), the "Preschool and Kindergarten Behavior Scale" adapted into Turkish by Alisinanoglu and Ozbey (2009), and the "Early Childhood Resilience Scale" developed by Ersay (2016). The study's results revealed that children with conflictual and dependent relationships with their teachers exhibited lower levels of resilience. Additionally, it was found that the children's resilience predicted the closeness and conflict in the student-teacher relationship. Children with high levels of resilience were found to have fewer behavioral problems. Furthermore, children with fewer behavioral problems were observed to have closer relationships with their teachers, whereas children with higher levels of behavioral problems were found to experience frequent conflicts and develop dependent relationships (only for externalizing behavioral problems) with their teachers. It was concluded that internalizing and externalizing behavioral problems did not play a mediating role in the relationship children established with their teachers. It was understood that to foster effective communication with teachers, children's resilience should be supported, and measures should be taken to reduce problem behaviors.