Öğretmenlerin mesleki değer algıları ile demokratik tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of teachers' perceptions of professional values and democratic attitudes
Yazar: GÜLŞAH KIYMIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAFET AYDIN
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Demokrasi = Democracy ; Demokratik tutum = Democratic attitude ; Değer algısı = Value perception ; Mesleki değer = Occupational value ; Ölçekler = Scales ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin mesleki değer algıları ile demokratik tutum düzeylerini belirlemek ve bu verilerde demografik, eğitim durumu ve mesleki deneyim değişkenlerine göre anlamlı bir farklılaşma olup olmadığını değerlendirmektir. Bunun yanı sıra, öğretmenlerin mesleki değer algıları ile demokratik tutumları arasındaki ilişkiyi de incelemektir. Araştırmanın örneklemini, 2018-2019 eğitim- öğretim yılında Isparta ili merkezinde ortaöğretim kurumlarında görev yapan 370 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu", Büyükkaragöz ve Kesici (1998) tarafından geliştirilen "Öğretmenlerin Demokratik Tutum Ölçeği" ve Tunca (2012) tarafından geliştirilen "Öğretmen Mesleki Değerler Ölçeği" (ÖMDÖ) aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizi için frekans, standart sapma, normallik testi, Mann Whitney -U, Kruskal Wallis- H ve Pearson Korelasyon testleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin mesleki değer algıları ve demokratik tutum düzeylerinin yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan farklılık testleri sonucunda; öğretmenlerin, mesleki değer ölçeğinin alt boyutu olan "şiddete karşı olma" boyutuna ilişkin görüşleri, cinsiyet, yaş, medeni durum, mezun olunan lise türü ve görev yapılan lise türüne göre anlamlı farklılık göstermektedir. Kadın öğretmenlerin erkek öğretmenlere göre, 30 yaş altı öğretmenlerin 30 yaş üstü öğretmenlere göre, evli olmayan öğretmenlerin ise evli olanlara göre şiddete karşı olma düzeylerinin daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Öğretmenlerin; demokratik tutum düzeylerine ilişkin görüşlerinin cinsiyet açısından kadın öğretmenler lehine; görev yapılan okul türü açısından Fen Lisesinde görev yapan öğretmenler lehine; branş açısından ise Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ile Pdr/Felsefe öğretmenleri lehine farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, öğretmenlerin mesleki değer algıları ile demokratik tutum düzeyleri arasında pozitif yönlü bir ilişkinin bulunduğu yapılan korelasyon analizi ile tespit edilmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to determine teachers' perceptions of professional values and democratic attitudes and evaluate whether there is a significant difference in these data according to demographic, educational status and professional experience variables. In addition, it also examines the relationship between teachers' perceptions of professional values and their democratic attitudes. The sample of study consists of 370 teachers working in secondary schools in the city center of Isparta in 2018-2019 academic year. The data of study were collected through "Personal Information Form" developed by the researcher, the "Teachers' Democratic Attitude Scale" developed by Büyükkaragöz and Kesici (1998), and "The Scale of Teacher Professional Values " developed by Tunca (2012). Frequency, standard deviation, normality test, Mann Whitney-U, Kruskal Wallis-H and Pearson Correlation tests were used for data analysis. According to results of this research, it was concluded that teachers' perceptions of professional values and democratic attitudes are high. As a result of difference tests, teachers' views on dimension of "being against violence", which is a sub-dimension of professional value scale, differ significantly according to gender, age, marital status, the type of high school graduated from and the type of high school they work. It was observed that female teachers compared to male teachers, teachers under the age of 30 compared to teachers over 30 and unmarried teachers compared to married teachers were more likely to be against violence. It was concluded that teachers' views on democratic attitude levels differentiated in favor of female teachers in terms of gender, in favor of teachers working in the Science High School in terms of type of school they work, in favor of Religious Culture and Moral Knowledge and Psychological Counseling and Guidance/ Philosophy teachers in terms of the branch. In addition, it was determined by correlation analysis that there was a positive relationship between teachers' perceptions of professional values and their democratic attitude levels.