Sosyal medya bağımlılığının erken dönem uyumsuz şemalar açısından incelenmesi
The examination of social media addiction in terms of early maladaptive schemas
Yazar: CİHAT BAŞARAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ ÖNEN ÜNSALVER
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; COVID 19 = COVID 19 ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Pandemiler = Pandemics ; Sosyal medya = Social media ; Ölçekler = Scales ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Bu araştırmada, erişkinlerde sosyal medya bağımlılığının erken dönem uyumsuz şemalarla ilişkisi incelenmiştir. Araştırmaya 342 kişi katılmıştır. Katılımcılara, sosyo-demografik bilgi formu, Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği ve Young Şema Ölçeği – Kısa Formu uygulanmıştır. Katılımcıların sosyal medya bağımlılığı ile erken dönem uyumsuz şemaları arasındaki ilişki ve erken dönem uyumsuz şemaların sosyal bağımlılığı üzerindeki yordayıcı etkisi incelenmiştir. Çalışma, tarama modeli çerçevesinde yürütülmüştür. Araştırma bulgularına göre, duyguları bastırma, yüksek standartlar, haklılık ve cezalandırıcılık şemaları erkeklerde anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. COVID 19 pandemi süreci öncesinde çevrimiçi çalışan kişilerin sosyal izolasyon ve yetersiz özdenetim puanları yüksek; COVID 19 pandemi sürecinde çevrimiçi çalışmaya başlayan katılımcılarda terk edilme ve sosyal izolasyon şemaları anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. İnternette geçirilen süre değişkeni bakımından 5 saat ve üzeri zaman geçiren katılımcıların sosyal medya bağımlılığı ve erken dönem uyumsuz şema boyutlarında yüksek puanlar aldığı görülmüştür. Ayrıca, yaş azaldıkça sosyal medya bağımlılığı ve erken dönem uyumsuz şema alt boyut puanlarının arttığı bulunmuştur. Sosyal medya bağımlılığı ve tüm erkek dönem uyumsuz şema alt boyutları arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki saptanmıştır. Öte yandan, kuşkuculuk, boyun eğicilik ve onay arama şemaları sosyal medya bağımlılığına karşılık gelen yüksek puanları açıklamaktadır. Araştırmada elde edilen bulguların, COVID 19 pandemi sürecinde bireylerin değişen çalışma şartlarında ve genel olarak yaşam koşullarındaki değişim sebebiyle görülebilecek psikolojik unsurların ve belirtilerin anlaşılmasında faydalı olabileceği düşünülmektedir. Bireysel müdahaleler açısından araştırmada elde edilen bulguların göz önünde bulundurulması ve erken dönem deneyimleri ve sonuçlarının sürece dahil edilebileceği düşünülmektedir.

Abstract:
In this study, the relationship between social media addiction in adults and early maladaptive schemas was examined. 342 people participated in the study. Socio-demographic information form, Social Media Addiction Scale and Young Schema Scale - Short Form were applied to the participants. The relationship between the participants' social media addiction and early maladaptive schemas and the predictive effect of early maladaptive schemas on social addiction were examined. The study was conducted within the framework of the scanning model. According to the research findings, emotional suppression, high standards, justification and punishment schemas were found to be significantly higher in men than women. People who worked online before the COVID 19 pandemic had higher social isolation and insufficient selfcontrol scores; The abandonment and social isolation schemas were found to be significantly higher in the participants who started working online during the COVID 19 outbreak. In terms of the time spent on the Internet variable, it was observed that the participants who spent 5 hours or more received significantly higher scores in social media addiction and early maladaptive schemas. In addition, it was found that social media addiction and early maladaptive schema sub-scale scores increased as age decreased. A positive and significant relationship was found between social media addiction and all early maladaptive schema subscales. On the other hand, the schemas of skepticism, submission, and approval-seeking explain higher scores corresponding to social media addiction. The findings of the study are thought to be useful in understanding the psychological factors and symptoms that may be seen due to the changing working conditions of individuals during the COVID 19 pandemic and the change in living conditions in general. In terms of individual interventions, it is thought that the findings obtained in the research and early experiences and results can be included in the process.