Bir kamu kurumu çalışanlarında bel ağrısı sıklığının belirlenmesi ve uygun çalışma pozisyonu bilgilendirme müdahalesinin etkisinin değerlendirilmesi
Determining frequency of LOW back pain and effect of informing intervention about appropriate working position among workers in a public institution
Yazar: EKİN KOÇ
Danışman: PROF. DR. ALİ NACİ YILDIZ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Ağrı = Pain ; Bel ağrısı = Back pain ; Kamu personeli = Public personnel ; Meslek sağlığı = Occupational health ; Oturma = Settlemet ; Personel = Personnel ; Sağlığın geliştirilmesi = Health promotion

Özet:
Bu çalışmada bir kurumun Genel Müdürlük merkez yerleşkesinde dört Daire Başkanlığı'nda çalışanlarda son üç aydır bel ağrısı olan kişilere uygun çalışma pozisyonu içerikli bilgilendirme yapılması ve bu müdahalenin bel ağrısı sıklığı, şiddeti ve fonksiyonellik üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma kesitsel ve müdahale şeklinde iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Veriler Eylül – Aralık 2017'de yüz yüze görüşme ile toplanmış, bilgilendirme konferansı ve dört broşür
dağıtımını içeren müdahale çalışması Ekim-Kasım 2017'de yapılmıştır. Araştırmaya katılan 409 kişiden, son 3 ay süresince bel ağrısı olduğu saptanan 141 kişi araştırmanın müdahale grubunu oluşturmuştur. Araştırmaya katılan 409 kişinin %56,2'si erkek, %56,0'ı fakülte-yüksekokul mezunudur. Katılımcıların %59,7'si genellikle masa başında çalıştığını belirtmiştir. Lojistik regresyon analizi sonucunda bel ağrısı sıklığının, kadınlarda erkeklere göre 3,25 kat, bulaşıcı olmayan hastalığı olanlarda olmayanlara göre 2,41 kat, uyku problemi çekenlerde çekmeyenlere göre 1,61 kat, hiç uygun pozisyonda çalışmadığını belirtenlerde, en az bir uygun pozisyonda çalıştığını belirtenlere göre 2,44 kat fazla olduğu saptanmıştır. Bilgilendirme konferansına katılan ve en az bir broşür okuyanlarda müdahale öncesi VAS puan ortalaması 5,97±1,2, Roland Morris anketinden aldıkları puan ortalaması 9,98±1,7, iken müdahale sonrası sırası ile 5,03±1,1 ve 8,91±1,3'dir (p<0,001). Konferansa katılmayıp en az bir broşür okuyanlarda da aynı yönde farklılık saptanmışken (p=0,04, p=0,007) her iki müdahale çalışmasına katılmayanlarda farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Müdahalenin etkisi değerlendirildiğinde elde edilen bu sonuç işyerinde sağlığı geliştirme yaklaşımı ile uygulanacak müdahalenin çalışanlarda bel ağrısı yakınmalarını azaltacağı ve fonksiyonelliğin artırılmasında uygun bir yöntem olduğunu göstermektedir.

Anahtar sözcükler: Bel Ağrısı, Çalışan Sağlığı, Müdahale Çalışması, Sağlığın
Geliştirilmesi

Abstract:
In this study, it is aimed to give to give information about appropriate working position to the workers of four departments at general directorate central campus of an institution who have low back pain for last 3 months and to determine the effect of this intervention on frequency and level of pain and functionality. This study was carried out in two stages as cross sectional and interventional study. Data were collected in September 2017 and December 2017 using face to face interview method. Informing conferences that include distributing 4 brochures were conducted between October 2017 and November 2017. 409 persons participated in the study and 141 of them who had low back pain for last 3 months formed the intervention group. 56.2% of 409 participants were men and 56.0% were faculty/high school graduates. 59.7% of the participants noted that they usually perform desk work. After applying logistic regression analysis, we found that low back pain is 3,25 times more frequent among women than men, and 2,41 times more frequent among workers who has non communicable disease, 1,61 times more frequent among workers who have sleep problems then who doesn't and 2,44 times more frequent among workers who work in at least one appropriate position then who never work in appropriate position. Among workers who attended informing conference and read at least one brochure, mean VAS score and mean Roland Morris questionnaire score of the participants who have low back pain were 5,97±1,2 and 8,91±1,3 before intervention and 5,03±1,1 and 8,91±1,3(p<0,001) after intervention (respectively). The difference in the same direction was determined among workers who didn't attend the conference but read at least one brochure (p=0,04, p=0,007), but no difference was determined among workers who didn't attend any of these two intervention (p>0,05). Considering the effect of intervention, this result shows that implementation of intervention with health promotion approach at work place is an appropriate method for reducing complaints of low back pain and increasing functionality.

Key Words: Low Back Pain, Worker Health, Interventional Study, Health Promotion