Kosova'da lise son sınıf türk, arnavut ve boşnak öğrencilerin insanda sindirim sistemi ile ilgili kavram yanılgılarının karşılaştırılması
Comparison of misconceptions related to digestion system in human of high school turkish, albanian and bosnian students in Kosovo
Yazar: ARZU ÇÜÇİN
Danışman: PROF. DR. SAMİ ÖZGÜR
Balıkesir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bilim ve teknolojinin gelişimi insan yaşamı ile paralellik göstermekte ve
fen bilimi öğretimini de etkilemektedir. Bilimsel bilgiden farklı olan, kendi içinde
tutarlı ve değişmeye dirençli bu bilgiler kavram yanılgıları olarak ifade edilebilir.
Kavram yanılgıları, fen bilimlerinden biri olan Biyoloji eğitiminde de öğrencilerin
anlamalarını engelleyen önemli etkenlerden biridir. Bu çalışma Kosova'da, üç
farklı etnik kökene sahip (Türk, Arnavut ve Boşnak) lise 12. Sınıf öğrencileri ile
yürütülmüştür. Öğrencilerin "İnsanda Sindirim Sistemi" konusunda sahip
oldukları kavram yanılgılarının karşılaştırmalı olarak tespit edilmesi
amaçlanmıştır.
Çalışma, 2016/2017 Eğitim-Öğretim yılında Kosova'nın Priştine, Prizren
ve Mamuşa belediyelerinde lise son sınıf 150 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Nitel
araştırma yöntemleri arasından "Çoklu Durum Çalışma Modeli" seçilmiştir. Bu
modelin seçilme nedeni, durum modelinin çalışmanın doğasına uygunluğu olarak
belirtilebilir.
Genel durum öğrencilerde değerlendirilmiş ve kategoriler oluşturulmuştur.
Bu araştırmanın bulgularına bakıldığında öğrencilerin çok sayıda kavram
yanılgısına sahip olduğu görülmüştür. Türk öğrenciler diğer etnik gruplara göre,
sindirim sistemini böbrek ve bağırsak bağlantılı olarak yüksek bir oranda
çizmiştir. Epistemiolojik bir orjine sahip olan bu kavram yanılgılarının Türk
öğrencilerde daha çok görülmesi beklenen bir durum değildir. Sindirim sisteminin
mideden sonra sıvılar için ayrı katılar için ayrı şeklinde çizilmesi Arnavut ve
Boşnak öğrencilerde daha fazla görülmektedir. Bu kavram yanılgısı ilk algı
(prima de perception) kavramı ile ilgili olabilir. Ayrıca dilden kaynaklanan
kültürel kavram yanılgılarına da rastlanmıştır. Boşnak öğrenciler "sindirim"
yerine "kaynama" kavramını kullanmaktadır.
ANAHTAR KELİMELER: Kavram Yanılgıları, insanda sindirim sistemi.

Abstract:
The development of science and technology parallels human life and
affects science teaching.This information which is different from scientific
knowledge and is consistent in itself and resistant to change, can be expressed as
misconceptions.Misconceptions are one of the important factors preventing
students' understanding in Biology education which is one of the branch of
sciences.This study was carried out in Kosovo with 12th grade students from three
different ethnic backgrounds (Turkish, Albanian and Bosnian).The purpose of this
study is to determine comparatively the misconceptions of the students about " the
Digestive System in Human".
The study was conducted with 150 high school senior students in Pristina,
Prizren and Mamusha municipalities of Kosovo in 2016/2017 Academic
Year."Multiple Situation Study Model" was chosen among qualitative research
methods.The reason for choosing this model can be stated as the suitability of the
situation model to the nature of the study.
The general situation was evaluated in the students and the categories were
formed by the expressions they gave according to the findings of this study, it was
seen that a questionnaire contains more than one error.According to other
communities, Turkish students have drawn the digestive system in a high
proportion in relation to the kidney and intestine.These misconceptions, which
have an epistemological origin, are not expected to be more common in Turkish
students. Drawing of the digestive system after stomach as separate pipes is more
common in Albanian and Bosnian students.This misconception (prima de
perception) may be related to the concept of first perception.In addition, cultural
misconceptions arising from language were also found.It is possible to see this
situation especially in Bosnian students. Students use the term "boiling" instead of
"digestion".
KEYWORDS: Misconceptions, digestive system in human.