Mandibula mikroyapısının konik ışınlı bilgisayarlı tomografi,  bilgisayarlı tomografi, mikro bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi: Mekanik testler ile karşılaştırılması.
Evaluation of mandibular microstructure with cone beam computed tomography, computed tomography, microcomputed tomography: comparison with mechanical tests
Yazar: SEMA KAYA
Danışman: DOÇ. DR. ALAETTİN KOÇ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Diş hekimliği = Dentistry ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Maksilla = Maxilla ; Mandibula = Mandible ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Tomografi-mikro bilgisayarlı = Tomograph-micro computed ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Daha sonDiş hekimliği uygulamalarında maksiller ve mandibular kemik yapının radyolojik görüntüleme yöntemleri kullanarak analizini yapmak oldukça önem arz etmektedir. Bu amaçla iki boyutlu radyografi teknikleri kullanılabildiği gibi üç boyutlu görüntüleme yöntemlerinden de faydalanılmaktadır. Diş hekimliği uygulamalarında rutin olarak kullanılan konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) ve tıbbi alanda daha çok kullanım alanı bulan bilgisayarlı tomografi (BT) yöntemleri bu üç boyutlu yöntemlerden bazılarıdır. Ex-vivo bir yöntem olan mikro bilgisayarlı tomografi (µBT) yöntemi ise tomografik görüntüleme yöntemleri arasında altın standart olarak kabul edilmektedir. Cerrahi işlemlerden önce kemik yapı hakkında bilgi edinmek ve ayrıca çenelere yapılan herhangi medikal ya da cerrahi tedavi sonrası meydana gelen değişiklikler mikro düzeyde değerlendirebilmek diş hekimine oldukça faydalı bilgiler sağlacaktır. Bu çalışmada koyun mandibulasına ait 30 adet numune KIBT, BT ve µBT görüntüleme yöntemleri kullanılarak mikro mimarisi açısından değerlendirildi. Mikro mimarı değerlendirmesinde; BS (Bone Surface), BV (Bone Volume), TV (Total Volume), BS/TV, BV/TV, FD (Fractal Dimension), DA (Degree of Anisotrophy), SMI (Structure Model Index), Tb/Th ( Trabecule Thickness), Tb/Sp (Trabecule Seperation) ve Con. Dens (Connectivity Density) parametreleri kullanıldı. Analizleri tamamlanan kemik numuneler mekanik basma testine tabi tutuldu. Test sonucu elde edilen basma dayanımı değerleri ile mikro yapı parametreleri arasında herhangi bir ilişki olup olmadığı lineer ve çoklu stepwise regresyon analizleri yapılarak değerlendirildi. Her bir görüntüleme yöntemi için istatistiksel olarak anlamlı modeller elde edildi. Ayrıca KIBTve BT görüntüleme yöntemlerinin mikro yapı parametrelerini analiz etmedeki etkinliklerinin µBT görüntüleme yöntemine göre alternatif olarak kullanılabilirliğini belirleyebilmek için Bland&Altman analizi yapıldı. Sonuç olarak; birçok parametrenin değerlendirilmesinde, diş hekimliğinde yaygın bir kullanım olanı olan KIBT görüntüleme yönteminin; altın standart olarak kabul edilen µBT görüntüleme yöntemiyle istatistiksel olarak anlamlı şekilde uyumlu olduğu görülmüştür.

Abstract:
Daha sonra doIt is very important to analyze the maxillary and mandibular bone structure using radiological imaging methods in dentistry applications. For this purpose, as well as two-dimensional radiography techniques three-dimensional imaging methods can also be used. Cone-beam computed tomography (CBCT), which is routinely used in dentistry practices, and computed tomography (CT), which is more widely used in the medical field, are some of these three-dimensional methods. Micro-computed tomography (µCT), an ex-vivo method, is considered the gold Standard among tomographic imaging methods. Getting information about the bone structure before surgical procedures and also evaluating the changes at he micro level that may occur after any medicalorsurgical treatment of the jaws will provide the dentist with very useful information. In this study, 30 samples of sheep mandible were evaluated in terms of microarchitecture using CBCT, CT and µCT imaging methods. In evaluation of the bone microarchitechture; BS (Bone Surface), BV (Bone Volume), TV (Total Volume), BS/TV, BV/TV, FD (Fractal Dimension), DA (Degree of Anisotrophy), SMI (Structure Model Index), Tb/Th ( Trabecule Thickness), Tb/Sp (Trabecule Separation), and Con. Dens (Connectivity Density) parameters were used. The analyzed bone samples were then subjected to mechanical compression test. Linear and multiple stepwise regression analyzes were performed to evaluate whether there was any relationship between the compressive strength values and the micro structure parameters obtained as a result of the test. Statistically significant models were obtained for each imaging method. In addition, Bland&Altman analysis was performed to determine the effectiveness of CBCT and CT imaging methods in analyzing micro structural parameters, as an alternative to µCT imaging method. As a result; CBCT imaging method, which is widely used in dentistry, in the evaluation of many parameters was found to be statistically significantly compatible with the µCT imaging method, which is accepted as the gold standard.