Türkiye'de 1980 sonrası uygulanan IMF programlarının para politikaları ve fiyat istikrarı üzerine etkisi
The effect of imf programs implemented  after 1980 on monetary policies and price stability
Yazar: HAVVA AKCISAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE ERGÜVEN
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonomi Finans Ana Bilim Dalı / Ekonomi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: 1980 sonrası = After 1980 ; Ekonomi = Economy ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik faaliyetler = Economic activities ; Ekonomik modeller = Economic models ; Enflasyon = Inflation ; Fiyat istikrarı = Price stability ; IMF = IMF

Özet:
Türkiye ekonomisi uzun yıllar yüksek enflasyon, ödemeler dengesi sorunu ve
finansal problemlerle yaşamış, bunun neticesinde kuruluşu itibari ile üye olduğu IMF
tarafından desteklenen programlar uygulanmıştır.Uygulanan bu programlar temelde,
yüksek enflasyon oranlarını ve buna bağlı olarak ortaya çıkan kamu mali açıklarını
azaltmayı hedefleyen önlemleri kapsamaktadır.Bu çalışmada özellikle 1980' den
sonra IMF desteği ile uygulamaya alınan programların para politikaları ve fiyat
istikrarına etkisi üzerinde durulmuştur.Ekonomide uzun yıllar gözlenen yüksek
enflasyon neticesinde uygulamaya alınan para politikaları enflasyona düşürmeye
yönelik olmuştur.
1980 yılı itibari ile başlayan dışa dönük progrmların para politikası
uygulamaları ve zaman içerisindeki değişimi ele alınmıştır. Yıllarca fiyatlar genel
düzeyinde istikrar sağlanamamış ve IMF'den bu sorunu çözebilmek için destek
istenmiştir. 1999 yılında Enflasyon ile Mücadele Programı kapsamında enflasyon
oranının düşürülmesi üzerine kararlar alınmış ve enflasyon oranında düşüş
gözlenmiş fakat ciddi anlamda döviz sıkıntısı yaşanmış, Türk lirası aşırı
değerlenmiştir. Bunun neticesinde IMF destekli programın uygulandığı dönemde
Türkiye krize sürüklenmiştir. Mevcut program daha fazla sürdürülememiş ve
sonlandırılmıştır. Fiyat istikrarını sağlamada 2002 yılı öncesi uygulamaya alınan
istikrar programlarında başarı sağlanamamıştır. Fiyat istikrarını sağlamada parasal
ve döviz kuru hedeflemeleri gibi uygulanan politikalarının başarısızlıkla
sonuçlanması modern ekonomilerin uyguladığı yöntem olan enflasyon hedeflemesi
rejimine geçişe neden olmuştur. Türkiye ekonomisinde fiyat istikrarını sağlamada
2002-2006 yılları arasında örtük, 2006 yılı itibari ile de açık enflasyon hedeflemesi
uygulamasına geçilmiş ve bu uygulamaya devam edilmiştir.

Abstract:
Turkey's economy for many years of high inflation, balance of payments
problems and financial problems experienced with, programs supported by the IMF
as a result of which it is a member since the organization was applied. These
programs mainly cover measures aimed at reducing high inflation rates and related
public financial deficits. In this study, the effects of the programs implemented with
IMF support on monetary policies and price stability are emphasized. As a result of
the high inflation observed in the economy for many years, the monetary policies
implemented were aimed at reducing inflation.
Monetary policy applications of extroverted programs beginning in 1980 and
the change in time have been discussed. For years, the general level of prices has
not been stabilized and support has been sought to solve this problem from IMF.
Decisions were taken to reduce the inflation rate within the scope of the Program on
Combating Inflation in 1999 and inflation was observed to decline, but there was a
significant foreign exchange shortage, and the Turkish lira was over-valued. As a
result, the period of implementation of the IMF-supported program, Turkey has been
dragged into the crisis. The current program could not be further maintained and
terminated. In order to ensure price stability, the stability programs implemented
before 2002 were not successful. In order to ensure price stability, the failure of the
implemented policies such as monetary and exchange rate targets resulted in the
transition to the inflation targeting regime, which is the method applied by modern
economies. Implicit inflation targeting between 2002-2006 used in maintaining price
stability in Turkey's economy and since 2006 has been adopted explicit inflation
targeting application and this continued to be implemented.
KeyWords: IMF Programs, MonetaryPolicy, InflationTargeting, PriceStability