Kamu davasının açılması ve iddianamenin iadesi
Public prosecution and overrulling of the indictment
Yazar: BURCU ERTEM
Danışman: PROF. DR. METİN FEYZİOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Kamu davası = Public prosecution ; İddianame = Indictment

Özet:
04.12.2004 tarih ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında yer alan kamu davasının açılması ile ilgili hükümler ve iddianamenin iadesi müessesesinin incelenmesi, tezin konusunu oluşturmaktadır.Kamu davasının açılması açısından katı bir mecburilik ilkesini benimseyen kanun koyucu, aynı zamanda Cumhuriyet savcısına mutlak bir iddia tekeli tanımıştır. Ancak katı bir mecburilik ilkesinin sakıncalarını bertaraf etmek gayesi ile yine Kanun'da açıkça öngörülen hallerde kamu yararının takdir edildiği maslahata uygunluk hallerine yer verilmiştir. Böylelikle kural olarak kamu davasının açılmasında mecburilik ilkesi benimsenmekle birlikte, şahsi sebep olarak etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması, şahsi cezasızlık sebebinin bulunması ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi durumlarında kamu yararını takdir etme hakkı öngörülerek maslahata uygunluk ilkesine yer verilmiştir. Ayrıca, ön ödeme ve uzlaşma gibi bir takım muhakeme şartları açısından kamu yararı önceden Kanun tarafından varsayılarak, mecburilik ilkesi yumuşatılmıştır.Kamu davasının açılmasında mecburilik ilkesini benimseyen CMK, kamu davasını açma görevini CMK md. 170 uyarınca Cumhuriyet savcısına vermiş, ancak kamu davasının açılmasını ileride gerçekleşecek bir kurucu şart olan esas mahkemesince verilecek iddianamenin kabulü kararına bağlı tutmuştur.Böylelikle soruşturma evresinden kamu davasının açılmasına işaret eden yeterli şüphenin ve kanuni şartların mevcudiyetine yönelik bir sonuç çıkartılması açısından ardışık ikili bir değerlendirme öngörülmüştür. Buna göre kamu davasının açılmasına ilişkin maddi ve hukuki sebeplerin mevcudiyeti ilk olarak savcılıkça irdelenerek değerlendirilecek, sonucun olumlu olması halinde ise iddianame düzenlenecektir. Ancak Cumhuriyet savcısı tarafından düzenlenen iddianame ile kamu davası açılmış olmayacak, bunun için esas mahkemesince ikinci bir değerlendirme yapılacaktır. Buna göre kendisine sunulan iddianame kapsamında şekle ve esasa ilişkin noksanlıklar açısından inceleme yapacak esas mahkemesi, yaptığı inceleme sonucu on beş gün içerisinde ya iddianamenin kabulüne ya da iddianamenin iadesine karar verecektir. Ancak herhalde on beş gün içerisinde iddianamenin kabulü ya da iadesine karar verilmemesi hali, iddianamenin otomatik kabulüne yol açacaktır.Şu halde, ilk olarak Cumhuriyet savcısı tarafından iddianame düzenlenmesi ve ikinci olarak esas mahkemesince iddianamenin kabulü kararı verilmesi ya da verildiği varsayılması durumunda, kamu davası açılmış olacak ve kovuşturma evresine geçilecektir.

Abstract:
The examination of the institution of the overruling of indictment and the provisions regarding the public prosecution regulated by the Criminal Procedure Code (CPC) dated 04.12.2004 and numbered 5271, composes the subject of this thesis.The legislator adopts a strict mandatory principle with respect to the public prosecution while accepting an absolute plea monopoly to the public prosecutor. However, with the aim of preventing the drawbacks of the strict mandatory principle, in cases explicitly provided by Law, opportunity conditions in which public interest is discreted, are also stated. Thus, although the mandatory principle is adopted in the public prosecution as a rule, in cases of active contriction provisions practice as a personal cause, personal non-punishment cause, and postponement of indictment, opportunity principle is stated through regulating discretional right. Besides, with respect to the procedural conditions such as pre-payment and settlement, the public interest is assumed by the Code and the mandatory principle is weakened.Although the CPC which adopts the mandatory principle in public prosecution, charges the obligation of public prosecution to the public prosecutor according to the CPC article 170, indicting is subjected to the main condition of the approval of the bill of indictment by the court.Hence, a consecutive dual evaluation is accepted to draw a conclusion of the existence of a reasonable doubt and legal conditions at the end of the investigation stage. Accordingly, the existence of the material and legal causes related with the public prosecution will first be examined by the public prosecutor and then if the existences of these causes are concluded, the bill of indictment will be prepared. However, the bill of indictment prepared by the public prosecutor is not sufficient for indicting, a second evaluation by the court is also required. The court will examine the bill of indictment with respect to formal and essential defects and will decide the approval or overruling of the bill of indictment within fifteen days. Unless a decision is drawn within fifteen days, the bill of indictment will assumed to be automatically approved.In case that the bill of indictment is prepared by the public prosecutor and the bill of indictment is approved by the court or is assumed to be automatically approved, the public prosecution and trial stage will be started.