Antalya Müzesi'nde bulunan el işlemeleri
The Museum of Antalya hand work embroideries
Yazar: SEMA CİVELEK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜLİZAR ÇELEBİLİK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı / El ve Makine Nakışları Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Antalya = Antalya ; Antalya Müzesi = Antalya Museum ; El işlemeleri = Handworks ; El sanatları = Handicrafts ; Müzeler = Museums ; Peşkirler = Towels ; Türk işleme sanatı = Turkish embroidery art ; İşlemeler = Embroideries

Özet:
Yapılan ön çalışmalar ile Antalya Müzesi'nde bulunan el işlemeli eserlerin araştırılmamış olduğu ve problem teşkil ettiği belirlenmiştir. Bu nedenle araştırma konusu ?Antalya Müzesi'nde Bulunan El İşlemeleri" olarak seçilmiştir.Seçilen araştırma konusunun amacı; Antalya Müzesi'nde bulunan işlemelere ait gözlenen özelliklerin ve envanterden elde edilen bilgilerin sistematik bilimsel bir yöntemle kayıt edilmesi, fotoğraflarının çekilerek görsel yolla ve aynı zamanda motif çizimlerinin yapılarak belgelendirilmesidir. Bu amaç doğrultusunda, Antalya Müzesi'nde bulunan makrama, peşkir ve uçkur türlerine ait bilgiler hazırlanan gözlem fişlerine kaydedilmiştir. Hazırlanan gözlem fişlerinde eserlerin; koleksiyona geliş tarihi, koleksiyona geliş biçimi, koleksiyondaki yeri, yapılış tarihi, bugünkü durumu, onarım durumu, türü, boyutlar, kullanılan gereçler, uygulanan teknikler, seçilen renkler, seçilen bezeme konuları, konuların kompozisyonu ile ilgili başlıklar ve başlıklara ait bilgiler yer almıştır.Gözlem fişleri, eserlere ait genel, detay fotoğraflar ve eserlerin işlemesinde görülen motiflerin çizimleri ile birlikte, araştırmanın katalog bölümüne yerleştirilmiştir.Araştırma kapsamında, 50 adet işlemeli eser bulunmaktadır. Müze yetkililerinin izni dâhilinde depoda bulunan 20 adet makrama, 17 adet uçkur ve 13 adet peşkir incelenebilmiştir. Türler kendi içinde, örtücü (canlı-cansız) nitelikte olma durumlarına bağlı olarak ikiye ayrılmıştır. Bunun sonucunda, örtücü nitelikte işlemelerden canlı varlıklar üzerinde bulunan türler; makrama, uçkur, cansız varlıklar üzerinde bulunan tür; peşkir olarak sıralanmıştır.Araştırmada kullanılan yöntem; saha çalışması ve saha çalışma sırasında, gözlemlere dayalı tarama modelinin uygulanması ile yapılmıştır. Yöntem sonucunda elde edilen eserlere ait bilgiler gözlem fişlerine kaydedilmiştir. Gözlem fişlerinde yer alan bilgilerden tablolar ve grafikler oluşturulmuştur. Tablo ve grafiklerden çıkan veriler bulgulara dönüştürülmüştür. Verilerden çıkan bulguların sayı değerleri üçüncü bölümde değerlendirilmiştir. Bu bölümde, gözlem fişlerinde yer alan tüm başlıklar tek tek ele alınarak açıklanmış, dördüncü bölümde araştırmanın sonuca ulaşmasını sağlamıştır. Kaynakça ve ek ile araştırma tamamlanmıştır.

Abstract:
At the front studies, we found out that the hand work literatures which were exhibited in the Museum of Antalya hadn?t been researched before and formed problem. So the research subject was ? The Museum Of Antalya Hand Work Embroideries ?The aim of the selected research subject is to register the specifications of the observed hand work embroideries which exhibit in the Museum of Antalya and to register the observed information from inventory in a systematic and scientific way. To document the hand work embroideries visually, by taking their photographs and also by drawing the motives. In the direction of this target the information based on the kinds of tassels, napkins (towels), sashes in the Museum of Antalya were registered on the preparing observation cards. In these preparing observation cards of literatures; the date of its arrival to that collection, the form of its arrival to the collection, the place of it in the collection, the date of its production, today?s status, its preparation, kind of production, dimensions of production, the using tools for production, techniques of practice, the selected colours, the selected decoration subjects, the related titles with composition of these subjects and the information about the titles took place there.Observation cards, the common, detailed photographs of productions and the motive drawings while the made of productions, were placed into catalogue section of the research. In the research extension 50 embroidered hand work took place. In the store of the museum 20 tassels, 17 sashes, 13 napkins (towels) could be examined with the permission of the museum authorities. The sorts were divided into two groups in accordance being coverer (lively-feeble). As a result of this embroider coverers which are used on the lively are tassels, sashes. The kind which is used for inanimates is napkin (towel).The method used in these researches regional workings on which observations and scannings of their models were made. At the end of method the findings that were gained from the obtained information were registered. The information that took place on the observation cards were registered on to the tables and graphics. The data extracted from the tables and graphics were turned into the findings. The findings extracted from the data were evaluated with their numerical values at the third part. In this part all the titles that took place on the observation cards explained one by one, and came to a result of this research at the fourth part. The research was completed with the supplement and bibliography.