Yetişkin bireylerde depresyon, benlik saygısı,beden algısı ve sosyal görünüş kaygısı arasındakiilişkinin incelenmesi
The examination of relationship between depression, self-estem, body image and social appearance anxiety in adults
Yazar: EDA KILIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜL ÇÖRÜŞ
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Beden imajı = Body image ; Benlik saygısı = Self esteem ; Depresyon = Depression ; Sosyal görünüş kaygısı = Social appearance anxiety ; Yetişkinler = Adults ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın konusu; "Yetişkin bireylerde depresyon, benlik saygısı, beden algısı ve sosyal görünüş kaygısı arasındaki ilişkilerin incelenmesidir". Araştırmanın örneklemi İstanbul ilinde ikamet eden kadın ve erkeklerden oluşan 297 yetişkin bireylerdir. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları; "Sosyo-demografik Bilgi Formu", "Beck Depresyon Envanteri", "Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği", "Beden Algısı Ölçeği" ve "Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği" kullanılmıştır. Toplanan verilerin değerlendirilmesi SPSS programı ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde kullanılan yöntemler; Bağımsız Gruplar t-testi, Anova, Kruskal Wallis H testi, Pearson Korelasyon Analizi, Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi ve Sobel testidir. Elde edilen sonuçlara göre; erkeklerin beden algısı ölçeğinden aldıkları puanlar kadınlardan daha yüksektir. Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği ve Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği'nden genç yetişkinler orta yetişkinlere göre daha yüksek puanlar almıştır. 
İlgi analizlerde bekar katılımcılar evli katılımcılara göre daha yüksek puanlar almıştır. Beck Depresyon Ölçeği puanları düşük gelire sahip katılımcıların, yüksek gelire sahip katılımcılardan daha yüksektir.Vücut Algısı Ölçeği (β = -.178, t = -3,338, p<.01), Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği (β = .190, t = 3,651, p<,01) ve Beck Depresyon Ölçeği (β = .458, t = 8,547, p<,01) puanlarının Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği puanlarını istatistiksel olarak anlamlı şekilde yordadığı belirlenmiştir. Depresyonun aracı değişken olarak atandığında sosyal görünüş kaygısının (β=.533; β=.245) benlik saygısı üzerindeki etkisinde düşüş olduğu bulunmuştur. Güven aralığının alt ve üst sınır değer işaretleri aynı yönde olduğu bulunmuştur (LLCI= 021, ULCI=.036).  Bu sonuçlar, sosyal görünüş kaygısının benlik saygısı üzerindeki etkisinde depresyonun anlamlı bir kısmi aracı rolü olduğu belirtmektedir. Depresyon aracı değişken olarak atandığında vücut algısının (β=-.541; β=-.240) benlik saygısı üzerindeki etkisinde düşüş olduğu bulunmuştur. Güven aralığının alt ve üst sınır değer işaretleri aynı yönde olduğu bulunmuştur (LLCI=-.019, ULCI=-.011). Bu sonuçlar, vücut algısının benlik saygısı üzerindeki etkisinde depresyonun anlamlı bir kısmi aracı rolü olduğu belirtmektedir.
Anahtar Kelimeler: Beden Algısı, Benlik Saygısı, Depresyon, Sosyal Görünüş Kaygısı

Abstract:
The subject of this research is to examine, "The relationships between depression, self-esteem, body image, social appearance anxiety in adults". Sample of the research consisted of 297 male and female adults who reside in Istanbul Province.  Data collection tools used in the research are; "Socio-demographic Information Form", "Beck Depression Inventory", "Rosenberg Self-Esteem Scale" and "Social Appearance Anxiety Scale". Collected data evaluated by the help of SPSS Software. Methods used in the data collection are; Independent Samples t-test, Anova, Kruskal Wallis h test, Pearson Correlation Analysis, Multiple Linear Regression Analysis and Sobel Test. According to the results, males get higher scores in the body image scale than the females. Young adults get higher scores in Rosenberg Self-Esteem Scale, Beck Depression Scale and Social Anxiety Scale than young adults.
In the same analysis, single participants get higher scores than the married ones. Low-income participants' Beck Depression Scale score is higher than the high-income participants. It is determined that Body Image Scale (β = -.178, t = -3,338, p<.01), Social appearance anxiety scale (β = .190, t = 3,651, p<,01) and Beck Depression Scale (β = .458, t = 8,547, p<,01) scores are statistically significant with Rosenberg Self-Esteem scores. It is found out that when the depression tool assigned as the variable, effect of social appearance anxiety (β=.533; β=.245) over self-esteem decreases (LLCI= 021, ULCI=.036). These results indicate that social appearance anxiety has significantly partial intermediary role on the depression. It is found out that when the depression tool assigned as the variable, effect of body image (β=.551; β=.240) over self-esteem decreases (LLCI= -.019, ULCI=-.036). According to the results, body image has significantly partial intermediary role on the depression.
Keywords: Body Image, Depression, Self-Esteem, Social Appearance Anxie