Manisa'da koroner kalp hastalığı tanısı konan hastaların tanı sonrası iş durumu değişikliklerinin ve etkileyen etmenlerin değerlendirilmesi
The evaluation of work status change and affecting factors after diagnosis of coronary heart disease in Mani̇sa
Yazar: CEYDA ŞAHAN
Danışman: PROF. DR. YÜCEL DEMİRAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Anjiyoplasti-balon-koroner = Angioplasty-balloon-coronary ; Atıl işgücü = Unemployed labour ; Koroner hastalık = Coronary disease ; Manisa = Manisa ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; İş durumu = Business statement ; İş gücü = Manpower ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Giriş ve Amaç: Koroner kalp hastaları günlük işlerini yaparken kalp hastalığına özgü zorluklar yaşamalarının yanında, çalışma yaşamları ve yaşam kaliteleri de olumsuz etkilenmektedir. Hastalık sonrası çalışma yaşamındaki değişiklikleri araştıran çalışmalarda farklı etmenler incelenmiştir. Bu etmenler hastalığın klinik özellikleri ile ilişkili olduğu kadar sosyal, demografik ve ekonomik faktörlerle de ilişkili olabilmektedir. 
Çalışmalarda işe dönmeyi etkileyen temel etmenlerin uygun çalışma koşulları, çalışma arkadaşlarının yaklaşımları, sosyal çevrenin etkisi ve kişinin ekonomik durumu olduğu saptanmıştır. Bu araştırmanın amacı, koroner kalp hastalığı tanısı konan kişilerin hastalık sonrasında iş değişikliği durumları ve bunu etkileyen psikososyal, ekonomik, bireysel, klinik, çevresel ve çalışma yaşamı ile ilgili etmenleri saptamaktır. 
Yöntem: Araştırma, geriye yönelik bir kohort çalışmasıdır. Katılımcılara ulaşabilmek için Manisa İl Halk Sağlığı Müdürlüğü veri tabanı kullanılmıştır. Manisa merkez ilçelerinde yaşayan, 01.12.2012-01.12.2013 tarihleri arasında gelir getirici bir işte çalışıp, doktor tarafından koroner kalp hastalığı (KKH) tanısı olan ve olmayan, sırasıyla 51 ve 73 kişiye yüzyüze görüşme yöntemiyle anket uygulanmıştır. Bağımlı değişkenler ile bağımsız değişkenler arasındaki ilişkilerin çözümlemesi için ki-kare ve lojistik regresyon analizleri yapılmıştır.
Bulgular: KKH tanısı sonrası hastaların %76'sının bir yıl içinde işe geri döndüğü belirlenmiştir. KKH olanların olmayanlara göre bir yıl içinde işten ayrılma oranlarının anlamlı olarak daha fazla olduğu bulunmuştur (p<0.05). Bunun yanında anjiografi, anjioplasti ve kardiyopulmoner resüsitasyon yapılanların ve diyabeti olanların da işten ayrılma oranlarının anlamlı olarak fazla olduğu saptanmıştır (p<0.05). Tüm katılımcılar birlikte değerlendirildiğinde mavi yakalıların beyaz yakalılara, özel sektörde çalışanların kamuda çalışanlara göre bir yıl içinde işten ayrılma oranlarının daha fazla olduğu saptanmıştır. 
Sonuç: KKH tanısı olanların olmayanlara göre işten ayrılma oranı daha yüksektir. Doktorlar çoğu hastasının çalışma durumu konusunda herhangi bir değerlendirme yapamamakta ya da objektif değerlendirme kriterleri kullanmadan önerilerde bulunmaktadır. KKH hastalarının çalışma durumları değerlendirilmeli ve uygun işlerde çalışmaları özendirilmelidir.

Anahtar sözcükler: Koroner kalp hastalığı, işe dönme, işten ayrılma

Abstract:
Background: Besides coronary heart disease(CHD) patients have experienced difficulties due to their clinical status during their daily activities, their working life and quality of life are negatively affected. Different factors have been examined in studies which investigated changes in working life after illness. Besides the clinical characteristics of disease, social, demographic and economic factors might be related to the work life changes. Studies showed that the working conditions, their colleagues' approaches and advices, the social relations in the workplace and economic conditions of the person are considered the main factors affecting the return to work. The aim of this study is determining work status change after diagnosis of CHD and affecting factors such as psychosocial, economic, individual, clinical, environmental and labor-related factors. 
Method: This is a retrospective cohort study. The partipants were selected from Manisa Public Health Directorate database. The people who lived in inner Manisa Districts, of those have worked in an income generating job and diagnosed CHD for the first time (n=51) by a doctor between 01.12.2012-01.12.2013 and controls that not have a CHD (n=73) recruited to the study. The chi-square test and logistic regression analysis were performed for examining the relationship between dependent and independent variables.
Results: It was found that 76% of patients returned to work after diagnosis of CHD within a year. Redundancy rate were found significantly higher among CHD patients than others (p<0.05). Furthermore, redundancy rate of the people who have experienced angiography, angioplasty, cardiopulmonary resuscitation and diabetes was found significantly higher than  others (p<0.05). While evaluating all participants, white collar to blue collar, employees in public sector to private sector have significantly lower redundancy rate. 

Conclusion: The redundancy rate of CHD patients were higher than the general population. Many physicians did not assess the patient's working status or made suggestions without objective assessment criterias. CHD patients should be evaluated properly and encourage them to return work.
Key words: Coronary heart disease, return to work, redundancy