Bifosfonat kullanan hastalarda mandibulanın radyografik olarak değerlendirilmesi
Evaluation of mandibular bone with radiographs in patients using bisphosphonates
Yazar: BÜŞRA TANRIKOL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜLDANE MAĞAT
Akdeniz Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2017
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Bifosfonatlar = Biphosphonates ; Dişler = Teeth ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Mandibula = Mandible ; Radyografi-dental = Radiography-dental ; Radyografi-panoramik = Radiography-panoramic

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, günümüzde kemik metabolizmasıyla ilgili pek çok hastalığın (osteoporoz, kemik metastazı yapabilen meme, prostat ve akciğer ca., multiple myelom gibi kemik kanserleri) tedavisinde yaygın olarak kullanılan bir ilaç olan bifosfonatların mandibular kemik üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Yöntem: Çalışma grubumuz, 2015-2016 yılları arasında Akdeniz Üniversite Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Anabilim Dalı kliniğine başvuran bifosfonat kullanan 50 birey ile kontrol grubundaki 50 bireye ait muayene amacı ile alınmış toplam 100 panoramik radyografiden oluşmaktadır. Tüm bireylerde mandibular kortikal kalınlık (MKK), mandibular kortikal indeks (MKİ),  panoramik mandibular indeks (PMİ), kondil açısı (KA), gonial açı (GA), antegonial açı (AGA), antegonial derinlik (AGD) ve antegonial indeks (AGİ) değerleri ölçüldü.
Bulgular: Bifosfonat kullanan hastalarda sağ ve sol MKK ve sol PMİ yaştan etkilenmekteydi. Sağ ve sol mandibular kortikal kalınlık (MKK), sağ ve sol mandibular kortikal indeks (MKİ) ve sağ kondil açısı (KA) cinsiyetten etkilenmekteydi. Bifosfonat kulananların sağ ve sol AGİ ölçümleri kontrol grubundaki bireylerden istatistiksel olarak daha düşük bulundu.
Sonuç: Elde ettiğimiz sonuçlara göre, bifosfonatların çene kemiği üzerinde çeşitli etkileri olduğu bulunmuştur. Ancak bifosfonatların kemik metabolizması üzerine uzun dönem etkisini değerlendiren daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: Bifosfonatlar, Mandibula, Panoramik radyografi

Abstract:
Objective: Our study is aimed to evaluate the efficiancy of bisphosponate on bone metabolism, which has been used in recent years, in the treatment of most diseases related to bone metabolism (osteoporosis, bone metastatic breast, prostate and lung ca., bone cancer such as multiple myeloma), the effects of bisphosphonates on mandibular bone by considering the effects on bone metabolism comparing healthy individuals.
Method: The sample consists of the panoramic radiographs which was taken for routine dental examination of 50 individuals using bisphosphonates and 50 healthy individuals who attended to Akdeniz University, Faculty of Dentistry, Oral and Maxillofacial Radiology Department between 2015 and 2016. In all individuals measured mandibular inferior cortical bone thickness (MICBT),mandibular cortical index (MCI), panoramic mandibular index (PMI), condyle angle (CA), gonial angle (GA), antegonial angle (AGA), antegonial depth (AGD) and antegonial index (AGI).
Results: In bisphosphonate users, it was also found that the age affected on right and left mandibular inferior cortical bone thickness (MIBCT) and left panoramic mandibular index. Bilateral mandibular inferior cortical bone thickness (MIBCT), bilateral mandibular cortical index (MCI) and right condyle angle (CA) were affected by gender. Antegonial index (AGI) measurements were found to differ bilaterally in bisphosphonate users and in healthy patients.
Conclusion: According to our results, bisphosphonates have various effects on the jawbone. However, there is a need for more extensive studies to evaluate the long-term effect of bisphosphonates on bone metabolism.

Keywords: Bisphosphonates, Mandibula, Panoramic radiography