Acil serviste pulmoner tromboemboli tanısı alan hastalarda çekilen bilgisayarlı tomografi pulmoner anjiyografi protokolündeki  radyasyon dozlarının araştırılması
Investigation of radiation doses in the computed tomography pulmonary angiography protocol in patients diagnosed with pulmonary thromboembolism in the emergency department
Yazar: ZEYNEP KARACA
Danışman: DOÇ. DR. İLKER SERT
Ege Üniversitesi / Nükleer Bilimler Enstitüsü / Nükleer Bilimler Ana Bilim Dalı / Radyasyon Güvenliği ve Koruma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Çalışmamızda, 2022-2023 yılları arasında acil serviste pulmoner tromboemboli tanısı alan hastalarda çekilen bilgisayarlı tomografi (BT) pulmoner anjiyografi protokolüyle alınan radyasyon dozu farklılıkları retrospektif olarak incelenmiştir. Bu çalışmaya Samsun Üniversitesi Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisi'ne başvuran ve yapılan değerlendirmeler neticesinde pulmoner tromboemboli tanısı alan, 18 yaşından büyük hastalar dahil edilmiştir. Bu retrospektif çalışmada Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde bulunan Ge Revolution Evo ve Philips Ingenuity 64 Dedektörlü çok kesitli iki BT cihazında 2022 yılına ait pulmoner BT anjiyografi protokolüne ait veriler kullanılmıştır. Hastaların görüntü saklama ve iletişim sistemi olan PACS (Picture Archiving and Communication System) sisteminde BT cihazının otomatik olarak sağladığı, her bir faz ve bolustracking yöntemi için CTDIvol ve DLP değerleri kaydedilmiş ve etkin doz değerleri hesaplanarak elde edilmiştir. Her tetkik için doz raporu sayfalarında CTDIvol ve DLP değerleri incelenmiş olup çalışmaya dahil edilen hastaların kişisel parametreleri (yaş, cinsiyet) kaydedilmiştir. Çalışmaya dahil edilen 115 hasta verisi üzerinden tek bir merkezdeki doz değerleri değişkenlik göstermiş ve ileri analizlerinin yapılması için SPSS 25.0 (Statistical Package for the Social Sciences, IBM, ABD)programına uygun istatistik yöntemleri kullanılarak ilişkilendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada veri sayısının fazla olması ve dağılımın parametrik olmaması nedeni ile parametrik olmayan yöntemlerden Kolmogorov-Smirnov tercih edilmiştir. Çalışmaya alınan hastaların tanımlayıcı istatistikler olarak bilinen frekans, yüzde, ortalama, standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Cinsiyet ve tutulum düzeylerine göre ölçümlerinin farklılığının incelenmesinde ise Mann Whitney U testi yapılmıştır. Doz düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi için ise Spearman korelasyon testi kullanılmıştır. Çalışmada p<0,05'in altındaki değerler istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Kişisel parametrelere göre istatistiksel ölçülen radyasyon doz değerleri farklı olup olmayacağı ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Anahtar kelimeler: Bilgisayarlı Tomografi, Pulmoner tromboemboli, Radyasyon dozu

Abstract:
In our study, the radiation dose differences received with the computed tomography (CT) pulmonary angiography protocol in patients diagnosed with pulmonary thromboembolism in the emergency department between 2022 and 2023 were retrospectively examined. Patients older than 18 years of age who applied to Samsun University Samsun Training and Research Hospital Emergency Service and were diagnosed with pulmonary thromboembolism as a result of the evaluations were included in this study. In this retrospective study, data from the pulmonary CT angiography protocol of 2022 on two multi-slice CT devices with Ge Revolution Evo and Philips Ingenuity 64 Detectors at Samsun Training and Research Hospital were used.CTDIvol and DLP values were recorded for each phase and bolus tracking method, automatically provided by the CT device, in the PACS (Picture Archiving and Communication System) system, which is the image storage and Communication system of the patients, and effective dose values were calculated and obtained.CTDIvol and DLP values were examined on the dose report pages for each examination, and the personal parameters (age, gender) of the patients included in the study were recorded. Dose values in a single center varied among the 115 patient data included in the study, and it was aimed to correlate them using statistical methods suitable for the SPSS 25.0 (Statistical Package for the Social Sciences, IBM, USA) program for further analysis. In the study, Kolmogorov-Smirnov, one of the non- parametric methods, was preferred due to the large number of data and the non-parametric distribution. Frequency, percentage, mean and Standard deviation values, known as descriptive statistics, were calculated for the patients included in the study. Mann Whitney U test was used to examine the differences in measurements according to gender and involvement levels. Spearman correlation test was used to examine the relationships between dose levels. In the study, values below p< 0,05 were considered statistically significant. It was tried to reveal whether statistically measured radiation dose values would be different according to personal parameters.

Keywords: Computed Tomography, Pulmonary thromboembolism, Radiation