Gastronomi ve mutfak sanatları bölümü öğrencilerinin coğrafi işaretli ürün farkındalığı ve algısının belirlenmesi
Determining of department of gastronomy and culinary arts students' awareness and perception of geographic marked product
Yazar: ŞEVKET SEFA
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE BÜŞRA MADENCİ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts
Dizin: Coğrafi işaretler = Geographical indications ; Farkındalık = Awareness ; Gastronomi eğitimi = Gastronomy education ; Satın alma davranışı = Purchasing behavior ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Coğrafi işaretler, bir bölge menşeili veya bir bölgeyi temsil eden ürünleri, kalite, itibar veya diğer özellikleri açısından coğrafi kökenlerine atfedilen, tanımlamak için kullanılan sınai mülkiyet hakkıdır. Coğrafi işaret uygulaması; üreticilerin haklarını koruması, ürün pazarlama olanaklarının arttırması ve bölge ekonomisini geliştirmesi açısından oldukça önemli görülmektedir. Türkiye'de coğrafi işaretler kapsamında gerçekleştirilen çalışmalarda, yerel tüketiciler üzerinde il veya bölge bazında yapılan araştırmalar mevcuttur. Bu çalışmanın temel amacı ise, gastronomi ve mutfak sanatları bölümü öğrencilerinin coğrafi işaretli ürünlerle ilgili algı, farkındalık ve satın alma davranışlarını belirlemektir. Bu araştırma için veri toplama yöntemi olarak anket tekniği kullanılmış ve 399 katılımcıya ulaşılmıştır. Verilerin değerlendirilmesi için normallik testi, güvenilirlik analizi, faktör analizi, t testi, Anova analizi, korelasyon analizi ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Katılımcıların cinsiyet, yaş, öğrenim görülen sınıf düzeyi ve gelir düzeyinin tüm ölçek ve alt boyutlar için anlamlı bir değişkenlik göstermediği tespit edilmiştir (p<0,05). Ayrıca coğrafi işaretli ürün algısı ve alt boyutları (ekonomik ve kültürel etki ile kalite ve güvenilirlik algısı) ile coğrafi işaretli ürün farkındalığı ve coğrafi işaretli ürün satın alma davranışının birbirleriyle ilişkisinin anlamlı ve pozitif yönde olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Geographical indications are industrial property rights used to identify products originating or representing a region, attributed to their geographical origin in terms of quality, reputation or other characteristics. Geographical indication application is considered very important in terms of protecting the rights of the producers, increasing the product marketing opportunities and developing the regional economy. In the studies carried out within the scope of geographical indications in Turkey, there are studies on local consumers on a provincial or regional basis. The main purpose of this study is to determine the perception, awareness and purchasing behaviors of the students of the gastronomy and culinary arts department about products with geographical indication. Questionnaire technique was used as the data collection method for this study and 399 participants were reached. Normality test, reliability analysis, factor analysis, t test, Anova analysis, correlation analysis and regression analyzes were applied to evaluate the data. It was determined that the participants' gender, age, grade level and income level did not show a significant variability for all scales and sub-dimensions (p<0.05). In addition, it has been determined that the perception of product with geographical indication and its sub-dimensions (economic and cultural impact, quality and reliability perception) and product with geographical indication awareness and product with geographical indication purchasing behavior are significantly and positively correlated with each other.