NON-alkolik yağlı karaciğer hastalığı tanılı hastalarda NON-alkolik yağlı karaciğer hastalığı ile albüminüri ilişkisi
Relationship of non-alcoholic fatty liver disease and albuminuria in patients with NON-alcoholic fatty liver disease
Yazar: HURU KHEYIRKHABARLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL ERİŞMİŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Albüminüri = Albuminuria ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Proteinüri = Proteinuria

Özet:
Giriş ve amaç: Nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAYKH) yaygın, değişken ve yavaş seyirli bir hastalıktır. NAYKH ile birlikte tip 2 diyabet, obezite, insülin direnci, metabolik sendrom, hiperlipidemi, hipertansiyon, kardiyovasküler hastalıklar gibi çeşitli metabolik bozukluklar birlikte görülmektedir. Albüminürinin kardiyovasküler hastalık ve kronik renal hastalığın progresyonu ile ilişkisi yapılan birçok çalışmayla gösterilmiştir. Ülkemizde tip 2 diyabet, obezite ve metabolik sendromun albüminüri ile ilişkisi araştırılmış olup, NAYKH ile albüminüri ilişkisine dair ise daha az çalışma vardır. Bu çalışmamızda görüntüleme ve laboratuvar verileri ile NAYKH tanısı alan nondiyabetik, nonhipertansif hastalarda albüminüri düzeyi incelenmiş olup NAYKH ve albüminüri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya %65,4'ü (n=104) kadın, %34,6'sı (n=55) erkek olmak üzere toplam 159 katılımcı dahil edildi. Bunlardan 78'i NAYKH saptanan hastalar, 81'i ise kontrol grubuydu. Diabetes mellitus, kronik böbrek yetmezliği ve hipertansiyon tanıları olan hastalar çalışmadan dışlandı. Hastaların laboratuvar bulguları (AST, ALT, GGT, ALP, LDH, serum albumin, lipid profili, hemogram, spot idrarda albumin/kreatinin, protein/kreatinin değerleri), vücut kitle indeksi, bel çevresi, sistolik ve diyastolik tansiyon değerleri ve ultrason görüntüleme sonuçları kaydedildi. Hasta grubunda FİB-4 skorları hesaplandı ve her iki grup metabolik sendrom olan ve olmayan olmak üzere iki alt gruba ayrıldı. Öncelikle hasta grubu sağlıklı kontrol grubu ile, sonrasında ise alt gruplar kendi arasında karşılaştırıldı.
Bulgular: Hasta grubunda kilo, vücut kitle indeksi ve bel çevresi, total kolesterol, trigliserid, non-HDL ve LDL düzeyi kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek, HDL düzeyi ise anlamlı düzeyde düşük saptandı (tüm değerler için p<0,01). NAYKH tanısı alan grupta AST, ALT, GGT, ALP, LDH değerleri NAYKH olmayan gruba göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek (p<0,01), albümin düzeyi ise istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük saptandı (p<0,01). Hasta grubu olgularının albümin/kreatinin (a/cr), protein/kreatinin (p/cr), eGFR, kreatinin değerleri ile kontrol grubu arasında istatiksel anlamlı farklılık saptanmadı. Metabolik sendrom görülme oranı hasta grubunda kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek saptandı (p<0,01). GGT değeri metabolik sendrom eşlik eden grupta metabolik sendrom olmayan gruba göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek görüldü (p<0,01). Metabolik sendrom grubu hastalarında p/cr değeri, diğer gruba göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptandı (p<0,05).
Sonuç: Çalışmamızda, ek kronik hastalığı olmayan, daha çok hafif NAYKH olarak değerlendirilen ve ileri fibrozis saptanmayan hastalarda, NAYKH olmayan sağlıklı kontrol grubuna göre albüminüri düzeyinde istatiksel anlamlı farklılık saptanmadı. Bu grup hastalarda metabolik sendrom görülme oranı ise sağlıklı kontrollere göre istatiksel olarak anlamlı yüksekti. 
Anahtar kelimeler: Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAYKH), albüminüri, proteinüri, metabolik sendrom.

Abstract:
Introduction and aim: Nonalcoholic fatty liver disease (NAFLD) is a common, variable and slow-moving disease. Various metabolic disorders such as type 2 diabetes, obesity, insulin resistance, metabolic syndrome, hyperlipidemia, hypertension and cardiovascular diseases are seen together with NAFLD. Albuminuria has been shown by many studies to be associated with the progression of cardiovascular disease and chronic renal disease. In our country, the relationship between type 2 diabetes, obesity, metabolic syndrome and albuminuria has been investigated, but there are fewer studies on the relationship between NAFLD and albuminuria. In this study, the level of albuminuria was examined in nondiabetic, non-hypertensive patients diagnosed with NAFLD with imaging and laboratory data and it was aimed to evaluate the relationship between NAFLD and albuminuria.
Material and method: A total of 159 participants, 65.4% (n = 104) female and 34.6% (n = 55) male, were included in the study. 78 of them were patients with NAFLD and 81 of them were the control group. Patients with a diagnosis of diabetes mellitus, chronic renal failure, and hypertension were excluded from the study. Laboratory findings (AST, ALT, GGT, ALP, LDH, albumin, lipid profile, hemogram, spot urine albumin, protein, albumin / creatinine, protein / creatinine values), body mass index, waist circumference, systolic and diastolic blood pressure values and ultrasound imaging results were recorded. FIB-4 scores were calculated in the patient group and both groups were divided into two subgroups, with and without metabolic syndrome. First, the patient group was compared with the healthy control group, and then the subgroups were compared among themselves.
Results: In the patient group, weight, body mass index and waist circumference, total cholesterol, triglyceride, non-HDL and LDL levels were found to be statistically significantly higher than the control group, and the HDL level was found to be significantly lower (p <0.01 for all variables). AST, ALT, GGT, ALP, and LDH values were found to be statistically significantly higher in the group diagnosed with NAFLD (p <0.01), and the albumin level was found to be statistically significantly lower than the group without NAFLD (p <0.01). No statistically significant difference was found between the a/cr, p/cr, eGFR, creatinine values of the patient group cases and the control group. The rate of metabolic syndrome was found to be significantly higher in the patient group compared to the control group (p <0.01). The GGT value was found to be statistically significantly higher in the group with metabolic syndrome compared to the group without metabolic syndrome (p <0.01). The p / cr value was found to be statistically significantly higher in patients in the metabolic syndrome group compared to the other group (p <0.05).
Conclusion: In our study, no statistically significant difference was found in the level of albuminuria in patients without additional chronic disease, mostly evaluated as mild NAFLD and without advanced fibrosis, compared to the healthy control group without NAFLD. Also, the rate of metabolic syndrome in this group of patients was statistically significantly higher than healthy controls.
Keywords: Non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD), albuminuria, proteinuria, metabolic syndrome.