Ortaokul öğrencilerinin internet etik ihlali ile çevrim içi risk algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between secondary school students' internet ethical violation and online risk perceptions
Yazar: CEM DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. SALİH BİRİŞÇİ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Etik = Ethics ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Risk = Risk ; Risk algılaması = Risk Perception ; Sayısal risk = Digital risk ; Çevrimiçi uygulamalar = Online applications ; Ölçekler = Scales ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
İnternet kullanımının her geçen gün arttığı günümüzde çevrim içi ortamlarda yaşanan risk durumlarında da artış olması kaçınılmaz bir hal almaktadır. Araştırmada ortaokul öğrencilerinin internet etik ihlal algıları ile çevrim içi risk algıları arasındaki ilişkinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Örneklemini Bursa ilinin dört farklı ilçesinde yer alan 1002 ortaokul öğrencisinin oluşturduğu çalışmada tarama yönteminden faydalanılmıştır. Çalışmada, araştırmacı tarafından oluşturulan kişisel bilgi formu, Salman (2019) tarafından geliştirilen internet etik ihlali algı ölçeği, Arslankara ve Usta (2018) tarafından geliştirilen sanal dünya risk algısı ölçeği kullanılarak veri toplama işlemi gerçekleştirilmiştir. Toplanan veriler analiz edilmeden önce normallik testi yapılmış ardından uygun olan test yöntemleri uygulanmıştır. Yapılan analizlere göre öğrencilerin internet etik ihlal algı düzeylerinin yüksek seviyede olduğu görülürken çevrim içi risk algı düzeylerinin ise düşük seviyede olduğu ortaya çıkmıştır. Öğrencilerin internet etik ihlal algılarının cinsiyet, sınıf düzeyi, günlük internet kullanım süresi ve okul başarısı değişkenlerine göre farklılık gösterdiği görülmüş olup çevrim içi risk algılarının ise cinsiyet ve günlük internet kullanım süresi değişkenlerine göre farklılık gösterdiği görülmüştür. Kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre çevrim içi ortamlarda internet etiğine daha uygun davrandıkları aynı zamanda erkek öğrencilerin de kız öğrencilere göre çevrim içi risk algılarının daha yüksek olduğu sonucu çalışmanın bir diğer önemli noktalarından birisidir. Araştırmaya katılan öğrencilerin internet etik ihlal algısı ile çevrim içi risk algısı arasında pozitif yönde ve düşük düzeyde bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Elde edilen bulgulara ilişkin sonuçlar ayrı ayrı tartışılarak uygulayıcı ve araştırmacılara birtakım öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In today's world, where the use of the Internet is increasing day by day, it is inevitable that there will be increase in the risk situations experienced in online environments. In the study, it was aimed to reveal the relationship between secondary school students' perceptions of internet ethical violations and online risk perceptions. The survey method was used in the study, whose sample consisted of 1002 secondary school students in four different areas of Bursa. In this study, data collection was carried out using the personal information form created by the researcher, the internet ethics violation perception scale developed by Salman (2019), and the virtual world risk perception scale developed by Arslankara and Usta (2018). Before analyzing the collected data, normality test was performed and then appropriate test methods were applied. According to the analyzes were made, it was seen that the students' internet ethical violation perception levels were at a high level, while their online risk perception levels were found to be low. It has been observed that students' perceptions of internet ethical violations differ according to the variables of gender, grade level, daily internet use time and school success, while online risk perceptions differ according to gender and daily internet use time variables. Another important point of the study is the result that female students behave more in accordance with internet ethics in online environments than male students, and that male students also have higher online risk perceptions than female students. It has been revealed that there is a positive and low level relationship between the internet ethical violation perception of the students participating in the research and their online risk perception. The results of the findings were discussed separately and some suggestions were presented to practitioners and researchers.