Postpartum sorunsuz süt ineklerinde PRID uygulaması sonrası ovaryum ultrasonografisi ve fertilite parametrelerinin değerlendirilmesi
Ultrasonographic monitoring of ovarian function and evaluation of fertility in dairy cattle without postpartum reproductive problems after PRID implementation
Yazar: GAYE BULUT
Danışman: PROF. DR. EROL ALAÇAM
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Gebelik-hayvanda = Pregnancy-animal ; Progesteron = Progesterone ; Süt inekleri = Dairy cows ; Sığırlar = Cattles ; Östrus = Estrus ; Östrus senkronizasyonu = Estrus synchronization

Özet:
Bu çalışmada, postpartum fertilitenin değerlendirilmesinde ultrasonografik muayenenin uygunluğu ve geç postpartum dönemde PRID uygulamasının fertilite parametrelerine olan etkisi ortaya konulması amaçlanmıştır.Çalışmada pp 25 gününü tamamlamış, sağlıklı 30 baş Holstein inek kullanıldı. Postpartum 25-46 günlerde haftada bir rektal ultrasonografi ile uterus ve cervix involusyonu takibi yapılmıştır. Bu süreçte uterus ve cervix'in involusyonu longitudinal çapları ölçülerek değerlendirilmiştir. Bu muayeneler sonucu inekler 15'erli 2 gruba ayrılmıştır. Grup I'e 12 gün süre ile PRID intravaginal yolla uygulanmış ve uygulama bitimi sonrası östrus semptomları çok şiddetli (+++), orta şiddetli (++) ve az (+) olarak derecelendirilmiştir. Östrus semptomu gösteren inekler 12 saat sonra rektal ultrasonografi ile preovulatör follikül tespit edilerek sun'i tohumlama yapılmış ve üçüncü tohumlama sonrasına kadar ki alınan sonuçlar değerlendirilmiştir. Tohumlama sonrası 25-30. ve 45-60. günlerde ultrasonografi ve rektal palpasyonla gebelik teşhisi yapılmıştır.PRID uygulamasının sona ermesini izleyen östrus yoğunluğu (+) olarak sadece tek hayvanda tespit edilmiştir. Orta şiddetli (++) östrus semptomları ise grup I'de %53,3, kontrol grubunda %26,7 olarak belirlenmiştir. Çok şiddetli (+++) östrus yoğunluğu grup I ve II'de sırasıyla %40,0 ve %73,3olarak tespit edilmiştir. Preovulatör follikül çapı ortalamaları grup I 1,68±0,06 mm ve grup II'de 1,88±0,15 mm ölçülmüştür. Uygulama bitimi ? östrus görülme zamanı grup I'de 2,00±0,26 gün olduğu bulunmuştur. Uygulama bitimi gebe kalma aralığı grup I ve II'de 96,14±6,98gün, 83,33±5,39 gün olarak belirlenmiştir. Her iki grup içinde fark istatistiki açıdan anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Grup I ve II'de İTGO ve TGO sırasıyla, %13,33; %60,0 ve %93,33; %100 olarak belirlenmiştir. Servis periyodu grup I ve II için sırasıyla 154,14±6,98 gün ve 130,13±5,38 gün olarak belirlenmiştir. Her iki grup içinde fark istatistiki açıdan anlamlı bulunmuş (p<0,05). Grup I ve II'de Tİ sırasıyla 2,2 ve1,5 olarak saptanmıştır.Sonuç olarak yapılan çalışmada PRID uygulamasının östrus belirtilerini açığa çıkarmasında etkili olduğu, ancak gebelik oranı üzerine etkinliği bulunmadığı saptanmıştır.

Abstract:
This study aims to evaluate the suitability of sonography for prediction of postpartum fertility and to find out the effects of PRID on fertility parameters of cows in late postpartum.30 healthy Holstein cows, which completed the postpartum period of 25 days, were used in the study. Uterus and cervix involutions were monitored by transrectal sonography at 7 day intervals between day 25 and day 46 postpartum. In this process, we assessed uterine and cervix involutions by measuring the longitudinal diameter of the uterine and cervix. As the result of these examinations, cows were divided into 2 random groups each consisting of 15 cows. Group I was inserted PRID (Progesterone-Releasing-Intravaginal Device; 1,55 g Progesterone and 10 mg Oestradiol Benzoat) intravaginally for 12 days and after the end of treatment, estrus was graded as severe intensity (+++), moderate intensity (++) and low intensity (+). Cows observed in behavioral estrus were artificial inseminated after 12 hours as a pre-ovulatory follicle was detected with rectal ultrasound and the results until third inseminations were evaluated in all groups. Pregnancy estimations were done at between 25-30 days and 45-60 days with ultrasound and rectal palpation after artificial insemination.Following the end of PRID treatment, it was detected that only one cow was observed estrus as low intensity (+). The percentage of oestrus as moderate intensity was determined 53,3% for Group I and 26,7% for control group. The estrus as severe intensity was determined 40,0% and 73,3% for Group I and II, respectively. The means diameter of pre-ovulatory follicle were 1,68±0,06 mm for Group I, and 1,88±0,15 mm for Group II. It was found that the intervals between the end of the PRID treatment and time of behavioral estrus were 2,00±0,26 days for Group I. Intervals between the end of treatment and conception were determined as 96,14±6,98 days and 83,33±5,39 days for Group I and II, respectively. The difference between these two groups was not statistically important (p>0,05). Conception after first insemination and total conception rates were 13,33%; 60,0% and 93,33 %; 100% for Group I and II, respectively. Service period was 154,14±6,98 days and 130,13±5,38 days for group I and II, respectively. The difference between these two groups was found statistically important (p<0,05). Services per pregnancy was 2,2 and 1,5 for Group I and II, respectively.As the result of this study, PRID treatment is found to be effective for the induction of behaviorals estrus but ineffective on pregnancy rate.