Rus avangardın bitmemiş projesi: Sovyet modernizmi'nin estetik ütopyası 1910-1930 Rus biçimciliğinin yapısalcı poetikası
Unfinished project of the Russian avangard: The aesthetic utopia of Soviet modernism the structuralist poetics of Russian formalism 1910-1930
Yazar: SELİN PERK
Danışman: PROF. DR. HAKAN DALOĞLU
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Sovyet avangardının sanatın tarihinde aydınlanmamış rolü Sovyet Devrimi'nin kaderi ile derinden ilgilidir. Enternasyonalist devrimin kültürel dönüşümü hem burjuva devriminin tamamlanmasını hem de sosyalist devrimin başlangıcını ifade etmekte olduğundan bu ikilem, Rusya'nın XIX. yüzyıla hiçbir zaman tam olarak ait olamamasına neden oldu. Umutsuzca kapitalist Batıya yetişme çabaları, diğer yanda kapitalizme karşı açılan cephe; her daim zorunlu ikiz hedefler yaratmaktaydı. Rusya'nın yüzü hem geriye hem de ileriye dönük olarak gerici ve devrimci düşünceleri mezcetmek zorundalığındaydı. Otokratik devletin siyasal baskısının, geri kalmışlığının acil toplumsal çözümünde sosyal devrimin ateşleyicisi Narodnikler, Rus sosyalizminin temeliydiler. Tarihin pususunda bekleyen Narodnizm'in folklorik ideolojisi, yansıtma-mimesis anlayışlı Rus Gerçekçiliği, Çar, soylular ile köylüler arasındaki sosyal uçurumun çelişkilerinden etkilenen A. Puşkin'in ilk eserleriyle Rusya'da sanatçılar arasında bir asır etkisini sürdürdü. Diğer yandan özgür bir geleceğin umudu üretim felsefesini benimseyen Sovyet avangardı; Batı Avrupa'daki çağdaşları gibi Realizmden Sembolizme geçiş yaparken, tinselliğe dayalı koloniler, Saf Pentürüyle Kandinsky, Süprematizm ve Konstrüktivizm'in ortaya çıkmasında K. Maleviç'in soyut-geometrik maneviyatçı hareketi, maddenin formasyonu bakımından makineyi keşfeden V. Tatlin'in Malzeme Kültürü, Avrupa'da Bauhaus tasarım okulunda ivme kazandı. 1920'lere kadar Rusya'da altın çağını yaşayan Rus Biçimciliğinin kaderi, avangardın bitmemiş projesi; Sovyet Modernizmi'nin gerçekleşemeyen estetik ütopyasına dönüşecekti. Avangardlar ve Narodnikler arasındaki karşıt estetik mücadele, Lenin'in vakitsiz ölümü sonrası Stalin-Jadanov-Gorki ittifakının kesin hükmünü Toplumcu Gerçekçilikten yana kullanmasıyla noktalanacaktı. Kısacası siyasal devrim, sanatsal devrimine sırt çevirmişti. Sovyet avangardları burjuva gericiliğinin dekadans sanatı ve devrim düşmanı olarak suçlanarak susturuldular. Avangardın makus kaderi XX. yüzyılın Soğuk Savaş döneminde de devam etti: Sovyet reel komünizmi ile Amerikan anti-komünizmi el birliğiyle Rus avangardını yok saydılar.

Abstract:
The unenlightened role of the Soviet avant-garde in the history of art is deeply related to the fate of the Soviet Revolution. Since the cultural transformation of the internationalist revolution signified both the completion of the bourgeois revolution and the beginning of the socialist revolution, this dilemma led to the fact that Russia never fully belonged to the nineteenth century. The desperate attempts to catch up with the capitalist West, on the one hand, and the front against capitalism, on the other, always created compulsory twin goals. Russia had to confront both reactionary and revolutionary ideas both backwards and forwards. The Narodniks, the igniter of the social revolution in the urgent social solution of the political oppression and backwardness of the autocratic state, were the foundation of Russian socialism. The folkloric ideology of Narodnism, which was waiting in the ambush of history, Russian Realism with its reflection-mimesis approach, and the early works of A. Pushkin, who was influenced by the contradictions of the social gap between the Tsar, the nobility and the peasants, continued to influence artists in Russia for a century. On the other hand, the Soviet avant-garde, which adopted the philosophy of production as the hope of a free future, transitioned from Realism to Symbolism like its contemporaries in Western Europe, while colonies based on spirituality, Kandinsky with his Pure Penture, the abstract-geometric spiritualist movement of K. Malevich in the emergence of Suprematism and Constructivism, the Material Culture of V. Tatlin, who discovered the machine in terms of the formation of matter, gained momentum in the Bauhaus design school in Europe. The fate of Russian Formalism, which enjoyed its golden age in Russia until the 1920s, would turn into the unfinished project of the avant-garde and the unrealized aesthetic utopia of Soviet Modernism. The opposing aesthetic struggle between the avant-garde and Narodniks would end with the Stalin-Jadanov-Gorki alliance's decisive decision in favor of Socialist Realism after Lenin's untimely death. In short, the political revolution had turned its back on its artistic revolution. The Soviet avant-gardes were silenced, accused of being the decadent art of bourgeois reaction and enemies of the revolution. The fate of the avant-garde continued during the Cold War period of the twentieth century: Soviet real communism and American anti-communism jointly ignored the Russian avant-garde.