Akut koroner sendrom tanısıyla  hastaneye yatırılan hastaların hastane  izlemi sırasında ve taburculuk  sonrasında sigara içme davranışlarının  değerlendirilmesi
Evaluation of smoking behaviors during hospital follow-up and after discharge of patients diagnosed with acute coronary syndrome
Yazar: BURCU ŞEN ŞAHİN
Danışman: ÖĞR. GÖR. TEVFİK TANJU YILMAZER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Akut koroner sendrom = Acute coronary syndrome ; Kalp = Heart ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation ; Taburcu olmak = Patient discharge

Özet:
Giriş ve Amaç: Koroner arter hastalığı morbitide ve mortaliteye neden olan  önemli bir halk sağlığı sorunudur. Gelişiminde rol alan çok sayıda risk faktörü  belirtilmiştir; sigara kullanımı bunlardan biridir. Daha önce akut koroner sendrom  geçirmiş hastaların, akut koroner olay geçirme riski, geçirmemiş olan nüfusa göre daha  yüksektir. Bu nedenle akut koroner sendrom geçiren hastaların yaşam tarzı  değişikliklerini uygulamaları ve sigarayı bırakmaları oldukça önemlidir. Bu  çalışmanın amacı akut koroner sendrom nedeniyle hastaneye yatırılan hastaların yatış  sırasında ve taburculukta sigara içme durumlarının ve bu durumu etkileyen faktörlerin  belirlenmesidir.  
Gereç ve yöntem: Bu araştırma 2020 Eylül ve Ekim aylarında koroner yoğun  bakıma akut koroner sendrom nedeniyle yatırılan 72 hastanın dâhil edildiği prospektif  ve tanımlayıcı türde bir araştırmadır. Katılımcıların hastane izlemleri sırasında  bilgilendirilmiş gönüllü onamları alınarak sosyodemografik bilgilerin  değerlendirildiği, sigara içme öyküsü ve Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi'nin  bulunduğu bir anket yüz yüze görüşme ile uygulanmıştır. Araştırmaya dahil edilen 72  hastadan sigara içicisi olanlara taburculuk sonrası 1. ay ve 3. ay telefon ile ulaşılarak  sigara içme durumu, bu durumu etkileyebilecek faktörler ve Fagerström Nikotin  Bağımlılık Testi'ni içeren yeni bir anket uygulanmıştır.  
Bulgular: Araştırmaya yaş ortalaması 60,2±12 olan , %76,4'ü (n= 55) erkek  ve %68,1'i evli olan 72 hasta dahil edilmiştir. Katılımcıların %48,6'sı (n=35) yatış  sırasında sigara içmekteydi. Yatış sırasında 50-59 yaş arası katılımcıların (p=0,019),  ortaokul ve üstü eğitim alanların (p=0,004), kronik hastalığı olmayanların (p=0,002),  düzenli ilaç kullanmayanların (p=0,024) ve ailede kalp hastalığı olanların (p=0,03)  daha çok sigara içtiği görüldü.  
Taburculuktan sonraki birinci ve üçüncü aylarda, yatışları sırasında sigara  içenlerin sigarayı bırakma oranları sırasıyla %30 (n=9) ve %32 (n=8) olarak saptandı.  Sigara içmeye devam eden katılımcıların birinci ayda %85,7'si (n=18), üçüncü ayda  %88,2'si (n=15) içilen miktarı azaltmıştır. Taburculuk sonrası kardiyoloji polikliniğine 
viii  
kontrol için başvuranların birinci ve üçüncü aylarda sırasıyla %55 ve %38,1'i sigarayı  bırakma konusunda öneri aldıklarını belirtmiştir.  
Taburculuk sonrası aile hekimine herhangi bir sebeple başvuranların sigarayla ilişkili  öneri alma oranı birinci ve üçüncü aylarda %33,3'tür. Taburculuktan sonraki üçüncü  ayda kardiyoloji polikliniğinden sigarayı bırakma ile ilgili öneri alanların almayanlara  göre sigara bırakma oranlarının daha yüksek olduğu görülmüştür (p=0,001).  Hastaların yatışları sırasında ve sonrasında sigara içme durumları ile cinsiyet, medeni  durum, gelir, yaşanılan yer, koroner girişim öyküsü, egzersiz alışkanlığı, diabetes  mellilitus tanısı olması, hipertansiyon tanısı olması, yatış sırasında sigara bırakma  konusunda öneri alma, daha önce sigarayı bırakma denemesi, sigaraya başlama yaşı,  sigara içilen toplam süre, maruziyet yükü, Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi puanı  arasında ise ilişki saptanmadı.  
Sonuç: Hayatı tehdit eden bir tablo olan akut koroner sendrom tanısı alan  hastaların izleminde yaşam tarzı değişiklikleri yeni koroner olayların yaşanmaması,  morbidite ve mortalitenin azaltılması açısından oldukça önemlidir. Bu değişiklikler  arasında sigaranın bırakılması en maliyet-etkin önlem olarak öne çıkmaktadır.  Sigaranın bırakılması konusu koruyucu hekimlik adına aile hekimliğinin özünde olan  bir konudur. Aile sağlığı merkezlerine başvuran her hastanın sigara içme durumu ve  bırakma isteği öğrenilmeli ve kaydedilmelidir. Kısa klinik görüşme yapılıp bırakmayı  düşünmeyenlere 5-R yaklaşımı, bırakmak isteyenlere 5-A yaklaşımı uygulanıp,  yapılandırılmış sigara bırakma danışmanlığı sağlanmalıdır.

Abstract:
Introduction and Objectives: Coronary artery disease is an important public  health problem with a high contribution to morbidity and mortality. Numerous risk  factors have been specified for its development, smoking is one of them. Patients who  have had a previous acute coronary syndrome, have a higher risk of experiencing an 
acute coronary event than the population who have not. For this reason, it is very  important for patients with acute coronary syndrome to implement life style changes
ix  
and quit smoking. The aim of this study is to determine the smoking status of patients  hospitalized for acute coronary syndrome during hospitalization and discharge and the  factors affecting this situation.  
Methods: This is a prospective, descriptive study including 72 patients who  admitted to the coronary intensive care unit due to acute coronary syndrome in  September and October 2020. During the hospital follow-up of the participants,  informed consent was obtained and a questionnaire was applied by face-to-face 
interview, in which sociodemographic information was evaluated, smoking history  and Fagerström Nicotine Dependence Test. Active smokers out of 72 patients included  in the study were contacted by phone at the first and third months after discharge, and  a new questionnaire including smoking status, factors that may affect this situation,  and the Fagerström Nicotine Dependence Test was applied.  
Findings: The study included 72 patients with a mean age of 60,2±12 years,  76,4% (n=55) male and 68,1% married. 48,6% (n=35) of the participants were  smoking during the hospital follow-up. Those aged 50-59 years (p=0,019), those with  secondary education and above (p=0,004), those without chronic disease (p=0,002),  those who do not use regular medication (p=0,024), those with a family history of heart  disease (p=0,03) were more likely to smoke.  
In the first and third months after discharge, the smoking cessation rates of  those who smoked during their hospitalization were found to be 30% (n=9) and 32%  (n=8), respectively. Of the participants who continued to smoke, 85,7% (n=18) in the  first month and 88,2% (n=15) in the third month decreased the amount they smoked.  After discharge, 55% and 38,1% of the patients who applied to the cardiology out  patient clinic for control, stated that they were warned to quit smoking in the first and  third months, respectively. 33,3% of the patients who applied to their family doctor  for any reason in the first and third months after discharge, get a smoking-related advice. It was observed that those who received advice on quitting from the cardiology  out patient clinic in the third month after discharge had a higher smoking cessation  rate than those who did not (p=0,001). No significant correlation was found between smoking status of the patients during and after hospitalization and gender, marital  status, income, place of residence, history of coronary intervention, exercise habits, 
x  
diagnosis of diabetes mellilitus, diagnosis of hypertension, trying to quit smoking  before, starting age to smoke, total smoking time, exposure status, and  Fagerström Nicotine Dependence Test score.  
Conclusion: Life style changes in the follow-up of patients diagnosed with  acute coronary syndrome, are very important in terms of preventing new coronary  events and reducing morbidity and mortality. Among these changes, smoking  cessation stands out as the most cost-effective measure. Quitting smoking is at the core  of family medicine practise in the name of preventive medicine. Smoking status and  desire to quits hould be learned and recorded for each patient who applies to family  health centers. The 5-R approach should be applied to those who do not plan to quit  and the 5-A approach should be applied to those who want to quit, and structured  smoking cessation counseling should be provided.