Kamu diplomasisinin bir aracı olan kültürel diplomasi bağlamında Türkiye'nin Türk Cumhuriyetleri ile ilişkileri
Turkey's relations with the Turkic Republics in the context of cultural diplomacy as a tool of public diplomacy
Yazar: NAGEHAN TOPSAKAL
Danışman: DOÇ. DR. FIRAT YALDIZ
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Kamu diplomasisi = Public diplomacy ; Kültürel diplomasi = Cultural diplomacy ; Türk Cumhuriyetleri = Turkish Republics ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk-Azerbaycan ilişkileri = Turkish-Azerbaijan relations ; Türk-Kazak ilişkileri = Turkish-Kazakh relations ; Türk-Kırgız ilişkileri = Turkish-Kirghiz relations ; Türk-Türkmenistan ilişkileri = Turkish-Turkmenistan relations ; Türk-Özbek ilişkileri = Turkish-Uzbek relations ; Yumuşak güç = Soft power

Özet:
Soğuk Savaş sonrasında milletlerarası ilişkilerde güç anlayışı değişikliğe uğramıştır. Bir
ülkenin kültürü, siyasi değerleri ve dış politikasından beslenen yumuşak güç ve kamu
diplomasisi kavramları, uluslararasındaki ilişkilerde kendine yer bulmuştur. Kamu diplomasisi
kısaca bir devletin kurumlarını, alışkanlıklarını, geleneklerini ve kültürünü uluslararası
camiaya ifade etme isteği olarak tanımlanabilir. Bu bağlamda, kamu diplomasisinde önemli
bir yere sahip olan kültürel diplomasinin yardımı ile kurulan ilişkiler neticesinde toplumlar
arasındaki tanışıklık artmaktadır ve güven ortamı oluşmaktadır.
Tarihsel ve kültürel bağlarından ötürü Türkiye, Türk Cumhuriyetleri ile etkileşim
içerisindedir. Türkiye, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı, Diyanet İşleri
Başkanlığı, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı, Yunus Emre Enstitüsü gibi
ulusal kurumlar ve Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı, Türk Devletleri Teşkilatı gibi
kurulmasına destek sağladığı bölgesel kuruluşlarla kültür, sanat, dil, din, eğitim, medya,
edebiyat gibi alanlarda kültürel iletişim kurarak bölgede etkin olma gayreti göstermektedir.
Bu çalışmada, Türkiye'nin Türk Dünyası'nda yürütmekte olduğu kültürel diplomasi
faaliyetleri, bu faaliyetlerin Türkiye'nin Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan,
Türkmenistan ile ilişkileri açısından rolü ve önemi incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmada,
Türkiye'nin kültür ve tarih birlikteliği yaşadığı Türk Cumhuriyetleri'ne yönelik kültürel
diplomasi faaliyetlerinin neler olduğu, faaliyetleri hangi kurumlar aracılığı ile yürüttüğü, Türk
Cumhuriyetleri ile ilişkilerini kültürel diplomasi çerçevesinde geliştirmekte başarılı olup
olmadığı sorularına cevap verilmeye çalışılacaktır. Çalışma, Giriş, Kavramsal ve Kuramsal
Çerçeve, Türkiye ve Kültürel Diplomasi, Kültürel Diplomasi Bağlamında Türkiye'nin Türk
Cumhuriyetleri ile İlişkileri, Sonuç olmak üzere toplam beş ana bölümden oluşmaktadır.
Tezde, öncelikle yumuşak gücün bir unsuru olan kamu diplomasisi kavramına değinilmiş,
kültürel diplomasi, kamu diplomasinin bir alt dalı olarak ele alınmış, kültürel diplomasi sosyal
inşacılık kuramı çerçevesinde değerlendirilmiş, Türk kültürel diplomasisinin etkinliği ve ikili
ilişkilere yansıması resmedilmeye çalışılmıştır. Türkiye'nin, Türk Cumhuriyetleri'nin
bağımsızlıklarından bugüne kadar geçen süreçte gerçekleştirmiş olduğu kültürel diplomasi
faaliyetlerinde önemli başarılar elde ettiği sonucuna varılmıştır.

ANAHTAR KELİMELER: Kamu diplomasisi, Kültürel Diplomasi, Yumuşak Güç, Türkiye Cumhuriyeti, Türk Cumhuriyetleri.

Abstract:
After the Cold War, the understanding of power in the international system has changed. Soft
power and public diplomacy concepts, fed by a country's culture, political values and foreign
policy, have found a place in international relations. Public diplomacy can be briefly defined
as the desire of a state to express its institutions, habits, traditions and culture to the
international community. In this context, as a result of the relations established with the help
of cultural diplomacy, which has an important place in public diplomacy, acquaintance
between societies increases and an atmosphere of trust is formed.
Due to its historical and cultural ties, Turkey interacts with the Turkic Republics. Turkey
strives to be active in the region by establishing cultural communication in areas such as
culture, art, language, religion, education, media, literature, together with national institutions
such as Turkish Cooperation and Coordination Agency, Presidency of Religious Affairs,
Presidency for Turks Abroad and Related Communities, Yunus Emre Institute and regional
institutions such as the International Turkic Culture Organization and Organization of Turkic
States. In this study, Turkey's cultural diplomacy activities Turkish World, the role and
importance of these activities in terms of Turkey's relations with Azerbaijan, Kazakhstan,
Kyrgyzstan, Uzbekistan, Turkmenistan were tried to be examined. In this study, it will be tried
to answer the questions of what are the cultural diplomacy activities for the Turkic Republics
where Turkey has a cultural and historical unity, through which institutions it carries out the
activities, and whether it is successful in developing its relations with the Turkic Republics
within the framework of cultural diplomacy. The study consists of five main sections:
Introduction, Conceptual and Theoretical Framework, Turkey and Cultural Diplomacy,
Turkey's Relations with the Turkic Republics in the Context of Cultural Diplomacy,
Conclusion. In the thesis, first of all, the concept of public diplomacy, which is an element of
soft power, was mentioned, cultural diplomacy was handled as a sub-branch of public
diplomacy, cultural diplomacy was evaluated within the framework of social constructivism
theory and the effectiveness of Turkish cultural diplomacy and its reflection on bilateral
relations were tried to be illustrated. It has been concluded that Turkey has achieved significant
success in the cultural diplomacy activities that it has carried out since the independence of
the Turkic Republics.

KEYWORDS: Public Diplomacy, Cultural Diplomacy, Soft Power, Turkish Republic, Turkic Republics