Deneysel ve CERN-FLUKA Monte Carlo simülasyon kodu yöntemleri kullanılarak 4,5 MeV enerjili hızlı nötronların borlu bileşik ve cevherler tarafından yavaşlatılmasına ilişkin parametrelerin belirlenmesi
Determine of parameters about attenuated of 4,5 MeV fast neutrons by boron compounds and ores using experimental and CERN-FLUKA Monte Carlo code methods
Yazar: TURGAY KORKUT
Danışman: PROF. DR. ABDULHALİK KARABULUT
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Bor = Boron ; Monte Carlo benzetimi = Monte Carlo simulation

Özet:
Dünya bor rezervinin yaklaşık %70'i Türkiye'de bulunmaktadır. Bu doktora tezinin temel amacı Türkiye'nin sahip olduğu ve çok büyük bir güç olarak görülen bor rezervini yeni bir alanda kullanılabilir kılmaktır. Bu amaç doğrultusunda ülkemizde bulunan çeşitli bor yataklarından alınan üç farklı borlu cevher (Kolemanit, Üleksit ve Tinkal) ile bor içeren beş farklı bileşiğin (MgB2, NaBH4, KBH4, B2O3 ve H3BO3) nötron radyasyonunu zırhlama parametreleri (doz transmisyonu, emilen doz miktarı, eşdeğer doz oranı, nötron akısı, nötron makroskopik tesir kesiti, yarı kalınlık değeri, enerji yoğunluğu, ikincil parçacıklar, üretilen izotop çekirdekler) ortaya konulmuştur. Ölçüm ve hesaplamaların yapılmasında deneysel işlemlerin yanında bugün yüzyılın deneyi olarak nitelendirilen ve CERN laboratuarlarında yapılan parçacık fiziği araştırmalarında da tercih edilen FLUKA Monte Carlo radyasyon transfer kodu kullanılmıştır. Yapılan deneysel ölçümler ve FLUKA Monte Carlo simülasyonları, numunelerin içerisinde bulunan bor ve hidrojen konsantrasyonlarına göre değerlendirilmiştir. Malzemelerin içerisinde bulunan bor ve hidrojen miktarlarının, malzemelerin hızlı nötronları zırhlama kabiliyetini nasıl etkilediği araştırılmış, bor ve hidrojen konsantrasyonunun malzemenin nötron zırhlama özelliğini artırdığı sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Nötron radyasyonu, radyasyon zırhlama, CERN FLUKA Monte Carlo kodu

Abstract:
Turkey has %70 of World?s boron reserve. The mean aim of this Ph.D. thesis is variable on Turkey?s boron reserve, a big power, in a new area. In accordance with this purpose, neutron radiation shielding parameters (dose transmissions, absorbed doses, equivalent dose rates, neutron fluencies, neutron macroscopic cross sections, half value layers, energy densities, secondary particles and produced isotope residual nucleons) are displayed for three different boron bearing ores mined in Turkey (colemanite, ulexite and tincal) and five different boron compounds (MgB2, NaBH4, KBH4, B2O3 and H3BO3). For measurements and calculations, in addition to experimental processes, FLUKA Monte Carlo radiation transport code, preferred in the experiment of century and nuclear physics operations by CERN laboratory, was used. Experimental measurements and FLUKA Monte Carlo simulations were evaluated as boron and hydrogen concentrations of samples. It is investigated that effects of sample?s boron and hydrogen contents on fast neutron shielding capabilities of samples. As a conclusion, fast neutron shielding capacity of samples includes with boron and hydrogen percentages.Keywords: Boron compounds, boron bearing ores, neutron radiation, radiation shielding, CERN FLUKA Monte Carlo code