Bankacılık sektöründe sermaye düzenlemelerinin makroekonomik etkileri: Türk bankacılık sektörü üzerinden bir inceleme
The macroeconomic effects of capital regulations in banking sector: An analysis of Turkish banking sector
Yazar: BURÇHAN SAKARYA
Danışman: PROF. DR. M. TUBA ONGUN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics
Dizin: Banka sermayesi = Bank capital ; Bankacılık = Banking ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Makroekonomi = Macroeconomy ; Makroekonomik etki = Macroeconomic effects ; Sermaye = Capital ; Sermaye hareketleri = Capital movements ; Sermaye yeterliliği = Capital adequacy ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector

Özet:
İktisat politika belirleyicilerinin temel hedefi düşük enflasyon oranı ile istikrarlı ve kabul edilebilir bir büyüme oranını yakalamaktır. Bu hedef doğrultusunda para politikası ekonomik politikalar içinde önemli bir yere sahiptir. Para politikasının en azından kısa vade ekonomik faaliyet üzerinde belirgin etkileri olduğu konusunda bir fikir birliği söz konusu olmakla birlikte etkilerin boyutları farklılık arz etmektedir. Nitekim birçok araştırmacı bu etkileşim kanalının detaylarını ve işleyiş mekanizmasını merak etmiş incelemiştir. Bu kapsamda en geniş haliyle parasal aktarım mekanizması çerçevesi oluşmuştur. Bu çerçevenin içinde ise farklı alt kanalların gözlemlerle veya kuramsal olarak kurulduğu görülmektedir. Bu farklı kanalların ayrıştırılmasına duyulan ihtiyaç ise esas olarak finansal piyasaların yapısı, gelişmişliği gibi farklılaşmalardan kaynaklanmaktadır. Nitekim bankacılık sektörünün finansal sistem ve ekonomi içindeki rolü, kredi kanalı olarak adlandırılan kanalın öne çıkmasına neden olmuştur. Kredi kanalının varlığı ise klasik politika araçlarının etkilerinin artmasına neden olmaktadır. Klasik kredi kanalında bankacılık sektörünün etkili bir biçimde ekonomik sistem içinde yer aldığı, ancak bankacılığın pasif yapısının sisteme tanıştırılmadığı görülmektedir. Bankacılık sektörünün pasifleri üzerinden ekonomiye olan etkileri, iktisat politikasından uzak bir biçimde kredi sıkışması ve banka sermaye düzenlemeleri yazınlarında irdelenmiştir. Bu çalışmada kredi sıkışması ve banka sermaye düzenlemeleri yazınındaki unsurlardan yararlanarak, kredi kanalının hem tek kalemli olarak ele alınan yükümlülüklerine sermaye kalemi eklenerek, kredi kanalının sermaye kanalı ile yeniden tesisi yapılmıştır. Buradan elde edilen çerçeve de Türk bankacılık sektöründe faaliyet gösteren 31 adet mevduat bankası için sınanmıştır. Elde edilen ekonometrik sonuçlar söz konusu sermaye kanalının istatistikî olarak anlamlı olmadığı sonucunu verirken, bu sonuçların, ekonomik konjonktürdeki değişimle ve küresel borçlanma olanaklarındaki farklılaşma ile değişeceği düşünülmektedir. Ayrıca Türk Bankacılık Sektörünün yasal alt sınırların üzerinde sermaye yeterliliğine sahip olduğu bu konjonktürün, banka sermaye düzenlemesine yönelik yeni küresel eğilimlere bağlı olarak değişecek olması, bu kanalın etkililiğini artırması beklenmektedir. Nitekim ekonometrik sonuçlarda ilgili değişkenin işareti hep beklenen yönde elde edilmiştir. Ayrıca diğer bir önemli sonuç, bankacılık sektörünün pasif yapısına ilişkin daha detaylı bilgilerle, modelin daha geliştirilebileceği ve bankacılık sektörü aktifinin de daha detaylandırılmasıyla sermaye düzenlemeleri kavramının küresel eğilimlere paralel bir biçimde makro sağlamlılık düzenlemeleri olarak genişletilmesine fayda görülmektedir. Bu sınamaların yapılması için uygun veri ve perspektifin gelişmesi gereklidir.

Abstract:
The main goals for economic policy makers are to achieve a low inflation rate while attaining an acceptable and sustainable rate of growth. Towards these goals monetary policy has a very important place. While there is a wide consensus of monetary policy?s short term effects, the degree of these are in debate. Hence many researchers, dwells on this flied of understanding the mechanics and/or mechanism of this policy channel. This framework comprises the broad term of monetary transmission mechanism. Within this framework, many different sub-channel constructions are observed. The differentiation of these sub-channels stems from the need of understanding the effects of different types of assets where the financial development level of a given economy imposes. Thus, the leading role of banking sector with in the financial system, brings the ?credit channel? view a bit further. Traditional credit channel, put the banking system balance sheet?s asset side in the economic system, while leaving the liabilities side away. Moreover, we see that the liabilities of the banking system becomes an academic issue or concern in the flied of ?credit crunch? and ?bank capital regulation? literature, distant from the economic policy design. In this study, a new framework is constructed with the help of credit crunch and bank capital regulation literature, where the liabilities (namely capital and deposit at this stage) of the banking system is brought in to the analysis. This new framework is then called bank capital channel. Following this construction the system is econometrically tested for all the commercial banks (31 of them) of the Turkish banking system. The results do not indicate that the relevant variable is statistically insignificant, while the sign of the coefficients are as theoretically excpected. The significance of the capital channel coefficient is expected to improve with the changing global and domestic economic environment, where the Turkish banks shall operate with lower CARs, and lower non-deposit external funding opportunities shall be available due to global financial flows. Moreover, the research period has several peculiarities, such as high global capital inflow to the banking system in particular. Apart from these developments changing regulatory environment will put more pressure on banks macro prudential indicators, as global crisis brought financial stability and macroprudentiality to the top of economic policy goals. Thus, while sole importance and significance of capital channel is expected to rise, other macro prudential indicators needs to be analyzed in similar frameworks. This need a higher quality of data available to researchers, where in this study only publicly available aggregate data were utilized due to academic restrictions.