Çanakkale Boğazı littoral bölgelerinin denizel tür ve habitat çeşitliliği
Marine species and habitat diversity of littoral zone in the Dardanelles Strait
Yazar: ZEYNEP TEKELİ
Danışman: PROF. DR. HERDEM ASLAN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Çanakkale Boğazı = Dardanelles

Özet:
Çanakkale Boğazı'nın supra-, medio- ve üst infralittoral bölgelerinin habitat tipleri, bu habitatlarda yaşayan zoobentik ve fitobentik kommünitelerinin yapısının belirlenmesi amacıyla yapılan bu çalışma, Kumkale Limanı-Çardak ve Morto Koyu-Gelibolu arasında üç tekrarlı olarak 16 istasyonda 29 Mayıs-26 Ağustos 2019 tarihleri arasında, sert zemin için 20 x 20 cm'lik kuadrat ve yumuşak zemin ise 7 x 10 cm plastik bir kor kullanılarak örnekleme yapılmıştır. Tüm örnekleme alanların kıyı çizgisine uzaklığı bir mezur ile ölçülmüştür ve her istasyonun koordinatları GPS; yüzey suyunun bazı fiziko-kimyasal özellikleri ise YSI çoklu prob sistemi ile yerinde ölçülmüştür. Alınan tüm örnekler, 0.5 mm göz açıklığına sahip eleklerden geçirilerek ayıklanmıştır ve sonrasında örneğin tür teşhisi yapılmış ve birey sayıları belirlenmiştir. Tür tayini yapılan fitobentos örneklerinin de yaş ve kuru ağırlıkları ölçülmüştür. Ayrıca her yumuşak zemine sahip istasyondan sediment örneği alınarak sediment tane boyu hesaplanmıştır.
Çalışma sonucunda 203 zoobentik (2.675.948 bireym2) ve 53 fitobentik tür elde edilmiştir. Her bölgede çalışılan istasyonların zenginlik, düzenlilik ve çeşitlilik indeksleri ile türlerin bulunma frekansları ve kantitatif baskınlık değerleri saptanmıştır. İstasyonların konumlarına, bölgelerine ve substrat tiplerine göre bentik kommünite yapıları analiz edilmiştir. Ayrıca örneklem alanlarının kıyı çizgisine uzaklıkları arasındaki ilişkiler ortaya konulmuştur. Çalışmada istasyonlardaki zoobentik türlerin birey sayısı ile fitobentik türlerin yaş ağırlıkları arasında önemli bir ilişkinin bulunduğu saptanmıştır. Sonuç olarak EUNIS'e göre toplam 9 farklı habitat tipi belirlenmiş olup 3 yeni habitat tipi de çalışmanın sonuçlarına göre önerilmiştir

Abstract:
This study, which was carried out to determine the habitat types of the supra-, medio- and upper infralittoral zones of the Dardanelles, and the structure of the zoobenthic and phytobenthic communities living in these habitats, was conducted in three replication between Kumkale Harbor-Çardak and Morto Bay-Gelibolu in 16 stations from 29 May to 26 August 2019. The samples were taken by means 20 x 20 cm quadrat for hard substrat and 7 x 10 cm plastic core for soft substrate. The distance of all sampling areas to the coastline was measured with a tape measure and the coordinates of each station were GPS; physico-chemical properties of the surface water were measured in situ with the YSI multi-probe system. All the samples taken were sorted by passing them through sieves with 0.5 mm mesh, and then the species were identified and individual numbers determined. İdentified phytobenthos samples' wet and dry weights were calculated. In addition, sediment grain size was calculated by taking sediment samples from stations with each soft substrate.
Result of the study 203 zoobenthos (2.675.948 individual) and 53 phytobenthos species were obtained. Each zone studied stations richness, evenness and diversity index with frequency of occurrence of species and quantitative dominance values were calculated. Location of stations, zones, and according to substrate types analysed benthic community structure. Also the relations between sample areas and their distances to the coastline are presented. It was found significant relationship between the abundance of zoobenthic species and the wet weights of phytobenthic species. As a result, a total of 9 habitat types were determined according to EUNIS in total and 3 new habitat types were newly suggested.