Rasyondaki enerji ve protein düzeyi ile protein kaynaklarının ivesi erkek kuzularda besi performansına, karkas özelliklerine, bazı rumen ve kan paramatrelerine etkileri /
Yazar: MURAT GÖRGÜLÜ
Danışman: PROF.DR. ORHAN ÖZTÜRKCAN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1994
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Besi performansı = Fattening performance ; Karkas özellikleri = Carcass characteristics ; Kuzular = Lambs ; Rasyon enerji = Ration energy ; Rasyon protein = Ration protein ; Zootekni = Zootechnics

Özet:
İvesi erkek kuzularla yapılan bu çalışmada 1) rasyondaki enerji ve protein düzeyinin, 2) besinin değişik dönemlerinde enerji ve protein içerikleri farklı rasyonlann, 3) rasyon enerji düzeyi ve protein kaynaklarının besi performansı, karkas özellikleri ve bazı rumen ve kan parametreleri üzerine etkileri araştırılmıştır. Rasyonda enerji düzeyinin artması canlı ağırlık kazancım artırmış, yemden yararlanmayı iyileştirmiş, ancak karkasta aşın yağlanmaya neden olmuştur. Rasyonda protein düzeyinin yükseltilmesiyle canlı ağırlık kazancı, yemden yararlanma, karkas kas ve kuyruk miktarı artmıştır. Yine rasyonun protein düzeyinin yükseltilmesiyle kas arası yağ oranı azalmış, karkas kuyruk oranı artmıştır. Canlı ağırlık kazancı üzerine enerji x protein interaksiyonunun etkili olduğu da gözlenmiştir. Besi süresince yüksek proteinli rasyonun kullanımı yerine besinin son dönemlerinde düşük proteinli rasyonun kullanımı, performansı etkilemezken, karkasta kas oranını artırmış, yağ miktarım azaltmıştır. Kuzuların besi boyunca düşük proteinli rasyonla yemlenmesi yerine besinin başlarında yüksek proteinli rasyonun kullanımı canlı ağırlık kazancını, karkasın kas ve kuyruk dahil toplam yağ miktarını, kuyruksuz karkas kas oranım artırmış, yağ oranını ise düşürmüşütr. Besinin başlarında enerji düzeyi düşük rasyonlann kullanılması canlı ağırlık kazancını etkilemezken, kuyruksuz karkastaki yağ miktannı düşürmüştür. Besinin son dönemlerinde rasyonun enerji düzeyinin artınlması canlı ağırlık kazancını etkilemezken, karkas yağ miktannı artırmıştır. Rasyondaki protein kaynağının besi performansı ve karkas özelliklen üzerine etkisi olmadığı gözlenmiştir. Ancak enerji x protein kaynağı interaksiyonu canlı ağırlık kazancı üzerinde etkili olmuştur. Rasyonda enerji düzeyinin artması rumende NH3-N*u, plazma üre-Nu düzeyini düşürmüş, buna karşın plazma toplam lipoprotein düzeyini artırmıştır. Protein kaynaklan ise sadece rumen NTO-NTu üzerine etkili olmuş, en yüksek düzey balık ununda görülürken, en düşük düzey ise SFK'de saptanmıştır. Aynca enerji düzeyi x protein kaynağı interaksiyonu rumen pffsı ve NH3-INPu üzerinde etkili olmuştur. Rumen NH3-N"u ile rumen pffsı, plazma üre-N"u ile rumen NH3-N"u, karkasta kabuk yağı ve kuyruk dahil toplam yağ miktan ile plazma toplam lipoprotein düzeyleri arasında pozitif, karkastaki kas miktan ile plazma üre-Nu arasında ise negatif doğrusal ilişkiler saptanmıştır.

Abstract:
The present study was conducted to investigate 1) the effects of dietary energy and protein level, 2) the effects of the diets differing in energy and protein content in different stage of fattening period, 3) influences of dietary energy and protein sources on fattening performance, carcass traits, some rumen and blood parameters in Awassi male lambs. Daily gain, food conversion were higher in the lambs given high energy diet (HE) than those receiving low energy diet (LE), but the HE diet resulted in fatter carcass. Daily gain, food conversion also were higher in the lambs fed high protein (HP) diet than in lambs fed low protein (LP) diet. As dietary protein content increased, lean and fat tail weights and fat tail percentage were increased, while inter muscular fat weight was decreased However, with respect to daily gain, there was no differences between the lambs fed HP diet throughout fattening period compared to the lams fed LP diet in the second half of fattening period. Feeding the LP diet in the second half of the fattening period increased lean percentage and decreased fat weight in carcass. It was also observed that daily gain and food conversion were improved when the lambs were fed the HP diet in the first stage of fattening in comparison with feeding the LP diet throughout the fattening period. The lambs fed the HP diet in the first half of fattening period had higher amount of lean, total fat including fat tail, lean percentage of carcass excluding fat tail and lower total fat except fat tail than those fed LP diet throughout the trial. Energy level did not affect fattening performance when dietary protein level was high. Lowering dietary energy content of the diet in the first half of fattening period decreased fat content of carcass, but increasing energy in the diet in the second half of fattening period encouraged fat accretion in carcass. There was no effect of dietary protein source on both fattening performance and carcass characteristics, however, daily gain was affected by dietary energy level x protein source interaction. Rumen NH3-N, plasma urea-N level were lower in the lambs fed the HE diet than those fed the LE diet, but plasma total lipoprotein level was higher in the HE diet than the LE diet. Protein sources affected only rumen NH3-N; the highest rumen NH3-N level was determined in the diet containing cotton seed meal + fish meal, while the lowest level was observed with the diet containing cotton seed meal + soybean meal. In addition, rumen pH and NH3-N level were affected by energy x protein source interaction. It was found that rumen NH3-N and rumen pH, plasma urea-N and rumen NH3- N, subcutaneous fat, or total fat weight including fat tail were correlated positively, but lean weight and plasma urea-N level were correlated negatively.