Kurucu özne sorunsalı bağlamında Tractatus ve modern felsefe
Tractatus and modern philosophy in the context of the constitutive subject problem
Yazar: ÖMER ÖZGÖZ
Danışman: PROF. DR. DOĞAN GÖÇMEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Dil felsefesi = Philosophy of language ; Modern felsefe = Modern philosophy ; Transandantal felsefe = Transcendental philosophy ; Wittgenstein, Ludwig = Wittgenstein, Ludwig ; Özne felsefesi = Philosophy of the subject

Özet:
Tractatus yayınlandıktan hemen sonra başlayan ve günümüze kadar devam eden tartışmalarda Wittgenstein'ın felsefi derdinin ne olduğu hakkında bir karara varılamamıştır. Bu kararsızlığın nedenlerinden biri, şüphesiz Wittgenstein'ın hem kişilik hem de entelektüel anlamda anlaşılması güç yönlerinin olmasıdır. Fakat bu tartışmalardaki kararsızlığın nedenini sadece Wittgenstein'a yüklemek onun çalışmalarının felsefi önemini görmenin önünde bir engel teşkil etmektedir. Dolayısıyla bu tezin amaçlarından biri, Wittgenstein'ın gerçekten anlaşılmaya değer bir filozof olup olmadığını sorusunu tekrardan gündeme getirecektir. Bu doğrultuda birinci bölüm Wittgenstein'ın ilk ve yayınlanmış tek kitabı olan Tractatus üzerine yapılan okumaların bir haritasını çıkartmayı amaçlamaktadır. Bunun başlıca amacı Tractatus'un neden bu kadar çeşitli ve çelişkili yorumlandığını soruşturmaktır. Böylece ikinci bölüm Wittgenstein ve Viyana Çevresi arasında somutlaşan anlaşmazlıktan hareketle Tractatus'u modern felsefenin temel sorunları ile ilişkilendirmeyi amaçlamaktadır. Üçüncü bölüm Tractatus okumalarında birçok ihtilafa neden olmuş mantık ve etiğin ancak modern felsefedeki temel tartışmalar bağlamında anlaşılabileceğini savunacaktır. Dördüncü bölüm ise, Tractatus'un felsefi bir değeri olup olmadığı tartışmasının aksine Wittgenstein'ın Tractatus'ta oldukça v özgün bir felsefi anlayış geliştirdiğini iddia edecektir. O halde tezin ikinci amacı, Wittgenstein'ın felsefe tarihi boyunca düalist karşıtlık içerisinde düşünülmüş, 18. ve 19. yüzyıllarda sentezlenmeye çalışılmış insan ve doğa ilişkisine yönelik diyalektik ve bütünsel yaklaşımını gösterebilmektedir.

Abstract:
Immediately after the Publication of Wittgenstein's Tractatus there began a debate about what Wittgenstein's philosophical problem is. This debate still continues and could not produce a solution. One of the reasons why there could not be produced a solution is of course that there are very complex aspects concerning Wittgenstein's personal and intellectual character. But to reduce the reason why there could not be produced a solution concerning what Wittgenstein's philosophical problem is merely to Wittgenstein may present an obstacle to see how important his philosophical work. Therefore, one of the aims of this thesis is to pose the question anew whether Wittgenstein is realy a philosopher who is worth to be understood. To answer this question in the first chapter of the thesis there will be presented a map of different interpretations of Tractatus, which the work published by Wittgenstein himself. The aim of this presentation is to investigate why there are so many different and contradictory interpretations. After having done this, the aim in the second chapter of the thesis is to relate disagreements about Tractatus with fundamental questions of modern philosophy, which are concretised in the disagreements between Wittgenstein and Vienna Circle. In the third chapter, there will be defended that the issues vii concerning the relationship between logic and ethics in the interpretations about Tractatus can only be understood properly if they are related to the debates in modern philosophy. Finally, in the fourth chapter there will be claimed that Wittgenstein developed in the Tractatus a new philosophical understanding which is particular to Wittgenstein and that the debate about whether Tractatus is of philosophical relevance at all rejected. Therefore, the second aim of the thesis is to present Wittgenstein's dialectical and holistic approach to the relationship between humans and nature, which in the 18th and 19th centuries have beween approached from a dualist point of view.