Sağlıklı erkeklerde anaerobik egzersizin plazma atriyal natriüretik peptid düzeyine etkisi
The effect of anaerobic exercise on plasma atrial natriüretic peptide level in healthy males
Yazar: ÖZGÜL KARAKUŞOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SELMA ARZU VARDAR
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Fizyoloji = Physiology

Özet:
Atriyal natriüretik peptid natriüretik, diüretik ve vazodilatatör etkili bir hormondur. Anaerobik egzersiz sonrası atriyal natriüretik peptid, hematokrit ve laktat düzeyleri arasındaki ilişki tam olarak bilinmemektedir. Bu çalışmada sağlıklı erkeklerde anaerobik egzersizi takip eden ilk 5 dakika ve 15. dakikada plazma atriyal natriüretik peptid, kan hematokrit ve kan laktat düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir.Çalışmaya yerel etik kurul onayını takiben, 18-26 yaş arası, sağlıklı ve gönüllü 15 erkek katıldı. Katılımcılardan dinlenim atriyal natriüretik peptid, hematokrit ve laktat düzeyleri için egzersiz öncesi venöz kan alındı. Anaerobik egzersiz 30 saniye boyunca (Wingate testi), bisiklet ergometre (Monark 894-E) ile uygulandı. Egzersizden sonra ilk 5 dakika içinde ve 15. dakikada atriyal natriüretik peptid laktat ve hematokrit düzeyleri tayini için tekrar venöz kan alındı. Plazma atriyal natriüretik peptid düzeyi mikroeliza yöntemi ile (EIA kit, Phoenix Pharmaceuticals, USA), yüzde hematokrit düzeyi mikrohematokrit yöntemi ile, kan laktat düzeyi portatif laktat analizörü (laktat-pro) ile ölçüldü.Ortalama atriyal natriüretik peptid düzeyinin egzersiz öncesi (0.59 ± 0.15), egzersiz sonrası ilk 5 dakika (1.00 ± 0.23) ve egzersiz sonrası 15. dakikada (1.11 ± 0.25) farklı olduğu saptandı (p<0.01). Dinlenime göre, egzersizden hemen sonra ve 15. dakikada hematokrit düzeylerinin yükseldiği belirlendi (p<0.01). Dinlenim atriyal natriüretik peptid ve hematokrit düzeyleri arasında negatif bir ilişki saptandı (r=-0.51, p<0.05). Bu negatif ilişkinin egzersiz sonrası ilk 5 dakika (r=-0.81, p<0.01) ve 15. dakikada (r=-0.75, p<0.01) yüksek düzeyde olduğu görüldü. Plazma atriyal natriüretik peptid düzeylerindeki egzersiz sonrası artış ile kan laktat düzeyi arasında ilişki saptanmadı.Sonuç olarak, kısa süreli anaerobik egzersizin plazma atriyal natriüretik peptid ve hematokrit düzeylerini artırıcı etkisi egzersiz sonrası toparlanma döneminde devam etmektedir. Ancak atriyal natriüretik peptid artışının egzersiz sonrası oluşan hematokrit artışını kısıtlayıcı bir etkisi olabilir.Anahtar Kelimeler: atriyal natriüretik peptid, anaerobik egzersiz, hematokrit, laktat.

Abstract:
Atrial natriuretic peptide is a circulating hormone with a wide range of potent biological effects, including natriuresis, diuresis, and vasodilation. In the literature, the relations between atrial natriuretic peptide, hematocrit and lactate levels have not been clearly defined after anaerobic exercise. In this study, the relation between atrial natriuretic peptide, hematocrit and lactate levels were investigated within 5 minutes and at the 15th minute following the anaerobic exercise in healthy males.This study was approved by Trakya University Local Ethics Committee. The study group was included 15 healthy male adult volunteers aged between 18-26 years. Prior to exercise, the venous blood samples were taken from the subjects to determine atrial natriuretic peptide, hematocrit and lactate levels. The subjects have undergone an anaerobic exercise of 30 seconds (Wingate test) using an ergometer cycle (Monark 894E). Following the exercise, venous blood samples were taken within 5 minutes and at the 15th minute to determine atrial natriuretic peptide, hematocrit and lactate levels. Plasma atrial natriuretic peptide levels were measured by micro-ELİSA method (EIA kit, Phoenix Pharmaceuticals, USA). Hematocrit evaluation was done using the microhematocrit method. Plasma lactate levels were obtained from the portable blood analyzer (lactate pro).Levels of atrial natriuretic peptide was found as 0.59 ± 0.15 ng/ml before the exercise, as 1.00 ± 0.23 ng/ml within 5 minutes after the exercise, and as 1.11 ± 0.25 ng/ml at the 15th minute after the exercise. When compared to pre-exercise levels, however, hematocrit levels were found increased immediately following the exercise and at the 15th minutes (p<0.01). Before the exercise, there was a negative correlation between atrial natriuretic peptide and hematocrit levels (r=-0.51, p<0.05). This negative correlation was found rather high at the 5th minute (r=-0.81, p<0.01), and at the 15th minute (r=-0.75, p<0.01). There was no correlation between the increase in plasma atrial natriuretic peptide levels after the exercise and lactate levels in blood.Increasing effects of anaerobic exercise on atrial natriuretic peptide and hematocrit were continued during recovery period following exercise.Key Words: atrial natriuretic peptide, anaerobic exercise, hematocrit, lactate.