Tavşanlarda antiglokomatöz ilaçların göz içi basıncı ve orbital kan akımı üzerine etkilerinin araştırılması
Effects of topical antiglaucomatous drugs on intraocular pressure and ocular blood flow in rabbits
Yazar: ZAFER DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT KİBAR
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Adrenerjik beta agonistleri = Adrenergic beta-agonists ; Glokom = Glaucoma ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Hayvan hastalıkları = Animal diseases ; Kan akış hızı = Blood flow velocity ; Oftalmik solüsyonlar = Ophthalmic solutions ; Tavşanlar = Rabbits ; Ultrasonografi-doppler = Ultrasonography-doppler ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İntraoküler basınç = Intraocular pressure

Özet:
Bu çalışmanını amacı sağlıklı tavşanlarda topikal olarak uygulanan travoprost/timolol kombinasyonu ve bu kombinasyonda yer alan travoprost ile timololün göz içi basıncı (GİB) ve orbital kan akımı üzerine etkilerini araştırmaktı.
Çalışmada, kırk iki adet Yeni Zellanda ırkı tavşan kullanıldı. Bu tavşanlar üç gruba ayrıldı. Grup 1'de travoprost (%0,004), grup 2'de timolol (%0.5) ve grup 3'de travoprost/timolol kombinasyonu topikal olarak uygulandı. Tüm gruplarda sağ gözlere ilaç, sol gözlere ise %0.09 NaCl (kontrol) damlatıldı. Travoprost ve travoprost/timolol gruplarında günde 1 defa saat 08:00'de, timolol grubunda ise günde iki defa 08:00 ve 20:00'de olmak üzere 6 gün boyunca ilaç uygulandı. Göz içi basıncı ölçümleri rebound tonometre kullanılarak 08:00, 10:00, 14:00 ve 20:00'de olmak üzere günde 4 defa tekrarlandı. Aynı şekilde GİB değerleri uygulama öncesi 3 gün ve ilaç kesildikten sonraki 3 gün boyunca aynı saatlerde ölçüldü. İlaç kullanılmaya başlamadan 1 hafta önce ve uygulamanın 6. günü renkli Doppler ultrasonografi kullanılarak siliyer arter'den pik sistolik hız (PSH), diyastol sonu hız (DSH), rezistif indeks (RI), pulsatil indeks (PI) ve ortalama hız (Vort) değerleri alındı.
Travoprost, timolol ve travoprost/timolol gruplarının GİB'e olan etkileri değerlendirildiğinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark gözlenmedi (p>0.05). Ancak timololün diğer iki ilaca göre daha hızlı bir düşüş sağladığı (p<0.05) görüldü. Travoprost ve travoprost/timolol gruplarının ise timolole kıyasla daha uzun süre ve kalıcı GİB düşüşü sağladığı tespit edildi. Tedavi öncesi ve tedavi sonrası ölçülen PSH, DSH, RI, PI ve Vort değerlerinin gruplararsı değerlendirilmesinde fark görülmedi (p>0.05). Tüm grupların Doppler ultrasonografi verileri uygulama öncesi, uygulama sonrası ve kontrol grupları ile karşılaştırıldığında sadece travoprost grubunun RI ve PI değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir artış saptandı (p<0.05).
Sonuç olarak travoprost, timolol ve travoprost/timolol gruplarının tavşanlarda GİB'e etkilerinin benzer olduğu, ancak timololün diğer iki ilaca göre daha hızlı bir GİB düşüşü sağladığı (p<0.05) tespit edildi. Akut glokomlarda hızlı GİB düşüşü sağlamak amacıyla timololün tavşanlarda kullanılabileceği kanısına varıldı. Tavşanlarda kullanılan antiglokomatöz ilaçlardan timolol ve travoprost/timolol kombinasyonunun siliyer arter RI değeri üzerinde, istatistiksel olarak anlamlı bir artış oluşturmadıklarından sağaltımda güvenle kullanılabileceği kanaatine varıldı.

Anahtar kelimeler: Glokom, renkli Doppler ultrasonografi, tavşan, timolol, travoprost

Abstract:
To purpose of this study was to compare the effects of travoprost, timolol and travoprots/timolol fixed combination on the intraocular pressure (IOP) and ocular blood flow of healthy rabbits.
Fourty two New Zealand white rabbits were randomly divided into three groups to receive: travoprost (0.004%) (group 1), timolol (0.5%) (group 2), and combination of travoprost/timolol (group 3). All drugs were instilled to the right eye of the rabbits while, the left eyes were administrated %0.09 NaCl (control). Travoprost and travoprost/timolol was applied topically once a day at 8 AM whilst, timolol was given twice a day at 8 AM and 8 PM for 6 days. The IOP measurements were performed by using rebound tonomter at 8 AM, 10 AM, 14 PM and 8 PM during the 5 days of the treatment, 3 days before and 3 days after the treatment. Blood flow velocity in the ciliary artery was mesaured in both eyes using a colour Doppler imaging (CDI) 1 week prior to the treatment and last day of the treatment. Peak systolic velocitities (PSV), end-diastolic velocities (EDV), resistive indices (RI), pulsatile indices (PI) and mean velocities (Vmean) were also measured and recorded.
There were no significant differences between the effects of travoprost, timolol and travoprost/timolol combination on IOP (p>0,05). However, the effect of timolol decreased more rapidly than the other two drugs (p<0.05). On the other hand, travoprost and travoprost/timolol groups provided longer and more permanent IOP drop compared to timolol. No differences were obtanined for the mean PSV, EDV, RI, PI and Vmean measured before and after treatment among the groups. When compared with control groups, RI and PI values were only significant in the travoprost group (p<0.05).
As a result, the effects of travoprost, timolol and travoprost/timolol combination were similar in all groups; however, timolol exhibited a more rapid IOP drop than the other drugs. It can be concluded that, in an acute case of glaucoma, timolol can be used for a rapid IOP drop in rabbits. As, the topical treatment with timolol and travoprost/timolol combination in rabbits does not alter the silier artery RI values significantly, they can be used safely in the treatment of glaucoma.

Keywords: Colour Doppler imaging, glaucoma, rabbit, timolol, travoprost