Hümik asit ilave edilmiş torf ve cibre ortamlarında domates ve hıyar fidesi üretiminin fide kalite özellikleri ve besin maddesi alımına etkileri
Effects of humic acids added peat and grape marc on the seedling quality characteristics of tomato and cucumber and nutrient absorption
Yazar: NAMIK KEMAL YÜCEL
Danışman: DOÇ.DR. KÖKSAL DEMİR
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
ÖZET Yüksek Lisans Tezi HÜMİK ASİT İLAVE EDİLMİŞ TORF VE CİBRE ORTAMLARINDA DOMATES VE HIYAR FİDESİ ÜRETİMİNİN FİDE KALİTE ÖZELLİKLERİ VE BESİN MADDESİ ALIMINA ETKİLERİ Namık Kemal YÜCEL Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı Danışman: Doç. Dr. KOKSAL DEMİR 2005, 125 Sayfa Jüri: Prof. Dr. Zeki KARA Doç. Dr. Koksal DEMİR Prof. Dr. Lütfi PIRLAK Bu çalışma ile ticari fide üretiminde yaygın olarak kullanılan ithal torf ortamıyla birlikte, yerli torf ve atık olarak bulunan ve önemli bir organik madde olan üzüm cibresinin hümik asit ile birlikte etkinliğinin artırılması, domates ve hıyar fidesi üretiminde fide kalitesi üzerine etkinliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada toplam çıkış oram (%), gövde uzunluğu (cm), gövde çapı (mm), yaprak sayısı (adet), kök uzunluğu (cm), gövde yaş ağırlığı (g), kök yaş ağırlığı (g), yaş ve kuru yaprak ağırlığı (g), yaprak kuru madde miktarı (g) ile yaprakların besin maddesi (NPK) içeriği de tespit edilmiştir. Araştırmada, yerli ve ithal torfa ilave edilen hümik asit ve cibrenin farklı dozlarının, domates ve hıyar fidelerinin fide kalitesini etkilediği saptanmıştır. 100 ppm hümik asit ilave edilen ithal torf ortamında (İTlOs) yetiştirilen domates ve hıyarfidelerinin gövde uzunluğu (sırasıyla 6.17 cm - 4.23 cm), kök uzunluğu (sırasıyla 12.53 cm - 9.58 cm), yaprak sayısı (sırasıyla 4.19 adet - 2.70 adet), gövde çapı (sırasıyla 0.31 cm - 0.30 cm), toplam çıkış oram (sırasıyla % 100 - % 93.75), gövde ağırlığı (sırasıyla 0.43 g - 0.60 g), kök ağırlığı (sırasıyla 0.79 g - 0.49 g), yaprak yaş ağırlığı (sırasıyla 1.22 g - 1.07 g), yaprak kuru ağırlığı (sırasıyla 0.14 g - 0.19 g) ve yaprak kuru madde miktarı (sırasıyla % 11.79-7.47) en yüksek değerleri vermiştir. Hümik asitin 100 ppm dozunun cibrenin % 50 oranlarıyla birlikte uygulandığı yerli torf ortamında (T50C10s) yetiştirilen domates ve hıyar fidelerinin gövde uzunluğu (sırasıyla 5.35 cm - 4.19 cm), kök uzunluğu (sırasıyla 9.92 cm - 14.89 cm), yaprak sayısı (sırasıyla 4.1 adet -3.0 adet), gövde çapı (sırasıyla 0.35 cm - 0.73 cm), toplam çıkış oram (sırasıyla % 90.63 - % 71.86), gövde ağırlığı (sırasıyla 6.17 g - 4.23 g), kök ağırlığı (sırasıyla 0.73 g - 1.49 g), yaprak yaş ağırlığı (sırasıyla 1.20 g - 1.56 g), yaprak kuru ağırlığı (sırasıyla 0.13 g - 0.21 g) ve yaprak kuru madde miktarı (sırasıyla % 10.84 - % 13.47) en yüksek değerleri vermiştir. Yerli ve ithal torfa ilave edilen hümik asit ve cibrenin farklı dozlarının, domates ve hıyar fidelerinin temel bitki besin maddelerinin (NPK) alımını artırdığı tespit edilmiştir. Hümik asitin 100 ppm dozunun cibrenin % 50 oranlarıyla birlikte uygulandığı ithal torf ortamında (İT50C10s) yetiştirilen domates ve hıyar fidelerinin azot (N) alımı (sırasıyla % 4.06 - % 6.21), fosfor (P) alımı (sırasıyla % 0.72 - % 0.92) ve potasyum (K) alımı (sırasıyla % 2.83 - % 3.02) en yüksek düzeyde çıkmıştır. Hümik asitin 100 ppm dozunun cibrenin % 50 oranlarıyla birlikte uygulandığı yerli torf ortamında (T50C10s) yetiştirilen domates ve hıyar fidelerinin azot (N) alımı (sırasıyla % 3.26 - % 3.50), fosfor (P) alımı (sırasıyla % 0.50 - % 0.53) ve potasyum (K) alımı (sırasıyla % 2.21 - % 2.18) en yüksek düzeyde çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Fide, domates, hıyar, hümik asit, yetiştirme ortamı, cibre, NPK. u

Abstract:
ABSTRACT Master Thesis EFFECTS OF FTUMIC ACIDS ADDED PEAT AND GRAPE MARC ON THE SEEDLING QUALITY CHARACTERISTICS OF TOMATO AND CUCUMBER AND NUTRIENT ABSORPTION Namık Kemal YÜCEL Selçuk University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Horticulture Supervisor: Assoc. Prof. Dr. Koksal DEMİR 2005, 125 Page Jury: Prof. Dr. Zeki KARA Assoc. Prof. Dr. Koksal DEMİR Prof. Dr. Lütfi PIRLAK In this study, is to define of imported peat which is widely use in production commercial seedlings, and grape marc which can be found as a waste and also which is an important organic material, and domestic peat together with humic acid to increase the effectiveness of the seedlings on the tomato and cucumber seedlings production and seedling quality. In the study, total sprout rate (%), trunk length (cm), trunk diameter (mm), number of leaves (quantity), root length (cm), green trunk weight (g), green root weight (g), green and dry leave weight (g), and (NPK) content has been searched. The result of the research, the quality of tomato and cucumber seedlings were affected by the native and imported peat within added different doses of humic acid mand grape marc. The highest values of tomato and cucumber seedlings grown in the imported peat media (IT 10s) within added 100 ppm humic acid, for trunk length (6.17 cm, 4.23 cm, respectively), for root length (12.53 cm, 9.58 cm, respectively), for leaf number (4.19, 2.70, respectively), for trunk diameter (0.31 cm, 0.30 cm, respectively), for total sprout rate (100, 93.75 %, respectively), for trunk weight (0.43 g, 0.60 g, respectively), for root weight (0.79 g, 0.49 g, respectively), for fresh leaf weight (1.22 g, 1.07 g, respectively), for dry leaf weight (0.14 g, 0.19 g, respectively) and for leaf dry matter ratio (11.79%, 7.47%, respectively) were obtained. The highest values of tomato and cucumber seedlings grown in the native peat media (T50C10s) within added 100 ppm humic acid, and 50% volume grape marc, for trunk length (5.35 cm, 4.19 cm, respectively), for root length (9.92 cm, 14.89 cm, respectively), for leaf number (4.1, 3.0, respectively), for trunk diameter (0.35 cm, 0.73 cm, respectively), for total sprout rate (90.63%, 71.86%, respectively), for trunk weight (6.17 g, 4.23 g, respectively), for root weight (0.73 g, 1.49 g, respectively), for fresh leaf weight (1.20 g, 1.56 g, respectively), for dry leaf weight (0.13 g, 0.21 g, respectively) and for leaf dry matter ratio (10.84%, 13.47%, respectively) were evaluated. It was found that native and imported peat media within added different doses of humic acid and grape marc increased absorption capacity of main nutrition (N, P and K) by the tomato and cucumber seedlings. Tomato and cucumber seedlings grown in the imported peat media (İT50C10s) within added 100 ppm humic acid and 50% volume grape marc, for nitrogen (N) uptake (4.06, 6.21 %, respectively), for phosphorus (P) absorption (0.72, 0.92 %, respectively) and for potassium (K) uptake (2.83, 3.02 %, respectively) were found out as the highest values. The seedlings tomato and cucumber grown in the native media (T50C10s) within added 100 ppm humic acid and 50% volume grape marc, for nitrogen (N) uptake (3.26%, 3.50%, respectively), for phosphorus (P) absorbing (0.50%, 0.53%, respectively) and for potassium (K) uptake (2.21%, 2.18%, respectively) were determined as the highest values. Key Words: Seedling, tomato, cucumber, humic acid, growing media, grape marc, NPK. IV