İlk Türk gazetecilerinden Agâh Efendi, Şinasi, Ziya Paşa, Ali Suavi ve Namık Kemal'in dönemin devlet politikalarına yaklaşımları
Approaches of the first Turkish journalists to Agah, Şinasi, Ziya Pasha, Ali Suavi and Namik Kemal on the state policies of the period
Yazar: YUSUF TAŞ
Danışman: PROF. DR. MEMET YETİŞGİN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Tarih = History
Dizin: Agah = Agah ; Ali Suavi = Ali Suavi ; Devlet politikaları = State policies ; Gazeteciler = Journalists ; Namık Kemal = Namık Kemal ; Siyasi görüşler = Political thoughts ; Siyasi tarih = Political history ; Ziya Paşa = Ziya Pasha ; Şinasi = Şinasi

Özet:
Osmanlı Devleti, çöküşe yüz tuttuğu XIX. yüzyıl boyunca imparatorluğun bir
çok yerinde patlak veren isyanlar, idarede yaşanan istikrarsızlıklar, ekonomik ve sosyal
hayattaki bozulmalarla, Rus Çarı Nikolay'ın ifadesiyle, tüm dünyada "Hasta adam"
nazarıyla değerlendirilmektedir. Devletin bu durumu, başta padişahlar olmak üzere,
dönemin devlet adamlarını kurtuluş reçeteleri aramaya itti. Sadrazam Mustafa Reşid
Paşa tarafından ilan edilen Gülhane Hatt-ı Hümâyûnu (Tanzimat Fermanı), devleti
restore etmeyi amaçlayan bu ıslahat hareketinin en kapsamlısıydı. Bir döneme adını
veren Tanzimat, Osmanlı Devleti'nde Batılılaşma adımlarını hızlandırırken, aynı
zamanda fikir gazeteciliğinin başlamasına ve devletin problemleriyle yakından ilgilenen
gazetecilerin ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır. Bu isimlerin başında gelen Şinasi,
Agâh Efendi, Namık Kemal, Ziya Paşa ve Ali Suavi gibi aydınlar, yaptıkları yayınlarla
dönemin güncel konularını sütunlarına taşırken, hükümet politikalarına karşı da eleştirel
yaklaşımlar getirmişlerdir.
Bu çalışmada, özellikle gazete makaleleri üzerinden dönemin portresi
çıkartılmaya, iç ve dış politika başta olmak üzere, adı geçen aydınların eğitim ve
ekonomi gibi konularda getirdikleri yorumlar irdelenmeye çalışılmıştır. Aynı zamanda
"Meşveret", "Millet Meclisi" ve "Meşruti Yönetim" gibi konuları ilk kez ortaya atan
Tanzimat aydınlarının bu fikirleri, objektif bir şekilde ele alınarak, Türk demokrasi
tarihine yaptıkları katkı, bilimsel bir şekilde sunulacaktır.

Abstract:
The Ottoman Empire, during XIX th century when it began to fall down along
with the insurrections that broke out thoroughout the country, instability in
administration and the corruption in social and economic life, was evaluated as "a sick
man" all over the world, in the words of Russian Tsar Nicholay.This situation of the
state prompted the officials of the term, especially the padishahs, to look for formulas
for the salvation. The degree of Gülhane (Tanzimat Fermanı) , announced by Mustafa
Reshit Pahsa, was the most extensive one of the movement of regulation aiming to
restore the state. As Tanzimat -naming a term- accelerated the steps of westernisation in
the Ottoman Empire, it also lead up to start investigative journalism and to come up the
journalists who were closely interested the problems of the state. While the leading
intellectuals in these names such as Şinasi, Agâh Efendi, Namık Kemal, Ziya Pasha and
Ali Suavi moved the current issues of the term to the columns in their publishings, they
also brought about critical approaches against the state politics.
In this study, the period is tried to be portrayed via the articles in the
newspapers, the interpretations which the aforesaid intellectuals made about the issues
such as education and economics , primarily domestic and foreign politics, are tried to
be examined. At the same time, discussing objectively these ideas of the intellectuals of
Tanzimat, who brought up the issues such as "consultancy", "national assembly" and
"constitutional administration" for the first time, the contributions they made to the
history of turkish democracy will be presented scientifically.