Güzel sanatlar liselerinde okutulan grafik tasarım dersinde sürdürülebilirlik
Sustainability in the graphic design course taught in fine arts high schools
Yazar: ESRANUR VAR
Danışman: PROF. DR. ATA YAKUP KAPTAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Grafik tasarımı = Graphic design ; Grafik tasarımı dersi = Graphic design lesson ; Grafik tasarımı eğitimi = Graphic design education ; Güzel sanatlar liseleri = Fine arts high schools ; Sürdürülebilir tasarım = Sustainable design ; Sürdürülebilirlik = Sustainability

Özet:
Sürdürülebilirlik kavramı 1983 yılında Birleşmiş Milletlerin yayınlamış olduğu "Ortak Geleceğimiz" raporu ile hayata dahil olmuş ve şekillendirmeye başlamıştır. Hızlı sanayileşmenin ve nüfus artışının getirdiği sorunlara çözüm bulmak için yayınlanan rapor, ekonomik gelişim ve küreselleşmenin çevre üzerindeki olumsuz sonuçları hakkında bir uyarı önemindedir. Bu konunun temelinde, ekolojiye verilen zarar ve bu zararın sonucunda da çözüm olarak sürdürülebilirlik kavramı yer almaktadır ve artık neredeyse her alanda sürdürülebilirlik kavramı ile karşılaşılmaktadır. Gün geçtikçe daha karmaşık bir yer olan dünyada, öğrencilerin farklı düşünme, problem çözme ve karar verme yeteneklerini geliştirmek giderek önem kazanmaktadır. Çevreci tasarım uygulamaları gibi çözümlerle çevresel problemlere dur denilmelidir. İyi bir yaşam eğitimli gençlerin bu konular etrafında çalışmaları ile mümkün olabilir. Bu sebeple bu araştırma sürdürülebilir tasarımla ilişiği olabileceği düşüncesi ile Güzel sanatlar liseleri 11. sınıf grafik tasarım dersi içerisinde ele alınmaya çalışılmıştır. Sürdürülebilir tasarım anlayışının öğrencilere ve grafik tasarım atölye derslerine katkısı üzerine odaklanılmıştır. Bu araştırmada, güzel sanatlar liselerinde okutulan grafik tasarım dersi, öğretim programı ve ders kitabının sürdürülebilirlik ve sürdürülebilir tasarım açısından incelemeleri yapılmaya çalışılmıştır. Bu incelemeler ile öğrencilerin sürdürülebilir tasarım ile öğrenme süreçlerine katkısının olabileceği ve sürdürülebilirlik düşüncesini kavrayan öğrencilerin bu şekilde bireysel sorumluluklarının farkına varıp bilinçleneceği düşünülmektedir. Bilinçli bireyler bilinçli toplumu oluşturacağı düşüncesi ile öğrenci, öğretmen ve diğer kullanıcılara kolay ulaşılabilir, doğa dostu, ilgi ve merak uyandıran tasarımlar yapılabilmesine katkı sağlayabileceğine yönelik bir araştırma yapılmaya çalışılmıştır. Araştırma sonucunda; sürdürülebilirlik ve sürdürülebilir tasarımın ders kitabı ve öğretim programı içerisinde belirgin olarak yer almadığı ancak sürdürülebilir tasarımda olduğu gibi ders kitabında da geri dönüşüm, fire ve malzeme kullanımı gibi benzerliklere rastlanılmıştır. Ayrıca grafik tasarım dersi öğretim programında da yer alan bilinçli bireyler yetiştirme amacı doğrultusunda sürdürülebilirlik bilinci kazandırılmasının benzerlikler içerdiği sonucuna varılmıştır. Sürdürülebilir tasarımla benzerliklere rastlanılması, bu ders kitabı içerisinde sürdürülebilirliğin yer alabilmesinin mümkün olabileceği sonucunu vermektedir.

Abstract:
The concept of sustainability was included in life and started to shape it with the "Our Common Future" report published by the United Nations in 1983. The report, published to find solutions to the problems brought by rapid industrialization and population growth, is a warning about the negative consequences of economic development and globalization on the environment. The basis of this issue is the damage to ecology and the concept of sustainability as a solution as a result of this damage, and the concept of sustainability is now encountered in almost every field. In an increasingly complex world, it is increasingly important to develop students' ability to think differently, solve problems and make decisions. Environmental problems should be stopped with solutions such as environmental design practices. A good life is possible with educated youth working around these issues. For this reason, this research has been tried to be discussed in the 11th grade graphic design course of Fine Arts High Schools with the thought that it may be related to sustainable design. The focus is on the contribution of sustainable design to students and graphic design workshop courses. In this research, it has been tried to analyze the graphic design course, curriculum and textbook taught in fine arts high schools in terms of sustainability and sustainable design. With these studies, it is thought that students can contribute to the learning processes with sustainable design and that students who grasp the idea of sustainability will be aware of their individual responsibilities and become conscious in this way. With the thought that conscious individuals will create a conscious society, it has been tried to conduct a research that can contribute to making easily accessible, nature-friendly, interesting and curious designs to students, teachers and other users. As a result of the research; Sustainability and sustainable design are not prominently included in the course book and curriculum, but similarities such as recycling, waste and material use have been encountered in the course book as in sustainable design. In addition, it has been concluded that raising awareness of sustainability in line with the aim of raising conscious individuals, which is also included in the graphic design curriculum, has similarities. Finding similarities with sustainable design gives the result that it is possible to include sustainability in this textbook.