Anadolu otoyolu Kahramankazan (Ankara)- Gerede (Bolu) arasındaki yol kenar habitatlarının herpetofauna tarafından   kullanımının araştırılması
Investigation of the use of the road-edge habitats between Kahramankazan (Ankara)- Gerede (Bolu) by the herpetofauna on the Anatolian highway
Yazar: HAYRİYE MAHİM
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH HASBENLİ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology

Özet:
Habitatlar, canlıların doğal olarak yaşadıkları alanlardır. Bazı durumlarda habitatlar, insan faaliyetleri sonucu değişmekte veya tamamen yok olabilmektedir. Bu çalışmada, Anadolu Otoyolu Kahramankazan (ANKARA)- Gerede (BOLU) bölgesinde tel çitler içerisinde kalan yol kenarı habitatlarının herpetofauna bireyleri tarafından kullanımı araştırılarak, hangi habitatların tercih edilip edilmediğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, otoyolun farklı habitatları temsil ettiği düşünülen bölümlerinde 2018 yılı Mayıs- Kasım ayları arasında yapılmıştır. Çalışma, 200 metre uzunluğunda 51 transekt hattı boyunca görsel karşılaşma metodu ile gerçekleştirilmiştir. Transekt hatlarının ortasına gelecek şekilde yapay sığınaklar yerleştirilerek çalışmaya katkı sağlaması hedeflenmiştir. 4 farklı değiştirilmiş EUNIS habitat tipinde yapılan çalışmalarda mesafe örnekleme yöntemi ile herpetofauna bireylerinin popülasyon yoğunluk ve büyüklük tahminleri yapılmıştır. Çalışma sonucunda otoyol kenarındaki restore edilmiş habitatlarda, Lacertidae familyasından 5 tür, Scincidae familyasından 1, Colubridae familyasından 3, Viperidae familyasından 1, Testudinidae familyasından 1 tür olmak üzere toplam 11 sürüngen türü tespit edilmiştir. Amfibilerden ise Bufonidae familyasına ait sadece 1 tür tespit edilmiştir. Mesafe örnekleme yöntemi ile tüm herpetofauna bireylerinin popülasyon yoğunluğunun en fazla J4.6 habitatı olduğu belirlenmiştir. Yaklaşık 36 yılda oluşan yol kenarı habitatlarının bölgede yaşayan sürüngenler için uygun habitatlar olarak kullanıldığı, ancak otoyol tel çiti içerisinde kalan bu karasal habitatların amfibiler için uygun olmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
Habitats are areas where living things naturally live. In some cases, however, habitats may change as a result of human activities or disappear altogether. In this study, it was aimed to determine whether the habitats are preferred by the individuals of herpetofauna in the highway fences of the Anatolian Highway Kahramankazan (ANKARA)- Gerede (BOLU) region. The study was conducted between May and November 2018 in parts of the highway that are thought to represent different habitats. The study was carried out by visual encounter method along 51 transect lines with a length of 200 meters. It is aimed to contribute to the study by placing artificial bunkers in the middle of the transect lines. In studies conducted in 4 different modified EUNIS habitat types, population density and size estimates of herpetofauna individuals were made by distance sampling method. As a result of the study, a total of 11 reptile species were identified in the restored habitats by the highway, 5 species from the Lacertidae family, 1 from the Scincidae family, 3 from the Colubridae family, 1 from the Viperidae family and 1 from the Testudinidae family. Only 1 species belonging to the Bufonidae family was identified from the amphibians. The population density of all herpetofauna individuals was determined to be the most J4.6 habitats by distance sampling method. It was determined that the roadside habitats formed in about 36 years were used as suitable habitats for reptiles living in the region, but these terrestrial habitats remaining in the highway wire fence were not suitable for amphibians.