Öğretmen görüşlerine göre sosyal bilgiler öğretiminde fotoğraf kullanımı
Photograph usage in teaching social studies according to the teachers' views
Yazar: AHMET POLATCAN
Danışman: YRD. DOÇ. EROL KOÇOĞLU
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fotoğraf = Photograph ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Öğretim araçları = Teaching aids ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Sosyal Bilgiler ağırlıklı olarak tarih, coğrafya ve vatandaşlık bilgisi gibi pek çok bilim dalını kapsayan disiplinler arası bir alandır. Sosyal Bilgiler öğretimi ile birey, toplumların geçmişi, çevresinde meydana gelen coğrafi olayları ve toplumsal yaşamdaki kuralları öğrenebilir. Çocuğun Sosyal Bilgiler dersini öğrendiği yaş aralığı, somut işlemler veya soyut işlemlere geçiş döneminde olduğu için, dersin etkin öğretilmesinde öğretmen, görsel materyallerden yaygın bir biçimde yararlanması gerekir. Sosyal Bilgiler öğretiminde kullanılan görsel materyallerden biri de fotoğraftır. Fotoğraf, gerçekliği olduğu gibi kâğıt ortamına aktaran bir görsel materyal olarak ifade edilebilir. Dolayısıyla fotoğraf, derslerde anlatılan konuların öğrenciler tarafından ilgi çekici olmasında, somutlaştırılmasında ve öğrenmenin kalıcılığının arttırılmasında etkin rolünün olduğu söylenebilir. 
Araştırmanın amacı, Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin Sosyal Bilgiler öğretiminde fotoğraf materyalinin kullanımına ilişkin görüşlerini ortaya koymaktır. Bu amaçla öğretmenlerin görüşlerini ortaya koymak için, ilgili literatürden ve alan uzmanlarının görüşlerinden yararlanılarak özgün görüşme formu soruları hazırlanmıştır.
Araştırmanın örneklemini, 2014-2015 eğitim öğretim yılında Malatya ilinde görev yapan 50 Sosyal Bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın modelini nitel araştırma yaklaşımına dayalı yarı yapılandırılmış görüşme yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Toplanan veriler, içerik analizi yöntemiyle temalar oluşturularak analiz edilmiştir. 
Araştırma sonucunda; Sosyal Bilgiler derslerinde fotoğraf materyali kullanımının öğrenci başarısında, öğrencinin derse katılımında, öğrenmenin kalıcılığında ve dersleri somutlaştırmada etkin bir rolünün olduğu saptanmıştır. Diğer taraftan görsel eğitim aracı olarak fotoğrafın öğrencinin yaşına, konu amacına ve hedef davranışlara, öğrencinin dikkatini çekmeye uygun olması ve öğrencinin zihninde bulanıklığa yer vermemesi gerektiği tespit edilmiştir. Son olarak Sosyal Bilgiler dersinde kullanılan fotoğraf materyalinin öğrencilerin derse karşı olan ilgilerini, fotoğraf okuma, anlama ve yorumlama becerilerini geliştirdikleri ulaşılan diğer sonuçlardır.

Abstract:
Social studies is an inter-disciplinary field that encompasses several scientific branches such as history, geography and citizenship knowledge. Through social studies education, individual could learn about history of societies, geographical events that occur around the individual and rules of the social life. Since the age interval where the individual studies social studies is during concrete operational stage or during the transition into abstract operational stage, the teacher should avail visual materials extensively to accomplish an active teaching. One of the visual materials used in social studies instruction is the photograph. Photograph could be defined as a visual material that reflects the reality exactly on paper. Thus, photographs have an active role in attracting students' attention to the subjects instructed in classes, materializing the subjects and increasing the sustainability of learning.
The objective of the present study is to determine the views of the social studies teachers on the use of photographic material in social studies teaching. Thus, to identify the views of the teachers, unique interview forms were designed in accordance to related literature and field specialist opinion.
The sample of the study included 50 social studies teachers working in Malatya province in 2014 – 2015 academic year. The study was conducted with semi-structured interview method based on qualitative research approach. Collected data were analyzed with content analysis using established themes.
Study findings demonstrated that use of photographic material in social studies courses had an active role in student achievement, participation in the class, permanence of learning and materializing the courses. On the other hand, it was determined that photography as a visual education toll should be suitable for the student's age, the objective of the subject and target behavior and to attract the attention of the student and should not cause mental confusion in the student. Finally, it was concluded that photographic material used in social studies classes improved the interests of students towards the class, and developed their comprehension and interpretation skills.