Acil servise başvuran KOAH'lı hastalarda sağlık anksiyetesinin dispne, sağlık durumu ve başvuru sıklığına etkisi
The effect of HEALTH anxiety on dyspnea, HEALTH status and frequency of admissions in patients with COPD admitted to the emergency department
Yazar: DÜRİYE TUBA YENER
Danışman: PROF. DR. SERAP ÖZER
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Dispnea = Dyspnea

Özet:
Amaç: Bu tez çalışması, acil servise başvuran KOAH'lı hastalarda sağlık anksiyetesinin dispne, sağlık durumu ve başvuru sıklığına etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Gereç-Yöntem: Araştırma, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tiptedir. Temmuz-Aralık 2022 tarihleri arasında Kuşadası Devlet Hastanesi Acil Servisine başvuran ve örneklem seçim kriterlerine uyan 205 KOAH'lı hasta ile gerçekleştirilen araştırmada veriler; "Hasta Bilgi Formu", "Sağlık Anksiyetesi Ölçeği", "Dispne 12 Ölçeği", "KOAH Değerlendirme Testi" ve "Başvuru Sıklığı Formu" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin istatistiksel değerlendirmesinde; pearson korelasyon ve lineer regresyon analizleri kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır.
Bulgular: Hastaların 'Sağlık Anksiyetesi Ölçeği' toplam puan ortalaması 25,722±11,814, 'Dispne 12 Ölçeği' toplam puan ortalaması 22,502±7,140, fiziksel alt boyut puan ortalaması 13,551±4,078, duygusal alt boyut puan ortalaması 8,951±4,132, 'KOAH Değerlendirme Testi' toplam puan ortalaması 24,088±7,417 olarak saptanmıştır. Araştırmaya katılan hastaların 'Son Altı Ay İçinde Acil Servise Başvuru Sıklığı" ortalaması 12,950±12,358, 'Son Altı Ay İçinde KOAH ile Acil Servise Başvuru Sıklığı" ortalaması 10,080±10,879, 'Son 1 Yıl İçinde Acil Servise Başvuru Sıklığı' ortalaması 19,650±16,197, 'Son 1 Yıl İçinde KOAH ile Acil Servise Başvuru Sıklığı" ortalaması ise 15,010±13,413 olarak bulunmuştur. Sağlık Anksiyetesi Ölçeği ve Dispne 12 Ölçeği toplam puan ortalamaları arasında pozitif yönlü, yüksek düzeyde ilişki (r=0.703, p=0,000<0.05), Sağlık Anksiyetesi Ölçeği ve KOAH Değerlendirme Testi toplam puan ortalamaları arasında pozitif yönlü, düşük düzeyde ilişki (r=0.267, p=0,000<0.05), Sağlık Anksiyetesi Ölçeği puan ortalaması ve son 1 yıl ve altı ay içinde acil servise başvuru sıklığı arasında pozitif yönlü, orta düzeyde ilişki belirlenmiştir (p=0,000<0.05). Çoklu regresyon analizi sonuçlarına göre ise; Sağlık Anksiyetesi Ölçeği puanının Dispne 12 Ölçeği, KOAH Değerlendirme Testi puanları ve acil servise başvuru sıklığının anlamlı belirleyicisi olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç: Çalışmaya katılan hastaların sağlık anksiyetelerinin orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Hastaların sağlık anksiyeteleri arttıkça dispne şiddeti ve sağlık durumlarının kötüleştiği, acil servise başvuru sıklıklarının ise arttığı saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: KOAH; Sağlık Anksiyetesi; Dispne; Sağlık Durumu; Acil Servis; Hemşirelik.

Abstract:
Aim: This thesis study was carried out to determine the effect of health anxiety on dyspnea, health status and frequency of admission in patients with COPD who applied to the emergency department.
Materials-Method: The research is descriptive and relation-seeking type. The data in the study conducted with 205 patients with COPD who applied to the Emergency Service of Kuşadası State Hospital between July and December 2022 and met the sample selection criteria; It was collected using the "Patient Information Form", "Health Anxiety Scale", "Dyspnea 12 Scale", "COPD Assessment Test" and "Application Frequency Form". In the statistical evaluation of the data; Pearson correlation and linear regression analyzes were used. Statistical significance level was taken as p<0.05.
Results: The patients' 'Health Anxiety Scale' total score average was 25.722±11.814, 'Dyspnea 12 Scale' total score was 22.502±7,140, physical subscale mean score was 13,551±4,078, emotional subscale mean score was 8.951±4.132, 'COPD Evaluation Test' total score the mean was found to be 24,088±7,417. The average of 'Frequency of Application to the Emergency Department in the Last Six Months' of the patients participating in the study is 12.950±12.358, the score of 'Frequency of Application to the Emergency Department with COPD in the Last Six Months' is 10.080±10,879, 'Frequency of Application to the Emergency Department in the Last 1 Year' The score was 19.650±16,197, and the score of "Frequency of Application to the Emergency Department with COPD in the Last 1 Year" was 15,010±13,413. Positive, high-level correlation between Health Anxiety Scale and Dyspnea 12 Scale total score averages (r=0.703, p=0.000<0.05), positive low-level relationship between Health Anxiety Scale and COPD Assessment Test total score averages (r=0.267, p=0.000<0.05), A positive, moderate correlation was determined between the mean Health Anxiety Scale score and the frequency of admission to the emergency department in the last 1 year and six months (p=0.000<0.05). According to the results of multiple regression analysis; It was determined that the Health Anxiety Scale score was a significant predictor of the Dyspnea 12 Scale, COPD Assessment Test scores and the frequency of admission to the emergency department.
Conclusion: It was determined that the health anxiety of the patients participating in the study was moderate. It was determined that as the health anxiety of the patients increased, the severity of dyspnea and health conditions worsened and the frequency of admission to the emergency department increased.
Key Words: COPD; Health Anxiety; Dyspnea; Health Situation; Emergency Room; Nursing.