Türkiye pazarında farklı kalite kategorilerinde satışa sunulan köpek mamalarının besin madde ve enerji değerlerinin belirlenmesi
Determination of nutrient and energy values ​​of dog foods offered in different quality categories in the Turkish market
Yazar: FUNDA TAŞKIRAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET AKİF KARSLI
Kırıkkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Hayvan Besleme Ve Beslenme Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'de yüksek, orta ve düşük olmak üzere farklı kalite kategorilerinde satışa sunulan köpek mamalarının besin madde ve enerji değerlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla piyasadan temin edilen en az beş farklı firmaya ait yüksek kalitede, 8 adet orta ve 8 adet ise düşük kalitede köpek mamaları toplanmıştır. Toplanan mama örneklerinde sırasıyla kuru madde (KM), ham kül (HK), ham protein (HP), ham yağ (HY), ham selüloz (HS) ve nişasta analizleri yapılmıştır. Bu analiz sonuçları dikkate alınarak mamaların organik madde, total karbonhidrat ve azotsuz öz madde içerikleri hesaplanmıştır. Yine bu mamaların besin madde içeriklerinden mamalara ait enerji (total, sindirilebilir ve metabolik) değerleri hesaplanmıştır. Mamalara ait KM, HK, OM, HP, HY, nişasta, azotsuz öz madde ve total karbonhidrat içeriklerinin istatistiksel olarak benzer (P>0.05), HS içeriklerinin ise özellikle yüksek ile düşük kaliteli mamalar arasında önemli düzeyde farklılık gösterdiği saptanmıştır (P<0.05). Mamalara ait total enerji ile CPM düzeylerinin arasında istatistiksel olarak fark yok iken  (P>0.05), sindirim oranları, sindirilebilir ve metabolik enerji düzeylerinin önemli derecede farklı olduğu tespit edilmiştir (P<0.05). Sonuç olarak, yüksek, orta ve düşük kalite mamalar besin madde içeriği açısından ham selüloz dışında benzer, fakat sindirilebilirlik ve enerji değerleri açısından ele alındığında farlılık gösterdiği görülmüştür. Bununla birlikte bu mamalar arasında ki fiyat farkı göz önüne alındığında bu farklılığı sadece bu iki parametredeki farklılıkla mantıklı bir şekilde açıklamak pek olası gözükmemektedir. Bu mamaların proteinlerinin amino asit içerikleri, yağlarının içerdiği yağ asitleri, vitamin ve mineral düzeyleri gibi daha detaylı bir çalışma yapılarak ele alınmasının doğru olacağı düşüncesi oluşmuştur.

Abstract:
This study aimed to determine the nutritional and energy values of dog foods offered for sale in Turkey in different quality categories: Premium, medium and low. For this purpose, at least five commercially available Premium quality, 8 medium and 8 low quality from different companies dog food was collected. Dry matter (DM), ash, crude protein (CP), ether extract (EE), crude cellulose (CC) and starch contents were analyzed in the collected dog food samples, respectively. Based on these analysis results, the organic matter, total carbohydrate and nitrogen-free extract contents of the foods were calculated. Again, the energy (total, digestible and metabolic) values of these dog foods were calculated from their nutritional contents. It was determined that the DM, ASH, OM, CP, EE, starch, non-nitrogenous extract and total carbohydrate contents of the dog foods were statistically similar (P>0.05), whereas the cellulose contents showed significant differences, especially between Premium and low quality dog foods (P<0.05).  While there was no statistical difference between the total energy and CPM levels of the kittles (P>0.05), it was determined that the digestion rates, digestible and metabolic energy levels were significantly different (P<0.05). In conclusion, it has been observed that high (Premium), medium and low quality dog foods are similar in terms of nutritional content except crude fiber, but differ in terms of energy values. However, considering the price difference between these foods, it does not seem logically possible to explain this difference only with the difference in these two parameters. 
It was thought that it would be appropriate to conduct a more detailed study on the amino acid content of the proteins of these foods, the fatty acids contained in their fat and their vitamin and mineral levels.