Ortaöğretim öğrencilerinin spora yönelmelerinde okul, aile, sosyokültürel çevrenin etkisinin incelenmesi ve akademik başarılarının değerlendirilmesi
Examining the effects of school, family, socio-cultural environment on secondary school students' orientation to sports and evaluating their academic achievements
Yazar: GÖKHAN ÜREN
Danışman: PROF. DR. HAYRETTİN GÜMÜŞDAĞ
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Akademik öz yeterlilik = Academic self-efficacy ; Beden eğitimi = Physical education and training ; Ortaöğretim = Secondary education ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students ; Spor = Sports

Özet:
Cinsiyet, yaş ve sosyoekonomik durum gibi demografik faktörler, bir öğrencinin ortaöğretim okullarında spora yönelimini belirlemede önemli bir rol oynayabilir. Araştırmalar, genel olarak erkeklerin spora kızlardan daha fazla katıldığını ve öğrencilerin yaşlandıkça spora katılımlarının azalma eğiliminde olduğunu göstermiştir. Ek olarak, daha düşük sosyoekonomik koşullara sahip öğrencilerin spora katılma olasılığı, normal koşullara sahip olanlara göre daha düşüktür.
Bir öğrencinin spora yönelimini etkileyen temel faktörlerden biri cinsiyettir. Erkeklerin genellikle spora katılma olasılığı kızlardan daha fazladır ve bu eğilim ortaokullarda belirgindir. Erkeklerin spor takımlarına katılma ve fiziksel etkinliklere katılma olasılığı daha yüksekken, kızların müzik ve resim gibi diğer etkinliklere katılma olasılığı daha yüksektir. Katılımdaki bu boşluk genellikle, kızları spora katılmaktan caydıran toplumsal beklentilere ve klişelere atfedilmektedir. Ancak son zamanlarda yapılan araştırmalar, kız çocuklarını spora teşvik eden, onlara rol model ve destek sağlayan programlarla bu açığın kapatılabileceğini göstermiştir.
Bir öğrencinin spora yönelimini etkileyen bir diğer önemli demografik faktör de yaşıdır. Araştırmalar, öğrencilerin yaşlandıkça spora katılımlarının azalma eğiliminde olduğunu göstermiştir. Bu düşüş genellikle lisenin artan akademik talepleri ve ergenliğin artan sosyal baskılarıyla bağlantılıdır. 
Sosyoekonomik durum da öğrencinin spora yönelimini etkileyen önemli bir faktördür. Araştırmalar, düşük sosyoekonomik koşullara sahip öğrencilerin spora katılma olasılığının, yüksek sosyoekonomik koşullara sahip olanlara göre daha düşük olduğunu göstermiştir. Bunun nedeni, spor tesislerine veya ekipmanlarına erişimin olmaması ve ayrıca ebeveynlerden ve bakıcılardan destek ve teşvik eksikliği ile ilişkilendirilebilir. Ayrıca, düşük gelirli ailelerden gelen öğrencilerin spora katılma ve gerekli ekipmanı karşılayamayabilir, bu da katılım oranının daha düşük olmasına neden olabilir.
Genel olarak, cinsiyet, yaş ve sosyoekonomik durum gibi demografik faktörler, bir öğrencinin ortaöğretim okullarında spora yönelimini belirlemede önemli bir rol oynayabilir. Ancak olası olumsuzluklara karşı doğru destek ve teşvikle bu engeller aşılabilir ve daha fazla öğrenci spora katılma ve sporun getirdiği pek çok faydadan yararlanma fırsatına sahip olabilir.

Abstract:
Demographicfactorssuch as gender, age, andsocioeconomicstatus can play an important role in determining a student'sorientationtosports in secondaryschools. Studieshaveshownthat in general, boysparticipate in sportsmorethangirlsandthattheirparticipation in sportstendstodecrease as students age. Inaddition, studentswithlowersocioeconomicconditionsarelesslikelytoparticipate in sportsthanthosewith normal conditions.
One of the main factorsaffecting a student'ssportsorientation is gender. Boysaregenerallymorelikelythangirlstoparticipate in sports, andthistrend is evident in secondaryschools. Boysaremorelikelytojoinsportsteamsandparticipate in physicalactivities, whilegirlsaremorelikelytoparticipate in otheractivitiessuch as musicandpainting. Thisgap in participation is oftenattributedtosocietalexpectationsandstereotypesthatdiscouragegirlsfromparticipating in sports. However, recentstudieshaveshownthatthisgap can be filledwithprogramsthatencouragegirlstoparticipate in sportsandprovidethemwith role modelsandsupport.
Anotherimportantdemographicfactoraffecting a student'ssportsorientation is age. Research has shownthat as studentsage, theirparticipation in sportstendstodecrease. Thisdecline is oftenlinkedtotheincreasedacademicdemands of highschoolandtheincreasingsocialpressures of adolescence.
Socioeconomicstatus is also an importantfactoraffectingthestudent'sorientationtosports. Studieshaveshownthatstudentswithlowsocioeconomicconditionsarelesslikelytoparticipate in sportsthanthosewithhighsocioeconomicconditions. Thismay be duetolack of accesstosportsfacilitiesorequipment, as well as a lack of supportandencouragementfromparentsandcaregivers. Also, studentsfromlow-incomefamiliesmay not be abletoaffordthenecessaryequipmentandparticipation in sports, resulting in a lowerparticipation rate.
In general, demographicfactorssuch as gender, ageandsocioeconomicstatus can play an important role in determining a student'sorientationtosports in secondaryschools. However, withtherightsupportandencouragementagainstpossiblenegativities, theseobstacles can be overcomeandmorestudents can havetheopportunitytoparticipate in sportsandbenefitfromthemanybenefitsthatsportsbring.