Ana liman seçim kriterleri ve Türkiye'de ana liman seçimine yönelik bir uygulama
Hub port selection criteria: An application for hub port selection in Turkey
Yazar: SAMET BARAN
Danışman: PROF. DR. ÖMÜR YAŞAR SAATÇIOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Deniz İşletmeleri Yönetimi Ana Bilim Dalı / Lojistik Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Denizcilik = Marine ; İşletme = Business Administration
Dizin: Ana limanlar = Hub ports ; Konteyner taşımacılığı = Container transportation ; Liman işletmesi = Port operation ; Limanlar = Ports ; Tesis yer seçimi = Site selection

Özet:
Ana limanlar kendi hinterland alanına özgü yükleri de elleçleyen, konum, tesisler, yan servisler ve çevre konularında bulunduğu bölgedeki diğer limanlara üstünlük gösteren büyük çaplı yükleme/boşaltma merkezleridir. Dünya üzerinde küreselleşme ile bölgeler ve kıtalar arası artan ticari rekabet ana limanların rekabetini gündeme getirmiş ve ana limanların seçim kriterleri hakkında bir çok çalışma yürütülmüştür. Çalışmada öncelikle literatür taraması ile ana liman seçim kriterleri ve genel karakteristikleri bulunmuştur. Seçim kriterlerinin Türkiye'de bir ana liman değerlendirilmesinde kullanılabilmesi teyidi ve Türkiye'de ana liman olma potansiyeli gösteren limanların bilgileri açık uçlu anket sorularıyla akademisyenler ve özel sektörden alınmıştır. Bu bilgiler ışığında beş potansiyel ana liman ve yedi ana liman seçim kriteri bulunmuştur. Kriterler hem taşıma işleri komisyoncuları, hem de düzenli hat deniz yolu taşımacılığı yapan şirket acenteleri bakış açısından ve en son genel bir bakış açısıyla değerlendirilmiştir. Genel sonuçlara göre ana liman seçim kriterleri içerisinde en önemlileri sırasıyla; pazara yakınlık ve hinterland, liman konumu, liman ücretleri, liman intermodal ağı, liman altyapısı, elleçleme ekipmanlarının verimliliği ve liman kapasitesi olurken; değerlendirilen limanlar arasında ana liman olmaya en uygun limanlar sırasıyla Ambarlı Limanı, Kocaeli Limanı, Mersin Limanı, Aliağa Limanı ve Asyaport Limanı olmuştur.

Anahtar Kelimeler: Ana Liman, Ana Liman Seçimi, Konteyner Taşımacılığı

Abstract:
Hub ports are large-scale loading/unloading centers, which handle cargoes specific to their hinterland area and they are superior to other ports in the region in terms of location, facilities, ancillary services and the environment. The globalization in the world and the increasing commercial competition between regions and continents have brought forward the competition of the hub ports and many studies have been conducted on the selection criteria of the hub ports. In the study, hub port selection criteria have been found by literature review. Confirmation of selection criteria's employability to assess a hub port in Turkey and the port information showing the potential to become a hub port in Turkey has been taken from the academics and private sector with an open-ended survey. In the light of this information, five potential hub ports and seven hub port selection criteria have been found. The criteria have been evaluated from the point of view of the forwarders as well as the shipping lines and lastly from the combined point of  view. According to the general results, the most important hub port selection criteria are; proximity to the market and hinterland, port location, port charges, port intermodal network, port infrastructure, efficiency of handling equipment and port capacity. The most suitable ports to be the hub ports among the ports evaluated has been found as Ambarlı Port, Kocaeli Port, Mersin Port, Aliağa Port and Asyaport.

Keywords: Hub Port, Hub Port Selection Criteria, Container Transportation