Bilişim teknolojileri ve yazılım dersi öğretim programına yönelik öğrenci görüşlerinin dijital vatandaşlık bağlamında incelenmesi
An investigation of the views of students about information technology and software course's curri̇culum in the context of digital citizenship
Yazar: ABDULLAH CEMİL ELÇİ
Danışman: DOÇ. DR. MEDİHA SARI
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişim teknolojileri dersi = Information technology course ; Bilişim teknolojileri ve yazılım dersi = Information technology and software course ; Sayısal vatandaşlık = Digital citizenship ; Vatandaşlık = Citizenship ; Yazılım = Software ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretim = Teaching ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Bu çalışma Bilişim Teknolojileri ve Yazılım (BTY) dersi öğretim programına yönelik öğrenci görüşlerinin dijital vatandaşlık bağlamında incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. 
Araştırmanın evreni 2014-2015 Eğitim-öğretim yılında Adana ili merkez ilçelerindeki ortaokullara devam eden 5 ve 6. Sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Evrendeki okullardan alt, orta ve üst sosyo-ekononik düzeyden olacak şekilde yansız küme örnekleme yoluyla pilot çalışma için her düzeyden ikişer adet olmak üzere altı okul, asıl uygulama içinse her düzeyden birer adet olmak üzere üç okul seçilmiştir. Araştırmanın pilot uygulamasına, alt sosyo-ekonomik düzeydeki okuldan 96, orta sosyo-ekonomik düzeydeki okuldan 118 ve üst sosyo-ekonomik düzeydeki okuldan da 97 olmak üzere toplam 311; asıl uygulamasına ise , alt sosyo-ekonomik düzeydeki okuldan 87, orta sosyo-ekonomik düzeydeki okuldan 93 ve üst sosyo-ekonomik düzeydeki okuldan da 84 olmak üzere toplam 264 öğrenci katılmıştır.
Bu araştırmada veriler, araştırmacı tarafından bu çalışma kapsamında geliştirilen BTY Dersinde Dijital Vatandaşlık Ölçeği (BTY-DVÖ)  kullanılarak toplanmıştır.
Verilerin analizinde SPSS 21 paket programı kullanılarak betimsel istatistikler incelenmiştir. Ayrıca bağımsız gruplar t testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Bulguların anlamlı olup olmadığının değerlendirilmesinde .05 anlamlılık düzeyi ölçüt alınmıştır. Analizler yapılmadan önce örneklemin "doğrusallık" ve "normallik" sayıltılarını karşıladığı belirlenmiştir.
BTY-DVÖ'den elde edilen bulgulara göre dijital etik-kanun ve buna bağlı hak ve sorumluluklar boyutuyla ilgili bilgi, beceri ve değerlerin kazandırılmasında BTY dersi ortanın üzerinde, dijital okuryazarlık boyutuyla ilgili bilgi, beceri ve değerlerin kazandırılmasında ortanın çok az altında, dijital güvenlik ve dijital iletişim boyutlarıyla ilgili bilgi, beceri ve değerlerin kazandırılmasında ise ortanın biraz üzerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Araştırmada BTY-DVÖ'den alınan puanların öğrencilerin kişisel bilgilerine göre karşılaştırılmasından elde edilen sonuçlara göre sınıf düzeyi ve cinsiyet açısından anlamlı farklar bulunmamıştır. Öte yandan ailenin gelir düzeyine, evinde bilgisayar ve internet bağlantısı bulunup bulunmamasına, anne-baba eğitim düzeyine ve okulun sosyo-ekonomik düzeyine göre BTY dersinin öğrencilerin dijital vatandaşlık bilgi, beceri ve değerlerini kazanmaları üzerindeki katkı düzeyleri arasında anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir (p<.05).  



Anahtar kelimeler: Dijital vatandaşlık, bilişim teknolojileri ve yazılım dersinde dijital vatandaşlık ölçeği (BTY-DVÖ)

Abstract:
This study examines the students' views about curriculum of Information Technologies and Software (ITS) course in the context of digital citizenship.
Research population includes fifth and sixth grade students who proceed their secondary school in the central district of Adana in 2014-2015 education year. For pilot study, two by two schools from each statue in total six schools, which are identified as low, middle and upper socio- economic status by unbiased cluster sampling method, were selected from research population. Three schools that are from each status were selected for the main study. .
The pilot study of the research is conducted on 311 students; 97 of them from the schools which have upper socio economic status, 118 of them from the schools which have middle socio- economic status and 96 of them from the schools which have low socio-economic status. The main study was  conducted on 264 students; 84 of them from the schools which have upper socio- economic status and 93 of them from the schools which have middle socio- economic status and 87 of them from the schools which have low socio-economic status.
In this research, data were gathered by using the scale of Digital Citizenship in Information Technologies and Software (ITS-DCS) course which was developed by the researcher in this study.
In data analysis, descriptive statistics were examined by means of SPSS 21 package software. Furthermore; independent samples t-test and one-way analysis of variance were used. In evaluating the findings in being meaningful or not; 0.5 significance level is determined as a criteria. It is identified that the sample meets the premises for "linearity" and "normality" before the analysis was done.
According to the findings of ITS-DCS, effect of the ITS course in contribution to gaining the knowledge, skills and values related to dimension of digital ethics-law and, rights and responsibilities depending on these is over the average. While contribution of the ITS course to gaining knowledge, skills and values related to the dimension of digital literacy is slightly below the average; it is slightly over the average for dimensions of digital security and digital communication.
When the students' ITS-DCS scores compared according to their demographic information, it was found that there was no difference between these scores in terms of their grades and gender. On the other hand, there was significant difference between the contribution level of ITS course on students' gaining digital citizenship knowledge, skills and values in terms of their family income, their parents' education level, socio-economic status of their schools and whether they have a computer and internet at home or not (p<.05)



keywords: Digital citizenship, digital citizenship scale in information  technologies and software course