İlköğretim öğrencilerine insani değerler eğitimi verilmesi ve ahlaki olgunluk ölçeği ile eğitimin sınanması
Instruction human value program and evaluating it using moral maturity inventory
Yazar: BÜLENT DİLMAÇ
Danışman: PROF. DR. ADNAN KULAKSIZOĞLU
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ahlak = Morality ; Ahlaki olgunluk = Moral maturity ; Değer yargısı = Value judgment ; Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Ölçekler = Scales ; Öğrenciler = Students ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
84 ÖZET Bu araştırmanın amacı, ilköğretim dördüncü ve beşinci sınıf öğrencilerine İnsani Değerler Eğitimini vermek ve Ahlâki Olgunluk Ölçeği ile bu programın etkililiğini sınamaktır. Bu araştırmada kullanılmak üzere bir Ahlâki Olgunluk Ölçeğinin geliştirilmesi de bir alt amaç olarak kabul edilmiştir. Bu amaca yönelik olarak İnsani Değerler Eğitim Programını Türk kültürüne uyarlama çalışmaları yapılmış ve bir Ahlâki Olgunluk Ölçeği geliştirilmiştir. Bu araştırma İstanbul İli Kadıköy İlçesi Küçükyalı Çocuk Esirgeme Kurumunda gerçekleşmiştir. Uygulamada bu kurumda kalan 1 8'i deney ve 1 8' denek de kontrol grubu olmak üzere 36 kişi yer almıştır. Araştırmaya katılanlar 11 'i dördüncü sınıfta, 7"side beşinci sınıfa devam eden 10 ve 11 yaşlarındaki öğrencilerdir. Araştırma süreci, 26 Mart 1999 ile 25 Haziran 1999 arasını kapsamaktadır. Bu araştırmanın tez olarak yazılması aşaması ise Ekim 1999 da tamamlanmıştır. Ahlâki Olgunluk Ölçeğin geçerlilik ve güvenirlilik çalışmaları yapıldıktan sonra, öğrenci grubu seçilmiştir. Deney ve kontrol grubu yansız olarak oluşturulmuştur. Grupların denk olduğu istatistiksel olarak test edilmiştir. Deney grubunda yer alan 18 öğrenciye 36 oturum süren İnsani Değerler Eğitimi verilmiştir. Bu oturumlar haftada 3 oturum, her oturum bir saat olmak üzere 36 oturumda yapılmıştır. Kontrol grubuna ise her hangi bir eğitim verilmemiştir. Uygulamaya ilişkin bulguları şu şekilde özetleyebiliriz: 1. Deney grubunun öntest ölçüm puanları ile sontest ölçüm puanları arasında sontest lehine anlamlı bir farklılık vardır. Kontrol grubu için böyle bir farklılık söz konusu değildir. 2. Deney ve kontrol grubunun sontest ölçüm sonuçlarına göre deney grubu lehine anlamlı bir farklılık söz konusudur. Bu sonuç da vermiş olduğumuz programın etkisini göstermektedir.85 3. Deney ve kontrol grubundaki dördüncü sınıf öğrencilerinin sontest sonuçlan arasında deney grubundakiler lehine anlamlı bir fark vardır. Bu sonuç İnsani Değerler Eğitim programından geçmiş dördüncü sınıf öğrencilerinin AOÖ' inden anlamlı derecede yüksek puan aldığını göstermektedir. 4. Deney ve kontrol grubundaki beşinci sınıf öğrencilerinin sontest sonuçları arasında deney grubundakiler lehine anlamlı bir fark vardır. Bu sonuç İnsani Değerler Eğitim programından geçmiş beşinci sınıf öğrencilerinin AOÖ' inden anlamlı derecede yüksek puan aldığını göstermektedir. 5. Cinsiyet alt grupları olarak bakıldığında deney ve kontrol grubunda yer alan kız öğrencilerinin sontest ölçüm sonuçlarında deney grubunda yer alan kız öğrencilerinin lehine anlamlı bir farklılık söz konusudur. 6. Deney ve kontrol grubunda yer alan erkek öğrencilerinin sontest ölçüm sonuçlarına bakıldığında deney grubunda yer alan erkek öğrenciler lehine anlamlı bir farklılık söz konusudur. İnsani Değerler Eğitiminden elde edilen bulgular ışığında bu programın ilköğretime giden çocukların ahlâki olgunluk düzeyinin gelişmesinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
86 ABSTRACT The aim of this study was to give the Human Value Education Program to 4n and 5lh grade students of primary schools and to evaluate the efficiency of the program using Moral Maturity Scale. Developing a Moral Maturity Scale was also a subaim of the study. Firstly, English Form of Human Value Education Program was adopted into Turkish culture and a Moral Maturity Scale was developed. The study was given the inhabitants of the Küçükyalı Çocuk Esirgeme Kurumu, Kadıköyjstanbul. 36 subjects, (18 of them in experimental group and the other 18 in control group) were participated the research. The groups were consisted the 11 students from 4lh grade and 7 students from 5th grade aged between 10 and 11 years old. The research period was between the March 26th 1999 and June 25th 1999. After the reliability and validity study of The Moral Maturity Scale, the student groups were selected. The experimental and control groups were formed in an unbiased way. 18 students formed the experimental group was given Human Value Education Program lasting 36 sessions. The sessions were realized as follows: each week 3 sessions were implemented and each session lasted one hour. No program was implemented to the control group and they have no information about program content. The findings can be summarized as follows: 1 - In experimental group, there was a significant difference between the pretest and posttest scores on the behalf of the latter one. No difference was found in the control group in this respect.87 2- There is significant difference between the experiment and control group scores on the behalf of the former one considering posttest scores. This finding can be an evidence for the efficiency of the program. 3- There was a significant difference between the posttest scores of the 4n grade students of experimental and control groups on the behalf of the former one. th There was a significant difference between the posttest scores of the 5 grad students of experimental and control groups on the behalf of the former one. 5- In terms of sex variable, There was a significant difference between the posttest scores of girls of experimental and control groups on the behalf of the former one. 6- There was a significant difference between the posttest scores of boys of experimental and control groups on the behalf of the former one. In the light of the findings derived The Human Value Education Program, the results were interpreted and it was concluded that the program was efficient for students' moral maturity in the primary schools.