Kanatlı orijinli salmonella kentucky suşlarından canlı mutant aşı adayı suşunun geliştirilmesi
Development of live mutant vaccine candidate strain from salmonella kentucky strains of poultry origin
Yazar: BARIŞHAN DOĞAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET AKAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Mikrobiyoloji = Microbiology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Kümes hayvanları = Poultry ; Mutasyon = Mutation ; Salmonella = Salmonella

Özet:
insanlarda ve hayvanlarda gastrointestinal sistem enfeksiyona neden olan önemli zoonotik bir patojendir. Tavuklarda, Salmonella sıklığını azaltmada aşılama özellikle S. Enteritidis ve S. Typhimurium kolonziasyonasyonuna karşı kullanılmaktadır. Bu tez çalışmasında, Türkiye'de kanatlı hayvanlarda dominat Salmonella serovarlarından biri olan S. Kentucky'e karşı aroA mutant canlı aşı aday suşunun geliştirilmesi ve in-vitro karakterizasyonu amaçlanmıştır.
Bu tez çalışmasında, USRL kültür koleksiyonundaki S. Kentucky suşlarından fenotipik ve moleküler özelliklerine göre mutasyon yapılacak suş seçimi gerçekleştirildi. Seçilen suşta, aroA mutasyonu Lambda-Red rekombinasyon metodu ile gerçekleştirildi. aroA mutant suş ile saha suşuna karşılatırmalı olarak adhezyon ve invazyon analizi, hareket analizi, biyokimyasal analizler, antibiyotik ve EDTA duyarlılık analizi yapıldı. aroA mutant canlı S. Kentucky aşı adayı suşunun in-vitro analiz bulgularında saha suşuna göre adhezyon ve invazyon yeteneğinin 15 kat zayıfladığı; hareketliliğinin azaldığı; H2S üretmediği; ampisiline, amoksisiline, trimethoprime, sülfametoksazole daha duyarlı hale geldiği; EDTA duyarlılığının 16 kat arttığı belirlendi.
Sonuç olarak bu tez çalışmasında, kanatlı hayvanlarda aşı potansiyeli olan aroA mutant canlı S. Kentucky suşu elde edildi. Gelecekte yürütülecek in-vivo ve eprüvasyon çalışmaları sonrasında şuan için aşı adayı olan aroA mutant canlı S. Kentucky suşunun, kullanılabilir bir aşı olma potansiyelinin yüksek olduğu belirlendi. aroA mutant canlı S. Kentucky suşunun eprüvasyon çalışmalarının yapılması, kolonizasyon ve mukozal bağışıklığın belirlenmesi ile aşı olarak kullanılabilirliği ile ilgili bilgi sağlayacaktır.

Abstract:
Salmonella is an important zoonotic pathogen that causes gastrointestinal tract infections in humans and animals. In poultry, vaccination is used to reduce the incidence of Salmonella, especially against colonization of S. Enteritidis and S. Typhimurium. In this thesis, it was aimed to develop and in-vitro characterization of aroA mutant live vaccine candidate strain against S. Kentucky, one of the dominant Salmonella serovars in poultry in Turkey.
In this thesis, strain selection was performed from S. Kentucky strains in the USRL culture collection according to their phenotypic and molecular characteristics. In the selected strain, aroA mutation was carried out by Lambda-Red recombination method. Adhesion and invasion analysis, movement analysis, biochemical analysis, antibiotic and EDTA susceptibility analysis were performed comparatively to the aroA mutant strain and the field strain. In the in-vitro analysis findings of the aroA mutant live S. Kentucky vaccine candidate strain, the adhesion and invasion ability was weakened by 15 fold compared to the field strain; decreased mobility; does not produce H2S; become more sensitive to ampicillin, amoxicillin, trimethoprim, sulfamethoxazole; It was determined that EDTA sensitivity increased 16 fold.
As a result, in this thesis study, aroA mutant live S. Kentucky strain with vaccine potential in poultry was obtained. After in-vivo and challenge studies to be carried out in the future, it was determined that the aroA mutant live S. Kentucky strain, which is currently a vaccine candidate, has a high potential to be a usable vaccine. Performing challenge studies of aroA mutant live S. Kentucky strain will provide information about its use as a vaccine, as well as colonization and determination of mucosal immunity.