4. ve 5. sınıf diş hekimliği öğrencilerinin pedodonti kliniğindeki çalışma duruşlarının ve kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları için risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of 4th and 5TH grade dentistry students' working postures in pedodontics clinic and risk factors for musculoskeletal system disorders
Yazar: ZELİHA ÖZGÖÇMEN
Danışman: PROF. DR. ZÜHAL KIRZIOĞLU
Süleyman Demirel Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Diş hekimliği = Dentistry ; Duruş = Posture ; Kas-iskelet hastalıkları = Musculoskeletal diseases ; Kas-iskelet sistemi = Musculoskelatal system ; Pedodonti = Pedodontics ; Risk faktörleri = Risk factors ; Öğrenciler-dental = Students-dental ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Amaç: Diş hekimlerinde, mesleğin erken dönemlerinden itibaren sık görülen kas-iskelet sistemi ağrıları için önemli bir risk faktörü çalışma duruşlarıdır. Özellikle, küçük yaştaki hastaları tedavi ederken, ideal çalışma duruşu bozulabilmektedir. Çalışmamızda, mesleğin başındaki 4. ve 5. sınıf diş hekimliği öğrencilerinin pedodonti kliniğindeki çalışma duruşlarını ve kas-iskelet sistemi semptomları için risk faktörlerini değerlendirmek amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem: Pedodonti kliniğine staj yapmak üzere gelen, onamı alınan 4. ve 5. sınıf toplam 129 diş hekimliği öğrencisine, kas-iskelet sistemi semptomları ve risk faktörlerini içeren değerlendirme formu doldurtulmuştur. Sol elini kullanan ve teşhis konulmuş kas-iskelet sistemi rahatsızlığı (KİSR) bulunan öğrenciler haricindeki toplam 105 öğrencinin farklı yaşlardaki hastaların tedavisi sırasındaki çalışma duruşları, fotoğraflar üzerinden Modified Dental Operator Posture Assessment Instrument (Modifiye Dental Operatör Postür Değerlendirme Aracı-M-DOPAI) kullanılarak ve açı ölçümleri yapılarak incelenmiştir.
Bulgular: Öğrencilerde, kas-iskelet sisteminde yüksek oranda ağrı/rahatsızlık olduğu görülmüştür. En çok ağrı/rahatsızlık hissedilen bölgeler; boyun, bel, sırt ve omuz olarak tespit edilmiştir. 4. sınıf öğrencilerinde 5. sınıf öğrencilerine göre; kız öğrencilerde erkek öğrencilere göre semptomların daha yüksek oranda görüldüğü tespit edilmiştir. Koruyucu stratejiler ile ilgili farkındalığın düşük olduğu anlaşılmıştır. Ergonomi konusunu bilmelerine karşın pratikte uygulayamadıkları, genel olarak sıcaklık dışında ekipman ve çalışma ortamından memnun olmadıkları anlaşılmıştır. Çalışma duruşları incelendiğinde, genel olarak yüksek M-DOPAI skorları aldıkları görülmüştür. 5-7 yaş grubundaki hastalarda ve üst çenede çalışırken skorların yükseldiği belirlenmiştir. Vücut bölümlerinin açı ölçümlerinde; boyun öne ve lateral fleksiyonu ve sol kol abdüksiyonunda yüksek açılar tespit edilmiştir. Üst çenede ve küçük yaştaki hastalarda çalışmanın, pozisyonları en çok etkileyen durumlar olduğu anlaşılmıştır.
Sonuç: 4. ve 5. sınıf diş hekimliği öğrencilerinin yüksek oranda ağrı hissetmeleri ve KİSR gelişmemesi için gerekli olan ergonomik prensipleri uygulamamaları; KİSR açısından risk altında olabileceklerini düşündürmüştür. Pedodonti kliniğinde çalışma duruşlarının uygun olmadığı görülmüş, özellikle küçük yaştaki hastalarda ve üst çenede çalışırken daha kötü duruşlar gözlenmiştir. İlerleyen dönemlerde KİSR gelişmemesi için erken dönemde farkındalığın oluşturulması ve ergonomik koşulların sağlanması gerekmektedir.

Anahtar kelimeler: Pedodonti, çalışma duruşları, diş hekimliği öğrencileri, kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları, ergonomi

Abstract:
Aim: An important risk factor for musculoskeletal pain, which is common in dentists from the early stages of the profession, is working postures. Ideal working posture may be impaired especially when treating child patients. In our study, we aimed to evaluate the working postures in the pedodontics clinic of 4th and 5th grade dentistry students, whose at the beginning of the profession, and the risk factors for musculoskeletal symptoms.
Materials and methods: An evaluation form including musculoskeletal symptoms and risk factors was filled in a total of 129 dentistry students of 4th and 5th grade who interns in the pedodontics clinic and whose consent was obtained. Working postures during the treatment of patients of different ages of except for those who are left handed and have a diagnosed musculoskeletal system disorders (MSD) a total of 105 students were examined using the Modified Dental Operator Posture Assessment Instrument (M-DOPAI) and using angle measurements through photographs.
Results: It was observed that the students had a high rate of pain/discomfort in the musculoskeletal system. The areas where the most pain/discomfort was felt were determined as neck, waist, back and shoulder. It has been determined that the symptoms are seen at a higher rate in 4th grade students and female students by comparison with 5th grade students and male students. It has been understood that awareness about preventive strategies is found to be inadequate. It has been found that although they know about ergonomics, they cannot apply it in practice and are generally not satisfied with the equipment and working environment except for temperature. When working postures were examined, it was seen that they generally had high M-DOPAI scores. It was determined that the scores increased in patients group of 5-7 ages and while working in the upper jaw. In angle measurements; it was observed that angles of neck forward and lateral flexion, and in left arm abduction are high. It has been understood that the most effective situations for working posture are working in the upper jaw and younger patients.
Conclusion: The fact that 4th and 5th grade dentistry students feel high rates of pain and do not apply the ergonomic principles necessary to prevent the development of MSD suggested that they may be at risk in terms of MSD. It was observed that working postures were not appropriate in the pedodontics clinic. Especially when working in younger patients and working in the upper jaw worse postures were observed. In order to prevent the development of MSD in the future, it is necessary to create awareness and provide ergonomic conditions in the early period.

Keywords: Pedodontics, working posture, dentistry students, musculoskeletal disorders, ergonomics