Lamiaceae (Ballıbabagiller) familyasına ait bazı bitki türlerinin tohumla üretimi
Seeding of some plant species belonging to Lamiaceae family
Yazar: FATMA ÖNAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞİRİN DÖNMEZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Çalışmanın amacını;  "Göller Yöresi'nde doğal yayılış gösteren ve Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi Botanik Parkı'nda kültüre alınan Lamiaceae familyasına ait 4 taksonun (Ajuga chamaepitys subsp. chia var. chia, Ajuga orientalis, Teucrium chamaedrys, Teucrium polium), tohumla üretim olanaklarının belirlenmesi oluşturmaktadır. Süs bitkisi olarak kullanım potansyeli olan bu dört takson 2015 vejetasyon döneminde kültüre alınmış ve 2016 vejetasyon dönemi sonunda tohumlar toplanmıştır. Aynı dönemde bu dört türün doğal yayılış gösterdiği alanlardan da tohumlar toplanarak 2017 vejetasyon döneminde tohumla üretim denemeleri yapılmıştır. Tohumlarda çimlenme testi, fide çıkış testi gerçekleştirilmiş, çıkan fidelerde görsel karakteristiklerin (bitki boyu, bitki çapı, yaprak boyu, yaprak eni) ve SPAD değerinin ölçümü yapılmıştır. Alınan örneklerde bazı makro ve mikro elementlerin  (Total N, P, K, Ca, Mg, Fe, Cu, Mn and Zn) analizleri gerçekleştirilmiştir. 
Tohumla üretimde bitkilere ait çimlenme yüzdeleri hepsinde %50'nin altında kalmıştır. Fide çıkış hızı 20 ile 36 gün arasında değişmiştir. Fidelerde yapılan ölçüm ve analizlerde farklılık gözlenmemiştir.
Görsel karakteristik ölçümleri ve biyokimyasal analiz sonuçları değerlendirildiğinde bu dört bitkiye ait tohum üretim potansyeli deneme alanı ile doğal ortamdan toplanan bitkilerde aynı olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Ajuga, Teucrium, Lamiaceae, Tohum, Tohumla Üretim.

Abstract:
The aim of this study is to determine the seed production possibilities of 4 taxa (Ajuga chamaepitys subsp. chia var. chia, Ajuga orientalis, Teucrium chamaedrys, Teucrium polium) belonging to the Lamiaceae family which is naturally distributed in Lakes Region-Turkey and cultivated in the Botanic Park of Süleyman Demirel University in Isparta. These four taxa, which have potantial as ornamental plants, were cultivated in 2015 vegetation period and seeds were collected at the end of 2016 vegetation period. During the same period, seeds were also collected from the areas where these four species were naturally distributed and seed production trials were made in 2017 vegetation period. Seed germination tests and seedling raising tests were carried out; in the seedling, visual characteristics (plant height, plant diameter, leaf width, leaf length) and SPAD values were measured. Some macro and micro elements (Total N, P, K, Ca, Mg, Fe, Cu, Mn and Zn) were analyzed in the samples taken.
Germination percentages of plants in seed production remained below 50%. Seedling output rate ranged from 20 to 36 days. There was no difference in the measurements and analyzes in seedlings.
When the results of visual characteristic measurements and biochemical analysis were evaluated, it was concluded that the seed production potential of these four plants was the same in plants collected from the natural environment.

Keywords: Ajuga,  Teucrium, Lamiaceae, Seed, Seed Production.