İznik Ömerli köyü kırsal mimarisinin çevresel sürdürülebilirlik bağlamında incelenmesi ve koruma önerisi geliştirilmesi
Examination of the rural architecture of Iznik Omerli settlement in the context of environmental sustainability and to development on conservation proposal
Yazar: ECEM PAÇİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU BÜKEN CANTİMUR
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Koruma-Yenileme ve Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Endüstri Devrimi ile başlayıp süregelen teknoloji ve sanayi alanındaki gelişmeler, bu süreçte artan nüfus, ekolojik dengenin bozulması, küresel ısınma, çevre kirliliği, doğal kaynakların azalması gibi sorunları beraberinde getirmiştir. Yaşanan bu sorunlar ile birlikte ekoloji ve sürdürülebilirlik kavramı önem kazanmıştır. Gelecek nesillere çevresel ve ekonomik olanakların en az günümüz seviyesinde ulaşmasını sağlamak amaçlanmaktadır. 
Sürdürülebilir mimarlık ile enerji ve doğal kaynakların etkin kullanıldığı, sağlıklı, konforlu ve işlevsel mekanların, dayanıklı ve çevreye duyarlı malzemeler kullanılarak yapıldığı üretimler amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda sürdürülebilir mimarlık, 'ekolojik mimarlık', 'yeşil doku' ve 'çevre dostu tasarımlar' gibi terimleri de beraberinde getirmektedir. 
Kırsal mimarlık yıllar boyu tarihi, sosyal ve kültürel veriler doğrultusunda, bulunduğu bölgenin iklim ve topografyasına en uygun çözümleri bularak şekillenen eşsiz mimarlık örneklerini sergilemektedir. Günümüzde doğru bir yapılaşma için kırsal mimarlığın öz nitelikleri incelenmeli ve edinilen bilgiler günümüz teknolojisi ve şartlarına uyarlanarak hareket edilmelidir. Bu çalışma, kırsal mimari öz niteliklerini, sürdürülebilirliğin çevresel boyutu ve ekolojik mimari tasarım bileşenlerini kapsamaktadır.
Çalışmanın birinci bölümünde; konuya giriş yapılmış, araştırmanın amacı ve yöntemi ile ilgili bilgiler verilmiştir. 
İkinci bölümde; kırsal alan, sürdürülebilirlik ve ekoloji kavramları tanımlanmış. Tanımların birbirleriyle olan ilişkileri, sürdürebilir ve ekolojik tasarım ilkeleri, kırsal mimarinin sürdürülebilirlik boyutu üzerinde durulmuştur. Bölümde ayrıca kırsal mimarinin çevresel sürdürebilirliğinin değerlendirilmesine yönelik bir yöntem geliştirilmesi amaçlanmıştır. 
Üçüncü bölümde; Ömerli Köyü kırsal yerleşiminin coğrafi, fiziksel özellikleri ve tarihsel gelişimi incelenmiş, çevrenin sosyo-ekonomik yapısı değerlendirilmiştir. 
Dördüncü bölümde; Ömerli kırsal yerleşiminin, geleneksel mimari dokusu, yerleşim ve yapı ölçeğinde incelemiş, köy genelinde yapılan analiz çalışmaları sunulmuştur. Yerleşimdeki yapıların plan, cephe, malzeme ve yapım sistemi özellikleri ayrıntılı olarak incelenerek çözümlemeleri yapılmıştır. 
Beşinci bölümde; ikinci bölümde geliştirilen yöntem üzerinden Ömerli kırsal yerleşiminin çevresel sürdürülebilirlik boyutu, ekolojik tasarım bileşenleri üzerinden ele alınarak değerlendirilmiştir.
Altıncı bölümde; Ömerli kırsal yerleşim dokusunun korunabilmesi için yasal ve yönetsel, sosyo-kültürel sürdürülebilirlik, sosyo-ekonomik sürdürülebilirlik açılarından öneriler geliştirilmiş, sürdürülebilirliğin çevresel boyutu üzerinden, yerleşim ve yapı ölçeğinde çözümler sunulmuş, tezin bütününe yönelik sonuç ve değerlendirme yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilirlik, Çevre, Ekoloji, Ekolojik Mimarlık, Geleneksel Mimarlık, Kırsal Mimari, Ömerli Köyü Kırsal Yerleşimi.

Abstract:
The progress in technology and industry started with the Industrial Revolution,at the same time increase in population comes with issues such as the deterioration of ecological balance, global warming, environmental pollution, and the scarcity of natural resources. The sustainability approach gains importance as these issues exist. Environmental and economic issues are treated as the goal is to hand down the opportunities of today to the next generations.
Effective use of energy and natural resources, construction of durable and environmentally sensitive materials use in healthy, comfortable and functional spaces are intended. In that matter, ecological architecture, green areas, and environmentally friendly designs terms comes with sustainable architecture.
Rural architecture displays, in line with the history, social and cultural data, the unique examples of architecture shaped by data derived from best solutions to the climate and topography input of the region. In order to construct better built environment, the characteristics of rural architecture shall be examined, moreover received data need to be updated to the current conditions and used technology. This work envelopes the characteristics of rural architecture, sustainability in dimension of environment, and the context of ecology in architectural design.
In the first chapter of the thesis; subject is introduced, and information is given regarding the purpose and method of the research.
In the second chapter; rural area, sustainability, and ecology concepts are defined. The relations of the terms with each other, sustainable and ecological design keynotes, the sustainability dimension of rural architecture are discoursed. Also, it aims to develop a method for assessment of the environmental sustainability of rural architecture.
In the third chapter; Ömerli rural settlement is examined, moreover the socio-economic structure of the environment is assessed.
In the fourth chapter; vernacular architecture of Ömerli rural settlement analyzed in scale of environment and building scale, analysis studies conducted throughout the settlement are presented. Buildings in the settlement are studied in detail of plan, facade, material and construction techniques.
In the fifth chapter; the environmental sustainability dimension of the Ömerli rural settlement is evaluated by considering the ecological design components using the method developed in chapter two.
In the sixth chapter; for the conservation of Ömerli rural settlement texture, proposals are developed in regards of codes and legislations, socio-cultural and socio-economic sustainability. Outputs on the environmental dimension of sustainability in settlement and building scales are presented. Finally, conclusion and evaluation on the thesis is declared.

Key Words: Sustainability, Environment, Ecology, Ecological Architecture, Rural Vernacular  Architecture, Rural Architecture, Ömerli Rural Settlement.