Birinci TBMM'de Diyarbakır milletvekilleri ve meclis faaliyetleri
Diyarbakır deputies in the first grand national assembly of Turkey (T.B.M.M.) and their avtivities
Yazar: MÜJDE SONGAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA NURİ TÜRKMEN
Batman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Diyarbakır = Diyarbakır ; Milletvekili = Deputy ; Siyasi faaliyetler = Political activities ; Siyasi tarih = Political history ; TBMM Hükümeti = TBMM Government ; TBMM I. Dönem = TBMM I. Period

Özet:
Bu çalışma ile 1920-1923 yılları arasındaki 1. Yasama dönemi içerisinde görev yapan Diyarbakır milletvekillerinin TBMM'deki siyasi faaliyetleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu arştırma ile bu dönemde görev yapmış olan Diyarbakır milletvekillerinin, biyografileri, meclis çatısı altında sunmuş oldukları takrir ve teklifleri ve diğer faaliyetleri ile bölgenin gelişimine, bölgedeki sorunlara çözüm üretilmesi noktasında, Türkiye siyasal yaşamına katkılarının belirlenmesi amaç edinilmiştir. 
TBMM çatısı altında Diyarbakır milletvekilleri görevleri süresince sosyal, ekonomik, siyasi konularda çeşitli konuşmalar yapmış ve teklifler vermişlerdir. Bu tekliflerin savaştan yeni çıkılmış olması sebebiyle genellikle savaş sırasında zarar gören bölgelerde bulunan şehirlerin imarı, yol yapımı, halka yiyecek ve ödenek sağlanması, asker teşkilatı düzenlemeleri, asker teşkilat bütçesi ve askeri kişilerin maaşları, hıyaneti-i vataniyeden yargılananlar, demiryollarının iyileştirilmesi, ülke genelinde ihtiyacı olan kurum ve bölgelere gerekli maddi ve sosyal imkanların sağlanması hususunda gerek ülke yararına olan konulardaki taleplerinin yanı sıra Diyarbakır bölgesinin temsilcileri olarak Diyarbakır ulaşımının iyileştirilmesi, Diyarbakır'da faaliyette bulunan İstiklal mahkemeleri ve daha birçok konuda öncelikle temsil ettikleri bölgenin sonra ulusal düzeyde halkın sesi ve elçisi olmaya çalıştıkları ve bu görevi vatana ve millete yararlı birer fert olarak icra ettikleri görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Parlamento, Diyarbakır, Milletvekilleri, TBMM.

Abstract:
With this study, the political activities of the Diyarbakır deputies who served in the first legislative period between 1920-1923 in the Parliament were put forward. This reserch this period, who served with the Diyarbakır deputies, biographies, parliament memorandum to be submitted under the roof and offers the region's development and other activities, in producing solutions to the problem spots in the region, Turkey has acquired the purpose of determining the contribution to political life. 
Under the roof of the Turkish Grand National Assembly, deputies of Diyarbakır made various speeches and made proposals on social, economic and political issues. Since these proposals have recently emerged from the war, the reconstruction of the cities generally located in the regions damaged during the war, the construction of roads, provision of food and allowances to the public, the organization of the military, the budget of the military organization and the salaries of the military persons, the prosecution of betrayal, the improvement of the railways In order to provide the necessary material and social facilities to the institutions and regions that are in need of matters for the benefit of the country, as well as improving the Diyarbakir transport as representatives of the Diyarbakir region, the Independence Courts operating in they work and perform this task as an individual useful to the country and the nation.

Keywords: Parliament, Diyarbakir, Deputies, Parliament.