Yeşil tedarik zinciri yönetimi uygulamalarının firma performansına etkisinde yeşil inovasyon ve yeşil üretimin rolü
The role of green innovation and green manufacturing in the impact of green supply chain management practices on firm performance
Yazar: CAN ÖZCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ÇETİNDAŞ
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Uluslararası Ticaret = International Trade
Dizin: Yeşil lojistik = Green logistic ; Yeşil tedarik zinciri = Green supply chain ; Çevresel sürdürülebilirlik = Sustainable environment

Özet:
Firmalar sürdürülebilirliğin karmaşık ortamında faaliyetlerine devam ederken, yeşil uygulamaların tedarik zincirlerine entegrasyonu, operasyonel verimliliğin yanı sıra çevresel ve ekonomik hedeflere ulaşmak için kritik bir strateji olarak ortaya çıkmıştır. Bu doktora tezi, çağdaş iş ortamları bağlamında yeşil tedarik zinciri uygulamaları, yeşil inovasyon, yeşil üretim ve firma performansı arasındaki karmaşık ilişkileri araştırmaktadır. Kapsamlı ampirik araştırmalara ve teorik çerçevelere dayanan bu çalışma, yeşil tedarik zinciri uygulamaları ile firma performansının çeşitli boyutları arasındaki ilişki üzerinde yeşil inovasyon ve yeşil üretimin aracılık etkilerinin kapsamlı bir analizini sunmaktadır. Bulgular, yeşil tedarik zinciri yönetimi uygulamaları ile hem yeşil inovasyon hem de yeşil üretim arasında önemli pozitif ilişkiler olduğunu ortaya koymakta ve bunların sürdürülebilir inovasyon ve üretim süreçlerini teşvik etmedeki önemli rolüne işaret etmektedir. Ayrıca, yeşil tedarik zinciri yönetimi uygulamaları çevresel, ekonomik ve operasyonel performans üzerinde olumlu bir etki göstermekte ve çevreye duyarlı pazarlarda faaliyet gösteren firmalar için çok yönlü faydalarını vurgulamaktadır. Benzer şekilde, yeşil tedarik zinciri yönetimi uygulamaları operasyonel performans ile pozitif ilişkiler sergilemekte ve verimlilik kazanımları elde etmek için sürdürülebilir uygulamaların iş operasyonlarına entegre edilmesinin öneminin altını çizmektedir. Ayrıca, yeşil inovasyonun çevresel ve operasyonel performansın artırılmasındaki aracılık rolü, sürdürülebilir uygulamaların somut iş sonuçlarına dönüştürülmesindeki aracılık işlevini vurgulamaktadır. Beklentilerin aksine, çalışmada yeşil tedarik zinciri yönetimi uygulamaları ile çevresel performans arasındaki ilişkide yeşil üretimin önemli bir aracılık rolü bulunamamıştır. Bununla birlikte, yeşil üretim çevresel, ekonomik ve operasyonel performans üzerinde doğrudan olumlu etkiler göstermekte ve farklı kurumsal işlevler arasında sürdürülebilirliği sağlamadaki içsel değerini vurgulamaktadır. Genel olarak bu tez, yeşil inovasyon ve yeşil üretimin yeşil tedarik zinciri uygulamalarının firma performansı üzerindeki etkisine aracılık ettiği mekanizmaları aydınlatarak sürdürülebilir tedarik zinciri yönetimi konusunda giderek artan bilgi birikimine katkıda bulunmaktadır. Bu içgörüler, uzun vadeli rekabet gücü ve çevresel yönetim için stratejik bir zorunluluk olarak sürdürülebilirlikten yararlanmak isteyen firmalar için pratik çıkarımlar sunmaktadır.

Abstract:
As firms continue to operate in the complex environment of sustainability, the integration of green practices into supply chains has emerged as a critical strategy for achieving operational efficiency as well as environmental and economic goals. This dissertation explores the complex relationships between green supply chain practices, green innovation, green manufacturing and firm performance in the context of contemporary business environments. Based on extensive empirical research and theoretical frameworks, this study provides a comprehensive analysis of the mediating effects of green innovation and green manufacturing on the relationship between green supply chain practices and various dimensions of firm performance. The findings reveal significant positive relationships between green supply chain management practices and both green innovation and green manufacturing, pointing to their important role in promoting sustainable innovation and production processes. Moreover, green supply chain management practices show a positive impact on environmental, economic and operational performance, highlighting their multifaceted benefits for firms operating in environmentally sensitive markets. Similarly, green supply chain management practices exhibit positive relationships with operational performance and underscore the importance of integrating sustainable practices into business operations to achieve efficiency gains. Moreover, the mediating role of green innovation in improving environmental and operational performance emphasizes its mediating function in translating sustainable practices into tangible business outcomes. Contrary to expectations, the study did not find a significant mediating role of green manufacturing in the relationship between green supply chain management practices and environmental performance. However, green manufacturing shows direct positive effects on environmental, economic and operational performance, emphasizing its intrinsic value in achieving sustainability across different organizational functions. Overall, this thesis contributes to the growing body of knowledge on sustainable supply chain management by elucidating the mechanisms through which green innovation and green manufacturing mediate the impact of green supply chain practices on firm performance. These insights offer practical implications for firms seeking to leverage sustainability as a strategic imperative for long-term competitiveness and environmental stewardship.