Ana-baba tutumları farklı lise öğrencilerinin saldırganlık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Examining aggressiveness levels of high school students whose parents have different attitudes in terms of various variables
Yazar: MELİHA TUZGÖL
Danışman: DOÇ. FİDAN KORKUT
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Lise öğrencileri = High schools students ; Saldırganlık = Aggressiveness

Özet:
ÖZET Bu araştırmada ana-baba tutumları farklı lise öğrencilerinin cinsiyet, yaş, okul türü (genel ve süper lise), anne-babanın öğrenim durumu ve aile nin gelir düzeyine göre saldırganlık düzeyleri incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini, 1996-1997 eğitim-öğretim yılında Ankara'nın Yenimahalle ilçesinde bulunan Alpaslan Süper Lisesi, Batıkent Süper Lisesi, Mobil Lisesi, Kaya Bayazıtoğlu Lisesi (süper ve genel kısımları), Mustafa Kemal Lisesi ve Şentepe Süper Lisesi'nin hazırlık, 1. ve 2. sınıflarında oku yan 465 öğrenci oluşturmaktadır. Öğrencilerin saldırganlık düzeyleri, araştırmacı tarafından Kocatürk (1982)'ün geliştirdiği Saldırganlık Envanteri'nden yararlanılarak hazırlanan Saldırganlık ölçeği; anne-baba tutumları, "Ana-Baba Tutum Ölçeği" (Bilal 1984) ile ölçülmüştür. Öğrencilerin kimlikleri ve aileleri ile ilgili bilgileri öğ renmek için ise Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Denencelerin sınanmasına ilişkin öğrenci grupları arasında anlamlı dü zeyde bir fark olup olmadığını saptamak amacıyla varyans analizi uygulan mıştır. Sonucun anlamlı çıktığı durumlarda farkın hangi gruplararası farktan kaynaklandığını anlamak için çoklu gruplarda Scheffe testi uygulanmıştır. Hata payı 0.05 olarak alınmış ancak anlamlılık düzeyinin daha yüksek çık ması halinde, hata payı ayrıca belirtilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular kısaca şöyle özetlenebilir: Ana-baba tutumu ve cinsiyet değişkenlerinin saldırganlık düzeyine or tak etkileri anlamlı olmamakla beraber cinsiyetin saldırganlık düzeyine temel etkisi anlamlı bulunmuştur. Farkın kaynağının hangi cinsiyet olduğunun in-celenmesi sonucu, erkeklerin saldırganlık düzeylerinin kızlarınkinden daha yüksek olduğu görülmüştür. Ana-baba tutumu ile yaş ve anne-babanın öğrenim durumu değişkenle rinin saldırganlık düzeyine ortak ve temel etkileri anlamlı bulunmamıştır. Ana-baba tutumu ile okul türü değişkenlerinin saldırganlık düzeyi üze rindeki ortak etkileri anlamlı olmamakla beraber okul türünün saldırganlık düzeyine temel etkisi anlamlı bulunmuştur. Farkın kaynağının hangi okul türü olduğunun incelenmesi sonucu genel lise öğrencilerinin saldırganlık düzey lerinin süper lise öğrencilerininkinden daha yüksek olduğu görülmüştür. Ana-baba tutumu ve ailenin gelir düzeyi değişkenlerinin saldırganlık düzeyine ortak etkileri anlamlı bulunmamakla beraber, ailenin gelir düzeyinin saldırganlık düzeyine temel etkisi anlamlı bulunmuştur. Farkın hangi gruplararası farktan kaynaklandığı incelendiğinde, farklı gelir düzeylerine sahip gruplar arasında saldırganlık düzeyleri açısından anlamlı fark bulun mamıştır. Bulguların değerlendirilmesinde elde edilen sonuçlara göre yorumlar yapılmış, alanda çalışanlara ye benzer konularda çalışma yapacak araştır macılara çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
IV SUMMARY In this research, aggressiveness levels of high school students whose parents have different attitudes were examined in terms of sex, school type (General public high school and so-called super section of these schools), education level of parents and level of family income. The sample of the research has been formed with 465 1st and 2nd grades and preparatory class students from the following schools in the borders of Ankara Yenimahalle Municipality in 1996-1997 term: Super sections of Alpaslan, Batıkent, and Şentepe High Schools; general sections of Mobil and Mustafa Kemal High Schools; and general and super section of Kaya Bayazıtoğlu High School The students' aggressiveness levels were measured using Aggressiveness Scale developed by the researcher with inspiration of Aggressiveness Inventory by Kocatürk (1982); parents' attitude levels were measured using "Parents Attitude Scale" (Bilal, 1984). Personal Information Form was used to gather identity and family information of the students. When testing hypothesis, in order to find out whether there is a meaningful difference between the students groups, variance analysis was applied. In the cases where the results were meaningful, in order to find out which inter-group difference brought about this difference Scheffe test was applied for multi groups. Significance level was taken.05, but when the meaningfulness level was higher, significance level indicated separately. Findings of the research can be summarised as follows: Although the common effect of the parents' attitude and the sex variables on aggressiveness level was not meaningful, main effect of sex on aggressiveness level was found meaningful. When searching for the sourceV of the difference, it was found that aggressiveness levels of males were higher than females. Common and main effects of the parents' attitude, age and education level of parents variables on aggressiveness levels found not being meaningful. Although it was found that the common effect of the parents' attitude and the school type variables on aggressiveness level was not meaningful, main effect of school type on aggressiveness levels was found meaningful. When examining of which type of school the results are in favour, it was found that aggressiveness levels of the students from general public high schools were higher than those from super sections. Though it was found that the common effect of the parents' attitude and the level of family income variables on aggressiveness level was not meaningful, main effect of the level of family income on aggressiveness levels was found meaningful. When the source of the difference was examined, in terms of aggressiveness level, no meaningful difference was faund amoung the income groups. According to the results gathered after the evaluation of findings, some interpretations were done and some suggestions were put forward about implementation field and for those who are planning to carry out further research on the same subjects.