Uyarlanmış rekreasyonel fiziksel aktivitenin otizmli bireylerin yaşam kalitesine üzerine etkisi
The effects of adapted recreational physical activity on the life quality of individuals with autism
Yazar: HALİL SAROL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZAFER ÇİMEN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Spor = Sports
Dizin: Fiziksel aktivite = Physical activity ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Rekreasyon = Recreation ; Spor = Sports ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu araştırmanın amacı; uyarlanmış rekreasyonel fiziksel aktivitenin otizmli bireylerin yaşam kalitesi üzerine etkisini belirlemektir. Araştırmaya 17 kadın (28,8 %) ve 42 ( %71,2) erkek olmak üzere toplam 59 otizmli birey katılmıştır. Araştırma kapsamında uygulanan ölçek ise, 31 (% 52,5) anne ve 28 (% 47,5) baba tarafından doldurulmuştur.Araştırmada, 2-18 yaşları arasındaki çocuk ve ergenlerin yaşam kalitelerini ölçmek için geliştirilen ?Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği?nin (ÇİYKÖ) ebeveyn formu kullanılmıştır. ÇİYKÖ; (a) fiziksel, (b) duygusal, (c) sosyal ve (d) okul ile ilgili işlevselliğin sorgulandığı dört alt bölümden oluşmaktadır. Fiziksel işlevsellik bölümünde 8, duygusal işlevsellik bölümünde 5, sosyal işlevsellik bölümünde 5 ve okul ile ilgili sorunlar bölümünde 5 olmak üzere toplam 23 maddeden oluşmaktadır. Ölçek genelinde beş seçenekli likert tipi yanıt skalası kullanılmıştır (0=hiçbir zaman, 1= nadiren, 2= bazen, 3= sıklıkla, 4= her zaman).Ölçeğin Türkçe geçerlilik ve güvenirlilik çalışması Çakın Memik ve arkadaşları (2007) tarafından yapılmıştır. Bu araştırma içinde ölçeğin güvenirlik düzeyinin belirlenmesi amacıyla içsel tutarlık katsayısı hesaplanmıştır. Bu araştırma için ölçeğin iç tutarlık (Cronbach alfa katsayısı) (a) fiziksel (.76), (b) duygusal (.77), (c) sosyal (.70) ve (d) okul (.71) ve toplam ölçek için (.80) olarak saptanmıştır.Araştırmada kullanılan ölçeğin 4 alt boyut ve toplam puanında katılımcıların ön-test ve son-test puanlarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark oluşma durumunu test etmek için ilişkili örneklemler için t-testi analizi sonuçlarına göre; katılımcıların ?Uyarlanmış Rekreasyonel Fiziksel Aktivite Programı? sonrasında ÇİYKÖ' nin ?fiziksel işlevsellik? ve ?duygusal işlevsellik? alt boyutlarında anlamlı bir azalma olduğu bulunmuştur. Ayrıca, katılımcıların cinsiyetlerine, yaşlarına ve eğitim türlerine göre ilişkili örneklemler (tekrarlı ölçümler) için tek faktörlü ANOVA analizi sonuçlarına göre, tüm alt boyutlarda istatiksel olarak anlamlı bir farkın bulunmamasına karşın, ön test ve son-test puanlarında bir azalma olduğu tespit edilmiştir.Sonuç olarak; uyarlanmış rekreasyonel fiziksel aktivite programının otizmli bireylerin yaşam kalitesi üzerine olumlu bir etkisi olduğu söylenebilir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effects of ?Adapted Recreational Physical Activity? (ARPA) on the life quality of individuals with autism. The participants of this ARPA program were 17 female (28,8 %) and male (71,2 %). The scale that was used in this was completed by 31 mother (52,5 %) and 28 father (47,5).The parent form of Life Quality Scale for Children (LQSFC) was used to measure the life qualities of children adolescents who were between 2-18 years old. The LQSF C consisted of 4 sub-scales as: (a) physical functionality (8 items), (b) emotional functionality (5 items), (c) social functionality (5 items) and (d) school (5 items). It consists of a total of 23 items. The participants were asked to rate the each item on the 5 point likert-type scale as 0 = never and 4= always.The Turkish version of the LQSFC was developed by Çakın Memik et al. (2007). For his study, the internal consistency of the scale was also tested. Cronbach alpha values of the scale were as follows; (a) physical functionality (.76), (b) emotional functionality (.77), (c) social functionality (.70) and (d) school (.71). The total scale internal consistency coeeficient was .80.Independent samples t-test (for related test) were used to examine the statistical mean differences ibetween pre-test and post-test mean scores for all 4 sub-scales of LQSFC. Analysis indicated that the only significant (p < 0.5) differences was found in the ?physical functionality? and ?emotional functionality? sub-scales. ANOVA (for repeated measures) analyses indicated that there were no significant (p > .05) differences in mean scores for all sub-scales of the LQSFC. However, there were decrease between the pre-test and post-test scores in all sub-scales of the LQSFC.As a result, it can be concluded that adapted recreational physical activity program had a positive effect on the life qualities on the individulas with autism.