Sorgulayıcı araştırmaya dayalı laboratuar ile doğrulayıcı laboratuar yöntemlerinin fen ve teknoloji öğretmen adaylarının başarı, kavram yanılgısı ve epistemolojik inançları üzerine etkisi
The effects of inquiry based and verification laboratory instruction on preservice science teachers? achievement, misconceptions about force and motion and their epistemological beliefs
Yazar: VOLKAN GÖKSU
Danışman: PROF. DR. BİLAL GÜNEŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Başarı = Success ; Epistemoloji = Epistemology ; Epistemolojik ben = Epistemological ego ; Fen ve teknoloji dersi = Science and technology course ; Hareket = Motion ; Kavram yanılgısı = Misconception ; Kavramsal değişim = Conceptual change ; Kuvvet = Force ; Laboratuvar çalışmaları = Laboratory studies ; Laboratuvarlar = Laboratories ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Sorgulayıcı öğretme = Inquisitorial teaching ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmen başarısı = Teacher success ; Öğretmenler = Teachers ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmanın amacı; gelecek nesilleri yetiştirecek olan fen ve teknoloji öğretmen adaylarının kuvvet ve hareket konusunda sahip oldukları kavram yanılgılarının belirlenmesi ve sorgulayıcı araştırmaya dayalı laboratuar yöntemi ve doğrulayıcı laboratuar yöntemi ile giderilmesi, epistemolojik inançlarının etkinlikler öncesi ve sonrası durumlarının belirlenmesi ve uygulanan ölçeklerden elde edilen başarı puanları ile kavram yanılgısı puanlarının epistemolojik inançlarla olan ilişkisinin belirlenmesidir.Bu çalışmada hedef evren Ankara ilindeki fen ve teknoloji öğretmenliği alanında eğitim veren devlet üniversitelerinin üçüncü sınıf öğrencileridir. Ancak çalışmadaki ulaşılabilir evreni ise Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi üçüncü sınıf fen ve teknoloji öğretmenliği öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemi uygun örnekleme yöntemi kullanılarak deney grubunda 38 kontrol grubunda 40 olmak üzere toplam 78 fen ve teknoloji öğretmenliği üçüncü sınıf öğrencilerinin katılımıyla oluşturulmuştur.Bu çalışma yarı deneysel bir çalışmadır. Deney grubuna sorgulayıcı araştırmaya dayalı laboratuar yöntemi uygulanırken, kontrol grubunda ise doğrulayıcı laboratuar yöntemi altı hafta süresince kullanılmıştır.Araştırmanın alt problemlerini sınamak için ön test ve son test olarak iki veri toplama aracı kullanılmıştır. Birincisi, KKT (FCI) testidir. Bu test üç aşamaya göre puanlandırılarak öğrencilerin başarı ve kavram yanılgısı puanları ortaya çıkartılmıştır. Ayrıca, ögretmen adaylarının epistemolojik inançlarını belirlemek için ise epistemolojik inançlar ölçeği kullanılmıştır.Çalışmanın sonucunda alt problemleri sınamak için ANCOVA, karışık ölçümler için iki faktörlü ANOVA, ilişkisiz örneklemler t-testi ve Pearson momentler çarpımı korelasyonu kullanılmıştır. Sonuçlar .05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir.Yapılan istatistikî analizler sonucunda, sorgulayıcı araştırmaya dayalı laboratuarın yönteminin doğrulayıcı laboratuar yöntemine göre fen ve teknoloji öğretmen adaylarının kuvvet ve hareket konusunda başarı, kavram yanılgısı ve epistemolojik inançlarına anlamlı bir katkı sağladığı görülmüştür. Ayrıca başarı ve kavram yanılgılarının epistemolojik inançlar ile anlamlı bir ilişki içerisinde olduğu bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Sorgulayıcı araştırma Yöntemi, Kuvvet ve Hareket, Kavramsal Değişim ve Epistemolojik İnançlar.

Abstract:
The purpose of this study was i) to investigate preservice science teachers? misconceptions about force and motion and to overcome misconceptions preservice science teachers hold through inquiry based and verification laboratory instruction, ii) to determine their epistemological beliefs before activities, and after activities, iii) to examine the relationships among achievement, misconceptions, and epistemological beliefs.The participants of the study were recruited by convenience sampling method. Of the participants, 38 were in experimental group while 40 of them were in the control group. The participants were in third grade of science teacher education program. The study was conducted in 2009-2010 school year. This research was a semi-experimental study. In the experimental group, laboratory activities prepared based on inquiry based instruction was used, while in the control group laboratory activities based on verification laboratory instruction was employed throughout six weeks. To test the problems of the research, force concept inventory (FCI) and epistemological beliefs survey were used as pre and post test. The three tier format of FCI was used in this study. It was marked according to three steps and revealed participants? achievement and misconceptions. The epistemological beliefs scale was used to examine participants? epistemological beliefs.To analyze the findings of the study, statistical tests including ANCOVA, two factors ANOVA, independent t-test, and Pearson moment correlation were used. The results were assessed at .05 level. The results obtained based on the study indicate that inquiry based instruction was found to be significantly effective on participants? achievement and to overcome misconceptions about force and motion and their epistemological beliefs. In addition, the findings also indicate that achievement and misconceptions was significantly in relation with epistemological beliefs.Keywords: Inquiry based instruction, force and motion, conceptual change and epistemological beliefs