Psöriyatik artritli hastaların klinik özelliklerinin değerlendirilmesi
An evaluation clinical characteristics of patient with psoriatic arthritis
Yazar: FERHAT GÖKMEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERHAN ÇAPKIN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Artrit-psoriatik = Arthritis-psoriatic ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı; PsA hastalarının sosyodemografik ve klinik özelliklerinin belirlenerek yaşam kalitesi üzerine etkisini tespit etmektir.Materyal ve Metod: Çalışmamıza Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı Romatoloji polikliniğinde düzenli aralıklarla takip edilen, PsA Caspar kriterlerini karşılayan 37 PsA'lı hasta, Kontrol grubu olarak bilinen herhangi bir hastalığı olmayan 30 sağlıklı kişi çalışmaya alındı. Sosyodemografik ve klinik özellikler sorgulandı. Hastalık aktivitesini belirlemede çeşitli indekslerden (Psöriazis alan şiddet indeksi (PASI) skoru, Hastalık Aktivite Skoru (DAS28), Bath Ankilozan spondilit Hastalık Aktivite İndeksi (BASDAI), VAS Ağrı Skoru ) ve laboratuar parametrelerinden (Eritrosit Sedimentasyon Hızı (ESH), C-reaktif Protein (CRP) yararlanıldı. Sağlıkla ilgili yaşam kalitesini değerlendirmede NHP ve SF-36 kullanıldı.Bulgular: PsA hasta grubu ile kontrol grubu arasındaki sosyodemografik özellikler açısından anlamlı bir fark yoktu (p>0.05). Hastaların cilt bulguları ile artrit bulguları arasındaki gelişme sürecine baktığımızda %78.4'inde cilt bulgularının artrit bulgularından önce geliştiği tespit edildi. Ortalama tanısal gecikmesi 2.7 ± 4.7 yıl idi. Hekime ilk olarak %45.9'u periferik artritle alakalı eklem ağrısı şikayeti ile başvurdu. Hastalık aktivitesini değerlendirmede kullanılan ölçütlere baktığımızda ESH 24.5 ± 22.4, CRP 1.1 ± 1.8, VAS Ağrı skoru 43±22, DAS 28 skoru 3.0 ± 1.1, BASDAİ 3.7 ± 2.3, PASI skoru 5.0 ± 4.2 idi. Sağlıkla ilgili yaşam kaliteleri kontrol grubu ile karşılaştırıldığında SF-36 mental sağlık hariç tüm alt gruplarda ve NHP-uyku hariç tüm alt gruplarda istatistiksel olarak anlamlı fark vardı (p<0.05) (Tablo 7, Tablo 8). 22 hasta konvansiyonel HMEİ kullanırken, 17 hasta biyolojik ajan kullanıyordu. Biyolojik ajan kullanan grupta NHP-uykuda anlamlı düzeyde fark tespit edildi (p<0.05) (Tablo 11, Tablo 12).Sonuç: Yaşam kalite ölçeklerine göre değerlendirdiğimizde PsA'lı hastaların yaşam kalitelerinin ciddi şekilde etkilendiğini gördük. Özellikle hastalık aktivite parametrelerinden BASDAİ, ESH, CRP, PASİ skorlarının yüksek olduğu grupta bu etki daha belirgindi. Bu açıdan etkin ve erken tedavinin tüm romatolojik hastalıklarda olduğu gibi PsA için de önemli olduğunu söyleyebiliriz.Anahtar kelimeler: PsA, Yaşam kalitesi, Biyolojik İlaç.

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to identify socio-demographic and clinical characteristics of patients with PsA and to determine their effects on the quality of life.Materials and Methods: This study was performed in Rheumatology clinic of Department of Physical Medicine and Rehabilitation at the Karadeniz Technical University. 37 patients with PsA followed at regular intervals and 30 patients with no known disease for control group were accepted in this study. Socio-demographic and clinical characteristics were examined. Various indices [Psoriasis Area Severity Index (PASI) Scores, Disease Activity Score (DAS28), Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index (BASDAI), VAS Pain Score) and laboratory parameters (Erythrocyte Sedimentation Rate (ESR), C-reactive Protein (CRP) ] were used to determine disease activity. NHP and SF-36 were used to assess health-related quality of life.Findings: There were not any significant differences between the group of patients with PsA and control group in terms of socio-demographic characteristics (p>0.05). When the process of development between skin findings and the signs of arthritis was considered, 78.4% of skin findings were observed to develop before the signs of arthritis. The average diagnostic delay was 2.7 ± 4.7 years. 45.9 % of patients applied to the doctor first with peripheral joint pain associated with arthritis. When the criteria used to assess disease activity were considered, ESH was 24.5 ± 22.4, CRP was 1.1 ± 1.8, VAS Pain Score was 43±22, DAS 28 score was 3.0 ± 1.1, BASDAI was 3.7 ± 2.3, and PASI score was 5.0 ± 4.2. When health-related quality of life was compared with the control group, there was a statistically significant difference in all sub-groups except the SF-36 mental health and NHP-sleep (p<0.05) (Table-7, Table-8). While 22 patients used conventional Disease-modifying antirheumatic drug, 17 patients used a biological agent. A significant difference was found in NHP-sleep in the group using the biological agent (p<0.05)(Table-11, Table-12).Conclusion: When evaluated by the norms of quality of life, the quality of life of patients with PsA was observed to be adversely affected. This effect was more significant, especially, in the group with higher BASDAI, ESH, CRP, PASI scores of disease activity parameters. Therefore, effective and early treatment of PsA can be said to be crucial as in all rheumatologic diseases.Key Words: PsA, Quality of life, Biological Medicine.