Spiritüel iyi oluş ve öz-duyarlık arasındaki ilişkide affetmenin aracı rolü
The mediating role of forgiveness in the relationship between spiritual well-being and self-compassion
Yazar: GÜLBİN DEMİR CELAYİR
Danışman: PROF. DR. HALİL EKŞİ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağışlama = Forgiveness ; Manevi iyi oluş = Spritual well-being ; Yapısal Eşitlik Modeli = Structural Equation Model ; Ölçekler = Scales ; Öz duyarlılık = Self compassion ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmada üniversite öğrencilerinin spiritüel iyi oluş ve öz-duyarlıkları arasındaki ilişkide affetmenin aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Bunun yanında spiritüel iyi oluş, öz-duyarlık ve affetmenin cinsiyet ve aile gelir düzeyi değişkenleri açısından incelenmesi bu çalışmanın alt amaçlarındandır.
İlişkisel tarama modeline uygun olarak gerçekleştirilen araştırmanın, örneklem grubunu 2017-2018 eğitim öğretim yılında Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi'nde öğrenim görmekte olan 380'i kadın (%82,8), 79'u erkek (%17,2) 459 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır.
Araştırma verileri Heartland Affedicilik Ölçeği, Öz-duyarlık Ölçeği, Spiritüel İyi Oluş Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Araştırma verileri SPSS 21 paket programı ve AMOS 20.0 programı aracılığıyla çözümlenmiştir. Spiritüel iyi oluş, affetme ve öz-duyarlık değişkenlerinin cinsiyet ve aile gelir düzeyi değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek üzere Bağımsız Gruplar t Testi ve ANOVA (Tek Yönlü Varyans Analizi) kullanılmıştır. Spirirüel iyi oluş ve öz-duyarlık arasındaki ilişkide affetmenin aracı rolünün incelenmesi amacıyla ise Yapısal Eşitlik Modeli kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda spiritüel iyi oluş ve öz-duyarlık arasındaki ilişkide affetmenin kısmi aracı rolünün olduğu görülmüştür. Test edilen modelin uyum indekslerinin kabul edilebilir ve mükemmel düzeyde olduğu tespit edilmiş, böylece spritüel iyi oluş ve öz-duyarlık arasındaki ilişkide affetmenin aracı rolüne ilişkin yapısal eşitlik modeli doğrulanmıştır. Öz-duyarlık, öz-yargılama, paylaşımların bilincinde olma, spiritüel iyi oluş ve doğayla uyum puanlarının cinsiyet değişkenine göre farklılaştığı görülmüştür. Öz-duyarlık, öz-sevecenlik ve aşırı özdeşleşme puanlarının ise aile gelir düzeyi değişkenine göre farklılaştığı görülmüştür. Kadınların öz-duyarlık, paylaşımların bilincinde olma, spiritüel iyi oluş ve doğayla uyum puanlarının erkeklerden yüksek olduğu; erkeklerin de öz-yargılama puanlarının kadınlardan yüksek olduğu görülmüştür. Üst gelir düzeyindekilerin öz-duyarlık ve öz-sevecenlik puanlarının orta gelir düzeyindekilere göre yüksek olduğu, orta gelir düzeyindekilerin ise aşırı özdeşleşme puanlarının alt gelir düzeyindekilere göre yüksek olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the mediating role of forgiveness in the relationship between spiritual well-being and self-compassion in university students. In addition, the sub-objectives of this study are to examine spiritual well-being, self-compassion and forgiveness in terms of gender and family income level variables.
The sample group of the study, which was conducted in accordance with the relational screening model, consisted of 459 university students 380 women (82.8%) and 79 men (17.2%) studying at Marmara University Atatürk Faculty of Education in the 2017-2018 academic year.
The research data were obtained by using Heartland Forgiveness Scale, Self-sensitivity Scale, Spiritual Well-being Scale. The research data were analyzed through SPSS 21 package program and AMOS 20.0 program. Independent Groups t Test and ANOVA (One-Way Variance Analysis) were used to determine whether the variables of spiritual well-being, forgiveness and self-compassion differ according to gender and family income level variables. The Structural Equation Model was used to examine the mediating role of forgiveness in the relationship between spiritual well-being and self-compassion.
As a result of the research, it was seen that forgiveness had a partial mediating role in the relationship between spiritual well-being and self-compassion. The fit indices of the tested model were found to be at acceptable and excellent levels, thus the structural equation model for the mediating role of forgiveness in the relationship between spiritual well-being and self-compassion was confirmed. It was observed that the scores of self-compassion, self-judgment, common humanity, spiritual well-being and harmony with nature differ according to the gender variable. It was observed that the scores of self-compassion, self-kindness and over-identification differ according to the family income level variable. It was observed that the self-compassion, common humanity, spiritual well-being and harmony with nature scores of females were higher than the males; that the self-judgment scores of the males were higher than the females. It was observed that the self-compassion and self-kindness scores of the higher income levels were higher than the middle income levels; that the over-identification scores of the middle-income levels were higher than the lower-income levels.