Alkol ve madde bağımlısı bireylerin bağımlılık özelliklerinin ve tedavi uyumlarının karşılaştırılması
Comparison of addiction features and treatment compliance alcohol and substance abuse individuals
Yazar: CEREN ŞENYÜZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAHİDE GÜLİZ KOLBURAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Alkol bağımlılığı = Alcohol dependents ; Alkol içme = Alcohol drinking ; Bağımlılık = Dependency ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Tedavi = Treatment ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance

Özet:
Alkol ve madde kullanımının çok eskilere dayandığı bilinmektedir. Tercih edilen maddeye göre kişilerin bağımlılık özelliklerinde ve tedavi uyumlarında farklılıklar görülmektedir. Alkol ve madde kullanıcılarının madde kullanım özellikleri, karşıladıkları bağımlılık tanı ölçütleri,  alkol ve madde kullanımının yaşam üzerine etkileri, craving (şiddetli istek) düzeyleri, motivasyonları, bağımlılık şiddetleri, bırakma ve tedavi geçmişlerini ve tedavi uyumları karşılaştırılmıştır.
 Bu çalışmanın amacı, alkol ve madde kullanıcılarının yukarıda belirtilen özelliklerinin karşılaştırılmasıdır. Alkol ve madde kullanıcılarının iki ayrı gruba ayrılarak yukarıda belirtilen bağımlılık özelliklerinin ve tedavi uyumlarının karşılaştırıldığı başka bir çalışmaya rastlanmamıştır. Çalışmanın evreni Türkiye'deki alkol ve madde kullanıcılarıdır. Örneklemi bir bağımlılık danışmanlık merkezinden psikososyal tedavi desteği alan 18 yaş ve üzeri 13388 kişi oluşturmaktadır. Çalışmada Klinik İlk Görüşme (KİG) Formu ve Bağımlılık Seyir İndeksi (BASİ) araçları kullanılmıştır.
Çalışmanın sonucunda madde bağımlılarının yaşam üzerine etkiler, tanı, bağımlılık şiddeti alt ölçek puanlarının alkol bağımlılarından yüksek olduğu görülmüştür. Kullanılan maddeyi bırakma, ayaktan ve yatarak tedavi girişimi sayılarının da madde bağımlılarında daha fazla olduğu saptanmıştır. Tedavi uyumları, motivasyon ve craving (şiddetli istek) değişkenlerinin iki grup arasında anlamlı bir ilişkisi bulunmamıştır. Gelecek çalışmalarda alt ölçek soruları alkol ve madde bağımlıları için ayrıca karşılaştırılmalıdır. 
Anahtar Kelimeler: bağımlılık, alkol, madde, bağımlılık özellikleri, tedavi uyumu

Abstract:
It is known that alcohol and substance use goes back a long way. There are differences in the addiction characteristics and treatment compliance of the individuals according to the preferred substance. The substance use characteristics of alcohol and substance users, the addiction diagnostic criteria they meet, the effects of alcohol and substance use in life, their craving levels, motivations, addiction severity, quitting and treatment histories, and treatment compliance were compared.
The aim of this study is to compare the above-mentioned characteristics of alcohol and substance users. No other study has been found in which alcohol and substance users are divided into two separate groups and compared the addiction characteristics and treatment compliance mentioned above. The population of the study is alcohol and substance users in Turkey. The sample consists of 13388 people aged 18 and over who received psychosocial treatment support from an addiction counseling center. In the study, Clinical First Interview (KIG) Form and Dependency Course Index (BASI) tools were used.
As a result of the study, it was observed that substance addicts' effects on life, diagnosis, and addiction severity subscale scores were higher than alcohol addicts. It was also found that the number of drug quitting, outpatient and inpatient treatment attempts was higher among substance addicts. There was no significant relationship between treatment compliance, motivation and craving variables between the two groups. In future studies, each subscale questions should be compared separately for alcohol and substance addicts.
Key words: addiction, alcohol, substance, addiction characteristics, treatment compliance