Çocuk yoğun bakım ünitesinde yatan pediatri hasta grubunda venöz ve arteriyel laktat düzeyi ve diğer kan gazı parametreleri arasında farkın prognoza etkisi
The effect of the difference between the venos and arterial lactate level and other blood gas parameters of the pediatric patient  in the pediatric intensive care unit to the prognosis
Yazar: İLAYDA ALTUN
Danışman: DOÇ. DR. FATİH AYGÜN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Kan gaz analizi = Blood gas analysis ; Kritik hastalık = Critical illness ; Laktatlar = Lactates ; Prognoz = Prognosis ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Yoğun bakım üniteleri-pediyatrik = Intensive care units-pediatric

Özet:
Amaç: Hayatı tehdit eden, bir ve birden fazla organı, sistemi etkileyen kritik hastalıklar nedeni ile çocuk yoğun bakım ünitesine yatan hastaların erken tanınıp, derecelendirilmesi, risk faktörlerinin saptanması ile mortalite ve morbitenin azaltılması amacı ile yakın takip edilmesi gerekmektedir. Hızlı ve etkili sonuç verebilmesi nedeni ile kan gazı çocuk yoğun bakım ünitelerinde sık kullanılmaktadır. Arter kan gazı altın standart olmasına rağmen pediatrik hastalarda venöz kan gazına göre daha invaziv ve komplikasyon riski daha yüksektir.
Çalışmanın amacı, çocuk yoğun bakımda yatan pediatrik hasta gruplarında eş zamanlı bakılan arter ve venöz kan gazı parametrelerini karşılaştırarak hastalık prognozuna etkisi ve hangi hasta grubunda arterial kan gazını öncelikli hale getirmek olduğunu belirlemektir. 
Gereç ve yöntem: Çalışmaya tek merkezli olarak Ocak 2021-Kasım 2021 tarihleri arasında değişik kritik hastalıklar nedeni ile Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Yoğun Bakım Ünitesinde yatmış 1. Gün ve 2. Günde eş zamanlı arter ve venöz kan gazı bakılabilen 104 adet pediatrik hasta grubu alınmıştır.  Hastaların elektronik ve yazılı tıbbi kayıtları, medikal araştırma etik kurallarına uygun olarak toplanmıştır. Hemogram,biyokimya, arter ve venöz kan gazı numunleri prospektif olarak alınmıştır. PRISM ve PELOD skorları hesaplanmıştır.
Bulgular: Çalışmamıza katılan 104 hastanın 55,8 % sı (n= 58) erkekti, ortalama çalışmaya katılma yaşı 4,17 yıldı (min0,01 -maks  17,89 y). Postoperatif izlem amaçlı ÇYBU yatışlarını haricinde , yatış tanılarına göre en sık solunum sistemi hastalıkları ve sepsis yer almaktaydı. Mortalite oranı 13,5 % saptandı.
Arter ve venöz kan gazı parametrelerinden pH, PCO2, BE, HCO3, laktat  birbiri ile korele bulunmuştur .(1. Gün Sperman  korelasyon katsayısı sırası ile 0,804, 0,836, 0,859, 0,889, 0,537.2.gün Sperman korelasyon katsayısı sırası ile 0,806, 0,829, 0,897, 0,769, 0,895). SPO2 , PO2 ve O2 Hgb değerlerinin(1. Gün Spearman korelasyon katsayısı sırası ile 0,227,0,240,0,292; 2.gün Spearman korelasyon katsayısı sırası ile 0,134,0,278,-0,212) korelasyonu zayıf bulunmuştur. ROC analizine göre AUC sırası ile en yüksek PRISM(AUC:0.920), PELOD(AUC:0.922), hastane yatış süresinden(AUC:0.835) sonra 2..günde bakılan venöz PCO2(AUC:0.744), venöz laktat(AUC:0.712), arteryel PCO2(AUC:0.711), arteryel laktat(AUC:0.706) ;1. Günde bakılan arteryel laktat(AUC:0.700), venöz PCO2(AUC:0.633), ,venöz laktat (AUC:0.660) değerleri gelmektedir.  Arter ,venöz laktat değerleri,venöz PCO2 değeri prognoz ile ilişkili bulunmuştur. PRISM, PELOD ve mortalite ile korele bulunmuştur
Sonuç: Arteryel kan gazı analizine alternatif daha az invaziv olan venöz kan gazı analizi ÇYBU de kullanılabilir. Oksijenasyonun bozulduğu hastalıklarda SPO2,PO2 nin  değerlendirişlmesinde arteryel kan gazı kullanılmalıdır. Hastaların prognoz takibinde, morbite ve mortalitesini erken belirlemede evrensel skorlamalara ek olarak laktat, PCO2 ve ilk gün bakılan P(v-a)CO2 parametreleri kullanılabilir. 
Anahtar kelimeler: Arter ve Venöz Kan Gazı, Çocuk yoğun bakım Ünitesi, Kritik hastalık

Abstract:
Aim: The physiologic status of critically ill patients must be followed very closely. Mortality and morbidity must be predicted early by clinician in pediatric intensive care unit(PICU). Blood gase analysis has long been considered important in the assessment of critically ill patients, both as an indicator of severity of illness and as a predictor of mortality.
Arterial blood gas (ABG) sampling represents the gold standard method for acquiring patients' acid-base status. It is more invasive and has a higher risk of complications than venous blood gas(VBG). VBG are useful alternatives to ABG.
The aim of the study is to investigate the correlation of pH, partial pressure of oxygen (PO2), partial pressure of carbon dioxide (PCO2), base excess (BE), and bicarbonate (HCO3) between arterial ,venous and determine the the prognostic utility  of blood gase analysis parameters compared with pediatric mortality risk score and mortality among the PICU population.
Material and Method: This was a prospective observational study including 104 children admitted to Istanbul University Cerrahpasa, Cerrahpasa Medical Faculty PICU between January 2021 and Novamber 2021 were enrolled. The demographic and clinical data were recorded retrospectively from patient files.
Results: Among 104 patients enrolled to the study, fifty eight(55,8 % ) were male. The mean age of the patients were 4,17 years(min0,01 -max17,89 y). Except postoperative follow-up, The primary reasons for PICU admission were respiratory system disease and sepsis. Mortality rate was found in 13,5 %.
Arterial pH, PCO2, BE, HCO3, lactate showed positive correlations with venous pH, PCO2, BE, HCO3, lactate.(Spearman correlation coefficient for first day= 0,804,0,836,0,859,0,889,0,537 respectively. Spearman correlation coefficient  for second day= 0,806, 0,829,0,897,0,769,0,895 respectively). Arterial SPO2 ,PO2 , O2 Hgb showed weak correlations with venous SPO2 ,PO2 and O2 Hgb (Spearman correlation coefficient  for first day= 0,227,0,240,0,292 respectively, Spearman correlation coefficient  for second day= 0,134,0,278,-0,212 respectively). PRISM, and PELOD score had an AUC of 0.920, 0.922 for mortality prediction respectively. Venous PCO2, venous lactate, arterial PCO2, arterial lactate measured on the 2nd day had an AUC of 0.744, 0.712, 0.711, 0.706 respectively, arterial lactate, venous PCO2, venous lactate measured on the first day had an AUC of 0.700, 0.633, 0.660 respectively. Both arterial and venous lactate and venous PCO2 were found to be associated with prognosis.  They showed correlations with PRISM, PELOD scores and mortality.
Conclusion: VBG measurements may be useful alternatives to ABG for patients who do not have any oxygenation problems. Both lactate and PCO2  are useful for prediction of mortality.
Keywords: arterial  blood gase analysis, critical illness, pediatric intensive care unit, venous blood gase analysis,