İndan iskeletine sahip yeni Schiff bazlarının ve ilgili sekonder aminlerinin sentezlenmesi; sentezlenen moleküllerin antioksidan aktivitelerinin incelenmesi
Synthesis of new schiff bases with idan skeleton and related secondary amines; investigation of the antioxidant activities of synthetized molecules
Yazar: HELİN CASIMELİSA
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR YILMAZ
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Organik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Schiff bazları olarak adlandırılan –C=N- grubu içeren moleküller ve onlar üzerinden elde edilebilen sekonder aminler etkili biyolojik ve kimyasal özelliklerinden dolayı organik kimya alanında önemli moleküller sınıfındadır. Schiff bazları ayrıca ilaç etken maddeleri, pestisitler ve bazı doğal ürünler gibi birçok önemli molekülün sentezlenmesinde de ara ürün olarak kullanılmaktadır. Çünkü, mevcut –C=N- grubu indirgenme, katılma, siklizasyon gibi tepkimelere kolaylıkla uygulanabilmekte ve istenilen fonksiyonel gruba dönüştürülebilmektedir. Ara ürün olarak kullanılmasının yanı sıra kendilerinin de anti bakteriyel, anti tümör, anti oksidan, anti-HIV ve antiviral özelliklerine sahip olduğunu gösteren literatürde birçok çalışma mevcuttur.

Tez kapsamında indan iskeletine sahip, literatürde olmayan birçok Schiff bazı ve bu Schiff bazları üzerinden ilgili sekonder aminler sentezlenmiş ve yapıları aydınlatılmıştır. Ayrıca, sentezlenen tüm moleküllerin antioksidan aktiviteleri incelenmiştir. Aynı iskelet yapıya sahip sübstitüe moleküllerin sentezlenmiş olması yapı/aktivite ilişkisinin incelenmesi açısından çok detaylı bir bilgi sunmaya olanak sağlamıştır. Bu açıdan bakıldığında, bu tez çalışması, Schiff bazlarının ve ilgili sekonder amin moleküllerinin sentezlendiği, sentezlenen tüm moleküllerin antioksidan aktivitelerinin incelenerek yapı/aktivite ilişkisinin kapsamlı tartışıldığı bir çalışma olmuştur.

Abstract:
Molecules containing –C=N- group called Schiff bases and secondary amines that can be obtained from them are in the class of important molecules in the field of organic chemistry due to their effective biological and chemical properties. Schiff bases are also used as intermediates in the synthesis of many important molecules such as active pharmaceutical ingredients, pesticides and some natural products. Because the existing –C=N- group can be easily applied to reactions such as reduction, addition, cyclization and can be converted to the desired functional group. In addition to being used as an intermediate, there are many studies in the literature showing that they also have anti-bacterial, anti-tümör, anti-oxidant, anti-HIV and anti-viral properties.

Within the scope of the thesis, many Schiff bases with an indane skeleton, which are not in the literature, and related secondary amines over these Schiff bases were synthesized and their structures were elucidated. In addition, the antioxidant activities of all synthesized molecules were investigated. The fact that substituted molecules with the same skeletal structure were synthesized allowed to provide very detailed information in terms of examining the structure/activity relationship. From this point of view, this thesis study was a study in which Schiff bases and related secondary amine molecules were synthesized, the antioxidant activities of all synthesized molecules were examined and the structure/activity relationship was discussed extensively.