Hastanede yatan 1-18 yaş çocuklarda iki farklı tarama aracı ile malnütrisyon riskinin belirlenmesi
Determination of malnutrition risk with two different tool in hospitalized children aged 1-18 years
Yazar: EDA BAŞMISIRLI
Danışman: DOÇ. DR. HABİBE ŞAHİN ; YRD. DOÇ. DR. MELTEM SOYLU
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Ağırlık = Weight ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Boy = Body height ; Ergenler = Adolescents ; Hastaneye yatırma = Hospitalization ; Çocuk = Child ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu kesitsel çalışma, Erciyes Üniversitesi Mustafa Eraslan ve Fevzi Mercan Çocuk Hastanesi'nde, 1-18 yaş 233 hastada Çocuk Yorkhill Malnütrisyon Skoru (PYMS)  ve Bozulmuş Beslenme Durumu ve Büyüme Riski İçin Tarama Aracı (STRONGkids) ile malnütrisyon riskini belirleyerek, elde edilen verilerin antropometrik ölçümlerle karşılaştırılması amacıyla yürütülmüştür. Hastaların demografik özellikleri, yüz yüze görüşme yöntemi ile araştırmacı tarafından anket formuna kaydedilmiştir. Malnütrisyon durumu boy uzunluğu, vücut ağırlığı ölçümlerinden hesaplanan Beden Kütle İndeksi (BKİ kg/m2) ve yaşa göre boy uzunluklarının z skoruna göre belirlenmiş ayrıca, üst orta kol çevresi (ÜOKÇ), triseps, biseps deri kıvrım kalınlıkları ve bilek çevresi ölçümleri yapılmıştır. Malnütrisyon riski PYMS ve STRONGkids tarama aracı ile belirlenmiştir. Hastaların %54.9'u (n=128) erkek, %45.1'i (n=105) kız olup, yaşlarının medyan değeri 8.06 (en küçük 1-en büyük 18) yıldır. BKİ z-skorlarına göre hastaların %15.9'u akut malnütrisyonlu, yaşa göre boy uzunluğuna göre ise,  %19.7'si kronik malnütrisyonludur. STRONGkids tarama aracına göre hastaların düşük, orta ve yüksek malnütrisyon riski taşıması ile yattıkları klinikler arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı iken (p<0.05), PYMS tarama aracında anlamlı bir ilişki olmadığı belirlenmiştir (p>0.05). PYMS ile yüksek malnütrisyon riski taşıyan hastaların vücut ağırlığı, BKİ, bilek çevresi z-skorlarının düşük ve orta malnütrisyon riski taşıyanlardan daha düşük olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Boy uzunluğu, triseps, biseps z-skorlarının yüksek malnütrisyon riski taşıyanlarda düşük risk taşıyanlardan anlamlı düzeyde daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0.05). Ayrıca, tüm risk kategorileri arasında ÜOKÇ z-skorlarının anlamlı olarak daha düşük olduğu bulunmuştur (p<0.05). Antropometrik ölçümlerin z-skorlarının, STRONGkids'in tüm kategorilerinde anlamlı olarak farklı olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Bu sonuçlar doğrultusunda yatan hasta çocukların malnütrisyon riski açısından kolay ve kısa süreli olan tarama araçları kullanılarak belirlenmesi gerektiği ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler. Malnütrisyon, PYMS, STRONGkids, boy, ağırlık

Abstract:
This cross-sectional study was conducted on 233 patients between 1-18 years, who were identified at risk of malnutrition according to Pediatric Yorkhill Malnutrition Score (PYMS) and Screening Tool For Risk of Impaired Nutritional Status and Growth (STRONGkids) tools, in Erciyes University Mustafa Eraslan and Fevzi Mercan Children's Hospital. The data obtained was compared to antropometric measurements. The socio-demographic features of patients were recorded on questionnaire by researcher. The malnutrition status was determined using by z-scores, height- for- age and the following measurements were taken: Body Mass Index (BMI kg/ m2), mid-upper arm (MUAC) and wrist circumferences, triceps, biceps skinfolds. Risk of malnutrition was determined by PYMS and STRONGkids screening tools. 54.9 % (n=128) of patients was male, 45.1% (n=105) was female, the median value of ages was 8.06 (at least 1, at most 18). According to the BKI z-score, 15.9 % of patients had acute malnutrition; in terms of height- for- age, 19.7 % of patients had chronic malnutrition. While there was a significant relationship between patients level of risk (low, medium, high) and their inpatients clinic (p< 0.05), there was no significant relationship with PYMS screening tool (p > 0.05). The patients at high risk of malnutrition with PYMS, had lower body weight, BKI, smaller wrist circumference compared to the patients at moderate risk ( p< 0.05). The patients at high risk of malnutrition, had a lower height, triceps, biceps skinfold, and   z-scores than the patients who had a lower risk. Height, triceps, biceps skinfolds, and z-scores in patients with high malnutrition risk were significantly lower than patients with the low malnutrition risk. Furthermore, MUAC and z-score were significantly lower in all risk categories (p<0.05). In accordance with these results, inpatients children should be evaluated in terms of malnutrition risk using easy screening tools. 
Key words: Malnutrition, PYMS, STRONGkids, height, weight