Bir toplumsal problem olarak sahipsiz köpeklere afyonkarahisar halkının bakışı üzerine bir araştırma
A research on the perspective of the people of Afyonkarahisar on stray dogs as a social problem
Yazar: HANDAN KOÇOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. AHMET AYHAN KOYUNCU
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Hukuk sosyolojisi = Law sociology ; Kent sosyolojisi = Urban sociology ; Siyaset sosyolojisi = Political sociology

Özet:
Bu çalışma, son zamanlarda sıkça gündeme gelen sahipsiz köpeklerin bir sorun olarak görülüp görülmediğini ölçmeyi amaçlamaktadır. Bir kesim, sokakların onlar için yaşam alanı olduğunu, onlara müdahale edilmemesi gerektiğini, hatta hak verilmesini öne sürerken, diğer bir kesim ise olası tehlikeler sebebiyle sokaklarda risk oluşturacağını belirtmektedir. Bu eksende, sahipsiz köpeklerin gerçekten de sorun olarak görülüp görülmediği tespit edilecektir.
İnsanlar, asırlar boyunca hayvanlarla etkileşim halinde olmuştur; zira sahipsiz köpekler, gündelik yaşamın birer parçası konumuna gelerek çeşitli roller üstlenmişlerdir. Sahipsiz köpekler, kimi zaman koruyucu, kimi zaman giysi, kimi zaman da mitolojik bir karakter işlevi görmüşlerdir.  İnsanlar sahipsiz köpekleri besleyerek onların yaşama şanslarını yükseltmiştir. Ancak, bir süre sonra insanların hayvanlarla olan etkileşimi değişiklik göstermiştir.
Kentleşmeyle birlikte ortaya çıkan gecekondulaşma, çevre kirliliği, konut yetersizliği, artan nüfus ve bu nüfusun ihtiyaçları gibi sorunlar, sadece insanların kent içindeki yaşamını etkilemekle kalmamış, hayvan-insan ilişkisinin dengesini de sarsmıştır. Türk toplumunda 19. yüzyıla kadar sahipsiz hayvanlar kentin doğal bir parçası olarak kabul görmüşken, kentleşmenin hızlanması ve tabii kaynakların azalmasıyla birlikte, sahipsiz hayvanların yaşam alanları açlık ya da salgın gibi sorunlarla tehdit altına girmiştir. Öte yandan, sahipsiz hayvanların, özelde sahipsiz köpeklerin yaşam koşullarının daraldığı ve bu nedenle uygun koşullarda yaşamlarını sürdüremedikleri ifade edilebilir.
Araştırma, Afyonkarahisar il merkeziyle sınırlı tutularak; nicel yöntem, anket tekniği, rasgele örneklem ile 509 katılımcıya ulaşmıştır. Elde edilen bulgular, katılımcıların sahipsiz köpekleri bir sorun olarak algıladığı yönündedir. 
Bu çalışmanın önemi, sahipsiz hayvanlar ve özellikle sahipsiz köpekler konusunun tartışılmasına olanak sağlamasıdır. Nitekim, bu alandaki araştırmalar oldukça sınırlıdır.
Anahtar Sözcükler: İnsan- hayvan ilişkisi, sahipsiz hayvan, sahipsiz köpek, kent                          sorunları

Abstract:
This study aims to measure whether the issue of stray dogs, which has been on the agenda frequently lately, is seen as a problem. While one group argues that the streets are their living space, they should not be interfered with, and even that they should be given what they deserve, another group states that they pose a risk on the streets due to possible dangers. In this context, it will be understood whether stray dogs are really seen as a problem.
People have interacted with animals throughout history; because stray dogs have been a part of daily life and have assumed various functions. Animals have sometimes taken on the role of protectors, sometimes as clothing, and sometimes as mythological characters. People have increased the survival chances of stray animals by feeding them. However, over time, people's relationships with animals have changed. 
Problems such as shantytowns, environmental pollution, lack of shelter, increasing population and the needs of this population, which have emerged with urbanization, have not only affected the lives of people in the city, but have also shaken the balance of the animal-human relationship. While street animals were considered a natural part of the city in Turkish society until the 19th century, with the acceleration of urbanization and the decrease in natural resources, the living spaces of street animals have been threatened by problems such as hunger and epidemics. On the other hand, it can be said that the living conditions of street animals, especially street dogs, have narrowed and therefore they cannot live in suitable conditions. 
The research was limited to the city center of Afyonkarahisar; 509 participants were reached with the quantitative method, survey technique and random sampling. The findings obtained show that the participants perceived street dogs as a problem. 
The importance of this study is that it allows the discussion of the issue of street animals and especially street dogs. Indeed, the research conducted in this area is quite limited.

Keywords: Human-animal relationship, stray animal, stray dogs, urban problems