Çocukların duygu durumlarının çizgi, kompozisyon, renk bağlamında resimlerindeki imge ve sembollere yansımaları
The reflections of children's emotions on the images and symbols in the context of lines, compositions, color
Yazar: BİLGE ŞENGÜL
Danışman: DOÇ. DR. EMRAH UYSAL
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
İnsanoğlu kendisini ifade edebilmek ve iletişim kurabilmek için çeşitli yollara başvurur. İçerisinde duygu ve düşünceleri barındıran yazılı ve görsel ifadeler, topluma mesaj vermek amacıyla oluşturulmuş yapılardır. İnsanı çok boyutlu düşünmeye iten bu yapılardan görsel iletişim aracı olan sanat, son derece karmaşık bir dizilimi içerisinde barındırır. Sözsel ve görsel imgelerden oluşan aynı zamanda izleyiciye içerisinde barındırdığı mesajı ileten yüzey üzerindeki dizilimlerin çözümlenmesi ve alt anlamlara ulaşılması deneysel okumaları da beraberinde getirmektedir. Örnek olarak çocuğun dilsel becerilerinin henüz tam anlamıyla olgunlaşmamış olduğu dönemlerde gerçekleştirdiği eylem olarak resim yapma faaliyetini gösterebiliriz. Çocuğun kendini ifade etme aracı olarak kullandığı dil, duyguların anlatıldığı çizimlerle ortaya çıkmaktadır. Çocuğa dair birçok ipucu barındırabilen çocuk resimleri, bu nedenle son derece önem arz etmektedir. Bu araştırma duygu durumları olgusu üzerinden, pozitif ya da negatif duygu durumlarının bilinçaltı ve bilinçdışı durumlarda çocuk resimlerinde ne tür imgelere dönüştüğü ve bu imgelerin ne anlama geldikleri, yaşam hikâyelerinin bu çözümlemelere ne gibi katkıları olduğu sorunsalları üzerinden temellendirilmiştir. Çocuğun bilişsel gelişimi üzerine bilimsel çalışmaları olan Piaget'nin bilişsel gelişim kuramı çalışmayı destekleyen kuramsal yapıyı oluşturmaktadır. Ayrıca Viktor Lowenfeld'in çocuğun sanatsal gelişimini içeren gelişim basamakları yaş aralıklarıyla beraber alt başlıklar halinde ele alınmıştır. Kompozisyon, çizgi, ritim-hareket, denge, doku, renk, ışık-gölge, biçim (form), oran, perspektif gibi resmin ilke ve elemanlarının, çocuk resimlerinde anlama katkısı olup olmadığı hakkında bilgiler verilerek duygu durumu konusu işlenmiş ve çocukların duygularına bağlı olarak yaptıkları resimler, nitel araştırma yöntemlerinden kartopu örnekleme yöntemi ile betimsel bir durum çalışması olarak ortaya konmuştur. "Resim İçeriğini Değerlendirme Envanteri"nin araç olarak kullanıldığı bu çalışmada belirlenen pozitif ve negatif duygu durumları üzerinde ortalama ve yüzde hesapları yapılmıştır. Katılımcıların yüzdesel olarak yoğunluğu negatif duygu durumu üzerinde toplanırken, pozitif ve nötr duygu durumlarının birbiri ile eşit oranda dağıldığı gözlemlenmiştir.

Abstract:
Human beings use various ways to express themselves and communicate. Written and visual expressions that contain emotions and thoughts are structures created to give a message to the society. Art, which is a visual communication tool among these structures that push people to think multidimensionally, contains an extremely complex sequence. The analysis of the sequences on the surface, which consists of verbal and visual images and conveys the message it contains to the viewer, and reaching the sub-meanings bring along experimental readings. For example, we can show the activity of painting as an action that the child performs when her linguistic skills are not yet fully mature. The language that the child uses as a means of self-expression emerges with the drawings in which the emotions are explained. Children's pictures, which can contain many clues about the child, are therefore extremely important. This research is based on the phenomenon of mood states, what kind of images do positive or negative emotional states transform into in children's paintings in subconscious and unconscious situations, what these images mean and how their life stories contribute to these analyses. Piaget's cognitive development theory, which has scientific studies on the cognitive development of the child, constitutes the theoretical structure that supports the study. In addition, Viktor Lowenfeld's developmental stages, which include the artistic development of the child, are discussed in sub-headings with age ranges. By giving information about whether the principles and elements of painting such as composition, line, rhythm-movement, balance, texture, color, light-shadow, shape (form), ratio, perspective contribute to the understanding in children's paintings, the subject of mood has been processed and depending on the emotions of the children. The pictures they made were presented as a descriptive case study with the snowball sampling method, one of the qualitative research methods. In this study, in which the "Picture Content Evaluation Inventory" was used as a tool, average and percentage calculations were made on the positive and negative emotional states determined. It was observed that while the percentage of the participants was concentrated on negative mood, positive and neutral moods were equally distributed with each other.