Medyanın uluslararası ilişkilerdeki rolü: Dağlık Karabağ sorunu üzerine bir inceleme
The role of media in international relations: A study on the problem of Nagorno Karabakh
Yazar: HASHİM SAHRABLİ
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM DİRİK
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Uluslararası İlişkiler = International Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Dağlık Karabağ = Nagorno Karabakh ; Ermenistan = Armenia ; Medya = Media ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Dağlık Karabağ'da yaşanan sorunlarla ilgili medyanın konumu, medyanın
uluslararası siyasette oynadığı rol ve sorunun çözümündeki etkisi tezin esas konusudur.
Araştırmada sorunun alevlendiği ve medya gündeminde sıklıkla yer aldığı 2016 yılında
yaşanan 4 gün süren ve 2020 yılında yaşanan 44 gün devam eden savaşlar ele alınmıştır.
Bu dönemde Azerbaycan, Türkiye, Ermenistan, Rusya ve İngiltere'nin ulusal haber
ajanslarının internet sitelerinde yer alan haberler söylem analizi tekniği ile analiz
edilmiştir. Bu bağlamda Dağlık Karabağ sorunu ile ilgili literatür çalışması yapılmıştır.
Medyanın giderek öneminin artması, kısa zamanda tüm dünyada ulaşılabilir
kaynak haline gelmesi, enformasyon savaşanı ateşlemiş, medyanın bazen propaganda
aracı olarak kullanımına yol açmıştır. Günümüz savaşlarında medyanın rolü büyüktür.
Tezde, yaşanmış savaş ve siyasal nedenleri ile hatırlanan Dağlık Karabağ sorunu
üzerinden medya, siyaset ve uluslararası ilişkiler ele alınmıştır.
Dağlık Karabağ sorunu Azerbaycan ve Ermenistan devletleri arasında yaşanan
siyasal sorundur. Sorunun nedeni; 1990'lı yıllarda Ermenistan'ın dünya ülkeleri ve
uluslararası teşkilatların resmi olarak Azerbaycan toprağı olarak tanıdığı Yukarı Karabağ
(Bilinen adı ile Dağlık Karabağ) ve çevresinde yerleşen 7 kenti işgal etmesidir. İşgal 10
Kasım, 2020 tarihine kadar devam etmiş ve diplomatik baskılar Ermenistan'ı geri adım
atmaya mecbur edememiştir. Ancak Azerbaycan Ordusunun askeri operasyonları
sonucunda bölgeden çekilen Ermenistan tarafı yenilgiye uğradığını itiraf etmiş ve
ordusunu bölgeden geri çekmek doğrultusunda sorumluluk almıştır.
Türkiye ve Rusya'nın savaşan taraflarla sık ilişkilerde olması, İngilizcenin
evrensel dil olması nedeniyle Birleşik Krallık medyasının uluslararası önemi bu ülkelerin
medyalarında yayınlanan haberlerin analizini yapmayı gerekli kılmaktadır. Bu çalışmanın
amacı, konunun uluslararası boyuttaki önemini anlamaya yardımcı olmak ve bu alanda
yapılacak gelecek çalışmalara temel kaynak oluşturmaktır.
Çalışma kapsamında yapılan araştırmada Birleşik Krallıktan Reuters, Rusya'dan
iii
TASS, Türkiye'den Anadolu Ajansı, Ermenistan'dan Armenpress ve Azerbaycan'dan
Azertac haber ajanslarının haberleri incelenmiştir.2016 senesinde yaşanan ve 2-5 Nisan
tarihlerini kapsayan "Nisan Savaşları" ve 2020 senesinde yaşanan 27 Eylül-10 Kasım
tarihlerini kapsayan "Vatan Savaşı" dönemlerini kapsayan 128 haber analiz edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Medya, Uluslararası ilişkiler, Dağlık Karabağ.

Abstract:
The position of the media regarding the problems experienced in NagornoKarabakh, the role of the media in international relations, and effects of it on the solution
of the problem are the main subjects of the thesis. In the research, the wars that lasted for
4 days in 2016 and continued for 44 days in 2020, when the problem flared up and was
frequently on the media agenda, were discussed. In this period, the news on the websites
of the national news agencies of Azerbaijan, Turkey, Armenia, Russia, and England were
analyzed with the discourse analysis technique. In this context, a literature study on the
Nagorno-Karabakh problem was conducted.
The increasing the importance of media and its formation as an accessible resource
all over the world in a short amount of time, have ignited the information warfare and led
to the use of the media as a propaganda tool.The role of the media in today's wars is great.
In the thesis, media, politics and international relations are discussed through the war and
the Nagorno-Karabakh problem, which is remembered with respect to its political causes.
Nagorno-Karabakh problem a political issue between the states of Azerbaijan and
Armenia. The cause of the problem; In the 1990s, Armenia occupied Upper Karabakh
(known as Nagorno-Karabakh) and 7 cities located around Upper Karabakh, which the
states and international organizations officially recognized as Azerbaijani territory. The
occupation continued until November 10, 2020 and diplomatic pressures could not force
Armenia to take a step back. However, Armenian side, which retreated from the region
as a result of Azerbaijani Army's military operation, admitted that it was defeated and
took responsibility for withdrawing its army from the region.
Close relations of Turkey and Russia with the parties of the conflict and the
international importance of the UK media due to English being a universal language,
makes it necessary to analyze the news published in the media of these countries. The
aim of this study is to help understand the significance of the subject at international level
and to form a fundamental resource for the future studies in this field.
v
In the research conducted within the scope of this study, the news from the
agencies, such as Reuters from the United Kingdom, TASS from Russia, Anadolu
Agency from Turkey, Armenpress from Armenia, and Azertac from Azerbaijan were
examined. 128 news stories covering the "April Wars", which took place from 2nd to 5th
of April in 2016, and "Homeland War", which took place between the 27th of September
and 10th of November in 2020, were analyzed.
Keywords: Media, İnternational Relations, Nagorno-Karabakh.