Simav Çayı havzasındaki doğal jeotermal kaynak çıkışları ile Manisa ili doğal jeotermal çıkışlarındaki As, B, F karşılaştırılması ve bunların diğer su kaynakları üzerine olası etkileri
Comparison of As, B, F in the natural geothermal resources in the Simav stream basin with the natural geothermal outflows of Manisa province and their possible effects on other water resources
Yazar: HAZAL APAYDIN
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRAN YILDIZ
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Hidrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada; Simav Çayı (Balıkesir) havzasındaki doğal jeotermal kaynak çıkışları ile Manisa ili Kula bölgesindeki jeotermal çıkışların Arsenik, Bor, Flor konsantrasyonları karşılaştırılmış ve diğer su kaynakları üzerine olabilecek etkileri ortaya konmuştur. Sındırgı Hisaralan jeotermal alanında; doğal çıkış, karışım ve Simav Çayı yüzey suyu olmak üzere kurak ve yağışlı döneme ait 11 adet numune alınmıştır. Hisaralan jeotermal alanındaki doğal çıkışların Simav Çayı'na olan etkisinin boyutunu belirleyebilmek amacıyla As, B ve F için dağılım grafikleri çizilmiştir. Yüzey suyu ile doğal çıkışların karışımından oluşan örneklerin minimum ve maksimum değerlerinin As (57,28-67,04µg/l), B (3,47-5,41mg/l) ve F (5,17- 10,07mg/l) değerlerinin su kirliliği kontrol yönetmeliğinde izin verilebilen limit değerlerin üzerinde olduğu görülmüştür.
Hisaralan jeotermal alanından alınan örneklerin analiz sonuçları ile Manisa ili Kula ilçesinden 7 örnekleme noktasından 4 jeotermal kaynak, 3 yüzey suyu örneği üzerinde kurak ve yağışlı dönem için As, B ve F analizleri ile WHO ve Sağlık Bakanlığı'nın İnsani Tüketim Amaçlı Sular Yönetmeliği ile karşılaştırılmıştır. Yapılan karşılaştırma sonucunda Hisaralan bölgesinin hem sıcaklık hem de As, B, F değerlerinin daha yüksek olduğu görülmektedir. Kula doğal çıkış ve kaynaklar arsenik hariç bor ve flor bakımından İnsani Tüketim Amaçlı Sular Yönetmeliği'ne uygun iken Hisaralan örnekleri kullanım ve sulama suyu açısından uygun olmayıp, özellikle sağlık açısından yüksek risk oluşturabilecek değerlerde arsenik içermektedir. İçeriği bakımından kullanıma uygun olmayan bu kaynaklar, ısınma, termal turizm ve uygun koşullarda elektrik üretiminde değerlendirilebilmektedir.

Abstract:
In this study; As, B, F concentrations of natural geothermal spring outflows in Simav Stream (Balıkesir) basin and geothermal outflows in Kula region of Manisa province were compared and their possible effects on other water resources were revealed. Eleven samples during dry and wet periods were taken from Sındırgı Hisaralan geothermal field, including natural outflow, mixture and Simav Stream surface water. Scatter plots were drawn for As, B and F in order to determine the extent of the effect of natural outflows in Hisaralan geothermal field on Simav Stream. It was observed that the minimum and maximum values of Arsenic (57,28- 67,04µg/l), Boron (3,47- 5,41mg/l) and Fluorine (5,17- 10,07mg/l) of the samples consisting of a mixture of surface water and natural outlets were above the permissible limit values in the water pollution control regulation.
The analysis results of the samples taken from Hisaralan geothermal area were compared with As, B and F analyses for dry and wet periods on 4 geothermal springs and 3 surface water samples from 7 sampling sites in Kula district of Manisa province and with WHO and Ministry of Health's Regulation on Water Intended for Human Consumption. As a result of the comparison, it is seen that both temperature and As, B and F values are higher in Hisaralan region. While Kula natural outlets and springs comply with the Regulation on Water Intended for Human Consumption in terms of boron and fluorine except arsenic, Hisaralan samples are not suitable for use and irrigation water and contain arsenic at values that may pose a high risk especially for health. These sources, which are not suitable for use in terms of their content, can be used for heating, thermal tourism and electricity generation under appropriate conditions.