Tüketicilerin bal tüketim tercihlerini etkileyen faktörlerin analizi: Bursa ili örneği
Analysis of factors affecting consumers' honey consumption preferences: the case of Bursa province
Yazar: HÜMEYRA AÇIK
Danışman: PROF. DR. TOLGA TİPİ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Bursa ilindeki tüketicilerin bal tüketim tercihlerini etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın ana materyalini, 2021 yılında Bursa ilinde yaşayan 384 tüketici ile yapılan yüz yüze anketlerden elde edilen veriler oluşturmuştur.  Elde edilen verilere göre tüketicilerin %87,5'i bal tüketmektedir. Tüketicilerin en çok tercih ettiği bal çeşidi %57,4 oran ile çiçek balıdır. Bal tüketenlerin %64,9'unun aynı zamanda diğer arı ürünlerini de tükettiği belirlenmiştir. Diğer arı ürünlerinden en çok tüketilen ürün propolistir. Bal ve diğer arı ürünleri alırken markalı olmasına dikkat edenlerin oranı %69,3 ve sertifikalı ve resmi kontrol onaylı olmasına dikkat edenlerin oranı ise %72'dir.Tüketicilerin %60,4'ünün balı bal üreticisinden satın aldıkları ve tercih ettikleri ambalaj türünün cam kavanoz olduğu belirlenmiştir. Tüketicilerin bal tüketimine ilişkin tutumları için faktör analizi uygulanmış ve 8 değişken 2 faktör grubu altında toplanmıştır. Tüketicilerin bal dışında arı ürünü tüketimini etkileyen faktörleri belirlemek için lojistik regresyon analizi yapılmıştır. Tüketicilerin markaya olan güveni arttıkça bal dışında diğer arı ürünleri tüketimi 3,3 kat artmaktadır.  Ayrıca tüketicilerin televizyon yerine doktor veya eczacı tarafından bilgilendirilmesi bal dışındaki arı ürünlerinin tüketimini 5,4 kat artırdığı belirlenmiştir.

Abstract:
This study aims to determine the factors affecting the honey consumption preferences of consumers in Bursa. The main material of the study was the data obtained from the face-to-face surveys conducted with 384 consumers living in Bursa in 2021. According to the data obtained, 87.5% of consumers consume honey. The most preferred type of honey by consumers is flower honey, with a rate of 57.4%. It has been determined that 64.9% of honey consumers consume other bee products. The most consumed product among other bee products is propolis. While buying honey and other bee products, the rate of those who pay attention to their branding is 69.3%, and the rate of those who pay attention to the fact that they are certified and approved by official control is 72%. It has been determined that 60.4% of consumers buy honey from honey producers, and the packaging type they prefer is glass jars. Factor analysis was applied for determining consumers' attitudes toward honey consumption, and eight variables were gathered under 2-factor groups. Logistic regression analysis was carried out to determine the factors affecting consumers' consumption of bee products other than honey. As consumers' trust in the brand increases, consumption of other bee products other than honey increase 3.3 times. In addition, it has been determined that informing consumers by a doctor or pharmacist instead of television increases the consumption of bee products other than honey by 5.4 times.