Boşluktan mülkiyete: Toplumsal ve siyasal açıdan mekânın teorisi
From void to property: Social and political theory of place
Yazar: ELİF BALAM SIZAN
Danışman: PROF. DR. KEMAL GÖRMEZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: İnsan-mekan ilişkisi = Human-space relationship

Özet:
Mekan hem bir somut gerçeklik olarak hem de bir soyut kavramsallaştırma olarak günlük hayatın da düşünce tarihinin de ayrılmaz bir parçasıdır ve mekana ilişkin geniş ve genel tanımlamaların ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Birbirini takip ve tekrar eden tanımlamalar ve kavramsallaştırmalarla birlikte çelişen ve yanlışlayanlar da olağan hale gelmiştir. Tanımlamalar basit bir isimlendirme farkı olarak görülebilseler temelde farklı düşünce biçimlerinin uzantısıdır. Yerde olanı adlandırmada iki kavram, mekân (place) ile uzam (space) olmuştur. Bu iki kavram hem somut bir gerçeklik hem de soyut bir kavramsallaştırma olarak mekanı anlama çabamızın merkezindedir. Düşünce tarihi uzamı, yalnızca canlı ya da cansız nesne ya da bedenlerin fiziksel bir uzantısı olarak ele almış ve kısıtlı kavramlarla anlamaya çalışmıştır. Fakat yersel kavramlar tek değildir ve düşünce tarihi de sınırlandırılabilir değildir. Bu durum, Antik Yunan'dan günümüz kapitalist toplumsallığına değil yere ilişkin tanımlamalarda izlenebilir niteliktedir. Bu kavramların düşünce tarihinde, mekân ve uzama dair kavramsallaştırmalarda hem soyut felsefi düzlemde hem de somut fiziki algılanan düzlemde kademeli olarak anlamlarının değişmesi, kavramlar arasındaki ilişkilerin niteliklerinin ortadan kalkması yersel kavramların hem akışkanlığı hem de sınırlandırılmalarına ilişkindir. Bu çalışma yersel kavramların akışkanlığını izlemek hem de sınırlandırılmaların sebeplerini bulmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla mekana ilişkin tarihsel maddeci bir yaklaşım önermekte; mekanı yersellik ve mekan ilkesi olarak tanımladığı kavramlar temelinde açıklamaktadır.

Abstract:
Place, both as a concrete reality and as an abstract conceptualization, is an inseparable part of our daily life and the history of thought. This led to the emergence of broad and general definitions of place. Conflicting and falsifying definitions have become commonplace along with successive and repetitive definitions and conceptualizations of place. Although definitions can be seen as a simple naming, they are basically extensions of different ways of thinking. Two concepts in naming what is on earth have been place and space. These two concepts are at the core of our understanding place as both a concrete reality and an abstract conceptualization. The history of thought has dealt with space only as a physical extension of animate or inanimate objects or bodies and has tried to understand it with limited concepts. But terrestrial concepts are not unique, and the history of thought is unlimited. This can be traced from Ancient Greece to today's capitalist society. In the history of thought, the gradual change in the meanings of these concepts, both in the abstract philosophical sense and in the perceived physical sense, in the conceptualizations of place and space, and the disappearance of the qualities of the relations between the concepts, are related to both the fluidity and limitation of terrestrial concepts. This study aims to understand the fluidity of terrestrial concepts and to find the reasons for their limitations. For this purpose, study proposes a historical materialist approach to place; explains the place based on the concepts defines as territoriality and place principle.