Çocuk yoğun bakım ünitesindeintravasküler kateter kullanım ilişkilikomplikasyonların prospektifdeğerlendirilmesi
In the children's intensive care unitrelated to intravascular catheter useprospective of complicationsevaluation
Yazar: BURAK ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. BELGİN GÜLHAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş: Bu çalışma, Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Çocuk Yoğun Bakım
Ünitelerinde (ÇYBÜ) santral venöz kateter uygulanan pediatrik hastalarda kateter
ilişkili komplikasyonları, özellikle santral kateter ilişkili kan dolaşım enfeksiyonu
(SKİ-KDE) ve venöz tromboz gibi önemli sonuçları değerlendirmeyi ve bu
komplikasyonların risk faktörlerini belirlemeyi amaçlamıştır.
Yöntemler: 01 Ocak- 30 Haziran 2024 tarihleri arasında ÇYBÜ'lerde santral
venöz kateter takılan 263 hastanın verileri prospektif olarak incelendi. Çalışmada,
demografik özellikler, altta yatan hastalıklar, kateterin takılma özellikleri, kullanım
amacı, komplikasyonlar, kültür sonuçları ve mortalite oranları değerlendirildi. Veriler,
lojistik regresyon analizi ile istatistiksel olarak analiz edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 263 hastanın yaş ortalaması 4,9±0,3 olup,
%59,7'si erkekti. SKİ-KDE hızı 1000 kateter günü için 3,86 olarak hesaplandı. En sık
izole edilen enfeksiyon etkenleri Staphylococcus spp. (metisiline dirençli, %25),
Candida spp. (%25) ve K. pneumoniae (GSBL pozitif, %18,75) idi. Venöz tromboz
insidansı %11,4 olarak saptandı. Kateter süresi ve vazopressör tedavi süresinin artması
SKİ-KDE gelişimi ile anlamlı ilişki gösterirken, uzun yatış süresi ve daha önce kateter
takılmış olması venöz tromboz riskini artırdı. SKİ-KDE ve tromboz komplikasyonları
için erkek cinsiyet ve uzun hastane yatışı ek risk faktörleri olarak belirlendi. 30 günlük
mortalite oranı %16,3, 100 günlük mortalite oranı ise %21,3 olarak saptandı, ancak
kateter komplikasyonu ilişkili mortalite görülmedi.
Sonuç: Santral venöz kateter kullanımı pediatrik yoğun bakım hastalarında
önemli komplikasyonlarla ilişkilidir. Kateter süresinin sınırlandırılması, vazopressör
tedavinin optimize edilmesi ve kateter bakımının iyileştirilmesi gibi önlemler,
komplikasyonların azaltılmasında kritik öneme sahiptir. Ayrıca, yüksek risk gruplarına
yönelik proaktif yaklaşımlar komplikasyon insidansını azaltabilir. Bu çalışma,
pediatrik yoğun bakım hastalarında SVK kullanımına yönelik daha güvenli uygulama
stratejilerinin geliştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır

Abstract:
Introduction: This study aims to evaluate catheter-related complications,
particularly central catheter-associated bloodstream infections (CLABSI) and venous
thrombosis, in pediatric patients who received central venous catheters (CVC) at
Ankara Bilkent City Hospital Pediatric Intensive Care Units (PICUs). Additionally, it
seeks to identify the risk factors associated with these complications and provide
insights for improving clinical practices in managing CVCs.
Material-Methods: Between January 1 and June 30, 2024, data from 263
pediatric patients admitted to PICUs and receiving CVCs were prospectively analyzed.
Collected data included demographic characteristics, underlying diseases, reasons for
ICU admission, catheter placement details (e.g., type, location, purpose), duration of
catheterization, complications, and outcomes such as mortality and microbiological
culture results. Risk factors for complications were assessed using logistic regression
analysis.
Results: The study population had a mean age of 4.9±0.3 years, with 59.7%
being male. CLABSI incidence was calculated as 3.86 per 1000 catheter days. The
most frequently isolated pathogens were Staphylococcus spp. (methicillin-resistant,
25%), Candida spp. (25%), and Klebsiella pneumoniae (ESBL-positive, 18.75%).
Venous thrombosis incidence was 11.4%. Prolonged catheter duration and
vasopressors were significantly associated with CLABSI, while extended
hospitalization and prior catheterization were key risk factors for venous thrombosis.
Notably, male sex and extended hospital stay were identified as additional risk factors
for both complications. Following catheter replacement in cases of CLABSI, the
responsible pathogens were no longer isolated in subsequent cultures. Overall, the 30-
day mortality rate was 16.3%, and the 100-day mortality rate was 21.3%, with no
catheter-related deaths reported.
Conclusion: Central venous catheter use in pediatric intensive care patients
carries significant risks of infections and thrombotic complications. This study
highlights the critical role of optimizing catheter duration, minimizing inotrope usage,
xii
and improving catheter care practices to mitigate these risks. Moreover, targeted
strategies for high-risk groups, such as male patients or those with prolonged
hospitalizations, are essential for reducing complication rates. The findings underscore
the need for standardized protocols and proactive interventions to ensure safer CVC
practices in pediatric intensive care settings. Future studies could expand on these
results to generalize findings and develop more effective preventive measures.