Türkiye'de eğitim alanında otizm üzerineyapılmış tezlerin incelenmesi
The examine of thesis and dissertations in education field that, related with autism in Turkey
Yazar: GÜLŞEN ÖZDEMİR
Danışman: DR. NÜKET AFAT
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı Türkiye'de eğitim alanında yapılmış otizm ile ilgili tezlerin tek çatı altında birleştirerek, bir doküman haline getirmektir. Türkiye'de eğitim alanında otizmle ilgili yapılan tezlere genel bir bakış sağlamak, aynı zamanda yalın olan konulara araştırmacıların dikkat çekmektir.  
Araştırma Yüksek Öğretim Kurumu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi'nden tam metin olarak ulaşılabilen 135 lisansüstü tez üzerinden yürütülmüştür. Yüksek Öğretim Kurumu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi'nden pdf formatlı tezler indirilip incelenmiştir. Elde edilen veriler, frekans ve yüzde olarak tablolaştırılmış ve yorumlanmıştır. Türkiye'de eğitim alanında otizmle ilgili yapılmış tezleri çeşitli değişkenler açısından incelemek hedeflenmiştir. Nitel çalışmalarda kullanılan "döküman incelemesi" tek başına bir veri toplama yöntemi olarak kullanılabilmektedir. Çalışmada,  incelenecek tezlerden elde edilen veriler kategorilere ayrılmış ve tezlerin bu kategorilere göre değerlendirilmesi yapılmıştır. Ayrıca, tezlerden elde edilen bilgilerin değerlendirilmesi için analiz tekniklerinden "betimsel ve içerik analizi" kullanılmıştır. İncelememiz, aynı zamanda betimsel bir inceleme olduğu için mevcut durumu olduğu gibi ortaya koymaya çalışan tarama türünden bir araştırma yaklaşımını benimsemektedir. 
Elde edilen bulgulara göre otizmle ilgili eğitim alanında en fazla tez Anadolu Üniversitesi'nde yazılmıştır. Köklü bir üniversite olması nedeniyle, aynı zamanda bilimsel araştırmacı sayısının çok olmasıdan kaynaklı olduğu düşünülmektedir. Yıllara göre dağılıma bakıldığında en çok tez 2018 yılında yazılmıştır. 2006 yılından önce ise eğitim alanında otizm ile ilgili yazılan teze rastlanmamıştır. Yıllar geçtikçe eğitimin otizm üzerinde başarı düzeyi artıkça ülkemizde de bilimsel çalışmalarda artış görülmektedir. Enstitülere göre dağılıma bakıldığında en fazla otizm ile ilgili tez Eğitim Bilimleri Enstitü'sünde çalışılmıştır. 
Tezlerin türlerine dağılımına bakıldığında yüksek lisans tezleri ağırlıklı olarak yürütülmüştür. Doktora tezleri yüksek lisansa göre daha az çalışıldığı görülmektedir. Bu durumun nedeni olarak doktora eğitimin ağırlığı, zaman süresinin çok olması vb. sebeplerden kaynaklı olduğu düşünülmektedir. Cinsiyete göre dağılımda kadınlar daha çok araştırma yapmaktadır. Bu da Türkiye genelinde kadın araştırmacıların daha çok olduğundan kaynaklı olduğu düşünülmektedir. Danışman ünvanlarına göre dağılıma bakıldığında tezler çoğunlukla Doç. Dr. ünvanlı akademisyenler tarafından yürütülmüştür. Ünversitelerde yeterince Prof. Dr. ünvanlı danışmanların bulunmaması nedeni ile azınlık göstermektdir. En çok nitel araştırma yöntemi daha çok tercih edilmektedir. Otizm alanında yapılan tezlerin vaka çalışmalarına benzemesi ve daha derinlemesine çalışmasına ihtiyaç duyulmasından kaynaklanabilir. Örnekleme türünde çoğunlukla çocuklarla çalışılmıştır. Aile ile yürütülen çalışmaların azınlığı dikkat çekmektedir. Ailelere ulaşmanın zorluğundan kaynaklı olduğu düşünülmektedir. Yaş örneklem sayısına göre en çok okul çağı çocuklarla çalışılmıştır. Buna sebep bu örnekleme grubuna daha kolay ulaşılmasından kaynaklı olduğu düşünülmektedir. Örneklem büyüklüğü incelendiğinde sayısal olarak çalışan veli sayısının yüksek olduğu görülmüştür. Tezlerin büyük çoğunluğu kişilerle çalışılmıştır. Tezlerde veri toplama aracına göre dağılımına bakıldığında ölçek ve görüşme daha çok tercih edilmektedir. Konu dağılımına bakınca en çok meslek eğitimi ile ilgili çalışmalarının olmaması dikkat çekmektedir. Mesleki eğitim ile ilgili bir tez yazılmaktadır. Elde edilen bulgulara göre araştırmaya açık olan yalın konular bulunmaktadır. 
Dünya'da ve Türkiye'de OSB tanısı alan bireylerin gelişiminde eğitimin ne kadar önemli yer aldığını düşündüğümüzde, yapılan bu çalışmanın alana otizmle ilgili eğitim alanında genel bir değerlendirme yaparak literatüre katkı sağlayacaktır.

Abstract:
The purpose of this research is to make a document by combining under one roof the theses about autism in the field of education in Turkey. It is to provide an overview of the arguments made about autism in the field of education in Turkey also to remark of researchers to simple issues. 
The research was carried out on 135 postgraduate theses that can be accessed in full text from the Higher Education Institution (YÖK) National Thesis Center. Theses in PDF format have been downloaded and examined from the Higher Education Institution (YÖK) National Thesis Center. The obtained data are tabulated and interpreted as frequency and percentage. Theses in the field of education about autism made in Turkey aims to examine in the different variables. "Document review" used in qualitative studies can be used as a method of data collection alone. In the study, the data obtained from the theses to be examined were divided into categories and the theses were evaluated according to these categories. Besides, "descriptive and content analysis", one of the analysis techniques, was used to evaluate the information obtained from theses. Since our review is also descriptive, it adopts a type of research approach that tries to reveal the current situation as it is. 
According to the findings, Anadolu University has also written the most thesis in the field of autism-related education. Because it is a long-established university, it is also thought to be due to a large number of scientific researchers. Most dissertation in the distribution by years was written in 2018. Before 2006, no thesis was written in the field of education. Over the years, as the level of success of education on autism increases, scientific studies have increased in our country. Most theses were studied at the Institute of Educational Sciences. Considering the distribution of theses by types, master theses were carried out predominantly. Doctoral theses have been seen to be less studied than the masters. The weight of the doctorate, the period is high, etc. is thought to be due to reasons. Women research more in distribution according to gender. This is thought as the women researchers are more throughout Turkey. When looking at the distribution according to the advisor titles, theses are mostly carried out by academicians with the title Assoc.. Prof. Dr. due to the lack of enough consultants with the title Prof. Dr. at universities. It shows a minority. The qualitative research method is preferred more. It may be because the theses in the field of autism are similar to case studies and need to work in more depth. In the sampling type, mostly were studied with children. The minority of the studies carried out with the family remarks. It is thought to be due to the difficulty of reaching families. According to the number of age samples, school-age children were studied mostly. This is thought to be due to easier access to this sampling group. When the sample size was examined, it was seen that the number of parents working numerically was high. A great majority of theses have been studied with individuals. 
When the distribution of theses according to the data collection tool is analyzed, scale and interview are preferred more. When we look at the distribution of the subject, it remarks that there are no career training studies. A thesis on career education is being written. According to the findings, there are simple topics that are open to research. In the world and Turkey is as important as what we think of education in the development of individuals diagnosed with ASD, a general assessment will contribute to the literature in the field of education about autism in this study area.