Hafif düzeyde zihin yetersizliği tanılı çocuğa sahip ailelerin eğitsel değerlendirme ve tanılama sürecine ilişkin görüşleri
The views of families of children with mild intellectual disabilities about the process of educational assessment and diagnosis
Yazar: AYŞENUR ÇAYIR
Danışman: DOÇ. DR. NEVİN GÜNER YILDIZ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anneler = Mothers ; Eğitsel değerlendirme = Educational assessment ; Rehberlik ve Araştırma Merkezi = Centres of Educational Guidance and Research ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Özel eğitim = Special education

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın temel amacı hafif düzeyde zihin yetersizliği tanılı çocuğa sahip ailelerin eğitsel değerlendirme ve tanılama sürecine ilişkin görüşlerini derinlemesine incelemektir.
Yöntem: Araştırma nitel araştırma yaklaşımlarından biri olan fenomenolojik (olgu bilimsel) yaklaşımla desenlenmiştir. Araştırmanın katılımcıları hafif düzeyde zihin yetersizliği tanılı çocuğa sahip dokuz aileden oluşmaktadır. Araştırma kapsamında katılımcılarla yarı yapılandırılmış görüşme tekniklerinden biri olan odak grup görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Veriler betimsel analiz yaklaşımı kullanılarak analiz edilmiştir. Veri analizi sonucunda 12 temaya ve 52 alt temaya ulaşılmıştır.
Bulgular: Araştırmanın bulguları hafif düzeyde zihin yetersizliği tanılı çocuğa sahip ailelerin eğitsel değerlendirme ve tanılama sürecine ilişkin çeşitli deneyimlere sahip oldukları yönündedir. Ailelerin geneli çocuktaki farklılık durumunu ilk fark eden kişinin anne olduğunu, bu durumun iki, iki buçuk ve dört yaşında fark edildiğini belirtmişlerdir.  Değerlendirme ve tanılama sürecine ilişkin en çok yararlanılan bilgi kaynağının doktor olduğu belirlenmiştir. Aileler RAM'da yapılan işlemlerden memnun olduklarını ve RAM'da yapılan tanılamayla çocuklarının özelliklerinin uygun olduğunu vurgulamışlardır. 
Sonuç ve Öneriler: Sonuç olarak ailelerin değerlendirme ve tanılama sürecine ilişkin farklı görüşlere sahip oldukları, bu sürecin aileleri ve çocukları farklı şekillerde etkilediği görülmektedir. Bu sürecin çocukların hayatını akademik başarıda artış sağlayarak, ailelerin hayatını ise duygusal süreçlerden geçmelerine neden olarak etkilediği belirlenmiştir. Ayrıca değerlendirme ve tanılama sürecinin sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi için il genelinde kaynakların sağlanması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu araştırmanın sonuçları incelenerek eğitsel değerlendirme ve tanılama sürecine ilişkin eksiklerin giderilmesi önerilmektedir.

Anahtar kelimeler: Eğitsel değerlendirme ve tanılama, Zihin yetersizliği, Rehberlik ve araştırma merkezi

Abstract:
Purpose: The purpose of this research is to examine that in-depth the views of families of children with mild intellectual disabilities about the process of assessment and diagnosis.
Method: The research was designed with a phenomenological approach, which is one of the qualitative research approaches. Participants of the study consist of nine families of children with mild intellectual disabilities. Within the scope of the research, a focus group meeting held and, a semi-structured interview technique, was conducted with the participants. The data were analyzed using a descriptive analysis approach. As a result of the data analysis, 12 themes and 52 sub-themes were reached.
Results: The findings of the study showed that families of children with mild intellectual disabilities had various experiences during the educational evaluation and diagnosis process. The families generally stated that the first person to notice the difference in the child was the mother, and this was noticed at the age of two, two and a half and four. It has been determined that the most used source of information about the evaluation and diagnosis process is the doctor. The families emphasized that they are satisfied with the procedures performed in Guidance and Research Center (GRC) and that the characteristics of their children are suitable with the diagnosis made in GRC.
Conclusion and Suggestions: As a result, it is seen that families have different views on the evaluation and diagnosis process, and this process affects families and children in different ways. It has been determined that this process affects the lives of children by increasing academic success, and the lives of families by causing them to go through emotional processes. In addition, it is emphasized that resources should be provided throughout the province to carry out the evaluation and diagnosis process in a healthy manner. By examining the results of this research, it is recommended to eliminate the deficiencies regarding the educational evaluation and diagnosis process. 

Keywords: Educational assessment, Intellectual disability, Guidance and research center