Öğretmenlerin öğrenme tiplerinin analizi
The analysis of the teachers' learning styles
Yazar: SABRİ BURAK KAPAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEFİK KARTAL
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Vermunt Öğrenme Stilleri Envanteri = Vermunt  Learning Styles Inventoy ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme Tipi Tercihi Testi = Learning Style Preference Test ; Öğrenme Tipleri Testi = Learning Style Test ; Öğrenme stilleri = Learning styles ; Öğrenme tercihi = Learnering preference ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı öğretmenlerin öğrenme tiplerini analiz edip farklı değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediklerini ortaya çıkarmaktır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Tokat ilinde görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise basit seçkisiz örnekleme yoluyla seçilen, Tokat il merkezi, ilçeleri, kasaba ve köy okullarında İlköğretim (ilkokul-ortaokul) kademesinde görev yapan 794 öğretmen oluşturmaktadır. İlköğretim kademesi öğretmenlerinin cinsiyeti, okul yerleşim yeri, mesleki kıdemi, öğrenim düzeyi, branşı gibi kişisel bilgilerini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan  "Kişisel Bilgi Formu" ve öğrenme tiplerini belirlemek amacıyla Erginer (2012) tarafından Türkçe'ye adapte edilen"Vermunt Öğrenme Tipleri Envanteri (120 soruluk versiyonu)" kullanılmıştır. Daha sonra toplanan bu veriler SPSS programı ile analiz edilmiştir.
Vermunt modelde öğrenme özelliklerini ortaya çıkarmak için, "İşleme Stratejileri, Düzenleme Stratejileri, Öğrenme Yönelimleri ve Öğrenmenin Zihinsel Modelleri' olarak dört bileşen tanımlamıştır. Vermunt Öğrenme Tipleri Envanteri'ndeki her bir madde bu bileşenlerle ilişkilendirilmiş ve alınan skorlar doğrultusunda tanımlanan dört öğrenme tipi belirlenmiştir. Bunlar "Anlam Yönelimli", "Uygulama Yönelimli", "Taklit Yönelimli" ve "Yönelimsiz" öğrenme tipleridir.
Araştırmada elde edilen bulgular ise şöyledir. "İşleme Stratejileri" bileşenine göre öğretmenlerin baskın öğrenme tipi "Uygulama Yönelimli", "Düzenleme Stratejileri" bileşenine göre öğretmenlerin baskın öğrenme tipi "Anlam Yönelimli", "Öğrenme Yönelimleri" bileşenine göre öğretmenlerin baskın öğrenme tipi "Uygulama Yönelimli", "Öğrenmenin Zihinsel Modelleri" bileşenine göre baskın öğrenme tipi "Anlam Yönelimli" öğrenme tipidir.
Cinsiyet değişkenine baktığımızda alt bileşenlerde genelde kadın öğretmenler lehine anlamlı farklar ortaya çıkmıştır. Kadın öğretmenler baskın olarak "İşleme ve Düzenleme Stratejileri" bileşenine göre "Taklit Yönelimli", "Öğrenmenin Zihinsel Modelleri" bileşenine göre "Anlam ve Uygulama Yönelimli" öğrenme tipine sahiptir. "Öğrenme Yönelimleri" bileşeninde ise erkek öğretmenler lehine anlamlı farklılık ortaya çıkmıştır. Bu farklılık nedeniyle erkek öğretmenler "Öğrenme Yönelimleri" bileşenine göre baskın olarak "Yönelimsiz" öğrenme tipine sahiptir.  
Okulların bulunduğu yerleşim yerine göre oluşan farklılıklara baktığımızda ise şehir merkezinde görev yapan öğretmenler genellikle "Anlam, Uygulama ve Taklit Yönelimli" öğrenme tipine sahipken kasaba ve köylerde görev yapan öğretmenler baskın olarak "Yönelimsiz" öğrenme tipine sahiptir.
Öğretmenlerin mesleki kıdemlerine göre oluşan farklılıklara baktığımızda "İşleme Stratejileri"  bileşenine göre beş yıldan kıdemli öğretmenler baskın olarak "Anlam, Uygulama ve Taklit Yönelimli" öğrenme tipine sahipken kıdemsiz öğretmenler genel olarak "Yönelimsiz" öğrenme tipine sahiptir. "Düzenleme Stratejileri" bileşenine göre beş yıldan kıdemli öğretmenler baskın öğrenme tipi olarak "Uygulama Yönelimli" öğrenme tipine sahiptir. "Öğrenme Yönelimleri" bileşenine göre beş yıldan kıdemli öğretmenler baskın öğrenme tipi olarak "Anlam, Uygulama ve Taklit Yönelimli" öğrenme tipine sahiptir. "Öğrenmenin Zihinsel Modelleri" bileşenine göre genel olarak beş yıldan kıdemli öğretmenler baskın öğrenme tipi olarak "Anlam, Uygulama ve Taklit Yönelimli" öğrenme tipine sahiptir. 
Öğretmenlerin öğrenim düzeylerine baktığımızda ise "İşleme Stratejileri" bileşeninde anlamlı farklılıklar enstitü ve önlisans&öğretmen okulu mezunlarının lehine ve "Taklit Yönelimli" öğrenme tipi olarak ortaya çıktığı görülmektedir. "Düzenleme Stratejisine" baktığımızda anlamlı farklılıklar enstitü ve önlisans&öğretmen okulu mezunlarının lehine ve "Uygulama Yönelimli" öğrenme tipi olarak ortaya çıktığı görülmektedir. "Öğrenmenin Zihinsel Modelleri" bileşenine baktığımızda anlamlı farklılıklar genellikle enstitü ve önlisans&öğretmen okulu mezunlarının lehine ve "Taklit Yönelimli Öğrenme Tipi" olarak ortaya çıktığı görülmektedir.
Öğretmenlerin branşlarına baktığımızda ise "İşleme Stratejileri" bileşeninde branş öğretmenlerinin lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. Branş öğretmenlerinin baskın öğrenme tipinin "Anlam Yönelimli" öğrenme tipi olduğu görülmüştür. "Düzenleme Stratejileri"ne göre sınıf öğretmenlerinin baskın öğrenme tipleri "Taklit Yönelimli" ve "Yönelimsiz" öğrenme tipleridir. "Öğrenme Yönelimleri" bileşenine baktığımızda sınıf öğretmenlerinin baskın öğrenme tipi "Yönelimsiz" öğrenme tipidir. "Öğrenmenin Zihinsel Modelleri" bileşenine baktığımızda ise istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır.
Öğretmenlerin kıdemleri, öğrenim durumları ve çalıştıkları yerleşim yerlerine baktığımızda daha kıdemli öğretmenlerin mezun oldukları okullar, eğitim enstitüsü ve öğretmen okullarıdır. Ayrıca daha kıdemli öğretmenler genel olarak merkez okullarda görev yapmaktadırlar. Daha kıdemlilerin, merkezde görev yapanların ve enstitü ve öğretmen okullarında öğrenim görenlerin öğrenme tiplerinin genel olarak benzer çıkması sonuçların tutarlı olduğunu göstermektedir. 
Araştırmada kadın öğretmenler, daha kıdemli öğretmenler ve sınıf öğretmenleri lehine anlamlı farklar bulunmuştur.  Yapılacak yeni çalışmalar ile bu farkların sebepleri araştırılabilir. Akademik başarının ve entelektüel gelişimin öğrenme tipiyle yakından ilişkisi olduğu düşünülmektedir. Öğretmenlere hizmet içi eğitim verilerek öğrenme tipleri ve etkililiği hakkında farkındalık yaratılabilir. 
Anahtar Kelimeler: öğrenme tipi,  öğretmen, Vermunt öğrenme tipleri envanteri

Abstract:
The aim of this study is to analyze the teachers' learning styles and to determine whether they differ according to different variables. The relational survey method was used in the study. The population of the study consists of teachers working in Tokat province. The sample of the study consists of 794 teachers selected by simple random sampling and working in primary and secondary schools in Tokat city centre, districts, towns and village schools. "Personal Information Form" prepared by the researcher to determine the personal information of primary education teachers such as gender, school location, seniority, educational status and branch and "Vermunt's Learning Styles Inventory (120-question version)" which was adapted to Turkish by Erginer (2012) were used in order to collect the data. These data were then analyzed using SPSS program.
Vermunt defined four components as "Processing Strategies, Regulation Strategies, Learning Orientations and Mental Models of Learning" in order to reveal learning characteristics. Each item in the Vermunt's Learning Styles Inventory was associated with these components and four learning styles were defined according to the scores obtained. These are "Meaning Directed", Application Directed", "Reproduction  Directed" and "Undirected" learning styles. 
The findings obtained in the study are as follows. The dominant learning style of teachers for "Processing Strategies" component is "Application Directed", the dominant learning style of teachers for "Regulation Strategies" component is "Meaning Directed", the dominant learning style of teachers for "Learning Orientations" component is "Application Directed", and the dominant learning style of teachers for "Mental Models of Learning" component is "Meaning Oriented".
Considering the gender factor, there are significant differences in favour of female teachers in general. The female teachers have dominantly "Reproduction Directed" learning style for the component "Processing and Regulation strategies" and have "Meaning Directed" and "Application Directed" learning style for the component "Mental Models of Learning". Considering "Learning Orientations" there are significant differences in favour of male teachers. Because of these differences, they have dominantly "Undirected" learning style for the component "Learning Orientations".
According to the differences that appear due to the locations of the schools, the teachers working in the city centre usually have "Meaning Directed", "Application Directed" and "Reproduction Directed" learning style. On the other hand, the teachers working in the towns and villages have "Undirected" learning style. 
When we consider the seniority of the teachers, it can be seen that teachers with more than five years of seniority dominantly have "Meaning, Application and Reproduction Directed" learning styles for "Processing Strategies" component. On the other hand, new (inexperienced) teachers have usually "Undirected" learning style. Teachers with more than five years of seniority dominantly have "Application Directed" learning style for the component "Regulation Strategies". For the component "Learning Orientations", teachers with more than five years of seniority dominantly have "Meaning Directed", "Application Directed" and "Reproduction Directed" learning styles.  They also dominantly have "Meaning Directed", Application Directed" and "Reproduction Directed" learning styles for the component "Mental Models of Learning"
When it is considered about the educational status of the teachers, there are significant differences for the component "Processing Strategies" in favour of the teachers who graduated from the education institutes, associate degree programmes and teacher education schools and they are found to have "Reproduction Directed" learning style. For the component "Regulation Strategies", there are significant differences in favour of the teachers graduated from education institutes, associate degree programmes and teacher education schools and they are found to have "Application Directed" learning style.  For the component "Mental Models of Learning", there are significant differences in favour of the teachers graduated from education institutes, associate degree programmes and teacher education schools and they are found to have "Reproduction Directed" learning style.
 According to the branches of teachers, there was a significant difference in favour of branch teachers for the "Processing Strategies" component.  It was seen that dominant learning style of branch teachers is "Meaning Directed" learning style. According to "Regulation Strategies ", the dominant learning styles of the class teachers are "Reproduction Directed" and "Undirected" learning styles. According to the "Learning Orientations" component, the dominant learning style of class teachers is "Undirected" learning style. According to the "Mental Models of Learning" no statistically significant difference was found.
When we consider about the teachers' seniority, educational status and the location of the schools, we can see that senior teachers graduated from education institutes and teacher education schools. Moreover, senior teachers have generally been working at the schools in the city centre. It was seen that learning styles of senior teachers, the teachers working in the city centres and the teachers graduated from education institutes and teacher education schools are generally the same and this  shows that the results are consistent.
Significant differences were found in favour of female teachers, senior teachers and class teachers in this study. The reasons for these differences can be investigated through new studies. Academic achievement and intellectual development are thought to be closely related to the style of learning. By providing in-service training to teachers, awareness can be made about learning styles and their effectiveness.

 Keywords: learning style, teacher, Vermunt learning style inventory