Kistik fibroziste akciğer planar ve SPECT 99mTc-DTPA ventilasyon/ 99mTc-MAA perfüzyon sintigrafilerinin akciğer yüksek çözünürlüklü bilgisayarlı tomografi, spirometri ve tüm vücut pletismografisi ile karşılaştırması
Correlation of planar and SPECT 99mTc-DTPA ventilation/ 99mTc-MAA perfusion lung scintigraphy with high resolution computerised tomography, spirometry and whole body plethysmography in cystic fibrosis
Yazar: MEHMET ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. PINAR ÖZGEN KIRATLI
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Kistik fibroz = Cystic fibrosis ; Korelasyon analizi = Correlation analysis ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography ; Radyonüklid görüntüleme = Radionuclide imaging ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Ventilasyon = Ventilation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Kistik fibroziste (KF) morbidite ve mortalitenin büyük kısmına yol açan akciğer tutulumunun şiddeti hastaya verilecek tedavilerin seçiminde esas alınmaktadır. Çalışmamızda, literatürde KF'te klinik izleme katkısı gösterilmiş olmasına rağmen rutin izlemde yer bulmamış olan akciğer ventilasyon ve perfüzyon sintigrafilerinin (VPS) KF'te izlemde yerinin aydınlatılması amaçlandı. 29 KF'li çocuk hastanın solunum fonksiyon testleri, yüksek çözünürlüklü bilgisayarlı tomografi (YÇBT) ve VPS bulguları karşılaştırmalı olarak değerlendirildi. Total YÇBT skorları ile total planar ve SPECT VPS skorları arasında çok kuvvetli ilişki bulundu (Spearman sıra korelasyon katsayısı (rs)= 0,794-0,851, p<0,01). SFT parametrelerinden görüntüleme skorları ile kuvvetli ilişki yalnızca ?rezidüel hacim/total akciğer kapasitesi? (RV/TLC) ile bulundu (rs= 0,689-0,828, p<0,01). Birinci saniyedeki zorlu ekspiratuar hacim (FEV1), görüntülemelerden sadece ventilasyon ve perfüzyon SPECT ile istatistiksel olarak anlamlı ilişki gösterdi (sırasıyla rs= -0,559 ve -0,540, p<0,01). Bulgular, KF'li hastaların akciğer tutulumunun şiddetini saptamada; bulguları arasında yüksek korelasyon bulunan YÇBT, VS ve PS tetkiklerinden birbirlerine alternatif olarak herhangi birinin bu amaçla rutin izleme eklenmesinin klinik izleme fayda sağlayacağını öngörmektedir. Ayrıca SFT parametreleri arasında görüntüleme skorları ile en yüksek ilişkiyi gösteren RV/TLC'nin de hasta izleminde, tıpkı FEV1 gibi kritik önemde bir yeri olabileceği düşünülmüştür.

Abstract:
In cystic fibrosis (CF), lung involvement is the major cause of morbidity and mortality. The severity of lung involvement plays a critical role in patient management. As demonstrated in previous studies in CF patient management and follow up, our aim was to assess the value of ventilation/perfusion scintigraphy (V/QS) against respiratory function tests (RFTs) and high resolution computerised tomography (HRCT). Twenty-nine CF children between the ages of 8 ? 16 were evaluated using RFTs, V/QS and HRCT. Total HRCT and total planar and SPECT V/QS scores were very strongly correlated (Spearman?s rank correlation coefficient (rs)= 0,794-0,851, p<0,01). On the other hand, among RFTs, only Residual Volume/Total Lung Capacity (RV/TLC) showed strong correlation with imaging scores (rs= 0,689-0,828, p<0,01). Forced Expiratory Volume In One Second (FEV1) showed significant correlation only with SPECT scores of V/QS among imaging scores (rs= -0,559 ve -0,540, p<0,01). The findings of the study suggest that in order to assess the severity of the disease in lung involvement, the addition of any of the imaging modalities with high sensitivity (HRCT, planar and SPECT V/QS) into routine patient follow up can significantly improve management of CF patients. In addition, the findings suggest that RV/TLC - having the only strong correlations among RFTs with imaging modalities ? may, as does FEV1 in routine evaluation, play a critical role in patient management.