Bilim müzesi ziyaretçilerinin müze istasyonundan öğrendiklerinin bilgi hiyerarşisi ile ölçülmesi ve istasyondan öğrenilenlerin istasyonunun tasarım amacı ile karşılaştırılması
Measuring science museum visitors' learning with knowledge hierarchy and comparing learning outcomes with goals of the exhibit
Yazar: ERKAN YAŞAR
Danışman: DR. CEM GÜREL
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fizik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi hiyerarşisi = Knowledge hierarchy ; Bilim müzesi = Science museum ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Müzeler = Museums ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; İstasyonlar = Stations

Özet:
Öğrencilerin fen öğrenimi için okulda geçirdikleri zaman kısıtlı olduğundan, okul dışı zamanlarda sorgulamak, merakını gidermek ve öğrenmesini devam ettirmek için bireyler farklı ortamlara ihtiyaç duymaktadırlar. Bu ortamlardan biri ise ziyaretçilerin deneyimlerine kendilerinin karar verdiği, serbest öğrenme ortamı olan müzelerdir.

Bu araştırmada bilim müzesi istasyonlarının içeriği çerçevesinde öğrencilerin bilim müzesi ziyareti öncesi ve sonrasında bilgi seviyeleri, bilim müzesi istasyonları olan etkileşimleri ortaya çıkarılarak, istasyonların tasarım amacını hangi seviyede yerine getirdiği ve istasyonların iyileştirilmesi için gereken uygulamaların belirlenerek istasyonların özetleyici değerlendirilmesinin yapılması hedeflenmiştir.

Araştırma özel bir çocuk bilim müzesinde yürütülmüş, araştırmaya 9 6. sınıf ve 3 7. sınıf, toplam 12 ortaokul öğrencisi katılmıştır. Öğrencilerle bilim müzesi ziyareti öncesi ve sonrasında yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılarak yapılan görüşmelere dayanarak öğrencilerin bilim müzesi ziyareti öncesinde ve sonrasındaki bilgi seviyeleri bilgi hiyerarşisi ile ölçülmüştür. Öğrencilere aynı zamanda istasyonla olan etkileşimleri ve istasyonlar hakkındaki önerileri hakkında sorular da yöneltilmiştir.

Bilim müzesi ziyareti öncesi seçilen üç istasyonun bilgi hiyerarşilerinin alt seviyelerinde olan öğrencilerin bilim müzesi ziyareti sonrasında üst seviyelere atladıkları ve öğrencilerin bilgi hiyerarşilerinin üst seviyelerinde yığılma gösterdikleri bulunmuştur. Öğrencilerin bilim müzesi ziyareti sonrası öğrendikleri ile istasyonların tasarım amacı karşılaştırılmış, istasyonların tasarım amaçlarını karşıladığı çıkarımına varılmıştır. 

Daha fazla öğrencinin bilgi hiyerarşisinin üst seviyelerine çıkması için, öğrencilerin istasyonlarla olan etkileşimleri ve öğrencilerin istasyonlar hakkındaki eleştiri ve yorumları dikkate alınmıştır. Sonuç olarak istasyonların nasıl kullanılacağını belirten işaret ve tabelaların konulması, istasyonlarda dikkat çekilmesi gereken noktaların ön plana çıkarılması ve fiziksel şartlarının 6 ve 7. sınıf öğrencilerine uygun şekilde düzeltilmesi gerektiği sonuçlarına varılmıştır.



Anahtar sözcükler: Serbest-seçimle öğrenme, bilim müzesi, bilgi hiyerarşisi, istasyon değerlendirmesi.

Abstract:
Since the time spent at school by the students for learning science is limited, individuals need different environments to question things, satisfy their curiosity and continue their learning activity. One of these environments is a museum where the visitors decide on their experiences by themselves and there is a free learning environment.

In this research it has been aimed to discover knowledge levels of the students before and after visiting the museum and their interactions with the science museum exhibits within the frame of the content of science museum exhibits, thereby determining to what extent the exhibits meet the goal of the exhibit and the practices needed to be realized for improving the exhibits and making a summative evaluation on the exhibits.

The research has been conducted in a children's science museum, attended by a total of 12 middle school students, 9 of them being 6th grade and 3 of them being 7th grade. Based on the interviews realized before and after museum visits using semi-structured interview forms, the knowledge levels of the students before and after visiting the science museum have been measured with knowledge hierarchy. The students have also been asked about their interactions with the exhibits and their suggestions about the exhibits.  

It has been found out that the students who had been in the lower levels of the knowledge hierarchies of the three exhibits selected before the visit to the science museum could jump to the higher levels after the visit, and the students mainly accumulated on the higher levels of the hierarchy. After the visit to the science museum, what the students learnt have been compared with the goal of the exhibit and it has been deduced that the exhibits met the goal they had been designed for.   

The interactions of the students with the exhibits as well as their criticisms and comments about the exhibits have been considered to ensure that more students can advance to the higher levels of the knowledge hierarchy. As a result, it is concluded that signs and labels should be hanged to show how to use the exhibits, the points to be drawn attention should be brought to the forefront in the exhibits and the physical conditions of the exhibits should be mended to fit to the 6th and 7th grade students.



Keywords: Free-choice learning, science museum, knowledge hierarchy, exhibit evaluation.