Osteoartritli olgularda Cox-2 gen polimorfizminin değerlendirilmesi
Assessment of Cox-2 gene polymorphism in osteoarthritis cases
Yazar: VOLKAN GÜNEŞ GÜLER
Danışman: DOÇ. DR. SERAP YALIN
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Genetik = Genetics
Dizin: Osteoartrit = Osteoarthritis

Özet:
Dünya üzerinde en yaygın görülen eklem hastalığı olan osteoartrit, eklemlerde bulunan kıkırdak dokusunun yapısında bozulma ve eklem ağrısı ile karakterize bir hastalıktır.Hücreler farklı stimuluslarla uyarıldıklarında ya da hasar gördüklerinde hücre membran lipidleri hızla biyolojik olarak aktif medyatörlere dönüşürler. Bir membran lipidi olan araşidonik asitten türeyen biyolojik medyatörler inflamasyon ve hemostazis gibi değişik fonksiyonlarda görev alırlar. Bu medyatörler başlıca lökotrienler, prostaglandinler, lipoksinler ve tromboksanlardır. Bunlara eikozanoid denir.Prostoglandinlerin sentezini sağlayan enzim siklooksijenaz (COX)'dır. COX enziminin COX-1 ve COX-2 olmak üzere iki izoformu vardır. İndüklenebilir bir enzim olan COX-2; sitokinler, tümör promotörleri ve büyüme faktörleri gibi inflamatuar ve mitojenik uyaranlar tarafından indüklenerek inflamasyonlu ve neoplastik dokularda prostaglandinlerin sentezini artırır. Osteoartrit gelişiminde önemli yeri olan kartilaj ekstrasellüler matriks ve kemik dokusu, eikozanoid yolağı ve dolayısı ile COX-2 enzimi ile yakından ilişkilidir. Bu yüzden COX-2 enzimini sentezleyen gende meydana gelebilecek değişikliklerin osteoartrit hastalığının gelişme riskini değiştirebileceği düşünülmektedirBu çalışmada PCR ve RFLP yöntemleri kullanılarak osteoartrit hastalarında ve artrit geçmişi olmayan kontrol bireylerinde, COX-2 geninin promotör bölgesindeki -765G>C gen polimorfizmi sıklığı araştırılmış ve sonuçlar ki-kare ve lojistik regresyon ile analiz edilmiştir. Sonuç olarak COX-2 -765G>C polimorfizmi sıklığı hasta grubunda GG, GC, CC genotipleri için sırasıyla % 48, % 34 ve % 18; kontrol grubunda ise sırasıyla % 54, % 35 ve % 11 olarak bulunmuştur. Lojistik regresyon analizi sonucunda COX-2 -765G>C polimorfizmi (GC veya CC) ile osteoartrit hastalığı arasında anlamlı bir ilişki olmadığı anlaşılmıştır. (p>0,05).

Abstract:
Osteoarthritis the most common degenarative joint disease worldwide, is characterized with the deformation of cartilage matrix and joint pain.When the cells are stimulated with different stimulus or damaged, the cell membrane lipids are rapidly transformed into biologicaly active mediators. The biological mediators derived from the arachidonic acid which is a membrane lipid, play a role in such different functions as inflammation and hemostasis. These mediators are mainly leukotrienes, prostaglandins and thromboxanes. They are called eicosanoids.The enzyme responsible for the synthesis of prostoglandins is cyclooxygenase (COX). COX enzyme has two isoforms; namely COX-1 and COX-2. Inducable enzyme COX-2 increases the synthesis of prostaglandins stimulated by inflammatory and mitogenic stimulants such as cytokines, tumor promoters and growth factors in inflammated and neoplastic tissues. Cartilage extracellular matrix and bone tissue which have a major role in generation of osteoarthritis, are closely related with eicosanoid pathway and hence, associated with the COX-2 enzyme. Thus; it is thought that the modifications which might occur in the gene synthesizing COX-2 enzyme, may change the risk for the generation of osteoarthritis disease.In this study, -765G>C gene polymorphism frequency of COX-2 promoter region was investigated in osteoarthritis patients and the controle group without a history of arthritis by utilizing PCR and RFLP methods. The data were analysed with chi-square and logistic regression. In conclusion, the frequency of -765G>C polymorphism in patient group for GG, GC, CC genotypes was found % 48, % 34 and % 18 and in control group % 54, % 35 and % 11, respectively. It was clearly understood that there is no significant relation between COX-2 -765G>C polymorphism (GG and CC) and osteoarthritis disease upon logistic regression analysis.