Rekreasyon fırsat dağılımı: Bibliyometrik bir araştırma
Recreation opportunity spectrum: A bibliometric research
Yazar: SABRİ BOZCA
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF YILMAZ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rekreasyon Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Turizm = Tourism
Dizin: Bibliyometri = Bibliometry ; Bibliyometrik çözümleme = Bibliometric analysis ; Boş zaman = Leisure ; Boş zamanları değerlendirme = Leisure activities ; Fırsat değerlendirme = Opportunity exploitation ; Rekreasyon = Recreation ; Rekreasyonel aktiviteler = Recreational activities ; Rekreasyonel planlama = Recreational planning

Özet:
Rekreasyonel alan ihtiyacının belirlenmesi, planlanması, kullanım, koruma ve sürdürülebilirlik koşullarının ortaya konması giderek daha çok önem arzetmektedir. Rekreasyon alanları planlamasında bir araç olan Rekreasyon Fırsat Dağılımı, ABD'de 1970'li yılların sonlarında ortaya çıkmış, birçok ülkede kullanım alanı bulmuştur. Araştırmanın amacı gelişmiş ve bilimsel çalışmaların yoğunlaştığı ülkelerde yaygın olarak kullanılan Rekreasyon Fırstlar Dağılımının bibliyometrik analiz yöntemiyle, ana hatlarını, etkin ülkeleri, yazarları, yayın türünü ve etkin kurumlarını ortaya koyarak bilimsel alana bu konuyla ilgili katkı sağlamaktır. Bilindiği gibi bibliyometri, alan yazınları konusunda yönetimlere bilim politikaları oluşturulmasında değerli bilgiler sunmaktadır. Rekreasyon Fırsat Dağılımı geniş bir uygulama alanı bulmasına rağmen yöntemle ilgili yeterli yayın sayısına sahip değildir. Bu sınırlılık yöntemin, rekreasyonun yeterli derecede anlaşılan, öneminin farkındalığının yüksek olduğu ülkelerde devlet politikası haline gelmesine rağmen, anlaşılmayan ve farkındalık oluşmayan ülkelerde yeterli derecede gündeme gelmemesine neden olmuştur. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak ikincil kaynaklardan elde edilen, nitel araştırma yöntemlerinden, doküman incelemesi kullanılmış, amaçlı örneklem tekniklerinden, ölçüt örnekleme yöntemi seçilmiştir. Çalışmada nicel verilere dayalı bibliyometrik verilerden yararlanılmış ve elde edilen veriler betimsel analizle açıklanmaya çalışılmıştır.
Araştırmada Scopus ve WoS (SCI ve ESCI indeksleri) veri tabanlarında mevcut tüm makaleler taranmış, veri temizliği uygulanmış, mükerrer olanlar analiz dışı bırakılmıştır. Araştırmanın baz aldığı tarih aralığı 1970 -2021 yıllarıdır. Başlangıç tarihinin 1970 alınması Rekreasyon Fırsat Dağılımının bu yıllarda ortaya çıkması sebebiyledir. Araştırma alanla ilgili kavramların açıklanması ile başlamış, yöntem anlatılmış, bibliyometri ile ilgili bilgiler verilmiş, analiz süreci anlatılmış, elde edilen verilerin bibliyometrik yasalara uygunluğu ve hipoteze uygun oluşturulan dokuz adet sorunun MS Exel ve VOSviewer programları yardımıyla cevapları aranmıştır. Veri analizleri sonucunda makalelerin bibliyometrik yasalara uymadığı tespit edilmiş, baskın dilin İngilizce, etkin kurumların ABD üniversiteleri, etkin ülkenin ABD olduğu, makale yayınlarının 2010 yıllarından sonra yoğunluk kazandığı, en fazla çevre ile ilintili yayınların yapıldığı, en etkili yazarların G.H. Stankey ile Paracchini ve arkadaşları olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
It is getting even important to determine the recreational area need, plan, use, protect and determine the sustainability conditions. Recreation Opportunity Spectrum, which is a tool in the planning of recreation areas, appeared in the USA in the late 1970's and has a place in many countries itself. The purpose of the study is contribute to the scientific field by revealing to determine the Recreation Opportunity Spectrum, which is widely used in developed countries where scientific studies are concentrated, with the bibliometric analysis method, main lines, active countries, authors, type of publishings and active institutions. As it is known, bibliometrics offers valuable information to the administrations in the formation of science policies in the field of literature. Even so Recreational Opportunity Spectrum has wide opportunities it has not enough source about method.  This limitation, in the countries where enough understanding of recreaiton, importance and awereness is high has become state policy, in the countries where no undertsanding and no awareness. In the research method of data collection  As a data collection method in the research, qualitative research methods obtained from secondary publishings, document analysis were used, and criterion sampling method was chosen from purposeful sampling techniques. In the study, bibliometric data based on quantitative data was used and the data obtained  explained with descriptive analysis.
In the study, all articles in Scopus and WoS (SCI and ESCI indexes) databases were scanned, data purging was applied and repetitive were excluded from the analysis. Research based on the between  1970-2021. The reason to taking "1970" as a starting point is that the Recreation Opportunity Spectrum appeared at that time. It started with exlapining the terms, method was told, information about bibliometrics was given, the analysis process was explained, compability with bibliometics laws and nine questions created in accordance with the hypothesis answers were sought through MS Exel and VOSviewer programs. Conclusion of the data analysis, it has been revealed; articles does not comply with bibliometric laws, English is the dominant language, active institutions are USA universities, active country is the USA, after 2010 articles has increased, the most published publications were about environment, the most affective authors are G.H. Stankey, Paracchini and their friends.