Hastane dışı toplumsal alanlarda antibiyotiklere dirençli indikatör mikroorganizmaların araştırılması
Investigation of antibiotic resistant indicator microorganisms in public areas
Yazar: LEMAN KARBUKAN NAYİM
Danışman: PROF. DR. DUYGU PERÇİN RENDERS
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Antibiyotikler = Antibiotics ; Epidemiyoloji = Epidemiology ; Hastaneler = Hospitals ; Hijyen = Hygiene ; Mikroorganizmalar = Microorganisms ; Yaşam alanları = Living spaces ; Çapraz enfeksiyon = Cross infection ; İlaçlara direnç = Drug resistance ; İlaçlara direnç-mikrobiyal = Drug resistance-microbial

Özet:
Amaç: Metisiline dirençli Staphylococcus aureus, Vankomisine dirençli Enterokoklar, ESBL üreten gram negatifler, Karbepeneme dirençli Pseudomonaslar, Karbepeneme dirençli Enterobacteriaceae, çoklu ilaca dirençli Acinetobacterler tedavi güçlüğü nedeniyle hastane enfeksiyonları etkenleri arasında en çok korkulan mikroorganizmalardır. Bu etkenlerin hastanede yayılımının önlenebilmesi için çok çeşitli önlemler alınmaktayken toplumsal alanlarda yayılımları ile ilgili fazla bir veri yoktur. Bu çalışmada, indikatör mikroorganizma olarak isimlendirilen bu antibiyotiklere dirençli mikroorganizmaların toplumsal alanlarda varlığının araştırılması amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Şubat – Mart 2017 tarihleri arasında Kayseri il sınırı içinde çeşitli camilerin lavaboları, giriş kapıları, alışveriş merkezleri, çocuk oyun parkları, şehirlerarası otobüs terminali, toplu taşıma araçları, bankamatikler ve erişkin spor aletlerinden toplam 175 sürüntü örneği knit swab ile alınarak triptik soy sıvı besiyerine ekildi ve 35 °C de bir gece inkübasyona bırakıldı. İnkübasyon sonrası tüm örnekler altı farklı kromojenik besiyerlerine (BioMerieux, Fransa) ekildi. Üreyen koloniler Microgen GN-ID A ve B Panel (LABM, İngiltere) kullanılarak tanımlandı. Duyarlılık testleri Kirby Bauer Disk difüzyon testi ve E-test yöntemleri ile yapılarak sonuçlar EUCAST sınır değerlerine göre değerlendirildi. 
Bulgular: Alınan 175 tane örneğin 47'sinde (% 26,9 ) indikatör mikroorganizma tespit edildi. İzolasyon oranı camiden alınan örneklerde % 23.3, bankamatiklerden alınan örneklerde % 60, alışveriş merkezlerinden alınan örneklerde % 35.4, toplu taşıma araçlarından alınan örneklerde ise % 18 olarak bulundu. Üreme görülen örneklerde en sık izole edilen mikroorganizma 32 örnekte  (% 18.2) MRKNS, iken; 8 örnekte (% 4.5) MRSA, 2 örnekte (% 1.1), çoklu dirençli Acinetobacter haemolyticus idi. MRSA bulunan örneklerin tamamı vankomisine duyarlı bulundu. 
Sonuç: Sonuç olarak hastane dışı toplumsal alanlarda antibiyotiklere dirençli indikatör mikroorganizmalaın araştırılması çalışmamızda özellikle alışveriş merkezleri, genel tuvaletler, şehirlerarası otobüs terminali, toplu taşıma araçları (otobüsler, tramvay), bankamatikler, paralar, erişkin spor aletleri vb. alanlardan antibiyotiklere dirençli indikatör mikroorganizmalar izole edilmiştir. Toplumsal alanlarda da kontroller sık sık yapılmalı, gerekli tedbirler alınmalı, hijyen eğitimlerine önem verilmelidir.  Aksi takdirde dirençli mikroorganizmaların hastanelerde olduğu gibi hastane dışında da yayılacağı aşikardır. Toplumsal alanlarda benzer epidemiyolojik çalışmaların yapılması bu soruna farkındalık yaratmak ve küresel bir sorun haline gelmesini engellemede önemli bir basamaktır.
Anahtar Kelimeler: Hastane enfeksiyonu, indikatör mikroorganizma, antibiyotik direnci,  hijyen, toplumsal alan, epidemiyolojik yayılım

Abstract:
Aim: Methicillin-resistant Staphylococcus aureus, Vancomycin-resistant enterococci, ESBL producing gram negative microorganisms, Carbepenem resistant Pseudomonas spp, Carbepenem resistant Enterobacteriaceae, multiresistant Acinetobacter spp. are the most feared microorganisms among nosocomial infections due to treatment problems. While there are a number of measures taken to prevent the spread of these microorganisms in the hospital, there is not much data on their spread in the public area. In this study, it was aimed to investigate the presence of these antibiotic resistant microorganisms, which are called indicator microorganisms, in public areas.
Materials and Methods: A total of 175 samples from sinks, entrance doors of various mosques, shopping centers, children's play parks, intercity bus terminal, public transportation vehicles, cash dispensers and adult sports devices in Kayseri, were taken using knit swabs between February and March 2017. The samples were seeded on tryptic soy broth and left overnight incubation at 35 °C. After incubation all samples were seeded on six different chromogenic media (BioMerieux, France). The suspicious colonies were identified using Microgen GN-ID A and Panel B (LABM, UK). Antibiotic susceptibility tests were performed using Kirby Bauer Disk diffusion and E-test methods and the results were evaluated according to EUCAST breakpoints.
Results: Indicator microorganisms were detected in 47 (26.9%) of 175 samples. The isolation rate was found to be 23.3% for samples taken from mosques, 60% from the cash dispensers, 35.4% from shopping centers and 18% from public transportation vehicles. The most frequently isolated microorganisms were MRKNS in 32 samples (18.2%), MRSA in 8 samples (4.5%) and multiresistant Acinetobacter haemolyticus in 2 samples (1.1%). All methicillin-resistant staphylococci were found to be susceptible to vancomycin.
Conclusion: In conclusion, by this study, antibiotic resistant indicator microorganisms have been isolated in non-hospital public areas such as shopping malls, public toilets, intercity bus terminal, public transportation vehicles (buses, trams), cash machines. Audits should be done frequently in public areas, necessary precautions should be taken immediately and hygiene education should be given regularly. Otherwise, it is obvious that resistant microorganisms will be spreading in public areas as well as in the hospitals. Performing similar epidemiological studies in the public areas is an important step in raising awareness fort the problem and preventing it from becoming a global one.
Key Words: Hospital infection, indicator microorganism, antibiotic resistance, hygiene, public area, epidemiological spread.