Orman yolu yapımından kaynaklanan ağaç zararlarının ve inşaat etki alanının incelenmesi
Investigation of tree damages and construction impact area due to forest road construction
Yazar: MÜCAHİT BODUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YILMAZ TÜRK
Düzce Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Orman yolları ormancılık faaliyet ve hizmetlerinin sürdürülebilmesi, ormanların işletmeye açılması ve her türlü orman ürününün ekonomik olarak taşınmasına hizmet etmektedir. Bunun yanında orman yolları bitki ve hayvan popülasyonları üzerinde küçülmelere ve habitat kayıplarına, toprak, su kaynakları ve akarsular üzerindeki erozyon ve sedimentasyon oluşumuna, kimyasal kirlenmeye, fragmentasyona, kenar etkilerine ve insan etkilerinin ıssız alanlara erişimine neden olabilmektedir. Bu çalışmanın amacı orman yolu inşaat alanı ve etki alanını belirlemektir. Bu bağlamda, orman yolu yapımından kaynaklanan ağaç zararları, meşcereyi örten dolgu alanı ve ağaç zararlarını doğrudan etkileyen ağaçların yol eksenine olan mesafeleri tespit edilmiştir. Ayrıca Uçangözün inşaat etki alanının ve dolgu alanının belirmesinde kullanılma kabiliyetini incelemek ve orman yolu yapılmadan önce çevre zararlarını önleyici tedbirlerin alınmasına ilişkin önerilerde bulunmak hedeflenmiştir. Bu doğrultuda, Aladağ Orman İşletme Müdürlüğü (Bolu İli), Alabarda Orman İşletme Şefliği sınırları içerisinde bulunan 5+000 km uzunluğundaki 194 Kod nolu orman yolunun 700 metrelik kısmı çalışma alanı olarak seçilmiştir. Çalışma sonucunda; yol inşaat etki alanı 46479,22 m², dolgu materyalin ortalama yayılma mesafesi 50,34 m, zarar gören ağaçların ortalama yola mesafeleri 28,25 m, zarar görmeyen ağaçların ise 35,52 m bulunmuştur. Ayrıca inşaat etki alanına giren toplam 1477 adet ağaç tespit edilmiş, bu ağaçlardan 1050 adedi zarar görmemiş 427 adedi zarar görmüştür. Zarar gören ağaçlardan sadece kabuk yaralanması olan 211 adet, sadece dolgu altında kalan 99 adet ve sadece gövde bozulması olan 56 adettir. Ağaç yaralarının ortalama yerden yüksekliği 68,60 cm ve ortalama yara alanı 454,07 cm2'dir. Yapılan istatistik analizlerin sonuçlarına göre; sadece kabuk yarası olan bireyler için yara alanı ile çap (d1,30) arasında ve inşaat etki alanındaki tüm bireylerin çapı (d1,30) arasında istatistiksel olarak pozitif yönde anlamlı korelasyon bulunurken, inşaat etki alanındaki tüm bireylerin yol eksenine uzaklığı ile yara alanı arasında ve inşaat etki alanındaki tüm bireylerin yol eksenine uzaklığı ile dolgu yüksekliği arasında istatistiksel olarak negatif yönde anlamlı korelasyon belirlenmiştir. Çalışmada yolun bulunduğu alana ait orman yolu yapımı sonrası Uçangöz ortofoto görüntüsü temin edilmiş, ağaçların konumları doğrulanmıştır.

Abstract:
Forest roads serve to sustain forestry activities and services, to open forests and to transport all kinds of forest products economically. However roads have general impacts: shrinkage and habitat losses on plant and animal population, creation erosion and sedimentation on soil, streams, and water resources, chemical pollution from vehicle emission, habitat fragmentation, road edge and effect zones, and associated human impacts in isolated natural areas. The aim of this study is to determine the forest road construction area and its impact area. In this context, tree damage caused by forest road construction, filling area covering the stand and the distance of the trees to the road axis were determined. In addition, to examine the ability of Uçangöz to be used in determining the construction impact area and filling area and to make suggestions for taking environmental precautions before forest road is constructed.In this direction, a forest road section (code number = 194, 5 km long) with the length of 700 m and its surroundings area, located in Alabarda Forest Enterprise Chief at Aladağ Forest Enterprises Directorate, was selected as the study area. In the results of study; the road construction impact area was 46479.22 m², average spreading distance of the filling material was 50.34 m, the average distance of damaged trees to the road was 28.25 m, and the undamaged trees were 35.52 m. In addition, a total of 1477 trees within the construction impact area were identified, of which 1050 were not damaged and 427 were damaged. Of these trees, only 211 are bark injuries, 99 are only under fill and 56 are bole disruption. The height of the tree injury from the ground is 68,60 cm and the average injury area is 454.07 cm2. According to the results of statistical analysis; there was a statistically significant positive correlation between injury area and diameter and diameter of all individuals in the construction area only for individuals with bark injury. A significant negative correlation was found between the distance between the road axis and the filling height of all individuals in the construction impact area. In the study, after the construction of the forest road belonging to the area, the orthophoto image of UAVs was obtained and the position of the trees was verified.