Postpartum  6-12 ay arasındaki kadınlarda kilo retansiyonunu etkileyen psikososyal faktörler
Psychosocial factors affecting weight retention in women between 6-12 months postpartum
Yazar: TUĞBA KARAMAN
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP DAŞIKAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Danışmanlık = Consulting ; Kadınlar = Women ; Maternal obezite = Maternal obesity ; Obezite = Obesity ; Obstetrik-hemşirelik = Obstetrical-nursing ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Psikososyal faktörler = Psychosocial factors ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Amaç: Bu araştırma, postpartum 6-12 ay arasındaki kadınların kilo retansiyonu ve etkileyen psikososyal faktörleri incelemeyi amaçlamıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı tipte Covid-19 pandemi zamanında Ocak 2021-Şubat 2023 arasında postpartum 6-12 ay arası olan 350 kadın ile yapılmıştır. Verilerin toplanılması için bireysel soru formu, "Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ), Depresyon, Stres, Anksiyete Ölçeği (DASS-21) ve Beden Memnuniyeti Ölçeği" ile kullanılmıştır.
Bulgular: Kadınların postpartum kilo retansiyonu (PPKR) ortalaması 13.71±5.70, %53.7'sinde 10 kg üzerinde PPKR (%43.7 15 kg ve üzeri) belirlenmiştir. Gebelik başlangıcında obezite oranı %2 iken postpartum obezite oranı %35.4 saptanmış ve %33.4 oranında bir artış olmuştur. Gebelik başlangıç beden kitle indeksi normal olan, lise mezunu olan, orta düzeyde geliri olan, şehirde yaşayan, sigara içen, 2 çocuğa sahip, postpartum fiziksel aktivitesi düşük olan, Tıp Enstitüsü (IOM) rehberine göre fazla gestasyonel kilo alımı (GKA) olanların PPKR'nun yüksek olduğu saptanmıştır. Kadınların postpartum 6-12 ay arası sosyal desteği arttıkça PPKR azalmıştır (p<0.05). Depresyon, anksiyete ve stres seviyeleri arttıkça PPKR'nu azalmıştır (p<0.05). 
Sonuç:	 Araştırmaya katılan kadınların yarısından fazlasında ≥10 kg PPKR bulunmuştur. Kadınların gebelik başlangıcına kıyasla postpartum obezite oranında üçte bir oranında artış olmuştur. Sağlık profesyonelleri; gebelik ve postpartum dönemde kilo yönetimi danışmanlığı yapmalı, fiziksel ve psikososyal faktörlere yönelik girişimler yapmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Maternal obezite, Postpartum kilo retansiyonu, Psikososyal faktör, Risk Faktör, Danışmanlık

Abstract:
Purpose: This study aimed to examine the weight retention and affecting psychosocial factors in women between 6-12 months postpartum.
Materials and Methods: The study was conducted with 350 women who were 6-12 months postpartum between January 2021 and February 2023, at the time of the descriptive Covid-19 pandemic. In order to collect the data, an individual questionnaire was used with the "Multidimensional Scale of Perceived Social Support (ÇBASDÖ), Depression, Stress, Anxiety Inventory (DASS-21) and Body Satisfaction Scale".
Results: The mean postpartum weight retention (PPWR) of the women was 13.71±5.70, 53.7% of the women had PPWR over 10 kg (43.7% 15 kg and above). While the obesity rate was 2% at the beginning of pregnancy, the postpartum obesity rate was found to be 35.4% and there was an increase of 33.4%. According to the Institute of Medicine (IOM) guideline, PPWR of those with normal pregnancy-start body mass index, high school graduate, moderate income, living in the city, smoking, having 2 children, low postpartum physical activity, was found to be high. As the social support of women increased between 6-12 months postpartum, PPWR decreased (p<0.05). As depression, anxiety and stress levels increased, PPWR decreased (p<0.05).
Conclusions: More than half of the women participating in the study had PPWR ≥10 kg. There was a one-third increase in the rate of postpartum obesity in women compared to the onset of pregnancy. health professionals; should provide weight management counseling during pregnancy and postpartum period, and make interventions for physical and psychosocial factors.
Keywords: Maternal obesity, Postpartum weight retention, Psychosocial factor, Risk Factor, Counseling