Franz Kafka'nın ve Yusuf Atılgan'ın romanlarının varoluşçuluk temelinde karşılaştırılması
Comparison of Franz Kafka?s and Yusuf Atılgan?s novels on the base of existentialism
Yazar: GÖKHAN ERAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KEZİBAN TEKŞAN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Karşılaştırmalı Edebiyat = Comparative Literature ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Alman edebiyatı = German literature ; Alman romanı = German novel ; Atılgan, Yusuf = Atılgan, Yusuf ; Kafka, Franz = Kafka, Franz ; Karşılaştırmalı edebiyat = Comparative literature ; Roman = Novel ; Saçma = Absurd ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk romanı = Turkish novel ; Umut = Hope ; Umutsuzluk = Hopelessness ; Varoluşçuluk = Existentialism ; Yabancılaşma = Alienation ; Yalnızlık = Loneliness ; Özgürlük = Freedom ; İntihar = Suicide

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Alman edebiyatından Çek asıllı yazar Franz Kafka'nın ?Değişim? ve ?Dava? adlı eserleri ile Türk edebiyatından Yusuf Atılgan'ın ?Aylak Adam? ve ?Anayurt Oteli? adlı eserlerindeki varoluşçu unsurları incelemek, her iki yazarın yaşamları ve edebi şahsiyetleri de dikkate alınarak karşılaştırmalı bir değerlendirme yapmaktır.Varoluşçuluk; yalnızlık, yabancılaşma, bunaltı, saçma, umut/umutsuzluk gibi insanın varolma sorununa ilişkin temaları barındıran bir düşünüş tarzıdır. Bu düşünüşün sistemli bir yapısı olmasa da; öncülerinin düşünceleri ele alındığında bazı ortak ilkelerin bulunduğu söylenebilir. Bireysel ahlak, özgür seçim, iç daralması, otantik varoluş hali gibi ortak kavramların bireyin öznelliğine vurgu yaptığı görülmektedir.20. yüzyılın sıradışı yazarlarından biri olan Franz Kafka, varoluşçu temaları genellikle modernliğin sunumu dâhilinde işlemiştir. Onun kendine has anlatım ve işleyiş tarzı ?Kafkaesk? olarak adlandırılmıştır. Kafka, bu yapı içinde bireyin varoluş sorunlarını bürokrasi ve hiyerarşi gibi olgularla bütünleştirmiştir.Türk Edebiyatının 1950 kuşağı içinde önemli bir yeri olan Yusuf Atılgan'ın romanlarında da varoluşçu felsefenin izleri görülmektedir. Dış dünyanın gerçekliğini, bireyin psikolojik boyutunun dehlizlerinde ironiyle buluşturan Atılgan; varoluşçu temaları ele alması yönünden Kafka ile benzerlik göstermektedir.Alman edebiyatından çek asıllı Franz Kafka ile Türk edebiyatından Yusuf Atılgan'ın incelenen romanlarındaki ortak yönler; Yusuf Atılgan'ın Kafka'dan etkilenmiş olabileceğini gösterdiği gibi, iki ayrı yaşantının ve farklı iki kültürün iki yazarının insanın varolma/varoluş sorunlarını ele alış biçimindeki ortaklıklara da işaret etmektedir. Modernist edebiyatın iki ayrı yazarı olan Kafka'nın ve Yusuf Atılgan'ın varoluşçuluk akımından izler taşıyan eserlerindeki benzerlikler ve farklılıklar hem bireyin hem de bir sanat kolu olarak edebiyatın yerel ve evrensel yanlarını ortaya koymaktadır.

Abstract:
The purpose of his sudy is that existentialist elements at Kafka?s (being a czech uniter from German literature) works named as ?Die Verwandlug?? and ?Der Process? and Yusuf Atılgan?s (being from Turkish literarture) works named as ?Aylak Adam? and ?Anayurt Oteli? analyze. Besides it evaluates the comparison of both writers lives and literary personalities.Existentialism is a thinking style that includes themes related with the existential problems of a uman as loneliness, alienation, anxiety, absurd, hope/hopelesness. Although there isn?t any systematical thinking structures it can be said that there are some common principles when the ideas of the leaders are thought.It is seen that common concepts, as personal morality free choice, anxiety, authentic existential mode, emphasize subjectivity of person.Franz Kafka is one of the extraordinary writers writers in 20th century, usually performs existential themes in presentation at modernism. His own expression and practice style is called as Kafkaesque. Kafka unified person?s existential problems with phenomenons as bureaucrary and hierarchy in this structure.It is seen that the traces of existentialism philosophy at the novels of Yusuf Atılgan, in 1950s having in an important place in Turkish Literature.Atılgan, who unified reality of persona with irony in the corridors of person?s psychological dimension, is similar to Kafka by the ways of discussing the existentialist themes.Common sides at the analysed novels of Yusuf Atılgan, being from Turkish literature and Kafka, being a Czech witer from German literature; ıt shows that Yusuf Atılgan can be effected by Kafka and the similarities in the form of discussing human?s existence problems of two different experiences, cultures and writers.Similarities and differences at the works that have the existentialists traces of Kafka and Atılgan, who are two different writers of modernist literature, display local and universal sides of both a person and literature as a branch of art.