Spor örgütü çalışanlarının psikolojik iyi olma durumları ile izlenim yönetimi davranışları arasındaki ilişki
The relationship between psychological well-being and impression management behaviors of sports organization employees
Yazar: YASEMİN ÜLVAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HARUN AYAR
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı / Spor Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı spor hizmet işletmelerinde yönetici, antrenör ve üyelik hizmetleri personeli olarak görev yapan bireylerde psikolojik iyi olma düzeyleri ile izlenim yönetimi davranışları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Diğer bir amacı ise seçilmiş değişkenlerin; cinsiyet, yaş, eğitim, mesleki tecrübe, kurumdaki görev, spor yapma ve hizmet içi eğitim alma durumlarına göre arasındaki farklılıkların incelenmesidir. Araştırma nicel araştırma yöntemlerine göre tasarlanmış olup ilişkisel tarama karşılaştırma modeli tercih edilmiştir. Araştırmanın evrenini İstanbul ilinde kamu ve özel spor işletmelerinde görev yapan çalışanlar oluşturmaktadır. Örneklemini ise kolayda örnekleme yöntemiyle belirlenen (n=289) gönüllü katılımcı oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplamak amacıyla, online anket uygulaması şeklinde Google Formlar platformu kullanılmıştır. Katılımcılara kişisel bilgi formu, psikolojik iyi olma ölçeği ve izlenim yönetimi ölçekleri uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22 paket programına girilerek, analizler bu program vasıtasıyla gerçekleşmiştir. Dağılım normalliği belirlenmesinde basıklık ve çarpıklık değerlerinden yararlanılmıştır. Bağımsız iki grup karşılaştırılmasında t-testi, ikiden fazla grup karşılaştırılması için tek yönlü varyans analizi ve Welch istatistiği kullanılmıştır. Çoklu karşılaştırmalar için bonferroni çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır. Elde edilen değerlerin anlamlı olup olmadığının yorumlanmasında 0.05 anlamlılık düzeyi ölçüt olarak kullanılmıştır.
Sonuç olarak; Katılımcıların yaş değişkenine göre psikolojik iyi olma ve izlenim yönetimi alt boyutlarında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Cinsiyet değişkenine göre erkeklerin kadınlara göre psikolojik iyi olma ve izlenim yönetimi alt boyutlarından bireysel gelişim, yaşam amaçları ve öz kabul puanlarında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. Eğitim durumlarına göre spor işletmesi çalışanlarının psikolojik iyi olma düzeyinde istatistiksel açıdan anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. Bu durumun lisans ile lise ve dengi ve lisans üstü eğitim düzeyi arasındaki farklılıktan kaynaklandığı görülmektedir. İzlenim yönetimi   alt boyutları düzeyinde lise ve dengi ile lisans, Lisansüstü ile ön lisans eğitim düzeyi arasındaki farklılıktan kaynaklandığı görülmektedir. Katılımcıların mesleki tecrübelerine göre psikolojik iyi olma ve izlenim yönetimi alt boyutları düzeyinde anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir. Bu farklılığın psikolojik iyi olma düzeyinde 1-3 ve 4-6 yıl ile 10 yıl ve üzeri arasındaki farklılıktan kaynaklandığı görülmektedir. Mesleki tecrübe değişkenine göre izlenim yönetimi alt boyutları düzeyinde 1-3 yıl ile 7-9 ve 10 yıl üzeri arasındaki farklılıktan kaynaklandığı görülmektedir. Kurumda çalışma yılına göre psikolojik iyi olma ve izlenim yönetimi alt boyutlarında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Spor işletmesi çalışanlarının görevlerine göre psikolojik iyi olma alt boyutlarından özerklik, çevresel hakimiyet, diğerleriyle olumlu ilişkiler, yaşam amaçları ve öz kabul alt boyutlarında antrenör ve yöneticiler arasında, bireysel gelişim alt boyutunda üyelik hizmetleri ve yöneticiler ile antrenörler arasında yapılan istatistiksel analizler sonucunda anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Hizmet içi eğitim alma durumlarına göre spor işletmesi çalışanlarının psikolojik iyi olma ve izlenim yönetimi alt boyutlarında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. Bu farklılığın psikolojik iyi olma alt boyutları düzeyinde çevresel hakimiyet, diğerleriyle olumlu ilişkiler, yaşam amaçları, öz kabul, izlenim yönetimi alt boyutları düzeyinde kendini acındırmaya çalışma ile kendini örnek personel göstermeye çalışma alt boyutlarında olduğu tespit edilmiştir. Spor işletmesi çalışanlarının spor yapma durumuna göre psikolojik iyi olma ve izlenim yönetimi alt boyutlarında düzenli spor yapanlar ile hiç spor yapmayanların istatistiksel açıdan anlamlı şekilde farklılaştığı tespit edilmiştir. Spor işletmesi çalışanlarının psikolojik iyi olma ve izlenim yönetimi düzeyleri arasında orta ve zayıf yönde negatif bir ilişki olduğu, çalışanların işletme içerisinde psikolojik iyi olma düzeylerinin arttıkça izlenim yönetimi davranışlarının azaldığı belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the relationship between psychological well-being levels and impression management behaviors of individuals working as managers, coaches and membership services personnel in sports service businesses. Another aim is to examine the differences between the selected variables according to gender, age, education, professional experience, position in the organization, doing sports and receiving in-service training. The research was designed according to quantitative research methods and the relational screening comparison model was preferred. The population of the research consists of employees working in public and private sports enterprises in Istanbul. The sample consists of (n=289) volunteer participants determined by convenience sampling method. In order to collect data in the study, Google Forms platform was used as an online survey application. Personal information form, psychological well-being scale and impression management scales were applied to the participants. The data obtained were entered into the SPSS 22 package program and the analysis was carried out through this program. Distribution normality was analyzed using kurtosis and skewness values. T-test was used for two independent group comparisons, one-way analysis of variance and Welch statistics were used for more than two group comparisons. Bonferroni multiple comparison test was used for multiple comparisons. A significance level of 0.05 was used as a criterion for interpreting whether the values obtained were significant or not.
As a result, it was determined that there was no statistically significant difference in the psychological well-being and impression management sub-dimensions according to the age variable of the participants. According to the gender variable, it was determined that there was a statistically significant difference in the scores of individual development, life goals and self-acceptance from the psychological well-being and impression management sub-dimensions of men compared to women. It was determined that there was a statistically significant difference in the psychological well-being level of sport business employees according to their educational level. It is seen that this situation is due to the difference between undergraduate, high school and equivalent and postgraduate education level. At the level of impression management sub-dimensions, it is seen that it is due to the difference between high school and equivalent and undergraduate, graduate and associate degree education level. It was determined that there was a significant difference in the level of psychological well-being and impression management sub-dimensions according to the professional experience of the participants. It is seen that this difference is due to the difference between 1-3 and 4-6 years and 10 years and above at the level of psychological well-being. According to the professional experience variable, it is seen that there is a significant difference between 1-3 years, 7-9 and 10 years and above at the level of impression management sub-dimensions. It was determined that there was no statistically significant difference in the sub-dimensions of psychological well-being and impression management according to the years of working in the organization. Autonomy from psychological well-being sub-dimensions according to the duties of sport business employees. It was determined that there were significant differences between coaches and managers in the sub-dimensions of autonomy, environmental dominance, positive relationships with others, life goals and self-acceptance, and between membership services and managers and coaches in the sub-dimension of individual development. It was determined that there was a statistically significant difference in the psychological well-being and impression management sub-dimensions of sport business employees according to their in-service training status. This difference was found to be in the sub-dimensions of environmental dominance, positive relationships with others, life goals, self-acceptance at the level of psychological well-being sub-dimensions, and in the sub-dimensions of trying to pity yourself and trying to show yourself as an exemplary personnel at the level of impression management sub-dimensions. It has been determined that there is a statistically significant difference between those who regularly do sports and those who never do sports in psychological well-being and impression management sub-dimensions. It was determined that there is a moderate and weak negative relationship between psychological well-being and impression management levels of sport business employees, and as the psychological well-being levels of employees increase, impression management behaviors decrease.