Vergi kaçakçılığı suçlarında adil yargılanma hakkı
The right to a fair trial in tax evasion offenses
Yazar: UĞUR YURDAKUL
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALPERTUNGA AVCİ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Vergi ceza hukuku, vergi ve ceza hukukunun kesişim noktasıdır. Konusu ise vergilendirme ilişkisinde hangi fiillerin ihlal niteliğinde olduğu, bu ihlaller sonucunda uygulanacak cezaların neler olduğu ve ceza ilişkisinin nasıl sona erdiğidir. Vergi Usul Kanunu'nda öngörülen bu ihlaller, vergi kabahati ve vergi suçu şeklinde ikili bir sınıflandırmaya tabi tutulmaktadır. İhlalin niteliğine ve korunan hukuki menfaate göre; mükellef ile vergi idaresi arasındaki uyuşmazlıklar, kimi zaman idari yargı kimi zaman da adli yargı yoluyla çözüme kavuşturulmaktadır. Bu çalışma özelinde, adli yargıya intikal etmiş uyuşmazlıklarda, adil yargılanma hakkının ihlal edilip edilmediği konusu ve bu yöndeki iddialar önemli hale gelmektedir. 
Yukarıdaki açıklamalar istikametinde; bu tez çalışması, vergi kaçakçılığı suçu ile suçun muhakeme sürecini adil yargılanma hakkı ilkeleri dâhilinde ele almayı amaçlamaktadır. Vergi ceza hukukuna özgü kavram ve kurumlar ile desteklenen bu çalışmada; adil yargılanma hakkı kavramına, kapsamına ve unsurlarına yer verilerek, vergi kaçakçılığı suçunun unsurları ve yargılama usulü, adil yargılanma hakkı bağlamında incelenmiştir. Doktriner temel bir araştırma olan bu yüksek lisans tezinde, nitel araştırma yöntemi izlenmiş; süreli/süresi ve elektronik/basılı doktriner yayınlardan, ilgili mevzuat kaynaklarından ve Yargıtay, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi karar ve içtihatlarından faydalanılmıştır. Bu bakımdan çalışma, doktriner ve içtihadî kaynak derlemesi ve değerlendirmesi araştırma tekniğine istinad etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Vergi ceza hukuku, vergi ihlalleri, vergi suçları, vergi kaçakçılığı, adil yargılanma hakkı.

Abstract:
Tax criminal law is the intersection of tax law and criminal law. It deals with the questions of what acts constitute a breach of the tax relationship, what penalties should be applied for these violations, and how the criminal relationship should be terminated. As provided for in the Tax Procedure Act, these infringements are subject to a binary classification into tax misdemeanors and offenses. Depending on the nature of the infringement and the legal interest protected, disputes between the taxpayer and the tax administration are sometimes resolved by administrative or judicial means. Precisely for this study, it is essential to ask whether the right to a fair trial has been violated in the disputes that have been brought before the courts and what the allegations are hereof.
In line with the above, this thesis aims to address tax evasion offenses and the trial of the offense in the principles of the right to a fair trial. Therefore, based on the concepts and institutions specific to tax criminal law, this study includes the concept, scope, and elements of the right to a fair trial and examines the elements of the tax evasion offense and the trial procedure concerning the right to a fair trial. This LLM thesis followed basic doctrinal research and a qualitative research method, using periodical and electronic/printed doctrinal publications, relevant legislative sources and decisions, and case law of the Court of Cassation, the Constitutional Court, and the European Court of Human Rights. As such, the study is based on the research technique of compiling and evaluating doctrinal and jurisprudential sources.

Key Words: Tax criminal law, right to a fair trial, tax breaches, tax offenses, tax evasion.