Türkiye ve Avrupa Birliği'ne üye ülkelerin seçilmiş sağlık göstergelerinin veri zarflama analizi ile değerlendirilmesi
An evaluation of the selected health indicators in turkey and in the member states of the european union with data envelopment analysis
Yazar: İLAYDA GÜZEL
Danışman: PROF. DR. ÖMER GİDER
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Sağlık = Health ; Sağlık göstergeleri = Health indicators ; Türkiye = Türkiye ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis

Özet:
Bu çalışma, sağlık ekonomisi alanında yapılmış olup araştırılmak istenen konuya dair kapsam, Türkiye ve 28 Avrupa Birliği üyesi ülke ile sınırlıdır. Çalışmanın amacı, ülkelerin seçilmiş sağlık göstergelerine ait veriler kullanılarak sağlık alanındaki göreli etkinliklerinin analizi sonucunda bulunan değerler ile karşılaştırmalarının yapılması, etkinlik skorlarının yıllar içindeki değişimlerinin ortaya konulması ve aylak değişkenlerinin belirlenmesidir. 

Bu amaçlarla ülkelerin 2007- 2016 verileri ile (10 yıllık) Veri Zarflama Analizi yöntemi kullanılarak ölçeğe göre sabit getiri varsayımı altında (CCR Modeli)  "toplam teknik etkinlik", ölçeğe göre değişken getiri varsayımı altında (BCC Modeli) "saf teknik etkinlik" ölçülmüştür. Bu iki analiz sonucu elde edilen etkinlik skorlarından hareketle ülkelerin ölçek etkinlikleri hesaplanmıştır. Yapılan analiz sonuçlarına göre Türkiye her yıl toplam teknik etkin, saf teknik etkin ve ölçek etkin ülkeler arasında yer almıştır. CCR Modeline göre yapılan analizde 29 ülke içerisindeki etkin ülke oranı 2007 yılında %34,48 (CCR), %55,17 (BCC) iken 2016 yılında bu oranların giderek düşerek %13,79 (CCR) ve %27,59 (BCC)'a gerilemiştir. Tüm yılların etkinlik skoru ortalamalarına bakıldığında CCR Modeli etkinlik skoru 0,8312; BCC Modeli etkinlik analizi skoru 0,8955 ve ölçek etkinlikleri ortalaması ise 0,9183 olarak bulunmuştur

Abstract:
This study was conducted in the field of health economics and the scope of the research was Turkey and 28 member states of the European Union. The aim of this study is to compare the results, which are found by analysing the relative efficiency in the health area, by using the selected health indicators and to determine the changes in the efficiency scores over the years as well as their slack variables.

In order to get these results, total technical efficiency (The CCR Model) was measured under the assumption of constant return to scale and the pure technical efficiency (The BCC Model) was measured under the variable return assumption. Both measurements were conducted by using Data Envelopment Analysis Method with the data gathered from the years between 2007 and 2016 (for 10 years) of the respective countries. Based on the efficiency scores obtained from these two analyses, the scale efficiency of the countries was calculated. According to the results of the analysis, it is concluded that Turkey is one of the countries that are total technically efficient, pure technically efficient and scale efficient for ten years. In the analysis conducted according to the CCR Model, while the ratio of the efficient countries in 29 countries was 34.48% (CCR) and 55.17% (BCC) in 2007, these rates declined gradually to 13.79% (CCR) and 27.59% (BCC) in 2016. When the average efficiency scores of all years are analysed, it has been found that the CCR Model efficiency score is 0,8312, the BCC Model efficiency analysis score is 0.8955 and the scale efficiency score is 0.9183.