Türkiye'de iklim değişikliğinin baklagil tarımına ekonomik etkisi ve uyum politikaları: Nohut örneği
Economic impact of climate change on pulses farming in turkey and adaptation policies: The case of chickpea
Yazar: MERVE BOLAT
Danışman: PROF. DR. İLKAY DELLAL
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de iklim değişikliğinin nohut tarımı üzerine ekonomik etkilerini tespit etmek ve iklim değişikliğine uyuma yönelik politika önerileri geliştirmektir. Çalışmada araştırma alanı olarak Yozgat ili belirlenmiştir. Yozgat ilini temsil eden, Merkez ve Sorgun ilçeleri ile bunlara bağlı köyler seçilmiştir. Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan elde edilen veriler doğrultusunda; seçilen ilçelerde Çiftçi Kayıt Sistemine kayıtlı üreticiler anakitleyi oluşturmuş, tabakalı tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilen 119 nohut üreticisi ile 2018 yılında yüz yüze anket çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Çalışmada; üreticilerin iklim değişikliği konusunda düşünceleri, beklentileri, uyum ve mücadele yöntemlerinin tespitinde tanımlayıcı istatistikler ve Likert ölçeği kullanılmıştır. İklim değişikliği üretici algısını ve her bir uyum stratejisinin uygulanmasını etkileyen faktörlerin belirlenmesinde lojistik regresyon yönteminden yararlanılmıştır. İklim değişikliğinin gelecekte nohut üreticilerinin gelirlerine olan etkisini belirlemek amacıyla ise öncelikle Penmann Monteith ve Blaney Criddle formülleri ile nohut verimindeki azalma hesaplanmıştır. Bu azalma hem üreticinin mevcut üretim deseninde kullanılarak iklim değişikliğinin üretici gelirine etkisi ortaya konulmuş, hem de Doğrusal Planlama ile oluşturulan kar maksimizasyonu modelinde kullanılarak iklim değişikliğine uyumun üretici gelirine etkisi belirlenmiştir. Çalışma sonuçlarına göre; üreticilerin tamamına yakını iklim değişikliği konusunda bilgi sahibidir. İklim değişikliği Yozgat ilinde nohut üretimine hem fizyolojik, hem de ekonomik olarak olumsuz etkide bulunmakla birlikte, diğer ürünlerde de verim azalışı olduğu üreticilerce belirtilmektedir. Üreticilerin iklim değişikliğinin etkilerinden kaçınmak için nohutta ekim tarihlerini yaklaşık bir ay öne çektikleri belirlenmiştir. Yeniliklere açık ve genç üreticilerin iklim değişikliğinin yaratacağı ekonomik kayıpların önüne geçmek amacıyla uyum stratejilerini uygulamada daha istekli oldukları tespit edilmiştir. Üreticilerin gelecekte mevcut üretim desenlerini korumaları halinde, iklim değişikliğinin gelirlerinde referans yıla (2018) göre; 2030 yılında %25, 2050 yılında %37 ve 2080 yılında %62 oranında kayıp meydana getirmesi beklenmektedir. Üreticilerin iklim değişikliğine uyum cevaplarından biri olarak üretim desenini değiştirmeleri durumunda ise bu kaybı yarı yarıya telafi edebilecekleri belirlenmiştir.

Abstract:
This study aims to detect the economic effects of climate change on chickpea cultivation in Turkey and to develop policy recommendations for adaptation to climate change. The province of Yozgat was selected for the research area in this study. The villages of both the city center and Sorgun district were opted for representing the province of Yozgat. The farmers registered in the Farmer Registration System data constituted the main population in the selected districts in line with the data obtained from the Ministry of Agriculture and Forestry. Face-to-face surveys were conducted in 2018 with 119 chickpea producers selected by stratified random sampling method. In the study, to determine the thoughts, expectations, adaptation and struggle methods of the producers on climate change, descriptive statistics and the Likert scale were used. To determine the climate change perception, and the factors affecting the implementation of each compliance strategy, the logistic regression method was used. In order to predict the effect of climate change on the income of chickpea producers in the future, the decrease in chickpea yield was calculated with Penmann Monteith and Blaney Criddle formulas. By used this yield loss with the current production pattern of the producer, the effect of climate change on producer income has been revealed. Also, this yield loss was used in the profit maximization model created by linear planning, and the effect of adaptation to climate change on producer income was determined. According to the study results, almost all of the producers have knowledge about climate change. While climate change has a negative impact on chickpea production both physiological and economically in Yozgat province, it is also stated that the yields of other products have been decreasing. It has been determined that the producers have taken the sowing period of chickpeas about a month earlier in order to avoid the effects of climate change. It has been determined that innovative and young producers are more willing to implement adaptation strategies in order to prevent economic losses caused by climate change. If producers maintain their current production patterns in the future, It is expected that climate change will cause a 25% loss in 2030, 37% in 2050, and 62% in 2080 of producers' incomes compared to the reference year (2018). It has been determined that if the producers change their production pattern as one of the adaptation responses to climate change, they can compensate for this loss in half.