Üniversite öğrencilerinde Allah merkezlilik, başkası merkezli dışsallık ve olumlu bilişsel üçlü arasındaki ilişki
The relationship between Allah centeredness, others centered externality and positive cognitive triad in university students
Yazar: AHMET CELALETTİN GÜNEŞ
Danışman: DOÇ. DR. ÜMİT HOROZCU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Allah = God ; Başkası merkezli dışsallık = Others centered extarnality ; Bilişsel üçlü = Cognitive triad ; Din psikolojisi = Religious psychology ; Dindarlık = Religiousness ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Üniversite öğrencileri = University students ; İslam psikolojisi = Psychology of Islam

Özet:
Araştırmanın amacı, bir dindarlık ölçümü girişimi olarak Allah merkezlilik, olumsuz bir kişilik özelliği olarak değerlendirilen başkası merkezli dışsallık ve kişinin benlik, gelecek ve dünya hakkındaki olumlu algılarını ifade eden olumlu bilişsel üçlü arasındaki ilişkileri incelemektir. Çalışmanın bir diğer amacı ise bu ana değişkenlerin başka alt değişkenler (demografik ve psiko-sosyal) ile arasındaki ilişkileri araştırmaktır. İlişkisel tarama yönteminin kullanıldığı araştırmanın örneklemi İstanbul Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa'da lisans öğrenimi gören 599 öğrenciden oluşturulmuştur. Araştırmada veriler, Kişisel Bilgi Formu, Allah Merkezlilik Ölçeği (AMÖ), Başkası Merkezli Dışsallık Ölçeği (BMDÖ), Bilişsel Üçlü Envanteri (BÜE) kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın sonucunda Allah merkezlilik ile başkası merkezli dışsallık arasında olumsuz yönde anlamlı, Allah merkezlilik ile olumlu bilişsel üçlü arasında olumlu yönde anlamlı, başkası merkezli dışsallık ile olumlu bilişsel üçlü arasında olumsuz yönde anlamlı ilişkiler olduğu saptanmıştır. Hem Allah merkezlilik hem başkası merkezli dışsallık hem de olumlu bilişsel üçlü ile çeşitli demografik ve psiko-sosyal değişkenler arasında anlamlı ilişkiler bulgulanmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to investigate relationships between Allah centeredness as an attempt to measure religiousness, others centered externality which is regarded as a negative personality trait and positive cognitive triads expressing positive cognitions about the self, future and world. Another aim of the study is examine relationships between these main variables and other sub-variables (demographic & psycho-social). Relational screening model was used in the study. The sample consisted of 599 undergraduate students at Istanbul University and Istanbul University Cerrahpasa. The research data were collected by questionnaire which included Personal Information Form, Scale of Allah Centeredness, Others Centered Externatiliy Scale and Cognitive Triad Inventory. According to the research results, significant positive co-relation between Allah centeredness and positive cognitive triad, significant negative co-relation between Allah centeredness and others centered extarnality, significant negative co-relation between others centered extarnality and positive cognitive triad has been found. On the other hand, significant relationships were found between variables of demographic & psycho-social and Allah centeredness, others centered extarnality, positive cognitive triad.