Diyabetik Maküla Ödeminde İntravitreal Ranibizumab Tedavisine Cevabı Etkileyen Sistemik Faktörlerin İncelenmesi
Evaluation of Systemic Factors on Clinical Response to Ranibizumab for Diabetic Macular Edema
Yazar: AYŞEGÜL MAVİ
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK GÜVEN
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases

Özet:
AMAÇ:   Nonproliferatif diyabetik retinopati (NPDR) eşliğinde diyabetik maküler ödem (DMÖ) endikasyonu ile, birer ay arayla 3 doz intravitreal ranibizumab (Lucentis, Novartis) uygulanan hastalarda, anatomik ve fonksiyonel başarıyı etkileyen sistemik faktörleri araştırmak.

     MATERYAL ve METOD:  Mart 2013-Aralık 2013 tarihleri arasında ardışık 3 doz intravitreal ranibizumab (Lucentis,Novartis) uygulanan 19'u kadın 34 hastanın 34 gözü çalışmaya dahil edildi. Hastaların ortalama yaşı 59,21±8,33 (47-70 arası), ortalama diyabet süresi ise 10,88±8,49 yıl  (1-30 yıl arası) idi. Hastaların her enjeksiyon öncesi ve son enjeksiyondan 1 ay sonraki en iyi düzeltilmiş görme keskinlikleri (EDGK), biomikroskopik ön ve arka segment muyaneleri, Goldman applanasyon tonometrisi ile göz içi basıncı ölçümü, optik koherens tomografi (OKT) (RTVue Fourier-Domain Optical Coherence Tomography) ile tam kat maküla (MM5; Macular Map 5mm) ve ganglion hücre kompleksi (GCC; Ganglion Cell Complex) kalınlık ölçümü tekrarlandı. Ayrıca hastaların vücut kitle indeksi (VKİ), sigara içiciliği, serum elektrolitleri, 25 hidroksivitamin D ve parathormon düzeyi, glikolize hemoglobin oranı (HbA1c) gibi bireysel faktörlerinin tedaviye cevapla olan ilişkisi incelendi.
     BULGULAR: Birer ay arayla yapılan dört ardışık muayene bulguları incelendiğinde, ortalama EDGK'lerinde anlamlı artış saptanırken; ortalama foveal; parafoveal ve perifoveal santral maküla kalınlıklarında (MM5 scan) ise istatistiksel olarak anlamlı düşüş tespit edilmiştir (p<0,05). Yine ardışık muayenelerde maküler ödem geriledikçe GCC kalınlığında istatistiksel olarak anlamlı incelme olduğu görülmüştür (p<0,05). Vücut kitle indeksi ile tedaviye fonksiyonel cevap (EDGK artışı) arasında istatistiksel olarak anlamlı ters yönlü, serum fosfor düzeyi ile tedaviye anatomik cevap (MM5 scan ile ölçülen santral maküla kalınlığındaki düşüş) arasında anlamlı pozitif yönde; Hba 1c düzeyi ile tedaviye anatomik cevap arasında ise anlamlı ters yönlü korelasyon tespit edilmiştir (p<0,05). Ayrıca serum kalsiyum düzeyi ile zaman içinde ganglion hücre kompleksindeki (GCC) incelme arasında istatistiksel olarak anlamlı ters yönlü korelasyon saptanmıştır (p:0,047; rs:0,343).
SONUÇ:    Diyabetik maküler ödem tedavisinde başarıya ulaşmak için, geleneksel oftalmolojik tanı ve tedavi prosedürlerinin yanı sıra hastaların bireysel özelikleri ve sistemik parametrelerinin monitörizasyonu da önem arz etmektedir.

Abstract:
Aim: To investigate the systemic factors influencing the anatomical and functional success in patients who were treated with intravitreal ranibizumab (Lucentis, Novartis) injections monthly for 3 doses for diabetic macular edema (DME) associated with nonproliferative diabetic retinopathy (NPDR).
Materials and Methods: Thirty four eyes of 34 patients (19 females and 15 males), who received 3 consecutive doses of intravitreal ranibizumab injections (Lucentis, Novartis) between March 2013 and December 2013 were included. Best corrected visual acuity assessment, biomicroscopic anterior and posterior segment examination, measurement of the intraocular pressure (IOP) by the Goldmann applanation tonometry, central macular thickness (MM5, Macular Map 5 mm) and ganglion cell complex (GCC) thickness measurements using optical coherence tomography (OCT) (RTVue Fourie-Domain Optical Coherence Tomography) were conducted prior to each injection and 1 month following each injection. Furthermore, the association between the individual factors including the body mass index (BMI), smoking status, serum electrolytes, serum levels of 25-hydroxyvitamin D3, parathyroid hormone, glycated haemoglobin A1c (HbA1c) and functional (increase in BCVA) and anatomical success (decrease in CMT) rates was also investigated.
Results: The mean age was 59.21±8.33 (74-70) years, the  average  duration of diabetes was 10.88±8.49 (1-30) years. The mean baseline BCVA was 0.35±0.23 whereas the mean BCVA at month-4 was 0.68±0.29. Considering the 4 consecutive examinations within one month intervals, a statistically significant increase in mean BCVA and a statistically significant decrease in mean foveal, parafoveal, and perifoveal CMT was observed (P<0.05 for all). Statistically significant GCC thinning was observed as the macular edema resolved (P<0.05). A statistically significant negative correlation between the BMI and functional response, a significant positive correlation between serum phosphorus concentration and anatomical response and a significant negative correlation between the HbA1c levels and anatomical reponse to teratment was observed (P<0.05 for all). Moreover, a statistically significant negative correlation was detected between the GCC thickness and serum calcium levels (p=0.047, rs=0.343).
Conclusion: In addition to conventional ophthalmological diagnostic and treatment procedures, it  is important to monitor the individual features and systemic parameters of the patients to achieve success in diabetic macular edema treatment.