Aydın'da iki ilköğretim okulunda okul sağlığı hizmetleri ve yeni bir model geliştirilmesi
School health services at two primaryschools and to develop a new model in Aydın
Yazar: RUKİYE PELİN BAŞAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FİLİZ ERGİN
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Okul dönemi yaşam süreci içerisinde önemli bir dönemi oluşturur ve 6 ile 19 yaş arasını kapsar. Ülkelerin kalkınmışlık düzeyinin belirlenmesinde önemli rolü olan sağlıklı insan gücü, çocukluktan itibaren sağlığının bilincinde olan, sağlığını koruyan ve sağlığı bozulduğunda fark eden bireylerin yetiştirilmesi ile mümkündür. Bu nedenle, okul dönemi geleceğin toplumunu oluşturma bakımından çok önemli bir dönemdirBu çalışmanın amacı, iki ilköğretim okulunda okuyan 10-14 yaş arası öğrencilere beslenme, hijyen, ağız diş sağlığı, sigara ve fizik aktivite konularında farklı eğitim modelleri uygulayarak öğrencilerin sağlık davranışı ve bilgi düzeyi üzerine etkisinin incelenmesidirAraştırma Aydın'da Merkeze bağlı biri kırsal, biri kentsel bölgede yer alan iki ilköğretim okulunda gerçekleştirilmiş müdahale tipinde bir araştırmadır. Araştırmaya dahil edilen okulların 6.7.8. sınıflardan 3'er şube sınıflara göre tabakalandırılarak basit rastgele örneklem metoduyla seçilmiş, her sınıftan bir şube uzman, bir şube akran, bir şube kontrol grubu olarak belirlenerek müdahale grupları oluşturulmuş, çalışma 555 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Öğrencilere eğitimler öncesi ve sonrasında anket uygulanmıştır. Araştırma verileri SPSS 11.5 programı kullanılarak değerlendirilmiştirÇalışmada kentsel bölgede 6.sınıf uzman grubunda ön test bilgi puanı ortalaması 18,72±3,73'den 21,05±4,47'e, 8.sınıf akran grubunda ön test bilgi puanı ortalaması 19,80±3,69'den 21,80±7,09'a yükselmiştir (p<0.05). Kırsal bölgede ise uzman grubunda 6.sınıflarda 15,53±4,74'den 17,53±6,61'e, 7.sınıflarda 17,75±3,93'den 21,58±3,97'e; akran grubundan ise 7.sınıflarda 18,04±3,43'den 20,79±6,26'ya yükseldiği tespit edilmiştir (p<0.05). Ayrıca akran gruplarında gerek kentsel gerek kırsal bölgede öğrencilerin düzenli diş bakımı oranlarında anlamlı düzeyde artış kaydedilmiştir (p<0.05).Araştırmamızda ilköğretim 6. 7 ve 8.sınıf öğrencilerinin seçilen konularla ilgili bilgi ve davranış düzeylerinin akran ve uzman eğitim modelleri uygulanarak kısmen de olsa artırılabileceği gösterilmiştir.Anahtar kelimeler: Okul sağlığı, Öğrenci, Sağlık eğitimi, Akran eğitimi

Abstract:
School period forms an important period within school term in life time and covers between 6 and 9 ages. The healthy man power that has an important role for the development level of the countries, is possible with to grow up the people who keeps their health, recognizes when it becomes ill and comprehends their health since their childhood. With this reason school term is a very important term because of consisting the future publicThe aim of this study is, to examine the health behaviour and knowledge of the 10-14 age group of students by using different education models about subjects such as, hygene, dental health, cigarette and physical activityThe study which was done at two primaryschools in Aydın, one in the rural and the other in the urban area, was an intervention study. Three branches from each 6th, 7th and 8th classes were selected by simple random and stratified sampling methods, from each class one branch was chosen as specialist, one branch was chosen as peer and one branch was chosen as control group, to involve intervention groups and the study was done on 555 students. Questionnaire forms were involved to the students before and after the survey. The data of the survey was assessed using SPSS 11.5 programmeIn this study, in the urban area at 6th class specialist group pretest knowledge score average increased from 18,72±3,73 to 21,05±4,47, at 8th class peer group pretest knowledge score average increased from 19,80±3,69 to 21,80±7,09 (p<0.05). In rural area in specialist group at 6th classes it was increased from 15,53±4,74 to 17,53±6,61, at 7th classes 17,75±3,93 to 21,58±3,97, in peer group at 7th classes 18,04±3,43 to 20,79±6,26 (p<0.05). Besides this in peer groups the level of the regular dental care both in the rural and the urban area increased (p<0.05In our study it was shown that in the primary school?s of 6th, 7th and 8th class students behaviour and knowledge level can be increased using peer and specialist education models about the selected subjects.Keywords: School Health, Student, Health Education, Peer Education