Yaşlı bakım kurumuna yatışı yapılan bireylere uygulanan Yaşlı Uyum Becerileri Psiko-Eğitim Programı (YUBP)'nın kognitif ve psikolojik belirtiler ile yaşam kalitesi açısındandeğerlendirilmesi
Evaluation of the Elder Adaptation Skills Psycho-Training Program (EASP) applied to individuals admitted to an elderly care institution in terms of cognitive and psychological symptoms and quality of life
Yazar: YUNUS AYYILDIZ
Danışman: PROF. DR. FERİDE GÖKBEN HIZLI SAYAR
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Yaşlı bakım kurumuna yeni yatış yapan bireylere uygulanan Yaşlı Uyum Becerileri
Psiko-Eğitim Programı (YUBP)'nın kognitif ve psikolojik belirtiler ile yaşam kalitesi
açısından değerlendirildi. Tez kapsamında yapılan çalışma için İstanbul Büyükşehir
Belediyesi Darülacaze Müdürlüğü bünyesinde yatmakta olan ve yeni yatış yapmış olan
yaşlı bireylerden 90 kişi belirlendi. Bu bireylerin 45'i yaşlı bakım kurumunda yatmakta
olan yaşlı bireyler olmak üzere kontrol grubu olarak belirlendi. Yaşlı bakım kurumuna
yeni yatış yapan diğer 45 kişi ise deney grubu olarak seçildi.
Bu çalışma kapsamında kullanılmak amacıyla, YUBP geliştirildi. Deney grubunda
bağımsız değişken ve deneysel işlem olarak YUBP kullanıldı. Deneysel çalışma, 5
haftalık süreyle, haftada iki gün, 120 dakika süren psiko-eğitim oturumları şeklinde
uygulandı. Hem deney hem de kontrol grubundaki katılımcılara programın
uygulamaları başlamadan önce, programın uygulanmasının sonunda araştırmacı
tarafından Sosyo-Demografik Form, Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Beck Anksiyete
Ölçeği (BAÖ), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (MSPSS), Standardize
Mini Mental Durum Testi (SMMDT), Yaşam Kalitesi (Sf36) Formu ölçme araçları
uygulandı. Uygulamalar boyunca denek düşmesi söz konusu değildir.
Araştırma verilerine göre deneysel işlem olarak kullanılan YUBP programı deney
grubundaki yaşlı bakım kurumuna yeni yatış bireylerin kognitif belirtileri üzerinde
kontrol grubundaki bireylere göre anlamlı bir farklılık oluşturamadığına ulaşıldı.
Psikolojik belirtilerden depresyon için ise YUBP, kontrol grubundaki bireylere göre
depresyon puanlarının azaltarak anlamlı bir farklılık oluşturduğu gözlendi. Psikolojik
belirtilerden anksiyete için ise YUBP, kontrol grubundaki bireylere göre depresyon
puanlarını azaltarak anlamlı bir farklılık oluşturduğuna ulaşıldı. Psikolojik belirtilerden
algılanan çok boyutlu sosyal destek için YUBP, kontrol grubundaki bireylere göre çok
boyutlu sosyal destek puanlarını yükselterek anlamlı bir farklılık oluşturduğu görüldü.
Son olarak yaşam kalitesi için ise YUBP, kontrol grubundaki bireylere göre çok boyutlu
sosyal destek puanlarını yükselterek anlamlı bir farklılık oluşturduğuna ulaşıldı.

Anahtar Kelimeler: Anksiyete, Depresyon, Kognitif belirtiler, Psiko-eğitim Yaşlılar Sosyal Destek

Abstract:
The Elderly Adaptation Skills Psycho-Training Program (EASP) applied to individuals
newly admitted to an elderly care institution was evaluated in terms of cognitive and
psychological symptoms and quality of life. For the thesis study carried out within the
scope of the thesis, 90 elderly individuals who were hospitalized and newly hospitalized
within the İstanbul Metropolitan Municipality Darülacaze Directorate were identified.
45 of these individuals were determined as the control group, including elderly
individuals staying in an elderly care institution. The other 45 elderly people newly
admitted to the elderly care institution were selected as the experimental group.
In order to be used within the scope of this study, the Elderly Adaptation Skills Psycho-
Training Program (EASP) was developed. EASP was used as the independent variable
and experimental procedure in the experimental group. The experimental study was
implemented as psycho-educational sessions lasting 120 minutes, once a week, for 5
weeks. Participants in both the experimental and control groups were asked to take
Socio-Demographic Form, Beck Depression Scale (BDI), Beck Anxiety Scale (BAS),
Multidimensional Perceived Social Support Scale (MSPSS), Standardized Mini-Mental
State, before the program implementation started, and at the end of the program
implementation, the researcher administered the Socio-Demographic Form, Beck
Depression Scale (BDI), Beck Anxiety Scale (BAI), Test (SMMDT) and Quality of Life
(P36) Form measurement tools were applied. There is no drop in subjects during the
applications.
According to the research data, it was found that the EASP program used as the
experimental procedure did not create a significant difference in the cognitive
symptoms of the individuals newly admitted to the elderly care institution in the
experimental group compared to the individuals in the control group. For anxiety, one
of the psychological symptoms, EASP made a significant difference by reducing
depression scores compared to individuals in the control group. For multidimensional
social support perceived from psychological symptoms, EASP was observed to create a
significant difference by increasing multidimensional social support scores compared to
individuals in the control group. Finally, for quality of life, it was found that EASP
created a significant difference by increasing multidimensional social support scores
compared to individuals in the control group.

Keywords: Anxiety, Cognitive symptoms, Depression, Psycho education, Elderly Social Support,