Kayseri'nin Felahiye yöresinde Dırofılarıa Immıtıs'in vektör sivrisineklerde moleküler biyolojik tanısı
The molecular diagnosis of Dirofilaria Immitis in vector mosquitoes in Felahiye district of kayseri
Yazar: ZUHAL BİŞKİN
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH İNCİ
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Parazitoloji = Parasitology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışmada, Dirofilaria immitis'in köpeklerde yaygın saptandığı Felahiye yöresinde potansiyel vektörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Haziran-Ağustos 2008 ayları arasında toplam 11 noktadan sivrisinek örneklemesi yapılmıştır. Örneklerin toplanmasında karbondioksitli (Kurubuz hazneli) CDC ışık tuzakları ve kimyasal atraktanlı tuzaklar kullanılmış ve yakalanan sinekler laboratuara canlı olarak getirilmiştir. Dirofilaria immitis'in larval gelişimini sağlamak amacı ile sivrisinekler in-vitro ortamda 13 gün canlı tutulmuştur. İnkubasyondan sonra sivrisinekler uygun teknikle öldürülmüş ve tür teşhisleri yapılmıştır. Toplanan 305 adet sivrisineğin 4'ünün erkek 301'inin dişi; 98'inin (% 32,1) Aedes vexans, 207'sinin (% 67,9) Culex pipiens olduğu belirlenmiştir. Her iki türün de Ağustos ayında en yüksek sayıda olduğu belirlenmiş, bunu Temmuz ve Haziran ayları izlemiştir. Ekolojik özellikler ile toplam sivrisinek sayıları arasındaki varyans analizinde, sivrisinek sayısı ile rakım ve barometrik basınç düzeyi arasında negatif yönlü bir ilişki saptanmıştır. Her bir örneğin baş-toraks ve abdomeni diseke edilmiş, türe ve toplandığı bölgeye göre içerisinde 2-17 adet olmak üzere toplam 54 adet havuz oluşturulmuştur. Havuzlardan genomik DNA ekstrakte edilmiş ve D. immitis'in 16S rRNA ve cytochrome oxidase subunit 1 gen bölgelerinden dizayn edilen iki ayrı primer kullanılarak PCR ile incelenmiştir. Kızık bölgesinden toplanan Aedes vexans'ların baş-toraks (L3 dönemi-enfektif) ve gövdelerinden (L2 dönemi-enfekte) oluşan toplam 2 havuzda D. immitis DNA'ları saptanmıştır. Gözlenen minimum enfeksiyon oranı (MIRs) % 0,33 belirlenmiştir. Aedes vexans'lardan oluşturulan 22 havuzda ise MIRs % 1,04 olarak saptanmıştır. Culex pipiens'lerden oluşturulan 16 havuzda ise D. immitis DNA'larına rastlanılmamıştır.Sonuç olarak D. immitis'in potansiyel vektörlerinin belirlenmesine yönelik Türkiye'de ilk kez yapılan bu çalışmada, Aedes vexans türünün araştırma bölgesinde aktif vektörlük yaptığı ortaya konmuştur.Anahtar kelimeler: Dirofilaria immitis, Kayseri, PCR, sivrisinek, vektör

Abstract:
This study was designed to determine the potential vectors of Dirofilaria immitis in Felahiye region where the infection was found prevalent in dogs. For this aim mosquitoes were sampled from total of 11 points between June-August 2008. CO2 CDC light traps and chemically attract traps were used to collect mosquito samples. Collected live samples were incubated in in-vitro conditions for 13 days in order to allow the larval development of Dirofilaria immitis. Mosquitoes were technically killed after the incubation period and species identifications were done. Totally collected 305 mosquitoes 4 of were male and 301 of were female; 98 (32.1%) of were belong to Aedes vexans and 207 (67.9%) of were belong to Culex pipiens. Both of two species were more numerous in August followed by July and June, respectively. The variance analyzes between ecological factors of sampled regions and total mosquito numbers showed that there was a negative correlation between mosquito numbers and altitude and also barometric pressure. Head-thorax and abdomens of each sample was dissected in order to determine the infective and infected female mosquitoes with D. immitis and totally 54 pools were constituted which had 2-17 samples according to species and collected region Genomic DNA was extracted from pools and analyzed by PCR using two primer pairs which had designed from 16S rRNA and cytochrome oxidase subunit 1 gene regions of D. immitis. Filarial DNA was found in 2/54 of the pools formed with one head-thorax (L3 stage-infective) and one abdomen (L2 stage-infective) pool of Ae. vexans collected from Kızık region. The observed minimum infection rate (MIRs) was calculated as 0.33 %. MIRs of 22 pools consisted from Ae. vexans was determined as 1.04 %. No filarial DNA was detected in 16 pools consisted from Cx. pipiens.Consequently, Ae. vexans was found to be an active vector of D. immitis in this study which has been the first study about investigating the potential vectors in Turkey.Key words: Dirofilaria immitis, Kayseri, mosquito, PCR, vector