Subaraknoid kanamalarda mortaliteye etki eden faktörler
Subarachnoid hemorrhage mortality factors
Yazar: VOLKAN ERDOĞAN
Danışman: UZMAN AKKAN AVCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Hematoloji = Hematology ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Mortalite = Mortality ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Risk faktörleri = Risk factors ; Subaraknoid kanama = Subarachnoid hemorrhage

Özet:
ÖZET
Giriş ve Amaç: Subaraknoid kanama (SAK); spontan ve travmatik kaynaklı olabilen, morbidite ve mortalitesi yüksek, ciddi komplikasyonları olan, erken tanı ve tedavi gerektiren önemli bir acildir. Çalışmamızın amacı acil servisimizde spontan ve travmatik SAK tanısıyla yatırılan olguların risk faktörleri, tıbbi özgeçmişleri, etiyolojik özellikleri ve acil serviste çalışılan hematolojik parametrelerinin; yatış süresi ve ölüm oranları ile olan ilişkisinin retrospektif incelemesidir.
Materyal ve Metod: Araştırmamıza 1 Ağustos 2014 ve 1 Ağustos 2016 tarihleri arasında Adana Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği'ne başvuran veya sevk edilmiş SAK tanısı alan ve verilerine ulaşılabilen 18 yaş üzerindeki 150 hasta dahil edildi. 
Bulgular: Toplam 150 SAK tanılı hasta retrospektif olarak incelenmiştir. 150 vakanın  % 70'i (n=105) spontan, % 30'u (n=45) travmatik SAK'tı ve vakaların % 60'ı (n=90) erkek, % 40'ı (n=60) kadın hasta idi. Tüm hastaların yaş ortalaması 54,5±15,7 idi. Hastaların ortalama yatış süresi 9,8±8,7 gündü. Yatan hastaların % 61,3'ü (n=92) taburcu, % 38,7'si (n=58) eksitus oldu.
Eksitus olan grupta; hastaların yaşı, ilaç kullanımı, tıbbi özgeçmişinde ek hastalık varlığı, ani bilinç bozukluğu, bir tarafın tutmaması, güçsüzlük hissi, EKG' nin anormal olması, Fisher ve Hunt-Hess skorları anlamlı (p<0,05) olarak daha yüksek saptandı.
Sonuç: Eksitus olan hastaların öngörüsünde yaş, ani bilinç bulanıklığı, Fisher ve Hunt-Hess skorlarının anlamlı-bağımsız (p<0,05) etkinliği gözlenmiştir.

Anahtar kelimeler: Acil, Mortalite, Subaraknoid Kanama

Abstract:
ABSTRACT
Introduction and Purpose: Subarachnoid hemorrhage (SAH) is an important emergency that should be early diagnosed and treated. It can be spontaneous or traumatic; has severe complications and high mortality and morbidity rates. In our study we aimed to establish whether is there a relationship in between duration of hospitalization and mortality rate width risk factors, medical history, etiological properties and hematologic parameters at patients whose was diagnosed spontaneous or traumatic SAH at our emergency service.
Material and Method: In our research we included 150 patients who come or referred to Adana Numune Education and Research Hospital Emergency Medicine Clinic between 1 August 2014 and 1 August 2016, above age of 18 and diagnosed spontaneous or traumatic SAH.
Results: Overall 150 SAH diagnosed patient were analyzed retrospectively. In our research % 70 (n=105) of 150 cases were spontaneous SAH, % 30 (n=45) were traumatic SAH, % 60 (n=90) were male, % 40 (n=60) were female. Average age of all patients was 54,5±15,7. Mean hospitalization duration of the patients was 9,8±8,7 days. % 61,3 (n=92) of hospitalizated patients discharged,  % 38,7 (n=58) of them died.
In the group of died patients in our study, we detected that; age, medical drug using, rate of positive feature at medical history, sudden change of mental status, hemiparesis, abnormal electrocardiographic (ECG) features, Fisher and Hunt-Hess scores were seen significantly higher (p<0,05).
Conclusion: We observed that; age, sudden change of mental status, Fisher and Hunt-Hess scores are significant- independent parameters to predict mortality.

Keywords: Emergency, Mortality, Subarachnoid Hemorrhage