Türkiye'de aktif işgücü politikası olarak toplum yararına programlar
Programs for community benefit as active labor policy in Turkey
Yazar: BURÇİN BESTE DOĞU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI TAŞDEMİR
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Kamu yararı = Public interest ; Toplum Yararı Programı = Public Works Program ; Türkiye = Türkiye ; İstihdam = Employment ; İstihdam politikaları = Employment policies ; İş gücü = Manpower ; İş gücü politikaları = Labour policies

Özet:
İşsizlik bütün ülkelerde olduğu gibi Türkiye için de önemli bir ekonomik sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Ülkeler işsizlik ile mücadele etmek için içinde bulundukları dönemin sosyal, ekonomik ve kültürel koşullarına uygun politikalar geliştirmektedir. Temelde aktif ve pasif işgücü politikaları olarak ikiye ayrılan işsizlikle mücadele politikaları özellikle Avrupa ülkelerinde, Avrupa İstihdam Stratejisi ve Neoliberal yaklaşım temelinde bir dönüşüm geçirerek çalıştırmacı anlayış ile bütünleşme eğilimi içerisinde uygulanmaktadır. 
Çalışmanın amacı Türkiye'de aktif işgücü politikası olarak toplum yararına programların ekonomik ve sosyoekonomik etkilerini ölçüp değerlendirmektir. Bu çalışma Türkiye'de işgücü piyasası politikalarını ve kararlarını izleyen kurumlara aktif işgücü politikaları ve toplum yararına programların uygulanması konusunda destek sağladığı ve literatürde bu alandaki çalışmaların azlığı nedeniyle önemlidir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış mülakat yöntemi kullanılarak elde edilen veriler ile derinlemesine betimleme analizi yapılmıştır.  Çalışmada toplum yararına programları uygulayan 12 İŞKUR il müdürlüğündeki il müdürü, il müdür yardımcısı, aktif işgücü hizmetleri uzmanı görevleri ile çalışan 13 kişi ve programlardan yararlanan 14 kişi, toplamda 27 kişi ile yarı yapılandırılmış mülakat gerçekleştirilmiştir.  Çalışma sonucunda elde edilen veriler programın uygulayıcı tarafı ve programdan yararlanan taraf bağlamında karşılıklı analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda programların kısa vadede olumlu sonuçlar yarattığı ancak uzun vadede kalıcı işleri olumsuz etkilediği ve program katılımcılarını sürekli ve düzenli işlerden uzaklaştırdığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak program uygulayıcılarına programların, katılımcıların istihdam edilebilirliklerini artırmaya yönelik katkılarla desteklenebileceği ya da istihdam edilebilirliği geliştiren diğer işgücü programlarına öncelik verilebileceği önerilerinde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: İşgücü Politikaları, Türkiye'de İşgücü Politikaları, Kamu İstihdam Programları, Toplum Yararına Program.

Abstract:
We can observe high rate of unemployment in our country like many others. Various countries do their best to counter unemployment employing social, cultural and economic factors of the day. We can divide this counteractive efforts into two distinct parts as active, and passive countering. Unemployment policies, which are basically divided into two as active and passive labor policies, especially are implemented in European countries, in a transformation on the basis of the European Employment Strategy and Neoliberal approach, with a tendency to integrate with the employer approach.
The aim of the study is to measure and evaluate the economic and socioeconomic effects of programs fort he benefit of society as active labor policy in Turkey. This study is important because it provides support to the institutions that monitor the labor market policies and decisions in the implementation of active labor policies and programs fort he benefit of society and the scarcity of studies in this field in the literature. In the study, in-depth descriptive analysis was conducted with the data obtained by using the semi-structured interview method, one of the qualitative research methods. In the study, semi-structured interviews were conducted with 13 people working as provincial directors, deputy provincial directors, active labor services specialists in 12 ISKUR provincial directorates that implement programs fort he benefit of society and 14 people benefiting from the programs, a total of 27 people. The data obtained as a result of the study were analyzed mutually in the context of the implementing side of the program and the party benefiting from the program. As a result of the study, it has been determined that the programs create positive results in the short term, but affect the permanent jobs negatively in the long term and distract the program participants from the permanent and regular jobs. As a result, it has been suggested to the program practitioners that the programs can be supported with contributions to increase the employability of the participants or that other workforce programs that improve employability can be given priority.

Keywords: Labor Policies, Labor Policies in Turkey, Public Employment Programs, Community Benefit Program.