Sosyal refah devleti yaklaşımı açısından Türkiye'de 1980 sonrası eğitim harcamalarının gelişimi: Türkiye-OECD ülkeleri üzerine bir karşılaştırma
Development of education expenditures due to sosial welfare state understanding in the post 1980 period in Turkey: A  comparison on Turkey-OECD  countries
Yazar: YUSIF HUSEYNOV
Danışman: PROF. DR. NAZAN SUSAM
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Maliye = Finance
Dizin: 1980 sonrası = After 1980 ; Eğitim harcamaları = Education expenditures ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Refah devlet = Welfare state ; Sosyal harcamalar = Social expenditurese ; Sosyal refah = Social welfare ; Türkiye = Turkey

Özet:
Sosyal refah devleti anlayışı, 1980 sonrası dönemde küreselleşme ve yeni liberal politikaların bir sonucu olarak yeniden yapılanma sürecine girmiştir. Sosyal refah devleti, sağlıktan eğitime ve sosyal güvenlikten yoksullukla mücadeleye değişik alanlarda sorumluluklar üstlenmiştir. Türkiye'de eğitim alanına yapılan harcamalar, toplumun genel sosyal refahına yönelik olan ve sosyal harcama olarak kabul edilebilecek bir harcama türüdür. Bu çalışmanın amacı, sosyal refah devleti, sosyal refah devleti çerçevesinde sosyal harcamaları kısaca açıklayarak, Türkiye'de eğitim harcamalarının düzeyini sorgulamak ve OECD ülkeleri ile karşılaştırmak ve değerlendirmektir. Son yüzyılda dünyada küreselleşmenin etkisi artmaya başlamış ve bu süreçte eğitimli bireylerden oluşan bir toplum; ülke için, sosyal ve siyasi fayda üretmenin yanı sıra beşeri sermayenin kalitesinin yükselmesi açısından ekonomik performansa da katkıda bulunmaktadır. Ekonomi ile eğitim arasındaki bu yakın ilişki, çok sayıda araştırmanın zeminini oluşturmaktadır.Bu çalışmada, sosyal devlet (refah devleti politikasından hareket edilerek Türkiye'de 1980 sonrası dönemde  kamusal eğitim harcamalarının, konsolide ve merkezi yönetim bütçe harcamaları ve Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) içindeki payları ve gelişimi incelenmiştir. Bununla  beraber  eğitimin   önemi  ve Türkiye'de eğitimin durumu ele alınmıştır. Kamu bütçesinden eğitime yapılan harcamaların gelişimi tablolar halinde sunulmuş ve OECD'ye üye 34 ülkenin eğitim hizmetleri ve eğitim harcamaları ile ilgili göstergeler kullanılarak karşılaştırmalar yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda; incelenen dönemde eğitimle ilgili nitel ve nicel göstergelerin iyiye doğru gittiğinin görülmesine rağmen, bu harcamaların gelişiminin, ülkenin ekonomik konjonktürüne paralellik gösterdiği, harcamaların büyük kısmının personel harcamalarına gittiği, yatırım harcamalarının yeterli seviyeye ulaşamadığı görülmüştür.

Abstract:
Social welfare state understanding has been in the process of restructuring after the 1980 period as a result of globalisation and neo-liberal policies. Social welfare state has had responsibilities in different fields ranging from health to education and from social security to poverty reduction. In Turkey, the education expenditures may be accepted as social expenditures contributing to general social welfare of the society. The aim of this study is to explain the social welfare state and social expenditures in the context of the social welfare state briefly,  and to examine and compare the level of education expenditures in Turkey and OECD countries.
In the last century, the impact of globalization has begun to increase in the world, in this process a society that consists educated individuals has contribution to economical performance in point of the rising of human capital as well as generating social and political benefits for the country. The closer relationship between economy and education that forms the basis of a lot of studies.In this study, on the basis of the social state (welfare state) policy  has been analysed that, the evolution and shares public expenditure of education within consolidated and central government budget expenditure and GDP after the 1980 period in Turkey. At the same time, the importance of education and the situation of education in Turkey have been discussed. Development of  public education expenditure has been served as a tabulated and comparisons were made about educational services and expenditures via using indicators of 34 countries which members of OECD.
At the end of the study; although in the examined period the qualitative and quantitative indicators related to education are improving, it was found that, there are similarity between development of public expenditure of education and economic conjuncture of the country, share of personnel expenditure are most of total expenditure  and investment expenditures of education are not sufficient level.