Açık denizlerin çevresel korunması ve uluslararası denizcilik örgütü
Environmental protection of the high seas and international maritime organization
Yazar: HATİCE KÜBRA ÖZDEŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET HANİFİ BAYRAM
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Deniz kirliliği = Marine pollution ; Kamu hukuku = Public law ; Milletlerarası hukuk =

Özet:
Denizler, yeryüzünün %70'inden fazlasını kaplayan ve birçok biyolojik ve ekonomik
getirisi olan kaynaklardır.1 Bu faydalar, okyanus süreçlerine ve denizlerin biyolojik çeşitliliğine
bağlıdır. Ekosistem için elzem olan denizler, çeşitli faktörlerle kirletilmekte ve yakın gelecekte
fonksiyonun önemli bir kısmını kaybetme riski altındadır. Tüm mevcut deniz hukuku
düzenlemeleri içerisinde çalışma konumuzu oluşturan ve küresel ortak alan, açık denizler,
kuşkusuz mevcut deniz çevre hukuku kapsamında en az korunan çevredir. 2 Bu yüzden bu
çalışma, açık denizlerin çevresel korunmasını mevcut düzenlemeler çerçevesinde
değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
 Çalışmamızda öncelikle açık denizlerin tanımı ve kapsamı açıklanacak, sonra denizleri
kirleten kaynaklar ve kirletici maddeler hem tüm deniz alanları için hem de açık deniz alanları
için ayrı ayrı ele alınacaktır. Çalışmanın hedefleri arasında; 1. bölümde ele alınan deniz kirliliği
sorununa ilişkin 2. bölümde açık denizlerin çevresel korunması ve muhafazasına ilişkin çabalar
hakkında incelemeler yer almaktadır. Bu çabaların ilki ve en önemlisi açık denizleri koruyucu
uluslararası sözleşmelerdir. Devletlerin açık denizlere ilişkin sorumlulukları büyük ölçüde
Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi ile ele alınmıştır. Nispeten yeni bir düzenleme
olan Ulusal Yetki Alanları Dışındaki Biyçeşitlilik sözleşmesi'nin, açık denizlere ilişkin en
önemli katkısı geniş koruma alanları öngörüsüdür. Açık denizlerin korunması esasında bir
yönetişim işidir. Dolayısıyla yönetişim mekanizması olan uluslararası örgütler, açık denizlerin
korunmasında sağladığı katkılarla beraber ele alınmıştır. Çalışmamızın 3. ve son bölümünde
açık denizlerin korunmasında en etkili yönetişim örgütü olan Uluslararası Denizcilik
Örgütü'nün; organları, faaliyet alanları, katkıları ve açık denizlerin korunmasında katkısı olan
diğer uluslararası sözleşmeler ve uluslararası örgütler ile entegrasyonu irdelenecektir.

Abstract:
The seas are resources that cover more than 70% of the Earth's surface and have many biological and economic benefits.1 These benefits depend on ocean processes and marine biodiversity. The seas, which are essential for the ecosystem, are polluted by various factors and are at risk of losing a significant part of their function in the near future. Among all existing maritime law regulations, the global commons, the high seas, which is the subject of our study, is undoubtedly the least protected environment under the existing maritime environmental law. 2 Therefore, this study aims to evaluate the environmental protection of the high seas within the framework of existing regulations. In our study, firstly, the definition and scope of the high seas will be explained, and then the sources and pollutants polluting the seas will be discussed both for all marine areas and for high seas areas separately. The objectives of the study are to examine the problem of marine pollution, which is discussed in Chapter 1, and to examine the efforts for the environmental protection and conservation of the high seas in Chapter 2. The first and most important of these efforts are the international conventions protecting the high seas. The responsibilities of States in relation to the high seas have largely been addressed by the United Nations Convention on the Law of the Sea. The most important contribution of the Convention on Biodiversity beyond National Jurisdiction, which is a relatively new regulation, regarding the high seas is the provision of large protected areas. The protection of the high seas is essentially a matter of governance. Therefore, international organizations as governance mechanisms are discussed together with their contributions to the protection of the high seas. In the third and final part of our study, the organs, fields of activity, contributions of the International Maritime Organization, which is the most effective governance organization in the protection of the high seas, and its integration with other international conventions and international organizations that contribute to the protection of the high seas will be examined.