Acil servise başvuran 65 yaş ve üstü hastalarda deliryumun mortalite ve morbiditeye etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of delirium on mortality and morbidity in patients age 65 and over who registered to the emergency department
Yazar: YİĞİTCAN BORAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF ALİ ALTUNCI
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Deliryum = Delirium ; Geriatri = Geriatrics ; Morbidite = Morbidity ; Mortalite = Mortality ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age

Özet:
Giriş ve amaç:Çalışmamızda acil servis başvurularının büyük bir kısmını oluşturan 65 yaş ve üstü hasta grubunda bilişsel bir disfonksiyon durumu olan deliryumun ve deliryuma neden olan  nedenlerin saptanması; hastaların klinik, epidemiyolojik özelliklerinin kayıt altına alınarak deliryumlu hastanın acil servis sonlanımı ve deliryumun mortalite morbiditeye etkisi hakkında tanımlayıcı bir çalışma yapılması amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem:Prospektif ve tanımlayıcı olarak planlanan çalışmamıza Ocak 2021 ve Temmuz 2021 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servisi'ne başvuran 65 yaş ve üstü hastalardan bCAM testi ile deliryum saptanan toplam 243 hasta dahil edilmiştir. Hastaların demografik özellikleri, medikal öyküleri ve acil serviste aldığı tanılar kayıt altına alınarak hastaların acil servis sonlanımları ve 3 aylık mortaliteleri takip edilmiştir. Dosya bilgileri eksik hastalar çalışmaya dahil edilmemiştir.
Bulgular
      Çalışmamıza toplam 243 hasta dahil edildi. Hastaların %54,3 (n=132)'ü erkek ve %45,7 (n=111)'si kadın idi. Olguların %16,9'unda demans; %23,9'unda geçirilmiş deliryum; %14,0'ünde kronik böbrek yetmezliği; %17,3'ünde serebrovasküler hastalık; %25,1'inde malignite ve %7'sinde karaciğer yetmezliği öyküsü olduğu görüldü. Olguların acil servise başvuru anında bakılan vital değerleri arasında sadece solunum sayısı normalden yüksek olup diğer parametrelerde ortanca değer normal aralıkta görüldü.
       Olguların takiplerinde deliryum olduğu düşünülen olgularda deliryum tiplendirmesi yapılmış ve elde edilen verilere göre; olguların %45,3'ü hipoaktif deliryum; %45,7'si hiperaktif deliryum ve %9,1'inde mikst tip deliryum olduğu tespit edilmiştir. Olguların yaşadıkları yer incelendiğinde %94,2'sinin evinde yaşadığı; %5,8'inin ise huzurevinde bakıldığı öğrenildi. Olguların %51,4'ünde çoklu ilaç kullanımının olduğu görüldü. Olguların sonlanımları incelendiğinde; %61,7'sinin yoğum bakım ünitesine yatırıldığı; %7,0'ının servise yatırıldığı; %1,6'sının acil serviste eksitus olduğu ve geri kalan %29,6'sının taburcu edildiği görüldü. Taburcu edilen 72 olgudan 9'u 72 saat içinde tekrar acil servise başvurduğu görüldü. Yine hastaların %56,4'ünün 3 ay içinde mortal seyrettiği tespit edildi. Olguların sonlanımları ile deliryum tipleri arasında anlamlı ilişki bulunamadı. Olguların en sık servis ve yoğun bakım ünitesi yatışlarının enfeksiyon nedenli olduğu görüldü. Olguların servis yatışlarının, yoğun bakım yatışlarının, tabuculuklarının, acil serviste eksitus ve 3 ay içindeki mortaliteleri ile başvuru RASS skoru arasındaki ilişki incelendi ve hiçbiri ile istatistiksel anlamlı fark saptanmadı. Takibinde deliryum gelişen olguların acil serviste daha fazla beklediği görüldü. Sonuç:Deliryum acil serviste özellikle yaşlı hasta grubunda sık karşılaşılan bir kognitif bozukluktur. Acil servis, yoğun bakım ünitesi yatışlarını, mortalite ve yeniden başvuru oranlarını arttırmaktadır. Acil servis bekleme süresini uzaması deliryum riskini arttırdğından bu sürenin kısaltılması hasta sonlanımlarını olumlu etkileyebilir. Deliryumun erken tanınması ve tedavi uygulamaları sayesinde mortalite ve morbidite oranları düşürülebilir.

Abstract:
Objective:In our study, the determination of delirium, which is a cognitive dysfunction state, and the causes of delirium in the patient group aged 65 and over, which constitutes the majority of emergency service admissions; The aim of this study was to record the clinical and epidemiological characteristics of the patients and to conduct a descriptive study on the emergency room outcome of the patient with delirium and the effect of delirium on mortality and morbidity.
Material and Method:Our prospective and descriptive study included a total of 243 patients aged 65 and over who were diagnosed with delirium by bCAM test, who applied to the Ege University Medical Faculty Emergency Department between January 2021 and July 2021. The demographic characteristics of the patients, their medical histories, and the diagnoses they received in the emergency department were recorded, and the patients emergency service outcomes and 3-month mortality were followed up. Patients with missing file information were not included in the study. Results:A total of 243 patients were included in our study. 54.3% (n=132) of the patients were male and 45.7% (n=111) were female. Dementia in 16.9% of cases; 23.9% had previous delirium; chronic renal failure in 14.0%; cerebrovascular disease in 17.3%; It was observed that 25.1% had a history of malignancy and 7% had a history of liver failure. Among the vital values measured at the time of admission to the emergency service, only the respiratory rate was higher than normal, and the median value in other parameters was within the normal range. Delirium typing was performed in cases thought to have delirium in the follow-ups of the cases and according to the data obtained; 45.3% of cases were hypoactive delirium; It was determined that 45.7% had hyperactive delirium and 9.1% had mixed type delirium. When the place of residence of the cases was examined, it was determined that 94.2% of them lived at home; It was learned that 5.8% were cared for in nursing homes. Multiple drug use was observed in 51.4% of the cases. When the outcomes of the cases are examined; 61.7% of them were admitted to the intensive care unit; 7.0% were hospitalized; It was seen that 1.6% died in the emergency department and the remaining 29.6% were discharged. It was observed that 9 out of 72 discharged patients applied to the emergency service again within 72 hours. Again, it was determined that 56.4% of the patients died within 3 months. No significant relationship was found between the outcomes of the cases and delirium types. It was observed that the most frequent hospitalizations in the service and intensive care unit were due to infection. The relationship between service admissions, intensive care admissions, discharges, death in the emergency room, and mortality within 3 months of the cases and their admission RASS score was examined, and no statistically significant difference was found with any of them. It was observed that patients who developed delirium in the follow-up period waited longer in the emergency department. Conclusion:Delirium is a cognitive disorder that is frequently encountered in the emergency room, especially in the elderly patient group. Emergency service increases intensive care unit admissions, mortality and re-admission rates. Since the prolongation of the waiting period for the emergency department increases the risk of delirium, shortening this period may positively affect patient outcomes. Mortality and morbidity rates can be reduced by early recognition and treatment of delirium.