Türkiye Muhasebe Standartları ile vergi yasalarındaki ölçüm (değerleme) farklarının saptanması ve vergi idaresine raporlanması
The determiniation of the measurement (valuation) differences in Turkish Accounting Standarts and Taxation Laws and reporting to tax administration
Yazar: BAKİ DÜNDAR
Danışman: PROF. DR. NECDET SAĞLAM
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Değerleme = Valuation ; Ertelenmiş vergiler = Deffered taxes ; Finansal raporlama = Financial reporting ; Türk Ticaret Kanunu = Turkish Commercial Code ; Türkiye Finansal Raporlama Standardı = Turkish Financial Reporting Standards ; Türkiye Muhasebe Standartları = Turkish Accounting Standarts ; Uluslararası Finansal Raporlama Standartları = International Financial Reporting Standarts ; Uluslararası Muhasebe Standartları = International Accounting Standarts ; Ölçüm yöntemleri = Measurement methods

Özet:
Dünyada küreselleşme ile işletmelerin finansal bilgilerinin karşılaştırılabilir olmasını sağlayacak, ortak bir finansal raporlama standartlarının uygulanmasına yönelik gelişmeleri beraberinde getirmiştir. ?Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu? tarafından yayınlanan finansal raporlama standartları birçok ülkede ya uygulanmakta ya da uygulanması amacıyla benimsenmiş durumdadır. Bu Standartlar Türkçe' ye çevrilerek ?Türkiye Muhasebe Standartları? adı altında yayınlanmış ve yürürlüğe girmiştir. Türkiye Muhasebe Standartları bağımsız denetime tabi şirketler tarafından uygulanmaya başlanmış ve kademeli olarak diğer şirketlerde de uygulanabilecektir.Türkiye Muhasebe Standartları, bu güne kadar uygulanmakta olan muhasebe ve finansal raporlama sistemlerinde önemli değişiklikler getirmektedir. Bu değişiklikler aynı zamanda Türk Vergi Sistemine göre hesaplanan ve vergi idaresine raporlanan vergiye tabi karın (mali karı) hesaplanmasını da etkilemektedir. O nedenle bundan sonraki dönemde finansal tablolarını Türkiye Muhasebe Standartları'na göre düzenlemekle yükümlü işletmeler, bu finansal tablolarında raporladıkları ticari kardan mali kara ulaşırken ortaya çıkan farkları, Türk Vergi İdaresine açıklamak ve ayrıca raporlamak durumda da olacaklardır.Bu çalışmanın amacı da; Türkiye Muhasebe Standartları'na göre raporlanan ticari kar ile Türk vergi sistemine göre hesaplanan mali kar arasında fark yaratan ölçüm (değerleme) yöntemleri ile bu ölçüm yöntemlerine göre farkları tespit etmek ve her iki uygulamaya göre tespit edilen farkların Türk Vergi İdaresine nasıl raporlanacağını ortaya koymaktır. Bu bağlamda yapılan incelemeler; Türkiye'de hem vergi yasalarında hem de işletmelerin muhasebe uygulamalarını düzenleyen diğer yasal dayanaklarda bazı değişikliklerin yapılmasına gerek olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca ticari kardan mali karın hesaplanmasına ilişkin mevcut bildirim ve beyanlara ilave raporlamanın gerektiğine ve bu raporlamayı sağlayacak raporlama örneğine çalışmada yer verilmiştir.Anahtar Kelimeler: Finansal Raporlama, Uluslararası Muhasebe Standartları, Türkiye Muhasebe Standartları, Ölçüm, Değerleme, Ölçüm Yöntemleri, Ticari Kardan Mali Kara Geçiş, Vergi Sistemi, Gelir Vergileri Standardı, Ertelenmiş Vergi, Geçici Farklar.

Abstract:
The globalization throughout the world has accompanied the developments towards the application to a common financial reporting for standards enabling the financial information of the enterprises to be comparable. In many countries, financial reporting standards published by ?International Accounting Standards Board (IASB)? have either been implemented or been adopted in order to be implemented. These standards have been published as ?Turkish Accounting Standards? by being translated into Turkish and have entered into force. Turkish Accounting Standards have begun to be implemented by enterprises subject to independent auditing and gradually, they will be able to be implemented in other enterprises.Turkish Accounting Standards bring about important changes into accounting and financial reporting systems that have been implemented up to today. These changes also affect the calculation of the profit (financial profit) calculated according to the Turkish Taxation System and reported to the tax administration. Hence, the enterprises obliged to issue their financial statements according to Turkish Accounting Standards will have to declare the differences that develop while they reach the taxable income from book income they have reported in their financial statements hereinafter, and report them to Turkish Tax Administration as well.The aim of this study is to assess the measurement (valuation) methods creating difference between book income being reported according to Turkish Accounting Standards and taxable income calculated according to Turkish taxation system, and the differences according to the measurement methods as well as introducing how the differences detected with reference to both procedures can be reported to the Turkish Taxation Administration. Reviews carried out within this context present the necessity to make some amendments in both taxation laws and other legal basis issuing accounting practices of enterprises. The study also includes the necessity for the additional reporting to current notification and declaration regarding the calculation of taxable profit from book profit and reporting sample to provide this reporting.Key Words : Financial Reporting, International Accounting Standards, Turkish Accounting Standards, Measurement, Valuation, Measurement Methods, The Transition from Book Profit to Taxable Profit, Taxation System, Income Taxation Standard, Deferred Taxation, Temporary Difference.