Medikal amaçlı kompresyon ürünlerinde makine ayarlarının basınç özelliklerine etkisi
Effects of machine adjustments on pressure characteristics of medical compression garments
Yazar: BURAK SARI
Danışman: YRD. DOÇ. NİDA OĞLAKCIOĞLU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Matematiksel modelleme = Mathematical modelling ; Variköz venler = Varicose veins ; Yuvarlak örme makineler = Circular knitting machine ; Çorap = Socks

Özet:
Kompresyon ürünleri arasında önemli bir yere sahip olan kompresyon çorapları; toplardamar kan dolaşım sistemindeki kan akışını düzenlemek amacıyla geliştirilmiştir. Günümüzde ise bu amacın yanı sıra kasların desteklenmesi ve ödemlerin engellenmesi gibi birçok amaçla kullanılmaktadır. Özellikle toplardamar düzensizlikleri sonucu bacaklarda oluşan hastalıklarda, ameliyat yöntemine alternatif oluşturan tıbbi ürünlerdir. Medikal amaçlı kompresyon çoraplarının basınç özellikleri üretim parametreleri ile doğrudan ilişkilidir. Kullanım koşullarına ve amacına bağlı olarak bu ürünlerin sahip oldukları basınç değerleri, en önemli fiziksel özelliklerindendir ve başarılı bir tedavi, doğru basınç profilinin uygulanmasıyla sağlanır.
Bu çalışmada, kompresyon çoraplarının basınç özelliklerini etkileyen üretim parametrelerinin incelenmesi ve bu parametrelerle basınç değerleri arasında istatistiksel analiz yöntemleri kullanılarak matematiksel bir bağıntı geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla; makine sıklık ayarı, elastan ipliği besleme gerginliği ve elastan iplik numarası gibi önemli üretim parametrelerinin değişik kombinasyonları ile farklı tipte kompresyon çorap numuneleri üretilmiştir. Elde edilen numunelerin basınç özellikleri yanı sıra esneklik, ilmek yoğunluğu, kalınlık ve hava geçirgenliği gibi bazı fiziksel özellikleri de test edilmiştir. Sonuçlar istatistiksel yöntemlerle değerlendirilerek, kompresyon çoraplarının kullanım ve performans özellikleriyle üretim parametreleri arasındaki ilişki belirlenmiş; basınç değerlerinin üretim öncesinde tahminlenmesini mümkün kılan ve üretim parametreleriyle basınç değerleri arasındaki bağıntıyı açıklayan matematiksel bir denklem elde edilmiştir.

Anahtar sözcükler: kompresyon tedavisi, kompresyon (varis) çorapları, 
basınç özellikleri, basınç profili.

Abstract:
Compression stockings, which constitute one of the most important groups of compression garments, are engineered to regulate blood flow in venous system. In addition to this, these products are used in many medical fields such as supporting muscles and preventing oedema. Compression stockings are an alternative to surgery, especially diseases caused by venous system disorder. Pressure properties of medical compression stockings are directly related to production parameters. Pressure values of these stockings are one of the most important physical characteristics depending upon area and purpose of utilization and a successful treatment can be obtained by using the right pressure profile. 
The aim of this study is to investigate the production parameters which affect pressure characteristics of compression stockings and to build a mathematical equation between these parameters and pressure values by using statistical analysis methods. For this purpose, various compression stocking samples were knitted by different production parameters such as tightness, elastane yarn feeding tension and elastane yarn count. Then, pressure and other physical properties (elasticity, stitch density, thickness and air permeability) of these stockings were tested. These results were evaluated by using statistical methods and the relationship between performance properties of the stockings and production parameters was determined. Consequently, a mathematical equation, which explains the correlation between production parameters and pressure values, was obtained. This equation can be applied for predicting pressure values before production.

Keywords: compression therapy, compression stockings, pressure 
characteristics, pressure profile