Kur'an ilimlerinden biri olarak Havassu'l-Kur'an
Havassu'l-Kur'an as one of the Quran sciences
Yazar: HURİYE AKBIYIK
Danışman: PROF. DR. ABDÜLAZİZ HATİP
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlahiyat Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Din = Religion
Dizin: Havassu'l-Kur'an = Havassu'l-Kur'an ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; İslamiyet = Islam

Özet:
Müslümanlar ilk dönemlerden itibaren Kur'an'ı anlamaya yönelik pek çok çalısmalaryapmıslardır. Bu çalısmaların bir kısmı Kur'an ilimleri üzerine olmustur. Kur'an ilimlerindenbiri de Havassu'l- Kur'an'dır. Havassu'l-Kur'an Kur'an'dan bazı kelime, sure ve ayetlerinbelli bir düzen dahilinde okunması halinde niyete uygun neticeler veren te'sir veözelliklerinden bahseden ilimdir.Havassu'l-Kur'an, peygamber (s.a.v), sahabe ve tabiundan gelen rivayetler ile salihkimselerin tecrübelerinden istifade eden bir ilimdir. Alimlerinin bir kısmı Kur'an'ın lafzimanalarının dısında farklı özellikleri olduğu görüsündedirler. Bunlara göre Kur'an'ınokunması yoluyla insanlar sıkıntılarından kurtulabilir, maddi ve manevi faydalar eldeedebilirler. Diğer bir görüse göre bu ilim ?slam dünyasında ilk zamanlarda yoktur. Asırı gidenmutasavvıflar ve Sia konuyu ?slam aleminin gündemine tasımıstır.Hadis kaynaklarında konu ile ilgili hadisler daha çok ?tıb?, ?tefsir?, ?fedailu'l-Kur'an? gibi baslıklar altında toplanmıstır. Hakkında en çok rivayet bulunan ayet ve surelerise Fatiha, Ayete-l Kürsi, Amenerrasulü, ?hlas, Felak, Nas Sureleridir.Her dönemde merak edilen Havassu'l-Kur'an'a ?slam alimleri, halk, büyücü vesihirbazlar değisik amaçlarla ilgi duymuslardır.Günümüzde Havassu'l-Kur'an kitaplarından hareket eden bazı kimseler sure veayetleri okuyarak bir takım faydalar elde edebilmenin kolaycılığını yakalamayaçalısmaktadırlar. Fakat islerin sebeplerine tutunmaksızın sırf okuma yoluyla herhangi birfayda elde etme beklentisi, bos bir beklentiden ileriye gidemez.Arastırmalarımız sırasında son dönemde Havassu'l-Kur'an konusuna akademikçevrelerde çok az değinildiğine sahit olduk. Bu durumun ilimde asrımızda etkinliğinihissettiren pozitivist bakıs açısının sonucu olduğu kanaatindeyiz. ?slami gelenekte ilkdevirlerden itibaren var olan bu konuda daha somut veriler elde edilebilmesi için, dinpsikolojisi, din sosyolojisi ve tefsir alanında çalısma yapan kıymetli arastırmacılara önemligörevler düsmektedir.

Abstract:
Muslims, starting from the very beginning tried to develop their understanding of theQuran. Some of these studies have been on Quranic sciences, and one of the Quran sciences isHavass el-Quran. Havass el-Quran is about the characteristics and effects of some words,ayaths and surahs of the Quran when read according to a system and under a definiteintention.Havass el-Quran, benefits from the words of the Prophet (peace be upon him) and hisfollowers (ashab and tabiun) and experiences of rigtheous people. Some scholars think thatQuran has different effects and characteristics beyond its literal meaning. According to them,one can get rid of his troubles by recitation of the Holy book, also some ritual and materialbenefits can be gained. According to the other side, this science does not occur at the first eraof Islam. Accordingly, it is the extremist sufis and Shia who brought this topic to the agendaof Muslim world.In Hadith literature, the relevant texts are mostly under the titles: ?medicine?,?Tafseer?, ?fadail el-Quran?. The texts are mostly about these parts of the Quran: Fatiha, Ayetal-Kürsi, Amenerrasulü, ?hlas, Felak, Nas.Havass al-Quran has been of interest throughout the time, by scholars, the public,magicians but by each under different intentions.Today some, taking books of Havass al-Quran a beginning point, tries to benefitfrom the Quran. But leaving the real reasons aside, only recitation would certainly not causethe expected result be gained.While our researches developed, we observed that topic of Havass al-Quran gainedso little of academical attraction. It can be the effect of the positivist viewpoint, behind thisindifference. But in order to have exacter datas about this topic in the Islamic tradition, wethink valuable researches of scholars on psyhology of religion, sociology of religion andtafseer are needed.