Mobil tabanlı e-sağlık uygulamalarında mahremiyet analizi ve değerlendirilmesi
Privacy analysis and evaluation in mobile based e-health applications
Yazar: ÇİĞDEM ÇOBAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET FATİH TÜYSÜZ
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
E-Sağlık, sağlık sektöründe yer alan tüm taraflara kolay ulaşılabilir, etkili ve verimli sağlık hizmetinin sağlanması, hastalıkların tanı ve tedavi edilmesi gibi sağlıkla ilgili birçok konuda bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanılması olarak tanımlanmaktadır. E-Sağlık'ta kullanılan teknolojilerin günümüzde artarak gelişmesi sayesinde, sağlık hizmetinin sunumu da aynı ölçüde değişmektedir. Özellikle son yıllarda mobil cihazların kullanımının önemli ölçüde artması ve sağlık sisteminde oldukça yaygın kullanılması ile birlikte E-Sağlık'ın bir alt kümesi olan Mobil-Sağlık alanı oldukça gelişmektedir. Mobil-Sağlık alanında sağlık hizmetinin sunulması için mobil sağlık uygulamaları olarak adlandırılabilen, mobil tabanlı e-sağlık uygulamaları kullanılmaktadır. Bu uygulamalar, sağlık hizmetinin zamana ve mekâna bağlı olmaksızın sunulmasını sağlamak ve sağlık hizmetine erişimi kolaylaştırmak gibi faydalara sahip olmasına rağmen, kullanıcılara ait hassas tıbbi verilere yetkisiz erişim, tıbbi verilerin gizliliği ve bütünlüğüne karşı saldırılar gibi birçok mahremiyet sorunlarıyla karşı karşıya kalabilmektedir. Özellikle kullanıcıların, uygulamaların veri gizliliğini ne kadar sağladığını bilmeden kullanması, uygulamalardaki tıbbi verilerin kullanıcının haberi olmadan çeşitli yöntemlerle yetkisiz kişilerin eline geçmesi gibi durumlardan dolayı, kullanıcıların veri gizliliği ortadan kalkmakta ve mahremiyet ihlali oluşmaktadır. Bu nedenle mobil sağlık uygulamalarında kullanıcıların veri gizliliği, hassas olan tıbbi verilerin mahremiyeti konusunun incelenmesi ve değerlendirilmesi büyük bir önem taşımaktadır. Çalışma kapsamında Android platformundaki mobil sağlık uygulamalarında mahremiyet analizi için gerekli verilerin elde edilmesini sağlamak amacı ile MobileNPA (Mobile Network Privacy Analysis) isimli uygulama tarafımızca geliştirilmiş, bu uygulama ile mahremiyet analizi önerilmiştir. MobileNPA uygulaması ile mobil sağlık uygulamalarının izinleri ve ağ trafiği ayrıntılı olarak incelenmekte ve mahremiyet analizi için gerekli veriler elde edilmektedir. Elde edilen veriler ile uygulamaların mahremiyet açısından oluşturduğu risk değerleri hesaplanarak, uygulamaların mahremiyeti ne kadar dikkate aldığını gösteren mahremiyet düzeyi hesaplaması yapılmaktadır. Hesaplama sonucu ortaya çıkan puanlama ile mobil sağlık uygulamaların ne kadar mahrem olduğu değerlendirilmektedir.

Abstract:
E-Health is defined as the use of information and communication technologies in many health-related issues such as providing easily accessible, effective and efficient healthcare services to all parties in the health sector, diagnosis and treatment of diseases. Thanks to the increasing development of technologies used in e-Health today, the delivery of healthcare services also changes. Mobile-Health area, which is a subset of E-Health, has been developing quite a lot, especially with the increase in the use of mobile devices in recent years and the widespread use in the health system. Mobile-based e-health applications, also known as mobile health applications, are used to provide health services in the field of Mobile-Health. Although these applications have benefits such as providing healthcare services regardless of time and location and facilitating access to healthcare, they may face many privacy problems such as unauthorized access to sensitive medical data of users, attacks against the confidentiality and integrity of medical data. Especially due to situations such as users using the applications without knowing how much data is secured, medical data in the applications are passed to unauthorized people by various methods without the knowledge of the user, the data privacy of the users disappears and privacy violation occurs. For this reason, it is of great importance to examine and evaluate the data privacy and privacy of sensitive medical data in mobile healthcare applications. Within the scope of the study, an application named MobileNPA (Mobile Network Privacy Analysis) was developed by us in order to obtain the necessary data for privacy analysis in mobile health applications on the Android platform, and privacy analysis was proposed with this application. With the MobileNPA application, the permissions and network traffic of the mobile health applications are examined in detail and the data required for the privacy analysis are obtained. With the data obtained, the risk values created by the applications in terms of privacy are calculated and the level of privacy is calculated, which shows how much the applications take privacy into account. With the scoring resulting from the calculation, how confidential the mobile health applications are is evaluated.