Statin kullanan hastalarda aşil tendonunun elastografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of achilles tendon with elastography in patients using statin
Yazar: ALPER GÖNCÜOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. NEŞE ASAL
Kırıkkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Antikolesteremik ajanlar = Anticholesteremic agents ; Aşil tendonu = Achilles tendon ; Elastografi = Elastography ; Tendinopati = Tendinopathy ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; İlaç yan etkileri ve istenmeyen reaksiyonlar = Drug-related side effects and adverse reactions

Özet:
Statinler, aterosklerotik kardiyovasküler hastalıklarda tercih edilen ilaçlardır. Statinler genellikle güvenli ilaçlar olarak kabul edilmekle birlikte ilacın uzun süre kullanımında myopati görülme sıklığı artmaktadır. Öte yandan statin kullanımının tendinopati ve tendon ruptürü gibi yan etkilerinin de olabileceği gösterilmiştir. Bu çalışmada, statin kullanan hastalarda aşil tendonunun elastografi ile değerlendirilmesi, böylece tendinopatinin önceden tahmin edilebilir hale gelmesi ve muhtemel komplikasyonların azaltılması amaçlanmaktadır.
Prospektif olarak planlanan çalışma, Eylül 2020 – Mayıs 2021 tarihleri arasında, Kırıkkale Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalına ultrasonografi için gelen, yaşları 18'den büyük, 48 statin kullanmayan ve 45 statin kullanan toplam 93 kişiyle tasarlandı. B mod ultrason (US) incelemesi ile her iki aşil tendonda kalınlık ölçümü yapıldı. Shear wave elastografi (SWE) ve strain elastografi (SE) ile aşil tendonu elastisitesine yönelik kalitatif ve kantitatif değerlendirme yapıldı.  
Çalışma grubunda her iki aşil tendon kalınlık ortalamaları 0.47 cm ölçülürken kontrol grubunda kalınlık ortalamaları solda 0.50 cm, sağda 0.49 cm ölçüldü. Çalışma grubundaki tendon kalınlığında kontrol grubundakilere göre incelme tespit edildi; ancak bu veri istatistiksel olarak anlamlı değildi. SWE değerlendirilmesinde, çalışma grubunda elastisite değerleri, sol aşil tendonunda 38 kPa, sağ aşil tendonunda 36 kPa; kontrol grubunda sol aşil tendonunda 68 kPa, sağ aşil tendonunda 59 kPa olarak ölçülmüş olup statin kullanan grupta anlamlı olarak (p<0.001) azalma saptandı. SE incelemesinde ise çalışma grubunda her iki aşil tendonda yumuşama saptandı. 
Literatürde daha önce statin kullanan hastalarda aşil tendonunun sonoelastografi ile değerlendirildiği bir araştırma bulunmamaktadır. Çalışmamızda, statin kullanan hastalarda her iki alt ekstremitede aşil tendon kalınlığında ve elastisitesinde azalma tespit edildi. Hasta sayısının az olması kısıtlayıcı bir faktör olsa da statin kullanan hastalarda sonoelastografik değerlendirme ile aşil tendonunda etkilenimin erken tespitinin olası ilerleyici morbidite ve komplikasyonları önlemek ve azaltmak açısından katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Statins are valuable drugs in atherosclerotic cardiovascular diseases. Although statins are generally considered safe, it is known that the incidence of myopathy increases as a result of long-term use of statins. On the other hand, it has been shown that statin use may have adverse effects such as tendinopathy and tendon rupture. In this study, it is aimed to predict tendinopathy and to reduce possible complications by evaluating the achilles tendon elastography in patients using statins.
The prospectively planned study was designed with a total of 93 patients over the age of 18, 48 non-statin users and 45 statin users who came to the Kırıkkale Medical Faculty Radiology Department ultrasonography polyclinic between September 2020 and May 2021. Thickness was measured in both achilles tendons by B mode ultrasound (US) examination. Qualitative and quantitative evaluation of achilles tendon elasticity was performed by shear wave elastography (SWE) and strain elastography (SE).
Bilateral achilles tendon thicknesses were evaluated in B-mode US. In the study group, the mean thickness of both legs was measured as 0.47 cm, while in the control group, the mean thickness was measured as 0.50 cm in the left leg and 0.49 cm in the right leg. Although it was not statistically significant, thinning of the tendon was observed in the patients in the study group. In the evaluation of shear wave elastography, elasticity values in the study group were 38 kPa in the left achilles, 36 kPa in the right achilles; It was measured as 68 kPa in the left achilles and 59 kPa in the right achilles in the control group. There was a significant (p<0.001) decrease in elasticity values in the group using statins. In SE examination, softening was detected in both achilles tendons in the study group.
There is no study in the literature in which the achilles tendon was evaluated by US elastography in patients who had previously used statins. In our study, it was observed that achilles tendon thickness and elasticity decreased in both legs in patients using statins. Although the small number of patients is a limiting factor, it is thought that early detection of achilles tendon involvement by sonoelastographic evaluation in patients using statins will contribute to prevent and reduce possible progressive morbidity and complications.