Çocuk refahı alanında sosyal hizmetin bir bileşeni olarak gönüllülük
Volunteering as a component of social work in the area of child welfare
Yazar: AZİZE NAMDAR
Danışman: PROF. DR. SEMA BUZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Gönüllülük = Volunteering ; Refah = Welfare ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Sosyal hizmetler = Social services ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu araştırmanın konusu, çocuk refahı alanındaki sivil toplum örgütlerinde yürütülen gönüllülük faaliyetlerinin, sosyal hizmet mesleği ve disiplini temel ilke ve evrensel değerleri temelinde, faaliyetleri yürüten gönüllüler aracılığıyla incelenmesidir. Gönüllülerce yürütülen sosyal hizmet faaliyetlerinin mesleğin evrensel etik ilke ve değerleriyle ne düzeyde örtüştüğü, gönüllülerin faaliyetleri yürütürken ihtiyaç duyabilecekleri temel bilgi düzeylerinin uygulama standartları bakımından ne yönde olduğu, araştırmanın temel sorunsalını oluşturmaktadır. Bu araştırmayla söz konusu ilişkinin irdelenmesi ve betimlenmesi amaçlanmıştır.

Araştırma, İstanbul ilinde, çocuk refahı alanında faaliyet yürüten sivil toplum örgütlerinde çalışan gönüllü bireylerle yürütülmüştür. Araştırmanın problem ve amacına uygun olarak nicel verilerle tarama yönteminde tanımlayıcı bir tasarım tercih edilmiştir. Bu kapsamda hazırlanan görüşme formları aracılılığıyla 106 sivil toplum örgütüyle bağlantıya geçilmiş, bunların 36'sından alınan olumlu geri dönüşlerle 150 gönüllü bireye ulaşılmıştır. 

Çalışmanın sosyo-demografik sonuçlarına göre, gönüllü bireylerin ağırlıklı olarak kadınlar, genç ve orta yaşın başlarında yetişkinler, eğitim düzeyleri yüksek, gelir düzeyleri düşük, öğrenciler, emekliler ve özel sektör çalışanlarından oluştuğu anlaşılmaktadır. Gönüllülük motivasyonlarının başında "insani ahlakın bir gerekliliği" ve "kendini iyi hissetme" motivasyonları gelmektedir. Gönüllü çalışmadan beklenilen faydalardan "bilgi ve beceri edinimi" ve "vatandaşlık görevini yerine getirme" birincil düzeyde gelmektedir. Gönüllülerin sosyal hizmet mesleği ilke ve değerlerine dair farkındalıkları ve çalışma alanı hakkındaki temel bilgileri genel olarak sınırlı veya kısmi-gelişebilir düzeydedir. 

Anahtar Sözcükler: gönüllülük, sosyal hizmet ve gönüllülük, sosyal hizmetin bir bileşeni olarak gönüllülük, çocuk refahı, çocuk refahı alanında gönüllülük, gönüllü olmak, gönüllülük faaliyetleri.

Abstract:
The subject of this study is the investigation of the volunteering activities on the basis of the fundamental principles and universal ethical values of social work profession and discipline, via the active volunteers in the area of child welfare carried out by non-governmental organizations. The main focus of the study is to see whether the social work activities carried out by the volunteers coincide with the universal ethical principles and values of the profession and to assess the basic knowledge needed by the volunteers to carry out their activities according to the standards of practice. The study aims to describe and examine this relation.
 
The survey is conducted in Istanbul with volunteers working in non-governmental organizations carrying out activities in the area of child welfare. In accordance with the problem and the aim of the survey, in terms of the scanning method with quantitative data, a quantitative and descriptive design is preferred. By way of questionnaires designed in this context, 106 non-governmental organizations were contacted, with positive responses coming from 36 of them, 150 volunteers are reached.

According to the socio-demographic results of the study, it turns out that the volunteers are generally composed of women, young and early middle-aged adults, well-educated individuals, low-income earners, students, retirees, and private sector employees. Their main motivations for volunteering are "(that it is) a necessity of humanistic ethics" and "for feeling good". Among the expected returns of voluntary work "acquisition of knowledge and skill" and "fulfilling a civic duty" are of top priority. In general, volunteers' awareness on the principles and values of the social work profession and their basic knowledge about the field are limited or partial. 

Keywords: volunteering, social work, and volunteering as a component of social work, child welfare, volunteering in the area of child welfare, to volunteer, volunteering activities.