Sütçü ineklerde kuru dönemde kullanılan meme başı tıkacının somatik hücre sayısı üzerine etkisi
Effect of internal teat sealant on milk somatic cell counts in DRY period in dairy cows
Yazar: ŞAFAK ALİ KATRANCI
Danışman: PROF. DR. KUTLAY GÜRBULAK
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Mastit = Mastitis ; Meme = Breast ; Meme uçları = Nipples ; Somatik hücre sayısı = Somatic cell count ; Süt inekleri = Dairy cows

Özet:
Mastitis tedavisi ve meme sağlığında daha çok koruyucu hekimliğin öne çıktığı günümüzde, meme başı tıkacı (MBT) kuru dönemde sıklıkla kullanılmaya başlanmıştır. Bu çalışmanın amacı kuru dönemde kullanılan MBT'nın doğum sonrası somatik hücre sayısının (SHS) ve mastitis oranına etkisi araştırmaktır. 
Çalışma, 30 adet Holştayn ırkı inekte, toplam 120 adet meme lobunda yapıldı. Kuruya çıkartılacak ineklerin vücut kondisyon skorları (VKS) ve topallık skoru (TS) kaydedildi. Kontrol grubuna (sağ meme lopları) kloksasilin içeren 1'er meme içi tüp (600 mg Kloksasilin, Orbenin Extra DC, Zoetis, USA) uygulandı. Deney grubuna (sol meme lopları) meme tüpü ile birlikte MBT (Bismuth Subnitrate, Orbeseal, Zoetis, USA) uygulandı. Çalışmadaki tüm ineklerden prepartum 45. gün ve postpartum 10. gün süt alınıp SHS kaydedildi. 
Çalışmaya alınan tüm hayvanlarda VKS'nin kuru dönem öncesine göre doğum sonrası 10. günde 3.00'dan 2.50'ye düştüğü belirlendi ve bu durum istatistiksel olarak önemli bulundu (P<0.001). Ancak topallık skorundaki değişim istatistiksel olarak önemli bulunmadı (P=0.513). Çalışma kapsamında SHS değerleri üzerine meme başı tıkacı uygulamasının ve zamanın etkisi incelendi ve SHS değerleri üzerine zamanın etkisi önemli bulundu (P<0.001). Buna göre hem meme başı tıkacı hem de kontrol grubunda SHS değerleri zamana göre eşit oranda düştüğü belirlendi. Ancak SHS değerindeki düşüş üzerinde meme başı tıkacı uygulamasının istatistiksel olarak önemli bir etkisinin olmadığı görüldü (P=0.281).
Sonuç olarak kuru dönem tedavisine antibiyotik tedavisi mastitis kontrol programında etkili olduğu görülmektedir. Meme başı tıkacının kuru dönem başlangıcında kullanımının doğum sonrası SHS değerleri üzerine etkisi anlamlı bulunmadı.


Anahtar Kelimeler: Sütçü inek, Kuru dönem, Meme başı tıkacı, SHS

Abstract:
Nowadays, where preventive medicine comes to the forefront in mastitis treatment and mammary health, teat sealant has been used frequently in the dry period. The aim of this study is to investigate the effect of teat sealant used in the dry period on postpartum somatic cell count (SCC) and mastitis rate.
The study was carried out in a total of 120 quarter lobes in 30 Holstein cows. Body condition scores (BCS) and lameness score (LS) of the cows to be taken dry were recorded. One intramammary tube  containing cloxacillin (600 mg Cloxacillin, Orbenin Extra DC, Zoetis, USA) was applied to the control group (right quarter lobes). Teat sealant (Bismuth Subnitrate, Orbeseal, Zoetis, USA) was applied to the experimental group (left quarter lobes) together with the intramammary tube. Milk was obtained from all cows in the study on the prepartum 45th day and pastpartum 10th day and SCC was recorded.
In all animals included in the study, it was determined that BCS decreased from 3.00 to 2.50 on the postpartum 10th day compared to the pre-dry period, and this was found statistically significant (P <0.001). However, the change in the LS was not statistically significant (P = 0.513). Within the scope of the study, the effect of teat sealant application and time on SCC values were examined and the effect of time on SCC values was found significant (P <0.001). Accordingly, it was determined that SCC values in both experimental and control groups decreased equally over time. However, it was observed that the application of teat sealnt had no statistically significant effect on the decrease in SCC value (P = 0.281).
As a result, antibiotic therapy seems to be effective in the mastitis control program for dry period therapy. The effect of using the taet sealant at the beginning of the dry period on postpartum SCC values was not significant.


Key Words: Dairy cow, Dry period, SCC, Teat Sealant