Bağlam temelli kelime öğretimi yönteminin kelime kazanımına katkısı
Contribution of context based vocabulary teaching method to word acquisition
Yazar: TUFAN BİTİR
Danışman: DOÇ. DR. EROL DURAN
Uşak Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bağlam temelli yaklaşım = Context based approach ; Dil öğretimi = Language teaching ; Kelime öğretimi = Vocabulary teaching ; Türkçe = Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu araştırma, bağlam temelli kelime öğretimi yönteminin ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin kelime kazanımlarına katkısını tespit etmeyi amaçlamıştır. Araştırmada nitel destekli nicel bir model kullanılmıştır. "Öntest-sontest kontrol gruplu deneysel" desen kullanıldığı için nicel olan bu çalışma, görüşme tekniğinin de kullanıldığı nitel bir yöntemle desteklenmiştir. 
Araştırmada üç farklı veri toplama aracından yararlanılmıştır. Bu araçlar: Öntest ve sontest-kalıcılık testi verilerini toplamak amacıyla araştırmacı ve iki alan uzmanı tarafından geliştirilen, öğrencilerin hedef kelimeleri cümle içinde kullanmalarını gerektiren üçlü likert form ve ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin bağlam temelli kelime öğretimi yöntemi hakkındaki düşüncelerini tespit etmeyi amaçlayan ve açık uçlu sorulardan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formudur.
Araştırmada iki farklı çalışma grubu ile çalışılmıştır: Birinci çalışma grubunu 2016-2017 Eğitim-Öğretim yılında Aydın ili Germencik/Ortaklar Mehmet Hüseyin Öncel İlkokulu'nda dördüncü sınıfta öğrenim gören ve uygun örnekleme yöntemi ile seçilen 25 deney grubu ve 25 kontrol grubu olmak üzere toplam 50 öğrenci oluşturmaktadır. İkinci çalışma grubunu ise bağlam temelli kelime öğretimi yöntemi ile ilgili görüşme yapılan deney grubundan 25 öğrenci oluşturmaktadır.
Deney ve kontrol grupları oluşturulduktan sonra tüm gruplara öntestler uygulanmıştır. Öntestler uygulandıktan dört hafta sonra, hedef kelimeler kontrol grubuna kelimenin anlamını sözlükten bulup yazdırarak verilirken, deney grubuna ise hedef kelimeler "Bağlam temelli kelime öğretimi yöntemi" ile verilmiştir. Uygulama, farklı gün ve farklı zaman dilimlerinde toplam 10 ders saatinde yapılmıştır. Kelime öğretimi uygulamaları bittikten dört hafta sonra, aynı gruplara aynı ölçme araçları ile sontestler uygulanarak, öntest ve sontestlerden elde edilen veriler karşılaştırılarak bağımlı örneklemler t-testi ile analiz edilmiştir.
Öğrenilen kelimelerin kalıcılığını ölçmek amacıyla, sontestin uygulanmasından sonra aradan geçen dört haftanın ardından, deney grubu öğrencilerine daha önce sontest olarak uygulanan veri toplama aracı tekrar uygulanmıştır. Kalıcılık testi verileri pearson momentler çarpımı korelasyonu ile analiz edilmiştir.Son olarak, deney grubu öğrencilerine bağlam temelli kelime öğretimi yöntemi ile ilgili düşüncelerini öğrenmek amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Görüşme formundan elde edilen veriler tematik kodlama tekniği ile yorumlanmıştır.
Araştırmanın sonuçlarına göre, bağlam temelli kelime öğretimi yönteminin kelimenin anlamını sözlükten bulup anlamını yazarak yapılan kelime öğretiminden daha başarılı olduğu tespit edilmiştir. Bağlam temelli kelime öğretimi yönteminin öğrencilerin kelime kazanımlarına ve kelimelerin kalıcılığına katkısının olduğu, öğrencilerin bu yöntemi eğlenceli, zevkli, farklı bularak bu yöntemden hoşlandıkları ve bu yöntemle kelime öğrenmeye devam etmek istedikleri sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuç, ileride hazırlanacak olan Türkçe öğretim programlarında "Söz Varlığını Geliştirme" başlığındaki kazanımları düzenlemeye yardımcı olarak basılacak olan Türkçe ders kitaplarında ve tasarlanacak çeşitli öğretim materyallerinde, bağlam temelli kelime öğretimi yönteminin yer almasını sağlayacaktır. Ayrıca bu alanın uygulayıcısı olan öğretmenlere kelime öğretimi çalışmalarında bağlamdan yararlanılması konusunda fikir sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler: Kelime Öğretimi, Kelime Hazinesi, Bağlam Temelli Kelime Öğretimi.

Abstract:
This research aimed to determine the contribution of the fourth-grade students to the use of context-based vocabulary teaching to the word achievements. A quantitative model with qualitative support was used in the study. This study, which is quantitative because the "pretest-posttest control group" experimental design was used, was supported by a qualitative method in which interview techniques were also used.

Three different data collection tools were used in the research: These tools are intended to collect the data of pretest and posttest-persistence test developed by researchers. Students need to use target words in sentences triple likert form and primary school fourth grade students aimed at identifying ideas about the context-based vocabulary teaching methodology and open-ended questions Semi-structured interview form.

The study was conducted with two different study groups: First working group consists of fourth grade students studying at Mehmet Hüseyin Öncel Primary School Ortaklar/Germencik in AYDIN in 2016-2017 Education and Teaching Year and 25 experimental groups selected by appropriate sampling method and 25 control groups, a total of 50 students. The second working group consists of 25 students from the experimental group interviewed about context-based vocabulary teaching method.

After experimental and control groups were created pretests were applied to all groups. Four weeks after the pretests, the target words are given in the control group by finding and printing the meaning of the word in the dictionary, for the experimental group, the target words are given by context-based vocabulary teaching method. The application was made in 10 lesson hours in different days and different time periods. Four weeks after the end of vocabulary teaching, by applying posttests to the same groups with the same measurement tools, data obtained from pretest and posttest paired samples were analyzed by t-test.

In order to measure the permanence of the learned words, after the last four weeks after applying the last test, the data collection tool applied to the experimental group students was applied again. The retention test data were analyzed by Pearson Moment Correlation.

Finally, semi-structured interview form was applied to the students of the experimental group in order to learn their thoughts on the context-based vocabulary teaching method. The data obtained from the interview form were interpreted with thematic coding technique.

According to the results of the research, it is determined that context-based vocabulary teaching method, is more successful than the word teaching by finding the meaning from the dictionary and writing the meaning of the word. It has been achieved a result taht context-based vocabulary teaching method contributes to the vocabulary acquisition of learners and to the permanence of words, students enjoy this method by finding this method fun, enjoyable, different and have reached the result that they want to continue learning vocabulary by this method. This result, will provide context-based vocabulary teaching take place in Turkish teaching programs to be prepared, by helping to regulate the achievements under the heading "Developing the Word Presence" in Turkish textbooks to be printed and in various teaching materials to be designed. In addition, this study will provide insight during the vocabulary teaching studies about benefitting from the context to teachers who are practitioners of this field.

Keywords: Vocabulary Teaching, Vocabulary, Context Based Vocabulary Teaching.