Şiddete Maruz Kalan Kadınlara Uygulanan Bilinçli Farkındalık (Mindfulness) Temelli Güçlendirme Programının Öz-Şefkat, Benlik Saygısı ve Stresle Baş Etme Biçimlerine Etkisi: Randomize-Kontrollü Çalışma
The Effect of Mindfulness Based Empowerment Program on Self-Compassion, Self-Esteem and Ways of Coping With Stress of Women Experienced Violence: A Randomized-Controlled Study
Yazar: ELİF GÜZİDE EMİRZA
Danışman: PROF. DR. NAİLE BİLGİLİ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Bu araştırma kadın konukevinde kalan şiddet mağduru kadınlara uygulanan bilinçli farkındalık (mindfulness) temelli güçlendirme programının öz-şefkat, benlik saygısı ve stresle baş etme biçimlerine etkisinin incelenmesi amacıyla ön test-son test randomize kontrollü deneysel bir araştırma olarak yapılmıştır.  Araştırmanın uygulaması Türkiye'nin bir ilinde iki kadın konukevinde kalan şiddet mağduru kadınlar ile Nisan 2022-Ağustos 2022 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Coopersmith Benlik Saygısı Ölçeği", "Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği" ve "Öz-Duyarlılık Ölçeği" ile toplanmıştır. Dahil olma kriterlerini karşılayan kadınlar tabakalı blok randomizasyon ile müdahale ve kontrol gruplarına atanmıştır. Araştırmanın örneklemini 29'u müdahale grubu, 28'i kontrol grubu olmak üzere toplam 57 kadın oluşturmuştur. Müdahale grubundaki kadınlara üç ayrı grupta, aynı günlerde eş zamanlı olarak bilinçli farkındalık temelli güçlendirme programı uygulanmıştır. Uygulama oturumları haftada iki kez, her bir oturum en fazla dört defa ara verilerek 90-120 dakika arasında yürütülmüştür. Çalışma bazı nedenlerle 4 kadının örneklemden çıkarılması sonucu 53 kadınla tamamlanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplarda t testi, ve bağımlı gruplarda t testi kullanılmıştır. Bilinçli Farkındalık Temelli Güçlendirme Programı (BFTGP) sonrası ölçümlerde müdahale grubunun ÖDÖ, CBSÖ ve SBÇTÖ toplam ve alt boyut puan ortalamaları kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,001). Aynı zamanda müdahale grubunun son test ÖDÖ, CBSÖ ve SBÇTÖ toplam ve alt boyut puan ortalamalarının ön test puan ortalamalarına göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,001). Sonuç olarak; şiddete maruz kalan kadınlara BFTGP uygulanması öz-şefkat, benlik saygısı ve stresle baş etme düzeylerini arttırmıştır. Bu doğrultuda şiddete maruz kalan kadınların belirlenmesi ve BFTGP gibi psikoterapötik müdahale programları ile desteklenmesi önerilmektedir. Bu araştırma, clinictrials.gov adresine kayıtlıdır, NCT05310656 ve TUBİTAK tarafından (222K085) desteklenmiştir.

Abstract:
This research was conducted as a pre-test-post-test randomized controlled experimental study in order to examine the effects of the mindfulness-based empowerment program applied to women who were victims of violence staying in a women's shelter on self-compassion, self-esteem and coping styles. The research was carried out between April 2022 and August 2022 with women who were victims of violence staying in two women's shelters in a city in Turkey. The women included in the study were asked to fill in the "Descriptive Information Form", "Coopersmith Self-Esteem Scale", "Styles of Coping with Stress Scale" and "Self-Compassion Scale" (N=72). Women who met the inclusion criteria were assigned to the intervention and control groups by stratified block randomization. The sample of the study consisted of a total of 57 women, 29 of which were in the intervention group and 28 in the control group. A mindfulness-based strengthening program was applied simultaneously to the women in the intervention group in three different groups, two groups of 10 and one group of 9 women (n=29) on the same days. Practice sessions were carried out twice a week for 90-120 minutes with a maximum of four breaks. The study was completed with 53 women as a result of the exclusion of 4 women from the sample for various reasons. Descriptive statistics, t test for independent groups and t test for dependent groups were used in the analysis of the data. In the measurements after the Conscious Awareness-Based Empowerment Program (BFTRP), the intervention group's total and sub-dimension mean scores of SARS, GIS and SBSC were found to be significantly higher than the control group (p<0.001). At the same time, it was determined that the intervention group's posttest SAS, GIS, and SBSC total and sub-dimension mean scores were significantly higher than the pretest mean scores (p<0.001). In conclusion; Applying BFTGP to women who have been exposed to violence increased their levels of self-compassion, self-esteem and coping with stress. In this regard, it is recommended to identify women who are exposed to violence and to support them with psychotherapeutic intervention programs such as BFTGP. This research is registered at clinictrials.gov, NCT05310656 and supported by TUBITAK (222K085).