Tekli ve miks enfeksiyon bulunan ishalli buzağılarda hemogram biyokimya kan gazı değerleri ve klinik değerlendirme skorlamalarının karşılaştırılması
Comparison of hemogram, biochemistry, blood gas values and clinical evaluation scoring in diarrhea calves with single and mixed infections
Yazar: BÜŞRA NUR KILIÇ YILDIZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÇAĞRI KARAKURUM
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışmanın amacını, Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Hayvan Hastanesine ishal şikâyeti ile gelen 1-30 günlük buzağılarda, Bionote Bovid-5 AG Buzağı İshal Test Kiti kullanarak hastalığın teşhis edilmesi, değerlendirilmesi ve hastalığın tekli veya misk olmasına göre kan parametreleriyle kıyaslanması oluşturdu. Bionote Bovid-5 AG Buzağı İshal Test Kiti ile Rotavirus, Corona virüs, E. Coli, Giardia ve Crypto gibi etkenler teşhis edildi. Etkenin tek ve miks olmasına göre iki farklı grup oluşturuldu. Her buzağıya klinik skorlama yapılarak, hematolojik, Biyokimyasal ve kan gazı seviyeleri değerlendirildi. Klinik skorlama yapılırken buzağının davranış, kulaklarının durumu, hareketlilik, emme refleksi, enoftalmi, beden ısısı ve dehidresyon gibi parametrelere bakıldı. Etkenin tek veya miks olmasının klinik skorlama açısından önemli olmadığı tespit edildi (P>0.05). Hematolojik muayenede WBC, RBC, HGB, HCT, MCV, MCH ve PLT konsantrasyonları değerlendirildi. Yapılan istatistik analiz sonucunda etkenin tek veya miks olmasının hematolojik anlamda bir fark göstermediği tespit edildi (p>0.05). Biyokimyasal analiz olarak, Üre, Kreatinin, Glukoz ve GGT konsantrasyonlarına bakıldı. Yapılan analiz sonucunda etkenin tek veya miks olmasının biyokimyasal anlamda bir fark göstermediği tespit edildi (p>0.05). Kan Gazı değerlendirilmesinde pH, pCO2, pO2, cK+, cNa, cCl, cLac, Baz açığı ve Anyon Açığı gibi parametrelere bakıldı. Ancak istatistiki anlamda tek veya miks enfeksiyon bulunan buzağıların kan gazı değerleri arasında istatistiki anlamda bir fark bulunmadı (P>0.05). Sonuç olarak; tekli ve miks enfeksiyon görülen ishalli buzağıların klinik skorlama, hematolojik, biyokimyasal ve kan gazı parametreleri arasında bir fark tespit edilmemiştir. İlerleyen çalışmaların daha fazla veri kullanılarak yapılmasıyla bilimsel anlamda faydalı olabileceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
The aim of this study was to diagnose and evaluate the disease in 1-30 days old calves with the complaint of diarrhea in Burdur Mehmet Akif Ersoy University Animal Hospital, using the Bionote Bovid-5 AG Calf Diarrhea Test Kit, and to compare the blood parameters according to whether the disease is single or musky. Factors such as Rotavirus, Corona virus, E. Coli, Giardia and Crypto were diagnosed with the Bionote Bovid-5 AG Calf Diarrhea Test Kit. Two different groups were formed depending on whether the factor was single or mixed. Hematological, biochemical and blood gas levels were evaluated by clinical scoring for each calf. While clinical scoring was performed, parameters such as calf's behavior, ear condition, mobility, sucking reflex, enophthalmos, body temperature and dehydration were evaluated. It was determined that whether the factor is single or mixed is not important in terms of clinical scoring (P>0.05). WBC, RBC, HGB, HCT, MCV, MCH and PLT concentrations were evaluated in the hematological examination. As a result of the statistical analysis, it was determined that there was no difference in hematological terms whether the agent was single or mixed (p>0.05). As biochemical analysis, Urea, Creatinine, Glucose and GGT concentrations were checked. As a result of the analysis, it was determined that there was no difference in biochemical terms whether the agent was single or mixed (p>0.05). In the evaluation of Blood Gas, parameters such as pH, pCO2, pO2, cK+, cNa, cCl, cLac, Base Excess and Anion Gap were checked. However, there was no statistically significant difference between the blood gas values of the calves with single or mixed infections (P>0.05). In conclusion; No difference was found between clinical scoring, hematological, biochemical and blood gas parameters of calves with diarrhea with single and mixed infections. We think that future studies can be scientifically beneficial by using more data.