Augustinus'un bilgi anlayışı
Augustine's understanding of knowledge
Yazar: HALİL KAYIKCI
Danışman: PROF. DR. MURTAZA KORLAELÇİ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Bölümü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Augustinus = Augustinus ; Bilgi = Information ; Bilgi = Information ; Felsefe = Philosophy ; Felsefi düşünce = Philosophical thought

Özet:
Birinci bölümde, Augustinus'un yaşamı ve felsefesi arasındaki ilişkiler, onun bilgi anlayışının genel özellikleri, hangi filozoflardan etkilendiği, bilgi anlayışını şekillendiren unsurlar ve özellikle de kuşkuculuk üzerinde durulmuştur. Kuşkuculuk hiçbir şeyin bilinemeyeceğini iddia etmektedir. Hiçbir şey bilinemezse Tanrı da bilinemez. Bu yönüyle kuşkuculuk son derece önemlidir, çünkü o yaşamla, ahlâkla ve dinle ilgilidir. Hiçbir şeyin bilinemeyeceğini ve doğruya ulaşılamayacağını iddia etmekle o, ahlâksızlığın onaylanmasına yol açmaktadır. Augustinus'un kuşkuculukla çok ilgilenmesi özellikle bu etkenlerden kaynaklanmaktadır.İkinci bölümde duyusal bilgi ele alınmıştır. Duyusal görme nesne ve duyu organı arasındaki fiziksel temastır. Bu görme türü bilgi vermez. O, bilgi sürecinin başlangıcıdır. Duyumsamada ruh, dış dünyanın herhangi bir nesnesinin bedende meydana getirdiği etkiden haberdar olur. Beden hissetmez, daha doğrusu, beden aracılığıyla hisseden ruhtur. Augustinus etkin bir duyumsama kuramı geliştirir. Bu kurama göre duyumsamanın nedeni algılanan maddi nesne değildir. Algılayan insanın tinsel ruhudur. Bu durum algılanan nesnenin varlığını inkâr etmez.Üçüncü bölümde bilginin ikinci aşaması, ruhsal görme ele alınmıştır. Bu aşamada dış dünyadan algılanan maddi nesnelerin maddi olmayan imgeleri oluşturulur ve bu tinsel imgeler bellekte depolanır. Bu aşama bilginin oluşturulduğu aşamanın bir alt aşamasıdır. Sanat yapıtları ortaya koyma, toprağı işleme, şehirler kurma, iletişim için semboller kullanma, kitaplar yazma vs. etkinlikler bu düzeye aittir.Dördüncü bölümde bilginin en yüksek aşaması, bilginin oluştuğu aşama olan zihinsel görme ele alınmıştır. Zihinsel görme zihinsel imgeleri temel idealar açısından yargılayan yetidir. Zihinsel görmenin iki tür nesnesi vardır. Birincisi, zihnin bedensel duyular aracılığıyla algıladığı şeylerdir ve ikincisi ise zihnin kendiliğinden algıladığı idealardır. Zihin, maddi dünyayı ruhsal görme düzeyinde oluşturulup bellekte depolanan imgeler üzerinden yargılar. Bilgi bu aşamanın ürünüdür. Bu düzeyin ayırıcı özellikleri, insanın evrensel ölçütleri duyular tarafından sağlanan veriye uygulamasını ve bilginin bazı pratik amaçlar için kullanımını içerir.Anahtar sözcükler: Augustinus, aydınlanma, akıl, bilgi, bilgi felsefesi, bellek, duyusal görme, idea, iç-insan, ilim, iman, ilâhî aydınlanma, kuşkuculuk, ruh, ruhsal görme, zihinsel görme.

Abstract:
Our thesis consists of four chapters. İn the first chapter, connections between the life of St. Augustine and his philosophy, general characteristics of his understanding of knowledge, philosophers from whom he is influenced, the elements forming his understanding of knowledge and especially scepticism are dealt with. Scepticism claimed that nothing can be known. İf nothing can be known, then God can?t be known. From this aspect, scepticism is very important because it?s concerned with ethics, life and religion. When it claims that nothing can be known and that it?s impossible to reach to the truth, it causes to the approvement of immorality. Augustine?s interest to the scepticism sources especially from these reasons.İn the second chapter, sensory knowledge is investigated. Sensory vision is a contact between sense organ and physical object. This kind of vision do not give knowledge. İt is the beginning of process of knowledge. İn the sensation, the soul avares of the affect which any physical object in the outside world causes in the body. More truly, the body don?t feel, the thing which feels through body is the soul. Augustine improves an active theory of sensation. According to this theory, the cause of the sensation is not material thing sensed. The thing that senses is man?s spiritual soul. This stuation don?t refute the existense of the object sensed.İn the third chapter, the second degree of knowledge, spiritual vision is investigated. İn this degree, immaterial images of material objects sensed form outside world are formed and these spiritual images are stored in the memory. This degree is an inferior degree of knowledge in which knowledge is formed. Developing art Works, fostering the soil, instructing cities, using symbols for communication ect. are blong to this degree.İn the forth chapter, the highest degree of knowledge, intellectual vision in which knowledge takes place is dealt with. İntellectual vision is the ability that judges intellectual images according to the basic ideas. İntellectual vision have two kinds of objects. One of them is the objects which are sensed by mind through senses and the other is the objects that mind senses by itself. Mind judges material world through images which are formed in spiritual vision and stored in the memory. Knowledge is the product of this degree. The distinctive characterisrics of this degree include man?s applying the universal criterias to the data that are supplied by senses and the use of knowledge for some practical reasons.Key words: Augustine, belief, divine illumination, Enlightment, faith, idea, iner-man, intellectual vision, memory, philosophy of knowledge, reason, sensory vision, scepticism, spirit, spiritual vision, wisdom.