Tam tahıl ürünleri ve bulgurun Türkiye'de yeri, önemi, etkileri
The effect of importance of cracked wheat and products of whole grain in Turkish economy
Yazar: BİLAL DAL
Danışman: DR. ÖNDER OKUMUŞ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Gıda Ekonomisi ve İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Bulgur = Bulgur ; Fitik asit = Phytic acid ; Gıda güvenliği = Food safety ; Krom = Chromium ; Makarna = Macaroni ; Obezite = Obesity ; Pirinç-bitki = Rice ; Tahıllar = Cereals

Özet:
Türkiye'de günlük kalorinin ortalama olarak %50'si ekmek , %8'i bulgur, makarna, pirinç ve diğer tahıl ürünlerinden sağlanmaktadır Bulgurun sağlıklı beslenme değerlerinin yüksekliği özellikle ekmekte tam ekmek tüketimini artırmak için bir yol göstericidir.Ülkemizde dünya ortalamasının üzerinde diyabetli ve aşırı şişman bulunmaktadır Tip II diyabet sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz ile %58 oranında engellenebilmektedir Bulgurda sağlıklı beslenmede günlük ortalama kalori tüketiminin ülkemizde %4'ünü oluşturmaktadır Yıllık diyabetli ve %90'ı tip II diyabetli olmak üzere yıllık direkt ve dolaylı harcama bir milyar Amerikan dolarını bulmaktadırTam tahıl ürünlerinin kan şekerini düzenleyen, vücudun iyi kolesterolünü yükselterek kalp-damar hastalıklarının önlenmesine yardım eden, yağların vücutta depolanmasını engelleyen kromca zengin olduğu saptanmıştır Rafine tahıl ürünlerinde krom +3 oranı ortalama %85 daha azdır Bulgur ile alınan krom etten alınan kroma göre, bulgurun kolesterolü sıfır olması nedeni ile daha avantajlıdırBulgurun %8 KDV'sinin ekmek, un gibi temel gıdalardaki %1'e indirilmesi önem taşımaktadır Yurt içinde sanayi ürünü olan bulgur Avrupa Birliği tarafından tarım ürünü olarak tanınmamakta, sanayi ürünü olarak indirimlerden faydalanamamaktadır.Anahtar Sözcükler : Gıda Güvenliği, Bulgur, pirinç, makarna, krom, fitik asit, ekşi maya, obezite, diyabet maliyeti

Abstract:
There are more fat people in our country than the avarage number in the world In this study, it has been researched the main elements of healthy nutrition that can change this table.It has been proved that the complete cereals are rich in chrome, and have and effect in regulating the glicose (sugar- level, helping the prevention of cardiovascular diseases and preventing the accumulation of the fatty deposits in the body The percentage of chrome is less in the refined cereals about %85 For this reason, chrome +3 plays a significant role in the nitrution with complete cereals that is one of the main nutrition for being healthy The insurance companies may apply a discount for the people who have the level of chrome in their blood tested regularly.In Turkey, the health expenditures, particularly medicine expenditure, has been increasing The healthy nutriation, it is a educational problem It is olso the preventive medicine service.In this concern, the effect of the consumption of boiled and pounded wheat, dusky rice and bread on the expenditure of health and health insurance have been studied The production of boiled and pounded wheat is enough in Türkiye It is exported to other countries.The consumption of white rice, white bread is common whereas the consumption of dusky rice and the complete bread is less common.Key Words : Food Security, Cracked Wheat, Rice, Spaghetti, phytic acid, sourdough, obesity, diabet cost.