İlkelliğin yeniden inşası: Duygu ve dil açısından sosyal gen aktarımı olarak küfür
Reconstruction of primitiveness: Swearing as social gene transfer in terms of emotion and language
Yazar: HİLAL EKŞİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR DOLGUN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Yapı - Sosyal Değişme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Gündelik hayatın iletişim aracılığıyla akmasını sağlayan en temel aracın dil olmasına binaen dil olgusunun, hem anlaşmayı sağladığını hem de herhangi bir anlam iletmek istediğini söyleyebilmek mümkündür. İletilmek istenen şeyin arka planında bulunan amaçsal gayenin bireyler arasındaki etkileşimlerden zuhur eden ve sosyal bağlamlar nazarında hayatta kalma duygusunun çıkarına tabi olarak rastgele semboller veya görünümler aracılığıyla oluşmuş olması, iletilmek istenen şeyin anlamının etkileşimsel bir meseleyi imlediğini göstermektedir. Etkileşim, amaçsal gaye, bireylerin etkileşim esnasında karşılaştıkları amaçsal güdülere karşıt biçimde hayatta kalmalarını sağlayan nedensel tepkiyi vermeleri ve en nihayetinde etki-tepki meselesinden doğan sosyal bağlama dayalı bir anlam olarak rastgele biçimde yaratılmış dışsal görünüm, gündelik hayatta tipleştirmelerin doğmasına vesile olmaktadır. Öznel anlamlar aracılığıyla inşa edilen bu tipleştirilmiş anlamlar, toplum içerisindeki ötekiler tarafından görülerek uygulanmaya devam edildiğinde gerçeklik haline gelmeye başlamaktadır. Gerçekliğin ardında görünmeyen amaçsal ve nedensel niyetlerin imlemiş olduğu duygu meselesi toplumsalı oluşturan muhtelif tipleştirmelerin esas temeli iken söz konusu oluşumun bir kere meydana gelmesinden sonra onun aktarılmasına aracılık eden bir diğer olgu ise dildir. Dolayısıyla duygu ve dilin anlam inşasındaki temel aracı rollerinden hareketle, söylemlerimiz ve duygularımızla ne anlatmak istediğimizi anlama gayesi ile çıkılan bu araştırma sürecinde söz konusu araştırmanın temel amacı, gündelik hayatta kullandığımız cinsel içerikli küfürlü söylemlerin nedensel görünümünün ne olduğunu ortaya çıkarmaktır. Zira literatüre bakıldığında küfrün işlevselliğine dair yapılan çalışmaların küfrün kendiliğimizle olan ilişkisini açımlamada yetersiz kalmış olması, esasında küfrün neden işlevsel olduğu ve neden olaylar karşısında özellikle cinsel içerikli söylemlerde bulunduğumuz gibi çeşitli sorunsallarının söz konusu araştırmalar aracılığıyla çözümlenememiş olması, küfürlü söylemlerin kullanımına yönelik birincil veriler aracılığıyla nitel araştırma yapılmasını elzem kılmaktadır. Tüm bu aktarılan amaçsal ve nedensel gayelerle cinsel içerikli küfür kullanımının arkeolojisini anlayabilmek üzere gerçekleştirilen bu araştırmada, küfrü ve onun deneyimlenme biçimlerini anlayabilmek için nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Araştırma verileri, İstanbul'da toplam 20 katılımcıyla (10 erkek ve 10 kadın) yarı yapılandırılmış soru formuyla gerçekleştirilen yüz-yüze mülakatlara ve kelime deneyine dayanmaktadır. Sahadan toplanan verilerle çözümlenen aktarımlar sonucunda elde edilen en temel bulgu, küfürlü söylemlerin göstergesel toplumsallaşma biçiminin bir çıktısı olduğudur. Görünenin sorgulanmaksızın veya kimi zaman sorgulanmasına rağmen uygulandığını ve aktarıldığını imleyen göstergesel toplumsallaşma biçimi bireyleri pasifize ederek görüneni uygulayan birer ilkel varlıklar haline getirmektedir. Katılımcıların ifadelerine binaen söz konusu bu pasifize birey profili, kadınlarda kendilik erimesinin bir sonucu iken erkekler de ise toplumsal yönlendirmenin etkisiyle bürünmek zorunda kaldıkları kimliktir. Öte yandan küfrün anlamının sorgulanmasına tabi olarak iki farklı fakat en nihayetinde birleşen küfür görünümünün olduğu ortaya çıkmıştır; duygunun işlevselliği ve toplumun nedenselliği. Her iki görünümü oluşturan şu muhtelif alt başlıklar ise küfürlü söylemlerin kendilik ve sosyal gen ile nasıl ilişkisellik içinde olduğunu göstermektedir: "Benlik bölünmesi", "benlik erimesi", "homojen duygu kullanımı", "kendilik tamamlanması", "küfrün anlam yitimi ve kayması", "karşılıklı çelişkide muafiyet".

Anahtar Kelimeler: Göstergesel Toplumsallaşma, Hayatta Kalma Güdüsü, İlkellik, Kendilik, Küfür, Sosyal Gen, Toplumsal İnşa.

Abstract:
Due to the fact that language is the most basic tool that ensures the flow of daily life through communication, it is possible to say that the phenomenon of language both provides agreement and wants to convey any meaning. The fact that the purpose behind the thing to be conveyed is formed through random symbols or appearances, which emerges from the interactions between individuals and is subject to the interest of the sense of survival in the eyes of social contexts, shows that the meaning of the thing to be conveyed implies an interactional issue. The interaction, the purposeful purpose, the causal reaction that enables individuals to survive against the purposeful motives they encounter during interaction, and finally the external appearance, which is created randomly as a meaning based on the social context arising from the action-reaction issue, causes the emergence of typifications in daily life. These typified meanings, constructed through subjective meanings, begin to become reality when they continue to be seen and applied by others in the society. While the issue of emotion, implied by purposeful and causal intentions that are not visible behind reality, is the main basis of various typifications that make up the social, another phenomenon that mediates the transmission of the formation in question once it has occurred is language. Therefore, in the process of this research, which started with the aim of understanding what we want to say with our discourses and emotions, starting from the basic mediator roles of emotion and language in meaning construction, the main purpose of this research is to reveal what is the causal appearance of sexually explicit abusive discourses that we use in our daily life. Because when we look at the literature, the studies on the functionality of profanity have been insufficient to explain the relationship of unbelief with ourselves, in fact, various problematics such as why profanity is functional and why we use discourses with sexual content in the face of events have not been resolved through these studies, qualitative research through primary data on the use of abusive discourses, makes it necessary to do so. In this research, which was carried out in order to understand the archeology of the use of profanity with sexual content with all these purposive and causal purposes, a phenomenology pattern, one of the qualitative research methods, was used in order to understand the curse and its experiences. The research data is based on face-to-face interviews with a total of 20 participants (10 men and 10 women) in Istanbul with a semi-structured questionnaire and word experiment. The most basic finding obtained as a result of the transfers analyzed with the data collected from the field is that abusive discourses are an output of the semiotic socialization form. The semiotic form of socialization, which implies that the visible is practiced and transmitted without being questioned or sometimes despite being questioned, pacifies individuals and turns them into primitive beings who practice what is visible. Based on the statements of the participants, this pacified individual profile is a result of the dissolution of the self in women, while it is the identity that men have to assume under the influence of social orientation. On the other hand, subject to the questioning of the meaning of unbelief, it has been revealed that there are two different, but ultimately unified, appearances of profanity; functionality of emotion and causality of society. The following various sub-headings that make up both views show how abusive discourses are related to the self and the social gene: "Self splitting", "self dissolution", "homogeneous use of emotion", "self-completion", "loss of meaning and shifting of profanity", "exemption in conflict".

Keywords: Indicative Socialization, Survival Instinct, Primitivism, Self, Profanity, Social Gene, Social Construction.