Fizik eğitiminde 5e modelinin öğrencilerin akademik başarısına, tutumuna ve hatırlama düzeyine etkisine bir örnek: ?İki boyutta atış hareketi?
An example for the effect of 5e model on the academicsuccess, attitude and recognition level of students in physics education: ?Projectile motion in two dimensions?
Yazar: İSMET ERGİN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA TAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fizik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Günümüzde eğitimin hedefi; bilgiyi nasıl ve nerede bulup, kullanacağınıbilen, kendi öğrenme yöntemlerini tanıyıp etkili bir biçimde kullanan ve yeni bilgilerüretmede önceki bilgilerinden yararlanan bir insan modeli oluşturmaktır. Bu daancak öğrenmeyi öğrenen, araştırmacı, araştırdığı bilgiden yararlanan, düşünme vealgılama becerisi gelişmiş, yaratıcı, bilgiyi yaratıcı bir şekilde kullanabilen, doğruyorum yapabilen, sorgulayan, problem çözebilen bireylerle mümkündür.Eğitim alanında yapılan araştırmalar göstermektedir ki, yapılandırmacıyaklaşımdaki yenilikler ve psikolojinin gelişimiyle birlikte çoğu insan kişiseldeneyimlerini, daha önce bildikleri ve inandıkları ile yeni bilgiyi bağdaştırma yoluyladaha iyi öğrenmektedir. Yukarıda belirtilen tüm ifadeleri içeren 5E Modelinin heraşamasında öğrenciler araştırmaya, sorgulamaya, kendi kavramlarını oluşturmaya,teşvik edilmektedir. 5E Modeli, araştırma merakını artıran, öğrenci beklentilerinitatmin eden, bilgi ve anlama için aktif bir araştırmaya odaklandıran beceri veaktiviteleri içermektedir.5E Modeli, daha çok araştırma esaslı yapılandırmacı öğrenme teorisi vedeneysel aktivitelere dayandırılmış bir öğretim metodudur. Yapılan bazıivaraştırmalara göre 5E Modelinin kullanılmasıyla; fen derslerinde daha büyük başarı,kavramların daha iyi akılda tutulması, fen derslerine karşı gelişmiş tavırlar, fenöğrenimine karşı gelişmiş davranışlar, gelişmiş muhakeme yeteneği, daha üstünsüreç becerileri gibi sonuçlar elde edilmiştir.Bu çalışmada; 5E Modelinin, Fizik Eğitiminde Öğrencilerin AkademikBaşarısına, Tutumuna ve Hatırlama Düzeyine Etkisine Bir Örnek Olan ?İki BoyuttaAtış Hareketi (Yatay ve Eğik Atış Hareketleri)'nin? araştırılması amaçlanmıştır. Buamaçla; GATA Sağlık Astsubay Okulları Komutanlığı, Sağlık Astsubay HazırlamaOkulu, 1. Sınıf Fizik dersinde ?Yatay ve Eğik Atış? konularını içeren dersinöğretilmesinde; deney grubuna ?5E Modeli?, kontrol grubuna ise ?GelenekselÖğretim? uygulanmıştır. Araştırma, deneysel bir çalışma olup, ön test-son testkontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırma, 2004?2005 EğitimÖğretimyılı bahar döneminde, rastgele seçilmiş deney ve kontrol grubunda yer alan84 öğrenci ile yürütülmüştür. Bu öğrencilerin 44'ü deney grubu, 40'ı ise kontrolgrubunda yer almışlardır.Çalışmanın alt hipotezlerini tespit etmek, araştırma kapsamına giren veuygulama yapılan öğrencilerden veri toplamak için farklı ölçme araçlarıkullanılmıştır. Öğrencilerin İki Boyutta Atış Hareketi Konusuna (Yatay ve Eğik AtışHareketine) yönelik olarak sahip oldukları akademik başarı düzeylerini ölçmek içinüçer adet yatay ve eğik atış hareketi başarı testi hazırlanmış ve uygulanmıştır.Öğrencilerin problem çözme ve grup benzerliğini görmek için ?Mantıksal DüşünmeYeteneği Testi?, öğrencilerin atışlar konusuna ilişkin tutum ve ilgilerini ölçmekamacıyla ?Atışlar Konusu Tutum Belirleme Ölçeği? hazırlanıp, kullanılmıştır.Araştırmada, deney grubu öğrencilerinden veri toplamak amacıyla, 5E Modeliniyazılı olarak değerlendirmeleri istenmiş ve bu değerlendirmeler kayıt altınaalınmıştır. Ayrıca deney grubunda uygulaması yapılan 5E Modeline göre ders işlenişive kontrol grubuna uygulanan geleneksel öğretime dayalı ders uygulaması videokamera ile kaydedilmiştir. Bu ölçme araçlarından elde edilen veriler, istatistik paketprogramı yardımıyla, bağımlı ve bağımsız gruplar t-testi, Pearson korelasyon analizikullanılarak değerlendirilmiştir.vYapılan istatistikî çalışmalar sonucunda; deney ve kontrol grubuöğrencilerinin, ön test-son test olarak uygulanan başarı testleri arasında deney grubulehine anlamlı düzeyde bir farklılık gözlenmiştir. Ön test-son test olarak uygulananTutum Belirleme Ölçeği puanlarında da deney grubu lehine artış gözlenmiştir. Deneyve kontrol grubunda yer alan öğrencilerin Atışlar Konusuna yönelik tutum veuygulanan diğer testlerin başarı puanları arasındaki korelasyona bakıldığında; deneygrubunun Yatay Atış Hareketi; Açık Uçlu Başarı Testi-1, Kavram Bilgi Testi-1 vekontrol grubunun Yatay Atış Hareketi; Kavram Bilgi Testi-1'de anlamlı fark varkendiğer testlerde anlamlı bir fark görülmemiştir. Deney ve kontrol grubu öğrencilerininuygulanan hatırlama düzeyini belirleme testi başarı puanları arasında da deney grubulehine anlamlı düzeyde bir farklılık gözlenmiştir.Yapılan nicel çalışmalar yanında, öğrencilerin öğretim süreci sonunda,uygulanan öğretim yöntemine yönelik değerlendirmeleri ve yorumları da busonuçları desteklemektedir.Bu çalışmanın sonuçları da göstermiştir ki, 5E Modeli, özellikle fenderslerinde sıklıkla kullanılması gereken, etkili ve kullanışlı bir öğretim modelidir.Bu noktadan hareketle, 5E Modeli esas alınıp, aşamalara değişik yöntemler veuygulamalar katarak, gruplar arası rekabet, gruplar içi yardımlaşmayı sağlayan, bazıaşamalarda öğrencinin aktif olduğu, bazı aşamalarda hem öğretmenin hem deöğrencinin aktif olduğu öğrenci merkezli bir öğretim modeli uygulanmıştır.

Abstract:
The contemporary target of education is to construct a human model who isable to find where and how to use information appropriately, who knows his/herlearning methods and use them efficiently and who uses previous knowledge in orderto produce new knowledge. This can only be possible by the individuals who learnshow to learn, who can utilize the knowledge searched, whose thinking andperceiving abilities are developed, who can use knowledge creatively, who can makegood comments, and investigate and who can solve problems.The research made within the realm of education shows that constructivistapproach to education and the developments in psychology enable many people tolearn better through individual experiences connecting the previous knowledge andbeliefs with the new information. 5E Model that covers all the premises above,encourages students to research, investigation and construct their own concepts. The5E Model includes certain skills and activities that trigger the interest of students,satisfy their expectations and orient them to active research for knowledge andunderstanding.