Ahmet Hamdi Tanpınar'ın "Huzur" romanın Almanca çevirisi ("Seelenfrieden") örneğinde edebi çeviri eleştirisi
German traslation of the novel ?Tranquility? written by Ahmet Hamdi Tanpınar critics on the literary translation of (`?Seelenfrieden??) sample
Yazar: LOKMAN TANRIKULU
Danışman: PROF. DR. BATTAL ARVASİ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı / Almanca Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Alman Dili ve Edebiyatı = German Linguistics and Literature ; Dilbilim = Linguistics ; Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Almanca = German ; Roman = Novel ; Tanpınar, Ahmet Hamdi = Tanpınar, Ahmet Hamdi ; Türk romanı = Turkish novel ; Çeviri = Translation ; Çeviri analizi = Translation analysis

Özet:
Ahmet Hamdi Tanpınar'ın `'Huzur'' adlı romanının Almancaya yapılan çevirisinin, yazın çevirisi eleştirisi ilkeleri doğrultusunda karşılaştırmalı ve betimlemeli yöntemle irdelenmesi, bilimsel literatür ışığında tartışılması araştırmamızın konusunu oluşturmaktadır.Bu çalışmada özgün dili Türkçe olan yazınsal ürünün Alman Diline nasıl aktarıldığını betimleme ve bu aktarım tarzlarını değerlendirme,ayrıca her çevirmenin sahip olması gereken alan, konu ve dil bilgisini, yaratıcılıkla ne ölçüde harmanlayarak kullanabildiklerini belirleme çabası güdülmüştür.İki ana bölümden oluşan araştırmamızın kuramsal bölümünde bilimsel literatürü tarayarak çalışmamızın veri tabanını oluşturduk. Bunun yaparken yazınsal çeviri alanında öne çıkan kuramcıların görüşlerine yer verdik.Ayrıca bilimsel ve nesnel bir çeviri eleştirisinin nasıl yapılacağına ilişkin ayrıntılı bilgiler sunduk.Araştırmamızın ikinci bölümünde yani Empirik bölümde yukarıda sözünü ettiğimiz Türk Edebiyatının ünlü yazarlarından Ahmet Hamdi Tanpınar'ın Huzur adli romanının Almanca çevirisini bilimsel literatür ışığında değerlendirmeye çalıştık.iiiAraştırmamızın sonunda irdelediğimiz çevirmenin genellikle hedef dil odaklı bir çeviri anlayışını benimsediğini ve kaynak dilden hedef dile aktarım yaparken öncelikle hedef dil kültürünü esas aldığını gözlemledik.Bir fikir vermesi açısından şunu belirtebiliriz.Kaynak metin 291 sayfadan oluştuğu halde,bu metnin çevirisi hedef dile 551 sayfadan oluşmaktadır. Çevirmen, kaynak metni aktarırken çok sayıda ekleme ve ilaveler yapmıştır. Bunda da çevirmenin kaynak metnin biçemsel,dilbilgisel özelliklerini göz ardı ettiği,öncelikle metnin içeriğini aktarma çabası içinde olduğunu gördük.Araştırdığımız eser, yazınsal bir eser olduğu için yazınsal metinlerin çevirisinde içerik ve biçimin bir bütün oluşturduğunu ve bu bütünün birini diğerine tercih etmeden aktarılması gerektiğini vurguladık.Anahtar Sözcükler:Çeviri,Yazınsal Çeviri,Eşdeğerlik,Yazınsal çeviri eleştirisi,Üstü örtük ifadeler,üslup,analiz.

Abstract:
The subject of our research is a comparative and descriptive examination of the German translation version of the novel named ?Tranquillity? by Ahmet Hamdi Tanpınar in line with the principles of text translation criticism and discussion of this literary work in consideration of the scientific literature.This study aims to describe how this literary work, which is written in Turkish language originally, was translated into German language and to assess the style of transfer from one language to another, additionally, to define how far the knowledge of field, theme and grammar, which every translator is supposed to have, are harmonised and used together with creativity.In the theoretical part of our research that is made up of two sections, we set up our data base by a review of the scientific literature. While doing this, we gave place to the views of leading theoreticians in the field of literary translation. Furthermore, we presented some comprehensive information due to how to make a scientific and objective criticism of a translation of a text.In the second part of our research, in other words, in the empirical part, we tried to assess the German Translation version of the aforementioned novel ?Tranquillity? written by Ahmet Hamdi Tanpınar, one of the famous novelists of Turkish Literature, in the view of scientific literature.vAt the end of our study, we observed that the translator we examined adopted a target language-oriented approach in general and while translating from the sourcelanguage to the target language, he primarily grounded on the culture of the target language. In order to give an idea we could state as follows:Even though the source text includes 291 pages, the translation of the text consists of 551 pages. The translator obviously made plenty of additions while translating the source text. In this sense, we also observed that the translator ignored the formative and grammatical characteristics of the text and was primarily in an effort to translate the content of the text.As the work of art we have examined here is a literary work, we highlighted that the content and the form are integrated in the translation of such literary works and the translation should be made without preferring one to another.KEY WORDS: Translation, Literary Translation, Equivalence, Criticism on Literary Translation, Implicit Expressions, Style, Analysis.