Öğrenme güçlüğü riski olan öğrencilerin akıcı okuma ve okuduğunu anlama becerilerinde zenginleştirilmiş okuma becerileri müdahale paketinin etkililiği: Müdahaleye Tepki Modeli Düzey-II yaklaşımı uygulaması
Effectiveness of enriched reading skills intervention package on reading fluency and reading comprehension skills for students at risk for learning disability: Response to Intervention Model Tier-II Approach practice
Yazar: ULVİYE AKIN
Danışman: PROF. DR. EMİNE RÜYA ÖZMEN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Disleksi = Dyslexia ; Müdahaleye tepki modeli = Response to intervention model ; Okuma akıcılığı = Reading fluency ; Okuma becerileri = Reading skills ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Özel eğitim = Special education ; Öğrenme güçlüğü = Learning difficulty ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu araştırmada Müdahaleye Tepki Modeli (MTM) Düzey-II yaklaşımında uygulanan bilimsel temelli Zenginleştirilmiş Okuma Becerileri Müdahale Paketinin (ZOBEP), Öğrenme Güçlüğü (ÖG) riski olan öğrencilerin okuma akıcılığı (okuma hızı, okuma hatası ve prozodik okuma) ve okuduğunu anlama düzeylerine olan etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu genel amaç doğrultusunda; etkililik, izleme ve sosyal geçerlik başlıkları altında alt amaçlar oluşturulmuştur. Etkililik amaçları için, ZOBEP uygulanan deney grubu ile ZOBEP uygulanmayan kontrol grubunun okuma hızlarının, okuma hatalarının, prozodik okuma ve okuduğunu anlama düzeylerinin öntestten sonteste olan değişimleri arasındaki farklılıklar ve sınıf içi performansları incelenmiştir. Gelişimi izleme amaçları kapsamında, ZOBEP uygulamasına katılan öğrencilerin müdahale süresince gösterdikleri bireysel performanslarındaki değişim incelenmiştir. Sosyal geçerlik amaçları için ise öğrencilerin kendi okuma becerileri ve ebeveynlerin çocuklarının okuma becerileri gelişimi ile ilgili görüşleri değerlendirilmiştir. Araştırma, bir devlet okulunda öğrenim gören 103 ilkokul ikinci sınıf öğrencisi ile yürütülmüştür. Araştırma için risk grubu olarak değerlendirilen öğrencilerin içinden 24 öğrenci belirlenerek rastgele iki gruba ayrılmış ve deney grubuna ZOBEP uygulanmıştır. Araştırmada öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Etkililik verilerinin analizinde Karışık Ölçümler Anova programı kullanılmış, gelişimi izleme verileri grafikler çizilerek betimsel olarak sunulmuş ve sosyal geçerlik verileri ise betimsel olarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın etkililik amaçlarına ilişkin bulguları incelendiğinde; ZOBEP uygulanan grubun ZOBEP uygulanmayan gruba göre aldıkları puanlar öntestten sonteste anlamlı fark göstermiş diğer bir deyişle ZOBEP'in ÖG riski olan öğrencilerin okuma hızının artmasında, okuma hatasının azalmasında, prozodik okuma ve okuduğunu anlama becerilerinin gelişmesinde etkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca ZOBEP'in, öğrencilerin sınıf içi performans olarak; okuma hızının artmasında, okuma hatasının azalmasında, prozodik okuma ve okuduğunu anlama becerilerinin gelişmesinde etkili olduğu belirlenmiştir. Gelişimi izleme amaçları kapsamında elde edilen bulgular incelendiğinde, ZOBEP uygulanan grubun bireysel okuma performanslarının müdahale süresince gelişim gösterdiği belirlenmiştir. Öğrencilerin sontest puanlarına göre risk grubundan çıkma durumları dikkate alındığında; 12 öğrenciden 9'u ÖG risk grubundan çıkabilmiş,  3 öğrenci ise risk grubundan çıkamamıştır. Sontest verilerinin toplanmasından 6 ay sonra, risk grubunda olan 3 öğrenciden 2'sinin ÖG tanılama sürecine yönlendirildiği bilgisine ulaşılmıştır. Sosyal geçerlik amaçları kapsamında elde edilen bulgular incelendiğinde ise; ZOBEP uygulamasına katılan öğrencilerin ve ebeveynlerinin tamamının çalışmaya katılmaktan memnun oldukları ve öğretim sürecini sevdikleri belirlenmiştir. Araştırmanın son kısmında bulgular tartışılarak uygulamaya ve ileri araştırmalara yönelik önerilere yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Müdahaleye Tepki Modeli, Düzey-II Yaklaşımı, Okuma Güçlükleri, Disleksi, Öğrenme Güçlüğü, Risk Grubundaki Öğrenciler, Türkiye

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the effect of research-based Enriched Reading Skills Intervention Packet (ZOBEP) applied in Response to the Intervention Model (RtI) Tier-II approach on reading fluency (reading speed, reading error and prosodic reading) and reading comprehension levels of students with risk of Learning Disability (LD). In line with this general purpose; sub-objectives were created under the titles of effectiveness, monitoring and social validity. For the purposes of effectiveness, the differences between the reading speed, reading errors, prosodic reading and reading comprehension levels of the experimental group applied with ZOBEP and the control group that did not apply ZOBEP from their pretest to posttest and their performance in the classroom were examined. For the purposes of monitoring development, the changes in the individual performances of students participating in the ZOBEP application during the intervention were examined. For social validity purposes, students' own reading skills and parents' views on the development of their children's reading skills were evaluated.The research was carried out with 103 elementary school second grade students studying in a public school. 24 students were selected from among the students who were evaluated as risk groups for the research and randomly divided into two groups and ZOBEP was applied to the experimental group. In the research, quasi-experimental design with pretest-posttest control group was used. In the analysis of effectiveness data, Mixed Measurements Anova Program was used, data for monitoring the development were presented descriptively by drawing graphs, and social validity data were evaluated descriptively. When the findings of the research related to the effectiveness objectives are examined; the scores received by the group that received ZOBEP compared to the group without ZOBEP showed a significant difference from the pre-test to the post-test. In other words, ZOBEP has been determined to be effective in increasing the reading speed, decreasing reading error, and developing prosodic reading and reading comprehension skills of students with risk of LD. Also, related to the students' classroom performance; ZOBEP was determined that it was effective in increasing reading speed, decreasing reading error, developing prosodic reading and reading comprehension skills. For the purposes of monitoring development, when the findings obtained were examined, it was determined that the individual reading performances of the group applied to ZOBEP showed improvement during the intervention. Considering the students' exit from the risk group according to their posttest scores, 9 out of 12 students were able to leave the risk group in terms of learning difficulties; 3 students could not leave the risk group. 6 months after the collection of posttest data, it was found that 2 out of 3 students in the risk group were directed to the diagnostic process for LD. When the findings obtained within the scope of social validity were examined, it was determined that all of the students and their parents who participated in the ZOBEP application were satisfied with the study and they liked the teaching process. In the last part of the research, the findings are discussed, and suggestions for application and advanced research are included.

KeyWords: Response to Intervention Model, RtI, Tier-II Approach, Learning Disability, Dyslexia, Students at risk for failure, Turkey