Boş zaman literatürünün dünya'daki gelişimi: Leisure Science dergisinde yayımlanan makaleler üzerine bir inceleme
Evaluation of leisure literature in the world: A research on Leisure Science's articles
Yazar: TAKİ CAN METİN
Danışman: PROF. DR. NAZMİ KOZAK
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management ; Sosyoloji = Sociology ; Turizm = Tourism

Özet:
Bu çalışma boş zaman literatürü üzerinden alanın bilimsel temelleri ve diğer alanlar ile etkileşiminin ortaya çıkarılmasını amaçlamaktadır. Bu kapsamda Leisure Science dergisinde 1997-2012 yıllarında yayımlanan 349 makalenin künye ve kaynakça bilgileri kullanılmıştır. Boş zaman literatürüne ilişkin verilerin derlenmesi ve analizi için bibliyometrik çalışmalarda yaygın olarak kullanılan atıf analizi ve sosyal ağ analizine başvurulmuştur. Elde edilen bulgulara göre boş zamanın bilimsel temellerini besleyen alanlar, kurumlar, yazarlar, konular ve yayımlara ilişkin bibliyometrik veriler ortaya çıkarılmıştır. Bu bağlamda boş zamanın teorik temelde bir çok alan ile etkileşim içinde görünmesine karşın, bu etkileşimin yeterli yoğunlukta olmadığı ve turizm ve spor alanlarının boş zaman literatürünün oluşumunda önemli katkılar sağladığı görülmüştür. Ayrıca Leisure Science dergisinin boş zaman alanında küresel bir öneme sahip olmasına karşın, makalelerin hazırlandığı kurumlar bakımından Kuzey Amerika kıtası ile sınırlı kalındığı ve farklı bölgelerdeki kurumlarda hazırlanan yayımların oldukça az sayıda bulunduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda, Leisure Science dergisinin Kuzey Amerika kıtasındaki kurumlara ilişkin yayımlara yer vermesi nedeniyle bölgesel izolasyon probleminin bulunduğu anlaşılmaktadır. Bunun dışında boş zaman literatürünün genellikle alan içindeki dergilere verilen atıflar ile beslendiği, disiplinlerarası bir alan olmasına karşın, alanın diğer alanlardaki dergilerde yeterince uygulama konusu haline getirilmediği ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca alanın bilimsel temellerinin sosyoloji, psikoloji, işletme bilimleri ve  sağlık bilimleri gibi temel alanlar tarafından doğrudan etkilendiği saptanmıştır. Bununla birlikte, temel alanlar dışında yer alan turizm, spor ve çevrebilim gibi çok disiplinli alanların boş zaman literatürüne en çok katkı sağlayan alanlar olduğu tespit edilmiştir. Son olarak boş zaman literatürünün yarı yaşamı bulunmuş, buna bağlı olarak boş zamanın oldukça genç ve geliştirilmeye açık bir alan olduğu görüşü ortaya çıkmıştır.


Anahtar Kelimeler: Boş zamanın gelişimi, Boş zaman çalışmaları, Bibliyometri, Sosyal ağ analizi, Atıf analizi

Abstract:
This study aims to reveal scientific foundations of the leisure field and its interaction with other scientific fields by analyzing leisure literature. Within this scope, citation and bibliographic information which was obtained from 349 articles that were published in Leisure Science Journal between 1997 and 2012 were used. In order to compile and analyze data regarding leisure literature, bibliometric studies and social network analysis which are widely used in bibliometric studies were utilized. Based on the findings, bibliometric data on the areas, institutions, authors, subjects and publication that broadens scientific basis of leisure were revealed. In this context, despite leisure science appears to be related with many scientific fields in theoretical context, the interaction between these fields were found to be insufficient, and sports and tourism fields have significant contribution to the development of leisure literature. Although the Journal of Leisure Science has a global importance in the field of leisure, it was found that in terms of institutions in which the articles were prepared were limited to the institutions in North America and institutions in different regions have published only small number of articles. As a result, it can be inferred that Journal of Leisure Science has a regional isolation problem since it mainly publishes articles only from the institutions located in North America. Apart from this, although leisure literature is often fed by citations from the journals in the same field, it has been found that leisure was not become a subject in the journals of the other fields. Also it has been identified that the foundations of the leisure field were directly influenced by main fields such as sociology, psychology, management and health sciences. Lastly half-life of leisure literature is found, and due to this fact the view that sees leisure as a very young field which is open to new developments has emerged.


Keywords: Evoluation of leisure, Leisure studies, Bibliometrics, Social network analysis, Citation analysis