Yeni kurumsalcılık ekseninde mülki idarede süreklilik ve değişim
Continuity and change in the provincial administration system from the point of the view of new institutionalism
Yazar: SEMA MÜGE ÖZDEMİRAY
Danışman: PROF. DR. ÖNDER KUTLU
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Kurumsal değişim = Corporate change ; Mülki idareler = Civil government ; Mülki idari amirler = Governars at the provincial level ; Yeni kurumsalcılık = Neo-institutionalism ; Yol bağımlılığı = Path dependence

Özet:
Türk yönetim yapısı içerisindeki yeri, özellikle 2000'li yıllardan sonra yerel yönetimlere yönelik yapılan yasal düzenlemelerin etkisiyle sorgulanır hale gelen mülki idare sisteminin geleceğine yönelik olarak süreklilik ve değişim ekseninde öngörü yapılma amacı doğrultusunda hazırlanan bu çalışmada; bilimsel bir yol haritasına bağlı kalınarak konu ile ilgili gözlemlenen metodoloji eksikliğinin giderilmesi gayesiyle yeni kurumsalcılık kuramının alt dalları olan "tarihsel kurumsalcılığın", "sosyolojik kurumsalcılığın" ve "rasyonel tercih kurumsalcılığının" temel varsayımlarından faydalanılmıştır.
Tarihsel kurumsalcılığın "yol bağımlılığı" olgusu, sosyolojik kurumsalcılığın "meşruiyet ve görev anlayışı" temelli öngörüleri ve rasyonel tercih kurumsalcılığının "aktörlerin rasyonel hareket ettikleri" varsayımından hareketle yapılacak değerlendirmelere katkı sağlaması açısından çalışma kapsamında; vali, vali yardımcısı, kaymakam ve İçişleri Bakanlığı'nda mülki idare amiri olarak görev yapan ve mülki idare amirliği mesleğinden ayrılarak başka bir alanda çalışmaya devam eden toplam 23 kişi ile görüşme gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden elde edilen ve betimsel analiz ile değerlendirilen veriler ile konu hakkında ilgili kaynaklardan sağlanan bilgiler ışığında mülki idare sisteminin değişimi ya da sürekliliği üzerinde belirleyici olan politika kararlarında "Batı odaklı" yol bağımlılığının etkisinin bulunduğu ancak bu etkinin örgütsel alanda var olan yerleşik ilişkiler nedeniyle gerçekleştiği için dolaylı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Söz konusu yol bağımlılığının etkisinde oluşan değişim baskısına karşılık mülki idare sisteminin sürekliliğinde; yapılan görüşmelerde mülki idare amirlerinin görev anlayışlarında adanmışlık kültürünün ve aidiyet duygusunun etkilerinin azaldığı ve bireycilik temelli bir değişimin olduğu tespitine binaen mülki idare amirlerinin yaşanan değişimi meşruiyet bilinci ve "ilgi ve menfaatleri dışlayan" görev anlayışları doğrultusunda içselleştirmelerinin önemi ortaya konmuştur.

Abstract:
The position of provincial administrations in the Turkish administrative structure has been questioned due to the influence of the legal regulations on local administrations especially after the 2000s. In this thesis, the basic assumptions of "historical", "sociological" and "rational choice" institutionalism, which are the sub-branches of the new institutionalism theory, have been utilized for the purpose of predicting the future of the provincial administrations in line with "continuity" and "change" in order to eliminate the observed lack of methodology by adhering to a scientific roadmap. 
This research is carried out through interviews with 23 governors, sub-governors, deputy governors, territorial administrators in the Ministry of Interior and former employees of the Ministry who currently work in another professions to measure the future of provincial administrations with reference to the assumptions based on "path dependence" of historical institutionalism, "legitimacy and sense of duty" of sociological institutionalism and "actors acting rationally" of rational choice institutionalism. In the light of data obtained from the interviews and evaluated by descriptive analysis and the information provided from the related sources on the issue, the influence of "western-oriented path dependence" has been determined in policy decisions, affecting the provincial administrations in Turkey. On the other hand this effect is indirect due to the established relationships existing in the organizational field. In this thesis, the importance of provincial administrators internalization of change in line with the sense of legitimacy and understanding of the task that "exclude personal expedience and interest"  has been revealed in continutiy of provincial administrations in contrast to the pressure of the change due to the influence of path dependence. Hence, according to the main findings of this research, the effects of self-devotion in the sense of duty of provincial administrators are reduced and have a change based on individualism.