Sağlık çalışanlarında yeme davranışının yaşam kalitesi üzerine etkileri: Yalvaç Devlet Hastanesi
Effects of eating behavior in healthcare professionals on the quality of life: The sample of Yalvaç State Hospital
Yazar: BETÜL ÇETİNKAYA
Danışman: PROF. DR. AHMET NESİMİ KİŞİOĞLU ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MUKADDER İNCİ BAŞER KOLCU
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Hastaneler-devlet = Hospitals-public ; Isparta-Yalvaç = Isparta-Yalvaç ; Sağlık personeli = Health personnel ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yeme davranışı = Eating behaviour

Özet:
Bu araştırma Isparta ili Yalvaç ilçesi devlet hastanesinde çalışan personelin yeme davranışının yaşam kalitesi üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Yalvaç Devlet Hastanesi personeli oluşturmaktadır. Örneklem seçimi yapılmamış tüm evrene ulaşılması hedeflenmiştir. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Üç Faktörlü Yeme Ölçeği (Three Factor Eating Questioniare –TFEQ) ve dünya sağlık örgütü yaşam kalite ölçeği (WHOQOL-BREF) kullanılmıştır. Araştırmamız 15.01.2020 ve 15.03.2021 tarihleri arasında yapılmıştır.

Bu çalışmanın sonucuna göre, çalışmaya katılan bireylerin ölçek alt boyutlarından sosyal ilişkiler puanları en yüksek iken fiziksel sağlık puanları en düşük olarak belirlenmiştir. Çalışmaya katılanların %40,7'si yaşam kalitesini oldukça iyi algıladıklarını ve %63,3'ü genel sağlık durumlarından memnun olduklarını belirtmiştir. BKI değerleri ideal kiloda olan katılımcıların yaşam kalitesi ölçek puanları diğer katılımcılardan yüksek bulunmuştur. Yaşın artması, evli olmak ve eşin çalışma durumu gibi sosyal parametrelerin, anne sütü ile beslenme, daha önce diyet yapma gibi geçmiş deneyimlerin ve düzenli ana öğün/ara öğün yapma ve tatlandırıcı kullanma gibi günlük yaşam faaliyetlerinin yaşam kalitesi ölçek puanını arttırdığı belirlenmiştir. Bununla birlikte kronik hastalığa sahip olma ve sigara kullanımının yaşam kalitesi ölçeğinin bazı alt boyut puanlarını olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Buna karşın cinsiyetin, diyet ürünü ya da alkol kullanımının ve yeme davranışının yaşam kalitesi ölçek puanlarında değişikliğe neden olmadığı bulunmuştur. Fiziksel aktivite gerektiren mesleklerin ise yaşam kalitesi ölçeği puanlarını düşürdüğü belirlenmiştir.

Sonuç olarak, yaşam kalitesi ölçeği kişilerin günlük yaşamdaki sosyal, psikolojik, fiziksel ve çevresel faaliyetlerini algılayış şekillerini sorgulayan, kişilerin beklentileri ile yaşamsal faaliyetleri arasındaki farktan etkilenen bir ölçüm aracıdır. Buna göre, kişilerin yaşam kaliteleri algılarını etkileyen parametrelerin belirlenerek bu parametrelerin değiştirilmeye çalışılması önemlidir. T.C. Sağlık Bakanlığı Isparta/Yalvaç Devlet Hastanesi çalışanlarının yaşam kalitesini arttırmak ve personeli bu konuda bilinçlendirmek için çalışanlar arasındaki etkileşimin sağlandığı sosyal alanlar yaratılması, sağlıklı bir yaşam amacıyla beslenme ve fiziksel aktivitelerinin düzenlenmesi, yaşam kalitesini etkileyen bir parametre olarak sağlık ve beslenme hakkında farkındalık oluşturacak grup içi eğitimler yapılması önerilebilir.

Abstract:
Effects of Eating Behavior in Healthcare Professionals on The Quality of Life: The Sample of Yalvaç State Hospital

The aim of this study was to evaluate the effect of eating behavior of the staff working in Yalvaç State Hospital which is in Isparta on the life quality. The population of the study was the staff of Yalvaç State Hospital. It was aimed to reach the whole population without selecting a specific sample. Personal information form, Three Factor Eating Questionnaire (TFEQ) and world health organization quality of life questionnaire (WHOQOL-BREF) were used as data collection tools. Our research was conducted between 15.01.2020 and 15.03.2021.

According to the results of this study, while social relations scores of the questionnaire sub-dimensions of the individuals participating in the study were highest, their physical health scores were determined as the lowest. While 40.7% of the participants in the study stated that they perceived the quality of life very well and 63.3% were stated they satisfied with their general health status. It was found that quality of life questionnaire scores of participants whose BMI values were at ideal weight were higher than the other participants. It was determined that social parameters such as increased age, being married and working status of the spouse, past experiences such as breastfeeding, previous dieting, and daily life activities such as regular main meals and snacks and using sweeteners increased the quality-of-life questionnaire score. However, it was determined that having a chronic disease and smoking positively affected some sub-dimension scores of the quality of life scale. On the other hand, it was found that gender, usage of dietary product or alcohol and eating behavior did not cause changes in quality-of-life questionnaire scores. It was determined that occupations requiring physical activity decreased the scores of the quality-of-life questionnaire.

As a result, the quality-of-life questionnaire is a measurement tool that questions people's perception of their social, psychological, physical, and environmental activities in daily life and is affected by the difference between people's expectations and their vital activities. Accordingly, it is important to determine the parameters that affect the perceptions of people's quality of life and to try to change these parameters. In order to increase the quality of life of T.R. Ministry of Health Isparta / Yalvaç State Hospital employees and raise the awareness of the staff on this issue, It is recommended to create social areas where interaction between employees is provided, regulate physical activities for a healthy life, and conduct in group trainings that will raise awareness about health nutrition as a parameter affecting the quality of life.