Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesinin yoğun bakım ünitelerinde yatmakta olan hastalarda gelişen hastane enfeksiyonları, etkenleri, antimikrobiyal duyarlılıkları ve mortalite üzerine etkileri
Hospital-acquired infections, factors, antimicrobial sensitivity and impacts on mortality in patients admitted to intensive care units of Atatürk University, Faculty of Medicine, Research Hospital
Yazar: BİLGEN BORULU
Danışman: PROF. DR. MEHMET PARLAK
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Antibiyotikler = Antibiotics ; Enfeksiyon = Infection ; Erzurum = Erzurum ; Mikrobiyal duyarlılık testleri = Microbial sensitivity tests ; Mortalite = Mortality ; Yatan hastalar = Inpatients ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Çapraz enfeksiyon = Cross infection ; İlaçlara direnç-mikrobiyal = Drug resistance-microbial

Özet:
Amaç
Çalışmamızda Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesindeki Anestezi, Dahiliye, Nöroloji, Genel Cerrahi ve Ortopedi yoğun bakım ünitelerinde (YBÜ) gelişen hastane enfeksiyon (HE) türleri, etken mikroorganizmalar, direnç paternleri ve risk faktörlerini inceleyerek mortalite üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlandı.
Yöntem
YBÜ'lerde 1 Haziran 2019 – 30 Kasım 2019 tarihleri arasında HE tanısı konulan hastalar prospektif olarak değerlendirildi. Demografik veriler, üreyen patojenlerin türleri, direnç oranları kaydedildi. Değişkenlerin mortalite üzerine etkisi incelendi.
Bulgular
YBÜ'lere yatan 1078 hastanın 81 tanesinde  165 HE tanımlandı. HE gelişenlerin yaş ortalaması 65,2 ± 15,7 iken, ölenlerin yaş ortalaması 67,5 ± 15,3 ile anlamlı olarak daha yüksekti (p=0,028). Risk faktörlerinden kronik obstrüktif akciğer hastalığı, konjestif kalp yetmezliği, mekanik ventilasyon ve endotrakeal entübasyon varlığının mortalite üzerine etkisi anlamlı bulundu (p=0,047, p=0,047, p=0,04, p=0,002). Yoğun bakım hastalarında HE gelişme durumunun mortalite üzerine etkisi anlamlı bulundu (p< 0,001). En sık görülen enfeksiyon türleri kateter ilişkili kan dolaşım enfeksiyonu (%41,8), ventilatör ilişkili pnömoni (%22,4) ve kateter ilişkili üriner sistem enfeksiyonu (%20) olarak saptandı. En sık izole edilen gram negatif bakteriler Acinetobacter spp., Klebsiella pneumonia ve Pseudomonas aeruginosa idi. Gram pozitif bakteriler içinde Enterococcus spp. ilk sırayı aldı. Antibiyotik dirençleri değerlendirildiğinde Acinetobacter suşlarında karbapenem direnci %100 bulundu. Escherichia coli suşlarında ise meropenem ve imipenem direnci saptanmazken seftriakson direnci %84,3 idi. Enterokoklarda vankomisin direnci saptanmadı. 
Sonuç
HE'lerin kontrolü için sürveyans çalışmaları ile her merkezin kendi florasını, etken mikroorganizmaları ve antibiyotik duyarlılıklarını takip etmesi önemlidir. Bu durum ampirik tedavide doğru antibiyotik kullanımını sağlayacaktır. YBÜ'lerde enfeksiyon kontrol standartlarına uyumun artırılması ve gereksiz invaziv girişimlerden kaçınılması gerekmektedir. Bu şekilde morbidite ve mortalite artışına neden olan HE'lerde azalma sağlanabilir.

Abstract:
Purpose  
The present study aimed to investigate the types of hospital-acquired infections (HAI), causative microorganisms, resistance patterns, and risk factors in Anesthesia, Intensive Medicine, Neurology, General Surgery, and Orthopedics Intensive Care Units (ICU) at Atatürk University, Faculty of Medicine, Research Hospital as well as identifying their impacts on mortality.
Method
Patients who were diagnosed with HAIs in ICUs between 1 June 2019  – 30 November 2019 were evaluated as prospective. Demographic data, types of reproducing pathogens, and resistance rates were recorded. The impact of variables on mortality was investigated.
Results
165 HAIs were diagnosed with 81 patients, out of 1078 patients admitted to ICUs at the time. The mean age of patients who developed HAIs was 65.2 ± 15.7 while the mean age of patients who lost their lives was 67.5 ± 15.3, which was significantly higher than the first group (p=0.028). The impact related to the presence of risk factors such as chronic obstructive pulmonary disease, congestive heart failure, mechanical ventilation, and endotracheal intubation on mortality was found to be significant (respectively, p=0.047, p=0.047, p=0.04, p=0.002). The impact of HAIs in intensive care patients on mortality was found to be significant (p< 0.001). The most common types of infections were found to be catheter-related bloodstream infection (41.8%), ventilator-associated pneumonia (22.4%) and catheter-related urinary system infection (20%). The most frequently isolated gram-negative bacteria were Acinetobacter spp., Klebsiella pneumonia  and  Pseudomonas aeruginosa. Among gram-positive bacteria, Enterococcus spp.was the most isolated one. In terms of antibiotic resistances, carbapenem resistance was found to be 100% in Acinetobacter  strains. Meropenem and imipenem resistance was not found in Escherichia colistrains while ceftriaxone resistance was 84.3%. Vancomycin resistance was not found in enterococci. 
Conclusion
It is of the utmost importance for each center to monitor their own flora, causative microorganisms, and antibiotic resistances alongside with surveillance studies for the control of HAIs. This will ensure the use of suitable antibiotics in empirical treatment. It is required in ICUs that conformity levels for infection control standards be increased and that unnecessary invasive procedures be avoided. In this way, the number of HAIs, causing an increase in morbidity and mortality, could be reduced.