Kırâat ilminde sûre geçişleri
Sura transitions in the kiraat science
Yazar: MEHMET REŞİT BAYAR
Danışman: DOÇ. DR. RIFAT ABLAY
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Bilimler Ana Bilim Dalı / Kur'ân-ı Kerîm Okuma ve Kırâat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Kırâat ilmi,mütekadimîn âlimler döneminde her imâmın kırâati tek tek (infirâd) ögrenilmekteydi. Müteahhirîn âlimler dönemindeyse kırâat imâmları selâse, sebʿa ve ʿaşere (cemʿ) şeklinde tek hatimde öğretilmeye başlandı. Bu durum vecihle-rin terkibi ve tariklerin iç içe geçtiğine dair tartışmaların ortaya çıkmasına neden oldu. Bu tartışmaların ortaya çıktığı konulardan biride kırâat ilmindekisûre geçişleri hususunda olmuştur.
Sûre geçilerinde aslî vecihler olan vasl, vakf, ibtidâ, kat' ve fer'î vecihler olan sükûn, işmâm ve ravm konularında sûre geçişleri yapılırken vecihler arasında bir ilişki ve münasebetin gerekli olup olmadığı hususunda farklı ekolleri oluştumuştur. Bunlardarbı hisabî, tesviyeve tefrikaekolleridir. Bu ekollerdendarbı hisabîekolü,sûre geçişlerinde münasebetin gerekli olmadığını benimseyerekcaiz olan tüm vecihlerin birbiriyle çarparak ortaya çıkan tüm vecihleri tatbik ederler. Tesviye ekolü, sûre ge-çişlerinde farklı itibarları dikkate almadan vecihleri eşit miktarda med etmeyi benim-semektedirler. Tefrikaekolü, sûre geçişlerinde farklı itibarlar varsa bu itibarlara daya-narak farklı miktarda medlerin uzatılmasını kabul etmektedirler. Tesviye ve tefrikaekollerimünasebetin olması gerektiğini benimsemekle beraber ilgili münasebetin nasıl olması gerektiği konusunda ihtilaf yaşamaktadırlar.
Çalışmamızda, sûre geçişlerinde aslî ve ferʿî vecihler tesviye ve tefrika ekolle-rinin görüşleri doğrultusunda, caiz olan aslî ve ferʿî vecihlerin uygulamalarıele alınarak kırâat ilminin bu tartışmalı konusu irdelenmektedir.Bu nedenlerden dolayı sûreler arası geçiş, kırâat ilminin önemle üzerinde durulan konularından olmuştur. Bundan hareketle çalışmamızda ele aldığımız sûre geçişlerinde kırâat imâmlarının uygulama-daki farklılığına dikkat çekilmektedir.

Abstract:
During the period of the scholars of the recitation, each imam was learned one by one. During the period of the scholars of the Mutahhirin, the imams of recitation began to be taught in a single hatim in the form of salaah, sabʿa and ʿasherah. This situation led to the emergence of discussions about the composition of the wajihs and the intertwining of the tariqs. One of the issues on which these discussions arose was about the transitions of the surah in the science of recitation.
Different schools have been formed on the issue of whether a relationship and relationship between the wajihs is necessary while making the transitions of the sukûn, ishmâm and rawm, which are the main aspects of the sūrah, which are wasl, waqf, ibtidâ, kat' and ancillary. These are the schools of darbı hisabi, leveling and serialization. Among these schools, the darb hisabî school adopts that the relationship is not necessary in the transitions of the surah and applies all the aspects that emerge by multiplying all the permissible aspects with each other. The school of leveling adopts the equal amount of mediation of the wajihs without taking into account the different reputations in the passage of the surah. The school of tafriqa accepts the extension of different amounts of madas based on these reputations if there are different reputations in the passages of the surah. Although it adopts that there should be a leveling and serialization relationship, it differs on how the relationship should be.
In line with the views of the schools of leveling and serialization of the original and farʿi wajihs in the passages of the Surah, this controversial issue of the science of recitation is examined by considering the practices of the principal and farʿî wajihs that are permissible. For these reasons, the transition between surahs has been one of the most important subjects of the science of recitation. In the surah transitions that we have discussed in our study, attention is drawn to the difference in the practice of the imams of recitation.