Ebeveyn kabul/reddinin yetişkinlikteki psikolojik uyum üzerindeki etkisinin cinsiyet açısından incelenmesi
The examination of parental acceptance/rejection in terms of gender differences
Yazar: GÖKÇE GEYİK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İPEK GÜZİDE PUR
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ebeveyn kabul veya reddi = Parantel acceptance-rejection ; Psikolojik uyum = Psychological adjustment ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Yapılan araştırmalar, babanın çocuğun gelişiminde en az anne kadar önemli bir rol oynadığını ve yetişkinlikteki psikolojik ve sosyal uyum süreçleri açısından büyük önem taşıdığını göstermektedir. Anne bakım veren bir ebeveyn figürü olarak araştırmalarda daha fazla bahsedilirken, babanın varlığını ve kişi üzerindeki etkisini inceleyen araştırmaların sınırlı sayıda olması, ülkemizde önemli bir bilgi boşluğunu göstermektedir. Bu araştırmada, yetişkin bireylerin geçmişte annelerinden algıladıkları red algısının yetişkinlikteki psikolojik uyumları arasındaki ilişkide babadan algıladıkları kabul/red algısının yordayıcı rolü incelenmiştir. Araştırma örneklemini, 2016-2017 döneminde İstanbul ilinde ikamet eden 19-50 yaş arası 211 kadın ve erkek birey oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Demografik Form, Ebeveyn Kabul-Reddi Ölçeği (EKRÖ Yetişkin / Kısa Form) ve Kişilik Değerlendirme Ölçeği (KİDÖ / Kısa Form) kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde normallik dağılımlarını belirlemek amacıyla Kolmogorov-Smirnov Testi; çıkarımsal istatistikler çerçevesinde Bağımsız Gruplar T-Testi testi, Korelasyon Analizi ve Hiyerarşik Regresyon analizi kullanılmıştır. Hiyerarşik regresyon analizi uygulanarak elde edilen bulgular, yetişkin bireylerin algıladıkları anne kabul/reddi ile yetişkinlikteki psikolojik uyumları arasındaki ilişkide baba kabul/reddinin yordayıcı etkisinin olduğunu göstermektedir. Cinsiyet farklılıklarına ilişkin bulgular, hem kadın hem de erkek örneklemleri açısından beklenilen sonuçların doğrulandığını göstermektedir. Buna göre erkek ve kadın bireylerin her iki ebeveynden de red algıladıkları ancak erkek bireylerin kadın bireylere kıyasla daha fazla red algıladıkları bulunmuştur. Erkek bireylerin düşmanlık/saldırganlık ve duygusal tutarsızlık eğiliminin yüksek olduğu; kadınların bağımlılık eğiliminin yüksek olduğu gözlenmiştir.  Kadın bireylerin olumsuz öz saygı düzeyi üzerinde babadan algılanan reddin anlamlı bir etkisi olduğu görülmektedir. Erkeklerin anneden algıladıkları reddin psikolojik uyumlarını etkilediği ancak bununla birlikte babadan algıladıkları reddin etkili olmadığı incelenmiştir. Araştırma bulguları kuramsal çerçevede tartışılmış ve gelecek araştırmalara bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
ABSTRACT
Researches show that father plays a role as important as the mother in the development of the child and has great importance in terms of psychological and social adjustment processes in adulthood. The fact that there is a limited number of studies examining the existence of the father and the effect on the person while the mother is talking more about the research as a parenting figure shows an important information gap in our country. In this study, the predictor role of perceived paternal acceptance / rejection in relation to adult's psychological adjustment of perceived maternal acceptance / rejection in the past was examined. The sample of the research consists of 211 female and male individuals aged between 19-50 who reside in the province of Istanbul in the period of 2016-2017. Demographic Form, Parental Acceptance-Rejection Questionnaire (Adult PARQ / Short Form) and Personality Assessment Questionnaire (PAQ / Short Form) were used as data collection tools in this research. Kolmogorov-Smirnov Test was used to determine normality distributions in the analysis of obtained data; Independent Groups T-Test, Correlation Analysis and Hierarchical Regression Analysis were used in the framework of inferential statistics. Findings obtained by applying hierarchical regression analysis show that the relationship between admission / rejection of mothers perceived by adult individuals and adulthood in adulthood is the effect of father acceptance / rejection. Findings on gender differences show that the expected results for both male and female samples are confirmed. According to this, male and female individuals perceived rejection from both parents but male individuals perceived more rejection. It was observed that the tendency of hostility / aggression and emotional inconsistency of male individuals was high and that the tendency of addiction of women was high. It is seen that the perceived rejection of the negative self-esteem level of female subjects is a significant effect of rejection. It has been investigated that males are influenced by the rejection they perceive in the mother, but the refusal of the father to perceive it is not effective. The findings of the research were discussed in the theoretical framework and some suggestions were made for future researches.