Yetişkin hemodiyaliz hastalarının plazma desacyl ghrelin düzeyleri ile iştah ve beslenme durumları arasındaki ilişkinin
Evaluation of the relationship between plasma desacyl ghrelin levels with appetite and nutrition on hemodialysis patients
Yazar: EMİNE ELİBOL
Danışman: PROF. DR. EFSUN KARABUDAK
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Ghrelin = Ghrelin ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Yetişkinler = Adults ; İştah = Appetite

Özet:
Bu çalışma, kronik böbrek yetmezliği nedeniyle hemodiyaliz tedavisi alan yetişkin hastalarda plazma desacyl ghrelin düzeyi ile iştah arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Çalışma Aralık 2015-Nisan 2016 tarihleri arasında yaşları 19-65 arasında değişen, RFM Ankara Diyaliz Merkezinde haftada üç kez diyalize giren ve sabah seansına gelen 42'si erkek 38'si kadın toplam 80 yetişkin hasta üzerinde yapılmıştır. Çalışmayı kabul eden hastalara yüz yüze görüşme yöntemi ile hastalık ve kişisel bilgilerini içeren anket formu uygulanmıştır.  Hastaların üç günlük (bir diyaliz günü ve iki diyaliz dışı gün) besin tüketim kayıtları alınmıştır. Hastalara iştah durumunu değerlendirmek amacı ile "Basitleştirilmiş Beslenme İştah Anketi" (SNAQ); sağlıklı yemek yeme tutum ve davranışlarını belirlemek için "Yeme Tutum Envanteri-26" (EAT-26); hastaların yaşam kalitelerini değerlendirmek için "Yaşam Kalitesi Ölçeği" (SF-36) ve beslenme durumunu değerlendirmek için "Subjektif Global Değerlendirme" (SGD) formu uygulanmıştır. Hastaların antropometrik ölçümleri [boy uzunluğu, kuru vücut ağırlığı, triceps deri kıvrım kalınlığı (TDKK), üst orta kol çevresi (ÜOKÇ), el kavrama gücü] ve kan örnekleri toplanmıştır. Araştırmaya katılan hastaların yaşları ortalaması 55,2±8,05 yıldır. Hastaların BKİ değeri erkeklerde ve kadınlarda sırasıyla 25,6±3,93 kg/m2 ve 27,6±5,78 kg/m2'dir. Hastaların %6,3'ünün ağır malnütrisyonlu, %21,3'ünün hafif/orta malnütrisyonlu ve %73,8'inin ise iyi beslenmiş olduğu bulunmuştur. Araştırmada iştah düzeyi azaldıkça malnütrisyonlu hasta sayısının azaldığı saptanmıştır. Araştırmada plazma desacyl ghrelin düzeyi erkeklerde 487,8±92,23 pg/mL, kadınlarda 446,7±71,08 pg/mL ve toplam ortalama 476,1±86,46 pg/mL olarak bulunmuştur (p>0,05). Hastaların plazma desacyl ghrelin düzeyi iştah durumu çok kötü olanlarda 501,5±108,68 pg/mL, orta olanlarda 490,3±85,52 pg/mL, iyi olanlarda 459,1±74,13 pg/mL, çok iyi olanlarda 447,5±83,09 pg/mL'dir. Hastaların iştah düzeyleri azaldıça desacyl ghrelin düzeyi artmaktadır (p>0.05). Araştırmada diyetle enerji alımı erkeklerde (1846,3 kkal) kadınlardan (1647,1 kkal) yüksek bulunmuştur (p<0.05). İştah durumu ile diyet enerji, posa, kolesterol, C vitamini, tiamin, riboflavin, niasin, kalsiyum, demir, çinko, sodyum ve potasyum değerleri arasında pozitif yönlü bir ilişki saptanmıştır (p<0.05). Hemodiyaliz hastalarında plazma desacyl ghrelin düzeyi yükseldikçe iştahın azaldığı bulunmuştur. Ancak bu ilişkiyi tam olarak açıklayabilmek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
This study was carried out to evaluate the relation between appetite and plasma desacyl ghrelin level in the adult patients who were receiving hemodialysis treatment because of chronic kidney failure. The study was conducted on total 80 adult patients (between the ages 19 and 65) including 42 male and 38 female adult patients receiving dialysis treatment three times a week in morning session at RFM Ankara Dialysis Center between December 2015 and April 2016. The patients who accepted to be involved in the study filled out a questionnaire form including disease and personal information during the face to face interview.  Food consumptions of the patients for three days (one dialysis day and two normal days) were recorded. "Simplified Nutritional Appetite Questionnaire" (SNAQ) was applied to the patients in order to evaluate their appetite;  "Eating Attitudes Test" (EAT-26) to determine eating attitudes and behaviors of patients; "Short Form" (SF-36) Health Survey to evaluate life qualities of the patients and "Subjective Global Evaluation" form to evaluate protein-energy nutrition status of the patients. Anthropometric measurements (height, dry body weight, triceps skinfold thickness, mid-upper arm perimeter, hand grip strength) and blood samples were taken. The average age of the patients involved in the study was 55,2±8,05 years. Body mass indexes of the male and female patients were 25,6±3,93 kg/m2 and 27,6±5,78 kg/m2 respectively. It was found out that 6.3% of the patients excessively malnourished, 21.3% of the patients who experienced moderate malnourishment and 73.8% of the patients well-nourished. The research showed that the number of the malnourished patients decreases in direct proportion to appetite level. In the research, plasma desacyl ghrelin level of male patients was 487,8±92,23 pg/mL and of female patients was 446,7±71,08 pg/mL and desacyl ghrelin level was 76,1±86,46 pg/mL (p>0,05). Plasma desacyl ghrelin level of the patients with bad appetite was 501,5±108,68 pg/mL, with moderate appetite was  490,3±85,52 pg/mL, with decent appetite was 459,1±74,13 pg/mL and with perfect appetite was 447,5±83,09 pg/mL. Desacyl ghrelin level increases as appetite levels of patients decreases. The research showed that male patients took more energy (1846,3 kcal) with diet than female patients (1647,1 kcal). It was found out that there is a positive relation with appetite level and diet energy, fiber, cholesterol, vitamin C, thiamine, riboflavin, niacin, calcium, iron, zinc, sodium and potassium values (p<0.05). The results of the research proved that appetite level decreases as plasma desacyl ghrelin level increases in hemodialysis patients. However, further studies are required to explain these relation more accurately.