Katı destekli metal komplekslerin sentezi ve indirgeme tepkimelerinde katalizör olarak kullanımları
Synthesis of solid supported metal complexes and use as a catalyst in the reduction reactions
Yazar: FATMA ARSLAN
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN ÖZPOZAN
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Katı destekli sülfonamit ligantları, fonksiyonelleştirilmiş katı desteklerin p-metoksi-benzensülfonil klorür ile tepkimesinden sentezlendi. Ardından, katı destekli sülfonamit ligantları ile [RuCl2(p-simen)]2 12 saat süre ile 50 oC de ısıtıcılı manyetik karıştırıcıda karıştırıldı. Tepkime süresi tamamlandıktan sonra, karışım oda sıcaklığına soğutuldu ve çözücüsü vakum/gaz sisteminde uzaklaştırıldı. Böylece rutenyum kompleksleri (4-6) elde edildi. Sentezlenen bütün bileşikler İnfrared Spektrometrisi (IR), Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM-EDX), X-Işını Toz Difraktometresi (XRD), Termal Analiz (TG/DTG/DTA), Yüzey Alanı ve Porozite (Gözeneklilik) Analiz Cihazı (BET) ile karakterize edildi. 
Sentezlenen SiO2-katı destekli rutenyum kompleksi (4), Al2O3-katı destekli rutenyum kompleksi (5) ve SBA-15 katı destekli rutenyum kompleksi, hidrojen verici olarak 2-propanol ve en iyi baz olarak KOH varlığında asetofenon ve benzaldehit türevlerinin feniletanol ve benzil alkol türevlerine hidrojen aktarımı (TH) tepkimesinde katalizör olarak kullanıldı. 6 kompleksi 1650 sa-1 çevrim frekans değeri (TOF) ile en aktif katalizör olarak belirlendi.  
Ayrıca sentezlenen (4-6) kompleksleri, 2-nitroanilin ve 4-nitroanilinin, hidrojen kaynağı olarak NaBH4 ve sulu ortamda oda sıcaklığında, 1,2-diaminobenzen ve 1,4-diaminobenzene indirgenmesinde kullanıldı. İlaveten bu kompleksler azo boyar maddelerin indirgenmesi tepkimesinde de aktif katalizörler olarak kullanıldı ve 3 dakikalık bir sürede % 98' lik bir dönüşüm elde edildi.

Abstract:
Solid supported sulfonamide ligands were synthesized from the reaction of p-methoxy-benzenesulfonyl chloride with functionalized solid supports. Then, the solid supported sulfonamide ligands with [RuCl2(p-simen)]2 were stirred for 12 hours at 50 oC in magnetic stirrer. After the reaction time is complete, the mixture was cooled to ambient temperature and the solvent was removed in the vacuum / gas system. Thus, the ruthenium complexes (4-6) were obtained. The synthesized compounds were characterized by Infrared Spectroscopy (IR), Scanning Electron Microscopy (SEM-EDX), X-Ray Powder Diffractometer (XRD), Thermal Analysis (TG / DTG/DTA), Surface Area and Porosity (Porosity) Analyzer (BET).
The synthesized SiO2-solid supported ruthenium complex (4), Al2O3-solid supported ruthenium complex (5) and SBA-15 solid-supported ruthenium complex were used as a catalyst in the reaction of transfer hydrogenation (TH) of acetophenone and benzaldehyde derivatives to phenylethanol and benzyl alcohol derivatives, in the presence of 2-propanol (as the hydrogen donor) and KOH as the best base. 6 complex were determined as the most active catalyst in 1650 sa-1 turn of frequency (TOF).
Also, the synthesized (4-6) complexes were used for the reduction of 2-nitroaniline and 4-nitroaniline to 1,2-diaminobenzene and 1,4-diaminobenzene in the presence of NaBH4 as the hydrogen source and in aqueous media at ambient temperature. In addition the complexes were used as the active catalysts in the reaction of reduction of the azo dyestuffs and a conversion in the rate of 98% was obtained for a period of 3 minutes.