Doğanhisar'da yetiştirilen Kilis keçilerinin bazı verim özellikleri
Some production characteristics of Kilis goats raised in Doğanhisar
Yazar: AHMET ÇOBAN
Danışman: PROF. DR. BİROL DAĞ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Konya ili Doğanhisar ilçesinde ilk defa yetiştirilenKilis keçilerinin bazı verim özellikleribelirlenmiştir. Çeşitli beslenme şartları göz önünde bulundurularak üç işletme belirlenmiş olup, çalışmada 50 adet anaç Kilis keçisinin canlı ağırlık ve bazı vücut ölçüleri, laktasyon süt verimi, laktasyon süresi, günlük ortalama süt verimi ve günlük maksimum süt verimine ilişkin veriler toplanmıştır. Ayrıca üç işletmede toplam 100 baş Kilis keçisinin döl verimi, gebelik oranı, yaşama gücü, ikizlik oranı ve doğuran keçi başına oğlak sayısı verileri toplanmıştır. Doğum,1., 2., 3. ve 4. ay canlı ağırlıkları 25 dişi ve 25 erkek oğlağın periyodik tartımları ile belirlenmiştir. Araştırma sonucunda üç işletmede gebelik oranları ortalaması% 88, yaşama gücü % 94, ikizlik oranı % 7.36, doğuran keçi başına oğlak sayısı (DKBOS) ise % 111 bulunmuştur. Araştırma sürüsünde oğlakların doğum ağırlığı ortalaması 2.79 kg olarak bulunmuş olup doğum ağırlığı üzerine cinsiyet ve doğum tipinin etkileri istatistik olarak çok önemli bulunurken(p<0.01), işletme ve ana yaşının doğum ağırlığı üzerine etkisi önemsiz bulunmuştur. Sütten kesim ağırlıkları ise 16.57 kg olarak bulunmuş olup, sütten kesim ağırlığı üzerine cinsiyet ve doğum tipinin etkileri istatistik olarak çok önemli bulunurken(p<0.01), diğer faktörlerin etkileri önemsiz bulunmuştur. Araştırma sürüsüne seçilen 50 baş Kilis keçisi anaçlarının işletme, yaş, doğum tipi ve laktasyon süresine göre laktasyon süt verimi 613.98 kg bulunmuştur. Laktasyon süt verimine işletme, yaş, doğum tipi ve laktasyon süresinin etkileri önemli bulunmuştur(p<0.01). Laktasyon süresi, günlük ortalama süt verimi (GOSV) ve günlük maksimum süt verimi (GMSV) ilişkin en küçük karaler ortalamaları sırası ile 246.36 gün, 2.49 kg ve 2.77 kg olarak bulunmuştur. Süt verimi özellikleri üzerine laktasyon süresi hariç işletme, doğum tipi ve yaşın etkileri istatistik olarak önemli bulunmuştur (p<0.01). Araştırma sürüsü Kilis keçilerinde canlı ağırlık (CA), cidago yüksekliği (CY), baş uzunluğu (BU), vücut uzunluğu(VU),  sağrı genişliği (SG), göğüs çevresi(GÇ) ve kulan uzunluğuna (KU) ilişkin genel ortalamalar sırasıyla 52.94 kg, 74.74 cm,20.68 cm, 71.04 cm, 14.79 cm, 89.78 cm ve 24.24 cm olarak bulunmuştur. İncelenen özelliklerden CY ve VU üzerine İşletme faktörünün etkisi, CA, VU, SG ve GÇ üzerine ise yaşın etkisi istatistik olarak önemli bulunmuştur (p<0.01). Sonuç olarak Doğanhisar'da yetiştirilen Kilis keçilerinin orijinal bölgesinde yetiştirilen Kilis keçileriyle kıyaslandığında gebelik oranının benzer, ikizlik oranının düşük, laktasyon süt veriminin yüksek, anaç keçilerde canlı ağırlık ve bazı vücut ölçülerinin ise benzerlik gösterdiği görülmüştür.

Abstract:
In this study, some yield characteristics of Kilis goats reared for the first time in Doğanhisar district of Konya province were determined. This study was conducted at three different farms determined for having various nutritional conditions to collect the data on live weight and some body measurements, lactation milk yield, lactation period, daily average milk yield and daily maximum milk yield of 50 Kilis goats. In addition, data on fertility, pregnancy rate, viability, twinning rate and the number of kids per breeding goat were collected from a total of 100 Kilis goats in three farms. Body weights at birth, 1st, 2nd, 3rd and 4th months were determined by periodically weighing of 25 female and 25 male kids. As a result of the research, the average pregnancy rate was 88%, the survival rate was 94%, the twin rate was 7.36%, and the number of kids per goat giving birth was 111%. The average birth weight of the kids in the research flock was found to be 2.799 kg, and the effects of sex and birth type on birth weight were found to be statistically very significant (p<0.01) while the effects of the dams age and farm on the birth weight was found to be insignificant. Weaning weights were found to be 16,572 kg, and the effects of gender and birth type on weaning weight were found to be statistically very significant (p<0.01), while the effects of other factors were found to be insignificant. The lactation milk yield of the research flock was found to be 613.98 kg according to the farm, age, birth type and lactation period. The effects of farm, age, birth type and lactation period on lactation milk yield were found to be significant (p<0.01). Lactation period, average daily milk yield and daily maximum milk yield were found to be 246.36 days, 2.49 kg and 2.77 kg, respectively. The effects of holding, birth type and age on milk yield characteristics, excluding lactation period, were found to be statistically significant (p<0.01). Overall averages of the research flock for body weight (BW), height at withers (WH), head length (HL), body length (BL), rump width (RW), chest girth (CG), and ear length (EL) were found as 52.94 kg, 74.74 cm, 20.68 cm, 71.04 cm, 14.79 cm, 89.78 cm and 24.24 cm respectively. The effect of the farm on WH and BL, and the effect of age on BW, BL, RW and CG were found to be statistically significant (p<0.01). As a result, it was observed that the research flock when compared with the Kilis goats raised in the original region; the pregnancy rate of Kilis goats in Doğanhisar was similar, the twinning rate was low, the lactation milk yield was high, the live weight and some body measurements of the goats were found to be similar.