Lipid profili yüksek bireylerde HMG-CoA Redüktaz (HMG CoA RED), Paraoksonaz 1 (PON1), ve Glutatyon S-Transferaz (GST) enzim aktiviteleri ile lipid peroksidasyonu seviyelerinin araştırılması
Investigation of HMG CoA Reductase (HMG CoA RED), Paraoxonase1, Glutathione S-Transferase (GST )enzyme activities and lipid peroxidation levels in hyperlipidemic persons
Yazar: SELÇUK GÜMÜŞTAŞ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KAVUTÇU
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Glütatyon transferaz = Glutathione transferase ; Hiperlipidemiler = Hyperlipidemias ; Koenzimler = Coenzymes ; Kolesterol-LDL = Cholesterol-LDL ; Lipid peroksidasyonu = Lipid peroxidation ; Malondialdehit = Malondialdehyde ; Paraoksonaz = Paraoxonase ; Trigliseridler = Triglycerides

Özet:
Antioksidan savunma ve reaktif oksijen türleri arasındaki dengesizlik, hücresel hasarlara ve atherosklerozise sebep olan oksidatif stres ile sonuçlanmaktadır. Enzimatik ve enzimatik olmayan antioksidanlar, hücreleri oksidatif strese karşı korumada ve oksidatif strese bağlı bozuklukların gelişimini engellemede önemli role sahiptirler. 
Bu çalışma,  Ankara İl Sağlık Müdürlüğü?ne bağlı Yenimahalle Şentepe 2 No?lu Sağlık Ocağına sağlık problemleri sebebi ile gelen bireylerden oluşturulmuştur. Muayene ve laboratuvar tetkikleri sonrası hiperlipidemili yaş aralığı 51.4±12.7 olan {n:41 (21 kadın, 20 erkek)} çalışma grubu ile herhangi bir problemi olmayan yaş aralığı 46.8±10.6 olan sağlıklı {n:40 (20 kadın, 20 erkek)} kişi kontrol grubu olarak kabul edildi.
Çalışma ve kontrol gruplarında HMG-CoA Redüktaz, paraoksanaz 1 (PON 1) ve glutatyon s-transferaz (GST) aktiviteleri ile lipid peroksidasyonu göstergesi olarak TBARS seviyeleri çalışıldı.
Çalışma ve kontrol grupları demografik veriler ve cinsiyet açısından incelendiğinde;  yaş, kilo,ve VKİ açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olmadığı, ancak boy açısından her iki grupta da anlamlı fark ( p<0.05) görülmektedir.
Çalışma rutin biyokimya parametreleri açısından (anlamlı olanlar) incelendiğinde; çalışma grubuna ait total kolesterol (313.7±98.4mg/dL) kontrol grubuna göre (129.6±38.1mg/dL),  LDL-C ve Trigliserit seviyeleri (sırası ile 181.2±36.3 ve 264.0±73.6 mg/dL), kontrol grubuna (sırası ile 64.1±30.2 ve113.4±42.5 mg/dL) göre anlamlı derecede yüksek olarak bulundu (p<0.05).
Çalışma ve kontrol grupları enzim aktiviteleri açısından incelendiğinde; hem PON 1 (aril esteraz) hem de PON 1 (paroksanaz) aktiviteleri çalışma grubunda kontrol grubuna göre anlamlı derecede baskılanmış olarak bulundu, sırası ile p=0003 ve p= 0.001. Buna karşılık kolesterol biyosentezinde kontrol edici basamak olan HMG-CoA Redüktaz aktivitesinde kontrol grubuna göre anlamlı bir artış görülmektedir p=0.04. Antioksidan olarak etki eden enzimlerden GST aktivitesinde ise kontrol grubuna göre anlamlı derecede bir baskılanma görülmüştür p=0.0025. Lipid peroksidasyonu göstergesi olarak bilinen TBARS seviyelerinde ise anlamlı bir artış (p<0.05)  görülmüştür. 
Yağ oranı yüksek diyetle beslenmenin hem karaciğer hem de serum lipid seviyelerinde de (kolesterol ve trigliserid) yükselmelere sebep olması yanı sıra, aynı zamanda HMG-CoA Red aktivitesi ve mRNA ekpresyonununda da artışlara  sebep olamaktadır. Bu etkiler, Sp1 (specific protein 1 (Sp1) aracılıklı sterol regulatory element binding protein (SREBP)-2 aktivasyonunun yüksek yağ diyetine bağlı olarak HMG-CoA aktivasyonunu indüklemesi ve kolesterol biyosentezinde de artışa sebep olması seklinde açıklanmaktadır. 
 Ayrıca kolesterol yüksekliğinin lipid peroksidasyonunu artırarak, antioksidan enzim aktivitelerini baskıladığı, buna bağlı olarak oksidatif stres artışı ve sonuç olarak membran ve hücre hasarlarının gelişmesine paralel olarak uzun vadede ateroskleroz gelişmektedir. Kilo kontrolü ve LDL kolesterol?ün aşırı yükselmesini engellemek oksidatif strese maruziyeti azaltacağı gibi ateroskleroz gelişimini de engellemiş olur.

Abstract:
The imbalance between antioxidant defense and reactive oxygen species, which cause cellular damage and atherosklerozis, is the result of oxidative stress. Enzymatic and non-enzymatic antioxidants have important role in protecting cells against oxidative stress and preventing the development of oxidative stress related disorders. 
This study was formed from people who have attended Health Center due to health problems, at Yenimahalle Şentepe No. 2, Ankara Provincial Health Directorate. After examination and laboratory tests, hyperlipidemia age range is 51.4 ± 12.7 years {n: 41 (21 female, 20 male)} and the study group which have not  any problem,  age range were  46.8 ± 10.6 years  healthy {n = 40 (20 female, 20 male )} accepted as the control group.
At study and control groups the activities of HMG-CoA  Reductase,  paraoxonase 1 (PON 1), glutatyon s-transferase (GST) and as a lipid peroxidation marker TBARS levels were studied. 
When Study and control groups analysed in terms of demographic data and gender; age, weight, and BMI difference is not statistically significant, but height difference between the two groups were found significant (p <0.05).
When the study analysed according to routine biochemical parameters (significant ones), total cholesterol (313.7 ± 98.4mg/dL) in the study group were found significantly high (p <0.05) versus in the control group (129.6 ± 38.1mg/dL). LDL-C and triglyceride levels were significantly  high in the study group than that of control groups (respectively 181.2 ± 36.3 mg / dL and 264.0 ± 73.6 mg / dL) (respectively 64.1 ± 30.2 mg / dL, 113.4 ± 42.5 mg / dL) (p <0.05). 
The study and control groups were examined according to enzyme activities, both PON 1 (aryl esterase) and PON1 (paraoxonase) activities were found significantly decreased in study group than control group, respectively p=0.003 and p=0.001. However, at the control step in cholesterol biosynthesis, a significant increase is seen in the activity of the HMG-CoA Reductase than control group p = 0.04. As a result of this, both total cholesterol and LDL cholesterol levels can be shown to be significantly higher in the study group than the control group. Acting as an antioxidant enzyme,  GST activity was significantly lower compared to the control group p = 0.0025. There was no significant change at the levels of TBARS which is known as the marker of lipid peroxidation (p<0,05).
Diet high in fat diet and serum lipid levels in liver and also (cholesterol and triglyceride) to cause elevations in addition, the HMG-CoA Red also leads to an improvement in the activity and mRNA expression. These effects, Sp1 (specific protein 1 (SP1) mediated sterol regulatory element binding protein (SREBP) -2 activation depending on high fat diet to induce or promote activation of the HMG-CoA to cause an increase in cholesterol biosynthesis in the form disclosed. Weight control and prevent the excess rise of LDL cholesterol could reduce oxidative stress exposure and prevent the progression of atherosclerosis.