Sterilizasyon amacıyla bilateral salpenjektomive bilateral tüp ligasyonu yapılan hastalarınpreoperatif ve postoperatif over rezervinindeğerlendirilmesinde anti müllerian hormondüzeylerinin karşılaştırılması
Bilateral salpingectomy for sterilizationand patients undergoing bilateral tube ligationpreoperative and postoperative ovarian reserveevaluation of anti-mullerian hormonecomparison of their levels
Yazar: SELİNAY BALI
Danışman: PROF. DR. YUSUF ÜSTÜN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Tubal sterilizasyon güvenli, etkin ve kalıcı bir kontrasepsiyon
yöntemidir. Elektif salpenjektomi son yıllarda giderek artan bir uygulamadır.
Yaptığımız sterilizasyon prosedürleri ile vasküler ağa verilen potansiyel hasar
sonucunda ovaryen fonksiyona nasıl bir etkide bulunduğumuz araştırmalara konu
olmuştur. Bu çalışmanın amacı, tubal sterilizasyon istemi olan hastaları her iki
prosedür hakkında bilgilendirerek (bilateral tüp ligasyonu ve bilateral total
salpenjektomi) seçtikleri prosedürün preoperatif ve postoperatif 3. Ayında
ultrasonografik ve hormonal değerlendirmeler yaparak tubal sterilizasyon
tekniklerinin over rezervi üzerindeki etkilerini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada sterilizasyon istemi ile polikliniğe başvuran
hastalara bilateral tüp ligasyonu ve bilateral total salpenjektomi prosedürleri detaylı
olarak anlatılmış ve hastanın seçtiği prosedüre göre laparoskopi yöntemi ile opere
olan hastalar 2 gruba ayrılmış ve kontrol grubu ile karşılaştırılarak over rezervine
olan etkinin ortaya konması amaçlanmıştır. 30 hasta BTL grubu için 30 hasta BSJ
grubu için 30 hasta kontrol grubu için seçilmiştir ve toplamda 90 hasta ile
çalışılmıştır. Venöz serum örneklerinde Elisa yöntemi kullanılarak preoperatif
dönemde ve postoperatif 3.ayda Anti-müllerian hormon (AMH) değerleri
çalışılmıştır. Menstruel siklusun 3.gününde preoperatif ve postoperatif 3. ayda kanda
Follikül Stimulan Hormon (FSH), Estradiol (E2), prolaktin ve Tiroid Stimulan
Hormon (TSH) değerlerine bakılmıştır. Ayrıca menstruel siklusun 3. gününde antral
folikül sayımı yapılmış olup 2-8 mm arasındaki foliküller sayıma dahil edilmiştir.
Bulgular: BTL grubunda AMH, FSH ve E2'nin preoperatif ve postoperatif
karşılaştırması itibarıyla ortalamalar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık
vardır (Sırasıyla; p=0,000, p=0,001, 0,033). Operasyon sonrası AMH ve E2
değerlerinde anlamlı bir azalma mevcutken FSH değerinde anlamlı bir artış
izlenmiştir. TSH ve prolaktinin preoperatif ve postoperatif karşılaştırmaları itibarıyla
ortalamalar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık yoktur (Sırasıyla;
p=0,411 ve p=0,688). Preoperatif ve postoperatif AFC karşılaştırması itibarıyla
ortalamalar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık vardır (p=0,002).

15

BSJ grubunda AMH, FSH ve E2'nin preoperatif ve postoperatif
karşılaştırmaları itibarıyla ortalamalar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir
farklılık vardır (Sırasıyla; p=0,000, p=0,001, 0,029). Operasyon sonrası AMH ve E2
değerlerinde anlamlı bir azalma mevcutken FSH değerinde anlamlı bir artış
izlenmiştir. Preoperatif ve postoperatif AFC karşılaştırması itibarıyla ortalamalar
arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık vardır (p= 0,000). TSH ve prolaktinin
preoperatif ve postoperatif karşılaştırmaları itibarıyla ortalamalar arasında
istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık yoktur (Sırasıyla; p=0,607 ve p=0,497).
Kontrol grubunda AMH, FSH, E2'nin preoperatif ve postoperatif
karşılaştırmaları itibarıyla ortalamalar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir
farklılık yoktur (Sırasıyla; p=0,863; p=0,192 ve p=0,117) Preoperatif ve postoperatif
AFC karşılaştırması itibarıyla ortalamalar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir
farklılık yoktur (p=0,447). TSH ve prolaktinin preoperatif ve postoperatif
karşılaştırmaları itibarıyla ortalamalar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir
farklılık yoktur (Sırasıyla; p=0,401 ve p=0,188).
Sonuç: Tubal sterilizasyon prosedürleri doğrudan veya dolaylı olarak overin
damarsal yapısına hasar verebilir ve buna bağlı olarak over fonksiyonlarını
etkileyebilir. Özellikle genç hastalarda tubal ligasyon veya salpenjektomi kararı
alınırken mutlaka hastaya detaylı bilgi verilmeli ve fertilitenin geri döndürülebildiği
kontraseptif yöntemler detaylıca açıklanmalıdır. Cerrahların mezosalpinks ve
çevresindeki damarlar üzerindeki doğrudan ve dolaylı termal hasar etkilerinin
farkında olmaları ve over fonksiyonuna zararı azaltmak için gerekli önlemleri
almaları önerilir.

Anahtar Kelimeler: Bilateral Tüp Ligasyonu (BTL), Profilaktik Salpenjektomi,

Anti Müllerian Hormon (AMH), Over Rezervi

Abstract:
Aim: Tubal sterilization is a safe, effective and permanent contraception
method. Elective salpingectomy has become an increasingly popular application.
With the sterilization procedures we perform, we are able to reduce the what effect
on ovarian function as a result of potential damage have been the subject of research
in recent years. The aim of this study was to inform patients requesting tubal
sterilization about two procedures (bilateral tubal ligation and bilateral total
salpingectomy) to evaluate the effects of tubal sterilization techniques on ovarian
reserve by performing ultrasonographic and hormonal evaluations in the preoperative
and postoperative period of their chosen procedure.
Material and Methods: In this study, bilateral tubal ligation and bilateral
total salpingectomy procedures were explained in detail to the patients who applied
to the outpatient clinic with the request for sterilisation and the patients who were
operated by laparoscopy method were divided into 2 groups according to the
procedure chosen by the patient and it was aimed to reveal the effect on ovarian
reserve by comparing with the control group. 30 patients were selected for the BTL
group, 30 patients for the BSJ group and 30 patients for the control group and a total
of 90 patients were studied. Anti-müllerian hormone (AMH) values were studied in
venous serum samples using Elisa method in preoperative period and postoperative
3rd month. Follicle Stimulating Hormone (FSH), Estradiol (E2), prolactin and
Thyroid Stimulating Hormone (TSH) values were analysed preoperatively on the 3rd
day of the menstrual cycle and postoperatively at the 3rd month. In addition, antral
follicle count was performed on the 3rd day of the menstrual cycle and follicles
between 2-8 mm were included in the count.
Results: There is a statistically significant difference between the
preoperative and postoperative comparison of AMH, FSH and E2 in the BTL group
(p=0.000, p=0.001, 0.033, respectively). While there was a significant decrease in
AMH and E2 values after the operation, a significant increase was observed in FSH
value. There was no statistically significant difference between preoperative and
postoperative TSH and prolactin values (p=0,411 and p=0,688, respectively). There
was a statistically significant difference between preoperative and postoperative AFC
(p=0.002).
There was a statistically significant difference between the mean values of
AMH, FSH and E2 in the BSJ group in preoperative and postoperative comparisons
(p=0.000, p=0.001, 0.029, respectively). While there was a significant decrease in
AMH and E2 values after the operation, a significant increase was observed in FSH
value. There was a statistically significant difference between preoperative and
postoperative AFC (p= 0,000). There is no statistically significant difference between
preoperative and postoperative TSH and prolactin values (p=0.607 and p=0.497,
respectively).
In the control group, there is no statistically significant difference between the
averages of AMH, FSH, E2 in preoperative and postoperative comparisons (p=0.863,
p=0.192 and p=0.117, respectively). There is no statistically significant difference
between the averages of AFC in preoperative and postoperative comparisons
(p=0.447). There is no statistically significant difference between preoperative and
postoperative TSH and prolactin (p=0.401 and p=0.188, respectively).
Conclusion: Tubal sterilisation procedures may directly or indirectly damage
the vascular structure of the ovary and consequently affect ovarian function. When
deciding on tubal ligation or salpingectomy, especially in young patients, detailed
information should be given to the patient and contraceptive methods by which
fertility can be restored should be explained in detail. Surgeons are advised to be
aware of the direct and indirect thermal damage effects on the mesosalpinx and
surrounding vessels and to take necessary precautions to minimise damage to ovarian
function.

Keywords: Bilateral Tubal Ligation (BTL),Prophylactic Salpingectomy, Anti

Mullerian Hormone (AMH),Ovarian Reserve