Sınıf öğretmeni adaylarının toplumsal cinsiyet algılarının incelenmesi
Examining the gender perceptions of primary teacher candidates
Yazar: EBRU ONURLUER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMÜR GÜRDOĞAN BAYIR
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Kalıp yargılar = Stereotypes ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Öğretmenler = Teachers ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bireylerin doğuştan gelen biyolojik özelliklerinin üzerine toplum tarafından yapılandırılan toplumsal cinsiyet, günümüzde de tartışılmaya devam eden bir konudur. Toplumsal cinsiyetin yapılandırılmasında etkili olan önemli etmenlerden biri olan öğretmenlerin toplumsal cinsiyet konusundaki algılarının ne düzeyde olduğunun bilinmesi önemlidir. Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmeni adaylarının toplumsal cinsiyet algılarını incelemektir. Karma yöntemin kullanıldığı bu araştırma, açıklayıcı karma yöntem ile desenlenmiştir. Araştırma 2018-2019 öğretim yılında, Anadolu Üniversitesi'nin Sınıf Öğretmenliği Lisans Programı'nda öğrenim gören öğretmen adaylarıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel verileri "Kişisel Bilgi Formu" ve "Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği" (TCAÖ), nitel verileri ise maksimum örnekleme yoluyla belirlenen 12 öğretmen adayı ile yarı-yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak yapılan görüşmelerle toplanmıştır. Nicel verilerin çözümlenmesinde Mann-Whithney U Testi ve Kruskal-Wallis H Testi, nitel verilerin çözümlenmesinde ise betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmen adaylarının toplumsal cinsiyet algılarının olumlu düzeyde olduğu belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının TCAÖ'den aldıkları puanlar ile cinsiyet, yaşadıkları coğrafi bölge, erkek kardeş sayısı ve aile tipi değişkenleri arasında anlamlı farklılık olduğu saptanmıştır. Sınıf düzeyi, kız kardeş sayısı, mezun olduğu lise, anne-baba eğitim düzeyi, anne-baba çalışma durumu, yerleşim birimi, şu anda yaşadıkları yer ve aile gelir düzeyi arasında ise anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Toplumsal cinsiyet edinimi sürecinde aile, kültür ve öğretmenler gibi etmenlerin önemli bir rolü olduğu, öğretmen adaylarının, bu konudaki sorunların farkında oldukları; ancak kalıpyargıların etkisinde kaldıkları belirlenmiştir. Anahtar kelimeler: İlkokul,toplumsal cinsiyet,toplumsal cinsiyet, algısı, öğretmen adayları.

Abstract:
Gender, which is structured by the society on the innate biological properties of individuals, is still a matter of debate. It is important to know what level of teachers' perceptions about gender is one of the important factors influencing the structuring of gender. The aim of this study is to examine gender perceptions of primary teacher candidates. This research, in which the mixed method is used, is designed with an explanatory mixed method. The research was carried out in the 2018-2019 academic year with teacher candidates who are studying at Department of Primary Education Program of Anadolu University. Quantitative data of the study were collected by using personal information form and "Gender Perception Scale" and the qualitative data were collected by maximum sampling of 12 teacher candidates using semi-structured interview form. Mann-Whithney U and Kruskal-Wallis H Tests were used for the analysis of quantitative data and descriptive analysis was used for the analysis of the qualitative data. As a result of the research, it was found that the gender perceptions of the teacher candidates are positive. A significant difference was found between the scores of teacher candidates in terms of gender, gender, number of siblings and family type. No significant difference was found between the grade level, the number of sisters, the high school graduates, the education level of parents, the working status of parents, the settlement, the place they live and the level of family income. It was determined that factors such as family, cultures, teachers have an important role in the process of gender acquisition, they were aware of the problems in this field; however, some of them did't realize that they're under the influence of some stereotypes. 
Keywords: Primary school, gender, gender perception, teacher candidates.