Meslek lisesi öğrencilerinin siber aylaklıkları ile sosyal medya bağımlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between cyberloafing and social media addiction of vocational high school students
Yazar: FATİH AFŞAR
Danışman: DOÇ. DR. HAKKI BAĞCI
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Meslek ve teknik lise öğrencileri = Vocational and technical high school students

Özet:
Günümüzde, siber aylaklık ve sosyal medya bağımlılığı gibi modern sorunlar toplumun her
kesimini etkilemeye başlamıştır. İnternetin yaygınlaşması ve sosyal medya platformlarının
popüler hale gelmesi, insanların dijital dünyada daha fazla vakit geçirmesine yol açmıştır.
Bu eğilimlerin artmasıyla birlikte, siber aylaklık ve sosyal medya bağımlılığı, bireylerin
fiziksel ve zihinsel sağlıkları üzerinde ciddi etkilere neden olmaktadır.
Siber aylaklık, internet üzerinde amaçsızca gezinme ve zamanını boşa harcama eğilimini
ifade eder. Bireyler, iş yerinde veya okulda, evde veya dışarıda olsun, sürekli olarak cep
telefonları veya bilgisayarlarıyla meşgul olurlar. Bu durum, dikkat eksikliği, üretkenlik
kaybı ve kişisel ilişkilerde sorunlara yol açabilir. Siber aylaklık, birçok insanın hayat
kalitesini olumsuz etkileyen ciddi bir problemdir.
Sosyal medya bağımlılığı ise, bireylerin sosyal medya platformlarına aşırı derecede bağımlı
hale gelmelerini ifade eder. Sosyal medya platformları, insanların bilgi paylaşma, iletişim
kurma ve sanal dünyada kendilerini ifade etme ihtiyaçlarını tatmin etmek için kullanılır.
Ancak, bu platformlar aynı zamanda sürekli kullanımı teşvik ederek bağımlılığa yol açabilir.
Sosyal medya bağımlılığı, psikolojik sorunlar, düşük özsaygı ve kişisel mahremiyet ihlalleri
gibi ciddi sonuçlara yol açabilir.
Bu çalışmada meslek lisesi öğrencilerinin siber aylakları ile sosyal medya bağımlılıkları
arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma evreni 2021-2022 öğretim yılında Sakarya ili
genelinde mesleki ve teknik eğitim kurumlarında öğrenim görmekte olan öğrenciler
oluşturmaktadır. Bu çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır.
Araştırmaya katılan gönüllü öğrencilere online olarak siber aylaklık ölçeği ve ergenler için
sosyal medya bağımlılığı ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde testleri
yapılmış sonrasında t-testi, tek yönlü varyans analizi(ANOVA), Tukey testi ve Pearson
momentler çarpım korelasyon analizi kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda kız öğrencilerin siber aylaklık seviyeleri erkek öğrencilerden daha
yüksek olduğu, sınıf seviyesi yükseldikçe siber aylaklık seviyesinin de yükseldiği, cepiv
telefonuna sahip öğrencilerin olmayanlara göre daha yüksek seviyede siber aylaklık
gösterdiği, günlük oyun oynama süresi ve günlük sosyal medyada geçirilen süre arttıkça
siber aylaklığın da yükseldiği ve ailenin gelir durumu yükseldikçe siber aylaklık seviyesinin
yükseldiği görülmüştür. Elde edilen verilerin sosyal medya bağımlılığı üzerindeki etkileri
incelendiğinde ise; kız öğrencilerin sosyal medya bağımlılığının daha yüksek olduğu, sınıf
seviyesinin sosyal medya bağımlılığı üzerinde etkisinin olmadığı, cep telefonuna sahiplik
durumunun sosyal medya bağımlılığı üzerine etkisinin olmadığı, günlük oyun oynama süresi
yükseldikçe sosyal medya bağımlılığının yükseldiği, gençlerin sosyal medyayı kullanma
sürelerinin artmasının sosyal medya bağımlılığını da arttırdığı ve ailelerin gelir seviyesinin
yükselmesinin sosyal medya bağımlılığını etkisinin olmadığı görülmüştür. Siber aylaklık ile
sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişki incelendiğinde, bu iki faktör arasında belirgin bir
ilişki olduğu ve bu ilişkinin orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Modern problems such as cyberloafing and social media addiction have started to affect all
segments of society. The widespread use of the Internet and the popularisation of social
media platforms have led people to spend more time in the digital world. With the increase
in these trends, cyberloafing and social media addiction cause serious effects on the physical
and mental health of individuals.
Cyberloafing refers to the tendency to surf the internet aimlessly and waste time. Individuals
are constantly engaged with their mobile phones or computers, whether at work or school,
at home or outside. This can lead to lack of attention, loss of productivity and problems in
personal relationships. Cyberloafing is a serious problem that negatively affects the quality
of life of many people.
Social media addiction refers to individuals becoming overly dependent on social media
platforms. Social media platforms are used to satisfy people's needs to share information,
communicate and express themselves in the virtual world. However, these platforms can also
lead to addiction by encouraging continuous use. Social media addiction can lead to serious
consequences such as psychological problems, low self-esteem and personal privacy
violations.
In this study, the relationship between cyber loafing and social media addiction of vocational
high school students was examined. The research population consists of students studying
in vocational and technical education institutions in Sakarya province in the 2021-2022
academic year. In this research, survey model, one of the quantitative research methods, was
used. Cyber loafing scale and social media addiction scale for adolescents were applied
online to the volunteer students participating in the study. In the analysis of the data obtained,
t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Tukey test and Pearson product-moment
correlation analysis were used.vi
As a result of the research, it was seen that the cyberloafing levels of female students were
higher than male students, the cyberloafing level increased as the class level increased,
students with mobile phones showed a higher level of cyberloafing than those without
mobile phones, cyberloafing increased as the daily game playing time and daily time spent
on social media increased, and the level of cyberloafing increased as the income status of
the family increased. When the effects of the obtained data on social media addiction were
examined; it was seen that female students had higher social media addiction, class level had
no effect on social media addiction, mobile phone ownership status had no effect on social
media addiction, social media addiction increased as the daily game playing time increased,
the increase in the time young people used social media increased social media addiction,
and the increase in the income level of families had no effect on social media addiction.
When the relationship between cyber loafing and social media addiction was examined, it
was seen that there was a positive and moderate relationship.