Nadir Şah döneminde Afşarlıların Babürlüler ve Türkistan Hanlıkları ile  ilişkileri (1736-1747)
Relations of Afsharids with Mughals and Turkestan Khanates during the Nader Shah Period (1736-1747)
Yazar: UMUT KIRCA
Danışman: PROF. DR. İLYAS KEMALOĞLU
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Genel Türk Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Tarih = History
Dizin: Afşarlılar = Afsharids ; Babürlü Devleti = Babur State ; Babürlüler = Mughals ; Buhara Hanlığı = Bukhara Dynasty ; Hive Hanlığı = Hive Khanate ; Nadir Şah = Nadir Shah ; Safeviler = Safavids

Özet:
1688'de Horasan'da doğan Nadir Şah 1726'da bölgesel yöneticilikten Safevî Devleti'nin ordu komutanlığı ve idareciliğine kadar yükseldi. 1736'da Mugan Ovası'ndaki kurultayda İran Şahı olarak ilan edilen Nadir Şah bu şekilde Afşarlı Hanedanı'nın kurucusu oldu. Nadir Şah'ın hükümdarlık dönemine damga vuran olaylardan biri Babürlüler üzerine gerçekleştirdiği Hindistan Seferi idi. Sınırdaki Kandahar şehri ve Abdaliler ile Gılzayların, Babürlü topraklarına kaçması tarafların savaşmasına neden oldu. 1738 ile 1740 arasında süren Afşarlı - Babürlü mücadelesini kazanan taraf Afşarlılar oldu. Afşarlılar buradan büyük bir servet ve şöhret elde ederek geri döndü. 
Nadir Şah ve ordusu Hindistan Seferi'nin hemen ardından Batı Türkistan'a yöneldi. Buhara ve Hive hanlıklarının Safevîler devrinden beri devam eden Horasan saldırıları ile Rusya'nın Türkistan'a doğru genişlemesi Nadir Şah'ın buraya sefer yapmasının temel nedenlerini oluşturdu. Haziran 1740 ile Aralık 1740 arasında devam eden seferler neticesinde Nadir Şah ve Afşarlılar, Buhara ve Hive hanlıklarına boyun eğdirmeyi başardı. Böylece İran için Rus tehlikesini ortadan kaldıran Nadir Şah, Türkistan hanlıklarını da itaat altına alarak onların Horasan saldırılarını engelledi.
Bu seferlerin ardından Afşarlılar hem Babürlüler hem de Türkistan hanlıkları ile münasebetlerinde üstün konumda bulundular. Bu durum Nadir Şah'ın öldürüldüğü tarih olan 1747'ye kadar devam etti. Nadir Şah'ın ölümünden sonra ise Afşarlılar bir karmaşa içine girerken Babürlüler yıkılış sürecine girdi. Türkistan hanlıkları ise Ruslar ile mücadele etmeye başladı. Bundan dolayı Nadir Şah'tan sonra Afşarlıların Babürlüler ve Türkistan hanlıkları ile ilişkileri hakkında kaynaklarda fazla bilgi bulunmamaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Nadir Şah, Safevîler, Afşarlılar, Babürlüler, Buhara Hanlığı, Hive Hanlığı.

Abstract:
Born in Khorasan in 1688, Nader Shah rose from a regional command of a region to the command and leadership of the Safavid Empire in 1726. Nader Shah was declared the Shah of Iran (Persia) by the kurultai at the Mugan Plain in 1736 and became the founder of the Afsharid Dynasty. One of the most important events during the rule of Nader Shah was the India Campaign against the Mughals. A war broke between the sides as the people of Kandahar, Durranis and Gılzays fled towards the Mughal Empire. The war in 1738-1740 between the Afsharids and Mughals has been won by the Afsharids. Afsharids returned from the battle with lots of spoils and fame.
Right after his India Campaign, Nader Shah and his army turned towards West Turkestan. The continuous attacks of the Khanates of Bukhara and Khiva to Khorasan since the time of the Safavid Empire, as well as Russia's expansion towards Turkestan have become the main reasons behind Nader Shah's campaign to this area. As a result of his campaigns between June 1740 and December 1740, Nader Shah and Afsharids have managed to subjugate the Khanates of Bukhara and Khiva. As a result, Nader Shah eliminated the Russian threat against Iran and put an end to the attacks on Khorasan by subjugating the Turkestan khanates.
Following these campaigns, Afsharids held the higher ground in their relations with both the Mughals and Turkestan khanates. This continued until 1747 when Nader Shah was killed. After Nader Shah's death, Afsharids fell into chaos while the Mughal Empire began its dissolution. Turkestan khanates, on the other hand, began fighting with the Russians. That's why source texts do not contain too many details about Afsharids' relations with the Mughals and Turkestan khanates after Nader Shah rule. 
Keywords: Nader Shah, Safavids, Afsharids, Mughals, Khanate of Bukhara, Khanate of Khiva.