Bir tıp fakültesi hastanesine başvuran hasta yakınlarının bağışıklanma durumlarının ve tutumlarının belirlenmesi
Determination of immunization status and attitudes of patient relatives admitted to a medical faculty hospital
Yazar: ŞADİYE SELİN DURUŞ
Danışman: PROF. DR. SEVGİ CANBAZ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Hasta yakınları = Patient nearness ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Tutumlar = Attitudes ; Yetişkinler = Adults ; İmmünite = Immunity ; İmmünizasyon = Immunization

Özet:
Giriş ve Amaç: En önemli halk sağlığı müdahalelerinden olan bağışıklamaya erişkinlik döneminde ilgi yeterli düzeyde değildir. Bu araştırma 18 yaş üstü bireylerin bağışıklanma durumlarının belirlenmesi, kişilerin aşılara karşı tutumlarının ve erişkin aşılamada karşılaşılan engellerin saptanması ve bu konuda farkındalık oluşturulması amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, kesitsel araştırma olup, nicel ve nitel yöntemlerin bir arada kullanıldığı karma araştırma yöntemi ile yapılmıştır. 10 Aralık 2019 ile 17 Mart 2020 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Genel Dahiliye, Geriatri, Kadın Hastalıkları ve Doğum, Genel Cerrahi ve Genel Pediatri Polikliniklerinde 18 yaş üzerinde 327 hasta yakını ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın niceliksel kısmında katılımcılara yüz yüze görüşme tekniği ile anket formu uygulanmıştır.  Nitel araştırmada ise 12 katılımcı ile derinlemesine görüşme yapılmıştır. 
Bulgular: Araştırmaya katılanların yaş ortalaması 42,1± 14,0'tür.  Katılımcıların %61,2'si kadın, %38,8'i erkektir. Katılımcıların %25,1'i sağlıklı erişkinlerin aşılanmasını gerekli görmekteydi. %70,3'ü 18 yaşından sonra en az bir aşı yaptırmıştı. Yaptırılan aşılar en sık tetanos (%60,9), influenza (17,4) ve meningokok (%15,3) idi. Erişkin dönemde hiç aşı olmamış katılımcıların aşı olmama sebepleri en sık 'sağlık çalışanları tarafından tavsiye edilmemesi' (%54,6), 'kendisini risk grubunda görmeme' (%38,1) ve 'bilgi sahibi olmama' (%32,0) olarak belirtildi. Katılımcıların %63,6'sı aşılarla ilgili mevcut bilgilerini sağlık çalışanlarından edindiğini belirtti. 
Sonuç: Katılımcıların erişkin bağışıklamasında yeterli bilgiye sahip olmadığı ve bağışıklama oranlarının da olması gerekenden düşük olduğu bulunmuştur. Erişkin aşılamasında bireye ait faktörlerin yanı sıra organizasyonel, sağlık çalışanları, sağlık sistemi ve sosyokültürel faktörlerin de önem taşıdığı bilindiğinden erişkin bağışıklamasının daha yüksek düzeylere çıkarılmasında birden fazla düzeyde müdahalelere ihtiyaç bulunmaktadır. Toplumun sürekli bilgilendirilmesi ve aşıların sağlık hizmet sunumunda her alanda önerilmesi önemlidir.

Abstract:
Background/aims: Immunization is one of the most important public health interventions yet interest in adulthood vaccination is not adequate. This research was conducted on individuals who are over the age of 18 with the purpose to determine individuals immunization status, attitudes against vaccines  and the obstacles encountered in adult vaccination and to raise awareness on this issue.
Materials and Methods: This is a cross-sectional research and it was conducted with the mixed research method, using both quantitative and qualitative methods. The research was conducted between 10 December 2019 to 17 March 2020 at Istanbul University Istanbul Medical Faculty General Internal Medicine, Geriatrics, Female Diseases and Obstetrics, General Surgery and General Pediatrics Polyclinics with 327 patient relatives over the age of 18. In the quantitative part of the research a questionnaire form was applied to participants using face-to-face interview technique. In the qualitative research, in-depth interviews were conducted with 12 participant. 
Results: The mean age of the participants is 42.1 ± 14.0. %61,2 of the participants in the study are women and %38,8 are men. 25.1% of the participants considered it necessary to vaccinate healthy adults. %70,3 had at least one vaccine after the age of 18. The most frequent vaccinations were tetanus (%60,9) influenza (%17,4) and meningococcus (%15,3). The most common reasons for non-vaccinated participants after the age of 18 were reported as 'not being advised by healthcare professionals' (%54,6) 'not seeing themselves in the risk group' (%38,1) and 'not being informed' (%32,0). %63,6 of the participants stated that they obtained their current information from healthcare professionals.
Conclusion: It was found that the participants did not have adequate information about adult immunization and frequency of vaccination in adulthood is insufficient. In adulthood vaccination it is known that besides patient related factors, organizational, healthcare professionals related factors, health system and sociocultural factors are also important. Therefore interventions at multiple levels are needed to increase adult immunization to higher levels. It is important to constantly inform the society and to recommend vaccines in all areas of health service provision.