Uzun süre tek etken maddeli farklı prezervan madde içeren antiglokomatöz ilaç kullanımının kornea biyomekaniğine etkisi
The effect of long term usage of single agent anti-glaucomatous drops with different preservatives on cornea biomechanics
Yazar: GÖZDE AKSOY AYDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. GÜLİZAR DEMİROK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Biyomekanik = Biomechanics ; Glokom = Glaucoma ; Kornea = Cornea ; Tedavi = Treatment ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç yan etkileri ve istenmeyen reaksiyonlar = Drug-related side effects and adverse reactions

Özet:
AMAÇ: Uzun dönem tek etken maddeli farklı prezervan madde içeren antiglokomatöz damla kullanımının kornea biyomekaniğine olan etkisini Oküler Cevap Analizörü (OCA) ile incelemek.

GEREÇ ve YÖNTEM: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Göz Hastalıkları Kliniği'nde glokom bölümünde takipli olan Ocak 2017 –Aralık 2017 arasında kontrol muayeneleri için glokom polikliniğine başvuran en az 1 yıldır tek etken maddeli farklı prezervan madde içeren antiglokomatöz ilaç kullanan hastalar retrospektif olarak incelendi ve çalışmaya dâhil edildi. Üveit, keratokonus, geçirilmiş ön segment cerrahisi ve otorefraktif ölçüm sonucu ile sferik ekivalan (SE) değeri -3.00 dioptri ve üzeri olan hastalarla birlikte kornea biyomekaniğini etkileyebilecek diabet, kontrolsüz hipertansiyon gibi sistemik hastalıkları olan hastalar da çalışmaya dâhil edilmedi. İleri derece kuru gözü olan, herhangi bir sebeple koruyucu madde içeren göz damlası kullanımı olanlar da çalışma dışı bırakıldı. Hastalar kullandıkları antiglokomatöz ajanın etken ve prezervan içeriğine göre 5 gruba ayrıldı. Çalışmaya dâhil edilen preparatların etken maddesi ve içeriği; Latanoprost + Benzalkonyumklorid (BAK), Travoprost + Polyquad  (PQ), Bimatoprost + BAK, Brimonidin+ Purite, Brimonidin + BAK olarak belirlendi ve OCA ile ölçümleri alındı. Benzer demografik özelliklere sahip kontrol grubu ile karşılaştırıldı. Elde edilen verilerin istatistiksel analizi SPSS 20.0 programı kullanılarak yapıldı ve P<0.05 anlamlılık düzeyi olarak kabul edildi.
BULGULAR: Latanoprost + BAK kullanan 33 hastanın 33 gözü, Travoprost + PQ kullanan 17 hastanın 17 gözü, Bimatoprost + BAK kullanan 7 hastanın 7 gözü, Brimonidin+ Purite kullanan 18 hastanın 18 gözü, Brimonidin+ BAK kullanan 8 hastanın 8 gözü ve  kontrol grubu 23 hastanın 23 gözü çalışmaya dâhil edildi.

Hasta grubunda bulunan 83 hastanın 50'sinin (%60,2) sağ gözü, 33'ünün (%39,8) sol gözü çalışmaya dâhil edildi. Kontrol grubunun ise 23 hastanın 12'si (%52,2) sağ göz, 11'i (%47,8) sol göz olmak üzere çalışmaya alındı. 'Bimatoprost + BAK' ve 'Brimonidin + BAK' kullanımı olan hasta grubu ile kontrol grubu kıyaslandığında korneal histerezis (KH) ve korneal rezistans faktör (KRF) hasta grubunda anlamlı düşük bulundu. Diğer ilaç kullanımı olan hasta grupları ile kontrol grubu kıyaslandığında hem KH hem KRF de anlamlı farklılık bulunmadı. 'Latanoprost + BAK' ve 'Bimatoprost + BAK' kullanımı olan hasta gruplarının karşılaştırılmasında 'Bimatoprost + BAK' kullanan grupta KH ve KRF de anlamlı düşüklük saptandı (p<0,01). Spearman's rho analizine göre sadece 'Travoprost+PQ' kullanımı ile ilaç kullanım süresi arasında KRF değeri için anlamlı p değeri saptandı.

TARTIŞMA: Son dönemlerde KH'in glokom hastalarında santral kornea kalınlığından daha önemli prognostik belirteç olduğu belirtilmektedir. Düşük KH'e sahip olan gözlerde yüksek KH'e sahip olan gözlere göre görme alanı kaybı daha hızlı ilerlemektedir. 'Bimatoprost + BAK' grubunun kontrol grubu ile karşılaştırılmasında KH ve KRF'nin hasta grubunda düşük olmasına rağmen, 'Latanoprost + BAK' grubunun kontrol grubundan farklı olmaması 'Bimatoprost + BAK' grubunda yüksek Bimatoprost konsantrasyonuna bağlı olabilir. Üretici firmanın sonradan çıkardığı yeni jenerasyon ilaç da bimatoprost dozu üçte biri kadar azaltılmıştır. Fakat yine de 'Brimonidin + BAK' grubunun kontrol grubundan daha düşük KH ve KRF değerlerinin olması BAK molekülünün kornea biyomekaniğini etkilediğini düşündürmektedir. Buna ilaveten 'Brimonidin + BAK' grubuyla 'Brimonidin + Purite' grubu karşılaştırıldığında BAK içeren grubun istatiksel anlamlı olmayan düşük KH değeri bu savı desteklemektedir. Tek etken madde kullanan ve ek oküler hastalığı bulunmayan, seçici hasta grupları tercih edilmesi sebebiyle oluşan sayı azlığı çalışmanın ve sonuçların kısıtlayıcı yanıdır.

Abstract:
PURPOSE: To examine the effect of anti-glaucomatous drops containing single agent and different preservative substances on corneal biomechanics by using Ocular Response Analyzer (ORA).

MATERIAL and METHODS: Between January 2017 and December 2017, the patients using anti-glaucomatous medical treatment -containing single agent and different preservative substances for at least 1 year- were consulting for control examinations Glaucoma Unit of our institution and was included in our study. The exclusion criteria were the presence of any corneal disease, a history of an ocular surgery, ocular inflammation, uveitis, spherical equivalent higher than 3 diopter and systemic diseases such as diabetes mellitus, uncontrolled hypertension, which may affect the corneal biomechanics. People with severe dry eyes and eye drops containing preservative for any reason were also excluded from the study. The patients were divided into 5 groups according to the anti-glaucomatous agent and preservative substances. Drugs included in the study; Latanoprost + Benzalkoniumchloride (BAC), Travoprost + Polyquad (PQ), Bimatoprost + BAC, Brimonidine + Purite, Brimonidine + BAC. Measurements were taken with ORA. Compared with control group with similar demographic characteristics. Statistical analysis of the data was performed using the SPSS 20.0 program and was accepted as a significance level of P <0.05.

RESULTS: Thirty three eyes of 33 patients treatment with Latanoprost + BAC, 17 eyes of 17 patients treatment with Travoprost + PQ, 7 eyes of 7 patients treatment with Bimatoprost + BAC, 18 eyes of 18 patients treatment with Brimonidine + Purite, 8 eyes of 8 patients treatment with Brimonidine + BAC and 23 eyes of 23 healthy patients were included. Fifty (60.2%) patients were included in the right eye and 33 (39.8%) patients were included left eye in the study. 12 of the 23 patients (52.2%) were in the right eye and 11 (47.8%) were in the left eye in the control group. The patient group usage of 'Bimatoprost + BAC' and 'Brimonidine + BAC' was a significant decrease corneal hysteresis (CH) and corneal resistance factor (CRF) compared with the control group. There was no significant change in both CH and CRF when comparing the control groups with other drug users. Compared with 'Bimatoprost + BAC' group and 'Latanoprost + BAC' group, CH and CRF  significantly lower in the group using 'Bimatoprost + BAC' than the other (p <0,01). According to Spearman's rho analysis, there are significant p-value between usage of 'Travoprost + PQ' and duration of use it.

DISCUSSION: Recently, it has been reported that CH is a more important prognostic marker than central corneal thickness in glaucoma patients. Loss of visual field is progressing faster in eyes with low CH than in eyes with high CH. Compared with 'Bimatoprost + BAC' and the control group, patients have lower CH and CRF than the control group. Nevertheless, 'Latanoprost + BAC' group is not different from the control group and the reason for the decrease in CH and CRF in 'Bimatoprost + BAC' usage of patients is due to the concentration of 0.03% bimatoprost in excess. The new generation drug produced by the manufacturer is also reduced by one third of the bimatoprost dose. However, the presence of lower CH and CRF values than the control group of the 'Brimonidine + BAC' group suggests that the BAC molecule affects the corneal biomechanics. In addition, when compared with the group 'Brimonidine + BAC' with 'Brimonidine + Purite' group, the statistically insignificant low CH value of BAC group supports this argument. Due to the preference of selective patient groups that use single agent and no additional ocular disease, it is a limiting factor in studying the low number of patients.