Gömülü mandibuler 3. molar cerrahisinde Alfentanil`in intravenöz midazolam sedasyonu üzerindeki klinik ve farmakokinetik etkilerinin incelenmesi /
Yazar: MUSTAFA YİĞİT SAYSEL
Danışman: PROF.DR. MUZAFFER TUNCER
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi (Diş) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1994
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Alfentanil = Alfentanil ; Azı dişleri = Molar ; Cerrahi-oral = Surgery-oral ; Diş-gömülü = Tooth-impacted ; Mandibula = Mandible ; Midazolam = Midazolam

Özet:
ÖZET Dental tedaviler öncesinde karşılaşılabilecek en önemli sorun, hastaların işlem sırasında duyacaklarını düşündükleri ağrı nedeniyle oluşan olumsuz emosyonel durum ve bunun yansıması sonucu hekimde oluşan stres ve güçlüklerdir. Hele uygulanacak olan işlemin cerrahi bir prosedür olduğu düşünülürse, bu tablo daha da ağırlaşacaktır. Bu durumdaki hastaların uyumu ve rahatı için lokal anestezinin çoğu zaman yetersiz kaldığı bir gerçektir. Bu gibi durumlarda hem hastanın rahatını ve kooperasyonunu sağlamak hem de hekime uygun çalışma ortamı sağlayabilmek amacıyla lokal anestezi destekli bilinçli sedasyon en sık başvurulan yöntemdir. Ancak yine de hastaların işlem esnasında duyabilecekleri ağrının hasta ve hekime getirdiği olumsuz şartlar ve ayılma süresindeki uzama gibi, operasyon sonrası süreçte karşılaşılan istenmeyen durumlar ile hastaların uzun süreli takibinin gerekliliği az da olsa bir dezavantaj yaratmaktadır. Benzodiazepinlere narkotiklerin ilavesi, intravenöz sedasyonun hızını ve güvenilirliğini artırmakta ve sedasyon kalitesine herhangi bir olumsuz etkisi olmaksızın ayılmanın daha kısa sürede gerçekleşmesini sağlamaktadır. "FentanyP'in bir tetrazol türevi olan alfentanil, hızlı ve kısa etki süreli yeni bir narkotik analjeziktir. Çalışmamızda intravenöz midazolam sedasyonuna alfentanil desteğinin klinik, analjezik ve farmakokinetik etkileri incelenmiştir. Çalışma H.Ü. Diş Hekimliği Fakültesi Ağız-Diş-Çene Hastalıkları ve84 Cerahisi Anabilim Dalına başvuran ve çift taraflı gömülü mandibuler 3. molar çekimi endîkasyonu konan 20 hastayı kapsamaktadır. Hastalar ilk veya en az 15 gün sonraki ikinci operasyonlarında total sadece 0.1 mg/kg midazolam veya 0.05 mgr/kg midazolam + 10 jıgr/kg alfentanil ile sedatize edilerek ve rastgele gruplara ayrılarak çitf kör bir çalışma gerçekleştirilmiştir. ilk 30 dakika, 5'er dakika aralarla, 30. dakikadan sonra 120. dakikaya kadar her 15 dakikada bir hastaların sistolik, diastolik kan basınçları ölçülmüş, dakikadaki nabız ve solunum sayılan kaydedilmiştir. Ayrıca sedasyonun kalitesi, yeterliliği, hastanın operasyonu toleransı, operasyon koşullan, anterograd amnezi, operasyon sırasındaki ağrı mevcudiyeti, sedasyon sonrası ayılma koşullan, postoperatif analjezi süresi ve hastaların yöntem tercihleri değerlendirilmiştir. Hastalardan her iki operasyonlarında da 30., 60., 120. ve 240. dakikalarda venöz kan örneği alınarak "midazolam"ın zamana karşı derişim grafikleri elde edilmiş ve "alfentanil"in, "midazolam"ın farmakokinetiği üzerinde olumsuz bir etkisinin olmadığı görülmüştür. Sedasyon sonrası sistolik ve diastolik kan basınçlarındaki hafif düşüş her iki yöntemde de farklılık göstermezken, dakikadaki nabız sayısı midazolam grubunda artmış, kombinasyon grubunda ise değişmemiştir. En önemli farklılık dakikadaki solunum sayısında gözlenmiştir. Midazolam grubunda solunumda hafif artış, kombinasyon grubunda ise klinik olarak önemsiz bir azalma gözlenmiştir. Kombinasyon grubunda hastalar daha az ağrı duymuşlar ve daha çabuk kendilerine gelmişlerdir.. Alfentanil desteğiyle midazolam dozunun yarıya indirilmesi, gerek sedasyon kalitesinde gerekse operasyon koşulları, hasta toleransı ve anterograd amnezide olumsuz hiçbir değişikliğe neden olmamıştır. Hastalara yöntem tercihi sorulduğunda ise hastaların çoğunluğu kombinasyon yöntemini tercih etmişlerdir.

Abstract:
SUMMARY Emotional stress and pain axiety is one of the most important problems before dental treatments. This problem may also effect the dentists and especially surgical treatment procedures. In such cases, local anesthesia is generally insufficient for patients's comfort and cooperation. Concicous sedation with local anesthesia has many advantages such as; - The patient is in a more comfortable condition and cooperation is easier. - The dentist can apply the proper treatment procedure in a short time. One of the most important disadvantages of concicous sedation is longer recovery time and some potential side effects. Narcotics addition to benzodiazepines increase the rapidity and safety of I.V. sedation and also does not have any infruitful effect on anesthesia quality. Alfentanil, a tetrazole derivate of fentanyl, is a rapid onset and short acting narcotic analgesic. In this study, clinic, analgesic and pharmacokinetic effects of alfentanil addition to midazolam sedation is widely experienced. The study is made on 20 patients who referred to the University of Hacettepe, Faculty of Dentistry, Department of Oral Surgery, suffering with bilateral impacted third molars. A double blind experiment was made by using 0,1 mg/kg midazolam or 0.05 mg/kg midazolam + 10 \ig/kg alfentanil for I.V. sedation in first or second operation randomly.86 were measured in 5 minutes intervals in first 30 minutes and in 15 minutes intervals between 30 and 120 minutes. Sedation quality, the tolerance of the patient, operation conditions, anterograde amnesia, pain, recovery conditions, postoperative analgesia time and the patient's preference were also put to use. The venous blood samples were taken at 30, 60, 120 and 240 th minutes and midazolam plasma levels versus time graphics were maintained. Systolic and dyastolic blood pressure changes were same in both groups, and while the pulse rate in midazolam group was increased no change was measured in combination group. The most important difference was seen in breathing caunt. The pain was lesser and the recovery time was shorter in combination group. Alfentanil supplementation and halfening of midazolam dose did not make any differance on sedation quality, operation conditions, toleration and anterograde amnesia. When asked, the most of the patient prefered the combination method.