Sağlık çalışanı hasta etkileşiminde terapötik iletişim: sağlık iletişimi açısından bir değerlendirme
Therapeutic communication in healthcare worker-patient interaction: an evaluation in terms of health communication
Yazar: HACER USTA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL YILMAZ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler Ana Bilim Dalı / Kişilerarası İletişim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Medyada, sağlık çalışanı hasta etkileşimlerinde sağlık sisteminin işleyişini büyük ölçüde olumsuz etkileyen, hastanın sağlığı üzerinde büyük bir öneme sahip olan ve de sağlık çalışanlarının hem psikolojik hem de fizyolojik varlığını riske sokan, tehdit içerikli davranışlara, karşılıklı sözlü tehditlere ve fiziksel saldırılara ilişkin içerikler sıklıkla yer almaktadır. Sağlık çalışanına yönelik ya da sağlık çalışanından hastaya yönelik sözlü ve davranışsal saldırıların her geçen gün artarak istatistiklere ve medyaya yansıması, alınan polisiye tedbirlerin ve hukuki yaptırımların çözüm konusunda yetersiz kaldığının önemli bir göstergesidir. Oysa sağlık çalışanları ve hastalar arasındaki etkileşim ve iletişim büyük ölçüde iyileştirebilir. Zira hastalar, sağlıklarına ve sağlık sisteminin işleyişine ilişkin endişelerini ve taleplerini ilgili sağlık çalışanına dile getirmek ve çözüme ulaşmak isteme eğilimindedirler. Terapötik iletişim, değişen ihtiyaçları olan hastaları desteklemek için, sağlık çalışanlarına birçok farklı iletişim tekniğini uygulama olanağı sağlar. İletişim aktif bir süreçtir ve sağlık çalışanları hastaların sorularına, gerginliği azaltacak ve tıbbi hizmet zincirindeki her halka için mümkün olduğunca çok yararlı bilgi toplayacak şekilde nasıl yanıt vereceklerini dikkatli bir şekilde seçip uygulayabilirler. Güçlü terapötik iletişim, sağlık çalışanlarına, hastanın daha iyi hissetmesine aktif olarak yardımcı oldukları hissini verebilir ve böylece hastalar, birinin onları anladığını ve umursadığını hisseder. Ayrıca etkili terapötik iletişim, sağlık çalışanı ve hasta etkileşimini geliştirmenin yanı sıra taraflar arasında güven oluşturmanın da bir yoludur. Bu düşünceden hareketle, terapötik iletişim aracılığıyla sağlık çalışanın, hastanın fiziksel, zihinsel ve duygusal durumundaki anlamlı değişiklikleri tanıyabileceği ve geribildirimle hastayı etkileyebileceği konusunda daha etkili hale gelebileceği düşünülmektedir. Bununla birlikte birden fazla disiplinde uygulanması mümkün olan terapōtik iletişim konusu taşıdığı öneme rağmen, YÖK ulusal veri tabanında araştırıldığında "kişilerarası iletişim" bilim dalında hiç çalışılmadığı, veri tabanında tüm alanlarda sorgulandığında da eğitim bilimlerinde tek bir çalışmanın yapıldığı görülmüştür. Bu nedenle "Sağlık çalışanı hasta etkileşiminde terapötik iletişim: sağlık iletişimi açısından bir değerlendirme" başlığı taşıyan bu tez çalışmasının alana önemli katkı sağlaması düşünülmektedir. Bu tez çalışmasında terapötik iletişimin temel becerilerinin ve terapötik tekniklerinin kişilerarası ilişkiler bağlamında değerlendirmek amacıyla derinlemesine görüşme yapılan kişilerden ortaya çıkan verilere yer verilmiştir. Bu veriler, Maxqda adındaki; elde edilen verilerin araştırmacı tarafından kodlanıp, değerlendirmesini yapabildiği bir nitel veri analiz yazılım programı ile oluşturulmuştur. Oluşturulan sorulardan yola çıkarak, çalışma ile ilgili analizlerde bulunulmuştur.

Abstract:
In the media, there are frequently news about threatening behaviors and physical attacks in healthcare worker-patient interactions, which negatively affect the functioning of the healthcare system, have a great importance on the health of the patient, and can cause both psychological and physiological harm to healthcare workers. The increasing number of verbal and behavioral attacks against healthcare workers or from healthcare professionals to patients, and their reflection in the media, is an indication that the police measures and legal sanctions taken are insufficient to provide a solution. However, interaction and communication between healthcare professionals and patients can be greatly improved. Because patients want to express their concerns and demands regarding their health and the functioning of the healthcare system to the healthcare professional and reach a solution. Therapeutic communication offers healthcare professionals many different communication techniques to support patients with changing needs. Communication is an active process, and healthcare professionals can choose and practice how to respond to patients' questions in a way that reduces tension and gathers a lot of useful information. Strong therapeutic communication can give healthcare professionals the feeling that they are actively helping the patient feel better, so patients feel that someone understands and cares about them. In addition, effective therapeutic communication improves healthcare worker and patient interaction as well as builds trust between the parties. Based on this idea, it is thought that through therapeutic communication, the healthcare professional can become more effective in recognizing meaningful changes in the patient's physical, mental and emotional state and influencing the patient with feedback. However, despite the importance of therapeutic communication, which can be applied in more than one discipline, when it was searched in the YÖK national database, it was seen that there was no study in the field of "interpersonal communication", and when the database was queried, it was seen that only a single study was conducted in educational sciences. For this reason, this thesis titled "Therapeutic communication in healthcare worker-patient interaction: an evaluation in terms of health communication" is thought to make a significant contribution to the field. In this thesis study, data obtained from people who were interviewed in-depth in order to evaluate the basic skills and therapeutic techniques of therapeutic communication in the context of interpersonal relationships are included. This data is called Maxqda; it was created with a qualitative data analysis software program in which the obtained data could be coded and evaluated by the researcher. Based on the questions created, analyzes were made.