Çocuklarda akademik başarı düzeyi ile annelerin stresle başa çıkma tarzı ve ebeveynlik tutumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between academic achievement level in children and mothers' coping style with stress and parenting attitude
Yazar: MELİHA KAPLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAİT KAHRAMAN
İSTANBUL TOPKAPI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı ebeveyn tutumlarının annelerin stresle başa çıkma düzeylerinin çocuklardaki akademik başarı düzeyleri ile ve birbirleri ile ilişkilerinin belirlenmesine ve nasıl etkilediğine yönelik yapılacak inceleme ve araştırma neticesinde bu ilişkiyi ortaya koymaktır. Bununla beraber katılımcıların sosyo-demografik özelliklerinin araştırma değişkenleri açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya İstanbul İlinde yaşamını sürdüren 331 katılımcı dahil edilmiştir. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Akademik Başarı Testi, Ana Baba Tutum Ölçeği ve Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği kullanılmıştır. Veri toplama araçları ile toplanan veriler SPSS programında analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; Akademik Başarı Testi ile kontrol denetleme, akademik başarı testi ile boyun eğici yaklaşım değişkenleri arasında düşük düzey negatif korelasyon, akademik başarı testi ile iyimser yaklaşım, akademik başarı testi ile kendine güvenli yaklaşım, akademik başarı testi ile sosyal desteğe başvurma yaklaşımı değişkenleri arasında düşük oranda pozitif korelasyon saptanmıştır. Kabul/ilgi ile çaresiz yaklaşım, kabul/ilgi ile boyun eğici yaklaşım değişkenleri arasında düşük düzey negatif korelasyon, kabul/ilgi ile iyimser yaklaşım, kabul/ilgi ile kendine güvenli yaklaşım, kabul/ilgi ile sosyal desteğe başvurma yaklaşımı değişkenleri arasında ise düşük ve orta oranda pozitif korelasyon saptanmıştır. Ebeveynlerin stresle başa çıkma tarzlarının çocukların akademik başarısını yordamasına ilişkin bulgular incelenmiştir. Buna göre iyimser yaklaşım, çaresiz yaklaşım tarzlarının çocuğun akademik başarısı üzerinde yordayıcı etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Kendine güvenli yaklaşım, boyun eğici yaklaşım, sosyal desteğe başvurma yaklaşım tarzlarının çocuğun akademik başarısı üzerinde yordayıcı etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Buradaki sonuçlara göre ebeveynin kendine güvenli yaklaşım tarzının çocuğun akademik başarısını pozitif yönde anlamlı düzeyde yordadığı, ebeveynin boyun eğici yaklaşım tarzının çocuğun akademik başarısını negatif yönde anlamlı düzeyde yordadığı, ebeveynin sosyal desteğe başvurma yaklaşım tarzının çocuğun akademik başarısını pozitif yönde anlamlı düzeyde yordadığı saptanmıştır. Elde edilen tüm sonuçlar tartışma bölümünde ilgili literatür ışığında tartışılmaktadır.

Anahtar Kelimeler:akademik başarı, ebeveyn tutumu, stresle başa çıkma tarzları

Abstract:
The aim of this research is to determine there lation ship between parental attitudes and mothers' coping levels with stres and their children's academic achievement levels and how they affec teach other. Inaddition, it was aimed to examine the socio-demographic characteristics of the participants in terms of research variables. The study included 331 participants living in Istanbul. Personal Information Form, Academic Achievement Test, Parental Attitude Scale and Stress Coping Styles Scale were used as data collection tools. The data collected with the data collection tools were analysed in SPSS software. According to the results of the study, a low level negative correlation was found between the Academic Achievement Test and controlling, a low level negative correlation between the Academic Achievement Test and submissive approach variables, a low level positive correlation between the Academic Achievement Test and optimistic approach, a low level positive correlation between the Academic Achievement Test and self-confident approach, and a low level positive correlation between the Academic Achievement Test and social support approach variables. Low level negative correlation was found between acceptance/ interest and helpless approach, low level negative correlation was found between acceptance/ interest and optimistic approach, low and medium level positive correlation was found between acceptance/ interestand self-confident approach, low and medium level positive correlation was found between acceptance/ interestand social support approach. The findings related to the prediction of parents' coping styles with stress on children's academic achievement were analysed. Accordingly, it was found that optimistic and help less coping styles had no predictive effect on children's academic achievement. It was determined that self-confident approach, submissive approach, and applying for social support approach styles had a predictive effect on the academic achievement of the child. According to the results here, it was determined that the parent's self-confident approach style predicted the child's academic achievement positively and significantly, the parent's submissive approach style predicted the child's academic achievement negatively and significantly, and the parent's approach style of applying for social support predicted the child's academic achievement positively and significantly. All the results obtained are discussed in the discussion section in the light of there levant literature.

Keywords:academic achievement, parental attitude, coping styles with stress