Ortaokul öğrencilerinin bilim insanı imajı hakkındaki görüşleri
Image of secondary school students' views of scientist
Yazar: EMRE ÖZDEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYVAZ ÜNAL
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilim = Science ; Bilim insanı = Scientist ; Bilimsel davranış = Scientific behaviour ; Fen = Science ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İmaj = Image

Özet:
Bu çalışmanın amacı ortaokul düzeyinde eğitim gören 5., 6., 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin bilim insanı imajı hakkındaki görüşlerini belirlemektir. Bu çalışma, ortaokul öğrencilerinin bilim insanına yönelik imajlarının cinsiyet ve sınıf düzeyine göre araştıran betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın verileri nitel ve nicel araştırma teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma üç bölümden oluşmaktadır. 1. bölümde öğrencilerin kişisel bilgileri konusunda yapılandırılmış anket,  2. bölümde ortaokul öğrencilerinin bilim insanı hakkındaki görüşlerini belirleyebilmek amacıyla 1983'de Chambers tarafından geliştirilen DAST (Bir Bilim Adamı Çiz) testi,  3. Bölümde 15 sorudan oluşan açık uçlu sorulardan oluşan yapılandırılmamış anket uygulanmıştır. Çalışma, 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Konya ilinde 8 ortaokulda öğrenim gören 5., 6., 7. ve 8. sınıftaki 372 erkek, 400 kız toplam 772 öğrenciye uygulanmıştır. Araştırma sonucunda öğrenciler bilim insanını gözlüklü, düz saçlı, erkek, 20-30 yaşlarında, deney tüpü ve bilgisayar kullanırken, not almış ve not alırken, yalnız, iç mekanda çalışırken gülümseyerek çizmişlerdir. Öğrenciler düşünme balonları ve alternatif imaj olarak aykırı çizimler yapmıştır. Öğrenciler bilim insanını icat yapan kişi, zeki, günde 24 saat çalışan, çalışkan, gelir düzeyini yüksek, kullandığı aracı deney tüpü, laboratuvarda çalışan,  en çok araştırma yaptığı konunun uzay olduğunu ve ABD'de yetişen (eğitim alan) olarak tanımlamışlardır. Öğrencilerin akıllarına ilk gelen bilim insanının Edison olduğu, etraflarında bilim insanı olarak gördükleri kimse olmadığını, herkesin bilim insanı olamayacağını, bilim insanı olsaydı çalışacağı konunun fen olduğunu yazmışlardır. Bilim insanının cinsiyetinin fark etmeyeceğini söylemişler ancak nedenini belirtmemişlerdir. Bilim insanı olma yolunda herkesin eşit şartlarda olduğu çünkü hakların eşit olduğunu yazmışlardır. Araştırmada literatür taraması yapılmış olup bulguları, sonuçları bakımından yorumlanmış, önerilerde bulunulmuştur.


Anahtar Kelimeler: Bilim, Bilim İnsanı, İmaj, Bilim İnsanı İmajı

Abstract:
This study aims to find out the image of scientist on the 5-6-7 and 8th grades secondary school students. This is a descriptive study that searches the image of scientist on the secondary school students according to the gender and grade level. The data of study were analyzed by using qualitative and quantitative search techniques. The study is composed of three parts:  in the 1st part; the survey was made with the students' personal information, in the 2nd part; the DAST (Draw A Scientist Test) was performed which was developed by Chambers in 1983 in order to find out the image of scientist on the secondary school students, in the 3rd part; unstructured survey which includes 15 open-ended questions was performed. The study was carried out with the help of eight secondary schools where 372 male, 400 female total 772 5-6-7 and 8th grade students in 2014-2015 educational year in Konya. At the end of the research, the student drew the scientist as having glasses with straight hair, male, about 20-30 years old, using test tube and computer, writing down or written-down notes, alone and has a smiling face while working indoor. The students also made thinking balloons and controversial drawings as an alternative image. The students identified the scientist as innovative, clever, working 24 hours a day, hardworking, rich, the vehicle he use is test tube, working in laboratory, the subject that he made the most is space and was trained in the USA. The students' first thought for scientist is Edison, there is not any scientist around and anyone can not be a scientist; if there were any, and they would study science they declared. They said that the gender of the scientist would not matter, but they did not specify why; since the rights on the way of being a scientist are equal anyone can be a scientist they declared. In this study, it was made a literature review and findings were commented according to the results and it was made suggestions.


Key words: Science, Scientist, Image, The Image of Scientist