İlköğretim 1-3. sınıf öğrencileri için hazırlanan öyküleyici çocuk kitaplarının nitelik yönünden değerlendirilmesi
The quality of descriptive children literature books prepared for primary school students from first grade to third grade
Yazar: ELÇİN NUR KAPOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALİT KARATAY
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Hikaye = Story ; Hikaye edici metin = Narrative text ; Kitaplar = Books ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk kitapları = Children's books ; Öykü tabanlı öğrenme yöntemi = Storyline method ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Okul çağı çocuklarının bilişsel, duyuşsal ve dil becerilerinin geliştirilmesinde kitapların önemli bir rolü olduğu bilinmektedir. Bu kitaplar eğitici olduğu kadar eğlendirici de olmalıdır. Çocuğa okuma alışkanlığı ve kitap sevgisi kazandırmak için kitapların ilgi çekici olması, okurken çocuğu sıkmaması gerekir. Günümüzde önemi giderek artan çocuk edebiyatı alanında birçok yayınevi çeşitli kitaplar yayınlamaktadır. Çok sayıda basılan kitaplardan çocuğa uygun olanını seçmek oldukça zorlaşmıştır. Bu konuda herhangi bir denetleme kurumunun olmaması da nitelikli ve niteliksiz eserlerin bir arada olmasına neden olmuştur. Bu çalışma piyasada bulunan kitaplarda aranması gereken özelliklerin belirlenmesi açısından önemlidir.Bu araştırmada ilköğretim 1-3. Sınıf öğrencileri için hazırlanan çocuk edebiyatı eserlerinin içerik, resimleme ve fiziksel özellikleri bakımından durum tespitinin yapılması ve çocuk kitaplarının temel değerleri işleme sıklıklarının belirlenmesi amaçlanmıştır.Bu kapsamda rastgele örnekleme yoluyla hikâye, masal ve roman türlerinde elli adet çocuk kitabı seçilmiştir. Araştırmanın yöntemi nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi olarak belirlenmiştir. Verilerin analizinde frekans ve yüzde kullanılmıştır. Araştırma verileri araştırmacılar tarafından geliştirilmiş olan ?Çocuk Kitaplarını Değerlendirme Ölçeği? ve ?Değer Kontrol Listesi? ile elde edilmiştir.Araştırma sonuçlarına göre incelenen elli adet çocuk kitabının kapak(4,49), cilt(5), kâğıt(5), sayfa düzeni(4,05), harf büyüklüğü(4,64), resim(3,80) gibi görsel tasarım özelliklerinin belirlenen ölçütlere uyduğu görülmüştür. Konu/tür(4,54), kurgu(4,76), ileti (4,24), karakter (4,49), zaman(5), yer(4,96), dil ve anlatım(4,98), söz varlığı(4,97), söz sanatları(4,66) gibi içerik özelliklerine bakıldığında örnekleme alınan kitapların belirlenen niteliklere uygun olduğu sonucuna varılmıştır.Günümüzde önemi oldukça artan karakter eğitimine dair kitaplarda işlenen değerler de incelenmiştir. Bu incelemenin sonucunda en çok işlenen ilk üç değerin sevgi, saygı ve yardımseverlik olduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Çocuk edebiyatı, okuma alışkanlığı, okuma sevgisi, görsel tasarım, içerik özellikleri.

Abstract:
It is known that books play an important role in the development of cognitive, perceptual and language skills of school-age children. As well as being instructive, these books should also be entertaining. For the child to gain the reading habit and to enjoy reading, the books should be atractive but not boring while reading. Recently, in the field of children literature, which is getting more and more important day by day, many publishers produce various books. And it is quite hard to choose among the numerous books the one that is appropriate for the child. Because of the fact that there is not any supervising institution in this field, there are poor quality works alongside high-quality ones. This study is important to determine the characteristics that the books in the market should have.The purpose of the study is to asssess the works of children literature prepared for primary school students from grade first to grade third in terms of their content, illustration and physical characteristics, and to determine the frequency with which the books deal with the basic values.In this respect, by means of random sampling, totally fifty books from different kinds (story, fairy tale and novel) were selected. The method of the research is qualitative, more specifically document research. For analysis of the data frequency and percentile were used. For the data collection procedure ?Visual Design and Content Evaluation Scale? and ?Values Checklist? , which were developed by the researchers, were used.The results of the study show that all of the fifty books could meet the selected criteria in terms of visual characteristics such as cover page (4,49), binding(5), paper(5), page layout(4,05), typeface(4,64) and illustration(3,80). And in terms of content characteristics such as subject/type(4,54), construction(4,76), message (4,24), character (4,49), time(5), place(4,96), language and expression(4,98), lexicology(4,97) and rhetoric(4,66), the sample books could meet the selected criteria.These books were evaluated also with respect to values they contain about character education that is getting more important recently. As a result, the most frequently mentioned values were love, respect and helping each other.Key Words: Children literature, reading habit, reading love, visual conception, characteristic of the content.