Hashimoto tiroiditi tanılı kadınlarda akdeniz diyeti'ne bağlılığın, gastrointestinal sağlık durumu ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Adherence to the mediterranean diet, evaluation of its effect on gastrointestinal health status and quality of life in women diagnosed with Hashimoto's thyroiditis
Yazar: İDİL USLUOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET AKMAN
İzmir Tınaztepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Kronik lenfositik veya otoimmün tiroidit olarak da adlandırılan Hashimoto tiroiditi (HT), vücudun bağışıklık sisteminin kendi tiroid bezine saldırdığı ve tahrip ettiği otoimmün bir bozukluktur ve hipotiroidizmin en yaygın nedenidir. Etiyolojisi tam olarak bilinmemekle birlikte patogenezinde biyolojik ve çevresel faktörlerin etkili olduğu düşünülmekte olan Hashimoto tiroiditi hastalığı kardiyovasküler, gastrointestinal, pulmoner, hematopoietik, nöropsikiyatrik ve üreme olmak üzere çeşitli sistemleri etkiler. 
Bu çalışmada HT hastalarının gastrointestinal semptom ve yaşam kalitesine odaklanılarak Akdeniz diyeti ile olan ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Araştırma Ödemiş Devlet Hastanesi dahiliye polikliniğine başvuran 42 HT hastası ile yüz yüze anket uygulaması ile yapılmıştır. Katılımcılara sosyodemografik bilgiler, antropometrik ölçümler, beslenme alışkanlıkları, MEDAS, GSDÖ, SF-36 sorularını içeren anket uygulanmıştır. 
Çalışmada elde edilen veriler SPSS 26.0 programı kullanılarak analiz edilmiş, verilerin normallik dağılımını değerlendirmek amacıyla Shapiro-Wilk testi uygulanmıştır. Normale uygun veriler için bağımsız örneklem testi ve ANOVA, normal dağılım göstermeyen veriler için Mann Whitney U testi ve Kruskal-Wallis testi kullanılmış, kategorik verilerin karşılaştırılmasında ise Ki-Kare testi ve Yates düeltmeli Ki-Kare testi tercih edilmiştir. 
Çalışmanın sonucunda Akdeniz diyetine uyum düzeyi ile GSDÖ alt grupları arasında negatif yönde anlamlı (p<0.05) bir ilişki saptanmış, yaşam kalitesi alt grupları ise Akdeniz diyetine uyum düzeyi arttıkça artış göstermiştir. Akdeniz diyeti antiinflamatuar etkisi ile HT hastalığının yönetiminde etkili bir beslenme modeli olabilir fakat gastrointestinal semptom yönetiminde uygun beslenme modelinin oluşturulması için daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Hashimoto's thyroiditis (HT), also called chronic lymphocytic or autoimmune thyroiditis, is an autoimmune disorder in which the body's immune system attacks and destroys its own thyroid gland, and is the most common cause of hypothyroidism. Although the etiology is not fully known, Hashimoto thyroiditis disease, which is considered to be influenced by biological and environmental factors in its pathogenesis, affects various systems, including cardiovascular, gastrointestinal, pulmonary, hematopoietic, neuropsychiatric and reproductive.
In this study, it was aimed to evaluate the relationship of HT patients with the Mediterranean diet by focusing on gastrointestinal symptoms and quality of life.
The research was conducted with the face-to-face survey application with 42 outpatient HT patients who applied to Odemis State Hospital Internal Medicine clinic. A questionnaire containing socio-demographic information, anthropometric measurements, eating habits, MEDAS, GSRS, SF-36 questions was applied to the participants.
The data obtained in the study were analyzed using the SPSS 26.0 program and the Shapiro-Wilk test was applied to evaluate the normality distribution of the data. Independent sample test and ANOVA were used for normal data, Mann Whitney U test and Kruskal-Wallis test were used for data that did not show normal distribution, and Chi-Square test and Yates' duel Chi-Square test were preferred for comparison of categorical data. 
Findings, a negatively significant (p<0.05) relationship was found between the level of compliance with the Mediterranean diet and GSRS subgroups, while the quality of life subgroups increased as the level of compliance with the Mediterranean diet increased. The Mediterranean diet may be an effective nutritional model for the management of HT disease with its anti-inflammatory effect, but more comprehensive studies are needed to create an appropriate nutritional model for the management of gastrointestinal symptoms