Sezaryen sonrası erken postpartum dönemde uygulanan müzik terapinin primipar annelerin anksiyete düzeyine ve emzirme başarısına etkisi
The effect of music therapy applied in the early postpartum period after cesarean section on the anxiety level and breastfeeding success of primiparous mothers
Yazar: BETÜL TEK
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK BİLGİÇ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Çalışma, spinal anestezi ile sezaryen sonrası erken postpartum dönemde uygulanan müzik terapinin primipar annelerin anksiyete düzeyine ve emzirme başarısına etkisini belirlemek amacıyla yapıldı.
        Çalışma deneysel tipte ön test son test kontrol gruplu desende yapılmıştır. Çalışma, İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi'nde Aralık 2021-Ağustos 2022 tarihleri arasında yapılmıştır. Çalışmaya örnekleme alınma kriterlerini taşıyan rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen deney (n=30) ve kontrol (n=30) grubu olmak üzere n=60 anne alınmıştır. Veriler; 'Tanıtıcı Bilgi Formu','Durumluk Anksiyete Ölçeği','Görsel Analog Ölçek','Emzirme Gözlem Formu','LATCH (Latch on the breast, Audible swallowing, Type of nipple, Comfort of breast / nipple, Hold)  Emzirme Tanılama Ölçüm Aracı' ile toplanmıştır. 
         Doğum sonrasında deney ve kontrol grubundaki annelerin üç spontan emzirme zamanında emzirme süreçlerinde gözlem yapılmıştır. Deney grubuna emzirme süreçlerinde müzik terapisi uygulanmıştır. Deney grubuna 'Durumluk Anksiyete Ölçeği' ve 'Görsel Analog Ölçek' emzirme seanslarında müzik terapi öncesi ve sonrasında, kontrol grubuna ise emzirme öncesinde ve sonrasında uygulanmıştır. Deney ve kontrol grubuna ayrıca "Emzirme Gözlem Formu" ve "LATCH Emzirme Tanılama Ölçüm Aracı" emzirme seansları sırasında uygulanmıştır.
          Yaş ortalamaları kontrol grubundaki annelerin 24,77±3,80 deney grubundaki annelerin ise 24,73±4,71'tür. Deney grubunun üç emzirme seansında durumluk anksiyete son test ölçüm puan ortalamaları azalarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0.05).  Görsel analog ölçek endişe/huzursuzluk boyutu deney grubunda üç emzirme seansında son test ölçüm puan ortalamaları azalarak anlamlı farklılık saptanmıştır. (p<0.05).  LATCH puan ortalamalarında ve emzirme sürelerinde üç emzirme seansında da kontrol grubuna göre deney grubunda istatiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. (p<0.05). Emzirme gözlem formuna göre kontrol grubuna kıyasla deney grubunda emzirme sürecinde emmeye ilişkin belirtiler daha olumlu eğilim göstermiştir. Emzirme seansları arasında emzirme başarısı ve anksiyete düzeyleri arasındaki ilişkide; deney grubundaki annelerin birinci (r: -0.473, p: 0.008)  ve ikinci (r: -0.391, p: 0.033) emzirme seansları son test anksiyete düzeyleri ile emzirme başarıları arasında negatif yönde orta düzey anlamlı ilişki saptanmıştır.
           Spinal aneztezi ile sezaryen sonrası primipar annelerde müzik terapi emzirme seanslarında anksiyete düzeyini azaltarak, emme sürecine ilişkin olumlu belirtilerin ve dolayısıyla da emzirme başarısının artmasına katkı sağlamıştır. Annelerin anksiyete düzeyi azaldıkça emzirme başarılarında artış görülmüştür.

Anahtar Sözcükler: Sezaryen, Pri̇mi̇par Anne, Anksi̇yete, Emzi̇rme Başarısı, Müzik Terapi.

Abstract:
The study was conducted to determine the effect of music therapy in the early postpartum period after the cesarean section with spinal anesthesia on primiparous mothers' anxiety level and breastfeeding success.
         The study was carried out in the experimental type pretest-posttest control group design. The study was conducted in Istanbul Başakşehir Çam and Sakura City Hospital Gynecology and Obstetrics Hospital between December 2021 and August 2022. The study included n=60 mothers in the experimental (n=30) and control (n=30) groups selected by random sampling method who met the inclusion criteria. "The Descriptive Information Form", "State-Trait Anxiety Inventory", "Visual Analogue Scale", "Breastfeeding Observation Form", and "LATCH (Latch on the breast, Audible swallowing, Type of nipple, Comfort of breast / nipple, Hold)  Breastfeeding Assessment Tool" were used during data collection.
         After delivery, observations were made on the breastfeeding processes of mothers in   the experimental and control groups at three spontaneous breastfeeding times. Music therapy was applied to the experimental group during the breastfeeding process. The "State Anxiety Inventory" and the "Visual Analogue Scale" were applied to the experimental group before and after music therapy during breastfeeding sessions, and to the control group before and after breastfeeding. In addition, the "Breastfeeding Observation Form" and "LATCH Breastfeeding Assessment Tool" were applied to the experimental and control groups during the breastfeeding sessions.
         The mean age of the mothers in the control group was 24.77±3.80 and the mothers in the experimental group were 24.73±4.71 According to the state anxiety scale, compared to the control group, the mean state anxiety posttest measurement scores of the experimental group in three breastfeeding sessions decreased and there was a significant difference (p<0.05). A significant difference was found in the visual analogue scale anxiety/restlessness dimension in the experimental group by decreasing the posttest measurement mean scores in three breastfeeding sessions (p<0.05). A statistically significant difference was found in the experimental group compared to the control group in LATCH score averages and breastfeeding durations in all three breastfeeding sessions. (p<0.05). According to the breastfeeding observation form, symptoms related to sucking during breastfeeding showed a more positive trend in the experimental group compared to the control group. In the relationship between breastfeeding success and anxiety levels between breastfeeding sessions; A moderately significant negative correlation was found between the first (r: -0.473, p: 0.008) and second (r: -0.391, p: 0.033) breastfeeding sessions post-test anxiety levels of mothers in the experimental group and their breastfeeding success.
        Music therapy in the breastfeeding sessions in primiparous mothers after cesarean section with spinal anesthesia reduced the level of anxiety, and it contributed to the increase of positive symptoms related to the sucking process and thus to the success of breastfeeding. As the anxiety level of mothers decreased, breastfeeding success increased.
Keywords: Cesarean section, Primiparous Mother, Anxiety, Breastfeeding Success, Music Therapy.