12-18 yaş arası öğrencilerin madde kullanımı ve sonuçları hakkındaki bilgi düzeyleri: Samsun ili örneği /
Yazar: FULYA ZEYNEP LEVENT
Danışman: DOÇ. DR. AHMET TURLA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Adli tıp = Forensic medicine ; Bağımlılık = Dependency ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Gençler = Youngs ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Samsun = Samsun ; Öğrenciler = Students

Özet:
Giriş: Madde kullanımı son yıllarda tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de artan sayılarda görülen, özellikle başlama yaş ortalamasının da giderek düştüğü ciddi bir halk sağlığı sorunudur. Madde kullanımının başlama nedenlerinin saptanması, özellikle gençlerin bağımlılık yapıcı maddeler ile ilgili bilgi düzeylerinin belirlenmesi yapılacak önleme çalışmalarında oldukça önemli rol oynamaktadır. Çalışmamızda; ortaokul ve lisede okuyan 12-18 yaş arasındaki öğrencilerin, bağımlılık yapıcı maddeler hakkındaki bilgi düzeylerini, madde kullanım oranlarını ve nedenlerini anket yöntemi uygulayarak saptamak, elde edilen veriler doğrultusunda gençlerde madde bağımlılığını önleme konusunda yapılacak eğitsel programlara yardımcı olacak öneriler sunulması amaçlanmıştır.
Gereç Yöntem: 2021-2022 eğitim öğretim yılı içerisinde Samsun ilinin 3 farklı ilçesinde bulunan 9 farklı okulda ortaöğretim ve lise eğitimi alan 12-18 yaş arası öğrencilere anket uygulanarak elde edilen yanıtlar değerlendirilmiştir.  
Bulgular: Katılımcıların 524'ünün (%54,8) erkek, 431'inin (% 45,1) de kadın iken 1 öğrencinin cinsiyetini "them" olarak yazdığı görülmüştür. 627 (%65,6) öğrencinin 12-15 yaş aralığında, 328'inin (%34,3) 16-18 yaş aralığında olduğu saptanmış, 1 öğrencinin yaşını belirtmediği görülmüştür. Aynı evde yaşayanların sigara, alkol ve uyuşturucu kullanım oranlarına bakıldığında uyuşturucu kullananların oranının toplam katılımcıların %1'i kadar olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların sigara, alkol, madde kullanımının yaşa göre dağılımı incelendiğinde; 12-15 yaş arası katılımcıların her üç madde için de kullanmama oranları daha yüksek saptanırken, 16-18 yaş arası katılımcılarda deneyip kullanmama, kullanıp bırakma ve hala kullanma oranlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Madde kullanımında yaş ortalamasının 15,3±3 yıl olduğu, bu ortalamanın erkeklerde 15,3±1,7 yıl olduğu, kızlarda bu soruyu yanıtlayan kimse olmadığı tespit edilmiştir. Başlama nedenlerine bakıldığında ise; her üç madde için de en sık başlama nedeninin merak olduğu, bunu stres, arkadaş ve aile etkisinin izlediği ve yaş ve cinsiyet açısından anlamlı fark olmadığı görülmüştür. Katılımcıların bağımlılık tedavisinde başvurulacak yerler konusunda bilgi düzeylerinin düşük olduğu, madde bağımlılığı, yasal boyutu konularında erkek öğrencilerin kızlara göre 12-15 yaş arası öğrencilerin 16-18 yaş arası öğrencilere göre bilgi düzeylerinin daha iyi olduğu saptanmıştır. 
Sonuç: Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de yaygınlığı giderek artan bağımlılık yapıcı madde kullanımı konusunda özellikle düşen yaş ortalamasıyla büyük risk altında olan gençlerin bilgi düzeylerinin yapılacak eğitimlerle arttırılması bağımlılıkla mücadelede önemli rol oynamaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Madde bağımlılığı, genç, öğrenci, adli boyut, eğitim

Abstract:
Introduction: Substance use is a serious public health problem, which has been seen in increasing numbers in our country as well as all over the world in recent years and the average age of onset is decreasing gradually. Determining the reasons for starting substance use, especially determining the knowledge level of young people about addictive substances plays a very important role in prevention studies. The aim of this study is to determine the level of knowledge about addictive substances, the rates and causes of substance use among secondary and high school students between the ages of 12 and 18 by applying a survey method; and also to offer suggestions by the educational programs to prevent substance addiction in young people in line with the data obtained.
Material and Method: The answers obtained by applying a questionnaire to students aged 12-18 who received secondary and high school education in 9 different schools in 3 different districts of Samsun in the 2021-2022 academic year were evaluated.
Results: While 524 (54.8%) of the participants were male and 431 (45.1%) were female, it was observed that 1 student wrote his/her gender as "them". It was determined that 627 (65.6%) students were between the ages of 12-15, 328 (34.3%) were between the ages of 16-18, and 1 student did not specify his age. When we look at the smoking, alcohol and drug use rates of the people living in the same house, it has been determined that the rate of drug users is 1% of the total participants. When the distribution of cigarette, alcohol and substance use of the participants by age is examined; Participants aged 12-15 had higher rates of non-use for all three items, while participants aged 16-18 had higher rates of not using it, quitting using it, and still using it. It was determined that the mean age for substance use was 15.3±3 years, this average was 15.3±1.7 years for boys, and no one answered this question for girls. Considering the reasons for starting; It was seen that the most common reason for starting for all three items was curiosity, followed by stress, friends and family effects, and there was no significant difference in terms of age and gender. It was determined that the level of knowledge of the participants about the places to apply for addiction treatment was low, and the knowledge levels of male students between the ages of 12-15 and students between the ages of 16-18 were better than the females, regarding the substance addiction and its legal dimension.
Conclusion: Increasing the knowledge level of young people, who are at great risk with the decreasing average age, about addictive substance use, whose prevalence is increasing in our country as well as all over the world, plays an important role in the fight against addiction.
Keywords: Substance addiction, youth, student, legal dimension, education