Eskişehir Odunpazarı geleneksel Türk konut mimarisi örnekleri
The traditional Turkish architecture of the examples Odunpazarı houses in Eskişehir
Yazar: ZEYNEP ÖZDEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞÜKRÜ SÖNMEZER
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Türk İslam Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Eskişehir = Eskişehir ; Geleneksel konut mimarisi = Traditional house architecture ; Geleneksel yerleşim = Traditional settlement ; Konut mimarisi = Housing architecture ; Türk evi = Turkish house ; Türk-İslam mimarisi = Turkish-Islamic architecture ; Türk-İslam sanatı = Turkish-Islamic art

Özet:
Bu çalışmada, tarihimizde önemli bir yere sahip olan Odunpazarı yerleşiminin, tarihsel değerlerinin saptanması ve tanıtılması esas alınmıştır. Geçmişten bugüne değerinden ve karakterinden pek bir şey kaybetmeden günümüze ulaşmayı başaran bu tarihi yerleşim, geleneksel Türk konut mimarisinin en güzel örneklerini üzerinde barındırmaktadır. Odunpazarı geleneksel Türk konut mimarisi ile ilgili yayınlanmış çok fazla eser bulunmamaktadır. Bu sebeple, çalışmada, Odunpazarı geleneksel konut mimarisine ait örnekler tüm yönleri ile incelenmiş ve aynı dönemde inşa edilmiş olan konutlarla karşılaştırılarak konu derinlemesine ele alınmıştır.Osmanlılar döneminde inşa edilmiş olan Kurşunlu Külliyesi, Odunpazarı yerleşiminin çekirdeğini oluşturmaktadır. Bu külliye etrafında gelişip şekillenen yerleşim, üzerinde barındırdığı, geleneksel dokusunu büyük ölçüde korumuş evleriyle incelenmeyi hak eden ender yerleşimlerden biridir.Odunpazarı evleri; çoğunlukla iki katlı, ahşap iskelet arası kerpiç dolgu tekniğinde yapılmış, kırma çatı ile örtülü evler olup, geleneksel Türk evi karakterine uygun özellikler sergiler. Tepe yamacına kurulmuş olan Odunpazarı yerleşiminde, konutların çoğunun günümüze ulaşmış olmasında kuşkusuz bu coğrafi konumun da etkisi olmuştur.Yalın cephe mimarilerinin yanında iç mekânda da süsleme alanları olarak bilinen kapı, tavan, dolap ve ocak bölümleri çoğu örnekte yalnızca işlevsel amacıyla kullanılmış olan Odunpazarı evleri, uygulanan plan, teknik ve kullanılan malzeme açısından Geleneksel Türk konut mimarisi içerisinde önemli bir yere sahiptir.ANAHTAR KELİMELER: Odunpazarı, Eskişehir, Türk Evi, Konut Mimarisi

Abstract:
In this thesis, evaluating and overviewing the historical values of Odunpazarı Settlement, where has an important place in our history, is based on. This historical settlement achived to reach to our present time without losing anything from its value to date has the most excellent samples of traditional architecture of Ottoman housing. There is not so many works released about Odunpazari traditional architecture of Turkish housing. Consequently, in this thesis, examples about traditional architecture of housing is studied detailed and handled deeply, comparing to dwellings constructed in the same epoch.Kurşunlu Külliye (complex of buildings adjacent to mosque) which was builten duting the Ottoman Period constitutes the core of Odunpazarı Settlement. The settlement formed and developed around this Külliye is one of the rare settlements deserved to be examined with its houses which protected their classical structures.Odunpazarı-Houses, generally with two flats, errected with brick filling between wooden skeleton technique, covered with a jerkin head, exhibits the samples appropriating the character of tradiotional Turkish housing. Odunpazarı settlement established on an hillside helps the most of the houses reach to our present time with its geographical location.Beside the plain facade architecture, Odunpazarı Houses whose door- ceiling and cupboards which are known as decoration fields in interior spaces and fireside parts which are used only for functional purpose in many samples, has an important place in traditional architecture of Turkish housing in terms of plan, technique applied and material used.KEY WORDS: Odunpazarı, Eskişehir, Turkish House, Housing Arhitecture