Urtica dioica (ısırgan otu) bitkisinin Türkiye'deki etnobotanik önemine dair, bölgesel antioksidan kapasitesi, toplam fenolik içeriği ve moleküler düzeydeki farklılıklarının tespiti
Determination of Urtica dioica (nettle)'s regional antioxidant capacity, total phenolic compound and its differences at moleculer level to understand ethnobotanic importance in Turkey
Yazar: GAMZE AKDENİZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İFFET İREM UZONUR
Fatih Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: RAPD-PCR = RAPD-PCR ; Urtica dioica L. = Urtica dioica L.

Özet:
Urtica dioica (ısırgan otu), Urticaceae familyasında bulunan bir bitkidir. Urticaceae familyası tropik ve subtropik bölgelerde yetişen bitki grubudur. Dünya üzerinde çok geniş yayılış alanına sahip olan bu familyanın ülkemizde 5 türü bulunmaktadır. Bunlardan biri olan U. dioica içeriğindeki çok yönlü kimyasal zenginliklerden dolayı tüm bitki kısımları geçmişten günümüze halk hekimliği, gıda, boya, lif, gübre üretimi ve kozmetik sanayisinde çeşitli amaçlarla kullanılmaktadır. En belirgin morfolojik özelliği yakıcı tüyleridir ve bu sayede halk arasında kolayca tanınmaktadır.Etnobotanik açıdan çok büyük bir öneme sahip olan U. dioica'nın, toplam fenolik içerik ve toplam antioksidan kapasite tayini metanol ve su çözücüleriyle incelenip en faydalı biçimde kullanımının sağlanması amaçlanmıştır.Türkiye'nin farklı şehirlerinden ve farklı dönemlerde toplanan ısırgan otu örneklerinin online veritabanları kullanılarak U. dioica'ya özgü primer seti dizayn edilmiş ve moleküler tür tayini yapılmıştır. Bölgesel ve şehirsel farklılıkları incelemek amacıyla RAPD-PCR yöntemi kullanılmış ve uygun primerler belirlenerek örneklerin DNA seviyesinde benzerlik ve farklılıkları, hem tür içi hem birey içi düzeyde incelenmiştir.Sonuç olarak, toplam antioksidan kapasite ve toplam fenolik madde miktarlarının şehirlere göre değişim gösterdiği, sanayi bölgesi ve kirlilik oranı yüksek şehirlerde bu tür yararlı bileşiklerin miktarlarında azalma olduğu görülmüştür. Bunun yanında morfolojik olarak aynı olan U. dioica bitkisi ile yapılan RAPD-PCR sonuçlarına göre farklı sonuçların olduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Isırgan otu, toplam antioksidan kapasite, toplam fenolik madde miktarı, RAPD-PCR.

Abstract:
Urtica dioica is a kind of plant which is a member of Urticaceae family. Urticaceae family groups in tropic and subtropic regions. There are 5 species in our country, whereas it spreads of a wide area around the world. U. dioica is a one of these species, which includes high diversity of chemicals. Because of that diversity, all parts of the plants are used in medical treatment, nutrient, dye, fiber, dropping production and cosmetic industry from past to today. Searing feather are the most common morphological characteristic that?s why, it?s easily recognized by the people.The objective of this thesis is to determine total phenolic compounds and total antioxidant capacityto observe with the methanol and water solvents and to use it with the maximum efficiency.It?s U.dioica collected from different cities in different times. Online databases were used for designing spesific set of primers determinate molecular species. To observe the differences between regions and between cities RAPD-PCR methods was used. Differences and similarities of DNA were observed among the species and among the same plant by using spesific primers.As a result, its proved that there are changes of total phenolic compounds and total antioxidant capacity among the cities. And also, the amount of beneficial compounds decreases in industrial region and highly polluted cities. At the same time it?s proved that morphologial similar U. dioica plant has different RAPD-PCR results.Keywords: Nettle, total antioxidant capacity, total phenolic compounds, RAPD-PCR.