Opioid kullanım bozukluğu olan bireylerde, bilgisayar destekli bilişsel iyileştirme yönteminin klinik ve bilişsel etkileri: Prospektif randomize kontrollü bir çalışma
Clinical and cognitive effects of computer assisted cognitive remediation method in individuals with opioid use disorder: A prospective randomized controlled trial
Yazar: NİHAL TAŞTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. MEDİNE YAZICI GÜLEÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Bilişsel tedavi = Cognitive therapy ; Dürtüsel davranış = Impulsive behavior ; Eroin bağımlılığı = Heroin dependence ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Neurobilişsel işlevler = Neurocognitive functions ; Opioidler = Opioids ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; Psikiyatrik rehabilitasyon = Psychiatric rehabilitation

Özet:
Giriş ve amaç: Madde kullanım bozukluklarında bilişsel alanlarındaki yetersizlikler
bireysel ve toplumsal sorunlar yaşanmasına neden olmakla birlikte tedavi etkinliğini
de belirleyen önemli bir problemdir. Bilişsel iyileştirmenin nöropsikiyatrik pek çok
hastalıkta yararlılığı gösterilmiştir. Bağımlılık alanında da yeni tedavilere ihtiyaç
duyulmaktadır. Relapslarla giden ve yeterince uzun remisyon süreleri sağlanamadığı
bilinen opioid kullanım bozukluğunda bilgisayar destekli bilişsel iyileştirme
uygulamalarının maddeden uzak kalma süresi, tedavi motivasyonu, dürtüsellik ve
aşerme üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Gereç ve yöntem: Bu çalışma, Nisan 2019- Mayıs 2020 tarihleri arasında Sağlık
Bilimleri Üniversitesi Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma
Hastanesi'nde yürütülmüştür. AMATEM Kliniğine başvuran, dahil etme kriterlerine
uygun ve araştırmaya katılmayı kabul eden Opioid kullanım bozukluğu olan ve
buprenorfin+nalokson tedavisi ile takip edilen 60 hasta alınmıştır. Tedaviden ayrılan
hastalar sonrası kalan 54 hasta randomizasyonla tedavi gruplarına dağıtılmıştır. Tüm
hastalara başlangıçta ölçek ve değerlendirmeler yapılmıştır. Çalışma grubu hastalarına
standart tedaviye ek olarak haftada 3-4 kez, 4 hafta boyunca toplamda 12 seans
bireysel ve her seansta 8 farklı egzersizin uygulandığı bilgisayar destekli bilişsel
iyileştirme yapılmış, kontrol grubu hastalara ise yalnızca standart tedavi
uygulanmıştır. Başlangıçtaki 48 hastadan 1 aylık takip süresi sonunda kalan 41
hastanın tedavi motivasyonu, aşerme, bağımlılık şiddeti, hastalık şiddeti,
özbildirimsel ve davranışsal dürtüsellik değerleri yeniden ölçülmüştür. 3 ay sonunda
ise hastalara ulaşılarak remisyon durumları değerlendirilmiştir.

Bulgular: Çalışmamızın birincil sonuçlarına göre; 1 ay tedavi devamlılığı olan
hastaların 3 aylık takibinin sonunda; çalışma grubunda 17 (%89,5) kişide remisyon, 2
(%10,5) kişide relaps varken; kontrol grubunda 7 (%31,8) kişide remisyon, 15 (%68,2)kişide relaps saptanmıştır. İkincil sonuçlarımıza göre ise; bilişsel iyileştirme
uygulanan çalışma grubu hastalarında madde isteği (aşerme) ve bağımlılık şiddetinin
azaldığı, özbildirimsel ve davranışsal dürtüsellik değerlerinde belirgin azalmanın
olduğu ve tedavi yanıtında iyileşmenin daha fazla olduğu tespit edilmiştir.

Tartışma ve Sonuç: Çalışmamızda buprenorfin+nalokson tedavisine ek olarak
uygulanan bilgisayar destekli bilişsel iyileştirme yönteminin opioid kullanım
bozukluğu olan bireylerde tedavi yanıtını iyileştirdiği, remisyonu artırdığı, klinik ve
bilişsel açıdan olumlu etkilerinin olduğu gösterilmiştir. Bu sonuç, bağımlılık alanında
bilişsel iyileştirme uygulamalarının tedavi programlarına eklenebileceğini
düşündürmektedir.

Abstract:
Introduction and objective: Substance use disorders are associated with significant
cognitive impairments and these impairments can cause many individual or social
problems besides poor treatment outcomes. Recently, cognitive remediation has been
shown to be effective in so many neuropsychiatric disorders. Addiction,still maintains
its importance for society, is a kind of relapsing-remitting disorder and causes so many
individual and social problems .In this study, it is aimed to evaluate the effects of
computer-assisted cognitive remediation method on retention from drugs, treatment
motivation, impulsivity and craving in opioid use disorder.

Method: This research was carried out between April 2019 and May 2020 in the
University of Health Sciences Erenkoy Psychiatric and Neurological Diseases
Training and Research Hospital. 60 patients aplied to the AMATEM Clinic, accepted
to participate to the study , defined as opioid use disorder and given the buprenorfine
and naloxone combination treatment were included in it. Several patients left the study
iniatially. Then, 54 patients were randomly assigned to recieve treatment as usual
(TAU) or additional cognitive remediation methods. The intervention group
completed four weeks and 3 to 4 sessions per week, totally 12 sessions, indivudially
and 8 different egzersizes applied.whereas the control group received TAU only. Of
the initial 48 patients, 41 patients remained at the end of the first follow-up period.
Initially and at the end of the first month, treatment motivation, impulsivity ,delay
discounting, craving, addiction severity and disease severity scores measured. After 3
months patients were contacted and their remission status was evaluated.

Results: To the primer outcomes of our study: at the end of the 3-month follow-up of
patients with 1-month treatment continiuty; in the study group, 17 (89.5%) people had remission and 2 (10.5%) people had relapse; In the control group, 7 (31.8%)
individuals had remission and 15 (68.2%) relapses. According to the secondary
outcomes of the study; It was determined that craving and addiction severity
decreased, there was a significant decrease in self-reported and behavioral impulsivity
values, and the improvement in treatment response was higher in the study group
patients who underwent cognitive remediation.

Discussion and Conclusion: In our study, it was shown that computer-assisted
cognitive remediation method applied in addition to buprenorphine / naloxone
treatment improves treatment response, increases remission, and has positive clinical
and cognitive effects in individuals with opioid use disorder. This result suggests that
cognitive remediation practices can be added to treatment programs in addiction.