Sporcularda vücut kompozisyonu ile denge parametreleri arasındaki ilişki
Correlations between body composition and balance parameters in athletes
Yazar: MERAL MİYAÇ GÖKTEPE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET GÖKTEPE
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Spor = Sports
Dizin: Denge = Equilibrium ; Dinamik dengeleme = Dynamic balancing ; Sporcular = Sportsmen ; Statik denge = Static balance ; Vücut bileşimi = Body composition

Özet:
Bu araştırmanın amacı; Sporcularda vücut kompozisyonu ile denge parametreleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Çalışmaya son bir yıl içerisinde cerrahi müdahale görmemiş 6 erkek – 6 kadın milli atlet, 7 erkek - 7 kadın milli kayakçı, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesinde öğrenim gören 14 erkek - 11 kadın sedanter yine okul takımlarında oynayan 28 erkek - 9 kadın futbolcu, 8 erkek - 6 kadın hentbolcü olmak üzere toplam 77 sporcu 25 sedanter dahil edilmiştir. Katılımcılara ilk olarak boy ve kilo ölçümü yapıldı. Sonra sırasıyla vücut kompozisyonu ölçümü, deneklerin denge platformuna uyum sağlamaları için deneme ölçümleri, son olarak denge ölçümleri yapılarak çalışma sonlandırıldı. Vücut kompozisyonuna ilişkin veriler, Bodystat®1500 Vücut Analizi (Impedansmeter) cihazı kullanılarak, Denge ölçümüne ilişkin veriler ise TecnoBody Pro-Kin Type B 252 Test Cihazı kullanılarak elde edildi. Bu araştırma AİÇÜ, BESYO, Fizyoloji Labaratuvarında yapılmıştır. İstatistiksel değerlendirme SPSS 22.0 (SPSS Inc., Chicago, IL, USA) programı kullanılarak yapılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler ortalama, standart sapma, minimum ve maksimum değerler olarak sunulmuştur. Normallik sınaması Shapiro-Wilk testi ile gerçekleştirilmiştir. Ölçümü yapılan parametreler arasındaki ilişkinin tespit edilmesinde korelasyon analizi uygulanmıştır. Normal dağılım gösteren parametrelerde Pearson korelasyon katsayısı ve normal dağılım göstermeyen parametrelerde Spearman korelasyon katsayısı dikkate alınmıştır. Sonuçlar %95 güven aralığında değerlendirilip, p<0.05 değeri anlamlı kabul edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre; çalışmaya katılan sporcu ve sedanterlerin çift ayak statik denge testi ortalama değerleri incelendiğinde; sporcuların sedanterlerden daha iyi olduğu görülmektedir. Dinamik denge değerleri ise erkek sporcuların erkek sedanterlerden daha iyi olduğu, kadın sporcu ve kadın sedanterlerin değerlerinin birbirine çok yakın olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca deneklerin vücut kompozisyonu incelendiğinde; Sporcuların vücut yağ oranı, vücut yağı, yağsız kütle, bazal metabolik hız, impedans değerlerinin sedanterlere göre daha az olduğu, vücut sıvısının ise sedanterlerin sporculardan daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca sporcuların vücut yağ yüzdesi, yağ miktarı, kuru kütle, yağsız kuru kütle, vücut sıvısı, bazal metabolik hız, vücut kitle indeksi, impedans değerleri ile statik ve dinamik denge arasında ilişkinin olmadığı tespit edilmiştir. Araştırmanın sonucunda; Sporcularda statik denge değerleri sedanterlerden daha iyi olduğu, Dinamik denge değerleri ise erkek sporcuların erkek sedanterlere göre daha iyi olduğu, fakat kadın sporcuların kadın sedanterlerle birbirine çok yakın olduğu tespit edilmiştir. Sporcuların vücut yağ oranı, vücut yağı, yağsız kütle, bazal metabolik hız ve impedans değerlerinin sedanterlere göre daha az olduğu, vücut sıvısının ise sedanterlerin sporculardan daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Vücut kompozisyonu ile statik ve dinamik denge arasında ilişkinin olmadığı tespit edilmiştir.


Anahtar kelimeler: Sporcu, Vücut kompozisyonu, Statik denge, Dinamik denge

Abstract:
This study aims at determining the correlations between body composition and balance parameters in athletes. 6 male and 6 female national team athletes, 7 male and 7 female national team skiers, 14 male and 11 female sedentary students attending Ağrı Ibrahim Çeçen University, 28 male and 9 female footballers who were in the school team of the same university, as well as 8 male and 6 female handball players – and thus a total of 77 athletes and 25 sedendaty athletes – who had not undergone medical operations in the last one year were included in the research. The participants' height and weight were measured initially. Then, their body composition was measured, trial measurements were performed so that they could adjust to the balance platform, and finally balance measurements were performed. The data on body composition were collected with Bodystat®1500 impedancemeter – equipment for body analysis, and the data concerning balance measurements were collected with test equipment called Technobodypro-Kin Type B 252. The study was done in the physiology laboratory of Ağrı Ibrahim Çeçen University School of Physical Education and Sports. The SPSS 22.0 (SPSS Inc., Chicago II, USA) programme was used in statistical analyses. The data obtained were represented in averages, standard deviations, and in minimum and maximum values. Normality test was done through Shapiro-Wilk test. Correlation analysis was employed in determining the correlations between the parameters measured. Pearson's correlation coefficient was taken into consideration in parameters with normal distribution whereas Spearman's correlation coefficient was taken into consideration in parameters with no normal distribution. The results were evaluated in the 95% reliability interval, and the value of p<0.05 was considered significant. Accordingly, on examining the double feet static balance test averages for athletes and sedentary athletes, it was found that athletes were better than sedentary athletes. Values for dynamic balance demonstrated that male athletes were better than sedentary athletes and that the female athletes had values similar to sedentary athletes'. In addition to that, on examining participants' body compositions, it was found that athletes' body fat proportion, body fat, fat-free mass, basal metabolic rate and impedance values were lower than sedentary athetes' values but that their bodily fluid was more than sedentary athletes'. It was also found that there were no correlations between athletes' body fat percentages, amount of fat, dry mass, fat-free dry mass, bodily fluid, basal metabolic rate, body mass index, impedance values and static and dynamic balance. In consequence, it was found that athletes had better static balance values than sedentary athletes, that male athletes had better dynamic balance values, but that female athletes had values closer to sedentary athletes'. Besides, it was also found that athletes' values for body fat proportion, fat-free mass, basal metabolic rate, and impedance values were lower than those of sedentary athletes'. No correlations were found between body composition and static balance and dynamic balance.


Key words: Athlete, body composition, static balance, dynamic balance