Oral likenoid lezyonların etyolojisinde dental restoratif materyallerin rolünün incelenmesi ve tedavi sonuçlarının değerlendirilmesi
Investigation of dental restorative materials role in the etiology of oral lichenoid lesions and evaluation of treatment results.
Yazar: GÖKÇEN KARATAŞLI
Danışman: PROF. HAKKI TANYERİ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry ; Patoloji = Pathology
Dizin: Liken planus = Lichen planus

Özet:
Oral liken planus, en sık görülen non-infeksiyöz inflamatuvar ağız mukozası hastalığıdır. Bu lezyonlar, oral mukozanın diğer oral likenoid lezyonları ile klinik ve histopatolojik olarak ileri derecede benzerlik göstermekle birlikte klinik seyirleri, tedavileri ve prognozları bakımından farklılıkları nedeniyle klinik ve histopatolojik olarak ayrıcı tanısı yapılması gereken hastalıklardır. Günümüzde halen oral liken planusu diğer oral likenoid lezyonlardan ayıracak güvenli bir metodun bulunmadığı söylenmektedir. Önerilen tanı kriterlerinin geçerliliği ve güvenirliliği hakkında mevcut literatürlerde herhangi bir çalışma bulunmaması nedeniyle, klinik veya histopatolojik teşhise tek başına güvenilmemesi gerekmektedir.Bu nedenle, yaptığımız çalışmada restoratif veya protetik rehabilitasyon amacıyla kullanılan dental materyaller ile topografik olarak ilişkili oral likenoid lezyonların klinik ve histopatolojik özelliklerini araştırılması amaçlandı. Çalışmadan elde edilen sonuçlar, literatür ile karşılaştırılarak, mevcut tanı kriterlerinin oral liken planus ile oral likenoid lezyon teşhisindeki önemi değerlendirildi.Sonuç olarak oral liken planus ile oral likenoid lezyon arasındaki ayırımın tek başına histopatolojik kriterler ile yapılabilmesinin mümkün olmadığı ve likenoid lezyonların klinik ve histopatolojik özellikleri göz önüne alarak kıyaslayan mevcut klinik ve histopatolojik tanı kriterlerinin, olguların yaklaşık %30'unda bu ayırıma yardımcı olamadığı belirlendi. Ancak subepitelyal perivasküler lenfositik infiltrasyonun derine doğru devam ettiği veya bazal tabakada dejenerasyonun belirgin olmadığı ancak subepitelyal bant oluşturan veya oluşturma eğilimi gösteren, derinde perivasküler komponenti olan olgularda, oral liken planustan güvenilir bir şekilde uzaklaşılabileceği tespit edildi.

Abstract:
Oral lichen planus is one of the most common noninfectious disease of the oral mucosa. Although, these lesions show similar clinic and histopathologic features with other lichenoid lesions of oral mucosa, differential diagnosis should be made clinicaly and histopathologically hence their clinical follow up, treatment and prognosis is different. Today there is no reliable method to make distinction between oral lichen planus and oral lichenoid lesions. Due to lack of validation report of proposed diagnostic criteria in the literature, not to be relied on clinical or histopathological diagnosis alone is required.Therefore in this study, the aim was evaluation of clinical and histopathological features of oral lichenoid lesions associated with dental materials used in restorative and prosthodontic rehabilitation. Results of the study was compared with literature and present diagnostic criteria importance was evaluated on diagnosis oral lichen planus and oral lichenoid lesions.In conclusion, distinction can not be made between oral lichen planus and oral lichenoid lesions only with histopathological criteria alone and it is showed that present clinical and histopathological diagnostic criteria which compares by considering clinical and histopathological features, do not contribte to this distinction almost in the 30% of the cases. However OLP can be safely withdrawn in cases which deep perivascular component and subepithelial perivascular lymphocytic infiltration goes deep or in those when degeneration is not noticeable on basal layer but forms or tends to form a subepithelial band.