Çocukluk çağı kekemeliğini değerlendirme testinin (test of childhood stuttering) Türkçe'ye uyarlanması, geçerlik ve güvenirliğinin araştırılması
Adaptation of the test of childhood stuttering (tocs) to the Turkish and assessment of its validity and reliability
Yazar: AYŞE MUTLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEN KÖSE
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Kekemelik = Stuttering ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Çocuklar = Children ; Çocukluk dönemi = Childhood

Özet:
Kekemelik, çocuklarda yaygın olarak görülen konuşma bozukluklarından biridir. Bu nedenle değerlendirilmesi ve tanılanması uzun yıllardır araştırmacıların ilgilendikleri bir odak olmuştur. Bu çalışmanın amacı; Test of Chilhood Stuttering (TOCS)'in Türkçe'ye uyarlanması, geçerlik ve güvenirliği yapılarak ülkemize kazandırılmasıdır. Çalışmaya yaşları 4 – 12,11 ay arasında değişen kız ve erkeklerden oluşan 100 çocuk dahil edilmiştir. Katılımcılar, kekemeliği olan 50 çocuk ile herhangi bir dil ve konuşma bozukluğu olmayan normal akıcılığa sahip 50 çocuk olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. TOCS'un çevirisi Uluslararası Hayat Kalitesi Değerlendirme Projesi (IQOLA) tarafından önerilen kültürler arası kılavuz kullanılarak gerçekleştirildikten sonra normal akıcı konuşan 20 çocuk pilot çalışma kapsamında değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonucunda, TOCS'un uygulama kitabı üzerindeki resimlerin bazıları Türk kültürüne uygun resimler ile değiştirilmiştir. Testin geçerliği için; içerik (pilot çalışma ve uzman görüşleri), yapı (katılımcıların test performansı, uç grupların karşılaştırılması, modalite test puanı korelasyonu, faktör analizi ve iç tutarlılık) ve ölçüt geçerliği (TOCS-TR ve Kekemelik Şiddetini Değerlendirme Aracı-4-TR (SSI-4-TR) korelasyonu) analizleri yapılmıştır. Güvenirliği için; iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı), istikrarlılık (7 kekeme 5 normal akıcı konuşan toplam 12 birey 7-10 gün içinde yeniden değerlendirilerek test-tekrar test korelasyonu) ve eşdeğerlilik (puanlayıcılar arası güvenirlik katsayısı) analizleri yapılmıştır. Çalışma sonuçları incelendiğinde; TOCS'un Türkçe versiyonunun güvenilir ve geçerli olduğu görülmüştür. Çocukluk çağı kekemeliği olan çocukların ayırt edilmesinde, özelliklerinin belirlenmesinde, değerlendirilmesinde ve kekemelik şiddetinin belirlenmesinde kullanılabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Stuttering is one of the common speech disorders observed in children. Therefore, the assessment and diagnosis of the stuttering has been a focus of interest for the researchers during many years. The aim of this study was to adapt the Test of Childhood Stuttering (TOCS) into Turkish language with testing the validity and reliability of the adaptation. The study included 100 children of boys and girls aged between 4 years and 12 years and 11 months aged. The participants were separated into two groups: 50 children with stuttering and 50 children with normal fluency without any language and speech disorders. After the translation of TOCS's into Turkish language, translation realized via the means of intercultural guideline recommended by the International Quality of Life Assessment Project (IQOLA), 20 children with normal fluency were assessed within the scope of the pilot study. As a result of the assessment, some of the TOCS application book pictures were replaced with suitable ones for Turkish culture. The content (pilot study and expert opinions), structure (test performance of participants, comparison of end groups, modality test score correlation, factor analysis and internal consistency) and criterion validity (TOCS-TR ve (Stuttering Severity Insturument-4-TR) SSI-4-TR correlation) were analyzed for the validity of the test adaptation. The internal consistency (Cronbach Alpha coefficient), consistency (total number of 12 individuals, 7 are stuttering and 5 with normally fluently, were test- and retested within 7-10 days for correlation) and equivalence (interrater reliability) were analyzed for the reliability of the test adaptation. When the results of the study were examined; the Turkish adaptation of TOCS (TOCS-TR) observed as reliable and valid. TOCS-TR will be useful to the assessment of the severity of stuttering children and differentiating and determining of their characteristics.