Eleştirel jeopolitik çerçevesinde darfur krizi
Darfur crisis in a critical geopolitical framework
Yazar: MÜCAHİT HARUN BIYIKLI
Danışman: DOÇ. DR. MÜNÜR BİLGİLİ
Marmara Üniversitesi / Orta Doğu ve İslam Ülkeleri Araştırmaları Enstitüsü / Ortadoğu Coğrafyası ve Jeopolitiği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
Jeopolitik kavramı, 19. yüzyılın başından itibaren ülkelerin uluslararası sistemini ve güç mücadelelerini etkileyen bir bilim dalı olmuştur. Uluslararası ilişkiler disiplininde soğuk savaş süreci içerisinde jeopolitik algı değişerek bu alanda yeni bir kavram olan eleştirel jeopolitik adını almıştır. Bu kapsamda jeopolitik algısı sadece konum, sınır, genişlik ve bütünlük gibi coğrafi kavramlardan ziyade ekonomik, sosyal, askeri, siyasi, teknolojik ve kültürel değerleri ön plana çıkaran kavramlarla geliştirilerek değerlendirilmiştir. Jeopolitik söylemlerin dış politikadaki etkisi ve önemi giderek tartışılmaya başlanmış olup, özellikle eleştirel yaklaşımlar jeopolitik nedenlerin temeline inerek, gerçekliğin nasıl bir yapıda inşa edildiği, meşruiyet kazandığı ve sunulduğu sürecine odaklanmıştır. Bu kapsamda Sudan, doğalgaz, petrol ve diğer yeraltı kaynakları açısından Afrika'daki jeopolitik konumu itibariyle küresel güç planlamaları için kilit konumunda olup, bölgeyi kontrol altına alabilmek için gerek bölgesel teşviklerle gerekse yerel sebeplerle de olsa bir krize dönüştürülerek, bu krizin yaygınlaşması ve devamının sağlanması küresel aktörlerin planlarına uygun şekilde yönlendirmeleri ve verdikleri destekler doğrultusunda gerçekleşmiştir. Çalışmada jeopolitik ve eleştirel jeopolitik kavramları kapsamlı bir şekilde ele alınarak, Darfur krizi ve nedenleri incelenmiştir. Darfur krizi, öne sürülen argümanlar ile krizin ortaya çıkmasında hiç kuşku yok ki bölgenin jeopolitiğinin ve enerji yatırımlarının etkisinin büyük ölçüde etkili olduğu aşikardır. Bu çalışmada, Darfur krizi eleştirel jeopolitik çerçevede okunmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Since the beginning of the 19th century, the concept of geopolitics has been a branch of science affecting the international system and power struggles of countries. In the discipline of international relations, the geopolitical perception has changed during the Cold War process and has become a new concept in this field, critical geopolitics. In this context, the geopolitical perception has been evaluated by developing concepts that emphasize economic, social, military, political, technological and cultural values rather than geographical concepts such as location, boundary, breadth and integrity. The impact and importance of geopolitical discourses in foreign policy has begun to be debated and especially critical approaches have focused on geopolitical reasons, on how the reality is constructed, legitimized and presented. In this context, Sudan is a key factor in global power planning in terms of its geopolitical position in Africa in terms of natural gas, oil and other underground resources. actors' guidance and support. In this study, the concepts of geopolitics and critical geopolitics are discussed in detail and Darfur crisis and its causes are examined. Darfur crisis and the arguments put forward, there is no doubt in the emergence of the crisis that the geopolitics of the region and the impact of energy investments are highly influential. In this study, Darfur crisis is tried to be read in a critical geopolitical framework.