Park halindeki uçaklarda gövde içi yangınların söndürülmesi için bir model önerisinin geliştirilmesi
The developıng a model proposal for extınguıshıng ın-fuselage fıre of aırcrafts whıch stands on parkıng spots
Yazar: SİNAN TÜRKEL
Danışman: PROF. DR. HAKAN SERHAD SOYHAN
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Yangın Güvenliği ve Yanma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Bu çalışmada, havaalanları park yerlerinde bulunan hava araçlarının gövde içlerinde çıkabilecek yangınların söndürülme modelleri araştırılmıştır. İncelenen modeller üç boyutlu grafik programı ile tasarlanmış ve yorumlanmıştır. Araştırma havaalanlarının yangın söndürme faaliyetlerini yürüten yangın ekiplerini de bütünü ile ele almıştır. Bunun amacı ise faaliyet/uygulama esasının incelenmesidir. Akabinde hava alanlarının yangın güvenliğinin sağlanmasında ki faktörlerin önemine bahsedilmiştir. Hava aracında kullanılan ağırlıklı yapı maddelerinin özellikleri ve bunların çıkardığı toksik gazların insan hayatına zararları konusunun üzerine durulmuştur. Modeller incelendiğinde esasen iki temel başlık kullanılmıştır. Bu iki başlık ayrı ayrı ikişer başlığa ayrılarak toplamda dört proje üzerinde durmamızı sağlamıştır. Bunlardan biri süngü lans diye tabir ettiğimiz ucu sivri ve delici özelliğe sahip nozulun park yerlerinde bulunan yangın söndürme cihazlarında kullanılmasıdır. Bir diğeri ise yine süngü lansın park yerlerinde bulunan yangın dolaplarına yerleştirilmesidir. Bu yangın dolabında süngü lans, yangın hortumu, köpük mikseri (melanjörü) ve köpük bulundurularak bir yangına müdahale (gövde içi yangınlar için) istasyonu kurulması amaçlanmıştır. Diğer iki başlığımızın esası ise hava aracı içerisinde manuel olarak yangın söndürme sistemi dizayn edilmesidir. Bir sistemde askılı bir şekilde bulunan 'bonpet' diye tabir edilen yangın söndürme (patlayabilir özellikte) kapsülünün kullanılmasıdır. Son araştırılan ve tasarlanan sistem ise elektrik sistemi kurulmadan tamamen ısı etkileşimi ile aktif hale gelen yangın söndürme sistemidir. Araştırma ile tasarlanan yangına müdahale teçhizatlarının ve yangına müdahale sistemlerinin gövde içi yangınlarda aktif olarak kullanılmasının (ayrı ayrı olarak) yangın güvenliğine katkı sağlayacağı değerlendirilmiştir.

Abstract:
In tis study, the models of extinguishing the fires that may occur inside of the fuselage of aircrafts in the parking spaces of airports have studied. The models were designed and interpreted with three-dimensional graphics program. The research addresses the issue of the fire crews carrying out the fire extinguishing activities of the airports. The purpose of this is to examine the principle of activity / practice. Subsequently, the importance of factors in ensuring the fire safety of airports was mentioned. The properties of predominant building materials used in aircraft and the harmful effects of toxic gases on human life are discussed. When you look deep into the study, you'll realize that fundamentally two main heading were used. Each heading has own two subheads and this allows us to focus on a total of four projects. One of these is the use of nozzle which is called as wedge-type (piercing), which has a pointed and penetrating tip, in the fire extinguishing devices in the parking spaces. The other is that be placed of the piercing nozzle into the fire cabinets in the parking spaces. It is aimed to establish a fire intervention station with this fire cabinet which has a fire hose with piercing nozzle, foam mixer (melange) and foam to intervene the fires which may occur inside of the fuselage of aircrafts. The other two headings are based on the design of a manual fire extinguishing system in the aircraft. Basically the idea is the usage of a fire extinguisher (explosive) capsule which is called 'bonpet' located as hanged in the system. The last researched and designed system is the fire extinguishing system which is activated by heat interaction without the installation of electrical system.It has been evaluated that actively (separately) usage of fire extinguishing equipment and fire extinguishing systems designed in this very research will significantly contribute the fire safety.