Kafeterya diyet uygulanarak oluşturulan metabolik sendromun ratlarda diş çekim soketi iyileşmesi üzerine etkisinin mikro-CT ile değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of metabolic syndrome applied by cafeteria diet on the improvement of dental socket in rats by micro-CT
Yazar: OSMAN DURSUN
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH İLKER ÖZEÇ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Diyet = Diet ; Diş çekimi = Tooth extraction ; Hiperglisemi = Hyperglycemia ; Hiperinsülinizm = Hyperinsulinism ; Kırık iyileşmesi = Fracture healing ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Sıçanlar = Rats ; Yara iyileşmesi = Wound healing

Özet:
Kaybedilen diş kaybedilmiş bir organdır ve bu durumun rekonstrüksüyonu için diş çekim boşluğu ideal şekilde iyileşmelidir. Diş çekiminden sonra alveolar kemikte rezorpsiyon oluşmaktadır. Oral dokularda meydana gelen bu rezorpsiyonların düzeltilmesi için diş hekimliğinde birçok araştırma ve çalışma yapılmaktadır. Vücut bir bütündür ve beslenme temel yapıyı oluşturmaktadır. 2. Dünya Savaşı'ndan sonra rafine gıdaların artışı ile yüksek karbonhidratlı ve yüksek yağlı beslenme neticesinde sistemik problemlerdeki artış dikkat çekmektedir. Metabolik sendrom, insülin direnciyle başlayan abdominal obezite, diabetes mellitus, dislipidemi, hipertansiyon ve koroner arter hastalığı gibi sistemik bozuklukların birbirine eklendiği ölümcül bir endokrinopatidir. Metabolik sendrom tüm organlara olduğu gibi kemik doku için de bir tehdittir. Kafeterya diyet olarak literatürde yer alan diyette yüksek karbonhidrat, yüksek yağlı ve zayıf posa içerikli yüksek enerji içeren besinler bulunur. Bu diyet modeli günümüzde toplumda yaygın olarak gözlenen 'Batı tarzı' diyete çok benzemektedir. Atıştırma alışkanlığının kazanıldığı bu diyet modelleri ile vücuda devamlı bir besin girişi olmaktadır. Bu beslenme şekli ile beraber hiperinsülinemi, hiperlipidemi, obezite gibi birçok birbiri ile ilişkili sistemik sorunlarda artış meydana gelmektedir. Böylece organizmada metabolik sendrom indüklenmiş olmaktadır. Günümüzde metabolik sendromun modellemesi deney hayvanlarına uygulanan kafeterya diyeti ile yapılmaktadır.   
   Bizim bu çalışmadaki amacımızı ise kafeterya diyet ile beslenerek metabolik sendrom oluşturulan ratlarda, metabolik sendromun kemik iyileşmesi üzerine etkisinin diş çekim soketi iyileşmesi değerlendirilerek incelenmesidir. Böylece kemik doku kayıplarını en aza indirebilmek için beslenmenin de önemi vurgulanmış olacaktır.
   Çalışmamızda 20 adet erkek Wistar albino cinsi rat kullanılmış ve 10'arlı 2 grup oluşturulmuştur. Kontrol grubu (K) ve kafeterya grubu (CAF) olarak ikiye ayrılan hayvanların beslenmelerinde kontrol grubuna standart yem verilirken, kafeterya gruba standart yeme ilave olarak paketli market gıdaları verilmiştir. Market gıdaları; pirinç patlağı, mısır ve patates cipsi, kraker, çeşitli çikolatalar ve bisküvilerden oluşmaktadır. Ayrıca kontrol grubunun suları normal içme suyu iken, kafeterya grubun suları dekstroz çözeltisi olarak günlük verilmiştir. Kan glukoz ölçümleri ve kilo ölçümleri başta hayvanların gruplara atanması sırasında ilk olarak yapılmıştır. Sonrasında 6./12./16. haftalarda da yapılarak toplamda deney süresince her iki gruba da 4 kez yapılmıştır.
   Çalışmamızda kafeterya ve kontrol grubunda bulunan hayvanlarda 16 haftalık süreçte kilo alımları anlamlı bulunmuştur. Grupların kendi içerisindeki karşılaştırmalarında da başlangıç ağırlıkları ile sonraki haftalardaki ağırlıkları arasındaki farklar anlamlı bulunmuştur.
   Kafeterya grubun kan glukoz ölçümleri kontrol grubuna kıyasla anlamlı bulunmuştur. Grupların kendi içerisindeki ölçümlere bakıldığında ise kafeterya grubun ölçümleri kendi içinde anlamlıdır. Kontrol grubunun ise kendi içindeki ölçümlerinde istatiksel anlamda bir fark bulunmamıştır.
   Yapılan mikro bilgisayarlı tomografi değerlendirmesinde; intersection surface(İ.S.), kemik hacim yüzdesi(BV/TV) ve hounsfield units(HU) ölçümleri kafeterya grup aleyhine istatiksel anlamlı bulunmuştur. Bone surface/volüme ratio(BS/BV) ölçümünde ise kafeterya grubu lehine ölçüm anlamlı bulunmuştur.
   Sonuç olarak; kafeterya diyet ile beslenme neticesinde organizmada beliren metabolik sendromun kemik iyileşmesini olumsuz etkilediği gözlenmiştir.

Abstract:
The lost tooth is a lost organ, and the extraction gap should ideally heal for the reconstruction of this situation. Resorption occurs in alveolar bone after tooth extraction. Many researches and studies are carried out in dentistry to correct these resorption in oral tissues. The body is a whole and nutrition constitutes the basic structure. The increase insystemic problems as a result of high carbohydrate and high fat diet with the increase of refined foods after World War II draws attention.  Metabolic syndrome is a fatal endocrinopathy in which systemic disorders such as abdominal obesity, diabetes mellitus, dyslipidemia, hypertension and coronary artery disease are added together. Metabolic syndrome is a threat to bone tissue as well as to all organs. The diet, which is included in the literature as a cafeteria diet, includes high-energy foods with high carbohydrate, high fat and weak fiber content. This diet model is very similar to the 'Western style' diet commonly observed in society today. With these diet models in which the habit of snacking is gained, there is a continuous food input into the body. With this diet, many interrelated systemic problems such as hyperinsulinemia, hyperlipidemia and obesity increase. Thus, metabolic syndrome is induced in the organism.  Today, metabolic syndrome is modeled with the cafeteria diet applied to experimental animals. 
   Our aim in this study is to examine the effect of metabolic syndrome on bone healing by evaluating the healing of tooth extraction socket in rats fed with a cafeteria diet where metabolic syndrome is formed. Thus, the importance of nutrition will be emphasized in order to minimize bone tissue loss. 
   In our study, 20 male Wistar albino rats were used and 2 groups of 10 were formed. While the animals divided into two groups as control group (K) and cafeteria group (CAF) were fed standard feed to the control group, packaged market foods were given to the cafeteria group in addition to the standard food. Grocery foods; consists of rice cakes, corn and potato chips, crackers, various chocolates and biscuits. In addition, the water of the control group was normal drinking water, while the water of the cafeteria group was given daily as dextrose solution. Blood glucose and weight measurements were first made when assigning animals to groups. Afterwards, it was performed on the 6th / 12th / 16th weeks and 4 times during the experiment in total. 
   In our study, the weight gain during the 16-week period was found to be significant in the animals in the cafeteria and control groups. In the comparisons of the groups within themselves, the differences between the initial weights and the weights in the following weekswere found significant. 
   Blood glucose measurements of the cafeteria group were found to be significant compared to the control group. Considering the measurements within the groups, the measurements of the cafeteria group are significant in itself. There was no statistically significant difference in the measurements of the control group within itself. 
   In the micro computerized tomography evaluation; Intersection surface (İ.S.), bone volume percentage (BV / TV) and hounsfield units (HU) measurements were found to be statisticallysignificant against the cafeteria group. In the bone surface / volume ratio (BS / BV) measurement, the measurement in favor of the cafeteria group was found to be significant. 
   As a result; It has been observed that the metabolic syndrome that appears in the organism as a result of feeding with the cafeteria diet negatively affects the bone healing.