Örgütsel vatandaşlık ve duygusal bağlılık konusunda öğretmen görüşleri arasındaki ilişki: Mesleki ve teknik Anadolu liseleri örneği
The relationship between the view of the teachers on organizational citizenship and emotional commitment: Vocational and technical Anatolian high schools sample
Yazar: ECEHAN EKŞİOĞLU
Danışman: PROF. DR. ELİFE DOĞAN KILIÇ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygusal bağlılık = Affective commitment ; Duygusal bağlılık = Affective commitment ; Meslek liseleri = Vocational high schools ; Örgütsel vatandaşlık = Organizational citizenship ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Araştırmanın amacı; öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışı konusundaki  ve duygusal bağlılık konusundaki görüşlerininin düzeyini öğrenmek, bu görüşlerin düzeyi arasında anlamlı fark olup olmadığını demografik değişkenlere göre de inceleyerek ortaya koymaktadır. Bu amaç doğrultusunda İstanbul ili Pendik ilçesinde MEB'e bağlı rastlantısal yöntemle seçilmiş 5 Mesleki ve Teknik Anadolu Liseleri'ndeki 371 öğretmene ölçek uygulanmıştır. Ölçek uygulanan öğretmenlerin 150'sini meslek dersi öğretmenleri, 221'ini kültür dersi öğretmenleri oluşturmaktadır.
Araştırmada veri toplama araçları olarak "Örgütsel Vatandaşlık Ölçeği" ve "Örgütsel Bağlılık Ölçeğinin Alt Boyutu Olan Duygusal Bağlılık Ölçeği" Kullanılmıştır. Ölçekler aracılığıyla elde edilen verilerin analizinde betimsel istatistikler olarak aritmetik ortalama, frekans, standart sapma kullanılırken diğer istatistiklerde Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis H testi, Spearman Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçları öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışı konusundaki görüşlerinin düzeyinin birey, örgüt ve genel boyutlarda yüksek, öğretmenlerin duygusal bağlılık konusundaki görüşlerinin düzeyinin orta düzeyde olduğunu göstermiştir. Araştırmada öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışı konusundaki görüşlerinin düzeyinin yaşa göre anlamlı farklılık gösterdiği, cinsiyete ve mesleki kıdeme göre anlamlı farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Öğretmenlerin duygusal bağlılık konusundaki görüşlerinin düzeyinin demografik değişkenlere göre değişmediği saptanmıştır. Bunun yanında öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışı ve duygusal bağlılık görüşleri arasında pozitif yönlü, zayıf düzeyde anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Örgütsel Vatandaşlık, Duygusal Bağlılık, Meslek Lisesi

Abstract:
The main aim of this study is to find out the views of teachers about organisational citizenship behaviour and affective commitment and determine whether there is a meaningful difference between level of their views based on demographic variables. Within this framework of this aim, a scale has been applied to 371 teachers in vocational and technical Anatolian high schools selected randomly in İstanbul, Pendik affiliated to Ministry of National Education. The teachers to whom a scale has been applied, consist of 150 shop class teachers and 221 culture class teachers. 
"Organisational citizenship behaviour scale" and "Affective commitment scale, which is a sub-dimension of organisational commitment scale" have been used as data collection tools in the study. During the analysis of data gathered through the scales, arithmetic mean, frequency, standard deviation as descriptive statistics and Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H and Spearman correlation analysis as other statistics have been used. The results of the study show that the level of the views of teachers about organisational citizenship behaviour in the individual, organisational and general dimensions are high level, the level of the views of teachers about affective commitment are medium-level. In this study, it has been identified that the level of teachers' views about organisational citizenship behaviour in terms of age differ siginificantly but not in terms of gender and length of service. It has been established that the level of views of teachers about affective commitment do not differ significantly in terms of demographic variables. Besides, it has been found out that there is a significant, positive, weak relationship between organisational citizenship behavior and affective commitment views of teachers.
Key Words : Organizational Citizenship, Affective commitment, Vocational High School