Bilgisayar destekli prozodi eğitiminin vurgu, ton ve duyguyu algılama ve yansıtma becerilerine etkisi
The effect of computer assisted prosody training on the perception and reflection skills of stress, tone and emotion
Yazar: DİDEM ÇETİN
Danışman: PROF. DR. MURAT ÖZBAY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar destekli dil eğitimi = Computer assisted language education ; Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Duygu = Emotion ; Prozodi = Prosody ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Tını = Tone ; Vurgu = Accent

Özet:
Bu araştırmanın amacı, bilgisayar destekli prozodi eğitiminin vurgu, ton ve duyguyu algılama ve yansıtma becerilerine etkisini tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda çalışmada, yarı deneysel desenlerden tek gruplu ön test son test deneme modeli kullanılmıştır.Araştırmanın çalışma grubunu, 2010-2011 eğitim öğretim yılının birinci döneminde Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Türkçe Eğitimi Bölümünde öğrenim gören 60 üçüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada kullanılan veriler, öğrencilerin vurgu, ton ve duyguyu algılama düzeylerini belirlemek amacıyla uzman görüşü alınarak hazırlanan Kelime Vurgusu Algılama Testi, Cümle Vurgusu Algılama Testi, Ton ve Duygu Algılama Testi ile toplanmış; vurgu, ton ve duyguyu yansıtma düzeylerine ait veriler ise öğrencilerden alınan ses kayıtları ile elde edilmiştir.Öğrenciler deneysel işlemden önce ve sonra, veri toplama araçları kullanılarak ön test ve son teste tabi tutulmuşlardır. 10 hafta süren uygulama basamağındaöğrencilerin vurgu, ton ve duyguyu algılama ve yansıtma becerilerini geliştirmeye yönelik çalışmalar yapılmış; Praat 3.8.47 ses analiz programı ile araştırmacı tarafından hazırlanan bilgisayar destekli prozodi eğitimi uygulanmıştır.Öğrencilerin vurgu, ton ve duyguyu yansıtma düzeylerini belirlemek için alınan ses kayıtları, Praat 3.8.47 programında temel frekans bakımından incelenerek değerlendirilmiştir. Bu sonuçlar, algılama testlerine ait sonuçlar ile birlikte SPSS 15.0 istatistik paket programında bağımlı gruplar t testi uygulanarak analiz edilmiş; öğrencilerin uygulama öncesi ve sonrasında vurgu, ton ve duyguyu algılama ve ivyansıtma becerilerine ilişkin ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığı belirlenmiştir.Araştırma sonunda, prozodi eğitimi kapsamında on hafta süreyle uygulanan çalışmalara katılan öğrencilerin vurgu, ton ve duyguyu algılama ve yansıtma başarı düzeylerinde anlamlı bir artış olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuç, bilgisayar destekli prozodi eğitiminin vurgu, ton ve duyguyu algılama ve yansıtma becerilerini geliştirmede etkili olduğu şeklinde yorumlanmıştır.Anahtar Kelimeler: Bilgisayar Destekli Prozodi Eğitimi, Prozodik Beceriler, Vurgu, Ton, Duygu

Abstract:
The aim of this study is to determine the effects of computer assisted prosody training on perception and reflection skills of stress, tone and emotion. Single grouppre-test and post-test experimental design was used in the study.The group of the study consists of the 60 third-grade students from Gazi University Gazi Education Faculty Turkish Education Department. Data used in the study is obtained from the ?Word Stress Perception Test, Sentence Stress Perception Test, Tone and Emotion Perception Test? which is prepared based on expert views. The data of the stress, tone and emotion reflection skill levels is obtained from the audio recordings of students.Before and after experimental procedure, the students subjected to pre-test and post-test using the data collection instruments. In application period for 10 weeks,exercises to improve students' perception and reflection skills of stress, tone and emotion is conducted and the computer assisted prosody training applied via Praat8.3.47 sound analysis program.The audio recordings taken from the students to determine the level of their reflection skills of stress, tone and emotion was examined and assessed in terms of the fundamental frequency via Praat 3.8.47 sound analysis program. These results and the results of the perception tests have been analyzed using SPSS 15.0 statistical package program by paired samples t test. Thus, whether there is a significant differencebetween the students' pre-test and post-test scores for perception and reflection skills of stress, tone and emotion was determined.viAt the end of the study, it was determined that students' who participated in prosody training for 10 weeks, there was a significant increase in their success level of the perception and reflection of stress, tone and emotion. This results was interpreted as the computer assisted prosody training has an effect on improving the perception and reflection skills of stress, tone and emotion.Key Words: Computer Assisted Prosody Training, Prosodic Skills, Stress, Tone, Emotion