James Joyce'un Sanatçının Bir Genç Adam Olarak Portresi romanının yazın çevirisi stratejileri açısından karşılaştırmalı incelenmesi
A comparative study of James Joyce's novel, The Portrait of An Artist as A Young Man, within the context of literary translation strategies
Yazar: İREM CEREN DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN YURTDAŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çeviribilim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Edebi eserler = Literary works ; Joyce, James = Joyce, James ; Roman = Novel ; Çeviri = Translation ; Çeviri bilim = Science of translation ; Çeviri yaklaşımı = Translation approach

Özet:
Edebiyatta 20. yüzyılın ilk çeyreğinde oldukça etkili bir akım olan modernizmin en önemli temsilcilerinden biri de James Joyce'dur. Ancak Joyce yazını klasik modernizm sınırları içinde değerlendirilemez çünkü Joyce yazınında modernist öğeler yanında, Joyce'a özgü epifaniler yer alır. Anlık aydınlanmalar olarak da tanımlanması münkün olan bu epifaniler üzerinden geçmiş, şu an ve gelecek iç içe, kronolojik sıranın dışında verilir (Mitchell, 2011: 192). Joyce'un bu tez çalışmasında ele alınan epifanilerle dolu eseri ise The Portrait of An Artist As A Young Man'dir. Bu eserde Joyce'un kendine has üslubunun kısmi yaşam öyküsüyle birleşmesi, eserin çevirisini hem kurgusal açıdan hem de dil kullanımı açısından ilgi çekici kılmıştır. 
Türkçeye ilk defa Murat Belge çevirisiyle 1966 yılında kazandırılan bu eser, daha sonra 2013 yılında Veysel Çetin, 2015 yılında da Fuat Sevimay tarafından çevrilmiştir. Bu çalışmanın amacı, Joyce'un The Portrait of An Artist As A Young Man eserinin Türkçeye yapılan bu üç farklı çevirisini çeviri stratejileri açısından değerlendirmektir. Bu değerlendirmede çeviribilimci Lawrence Venuti'nin yerlileştirme ve yabancılaştırma kavramları, Antoine Berman'ın tanımladığı on iki deformasyon eğilimi, kaynak-odaklılık ve erek-odaklılık stratejileri temel alınmıştır. Bu kavramlar ışığında üç çevirmenin çeviri stratejilerine ilişkin seçimleri, çevirilerin yapıldığı dönemlerin bu seçimler üzerindeki etkisi, bu seçimler sonucunda ortaya çıkan metinlerin özellikleri ve bu metinlere günümüzdeki yayıncılık eğilimlerinin etkisi incelenmiştir.

Abstract:
One of the most important representatives of modernism prevailing during the first quarter of the 20th century is James Joyce. However, Joycean writing can not be evaluated within the frame of classical modernism because along with modernist elements, there are epiphanies of his own. These epiphanies can be defined as instant enlightenments, and by using them, the past, present and future are coalesced, out of the chronological sequence (Mitchell, 2011: 192). The work discussed in this thesis is Joyce's The Portrait of An Artist As A Young Man, which is full of epiphanies. In this work, Joyce's unique writing style combines with his semi-autobiography, which makes the translation attractive in terms of fictional and linguistic perspectives.
The first Turkish translation of this work is by Murat Belge in 1966. Afterwards, the same novel is translated by Veysel Çetin in 2013 and by Fuat Sevimay in 2015. The purpose of this study is to compare these three Turkish translations of The Portrait of An Artist As A Young Man, based on translation strategies. This comparison is based on Lawrence Venuti's domestication and foreignization concepts, Antoine Berman's twelve deforming tendencies, and source-orientedness and target-orientedness strategies. In the light of these concepts, translators' choices of translation strategies, the characteristics of the translated texts emerging as results of these choices and the effect of publishing trends on translated texts have been analyzed.