Evli kadınlarda anneden algılanan narsisizm ile erken dönem uyum bozucu şemaları ve bilişsel esneklik arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between perceived maternal narcissism, early maladaptive schemas, and cognitive flexibility in married women
Yazar: ŞEYMA EĞRİBOYUN EKŞİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAHRAMAN GÜLER
Doğuş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas

Özet:
Bu çalışma, evli kadınlarda anneden algılanan narsisistik özellikler, erken dönem uyumsuz başa çıkma şemaları ve bilişsel esneklik arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamıştır. Nicel araştırma yöntemlerinden olan anket uygulaması ile gerçekleştirilen araştırma 335 evli kadın katılımcı ile yürütülmüştür.  Veriler IBM SPSS Statistic v.23 paket programı ile istatistiksel analize tabi tutulmuştur. Analiz neticesinde elde edilen bulgular, anneden algılanan narsisistik özelliklerin, erken dönem uyumsuz başa çıkma şemaları ile, erken dönem uyumsuz şemaların bilişsel esneklikle ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Genç evli kadınların yüksek standartlar ve bastırılmışlık düzeylerinin daha yüksek olduğu, genç-orta yaş grubundaki kadınların ise kişisel sınırlarının daha fazla zedelendiği belirlenmiştir. Ayrıca eğitim düzeyinin evli kadınların uyum bozucu şemalarındaki rolü incelenmiş ve yüksek eğitim düzeyine sahip bireylerin daha az uyum bozucu şemalar geliştirdiği ve daha sağlıklı bilişsel ve duygusal yapılar oluşturduğu bulunmuştur. Korelasyon analizi, bilişsel esneklik ile erken dönem uyum bozucu şemalar ve anneden algılanan narsisizm arasında ilişkiler olduğunu göstermiştir. Ancak, beklenmedik bir şekilde anneden algılanan narsisizm ile bilişsel esneklik arasında pozitif yönlü ve anlamlı olmayan bir ilişki tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, bu araştırma evli kadınların psikolojik sağlığını etkileyen faktörleri anlamak adına önemli bir katkı sunmuştur. Genç ve orta yaş grubundaki kadınlar için ve eğitim düzeyi daha düşük kadınlar için özgün müdahale stratejilerinin geliştirilmesine, önleyici ve destekleyici eğitimlere, sosyal programlara ve psikolojik destek sistemlerinin güçlendirilmesine yönelik öneriler sunmaktadır.

Abstract:
This study aimed to examine the relationships between narcissistic traits perceived from the mother, early maladaptive coping schemas and cognitive flexibility in married women. The study, which was carried out with a questionnaire application, which is one of the quantitative research methods, was conducted with 335 married women participants.  The data were subjected to statistical analysis using the IBM SPSS Statistic v.23 software package. The findings revealed that narcissistic traits perceived from the mother are related to early maladaptive coping schemas and cognitive flexibility. It was found that young married women have higher levels of high standards and suppression, whereas women in the young-middle age group have more impaired personal boundaries. In addition, the role of educational level in maladaptive schemas of married women was examined and it was found that individuals with higher educational level developed less maladaptive schemas and formed healthier cognitive and emotional structures. Correlation analyses showed that there were relationships between cognitive flexibility, early maladaptive schemas, and narcissism perceived from the mother. However, unexpectedly, a positive yet non-significant relationship was found between cognitive flexibility and narcissism perceived from the mother.
In conclusion, this study has made an important contribution to understanding the factors affecting the psychological health of married women. It provides recommendations for developing specific intervention strategies, preventive and supportive training, social programs, and strengthening psychological support systems for young and middle-aged women and those with lower education levels.