X, Y, Z kuşaklarının seyahat motivasyonu ve seyahat tercihleri: Letonya ve Türkiye karşılaştırması
Travel motivation and travel preferences of generations X, Y, Z: Comparison of Latvia and Turkey
Yazar: ANDRA VITOLA
Danışman: DOÇ. DR. UĞUR ÇALIŞKAN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Turizm sektöründe destinasyonlar arasındaki rekabet günden güne artmaktadır. Ayrıca tarihte ilk kez bu kadar fazla farklı kuşak bir arada yaşamakta ve seyahat etmektedir. Dolayısıyla hedef segmente en doğru turistik ürünlerin tanıtılması ve sunulması için potansiyel turistleri iyi tanımak gerekmektedir. Bu çerçevede, kuşak farklılıklarıyla birlikte kültür farklılıklarına da önem verilmelidir. Dolayısıyla tüketici profilini belirlemek için farklı kültürlerde kuşakların özelliklerini, motivasyonları ve tercihlerini anlamak son derece önemlidir. 
Bu araştırmanın amacı, seyahat tercihleri ve motivasyonunun X, Y, Z kuşakları arasında farklılık gösterip göstermediği hususunun belirlenmesidir. Diğer amaç, batı kültürünü temsil eden Letonya ve doğu kültürünü temsil eden Türkiye örneklemi üzerinden turistlerin seyahat tercihleri ve motivasyonlarında kültürlerarası farklılıkları ve benzerlikleri tespit etmektir. Bu kapsamda Letonya'nın başkenti Riga ve Türkiye'nin Muğla ilinde sağlıklı yetişkin gönüllülere (18-57 yaş) yüz yüze ve çevrim içi anket uygulaması gerçekleştirilmiş ve toplam 944 kişiden veri toplanmıştır. Tez kapsamında, verilerin değerlendirmesinde istatistiki paket programlarından yararlanılmıştır. Öncelikle katılımcıların demografik özellikleri değerlendirilmiştir, sonrasında faktör analizleri ve farklılık analizleri gerçekleştirilmiştir. 
 Çalışma sonuçlarına göre, seyahat motivasyonunda X, Y, Z kuşaklar arasında motivasyonun tüm boyutlarında, destinasyon tercihlerinde "Çevre ve Kalite", "Eğlence", "Ekonomik Koşullar ve Yerel Halk" boyutlarında, destinasyonda tercih edilen aktivitelerde ise "Sosyal Aktiviteler" boyutunda anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Öte yandan destinasyon tercihlerinde "Kültür", destinasyonda tercih edilen aktivitelerde ise "Doğa ve Tarih" boyutlarında kuşaklar veya ülkeler arasında anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Bu bağlamda, çalışma sonuçları potansiyel turist ihtiyaçlarını karşılamak ve destinasyon pazarlama stratejilerini geliştirmek için hem kuşaksal özellikler hem de kültürel farklılıklar dikkate alınmasının gerekli olduğunu işaret etmektedir.

Anahtar kelimeler: Seyahat Motivasyonu, Seyahat Tercihleri, X Kuşağı, Y Kuşağı, Z Kuşağı, Letonya, Türkiye.

Abstract:
Competition between destinations in the tourism sector is continuously increasing. In addition, for the first time in history, a variety of generations live and travel together. Therefore, it is necessary to know the potential tourists well in order to promote and provide the most suitable tourism products to the target segment. In this context, attention should be paid to differences, both generational and cultural. Thus, it is critical to understand the characteristics, motivation and preferences of different generations and different cultures in order to determine the consumer profile.
The main objective of this study is to determine whether travel preferences and motivation differ between generations X, Y and Z. This study also aims to determine the intercultural differences and similarities in the travel preferences and motivations of tourists through a sample of Latvia, which represents Western culture, and Turkey, which represents Eastern culture. For this purpose, a survey was conducted on volunteers (from 18 to 57 years old) residing in Riga, the capital of Latvia, and Muğla, the province of Türkiye. In total, 944 completed questionnaires were collected. Within the scope of the thesis, statistical package programs were used in the evaluation of the data. First, the demographic characteristics of the participants were evaluated, then factor analyses and difference analyses were applied.
According to the results of the study, there are significant differences between generations X, Y and Z in "Environment and Quality", "Entertainment" and "Economic Conditions and Local People" dimentions of destination preferences, "Social Activities" dimention of the activities preferred in the destination and all dimensions of travel motivation reviewed in the study. On the other hand, no significant difference was found between generations or countries in the "Culture" dimension of destination preferences and "Nature" and "History" dimensions of activities preferred in the destination. Therefore, the results of the study indicate that it is necessary to consider both generational characteristics and cultural differences in order to meet potential tourist needs and develop destination marketing strategies.

Keywords: Travel Motivation, Travel Preferences, Generation X, Generation Y, Generation Z,Latvia, Türkiye.