COVID-19 salgını sürecinde yeşil mimari kavramı: Erzurum-Aziziye Ilıca mahallesi TOKİ konutları yerleşkesi için öneri proje
Green architecture concept during the COVID-19 epidemic: Suggested project for TOKİ residences campus of Erzurum-Aziziye Ilıca neighbourhood
Yazar: MERVE AÇAR
Danışman: PROF. DR. FARİS KARAHAN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Amaç: Bu çalışmada covid-19 salgını sürecinde yeşil mimari kavramı kapsamında Erzurum-Aziziye Ilıca Mahalllesi TOKİ konutları yerleşkesi incelenerek elde edilen sonuçlar ışığında covid-19 kriz durumlarına karşı daha dirençli, yaşanabilir, sürdürülebilir, doğa dostu kent ve mimari tasarımlar için önerilerde bulunmak ve mevcut yerleşkeye uygun bir proje önerisi getirmek amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırmanın yöntemi iki kısımdan oluşmaktadır. İlk bölümde literatür taraması yapılmıştır. Öncelikle covid-19 salgını sürecinde yeşil mimari kavramının önemini belirlemek için mevcut çalışmalar ve önerilen projeler incelenmiştir. Daha sonra yeşil mimari tasarım kriterleri incelenerek yeşil toplu konut tasarım kriterleri oluşturulmuştur. İkinci bölümde ise mevcut yerleşke incelenmiş ve oluşturulan kriterler kapsamında yerleşke analiz edilerek, elde edilen veriler kapsamında mevcut yerleşkeye öneri bir proje getirilmiştir.
Bulgular: Yapılan araştırma, çalışma alanı içerisindeki incelemeler ve analizler sonucunda; (1) Binalarda yenilenebilir enerji kaynakları kullanımının mevcut olmadığı, (2) Alanın genelinde geçirimsiz asfalt yüzeylerin yoğunlukta olduğu, (3) Peyzaj uygulamalarının yetersiz olduğu, (4) Ömertepe Suyu deresinin rekreasyonel potensiyelinin kullanılmadığı, (5) Yeşilin çalışma alanı ile bütünleştirilemediği, (6) Alanın kentsel tarım uygulamalarına açık olduğu, (7) Alan içerisindeki termal tesisin bölgeye turist çekme ve bölgeyi sosyal açıdan kalkındırabilme potansiyeline sahip olduğu gözlemlenmiştir. Bu kapsamda çalışma alanının yeniliklere açık olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç: Sonuç olarak konu kapsamında toplu konut ve kentsel tasarım projelerinde dikkate alınması gereken hususlar öneri olarak sunulmuş ve Erzurum-Aziziye Ilıca Mahallesi TOKİ konutları yerleşkesine yeşil mimari planlama ilkeleri kapsamında; (1) Binaların çatılarında güneş enerji panelleri entegreli, (2) Alandaki jeotermal enerji ile kendi enerjisini üretebilen, (3) Yağmur suyunu ve gri suyu yeniden kullanabilen, (4) Balkonlardaki tarım bahçeleri ile doğanın mimariye entegre edildiği, (5) Yaya ve bisiklet ağırlıklı bir yeşil ulaşım sistemine sahip, (6) Mevcut dere ile kesintisiz bir yaya aksına sahip, (7) Mevcut dere kenarının ekonomik, ekolojik ve sosyal açıdan bölgeyi kalkındırabilecek nitelikte bir rekreasyon alanı olarak düzenlendiği yeni bir proje önerisi getirilmiştir.

Abstract:
Objective: In this study, it is aimed to make recommendations for more resistant, livable, sustainable, nature friendly city and architecture designs to crisis processes such as pandemics and submit a suitable project proposal by examining within the scope of the covid-19 epidemic the Erzurum- Aziziye Ilıca neighborhood TOKİ residences campus.
Method: The method of the research consists of two parts. In the first part, a literature review was made. First of all, existing studies and proposed projects were examined to determine the importance of the concept of green architecture during the covid-19 epidemic process. Then, the green mass housing design criteria were created by examining the green architectural design criteria. In the second part, a proposal project was brought to the existing campus within the scope of the data obtained by examining the existing campus and by analyzing the existing campus within the scope of the criteria created.
Results: As a result of the research, examinations and analyzed in the study area was observed that (1) there is no use of renewable energy sources in buildings, (2) there is a high density of impermeable asphalt surfaces throughout the area, (3) landscaping applications are insufficient, (4) the recreational potential of Ömertepe Suyu creek is not used, (5) green cannot be integrated with the study area, (6) the area is suitable to urban farming practices, (7) the thermal facility in the area has the potential to attract tourists to the region and to develop the region socially. In this context, ıt was determined that the study area is open to innovations.
Conclusion: As a result, the issues to be considered in mass housing and urban design projects was presented as suggestions and a new project proposal in Erzurum-Aziziye Ilıca neighbourhood TOKİ residences campus within the scope of green architectureal planning principles was presented that (1) integrated solar energy panels on the roofs of buildings, (2) able to produce its own enerhy with geothermal energy in the field, (3) able to reuse rainwater and gray water, (4) with the agricultural gardens on the balconies, nature is integrated into the architecture, (5) it has a pedestrian and bicycle- dominated green transportation system, (6) it has a continuous pedestrian axis with the existing stream, (7) the existing creek is arranged as a recreational area that can develop the region economically, ecologically and socially.