Hemşirelerin tıbbi hatalara yönelik tutumlarının incelenmesi
Investigation of nurses' attitudes towards medical errors
Yazar: OSMAN ALAMAN
Danışman: PROF. DR. HATİCE KAYA
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Etik-hemşirelik = Ethics-nursing ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tutumlar = Attitudes ; Tıbbi hatalar = Medical errors ; Ölçekler = Scales

Özet:
Tıbbi hatalar sağlık sistemi içerisinde önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Yapılan hatalar hastanede kalış süresinin uzamasına, sağlık harcamalarının artmasına, sağlık sistemi ve bakıma olan güvenin azalmasına, sağlık çalışanlarının moral ve motivasyonunun azalmasına neden olmaktadır. Bu bağlamda bu araştırma, hemşirelerin tıbbi hatalara yönelik tutumlarını belirlemek amacı ile tanımlayıcı türde planlandı.
Araştırma evrenini, İstanbul'da bir üniversite hastanesinde Mayıs-Ağustos 2018 tarihleri arasında çalışan tüm hemşireler (800), örneklemi ise araştırmaya katılmayı kabul eden 232 hemşire oluşturdu. Verilerin toplanmasında "Bilgi Formu'' ve "Tıbbi Hatalarda Tutum Ölçeği' kullanıldı. Verilerin analizi bilgisayar ortamında NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 (Kaysville, Utah, USA) programı ile tanımlayıcı istatistiksel metotların yanı sıra Student t Test, Oneway Anova Test ve Bonferroni testi kullanılarak gerçekleştirildi. 
Hemşirelerin yaş ortalamasının 31,54±5,69 (min-mak: 21-50) yıl, çoğunun kadın, evli, lisans mezunu olduğu görüldü. Hemşirelerin Tıbbi Hatalarda Tutum Ölçeği toplam puan ortalamalarının 3,80±0,33, tıbbi hata algısı alt boyut puan ortalamalarının 2,68±0,77, tıbbi hataya yaklaşım puan ortalamalarının 3,97±0,50, tıbbi hata nedenleri puan ortalamalarının 3,95±0,45 olduğu; tıbbi hataya yaklaşım ve tıbbi hata nedenleri tutumlarının olumlu, tıbbi hata algısı tutumunun olumsuz olduğu görüldü. Yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, çalışılan klinik, çalışma süresi ve tıbbi hatalara yönelik eğitim alma durumunun, tıbbi hataya yönelik tutum üzerinde ekili olduğu saptandı.
Sonuç olarak, tıbbi hatalara yönelik kültürün geliştirilmesinde tıbbi hatalara yönelik tutumun önemsenmesi ve bu konuda hemşirelere yönelik eğitim programlarının düzenlenmesi önerilebilir.

Abstract:
Medical errors are an important problem in the health care system. They lead to prolongation of hospital stay, increase in health expenditures, decrease in confidence to health system and care, and decrease the motivation of health-care workers. In this context, this study was planned as a descriptive study in order to determine the attitudes of nurses towards medical errors. The study population universe was consisting of all nurses working at a university hospital in Istanbul between May and August 2018 (n = 800) and a total of 232 nurses who agreed to participate in the study formed the study sample. 'Data Form' and 'Medical Error Attitude Scale' were used to obtain data.
Data were analyzed with the help of NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 (Kaysville, Utah, USA) program by using descriptive statistical methods together with the Student t Test, Oneway Anova Test and Bonferroni test.
The mean age of the nurses was 31.54 ± 5.69 years (min-max: 21-50 years), and the majority of them were women, married and bachelor graduate. The mean score of the nurses' Attitude Scale for Medical Errors was 3.80 ± 0.33 points, mean of medical error perception sub-scale was 2.68 ± 0.77 points, mean of medical error approach was 3.95 ± 0.50 points, the mean of medical error causes score was 3.95 ± 0.45 points, it is found that approach to medical errors and attitudes of medical errors cause were positive and attitude of medical errors were negative. There were statistically significant differences in the mean total score and sub-scale scores according to age, gender, marital status, educational status, the relevant clinic, working time and the status of being trained for medical errors. It was determined that age, gender, marital status, educational status, clinical status, working time and status of medical errors education to be effective on the attitudes towards medical error.
In conclusion, it is advisable to consider the attitudes towards medical errors and to organize training programs for nurses in this regard in order to develop culture for medical errors.