Minimal invaziv ve geleneksel endodontik giriş kavitesi açılmış dişlerde farklı eğelerin şekillendirme etkisinin değerlendirilmesi
Effect of traditional and conservative access cavity design on instrumentation efficiancy of two different Ni-Ti file systems using Micro-CT
Yazar: MEHRDAD KOOHNAVARD
Danışman: DOÇ. DR. BERKAN ÇELİKTEN
Ankara Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental eğeler = Dental files ; Endodonti = Endodontics ; Endodontik kavite = Endodontic cavity ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Tomografi-mikro bilgisayarlı = Tomograph-micro computed

Özet:
Endodontik tedavinin hedefi doğru teşhis konulmuş dişin kök kanal sisteminin yeteri kadar şekillendirilmesi,dezenfeksiyonu ve üç boyutlu bir şekilde doldurulmasıdır. Bu amaca ulaşmak için giriş kavitesi ve kök kanal preparasyonu en önemli basamaklarındandır. Bu çalışmanın amacı çekilmiş insan dişlerinde geleneksel yöntemle ve konservatif yaklaşımla açılmış endodontik giriş kavitelerinde Protaper Ultimate ve One Reci Ni-Ti döner alet sistemlerinin mikro-BT kullanılarak şekillendirme etkinliklerinin karşılaştırmasıdır. Çalışmamızda 60 adet periodontal hastalık sebebiyle çekilmiş mandibular molar diş kullanılmıştır. Örnekler 4 farklı gruba ayrıldı. Grup 1: Geleneksel Giriş Kavitesi - One Reci (GGK-OR) Grup 2: Geleneksel Giriş Kavitesi - Protaper Ultimate (GGK-PU) Grup 3: Konservatif Giriş Kavitesi - One Reci ile preparasyonu (KGK-OR) Grup 4: Konservatif Giriş Kavitesi - Protaper Ultimate ile preparasyonu (KGK-PU). Preparasyon işlemlerinden önce ve sonra tüm örnekler mikro-BT ile tarandı. Bu tarama sonrası elde edilen ham görüntüler NRecon yazılımına (ver. 1.6.10.4, SkyScan, Kontich, Belgium) aktarıldı. Her bir örnekten 2 boyutlu 1800 kesit elde edildi. Grupların kanal hacmi, yüzey alanı değişimleri, danger zone, transportasyon, enstrümante edilmeyen alan değerlerinin ortalamalarının istatistiksel olarak karşılaştırılması için iki yönlü ANOVA analizi kullanıldı. Gruplar arasında mesio-bukkal ve mesio-lingual kanallarda kök kanal preparasyonu sonrası hacim ve yüzey alanı değişimi parametreleri açısından arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0,05). OR veya PU kullanımının ise hacim ve yüzey alanı değişimi üzerine herhangi bir etkisi bulunmamıştır (p>0,05). Gruplar arasında mesio-bukkal ve mesio-lingual kanallarda kök kanal preparasyonu sonrası enstrümante edilmeyen alanların yüzdesinin karşılaştırılmasında geleneksel giriş kavitesi gruplarına kıyasla konservatif giriş kavitesi açılmış örneklerde enstrümante edilmeyen alan yüzdesi istatistiksel olarak daha yüksekti (p<0,05). OR veya PU kullanımı enstrümante edilmeyen alan yüzdesini etkilememiştir (p>0,05). Gruplar arasında mesio-bukkal ve mesio-lingual kanallarda kök kanal preparasyonu sonrası danger zone'a yaklaşma miktarı açısından herhangi bir istatistiksel fark bulunmamıştır (p>0,05). OR veya PU kullanımının danger zone bölgesine yaklaşma miktarına bir etkisi bulunmamıştır (p>0,05). Mesio-bukkal ve mesio-lingual kanallarda kullanılan eğe tipinden bağımsız olarak apikal bölgeden 2 mm, 5 mm ve 8 mm uzaklıkta KGK gruplarında GGK gruplarından daha fazla kanal transportasyonu gözlenmiştir (p<0,05). OR veya PU kullanımı kanal transportasyonunu etkilememiştir (p>0,05). Sonuçlarımıza göre geleneksel ve konservatif giriş kavitesi yaklaşımları arasında kök kanal hacim değişimi, yüzey alanı değişimi ve danger zone bölgesine yaklaşma miktarı açısından anlamlı fark bulunamamıştır. Ancak, OR ve PU kullanımından bağımsız olarak konservatif giriş kavitesi grupları daha fazla enstrümente edilmeyen alan ve tüm kesitlerde daha fazla transportasyon değerleri göstermiştir.
Anahtar Sözcükler: Geleneksel Giriş Kavitesi, Konservatif Giriş Kavitesi, Mikro-BT, One Reci, Protaper Ultimate

Abstract:
The main goal of endodontic treatment is to adequately shape, disinfect and obturate the root canal system. Access cavity and root canal preparation are the most important steps to achieve this goal. The aim of this study is to compare the shaping efficiency of Protaper Ultimate and One Reci Ni-Ti rotary instrument systems using micro-CT in conventional and conservative endodontic access cavities using extracted human teeth. In our study, 60 mandibular molar teeth extracted due to periodontal disease were used. The samples were divided into 4 different groups. Group 1: Traditional Access Cavity - One Reci (TAC-OR) Group 2: Traditional Access Cavity - Protaper Ultimate (TAC-PU) Group 3: Conservative Access Cavity - One Reci (CAC-OR) ) Group 4: Conservative Access Cavity - Protaper Ultimate (CAC-PU). All samples were scanned with micro-CT before and after the preparation procedures. The images obtained after this scan were transferred to the NRecon software (ver. 1.6.10.4, SkyScan, Kontich, Belgium). Two-dimensional 1800 slices were obtained from each sample. Two-way analysis of ANOVA was used to statistically compare the means of the canal volume, surface area changes, danger zone, transportation, non-instrumented area values of the groups. There was no statistically significant difference between the groups in terms of volume and surface area change parameters after root canal preparation in the mesio-buccal and mesio-lingual canals (p>0.05). The use of OR or PU did not have any effect on the volume and surface area change (p>0.05). When comparing the percentage of non-instrumented areas after root canal preparation in the mesio-buccal and mesio-lingual canals between the groups, the percentage of non-instrumented areas was statistically higher in specimens with conservative access cavity compared to conventional access cavity groups (p<0.05). The use of OR or PU did not affect the percentage of non-instrumented area (p>0.05). There was no statistical difference between the groups in terms of proximity to the danger zone area after root canal preparation in the mesio-buccal and mesio-lingual canals (p>0.05). The use of OR or PU had no effect on the proximity to the danger zone (p>0.05). Regardless of the file type used in the mesio-buccal and mesio-lingual canals, more canal transportation was observed in the CAC groups at a distance of 2 mm, 5 mm and 8 mm from the apical region (p<0.05). The use of OR or PU did not affect canal transportation (p>0.05). According to our results, no significant difference was found between the conventional and conservative access cavity approaches in terms of root canal volume change, surface area change and the amount of approach to the danger zone. However, regardless of the use of OR and PU, the CAC groups showed more uninstrumented areas and higher transportation values in all sections.
Keywords: Conservative Access Cavity, Micro-CT, One Reci, Protaper Ultimate, Traditional Access Cavity