Nâzım Hikmet merkezli biyografik romanlarda yapı, tema ve anlatım
Structure, theme and narration in biographical novels centered by Nâzim Hikmet
Yazar: HİLAL SARKIN
Danışman: PROF. DR. HASAN YÜREK
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Biyografi, kişisel hayatı konu alan metin türleri arasında, kişilerin yaşam öyküsünün konu edildiği öğretici metin türüdür. Biyografilere konu olan kişiler, genellikle tarihin herhangi bir noktasında farklı alanlarda ön plana çıkmış kişiler olmaktadır. Biyografilerde yaşam öyküsünün anlatılması bakımından bu türün edebiyatla sıkı bir ilişki içinde olduğu görülmektedir. Tarihte, toplum tarafından tanınan sanatçı, bilim insanı, sporcu, din veya devlet lideri olma gibi bir sebebe bağlı olarak yer bulmuş kişilerin romanın kurgu dünyasına uyarlanarak anlatılması biyografik romanı ortaya çıkarmıştır. Biyografik roman yazarları, toplum tarafından tanınan aynı zamanda da çoğunlukla kendilerinin de hayranlık duyduğu kişileri roman kahramanı olarak seçmişlerdir. Bu kişilerden biri de üzerine eserler yazılan Nâzım Hikmet'tir. Nâzım Hikmet, 1902-1963 yılları arasında yaşamış hem sanatçı kimliğiyle hem de siyasi kimliğiyle toplumun dikkatini çekmiş bir sanatçıdır. Nâzım Hikmet'in dikkat çeken yaşam öyküsü Hıfzı Topuz'un Hava Kurşun Gibi Ağır (2011) ve Osman Balcıgil'in Putlar Yıkılırken (2019) isimli romanlarına konu olmuştur. Bu çalışmada Nâzım Hikmet'in yaşamını merkeze alan Hıfzı Topuz'un Hava Kurşun Gibi Ağır (2011) ve Osman Balcıgil'in Putlar Yıkılırken (2019) isimli romanlardan hareketle iki eser yapı, tema ve anlatım bakımlarından mukayese edilmiştir. Çalışmada üç bölüm, sonuç ve kaynakça mevcuttur. Birinci bölümde biyografi ve biyografik roman türleri, bu türlerin Türk edebiyatındaki yeri; ikinci bölümde Nâzım Hikmet'in yaşamı ve yazar kimliği ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Hava Kurşun Gibi Ağır (2011) ve Putlar Yıkılırken (2019) romanları incelenmiştir. Bu inceleme tanıtım, özet, yapı, tema ve anlatım başlıkları altında yapılmıştır. Yapı unsurları, tema ve anlatım başlıklarının sonunda romanların mukayesesi yapılarak ortak ve farklı yönler tespit edilmiştir. Sonuç kısmında ise Hava Kurşun Gibi Ağır (2011) ve Putlar Yıkılırken (2019) romanlarının incelenmesi sonucunda ortaya çıkan hususlar değerlendirilmiştir. Kaynakçada çalışmaya doğrudan veya dolaylı olarak kaynaklık eden kitap, makale vb. eserlere yer verilmiştir.

Abstract:
Biography is a type of instructive text that deals with people's life stories, among the types of texts that focus on personal life. The people who are the subject of biographies are generally people who have come to the fore in different fields at any point in history. It is seen that this genre has a close relationship with literature in terms of telling the life story in biographies. The biographical novel was created by adapting the novel to the fictional world of people who have found a place in history due to a reason such as being a socially known artist, scientist, athlete, religious or state leader. Biographical novel writers choose people who are known by society and whom they themselves admire as the heroes of their novels. One of these people is Nâzım Hikmet, on whom works have been written. Nâzım Hikmet is an artist who lived between 1902 and 1963 and attracted the attention of the society with both his artistic identity and his political identity. Nâzım Hikmet's remarkable life story was the subject of Hıfzı Topuz's novel Hava Kurşun gibi Ağır (2011) and Osman Balcıgil's Putlar Yıkılırken (2019). In this study, based on the novels Hıfzı Topuz's Hava Kurşun gibi Ağır (2011) and Osman Balcıgil's Putlar Yıkılırken (2019), which center on the life of Nâzım Hikmet, the two works were compared in terms of structure, theme and narrative. The study has three sections, conclusion and bibliography. In the first part, the types of biography and biographical novels, the place of these genres in Turkish literature; In the second part, Nâzım Hikmet's life and writer identity are discussed. In the third part, the novels  Hava Kurşun gibi Ağır  (2011) and Putlar Yıkılırken (2019) were examined. This review was made under the headings of introduction, summary, structure, theme and expression. At the end of the structural elements, theme and narrative titles, the novels were compared and common and different aspects were identified. In the conclusion, the issues that emerged as a result of examining the novels Hava Kurşun gibi Ağır (2011) and Putlar Yıkılırken (2019) were evaluated. In the bibliography, books, articles, etc. which are directly or indirectly  source the study,  works are included.