?ndüklenmiş hipotiroidizmli hastalarda Tc-99m HMPAO beyin spect ile serebral kan akımı değişikliklerinin değerlendirilmesi; HPA eksen ve depresyon ile ilişkisi /
Yazar: İLKNUR IŞIK
Danışman: PROF. DR. AHMET TUTUŞ
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Amaç: Hipotiroidizmin klinik tablosu oldukça değisken olup bazen bilissel bozulma vepsikiyatrik belirtiler ile kendini gösterebilmektedir. Hipotalamik-Pitüiter-Adrenal (HPA)eksenindeki bozukluk, majör depresif hastalığın temel özelliği olarak kabul edilmektedir.Deksametazon supresyon testi (DST) son yıllarda HPA ekseninin fonksiyonel bir göstergesiolarak kullanılmaktadır. Ancak HPA eksen bozuklukları ile bölgesel serebral kan akımıarasındaki iliski henüz tam olarak netlestirilmemistir. Çalısmamızda indüklenmishipotiroidizmde, bölgesel serebral kan akımı ile depresyon ve HPA eksen bozukluğu arasındakiiliskinin gösterilmesi amaçlanmıstır.Materyal-Metod: Çalısmamıza Aralık 2006-Ocak 2008 tarihleri arasında total veya totaleyakın tiroidektomi operasyonu yapılan ve I-131 tedavisi verilmesi planlanan iyi diferansiyetiroid kanserli 40 hasta alındı. Hastaların hipotiroidiye girme süreleri 31,78 ± 10,23 gün olupTSH düzeyleri 71,81 ± 32,02 ?IU/ml iken düsük doz DST uygulanmasını takiben psikiyatrikmuayeneleri yapılıp, aynı gün Tc-99m HMPAO beyin SPECT görüntüleri elde olundu.Ablasyon tedavileri verilip L-tiroksin ile supresyon tedavisi baslandıktan yaklasık 6-8 haftasonra hastalar ötiroid hale geldiğinde takibe gelen 33 hastada çalısmalar tekrarlandı. BeyinSPECT görüntüleri SPM2 metodu kullanılarak değerlendirildi.Bulgular: Otuzüç hastanın hipotiroidik dönemde yapılan psikiyatrik muayene sırasında16'sında depresyon tespit edildi (p<0,05). Bu depresif hastaların 10'unun ötiroid dönemdedüzeldiği, altısında ise depresyonun devam ettiği gözlendi. Tüm hastalarda hem hipotiroid, hemde ötiroid dönemde DST sonrası kortizol düzeyleri baskılı idi. Beyin SPECT görüntülerinde;hipotiroidik dönem ile ötiroidik dönem arasında bölgesel serebral kan akımında belirgindeğisiklik izlenmemistir. Ancak hipotiroidik dönemde depresyonu olan hastalarda bilateralparietal bölgelerde hipoperfüzyon varlığı tespit edilmistir (p<0,05). Ayrıca yapılan korelasyonçalısmalarında ötiroid dönemde depresyonu olan hastalarda kortizol ile bilateral prefrontal,oksipital ve parietal bölge kanlanma oranları arasında negatif korelasyon gözlenmistir.Sonuç: Kısa süreli hipotiroidizmin beyin kan akımında değisikliğe neden olmadığı, ancakdepresyon varlığında bilateral parietal bölgelerde kan akımında azalma olduğu tespit edildi.Akut gelisen kısa süreli depresyon bulgularının HPA eksen bozukluğunu ortaya çıkarmadığı;ancak ötiroid depresif hastalarda kortizol seviyeleri arttıkça bilateral prefrontal, oksipital veparietal bölgelerde hipoperfüzyona neden olduğu gözlendi.Anahtar Kelimeler: Hipotiroidizm, Tc-99m HMPAO beyin SPECT, HPA eksen, depresyon

Abstract:
Aım: Clinical outcome of hypothyroidism can vary in a range of cognitive impairment andpsychiatric symptoms. A disorder in hypothalamic-pituitary-adrenal axis has been accepted as amain factor in major depression. Dexamethason supression test (DST) has been used as afunctional indicator of HPA axis. But the relationship between HPA axis anomalies and regionalcerebral blood flow hasn?t been shown yet clearly. In our study; the relationship between HPAaxis disorder and regional cerebral blood flow is studied in induced hypothroidism.Materıal-Method: In our study, 40 total or subtotal thyroidectomy patients with welldifferentiatedthyroid carsinomas who admitted to our department for I-131 therapy betweenDecember 2006 and January 2008 are included. The mean interval for reaching hypothroidismwas 31,78±10,23 day and mean TSH level was 71,81±32,02 ?IU/ml. After low dose DSTapplication, psychiatric examination is applied in the same day with Tc-99m HMPAO brainSPECT images. When euthyroidism has been reached 6-8 weeks after application of ablationtherapy and L-thyroxin supression treatment, 33 patients are reexamined who returned forcontrol. The brain SPECT images are evaluated with SPM2 method.Results: In psychiatric examination of 33 hypotroidic patients, 16 of them were in depression(p<0,05). Ten of 16 patients are healed in euthyroidic period while 6 of them were stil indepression. In all patients, cortisol levels were supressed after DST application inhypothyroidism as well as in euthyroidism periods. In brain SPECT images, no any significantchange between hypothyroidic and euthyroidic period was detected. But in hypothyroidicperiod, patients with depression showed hypoperfusion in bilateral parietal regions (p<0,05).Also in correlational studies, depressive patients in euthyroidic period showed negativecorrelation between cortisol and bilateral prefrontal, occipital, parietal regional blood flow.Conclusıon: However low period of hypothyroidism does not alter cerebral blood flow,patients with depression showed hypoperfusion in bilateral parietal regions. Short term acutedepressive symptoms don?t result in HPA axis disorder but causes hypoperfusion in bilateralprefrontal, occipital and parietal regions with increasing cortisole levels in euthyroidicdepression patients.Key words: Hypothyroidism, Tc-99m HMPAO brain SPECT, HPA axis, Depression.