Tekirdağ sancağı'nda tarımsal yapı (1840-1914)
Tekirdağ Sancaği'nda tarımsal yap (1840-1914)
Yazar: KAYA GÖKTEPE
Danışman: PROF. DR. GÜLFETTİN ÇELİK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Tarım ekonomisi = Agricultural economy ; Tarımsal yapı = Agricultural structure ; Tekirdağ = Tekirdağ

Özet:
ÖZETOsmanlı ekonomisinde nüfusun geçimini sağladığı en önemli ekonomik faaliyet kolu tarım sektörüdür. Tarım sektörünün ağırlıklı kısmı ise geçimlik esasına dayalı köylü işletmeleri şeklindedir. Osmanlı Klasik döneminde fazla bir değişikliğe uğramadan uzunca süre varlığını devam ettiren bu sistem, zamanla sosyo-ekonomik yapının diğer unsurları gibi değişim ve dönüşüme uğramıştır. 19. Yüzyılda Tanzimat'la başlayan süreç, değişimlerin daha somut görülebildiği bir dönemi kapsamaktadır.Osmanlı tarımsal yapısında meydana gelen gelişmeleri belgeler ışığında tahlil edebilmek için çalışmanın zaman ve yer bakımından sınırlandırılması gerekmektedir. Bu kapsamda ekonomik ve sosyal yapıdaki değişimler ile kurumsal düzenlemelerin Tanzimat sonrasında artık daha somut olarak görülebildiği bir dönem olan, 1840-1914 yılları arası ele alınmaktadır. Örnek olarak ele alınan bölge ise Osmanlı iktisadi politikalarının bölgesel düzeyde somut olarak izlenebildiği yerlerden olan Tekirdağ Sancağı'dır.Osmanlı Klasik dönem kaynaklarında ilk önce Rodosçuk, daha sonra da Tekfurdağı olarak adı geçen Tekirdağ, Osmanlı tarım ekonomisinin etkili şekilde uygulandığı ve İstanbul'un tüketiminin karşılandığı önemli merkezlerden birisidir. Tekirdağ'ın tüketim maddelerini başkente pazarlaması, Osmanlı iktisadi politikalarına uygun olarak 19. Yüzyılın ikinci yarısına kadar sürmektedir. Bu haliyle İstanbul ile bütünleşmiş olduğundan Tekirdağ'ın gelişiminde devlet politikalarının önemli etkisi bulunmaktadır.Bu çalışmada genel olarak iki husus irdelenmeye çalışılmaktadır. Bunlardan birincisi, 19. Yüzyılda sosyo-ekonomik yapı unsurlarındaki değişim ve dönüşümlerin tarımsal yapıda meydana getirdiği etkilerdir. İkincisi ise tarımsal verilerden hareketle üretim faaliyetlerinde kaydedilen ilerlemeler, üretim faktörlerinin süreç içerisindeki görünümü, pazarlama ve tüketim gibi alanlarda meydana gelen gelişmeler incelenmektedir. Böylece bölgesel düzeyde bir döneme ışık tutulmaya çalışılmaktadır.

Abstract:
ABSTRACTAgriculture sector is the most important economic activity for the population to make a living in Ottoman economy. Weighted part of agriculture sector is rural establishments which are basis on subsistence. This system, which survived the long Classic Ottoman era without major changes finally has changed and transformed, like the other elements of socio-economic structure. Process that began with Tanzimat in 19th century covers a timeperiod that changes can be seen more specifically.To analyse the developments in Otttoman agricultural structure in the light of documents, the study must be limited in terms of time and place. In this context years between 1840-1914 a period that after Tanzimat, institutional arrangements, changes in social and economic structure can be seen more specifically, is discussed. Tekirdağ Province -one of the regions where Ottoman economic policy can be examined in regional bases- been picked as sample area for the study.Tekirdağ, referred as first Rodosçuk and then as Tekfurdağı at Ottoman Classic Era records, is an important center where Ottoman agricultural economy effectively applied and the consumption of İstanbul has been met. Marketing of consumer goods to capital by Tekirdağ continues to second half of 19th century in accordance to Otttoman economic policies. Since it has been integrated with İstanbul, goverment policies are crucially effective in devolopment of Tekirdağ.In this study, generally two main issues are being examined. One is, effects of changes and conversion in socio-economic structure to agricultural elements. Secondly, is to examine, developments in areas like marketing and consumption, outlook of the production factors in process and improvments in production activities depending to agricultural data. Thus it is aimed to enlight a period in a regional level.