Atmosferik toz içeren hava koşullarının migren başağrısını tetikleyici etkisinin incelenmesi
Investıgatıng the tringgering mechanism of weather condıtıons containing dust on migraine headache
Yazar: HACER DOĞANAY
Danışman: PROF.DR. HAYRUNNİSA BOLAY BELEN
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
ATMOSFERİK TOZ İÇEREN HAVA KOŞULLARININ MİGRENBAŞ AĞRISINI TETİKLEYİCİ ETKİSİNİN İNCELENMESİDr Hacer DOĞANAYTez Danışmanı Prof Dr Hayrunnisa BOLAY BELENMigren, başağrısı ve eşlik eden diğer bulguların görüldüğü, toplumun yaklaşık %15-20'sini etkileyerek erişkinlerde iş gücü kaybı ve ekonomik kayba neden olan önemlihastalıklardan biridir.Migren başağrısını tetikleyen atmosferik hava koşullarının başağrısı üzerindekietkisini inceleyen çalışmalar, migren hastalarının yaklaşık % 60'ının atmosferik değişimlerehassas olduklarını göstermiştir. Yapılan bu çalışmalarda atmosferik basınç, nem, rüzgar,sıcaklık gibi atmosferik hava değişim parametreleri incelenmiştir. Ancak atmosferik havadayer alan Sahra kökenli toz ve içeriklerinin başağrısı üzerine etkileri bugüne dekincelenmemiştir.Atmosferik hava ile kıtalar arası taşınabilen Sahra kaynaklı çöl tozu ve beraberindegetirdiği mikroorganizmalar ve ürünlerinin çevre sağlığı üzerindeki etkileri son yıllardadikkatleri üzerinde toplamıştır. Sahra tozu içeren hava koşulları ile allerjik (mast hücreaktivasyonu ve sitokin oluşumu) ataklar arasında ilişki olduğu düşünülmektedir. Sahratozunun atmosferik havayla belli bir oranda taşınması bazı tetikleyicilerin de bu yollagelebileceğini düşündürmektedir.Migren başağrısının altında yatan mekanizma, trigeminovasküler sisteminaktivasyonudur. Sahra çöl tozlarının tetikleyici olup olmadığını göstermek amacıyla,başağrısında önemli rol oynayan trigeminovasküler sistemin aktive olduğunu en iyi gösterenmodellerden biri olan c-fos immünohistokimyası kullanılarak, Sahra çöl tozu içerenatmosferik ortamı soluyan deney hayvanlarında, başağrısı ile ilişkili beyin sapı1çekirdeklerindeki nosiseptif nöronlarda c-fos ekspresyonunun varlığı aranmıştır. Eğer buhava koşulları başağrısını tetikliyor ise yukarıda sözü edilen mekanizmaların, trigeminalsinirin oftalmik dalının sonlanma yeri olan ventral TNC lamina I-II'deki c-fos ekspresyonunayol açması beklenebilir.Bu çalışmanın amacı atmosferde bugüne dek farkında olmadığımız yeni bir etmeninbaş ağrısına yola açabilecek bir tetikleyici olup olmadığını araştırmaktır.2

Abstract:
INVASTIGATING THE TRIGGERING MECHANISM OF WEATHERCONDITIONS CONTAINING DUST ON MIGRAINE HEADACHEDr Hacer DOĞANAYTez Danışmanı Prof Dr Hayrunnisa BOLAY BELENMigraine is one of the most important illnesses affecting 15-20% of public causingworking day and economical loss of adults because of headache and accompanyingsymptoms.Studies invastigating migraine triggering effects of atmospheric weather conditionsconcluded 60% sensitivity of migraine patients to atmospheric weather changes. In thesestudies, atmospheric weather alteration parameters such as atmospheric pressure, humidity,wind and temperature have been investigated. Though the effect of Sahara dust and contentsin atmospheric weather on headache has not been investegating till now.The effects of Sahara dust and accompanying microorganisms and products carried byatmospheric weather among continents on environment health has been drawing attentionlately. It is supposed that, Sahara dust containing weather conditions are related with allergicattacks (mast cell activation and cytokine formation). Transport of Sahara dust withatmospheric weather in some ratio is reminding of transport of some triggering factors.The underlying mechanism of migraine headache is activation of trigeminovascularsystem. In order to investigate the triggering effects of Sahara dust, c-fosimmunohistochemistry which consists of trigeminovascular system activation is used. C-fosexpression existence of nociceptive neurons of brain stem nucleuses is studied on laboratuaryanimals breathing atmospheric weather containing Sahara dust. If these conditions aretriggering headache, the above mechanisms may cause c-fos expression of ventral TNClamina I and II, terminal point of trigeminal nerve ophtalmic division.1The aim of this study is to investigate whether a new factor in the atmosphere may bea factor triggerring headache or not.2