Juvenil miyoklonik epilepsi hastalarında baş ağrısı
Headache in juvenile myoclonic epilepsy
Yazar: METİN DEDEİ DARYAN
Danışman: DOÇ. DR. HAYRUNİSA DİLEK ATAKLI ; UZMAN BETÜL GÜVELİ
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Baş ağrısı = Headache ; Epilepsi = Epilepsy ; Epilepsi-miyoklonik = Epilepsy-myoclonic ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Prevalans = Prevalence

Özet:
Amaç: Baş ağrısı ve epilepsi sıklıkla komorbid görülen hastalıklardır. Bu çalışmanın amacı, Juvenil miyoklonik epilepsi (JME)'de baş ağrısı sıklığını belirlemektir.
Method: Bu çalışmaya, Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi epilepsi polikliniğinden takipli 200 JME'li hasta ve 100 sağlıklı birey dahil edilmiştir. Hastaların demografik ve klinik özellikleri (nöbet başlangıç yaşı, hastalık süresi, nöbet tipleri, febril konvülziyon öyküsü, akraba evliliği öyküsü, nörogörüntüleme, EEG bulgusu, ilaç tedavisi) kaydedildi. Hasta ve kontrol grubu, baş ağrısı varlığı açısından sorgulandı ve daha sonra baş ağrısı tipi ve özellikleri yönünden karşılaştırıldı. Baş ağrısı olan hasta grubunda ise baş ağrısı ve epilepsi klinik özellikleri kıyaslandı.
Bulgular: Hastaların 115 (%57,5)'i kadın, 85 (%42,5)'i erkekti, ortalama yaş 26,7±8,46 (12-55) idi. Epilepsi hastalığı süresi 10,7±7,28 (1-35) yıldı. Baş ağrısı oranı hasta grubunda %55,5, kontrol grubunda %50 idi ve baş ağrısı sıklığı açısından anlamlı fark yoktu. Hasta grubunda 47 hastada migren, 4 hastada migren+gerilim tipi baş ağrısı, 52 hastada gerilim tipi baş ağrısı vardı. Kontrol grubunda, 16 kişide migren, bir kişide migren+gerilim tipi baş ağrısı, 33 kişide gerilim tipi baş ağrısı vardı. Ailede migren tipi baş ağısı olan JME hastalarında migren görülme sıklığı daha yüksek bulundu ve bu istatistiksel olarak anlamlı idi. Ayrıca baş ağrısının uyku ile geçme özelliği hem migren hem de gerilim tipi baş ağrısı olan JME hastalarında kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu. Baş ağrısı, 13 (%7,5) hastada postiktal, 8 (%4,5) hastada preiktal, 1 (%0,5) hastada iktal idi ve baş ağrısı tipi ile arasında anlamlı ilişki yoktu. 
Sonuç: Çalışmamızda JME hastalarında baş ağrısı sıklığı, kontrol grubundan daha yüksek bulunmuştur. Ailede migren öyküsü olan JME hastalarında daha sık migren tipi baş ağrısı görülmesi genetik yatkınlığın önemine işaret etmektedir. Öte yandan uykunun baş ağrısı ve nöbetlere olumlu etki etmesi benzer fizyopatolojiyi akla getirmiştir. Bu konuda daha çok hasta ile prospektif çalışma yapılması gereklidir.

Abstract:
Aim: Headache and epilepsy are often comorbid disorders in the general population. The objective of this study was to assess the prevalence of headache in juvenile myoclonic epilepsy (JME). 
Method: In this study, we studied with 200 JME patients from our epilepsy outpatient clinic and 100 healthy subjects. The demographical and clinical manifestations of the patients (onset age of epilepsy, duration of illness, seizure types, febrile convulsion history, consanguinity of parents, neuroimaging, EEG findings, medical therapy) were recorded. The patients and control group were interrogated for headache and compared for headache types and characteristics. We compared the clinical manifestations of headache and epilepsy in JME patients with headache.
Results: In the study group, 115 (57,5%) of patients conducted survey were women and 85 (42,5%) of them were men. The mean age of patients was 26,7±8,46 (12-55). The mean duration of epilepsy after seizures onset was 10,7±7,28 years (1-35). Headache was presented in 55, 5% of patients and 50% of control group and there was no significant difference in headache frequency. 47 patients had migraine, 4 had migraine and tension-type headache, 52 had only tension-type headache.  In control group, 16 subjects had migraine, 1 had migraine and tension-type headache, 33 had tension-type headache. Migraine incidence was significantly higher in JME patients with migraine history in family. Decreasing of  headache severity by sleeping was more frequently seen in JME patients with both migraine and tension-type headache then the control group. Headache was specified postictal in 13 patients (7,5%), preictal in 8(4,5%), ictal in 1(0,5%) and there was no relation with headache type.  
Conclusion: In this study, it is demonstrated that both migraine and tension-type headache in patients with JME is higher than expected from studies on the general population. Migraine headaches more often seen in the family history of migraine in patients with JME suggests the importance of genetic predisposition. Furthermore, the beneficial effect of sleep on headache and seizures suggests similar physiopathology. Further prospective studies with more patients are needed.