Türkiye'de kara yolu, demir yolu ve deniz yolu taşımacılığının ekonomik büyümeye etkisi: Ampirik bir uygulama
The effect of land, rail and sea transportation on economic growth in Turkey: An empiricial application
Yazar: MERVE BAYRAK
Danışman: PROF. DR. YASEMİN BENLİ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı / Uluslararası İşletmecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Demir yolu taşımacılığı = Railway transportation ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Hava yolu taşımacılığı = Airline transport ; Karayolu taşımacılığı = Highway transportation ; Lojistik = Logistics ; Taşımacılık = Transportation ; Uluslararası ticaret = International trade ; Yük taşımacılığı = Freight transportation ; Çoklu doğrusal regresyon = Multiple linear regression

Özet:
Lojistiğin faaliyet alanlarından biri olan taşımacılık, günlük yaşamın vazgeçilmez bir parçasını oluşturan, ekonomik ve sosyal yönden var olabilmeyi mümkün kılan, ülkeye değer katan bir sistemdir. Lojistik sektörünün önemi büyüme potansiyelinin oldukça yüksek olduğu Türkiye'de de giderek artmaktadır. Bu nedenle çalışmada lojistik sektörünün temelini oluşturan taşımacılık faaliyeti üzerinde durulmuş ve Türkiye'de yük taşımacılığının ekonomik büyüme üzerine etkisinin açıklanması amaçlanmıştır. Çalışma geniş bir zaman aralığının yani 40 dönemin ele alınmış olması, çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılarak tek bir mod üzerinden inceleme yerine üç farklı taşıma modunun bir arada incelenmesi yönleriyle yapılan çalışmalardan farklılık göstermekte olup literatüre sağlayacağı katkı açısından önem arz etmektedir. Yük taşımacılığının ekonomik büyüme arasındaki ilişkisi 1980-2019 dönemi yıllık veri ele alınarak çoklu regresyon analizi ile incelenmiştir. Ekonometrik analizde bağımsız değişken olarak kara yolu, demir yolu ve deniz yolu taşıma modu ile yapılan yük taşımacılık miktarı (km-ton), ekonomik büyüme bağımlı değişkeni için ise kişi başı GSYİH (milyar ABD doları) verisi kullanılmıştır. Çalışmada ilk olarak lojistik kavramının tanımı, kapsamı, lojistiğin temel ilkeleri, lojistik performans endeksi, Türkiye'de lojistik sektörünün gelişimi ve lojistikte taşıma modları ele alınmıştır. Daha sonra ekonomik büyüme kavramı, ekonomik büyüme modelleri ve dış ticaret-taşımacılık-ekonomik büyüme ilişkisi ele alınmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise ampirik bulgulara ve sonuçlarına yer verilmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda yük taşımacılığı ile ekonomik büyüme arasında pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Yük taşımacılığında meydana gelen bir birimlik artışın ekonomik büyümeyi sırasıyla; kara yolu yük taşımacılığı için yaklaşık %23 (0.2260), demir yolu yük taşımacılığı için yaklaşık %11(0.1121), deniz yolu yük taşımacılığı için ise yaklaşık %5(0.04685) oranında arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Kara yolu, demir yolu ve deniz yolu ile yapılan yük taşımacılığının tamamında meydana gelen bir birimlik artışın ise ekonomik büyümeyi yaklaşık %37 (0.3712) oranında arttığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
One of the activities of logistics, the transportation is a system that comprises an essential part of daily life, enabling economic and social existence and adding value to the country. The importance of the logistics sector is ever increasing in Turkey where the growth potential is quite high. In this study, we have focused on the transportation activities which are the basis of the logistics sector and attempted to explain the effect of cargo transportation on the economic growth in Turkey.  The study will be an important addition to the literature since it encompasses a wide timescale of 40 periods as well as analyzing three different modes of transportation instead of one. The relationship between cargo transportation and economic growth in the period of 1980 – 2019 are analyzed with multiple regression through gathering yearly data. In the econometric analyses, cargo transportation amount (KM- ton) with the road, rail and marine modalities are used as the independent variant while GDP per capita is used as a variable variant for economic growth. Firstly, we have presented the definition of the concept of logistics, the scope and principles of logistics, logistics performance index, the progress of the logistics sector in Turkey and transportation modes in logistics. Then, the concept of economic growth, the models of economic growth and the relationship among international trade-transportation-economic growth are presented. In the last section of the study, we have presented our empirical findings and results. The findings show that there is a positive relation between cargo transportation and economic growth. A unit of growth in cargo transportation influences economic growth in the following order: an increase of %23 (0.2260) for land cargo transportation, an increase of %11(0.1121) for rail cargo transportation and an increase of %5 (0.04685) for marine cargo transportation. It has been concluded that a one-unit increase in all freight transport by road, rail and sea increases the economic growth by approximately %37 (0.3712).