Eskişehir ili sebze üretim alanlarında önemli bitki paraziti nematod türlerinin belirlenmesi
Determination of plant parasitic nematodes in vegetable fields in Eskişehir province
Yazar: İSMAİL ÖZCAN
Danışman: DOÇ. DR. EMRE EVLİCE
Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarım Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki koruma = Plant protection ; Entomoloji = Entomology ; Nematodlar = Nematoda

Özet:
Eskişehir ili sebze üretim alanlarındaki bitki paraziti nematodların (BPN) yaygınlık ve
yoğunluklarının belirlenmesinin amaçlandığı çalışma kapsamında 2023 yılı mayıs-ekim
aylarında düzenli olmayan çıkışlarla Eskişehir ili sebze üretim alanlarını ve ürün eşitliliğini
temsil edecek şekilde 74 adet toprak ve bitki örneği alınmıştır. Çalışma sonucunda
Rhabditida takımı Tylenchina alt takımı altında yer alan Amplimerlinius, Basiria,
Boleodorus, Ditylenchus, Filenchus, Helicotylenchus, Meloidogyne Merlinius,
Pratylenchoides, Pratylenchus, Quinisulcius, Scutylenchus, Trophurus, Tylenchorhynchus,
Tylenchus ve Zygotylenchus cinsleri belirlenmiştir. En yaygın bulunan cinsler %51,35;
%47,3 ve %29,7 bulunma oranı ile sırasıyla Ditylenchus, Pratylenchus ve Merlinius cinsleri
olarak tespit edilmiştir. Yoğunluk açısından ise Meloidogyne spp., Ditylenchus spp. ve
Pratylenchus spp. sırasıyla 834,7; 67,4 ve 53.2 nematod 100 g-1 toprak ile en yoğun bulunan
nematod grupları olmuştur. Yapılan teşhis çalışmaları sonucunda Rhabditida takımında yer
alan 6 familya, 8 altfamilya ve 11 cins'e bağlı 19 tür belirlenmiştir. Pratylenchus thornei,
Meloidogyne incognita, Fylenchus filiformis ve Zygotylenchus guevarai sırasıyla %13,2;
%9,9; %9,9 ve %8,2 mutlak yaygınlık oranları ile en yaygın bitki paraziti nematod türleri
olarak tespit edilmiştir. Ayrıca çalışmada tespit edilen kök-ur nematodlarından Meloidogyne
incognita'nın Türkiye'de maydanozda tespit edildiğine dair bir kayda ulaşılamamış olup bu
çalışmayla ilk kez tespit edildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Within the scope of the study aiming to determine the prevalence and density of plant
parasitic nematodes (BPN) in vegetable production areas of Eskişehir province, 74 soil and
plant samples were taken to represent the vegetable production areas and crop diversity of
Eskişehir province with irregular emergence in May-October in 2023. As a result of the
study, the genera Amplimerlinius, Basiria, Boleodorus, Ditylenchus, Filenchus,
Helicotylenchus, Meloidogyne Merlinius, Pratylenchoides, Pratylenchus, Quinisulcius,
Scutylenchus, Trophurus, Tylenchorhynchus, Tylenchus, and Zygotylenchus were
determined under Tylenchina suborder of Rhabditida order. The most common genera were
Ditylenchus, Pratylenchus and Merlinius with 51,35%; 47,3%; and 29,7%, respectively. In
terms of density, Meloidogyne spp., Ditylenchus spp. and Pratylenchus spp. were the most
abundant nematode groups with 834,7; 67;4, and 53,2 nematodes 100 g-1 soil, respectively.
As a result of the identification studies, 19 species belonging to 6 families, 8 subfamilies and
11 genera in the order Rhabditida were identified. Pratylenchus thornei, Meloidogyne
incognita, Fylenchus filiformis and Zygotylenchus guevarai were the most common plant
parasitic nematode species with absolute prevalence rates of 13,2%; 9,9%; 9,9%; and 8,2%,
respectively. In addition, Meloidogyne incognita, one of the root-knot nematodes detected
in this study, has not been recorded in parsley in Turkey and it was concluded that it was
detected for the first time in this study.