Toplumsal muhalefet aracı olarak tüketici boykotları üzerine nitel bir saha araştırması
A Qualitative field research on consumer boycots as a tool of social opposition
Yazar: ŞEYDA DEMİRCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEVKET ERCAN KIZILAY
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Toplumsal hareketler, bireylerin veya grupların belirli bir amaca ulaşmak ya da mevcut duruma tepki göstermek amacıyla gerçekleştirdikleri kolektif eylemler olarak tanımlanabilir. Bu hareketler, tarih boyunca çeşitli şekillerde ve amaçlarla ortaya çıkmış olup, günümüzde küreselleşen dünyada daha yaygın hale gelmiştir. Boykot ise tarih boyunca toplumların haksızlık, eşitsizlik ve adaletsizliğe karşı kolektif tepkilerini dile getirme ve değişim sağlama amacıyla kullandıkları güçlü bir muhalefet aracı olarak öne çıkmaktadır. Bu bağlamda, tüketici boykotları da toplumsal muhalefet aracı olarak kullanılan önemli bir strateji olarak kullanılmaktadır. Tüketicilerin belirli ürünleri veya markaları satın almaktan kaçınarak belirli bir mesaj vermeyi amaçlamaktadır. 2023 yılı Ekim ayında İsrail'in Filistin'e saldırısının ardından dünya genelinde tüketici boykot çağrıları artmıştır. Bu çağrılar, Türkiye'deki tüketiciler arasında da yankı bulmuş ve sosyal medya platformları aracılığıyla hızla yayılmıştır. Bu çalışmada 7 Ekim tüketici boykotu örnek olay olarak ele alınıp, tüketicilerin boykota katılımı etkileyen faktörler saptanmaya çalışılmıştır Araştırma nitel veri yöntemi kullanılarak, örnek olay incelemesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde boykot kavramı ve kökeni açıklanırken, tüketicilerin boykot katılımlarını etkileyen faktörler hakkında bilinmesi gereken kavramlar açıklanmıştır. İkinci bölümde ise, yöntem hakkında açıklamalı bilgiler verilmiştir. Son olarak üçüncü bölümde, boykota katılımı etkileyen faktörler toplanan verilerle analizi yapılmıştır. Yapılan analizler ve görüşmeler sonucunda tüketicilerin boykota katılımını etkileyen faktörler, toplumsal duyarlılık ve etik değerler etrafında şekillenirken, katılmayanların nedenleri ise ekonomik kaygılar ve kişisel alışkanlıklarla ilişkilendirilmiştir.

Abstract:
Social movements can be defined as collective actions taken by individuals or groups to achieve a specific goal or to react to the current situation. These movements have emerged in various forms and for various purposes throughout history and have become more widespread in today's globalized world. Boycott, on the other hand, stands out as a powerful tool of opposition that societies have used throughout history to express their collective reactions against injustice, inequality and injustice and to bring about change. In this context, consumer boycotts are also an important strategy used as a tool of social dissent. They aim to send a specific message by consumers refraining from buying certain products or brands. In October 2023, after Israel's attack on Palestine, calls for consumer boycotts increased worldwide. These calls also resonated among consumers in Turkey and spread rapidly through social media platforms. In this study, the October 7 consumer boycott was taken as a case study and the factors affecting consumers' participation in the boycott were tried to be determined. The research was conducted using qualitative data method and case study method. The study consists of four sections. In the first part, the concept of boycott and its origins are explained, and the concepts that need to be known about the factors affecting consumers' boycott participation are explained. In the second part, explanatory information about the methodology is given. Finally, in the third section, the factors affecting participation in the boycott were analyzed with the collected data. As a result of the analysis and interviews, the factors affecting consumers' participation in the boycott are shaped around social sensitivity and ethical values, while the reasons for non-participation are associated with economic concerns and personal habits.