Güz yemişi (Elaeagnus umbellata Thunb.) meyve ve yaprağının in vivo biyotransformasyon enzimlerinin aktivitelerine etkilerinin araştırılması
The investigation of in vivo biotransformation activity effects of autumn olive (Elaeagnus umbellata Thunb.) fruits and leaf
Yazar: KEMAL YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. TEVFİK ÖZEN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Güz yemişi (Elaeagnus umbellata Thunb.) Elaeagnus cinsine ait bir iğde türüdür. Tez çalışmasında, güz yemişi meyve sulu (GYMSU) ve yaprak sulu (GYYSU)  ekstraktlarının iki farklı dozu (50 ve 100 mg/kg vücut ağırlığı/14 gün) grupları ve bütillenmiş hidroksianisol (BHA, 0,75) grubu, karaciğer mikrozom ve sitozolündeki biyotransformasyon enzimleri [glutatyon S-transferaz (GST), DT-diaforaz (DTD), sitokrom P450 (sit. P450), sitokrom b5 (sit. b5), NADPH-sitokrom P450 redüktaz (sit. P450R), NADH-sitokrom b5 redüktaz (sit. b5R), anilin 4-hidroksilaz (A4H), N,N-dimetilanilin N-oksidaz (NNDNO), 7-etoksirezorfin O-deetilaz (7EOD)], biyotransformasyon enzimlerin aktivitelerine katkıda bulanan enzimler [glukoz 6-fosfat dehidrogenaz (G6PD), 6-fosfoglukonat dehidrogenaz (6PGD), laktat dehidrogenaz (LDH)] ve yapıların [toplam sülfidril grubu (T-SH), proteik olmayan sülfidril grubu (PO-SH), proteik bağlı sülfidril grubu (PB-SH)] aktivitelerine etkileri spektrofotometrik olarak tayin edildi. Karaciğerde, T-SH, PO-SH, PB-SH, LDH, sit. P450 ve 7EOD'nin aktiviteleri GYMSU ve GYYSU gruplarının düşük ve yüksek dozlarında, DTD'nin aktivitesi GYMSU grubunun düşük dozunda ve GYYSU grubunun yüksek dozunda, sit. b5, sit. P450R ve A4H aktiviteleri GYMSU grubunun yüksek dozunda, sit. b5R'nin aktivitesi GYMSU grubunun düşük ve yüksek dozunda, 6PGD ve NNDNO'nin aktivitesi GYMSU grubunun düşük dozunda önemli derecede artış gözlenmiştir. Sit. b5, sit. P450R, sit. b5R, NNDNO'nin aktiviteleri GYYSU grubunun yüksek dozunda, G6PD'nin aktivitesi GYYSU ve GYMSU grubunun yüksek dozlarında, GST'nin aktivitesi GYMSU grubunun yüksek dozunda ve A4H'nin aktivitesi GYYSU grubunun her iki dozunda azalma olduğu gözlendi. Çalışmada, pozitif kontrol grubu olarak BHA kullanıldı. Güz yemişi meyve ve yaprak ekstrakt gruplarındaki enzimlerin aktiviteleri genellikle BHA grubuna göre  daha yüksek olduğu belirlendi. Buna göre, T-SH ve PB-SH'nin içeriği GYYSU ve GYMSU grupları düşük dozunda, PO-SH'nin içeriği GYMSU grubu düşük dozu ve GYYSU grubu yüksek dozunda, LDH'nin aktivitesi GYMSU grubu yüksek dozu ve GYYSU grubu düşük dozunda, sit. P450'nin aktivitesi GYMSU grubu ve GYYSU gruplarının düşük ve yüksek dozlarında, sit. b5 ve A4H'nin aktivteleri GYMSU grubunun her iki dozunda, NNDNO, sit. P450R ve sit. b5R'nin aktiviteleri GYMSU grubunun her iki dozunda ve GYYSU grubunun düşük dozunda ve 7EOD'nin aktivitesi GYMSU grubunun yüksek dozunda (p<0.05) artış olduğu gözlendi. Ayrıca çalışmada böbrek, beyin, akciğer, özofagus ve kalp dokularında GST ve DTD aktivitelerine bakıldı. GST ve DTD aktiviteleri böbrek,özofagus ve kalpte GYMSU ve GYYSU gruplarının düşük ve yüksek dozlarında artış gözlenmiştir. Beyinde DTD aktivitesi, GYMSU yüksek ve düşük dozlarında, GYYSU düşük dozunda artış olduğu gözlemlenirken, GYYSU yüksek dozunda azalma olduğu gözlenmiştir. Beyinde GST aktivitesi, GYMSU ve GYYSU düşük dozlarında artış olduğu, GYMSU yüksek dozunda azalma, GYYSU yüksek dozunda ise değişme olmadığı gözlenmiştir. Akciğer DTD aktivitesi, GYMSU yüksek dozu, GYYSU düşük ve yüksek dozunda azalma, GYMSU düşük dozunda artış olduğu gözlendi. Akciğer GST aktivitesi, GYMSU düşük dozu, GYYSU düşük ve yüksek dozunda artış ve GYMSU yüksek dozunda azalma olduğu görülmüştür. SPSS (Statistical Packages For The Social Sciences) 20.000 paket programındaki ANOVA ve MANOVA testleri kullanılarak sonuçlar arasında anlamlı bir fark olup olmadığı değerlendirilmesinde kullanıldı. Bu in vivo çalışmada, E. umbellata Thunb.'ın sulu ekstraktlarının biyotransformasyon profili ve kimyasal koruyucu potansiyeli hakkında önemli sonuçlar elde edildi.

Abstract:
Autumn olive (Elaeagnus umbellata Thunb.) is a species which belongs to the Elaegnus genus Elaeagnacea family. In this thesis, the effects of two different doses of (50 and 100 mg/kg body weight/14 days) Autumn olive fruit (AOFE) and leaves (AOLE) aqueous extract groups and butylated hydroxyanisole (BHA) group were investigated, for in vivo microsomal and cytosolic biotransformation enzymes [glutathione S-transferase (GST), DT-diaphorase (DTD), cytochrome P450 (cyt. P450), cytochrome b5 (cyt. b5), NADPH-cytochrome P450 reductase (cyt. P450 R), NADH cytochrome b5 reductase (cyt. b5 R), aniline 4-hydroxylase (A4H), N,N-dimethylaniline N-oxidase (NNDNO), 7-ethoxyresorufin-deethylase (7EROD)] and enzymes and structure that contribute to the activities of biotransformation enzymes [glucose-6-phosphate dehydrogenase (G6PD), 6-phosphogluconate dehydrogenase (6PGD), lactate dehydrogenase (LDH), total sulfhydryl (T-SH), nonprotein sulfhydryl (NP-SH), protein-bound sulfhydryl (PB-SH)] in liver (microsomes and cytosol) of mice (Swiss albino) compared with control group, spectrophotometrically. The T-SH, NP-SH, PB-SH, LDH, cyt. P450 and 7EROD activities at low and high doses of AOLE and AOFE groups, DTD activity at low-dose of AOFE group and at high-dose of AOLE group, cyt. b5, cyt. P450 R and A4H activities at low and high of AOFE group, cyt. b5 R activity at low and high doses of AOFE groups, and 6PGD and NNDNO activities at low-doses of AOFE group were observed a significant increase in the liver. The cyt. b5, cyt. P450 R, cyt. b5 R and NNDNO activities at low and high doses of AOFE group, GST activity at high of AOFE group and A4H activity at both doses of AOLE group were found a decrease in assays. In this study, BHA was used as a positive control group. The activities of the enzymes in AOFE and AOLE groups were determined to be generally higher than BHA groups. According to this, T-SH and PB-SH at high-dose of AOLE group, NP-SH at low-dose of AOFE group and low-dose of AOLE group,  LDH activity at high-dose of AOFE group and low-dose of AOLE group, cyt.P450 activity at low and high-dose of AOFE and AOLE groups, cyt. b5 and A4H activity at both doses of AOFE groups, NNDNO, cyt. P450 R and cyt. b5 R at both doses of AOFE groups and at low-dose of AOLE group, and EROD activity at high-dose of AOFE group (p<0.05) were observed to be higher compared with BHA treated mice. In addition, GST and DTD activities in kidney, brain, lung, forestomach, and heart tissues were investigated in the study. GST and DTD activities in the kidney, forestomach and heart at low and high doses of AOFE and AOLE groups were observed. DTD activity in the brain was observed to increase at low doses of AOLE group at high and low doses of AOFE group, while a decrease in high doses of AOLE group was observed. It was observed that GST activity was an increase at low doses of AOFE and AOFE group in the brain, a decreases at high doses of AOFE group, and no change at high-doses of AOFE group. DTD activity in the lung was observed a decrease at high-dose of AOFE group, at low and high-dose of AOLE group, and an increase at low-dose of AOFE group. GST activity in the lung was found to increase at low dose in AOFE group, at low and high dose in AOLE group and a decrease at high-dose of AOFE. ANOVA and MANOVA tests in the SPSS (Statistical Packages for the Social Sciences; 20.000) software package were used evaluating whether or not a significant difference between in vivo results. The results of the present in vivo study received very important results on the biotransformation profiles and chemopreventive potentials of E. umbellata Thunb. aqueous extract.