Türk ve Rus Hukukunda yabancı hakem kararlarının tenfizi
The enforcement of the foreign arbitral awards in Turkish and Russian Law
Yazar: UMİD UMAR UULU
Danışman: PROF. DR. OĞUZ ATALAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Hakem kararları = Arbitral awards ; Karşılaştırmalı hukuk = Comparative law ; Milletlerarası Tahkim Kanunu = International Arbitiation Law ; New York Sözleşmesi = New York convention ; Rus hukuku = Russian law ; Tahkim = Arbitration ; Tenfiz = Enforcement ; Türk Hukuku = Turkish Law

Özet:
Uluslararası alanda yabancı hakem kararlarının başka ülkelerde tenfizi milletlerarası anlaşma ve milli kanun hükümlerine tabidir. Hem Türk hem de Rus hukukunda milletlerarası anlaşma hükümlerinin milli hukuk kurallarına göre üstünlüğü ve uygulama önceliği kabul edilmiştir. Tez çalışmamızda, hakem kararlarının tenfizini düzenleyen milletlerarası anlaşmalar çerçevesinde Türk ve Rus hukuklarında yabancı hakem kararlarının tenfizi incelenmiştir.Çalışmamazın birinci bölümünde milli ve milletlerarası tahkim konusunda genel bilgiler verilerek milletlerarası ticari tahkimin özellikleri irdelenmiş ve uyuşmazlıkların alternatif çözüm yolları ile karşılaştırılmıştır. Tezimizin ikinci bölümünde yabancı hakem kararlarının tenfizini düzenleyen milletlerarası anlaşmalar ve Türk hukukunda yabancı hakem kararlarının tenfizi incelenmiştir.Türk hukukunda yabancı hakem kararlarının tenfizi 1958 tarihli New York Sözleşmesi'nin hükümlerine göre gerçekleşmektedir. Bu nedenle tezimizde, New York Sözleşmesi ve özellikle hakem kararlarının tenfiz talebinin reddi sebeplerini düzenleyen bu Sözleşme'nin 5. maddesinin hükümleri üzerinde yoğunlaştık. New York Sözleşmesi'nin kapsamına girmeyen hakem kararlarının tenfizi ise Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'a tabidir. Bu Kanun'un yabancı hakem kararlarının tenfizine ilişkin düzenlemesi ve Türkiye'nin taraf olduğu milletlerarası anlaşmalar ikinci bölümün son kısmında ele alınmıştır.Rus hukukunda yabancı hakem kararlarının tenfizi çalışmamızın üçüncü bölümünde incelenmiştir. Bu bölümde, Rusya'da tahkimin tarihçesine kısaca değinilerek Rus hukukundaki milli ve milletlerarası tahkime ilişlkin düzenlemeler hakkında bilgi verilmiştir. Rusya'da yabancı hakem kararlarının tenfizinin milletlerarası sözleşmelerin hükümlerine tabi olduğu ve bu konuya ilişkin Rus hukuk mevzuatının uluslararası düzenlemelere uygunluğu tespit edildikten sonra Rus mahkemelerinin yabancı hakem kararlarının tenfizine ilişkin kararlarından örnekler sunulmuştur. Bu bölümün sonunda Rusya'nın taraf olduğu milletlerarası anlaşmalara değinilmiştir.Tezimizin sonuç kısmında Türk ve Rus hukuklarının karşılaştırılması yapılarak benzerlikleri ve farklılıkları ortaya konulmaya çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Milletlerarası Tahkim, Hakem Kararları, New York Sözleşmesi, Türk Hukuku, Rus Hukuku.

Abstract:
The enforcement of the foreign arbitral awards in the international domain are bound to international and national acts of law. Both in Turkish and Russian judicial systems, it?s agreed that international treaties are superior to national acts of law in the implementation lineage. In our master?s thesis, the enforcement of the foreign arbitral awards in Turkish and Russian judicial systems has been studied within the framework of international treaties which embody the enforcement of the arbitral awards.In the first part of our study, the properties of the international trade arbitrage are examined with the aid of general knowledge about national and international arbitrage and then compared with the alternate resolutions to the disputes. In the second part of our thesis, international treaties which embody the enforcement of the foreign arbitral awards and the enforcement of the foreign arbitral awards in Turkish judicial system have been studied.In Turkish judicial system, the enforcement of the foreign arbitral awards is implemented according to the provisions of the 1958 New York Convention. Therefore, in our thesis, we are specifically focused on the provisions of the 5. th article of New York Convention which embodies the grounds for the refusal of the demand for the enforcement of the foreign arbitral awards. The enforcement of the foreign arbitral awards which are not covered by New York Convention is subject to International Private and Procedure Law. The regulation of this law regarding the enforcement of the arbitral awards and the international treaties of which Turkey is a side have been studied at the end of the second part.The enforcement of the arbitral awards in the Russian Law has been studied in the third part. In this section, a short history of arbitration in Russia and information on the regulations regarding the national and international arbitration are presented. As we concluded that the enforcement of the arbitral awards in Russia is subject to international treaties and that Russian Law Legislation is in accordance with the afore mentioned international regulations, then we presented some samples of the judicial decisions regarding the enforcement of the arbitral awards. At the end of this section international treaties of which Russia is a side have been examined.At the conclusion part of our thesis, Turkish Law and Russian Law have been compared then similarities and differences have been presented.Key Words: International Arbitration, Arbitral Awards, New York Convention, Turkish Law, Russian Law.