Renk algısının algısal organizasyonunun bireysel farklılıklar metodu ile değerlendirilmesi ve renk algısında cinsiyet farklılıkları
Evaluation of perceptual organization of color perception by individual differences method and sex differences in color perception
Yazar: HATİCE ÖZGE MEMİŞ
Danışman: DOÇ.DR. AYŞE AYÇİÇEĞİ DİNN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Deneysel Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Renk görme modellerinden bazıları renk görmede ana renklerin özel bir yeriolduğunu öne sürmektedir (Hurvich ve ark., 1957, 1955; DeValois ve ark., 1993).Renklerin bu özel konumu gözlenen bireysel farklılıkların ana renkler tarafındankontrol edildiği önermesini ortaya koyar. Fakat, yakın zamanda Amerika'da veİngiltere'de yapılan araştırmalarda, katılımcılar ana (saf kırmızı, yeşil, sarı, mavi) veara renkleri (sarı-yeşil, mavi-yeşil, turuncu, mor) bulundukları kategoride belirlemekaçısından farklılıklar göstermiştir (Wuerger ve ark., 2005; Malkoç ve ark., 2005). Bufarklılıklar arasında korelasyonun düşük ve anlamsız olması bu renk kategorilerininbağımsız faktörler tarafından oluşturulduğuna işaret etmektedir (Malkoç ve ark.,2002).Bu araştırmadaki deneylerde uyarıcılar (renkler) makul doygunlukta ve eşitparlaklıkta olup 30 cd/m2 zeminde sunulmuştur. Renkler yeniden ölçeklenen S-(L+M) ve L-M dairesel kardinal kromatik alanda tanımlanmıştır (S=Kısa; M=Orta;L=Uzun dalgaboyuna duyarlı reseptörler) . Deneyde kullanılan renkler, birbiri ardınaiki ayrı kutuptan rastgele sunulan merdiven yöntemi ile sunulmuş ve hesaplanmıştır.Örneklem grubu, normal veya düzeltilmiş (gözlük, lens) olarak gören 35 kadın ve 33erkek olmak üzere toplam 68 katılımcının renk görme durumu test edilerekoluşturulmuştur.Malkoç ve arkadaşlarının (2002) öne sürdüğü gibi eğer ana renkler renkalanında özel bir statüye sahipse bu renkler arasında ve eğer ara renkler onlarıoluşturan ana renkler tarafından temsil ediliyorsa, o zaman bu ara renklerle anarenkler arasında bir korelasyonun olması gerekmektedir. Önceki araştırmalarda bukorelasyonun olmadığı görülmüştür (Webster ve ark., 2000; Malkoç 2002). Buaraştırmanın sonuçları Webster ve arkadaşları (2000) ve Malkoç'un (2002)çalışmalarıyla tutarlıdır. Kadın ve erkekler arasındaki renk algısının farklılığına olanortak inanç, bu araştırmanın bulguları tarafından desteklenmemektedir. Yani kadınlarve erkekler arasındaki renk algısı farklılıkları anlamlı bulunmamıştır.

Abstract:
Some of the color models claim that the primary colors have a specialposition in color vision (Hurvich et al., 1955, 1957; DeValois et al., 1993). Thisspecial position arises as a result of unique hues. On the other hand, recent studies inthe U.S. and in England have shown that subjects differed in organizing thecategories in unique hues (red, green, blue, yellow) and binary hues (yellowgreen,bluegreen, orange, purple) (Wuerger et al., 2005; Malkoç et al., 2005). Theinsignificance of the correlation results between these differences points to theindependent factors on color categories (Malkoç, et al. 2002).The stimulants (colors) were in appropriate saturation and in equal brightnessand were presented on the 20cd/m2 background. Colors were defined on a newlyscaled S-(L+M) and L-M cardinal chromatic space. The colors were presented andmeasured by using staircase method. The subject group included 35 women and 33men which were tested in their color vision before taking the test.As Gökhan Malkoç and his colleagues (2002) suggested, if unique hues havea special position in color space; unique hues should have correlation between eachother. In addition to that, if binary hues are represented by unique hues, then thereshould be a correlation between unique hues and binary hues. Recent studiesrevealed that there is no significant correlation between unique hues themselves andbetween unique and binary hues (Webster et al., 2000; Malkoç et al., 2002). Thisstudy?s results approve the results of Webster and Malkoç. Besides, the expectedgender differences between males and females were not found to be statisticallysignificant.