Ortaokul öğrencilerinin cinsiyet ve STEM başarıları arasındaki ilişkiyi yapılandırmacı öğrenme ortamı algıları ve biliş ötesi farkındalıklarıyla açıklama
Explaining the relationship between gender and STEM achievement ofsecondary school students with constructivist learning environment perceptions and metacognitive awareness
Yazar: FEYZANUR YEŞİL
Danışman: DOÇ. DR. HAKİ PEŞMAN
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
STEM, fen teknoloji,  mühendislik ve matematik alanların birleştirilerek okul öncesinden yükseköğrenime kadar multidisipliner yaklaşımla kişilerin problem tespiti ve problemlere karşı çözümler bulmasını hedefleyen eğitim metodudur. STEM eğitiminin tanımı ve uygulaması üzerine farklı görüşler bulunmaktadır. STEM  yaklaşımı söz konusu alanlarda entegrasyon kurulmasına olanak sağlayarak öğrencilerin problemlere çeşitli pencerelerden bakmasına olanak sağlamaktadır. Çalışmada nedensel karşılaştırma araştırması kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Diyarbakır ili Ergani ilçesine bağlı ortaokullarda eğitim gören 350 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmanın verileri Yapılandırmacı Öğrenme Ortamı Anketi (YÖOA) ve Biliş Ötesi Farkındalık Envanteri (BFE) ölçeği kullanılarak toplanmıştır.  Aynı zamanda FeTeMM dersleri başarılarını gözlemlemek varsa cinsiyet karşılaştırması yapmak için bir önceki eğitim dönemi karne notları kullanılmıştır. Bu kapsamda yapılan araştırmanın amacı ortaokul öğrencilerinin cinsiyet ile STEM başarıları arasındaki ilişkiyi yapılandırmacı öğrenme ortamı algıları ve biliş ötesi farkındalıklarıyla açıklamaktır.  Bu kapsamda yapılan analizler sonucunda elde edilen bulgulara göre cinsiyet ve FeTeMM başarıları arasındaki ilişkinin cinsiyete göre açıklanmasında yapılandırmacı öğrenme ortamı ve biliş ötesi farkındalıkları incelendiğinde istatiksel açıdan cinsiyet değişkenin anlamlı derecede etkili olmadığı görülmüştür. Ancak biliş ötesi farkındalık ve yapılandırmacı öğrenme ortamı arasında doğrudan ve istatiksel açıdan anlamlı derecede ilişki bulunmaktadır. Bu doğrultuda biliş ötesi farkındalığın yapılandırmacı öğrenme ortamındaki varyansın etkisi %68'dir. FeTeMM ders başarısında varyansın %96'sı model tarafından açıklanmaktadır ve bu varyansın %6'sı yapılandırmacı öğrenme ortamı tarafından açıklanmıştır. Bu durumda yapılandırmacı öğrenme ortamının FeTeMM başarılarını açıklamada önemli bir yere sahip olduğu anlaşılmaktadır. Yapılandırmacı öğrenme ortamı ile FeTeMM ders başarıları arasında anlamlı bir ilişki vardır. Yapılan analizler sonucunda FeTeMM ders başarı düzeylerinin ölçeklerinin tamamı normal dağılım sergilemiştir.

Abstract:
STEM is an educational method that seeks to detect individuals' problems and to find solutions for these problems from preschool to higher education via multidisciplinary approach to  by combining the fields of mathematics, science and technology and engineering.  There are different viewpoints regarding the definition and practice of STEM education. The STEM approach enables students to see the problems through different lenses by facilitating the achievement of integration in the relevant fields. In this study, causal-comparative research has been employed. The sample of the research consists of  three hundred and fifty student who study at the secondary schools in Ergani, a district in Diyarbakır Province. The research data have been collected through the scales of Constructivist Learning Environment Questionnaire (CLEQ) and Metacognitive Awareness Inventory (MAI). What is more, the grades in the school of previous education term have been utilized to observe the achievements in the lectures and to compare genders if available. . Within this scope, the objective of the research is to explain the relationship between secondary students'  gender and STEM success with their perception of the constructivist learning environment and their metacognitive awareness. According to the findings that are obtained as the result of the analyses within this framework, it has been identified that gender variable does not have a statistically significant influence on the explanation of the relationship between gender and STEM success according to gender when the constructivist learning environment