2011 Van Depremi üzerine sosyolojik bir analiz -Mekan, Afet yönetimi, Algı-
A sociological analysis on 2011 Van Earthquakes 
-Location, Disaster management, Perception-
Yazar: MEHMET BAKİ BİLİK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SUVAT PARİN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Deprem Mühendisliği = Earthquake Engineering ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Afet yönetimi = Disaster management ; Deprem = Earthquake ; Doğal afetler = Natural disasters ; Kurumlar sosyolojisi = Corporates sociology ; Psikolojik algılama = Psychological perception ; Risk algılaması = Risk Perception ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Van = Van ; Zorunlu deprem sigortası = Compulsory earthquake insurance

Özet:
Araştırmalara göre Türkiye topraklarının % 93'ü deprem kuşağı içinde yer almaktadır. Türkiye'de 1900'den günümüze kadar yaklaşık 150 adet büyük çaplı deprem meydana gelmiş ve bu depremlerde 500 binin üzerinde yapı yıkılmış; yaklaşık 97 bin insan hayatını kaybetmiştir. Bu depremlerden bir yenisi 2011 yılında Van ve Erciş'te meydana gelmiştir. Söz konusu depremde yaklaşık 64 bin yapı oturulmayacak düzeyde hasar almış ve resmi kayıtlara göre 644 kişi hayatını kaybetmiştir. 84
Bu çalışma, 2011 yılında Van kentinde meydana gelen depremleri sosyolojik perspektiften değerlendirmiştir. Bunu yaparken de deprem felaketinden sonra ortaya çıkan birçok sosyolojik problemden özellikle üç ana problem üzerinde yoğunlaşmıştır. Bu problemler,  depremlerden sonra ortaya çıkan yapı hasar durumlarına göre Van kentinin sosyo-mekânsal özellikleri; depremi yaşamış kitlelerin depremi anlamlandırma, yorma biçimleri ve deprem bölgesinde yürütülen afet yönetim süreci ve bu sürecin bileşenlerini oluşturan resmi ve resmi olmayan aktörlerin performanslarının toplumsal açıdan değerlendirilmesidir. 
	Bu çalışmanın mekân ile ilgili problemi çerçevesinde elde edilen sonuçlar, alt düzey gelir grubunu oluşturan yoksul katmanların orta ve üst düzey gelir grubunu oluşturan toplumsal katmanlara oranla depremlerden daha fazla etkilendiklerini göstermiştir. Kentin en fazla ağır hasar alan konut oranının, yoksul katmanların mesken edindiği çevre mahallelerde yoğunlaştığı tespit edilmiştir. Ayrıca depremde çöken binaların büyük bir kısmının işyeri veya alt katlarının işyeri üst katlarının ise konut özellikteki binalar olması kentin alışveriş merkezlerini oluşturan caddeleri üzerindeki binalarının çeşitli doğal veya beşeri unsurlar nedeniyle mukavemetini yitirdiğini ve olası depremlerde bu binaların/işyerlerinin çökme ihtimallerinin daha yüksek olacağını göstermiştir. 
Afet yönetim süreciyle ilgili olarak ulaşılan sonuçlara göre araştırmaya katılan afetzedelerin, sadece arama-kurtarma çalışmalarından memnun kaldıkları, geriye kalan barınma, gıda, ısınma, eğitim, psikolojik destek vd. hizmetlerden memnun kalmadıkları tespit edilmiştir. Afetzedeler genel olarak STK'ların performansını beğenirken diğer resmi ve yerel aktörlerin deprem performanslarını yetersiz görmüşlerdir. 
Algı ile ilgili ulaşılan sonuçlara göre afetzedelerin genelinin depremleri bir kader olarak algıladıkları, depremlerin sebeplerini dinsel argümanlara veya ahlaksızlık gibi toplumsal sapma nedenlerine bağladıklarını görülmüştür. Sonuçlar afetzedelerin sosyo-ekonomik özellikleri ile karşılaştırıldığında, üst düzey sosyo-ekonomik özellikteki afetzedelerin, alt ve orta düzey sosyo-ekonomik özellikteki afetzedelere oranla depremleri daha seküler çerçevede açıklama eğiliminde oldukları tespit edilmiştir. Son olarak depremlerin, afetzedelerin güncel değerlendirmeleri üzerindeki etkisini ölçen bu araştırma, kriz dönemlerinde artan yardımlaşma ve dayanışmaların iç barışı ve toplumsal bütünleşmeyi olumlu yönde etkilediğini göstermiştir.

Abstract:
According to surveys, 93 percent of Turkey's land is  in the seismic zone. Since 1900 nearly 150 great earthquakes occured and because of these earthquakes over 500.000 buildings were ruined and over 97.000 people killed. Anothar new earthquake happened in 2011 in Erciş and Van. With this earthquake about 64.00 buildings were destroyed in an unresidable level and 644 people killed according to formal records.
This survey has evolvated this earthquake happened in 2011 in Van in a sociological perspective. While sociological problems which come into being after the disaster. These problems are the socially evolvation of the characteristics of Van city in respect of building damage situation after the earthquake. How the people who experience tha disaster give a meaning to and comment on the disaster, and disaster –management process in the region and the performances of the forma lor informal bodies involved in the process.
According to the result of survey concerned with place, poor community who forms the bottom level income group have been affected more than other commuities who form medium and upper level income groups. The highest rate of the buildings which destroyed drastically was in the suburbs where poop people live in. In addition, a great many of collapsed buildings are business and some kinds of buildings whose first fact show that these buildings lost their endurance because of natural and human elements and the possibility of these buildings being collapsed due to earthquake is higher.
To the results of survey concerned with "Disaster Management Process", it is understood that people are pleased to search-rescue efforts, not accumodation nutriment, heating service,education and psychological support. Disaster victims generally satisfied with the work of non-govermental organisations and evolvated the performance of formal and local bodies insufficient.
According to survey on " Perception", it is obtained that disaster victims see the disater like a destiny, link the earthquake with religional beliefs or social distornation like.
Immorality when the results are compared to disaster victims socio-economic features, it is determined that the victims in the upper socio-economic level experience the earthquake in a more secular frame than the victims in bottem or medium socio-economic level. Finally, according to the survey results of victims daily evolvations, helping each other and solidarity increasing in crisis periods have positive effects on sociol peace and integrity.