Anne babaların evlilik çatışmaları ile ergen çocuklarının akran ilişkileri ve okula uyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between parents' marital conflict and their adolescent children's peer relationship and school adaptation
Yazar: DEMET ÖKTEM
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMET ÜBEYDULLAH ÖZTABAK
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Akran ilişkileri = Peer relationships ; Algılanan ebeveynlik biçimleri = Perceived parenting styles ; Ana-baba çocuk ilişkileri =   ; Ana-baba-genç ilişkileri =   ; Evlilik ilişkisi = Marital relationship ; Evlilik çatışması = Marital conflict ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Okula uyum = School adjustment

Özet:
Bu araştırma anne babaların evlilik çatışmaları ile ergen çocuklarının akran ilişkileri ve okula uyumları arasındaki ilişkinin incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Örneklemi, 2022-2023 eğitim öğretim yılında Isparta ili Merkez ilçesinde öğrenim görmekte olan 315'i kız; 315'i erkek, 9, 10 ve 11. sınıf lise öğrencileri oluşturmaktadır.
Verilerin toplanmasında Akran İlişkileri Ölçeği, Çocukların Evlilik Çatışması Algılaması Ölçeği, Okula Uyum Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırmanın değişkenleri arasındaki ilişkiler Pearson Korelasyon Katsayısı ile incelenmiştir. Bu değişkenlerin demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığına ise One-Way Anova ve T-test analizleri ile bakılmıştır. Aracılığa ilişkin analiz ise Amos ile gerçekleştirilmiştir.
Okula uyum toplam puanları ile akran ilişkileri toplam puanları arasında, pozitif anlamlı; çocukların evlilik çatışması algılaması toplam puanları ile okula uyum toplam puanları arasında negatif yönlü anlamlı; akran ilişkileri toplam puanları ile çocukların evlilik çatışması algılaması toplam puanları arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.  
Yapılan analizler neticesinde erkeklerin Akran İlişkileri Ölçeği, "birliktelik" alt boyutu puanlarının kadınlara göre yüksek olduğu tespit edilmiştir. 16 yaşındaki öğrencilerin Akran İlişkileri Ölçeği toplam puanlarının 14 ve 15 yaşındaki öğrencilere kıyasla daha yüksek olduğu görülmüştür
Öğrencilerin, "Çocukların Evlilik Çatışmasını Algılaması Ölçeği" toplam puanlarının ve alt boyutu puanlarının, cinsiyete göre anlamlı olarak farklılaşmadığı saptanmıştır. 16 yaşındaki öğrencilerin, çocukların evlilik çatışmasını algılaması ölçeği toplam puanlarının 14 yaşındaki öğrencilere kıyasla daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. 
Araştırmaya katılım sağlayan öğrencilerin okula uyum ölçeğinden aldıkları puanların cinsiyete göre anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Erkek öğrencilerin puanlarının kız öğrencilere kıyasla daha yüksek olduğu ortaya konmuştur. 16 yaşındaki öğrencilerin okula uyum ölçeği toplam puanlarının 15 yaşındaki öğrencilere kıyasla daha yüksek olduğu bulunmuştur.
Aracılık etkisine ilişkin sonuçlara göre, akran ilişkilerinin çocukların evlilik çatışmasını algılaması ve okula uyumu arasında tam etkili aracı değişken olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar kelimeler: Evlilik çatışması, Akran ilişkileri, Okula uyum, Ergenler, Lise

Abstract:
This research aims to examine the relationship between parents' marital conflicts and their adolescent children's peer relationships and school adjustment. Relational survey model, one of the quantitative research methods, was used in the research. The sample consists of 315 girls studying in the central district of Isparta province in the 2022-2023 academic year; 315 of them are male, 9th, 10th and 11th grade high school students.
Peer Relationship Scale, Children's Perception of Marital Conflict Scale, School Adjustment Scale and Personal Information Form were used to collect data. The relationships between the variables of the study were examined with the Pearson Correlation Coefficient. One-Way Anova and T-test analyzes were used to determine whether these variables differed according to demographic variables. Analysis of mediation was carried out with Amos.
There was a positive significant difference between the total scores on school adjustment and total scores on peer relationships; negative significant difference between children's total scores of perception of marital conflict and total scores of school adjustment; It has been determined that there is a negative significant relationship between the total scores of peer relationships and the total scores of children's perception of marital conflict.
As a result of the analysis, it was determined that the Peer Relationship Scale and "togetherness" sub-dimension scores of men were higher than women. It was observed that the Peer Relationship Scale total scores of 16-year-old students were higher than those of 14- and 15-year-old students.
It was determined that the students' total scores and sub-dimension scores of the "Children's Perception of Marital Conflict Scale" did not differ significantly according to gender. It was determined that the total scores of 16-year-old students on the scale of children's perception of marital conflict were significantly higher than those of 14-year-old students.
It was determined that the scores of the students who participated in the study from the school adjustment scale showed a significant difference according to gender. It has been revealed that the scores of male students are higher than that of female students. It was found that the total scores of the 16-year-old students on the school adjustment scale were higher than the 15-year-old students.
According to the results of the mediation effect, it was determined that peer relations were a fully effective mediator variable between children's perception of marital conflict and school adjustment.
Keywords: Marital conflict, Peer relationships, School adjustment, Adolescents, High school