Evrensel tasarım temelli toplumsal cinsiyet rolü programının üniversite öğrencileri üzerindeki yansımalarının incelenmesi
Examination of the reflections of the universal design-based gender role program on university students
Yazar: NİDA NİLÜFER GÜLERYÜZ
Danışman: DOÇ. DR. NİHAL YURTSEVEN
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitsel Tasarım ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Cinsiyet = Gender ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Evrensel tasarım = Universal design ; Kadın-erkek eşitliği = Equality of women and men ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, evrensel tasarım temelli toplumsal cinsiyet rolü programının üniversite öğrencileri üzerindeki yansımalarının incelenmesidir. Araştırma, katılımcıların Evrensel Tasarım Temelli Toplumsal Cinsiyet Rolü Programı ile sürdürülebilir kalkınma amaçlarından olan cinsiyet eşitliği kapsamında farkındalık kazandırmayı amaçlamıştır. Araştırma karma araştırma desenlerinden iç içe geçmiş karma desen ile yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu bir vakıf üniversitesinde 2021-2022 eğitim öğretim yılı içinde lisans eğitimi gören 15 kadın (%83,3) ve üç erkek (%16,7) üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın veri toplama araçları Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği, odak görüşmesi, yansıtma yazıları ve öğrenme günlüğüdür. Toplanan nicel veriler SPSS programında Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ile analiz edilmiştir. Nitel verilerin analizi ise içerik analizi tekniği ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel bulguları, katılımcıların ön test ve son test puanları arasında son test lehine eşitlikçi cinsiyet rolü, kadın cinsiyet rolü, evlilikte cinsiyet rolü alt boyut toplam puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığını; geleneksel cinsiyet rolü ile erkek cinsiyet rolü alt boyut toplam puanları arasında son test lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunduğunu ortaya koymuştur. Araştırmanın nitel bulguları, cinsiyet rolleri için yapılan çalışmaların katılımcıların bakış açısı ve farkındalığını artırıcı etkileri olduğu, programın katılımcı katkısını baz alan bir eğitsel tasarım modeli ile planlamanın, katılımcıların motivasyonunu artırdığını ortaya koymuştur.

Abstract:
The aim of this research is to examine the reflections of the universal design-based gender role program on university students. The research aimed to raise awareness among the participants within the scope of the Universal Design Based Gender Role Program and gender equality, which is one of the goals of sustainable development. The research was carried out with the nested mixed design, which is one of the mixed research designs. The study group of the research consists of 15 female (%83,3) and three male (%16,7) university students studying at a foundation university in the 2021-2022 academic year. Data collection tools of the research were Gender Roles Attitude Scale, focus interview, reflection writings and learning diary. The collected quantitative data were analyzed with the Wilcoxon Signed Rank Test in the SPSS program. The analysis of qualitative data was carried out with content analysis technique. The quantitative findings of the study showed that there was no statistically significant difference between the pretest and posttest scores of the participants in favor of the posttest, egalitarian gender role, gender role of women, gender role in marriage sub-dimension. Total points; revealed a statistically significant difference in favor of the posttest between the traditional gender role and the male gender role sub-dimension total scores. The qualitative findings of the study revealed that the studies on gender roles have effects on increasing the perspective and awareness of the participants, and the planning of the program with an educational design model based on the contribution of the participant increases the motivation of the participants.