Yalın hastane uygulamalarının hemşirelerin doğrudan bakım faaliyetlerıne etkisi
The effect of lean hospital practices on nurses' direct care activities
Yazar: ZİBEL KOÇ
Danışman: PROF. DR. ŞULE ALPAR
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Problem çözme ve yalın yönetim eğitimlerinin hemşirelerin bilgileri üzerindeki etkisini belirlemek, hemşirelerin zamanlarını nasıl geçirdiğini anlamak, yalın yönetim uygulamalarının hemşirelik görevleri açısından farklılık oluşturup oluşturmadığını belirlemek, hemşirelerin yalın uygulamalarla ilgili algılarını tespit etmek amacıyla yapıldı. 
Gereç ve yöntem: Nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin kullanıldığı "karma tip araştırma", "katılımcı eylem araştırması" ve "gözlemsel çalışma" birlikte uygulandı. Çalışma, 2019-2022 yılları arasında özel bir hastanede çalışan hemşireler üzerinde üç aşamada yürütüldü. Eğitim öncesi-sonrası problem çözme ve yalın yönetim algılarını ölçen anket uygulaması, "Yalın araç ve yöntemlerin" hemşirelerin bakım uygulamalarına ayırdıkları süreye etkisini inceleyen gözlem çalışması ve hemşirelerin yalın uygulamalara bakış açılarının belirlendiği nitel çalışma uygulandı. Örneklem büyüklüğü, gözlemcilerarası güvenilirlik, ölçek geçerlik ve güvenilirliği ayrıca test edildi. 
Bulgular: Hemşirelerin üç farklı ölçümde "Problem Çözme Beceri Ölçeği" toplamından ve "Yalın Yönetim Ölçeği" toplamından aldıkları puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı (p=0,001;p<0,01). Hemşirelerin yalın sonrası servislere göre girişim süreleri arasındaki fark saptandı (2019:p=0,571 p>0,05; 2021:p=0,028 p<0,05). Çalışmada farklı sıralamada olsa da, servislerde en fazla uygulanan faaliyetler; ilaç uygulama, dokümantasyon ve nöbet teslimidir. Hemşirelerin doğrudan bakım faaliyetlerine harcadıkları süre yalın sonrası servisler bazında arttı (%44-%51). Katma değer yaratmayan süre servisler toplamında yalın öncesi %18,23 iken yalın uygulamalar sonrası %13,47'ye gerilediği görüldü.
Sonuç: Hemşireler en önde gelen sağlık hizmeti sağlayıcılarıdır. Her türlü değişimin, yeniliğin onlardan başlaması gerektiği söylenebilir. Yalın yönetim uygulamalarının etkili bir iyileştirme metodolojisi olarak hemşirelik çalışmalarında kullanılabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Aim: This study aimed to determine the effect of problem-solving and lean management training on nurses' knowledge, to understand how nurses spend their time, to determine whether lean management practices make a difference in terms of nursing tasks, and to determine the perceptions of nurses about lean practices.
Methods: A "mixed type research" in which quantitative and qualitative research methods are used, "participatory action research", and "observational study" were applied together. The study was conducted in three phases on nurses working between 2019-2022. First, a questionnaire was applied to measure the perceptions of problem-solving and lean management before and after the training. Then the effect of "lean tools and methods" on the time that nurses allocate for care practices was examined. Finally, a qualitative study was conducted in which nurses' perspectives on lean practices were determined. Sample size, interobserver reliability, scale validity, and reliability were also tested.
Results: There was a statistically significant difference between the total scores of the nurses in three different measurements (p=0.001; p<0.01). The difference between the intervention durations of the nurses according to the wards after lean was found (2019: p=0.571 p>0.05; 2021: p=0.028 p<0.05). The most applied activities in the wards were medication administration, documentation, and handover. The time spent by nurses on direct care activities increased after lean applications (44%-51%). Non-value added time decreased from 18.23% to 13.47% after lean practices.
Conclusion: It is thought that lean management practices can be used in nursing studies as an effective improvement methodology.