Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunda mini dikkat test bataryası ile ölçülen bilgi işleme süreçleri
Information processing as assessed by the mini attention test battery in attention deficit heyperactivity disorder
Yazar: BİRİM GÜNAY KILIÇ
Danışman: PROF.DR. ŞAHNUR ŞENER
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2002
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Bu kesitsel çalışmada, 6-11 yaş grubunda yer alan Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) olgularında nöropsikolojik testler yoluyla ölçülen bilgi işleme süreçlerinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırma grubu; DSM-IV tam ölçütlerine göre DEHB tanısı almış 1.-5. sınıflarda okuyan 105 denekten (27 kız -78 erkek), kontrol grubu; Ankara şehir merkezinde iki devlet ilköğretim okulunun 1.-5. sınıflarında okuyan 100 öğrenciden (49 kız -51 erkek) oluşmuştur. DEHB grubunda psikotrop ilaç kullanımının olmaması ve Toplam Zeka Bölümünün 70 ve üstü olması koşulu aranmıştır. Karşı Gelme Bozukluğu ve Davranım Bozulduğu dışında komorbid bozukluklar dışlama ölçütü olarak kabul edilmiştir. DEHB olgularında farklı kaynaklardan bilgi sağlamak amacıyla Conners Öğretmen ve Anababa Derecelendirme Ölçekleri kullanılmıştır. WCZO-R ve B-G Testi ile DEHB olgularının nörobilişsel performansları belirlenmiştir. Kullanılan nöropsikolojik testler; GİSD- B Formu, Stroop Testi TBAG Formu ve İşaretleme Testi Türk Formu' dur (Mini Dikkat Test Bataryası- MDTB). DEHB grubunun 'MDTB' ile belirlenen nöropsikolojik performansının normal kontrol grubundan tüm testlerde anlamlı olarak düşük olduğu ve test performanslarının hem normal hem de DEHB'li grupta yaşa bağlı gelişimsel değişiklikler gösterdiği belirlenmiştir. DEHB'li kız olguların hem WCZO-R hem de GİSD-B Formu'nun bazı alt testlerinde daha düşük puanlar aldığı saptanmıştır. Kullanılan nöropsikolojik testlerin DEHB alt gruplarına özel farklar ortaya koymadığı görülmüştür. DEHB' deki bilişsel eksikliğin frontal-parietal bölgeler ve onların subkortikal projeksiyonlarını kapsayan yaygın ve karmaşık bir nöroanatomik ağın işlevlerinde bozukluğa bağlı olduğu düşünülmüştür.

Abstract:
This cross-sectional study is designed to evaluate the information processing in Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) subjects with the aid of neuropsychological assessment. The study group was consisted from 105 children (F:27, M: 78) with in the ages of 6- 11 years, who were attending the first five grades of the elementary school and were diagnosed as ADHD according to DSM-IV criteria. Subjects with a total IQ score of less then 70 or those having comorbid conditions other than Conduct and Oppositional Defiant Disorder were excluded. All of the subjects were drug naive for psychotropic medication. The control group was consisted from 100 children (F: 49, M: 51), attending the first five grades of 2 different elementary school in Ankara city center. Conners Teacher and Parent Rating Scales were used to collect information from different sources in the patient group, while the neurocognitive functions were evaluated using the WISC-R and B-G Tests. The neuropsychological functions were assessed by the use of VADS-R, Stroop Test and Verbal-Nonverbal Cancellation Tests (Mini Attention Test Batary/ MATB). The study group demonstrated lower scores on neuropsychological performance in MATB tests, when compared to controls. However, the test scores were influenced by the age-related developmental changes in both the patient and in the control group. Relative to boys; girl patients scored lower in some substests of WISC-R and VADS-R. The neuropsychological tests used in this study however did not differentiate the clinical subtypes of ADHD from each other. According to our results, the cognitive deficits in ADHD may be related to a disfunction involving diverse and complex neuroanatomic networks, especially frontal and parietal regions; also involving their cortical and subcortical projections.