Altı - on dört yaş grubu çocukların süt tüketim durumu
Milk consumption of six to fourteen year old children
Yazar: NEŞE YILDIZ
Danışman: PROF. DR. NERİMAN İNANÇ
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Tanımlayıcı?kesitsel olarak planlanan bu çalışma; 2009 yılı Şubat?Haziran döneminde Balıkesir'in Ayvalık ilçesinde yer alan devlet ilköğretim okullarında öğrenim gören 6?14 yaş grubunda bulunan 297 öğrencinin süt tüketim durumlarını belirlemek üzere yürütülmüştür. Öğrenciler süt tüketim durumlarına göre gruplandırılmış, her gün 2 su bardağı ve üzerinde süt tüketenler yeterli, hiç süt tüketmeyen, haftada birkaç su bardağı ve her gün 1 su bardağı süt tüketenler ise yetersiz süt tüketen grup olarak değerlendirilmiştir. Öğrencilere ait demografik bilgiler yüz yüze görüşme yöntemi ile araştırmacı tarafından kaydedilmiş, ayrıca vücut ağırlığı, boy uzunluğu ölçülmüş ve beden kitle indeksi (kg/m2) (BKİ) değerleri hesaplanmıştır. Çalışmaya alınan 297 öğrencinin yaşları 10.21±0.14 yıl olup, %47.1'i kız, %52.9'u erkektir. Öğrencilerin %30.0'unun yeterli miktarda, %70.0'inin ise yetersiz tükettiği belirlenmiştir. Öğrencilerin %5.1'inin (n=15) ise hiç süt tüketmediği saptanmıştır. Annenin ve babanın eğitim durumu açısından yeterli süt tüketen ve yetersiz süt tüketen gruptaki öğrenciler arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır (sırasıyla; ? 2=0.457, p>0.05 ve ? 2=0.220, p>0.05). Yeterli ve yetersiz süt tüketme durumu ile öğrencilerin BKİ'ne göre zayıf, normal, hafif şişman ve şişman olma durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı belirlenmiştir ( ? 2=4.269, p>0.05). Ayrıca öğrencilerin boy uzunluğu ile yeterli ve yetersiz süt tüketimi arasında da anlamlı bir ilişki saptanmamıştır ( ? 2=0.097, p>0.05). Ancak, yeterli süt tüketen öğrencilerin vücut ağırlıkları ve BKİ değerleri, yetersiz tüketenlerden anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur (sırasıyla; t= -3.773, p<0.001 ve t= ?2.200, p<0.01). Yetersiz süt tüketen grubun boy uzunluğu yeterli tüketen gruptan yüksek bulunmuştur (t= -3.098, p<0.01). İstatistiksel olarak anlamlı olmasa da yeterli süt tüketen öğrencilerde, açık süt kullanma durumu (%9.0), yetersiz süt tüketenlerden (%17.8) daha düşüktür. Yeterli süt tüketen öğrencilerin evde her gün süt bulunma durumu (%98.9), yetersiz süt tüketen gruptan (%83.2) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde fazladır ( ? 2=14.429, p<0.001). Öğrencilerin kendi ifadelerine göre günde 2 su bardağı ve daha fazla süt tüketmesi gerektiğini bilme oranının yeterli süt tüketen grupta (%98.8), yetersiz tüketen öğrencilerden (%46.4) anlamlı olarak daha yüksek olduğu ortaya konmuştur ( ? 2=75.392, p<0.001). Ayrıca kahvaltıda süt tüketme oranının yeterli süt tüketen grupta istatistiksel olarak daha yüksek olduğu belirlenmiştir ( ? 2=42.938, p<0.001). Sonuç olarak, çalışmaya alınan öğrencilerin büyük çoğunluğunun süt tükettiği ancak süt tüketim miktarının yeterli olmadığı belirlenmiştir ve bu konuda ilköğretim öğrencilerine eğitim verilmesinin gerekliliği ortaya konmuştur.Anahtar Kelimeler: Beslenme, ilköğretim çağı çocukları, süt tüketimi

Abstract:
This descriptive and cross-sectional study was conducted in a governmental elementary school in Ayvalık, Balıkesir between February ? June 2009 in order to determine the milk consumption of 297 six to fourteen year old students. Students were grouped according to their millk consumption and were divided into two groups who consume adequate (consuming 2 and more glasses of milk a day) or inadequate (non milk drinkers, consuming 1 glass of milk a day or in a week) milk. Demographic data of the students were collected by a questionary via face-to-face interview and body weight, height werw measured and body mass index (kg/m2) (BMI) was conducted. Mean age of the students was 10.21±0.14 years and 47.1% were female, 52.9% were male. Only 5.1% (n=15) of the students never consumed milk while 30.0% consumed adequately and 70.0% consumed inadequately. There was not a significant difference between the groups in terms maternal and paternal education level ( ? 2=0.457, p>0.05 and ? 2=0.220, p>0.05, respectively). There was not a significant difference between milk consumption and nutritional status according to BMI of the students ( ? 2=4.269, p>0.05) besides an non-significant difference between height and milk consumption ( ? 2=0.097, p>0.05). Body weight and BMI values of the students who consumed adequate milk were significantly lower than the students who consumed inadequate (t= -3.773, p<0.001 and t= ?2.200, p<0.01, respectively). The height of the inadequate milk consumers was higher than the adequate consumers (t= -3.098, p<0.01). Unpackaged milk consumption was found to be lower among the adequate milk consumers (9.0%) than the inadequate consumers (17.8%) despite a statistical insignificance. Ratio of keeping milk at home everyday was significantly higher among the students who consumed adequate milk (98.9%) than the students who consumed inadequate (83.2%), ( ? 2=14.429, p<0.001). The ratio of the students who knew that they had to consume 2 glasses and more of milk a day was higher among the students who consumed adequate milk (98.8%) than the students who consumed inadequate (46.4%), ( ? 2=75.392, p<0.001). Consuming milk at breakfast was also found to be significantly higher among the students who consumed adequate milk than the students who consumed inadequate ( ? 2=42.938, p<0.001). Consequently, it was found that most of the students consumed milk, but in inadequate amounts, therefore it was pointed out that education programs should be performed to provide adequate milk consumption.Key Words: Elementary school aged children, milk consumption, nutrition