Dahilde işleme rejiminin ihracat üzerine etkileri ile tekstil ve hazır giyim sektörü üzerine bir değerlendirme
Impact of inward processing regime on exports and an evaluation on textiles and clothing
Yazar: COŞKUN ŞENOL
Danışman: DOÇ. DR. GÜVEN SAYILGAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Uluslararası ticaret = International trade ; İhracat = Export ; İhracat teşvikleri = Export promotion

Özet:
Ülkelerin dünya pazarlarında söz sahibi olabilmeleri, pazar paylarını artırabilmeleri yanında rekabet güçlerini geliştirebilmelerine bağlıdır, bunun için de ihracat teşvikleri büyük önem taşımaktadır. Ancak küreselleşme ile birlikte uluslararası mal ticareti serbestleşirken, GATT ve DTÖ gibi çeşitli uluslararası anlaşmalar ile bunlara taraf olan ülkelere ihracatı teşvik tedbirlerinde nakit teşviklerin engellenmesi gibi çeşitli sınırlamalar getirilmiştir.Türkiye'nin hem DTÖ'ye üye olması hem de 01.01.1996 tarihi itibariyle AB ile gümrük birliği anlaşması yapmasıyla birlikte ihracatı teşvik mevzuatının da bu mevzuatlarla uyumlu hale getirilmesi zorunluluğu doğmuştur. Buna bağlı olarak da önceden uygulama alanı bulan nakit teşvikler kaldırılarak bunun yerine yapılan faaliyetlerin desteklenmesi yoluna gidilmiştir.Bu bağlamda daha önce ihracatı teşvik belgesi ile sağlanan teşvikler, 01.01.1996 tarihinden itibaren dahilde işleme rejimi (DİR) kapsamındaki teşviklerle sağlanmaya başlanmıştır.DİR, teminatların alınması kaydıyla ithal eşyaların gümrük vergileri ve diğer mali yükümlülükleri ile ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmadan yurt içinde işleme faaliyetlerine tabi tutulmasına ve bu faaliyetler sonucu elde edilen işlem görmüş ürünlerin ihraç edilmelerine ya da ithal eşyasının vergileri ödenerek serbest dolaşıma girdikten sonra yurt içinde işleme faaliyetlerine tabi tutularak elde edilen işlem görmüş ürünlerin ihraç edilmesi halinde vergilerinin geri ödenmesine imkan veren bir gümrük rejimidir.

Abstract:
For countries having a say in the world markets depends on increasing their market share as well as their competitiveness, therefore export incentives bear great importance. However, with globalization while international trade is liberalized, various constraints are brought such as prevention of cash incentives to the countries which are party to the international agreements like GATT and WTO.Turkey?s membership to WTO and customs union agreement signed with EU as of 01.01.1996 required Turkey to harmonize export incentive legislation with the legislation of these organizations. Thus cash incentives which were implemented before were abolished and instead the activities have started to be supported.In this context, the incentives which used to be provided through export incentive certificates have started to be given by the incentives within the Inward Processing Regime (IPR) as from 01.01.1996.IPR is a customs regime in which imported goods are exposed to processing activities within the country, without being exposed to customs duties and other financial obligations and trade policy measures whereas the regime allows the processed goods that are obtained as a result of these activities to be exported or in case processed goods obtained by processing the imported goods which enter free movement after the tax has been paid are exported, the regime allows the taxes to be refunded.When it is considered that half of the exports are realized within the context of IPR; the regime implemented since 1996 has become an indispensable incentive instrument which is used more each year by the exporting companies.