Tanzimat'tan günümüze eğitim sistemimizde yabancı uzmanlar ve faaliyetleri: Politika transferi açısından bir değerlendirme
Foreign experts and their activities in our education system from Tanzimat to the present: An evaluation in terms of policy transfer
Yazar: ALPASLAN DURMUŞ
Danışman: PROF. DR. HALİL EKŞİ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma, Tanzimat'tan günümüze (1839-2023) yaklaşık iki yüzyıl süresince Türkiye'nin eğitim sistemine dâhil olan yabancı uzmanların eğitim sistemimize kattıkları değerleri üstlendikleri çeşitli roller ışığında politika transferi açısından incelemektedir. Eğitim politikalarının geliştirilmesinde yabancı uzmanların nasıl bir rol üstlendiği ve bu iş birliğinin sonuçlarına odaklanarak politika üretme süreçlerine ışık tutmaya çalışan araştırmada, nitel araştırma ailesinden doküman inceleme temelli tarihsel araştırma yöntemi tarihte yaşamış bir grup aktörün ortak geçmişlerinin topluca incelenmesini sağlayan prosopografi yaklaşımıyla kullanılmıştır. Araştırma kapsamında Türk eğitim sisteminde görev yapmış yabancı uzmanların birincil kaynaklardan ve arşiv dokümanlarından elde edilen bilgilerinin ikincil kaynaklarla desteklenmesiyle 1.179 biyografisini içeren bir veri tabanı oluşturulmuştur. Bulgular, yabancı uzmanların danışmanlık, değişim yönetimi, öğretim elemanlığı gibi roller üstlendiğini ve Türk toplumuyla etkileşime geçerek yeni içgörüler kazandıklarını göstermektedir. Bulgular bu uzmanların eğitim sisteminin çağı yakalaması, bünyesindeki sorunları çözmesi, uluslararası standartlara ulaşması gibi hususlarda önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Öneriler bölümünde, yabancı uzmanlarla iş birliğinin kuruma, sürdürülme ve bu sürecin daha etkili yönetilmesi için kılavuz ilkeler çıkarılmaya çalışımıştır. Sonuç olarak Türkiye'nin eğitim sisteminin daha rekabetçi ve uluslararası standartlarda olması için yabancı uzmanların bilgi ve deneyimlerinden yararlanılmasının önemi üzerinde durulmuştur. Bu çalışma, eğitim politikalarının stratejik bakışla ve başkalarının deneyimlerini dikkate alarak geliştirilmesine katkıda bulunmak için kaynak teşkil etmektedir.

Abstract:
This study examines the contributions of foreign experts who have been involved in the Turkish education system for approximately two centuries, from the Tanzimat period to the present (1839-2023), in terms of policy transfer, considering the various roles they have assumed. By focusing on the role of foreign experts in the development of education policies and the outcomes of this collaboration, the research aims to shed light on policy-making processes. Employing a qualitative historical research method based on document analysis within the qualitative research family, the study utilizes the prosopography approach, which enables the collective examination of the shared past of a group of historical actors. A database containing 1,179 biographies of foreign experts who have served in the Turkish education system was created by combining primary sources and archival documents. The findings indicate that foreign experts have taken on roles such as consultancy, change management, and academic teaching, while interacting with the Turkish society to gain new insights. Moreover, the findings demonstrate the significant role of these experts in enabling the education system to keep pace with the times, address its challenges, and reach international standards. In the recommendations section, efforts were made to establish guiding principles for the establishment, sustainability, and more effective management of collaboration with foreign experts. Ultimately, the study emphasizes the importance of leveraging the knowledge and experience of foreign experts to make the Turkish education system more competitive and internationally aligned. This study serves as a resource for contributing to the strategic development of education policies by considering others' experiences.