COVID-19 pandemi döneminde bireylerin ruhsal durumları ve fiziksel aktivite düzeylerinin yaşam kalitelerine etkisi
The effect of individuals mental status and physical activity levels on quality of life during the COVID-19 pandemic
Yazar: FATMA ŞAHİNBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. MEMET TAŞKIN EGİCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Pandemiler = Pandemics ; Ruh sağlığı = Mental health ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Çalışmamızda katılımcıların Covid-19 pandemi sürecindeki ruhsal durumları ve fiziksel aktivite düzeyleri belirlenerek yaşam kaliteleri üzerine etkilerinin değerlendirilmesi hedeflenmiştir.

Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan araştırma, Eylül-Kasım 2021 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran bireyler ile yapıldı. Bireylere sosyodemografik özelliklerin sorgulandığı Katılımcı Bilgi Toplama Formu ile Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (kısa), Beck Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği ve Kısa Form-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği uygulandı. İstatiksel olarak p<0.05 anlamlı kabul edildi.

Bulgular: Çalışmaya katılan 175 kişinin %48,6'sı kadın; %40,0'ı evli, %32.0'si bekar, %28.0'i dul/boşanmış olarak belirlenmiştir. Yaş ortalaması 39.21±13.66 olarak bulunmuştur. Bireylerin %44.6'sının kronik hastalığı olup %42.9'u düzenli ilaç kullanmakta; %57.1'i sigara içmektedir. Katılımcılardan %43.4'ü Covid-19 enfeksiyonu geçirdiğini, %56.6'sı geçirmediğini belirtmiştir. Kronik hastalığı olanların %59.0'u Covid-19 enfeksiyonu geçirdiğini ifade etmiş olup Covid-19 enfeksiyonu geçirme durumu ile kronik hastalığı olma durumu arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (x2=13.842, p<0.001). Covid-19 geçirenlerin BAÖ ve BDÖ puan ortalamaları geçirmeyenlere göre anlamlı olarak daha yüksek; SF-36 alt ölçek puanları ise anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur. BAÖ ve BDÖ sınıflamalarına göre; bireylerin %16'sında normal bulgular, %24.0'ünde hafif, %38.9'unda orta, %21.1'inde şiddetli düzeyde anksiyete; % 15.3'ünde normal/minimal, %18.9'unda hafif, %38.9'unda orta, %26.9'unda şiddetli düzeyde depresyon bulguları saptanmıştır. Kronik hastalığı olan ve düzenli ilaç kullananların BAÖ ve BDÖ puanları daha yüksek bulunmuştur (p<0.001). Bireylerin yaşlarıyla SF-36'nın alt ölçek puanları arasında zayıf düzeyde, negatif yönlü; BAÖ puanları arasında ise çok zayıf düzeyde pozitif yönlü; BDÖ puanları arasında zayıf düzeyde pozitif yönlü anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0.001). SF-36'nın alt ölçekleriyle BAÖ, UFAA Toplam Fiziksel Aktivite ve Yürüme puanları arasında anlamlı ilişki tespit edilmiştir (p<0.05). Katılımcıların BAÖ ve BDÖ puanları ile SF-36'nın alt ölçek puanları arasında orta, zayıf ve çok zayıf düzeyde negatif yönlü istatistiksel anlamlı ilişki bulunmuştur. Katılımcıların BDÖ puanı ile UFAA Toplam Fiziksel Aktivite puanı arasında zayıf düzeyde, negatif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.

Tartışma ve Sonuç: Çalışmamızda pandemi sürecinde bireylerin fiziksel aktivite düzeylerinin azaldığı, anksiyete ve depresyon yatkınlığının arttığı bulunmuştur. Bu durumların katılımcıların yaşam kalitelerini olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. Kronik hastalık sahibi bireylerin sıkça başvurduğu aile hekimliği polikliniklerinde yapılan çalışmamızda, kronik hastalığı olan bireyler, olmayanlara göre daha sık Covid-19 enfeksiyonu geçirdiklerini ifade etmişlerdir. Ayrıca hastalığı geçirdiğini ifade eden bireylerin anksiyete ve depresyon ölçek puanlarının arttığı görülmüştür. Pandemi sürecinin devam ettiği düşünülerek yaşam tarzı değişiklikleri ile bireylerin fiziksel aktivite düzeylerinin artırılması amaçlanmalı ve çeşitli ruhsal bozukluklara psikolojik destek sağlanmalıdır. Aile hekimliğinin temel koruyucu sağlık hizmetlerdeki rolü ve bütüncül yaklaşımı gereği, bu süreçte bireylerin ruhsal ve fiziksel durumlarının korunmasında, kronik hastalıklarının kontrol altında tutulmasında aile hekimlerine büyük rol düşmektedir.

Anahtar Kelimeler: Covid-19 pandemisi, fiziksel aktivite, ruhsal durum, yaşam kalitesi

Abstract:
Objective: In our study, it was aimed to determine the mental status and physical activity levels of the participants during the Covid-19 pandemic and to evaluate their effects on their quality of life.

Materials and Methods: This descriptive and cross-sectional study was conducted with individuals who applied to the Health Sciences University Haydarpaşa Numune Training and Research Family Medicine outpatient clinics between September and November 2021. The Participant Information Collection Form, in which sociodemographic characteristics were questioned, and the International Physical Activity Questionnaire (short), Beck Depression Inventory, Beck Anxiety Inventory, and Short Form-36 Quality of Life Scale were administered to the individuals. Statistically, p<0.05 was considered significant.

Results: 48.6% of the 175 people participating in the study were women; 40.0% were married, 32.0% were single, 28.0% were widowed/divorced. The mean age was 39.21±13.66 years. 44.6% of individuals have a chronic disease and 42.9% of them use regular medication; 57.1% are smokers. 43.4% of the participants stated that they had Covid-19 infection, 56.6% of them did not. 59.0% of those with chronic disease stated that they had Covid-19 infection, and a significant relationship was found between the status of having Covid-19 infection and the status of having a chronic disease (x2=13.842, p<0.001). The mean BAI and BDI scores of those who had Covid-19 were significantly higher than those who did not; SF-36 subscale scores were found to be significantly lower. According to BAI and BDI classifications; normal findings in 16% of individuals, mild anxiety in 24.0%, moderate anxiety in 38.9%, and severe anxiety in 21.1%; Depression symptoms were normal/minimal in 15.3%, mild in 18.9%, moderate in 38.9%, and severe in 26.9%. BAI and BDI scores were found to be higher in those with chronic disease and regular drug users (p<0.001). There is a weak, negative direction between the age of the individuals and the subscale scores of SF-36; On the other hand, BAI scores are very weakly positive; A weak positive and significant relationship was found between BDI scores (p<0.001). A significant correlation was found between the subscales of SF-36 and BAI, UFAA Total Physical Activity and Walking scores (p<0.05). A moderate, weak and very weak negative statistically significant relationship was found between the participants' BAI and BDI scores and the SF-36 subscale scores. A weak, negative and significant relationship was found between the participants' BDI score and UFAA Total Physical Activity score.

Discussion and Conclusion: In our study, it was found that the physical activity levels of individuals decreased and their anxiety and depression susceptibility increased during the pandemic process. It has been determined that these situations negatively affect the quality of life of the participants. In this study, which was carried out in family medicine outpatient clinics, where individuals with chronic diseases frequently apply, individuals with chronic diseases stated that they had more frequent Covid-19 infections than individuals without chronic diseases. In addition, it was observed that the anxiety and depression scale scores of individuals who stated that they had the disease increased. Considering that the pandemic process continues, it should be aimed to increase the physical activity levels of individuals with lifestyle changes and psychological support should be provided for various mental disorders. Due to the role of family medicine in primary preventive health services and its holistic approach, family physicians play a major role in protecting the mental and physical conditions of individuals and keeping chronic diseases under control in this process.

Keywords: Covid-19 pandemic, physical activity, mental state, quality of life