Kontraseptif bilgi değerlendirme ölçeğinin Türkçe uyarlaması ve Türkiye geçerlilik güvenilirlik çalışması
Turkish adaptation of "contraceptive knowledge assessment" scale and validity- reliability study in Turkey
Yazar: MUSTAFA EMRE ERYILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CELAL KUŞ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Aile Planlaması = Family Planning ; İstatistik = Statistics
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Doğum kontrolü = Contraception ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Kontraseptif ajanlar = Contraceptive agents ; Kontraseptif cihazlar = Contraceptive devices ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales

Özet:
AMAÇ: Çalışmamızda kontraseptif yöntemler hakkında ülkemizde yeterli geliştirilmiş ölçek eksikliği sebebiyle geniş kapsamlı değerlendirilmiş bir yurtdışı ölçeği olan 'Kontraseptif bilgi değerlendirme (contraceptive knowledge assessment-cka) anketinin Türkçe uyarlaması ve sonrasında anketin uygulanıp geçerlilik güvenilirlik çalışması yapılması amaçlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamız 2020 Nisan-Temmuz aylarında Kahramanmaraş ili ve çevresinde ankete gönüllü katılım sağlayan ve 18 yaş üstü olan bireylerle yapılmıştır. Çalışmamız metodolojik tipte bir araştırma olup bir geçerlilik ve güvenirlik çalışması olarak tasarlanmıştır. Ölçeğin Türkçe'ye çevrilmesi ileri ve geri çevrim prosedürüne göre yapılmıştır. Örneklem büyüklüğü geçerlilik güvenilirlik analizlerinde ölçek soru sayısının 5-10 katı olması gerektiğinden ölçek 250 kişiye uygulanmıştır. Test-tekrar test değerlendirmesi yapabilmek için en az 30 çift verinin bulunması gerekmektedir. Bu bilgiye dayanarak 30 katılımcıya 2-4 hafta arayla test-tekrar test uygulanmıştır. Çalışmamızda geçerlilik analizi olarak faktör analizleri, güvenilirlik analizi olarak Cronbach alfa, madde-toplam korelasyonu, test-tekrar test korelasyon analizi yapılmıştır. Çalışmamızda istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 kabul edilmiş ve hesaplamalarda SPSS (IBM SPSS for Windows, ver.24) istatistik paket programı kullanılmıştır.
BULGULAR: Araştırmaya dahil edilen 240 kişinin ortalama yaşı 26,55±5,27 yıldı. %54,5'i (n=131) 18-25 yaş, %38,8'i (n=93) 26-35 yaş, %5,8'i (n=14) 36-45 yaş,
%0,9'u (n=2) 46-55 yaş grubundaydı. Araştırmaya katılan kişilerin %57,1'i ( n=137 ) kadın, %42,9'u (n=103) erkekti. Meslek gruplarına bakıldığında %52,1'i (n=125) öğrenci, %30,8'i (n=74) memur, %10,8'i (n=26) işçi, %4,2'si (n=10) esnaf, %2,1'i (n=5) diğer meslek gruplarındadır. Tıp öğrencileri ile çalışan kesimin kontraseptif bilgi değerlendirme ölçeği puanları karşılaştırıldığında tıp öğrencileri 14,26±4,69 puan, çalışan kesim 11,17±6,35 puan almıştır. Gruplar arasındaki fark istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur (p<0,001). Çalışmamızda geçerlilik için bakılan faktör analizi sonucunda Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) değeri 0,86 ve Bartlett sonucu p<0,05'tir. Güvenilirlik için bakılan Cronbach alfa katsayısı 0,86 bulunmuştur. Test-tekrar test grubundaki popülasyonu testi ilk uygulamada 12,73±7,08 puan alırken 2-4 hafta süre sonra tekrar uygulamada 13,93±6,48 puan almıştır. Bu puanların korelasyon analizi ise 0,975 (%97,5), p değeri de 0,000 çıkarak test puanları ile tekrar test puanları arasında anlamlı fark bulunmuştur.
SONUÇLAR: Haynes ve ark. tarafından geliştirilen "Contraceptive Knowledge Assessment" ölçeğinin Türkçe uyarlaması ve Türkiye'deki geçerlilik güvenilirliği araştırılan bu çalışmada yaptığımız anketler ve analizler sonucunda Kontraseptif Bilgi Değerlendirme Anketi olarak çalışmamızın yüksek güvenilirlik ve yüksek geçerliliğe sahip olduğu sonucuna varıldı.
Anahtar Kelimeler: Kontrasepsiyon, Aile planlaması, Geçerlilik, Güvenilirlik, Bilgi değerlendirme, Aile Hekimliği
Sayfa Adedi: 113
Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Celal KUŞ

Abstract:
PURPOSE: Our study aims to adapt the "contraceptive knowledge assessment-cka" questionnaire which is a comprehensive foreign scale into Turkish due to the lack of a scale that is adequately developed in our country regarding contraceptive methods and then to conduct the validity and reliability study of the questionnaire by applying it.
MATERIALS AND METHODS: Our study was conducted with individuals who voluntarily participated in the questionnaire and are over 18 years old in Kahramanmaraş province and its surroundings between April-July 2020. Our study is a methodological one and was designed as validity and reliability study. The scale was translated into Turkish in line with the translation and back-translation procedure. The scale was applied to 250 people since the sample size has to be 5-10 times more than the number of questions in the validity and reliability analyses. There should be 30 pairs of data at least to perform test-retest assessment. Test-retest was applied to 30 participants at intervals of 2-4 weeks based on this information. Our study included factor analyses for validity analysis, Cronbach alfa, item-total correlation, test-retest correlation analysis for reliability analysis. In our study, statistical significance was considered as p<0.05 and SPSS (IBM SPSS for Windows, ver.24) statistical package program was employed for calculations.
FINDINGS: The mean age of the 240 people included into the study was 26.55±5.27. 54.5% (n=131) of them were in 18-25, 38.8% (n=93) were in 26-35, 5.8% (n=14) were in 36-45, and 0.9% (n=2) were in 46-55 age groups. 57.1% (n=137) of the participants
vi
were woman and 42.9% (n=103) of them were man. In terms of the occupational groups, 52.1% (n=125) of them were students, 30.8% (n=74) were civil servants, 10.8% (n=26) were workers, 4.2% (n=10) were shopkeepers, 2.1% (n=5) were in other occupational groups. When the points of medical students and the working people in the knowledge assessment scale were compared, medical students got 14.26±4.69 points, and the working people got 11.17±6.35 points. The difference between the groups was found to be statistically significant (p<0.001). In our study, Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) value was 0.86 and Bartlett result was p<0.05 as a result of the factor analysis employed for validity. Cronbach alfa coefficient which was included for reliability was found as 0.86. The population in the test-retest group got 12.73±7.08 points in the first application while they got 13.93±6.48 points in the retest after 2-4 weeks. The correlation analysis of these points was 0.975 (97.5%) with p value being 0.000, and there was a significant difference between test points and retest points.
RESULTS: It was concluded that our study has a high reliability and high validity as Contraceptive Knowledge Assessment Questionnaire as a result of the questionnaires and analyses performed in this study on the Turkish adaptation of "Contraceptive Knowledge Assessment" scale developed by Haynes et. al. and its validity and reliability in Turkey.
Keywords: Contraception, Family planning, Validity, Reliability, Knowledge assessment, Family Physician
Page Count: 113
Advisor: Dr. Celal KUŞ