Akut ekstremite iskemisi sebebi ile opere edilen ileri yaş grubu hastalarda, demografik veriler ve biyobelirteçlerin mortalite ve morbiditeye etkisi; retrospektif bir çalışma
Effects of demographic data and biomarkers on mortality and morbidity in elderly patients operated for acute limb ischemia: a retrospective study
Yazar: KIVANÇ GÖKHAN KAÇAR
Danışman: DOÇ. DR. TUĞRA GENÇPINAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery

Özet:
Amaç-Hipotez: Akut ekstremite iskemisinin, ileri yaş grubunda kısa ve uzun dönem sonuçlarının incelenmesi ve bu sonuçları pre-operatif dönemde öngörebilecek parametrelerin belirlenmesi amaçlanmıştır.

Gereç-yöntem: Hastanemizde Ekim 2010- Ocak 2024 tarihleri arasında akut ekstremite iskemisi sebebi ile embolektomi yapılan 65 yaş ve üzerindeki 205  hastanın klinik ve laboratuvar verileri incelendi. Post-operatif mortalite ve 1 yıllık mortalite sonlanım noktası olarak kabul edildi. Değişkenlerin post-operatif mortalite için çoklu regresyon analizleri yapıldı ve sayısal değişkenler için ROC analizi ve Youden index ile kesim değeri belirlendi. İstatistiksel olarak anlamlı parametreler ile Risk modeli OR değerlerine göre oluşturuldu ve modelin ROC analizi yapıldı. Bir yıllık mortalite verisi kullanılarak Kaplan-Meier sağkalım analizleri yapıldı ve 1 yıllık mortalite üzerine etkili değişkenler saptandı. Bütün istatistiksel analizler için p<0,05 olması anlamlı kabul edildi. 

Bulgular: Çalışmamızda post-operatif mortalite %35,1, 1 yıllık mortalite %56,6 olarak saptandı. Post-operatif mortalite görülen hastaların %52,8'inin immobil olduğu, %72,2'sinde atriyal fibrilasyon öyküsü olmadığı saptandı. Çok değişkenli analiz sonuçlarında Nötrofil/Lenfosit oranının 5,91 kesim değeri üzerinde mortaliteyi 9,1 kat arttırdığı saptandı. İmmobilizasyonun mortaliteyi 7,3 kat, atriyal fibrilasyon öyküsünün olmamasının da 3,3 kat arttırdığı saptandı. 1 yıllık mortaliteye bakıldığında; yaş, immobilizasyon, atriyal fibrilasyon, iskemi yerleşimi, Rutherford evresi, GFR'nin 45,09 değerinin altında olması, CRP/Albümin oranının 14,37'den büyük olması, Nötrofil/Lenfosit oranının 5,85'ten büyük olması, Platelet/Lenfosit oranının 119,3'ten büyük olması ve De Ritis oranının 1,9 dan büyük olmasının olumsuz etkisi olduğu saptandı. 3 aylık amputasyon oranlarının mortalite ile anlamlı ilişkisi saptanmadı. 

Sonuç: Çalışmamızda post-operatif mortaliteyi öngörebilmek için immobilizasyon, atriyal fibrilasyon olmaması ve nötrofil/lenfosit oranının kullanılabileceği görülmüştür. 1 yıllık sağkalım üzerine de bu değişkenlere ek olarak yaş, lokalizasyon, Rutherford evresi, GFR, CRP/albümin oranı, Platelet/lenfosit oranı ve De Ritis oranının etkili olabileceği saptanmıştır. 

Anahtar kelimeler: Akut arter, embolektomi, mortalite, risk, ileri yaş

Abstract:
Objectives: The study aims to examine the short- and long-term outcomes of acute limb ischemia in the elderly population and to identify the pre-operative parameters that can predict these outcomes.

Design: The clinical and laboratory data of 205 patients aged 65 and over, who underwent embolectomy for acute limb ischemia at our hospital between October 2010 and January 2024, were analyzed. Post-operative mortality and one-year mortality were designated as primary endpoints. Multiple regression analyses were performed for variables related to post-operative mortality, and cut-off values for numeric variables were determined using ROC analysis and the Youden index. Kaplan-Meier survival analyses were performed using one-year mortality data. For all statistical analyses, significance was considered at p<0.05.

Results: Post-operative mortality rate was 35,1% and one yeary mortality rate was 56,6%. We found that 52,8% of  patients who died post-operatively were immobile and 72,2% did not have a history of atrial fibrillation. Multivariate analysis results showed that a neutrophil/lymphocyte ratio above 5,91 increased mortality by 9.1 times immobilization increased mortality by 7.3 times and absence of a history of atrial fibrillation increased mortality by 3.3 times. We found that age, immobilization, absence of atrial fibrillation, ischemia localization, Rutherford stage, GFR below 45,09, CRP/albümin ratio greater than 14,37, neutrophil/lymphocyte ratio greater than 5,85, platelet/lymphocyte ratio greater than 119,3 and De Ritis ratio greater than 1,9 had negative impacts on one yeary mortality. There was no statistically significant association between 3-month amputation rates and mortality.

Conclusions: Our study showed that history of atrial fibrillation, immobilization and neutrophil/lymphocyte ratio could be used to predict post-operative mortality.

Keywords: Acute artery occlusion, embollectomy, mortality, risk, elderly