Deneyimli ve yeni atanmış hemşirelerde öğrenilmiş güçlülük ve pozitif ruh sağlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi
The investigation of the relationship between learned resourcefulness and positive mental health among experienced and newly attended nurses
Yazar: NAZLI CEREN SAĞPAZAR
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM YÜKSEL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Giriş: Araştırma deneyimli ve yeni atanmış hemşirelerde öğrenilmiş güçlülük ve pozitif ruh sağlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
    Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tasarımda yürütülen çalışmanın verileri, Nisan-Temmuz 2023 tarihleri arasında, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesinde görevli, araştırmaya dâhil olma kriterlerini karşılayan 327'si deneyimli ve 90'ı yeni atanmış toplam 417 hemşireden elde edilmiştir. Verilerin toplanmasında, ''Kişisel Veri Toplama Formu'', ''Rosenbaum Öğrenilmiş Güçlülük Ölçeği (RÖGÖ)'' ve ''Pozitif Ruh Sağlığı Ölçeği (PRSÖ)'' kullanılmıştır. Verilerin istatistikleri Statistical Package for Social Science (SPSS 22.0) programı kullanılarak, Mann Whitney-U Testi, Ki-kare, Fisher Kesin Ki-kare Testleri ve Spearman's korelasyonu ile analiz edilmiştir. Bütün testlerde p <0,05 anlamlı kabul edilmiştir.
    Bulgular: RÖGÖ toplam puan ortancaları deneyimli hemşirelerde 127,00 iken yeni atanmış hemşirelerde 122,00'dır. PRSÖ toplam puan ortancaları ise deneyimli hemşirelerde 128,00 iken yeni atanmış hemşirelerde 126,50'dir. Deneyimli ve yeni atanmış hemşirelerin öğrenilmiş güçlülük ölçeği toplam puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır. Bu fark deneyimli hemşirelerin puanlarının yeni atanmış hemşirelerden daha yüksek olmasından kaynaklanmaktadır ve deneyimli hemşirelerin öğrenilmiş güçlülük düzeyi daha yüksek bulunmuştur (p=0.014<0.05*). Pozitif ruh sağlığı ölçeği toplam puanları deneyimli ve yeni atanmış hemşireler açısından istatistiksel olarak anlamlı fark göstermemiştir (p=0.151>0.05). Hem deneyimli hemşirelerin hem de yeni atanmış hemşirelerin "Öğrenilmiş Güçlülük" ve "Pozitif Ruh Sağlığı" düzeyleri arasında pozitif yönlü orta düzeyde anlamlı bir korelasyon vardır. Deneyimli hemşirelerin Öğrenilmiş güçlülük ve pozitif ruh sağlığı düzeyleri arasındaki korelasyon rho= 0.615**, p=0.001<0.05 iken yeni atanmış hemşirelerin bu düzeylere göre korelasyonu rho= 0.610**, p=0.001<0.05'tir.
    Sonuç: Öğrenilmiş güçlülük düzeyi deneyimli ve yeni atanmış hemşireler arasında anlamlı bir fark gösterirken pozitif ruh sağlığı düzeyleri arasında anlamlı fark yoktur. Deneyimli ve yeni atanmış hemşirelerin öğrenilmiş güçlülük ve pozitif ruh sağlığı düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki vardır. Yeni atanmış ve deneyimli hemşirelerde öğrenilmiş güçlülük ve pozitif ruh sağlığını derinlemesine incelendiği nitel çalışmaların yapılması, hemşirelerde öğrenilmiş güçlülük ve pozitif ruh sağlığını yeni atandıkları dönemden başlayarak uzun vadeye kadar inceleyen boylamsal (uzunlamasına) çalışmaların yapılması ve yeni atanmış hemşirelerin ilk üç yıl boyunca öğrenilmiş güçlülük düzeylerini arttırılmasına yönelik deneyimli olan hemşirelerin, deneyimlerini ve güçlü yönlerini aktarabilecekleri eğitim ve müdahale programları düzenlenmesi önerileri sunulmuştur.
    Anahtar Kelimeler: Psikiyatri Hemşireliği, Ruh Sağlığı, Hemşireler

Abstract:
Introduction: The aim of the study was to examine the relationship between learned resourcefulness and positive mental health in experienced and newly appointed nurses.
    Materials and Methods: The data of the study, which was conducted in descriptive and cross-sectional design, were obtained from a total of 417 nurses working at Gülhane Training and Research Hospital of Health Sciences University between April and July 2023, 327 of whom were experienced and 90 of whom were newly appointed, who met the inclusion criteria in the study. In the collection of data, ''Personal Data Collection Form'', ''Rosenbaum Learned Resourcefulness Scale (RLRS)'' and ''Positive Mental Health Scale (PMHS)'' were used. The statistics of the data were analyzed by Mann Whitney-U Test, Chi-square, Fisher Exact Chi-square Tests and  Spearman's correlation by using Statistical Package for Social Science (SPSS 22.0) program. P <0.05 was considered significant in all tests.
    Results: The median total score of the RLRS was 127.00 in experienced nurses and 122.00 in newly appointed nurses. The median total score of PMHS was 128.00 in experienced nurses and 126.50 in newly appointed nurses. There was a statistically significant difference in terms of the total scores of the learned resourcefulness scale of experienced and newly appointed nurses. This difference is due to the fact that the scores of experienced nurses are higher than those of newly assigned nurses and the learned resourcefulness level of experienced nurses is higher (p=0.014<0.05*). The overall scores of the positive mental health scale did not show a statistically significant difference in terms of experienced and newly appointed nurses (p=0.151>0.05). There is a moderate positive and significant correlation between the "Learned Resourcefulness " and "Positive Mental Health" levels of both experienced nurses and newly appointed nurses. The correlation between learned resourcefulness and positive mental health levels of experienced nurses was rho= 0.615**, p=0.001<0.05, while the correlation of newly appointed nurses according to these levels was rho= 0.610**, p=0.001<0.05.
    Conclusion: The level of learned resourcefulness showed a significant difference between experienced and newly appointed nurses, while there was no significant difference between positive mental health levels. There is a significant relationship between the learned resourcefulness and positive mental health levels of experienced and newly appointed nurses. Conducting qualitative studies in which learned resourcefulness and positive mental health are examined in depth in newly appointed and experienced nurses, longitudinal (longitudinal) studies examining learned resourcefulness and positive mental health in nurses from the period of their new appointment to the long term, and training for newly appointed nurses to increase their learned resourcefulness levels during the first three years in which experienced nurses can transfer their experiences and strengths and proposals for organizing intervention programs.
    Keywords: Psychiatric Nursing, Mental Health, Nurses