COVID-19 pandemi kamu hastanelerinde çalışan anestezi uzman ve asistan doktorlarında tükenmişlik düzeyinin sosyodemografik değişkenler ve algılanan stres düzeyi ile ilişkisi
The association of the level of burn-out with sociodemographic variables and percieved stress level on anesthesia specialist and assistant doctors working in COVID-19 pandemic public hospitals
Yazar: MEHMET CAN ALTUNHAN
Danışman: PROF. DR. VEYSEL ERDEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; COVID 19 = COVID 19 ; Doktorlar = Physicians ; Pandemiler = Pandemics ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sosyodemografik değişkenler = Sociodemographic variables ; Stres = Stress ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Amaç: Çalışmamızda COVİD-19 pandemi şartlarında çalışan anestezi uzman- asistan doktorlarında ve yoğun bakım yan dal asistan ve uzmanlarında sosyodemografik veriler ışığında algılanan stres düzeyi ile tükenmişlik düzeyinin ve bunların arasındaki ilişkinin saptanması amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmamıza katılanlara internet üzerinden 3 bölümden oluşan bir anket formu gönderilmiştir. İlk bölümde 31 soru olup sosyodemografik veriler sorgulanmaktadır. İkinci bölümde 14 sorudan oluşan algılanan stres ölçeği bulunmaktadır. Son bölümde ise 22 sorudan oluşan Maslach Tükenmişlik Ölçeği(sağlık personeli için) bulunmaktadır.
Bulgular: Çalışmamıza 197 birey katılmış olup genel tükenmişlik oranı %54,59'dur. Genel tükenmişlik oranı yaşın artmasıyla azalma göstermektedir ve evli olanlar, aileleriyle yaşayanlar ve çocukları olanlarda diğer gruplara göre daha düşüktür. Genel tükenmişlik mevcut olan grupta sigara, alkol gibi alışkanlıklar daha fazladır ve çalışma koşulları, nöbet sayısı, haftalık çalışma saati gibi faktörler de doğrudan genel tükenmişlik üzerinde etkilidir. Nöbet sayısı, haftalık çalışma saati arttıkça genel tükenmişlik oranı da artmaktadır.
Çalışmamıza katılan bireylerin algılanan stres ölçeği puan ortalaması 33,85±8,00 olup yoğun bakım yan dal asistanlarındaki stres düzeyi ortalaması diğer gruplardan daha yüksektir. Algılanan stres ölçeğindeki yüksek puanlar yüksek düzey genel tükenmişlik ve duygusal tükenmişlikle anlamlı olarak ilişkilidir.
Sonuç: Katılımcıların yarısından fazlasında tükenmişlik mevcut olup bu üzerinde muhakkak durulması gereken bir meseledir. Özellikle hekimlerdeki tükenmişlik sebepleri araştırılmalı ve olası çözümler üzerine politikalar belirlenmelidir. Öncelikle tükenmişlik tükenen birey bazında  izole bir süreç olmayıp anksiyete, depresyon gibi durumları da beraberinde getirebilmekte olup kişinin özel ve mesleki çevresiyle sorunlar yaşamasına yol açabilmektedir. Tüm bu süreç elbette verilen sağlık hizmetinin niteliğini de kötü bir şekilde etkilemektedir. Sağlık hizmeti özellikle anestezi ve yoğun bakım gibi alanlarda bir ekip işi olduğu için bu durum zamanla bir toplum sağlığı meselesine dönüşebilir. Biz de çalışmamızla bu duruma bir farkındalık oluşturmayı amaçladık.

Abstract:
Objective: In our study, it is intended to determine the level of stress and the level of burn-out and the relationship between these levels of stress detected in the light of sociodemographic data in anesthesia specialist-assistant doctors and intensive care sub-assistant and specialists working in COVID-19 pandemic conditions
Material-method: A survey form of 3 sections has been submitted to our participants online. In the first part, 31 questions are questioned and socio-demographic data is questioned. The second section contains a perceived stress scale of 14 questions. In the last section, Maslach Burn-Out Scale (for health care personnel), consisting of 22 questions.
Results: 197 individuals participated in our work and the overall rate of burn-out is 54.59%. The overall rate of burn-out is reduced by increasing age, and the married ones , those with families and children lower than  other groups. The general burn-out is more common in the group, such as cigarettes, alcohol, and factors such as working conditions, seizures, weekly hours are directly effective on overall burn-out. As the number of seizures increases, the overall rate of burn-out increases.
The perceived stress scale rating average for individuals participating in our study is 33.85 ± 8.00 and the stress level average in intensive care sub-branch assistants is higher than other groups. High scores on perceived stress scale are meaningful to high levels of overall burn-out and emotional burn-out.
Conclusion: More than half of the participants have been burned out and this is a matter that must be addressed. In particular, the reasons for burn-out in physicians should be investigated and policies should be established on possible solutions. Firstly, burn-out is not an isolated process on an individual basis, but can bring anxiety, depression, and other situations, and can cause people to experience problems with their private and professional environment. The whole process, of course, has a bad effect on the quality of the health care provided. Health care is a team job, especially in areas such as anesthesia and intensive care, which can eventually become a public health issue. And with our work, we've been trying to raise awareness of this situation.