Yetişkin bireylerin bağlanma stilleri ve anne-baba çatışmasının aleksitimi üzerindeki yordayıcı rolü ve anne-baba aldatmasının düzenleyici etkisi
Adults' attachment styles; assumptious role of parental conflict on alexithymia; regulatory role of parental infidelity
Yazar: CEMİLE CANAN KARABULUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PERVİN TUNÇ
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Aldatma = Deception ; Aleksitimi = Alexithymia ; Ebeveyn-çocuk çatışması = Parents-child conflict ; Yetişkinler = Adults ; Yetişkinlerde bağlanma = Adult attachment ; Çatışma = Conflict ; Çatışma yönetimi = Conflict management

Özet:
Amaç: Yetişkin bireylerde, bağlanma stilleri ve anne-baba çatışma algısının aleksitimi düzeyleri üzerindeki yordayıcı rolünü incelemek ve anne-baba aldatmasının düzenleyici etkisinin değerlendirilmesidir. Ayrıca katılımcıların sosyodemografik özellikleri de bu kapsamda incelenmiştir.

Yöntem: Bu araştırmanın örneklemi, 294 kadın, 73 erkek olmak üzere toplam 367 (n=367) katılımcıdan oluşmuştur. Veriler katılımcılardan bir kısmı elden, bir kısmı da internet üzerinden toplanmıştır. Bu kesitsel araştırmada "Çocukların Evlilik Çatışmasını Algılaması Ölçeği-Yetişkin Formu", "Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II" ve "Toronto Aleksitimi Ölçeği" kullanılmıştır. İstatistiksel analizler için SPSS 25.0 kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkilerin analizi için fark istatistiklerinden bağımsız örneklemler için t Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA); değişkenler arası ilişkilerin belirlenmesi için Pearson Korelasyon Analizi ve düzenleyici etkinin test edilmesi için Çoklu Doğrusal Hiyerarşik Regresyon Analizi uygulanmıştır.

Bulgular: Analiz sonucuna göre erkek katılımcıların Toronto Aleksitimi Ölçeği Duygularını İfade Etme Zorluğu alt boyutundan aldıkları puanların kadınlara göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Partneri aldatma durumunun aleksitimi düzeyi üzerinde pozitif yordama etkisine sahip olduğu bulunmuştur. Bununla birlikte, katılımcıların kaçınmacı ve kaygılı bağlanma düzeylerinin de aleksitimi düzeyi üzerinde pozitif yordama etkisine sahip olduğu bulunmuştur. Ayrıca, katılımcıların yaş durumunun aleksitimi düzeyi üzerinde negatif yordama etkisine sahip olduğu ortaya çıkmıştır.

Sonuç: Araştırmanın, aleksitimi üzerinde etkili olan faktörlerin belirlenmesi, bireylerin yaşam kalitelerinin arttırılmasına yönelik çalışmalara veri sağlayabileceği ve ilgili araştırmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Klinisyenlerin, aleksitimi ve sonuçları hakkında daha fazla bilgi sahibi olması daha etkili tedavi stratejileri sağlayacaktır. Araştırma sonuçları, ilgili literatür paralelinde tartışılmış ve yapılacak araştırmalara önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Aleksitimi, bağlanma stilleri, anne-baba aldatması, anne baba çatışmasının algılanması

Abstract:
Objective: Study on Adults' attachment styles; predictor role of parental conflict on alexithymia; and evaluating the regulatory effect of parental infidelity. Additionally, the socio-demographical characteristics of the participants have also been analyzed.

Method: sampling of this analysis consists of total 367 participants where  294 are female and 73 are male. Criteria: "Children's Perception of Parental Conflict- Adult Form", " Inventory of Experiences in Close Relationships-II " and "Toronto Alexithymia" have been used. For statistical analysis, SPSS has been used.

Findings: As analysis shows, the points male contributers get in Toronto Alexithymia Scale's Difficulty in Expressing Feelings- lower size are higher. It is found that the infidelity of partner has a positive predictor effect on Alexithymia level as for participants. Nevertheless, it is seen that participants' The Avoidance  and The Anxiety subscales of attachment style has also a positive predictor effect on Alexithymia level. Moreover, it is found that tha age status of the participants have a negative predictor effect on Alexithymia level.

Conclusion: It is concluded that this study could pave the way for defining the factors that are effective on Alexithymia, provide data in regard with increasing the life quality of the individuals and contribute to the future relevant studies. Clinicians' having more knowledge about Alexithymia and its results will provide more efficient ways for treatment.
The results of the study have been discussed within the framework of relevant literature and suggestions have been forwarded accordingly.

Key Words: Alexithymia, attachment styles, parental infidelity, perception of parental conflict