Türkiye'de cinsiyet eşitsizliğinin insani gelişmişlik üzerine etkisi
Impact on human development of gender inequality in Turkey
Yazar: NATAVAN ZÜLFÜGARLI
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL BAYRAKTAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Teknoloji ve Sanayi İktisadı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Cinsel ayrımcılık = Gender discrimination ; Cinsiyet eşitsizliği = Gender inequalit ; Kadın-erkek eşitliği = Equality of women and men ; İnsani gelişme = Human development ; İnsani gelişmişlik endeksi = Human development index

Özet:
Büyüme kavramından farklı olarak gelişme kavramı ülkelerin hayat kaliteleri, olanakları ve sahip oldukları hakları belirleyen ve insani göstergeler ile desteklenen bir kavramdır. Birleşmiş Milletler'in geliştirdiği ve 1990 yılından bu yana yıllık olarak yayınlanan insani gelişme raporunda ülkelerin sosyal ve ekonomik gelişmişlik değerleriyle birlikte insani gelişmenin kadınlar ve erkekler açısından ayrı ayrı belirlendiği, insani gelişme sonucunda elde edilen kazanımların bireysel dağılımını ortaya koyan ve ulusal insani gelişme başarılarının toplumsal cinsiyet eşitsizliği açısından ne derece zarar gördüğünü ortaya çıkaran endeks verileri yayınlanmaktadır. Bu çalışma,Türkiye'de cinsiyet eşitsizliğinin insani gelişmişlik üzerine etkisini incelemeyi amaçlamaktadır.
Çalışmada cinsiyet eşitisizliğinin insani kalkınma üzerindeki etkisini incelemek amacıyla ekonometrik model kullanılmıştır. Gelişmekte olan BRICS-T ülkeleri grubu için toplanan verilerle panel eşbütünleşme ve panel nedensellik analizleri yapılmıştır. Çalışma kapsamında kullanılan veri seti Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP)'den ve Dünya Bankası'ndan elde edilmiş ve 2006-2019 yılları arasını kapsamaktadır. Çalışmadaki uygulamanın elde edilen sonuçlarına göre kadınlara yönelik cinsiyet eşitsizliğindeki olumlu gelişmelerin insani kalkınmayı pozitif etkilediği tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra panelde yer alan ülkeler arasında yatay kesit bağımlılığının olduğu sonucuna, diğer bir ifadeyle bu ülkelerden birinde oluşan değişikliğin diğerlerini de etkilediği bulgularına varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kadın, Cinsiyet Eşitsizliği, İnsani Gelişme, İnsani Gelişme Endeksi

Abstract:
Unlike the concept of growth, the concept of development is a concept that determines the quality of life, opportunities and rights of countries and is supported by human indicators. In the human development report developed by the United Nations and published annually since 1990, the social and economic development values of the countries, together with the human development, are determined separately for women and men. index data revealing the extent of damage suffered. This study aims to investigate the effect of gender inequality on human development in Turkey.
The econometric model is used to examine the impact of gender inequality on human development.  Panel cointegration and panel causality analyzes were conducted with the data collected for the group of developing BRICS-T countries. The data set used within the scope of the study was obtained from the United Nations Development Program (UNDP) and the World Bank and covers the years between 2006-2019.  According to the results of the application in the study, it was determined that positive developments in gender inequality for women positively affect human development. In addition, it was concluded that there is a cross-sectional dependency among the countries in the panel, in other words, the change in one of these countries affects the others.

Keywords: Women, Gender Inequality, Human Development, Human Development Index