Tıkanmalı uyku apnesi hastalarında dikkatin ve bellek bozukluklarının değerlendirilmesi
Evaluation of attention and memory disruptions in obstructive sleep apnea patients
Yazar: CENK BAŞARAN
Danışman: DOÇ. DR. ETHEM GELİR
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Fizyoloji = Physiology

Özet:
Bu çalışmada tıkanmalı uyku apnesinin dikkat, öğrenme ve bellek üstüne etkileriyle bu etkilerin elektrofizolojik yansımalarıaraştırıldı. Tedavi almayan 10 tıkanmalı uyku apnesi hastası, 9 kişilik kontrolgrubuyla dikkat ve bellek bozuklukları açısından karşılaştırıldı. Denekler bellekyükünün kademeli olarak artırıldığı bir ?n­geri? testine sokularak işleyen bellekperformansları değerlendirildi, eşzamanlı alınan elektroensefalografi kayıtlarındanolaya ilişkin uyarılmış potansiyeller elde edildi, ?aynadan çizme? testleri ile işlemselbellek, ?yol çizme? testleri ile de dikkatin bölünmesi ve eylemsel işlevler sınandı.Hastaların ?n­geri? testlerinden ?2­geri? testi sırasındaki verdikleri doğru yanıtlardagecikme süresi kontrollere göre daha uzundu. Hasta grubunun uyarılmış potansiyelkayıtlarında grup ortalamalarının hiçbirinde P300 dalgası saptanamadı. Kontrolgrubunda ise ?0­geri? ve ?1­geri? testleri sırasında elde edilen olaya ilişkinpotansiyelerin grup ortalamalarında bulunan P300 dalgası ?2­geri? testi sırasındakikayıtlarda bulunamadı. Tıkanmalı uyku apnesi ?aynadan çizme testi? sonuçlarıüstünde etkisiz bulundu, ?yol çizme? testlerinin ?Yol Çizme B? kısmında yalnızca 3.denemede hasta grubunun öğrenme başarısı düşük bulundu. Bulgularımız, tıkanmalıuyku apnesinin dikkate etkilerini elektrofizyolojik olarak ortaya koyuyordu, ancak buetki klinik bulgulara yansımıyordu. İşleyen bellekte ve eylemsel görevlerinöğrenilmesinde ise sözel bileşenler uyku apnesi şiddetinden etkileniyordu. Hipoksive uyku yoksunluğu dikkati klinik belirti vermeden ancak elektrofizyolojik seviyede,sözel bellek ve öğrenmeyi ise klinik derecede etkilemektedir. Literatürdekisonuçların farklılığı, hastaların kendilerine ait, kalıtım gibi nedenlerdenkaynaklanıyor olabilir.Anahtar Kelimeler: Tıkanmalı uyku apnesi, n­geri, olaya ilişkin uyarılmışpotansiyeller, aynadan çizme testi, yol çizme testi.

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the effects of obstructive sleep apnea on attention,learning and memory, and their electrophysiological reflections. Ten obstructivesleep apnea patients were compared with 9 control subjects regarding attention andmemory deficits. Each subject participated in an n­back test with stepwisely­increased memory load to investigate working memory, while simultaneouselectroencephalography recordings were made to obtain event­related evokedpotentials. Mirror tracing test was used for studying procedural memory, andtrailmaking test was used for evaluating divided attention and executive functions.Among the n­back tests, while the response latencies of patients were longer duringthe 2­back task, no P300 wave was obtained in any of the group means of evokedpotential recordings of patients, and the P300 waves obtained in the group means ofcontrols during the 0­back and 1­back tasks disappeared during the 2­back task.While the mirror drawing scores were unaffected by sleep apnea, the patients hadbeen less successful in learning at the 3rd try of Trailmaking B part of the trailmakingtests. Our findings electrophysiologically demonstrate the effects of obstructive sleepapnea on attention, which was not reflected clinically. The severity of sleep apneawas found to affect the verbal components of working memory and learningexecutive tasks. Hypoxia and sleep deprivation have electrophysiologic effectswithout clinical symptoms on attention and clinical effects on verbal memory andlearning. The variances of the results in the literature may arise from characteristicsof the patients, including genetics.Keywords: Obstructive sleep apnea, n­back, event­related evoked potentials, mirrordrawing test, trailmaking test