Kuzey Irak'ta kıraât eğitimi veren kurumlar (Nuru'l Hikme Eğitim ve Kültür Vakfı örneği)
Institutions providing kiraât education in Northern Irak (The case of Nuru'l-Hikme Education and Culture Foundation)
Yazar: İBRAHİM ÇİÇEK
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN BAYRAKTUTAN
Batman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Kur'ân-ı Kerim nazil olmaya başladığı andan günümüze kadar insanlar, sure ve ayetlerin eşsiz nazmı ve güzelliği karşısında aciz kalmışlardır. Şairler ve edipler bu güzellik karşısında hayranlıklarını dile getirmekten kendilerini alamamışlardır. Kur'ân-ı Kerîm ve kıraâti Hz. Peygamber'den itibaren günümüze kadar kuşaktan kuşağa aktarılarak nakledilmiştir. Bu kuşakların en önemli halkasını ise Ashâb-ı Kirâm oluşturmuştur. Kur'ân ve kıraâtlerinin Hz. Peygamber'den sahih olarak nakledilmesinde çok sayıda kıraât âlimi, kurrâ, hafız ve hattatlar büyük gayretler göstermişlerdir. Tüm bunlara rağmen gerek ülkemizde gerekse de Arap dünyasında kimi çevrelerce sahih kıraâtlerin dışında yeni kıraâtler oluşturulmaya çalışılmakta ve tecvidin bidat olduğunu savunulmaktadır. Sahih kıraâtin Hz. Peygamberden geldiği şekli üzere muhafaza edilebilmesi ve uydurma/zayıf kıraâtlerin önüne geçilebilmesi için İslam dünyasının birçok bölgesinde kıraât medreseleri bulunmaktadır. 
Bu minvalde Kıraât tarihimizin önemli yapı taşlarından birini oluşturan medreselerden biri olan Nuru'l-Hikme Eğitim ve Kültür Vakfı yüksek lisans tezimize konu olacaktır. Sözü geçen vakıf tarihten gelen ilmi geleneği sürdürmesi ve yürütmekte olduğu eğitim programıyla toplum içerisinde sahih kıraâtlerin yaygınlaşmasını, sahih kıraâtlere sahip hafız ve kurrâların yetişmesini sağlamak, sahih kıraâtlerin muhafazasını ve sahih -sahih olmayan ayrımının doğru bir şekilde anlaşılmasını sağlayabilmeyi hedeflemektedir. Yapacağımız bu çalışma İslam dünyasının farklı bölgelerinin ortak paydası olan İslam ilim geleneğinin muhafazası adına yapmış olduğu çalışmaları bir nebzede olsa gözler önüne serecektir. Çalışmanın bilimsel proje olarak sunulması farklı bölgelerde yapılan kıraât çalışmalarını ortaya koyacağı anlamına geleceğinden, İslam ilim mirasının tek bir kaynaktan beslendiğini ortaya koyması açısından büyük bir önem arz etmektedir.

Abstract:
Since its reveal until today, people have remained humbled by the unique poetry and beauty of the suras and verses in the Qur'an. Poets and scholars could not help expressing their admiration for this beauty. The Qur'an and its recitation have been transmitted from generation to generation from the Prophet until today. The most important link of these generations was the Ashâb-ı Kirâm. Many Qur'anic scholars, qurrāʾ (reciters of the Qur'an), hafiz (those who memorized the whole Qur'an) and calligraphers have made great efforts in the authentic transmission of the Qur'an and its qiraʼat (the readings, or methods of recitation of the Qur'an) from the Prophet. Despite all these, some certain circles both in our country and in the Arab world are trying to create new versions of qiraʼat other than the authentic (sahih) ones and argue that tajwid (the set of rules governing the way in which the words of the Qur'an should be pronounced during its recitation) is bid'ah (innovation in religious matters). In order to preserve the authentic qiraʼat as it was transmitted from the Prophet and to prevent fabricated/weak qiraʼat, there are qiraʼat madrasas in many parts of the Islamic world.
In this respect, the Iraqi Iqraa Institute, one of the madrasas that constitute one of the important milestones of the qiraʼat history, will be the subject of this master's thesis. With their continuation of the scholarly tradition and the education programme they carry out, the Nur al-Hikma Institute, aim to ensure the spread of authentic (sahih) qiraat in the society, to raise hafiz and qurrāʾ with authentic recitation, to preserve authentic recitation and to ensure the correct understanding of the authentic-inauthentic distinction. This study will reveal to some extent the studies carried out by different regions of the Islamic world for the preservation of the Islamic scientific tradition, which is a common denominator. Since the presentation of the study as a scientific project means that it will reveal the qiraʼat studies carried out in different regions, it is of great importance in terms of revealing that the Islamic scientific heritage is fed from a single source.