Yetişkin bireylerde glutensiz beslenmenin ağırlık kaybındaki rolünün saptanması
Determination of gluten-free nutrition on weight loss effect in adult individuals
Yazar: ÖZGE PINAR HIDIMOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HANDE ÖNGÜN YILMAZ
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Diyet = Diet ; Glutenler = Glutens ; Kilo verme = Weight loss ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu çalışma; yetişkin bireylerde glutensiz beslenmenin ağırlık kaybındaki rolünün saptanması amacıyla karşılaştırmalı- tanımlayıcı bir araştırma olarak planlanmış ve yürütülmüştür. Araştırma, İstanbul'da özel bir şirkette ağırlık kaybı için beslenme ve diyet bölümüne başvuran 50 kadın, 50 erkek toplam 100 katılımcı ile yürütülmüştür. Çalışmaya obezite dışında herhangi bir sağlık problemi olmayan ve (BKİ) >25kg/m² olan araştırmaya katılmayı kabul eden bireyler dahil edilmiştir. Besin alerjisi, irtabl bağırsak sendromu,  dermatit, diyabet, nörolojik hastalıklar, romatoid artrit olan bireyler çalışmaya alınmamıştır. Katılımcılar randomizasyonla glutensiz diyet grubu (n=50) ve kontrol grubu (n=50) olarak iki gruba ayrılmıştır. Erkek bireylere 2000 kalori, kadın bireylere 1700 kalori (%55-60 karbonhidrat, %12-15 protein ve % 20-25 yağ) olmak üzere, glutensiz diyet grubuna gluten içermeyen, kontrol grubuna ise gluten içeren diyetler 4 hafta süre ile uygulanmıştır. Çalışmanın başında ve sonunda, araştırmacı tarafından hazırlanan anket formu katılımcılara yüzyüze görüşme tekniği ile uygulanmış,  antropometrik ölçümleri alınmıştır. Glutensiz diyet grubundaki bireylerin, başlangıç ve bitiş değerleri kıyaslandığında, ortalama 0.06±1.55 kg ağırlık kaybı olduğu ve istatiksel olarak anlamlı olmadığı bulunmuştur(p>0.05). Kontrol grubundaki bireylerin ise, ortalama 1.15±1.75kg ağırlık kaybı yaşadığı ve istatiksel olarak anlamlı bir değişiklik görüldüğü elde edilmiştir (p<0.05). Glutensiz diyetlerin ağırlık kaybı üzerine etkisinde anlamlı bir farklılık elde edilememiştir (p>0.05). Sağlıklı beslenme programı uygulayan kontrol grubundaki bireylerde ağırlık kaybı olumlu sonuçlar vermiştir. Glutensiz diyetler ağırlık kaybı amacıyla uygulandığında olumlu sonuçlar gözlenmemiş ve bireylerin bu konuda bilgi sahibi olmadığı tespit edilmiştir. Gluten ve glutensiz beslenme ile ilgili bilgilendirmeler yapılmalı ve gluten enteropatisi tedavisi dışında, etkisinin anlamlı bir değere sahip olmaması sebebiyle uygulanmamalıdır.

Anahtar Sözcükler: Gluten, BKİ, Glutensiz Diyetler

Abstract:
This comparative descriptive survey's purpose is determination of gluten-free diets on weight loss effect in adult individuals. Research sample is 50 woman and 50 man who apply for weight loss to nutrition and diet department in a private company in Istanbul. Participants' have no health trouble only have obesity and have BMI  >25kg/m². Individuals who has food allergy, irritable bowel syndrome, dermatitis, diabetes, neurological diseases, rheumatoid arthritis didn't include this survey. Participants separate with randomisation one group is gluten-free die group (n=50) and the other one is control group (n=50). 2000 caloric diet for male participants and 1700 caloric diet for female participants (%55-60 carbohydrate, %12-15 protein, %20-25 fat) has given to this two different group and follow up for four week. Data collected with questionnaire form, anthropometric measurements stimated by researcher. Participants in gluten-free diet group mean weight loss found 0.06±1.55 kg and and this result found statistically non-significant (p>0.05). Participants in control group mean weight loss found 1.15±1.75kg and this result found statistically significant (p<0.05). Participants in control group applied healty nutrition programme and weight loss result end up positive (p>0.05) . Gluten-free diets for weight loss end up negative and located that participants didn't have knowledge about gluten. There are need for knowledge about gluten and gluten-free diets. Gluten-free diets have to use on gluten enteropathy.

Keywords: Gluten, BKİ, Gluten free diet