İlköğretim okulu öğretmenlerinin işe yabancılaşması (Ankara ili örneği)
Teachers work alienation in elementary school (Ankara case study)
Yazar: CEVAT ELMA
Danışman: PROF.DR. İNAYET AYDIN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Yabancılaşma = Alienation ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
Bu araştırma, resmi ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin işeyabancılaşma algılarının güçsüzlük, anlamsızlık, yalıtılmışlık ve okula yabancılaşmaboyutlarında cinsiyete, kıdeme, okul büyüklüğüne (büyük, küçük ve ortabüyüklükteki okul), öğretmenlerin alanına (sınıf ve branş öğretmeni) ve medenidurumlarına göre değişip değişmediğini ortaya koymayı amaçlamaktadır.Araştırmanın evrenini, Ankara iline bağlı sekiz merkez ilçede (Altındağ, Çankaya,Mamak, Keçiören, Yenimahalle, Etimesgut, Gölbaşı ve Sincan) görev yapan 10251'isınıf öğretmeni, 6482'si branş öğretmeni olmak üzere toplam 17003 ilköğretim okuluöğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini, 65'i küçük, 258'i orta ve 162'sibüyük okullardan olmak üzere 485 ilköğretim okulu öğretmeni oluşturmaktadır.Örneklemi oluşturan öğretmenlere, araştırmacı tarafından geliştirilen ?Kişisel BilgiFormu? ve ?İşe Yabancılaşma Ölçeği? uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSSprogramında çözümlenmiştir. Öğretmenlerin işe yabancılaşma düzeylerinin cinsiyet,medeni durum ve branş değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığınınbelirlenmesinde t-testi, okul büyüklüğü ve kıdem değişkenlerine göre farklılaşıpfarklılaşmadığını belirlemek için de tek yönlü varyans analizi (ANOVA)uygulanmıştır. Bu araştırmada elde edilen bulgular, öğretmenlerin güçsüzlük,anlamsızlık, yalıtılmışlık ve okula yabancılaşma düzeylerinin düşük çıktığınıgöstermiştir. Bununla birlikte öğretmenlerin işe yabancılaşma algılarının en yüksekolduğu boyutların okula yabancılaşma ve güçsüzlük boyutları olduğu belirlenmiştir.Ayrıca işe yabancılaşma duygusu, bekar öğretmenlerde, küçük okullarda görevyapan öğretmenlerde ve branş öğretmenlerinde daha yüksek bulunmuştur.Araştırma sonucunda, branş, okul büyüklüğü, medeni durum ve kıdemdeğişkenlerinin işe yabancılaşmanın önemli yordayıcıları olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This research aimed to determine the alienation perceptions ofelementary school teachers to work dimensions of powerlessness,meaningfulness, isolation and alienation to school whether or not theirperceptions changes according to sex, work experience, school size (big,medium and small school), teachers? subject area (classroom teacher andsubject teacher) and their marital status. The research population consisted of17003 elementary school teachers (10251 classroom teachers and 6482 subjectteachers) who worked in the central towns of the city of Ankara (Altındağ,Çankaya, Mamak, Keçiören, Yenimahalle, Etimesgut, Gölbaşı and Sincan). Inthe research sample, 65 teachers from small size schools, 162 teachers frombig size schools and 258 teachers from medium size schools, altogether 485elementary school teachers have participated. The `Personal Information Form?and the `Work Alienation Scale? developed by the researcher were conducted tothe research sample.The SPSS (Statistical Package for Social Sciences) was used to analyzethe data gathered by the research instruments. In order to determine whether ornot there has been any difference among the teachers? perceptions in thedimensions of work alienation according to sex, marital status, subject areavariables, the t-test was used. On the other hand, variance analysis (One-WayANOVA) has been used to determine whether or not there was any differenceamong the teachers? perceptions in the dimensions of work alienation accordingto school size and work experience variables.