1923 Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesi neden olduğu sosyo ekonomik kriz ve günümüze yansımaları
The population exchange between Turkey and Greece in 1923, and itsconsequences
Yazar: SİBEL TERZİOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN ÖZMEN
İstanbul Rumeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Ekonomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics ; Tarih = History
Dizin: Kriz = Crisis ; Lozan Ahali Mübadelesi = Lausanne Exchange of Populations ; Mübadele = Exchange ; Sosyoekonomik etki = Socio-economic impact ; Türkiye = Turkey ; Uluslararası göç = International migration ; Yunanistan = Greece

Özet:
Geçmişten günümüze devam eden özellikle 20. yüzyılın geride bıraktığı sa-vaşlar, yıkımlar ve siyasi gelişmeler Türkiye'de devingen bir nüfus hareketliliğini doğurmuştur. Göç hareketliliği temelde sosyal bir hareketlilik olsa da ekonomik yaşamdan kültüre kadar hayatın her yönünü etkileyen temel bir dönüşüm ve değişim aracı olmuştur. Cumhuriyet Dönemi'nde Türkiye'ye doğru yapılan en önemli göçlerden biri 1923 Türk-Yunan Nüfus Mübadelesidir.
Türkiye coğrafyasından Balkan coğrafyasına hareket eden göç hareketliliği 20 Yüzyılın ilk yıllarına kadar devam etmiştir. Akabinde bu göç hareketliliği neti-cesinde insanların hayatları kendi isteklerinin dışında şekil almaya başlamıştır. Her göç peşinde derin manzumeler bırakır fakat zorunlu göçün hikayesi daha ağır ve travmatiktir. Bu çerçevede Türkiye ile Yunanistan arasında 30 Ocak 1923 yılında nüfus mübadelesi ile ilgili sözleşme ve protokole imzalanmıştır. Bu paralelde Balkanlardan gelerek Anadolu'ya ikamet etmek üzere yerleşmiş Rum-Ortodoks dininden Türk uyrukları ile Yunanistan'a göç etmiş Müslüman kitleler üzerinden Yunan uyrukların 1 Mayıs 1923 'ten itibaren zorunlu nüfus değişimine başlanmıştır. Zorunlu mübadeleye maruz kalan insanların hayatı sos yo ekonomik, kültürel ve psikolojik sonuçlar doğuran ve uzun bir zaman dilimini kapsayan sürece maruz kalmıştır.
Yunan topraklarında hayatlarına devam eden Müslüman-Türk kesimin Türk coğrafyasına göç etmesi Türkiye siyasi ve demografik esaslar doğrultusunda ulusal politikalar dâhilinde makul bir çözüm olduğu varsayılıyordu. Mübadele neticesinde göçe maruz kalan kitlelerin hem sevk ve lojistik hem de yerleştiril-me konularında çeşitli problemlerle uğraşmışlardır. Geldikleri yerde de maale-sef bu durum beraberinde yerel halkın sorunları ve tepkileri de eklenince için-den çıkılmaz bir vaziyete dönüşerek daha da artmıştır. Cumhuriyet döneminde kent ve kasabalarının durumu 1927'ye kadar vahimdi. Savaşlar, yangınlar, iş-galler sonucu harabeye dönen Anadolu kent ve kasabalarına mübadele ile yeni bir nüfus eklenmiştir. Sönük olan kent ve kır manzarasına yeni insan faktörü-nün eklenmesi önceleri iskân problemi yaşatsa da zamanla ve geliştirilen politi-kalarla sorunlar aşılabilmiştir. Sonuç olarak; Her iki toplumunda ortak değerlerin geçmişin ve kültürel benzerliklerin olması ülke içinde ve dış politikada sos yo ekonomik ve kültürel krizlere neden olsa da kayıpların yanında uyum sürecini kolaylaştırmış olumsuzluklara rağmen intibak sürecine katkılar sunmuştur.

Abstract:
The Population Exchange between Turkey and Greece in 1923, and its Consequences,
The Socio-Economical Crisis and its' Reflections Today
The wars, destructions and the political developments that occurred in the 20th century, caused populations' mobility in Turkey. The migrations are basi-cally a social mobility, but also, they created transformations and changes on the different aspects of life from the economic life to the culture.  One of the leading migrations towards Turkey, occurred in the Republic period is The Population Exchange between Turkey and Greece in 1923.
The migrations from Turkish geography to the Balkan geography occurred until the first years of 20th century. As a consequence of this migration mobili-ty, the peoples' lives had been shaped by involuntarily force. Every migration movements have deep impacts but stories of this enforced migration is deeper and more traumatic. Within this framework, according to the population ex-change contract and protocol signed by Turkish and Greek governments on 30th January 1923, Greek Orthodox Turkish nationals who settled on Turkish land and Muslim Greek nationals would be exchanged, from 1st of May 1923 on. The people who were enforced to population exchange had faced a long period that caused many social, economic, cultural and psychological prob-lems. 
The migration of Turkish Muslim people lived in Greece to Anatolia was considered as suitable to the Turkish national politics. The people who migrated during the enforced population exchange faced many difficulties. These diffi-culties continued after their arrival to Turkey. The conditions of Turkish towns and cities were terrible, until 1927. A new population was added to the ruined Anatolian towns and cities, because of wars, fires and occupations. These mi-gration movements created a housing problem, but with the help of time and new policies, these problems were overcome. As a result, the common values and past, and the similarities of cultures, caused socio economic and cultural crises in home and foreign policy, together with the loses, eased the adaptation period, despite of the troubles, it provided contributions to the adaptation period. I celebrate everybody who has participated to this process and I wish none of the countries would lose their prosperity.