Beyreli - Çamiçi (Hadim-Konya) dolayındaki Jura yaşlı Dedebeleni formasyonu ve Üst Jura yaşlı Cihandere formasyonu dolomitlerinin sedimantolojik ve jeokimyasal incelenmesi
Sedimentologic and geochemical investigation of Jurassic Dedebeleni formation and Upper Jurassic Cihandere formation dolomites in the Beyreli-Çamiçi (Hadim-Konya) area
Yazar: ABDULLAH MUTLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. A. MÜJDAT ÖZKAN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Dolomit = Dolomite ; Jeokimya = Geochemistry ; Konya-Hadim = Konya-Hadim ; Petrografi = Petrography ; İzotop analizi = Isotope analysis

Özet:
Bu çalışmanın amacı Konya güneybatısındaki Hadim ilçesinin Beyreli Köyü çevresinde yer alan Dedebeleni formasyonu (Jura) ve Cihandere formasyonuna (Üst Jura) ait dolomitlerin petrografik ve kimyasal bakımdan sedimanter özelliklerinin belirlenmesine yöneliktir.Orta Toroslarda bulunan Jura yaşlı Dedebeleni formasyonu kireçtaşı, çamurtaşı, dolomitik kireçtaşı ve dolomitten oluşurken, Üst Jura yaşlı Cihandere formasyonu dolomit, kalsitik dolomit ve kireçtaşından oluşmaktadır. Dedebeleni formasyonu mikrofasiyesi: vaketaşı, istiftaşı, kristalin kireçtaşı ve dolosparit; Cihandere formasyonu mikrofasiyesi: vaketaşı, istiftaşı, çamurtaşı, kristalin kireçtaşı, dolomitik kireçtaşı, kalsitik dolomit, dolomikrit, dolomiksparit ve dolosparit şeklindedir.Dedebeleni formasyonu Sr içeriği (erken dolomitler 73-88 ppm ve geç dolomitler 58-77 ppm) ve Cihandere formasyonu Sr içeriği (erken dolomitler 83-186 ppm ve geç dolomitler 97-166 ppm) sığ ve derin gömülme dolomitleriyle tutarlıdır. Dedebeleni formasyonu Na içeriği (erken dolomitler 148 ppm ve geç dolomitler 74-148 ppm) ve Cihandere formasyonu Na içeriği (erken dolomitler 74-222 ppm ve geç dolomitler 74-296 ppm) de sığ ve derin gömülme dolomitleriyle tutarlıdır. Dedebeleni ve Cihandere formasyonları erken diyajenetik dolomitlerinin ?O18 izotopik bileşimleri (sırasıyla ? -2,37 ile -3,35 ve ? -2,17 ile -3,16) normal deniz suyu ya da evaporatif hafif konsantre (yoğun) deniz suyundan oluşumu önermektedir. Geç diyajenetik dolomitlerin izotopik bileşimleri ise (sırasıyla ? -4,39 ile -5,9 ve ? -4,87 ile -8,1) yükseltilmiş sıcaklıklarda havzasal tuzlu sulardan oluşumu önermektedir. Dedebeleni ve Cihandere formasyonları dolomitlerindeki ?C13 değerleri (sırasıyla erken diyajenetik; ? +1,29 ile +2,65 ve ? +0,87 ile +2,73; geç diyajenetik; ? +0,79 ile +3,14 ve ? +1,73 ile + 4,12) biyojenik ve non-biyojenik kaynağı ifade etmektedir. Dedebeleni ve Cihandere formasyonları dolomitleri REE'ce fakirleşme gösterirken, orijinal kireçtaşlarına göre zenginleşme gösterirler.Sonuç olarak Dedebeleni ve Cihandere formasyonlarına ait dolomitler sığ gömülme ortamında erken diyajenetik ve orta ? derin gömülme ortamında geç diyajenetik olarak oluşmuştur.

Abstract:
The objective of this study is to determine the sedimentary properties of dolomites in terms of petrography and geochemistry, which belong to the Dedebeleni (Jurassic) and Cihandere (Upper Jurassic) formations existing at the surroundings of Beyreli Village of Hadim District lying at the southeast of Konya City.Jurassic-aged Dedebeleni formation, locating Central Taurus composed of limestone, mudstone, dolomitic limestone and dolomite. Upper Jurassic-aged Cihandere formation, locating Central Taurus composed of dolomite, calcitic dolomite and limestone. Dedebeleni formation microfacies: wackestone, packstone, crystalline limestone and dolosparite; Cihandere formation microfacies: wackestone, packstone, mudstone, crystalline limestone, dolomitic limestone, calcitic dolomite, dolomicrite, dolomicsparite and dolosparite.The Sr content in the Dedebeleni formation (73 to 88 ppm in the early dolomites, and 58 to 77 ppm in the late dolomites, respectively) and Cihandere formation (83 to 186 ppm in the early dolomites, and 97 to 166 ppm in the late dolomites, respectively) are compatible with the Sr concentration shallow-deep burial dolomites. The Na content in the Dedebeleni formation (148 ppm in the early dolomites, and 74 to 148 ppm in the late dolomites, respectively) and Cihandere formation (74 to 222 ppm in the early dolomites, and 74 to 296 ppm in the late dolomites, respectively) are compatible with the Na concentration shallow-deep burial dolomites. The investigated dolomites suggest to occur from normal sea water or evaporative sea water ?O18 compositions (? -2,37 to -3,35 and ? -2,17 to -3,16, respectively) in the early diagenetic dolomites of Dedebeleni and Cihandere formations. The ?O18 compositions (? -4,39 to -5,9 and ? -4,87 to -8,1, respectively) of late diagenetic dolomites in the Dedebeleni and Cihandere formations propose to occur from basinal brines at elevated heat. The ?C13 values (early dolomites: ? +1,29 ile +2,65 ve ? +0,87 ile +2,73; late dolomites: ? +0,79 ile +3,14 ve ? +1,73 ile + 4,12, respectively) in the dolomites of Dedebeleni and Cihandere formations stress to occur biogenic and non-biogenic. The Dedebeleni and Cihandere dolomite samples present REE depleted, but they show enrichment according to precursor limestones.As a result, the Dedebeleni and Cihandere formations dolomites have been formed as early diagenetic at the shallow-burial environment and as the late diagenetic at the medium-deep burial environment.