Bir bölgesel varış merkezi olarak Van'da göç, yerleşim ve geri dönüş
Migration, settlement and return in Van as a regional destination center
Yazar: ÖZNUR AKMAN
Danışman: DOÇ. DR. EMİN YAŞAR DEMİRCİ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Göç, grupların ve bireylerin mekânsal açıdan bulundukları noktadan başka bir noktaya
hareket etmesi ve yer değiştirmesidir. Bahsedilen yer değiştirme, kültürel, siyasal,
sosyal ve ekonomik koşullardan etkilenmekte, bu koşulların oluşturduğu bağlam da
bireylerin yer değiştirme hareketlerini itici bir güç olarak etkilemektedir. Toplumsal
yaşam pratikleri ve yapıları benzer olan bireyler kendilerine özgü bir yaşam tarzı
oluşturmaktadır. Ancak göç hareketleri ile bu yaşam pratikleri değişim ve dönüşüm
sürecine girebilir. İçinde yaşanılan sosyal, iktisadi koşullar ve geleceğe dair beklentiler
göçün belirleyicisi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bir yerden bir yere yerleşmek
amacıyla gerçekleştirilen göç hareketleri, sadece mekânsal anlamda bir değişim değil
aynı zamanda bu sosyal-kültürel çevrenin de değişmesi anlamına gelmektedir. Göç,
sadece seçilen varış yerinin çekici koşulları tarafından değil aynı zamanda bu yerin
yönü ve mesafesi tarafından da belirlenir. Bu çalışmada Türkiye'nin Doğu Anadolu
Bölgesinde, İran sınırında yer alan Van şehrinin maruz kaldığı göç hareketlerini
incelemektedir. Şehir, çevre illere ve kendi kırsalına sunduğu imkanlar ile sadece nihai
bir varış noktası teşkil etmemekte, birçok göçmen için daha uzun mesafeli göçlere
hazırlanılan bir toplanma merkezi, bir istasyon şehir özelliği de sunmaktadır.
Çalışmanın birinci bölümünde araştırmanın kavramsal ve metodolojik çerçevesi
sunulmuştur. Bu bölümde göç kuramları göç hareketlerine genel bakış ile ilgili fikir
ve görüşler sunulurken, araştırmada kullanılan metod teknikler de açıklanmıştır. İkinci
bölümde alan araştırmasından elde edilen veriler spss programı aracılığıyla analiz
edilerek tablolaştırılmış, raporlaştırılmış ve yorumlanmıştır. Üçüncü ve son bölümde
ise araştırmada elde edilen bulguların ve literatüre sağladığı katkının genel bir
değerlendirmesi sunulmaktadır. Ayrıca göç etme düşüncesi olan kişilerin göç edilecek
mekanların sosyal ve ekonomik koşulları ile ilgili sahip oldukları tutuma dair görüşler
mevcuttur. 

Anahtar Kelimeler: Göç, yoksulluk, işsizlik, kültürel ağlar, ekonomik ağlar

Abstract:
Migration is the movement and/or displacement of groups and individuals from one
point to another in terms of spatial location. Displacement is affected by cultural,
political, social and economic conditions. The context created by these conditions also
affects the displacement of individuals as a driving force. Individuals with similar
social life backgrounds create a unique lifestyle. However, with migration, these life
practices can enter the process of change and transformation which determines the
migrant's social and economic conditions and expectations. migration. In other words,
migration does not only mean a spatial change, but also a change in the social-cultural
environment determined by the attractive conditions of destination, direction and
distance. This study is conducted in Van, a city located in the eastern part of Türkiye
bordering with Iran. The city does not only constitute a final destination with the
opportunities it offers to the surrounding provinces and its own countryside, but also
offers a collection centre and a station city feature for many immigrants to prepare for
long distance migrations.The first part of the study offers a conceptual and
methodological framework. It deals with migration theories, concepts, methods and
techniques used in migration studies. The second part devoted to the data collections
from the field, their analysis and tabulation, interpretation and report. In the third and
final part, an overall evaluation of research is provided with special referance to its
contribution to the research fields related literatures prediction about the structural
changes that may occur in the next period. In addition, there are opinions about the
attitudes of people who have the idea of migrating to the social and economic
conditions of the places to migrate


Keywords: Migration, poverty, unemployment, cultural networks, economic networks