Eğitim ve danışmanlığın serviks kanseri taramalarına ilişkin bilgi düzeyi, sağlık inancı ve taramalara katılmaya etkisi
The impact on the knowledge level, health belief and the participation into the scans related to cervical cancer scans of education and consultancy
Yazar: ÖZLEM KARABULUTLU
Danışman: PROF. DR. TÜRKAN PASİNLİOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Doğum, Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology ; Onkoloji = Oncology ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Sağlık = Health ; Sağlık eğitimi = Health education ; Sağlık tutumları = Health attitudes ; Uterin servikal neoplazmlar = Uterine cervical neoplasms

Özet:
Amaç. Bu araştırma, eğitim ve danışmanlığın serviks kanseri taramalarına ilişkin bilgi düzeyi, sağlık inancı ve taramalara katılmaya etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.Materyal ve Metot. Araştırmanın tipi, tek grupta, ön test- son test deneme öncesi araştırma modelidir. Araştırmanın örneklemini, Gölbaşı Gençlik Merkezi, Aile Danışma Merkezi ve Toplum Merkezine başvuran ve araştırmaya katılma kriterlerini sağlayan 66 kadın oluşturmuştur. Veriler Mart- Haziran 2011 tarihleri arasında toplanmıştır. Verilerin toplanmasında ?Kişisel Bilgi Formu?, ?Rahim Ağzı Kanseri Taramalarına Yönelik Bilgi Formu?, ?Rahim Ağzı Kanseri ve Pap Smear Testi Sağlık İnanç Modeli Ölçeği? ve ?Pap Smear Yaptırmaya İlişkin Değerlendirme Formu? kullanılmıştır. Kadınlara ön testlerin uygulanmasının ardından rahim ağzı kanseri ve taramalara ilişkin olarak birer ay arayla 3 kez interaktif eğitim yapılmıştır. III. eğitimden bir ay sonra, son testler uygulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde ortalama, yüzdelik, McNemar ve eşleştirilmiş örneklemlerde t testi kullanılmıştır.Bulgular. Araştırma kapsamına alınan kadınların rahim ağzı kanseri taramalarına yönelik bilgi düzeylerinde eğitim öncesine göre, eğitim sonrasında olumlu yönde değişim olduğu belirlenmiştir. Tüm eğitimlerin sonunda kadınların %45.5'inin ilgili testi yaptırdığı belirlenmiştir. Pap Smear taramasına katılanlarda; verilen eğitim ve danışmanlığın %100, el broşürünün %100 ve telefonla aramaların %25 etkili olduğu bulunmuştur. Yapılan eğitim ve danışmanlık, Pap Smear ile ilgili olarak ?yarar ve motivasyon? algısını artırmış, Pap Smear ?engeller? algısını azaltmıştır. Rahim ağzı kanseri ile ilgili olarak ?önemseme/ciddiyet?, ?duyarlılık? ve ?sağlık motivasyonu? algısını azaltmıştır.Sonuç. Eğitim ve danışmanlık, serviks kanseri taramalarına ilişkin sağlık inançlarını değiştirerek, taramalara katılımı artırdığı, böylece erken tanıya katkı sağladığı sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Bilgi düzeyi, danışmanlık, eğitim, serviks kanseri, sağlık inancı, tarama.

Abstract:
Aim. This study is carried out with the aim of studying the impact on the knowledge level, health belief and the participation into the scans related to cervical cancer scans of education and consultancy.Material and Method. The type of study is a research model which is a pre-test and post-test in one group. The sample of study is made up of 66 women providing the criteria about the participation into the study and applied to Gölbaşı Youth Center, Family Consultancy Center and Public Center. The data was collected within March ? June 2011. In the collection of data, ?Personal Information Form?, ?Information Form about Cervical Cancer Scans?, ?Cervical Cancer and Health Belief Model Scale of Pap Smear Test?, Evaluation Form About Pap Smear Application?. In the aftermath of the application of pre-test to the women, they are given interactive education related to cervical cancer and scans three times every other month. After one month from the third education, post-tests were applied. In the evaluation of the data, mean, percentage, McNemar and matched samples t-test were used.Results. It is determined that compared with before education related to cervical cancer scans of the target women in the context of study in the knowledge level, there are positive variations in after education. At the end of all of the trainings, %45.5 of women has the related test done. It was found out that education and consultancy has been %100, handout %100 and telephone calling %25 effective in the participation of Pap Smear scan. Education and consultancy conducted has increased the perception of ?benefit and motivation? related to Pap Smear and has reduced the perception of ?obstacles?. They have reduced ?caring/dignity?, ?sensitivity? and ?health motivation?.Conclusion. It came to a conclusion that education and consultancy by changing the health beliefs related to cervical cancer scans has increased the participation into the scans, so has contributed the early diagnosis.Key Words: Consultancy, cervical cancer, education, health belief, knowledge level, scan.