Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi kadın öğrencilerinin yeme tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi ve ortoreksiya nervoza eğilimlerinin belirlenmesi
Evaluation of eating attitudes and behaviors of female students in the Faculty of Health Sciences of Van Yüzüncü Yıl University and determination of orthorexia nervosa tendencies
Yazar: ZEHRA ALDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. INDRANİ KALKAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Ortoreksiya nervoza = Orthorexia nervosa ; Van = Van ; Yeme tutumu = Eating attitudes ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışma, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi'nde öğrenim gören öğrencilerin yeme tutum ve davranışlarını değerlendirmek ve ortoreksiya nervoza eğilimlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya 18-24 yaş arası 150 kadın öğrenci katılmıştır. Covid-19 pandemi nedeniyle, araştırma verileri internet üzerinden görüntülü görüşme ve çevrimiçi "anket yöntemi" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin toplanmasında tüm katılımcılara demografik bilgilerine yönelik sorular içeren "kişisel bilgi formu", yeme tutumu ve davranışlarını belirlemek için 26 sorudan oluşan "YTT-26 testi (yeme tutumu testi)" ve ortoreksiya nervoza eğilimlerini belirlemek amacıyla "ORTO-11" testi kullanılmış, ayrıca antropometrik ölçümleri alınmıştır. Öğrencilerin besin tüketim sıklıklarını belirlemek için yapılan "tüketim sıklığı anketi" BeBİS 8.2 programı ile analiz edilmiştir. Tüm verilerin istatistiksel analizleri için SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 25.0 programı kullanılmıştır. Çalışmaya katılan öğrencilerin %72,7 oranla çoğunluğu normal BKİ değerlerine sahiptir. Çalışmaya katılan öğrencilerin %22'sinde yeme bozukluğu riski görülmektedir. Yeme bozukluğu risk grubunun BKİ, medeni durum, günlük öğün sayısı, sigara kullanımı gibi etmenlerde diğerleriyle istatistiksel açıdan anlamlı bir farkı bulunmamış (p>0,05) iken, bel/kalça oranları, yaş, beden ağırlığı ile ilgili yapılanlar, günlük su tüketimi, beslenme bilgilerine erişim kaynakları gibi parametrelerde istatistiksel açıdan anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Katılımcıların %46,7'sinin ortorektik eğilim gösterdiği saptanmıştır. Ortorektik eğilim grubunun, antropometrik ölçümler, beslenme alışkanlıkları, beslenme bilgilerine erişim ve davranış değişikliği gibi etmenlerde diğerleriyle istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunmamış (p>0,05) iken, beden ağırlığı ile ilgili yapılanlar açısındandiğerleriyle anlamlı bir farklılık göstermektedir (p<0,05). Ölçekler ile yapılan korelasyon analizinde, YTT-26 ölçeğinin puanı ile ORTO-11 ölçeğinin puanı arasında %38,7 oranında pozitif yönlü, istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0.05). Öğrencilerin besin tüketim sıklıklarına göre; %62,7'si enerjiyi, %66'sı proteini, %62,7'si yağı, %55,3'ü karbonhidratı, %55,3'ü lifi yeterli miktarda almaktayken, tamamı çoklu doymamış yağı ve potasyumu yetersiz miktarda almaktadır. Yeme bozukluğu risk grubunun harcanan enerji, yağ (%), karbonhidrat (%), lif, sodyum ve magnezyum alım değerleri diğerlerinkinden anlamlı düzeyde farklı iken (p<0,05), ortorektik eğilim grubunun da harcanan enerji, yağ (%) ve karbonhidrat (%) alım değerleri diğerlerinkinden anlamlı düzeyde farklı bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak, yıllar içinde yaygınlığı artan yeme bozuklukları ve ortoreksiya nervozaya önlem olarak gençlerin bilinçlendirilmesi yönünde daha küçük yaştan itibaren düzenli eğitimler verilmeli ve farkındalık çalışmaları yapılmalıdır. 
Anahtar Kelimeler: Yeme Bozuklukları, Ortoreksiya Nervoza, ORTO-11, YTT-26, Üniversite Öğrencileri

Abstract:
This study was conducted to evaluate the eating attitudes and behaviors of students studying in the Faculty of Health Sciences of Van Yüzüncü Yıl University and determine their orthorexia nervosa tendencies. One hundred and fifty female students between the ages of 18-24 participated in the study. Due to the Covid-19 pandemic, research data were collected using video calls and online "survey method". A "personal information form" containing questions about demographic information, "YTT-26 test (eating attitude test)" comprisinfg of 26 questions to determine eating attitudes and behaviors, "ORTO-11" to determine orthorexia nervosa tendencies were used for collection of data. Besides, anthropometric measurements were also recorded. The "food frequency questionnaire" was conducted to determine the food consumption frequency of the students and analyzed by BeBIS 8.2 program. SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 25.0 program was used for statistical analysis of all data. Majority of participants (72,7%), had normal BMI values. Eating disorder risk was determined in 22% of the participants. While there was no statistically significant difference between the eating disorder risk group for factors such as BMI, marital status, number of meals per day, smoking (p>0,05), difference was significant for waist/hip ratios, age, body weight, daily water consumption and sources of access to nutritional information (p<0,05). In this study, 46,7% of the participants showed orthorexic tendency. While there was no statistically significant difference between the orthorexic tendency group for factors such as anthropometric measurements, nutritional habits, access to nutritional information and behavioral changes (p>0,05), a significant difference was found in terms of body weight (p<0,05). A positive and statistically significant correlation (38,7%) was found between EAT-26 and ORTO-11 scale scores (p<0,05). As per food consumption frequency of the students; 62,7% received energy, 66% protein, 62,7% fat, 55,3% carbohydrates, 55,3% fiber in sufficient amounts. However, consumption of polyunsaturated fat and potassium was insufficient for all. While the energy, fat (%), carbohydrate (%), fiber, sodium and magnesium intakevalues of the eating disorder risk group were significantly different from those of the others (p<0,05), the energy, fat (%) and carbohydrate (%) intake values of the orthorexic tendency group were significantly different from those of the others (p<0,05). In conclusion, regular trainings and awareness studies must be conducted to raise awareness of young people as a precaution against eating disorders and orthorexia nervosa, the prevalence of which has increased over the years, from a young age.
Key Words: Eating Disorders, Ortorexia Nervosa, ORTO-11, YTT-26, University Students