14 – 16 yaş aralığındaki ergenlerin bağlanma stilleri, gözlerden zihin okuma becerileri ve ruhsal sorunları ile internet bağımlılığı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi: İstanbul ili örneği
Examination of the relationships between attachment styles, abilities of reading mind in the eyes, psychological problems and internet addiction levels in adolescents aged between 14-16: Istanbul province sample
Yazar: BURAK AKDENİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MESUT YAVUZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Ergenler = Adolescents ; Psikolojik sorunlar = Psychological problems ; Zihin okuma = Mind-reading ; İnternet = Internet ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Bu araştırmada, 14-16 yaş aralığındaki ergenlerin bağlanma stilleri, gözlerden zihin okuma becerileri ve yaşadıkları ruhsal sorunlar ile internet bağımlılığı düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmaktadır. Kesitsel nitelikteki bu araştırma İstanbul ilindeki 4'ü ortaokul, 5'i lise olmak üzere toplam 9 eğitim kurumunda öğrenim gören 873 ergen üzerinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara, Young İnternet Bağımlılığı Testi Kısa Formu (YİBT-KF),  Gözlerden Zihin Okuma Envanteri Çocuk Formu (Gözler Testi; GZOT-ÇF), Ebeveyn ve Arkadaşlara Bağlanma Envanteri Kısa Formu (EABE) ile Güçler ve Güçlükler Anketi (GGA) uygulanmıştır. Verilerin analizinde, Bağımsız Örneklemler T Testi Analizi, Ki Kare (2) Analizi, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi ve İkili Lojistik Regresyon Analizi kullanılmıştır.   İstatistiksel analizler SPSS 20 programı ile yapılmıştır ve anlamlılık değeri p<.05 ve p<.01 olarak belirlenmiştir. Araştırma sonucunda, internet bağımlılığı puanlarında cinsiyete göre anlamlı bir farklılaşma olmadığı gözlenmiştir. YİBT-KF toplam puanları ile Gözler Testi (GZOT-ÇF), EABA Anne Formu ve EABE Baba Formu toplam puanları arasında negatif yönlü; YİBT-KF ile GGA toplam puanları arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Regresyon analizi sonuçları, Gözler Testi, EABE Anne ve Baba Formları toplam puanlarının internet bağımlılığı düzeyi puanlarını anlamlı bir şekilde yordadığını göstermektedir. Günümüzde, internet bağımlılığı nedeniyle ruh sağlığı birimlerine başvuran ergen sayısında artış meydana gelmiştir. Bu ergenlerin ebeveynleri ile ilişkilerinin, zihin kuramı becerilerinin değerlendirilmesi; dikkat eksikliği ve hiperaktivite, emosyon ve davranım problemlerinin belirlenmesi önerilmektedir. Ek olarak, internet bağımlısı ergenlerin zihin kuramı becerilerini ve ebeveyn ilişkilerini geliştirmeye yönelik terapötik müdahalelerin tedavi başarısını arttıracağı düşünülmektedir.

Anahtar Sözcükler: İnternet bağımlılığı, Bağlanma, Gözlerden zihin okuma, Ruhsal sorunlar, Ergenlik.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the relationships between attachment styles, abilities of reading mind in the eyes, psychological problems and internet addiction levels in adolescents between 14-16 years of age. This cross sectional study was conducted among 873 adolescents in 9 educational institutions, 4 of which is primary and 5 of which is high school level. Short Form of Young's Internet Addiction Test (YIAT-SF); Child Form of Reading the Mind in the Eyes Test (Eyes Test); Short Form of Inventory of Parent and Peer Attachment (IPPA); and, The Strength and Difficulties Questionnaire (SDQ) were used. In data analysis, independent samples t test, chi square, Pearson moment product correlation and binary logistic regression analysis were used. Statistical analysis were carried out in SPSS 20 and significance values were set at p<.05 and p<.01. The results of the study indicated that there was no significant difference in internet addiction scores in terms of gender. There was a negative correlation between total scores of YIAT-SF and Eyes Test, IPPA Mother Form, and IPPA Father Form. There was a positive correlation between the total score of YIAT-SF and that of SDQ significantly. The results of the regression analyse indicated that Eyes Test, IPPA Mother Form and Father Form total scores predicts the internet addiction levels scores significantly. Today, the number of adolescents applying for mental health units due to problematic internet use is increasing. It is suggested that the evaluations of the relationship of the adolescents with their parents, the abilities of theory of mind, the examination of the attention deficit and hyperactivity, emotion and behaviour problems. Additionally, the therapeutic intervantions about improving the abilities of theory of mind of the adolescents with internet addiction, and focusing on the relationship with their parents may increase the treatment success. 

Key Words: Internet addiction, Attachment, Reading mind in the eyes, Psychological problems, Adolescence.