Lise öğretmenlerinin sinerjik yönetim algılarının örgütsel kültür ve örgütsel öğrenme algıları üzerindeki etkisi
The effect of high school teachers' synergistic management perceptions on organizational culture and organizational learning perceptions
Yazar: İLYAS BALCI
Danışman: PROF. DR. İMAM BAKIR ARABACI
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel kültür 
aracılığıyla sinerjik yönetim ile örgütsel öğrenme algıları arasındaki ilişkiyi incelemektedir. 
İlişkisel karşılaştırma modeli esas alınarak gerçekleştirilen bu çalışmanın evrenini, 2021-2022 
eğitim öğretim yılında Gaziantep ilinin merkez ilçelerinde yer alan 163 resmi ortaöğretim 
kurumunda görev yapan 8,155 öğretmen oluşturmaktadır. Örneklem seçim yöntemi olarak küme 
örnekleme yöntemi kullanılmış; bu yöntemle belirlenen 80 okulun yöneticisi ile iletişime 
geçilerek bu okullarda görev yapan 1,006 öğretmene uygulanmaya çalışılmıştır. Ancak
öğretmnelerin araştırmaya katılmada isteksiz olması nedeniyle 517 öğretmenden veri 
toplanabilmiş ve bu verilerin 482 tanesinin analiz edilebilecek özelliklere sahip olduğu tespit 
edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Sinerjik Yönetim Ölçeği", "Örgütsel kültür 
Ölçeği", "Örgütsel öğrenme Ölçeği" ve öğretmenlerin demografik özelliklerini belirlemek için de
"Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen verilerin analizi SPSS 22.0 
ve MPlus paket programları ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin analiz aşamasında betimsel 
istatistikler ve ölçeklere doğrulayıcı faktör analizleri (DFA) uygulanmış, öğretmenlerin 
değişkenlere yönelik algılarına ilişkin aritmetik ortalama, standart sapma, minimum ve 
maksimum değerler ile katılım oranı değerlerine bakılmıştır. Sinerjik yönetim, örgütsel kültür ve 
örgütsel öğrenme arasındaki ilişkileri ortaya koymak amacıyla korelasyon testi yapılmıştır. 
Öğretmenlerin, sinerjik yönetim, örgütsel kültür ve örgütsel öğrenme değişkenlerine yönelik 
algıları demografik özellikler açısından incelenmiştir. Bu analizden sonra yapısal eşitlik modeli 
vasıtasıyla önce değişkenlerin ölçme modellerine ardından da bir değişkenin diğer değişkeni 
yordama düzeyine bakılmıştır. Son olarak da sinerjik yönetimin örgütsel kültrü ve örgütsel 
öğrenme arasındaki aracılık rolleri incelenmiştir. 
Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin sinerjik yönetim algılarının ölçek genelinde ve 
sinerjik yönetim ölçeğinin alt boyutları olan Liderlik, Çalışanlar, Mevzuat, Kurum kültürü ve 
İletişim boyutlarında; Örgütsel kültür ölçek genelinde ve ölçeğinin alt boyutları olan Güç 
Kültürü, Rol Kültürü, Başarı Kültürü ve Destek Kültürü boyutlarının tümünde; Örgütsel öğrenme
ölçek genelinde ve ölçeğinin alt boyutları olan Güven ve İşbirlikçi İklim, Paylaşılan ve Gözlenen 
Vizyon, İnisiyatif ve Risk alma ve Devam Eden Birbiriyle İlişkili Mesleki Gelişim boyutlarının 
tümünde "Katılıyorum" düzeyinde olduğu görülmektedir. Ayrıca bu üç değişken arasında 
istatiksel olarak pozitif ve anlamlı bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir.
Sinerjik yönetim, örgütsel kültür ve örgütsel öğrenme değişkenleri arasındaki ilişkiler 
incelendiğinde sinerjik yönetim, örgütsel kültür arasında yüksek düzeyde, pozitif ve anlamlı bir 
ilişki bulunduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre örgütsel kültür ve örgütsel öğrenme 
arasında yüksek düzeyde pozitif ve anlamlı bir ilişki; sinerjik yönetim ve örgütsel öğrenme 
arasında yüksek düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Eğitim durumu, okul türü, 
medeni durum değişkenleri açısından sinerjik yönetim, örgütsel kültür ve örgütsel öğrenme
arasında anlamlı farklılık bulunamamıştır. Cinsiyet, mesleki kıdem ve istihdam tipi açısından 
anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Cinsiyet açısından kadınların algılarının daha yüksek olduğu, 
mesleki kıdem açısından 1-5 yıl mesleki kıdeme sahip katılımcıların ortalamalarının 11-15 ve 16-
20 mesleki kıdeme sahip katılımcılardan; 6-10 yıl mesleki kıdeme sahip katılımcıların 
ortalamalarının 11-15 yıl mesleki kıdeme sahip katılımcılardan daha yüksek olduğu tespit 
edilmştir. İstihdam tipi açısından sözleşmeli olarak görev yapan öğretmenlerin algılarının kadrolu 
öğretmenlerden daha yüksek olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin sinerjik yönetim ve örgütsel 
kültüre yönelik algıları, örgütsel öğrenmeye yönelik algılarını olumlu olarak ve anlamlı biçimde 
yordamaktadır. Sonuç olarak öğretmenlerin sinerjik yönetime yönelik algılarının, örgütsel 
öğrenmeye yönelik algılarını olumlu yönde ve anlamlı biçimde yordamasında örgütsel kültür 
algılarının aracılık rolünün bulunduğu ortaya çıkmıştır.
Anahtar Kelimeler: Bilgi, sinerjik yönetim, örgütsel kültür, örgütsel öğrenme

Abstract:
This study investigates the relationship between teachers' perceptions of synergistic 
management and organizational learning through organizational culture in secondary education 
institutions. Conducted using the relational comparison model, the population of this research 
comprises 8,155 teachers working in 163 official secondary education institutions in the central 
districts of Gaziantep during the 2021-2022 academic year. Cluster sampling was used as the 
sampling method; through this method, communication was established with the administrators 
of 80 selected schools, and attempts were made to apply the study to 1,006 teachers working in 
these schools. However, due to the teachers' reluctance to participate in the research, data could 
only be collected from 517 teachers, of which 482 were found suitable for analysis.
The data collection tools used in the research include the "Synergistic Management Scale," 
the "Organizational Culture Scale," the "Organizational Learning Scale," and a "Personal 
Information Form" to determine the demographic characteristics of the teachers. The data 
obtained were analyzed using SPSS 22.0 and MPlus software packages. Descriptive statistics and 
confirmatory factor analyses (CFA) were applied to the scales during the data analysis phase. 
Arithmetic means, standard deviations, minimum and maximum values, and participation rates 
were examined concerning teachers' perceptions of the variables. To reveal the relationships 
between synergistic management, organizational culture, and organizational learning, a 
correlation test was conducted. Teachers' perceptions of synergistic management, organizational 
culture, and organizational learning variables were examined concerning demographic 
characteristics. Following this analysis, the measurement models of the variables and then the 
level at which one variable predicts the other were examined using the structural equation model. 
Lastly, the mediating roles of synergistic management between organizational culture and 
organizational learning were investigated.
According to the research results, teachers' perceptions of synergistic management, overall 
and in its sub-dimensions of Leadership, Employees, Legislation, Institutional Culture, and 
Communication; organizational culture, overall and in its sub-dimensions of Power Culture, Role 
Culture, Achievement Culture, and Support Culture; and organizational learning, overall and in 
its sub-dimensions of Trust and Collaborative Climate, Shared and Observed Vision, Initiative 
vii
and Risk-taking, and Ongoing Interrelated Professional Development, were all at the "Agree" 
level. Moreover, a statistically positive and significant relationship was found between these three 
variables.
When examining the relationships between synergistic management, organizational culture, 
and organizational learning variables, it was found that there is a high-level, positive, and 
significant relationship between synergistic management and organizational culture. The research 
results indicate a high-level, positive, and significant relationship between organizational culture 
and organizational learning and between synergistic management and organizational learning. No 
significant differences were found regarding the variables of educational status, school type, and 
marital status. Significant differences were identified in terms of gender, professional seniority, 
and employment type. It was found that women had higher perceptions concerning gender, 
participants with 1-5 years of professional seniority had higher averages than those with 11-15 
and 16-20 years, and participants with 6-10 years had higher averages than those with 11-15 years. 
Regarding employment type, contract teachers had higher perceptions than permanent teachers. 
Teachers' perceptions of synergistic management and organizational culture positively and 
significantly predict their perceptions of organizational learning. In conclusion, it was found that 
organizational culture perceptions have a mediating role in the positive and significant prediction 
of teachers' perceptions of organizational learning by their perceptions of synergistic 
management.
Keywords: Knowledge, Synergistic Management, Organizational Culture, Organizational 
Learning