Parkinson hastalarında ultrasonografik ve endoskopik yutma değerlendirilmesi, dizabilite ile ilişkisinin incelenmesi
Evaluation of ultrasonic assesment and fiberoptic endoscopic swallowing in parkinson's patient: Investigation of the relationship between di̇sabi̇li̇ty
Yazar: HİLAL GÜNER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ÜŞEN
İstanbul Medipol Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Parkinson hastalığı, motor bozukluklar ve eşlik eden çeşitli motor dışı belirtileri içeren ilerleyici, sık görülen nörodejeneratif bir hastalıktır. Disfaji, Parkinson hastalığında hastaların hayat kalitelerini etkileyen, aspirasyon pnömonisi ile en sık mortalite sebebi olan semptomlardan biridir. Son zamanlarda yutma fizyolojisi kapsamında dilin, hyoid elevasyonunun ve laringeal hareketlerin incelenmesinde diagnostik ultrasonografinin kullanımı yaygınlaşmıştır ancak bu alanda elde edilen veriler henüz yetersizdir. Çalışmamızın primer amacı, disfaji semptomlarına sahip olan ve olmayan Parkinson hastaları ile sağlıklı gönüllülerin ultrasonografik yutma değerlendirilmesi ve elde edilen bulguların klinik yutma değerlendirilmesi sonrası yapılan fiberoptik endoskopik çalışma bulgularıyla karşılaştırılmasıdır. Çalışmanın sekonder amacı ise disfaji ile fonksiyonel durum ve dizabilite arasındaki ilişkileri incelemektir. Çalışmamıza İdiyopatik Parkinson hastalığı tanısı almış 46-85 yaş arası, Hoehn-Yahr evre 1-3 olan, 15 disfaji semptomu olan, 16 disfaji semptomu olmayan hasta ve 30 sağlıklı gönüllü katılmıştır. Katılımcıların tümünün yutma değerlendirilmesi, ultrasonografi ile yapılmıştır.  Parkinson hasta gruplarına, önce klinik yutma değerlendirmesi sonra fiberoptik endoskopik yutma çalışması yapılmıştır. Ek olarak hasta gruplar, fonksiyonel durum ve dizabilite ölçekleri ile değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda, Parkinson hastası bireylerin sağlıklı bireylere göre hyoid elevasyonları daha düşük olduğu ve disfajik hasta grubunun yutma süresinin uzadığı görülmüştür. Disfaji ve fonksiyonel durum arasında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon saptanmamış olmasına rağmen, disfajik hastalarda fonksiyonel durum non-disfajik hasta grubuna göre daha düşük tespit edilmiştir. Ultrasonografik değerlendirme, yatakbaşı klinik yutma değerlendirmesine eklenerek klinisyenlere kolaylık ve diğer altın standart değerlendirme yöntemlerine katkı sağlayabilir.

Abstract:
Parkinson's disease is a progressive, common neurodegenerative disease that includes motor impairments and a variety of accompanying non-motor symptoms. Dysphagia is one of the symptoms of Parkinson's disease that affects the quality of life of patients and is the most common cause of mortality due to aspiration pneumonia. Recently, the use of diagnostic ultrasonography in examining the tongue, hyoid elevation and laryngeal movements within the scope of swallowing physiology has become widespread, but the data obtained in this field are still insufficient. The primary aim of our study is to evaluate ultrasonographic swallowing of Parkinson's patients with and without dysphagia symptoms and healthy volunteers and to compare the findings with the fiberoptic endoscopic study findings performed after clinical swallowing evaluation. The secondary aim of the study is to examine the relationships between dysphagia and functional status and disability. Our study included 15 patients with dysphagia symptoms, 16 without dysphagia symptoms, and 30 healthy volunteers, aged 46-85 years, diagnosed with idiopathic Parkinson's disease, with Hoehn-Yahr stage 1-3. Swallowing evaluation of all participants was performed by ultrasonography. First, clinical swallowing evaluation and then fiberoptic endoscopic swallowing study were performed on Parkinson's patient groups. Additionally, patient groups were evaluated with functional status and disability scales. As a result of the study, it was observed that the hyoid elevations of individuals with Parkinson's disease were lower than those of healthy individuals and the swallowing time of the dysphagic patient group was prolonged. Although no statistically significant correlation was found between dysphagia and functional status, functional status was found to be lower in dysphagic patients than in the non-dysphagic patient group. Ultrasonographic evaluation can be added to bedside clinical swallowing evaluation, making it easier for clinicians and contributing to other gold standard evaluation methods.