İlkokul öğrencilerinin küresel iklim değişikliği farkındalığının analizi
Analysis of global climate change awereness of primary school students
Yazar: EMİNE ÇALIŞIR
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM DEMİR
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Politika Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Farkındalık = Awareness ; Lojistik regresyon analizi = Logistic regression analysis ; Sosyal politika = Social policy ; İklim değişikliği = Climate change ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
İklim değişikliği konusunda erken yaşta yüksek farkındalık, uzun vadede beklenen iklim değişikliği çıktıları üzerinde olumlu etkilere sahiptir. İklim değişikliği farkındalığı dinamiklerini keşfetmek, iklim değişikliği ile ilgili eğitim politikası sorularına ışık tutabilir. Çocukluk eğitimi politika uygulamaları, önleyici ve uygun maliyetlidir. Bu bağlamda çalışmada, Türkiye'deki ilkokul öğrencilerinin küresel iklim değişikliği farkındalıkları analiz edilmekte ve elde edilen bulgular doğrultusunda ilkokul öğrencilerinin yüksek farkındalık olasılıklarını artıracak sosyal politika önerileri sunulmaktadır.
Çalışmada, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Türkiye'nin Ankara ilinin, Keçiören ilçesindeki 3 okulun 23 şubesinde öğrenim gören üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencilerinden örneklenmiş birincil veriler (N=370) kullanılmıştır. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen bir anketle toplanmıştır.
31 maddeden elde edilen puanlamaya göre örneklem ortalama farkındalık puanı 16.12 (maksimum 31) olarak hesaplanmıştır. İkiye ayrılan farkındalık puanları, hesaplanan ortalama puandan büyük veya ona eşit puanlar için "yüksek", bu puandan düşük puanlar için "düşük" olarak atanmıştır. Örneklemdeki öğrencilerin %48.92'sinin küresel iklim farkındalığı puanının yüksek olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların %83.24'ü küresel iklim değişikliğinin gerçek olduğuna inanırken, %84.05'i küresel iklim değişikliği konusunun çok önemli olduğuna inanıyor ve %43.51'i bu konuda çok endişelidir. Katılımcı öğrencilerin yaklaşık %47'si küresel iklim değişikliği kavram bilgisini ölçmek için sunulan 14 ifadenin 6.58'inden haberdardır. Bununla birlikte %53'ü iklim değişikliğinin nedenlerini ölçmede sunulan 7 ifadenin 3.71'inden haberdar iken %58'i iklim değişikliğinin sonuçlarını ölçmede sunulan 10 ifadenin 5.8'inden haberdardır. Böylece en yüksek farkındalık puanı; küresel iklim değişikliğinin sonuçları, ardından küresel iklim değişikliğinin nedenleri ve son olarak da iklim değişikliği kavram bilgisi alanında olmuştur. 
Sırasıyla sınıf ve okul; aile ve arkadaşlar; İnternet; televizyon; kitap ve dergiler; filmler; müze, hayvanat bahçeleri ya da akvaryumlar; gazeteler; diğer kaynaklar ve son olarak radyo, iklim değişikliği için mevcut bilgi kaynakları arasındaydı. Öğrenciler iklim bilgisini nereden alacaklarına ilişkin tercihlerini ise sınıf ve okul; kitap ve dergiler; aile ve arkadaşlar; İnternet; televizyon; filmler; müze, hayvanat bahçeleri ya da akvaryumlar, gazeteler, diğer kaynaklar ve radyo olarak sıraladılar. 
İlkokul öğrencilerinin yüksek (düşük) iklim değişikliği farkındalık puanına sahip olma olasılıklarının belirleyicileri, Stata 15 programı kullanılarak Lojistik Regresyon Analizi (LRA) yöntemiyle tahmin edilmiştir. Öğrencilerin yaşı, fen bilgisi ders notu, sınıf mevcudu, öğretmeninin görev süresi, devam ettikleri okul, öğretmeninin cinsiyeti, sınıf seviyesi, sınıf mevcudu ile sınıf seviyesinin etkileşiminin yüksek iklim değişikliği farkındalık puanına sahip olma olasılığının istatistiksel olarak anlamlı belirleyicileri olduğu bulunmuştur. Spesifik olarak, değişken ortalamasında bir ilkokul öğrencisinin yüksek iklim farkındalığına sahip olma olasılığı 0.485 olarak tahmin edilmiştir. Öğrencilerin yüksek farkındalık olasılıkları ile öğrenci cinsiyeti, kardeş sayısı, doğum sırası, anne-baba eğitim düzeyi, anne-babanın iş durumu ve hayat bilgisi ders notu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Diğer taraftan karma etki (hiyerarşik ya da çok düzeyli) LRA tahmin denemelerinde okul, sınıf ve şube düzeyinde istatistiki olarak anlamlı varyasyona dair kanıt bulunamamıştır.
Anahtar Sözcükler: Çocuk, Eğitim, Farkındalık, İlkokul Öğrencileri, Küresel İklim Değişikliği, Lojistik Regresyon, Sosyal Politika

Abstract:
High awareness of climate change at an early age has long-term positive effects on the climate. Exploring the dynamics of climate change awareness can shed light on important education policy questions related to climate change.  The implementations of childhood education policy are preventive and cost-effective.  In this context, in this study, the awareness of primary school students in Turkey on global climate change is analysed and social policy recommendations are presented to increase the awareness of primary school students in line with the findings.
In the study, primary data (N=370) sampled from third and fourth grade students studying in 23 classes of 3 schools in Keçiören district of Ankara, Türkiye, in the 2021-2022 academic year were used.  The data were collected with a questionnaire developed by the researcher.
The sample mean awareness score was calculated as 16.12.  Awareness scores were divided into two by assigning "high" for scores greater than or equal to 16.12 and "low" for scores lower than 16.12.  It was found that 48.92% of the students in the sample had a high global climate awareness score. While 83.24% of the participants believe that global climate change is real, 84.05% believe that the issue of global climate change is very important.  43.51% reported that they were very worried about it. Approximately 47% of the participating students are aware of 6.58 of the 14 statements presented to measure global the knowledge of climate change concept. However, while 53% were aware of 3.71 of the 7 statements presented to measure the causes of climate change, 58% are aware of 5.8 of the 10 statements presented to measure the consequences of climate change.  Students attained the highest awareness score to the consequences of global climate change followed by the causes of global climate change, and the concepts of climate change, respectively.
Class and school; family and friends; Internet; TV; books and magazines; movies; museums, zoos or aquariums; newspapers; other sources and radio were among the available information sources for climate change, respectively. Students listed class and school, books and magazines, family and friends, Internet, TV, movies, museums, zoos or aquariums, newspapers, other sources, and radio, as the sources of climate change information.
The determinants of primary school students' probability of having a high (low) climate change awareness score were estimated using Stata 15 software and Logistic Regression Analysis (LRA). The interaction of students' age, science course grade, class size, teacher's tenure, school attended, teacher's gender, grade level, class size and grade level; the probability of having a high climate change awareness score was found to be statistically significant predictors of low (high) climate change awareness. Specifically, the probability of a schoolchild to have a high climate awareness score at the mean values of all variables was found to be 0.485.  There was no statistically significant relationship between students' high awareness probability and student gender, number of siblings, birth order, parental education level, parents' job status and social science course grade. Also, no evidence was found for a statistically significant mixed (hierarchical, multi-level) effects at school, class, and section levels.
Keywords: Child, Education, Awareness, Primary School Students, Global Climate Change, Logistic Regression, Social Policy