Alternatif medya açısından yurttaş gazeteciliği ve haberde güvenilirlik ölçütleri
The creteria of reliability for citizen journalism in terms of alternative media
Yazar: ÜMİT ÜLKER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELAHATTİN OKUROĞLU
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Alternatif medya = Alternative media ; Gazetecilik = Journalism ; Güvenilirlik = Reliability ; Haberler = News ; Medya = Media ; Yurttaş gazeteciliği = Citizen journalism

Özet:
Bu çalışmada; yurttaş gazeteciliğinin "güvenilirlik ölçütleri" ile "gelecekteki konumu" ele alınmıştır. Araştırmanın konusunu "yurttaş gazeteciliğinde güvenilirlik ölçütlerinin tespit edilmesi" oluşturmuştur. Bu konunun problem olarak seçilmesinin nedeni hem sektör hem de akademik camiada kavramın güvenilirliğinin sorgulanmasındandır. Konu; "https:// medyascope.tv" ile "www.dokuz8haber.net" ölçeğinde 1 Ağustos 2020 ile 1 Temmuz 2021 tarihleri arasındaki sınırlılıkta yer alan yurttaş gazeteciliği ürünü haberler üzerinden irdelenmiştir. Araştırmanın yöntemlerinden ilkini örneklemde yer alan yurttaş gazetecilik ürünü haberlere yönelik nitel içerik analizi oluşturmaktadır. Bu analizde 1 yıl boyunca yayınlanan toplam haber sayısı tespit edilmiştir. Ancak yayınlanan içerikte yurttaşların net katkısı belirlenememiştir. İnceleme yurttaş katkısıyla sunulan bazı haberler üzerinden yapılmıştır. Araştırmanın ikinci yöntemini ise amaçlı örneklem metoduyla tespit edilen gazeteciler, basın meslek kuruluşu yetkilileri ve akademisyenlerle yapılan görüşmeler oluşturmuştur. Görüşmelerin bazıları derinlemesine doğrudan yapılandırılmış görüşme, bazıları da fiziki elverişsizlik ve koronavirüs tedbirleri nedeniyle yarı yapılandırılmış şeklinde gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmelerden edinilen veriler görüşülen isimlerin rızası alınarak bu çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmada konunun kavramsal olarak ele alınmasında ve tarihçesine gidilmesinde literatürden yararlanılmıştır. Ayrıca, örneklem dışındaki bazı yayın kuruluşlarındaki yurttaş gazetecilik ürünü içeriklerden de teorik olarak bahsedilmiştir. Konuya "Medyanın ekonomi politiği" çerçevesinden de değinilmiştir. Araştırmanın temel sorularını "yurttaş gazeteciliğinde güvenilirlik esastır"; "Bilgi veren, fotoğraf ya da video görüntüsünü gönderen vatandaşın güvenilirliği önemlidir" oluşturmaktadır. Hem nitel içerik analizi hem de görüşmelerden edinilen verilerden bulgulara ulaşılmıştır. Sonuçta, ulaşılan bulgulardan yurttaş gazeteciliğindeki güvenilirlik ölçütleri saptanmıştır. Bu ölçütlerin başında teyit ve kontrol olduğu anlaşılmıştır. Tespit edilen bu ölçütlerin literatüre katkı sağlaması amaçlanmıştır.

Abstract:
In this study, the reliability criteria of citizen journalism product news that makes its impact in public life through media organizations every day with the spread of online communication are discussed. The subject has been examined is based on citizen journalism product news, selected as the sample, "https:// Medyascope.tv" and "www.dokuz8haber.net", which were founded by professional journalists who were among the first representatives of the alternative media movement in Turkey and quit their jobs for various reasons while working in mainstream media organizations. These two news sites, which carry out professional journalism, also include content from citizen journalism in their publications. With the spread of digitalization and communication technologies, citizen journalism has also increased. Image or audio messages that are/may be newsworthy are delivered to professional media organizations in a very short time via digital transmission tools such as Facebook, Whatsapp, Telegram, Wetransfer. Citizen journalism, which contributes to the production of content in the media, has become the focus of discussions both in the industry and in academic circles. The reliability and future status of citizen journalism are being questioned both in the industry and in the academic community. In addition, the subject has been approached from the framework of "Economic-Political Approaches of the Media". In addition to content analysis, the findings of the research were obtained through in-depth/semi-structured interview techniques with both the industry and academicians. The findings were also evaluated in terms of the political economy approach of the media and the result was obtained. Citizen journalism product news from Medyascope Tv and Dokuz8haber, which are considered as samples, between August 2020 and July 2021 were scanned and subjected to content analysis. In addition, the findings obtained through semi-structured interviews with the officials of these two organizations were compared with descriptive analyzes to obtain results.