Ankilozan spondilit ve romatoid artritte hastalık aktivitesi ve eklem tutulumunun statik plantar basınçlar üzerine etkisi
Effect of disease activity and the joint involvement on static plantar pressures in ankylosing spondylitis and rheumatoid arthritis
Yazar: GÜLŞAH AKGÜN ALTAN
Danışman: PROF. DR. SELDA SARIKAYA
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Ayak = Foot ; Ayak deformasyonları = Foot deformities ; Eklem hastalıkları = Joint diseases ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Pedobarografi = Pedobarography ; Plantar basınç = Plantar pressure ; Postural denge = Postural balance ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing

Özet:
Giriş: Romatoid artrit ve ankilozan spondilit gibi inflamatuar hastalıklar sinovya, tendon, fasya ve bursa gibi yapıları etkileyerek arka ayak ve ön ayak deformitelerine yol açabilir. Gelişen ayak deformiteleri ve postür bozuklukları ayağın plantar basınç dağılımını etkileyebilir. Bu çalışma ankilozan spondilitli ve romatoid artritli olgularda hastalık aktivitesi ve eklem tutulumunun statik plantar basınçlar üzerine etkisini göstermek amacıyla yapıldı.
Yöntem: Çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 31 romatoid artritli, 39 ankilozan spondilitli ve 30 sağlıklı gönüllü katıldı. Tüm olguların demografik ve antropometrik verileri, ayak deformiteleri, naviküler düşme testi sonucu, ayak postür indeksi skorları, zamanlı kalk ve yürü test sonucu; ankilozan spondilit ve romatoid artritli hastaların hastalık süreleri ve tedaviye yönelik kullandıkları ilaçlar kaydedildi. Ankilozan spondilitli hastalarda hastalık aktivitesi ve fonksiyonel durum değerlendirmesi için ASDAS-CRP, BASDAI, BASFI, BASMI; romatoid artritli hastalarda Das28-CRP kullanıldı. Tüm gönüllülerde yaşam kalitesini değerlendirmek için SF-36 ölçeği kullanıldı. Çalışmada olguların statik plantar basınçları ve postüral stabilitesi basınç sensörlü bilgisayarlı pedobarografi cihazı ile değerlendirildi. 
Bulgular: Romatoid artritli olgularda ayak deformitesi görülme oranı ankilozan spondilitli olgulara göre anlamlı olarak yüksek bulundu. Sağlıklı gönüllülerle yapılan karşılaştırmada ise anlamlı fark saptanmadı. Çalışmamızdaki romatoid artritli olgularda en sık görülen ayak deformitesi pes planustur. Statik plantar basınç ve postüral stabilite değerlendirmesinde gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Romatoid artritli olgularda hastalık süresi ile sol ayağın ön ayak basınç alanı yüzdesi arasında negatif yönlü, düşük kuvvette bir ilişki mevcuttu. Sol ayağın orta ayak basınç alanı yüzdesi ile hastalık süreleri arasında ise pozitif yönlü, düşük kuvvette bir ilişki mevcuttu. Ankilozan spondilitli olgularda ise hastalık süreleri ile statik plantar basınçlar arasında korelasyon saptanmadı (p>0,05). Ankilozan spondilitli olgularda, hastalık süreleri ile gözler açıkken latero-lateral sapma arasında pozitif yönlü, düşük kuvvette bir ilişki saptandı. Romatoid artritli olguların hastalık süreleri ile postüral stabilite arasında ve Das28-CRP skoru ile statik plantar basınçlar arasında anlamlı bir korelasyon saptanmadı (p>0,05). Ankilozan spondilitli olgularda ASDAS-CRP ile sol arka ayak ağırlık yüzdesi, sol ön ayak basınç alanı yüzdesi ve sol arka ayak basınç alanı yüzdesi arasında negatif yönlü, düşük kuvvette bir ilişki mevcuttu. ASDAS-CRP ile sol ayak basınç alanı ve sol orta ayak basınç alanı yüzdesi arasında pozitif yönlü, düşük kuvvette ilişki mevcuttu. BASDAI skoru ile sol arka ayak basınç alanı yüzdesi arasında pozitif yönlü, düşük kuvvette bir ilişki mevcuttu. BASDAI skoru ile sol arka ayak basınç alanı yüzdesi arasında ise negatif yönlü, düşük kuvvette bir ilişki mevcuttu. Romatoid artritli olgularda Das28-CRP ile gözler kapalıyken salınım yolu uzunluğu arasında pozitif yönlü, düşük kuvvette bir ilişki mevcuttu. 
Sonuç: Çalışmamızda, romatoid artritli ve ankilozan spondilitli olguların sağlıklı gönüllülerle benzer statik plantar basınçlara ve postüral stabiliteye sahip olduğu görüldü. Romatoid artritli hastalarda hastalık aktivitesi (Das28-CRP) ile statik pedobarografik parametreler arasında bir ilişki saptanmazken, ankilozan spondilitli hastalarda hastalık aktivitesi (ASDAS-CRP ve BASDAI) ile statik pedobarografik parametreler arasında ilişki saptandı. Çalışmamız romatoid artritli hastalarda Das28-CRP skorunun ve ankilozan spondilitli hastalarda BASFI, BASDAI, BASMI skorlarının postüral stabilite ile ilişkili olduğunu, ankilozan spondilitli hastalarda hastalık süresi arttıkça postüral stabilitenin bozulduğunu gösterdi. Literatürde ankilozan spondilitli ve romatoid artritli olguların pedobarografik analiz sonuçlarının değerlendirildiği çalışma sayısının yetersiz olması nedenli, daha geniş hasta popülasyonu ile yapılacak, dinamik pedobarografik değerlendirmeyi de içeren araştırmaların yapılması uygun olacaktır.

Abstract:
Introduction: Inflammatory diseases such as rheumatoid arthritis and ankylosing spondylitis can cause hindfoot and forefoot deformities by affecting structures such as synovia, tendon, fascia and bursa. Developing foot deformities and posture disorders may affect the plantar pressure distribution of the foot. This study was carried out to show the effect of disease activity and joint involvement on static plantar pressures in patients with ankylosing spondylitis and rheumatoid arthritis.
Method: 31 patients with rheumatoid arthritis, 39 patients with ankylosing spondylitis and 30 healthy volunteers who met the inclusion criteria participated in the study. Demographic and anthropometric data of all cases, foot deformities, navicular drop test result, foot posture index scores, timed up and go test result; the duration of the disease and the medications used for treatment of the patients with ankylosing spondylitis and rheumatoid arthritis were recorded. ASDAS-CRP, BASDAI, BASFI, BASMI for the evaluation of disease activity and functional status in patients with ankylosing spondylitis; Das28-CRP was used in patients with rheumatoid arthritis. SF-36 scale was used to evaluate the quality of life in all volunteers. In the study, static plantar pressures and postural stability of the patients were evaluated with a pressure sensor computed pedobarography device.
Results: The incidence of foot deformity in patients with rheumatoid arthritis was found to be significantly higher than those with ankylosing spondylitis. There was no significant difference in the comparison with healthy volunteers. The most common foot deformity in patients with rheumatoid arthritis in our study is pes planus. There was no significant difference between the groups in the evaluation of static plantar pressure and postural stability (p>0,05). In patients with rheumatoid arthritis, there was a negative, low-strength relationship between the duration of the disease and the percentage of the left foot forefoot pressure area. There was a positive, low-strength relationship between the left foot midfoot pressure area percentage and the duration of the disease. In cases with ankylosing spondylitis, there was no correlation between disease duration and static plantar pressures (p>0,05). In patients with ankylosing spondylitis, a positive, low-strength relationship was found between the duration of the disease and latero-lateral deviation with the eyes open. There was no significant correlation between disease duration and postural stability of patients with rheumatoid arthritis and between Das28-CRP score and static plantar pressures (p>0,05). There was a negative, low-strength relationship between ASDAS-CRP and left hind foot weight percentage, left forefoot pressure area and left hindfoot pressure area percentage in patients with ankylosing spondylitis. There was a positive, low-strength relationship between ASDAS-CRP and the left foot pressure area and the left midfoot pressure area percentage. There was a positive, low-strength relationship between the BASDAI score and the percentage of left hindfoot pressure area. There was a negative, low-force relationship between the BASDAI score and the percentage of left hindfoot pressure area. In patients with rheumatoid arthritis, there was a positive, low-strength relationship between Das28-CRP and the length of the release path with closed eyes.
Conclusion: In our study, patients with rheumatoid arthritis and ankylosing spondylitis were found to have similar static plantar pressures and postural stability with healthy volunteers. While there was no relationship between disease activity (Das28-CRP) and static pedobarographic parameters in patients with rheumatoid arthritis, a relationship was found between disease activity (ASDAS-CRP and BASDAI) and static pedobarographic parameters in patients with ankylosing spondylitis. Our study showed that Das28-CRP score in patients with rheumatoid arthritis and BASFI, BASDAI, BASMI scores in patients with ankylosing spondylitis are associated with postural stability, and postural stability deteriorates as the duration of illness increases in patients with ankylosing spondylitis. Due to the insufficient number of studies in the literature evaluating the pedobarographic analysis results of cases with ankylosing spondylitis and rheumatoid arthritis, it would be appropriate to conduct studies with a larger patient population, including dynamic pedobarographic evaluation.