Ankara il merkezinde serbest çalışan diş hekimlerinin profili
Profile of private dental practitioners in ankara province
Yazar: UZAY KOÇ VURAL
Danışman: PROF. DR. SAADET GÖKALP ; PROF. DR. ARLİN SERPUHİ KİREMİTCİ ; PROF. DR. ARZU MÜJDECİ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diş Hekimliği Bölümü / Restoratif Diş Tedavisi ve Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ankara = Ankara ; Diş hekimleri = Dentists ; Diş hekimliği = Dentistry ; Koruyucu hekimlik = Preventive medicine ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Genel sağlık sistemleri içinde diş hekimliğinın ve diş hekimlerinin önemi büyüktür. Diş hekimliğinde kullanılan yöntemlerin, yürütülen koruyucu uygulamaların ve hastalardan alınan rutin kayıtların, ağız-diş sağlığı hizmetlerinin örgütlenmesi, uygulanması ve yeniden düzenlenmesi aşamalarının uygun bir biçimde planlanmasında özel bir önemi vardır. Bu alanda edinilecek istatistiksel bilgiler ilgili devlet kurumlarının diş hekimlerinin durumu hakkında aydınlanmasını, ayrıca diş hekimlerinin de güncel yöntemler ve ilerlemeler hakkında bulundukları yeri görmelerini sağlamaya yardımcı olacaktır. Bu nedenle Ankara İl Merkezinde serbest çalışan diş hekimlerinin profilini ortaya çıkarmak için bir anket çalışması planlanmıştır. Anket,  demografik bilgiler, güncel teşhis ve tedavilere yaklaşımlar, yapılan işlemler olarak 3 ana başlık altında toplanmıştır. Anketler hekimlere ulaştırıldıktan sonra 1-3 ziyarette geri alınmıştır. Veriler Ki-kare testi ve frekans analizi ile değerlendirilmiştir. Anketi 160 kadın, 168 erkek olmak üzere 328 hekim tamamlamıştır. Çalışmaya katılanlar 25-69 yaş aralığındadır. Karşılaştırmalarda cinsiyet, uzman olma, restoratif diş tedavisi uzmanı olma ve aktif çalışma süresi göz önünde bulundurulmuştur. Katılımcıların %28,4'ü uzman diş hekimidir. Hekimlerin çoğu, ekonomik durumlarını orta olarak belirtmektedir ancak erkekler kadınlardan daha iyi durumdadır (p=0,026). Genellikle kendi muayenehanelerinde çalışmaktadır ve çok yoğun olmadıklarını belirtmektedirler. Hekimler genç ve erişkin hastaları daha çok, çocuk ve ileri yaştaki hastaları daha az tedavi etmeyi tercih etmektedirler. En çok ortodontik tedavi, cerrahi çekim ve periodontal cerrahi işlemlerini uzman meslektaşlarına sevk etmektedirler. Hekimler çürük teşhis yöntemlerinden en çok havayla kurutma yöntemini ve orak/dik açılı sondu kullanmaktadırlar. Görüntüleme sistemlerinden ise en çok dental röntgen cihazı bulundurmaktadırlar ve radyografı  okluzal çürük teşhisinde en çok kullananlar aktif çalışma süresi en kısa olanlardır (p=0,003).  En çok yapılan koruyucu uygulama cinsiyete göre değişmeksizin OHE'dir (p=0,262). Restoratif materyal seçerken en çok dişin durumunu ve hastanın estetik gereksinimini dikkate almakta ve kompozit rezinleri kullanmaktadırlar. Diş eksikliği durumunda ise en çok implant uygulamasını önermektedirler. Hastaların genellikle sadece dişleri ilgilendiren özel bir sigortaları yoktur ve tedavi giderlerini kendileri ödemektedirler. Diş hekimleri güncel teşhis ve tedavi yöntemlerini takip etmeleri ve modern diş hekimliği ışığında gerekli ekipmanlara ulaşmaları konusunda desteklenmelidir.
 Anahtar kelimeler: Diş hekimi, serbest çalışma, koruyucu tedavi, teşhis yöntemleri, Pratik Uygulamalar
Destekleyen Kurumlar: H.Ü Bilimsel Araştırmalar Koordinasyon Birimi. 
Proje Numarası: 014D01201001

Abstract:
Oral health services and dentists have a great role in general health systems. The methods used, conducted preventive practices, and patient's routine records have a particular importance while planning oral and dental health services organization, implementation and reorganization stages in an appropriate manner. The statistical information will help to enlightenment of the relevant government agencies about the dentists' current status furthermore it will help to see dentists' own location  on current methods and progress. Therefore, the questionnaire was conducted to reveal the profile of the private practicing dentists in Ankara province. Questionnaire was grouped under three main headings; demographic information, approaches to current diagnosis and treatment, and dental procedures. After questionnaires were delivered to dentists, retrieved in 1-3 visits. Data was analyzed using frequency analysis and Chi-square test. Questionnaire was completed by 328 dentists composed of 160 women, 168 men. Individuals participated in this study were between 25-69 years. Sex, active working time, being a specialist in restorative dentistry and being a specialist in other areas were taken into consideration. 28.4% of respondents were specialized dentists. Participants  reported their economic status as moderate but men status'  were better than women (p=0,026). Dentists usually were working in their own practice and not very busy. It appeared that  most of  the dentists prefer to treat young adult and adult patients but not child and old patients. They mostly referred the patients to the specialist colleagues for orthodontic treatments, surgical tooth extraction and periodontal surgery. Air drying and traditional explorer were mostly preferred methods for caries diagnosis. Participants  usually had dental radiography device and  this device was mostly used by the dentists  (work actively with the shortest time) for occlusal caries diagnosis (p=0,003).  Most prevalent preventive application was oral hygiene education with no sex differences (p=0,262). Tooth's situation and patients' esthetical requirements were taken into consideration while choosing restorative materials and composite resins were mostly used for this purpose. Implants were mostly proposed treatment options if there were missing teeth. Usuallly, patients did not have a private dental insurance  and they had to pay themselves. Dentists should be supported to follow current diagnosis and treatment methods and to reach fundemental equipments in the light of modern dentistry.  
Key words: Dentists, Private Practicing, Preventive Treatment, Diagnostic Methods, Practical Implications.
Supported by H.Ü.B.A.B, Ph.D. Thesis Grant (Project Number: 014D01201001).