Sapanca destinasyonunda taşıma kapasitesi: Turist memnuniyeti ve yerel halk algısı üzerine bir araştırma
Carrying capacity in sapanca destination: A research on tourist satisfaction and the perception of local community
Yazar: BETÜL YILMAZER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER SARAÇ
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Turizm faaliyetlerinin her geçen gün artış göstermesi turizm destinasyonlarında fiziksel, çevresel, sosyal, psikolojik, ekonomik ve kültürel kapasitenin aşılmasına ve bazı sorunların yaşanmasına neden olmaktadır. Bir turizm destinasyonunda taşıma kapasitesinin aşılması o destinasyonun sürdürülebilirliğini olumsuz bir şekilde etkilemektedir. Destinasyonların sahip olduğu kaynakların korunması, ortaya çıkan sorunların giderilmesi ve turizm faaliyetlerinin sürdürülebilir bir şekilde devam edebilmesi için destinasyonların taşıma kapasitesi algılarının tespit edilebilmesi oldukça önemlidir. Türkiye'de taşıma kapasitesi aşılan birçok destinasyon bulunmaktadır. Bu destinasyonlardan biri de Sakarya ilinde yer alan Sapanca'dır. Sapanca'nın özellikle yaz aylarında günübirlikçi ziyaretçiler tarafından yoğun bir şekilde ziyaret edilmesi Sapanca'nın taşıma kapasitesini zorlamaktadır. Bu nedenle çalışmada Sapanca'nın taşıma kapasitesi hem ziyaretçi hem de yerel halk algısı ile belirlenmeye çalışılmış ve ziyaretçilerin taşıma kapasitesi algılarının memnuniyetleri üzerindeki etkilerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda veriler Sapanca'ya gelen yerli ziyaretçilerden anket, yerel halktan ise görüşme tekniğiyle elde edilmiştir. Toplamda geçerli 417 anket ve 26 görüşme formuna ulaşılmıştır. Ziyaretçilerden elde edilen verilerin analizinde "yüzde", "ortalama" ve "frekans" testleri kullanılmıştır. Ayrıca taşıma kapasitesi ölçeği boyutlarının belirlenebilmesi için "faktör analizi" ve taşıma kapasitesi ölçeği boyutlarının ziyaretçi memnuniyetine etkisini belirlemek amacıyla "çok değişkenli regresyon analizi" tercih edilmiştir. Yerli halk ile yapılan görüşmelerden elde edilen verilerin çözümlenmesi için ise içerik analizi yöntemine başvurulmuştur. Araştırmanın sonuçlarına göre taşıma kapasitesi algısı; kalabalıklık, sunulan hizmetler ve ziyaretçi sayısı planlamama olmak üzere üç boyut altında toplanmıştır. Araştırmada ziyaretçi ve yerel halka ait taşıma kapasitesi algısının orta düzeyde olduğu ziyaretçi memnuniyetinin ise yüksek bir ortalamaya sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada "sunulan hizmetler" boyutunun ziyaretçilerin memnuniyet düzeylerine %65'lik bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Ziyaretçilerin ''kalabalıklık'' ve ''ziyaretçi sayısı planlama'' algıları ziyaretçi memnuniyeti üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Araştırmaya göre bunun en önemli nedeni sosyal taşıma kapasitesi her ne kadar orta düzeyde aşılmış olsa da psikolojik taşıma kapasitesi hala yeterli olduğundan ziyaretçi memnuniyetini olumsuz etkilememiştir.
Anahtar Kelimeler: Taşıma Kapasitesi, Ziyaretçi Memnuniyeti, Turizm, Sapanca.

Abstract:
The increase in tourism activities every day causes the physical, environmental, social, psychological, economic and cultural capacity to be surpassed and some problems to be experienced in tourism destinations. Exceeding the carrying capacity in a tourism destination adversely affects the sustainability of that destination. Therefore, it is crucial to be able to determine the carrying capacity perceptions of the destinations to protect the resources of these destinations, eliminate the problems that arise and continue tourism activities sustainably. There are many destinations in Turkey where their carrying capacities have been exceeded. One of these destinations is Sapanca, located in Sakarya province. The fact that Sapanca has been intensively visited by day-tripper visitors, especially in the summer months, compels the carrying capacity of Sapanca. For this reason, the carrying capacity of Sapanca was tried to be identified with the perceptions of both the visitors and the local community. In this study, it was aimed to reveal the influences of the carrying capacity perceptions of the visitors on their satisfaction. Within this regard, the data were attained from the local visitors who came to Sapanca by questionnaire and from local people by interview technique. 417 questionnaires and 26 interview forms were obtained in total. In the analysis of the data obtained from the visitors, "percentage", "average", and "frequency" tests were utilized. In addition, "factor analysis" was preferred to determine the dimensions of the carrying capacity scale and "multivariate regression analysis" was preferred to determine the influence of the carrying capacity scale dimensions on visitor satisfaction. In order for the data obtained from the interviews with the local community to be analyzed, the content analysis method was applied. According to the results of the research, the perception of carrying capacity is subsumed under three dimensions: crowdedness, services provided and the number of visitors. In the research, it was concluded that the carrying capacity perception of the visitors and local people was at a moderate level, and visitor satisfaction had a high average. It was also determined that the dimension of "service provided" had a 65% effect on the satisfaction levels of the visitors. The perceptions of the visitors regarding "crowdedness" and "number of visitors planning" did not show a statistically significant difference in visitor satisfaction. According to the research, the most important reason for this is that although the social carrying capacity was exceeded at a moderate level, it did not adversely affect visitor satisfaction since the psychological carrying capacity was still sufficient.
Keywords: Carrying capacity, visitor satisfaction, tourism, Sapanca.