Sporda isim hakkı-veren işletmeler ile isim hakkı-alan işletmeler arası ilişkilerinde kurumlararası güvenin başarıya etkisi
The effect of inter-organizational trust on the performance of franchisor and franchisee relationships in sport businesses
Yazar: OĞUZHAN AY
Danışman: PROF. DR. SEMA ALAY ÖZGÜL
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Spor Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Spor = Sports ; İşletme = Business Administration
Dizin: Franchising = Franchising ; Franchising sözleşmesi = Francishe agreement ; Güven = Confidence ; Spor = Sports ; Spor işletmeleri = Sport enterprises

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, sporda isim hakkı-veren işletmeler ile isim hakkı-alan işletmeler arası ilişkilerinde kurumlararası güvenin başarıya etkisini araştırmaktır.
 
Gereç ve Yöntem: Yaklaşım olarak nicel bir araştırma olup, ilişkisel araştırma modelinin kullanılacağı bu çalışmada veriler anket veri toplama aracı ile elde edilmiştir. Araştırmanın evren seçimi ve dolayısı ile örneklem seçimi amaca yönelik (ing. purposive sampling) olarak seçilmiştir. Araştırmanın evreni Türkiye'de spor işkolunda başı çeken 6 adet isim hakkı-veren işletmeden, isim hakkı-alan 301 işletme oluşmaktadır. Araştırmada basit seçkisiz örnekleme yöntemi (ing.random sampling) kullanılmıştır ve araştırmada kullanılan anket 169 isim hakkı-alan işletmeye uygulanmıştır. Bu araştırmada Şengün ve Wasti (2006) tarafından geçerliği ve güvenirliği yapılarak Türkiye'ye uyarlanmış toplamda 7 adet ölçek kullanılmıştır. Bunlar; Güven Ölçeği (14 madde), İşlem Maliyeti Ölçeği (8 madde), İşbirliği Ölçeği (4 madde), Çatışma Çözümü Ölçeği (6 madde), Memnuniyet Ölçeği (5 madde), Bağımlılık Ölçeği (3 madde) ve Bağlılık Ölçeği (3 madde)'dir.

Bulgular: Regresyon analizi sonucunda işlem maliyetine ilişkin toplam varyansın %62'sini, işbirliğine ilişkin toplam varyansın % 53'ünü, çatışma çözümüne ilişkin toplam varyansın % 65'ini ve memnuniyete ilişkin toplam varyansın %65'i güven ile açıklanmaktadır. Bu niteliksel verilerin Pearson Chi-Square testi ile anlamlılık değeri ise p<0,01 düzeyindedir.

Sonuçlar: Bu araştırmada kurumlararası güvenin işlem maliyetini azalttığı, çatışma çözümünü kolaylaştırdığı, işbirliği ve memnuniyeti arttırdığı görülmüştür. Bu sonuçlar güven ve başarı arasında olumlu bir ilişki olduğunu göstermektedir.

Anahtar Sözcükler: Spor İşletmeleri, Franchising Sistemi, İsim Hakkı Satma Sistemi, Güven

Abstract:
Objective: The aim of this study is to investigate the effect of interagency trust on success in the relationship between franchisors and franchisees in sports.

Materials and Methods: Using the relational research model, this study is an quntitative research and data is collected with the survey data collection tool. The population and sample selection of the study are determined as purposive sampling. The population of the study consists of six franchisors that lead sport sector in Turkey and 301 franchisees. In this study, Random sampling had been used in this research and the survey used in this research has been implemented to at least 169 franchisee. Proven validity and reliability by Şengün ve Wasti (2006) and adapted to Turkey, seven scales are used in this research. The scales consist of Confidence Scale (14 items), Transaction Cost Scale (8 items), Cooperation Scale (4 items), Conflict Resolution Scale (6 items), Satisfaction Scale (5 items), Dependency Scale (3 items) and Loyalty Scale (3 items).

Findings: As a result of regression analysis, 62% of the total variance related to transaction costs, 53% of the total variance related to cooperation, 65% of the total variance related to conflict resolution and 65% of the total variance related to satisfaction are explained with trust. The significance value of these qualitative data by Pearson ChiSquare test is at p <0.01 level.

Conclusions: In this study, it has been seen that interagency trust reduces transaction costs, facilitates conflict resolution, and increases cooperation and satisfaction. These results show that there is a positive relationship between trust and success.

Key Words: Sport Business, Franchising System, Trust