Ring iplik eğirme makinesi için elektronik kontrollü şantuk sisteminin geliştirilmesi ve şantuklu iplik özelliklerinin incelenmesi
Developing an electronically controlled slub attachment for ring spinning frame and investigating on the slub yarn properties
Yazar: İLHAMİ İLHAN
Danışman: PROF. DR. OSMAN BABAARSLAN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Son yıllarda, tüm dünyada tekstil sektöründe rekabet artmaktadır. Türk tekstil sanayisinin yükselen rekabet şartlarında varlığını koruması ve geliştirebilmesi için katma değeri yüksek, moda ve markalaşmaya yönelik ürünler üretmeye gereksinimi vardır. Bu bağlamda, fantezi iplikler önem kazanmaktadır. En yaygın fantezi ipliklerden biri şantuklu ipliklerdir. Özellikle ring iplik eğirme makinesinde üretilen şantuklu iplikler, düz kumaşlara çok değişik görsel etkiler kazandırmakta ve rekabette öne geçmek için iplik üreticisine esneklik sağlamaktadır.Günümüzde, ring iplik eğirme makinesinde şantuklu iplik üretiminin temel prensibi, düz iplik üretimi sırasında ana çekimi aralıklı olarak belli sürelerde değiştirmektir. Bu çalışma kapsamında, geleneksel bir ring iplik eğirme makinesinin üzerine, sonradan kurulabilecek elektronik kontrollü bir ek şantuk donanımı tasarlanmış ve kurulumu gerçekleştirilmiştir. Bu donanım kurulurken, makine üzerinde mekanik değişiklikler yapılmış, orta/arka çekim silindirlerine servo motorlar bağlanmış, servo motorları kontrol etmek için başlıca PLC, sürücü, enkoder parçalarından oluşan elektrik ve elektronik sistem kurulmuş, sisteme bir kişisel bilgisayar bağlanmıştır. Sisteme veri girişi yapmak, şantuklu iplik tasarlamak için kullanılacak bir bilgisayar arayüz yazılımı ve verileri işleyerek hareket sinyallerini üretecek bir PLC yazılımı hazırlanmıştır. Kurulumu yapılan bu ek şantuk donanımı kullanılarak, hazırlanan bir deney tasarımı çerçevesinde şantuklu iplik örnekleri üretilmiş, kalite kontrol testleri yapılmış, elde edilen veriler SPSS 15.0 ve Design Expert 6.01 istatistik paket programları kullanılarak analiz edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Şantuklu iplik, Ek şantuk donanımı, Ring iplik eğirme makinesi,Otomasyon

Abstract:
Recently, the competition in textile sector has been growing all over the world. Turkish textile sector needs to produce the high value products, the fashionable products and the convenient products for branding in order to keep and increase its own market share in the world. In this context, fancy yarns come into question. Slub yarn is one of the most widespread fancy yarns. Especially, the fancy yarns produced on ring spinning frame give a wide range of effects to fabric and provide flexibility for the producers to gain competitive advantages.Nowadays, the main principle of producing slub yarn on ring spinning frame is to change main draft in producing a flat yarn for different periods. In this study, an original electronically controlled slub attachment has been designed and mounted on a conventional ring spinning machine. First, some mechanical changes were made on the ring spinning machine for mounting. Then, servo motors were connected to middle and rear draft cylinders. The electrical and electronic hardware which basically consist of PLC devices, drivers and encoders were setup and a PC was connected to. A PC software was prepared in order to enter data into the system and design a slub yarn. And then, a PLC software was also prepared in order to process data and produce the signals for controlling the motors. Then, the slub yarn samples were produced in accordance with an experiment design using the slub attachment mounted on the ring spinning frame. And finally, the quality and control tests were applied to all samples and the output data were analyzed by using the SPSS 15.0 and Design Expert 6.01 statistical software packages.Key Words: Slub yarn, Slub attachment, Ring spinning frame, Automation