Metanol intoksikasyonu hastalarının klinik özelliklerinin mortalite ve morbidite değerlendirmesi: 15 yıllık klinik deneyim
Mortality and morbidity evaluation of clinical features of methanol intoxication patients: 15 years of clinical experience
Yazar: ESRA ÜRKMEZ
Danışman: DOÇ. DR. TANZER KORKMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
AMAÇ: İzmir Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesine 2007-2022 yılları arasında 15 yıllık metanol intoksikasyonu ön tanısıyla yatışı yapılan olguların genel bir değerlendirmesini yapmak, mortalite ve morbidite üzerine etkili olabilecek faktörleri araştırmaktır. 

GEREÇ VE YÖNTEM: 01/11/2007-01/11/2022 tarihleri arasında hastanemize başvuran ve metanol intoksikasyonu ön tanısı ile yatışı yapılan ve dahil edilme kriterlerine uyan erişkin hastalar çalışmaya dahil edildi. Bu hastaların protokol numaraları, yaş, cinsiyet, geliş şikayetleri, geliş şekli, maruziyet süresi, geliş GKS'u, qSOFA skorları, hastane başvuru tansiyonu, solunum sayıları, laboratuvar, kan gazı bilgileri, görüntüleme bulguları, aldıkları tedavileri, hemodiyaliz alan hastalarda hemodiyalize ulaşım süresi ile birlikte hemodiyaliz sonrası kan gazı bilgileri, acil servis sonlanımları, hasta sonlanım durumları, sekel durumları veri formuna kaydedildi. Hastanın başvurudan itibaren otuzuncu gün mortaliteleri belirlendi.
BULGULAR: 01/11/2007-01/11/2022 tarihleri arasında çalışmaya dahil edilen 87 (%1.89) hastanın hemen hepsi orta yaşta erkeklerden (%95.4) oluşmakta idi. Yaş ortancaları cinsiyetler arasında benzerdi (erkek 52, kadın 49.5). Ölümün en sık gece (00:00-06:00 aralığında, n=16) başvuran hastalarda görüldüğü ve başvuru şikayetleri arasında; başvuruda bilinç değişikliğinin bulunmasının mortaliteyi öngörmede 12.15 kat olduğu görüldü. Vefat eden hastaların (n=40, %46) en sık 24 saat içinde başvurduğu (p=0.82), hastane de kalış süre ortancasının 52 (min-max;IQR: 0.6-978;177) saat olduğu, hastanemizden ayrıldıklarında 24 hastanın görme sekeli, hayatta kalan hastaların 10'unda da nörolojik sekel kaldığı tespit edildi. Yapılan biyokimyasal parametreler ile mortalite analizinde AST, Na ve ilk kan gazındaki pH değerinin bağımsız değişken olduğu görülmektedir (sırası ile OR:1.007,1.092,0.002). Beyin BT analizlerinde sıklıkla serebral ödem görülmektedir. İlk hemodiyaliz seansına ulaşma süreleri gerek ilk olarak hastanemize başvuranlarda (180dk) gerekse tüm hastalarda (210dk) mortalite ile bir ilişkisi olduğu tespit edilmedi (sırası ile; p=0.304, p=0.236). Hemodiyaliz sonrası kan gazı parametrelerindeki değişiklikler (%20 fark-iyileşme) ile mortalite arasında istatistiksel bir farklılık görülmedi (sırası ile p=0.222, 0.318). 
Hastane başvuru anında elde edilen veriler (başvuru şikayetleri, başvuru saat grupları, maruziyet süresi, GKS, qSOFA, SS, SKB, DKB, MAP, başvuru kan şekeri, venöz kan gazı parametreleri) ve hastalara uygulanan HD seans sayıları (tek Hd / iki veya daha fazla HD) arasındaki mortalite analizinde; GKS, ilk venöz kan gazındaki pH ve HD seans sayı gruplarının bağımsız değişken olduğu görülmektedir (sırası ile OR:0.706, 0.012, 6.539) (Tablo 17). GKS'sının cut-off değeri 8 ve 30 günlük mortaliteyi öngörmede sensitivitesinin %55.00 (%95CI:0.386-0.703). spesivitesinin %95.74 (%95CI: 0.842-0.992). PPV' sunun %91.66 (%95CI:0.715-0.985) ve NPV'sunun da %71.42 (%95CI:0.584-0.817) olduğu hesap edildi.
İlk pH'ın cut-off değeri 7.01 ve 30 günlük mortaliteyi öngörmede sensitivitesinin %64.70 (%95CI:0.464-0.796), spesivitesinin %74.46 (%95CI: 0.593-0.855). PPV'sunun %64.70 (%95CI:0.464-0.796) ve NPV'sunun da %74.46 (%95CI:0.593-0.855) olduğu hesap edildi.
SONUÇ: Metanol intoksikasyonu vakalarında çeşitli tedavi yöntemleri uygulansa da hastaların tanı alması ve tedaviye ulaşma süreleri uzundur. Olguların hızla tanınmasında kullanılabilecek prognostik faktörlerin bilinmesi mortalite ve morbiditede etkili olacaktır. Çalışmada mortalitede belirleyici olan ve bağımsız değişken olarak kullanılabilecek parametrelerimizin GKS, ilk pH ve HD seans sayı gruplarının olduğu tespit edildi.
ANAHTAR KELİMELER: Acil servis, metanol, toksisite, mortalite, prognostik faktörler

Abstract:
AİM: To make a general evaluation of the cases admitted to Izmir Health Sciences University Tepecik Training and Research Hospital with a prediagnosis of methanol intoxication in the 15-year period between 2007 and 2022 and to investigate the factors that may be effective on mortality and morbidity.

MATERIALS AND METHODS: Adult patients who were admitted to our hospital between 01/11/2007-01/11/2022 and hospitalised with a prediagnosis of methanol intoxication and who met the inclusion criteria were included in the study. Protocol numbers, age, gender, complaints at admission, mode of admission, duration of exposure, GCS, qSOFA scores, blood pressure at admission, respiratory rate, laboratory and blood gas data, imaging findings, treatments received, duration of access to haemodialysis in patients receiving haemodialysis, blood gas data after haemodialysis, emergency department outcome, patient outcome and sequelae were recorded in the data form. Thirtieth day mortality from the day of admission was determined.

RESULTS:  Almost all of the 87 (1.89%) patients included in the study between 01/11/2007-01/11/2022 were middle-aged males (95.4%). The median age was similar between genders (male 52, female 49.5). Death was most common in patients who presented at night (between 00:00-06:00, n=16) and among the presenting complaints, the presence of altered consciousness at presentation was 12.15 times more predictive of mortality. The patients who died (n=40, 46%) were most frequently admitted within 24 hours (p=0.82), the median hospital stay was 52 (min-max; IQR: 0.6-978;177) hours, 24 patients had visual sequelae and 10 of the surviving patients had neurological sequelae when they left our hospital. In the mortality analysis with biochemical parameters, pH value in the first blood gas, AST and Na were independent variables (OR: 0.002, 1.007,1.092 respectively). Cerebral edema is frequently seen in brain CT analyses. The time to reach the first haemodialysis session was not found to be associated with mortality both in patients who first applied to our hospital (180 min) and in all patients (210 min) (p=0.304, p=0.236, respectively). There was no statistical difference between changes in blood gas parameters after haemodialysis (20% difference-improvement) and mortality (p=0.222, 0.318, respectively). In the mortality analysis between the data obtained at the time of hospital admission (admission complaints, admission time groups, duration of exposure, GCS, qSOFA, SS, SD, SDB, DBP, MAP, admission blood glucose, venous blood gas parameters) and the number of HD sessions (single HD / two or more HD sessions) applied to the patients; GCS, pH in the first venous blood gas and number of HD sessions groups were independent variables (OR: 0.706, 0.012, 6.539, respectively) (Table 17). The cut-off value of GCS was 55.00% (95%CI: 0.386-0.703) and 95.74% (95%CI: 0.842-0.992) for predicting 8- and 30-day mortality. PPV was 91.66% (95%CI: 0.715-0.985) and NPV was 71.42% (95%CI: 0.584-0.817). The cut-off value of the first pH was 7.01 and its sensitivity was 64.70% (95%CI: 0.464-0.796) and specificity was 74.46% (95%CI: 0.593-0.855) in predicting 30-day mortality. PPV was 64.70% (95%CI: 0.464-0.796) and NPV was 74.46% (95%CI: 0.593-0.855).

CONCLUSION: Almost all of the 87 (1.89%) patients included in the study between 01/11/2007-01/11/2022 were middle-aged males (95.4%). The median age was similar between genders (male 52, female 49.5). Death was most common in patients who presented at night (between 00:00 and 06:00, n=16) and among the presenting complaints, the presence of altered consciousness at presentation was 12.15 times more predictive of mortality. Deceased patients (n=40, 46%) were most frequently admitted within 24 hours. 

KEYWORDS: Emergency medicine, methanol, toxicity, mortality, prognostic factors