Türkiye'de Allium L. cinsi, Melanocrommyum seksiyonuna ait taksonlar üzerinde taksonomik araştırmalar
Taxonomical studies of the sect. Melanocrommyum of the Allium L. in Turkey
Yazar: İLKER GENÇ
Danışman: PROF. DR. NERİMAN ÖZHATAY
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Botanik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Botanik = Botany ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Allium = Allium ; Kromozom sayısı = Chromosome number ; Melanocrommyum = Melanocrommyum ; Revizyon = Revision ; Taksonlar = Taxa ; Taksonomi = Taxonomy ; Türkiye = Turkey

Özet:
Bu çalışmada, tıbbi ve ekonomik bir bitki olan Allium L. cinsinin Melanocrommyum seksiyonuna ait Türkiyede yetişen taksonların morfolojik ve karyolojik bulgulara dayanan taksonomik revizyonu yapılmıştır.2006-2010 yılları arasında yapılan çalışmada, 60 gün süreli arazi çalışması yapılmış ve 28 taksona ait 111 Allium örneği toplanmıştır. Doğa gözlemleri, toplanan örnekler ve incelenen herbaryum örneklerine dayanarak yapılan taksonomik revizyon sonucunda Türkiye'de Melanocrommyum seksiyonunda 24 tür ve 2 alttürün yetiştiği saptanmıştır. Bunlardan aşağıda isimleri verilen beş tür ile iki alttürün bilim dünyası için yeni taksonlar olduğuna karar verilmiştir.Allium serpentinicum İ. Genç et N. ÖzhatayA. kandemirii İ. Genç et N. ÖzhatayA. efeae N. Özhatay et İ. GençA. undulatitepalum İ. Genç et N. ÖzhatayA. purpureo-viridum Koyuncu et İ. GençA. cyrilli Ten. subsp. fritschii N. Özhatay et İ. GençA. cyrilli Ten. subsp. asumaniae N. Özhatay et İ. GençAyrıca A. nemrutdaghense Kit Tan & Sorger, A. asclepiadeum Bornm. türünün sinonimi yapılmış, A. chrysantherum Boiss. türünün sinonimi olan A. eginense Freyn ise tür seviyesine çıkarılmıştır. Türkiye Florası'na göre ülkemizde yayılış gösteren A. atropurpureum Waldst. & Kit. ve A. decipiens Fisch. türlerinin Türkiye'de yetişmediği saptanmış, varlığı şüpheli olan A. tubergenii Freyn türüne ait örnekler toplanarak ülkemizde doğal olarak yetiştiği kesinleştirilmiştir. Türkiye Florası'na göre Melanocrommyum seksiyonu içinde gösterilen A. stipitatum Regel =A. hirtifolium Boiss. (sect. Procerallium) ile A. tubergenii (sect Decipientia) türlerinin seksiyonları değiştirilmiştir.Türlerin detaylı deskripsiyonları yapılmış, fotoğraf ve şekillerle desteklenmiş ve yayılışları harita üzerinde gösterilmiştir. Her taksonun tehlike kategorisi ile fitocoğrafik bölgesi belirtilmiştir.İncelenen türlerin kromozom sayıları ve idiogramları belirlenmiştir, canlı örnek toplanamayan Güney Doğu Anadolu'daki 2 takson hariç taksonların tümünün kromozom sayısı saptanmıştır. Bunlardan 16 taksonun kromozom sayısı ise ilk kez sayılmıştır.

Abstract:
A taxonomic revision of the sect. Melanocrommyum of the genus Allium L. which is medicinally and economically important, occurring in Turkey has been done based on morphological and karyological characteristics.This study has been carried out between 2006-2010 years, during this period wild material of 28 Allium taxa collected all around Turkey (field studies totally 60 days and collected Allium specimens 111). According to revision based on field observation, collected specimens and examined herbarium specimens 24 species with 2 subspecies occur in Turkey among them, the following five species and two subspecies are new for plant science.Allium serpentinicum İ. Genç et N. ÖzhatayA. kandemirii İ. Genç et N. ÖzhatayA. efeae N. Özhatay et İ. GençA. undulatitepalum İ. Genç et N. ÖzhatayA. purpureo-viridum Koyuncu et İ. GençA. cyrilli Ten. subsp. fritschii N. Özhatay et İ. GençA. cyrilli Ten. subsp. asumaniae N. Özhatay et İ. GençAdditionally it is determined that A. nemrutdaghense Kit Tan & Sorger which is regarded as a synonym of A. asclepiadeum Bornm.; and A. eginense Freyn which is regarded a good species it was synonym of A. chrysantherum Boiss., It is found that A. atropurpureum Waldst. & Kit. and A. decipiens Fisch. are not distributed in Turkey. A. tubergenii Freyn which is recorded in the Flora of Turkey doubtfully it is collected during the field studies.and confirmed its distributin in Turkey. Also taxonomical sections of the two species A. stipitatum (=A. hirtifolium sect. Procerallium) and A. tubergenii (sect. Decipientia) have been changed.The detailed descriptions of all taxa written, their photografs, drawings and distribution maps are given. The phytogeographic regions and their conservation status was reevaluated.Choromosome numbers, karyotypes and ideograms of all taxa (except A. rhetoreanum and A. aschersonianum) have been identified, 16 taxa chromosome counts have been determined in the first time.