Spor terimleri sözlüğü
The dictionary of sport terms
Yazar: CAFER ERDOĞAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CEVDET ŞANLI
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dilbilgisi = Grammar ; Mesleki sözlük = Vocational dictionary ; Spor = Spor ; Sözlük = Dictionary

Özet:
Terim,belli bir sanat veya meslek dalıyla ilgili özel ve belirli kavram demektir.Spor terimleri de bu açıklama ışığında değerlendirilebilir.Sporun bilimsel temellere oturması için spor terimlerine de ihtiyaç vardır.Günümüzde spor insan hayatının vazgeçilmez olgusu olmuştur. Bilinçli bir spor kültürü için spor terimlerinin doğru olarak bilinmesine ihtiyaç vardır. Sporun gerek fiili olarak uygulanmasında gerekse izlenmesinde terim bilgileri gereklidir.Çalışmada bu amaçlar göz önünde tutulmuştur. Ayrıca güncel ve doğru bir bilgi kaynağı oluşturulmasına çalışılmış, sözlük kuralları eserde göz önünde tutulmuştur. Esas olarak olimpik spor dalları ele alınmıştır. Terimler branşlara göre ayrılmıştır. Bir terimin farklı branşlardaki anlamları ayrı ayrı açıklanmıştır. Tüm branşlardaki ortak terimler de `genel spor terimleri' başlığı altında toplanmıştır. Ayrıca biyolojik spor terimlerine de bağımsız olarak yer verilmiştir. Formula 1,spa,bilardo gibi olimpik olmayan fakat güncelliğini koruyan spor dallarına da çalışma sonunda yer verilmiştir.Köken konusunda tercih- varsa-,Türkçe terim yönünde kullanılmıştır. Bizim için geleneksel niteliği olan spor dallarında Türkçe terim sayısı fazla iken geçmişi bizim açımızdan kısa olan ve geneli takım oyunu olan spor dallarında yabancı dil kökenli terim sayısı fazla gözükmektedir. Bazı kelimelerin terim statüsünde kullanımından doğan anlam farklılıkları da vardır. Bu çerçevede;A-Spor terimlerindeki anlam, kelimelerin sözlük anlamından ne derece farklılaşmıştır?B-Güncel spor terimlerini Türkçenin karşılama kapasitesi ne nasıldır?soruları aydınlatılmaya çalışılmıştır.Bu kapsamda bazı spor dallarında durağan ve kısıtlı terim varlığı gözlemlenmiştir. Bazılarında ise yeni terim üretiminin devamı ve dinamikliği tespit edilmiştir. Spor terimleri bilinçli bir spor kültürünün ayrılmaz bir parçasıdır. Türkçenin de önemli bir müdahale alanı olarak göze çarpmaktadır. Çalışmanın bir başvuru kaynağı ve pratik kullanım yönünün var olduğu söylenebilir.Anahtar Kelimeler: Spor terimleri, terimlerin farklı dallardaki anlam ayrılığı, Türkçe kökenli terimler,genel spor terimleri,biyolojik spor terimleri.

Abstract:
A term means special and definite conception related to a certain art or profession.The sport terms can be evaluated with this explanation.It needs the sport terms to base on the scientific basics of the sport.Nowadays the sport has become indispensible fact of human life.It needs to be known the sport terms correctly for conscious sport culture.The term information is necessary both to practice in act and to follow the sport.It is taken into consideration these aims in this study.Besides,it is tried to be formed a current and correct information source.It is taken into account the diztionary rules in the study.It is basicly evaluated the olympic sport branches in the study.The terms are separated according to the branches.The meanings of a term in different branches are explained one by one.The common terms in all of the branches are collected under the headline of `general sport terms?.On the other hand;it is also included the biological sport terms.It is added the branches which aren?t olympic and protect its currency like Spa,Formula 1 and billiards.It is Prefered the Turkish terms about the origion,if there is.Despite the fact that Turkish term number is high in the branches which have a traditional characteristic.Some of the vocabularies have also meaning differences which emerge from the use of the terms.In this view;a)Which degree have the sport terms changed from the dictionary meaning?b)What is the capacity of Turkish to be enough fort he current sport terms?İt is aimed to answer these questions.As a conclusion;it is observed the existance of stable and restricted term in some sport branches.However,it is determined the continuous and dynamic of the production of new terms in some of the them.The sport terms are unseparatable part of a conscious sport culture.Turkish attracts attention as an important part.It can be said that the study is used as a source and practical usage.The key words: The sport terms,THe meaning difference of the terms in different branches,the terms in the origin of Turkish,general sport terms,biological sport terms.