Hümik asit uygulamalarının tüysüz beyaz nektarin (White prunus Persica) beslenmesi üzerine etkileri
The effects of humic acid applications on nutrition of White prunus Persica
Yazar: FERHAT ANAMUR
Danışman: DOÇ. DR. CAFER TÜRKMEN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki besin elementleri = Plant nourishment elements ; Hümik asit = Humic acid ; Nektarin = Nectarin

Özet:
Bu çalışmada; Çanakkale ili yerel coğrafi tescilli ürünlerinden biri olan ve "Bayramiç Beyazı" olarak da bilinen "Tüysüz Beyaz Nektarin" üzerinde çalışılmıştır. Tarla şartlarındaki meyve ağaçlarının taç izdüşümüne meyve tutumu başlangıcında dört doz hümik asit (Kontrol (0), 150, 300 ve 600 ml) ağaç başına uygulanmıştır. Hümik asit uygulama öncesi ve meyvelerin hasat olgunluğu döneminde her parselden toprak ve yaprak numuneleri alınmış; bazı makro ve mikro besin elementleri (P, Ca, Mg, K, Fe, Cu, Zn, Mn, B) ile toprakların katalaz ve üreaz enzim aktiviteleri 0-30 cm ve 30-60 cm derinliklerindeki iki seviyede belirlenmiştir. Ayrıca hümik asit uygulamanın ağaç başına meyve verimi, meyve eni, meyve boyu ve ağaçların ortalama tek meyve ağırlıkları üzerine etkileri incelenmiştir.
Elde edilen veriler varyans analizine tabi tutulmuş ve hümik asit uygulama öncesi incelenen toprak özelliklerinden; P, Ca, Mg, K, Fe, Cu, Zn ve Mn elementleri ile katalaz ve üreaz enzimleri 0-30 cm derinlik için p<0,001 seviyesinde önemli değişimler göstermiştir. Bu derinlikte B için önemlilik derecesi p<0,01 olmuştur. Bu özelliklerden K ve B elementleri ile Katalaz özelliği dışındaki diğer tüm özellikler 30-60 cm derinlikte yine p<0,001 seviyesinde önemli değişimler göstermiştir. K ile Katalaz özellikleri 30-60 cm derinlikte p<0,01 seviyesinde; B ise p<0,05 düzeyinde önemli bulunmuştur. Hasat sonrası alınan toprak örneklerinde 0-30 cm derinlik için P, Zn ve Üreaz özelliklerindeki değişim p<0,001 düzeyinde önemli olmuştur. Bu derinlikte Ca ve katalaz özellikleri p<0,01 seviyesinde; Mg ve K değişimleri ise p<0,05 seviyesinde önemli olmuştur. Yüzey toprağında (0-30 cm) Fe, Cu, Mn ve B değişimleri ise önemsiz olmuştur (p<0,05). Hasat sonrası 30-60 cm derinlikten alınan toprak örneklerinde P, Ca, Mg, Zn ve Mn elementleri ile toprakta üreaz enziminde p<0,001 derecesinde önemli değişimler görülmüştür. Bu derinlikte K ve Cu elementleri ile katalaz özelliğindeki değişimler de p<0,01 düzeyinde; B ise p<0,05 düzeyinde önemli olmuştur. Aynı derinlikte sadece Fe elementindeki değişim önemsiz olmuştur (p<0,05).
Bitki yapraklarının analiz sonuçlarına göre hümik asit uygulanmadan önce alınan yaprak numunelerinde Ca ve Mg değerlerindeki değişimler (p<0,001) ile P, K, Fe, Zn, Mn ve B elementlerindeki değişimler önemli olmuştur (p<0,05). Yapraklarda hümik asit uygulama öncesi N ve Cu elementlerindeki değişimler önemsiz olmuştur (p<0,05). Bitkiden hasat sonrası alınan yapraklarda P, Zn ve Mn içeriklerindeki değişim p<0,001 düzeyinde; K, p<0,01 düzeyinde; Ca, Fe ve B, p<0,05 düzeylerinde önemli olmuştur. Yaprakların hasat sonrasındaki N, Mg ve Cu elementlerindeki değişimi önemsiz olmuştur (p<0,05). 
İncelenen meyve özelliklerinin tamamında (ağaç başına meyve verimi, meyve eni, meyve boyu ve tek meyve ağırlıkları ortalaması) uygulanan hümik asitin herhangi bir etkisi görülmemiştir (p<0,05).

Abstract:
This study is on "White Prurus persica" also known as "Bayramiç White" which is one of the local geographically registered products of Çanakkale province. Four doses of humic acid (control (0), 150, 300 and 600 ml per tree) were applied to the crown projection of fruit trees under field conditions at the beginning of the fruit set. Soil and leaf samples were taken from each parcel before humic acid application and during the harvest maturity of the fruits. Some macro and micro nutrients (P, Ca, Mg, K, Fe, Cu, Zn, Mn, B) and catalase and urease enzyme activities of soils were determined at two levels at dephts of 0-30 cm and 30-60 cm. In addition the effects of humic acid application on fruit yield per tree, fruit width fruit height and average single fruit weights of trees were investigated.
The data obtained were subjected to variance analysis. Before the aplication of humic acid; P, Ca, Mg, K, Fe, Cu, Zn, Mn and catalase and urease enzymes showed significant changes at p<0.001 for 0-30 cm depth. This significance level for B at this depth was p<0.01. Among these properties K and B elements and all other properties accept catalase showed significant changes at 30-60 cm depth at p<0.001 level. K and catalase properties at depth of 30-60 cm p<0.01; B was significant at p <0.05. The change in P, Zn and urease properties in soil samples which taken after harvest were significant at p<0.001 level for 0-30 cm depth. At this depth, Ca and catalase properties were significant at p<0.01; Mg and K changes were significant at p<0.05 level. Fe, Cu, Mn and B changes were not significant in the surface soil (0-30 cm) (p<0.05). P, Zn, Ca, Mg, Mn elements and urease enzyme in the soil samples taken from 30-60 cm depth after the harvest, showed significant changes at p<0.001 level. Changes in K and Cu elements and catalase properties at this depth were also significant at p<0.01 level; B was significant at p<0.05 level. Only the change in Fe element at the same depth was insignificant (p<0.05).
According to analysis results at plant leaves,changes in Ca and Mg values (p<0.001) and changes in P, K, Fe, Zn, Mn and B elements were significant in leaf samples taken before humic acid application. Changes in N and Cu elements before application of humic acid to leaves were insignificant (p<0.05). The changes in P, Zn and Mn contents of leaves sampled from plants after harvesting were significant at p<0.001, K was significant at p<0.01 and Ca, Fe and B were significant at p <0.05. The changes of N, Mg and Cu elements at leaves after harvest were insignificant (p<0.05). 
Effects of humic acid applications on fruit properties (fruit yield per tree, fruit width, fruit height and average single fruit weights of trees) were not statistically significant (p<0.05).