Anayasa Hukuku açısından yasama meclisi üyeliği
Membership to legislature in terms of Constitutional Law
Yazar: ÜMİT GÜVEYİ
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZ ŞİMŞEK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Anayasa hukuku = Constitutional law ; Parlamento = Parliament ; TBMM = Turkish Grand National Assembly ; Yasama = Legislation ; Yasama organları = Legislative bodies ; Üyelik = Membership

Özet:
Yasa ve yasama kavramlarına zaman içinde çeşitli nitelendirmeler yapılmıştır. Genel olarak bakıldığında ise yasa ve yasama kavramlarının kişiler ve toplumlar nezdinde farklı sebeplerle önem taşıdığını söylemek mümkündür. Kavramlara atfedilen bu önem, başlarda eşitlik ilkesinden uzak bir biçimde, yalnızca toplumun belirli bir kesiminin yararına hizmet etmiştir. Düşünce tarihi boyunca, toplumsal düzen, ahlak, fazilet, adalet gibi soyut kavramlar çerçevesinde yasanın ideal niteliği tartışılmıştır. Bununla birlikte, yasa ve yasama kavramlarının iyi ya da kötü olarak genel nitelemelere tabi tutulması yanıltıcıdır. Zira tarih şunu göstermiştir ki benimsenen amaç çerçevesinde, her somut uygulamada yasa ve yasama kavramlarının iyi ya da kötü yönde kullanılabilmeleri mümkündür. Günümüz hukuk devleti anlayışı açısından, yasa ve yasama kavramlarının vazgeçilmez bir niteliğe büründüğü ise aşikârdır.
Yasama meclisi üyeliğinin ortaya çıkışı, yasama erkinin kullanımı konusunda yaşanan dönüşüme bağlıdır. Yasama meclisi başta aristokratik bir niteliği haizken zaman içinde demokratik bir niteliğe bürünmüştür. Günümüzde ise yasama meclisi üyeliği, temsil işlevi nedeniyle demokrasi bakımından büyük önem arz etmektedir. Millet iradesinin tecellisi bakımından büyük önem taşıyan yasama meclisi üyeliğinin demokratik yollarla kazanılması beklenmektedir. Demokratik yollarla seçilen yasama meclisi üyelerinin ise varlık amaçlarına uygun olarak görev ifa etmeleri gerekir. Kamuoyu nezdindeki meşruluğun korunabilmesi, yasama meclisi üyelerine ilişkin davranış kurallarının varlığını zorunlu kılmaktadır. Diğer taraftan yasama meclisi üyelerine sağlanan hukuki ve mali imkânların amaç ile orantılı olması gerekir.
Türkiye Büyük Millet Meclisinin köklü bir parlamenter geleneğe sahip olduğu söylenebilir. Bununla birlikte, diğer demokratik düzenler gibi Türkiye bakımından da demokratik gelişim halen devam etmektedir. Söz konusu dönüşüm çok yönlü niteliğiyle yasama meclisi üyeliği kurumunu da kapsamaktadır.


Anahtar Kelimeler: Yasa, Yasama, Yasama Meclisi, Yasama Meclisi Üyeliği,Parlamento Üyeleri.

Abstract:
Varied qualifications were attributed to the concepts of law and legislation in time. In general view it is possible to say that the concepts of law and legislation have importance for people and societies because of different reasons. At the beginning contrary the principle of equality the importance that attributed to the concepts was utilised by only a certain part of society. Through the intellectual history the ideal quality of law was argued within the scope of abstract concepts such as social order, morals, virtue, justice. However it is deceptive to qualify the concepts of law and legislation as good or bad. Because history shows that concepts of law and legislation can be used in good or bad way within the adopted purpose in concrete case. It is obvious that concepts of law and legislation became essential in terms of state of law.
Occurrence of membership to legislature depends on transformation about using of legislative power. Legislature which was aristocratic at first gained a democratic form over time. Today membership to legislature has great importance for democracy because of its representation function. The membership of legislature which is important for emergence of national will is expected to be gained by democratic way. The members of legislature which are elected democratically must perform in accordance with their reason for being. It is compulsory to adopt code of conduct for members of legislature for the protection of legitimacy at public opinion. On the other hand legal and financial facilities of members of legislature must be proportional to purpose.
It is possible to say that Türkiye Büyük Millet Meclisi has a rooted parliamentarian custom. Beside like the other democratic systems Turkey's democratic development is still continuing. Aforementioned versatile development involves the membership to legislature.



Keywords: Law, Legislation, Legislature, Membership to Legislature, Members of Parliament.