Profesyonel turist rehberlerinin kültürel mirasın korunmasındaki rolü: Türkiye'deki turist rehberleri üzerine bir araştırma
Role of professional tour guides on protecting cultural heritage: A research on tour guides in Turkey
Yazar: HÜSEYİN DENİZ
Danışman: DOÇ. DR. SERHAT HARMAN
Batman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sanat Tarihi = Art History ; Turizm = Tourism
Dizin: Koruma sorumluluğu = Responsibility to protect ; Koruma çalışmaları = Protection studies ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Rehberlik = Guidance ; Rehberlik hizmetleri = Guidance services ; Tarihi koruma = Historic preservation ; Tur rehberliği = Tour guidance ; Turist rehberi = Tourist guides

Özet:
Profesyonel turist rehberleri, kültürel mirasın korunmasında ve gelecek nesillere aktartılmasında önemli roller üstlenmektedir. Tez çalışmasında veriler, Mardin iline gelen turistlerden ve Mardin, Malatya, Elâzığ ve Şanlıurfa'da tur organize eden turist rehberinden anket formu aracılığı ile toplanmıştır. Ayrıca çalışma tarama tipinde tasarlanıp alan araştırması yapılmıştır. Turist katılımcılara uygulanan ankette demografik özellikler, seyahat alışkanlıkları ve turist rehberlerinin rollerini belirlemek için yöneltilen sorular yer almaktadır. Turist rehberlerine uygulanan ankette ise demografik özellikler, mesleki tecrübeler, kültürel mirasın korunması konusunda bilgi düzeyleri ve rollerini belirlemek için yöneltilen sorular bulunmaktadır. Bulgular doğrultusunda araştırmaya katılan 517 turistin büyük bir çoğunluğunun kadın, yarısından fazlasının lisans ve lisansüstü eğitim seviyesinde olduğu ve gelir düzeylerinin yüksek olduğu saptanmıştır. Araştırmaya katılan 143 profesyonel turist rehberlerinin ise büyük bir çoğunluğunun erkek, yarsından fazlasının lisans ve lisansüstü mezunu olduğu ve yine büyük oranının sadece rehberlik yaparak geçimini sağladığı görülmüştür. Rolleri algılama durumlarına bakıldığında ise turistlerin turist rehberlerinin kültürel mirasın korunması konusunda üstlendiği rolleri; kültürel aracılık ve yorumlama, liderlik ve yönlendirme ve bilgilendirme olarak algıladığı, turist rehberlerinin ise tur sırasında üstlenmiş oldukları rollerini; liderlik ve yönlendirme, bilgilendirme, kültürel aracılık ve yorumlama şeklinde algıladıkları sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Profesyonel Turist Rehberliği, Profesyonel Turist Rehberlerinin Rolleri, Kültürel Miras ve Kültürel Mirasın Korunması

Abstract:
Professional tourist guides play a major role in protecting cultural heritage and transferring it to the next generations. In this thesis study, the datas were collected by using questionnaire forms from the tourists who had visited Mardin province and from the tourist guides who had organized tours in Mardin, Malatya, Elazığ and Şanlıurfa. In addition, the study had been designed as screening type and the field research was performed. The questionnaire applied to tourist participants includes questions such as demographic characteristics, their travel habits and questions to determine the role of tourist guides. In the questionnaire applied to tourist guides, there are questions field to determine their demographic characteristics, professional experiences, knowledge levels and roles in the protection of cultural heritage. According to the findings, it is determined that the majority of the 517 tourists participating in the research were women, more than half of them were at undergraduate and postgraduate level and their income levels were high. And it is seen that the majority of 143 tourist guides who participated in the survey were male, more than half of them have bachelor's degree or postgraduate degree and yet again to a large extend of them make a living only by providing guidance. In terms of perceiving roles, the tourists perceived the roles of tourist guides on the protecting of cultural heritage; such as cultural mediation and interpretation, leadership and guidance and informing. In case, the role of tourist guides perceived their roles during the tour; such as leadership and guidance, informing, cultural mediation and interpretation.
Keywords: Professional Tourist Guidance, Role of Professional Tourist Guidance, Cultural Heritage and Protecting of Cultural Heritage