Bireylerin obsesif düşünceleriyle Covid 19'dan kaçınma tutumları arasındaki ilişkide ölüm kaygısının aracı rolü
The mediating role of death anxiety in the relationship between individuals obsessive thoughts and avoiding attitudes from Covid 19
Yazar: CEREN DİNÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET SAPANCI
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada bireylerin obsesif düşünceleri, covid-19'dan kaçınma tutumları ve ölüm kaygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma yöntemi olarak yordayıcı korelasyon modeli kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını uygun örnekleme yöntemi ile belirlenen 303 kadın (%58.26) ve 217 erkek (%41.74) olmak üzere toplam 520 kişi oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak Beyaz Ayı Supresyon Ölçeği, Covid-19'dan Kaçınma Tutumları Ölçeği ve Türkçe Ölüm Kaygısı Ölçeği kullanılmıştır. Veriler 2021 yılının Mayıs ayı ile 2022 yılının Şubat ayı arasında internet üzerinden çevrimiçi olarak toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS.25 paket programı kullanılmıştır. Araştırma kapsamında kullanılan ölçeklerden elde edilen puanların demografik değişkene göre farklılaşma durumu incelenirken 2'li Gruplarda Bağımsız Gruplar t testi, değişkenler arası ilişkiler analiz edilirken Pearson Korelasyon Analizi, aracılık etkisinin test edilmesinde ise Bootstrap yöntemini esas alan regresyon analizi yapılmıştır. Analizlerde Bootstrap yöntemiyle 5000 yeniden örneklem seçeneği kullanılmıştır. Analizler sonucunda obsesif düşünceler ve covid-19'dan kaçınma tutumları arasındaki ilişkide ölüm kaygısının aracı rolü olduğu tespit edilmiştir. Cinsiyet değişkenine göre covid-19'dan kaçınma tutumu, obsesif düşünceleri ve ölüm kaygısı değişkenleri arasında anlamlı düzeyde bir farklılık vardır. Değişkenlerin birbirleri ile ilişkilerine yönelik bulgularda ise; covid-19'dan kaçınma tutumu ve ölüm kaygısı değişkenleri, covid-19'dan kaçınma tutumu ve obsesif düşünceler değişkenleri, ölüm kaygısı ve obsesif düşünceler değişkenleri arasında pozitif yönde anlamlı düzeyde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Sonuçlar literatür ışığında tartışılarak alan uzmanları ve gelecekteki çalışmalar için öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Covid-19 Pandemisi, Obsesyon, Ölüm Anksiyetesi

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationship between obsessive thoughts, avoidance attitudes from covid-19 and death anxiety of individuals. The predictive correlation model was used as the research method. A total of 520 people, including 303 women (58.26%) and 217 men (41.74%), determined by the appropriate sampling method, comprised the participants of the study. The White Bear Suppression Scale, Covid-19 Avoidance Attitudes Scale and Turkish Death Anxiety Scale were used as data collection tools in the study. Data were collected online from May 2021 to February 2022. SPSS.25 package program was used in the analysis of the data. While examining the differentiation status of the scores obtained from the scales used in the scope of the research according to demographic variables, Independent Groups t test was performed in Groups of 2, Pearson Correlation Analysis was performed while analyzing the relationships between variables, and regression analysis based on Bootstrap method was performed in testing the mediation effect. 5000 resampling options were used by Bootstrap method in the analyses. As a result of the analyzes, it has been determined that death anxiety has a mediating role in the relationship between obsessive thoughts and covid-19 avoidance attitudes. According to the gender variable, there is a significant difference between the covid-19 avoidance attitude, obsessive thoughts and death anxiety variables. In the findings regarding the relations of the variables with each other; It has been determined that there is a positive and significant relationship between the variables of avoiding covid-19 attitude and death anxiety, covid-19 avoidance attitude and obsessive thoughts variables, death anxiety and obsessive thoughts variables. The results were discussed in the light of the literature, and suggestions for field experts and future studies were presented.

Key Words: Covid-19 Pandemic, Obsession, Death Anxiety