Sosyal dayanıklı mahalle bağlamında kamusal açık alanların işlevselliği: Muğla-Menteşe örneği
Functionality of public open spaces in the context of social resilient neighborhood: Mugla-Mentese case
Yazar: MERVE KIRKAN
Danışman: DOÇ. DR. DOĞAN BIÇKI
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Açık alanlar = Open spaces ; Dayanıklılık = Endurance ; Kamusal alan = Public space ; Kentsel dirençlilik = Urban resilience ; Mahalleler = Neighborhoods ; Muğla-Menteşe = Muğla-Menteşe ; Sosyal dayanıklılık = Social resilience ; İşlevsellik = Functionality

Özet:
Bu çalışmada, kamusal açık alanların, mahalle sakinlerinin maruz kaldığı olumsuz değişimleri absorbe edebilme kabiliyeti üzerindeki etkilerini analiz etmek amaçlanmıştır. Bu anlamda, çalışmanın odağındaki kamusal açık alanlar ve mahalleler, öngörülmesi güç krizler sonucunda ortaya çıkan gerilim ve streslerle başa çıkabilme becerisi anlamı taşıyan sosyal dayanıklılık kavramı ile ilişkilendirilmiştir. Sosyal dayanıklılık ile mahalleyi entegre etme uğraşından doğan yeni bir kavram olan "sosyal dayanıklı mahalle", mahalle sakinlerinin sahip olduğu sıkı ilişkiler sayesinde, maruz kalınan olumsuz duruma birlikte tepki vererek "normale" dönebilme ve kriz deneyiminden ders alarak daha güçlü bir topluluk hâline gelebilme anlamı taşımaktadır. Kamusal açık alanlar ise komşuları karşılaştıran ve bir araya getiren sosyal bağlayıcılar olarak, sosyal dayanıklı mahallenin önemli parametrelerden biridir. Bu doğrultuda sosyal dayanıklı mahalle kavramı, mahalle ölçeğinde bulunan kamusal açık alanların toplumsal etkileşim üzerindeki işlevselliği bağlamında işlenmiştir. Bu işlevsellik, Muğla'nın merkez ilçesi olan Menteşe'nin üç mahallesinde (Orhaniye Mahallesi, Emirbeyazıt Mahallesi ve Karamehmet Mahallesi) yapılan alan araştırması ile ele alınmıştır. Bu üç mahalleden toplamda 64 kişi ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yapılan görüşmelerden elde edilen bulgular doğrultusunda; mahalle ölçeğindeki kamusal açık alanların, sahip olduğu sosyal işlevleri sayesinde, mahallelinin olumsuz değişimlere karşı birlikte mücadele edebilmelerine ve böylece krizin olumsuz etkileriyle nispeten daha kolay baş edebilmelerine katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, it is aimed to analyze the effects of public open spaces on the ability of residents to cope with the negative changes they are exposed to. In this sense, public open spaces and neighborhoods in the focus of the study are associated with the concept of social resilience, which means the ability to cope with tensions and stresses that arise as a result of crises that are difficult to predict. A new concept arising from the effort of integrating the neighborhood with social resilience, the "socially resilient neighborhood" means that, thanks to the close relations of the residents, they can return to "normal" by reacting together to the negative situation they are exposed to, and become a stronger community by taking lessons from the crisis experience. On the other hand, public open spaces are one of the important parameters of a socially resilient neighborhood as social binders that compare and bring neighbors together. In this direction, the concept of socially resilient neighborhood is discussed in the context of the functionality of public open spaces at the neighborhood scale on social interaction. For this reason, field research was conducted in three neighborhoods in Menteşe, the central district of Muğla. A total of 64 people from these three neighborhoods were interviewed by semi-structured interview method. In line with the findings obtained from the interviews; it has been concluded that public open spaces at the neighborhood scale contribute to the ability of the residents to fight together against negative changes and thus to cope with the negative effects of the crisis relatively easier.