Sporcularda psikolojik sermaye ve sürekli kaygı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between psychological capital and trait anxiety in athletes
Yazar: YELİZ SARITAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH AĞDUMAN
Atatürk Üniversitesi / Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, sporcularda psikolojik sermaye algıları ile sürekli kaygı 
arasındaki ilişkinin incelenmesidir.
Yöntem: İlişkisel tarama modeli kullanılan çalışmaya, en az iki yıllık lisansa sahip 169 erkek 
ve 220 kadın olmak üzere toplam 389 sporcu (yaş = 21,50 ± 3,47) katılmıştır. Araştırmada 
Psikolojik Sermaye Algıları Ölçeği (PSAO) ve Sürekli Kaygı Ölçeği kullanılmıştır. Psikolojik 
Sermaye Algıları Ölçeği özyeterlik, umut, psikolojik dayanıklılık ve iyimserlik olarak 
adlandırılan dört altboyut ve 17 madde içermektedir. Sürekli Kaygı Ölçeği ise 20 madde ve tek 
boyuttan oluşmaktadır. Verilerin istatistiksel analizi JASP 0.15.0.0 yazılımı kullanılarak 
gerçekleştirilmiştir. İstatistiksel analizlerde kategorik grupların karşılaştırılması için bağımsız 
örneklem T testi ve ANOVA, değişkenler arasındaki ilişkinin tespit edilmesi için ise Pearson 
Korelasyon hipotez testleri uygulanmıştır.
Bulgular: Araştırmada PSAO iyimserlik altboyutunda kadın sporcuların erkek sporculardan 
istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek puan aldığı tespit edilmiştir (p<.05). Temaslı 
sporlarla ilgilenen katılımcıların temassız spor branşlarıyla ilgilenenlere göre iyimserlik 
altboyutunda anlamlı farklılık gözlemlenmiştir (p<.05). Ayrıca, milli sporcuların PSAO
altboyut ortalama puanlarının, milli olmayan sporculardan istatistiksel olarak farklılaştığı 
görülmüştür (p<.05). Katılımcılarda yaş ve spor yapma süresine göre yapılan 
karşılaştırmalarda, gruplar arasında psikolojik sermaye ve sürekli kaygı düzeylerinin 
istatistiksel olarak anlamlı derecede farklılaşmadığı gözlemlenmiştir (p>.05). PSAO 
altboyutlarından umut ve iyimserlikle kaygı arasında istatistiksel olarak anlamlı derecede ilişki 
olduğu tespit edilmiştir (p<.01).
Sonuç: Araştırma sonucunda PSAO altboyutlarından umut ve iyimserlik değişkenleriyle kaygı 
arasında ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Gelecekte yapılacak çalışmalarda umut ve 
iyimserlik özelliklerinin kaygıyı ne derece yordadığı ve özellikle iyimserlik boyutunda cinsiyet 
rolünün araştırılması literatüre katkı sağlayacaktır.

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to examine the relationship between perceptions of 
psychological capital and trait anxiety levels in athletes.
Method: The research, utilizing a correlational survey model, involved a total of 389 athletes, 
comprising 169 men and 220 women, all possessing a minimum of two years of sports license 
(age = 21.50 ± 3.47). The study employed the Psychological Capital Perceptions Scale (PCPS) 
and the Trait Anxiety Scale (TAS). The PCPS encompasses four sub – dimensions named self
– efficacy, hope, psychological resilience, and optimism, and contains 17 items. The TAS, on 
the other hand, consists of 20 items and a single dimension. The statistical analysis of the data 
was conducted using the JASP 0.15.0.0 software. In the statistical analyses, the Independent 
Samples T-test and ANOVA were employed for comparing groups, while Pearson Correlation 
hypothesis tests were utilized to determine the relationships between variables.
Findings: In the research, it was determined that female athletes scored significantly higher on 
the PSAO optimism subscale than male athletes (p<.05). A significant difference was observed 
in the optimism subscale between participants engaged in contact sports compared to those in 
non-contact sports (p<.05). Additionally, it was seen that the average scores of national athletes 
on the PCPS subscales were statistically different from those of non-national athletes (p<.05). 
In comparisons made among participants based on age and duration of sports participation, no 
statistically significant differences were observed in levels of psychological capital and 
continuous anxiety between the groups (p>.05). A statistically significant correlation was 
identified between hope and optimism, which are subscales of PSAO, and anxiety (p<.01).
Results: The research concluded that there is a relationship between the variables of hope and 
optimism, which are subscales of PCPS, and anxiety. Future studies investigating the extent to 
which the characteristics of hope and optimism predict anxiety, and particularly exploring the 
role of gender in the dimension of optimism, will contribute to the literature.