Morbid obez hastalarda Sleeve Gastrektomi Operasyonunun hastaların biyokimyasal bulguları, vücut kompozisyonları ve yeme tutumları üzerine etkisi
Effect of Sleeve Gastrectomy Operation on patients biochemical findings, body composition and eating attitudes in morbid obese disease
Yazar: GÜLEN ECEM KALKAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FUNDA ŞENSOY
Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Biyokimya = Biochemistry ; Gastrektomi = Gastrectomy ; Obezite = Obesity ; Obezite cerrahisi = Bariatric surgery ; Obezite-morbid = Obesity-morbid ; Vücut bileşimi = Body composition

Özet:
Bu çalışma, laparoskopik sleeve gastrektomi uygulamasından sonra hastaların
beslenme durumunun ve preoperatif, postopoperatif yeme tutum davranışındaki
değişimlerin değerlendirilmesi; bununla beraber beden kütle indeksi değerinin ve bazı
laboratuvar bulgularının kısa dönem değişimlerinin bildirilmesi amacıyla yapılmıştır.
Araştırma için Eylül 2015-Ocak 2017 tarihleri arasında, Özel Medicana
Bahçelievler Hastanesinde genel cerrahi polikliniğine başvurarak laparoskopik sleeve
gastrektomi operasyonu geçiren 59 hastanın verileri geriye dönük taranmıştır. Bireylerin
kişisel özellikleri, beslenme ve fiziksel aktivite alışkanlıkları anket formu ile
sorgulanmış olup, beslenme durumları besin tüketim sıklığı ile belirlenmiştir. Çalışmaya
katılan bireylerin yeme tutum ve davranışları Yeme Tutumu Testi (EAT -40) ve
Hollanda Yeme Davranışı Anketi (DEBQ) ölçekleri ile saptanmıştır.
Çalışmanın sonuçlarında hastaların preoperatif (preop) beden kütle indeksi
(BKİ) ortalaması 41,4 iken postoperatif (postop) 1. ayda 37,8'e, postop 3. ayda ise
33,8'e düştüğü saptanmıştır. Cinsiyetler arasında ise operasyon öncesine göre 1. ay ve
3. ay beden kütle indeksinde görülen düşüş miktarları açısından istatistiksel olarak
anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır (p>0.05). Araştırmada operasyon öncesine göre
1. ayda kadınlar ortalama -11,81±6,83 kg, 3. aylarında ise ortalama -22,61±6,28 kg
vermişlerdir. Erkeklerin 1. ayda ortalama -14,55±6,36 kg, 3. aylarında ise ortalama -
28,07±10,25 kg ağırlık kaybettikleri kaydedilmiştir. Cinsiyetler arasında operasyon
öncesine göre 1.ay ağırlıklarında görülen düşüş miktarları açısından istatistiksel olarak
anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır (p>0.05). Ancak erkeklerde operasyon öncesi
ağırlığına göre 3.ay ağırlığında görülen düşüş miktarı, kadınlardan istatistiksel olarak
anlamlı düzeyde yüksektir (p:0.025; p<0.05). Labaratuvar bulgularında preop açlık kan
şekeri (AKŞ) düzeyine göre postop 1.ay ve 3.ay AKŞ düzeylerinde görülen düşüşler
istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Preop serum albumin düzeyine göre
postop 1.ayda istatistiksel olarak anlamlı bir değişim görülmezken (p>0.05); 3.ay serum
albümin düzeylerinde görülen düşüşler istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur
(p<0.05).
ii
Araştırmada preop ALT düzeyine göre postop 1.ayda istatistiksel olarak anlamlı bir
değişim görülmezken (p>0.05); 3.ay ALT düzeylerinde görülen düşüşler istatistiksel
olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Postop 1.aya göre 3.ay ALT düzeylerinde görülen
düşüşler de istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Preop AST düzeyine göre
postop 1.ayda istatistiksel olarak anlamlı bir değişim görülmezken (p>0.05); 3.ay AST
düzeylerinde görülen düşüşler istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). 1. aya
göre 3. ay vitamin B12 ve folik asit düzeylerinde görülen düşüş istatistiksel olarak
anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Hastaların besin tüketim sıklıkları incelemesinde preop
ve postop 3. Ay kıyaslandığında hastaların süt, yoğurt, esmer ekmek tüketimlerinde
anlamlı bir artış gözlenmiştir (p<0.05). Buna karşın hastaların işlenmiş et ürünleri,
beyaz ekmek, pilav, makarna, hamur işi ve tatlı tüketimlerinde anlamlı bir düşüş
görülmüştür (p<0.05). Araştırmada hastaların alkollü içecek, kola, meyve suyu, gazlı
içecek tüketimlerinde anlamlı düşüş gözlenmiştir (p<0.05). Hastaların yeme
davranışlarını belirlemede kullanılan ölçeklerde preop EAT -40 toplam puanlarına göre
postop 3.ay EAT-40 toplam puanlarında görülen artış istatistiksel olarak anlamlıdır
(p:0.000; p<0.05). Hollanda yeme tutumu ölçeği; preop duygusal yeme alt boyutu
puanlarına postop 3.ay duygusal yeme alt boyutu, kısıtlayıcı yeme alt boyutu ve dışsal
yeme alt boyutu puanlarında görülen düşüş istatistiksel olarak anlamlıdır (p:0.000;
p<0.05). Preop DEBQ toplam puanlarına göre postop 3.ay DEBQ toplam puanlarında
görülen düşüş istatistiksel olarak anlamlıdır (p:0.000; p<0.05).

Anahtar Kelimeler: Bariyatrik Cerrahi, Beslenme Alışkanlıkları, Yeme Tutumu,
Biyokimyasal Bulgular

Abstract:
This study was undertaken to evaluate changes in the nutritional status of
patients and preoperative and postoperative eating behavior after laparoscopic sleeve
gastrectomy; with the purpose of reporting the body mass index value and short-term
changes in some laboratory findings.
Between September 2015 and January 2017, the data of 59 patients who had
undergone laparoscopic sleeve gastrectomy at the General Hospital of Private Medicana
Bahçelievler Hospital were retrospectively surveyed. The personal characteristics,
nutrition and physical activity habits of the individuals were questioned by the
questionnaire form and nutritional status was determined by the frequency of food
consumption. Eating attitudes and behaviors of the subjects participating in the study
were determined by Eating Attitude Test (EAT -40) and Dutch Eating Behavior
Questionnaire (DEBQ) scales.
The results of the study revealed that the preoperative average body mass index
(BMI) of the patients decreased from 41.4 to 37.8 in the first postoperative month and to
33.8 in the postoperative third month. There was no statistically significant difference
between the genders in terms of the decrease in the body mass index of the first month
and the third month according to the preoperative period (p> 0.05). According to the
preoperative survey, women gave a mean of -11,81 ± 6,83 kg in the first month and -
22,61 ± 6,28 kg in the third month. It was recorded that males lose weight -14,55 ± 6,36
kg in the first month and -28,07 ± 10,25 kg in the third month. There was no statistically
significant difference between the genders in terms of the decrease in the weight of the
1st month according to the preoperative period (p> 0.05). However, the amount of
decrease in weight of 3 months according to pre-operation weight in males is
statistically higher than that of females (p: 0.025, p <0.05). According to preop fasting
blood sugar (FL) levels in laboratory findings, the decreases in postoperative 1st and
3rd FLAS levels were statistically significant (p <0.05). There was no statistically
significant change (p> 0.05) in postoperative 1 st postoperative serum albumin level.
The decrease in serum albumin levels at 3 months was statistically significant (p <0.05).
There was no statistically significant change (p> 0.05) in postoperative 1st week 
iv
according to preop ALT level in the study; The decreases in 3rd month ALT levels were
statistically significant (p <0.05). Decreases in 3rd month ALT levels according to
Postop 1 were found statistically significant (p <0.05). There was no statistically
significant change (p> 0.05) in postoperative 1st week according to preop AST level;
The decreases in the 3rd month AST levels were statistically significant (p <0.05). The
decrease in vitamin B12 and folic acid levels at 3 months according to month 1 was
statistically significant (p <0.05). A significant increase in the consumption of milk,
yoghurt and brown bread was observed in the patients when the pre - and postop 3
months were compared (p <0.05). On the other hand, there was a significant decrease in
patients' processed meat products, white bread, rice, pasta, pastry and dessert
consumption (p <0.05). In the study, alcoholic beverage, cola, fruit juice and carbonated
beverages decreased significantly (p <0.05). The scales used to determine the eating
behaviors of the patients were statistically significant (p: 0.000, p <0.05) in the postop
3.ay EAT-40 total scores compared to preop EAT -40 total scores. The Netherlands
eating attitude scale; The decrease in postop 3 emotional eating subdimension,
restrictive eating subdimension and external eating subdimension scores to preop
emotional subdimension scores was statistically significant (p: 0.000, p <0.05). The
decrease in postop 3 month DEBQ total scores according to preop DEBQ total scores
was statistically significant (p: 0.000, p <0.05).

Keywords: Bariatric Surgery, Eating Habits, Eating Attitudes, Biochemical Findings