Çanakkale ili mısır ekim alanlarında zararlı olan mısır kurtları (Sesamia spp ve Ostrinia nubilalis Hbn.)'nın tespiti ve popülasyon gelişmesinin belirlenmesi
Determination of corn borers (Sesamia spp. ve Ostrinia nubilalis Hbn.) and their population development in Çanakkale maize planting areas
Yazar: UFUK ÇEKMEZ
Danışman: PROF. DR. ALİ ÖZPINAR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Cin mısırı = Popcorn ; Hibrit mısır = Hybride maize ; Zararlı böcekler = Insect pests ; Şeker mısırı = Sweetcorn

Özet:
Bu çalışma, Çanakkale İli mısır ekim alanlarında zararlı olan mısır kurtlarını tespit etmek ve popülasyon gelişmelerini belirlemek amacıyla 2012-2013 yıllarında yürütülmüştür.  Mısır ekim alanlarının yoğunluğu esas alınarak her iki yılda büyüklükler 10 dekar ve üzeri olacak şekilde örnekleme parselleri belirlenmiştir.  Mısır yetiştirme periyodu başından itibaren mısırın ana zararlılarından  Sesamia nonagrioides Lefevbre ve S. cretica Lederer (Lepidoptera.: Noctuidae) ve (Ostrinia nubilalis Hübner. (Lepidoptera.: Crambidae) için feromon tuzakları 1,5 metre yükseklikte rüzgarın hakim yönü göz önüne alınarak  yerleştirilmiştir.  Tuzaklar haftalık olarak kontrol edilmiş ve yakalanan erginleri kaydedilmiştir. Aynı parsellerde ise rasgele 100 bitki incelenerek bulaşık olup olmadığı incelenmiştir. Ayrıca zararlıların larvaları ile bulaşık tarlada kalan mısır sapları kafese alınarak kışlama durumu ve ilk ergin uçuşu belirlenmiştir. Çalışmanın sonucunda S. cretica'nın tuzaklara yakalanmadığı ve hakim türün S. nonagrioides olduğu görülmüştür. Her iki zararlının kışı larva halinde geçirdiği, S. nonagrioides erginlerinin mart sonu ve nisan ayı başından itibaren uçmaya başladığı tespit edilmiştir. Buna karşın O. nubilalis erginlerinin  ise yaklaşık 20-25 gün sonra çıkış yaptığı belirlenmiştir. Feromon tuzaklarına düşen ergin sayısı her iki zararlı için düşük sevide kalmış dolayısıyla mevsim içindeki uçuş sayısı tam olarak ortaya çıkmamıştır. Mevsim sonunda S. nonagrioides ergin sayısının arttığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler:  Çanakkale, Mısır, Sesamia nonagrioides, Ostrinia nubilalis, Popülasyon gelişmesi

Abstract:
This study was conducted with the aim of determining corn borers and their population development in maize fields of Çanakkale province in 2012-2013. Sampling parcels were determined as 10 da or bigger according to the density of maize growing areas. Pheromone traps for Sesamia nonagrioides Lefevbre and S. cretica Lederer (Lepidoptera: Noctuidae) and (Ostrinia nubilalis Hübner. (Lepidoptera: Crambidae), important pests of maize, were placed at 1,5 m height with considering wind direction after the start of maize growing period. Traps were checked weekly and number of adults in traps was recorded. Also, 100 randomly selected plants were examined for pest infection. Additionally, larvae infected maize stems from the previous year were collected and placed in cages to determine first adult flight. At the end of the study, it was observed that S. cretica wasn't captured by traps and S. nonagrioides is the dominant species. It was determined that, both pests hibernates in larval stage and adults of S. nonagrioides has started their flight at the end of march and at the beggining of april. But the emergence of O. nubilalis adults was determined 20-25 days later. The number of adults captured in the traps were low for both species, thus the exact flight number couldn't be determined. Increase in the number of S. nonagrioides adults were observed at the end of the season.

Key Words: Çanakkale, Maize, Sesamia nonagrioides, Ostrinia nubilalis, Population development