Ömer Ferit Kam ve Asar-ı Edebiye Tedkikatı /
Yazar: HALİL ÇELTİK
Danışman: PROF. DR. CEMAL KURNAZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eski Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1997
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Asar-ı Edebiye Tedkikatı = Asar-ı Edebiye Tedkikatı ; Divan şiiri = Court poem ; Kam, Ömer Ferit = Kam, Ömer Ferit ; Sözlük = Dictionary

Özet:
ÖZET Ferit Kam ve Asâr-ı Edebiye Tedkikatı, Haz. Halil ÇELTİK, Danışman: Prof.Dr. Cemâl KURNAZ, Gazi Ün. Sosyal Bilimler Enstitüsü (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Ankara 1997. Ömer Ferit Kam, 1864-1944 yıllan arasında yaşadı. Özel dersler alarak felsefe ve edebiyat alanında kendisini yetiştirdi. Tercüme Kalemi'nde memuriyet hayatına başladı. Darülfünun Edebiyat Fakültesi Edebiyat-ı Türkiyye müderrisliğine atandı. Burada Âsâr-ı Edebiye Tedkikatı ve Şerh-i Mütûn derslerini okuttu. Bu derslere ait notlarını Âsâr-e Edebiye Tedkikatı adıyla yayımladı. Ferit Kam eserine uzunca bir girişle başlar. Burada edebiyat, ahlâk; Arap ve İran edebiyatıyla tasavvuf! edebiyat hakkında bilgiler verir. Âsâr-ı Edebiye Tedkikatı'nın tanımını yapar. Eserinde divan şairlerinin kullandıktan kelimeleri ayrıntılı bir şekilde inceleyeceğini belirtir. Ferit Kam, divan şairlerinin kullandıkları kelimeleri "bitkiler, hayvanlar, içkiler, süs eşyası, musikî âletleri, savaş araçları ve yıldızlarla ilgili efsaneler" olmak üzere yedi grupta değerlendirmiştir. Bitkiler grubunda 21 ağaç, 16 meyve ve 25 çiçek tanıtmıştır. Hayvanlar grubunda 40 adet hayvanla birlikte at, atın 22 değişik ismi, at takımıyla ilgili 26 adet eşya; 44 kuş, 3 1 böcek ve haşere incelemiştir. İçkiler grubunda 24 içki ve 19 kadeh çeşidine yer vermiştir. Süslenme bölümünde 16 kıymetli taş, 12 takı ve 13 kokuyu tanıtmıştır. Musikî bölümünde 23 adet çalgı çeşidini anlatmıştır. Savaş âletleri grubunda ise 26 tane silah ve savaş aracım eserine almıştır. Her gruba aldığı maddeleri alfabetik olarak sıralamıştır. I Divan şairlerinin kullandıkları kelimelerin pek çoğu, Ferit Kam tarafından ilk defa bu eserde toplanıp tasnif edilmiştir. Bu tasnif, daha sonra yapılan "sistematik divan tahlili" çalışmalarında bazı ilâvelerle birlikte kullanılmıştır. Ferit Kam'n bu eseri, divan şiirimizin ilk sözlüklerinden olması, sistematik divan tahlili yöntemini başlatması ve diğer benzeri eserlere kaynaklık etmesi sebebiyle önemlidir.

Abstract:
Ferit Kam and Âsâr-ı Edebiye Tedkikatı, Preparerd by Halil ÇELTİK, Advisor: Prof.Dr. Cemâl KURNAZ, Gazi Un. Institute of Social Sciences (Master Thesis), Ankara 1997. Ömer Ferit Kam lived from 1864 to 1944 years. He aducated himself by taking private lessons about literature and philosophy. He started to work in Translation Office, than he started to work in Istanbul University, Department of Ottoman Literature. He gave "Sherh-i Mütûn" (Analysis of Texts) Lessons. He published his notes under the title of "Âsâr-ı Edebiye Tedkikatı" (Analysis of Literary Texts). The book has a along introduction. Ferit Kam gives information about literature, ethics; literature of Arabic, Persian and Sufism. He gives the definition of Asâr-ı Edebiye Tedkikatı". Ferit Kam examines special words in "divan poetry" in his book carefully. He categorizes these words according to plants or trees, animals, drinks, accesories, musical instruments, weapons and astrology. He introduces 21 tress, 16 fruits, 25 flowers, 40 animals, 44 birds and 31 insects. He writes about the names of horses and horse equipments, drinks and glasses. He introduces 23 musical instruments and 26 weapons. He arrangesall the subjects in an alphabetical order. \ Ferit Kam's book is very important, because it is the first dictionary about the words of "divan" poetry. Ferit Kam introduces words by examplifying in this book. He categorizes words in his book. This category started the works of systematical divan analysis. This book has become a model for other books later on.