Denim kumaş üretiminde su ve enerji kullanımının değerlendirilerek üç farklı denim kumaşının çevresel etkilerinin YDA ile karşılaştırılması
Measuring the energy and water consumption of denim production and comparing the environmental impacts of three different denim types using life cycle assesment ( LCA )
Yazar: FATMA SEDA CÜNDÜBEY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EVRİM KARAÇETİN
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Çevre sorunlarının küresel hale gelmesiyle artık Türkiye'de yer alan üretim sektörlerinin de yarattığı çevresel etkiler bütünsel olarak konuşulmaya başlanmıştır. Ülkemizde özellikle tekstil sektörü üretim yelpazesinin çok geniş olmasından dolayı bu tür araştırmalara ve uygulamalara öncülük etmektedir. Yaşam Döngüsü Analizi (YDA) bir üretimin, prosesin veya hizmetin gerçekleşme süreci boyunca yarattığı çevresel etkileri ortaya koyan bir araçtır. Bu çalışma ile tekstil sektörüne odaklanılmış, İç Anadolu bölgesinde denim kumaşı üreten bir dokuma fabrikası çalışma alanı olarak belirlenmiştir. Çalışmada öncelikli olarak enerji ve su tüketimine odaklanılmış, geçmiş yıllarda yapılan çalışmalara göre su ve enerji tüketimindeki değişim incelenmiştir. Bu çalışma sonuçlarına göre, üretimin şekline göre enerji tüketiminde bir artış olduğu kaydedilmiştir. Çalışmanın diğer amacı üç farklı üretim prosesinden geçen denim kumaşlarının çevresel etkilerini kıyaslamaktır. Üretim süreci boyunca en kısa, ortalama ve en uzun proses adımlarından geçen 3 farklı denim kumaş tipinin beşikten kapıya YDA boyunca 3,61, 4,50 ve 4,63 kg CO2 eşd. küresel ısınma potansiyeli; 41,83, 53,41 ve 59,74 MJ abiyotik tükenme(fosil yakıtlar) ve 1,10x10-2, 1,12x10-2 ve 8,64x10-3 PO4 eşd. ötrofikasyon çevresel etkilerine neden olduğu görülmüştür. YDA ile terbiye aşamasındaki proses artışının çevresel etkileri ortaya konmuş, çıkan ürünler ile çevresel etkinin azaltılmasına yönelik öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Denim Kumaş Üretimi, Yaşam Döngüsü Analizi, Çevresel Etkiler

Abstract:
As environmental problems get more influential, the impacts created by the production sectors have started to be investigated holistically. In Turkey, especially the textile sector pioneers on research and applications on clean production. 
In this study we selected a denim factory located in the Central Anatolia as a study area. We first focused on energy and water consumption of the factory, and evaluated the changes in water and energy consumption compared to the previous study carried out in 2006. We show that energy consumption increased due to the additional equipment purchased for high quality textile production while water consumption stayed the same. 
The second focus of this study was to compare the environmental impacts of three denim fabrics produced through three different types of processes. For measuring the environmental impacts we used Life Cycle Assessment (LCA), a commonly used tool that demonstrates the environmental impact of a production, process, or a service. We selected the shortest, average and longest process steps of the 3 different denim fabric types. The global warming potential of each was 3.61, 4.50 and 4.63  kg CO2 eq.; abiotic depletion was 41.83, 53.41 and 59.74 MJ of fossil fuel consumption, and the eutrophication potential was 1,10x10-2, 1,12x10-2 and 8,64x10-3 PO4 eq. for 1 meter of denim produced from each type respectively. Here we present the environmental impacts in detail and present recommendations for reducing them.

Keywords: Denim Fabric Production, Life Cycle Assessment, Environmental Impact