İnşaat sektöründe sanal gerçeklik tabanlı iş güvenliği eğitim yöntemi geliştirilmesi ve değerlendirilmesi
Development and assessment of a virtual reality-based occupational safety training method for the construction sector
Yazar: ONUR SELÇUK
Danışman: DOÇ. DR. GÜLBEN ÇALIŞ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / İnşaat Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
İnşaat sektöründe, iş kazalarını azaltmak amacıyla, çalışanların bilincinin artırılması için iş sağlığı ve güvenliği (İSG) eğitimleri en etkili yöntemlerden biridir. Bu çalışmada, inşaat sektöründeki çalışanların, potansiyel iş kazalarını sanal ortamda gözlemlemeleri ve deneyimlemeleri, iş kazalarını önlemeye yönelik gerekli iş güvenliği eğitimlerinin sanal ortamda verilmesi, alan çalışması ve anket ile Sanal Gerçeklik (SG) tabanlı iş güvenliği eğitimlerinin inşaat sektöründe kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda, İzmir ilinde yeni başlayacak olan bir konut projesi alan çalışması olarak seçilmiştir. Proje Autocad, Revit, Navisworks ve Lumion yazılımları ile üç boyutlu modellenmiştir. Projeye özgü potansiyel tehlikeler ve riskler tespit edilmiş ve kaza senaryoların olduğu dokuz farklı eğitim modülünü içeren SG tabanlı iş güvenliği eğitim modeli geliştirilmiştir. Eğitime 46 çalışan katılmış ve SG tabanlı eğitim deneyimlerini değerlendirmek için 4 bölümden oluşan 41 soruluk bir anket uygulanmıştır. Sonuçlar, SG tabanlı eğitimin geleneksel eğitim yöntemlerine kıyasla %95,7 oranında daha etkili olduğunu, çalışanların, iş güvenliği konusunda kendilerini %88,9 oranında daha bilinçli hissettiklerini ve %95,6 oranında sanal gerçeklik teknolojisinin iş güvenliği eğitim kalitesini artırabileceğini göstermektedir. Sonuç olarak, inşaat sektöründe SG tabanlı iş güvenliği eğitiminin kullanılabilir olduğu ve geleneksel eğitim yöntemlerine kıyasla daha ilgi çekici, verimli, etkili ve gerçeği yansıttığı düşüncesi görülmektedir.

Abstract:
In the construction industry, occupational health and safety (OHS) training is one of the most effective methods to increase the awareness of employees in order to reduce occupational accidents. This study aims to enable employees in the construction sector to observe and experience potential occupational accidents in a virtual environment, to provide the necessary occupational safety training to prevent occupational accidents in a virtual environment, and to evaluate the usability of Virtual Reality (VR)-based occupational safety training in the construction industry through field study and survey. In this context, a housing project that will start in Izmir was selected as a field study. The project was modeled in three dimensions (3D) with Autocad, Revit, Navisworks and Lumion software. Specific hazards and risks related to the project were identified, and a VR-based safety training model including 9 different training modules with accident scenarios was developed. 46 workers participated in the training, and a survey consisting of 4 parts and 41 questions was administered to evaluate their VR-based training experiences. The results indicate that VR-based training is 95.7% more effective compared to traditional training methods, with workers feeling 88.9% more conscious about occupational safety and suggesting that VR technology can enhance safety training quality by 95.6%. In conclusion, VR-based safety training is feasible in the construction industry and is perceived to be more engaging, efficient, effective, and reflective of reality compared to traditional training methods.