Unilateral vestibüler yetmezlikte vestibüler rehabilitasyon ve vestibüler elektriksel stimülasyonun etkinliği
Effectiveness of vestibular rehabilitation and vestibular electrical stimulating in unilateral vestibular failure
Yazar: BÜŞRA YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. HASAN KEREM ALPTEKİN
Bahçeşehir Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Elektrikle uyarma = Electric stimulation ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Tedavi = Treatment ; Vestibül = Vestibule ; Vestibüler hastalıklar = Vestibular diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı unilateral vestibüler yetmezlik tanısı alan hasta bireylerde vestibüler egzersizleri içeren vestibüler rehabilitasyon uygulamaları ile vestibüler elektriksel stimülasyonun beraber etkinliklerini görmek ve etkinliklerinin karşılaştırılmalarının incelenmesini hedeflemekteyiz.

Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada 20-60 yaş aralığındaki en az 6 aydır unilateral vestibüler yetmezlik gösteren, kalorik testte en az yüzde 25 güçsüzlük saptanan semptomatik 23 hasta dahil edildi. Randomize edilen gruplardan, Sham-VES+VR grubu; vestibüler elektriksel stimülasyonu sham (plasebo) etkisi ve vestibüler rehabilitasyon, VES+VR grubu; vestibüler rehabilitasyon ve vestibüler elektriksel stimülasyon, VR grubu; vestibüler rehabilitasyon uygulamalarını kapsamıştır. VR ve VES+VR grubuna 8, Sham-VES+VR 7 kişi dahil edildi. Bütün gruplara vestibüler rehabilitasyon metodunda vestibüler egzersizler; günde 3 kez 10 tekrarlı yapılması şartıyla yazılı halde ev egzersizi olarak verildi. 15 günde bir hastalar seanslara çağırılarak egzersizleri değiştirildi. Vestibüler rehabilitasyon süreci toplamda 4 seans 8 hafta sürdü. Vestibüler elektriksel stimülasyonu metodunda ise TENS cihazı kullanıldı. Her bir stimülasyon yarım saat olacak şekilde günde 2 ve haftada 3 kez tekrarlanarak toplamda 12 seans sürdü. Vestibüler elektriksel stimülasyon sham (plasebo) uygulamasında sadece farklı olarak hastaya akım verilmedi. Bütün gruplar tedavi öncesi ve sonrasında değerlendirmeye alındı. Tandem, semitandem, romberg, tek ayak üzerinde durma (sert ve yumuşak zemin), Duyusal Etkileşim ve Dengenin Modifiye Klinik Testi (M-CTSIB), 8 çizme testleri denge durumu ve Görsel Analog Skala (VAS) baş dönmesinin varlığını ve şiddetini değerlendirmek için uygulandı. Yüzükoyun pivot ve unterberger testi vestibüler fonksiyon bozukluk değerlendirmesinde ve görme keskinliği belirlemek için dinamik görme keskinliği testi kullanıldı. Baş dönmesi ve yaşam kalitesi değerlendirmek üzere kullanılan Baş Dönmesi Engellik Envanteri (DHI) uygulandı.

Bulgular: Unilateral vestibüler yetmezlik tanısı almış hastaların hareketle ortaya çıkan baş dönmesi durumları, yürürken rahatsız olma nedenlerinin, baş dönmesine eşlik eden şikâyet, karanlıkta yürüyebilme, yükseklikten rahatsız olma, düşme korkusu, yaptıkları hareketler sonucu baş dönmelerinin artma ve azalma durumlarının uygulanan tedaviler sonrasında iyileşme gösterdiği saptanmıştır. Yüzükoyun pivot testi, 8 çizme testi ve unterberger testi uygulanan tedaviler sonrasında iyileşme gösterdiği saptanmıştır. Hastaların Sham-VES+VR, VES+VR ve VR gruplarına göre VAS skorlarının, baş dönmesi olmadan yürüme sürelerinin, semitandem ve tandem testi gözler açık ve kapalı sürelerinin, modifiye-CTSIB testi gözler açık ve kapalı normal ve yumuşak zemin sürelerinin, tek ayak üzerinde durma testi sert zemin sağ ayak gözler açık, gözler kapalı ve sol ayak gözler açık sürelerinin, yumuşak zemin sağ ayak gözler açık ve gözler kapalı, yumuşak zemin sol ayak gözler açık sürelerinin arasında anlamlı bir fark olmadığı (p>0,05), sert zemin sol ayak gözler kapalı, yumuşak zemin sol ayak gözler kapalı sürelerinin ve Baş Dönmesi Engellilik Envanteri (DHI) skorlarının arasında anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır (p<0,01; p<0,05). 

Sonuç: Bu çalışmada unilateral vestibüler yetmezlik tanılı hastalarda uygulanan vestibüler rehabilitasyon ve vestibüler elektriksel stimülasyon yöntemlerinin baş dönmesi şiddeti, yaşam kalitesi ve romberg testi hariç diğer tüm denge parametrelerinden tedavi sonrası iyileşme sağlanmıştır. Vestibüler elektriksel stimülasyonun vestibüler rehabilitasyona olumlu katkı sağladığı ayrıca baş dönmesi, yaşam kalitesi ve denge parametrelerinden tek ayak üzerinde durma testi sert zemin ve yumuşak zemin sol ayak gözler kapalı olacak şekilde durma sürelerinin iyileşmesinde üstün olduğu saptanmıştır.


Anahtar Kelimeler: Unilateral Vestibüler Yetmezlik, Vestibüler Elektriksel Stimülasyon, Servikal Stimülasyon, Vestibüler Rehabilitasyon.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to see the effectiveness of vestibular rehabilitation applications including vestibular exercises and vestibular electrical stimulation in patients diagnosed with unilateral vestibular insufficiency and to examine the comparison of their effectiveness.

Method: In this study, 23 symptomatic patients aged 20-60 years who had unilateral vestibular insufficiency for at least 6 months and who had at least 25 percent weakness in caloric test were included. Of the randomized groups, the Sham-VES+VR; sham (placebo) effect on vestibular electrical stimulation and vestibular rehabilitation, VES+VR group; vestibular rehabilitation and vestibular electrical stimulation, VR group; vestibular rehabilitation applications. Eight people were included in the VR and VES+VR groups, and 7 people in the Sham-VES+VR group. Vestibular exercises in the vestibular rehabilitation method for all groups; It was given as a home exercise in written form, provided that it was done 3 times a day with 10 repetitions. Patients were invited to the sessions every 15 days and their exercises were changed. The vestibular rehabilitation process lasted 4 sessions and 8 weeks in total. In the vestibular electrical stimulation method, TENS device was used. Each stimulation was repeated for half an hour, 2 times a day and 3 times a week, for a total of 12 sessions. Only in the vestibular electrical stimulation sham (placebo) application, the patient was not given current. All groups were evaluated before and after treatment. Tandem, semitandem, romberg, standing on one leg (hard and soft ground), Modified Clinical Test of Sensory Interaction and Balance (M-CTSIB), 8-drawing tests were applied to evaluate the presence and severity of balance status and Visual Analog Scale (VAS) vertigo. Prone pivot and Unterberger tests were used to evaluate vestibular dysfunction and dynamic visual acuity test was used to determine visual acuity. The Dizziness Handicap Inventory (DHI), which is used to evaluate dizziness and quality of life, was applied.

Results: It has been determined that patients diagnosed with unilateral vestibular insufficiency show improvement in vertigo caused by movement, the causes of discomfort while walking, complaints accompanying vertigo, being able to walk in the dark, discomfort from heights, fear of falling, and increased and decreased vertigo as a result of their movements. It was determined that the prone pivot test, the 8-scratch test and the Unterberger test showed improvement after the treatments. According to the Sham-VES+VR, VES+VR and VR groups of the patients, VAS scores, walking times without dizziness, semitandem and tandem test eyes open and closed times, modified-CTSIB test normal and soft ground times with eyes open and closed, standing on one leg test It was found that there was no significant difference between the durations of hard ground right foot eyes open, eyes closed and left foot eyes open, soft ground right foot eyes open and eyes closed, soft ground left foot eyes open times (p>0.05). There was a significant difference between the eyes closed, soft ground left foot eyes closed time and the Dizziness Handicap Inventory (DHI) scores (p<0.01; p<0.05).

Conclusion: In this study, vestibular rehabilitation and vestibular electrical stimulation methods applied in patients with unilateral vestibular insufficiency showed improvement after treatment in all balance parameters except dizziness severity, quality of life and romberg test. It has been determined that vestibular electrical stimulation contributes positively to vestibular rehabilitation, and it is superior in the recovery of vertigo, quality of life and balance parameters in the one-leg standing test with hard ground and soft ground left foot with eyes closed.


Keywords: Unilateral Vestibular İnsufficiency, Vestibular Electrical Stimulation, Cervical Stimulation, Vestibular Rehabilitation.