Sahipli kedi ve köpeklerde dışkı bakısı ile saptanan helmintler: zoonotik risk farkındalığının değerlendirilmesi
Helminths detected by stool examination in owned cats and dogs: Evaluation of zoonotic risk awareness
Yazar: FAZİLET YILDIZ
Danışman: PROF. DR. SEMİH ÖGE
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Parazitoloji = Parasitology
Dizin: Dışkı = Feces ; Helmintler = Helminths ; Kediler = Cats ; Köpekler = Dogs ; Parazitler = Parasites ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; Zoonoz = Zoonoses

Özet:
Bu çalışmada sahipli kedi/köpeklerde dışkıda intestinal helmint prevalansının tespiti, zoonoz hastalıklara ilişkin bilgi düzeylerinin ölçülmesi, kedi/köpeklerinin beslenme, paraziter tedavi ve bakım koşullarının belirlenmesi ve ayrıca veteriner hekimlerin koruyucu hekimlik rollerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Ankara ilinde; hem kedi/köpek sağlığına yönelik hizmet veren veteriner klinik sayısı hem de sahipli köpek ve kedi sayısı yüksek olan farklı konumda yedi ilçe seçildi. Sahipli kedi ve köpeklerdeki intestinal helmint prevelansının tespiti için, 304 evcil hayvanın (151 köpek ve 153 kedi) dışkı örnekleri toplanmış ve toplanan dışkılar formol-etil asetat çöktürme tekniği ve Baerman-Wetzel yöntemi ile değerlendirilmiştir. Çalışmada ayrıca kedi/köpek sahiplerinin ve veteriner hekimlerin görüşleri de anket aracılığıyla değerlendirildi.
Formol-etil asetat çöktürme tekniği ile 1 köpekte Toxocara canis, 1 kedide Toxocara cati, 1 kedide Ancylostoma tubaeforme, 1 kedide Joyeuxiella pasqualei ve 1 köpekte Trichuris vulpis teşhis edildi. Baerman-Wetzel yöntemi ile yapılan incelemeler neticesinde tüm hayvanlarda negatif sonuç elde edildi. Evcil hayvanlardaki parazitlerin insan sağlığı için riskli olduğunu düşünenlerin oranı köpek sahiplerinde %81,9 iken, kedi sahiplerinde %97,1 idi (p=0,001). Açık ve toprak alanlar için köpek sahipleri %73,9 oranında her zaman dışkıyı topladıklarını ifade ederken, kedi sahiplerinin tamamı daima dışkıyı topladıklarını belirtmişlerdir. Parazit tedavisi uygulanma sıklığı %96,7 olarak saptandı. En yaygın ilaç kullanım sıklığının %65,1 ile üç ayda bir olduğu gözlenirken, tedavilerin köpeklerde kedilere göre daha sık uygulandığı görüldü (p=0,033). 
Çalışmamız sonucunda hayvanların sadece %1,6'sında intestinal helmint saptandı. Evcil hayvan sahipleri, hayvanlarına veteriner hekimlerin de önerisiyle belirtilen aralıklarda ve doğru profilaksiyi uygulayarak, halka açık alanlardan dışkı toplayarak halk sağlığının ve hayvan sağlığının korunmasında aktif bir rol üstlenmelidirler.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the prevalence of intestinal helminth in stool in ownership cat/dog, to measure the knowledge levels related to zoonotic diseases, to determine the nutritional, parasitic treatment and care conditions of cat/dog, and also to evaluate the role of veterinary veterinarians in preventive medicine.
In the province of Ankara; Seven districts were selected in different locations with a high number of veterinary clinics serving cat/dog health and a high number of owners and cats. For the determination of the intestinal helminth prevalence in owner cats and dogs, stool samples of 304 pets (151 dogs and 153 cats) were collected and were evaluated by formol-ethyl acetate precipitation technique and Baerman-Wetzel method. In addition, the opinions of cat/dog owners and veterinarians were evaluated through the questionnaire.
Toxocara canis in 1 dog, Toxocara cati in 1 cat, Ancylostoma tubaeforme in 1 cat, Joyeuxiella pasqualei in 1 cat and Trichuris vulpis was diagnosed in 1 dog with the formol-ethyl acetate precipitation technique. As a result of the examinations with the Baerman-Wetzel method, a negative result was obtained in all animals. The rate of those who think that parasites in pets are risky for human health was 81,9% in dog owners and 97,1% in cat owners (p = 0.001). 73,9% of dog owners stated that they always collect their pet's feces for outdoor and land areas, while all of the cat owners stated that they always collect feces. The frequency of parasite therapy was 96,7%. The most common drug use frequency was observed to be every three months with 65,1%, while the treatments were seen to be applied more frequently in dogs than cats (p = 0.033).
As a result of our study, intestinal helminth was detected in only 1,6% of the animals. Pet owners should take an active role in protecting public health and animal health by applying the correct prophylaxis to their animals at the intervals indicated by the advice of veterinarians and collecting feces from public areas.