İsmet İnönü'nün İzmir ziyaretleri
İsmet İnönü's visits to Izmir
Yazar: BURAK KARMAN
Danışman: DOÇ. DR. FEVZİ ÇAKMAK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution

Özet:
Cumhuriyetin ilk başbakanı ve ikinci cumhurbaşkanı olan İsmet İnönü'nün, İzmir'e yaptığı
ziyaretleri konu edindiğimiz bu çalışmada, kendisinin 1922 itibariyle İzmir'deki ilk ziyareti ile 
birlikte son ziyareti olan 1966 yılı arasında yaşananları detaylı bir şekilde ele aldık. Başbakan 
bulunduğu 1923-1937 yılları arasında (beş aylık ara dışında) genç cumhuriyetin kalkınması yolunda 
atılan adımlara öncülük eden İnönü, çıktığı yurt gezilerinde atılan adımların meyvelerini görmüş ve 
hep daha fazlasının olması gerektiğini üreticiye bildirerek dinamik bir yapı sağlamaya çalışmıştı. 
İnönü, tarımsal üretime müsait topraklara sahip olan Ege Bölgesine de başbakanlığının ilk 
yıllarında çok sık ziyaretler gerçekleştirmişti. Bu ziyaretlerin sadece ekonomik sebeplerden dolayı 
değil, dönemin getirdiği farklı zorunluluklardan dolayı da yapıldığını görmekteyiz. Örneğin 1926 
yılının haziran ayında yeni ayrıldığı İzmir'e, Atatürk'e suikast girişimi sonrası tekrar gelmek 
durumunda kalmıştı. 1932 yılında yapımı tamamlanan Gazi Heykelini açmaya gelmiş, 1934 yılında da 
İran Şahı Rıza Pehlevi'nin Atatürk ile yaptığı İzmir ziyaretine eşlik etmişti. Cumhuriyetin ikinci 
cumhurbaşkanı olduktan kısa bir süre sonra İkinci Dünya Savaşı başlamış ve savaş yılları Türkiye 
için her açıdan sıkıntılı geçmişti. İsmet İnönü, bu sıkıntılı süreci sorumluluk sahibi bir devlet 
adamı ciddiyetiyle iyi bir şekilde idare etmiş, tüm olumsuzluklara ve risklere rağmen ülkeyi 
savaşın dışında bırakmayı başarmıştı. Savaş boyunca halka moral vermek maksadıyla ziyaretlerini 
gerçekleştirmiş ve İzmir'e dört defa gelmişti. Savaşın halk üzerindeki ekonomik etkileri, 1950'de 
İnönü'nün cumhurbaşkanlığını sona erdirmiş ve on yıl sürecek ana muhalefet liderliğini başlatmıştı. 
Bu on yıllık dönemde İzmir'e üç defa gelen İnönü, 1960 Darbesi sonrası üç hükümet kurmuş ve 1965'te 
hükümeti Adalet Partisi'ne kaptırmıştı. İsmet İnönü, 1966'da CHP İl Kongresi'ne katılmış ve bu onun 
İzmir'e son gelişi olmuştu. Doğduğu topraklara her fırsatta gelmeye çalışmış, uzun süreli yaptığı 
ziyaretlerde de mahalle mahalle dolaşmış ve halkla iç içe olmaktan hiçbir zaman kaçınmamıştı.

Abstract:
Republic, to İzmir, we have examined in detail what happened between his first visit to İzmir in 1922 and his last visit in 1966. İnönü, who pioneered the steps taken for the development of the young republic between 1923 and 1937 (except for a five-month break) when he was prime minister, saw the fruits of the steps taken during his travels abroad and tried to provide a dynamic structure by informing the producers that there should always be more. İnönü made frequent visits to the Aegean Region, which had lands suitable for agricultural production, in the early years of his premiership. We observe that these visits were made not only for economic reasons, but also due to different necessities of the period. For example, he had to come back to Izmir, which he had just left in June 1926, after the assassination attempt on Atatürk. In 1932, he came to inaugurate the Gazi Statue, the construction of which was completed, and in 1934, he accompanied the visit of Reza Pahlavi, the Shah of Iran, to İzmir with Atatürk. Shortly after he became the second president of the Republic, the Second World War started and the war years were troublesome for Turkey in every respect. İsmet İnönü managed this troubled period with the seriousness of a responsible statesman and managed to keep the country out of the war despite all the negativities and risks. Throughout the war, İnönü visited Izmir four times in order to boost public morale. The economic effects of the war on the people brought İnönü's presidency to an end in 1950 and started his ten-year term as the main opposition leader. İnönü, who came to İzmir three times in this ten-year period, formed three governments after the 1960 coup d'état and lost the government to the Justice Party in 1965. İsmet İnönü attended the CHP Provincial Congress in 1966 and this was his last visit to İzmir. He tried to visit the land of his birth at every opportunity, and during his long visits, he went from neighbourhood to neighbourhood and never avoided being in touch with the people.