Ehliyet kavramının İslam ve Modern Hukuktaki mukayesesi
The comparison of ability in Islamic and Modern Law
Yazar: UFUK GÜRMEN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA YILDIRIM
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Dirayet = Comprehension ; Ehliyet = Capacity ; Karşılaştırmalı hukuk = Comparative law ; Kıyas = Comparison ; Modern hukuk = Modern law ; İslam hukuku = Islamic law

Özet:
Ehliyet kavramı hukuki bir terimdir. Bu kelimeyi biz kaynaklardaaraştırdığımız zaman çeşitli tariflerini görmekteyiz. Genel manada ehliyetkişinin dini hukuki hükümlere muhatap olmaya elverişliliği anlamınagelmektedir. Ehliyet sözlükte ?yetki, elverişlilik, liyakat, yeterlilik.'' gibianlamlara gelir. Bir iş için uygun olma, kifayet sahibi, yeterli ve layık olmamanalarına gelmektedir. İnsan sosyal bir varlıktır ve insanlar her yöndensürekli münasebet halindedir. İnsanların münasebetleri esnasındaki işlemleringeçerliliği her iki tarafın ehliyetine, o işlem için yeterli olup olmamasınabağlıdır.İslam Hukukunda ise `'ehliyet kanun koyucunun şahısta takdir ettiği veonu bir hukuki hitaba muhatap olmaya salih hale getiren vasıftır.''Bir başkadeyişle şari'in bir kişide takdir ettiği onu din ve hukukun muhatabı olmayauygun bir kişi haline getiren vasıflardır.Ehliyet konusu genel manada hukuk açısından ele alınmaktadır. Amakonu insan olduğundan İslam Hukuku açısından incelendiğinde ibadetlerkonusu da insanları ilgilendirdiği için bu açıdan da inceleme konusuolmaktadır. Çünkü insanların bir taraftan Allah'la diğer taraftan diğerinsanlarla münasebet halindedir. Bu münasebetler esnasında insanlar herzaman olumlu davranamayabilir ve bundan dolayı bazı problemler ortayaçıkabilir. Bu problemlerden dolayı taraflardan birine ceza vermek gerekebilir.vKişilere yapmış olduğu bu hatadan dolayı ona ceza verilip verilmeyeceği de yineo kişinin ehliyetine bağlıdır.Tezimizin konusu olan ehliyet kavramını kısaca özetlemeye çalıştık. Özettede belirttiğimiz gibi Kişinin şahıs olarak varlığının yanında bazı ehliyetlere desahip olması gerekmektedir. Tabi bununla beraber bazen sadece onun varlığı,hayatta olması hatta anne karnında bile olması yeterli olmaktadır. Özetleehliyet cenin döneminden itibaren gençlik döneminde, orta yaş ve yaşlılıkdönemindeki insanın haklarını, bu haklara sahip olma yetilerini inceler.Anahtar kelimler: İslam, Hukuk, Modern

Abstract:
Ability concept is a juristical term. We find various descriptions wheninvestigate sources. In general meaning, ability means that practicableness todeal religious juristical provisions. In dictionary ability means such as`authorization, practicableness, qualification, adequacy?. It means that beappropriate for any work, have a sufficiency, be adequate and to deserve. Thehuman are a social creature and relationships between people are in acontinuously state from all directions. Validity of the process during the relationdepends on whether sufficient and ability of both sides.In islamic law `the ability is a feature which is align a person withapproved by legislator and be suitable for meet a juristical discourse?. In otherwords it is a feature which is align a person with approved by religiouslegislator and be suitable for meet religious and juristical discourses.But in genarally ability issue is discuss in term of law. By reason of issueabout human when examined in terms of Islamic Law, the acts of worship is anobject for study. Because people are sustain in a relationship with Allah and onthe other hand other people. People can not be positive during this relationshipand can be appear some problems for this. By reason of these problems it can benecessary to give penalties by one of the parties. By the reason of this erroragains whether punish depends on the person?s ability.viiWe tried to summarize briefly the concept of ability which is the subjectof our thesis. As mentioned in the summary the person is required to have someabilities beside person's individual existence. Of course however, sometimes hispresence, even in life or just even in the womb is enough. The ability examinesthat the human rights and the ability to have these rights from fetal period,during youth, middle and old age.Key Words: Islam, Law, Modern.