Bir proton pompası inhibitörü olan pantoprazolün ince barsak paneth hücreleri üzerine etkisi
The effect on the paneth cells of pantoprazole is a proton pump inhibitor
Yazar: ORHAN ÖZATİK
Danışman: PROF. DR. FİRDEVS GÜRER
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Morfoloji = Morphology

Özet:
Gastro intestinal sistem rahatsızlıkları içinde önemli bir yer tutan, mide ile ilgili hastalıkların tedavisinde, midedeki paryetal hücrelerden salgılanan asitlerin ortaya çıkardığı patolojik sorunların ortadan kaldırılması için çeşitli ilaçlar kullanılmaktadır. Bunlardan günümüzde kullanımı en yaygın olanları, proton pompası inhibitörleridir. Bu ilaçlatın midedeki pariyetal hücreler üzerine oldukça spesifik olduğu ve diğer dokulardaki proton pompaları üzerine etkilerinin olmadığı ileri sürülmektedir. Ancak bildirilen yan etkileri, diğer sistemler üzerine de etkili olabileceği düşüncesini doğurmaktadır. Daha önce yapılan çalışmalar genellikle proton pompası inhibitörlerinin mide üzerine olan etkilerini araştırmak amacıyla planlanmıştır. Diğer sistemler üzerine olabilecek etkileri yeterince araştınlmamıştır. Özellikle yoğun bakım şartlarında tedavi edilen hastalarda kullanılması ile ortaya çıkan çok önemli komplikasyonlarm bulunduğu rapor edilmiştir. Bu etkisinin mide pH sının yükselmesine sekonder gelişen bakteri kolonizasyonunda artmaya bağlı olabileceği öne sürülmüştür. Ancak bu komplikasyonların mukozal immün sistemde olabilecek bir defekt veya yetmezlik sonucu olabileceğine dair yapılmış herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Bu nedenle çalışmamızda, mukozal immün sistemin komponentlerinden biri olan paneth hücreleri üzerine, proton pompası inhibitörlerinin olası etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda oluşturulan planlamada, 42 adet Wistar Albino sıçan, altı ayrı gruba ayrılarak; ayrı gruplarda Ha reseptör blokeri, proton pompası inhibitörü uygulandı. Ayrıca bu gruplardan her birinde, antibiyotik verilmesi ile; ortamda bakterilerin bulunması ve paneth hücrelerinden antimikrobiyal madde salınımı arasında ilişkinin ortaya konması planlandı. H2 reseptör blokeri grubu ise, yoğun bakımda yatan hastalarda kullanımı sonucunda sepsise bağlı ölüm insidansında etkisinin bulunmaması ve ortam asiditesini bazik hale getirmesi nedeni ile ve proton pompası inhibitörleri ile karşılaştırma amacıyla seçildi. Deney gruplarından Grup üç de Proton pompası inhibitörlerinden olan pantoprazol kullanıldı. Kontrol amaçlı olarak Grup iki ve Grup yedi de ise H2 reseptör blokeri ile çalışıldı. Işık mikroskop ile yapılan histolojik incelemeler sonucunda, pantoprazolün ince barsak paneth hücreleri üzerine etkili olduğu ve böylece mukozal immün sistemin bir komponenti olan antibiyotik peptitlerin degranülasyonunu engellediği saptandı. Mukozal direnci düşürecek bu etkinin, yakın konumlu enteroendokrin hücreler, mast hücreleri ve ileum lamina propriyası lökositlerini de dolaylı veya doğrudan etkilemesinin söz konusu olduğunu gösteren bulgulara göre; genel yaygın bilgiye karşın, pantoprazolün mide pariyetal hücreleridışındaki proton pompası içeren hücreleri de etkiyebileceği düşünüldü. Paneth hücrelerinde gözlenen etkinin, gerek barsak ve diğer mukozal savunma sistemlerine olası etkilerinin gerekse sistemik etkilerinin incelenebilmesi yolunda ileri çalışmalara öncülük edebileceği öngörüldü. Anahtar kelimeler: Pantoprazol, Mukozal immünite, Paneth hücreleri, Globttl lökositler, ECL hücreler.

Abstract:
Several drugs have been used for eradication of the pathologic problems emerged by ascites secreted from parietal cells in the stomach, for the treatment of the diseas with the stomach origin that importance among the gastrointestinal system diseases. Proton pump inhibitors are extensively used today. It is propounded that those medicines are rather spesific on the parietal cells in the stomach and no effect on proton pumps in the another tissues. But reported side effects may be effected on the other systems. The previous studies have been generally planned for the aim of investigating the effect on the stomach of proton pump inhibitors. The effects haven't sufficiently investigated will be able to on the other systems. But it was reported that very important complications emerged using especially in the patients treated on the condition of intensive care also. It was uttered that those effect will be able to based on increasing of the stomach pH in the bacteria colonisation that is formed as seconder might be able to increase. But hadn't been any studies whether this complication in the mucosal immun system or the result of any defect or deficiency. For that reason in our study it is aimed that investigating the possible effects of proton pump inhibitors on the paneth cells that is one of them the components of mucosal immun system. On the planning of with this aim, 42 wistar albino rats were grouped by six different H2 receptor blocker, proton pump inhibitor, was applied. In addition to every one of these groups, by giving antibiotic, it was planned precence the bacteries in the region and emerged related between from paneth cells antimicrobial peptides item released. The group of H2 receptor blocker was choosen to compare with proton pump inhibitor to make the region ascidite basic and no effect on mortality incidence. Pantoprazole was used in the group three among the study groups, H2 receptor blocker was studied in group two and seven to control. The results of the histologic investigetings accomplished with light microscope determined that pantoprazole is affective on the small intestine paneth cells and hamperedantibiotic peptides degranulation that a component of mucosal immune system. It will decrease mucosal resistance of this effect, enteroendocrine cells with close side, mast cells and leucocytes of ileum lamina propria, also driect and indirect are afected, according to this findings; contrast to general knwledge, it is thought that pantoprazole will be able to effect the cells included proton pump that out side of the stomach pariethal cells. It is thought that the effect observed in the paneth cells, both intestine and in the other mucosal defence systems and the investigation the systemic effects will be able to advance. Key Words: Pantoprazole, Mucosal Immunity, Paneth Cells, Globule Leucocytes, ECL cell