Doğal ışığın ergen depresyonu üzerindeki etkileri
Effects of natural light on adolescent depression
Yazar: BUSE IŞIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KENAN EREN ŞANSAL
Bahçeşehir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mekan Tasarımı Ana Bilim Dalı / İç Mekan Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
18. Yüzyıl'ın ilk yarısında Sanayi Devrimi sonucunda insanlar yerleşik şehir yaşama geçmişlerdir. Bu durum, insanları doğal çevre olan dış mekândan yapay çevre olan iç mekânlara yönlendirmiştir. 19. Yüzyıl itibariyle pek çok insan iç mekânlarda yaşamaya ve çalışmaya başlamışlardır. Gelişen teknolojiyle elektrik enerjisi kullanılmaya başlanmıştır. Yapay ışık insan hayatının ayrılmaz bir parçası haline gelmiş olsa da literatürde insanların doğal ışığı yapay ışığa kıyasla daha çok tercih ettiği ama gün içerisinde çok az süre boyunca doğal ışığa maruz kaldığı belirtilmektedir. İnsanların doğal ışığa karşı olan bu tercihi evrimsel süreçlerinde doğa ile kurdukları bağ ve bu bağla ilgili Biyofili Hipotezi ile açıklanabilir. Biyofili Hipotezi, insanların doğa ve doğal öğe barındıran çevrelerde yaşamayı tercih ettiğini; çünkü insanların doğal çevrelerde evrim geçirdiğini, dolayısıyla doğal çevrelere genetik yatkınlığı olduğunu belirtmektedir. Literatürde bulunan çalışmalarda, insanların doğa ve doğal öğeler barındıran çevrelerle etkileşimlerinin fiziksel ve psikolojik sağlıkları üzerinde olumlu etkilerinin olduğu tespit edilmiştir. Bahsi geçen tespitler, Stresten Kurtulma Teorisi' nin önerilmesini sağlamış ve bu teoriyi desteklemiştir. Stresten Kurtulma Teorisi, doğanın insanlar üzerinde iyileştirici etkilerinin olduğunu ve doğal çevrelere maruz kalındığında insanların fizyolojik streslerinin azalmasıyla, duygu durumlarında onarıcı bir etki sağladığı üzerine oluşturulmuş bir teoridir. Günümüzde insanlar iç mekânlarda yaşıyorken doğal ışığı tercih etmelerine rağmen az süre boyunca doğal ışığa maruz kalmaları doğal çevreyle olan bağlarını önemli ölçüde azaltmıştır. Bu durumun insan sağlığı üzerinde olumsuzluklara sebebiyet verebileceği ve dolayısıyla duygu durum üzerinde olumsuz etkileri olabileceği yapılan amprik çalışmalarca kanıtlanmıştır. 
Ergenlik çocukluktan yetişkinliğe geçiş dönemidir. Ergenlerin bu dönemde yaşadıkları başlıca problem ergenlik depresyonudur. Ergenlik depresyonu tedavi edilmediği takdirde ergenin sosyal, akademik ve ailesel hayatında sorun oluşturmasının yanı sıra intiharla da sonuçlandığı bilinmektedir. Ergene uygulanacak tedaviyle, ergenin depresyon seviyesi aza indirgenebileceği ve ergenin intihar etme düşüncesinden vazgeçmesine  yardımcı olabileceği, ayrıca bu tedaviyle ergen depresyonu seviyesinin düşmesiyle, sınav kaygılarının da azalacağı ve ergenin akademik başarılarının artacağı düşünülmektedir. Literatürdeki çalışmalar ergenlik depresyonuna mevcut tedavi yöntemlerin yetersiz kaldığını belirtmektedir. Bu nedenle mevcut tedavi yöntemlerine yardımcı yöntemlerinin bulunması ergenlerin sağlığı için oldukça önemlidir. 
İnsanlar doğa ve doğal öğenin bir parçası olan doğal ışığa düşük seviyelerde maruz kaldıkları zaman sağlıklarında olumsuzluklar görülüyorsa, maruz kalınan doğal ışık miktarının artmasıyla da duygu durumlarında iyileşmelerin görüleceği çıkarımını yapmak mümkündür. Bu çıkarımı doğrulayan araştırmalar, ağırlı olarak yetişkinler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular,  yetişkinlerin gün içerisinde maruz kaldıkları doğal ışık miktarlarının artmasıyla duygu durum bozukluklarının giderilebilir olduğunu, yetişkinlerin daha iyi ve mutlu hissettiğini göstermektedir. Yetişkinler için elde edilen bu araştırma sonuçları, ergenler için de benzer sonuçlar elde edileceğini düşündürmektedir. Bu nedenle tez kapsamında gerçekleştirilmiş olan çalışmada, doğal ışığın ergen depresyonu etkilerine odaklanılarak, ergen depresyonu sonucu oluşan duygu durum bozukluklarının giderilmesinde kullanılmakta, mevcut tedavi yöntemlerini desteklemek amacıyla doğal ışığın olası etkisi değerlendirilmiştir. Ayrıca tez kapsamında ergenlik depresyonu sonucu ergenlerde oluşan sınav kaygı durumu ve kaygıya bağlı akademik başarın düşme durumu da incelenmektedir. 
Bu amaçla 1 Mayıs 2019 – 25 Mayıs 2019 tarihleri arasında TED Antalya Kolejinde 5 ayrı şubede okuyan LGS sınavına hazırlanan 8. Sınıf öğrencilerinin depresyon seviyelerine, sınav kaygı durumlarına ve akademik başarılarına doğal ışığın etkileri incelenmiştir. Çalışmaya katılan 88 tane 13,94±0,23' yaş ortalamasına sahip 8. Sınıf öğrencilerinin yüzde 40,1'i kız öğrencilerden oluşmuştur. Öğrencilerin demografik bilgilerin tespit edilebilmesi için kişisel bilgi formu,depresyon seviyelerini değerlendirmek için Çocuklar için Depresyon Ölçeği'nin (Kovacs 1980) Türkçe uyarlaması (Öy, 1991), kaygı durumlarının değerlendirmek için Sınav Kaygı Ölçeği'nin (Spielberge vd., 1972) Türkçe uyarlaması (Öner vd., 1990) kullanılmıştır. Öğrencilerin akademik başarılarının tespiti ise deneme sınavları ile yapılmıştır. Çalışmada öncellikle öğrencilerin eğitim gördükleri dersliklerin, iç mekân aydınlık düzeyleri tespit edilerek gün içerisinde maruz kaldıkları doğal ışık miktarları belirlenmiştir. Böylelikle; düşük seviyelerde doğal ışığın ergen depresyonu üzerinde anlamlı bir etkisinin olup olmadığı irdelenmiştir. Daha sonrasında ise öğrencileri okulun bahçesine çıkartarak dış mekânda daha fazla miktarda doğal ışığa maruz bırakılması sağlanarak öğrencilerde bu etki anlamlı bir etki oluşturup oluşturmadığı anlaşılmaya çalışılmıştır.  
Çalışma bulgularından elde edilen sonuçlara göre öğrenciler bahçeye çıkartılmadan önce mevcut durumda iç mekân olarak sınıflarında maruz kaldıkları düşük seviyelerdeki doğal ışık miktarı öğrencilerin depresyon seviyesi, sınav kaygı durumu ve akademik başarısı arasında anlamlı bir fark oluşturmamıştır. Öğrencilerin okulun bahçesine çıkartılmasıyla maruz kaldıkları doğal ışık miktarının artması sonucunda ise anlamlı bir etki oluştuğu tespit edilmiştir. Çalışma sonunda öğrencilerin çalışma başlangıcına göre depresyon seviyeleri ve sınav kaygı durumları azalmış, akademik başarıları artmıştır. Elde edilen sonuçlar bir arada değerlendirildiğinde ergen depresyonu üzerinde doğal ışığın etkili olabileceği düşünülmektedir. Fakat kısıtlı sayıdaki vaka üzerinden kesin bir yargıya varılaması güçtür. Dolayısıyla ilerleyen çalışmalarla bu etki daha kontrolü bir şekilde yapılarak belirlenmesi gerekmektedir ve daha fazla örnek sayısıyla desteklenmesi literatüre bu konuda katkı sağlamak için oldukça önemli bir husustur.

Abstract:
As a result of the Industrial Revolution in the first half of the 18th century, people started to live in a settled city. This situation has directed people from the natural environment to the interior environment, which is an artificial environment. At the beginning of the 19th century, many people had started living and working in indoor areas. People started to use electricity as a source of power. Although artificial light has become an integral part of human life, it was stated in the literature that people prefer natural light more than artificial light, but people are exposed to it naturally for a short period of time during the day. This preference of humans towards natural light can be explained by their connection with nature during their evolutionary processes and the Biophilic Hypothesis is about this bond. The Biophilic Hypothesis states that people prefer to live in environments that contain natural elements because people evolve in natural environments and thus have a genetic predisposition to natural environments. The studies in the literature have determined that the interactions of people with the environment and natural environment have positive effects on their physical and psychological health. The aforementioned findings provided the recommendation of the Stress Relief Theory and supported this theory. Stress Relief Theory is a theory, which argues that nature has healing effects on people, and when they are exposed to natural environments, it reduces the physiological stress of people and provides a restorative effect on their emotional states. Although people prefer natural light while living indoors today, their exposure to natural light for a short period of time has significantly reduced their bond with the natural environment. It has been proven by empirical studies that this situation may cause negative effects on human health and thus may have negative effects on their mood. 
Adolescence is the transition period from childhood to adulthood. The main problem adolescents experience during this period is adolescent depression. If adolescent depression is not treated, it is known that it causes problems in the adolescent's social, academic and family life as well as suicide. With the treatment applied to the adolescent, it is thought that the depression level of the adolescent can be reduced and the adolescent can give up the idea of ​​suicide, and with this treatment, the level of adolescent depression will decrease, the exam anxiety will decrease and the academic success of the adolescent will increase. Studies in the literature indicate that existing treatment methods are not sufficient for adolescent depression. Therefore, available methods of treatment are needed to be found for the health of adolescents. It is possible to infer that when people are exposed to natural light, which is a part of nature and natural elements, at low levels, their health will be improved by increasing the amount of natural light exposure. Research confirming this inference has been carried out heavily on adults. The findings show that emotional disorders are correctable and an increasing the amount of natural light that adults are exposed to during the day causes them to feel better and happier. These research results for adults suggest that similar results will be obtained for adolescents. For this reason, the study carried out within the scope of this thesis, which focuses on the effects of natural light on adolescent depression, is used to eliminate mood disorders caused by adolescent depression, and the possible effect of natural light was evaluated to support current treatment methods. Besides, in the scope of the thesis, the exam anxiety situation and adolescent depression due to adolescent depression are analysed. 
For this purpose, TED Antalya College located, which has a mild Mediterranean climate in the Mediterranean Region, was prepared to look at the LGS exam results in 5 separate branches of Grade 8 students and the levels of depression of students to test anxiety state and academic success effects of natural light have been studied between May 1, 2019 and May 25, 2019. 40.1 percent of 8th-grade students participated in this study, whose average age is 13.94 ± 0.23, are female students. Personal information were gathered from students to determine demographic information, a Turkish version of the Depression Scale for Children (Kovacs 1980) to assess depression levels (Oy, 1991), a Turkish version of the Exam Anxiety Scale (Spielberge et al., 1972) to evaluate anxiety states (Oner et al., 1990) were administered. The determination of the academic achievement of the students was made through trial exams. In the study, firstly, the luminosity levels of the classrooms, where the students are trained, and the amount of natural light they are exposed to during the day were determined. To evaluate if the low levels of natural light have a significant effect on adolescent depression, it was examined. Later on, it was tried to be understood whether this effect had any meaningful effect by taking the students to the garden of the school and exposing them to more natural light outdoors. According to the results obtained from the study findings, the amount of natural light at low levels exposed in the classroom as an indoor space before the students were taken to the garden did not make any significant difference between the students' depression level, exam anxiety status, and academic success. As a result of the increase in the amount of natural light the students were exposed by being taken to the garden of the school, a significant effect was found. 
At the end of the study, the depression levels and exam anxiety states of the students decreased when it is compared to the beginning of the study and their academic success increased. When the results are evaluated together, it is thought that natural light may be effective in adolescent depression. However, it is difficult to make a definitive judgment on a limited number of cases. Therefore, this effect needs to be evaluated in a more controlled way with further studies, and its support with more sample numbers is an important issue to contribute to the literature in this regard.