Göçebeyi yorumlamak: Lois Beck'in Nomad eseri özelinde
Interpreting the nomad: An analysis of Lois Beck's Nomad book
Yazar: İSA ELBİNSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ZEREN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Genel Türk Tarihi Ana Bilim Dalı / Genel Türk Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Beck, Lois = Beck, Lois ; Göçebeler = Nomads ; Göçebelik = Nomadic life ; Kaşkay Türkleri = Kaşkay Turks ; Seyyahlar = Travellers ; Tarihçilik = Historiography ; Türk tarihi = Turkish history ; İran = Iran

Özet:
Tarih boyunca göçebeler seyyahların, sömürgecilerin, misyonerlerin ve akademisyenlerin eserlerinde tasvir edilmiştir. Ancak hem göçebelerle yerleşikler arasındaki çatışmalar hem de göçebelerin aykırı yaşam tarzları söz konusu eserlerde göçebe halkların yanlış yorumlanmasına yol açmıştır. Günümüzde ise göçebeler üzerine değerlendirme yapma ve yorumlama yetkisi sosyal bilimcilere tahsis edilmiştir. Fakat sosyal bilimcilerin de göçebelik olgusunu algılaması mezkûr eserlerdeki kadar yanıltıcı olabilmektedir. Bu nedenle bu çalışma göçebelik olgusunun kendisinden ziyade göçebelerin "ötekiler" tarafından nasıl algılandığı ve tasvir edildiğine odaklanmaktadır. Bu minvalde bu çalışmada Lois Beck'in İran'da Kaşkay Türklerinin bir boyu olan Kırmızı tiresi üzerine yapmış olduğu saha araştırması tahlil edilmektedir. Bunun yanında Lois Beck'in kızı Julia Huang'ın, Kırmızı tiresi hakkında yazdığı eseri bu tahlil için Beck'in eseri ile karşılaştırmalı bir çerçevede incelenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde Kaşkayların tarihî, içtimaî, siyasî ve iktisadî özellikleri hakkında bilgi verildi. Tezin ikinci bölümünde Beck'in Nomad adlı eseri özetlendi. Üçüncü bölümde ise "ötekileştirmenin" zaman içerisinde söylemsel bir pratik olarak akademik çalışmalara nasıl dahil olduğu analiz edilmeye çalışıldı. Tezin son bölümünde, Lois Beck'in "Nomad: A Year in the Life of a Qashqa'i Tribesman in Iran" ve Julia Huang'ın "Tribeswomen of Iran: Weaving Memories Among Qashqa'i Nomads" adlı eserlerindeki değerlendirmeler İran'ın içtimaî, siyasî ve tarihî konjonktürüne bağlı olarak değerlendirildi. Bununla birlikte bu bölümde Beck'in iddia ettiği gibi Kırmızı tiresi içerisinde bir liderlik mücadelesinin var olup olmadığı tartışıldı. Sonuç olarak bu tez, tarih boyunca göçebe halkların algılanışının ve yorumlanışının, göçebelik olgusunun kendisini incelemek kadar önemli olduğunu öne sürmektedir. Böylece söz konusu çalışma, göçebeliğin modern tarih yazımında nasıl tasvir edilip yorumlandığına dikkat çekerek sosyal bilim ve beşerî bilim alanlarına katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Kaşkay, Kırmızı, Göçebe, Göçebelik, İran

Abstract:
Throughout history, nomads have been portrayed in the works of travellers, colonialists, missionaries and academicians. However, both the conflict between nomads and settlers and their contradictory lifestyles led to a misinterpretation of the nomadic peoples in the aforementioned works. At present, works on the research and interpretation of nomads have been assigned to the field of social sciences. Yet, the social scientists' perception towards the phenomenon of nomadism seems to be as misleading as the authors mentioned above. Accordingly, this study purports that rather than focusing on the phenomenon of nomadism itself, it is necessary to question how nomadic people have been depicted and perceived by others. Therefore, in this thesis, Lois Beck's field research in Iran on the Qashqa'i Qermezi nomads has been analyzed as the source for this study. Moreover, the work of Julia Huang, Lois Beck's daughter, on the Qashqa'i Qermezi Nomads has been scrutinized as a comparative framework for this analysis. Hence, in the first chapter of this study information about the Qashqa'i people's historical, social, political and economic features has been taken into account. Likewise, In the second chapter, Beck's Nomad book has been summarized. In the third chapter, it has been presented an analysis of how otherization through time has turned into academic works as a discursive practice. In the last chapter, Lois Beck's "Nomads" and Julia Huang's "Tribeswomen of Iran: Weaving Memories Among Qashqa'i Nomads" books have been analyzed with regard to Iran's social, political and historical conjunctures. Moreover, in this section it has been investigated whether internal leadership dispute between members of the Qashqa'i Qermezi tribe existed like Beck had claimed. To conclude, this thesis proposes that the way that the nomadic peoples were perceived and interpreted through history is as important as the study of the phenomenon of nomadism itself. Therefore, this study aims to contribute to the field of social sciences and humanities a new perspective in order to comprehend how nomadism has been portrayed and interpreted in modern historiography.

Key words: Qashqa'i, Qermezi, Nomad, Nomadism, Iran