3 numaralı Tevziat Defteri transkripsiyonu ve değerlendirmesi (H.1209-1211
M.1795-1797) / Number 3 Tevziat Book transcription and evaluation
Yazar: ÖZGÜR BOSTANCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SUHA OĞUZ BAYTİMUR
Sinop Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: 18. yüzyıl = 18. century ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Tevzi Defterl = Tevzi Register ; Vergiler = Taxes

Özet:
Bu çalışmada, XVI. yüzyıldan itibaren kendini gösteren, XVIII. yüzyıla gelindiğinde de devam eden, siyasi olayların, taşraya olan etkisi incelenmiştir. XV. yüzyıldan itibaren dünyada varolan değişim sonucunda, Osmanlı Devleti'ndeki birçok kurumda bozulmalar görülmüştür. Bu bozulmalardan biri, hatta en önemlisi, kadim toprak sisteminde görülen bozulmadır. Devlet dediğimiz mekanizmanın, üzerine inşa edildiği ve "tımar" adı verilen bu sistemindeki bozulmalar, devletin yönetim gücünü de etkilemiştir. Merkezi otoritenin zayıflamasının birçok nedeni olsa da en önemli sebebi, toprak sistemindeki bozulmadır. Merkezi otoritetenin zayıflaması, yeni birçok olumsuzluğun da ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu olumsuzlukların en önemlisi, liyakatsiz devlet görevlilerinin rüşvet ve iltimas yolu ile bazı görevleri ele geçirmeleridir. Rüşvet ile iş başına gelen görevliler, daha fazla para kazanma hırsı ile halka birçok haksızlıkta bulunmuşlardır. Bu liyakatsiz ve tek amacı para kazanmak olan görevliler, halkın güvenliğini sağlamak yerine, onları daha da fazla sıkıntıya sevk etmişlerdir. Bunun yanında, tımar sisteminin bozulmasının bir sonucuda, sistem sayesinde sağlanan asayişin, sistemin bozulması ile birlikte ortadan kalkmasıdır. Bozulan asayiş, tekrar sağlamak istenmiş, bunun için de taşrada yeni sistemler oluşturulmaya başlanmıştır. Oluşturulan bu yeni sistemler, bölgenin güvenliğini sağlamak yerine, halkın daha da huzursuz olmasına neden olmuştur. Bunun nedeni, tımar sisteminde, tamamen topraktan sağlanan asayiş giderlerinin, bu yeni sistemde halkın sırtına yüklenmesidir. 
Bu dönemde taşrada görevli memurların tamamı, maaşlarını, görev yolluklarını, dairelerinde çalışan görevlilerinin yiyeceklerini, bir yere hareket ettiklerinde, o bölgede kaldıkları hanların ücretlerini, yolda kullandıkları atların giderlerini, içtikleri kahve parasından gece yaktıkları mumların parasına kadar,  akla gelebilecek tüm masraflarını halka yüklemişler ve bu nedenle de salyane defterlerine çeşitli isimlerle vergiler yazmışlardır. Yine taşrada görev yapan bazı kadılar, yaptıkları hemen hemen her iş için yine salyane defterlerine vergi eklemelerinde bulunmuşlardır. Ayanlar ve ayan olmak isteyenler halka zulm etmekden hiç geri kalmamışlardır. Duruma dayanamayan halk, ya da hala içinde devlet onurunu taşıyan bazı görevliler durumu İstanbul'a bildirmek zorunda kalmışlardır. Gerek taşralardan gelen bu şikayetler gerekse devletin senede iki defa, salyane defterleri üzerinde yaptığı incelemeler sonucunda, gereksiz yere yazılan vergiler tespit edilmiş ve bu vergiler işaretlenerek bir hüküm ile birlikte tekrar mahaline gönderilmiştir. Bu hükümlerin tamamı da tevziât adı verilen defterlerde toplanmıştır.

Abstract:
In this study, the effect of political events, which emerged from the 16th century and continued into the 18th century, on the countryside was examined. As a result of the change in the world since the 15th century, many institutions in the Ottoman state were deteriorated. One of these disruptions, even the most important, is the deterioration of the old soil system. The deterioration in this system, on which the mechanism we call the state is built on and called "timar", has also affected the administrative power of the state. Although there are many reasons for the weakening of the central authority, the most important reason is the deterioration of the land system. The weakening of the central authority has led to the emergence of many new negativities. The most important of these negativities is that unqualified state officials seize some duties through bribery and favor. Officials who came to work with bribes, with the ambition of making more money, have done many injustices to the public. These incompetent officials whose sole purpose was to make money, instead of ensuring the safety of the people, they caused them even more trouble. In addition, as a result of the deterioration of the grooming system, the security provided by the system disappears with the deterioration of the system. Deteriorated public order was desired to be restored, and for this, new systems were started to be created in the provinces. These new systems created, instead of ensuring the security of the region, caused the people to be even more restless. The reason for this is that in the fief system, the public safety expenses, which are completely provided from the land, are loaded on the backs of the people in this new system. 
In this period, all of the civil servants in the provinces, their salaries, their travel allowances, the food of their employees, the wages of the inns they stay in that region when they move to a place, the expenses of the horses they use on the way, the money they drink from the coffee they drink to the candles they light at night for this reason, they wrote taxes under various names in their salyane books. Again, some judges working in the provinces added taxes to their salyane books for almost every job they did. Ayans and those who want to be ayan have never failed to persecute the people. The people who could not stand the situation or some officials who still carry the honor of the state had to report the situation to Istanbul. As a result of both these complaints from the provinces and the examination made by the state on the salyane books twice a year, the taxes that were written unnecessarily were determined and these taxes were marked and sent back to the place with a provision. All of these provisions were collected in the books called tevziat.