Demir eksikliği anemili çocuklarda anemi derinliği ile trombosit değerlerinin karşılaştırılması
The comparison between severe anemia and platelet counts in children with iron deficiency anemia
Yazar: EZGİ ÇELİKBOYA
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP YILDIZ YILDIRMAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Kan trombositleri = Blood platelets ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Trombositoz = Thrombocytosis ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Demir eksikliği anemisi dünyada en sık saptanan nutrisyonel eksikliktir. Demir eksikliği anemisinde hemoglobindeki azalma dışında diğer kan elemanlarında da çeşitli farklılıklar saptanabilmektedir. Bu çalışmada anemi derinliği ile trombosit parametrelerindeki değişimleri incelemeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız retrospektif, tek merkezli araştırma olarak tasarlandı. Ocak 2012- Temmuz 2017 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Hematoloji Polikliniği'ne başvuru sonrasında demir eksikliği anemisi tanısıyla takip edilen 750 hasta dosyası incelendi. Altı ay on sekiz yaş aralığında olan, hemoglobin değerleri yaşa uygun değerlerin altında saptanan, ferritin değerleri 20 ng/ml'nin altında, eşlik eden B12 vitamin veya folik asit eksikliği saptanmayan, kronik hastalığı ve aktif enfeksiyonu olmayan hastalar çalışmaya alındı. Hastaların tanı anındaki, tedavi sırasındaki üçüncü ve altıncı aylardaki tam kan sayımı parametreleri, ferritin değerleri çalışmaya dahil edildi. İstatistiksel analiz için SPSS 20.0 programı kullanıldı.
Bulgular: Tanı anı verileri çalışma kriterlerini sağlayan 550 hasta çalışma grubunu oluşturdu. Hemoglobin değeri 7 gr/dl'nin altında olan 210 hasta derin anemi grubunu oluşturdu. Tanı anında derin anemisi olan grupta trombosit sayı ortalaması 390.000 ±176.000/mm3 olarak saptandı. Bu değer diğer gruplarla karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı yüksekti.
Tedavi sürecindeki değişiklikleri saptamak amacıyla oluşturduğumuz uygunluk kriterlerine göre toplam 78 hasta tedavi grubunu oluşturdu. Tanı anı değerleri incelendiğinde hemoglobin ortalaması 9,8±1,9 gr/dl, trombosit sayı 325.000±119.000/mm3 olarak saptandı. Tedavi sürecindeki değişiklikler incelendiğinde trombosit sayısı ile hemoglobin değerleri arasında ters orantı mevcutken, ferritin ile arasında ilişki saptanmadı.
Sonuç: Çocuklardaki demir eksikliği anemisinde, kan hücrelerinde nitelik ve nicelik olarak değişikliklere yol açabilmektedir. Çalışmamızda anemi derinliği ile trombosit sayısında artış saptanırken, ferritinle anlamlı ilişki göstermemekteydi. Çalışmamızın
retrospektif ve kısıtlı hasta sayısı ile tamamlanmış olması nedeniyle anemi ve trombosit parametreleri arasındaki bulguları ayrıntılı tanımlayabilmek için daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Anahtar kelimeler: Demir eksikliği anemisi, çocuk, trombositoz

Abstract:
Aim: Iron deficiency anemia (IDA) is the most frequent nutritional deficiency in the world. In IDA, the decrease of hemoglobin is observed and various changes can be detected in other blood components. In this study, it is aimed to investigate the correlation between severe anemia and platelet parameters.
Materials and Methods: Our study was designed as a retrospective, single-center study. Between January 2012 and July 2017, 750 files of patients with IDA were examined. Patients were followed up at Health Sciences University, Şişli Hamidiye Etfal Training and Research Hospital Pediatric Hematology Department. The inclusion criteria were as follows: age between six months to eighteen years, the hemoglobin values were below the acceptable level for age, ferritin levels were below 20ng/ml, without vitamin B12 or folic acid deficiency, without active infection and chronic disease. The complete blood count parameters and ferritin levels obtained at the time of diagnosis, the period of third and sixth months in treatment were included. SPSS 20.0 program was used for statistical analysis.
Results: The severe anemia group consisted of 210 patients with a hemoglobin below 7 gr/dl. The mean thrombocyte count was 390,000 ± 176,000/mm3, statistically higher compared to others.
According to the eligibility criteria, the study was concluded with 78 patients. Their mean hemoglobin and platelet count was 9,8 ± 1,9 gr/dl and 325.000 ± 119.000/mm3, accordingly. It was detected that platelet count is correlated reversely with hemoglobin values and not correlated significantly with ferritin.
Conclusion: It can lead to changes in quality and quantity in blood cells of children with IDA. Anemia severity and platelet count were increased, although these values were not correlated to the ferritin levels. Since the study was completed with
xi
retrospective and limited number of patients, more extensive studies are needed to clarify results between anemia and thrombocyte parameters.