Sağlık profesyonellerinin ve bakım vericilerin ölüm algıları ve saygın ölüme ilişkin tutumları
Attitudes of health professionals and caregivers to death perceptions and resprctable death
Yazar: TÜLAY BAL
Danışman: DOÇ. DR. ZEHRA GÖÇMEN BAYKARA
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma; sağlık profesyonellerinin ve bakım vericilerin ölüm algıları ve saygın ölüme ilişkin tutumlarını belirlemek amacıyla tanımlayıcı nitelikte yapılmıştır. Araştırma, Ankara Ulus Devlet Hastanesi, Ankara 29 Mayıs Hastanesi ve Kırıkkale Yüksek İhtisas Hastanesi'nde 56 sağlık profesyoneli ve 65 bakım verici ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak; tanıtıcı özellikler formu, "Ölüme Karşı Tutum Ölçeği" "Saygın Ölüm İlkelerine İlişkin Tutumları Değerlendirme Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın yapılabilmesi için etik kurul izni, kurumlardan yazılı izin, katılımcılardan yazılı veya sözlü izin alınmıştır. Çalışmanın verileri; t testi, tek yönlü ANOVA, tukey testi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; sağlık profesyonellerinin Ölüme Karşı Tutum ve Saygın Ölüm İlkeleri algılarının; çocuk sahibi olma, mesleğini isteyerek seçme, palyatif bakıma yönelik temel mesleki eğitim dışında özel eğitim alma, ekonomik durum, daha önce bir yakınını kaybetme durumundan etkilendiği belirlenmiştir. Bakım vericilerin ise Ölüme Karşı Tutum ve Saygın Ölüm İlkelerini algılarının; kendi ölümünü düşünme sıklığı ile eğitim düzeyinden etkilendiği bulunmuştur. Sağlık profesyonellerinin Ölüme Karşı Tutum Ölçeği alt boyutlarından olan kaçış kabullenme boyutunun Saygın Ölüm İlkelerine İlişkin Tutum arasında pozitif yönlü, orta düzeyli ilişki olduğu tespit edilmiştir (p< 0,05). Bakım vericilerin ölüme karşı tutum ölçeği alt boyutlarından ölüm korkusu ve ölümden kaçınma ile tarafsız kabullenme ve yaklaşım kabullenme ile kaçış kabullenme boyutlarının Saygın Ölüm İlkelerine İlişkin Tutum arasında pozitif yönlü, orta düzeyli ilişki olduğu tespit edilmiştir (p< 0,05). Sağlık profesyonellerinin ölüm ve saygın ölüm algılarının farkında olmalarının sağlanması, mesleki ve hizmet içi eğitimlerinde ölüm ve saygın ölüm konusuna daha fazla yer verilmesi, bu çalışmanın daha büyük gruplarla yapılması önerilmektedir.

Abstract:
This descriptive study was conducted to determine the health professionals and caregivers'
death perceptions and attitudes regarding respectable death. The study was conducted with 56 health care professionals and 65 caregivers, at Ankara Ulus State Hospital, Ankara 29 May Hospital and Kırıkkale High Specialty Hospital. A descriptive characteristics form, the "Attitudes Towards Death Scale" and "Assessment Scale for Attitudes Towards Respectful Death's Principles" were used to collect the data. In order to conduct the study, the ethics committee approval, written permission were obtained from the institutions; written or verbal permissions were obtained from the participants. The data were analyzed with t test, one-way ANOVA, Tukey test. According to the results of the study, the health professionals' attitudes towards death and their perceptions about respectful death principles were affected by their statuses of having a child, willingness to choose their actual jobs, taking special education for palliative care besides basic vocational education, losing a relative before and their economical statuses. It was found that the caregivers' attitudes towards death and their perceptions about respectful death principles were affected by their education levels and their frequency of thinking about his/her own death. It was determined that there was a positive moderate correlation between the health professionals' scores from the avoidance adoption subscale of the Attitude towards Death Scale and their scores from the Attitude Towards Respectful Death Principles Scale (p<0.05). It was determined that the caregivers' scores from the fear of death, avoidance of death, neutral adoption, attitude adoption and avoidance adoption subscales of the  Attitudes towards Death Scale positively and intermediately correlated with their scores from the Attitudes Towards Respectful Death Principles Scale (p<0.05). It was suggested that health professionals should be ensured to be aware of death and respectable death; more time should be given for death and respectful death in vocational and in-service trainings, this study should be conducted with larger groups