Hellenizm ve Roma Çağları Likyası'nda yerel kültler
In Lycians of Hellenistic and Roman Ages native cults
Yazar: TUBA EFENDİOĞLU
Danışman: PROF. DR. BÜLENT İPLİKÇİOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Tarih = History
Dizin: Dini hayat = Religious life ; Kült = Cult ; Likya = Lycia

Özet:
Likya, bugün Türkiye'nin güney kıyıları olan Antalya ve Muğla illerini içinde yer alanAnadolu'daki bir ülkeydi. Antik kentlerin oluşturduğu bir federasyon ve ardındanRoma İmparatorluğu'nun eyaleti olarak yer almıştır. Likya, dinsel yaşamını daetkileyen coğrafi durumu ve kendine has tarihsel, kültürel ve etnik özelliklere sahipolan bir ülkeydi. Likya tanrı ve tanrıçaları hakkındaki bilgilerimiz M.ö. 5.yysonundan M.ö. 4.yy başlangıcına kadar kaleme alınan Likya dilinde yazılmışyazıtlara dayanmaktadır. Likya tanrı ve tanrıçalarının varlığı sadece Anadolutanrılarına değil aynı zamanda M.ö. IV. yy. sonrasında daha güçlü olmayabaşlayan Hellen kültürü tanrılarına da dayanmaktadır. Hellen tanrılarının etkisinerağmen, Likyalılar Roma Çağı sonlarına dek Anadolu Tanrıları'na tebcil etmeyedevam etmişlerdir.Bu çalışma 7 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm, Anadolu'daki Kybelekültünün devamı olarak dikkat toplayan «Ana Tanrıçalar»dır. İkinci bölüm, Likya'datebcil edilen «Eril Tanrılar»a ayrılmıştır, üçüncü bölümde de atlı tanrı olan«Kakasbos» çalışılmıştır. Dördüncü bölümde Likya'nın «Oniki Tanrıları» ile ilgilidir.Hosios kai Dikaios'la ilişkilendirilen «Theoi Dikaioi» kültü beşinci bölümüoluşturmaktadır. «Vahşi Tanrılar» altıncı bölümü açıklığa kavuşturmakta, sonbölüm ise, haklarındaki sınırlı bilgimizi yazıtlardan edindiğimiz «Yer altı Tanrıları»nıiçermektedir.

Abstract:
Lycia was a region in Anatolia in what are now the provinces of Antalya and Muğlaon the southern coast of Turkey. It was a federation of ancient cities in the regionand later a province of the Roman Empire. Lycia was distinctive with respect to itsgeographical position and had peculiar historical, cultural and ethnicalcharacteristics, which in combination affected its religious life. Our knowledgeabout Lycian gods and goddesses are based on the inscriptions in Lycianlanguage that were written during the period from end of 5. century B.C tobeginning of 4.century B.C. The presence of Lycian gods and goddesses seem tobe related not only to the Anatolian gods and goddesses but also to gods of theHellenic Culture which had become stronger after IV. B.C. Despite the influence ofHellenic gods, Lycians continued to worship Anatolian gods until the end of Romanage.This study is divided into seven chapters. The first chapter, «Ana Tanrıçalar»,focuses on the, goddesses emerged following the Cybele cult in Anatolia. Thesecond chapter, «Eril Tanrılar» provided information on the masculine divinitieswhich were worshiped in Lycia, while a horseman god «Kakasbos» is studied inthe third chapter. The four chapter «Oniki Tanrılar» deals with ?the twelve gods? ofLycia. The «Theoi Dikaioi» which are associated with Hosios kai Dikaiois constitutethe main subject in the fifth chapter. «Vahşi Tanrılar» or ?Wild Gods? are explainedthe sixth chapter and the last chapter is concerned with «Yeraltı Tanrıları» or?Underground Gods? on whom our knowledge is limited with what is provided bythe inscriptions.