Rumex crispus L. ekstreleri ve sekonder metabolitlerinin mmps inhibitör aktiviteleri, antioksidan kapasiteleri ve SPF değerlerinin araştırılarak, ciltteki kollajen dokuyu onarıcı fitokozmetik ürün geliştirilmesi
Development of collagenous tissue restorative phytocosmetics on skin by investigation of mmps inhibitory activities, antioxidant capacities and SPF values of rumex crispus L. extracts and sekonder metabolites
Yazar: MİNE UZUN
Danışman: PROF. DR. LÜTFİYE ÖMÜR DEMİREZER
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Bitki özütü = Plant extract ; Fitokimya = Phytochemical ; Kozmetikler = Cosmetics ; Matriks metalloproteinazlar = Matrix metalloproteinases ; Metabolitler = Metabolites ; Rumex crispus =   ; İnhibitör = Inhibitor

Özet:
Uzun, M., Rumex crispus L. Ekstreleri ve Sekonder Metabolitlerinin MMPs İnhibitör Aktiviteleri, Antioksidan Kapasiteleri ve Spf Değerlerinin Araştırılarak, Ciltteki Kollajen Dokuyu Onarıcı Fitokozmetik Ürün Geliştirilmesi, Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmakognozi Programı, Doktora Tezi, Ankara, 2017. Bu tezde temel amaç, etkin, kaliteli ve güvenli bir fitokozmetik ürün hammaddesi ve bitmiş ürün elde edilmesidir. Cilt yaşlanmasına karşı savaşabilecek bir fitokozmetik hammadde ve formülasyon eldesi için bitkinin kök, yaprak ve meyvelerinden hazırlanmış farklı polaritede toplam 15 ekstrenin ve elde edilen saf bileşiklerin cilt yaşlanmasına neden olan MMP-1, MMP-8 ve MMP-13 enzimlerini inhibe edici etkileri ve SPF tayini ile güneşten koruyucu etkileri ilk kez tespit edilmiştir. Ekstrelerin DPPH, NO, ABTS radikallerine karşı süpürücü etkileri ve fosfomolibdat yöntemi ile antioksidan kapasiteleri belirlenmiştir. Çalışmalarda kullanılan emodin, aloe-emodin, krizofanol, fiskiyon, emodin-1-O-β-glukopiranozit (ilk kez) , emodin-6-O-β-glukopiranozit (ilk kez), emodin-8-O-β-glukopiranozit, krizofanol-8-O-β-glukopiranozit ve nepodin-8-O-β-glukopiranozit bileşikleri çeşitli kromatografik yöntemlerle Rumex crispus L. (Polygonaceae) köklerinden ve yapraklarından saf halde izole edilmiş ve yapıları spektroskopik yöntemlerle tayin edilmiştir. Bitkinin içerdiği antranoit, flavonoit, tanen ve  naftalen iskeletlerinin MMP-1, 8, 13 enzimleri üzerindeki etkileri moleküler doking yöntemi ile ilk kez çalışılmıştır. Etkinlikleri yüksek olan hammadde adayı ekstrelerin kimyasal profilleri HPLC analizleriyle belirlenmiş ve hızlandırılmış stabilite testi 40ºC ± 2ºC ve bağıl nem olarak % 75 ± % 5 şartlarda 6 ay bekletilerek ilk kez test edilmiştir. Tüm verilerin değerlendirilmesiyle, ekstrelerin ve saf bileşiklerin yüksek MMP inhibitör etkiye, yüksek SPF ve yüksek antioksidan kapasiteye sahip oldukları saptanmış, etkinliği en yüksek bulunan meyve etanol:su (70:30) ekstresinden yaşlanma karşıtı termosensitif jel formülasyonu geliştirilmiş ve ürün elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Yaşlanma karşıtı fitokozmetik, Rumex crispus, MMP inhibitör, SPF, antioksidan
Destekleyen Kuruluşlar: TÜBİTAK (SBAG 1001-Proje No:214S147), Hacettepe Üni. Bilimsel Araştırmalar Birimi (Proje No:1216, Proje No: TDK-2017-13191)

Abstract:
Uzun, M., Development of Collagenous Tissue Restorative Phytocosmetics on Skin by Investigation of MMPs Inhibitory Activities, Antioxidant Capacities and Spf Values of Rumex crispus L. Extracts and Sekonder Metabolites, Hacettepe University, Institute of Health Sciences, Pharmacognosy Program, PhD Thesis, Ankara, 2017. The main objective of this thesis is providing effective, high-quality and safe phytocosmetic's material and final product. Inhibitory effects of 15 extracts -with different polarities prepared from the root, leaves and fruits of the plant- and secondary metabolites on MMP-1, MMP-8 and MMP-13 enzymes which cause skin aging and SPF determination and sun protection effects were detected for the first time for a phytocosmetic raw material and formulation that can fight against skin aging. Antioxidant capacities were determined by scavenging  effects of extracts against DPPH, NO, ABTS radicals and phosphomolybdate method. Emodin, aloe-emodin, chrysophanol, physcion, emodin-1-O-β-glucopyranoside (first time) , emodin-6-O-β-glucopyranoside (first time),  emodin-8-O-β-glucopyranoside, chrysophanol-8-O-β-glucopyranoside and nepodin-8-O-β- glucopyranoside compounds were isolated by various chromatographic methods from Rumex crispus L. (Polygonaceae) roots and leaves and structures were determined by spectroscopic methods. Molecular docking studies on antranoit, flavonoid, tannin and naphthalene skeletons with MMPs enzymes were performed for the first time. Stability tests of high activity extracts were performed for the first time and chemical profiles were determined by HPLC analysis. Extracts and pure compounds were found to have high MMPs inhibitory effect, high SPF, high antioxidant capacity and anti-aging thermosensitive gel formulation was developed from fruit ethanol:water (70:30) extract which has the highest activity and product was obtained. 

Keywords: Anti-aging phytocosmetic, Rumex crispus, MMP inhibitor, SPF, antioxidant
Supporter Foundations: TÜBİTAK (SBAG 1001-Project:214S147), Hacettepe University Scientific Researches Coordination Unit (Project Number:1216, Project Number: TDK-2017-13191)