Çocukluk çağı endokrin hastalıklarında dil ve bilişsel becerilerin matematik performansı üzerindeki etkisi
The effect of language and cognitive skills on mathematics performance in childhood endocrine diseases
Yazar: EBRAR ÇAVUŞOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE SAVAŞ
İstanbul Atlas Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Endokrin hastalık tanısı almış çocukların tipik gelişim gösteremeyebildikleri; sosyal-duygusal sorunlarla birlikte dil, akademik ve bilişsel becerilerde güçlük yaşayabildikleri bilinmektedir Bu çalışmada endokrinolojik hastalığı olan çocuklar, normal gelişim gösteren akranları ile dil, biliş, matematiksel beceri ve psikosoyal özellikler açısından karşılaştırılmıştır. Bu çalışmanın amacı okul başarısızlığı yaşayan endokrin hastalığı bulunan çocukların, dil, biliş ve matematiksel beceri alanlarına yönelik olası terapötik ihtiyaçlarının ortaya konabilmesidir. Bu yolla dil ve konuşma bozukluklarının erken dönemde değerlendirilmesi ve müdahalenin planlanması mümkün hale gelebilecektir. Çalışmaya 15 endokrin hastalığı tanısı almış çocuk ve 15 sağlıklı gelişim gösteren çocuk katılmıştır. Katılımcılara Türkçe Okul Çağı Dil Gelişimi Testi (TODİL), Türkçe Anlamsız Sözcük Tekrarı Testi (TAST), Türkçe Çok Dilliler Cümle Tekrarı Testi (LITMUS-TR), Wechsler Çocuklar için Zeka Ölçeği (WISC-R), Problem Çözme Testi (PÇT), Çocuklarda Anksiyete ve Depresyon Ölçeği-Yenilenmiş (ÇADÖ-Y), Coopersmith Benlik Saygısı Envanteri, 4-18 Yaş Çocuk ve Gençlerde Davranış Değerlendirme Ölçeği uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS (25. versiyon) paket programı kullanılmıştır. Analizlerde anlamlılık değeri olarak p<,005 değeri dikkate alınmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler endokrin hastalığı olan çocukların sağlıklı akranlarına göre dil, biliş ve matematiksel becerilerde daha düşük performans gösterdiklerini, psikolojik ölçekler ile değerlendirilen sosyal duygusal durum açısından ise farklılaşmadıklarını göstermektedir.

Abstract:
It is known that children diagnosed with endocrine disorders may not show typical development and may have difficulties in language, academic and cognitive skills along with social-emotional problems. In this study, children with endocrine disorders were compared with their normally developing peers in terms of language, cognition, mathematical skills and psychosocial characteristics. The aim of this study was to identify possible therapeutic needs in the areas of language, cognition and mathematical skills of children with endocrine disorders who experience school failure. In this way, early evaluation of speech and language disorders and planning of intervention will be possible. Fifteen children diagnosed with endocrine disease and 15 healthy developing children participated in the study. The participants were administered the Turkish School Age Language Development Test (TODIL), Turkish Nonsense Word Repetition Test (TAST), Turkish Multilingual Sentence Repetition Test (LITMUS-TR), Wechsler Intelligence Scale for Children (WISC-R), Problem Solving Test (PST), Anxiety and Depression Scale in Children-Revised (ADAS-R), Coopersmith Self-Esteem Inventory, Behavior Assessment Scale in Children and Adolescents Aged 4-18 Years were administered. SPSS (version 25) package program was used for data analysis. The significance value of p<.005 was taken into consideration in the analysis. The data obtained from the study show that children with endocrine disease show lower performance in language, cognition and mathematical skills compared to their healthy peers, while they do not differ in terms of social emotional status evaluated by psychological scales.