İşletmelerde yenilik yönetimi: Otel çalışanları üzerinden bir model önerisi
Innovation management in businesses: A model proposal over the hotel employees
Yazar: EZGİ ATİK
Danışman: PROF. DR. A. BARIŞ BARAZ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Konaklama işletmeleri = Occommodation enterprises ; Otel işletmeciliği = Hotel business ; Otel personeli = Hotel personel ; Oteller = Hotels ; Turizm sektörü = Tourism sector ; Yaratıcılık = Creativity ; Yenilik yönetimi = Innovation management ; Yenilikçi davranış = Innovative behaviour ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Ülke ekonomilerinde önemli bir yeri olan turizm, değişen ve gelişen çevre koşullarından
çok hızlı etkilenen bir sektördür. Turizmde yenilik yapabilme yeteneği, çevre koşullarına
uyum sağlamanın ve rekabet üstünlüğü sağlamanın önemli bir aracıdır. Literatürde
yeniliğin türleri, yeniliğin kaynakları, çalışanların yenilikçi davranışları, yenilikle ilgili
örgütsel kavramlar ve yenilik yönetimi sürecinin çıktıları sıklıkla incelenmektedir.
Literatürden yola çıkılarak yapılan bu araştırmanın amacı ise çalışan bakış açısıyla otel
işletmelerinde yenilik kavramını ve yeniliğe etki eden unsurları ortaya çıkartmaktır. Bu
amaçla araştırmada, Anadolu Üniversitesi uzaktan öğretim programlarında öğrenim
gören ve aynı zamanda otel çalışanı olan öğrenciler, araştırma evreni olarak
belirlenmiştir. Araştırmada öncelikle otel işletmelerinde yenilik için bir ölçek
geliştirilmiş, daha sonra ise bir model oluşturularak otel çalışanlarının yenilikçi
davranışlarını ve otel işletmelerinde yeniliği etkileyen unsurları tespit etmek
amaçlanmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında çevrimiçi anket tekniğinden
yararlanılmış, toplam 546 otel çalışanından elde edilen veriler analiz edilmiştir. Araştırma
sonuçlarına göre, otel işletmelerinde yeniliğe etki eden faktörler, örgüt düzeyinde
yenilikçi kültür, yönetim düzeyinde lider desteği ve çalışan düzeyinde yaratıcılıktır.
Araştırmada önerilen model, otel çalışanlarının yenilikçi davranışlarını %50,7'sini,
otellerdeki teknik yeniliğin %73,5'ini ve yönetsel yeniliğin %65,8'ini açıklamaktadır.
Otel çalışanlarının algıladıkları yenilikçi örgüt kültürü, otel işletmelerinde yeniliği
doğrudan ve en fazla etkileyen faktördür. Diğer yandan, çalışanların algıladıkları lider
desteği ve yaratıcı kişilik özellikleri ise yenilikçi davranışları aracılığıyla yeniliğe etki
etmektedir. Sektördeki deneyimli çalışanlar, örgüt kültürünü yeniliğin en önemli öncülü
olarak algılamaktadır. Son olarak, beş yıldızlı otellerde yenilik, otellerin örgüt yapıları
doğrultusunda şekillenmektedir.

Abstract:
The tourism sector, which has an significant share in the economies of the countries, is a
sector that is rapidly affected by the changing and developing environmental conditions.
The ability to innovate in tourism is an important tool to adapt to environmental
conditions and achieve competitive advantage. In the literature, the types of innovation,
the sources of innovation, the innovative behavior of employees, organizational concepts
related to innovation and the outputs of the innovation management process are frequently
researched. The aim of this study, which is based on the literature, is to reveal the concept
of innovation and the factors that affect innovation in hotel businesses from the
perspective of employees. For this purpose, in the study, the students who are studying in
the distance education programs of Anadolu University and who are also hotel employees
were determined as the research population. In the study, firstly, a scale was developed
to measure innovation in hotel businesses, and then a model was created to determine the
innovative behaviors of hotel employees and the factors affecting innovation in hotel
businesses. The research data were collected with the online questionnaire technique, and
the data obtained from a total of 546 hotel employees were analyzed. According to the
results of the research, the factors affecting innovation in hotel businesses are innovative
culture at the organizational level, leader support at the management level and creativity
at the employee level. The model proposed in the research explains 50.7% of the
innovative behavior of hotel employees, 73.5% of technical innovation in hotels and
65.8% of managerial innovation in hotels. The factor that directly and most affects
innovation in hotel businesses is the innovative organizational culture perceived by hotel
employees. On the other hand, the perceived leadership support and creative personality
traits of the employees affect the innovation in the hotels through the innovative behaviors
of the employees. Experienced employees in the sector perceive organizational culture as
the most important antecedent of innovation. Finally, innovation in five-star hotels is
shaped by the hotels' organizational structure.