Turizme konu olan kış kentlerinde iklim değişikliğine uyum sağlama sürecinde sosyal sermayenin rolü: Erzurum ili örneği
The role of social capital in adapting to climate change in the winter cities that are subject to tourism: The case of Erzurum
Yazar: ŞUHEDA KAYA
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM ÖZÇEVİK
İstanbul Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Şehir Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Sosyal sermaye = Social capital ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Son yıllarda iklim değişikliği konusu uluslararası birçok kuruluşun ve hükümetlerin gündeminde olan önemi giderek artan bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. İklim değişikliğinin gitgide kendini daha fazla hissettirmesi küresel boyutta çalışmalar başlatmış, uluslararası müzakerelerde yerini almış ve çözüm noktasında tüm ülkelere sorumluluk yüklemiştir. Bu noktada iklim değişikliği ile mücadele yöntemleri gündeme gelmiştir. Risk azaltma ve uyum sağlama altında geliştirilen stratejiler ve politikalar iklim değişikliği için birer mücadele aracı olarak görülmektedir. İklim değişikliğinde risk azaltma daha çok iklim değişikliğini tetikleyici faktörler üzerinde yoğunlaşarak açığa çıkan karbon salımını en aza indirmeye yönelik çalışırken uyum sağlama iklim değişikliğinin etkileri üzerine yoğunlaşarak sürdürülebilirliğin gelişimine yönelik çalışmaktadır. 
İklim değişikliği konusu küresel olarak önemli tartışmalara yol açan bir sorun olması sebebiyle şehir planlama alanında iklim değişikliği ile etkileşime girecek tüm sektörlerin mekansal, sosyal ve ekonomik boyutlarının ayrı ayrı araştırılması gerekmektedir. Bu doğrultuda bu çalışmada, iklim değişikliğinin sosyal etkileri konusuna bir sektör belirlenerek yaklaşılmış ve turizm sektörü ele alınmıştır. İklim değişikliğine yönelik uyum stratejilerinin temel taşlarından biri çok disiplinli ve çok aktörlü bir anlayışa sahip olması gerekliliğidir. Bu kapsamda turizmde çok aktörlü katılımın sağlanması sürdürülebilir turizm planlaması kavramını gündeme getirmektedir. Sürdürülebilir turizm planlamasının çok disiplinli ve çok katılımlı oluşu aktörler arasında gelişen işbirliği, güven, ortak hareket etme gibi kavramlar sosyal sermaye kavramının gerekliliğini ortaya koymaktadır. Sosyal sermaye aktörler arasındaki bütünlüğü vurgulayarak ulusal\uluslararası pazarda sektörün rekabet gücünü doğrudan etkileme noktasında önemli bir kavramdır. 
Turizm sektörü, örneklem alanı olarak seçilen Erzurum ilinde ekonomik açıdan önemli bir yere ve özellikle kış turizmi özelinde sürdürülebilir kalkınma açısından büyük potansiyele sahiptir. Bu çalışma, kış turizm kentlerinin iklim değişikliği ile mücadele sürecinde ilgili aktörler arasında işbirliği ve katılım açığından yola çıkılarak, bu açığı dolduracak olan "sosyal sermaye" kavramının mücadele süreçlerine dâhil edilmesi amacını barındırmaktadır. Bu amaç doğrultusunda çalışma, kış turizmine hizmet eden otel işletmeleri üst düzey yöneticilerinin kış turizm kentlerinde aktif rol oynayan turizm aktörlerinin ile kurdukları sosyal sermayenin varlığını ortaya koymaktadır. Bu kapsamda veri toplama yöntemi olarak "5'li Likert-tipi anket yöntemi" kullanılarak Erzurum ili özelinde çalışma yürütülmüştür. Araştırmada anket verileri elde edildikten sonra SPSS 22.0 paket program kullanılarak Korelasyon ve Regresyon analiz teknikleri ile araştırma bulguları ortaya konulmaya çalışılmıştır. 
Sonuç olarak, iklim değişikliğinde mücadele yöntemlerinden olan uyum sağlama politikaları kapsamında sosyal sermaye kavramının bir araç olarak kullanımına yönelik değerlendirmeler yapılarak önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
With the industrial revolution, rapid population growth and growing cities brought many environmental problems. With the increase of environmental problems in the global sense, climate change, which has been experienced recently, has started to be seen. In climate change; In addition to natural processes, effects such as the increase in greenhouse gas emissions as a result of human activities and the increase in temperature caused by this increase have a significant contribution. On the other hand, it is argued that the main responsibility of climate change is the activities taking place in the urban area and therefore the cities. However, one of the most damaged elements by climate change is again cities. In this context, world cities are trying to produce appropriate strategies for their development, taking into account climate change. 
The studies conducted in this framework are directly related to the climate; it is observed that it focuses on sectors such as agriculture, biodiversity, public health, tourism, transportation, energy, construction and industry, risk management and water management. Since the issue of climate change is a globally controversial issue, the spatial, social and economic dimensions of all sectors that will interact with climate change in the field of city planning should be investigated separately. Accordingly, within the scope of this study, the subject of the spatial effects of climate change has been determined and approached. Within the scope of this study, the tourism sector has been discussed. 
In addition to being an economically important sector, tourism has a great potential in terms of sustainable development. Compared to other economic sectors, the tourism sector uses the environment the most and is the most sensitive to climate-related changes. Climate is the basis for tourism activities to take place. There is a two-way relationship between climate change and tourism. The effects of the tourism sector on climate change arise from transportation oscillations. According to the scenarios created by the WTO, these emissions will increase by 5.3% from 2016 to 2030. Mitigation policies need to be implemented to prevent emissions.
When the effects of climate change on tourism are examined, it is seen that there are different effects for each tourism branch. Although it is stated that the effects of climate change on the tourism sector will be experienced in the long term, today, negative effects on winter and coastal tourism have started to be seen. Winter tourism is the type of tourism that is most affected and will be affected compared to all types of tourism. The negative developments predicted to take place for winter tourism until 2100 have started to show their faces. Not enough or no snow in winter tourism causes ski resorts to open late and close early, that is, the season is shortened or the season cannot be opened at all. As a result of these effects, problems occur in the sustainability of the winter tourism sector. 
For the sustainability of tourism, the harmony between socio-cultural, economy and environment should be considered together. In order to ensure the sustainability of tourism, which has become one of the largest industries in the world, a method should be sought in combating climate change. 
Strategies and policies developed under risk reduction and adaptation are seen as combat tools for climate change. Although strong measures are taken to reduce greenhouse gases today, considering the past greenhouse gas emission and climatic situation, it does not seem possible to prevent global warming completely. In this direction, the fact that the negative effects of climate change will continue focuses on the issue of adapting to the effects of climate change towards sustainable urban planning.  Adaptation can be defined as reducing the negative effects observed with climate change and, on the other hand, ensuring that economic, ecological and social processes are adapted to these changes in a way that will enable these effects to be transformed into new opportunities. 
One of the cornerstones of climate change adaptation strategies is the necessity of having a multi-disciplinary and multi-participatory understanding. In this context, ensuring multi-actor participation in tourism brings the concept of sustainable tourism planning to the agenda. The multi-disciplinary and multi-participatory nature of sustainable tourism planning brings along relationships among stakeholders such as honesty, trust, cooperation, joint action, information sharing and social solidarity. 
This study aims to include the concept of "social capital", which will fill this gap, in the intervention processes, based on the lack of cooperation and participation among the relevant stakeholders in the process of combating climate change in winter tourism cities. In line with this purpose, the study is to evaluate the existence of the social capital established by the tourism stakeholders, who play an active role in winter tourism cities, with the senior managers of the hotel enterprises serving the winter tourism. In this context, data were collected from Erzurum province, which was selected as the sampling area. The "survey method" was used as a data collection method in the study. In this direction, firstly, winter tourism actors taking an active role in the city were grouped at micro, meso and macro levels, and then the social capital parameters were gathered under four headings (trust-norms-networks-expectations) and a questionnaire form was created. A survey was conducted to understand the relationship between 15 star accommodation establishments serving winter tourism in Erzurum province and winter tourism actors. After obtaining the survey data in the research, the research findings were tried to be revealed using the Correlation and Regression analysis techniques using the SPSS 22.0 package program.
As a result, assessments were made and suggestions were made for the use of the concept of social capital as a tool within the framework of adaptation policies, which are one of the methods of combating climate change.
Within the scope of the thesis, the existence of social capital between the starred winter hotels and winter tourism actors in Erzurum province is revealed. As a result, many of the social capital parameters that winter tourism needs most in combating climate change have come out at high levels. However, despite the common wishes and common ideas of both businesses and actors, an organization or teamwork between hotel businesses and tourism actors could not be established. In this sense, this gap must be filled by establishing a new cooperation platform. In this context, it is necessary to establish a creative platform under the name of "Erzurum winter tourism cooperation platform" in the city of Erzurum and use the existing level of social capital as a tool in combating climate change in the most efficient way.