Bilişim teknolojileri öğretmen adaylarının mesleki gelişiminde e-mentörlük
E-mentoring for professional development of information technologies teacher candidates
Yazar: MEHMET KAHRAMAN
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH KUZU
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilgi teknolojisi = Information technology ; Bilişim teknolojileri dersi = Information technology course ; Mentoring programı = Mentoring program ; Mentorluk = Mentoring ; Mesleki gelişme = Professional development

Özet:
Bu araştırma bilişim teknolojileri öğretmen adaylarının e-mentörlük uygulaması ile mesleki gelişimlerinin desteklenmesini betimlemektedir. Araştırma, Anadolu Üniversitesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi (BÖTE) bölümünde 2010-2011 öğretim yılında gerçekleştirilmiştir. Araştırma yöntemi olarak durum çalışması (Case study) kullanılmış ve bütüncül tek durum olarak desenlenmiştir. Araştırmanın katılımcıları BÖTE bölümünün lisans, lisansüstü öğrencileri ve mezunları ile akademisyenlerinden amaçlı örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir.E-mentörlük programı; hazırlık, eşleştirme, etkileşim ve sonlandırma olmak üzere dört temel aşamada düzenlenmiştir. Hazırlık aşaması e-mentörlük yazılımının seçimi, katılımcıların belirlenmesi, süreçle ilgili tanıtım ve eğitimleri kapsamaktadır. Eşleştirme aşaması için, katılımcılar 2011 Bahar yarıyılı başlangıcında bir araya getirilmiş ve istekleri doğrultusunda eşleştirmeler (öğrenme ortaklıkları) yüz yüze gerçekleştirilmiştir. Etkileşim süreci e-mentörlük platformu başta olmak üzere katılımcıların tercihleri doğrultusunda farklı iletişim araçları aracılığıyla dönem sonuna kadar sürdürülmüştür. Çalışma sürecinde araştırmacı, günlük tutmanın yanı sıra, istekli katılımcılarla bire bir yarı yapılandırılmış görüşmeler, odak grup görüşmeleri ve program sonunda yansıtma raporları ile çeşitlendirilen veriler toplamıştır. Elde edilen veriler Nvivo 8 programı yardımıyla içerik analizine tabi tutulmuş ve bulgular alanyazın ile karşılaştırmalı olarak betimlenmiştir.Etkileşim süresi ve sıklığı ile tercih edilen iletişim araçları her eşleştirmede farklılık göstermektedir. Bununla birlikte etkileşimlerde mesleki gelişim açısından; bilgi ve tecrübe paylaşımı, yönlendirme ve hedef belirleme, üniversiteyi tanıma ve uyum, danışmanlığa kolay ulaşma, özgüvenini geliştirme, iletişim becerilerini geliştirme, sosyal ve duygusal destek, bilgilerini güncel tutma ve pekiştirme konularında kazanımlar görülmektedir.Araştırmada e-mentörlük uygulamasının örgün eğitim yanında katılımcıların mesleki gelişimini olumlu yönde etkilediği görülmüştür. E-mentörlük programı öğrenciler, akademisyenler, mezunlar arasında bilgi ve tecrübe paylaşımını kolaylaştırmış, sosyal ağlarını da geliştirmiştir. Katılımcılar, kariyerlerine bir bütün olarak bakma fırsatı elde etmişler ve kariyer süreçleri ile ilgili birinci elden bilgi ve yönlendirmelere sahip olmuşlardır. E-mentörlük uygulaması, geleneksel sınıf ortamı yanında, kişisel ve mesleki gelişim sürecini desteklemekte ve bilgi toplumunun beklenti ve ihtiyaçlarına yaşam boyu öğrenme odaklı yenilikçi bir yaklaşım sağlamaktadır.

Abstract:
This study describes professional development of information technologies teacher candidates through e-mentoring. The research conducted at Anadolu University Computer Education and Instructional Technology Department in the 2010-2011 academic years. Case study research method has been used and the research is designed as a single case. The research participants are determined by purposive sampling among the undergraduate and graduate students, academics and alumni of the department.E-mentoring program is organized in four main stages as preparation, matching, interaction, and termination. Preparatory phase includes selection of the e-mentoring software, determination of participants, explanation of the process and training. The participants gathered together at the beginning of spring semester 2011 for matching phase and according to their demands, learning partnerships organized face to face. The interaction phase continued until the end of the semester, particularly on the platform and via the different communication tools that the participants preferred. During the study, researcher, as well as keeping diary, collected diversified data from participants through semi-structured interviews, focus group interviews and reflective reports at the end of the program. The data obtained firstly subjected to content analysis with the help Nvivo 8 software and findings are described in comparison with literature.The duration and frequency of interaction, preferred communication means varies in every pair. However, in terms of professional development, it is observed that participant gained; knowledge and experience sharing, targeting, compliance with the university, easy access to counseling, self-esteem development, communication skills development, social and emotional support, retention and enhancement of their information.As a result, implementation of e-mentoring alongside formal education was positively affected participants' professional development. E-mentoring program facilitated the sharing of knowledge and experience among students, faculty and alumni and expanded their social networks. Participants have had the opportunity to look at their career as a whole and have first-hand knowledge about the processes of their career. E-mentoring supports, alongside the traditional classroom environment, personal and professional development in the view of lifelong learning and focus on the needs and expectations of information society by providing an innovative approach.