Kalecik Karası bağ alanları için iklim değişikliği uyum eylem planı
Climate change adaptation action plan for viticultural areas of Kalecik Karası
Yazar: NURAY ÇALTI
Danışman: PROF. DR. NECLA TÜRKOĞLU ; DR. MESUT DEMİRCAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Beşeri ve İktisadi Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Ankara-Kalecik = Ankara-Kalecik ; Küresel ısınma = Global warming ; Uyum = Adaptation ; Üzüm bağları = Vineyards ; İklim = Climate ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Küresel ısınma ve iklim değişikliği içinde bulunduğumuz yüzyılın en önemli çevresel ve toplumsal sorunları arasında görülmektedir. Bu sorun günümüzde zaman zaman kriz niteliği kazanmaktadır. İklim krizi ile baş edebilmek için uyum sağlamak her zamankinden daha önemli hale gelmiştir. Bu tez çalışmasında ülkemiz tarımında önemli bir ekonomik faaliyet alanı olarak bağcılıkta öne çıkan ve coğrafi işaretli üzüm çeşitlerinden biri olan Kalecik Karası üzümü, köken bölgesinde, Ankara İli'nin Kalecik İlçesi'nde sürdürülebilirliğini sağlamak üzere iklim değişikliği uyum eylem planı önerisini oluşturmak amaçlanmıştır. Uyum eylem planı kapsamında öneriler sunabilmek için karma yöntem kullanılmıştır. Bu kapsamda Kalecik Karası üzümünün coğrafi işaretini almış olduğu, köken bölgesi olan Kalecik ilçesinin iklim, topoğrafya, biyoklimatik koşulları bağcılık özelinde bir dizi analiz aracılığıyla açıklanmıştır. Kalecik İlçesi'ndeki bağların durumu ve bağcıların pratiklerine yönelik ise araştırma sahasına yapılandırılmış gözlem gezileri düzenlenmiştir. Böylece bu tez çalışması ile Türkiye'de ilk defa bitkisel bir ürün ölçeğinde iklim değişikliğine uyum, eylem planı kadar kapsamlı bir şekilde çalışılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre Kalecik İlçesi iklim değişikliğinden kaynaklı sıcaklık artışı ve yağış azalışını halihazırda deneyimlemektedir. Gelecek iklim senaryolarına göre Kalecik Karası bağların yoğun olarak görüldüğü Kızılırmak Vadisi tabanında sıcaklıkların etkisini artırması beklenmektedir. Bu durum Kalecik Karası üzümü için ek uyum önlemlerini zorunlu hale getirmektedir. İlçedeki bağ alanlarının bağcılığa uygun kısımlarda kurulmuş olması ve ilçedeki bağcıların otonom uyumları ilçedeki bağcılığın devamlılığı açısından umut vaad edicidir.

Abstract:
Global warming and climate change are one of the most important environmental and social problems of the contemporary century. This problem sometimes becomes a crisis. Adaptation has become more important than ever before in order to cope with the climate crisis. This dissertation, it is aimed to submit a proposal for a climate change adaptation action plan in order to ensure the sustainability of the Kalecik Karası grape, which is one of the geographically indicated grape varieties. The action proposal is for Kalecik District of Ankara Province of Kalecik Karası grapes, its origin region. The mixed-method was used to present recommendations within the scope of the action plan. In this context, the climate, topography, and bioclimatic conditions of the Kalecik district, where is origin region of the Kalecik Karası grape and its geographical indication, are explained through a range of analyses specific to viticulture. On the other hand, structured observation trips were organized to the research area for the situation of the vineyards in given area and the practices of the farmers. Thus, for the first time in Turkey with this dissertation, adaptation to climate change on an agricultural product has been studied as comprehensively in the scale of the action plan. According to the results obtained, Kalecik District is currently experiencing a temperature increase and precipitation decrease due to climate change. With respect to future climate scenarios, it is expected that temperatures will increase at the floor of the Kızılırmak Valley, where Kalecik Karası vineyards are intense. This situation required and will be required additional adaptation measures for the Kalecik Karası grape. The establishment of the vineyard areas in the district in suitable parts for viticulture and the autonomous adaptation of the viticulturists is promising for the continuity of viticulture in the district.