Genç yetişkin bireylerde psikolojik yardım almaya ilişkin damgalanma korkusu ile toplumsal cinsiyet rolleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between the fear of stigma of seeking psychological help and gender roles in young adults
Yazar: ELİF İREM ERDEMİR
Danışman: PROF. DR. MURAT İSKENDER
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Kendini damgalama = Self stigmatization ; Psikoterapi = Psychotherapy ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Bu araştırmanın amacı psikolojik yardım aramada kendini damgalama ile toplumsal cinsiyet rollerine yönelik tutum arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Ek olarak bireylerin psikolojik yardım almaya karşı tutumları, psikolojik yardım aramada sosyal damgalanma algıları ve algıların cinsiyet, alınan eğitimin düzeyi, sosyoekonomik düzey, aile türü, kardeş sayısı ve sırası gibi değişkenler ile farklılaşıp farklılaşmadığının alt problemlerde incelenmesi amaçlanmaktadır.
Bu araştırma, nicel araştırma desenleri arasında yer alan ilişkisel model ile çalışılmıştır. Araştırmada psikolojik yardım alma konusunda kendini damgalama, Psikolojik Yardım Aramada Kendini Damgalama Ölçeği; psikolojik yardım almaya ilişkin tutum, Psikolojik Danışma Almaya İlişkin Tutum- Kısa Form; toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutum, Toplumsal Cinsiyet Rolleri Ölçeği; psikolojik yardım aramaya ilişkin sosyal damgalanma algısı, Psikolojik Danışma Yardımı Aramada Sosyal Damgalanma ölçeği ile elde edilen verilere dayanmaktadır. 
Araştırmanın örneklemini Türkiye'nin pek çok yerinde yaşayan, çeşitli demografik özelliklere sahip 513 kişi oluşturmaktadır. Örneklemin 338'i kadın, 175'i ise erkek katılımcılardan olup bu grubun yaşları 18-30 arasında değişim göstermektedir.
Araştırmanın bulguları incelendiğinde dört ana değişken olan psikolojik destek alma sebebiyle sosyal damgalanma, toplumsal cinsiyet rollerine dair tutum, psikolojik yardım almaya ilişkin tutum ve psikolojik destek arama nedeniyle kendini damgalama değişkenleri arasında istatiksel olarak anlamlı farklar bulunmuştur. 
Araştırmanın diğer problem durumları ve demografik değişkenleri içeren alt problemler üç ana değişken olan toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutum, psikolojik destek arama nedeniyle kendini damgalama ve psikolojik yardım aramaya dair tutum değişkenleri açısından incelenmiştir. Bu inceleme sonucundan aşağıda özeti verilen sonuçlara ulaşılmıştır:
Toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutum ana değişkeni ile cinsiyet, yaşamın ilk yıllarında ağırlıklı olarak bireyin bakımını üstlenen kişi (anne, baba, bakıcı ve diğer yetişkin) ve daha önce herhangi bir ruh sağlığı profesyonelinden psikolojik yardım alıp almama durumu arasında istatiksel olarak anlamlı farklar bulunmaktadır.
Diğer ana değişken olan psikolojik yardım alma nedeniyle kendini damgalama değişkeni ile demografik değişkenler arasında ilişki uygun olan T-testi, ANOVA ve Scheffe testleri ile incelenmiştir. Buna göre psikolojik yardım alma nedeniyle kendini damgalama ile cinsiyet ve daha önce herhangi bir psikolojik destek alma arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmaktadır.
Son ana değişken olan psikolojik yardım almaya ilişkin tutum ile demografik değişkenler arasındaki ilişkiler incelendiğinde; psikolojik yardım almaya ilişkin tutum ile cinsiyet, ilişki durumu ve daha önce herhangi bir psikolojik yardım alma arasında istatiksel olarak anlamlı farklar bulunmaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between self-stigmatization in seeking psychological help and attitudes towards gender roles. In addition, it is aimed to examine the attitudes of individuals towards seeking psychological help, their perceptions of social stigmatization in seeking psychological help and whether the perceptions differ with variables such as gender, level of education received, socioeconomic level, family type, number and order of siblings. This study was conducted with the relational model, which is one of the quantitative research designs. In the research, self-stigmatization in seeking psychological help is based on the data obtained with the Self-Stigmatization in Seeking Psychological Help Scale; attitude towards seeking psychological help, Attitude Towards Seeking Psychological Counseling - Short Form; attitude towards gender roles, Gender Roles Scale; perception of social stigma in seeking psychological help, Social Stigma in Seeking Psychological Counseling Help scale. The sample of the research consists of 513 people with various demographic characteristics living in many parts of Turkey. The sample consisted of 338 female and 175 male participants, with ages ranging between 18-30. When the findings of the study are examined, statistically significant differences were found between the four main variables of social stigmatization due to seeking psychological support, attitudes towards gender roles, attitudes towards seeking psychological help and selfstigmatization due to seeking psychological support. The other problem situations of the study and the sub-problems including demographic variables were examined in terms of the three main variables of attitude towards gender roles, selfstigmatization due to seeking psychological support and attitude towards seeking psychological help. As a result of this examination, the results summarized below were reached: There are statistically significant differences between the main variable of attitude towards gender roles and gender, the person who predominantly cared for the individual in the first years of life (mother, father, caregiver and other adults) and whether or not the individual had received psychological help from a mental health professional before. The relationship between the other main variable, self-stigmatization due to receiving psychological help, and demographic variables was examined with the appropriate T-test, ANOVA and Scheffe tests. Accordingly, there is a statistically significant difference between selfstigmatization due to receiving psychological help and gender and having received any psychological support before. When the relationships between the last main variable, attitude towards receiving psychological help, and demographic variables are examined, there are statistically significant differences between attitude towards receiving psychological help and gender, relationship status and having received any psychological help before.