Performans yüzücülerinin atletik zihinsel enerji düzeyleri ile spora başlama nedenleri ve beklentileri arasındaki ilişkilerin araştırılması
Investigation of the relationship between the athletic mental energy levels of performance swimmers and the reasons and expectations for starting sports
Yazar: GÖNEN DOĞAN
Danışman: PROF. DR. KEMAL GÖRAL
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rekreasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmanın amacı, performans sporcusu olan yüzücülerin, atletik zihinsel enerji düzeyleri ile spora başlama nedenleri ve beklentileri arasındaki ilişkilerin araştırılmasıdır. Araştırmaya Türkiye Yüzme Federasyonu tarafından akrediteli olan ve Muğla ilindeki kulüplerde yüzme sporu yapan, 13 yaş ve üzeri kadın ve erkek toplam 211 sporcu katılmıştır. Araştırmada, Spora Başlama Nedenleri ve Beklentileri Ölçeği ile Atletik Zihinsel Enerji Ölçeği (AZEÖ) kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler, SPSS (version 18.0) programında kayıt altına alınmıştır. Araştırmaya katılan sporcuların %58, 3'ünü erkek, %41,7'sini ise kadın sporcular oluşturmaktadır. Erkek sporcuların yaş ortalamaları 16,93±2,72 yıl iken, kadın sporcuların yaş ortalamaları 15,60±1,64 yıl olarak tespit edilmiştir. Kadın ve erkek sporcuların "Anne, baba ve kardeşin spora yönelmedeki etkisi" sorusuna verdikleri cevaplar arasında anlamlı düzeyde fark bulunmuştur (p<0,05). Araştırmaya katılan sporcuların cinsiyetlerine göre karşılaştırılmalarında, yüzme branşı ile uğraşma nedenleri ve spor branşından beklentileri arasında herhangi anlamlı bir farklılık bulunamamıştır (p>0,05). Kadın ve erkek sporcuların, spor branşından beklentileri açısından verdikleri cevaplarda "İleride sporla ilgili üniversiteler düzeyinde eğitim görmek" cevapları arasında anlamlı düzeyde fark bulunmuştur (p<0,05).
Araştırmaya katılan erkek yüzücülerde, sakinlik ile motivasyon ve sakinlik ile yorulmama haricinde atletik zihinsel enerji alt boyutlarının tümünde birbirleriyle anlamlı düzeyde ilişki tespit edilmiştir. Diğer taraftan, spora teşvik eden unsurlar ile beklentileri arasında ve spor branşıyla uğraşma nedenleri ile beklentileri arasında anlamlı düzeyde ilişkilere rastlanmıştır (p<0,05). Araştırmaya katılan erkek yüzücülerde, yüzme sporuna teşvik eden unsurlar ile dinçlik ve yorulmama arasında; atletik zihinsel enerji alt boyutlarından ise motivasyon ile spor branşıyla uğraşma nedenleri ve beklentileri arasında anlamlı düzeyde ilişkilere rastlanmıştır (p<0,05). 
Araştırmaya katılan kadın yüzücülerde, konsantrasyon ile dinçlik, konsantrasyon ile motivasyon, sakinlik ile motivasyon ve sakinlik ile yorulmama haricinde atletik zihinsel enerji alt boyutlarının tümünde birbirleriyle anlamlı düzeyde ilişki tespit edilmiştir. Diğer taraftan, spora teşvik eden unsurlar ile spor branşıyla uğraşma nedenleri arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Spor branşıyla uğraşma nedenleri ile beklentileri arasında anlamlı düzeyde ilişkilere rastlanmıştır (p<0,05). Araştırmaya katılan kadın yüzücülerde, yüzme sporuna ile uğraşma nedenleri ile dinçlik, güven, motivasyon, yorulmama, konsantrasyon, sakinlik ve teşvik arasında; atletik zihinsel enerji alt boyutlarından ise güven, motivasyon, konsatrasyon ve ile spor branşıyla uğraşma nedenleri ve beklentileri arasında anlamlı düzeyde ilişkilere rastlanmıştır (p<0,05).
Araştırmada elde edilen bulgulardan hareketle, sporcuları yüzme branşına yönlendirme açısından aile  bireylerinin önemli olduğu, sporcularda yüzme sporu yapmalarının sebebi olarak, bu sporları sevmeleri, başarı kazanmaktan zevk duymaları ve spor yaparak sağlıklı olmak istemelerinin, yüzme sporundan beklentilerinde ise, iyi bir fiziki görünüme sahip olmak, herkesçe tanınan bir sporcu olmak ve milli sporcu olmanın ön plana çıktığı görülmektedir. Sonuç olarak, sporcularda atletik zihinsel enerji, spora teşvik eden unsurlar, spor branşıyla uğraşma nedenleri ve sporcuların beklentileri arasındaki ilişkilerde dikkate alınarak, yüzme sporcularında performansın istenilen yüksek verim düzeylerine taşınması açısından bu kriterlerin göz önünde bulundurulması ve sporcularda çok yönlü gelişim açısından farklı kriterler üzerinde çalışmalar yapılması gerektiği söylenebilir.

Abstract:
The aim of this research is to determine whether there are differences between the reasons and expectations of swimming athletes who do performance sports and their athletic mental energy levels. The research consists of 211 athletes, including male and female athletes, aged 13 and over, who attend to swimming clubs in the province Muğla accredited by the Turkish Swimming Federation. For the current study, the date was collected through the Reasons and Expectations for Starting Sports Scale and the Athletic Mental Energy Scale (AZEA). Statistics of the data obtained from the study, SPSS (version 18.0) package program was used. While 58.3% of the athletes participating in the research are male, 41.7% are female athletes. The mean age of male athletes was 16.93±2.72 years, the mean age of female athletes was 15.60±1.64 years. There was a significant difference between the answers given by the male and female athletes to the question "The effect of mother, father and sibling on sports orientation" (p<0.05). When the athletes participating in the research were compared according to their genders, no significant difference was found between the reasons for engaging in swimming and their expectations from the sport branch (p>0.05). A significant difference was found between the answers given by female and male athletes in terms of their expectations from the sports branch "to study at the level of universities related to sports in the future" (p<0.05).
Among male swimmers participating in the research, a significant relationship was found with each other in all the athletic mental energy sub-dimensions, except calmness and motivation and calmness and fatigue. On the other hand, significant correlations were found between the factors that encourage sports and their expectations, and between the reasons for engaging in sports and their expectations (p<0.05). In the male swimmers participating in the research, a significant relationship was found between the factors that encourage swimming and their vigor and fatigue; as well as motivation, one of the athletic mental energy sub-dimensions, and the reasons and expectations of dealing with sports (p<0.05).
Among female swimmers participating in the study, a significant correlation was found in all sub-dimensions of athletic mental energy, except concentration and vigor, concentration and motivation, calmness and motivation, and calmness and fatigue. On the other hand, no significant correlations were found between the factors that encourage sports and their expectations. Significant correlations were found between the reasons for engaging in sports and their expectations (p<0.05). Among female swimmers participating in the research, there was a difference between the reasons for engaging in swimming and their vigor, confidence, motivation, fatigue, concentration, calmness, and encouragement; On the other hand, there were significant correlations between the athletic mental energy sub-dimensions, confidence, motivation, concentration, and the reasons and expectations of engaging in sports (p<0.05).
Based on the findings of the research, family members are important in terms of directing the athletes to swimming, the reason why athletes do swimming is to love these sports, to enjoy success and to want to be healthy by doing sports, and to have a good physical appearance in their expectations from swimming. It is seen that being a well-known athlete and being a national athlete come to the fore. As a result, considering the relationships between athletic mental energy, factors that encourage sports, reasons for dealing with sports and expectations of athletes, considering these criteria in terms of carrying the performance to the desired high efficiency levels in swimmers and working on different criteria in terms of versatile development in athletes can be said to be necessary.