Gün ışığı kullanımına uygun imar kanunları oluşturulması üzerine bir inceleme
An investigation on creating zonıng laws suitable for daylight use
Yazar: AHMET MİRAÇ TOPAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİL FİKRET OKUTUCU
Toros Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture ; Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Doğa kanunu = Natural law ; Ekoloji = Ecology ; Güneş ışığı = Sunlight ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; İmar Kanunu = Building Law

Özet:
Sanayi devrimi ile birlikte kentleşme hızla artmıştır. Anılan artışın hızlı ve düzensiz şekilde olması birçok sorunu da beraberinde getirmiştir. Küresel boyutta ekolojik sorunlar ortaya çıkmıştır. Bu sorunlar canlılar için tehdit unsuru oluşturacak boyuta ulaşmıştır.  Oluşan zararın büyük bölümünün yenilenemez enerji kaynaklarının tüketiminden oluştuğu bilinmektedir. Günümüzde artan çevre sorunları tasarımcıları sürdürülebilir bir tasarım anlayışına duyarlı olmaya yöneltmiştir. Oluşan sorunlara çözüm yenilenebilir kullanımı yasalarla kullanılabilir hale getirilerek sağlanabilir.
Bu çalışma 3 temel bölümden meydana gelmektedir.
1. Bölümde; doğa-canlı-mimari ilişkileri kısaca açıklanmıştır. Gelecek kuşaklara sağlıklı bir çere için insanların doğayı sevmesi, tasarlayan ve inşa edenlerin mimariyi doğayla uyumlu düşünmesi gerekir.
2. Bölümde; imar kanunlarının doğa kanunlarıyla ilişkileri kısaca açıklanmış. İmar kanunlarının doğa ile uyumlu olması gerektiği hakkında bilgilere yer verilmiş.
3. Bölümde; Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinde uygulanması halinde gün ışığı kullanımında yapılar üzerinde yarar sağlanması düşünülen 8 madde (açık ve kapalı çıkmalar, bina yükseklikleri, güneş kontrolü, taban alanı katsayısı- kat alanı katsayısı, yapı yaklaşma sınırı, cam yüzeylerinin oranlarının belirlenmesi, arazi eğiminin kullanımı, çatılar) incelenmiştir. Farklı konutların 38o kuzey enlemine göre örneklerle karşılaştırma ve iyileştirmeleri ele alınmıştır. Bu bölüm kapsamında gün ışığı kullanımına uygun çıkma ölçüleri, yapı aralıkları, güneş kontrol elemanı, cam yüzeylerinin oranları, çatı eğimleri için tasarımcıların kullanabilecekleri ölçütler tespit edilmiştir.

Abstract:
Urbanization increased rapidly with the industrial revolution. The rapid and irregular increase in the mentioned increase has brought many problems with it. Global ecological problems have emerged. These problems have reached a level that poses a threat to living things. It is known that most of the damage is caused by the consumption of non-renewable energy sources. Increasing environmental problems today have led designers to be sensitive to a sustainable design approach. The solution to the problems that arise can be achieved by making the use of renewables usable by law.
This study consists of three main parts.
In Chapter 1; nature-animal-architectural relations are briefly explained. For a healthy environment for future generations, people should love nature, and those who design and build architecture should think in harmony with nature.
In the 2nd part; The relations of zoning laws with the laws of nature are briefly explained. Information about the need for zoning laws to be compatible with nature is given.
In Chapter 3; 8 articles that are considered to be beneficial for the buildings in the use of daylight if implemented in the Planned Areas Type Zoning Regulation (open and closed overhangs, building heights, sun control, floor area coefficient-floor area coefficient, building approach limit, determination of the proportions of glass surfaces, use of land slope, roofs). Comparisons and improvements of different houses according to 38o north latitude are discussed. Within the scope of this section, the criteria that can be used by the designers were determined for the projection dimensions suitable for daylight use, the building spacing, the solar control element, the proportions of the glass surfaces, and the roof slopes.