Ankara ili Çankaya ilçesinde devlet ortaokulları 8. sınıf öğrencilerinde şişmanlık, benlik saygısı ve şiddet ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between obesity, self-esteem and violence at 8TH grade students of public secondary schools in Çankaya district of Ankara
Yazar: TUĞBA MELİHA FATMA ERCAN
Danışman: PROF. DR. LÜTFİYE HİLAL ÖZCEBE
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Ankara-Çankaya = Ankara-Çankaya ; Benlik saygısı = Self esteem ; Obezite = Obesity ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Şiddet = Violence

Özet:
Adolesanlarda şişmanlık, küresel boyutta bir halk sağlığı sorunudur. Şişmanlar, daha çok düşük benlik saygısı grubundadır. Zorbalık/şiddet benlik saygısını azaltmakta benlik saygısının yüksek olması da zorbalığı/şiddeti engellemektedir. Fazla kiloluluk zorbalıkla da ilişkidir. Adolesan sağlığını etkileyen üç sorunda halk sağlığının bütüncül bakışıyla, değğerlendirilmesi için bu çalışmada; Ankara İli Çankaya İlçesi devlet ortaokulları 8. sınıf öğrencilerin beden kitle indekslerinin (BKİ) benlik saygısı ve zorbalık/şiddetle ilişkisinin kesitsel bir çalışma ile sosyodemografik faktörler çerçevesinde değerlendirmesi amaçlanmıştır. 
Araştırmada, 35 okuldan 1956 öğrenciye ulaşılmıştır. Gözlem altında anket uygulanmış,  öğrenci ve ailelerinin bazı sosyodemografik özellikleri, şiddet, zorbalık, sağlıklı yaşam davranışlarına yönelik sorular sorulmuş, benlik saygısı ölçeği kullanılmış ve BKİ için boy ve vücut ağırlığı ölçümleri için Fiziksel Aktivite Karnesi verilerinden yararlanılmıştır. Analizler SPSS-23 paket programında yapılıp; tanımlayıcı istatistikler, Ki-Kare testi, sürekli değişkenler için korelasyon ve normal dağılıma göre ileri analizler, regresyon ve ANOVA ile post-hoc analizlerden faydalanılmıştır. Etik kurul izni, İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nden yazılı izin alınmıştır. Katılımcıların aydınlatılmış onamları, veli onayları alınmıştır.  
Katılımcıların %52,6'sı kız, %47,4'ü erkek, yaş ortalaması 12,84 (±0,59)'tür. Erkekler zayıf, fazla kilolu ve şişmanlarda diğer cinsiyete göre daha fazladır (p<0,001). Katılımcıların %12,0'si ev içi şiddetle karşılaşmış olup halen devam eden ev içi şiddet görme sıklığı kızlarında daha fazladır (%3,9; p<0,05). Katılımcıların %50,9'u sözel, %36,4'ü fiziksel, %34,9'u duygusal şiddete uğradığını belirtmiş olup, kızlar duygusal (%39,5), erkekler fiziksel şiddetle (%42,4) diğerlerinden daha fazla karşılaşmıştır (p<0,001). Öğrenilerin %81,9'u sözel, %68,5'i fiziksel ve %32,9'u duygusal şiddette bulunduğunu belirtirken erkekler fiziksel (%74,3), kızlar duygusal şiddeti (%36,4) diğerlerinden daha fazla uygulamaktadır (p<0,05). Öğrencilerin %45'inin benlik saygısı düşük olup, kızlarda bu sıklık daha düşüktür (%49,3). 
Zayıflar (%58,0) şişmanlardan (%28,4) daha çok fiziksel şiddete uğramakta (p<0,001); normaller (%21,5) zayıflara (%8,6) göre daha fazla duygusal şiddet uygulamaktadır (p<0,05). Şiddete uğramayla şiddette bulunma durumları birilerini artırmaktadır (p<0,001).
Aile içi şiddetle benlik saygısı düşmektedir (p<0,001). Benlik saygısı düşükler her üç şiddet türüyle de daha çok karşılaşmakta (p<0,001) ve daha fazla şiddet uygulamaktadır (p<0,001). 
Fiziksel şiddete maruz kalanlarda normal, şiddete maruz kalmayanda fazla kiloluların benlik saygısı düşüktür (p<0,05). Duygusal şiddette ise uğramayanlarda fazla kiloluların benlik saygısı daha düşüktür (p<0,05). Benlik saygısı hem düşük hem de yüksek grupta fiziksel şiddette bulunma davranışlarıyla BKİ arasında anlamlı ilişki bulunmaktadır (p<0,05). Benlik saygısı düşük grupta şişmanlar, benlik saygısı yüksek grupta zayıflar daha fazla fiziksel şiddet uygulamaktadır (p<0,05).
Literatürde şiddeti/zorbalık, BKİ, benlik saygısı ilişkisinde yeterli çalışmaya rastlanmamıştır. BKİ, benlik saygısı, şiddetin birbiri üzerindeki etkisi önemlidir. Etkin müdahaleler için bu ilişkinin değerlendirmesi gereklidir.
Anahtar Kelimeler: Şişmanlık; Zorbalık; Şiddet; Benlik Saygısı; Adolesan

Abstract:
Obesity in adolescents is a public health problem. Obese adolescents have mostly low self-esteem. Bullying/violence decreases self-esteem, high self-esteem prevents bullying/violence. Also, overweight is associated with bullying. In the study, in the holistic view of public health, It is aimed to evaluate the relationship between body mass index(BMI), self-esteem, bullying/violence within the framework of socio-demographic factors in 8th-grade students of Çankaya in Ankara.
1956 students from 35 schools joined the study. Questionnaires were applied under observation. Questions were about some socio-demographic characteristics of students/their families, violence, bullying, healthy living behaviors. Also, self-esteem scale and Physical Activity Scorecard, for height/weight measurements, were used. Analyzes were made in SPSS-23. Descriptive statistics, Chi-Square test, correlation for continuous variables, advanced analysis according to normal distribution, regression, ANOVA, post-hoc analysis were used. Written permissions from the Provincial Directorate of National Education and Ethics committee were obtained. Informed consents of the participants and parents' approvals were obtained before research.
Girls are 52.6% of the participants, the average age is 12.84(±0.59). Males are more thin, overweight, obese (p<0.001). 12.0% of the participants faced domestic violence. Frequency of domestic violence still going on is higher at girls (3.9%;p<0.05). 50.9% of the participants are exposed to verbal, 36.4% physical, 34.9% emotional violence. Emotional in girls (39.5%), physical violence in boys (42.4%) are more (p<0.001). 81.9% of students apply verbal, 68.5% physical, 32.9% emotional violence. Boys apply to physical (74.3%), girls emotional violence (36.4%) more (p<0.05). 45% of the students have low self-esteem. Self esteem of girls is lower (49.3%).
Thin students (58.0%) exposure to physical violence more than overweight (28.4%)(p<0.001). Normal weight students (21.5%) exert emotional violence more than thin (8.6%)(p<0.05). Being bully or victim increase each other (p<0.001).
Self-esteem decreases with domestic violence (p<0.001). Low self-esteem group is more exposed to violence (p<0.001), exerts more (p<0.001).
Normal weight students are exposed to physical violence and overweight are not exposed to physical violence have low self-esteem (p<0.05). Overweight are not exposed to emotional violence have lower self-esteem (p<0.05). There is a significant relationship between behaviors of physical violence and BMI in both low/high self-esteem (p<0.05). Obes students have low self-esteem and thin students have high self-esteem exert more physical violence (p<0.05).
In literature, there are not enough studies in relation of violence/bullying-BMI-self-esteem. The impact of BMI, self-esteem and violence on each other are important. An assessment of this relationship is necessary to develop effective interventions.
Key Words: Obesity; Bullying; Violence; Self Esteem; Adolescent