Dış çevre unsuru olarak müşteri ve örgüt etkileşiminin sosyolojik analizi: Isparta'da süpermarketler üzerine bir uygulama
A sociological analysis on interaction of organization and costumer as outline environment fact: The Isparta sample
Yazar: FADİME ACIYAN
Danışman: PROF. DR. METİN ÖZKUL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Sosyoloji = Sociology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Durumsallık yaklaşımı = Contingency approach ; Etkileşim = Interaction ; Gıda işletmeleri = Food companies ; Müşteri davranışı = Customer behavior ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Süpermarketler = Supermarkets ; Çevre = Environment ; Çevresel etkileşim = Environmental interaction ; Örgüt yönetimi = Organizational management ; Örgütlerarası etkileşim = Interorganizational interaction

Özet:
Örgütler çalışma hayatımızın tamamının geçtiği yerlerdir. Sanayileşme öncesinde çalışan nüfusun çok önemli bir kısmı tarımsal alanlarda istihdam edilmektedir ve çalışma, daha çok, kapalı bir ev ekonomisinin ihtiyaçlarını karşılamaya yöneliktir. Sanayileşme süreci ile birlikte, bilimsel bilgi ve teknolojinin üretim süreçlerine uygulanması katma değerli ürünlerin daha fazla üretilmesi gereğine yol açmıştır. Üretimin kitle halinde ve standart bir şekilde yapılabilmesi mümkün hale gelmiş ve ürünlerin, ulaşım, iletişim ağı gibi hizmetlerle desteklenmesi örgütlü bir çalışma hayatını zorunlu kılmıştır. Böylece örgütler gittikçe yaygınlaşmaya, birincil istihdam alanları haline gelmeye başlamıştır. Örgütlü çalışma hayatının bu denli önemli hale gelmesi, örgüt yönetimiyle ilgili problemlerin tartışılmasını da beraberinde getirmiştir. Örgütlerin hedeflerine ulaşabilmesi ve devamlılığı açısından en iyi yönetim yapılanması ve fonksiyonlarının nasıl olması gerektiği bugün de en çok tartışma alanlarından birini oluşturmaktadır.Kuşkusuz örgütlerin sürekliliği, istihdam ettiği işgörenlerin amaca yönelik davranışlarda bulunması gerekliliği yanında, çevresiyle kurduğu ilişkilerin niteliği ile de yakından ilişkilidir. Bu nedenle örgütler hem içinde bulunduğu toplumsal yapının özelliklerine hem de çevre koşullarına uyum sağlamalıdır. Bu uyumun sağlanabilmesinin en temel yolu ise özellikle kendisini doğrudan etkileyecek çevre unsurlarıyla nitelikli bir ilişki kurabilmektir. Kurulacak ilişkiler örgütün amaçlarına ulaşmasının da en başta gelen yoludur. Dolayısıyla, örgütler, amaçlarına ulaşmak için;1.dışarıdan enerji ve hammadde ihtiyaçlarını temin etmek,2.toplumun yetkili mekanizmalarının ürettiği normlara ve yasalara uymak,3.ürettiklerini müşterilerine satmak,4.rakipleriyle rekabet etmek,5.sendika gibi oluşumların taleplerine makul cevaplar vermek zorundadırlar.Eldeki çalışma, genel olarak örgüt çevre ilişkileriyle ilgili gelişmeleri, mevcut literatürü dikkate alarak kısaca ortaya koymaya ve daha yoğun olarak örgüt ve müşteri ilişkisine odaklanmaya çalışmaktadır.Daha sonra Isparta il merkezinde faaliyet gösteren süper marketlerin müşterileri ile ilişkileri, anket tekniğiyle müşteri statüsünde olan deneklerden toplanan verilere dayanılarak tasvir ve analiz edilmeye çalışılmaktadır.Anahtar Kelimeler: Örgüt, Yönetim, Çevre, Müşteri, Durumsallık Yaklaşımı

Abstract:
Organizations are places that we spend our whole working life. Prior to industrialization, a very important part of working population is employed in agricultural areas, and work is intended to satisfy the needs of a closed domestic economy. By the process of industrialization, application of scientific knowledge and technology to production processes has led to the need of producing more value-added products. It became possible that mass production would be performed in a standard manner, and supporting products with services such as transportation and communication network forced an organized working life. Thus, organizations became more widespread and started to become primary employment areas. Organized working life became so important that it also brought the discussion of management-related problems. In terms of the achievement and continuity of the objectives of the organizations, the best management structure and how it should function have been the most controversial areas today.Of course, the continuity of organizations is closely related to the purpose-based attitudes of employees and periphery about the nature of the relationship. Therefore, organizations must make compliances with both the social and natural characteristics of the structure in which they are. The basic way of providing this compliance is being able to build a qualified relationship with the peripherical conditions that will directly affect the area of organization. Building relationships is the major way of achieving the objectives of the organizations. Therefore, in order to achieve the objectives, organizations have to:1. outsource necessary energy and raw materials,2. obey the norms and rules produced by the authorised mechanisms of society,3. sell their products to customers,4. compete with its rivals,5. response to the demands of formations such as unions in reasonable forms.This work tries to declare developments on the relations between organization and periphery in general in consideration of present literature and focus on customer-organisation relations more intensely.Subsequently, we will try to describe and analyze the relations between supermarkets operating in the city center of Isparta and their customers through survey technique using the data collected from the customers in the status of the subjects.Keywords: Organisation, Management, Environment, Customer, Contingency Approach.