Şizofreni başlangıç yaşı ile menarş yaşı arasındaki ilişki
Associ̇ati̇on between age at onset of schi̇zophreni̇a and age at menarche
Yazar: ESİN EVREN KILIÇASLAN
Danışman: DOÇ. DR. ALMILA EROL
Sağlık Bakanlığı / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Kadın cinsiyet hormonları ile ruhsal hastalıklar arasındaki ilişki üzerine olan ilgi yeni değildir. Epidemiyolojik ve laboratuara dayalı araştırmalar kadar klinik kanıtlar da östrojenin kadınların ruhsal durumu üzerinde anlamlı etkisi olduğunu göstermektedir. Özellikle psikoz ile ilgili olarak, geçtiğimiz yüzyılın başlarında bile psikiyatristler şizofreni ve östrojen arasında bir ilişki tanımlamışlardır. 
    
Bu konu ile ilgili yapılan araştırmalarda şizofrenide belirli özellikler açısından cinsiyete dair farklılıklar olduğu; bunda östrojenin kadın şizofreni hastalarında koruyucu etkisi olduğu hipotezi öne sürülmektedir.  Kadın şizofreni hastaları ile ilgili olarak bu hipotezin dışında, bazı şizofreni tanılı kadın hastalarda kronik gonadal hipofonksiyon ve hipoöstrojenizm olduğu hipotezi de öne sürülmüştür.

Biz bu çalışmada, her iki hipotezi de araştırmayı amaçladık. Östrojenin kadın hastalardaki koruyucu etkisi nedeni ile, kadın şizofreni hastalarında pubertenin erken başlaması ile hastalığın geç başlaması arasında ilişki olabileceği düşüncesinden yola çıkarak, şizofreninin ve menstruasyonun başlangıç yaşını inceledik. Şizofrenisi olan kadınlarda gonadların yetersiz işlevi ve östrojen eksikliği olduğu hipotezine dayanarak, şizofreni hastalarında pubertenin başlamasının gecikebileceği düşüncesinden yola çıkarak da, şizofreni tanılı kadın hastalar ile ruhsal açıdan sağlıklı kadınlar arasında menarş yaşı açısından farklılık olup olmadığını araştırmayı amaçladık. 

Yaptığımız çalışmada menarş yaşı ile ilk tuhaf davranış, ilk hastalık başlangıç yaşı ve ilk hastaneye yatış yaşı arasında anlamlı negatif korelasyon olduğu sonucu ortaya çıktı. Çalışmamız östrojenin koruyucu etkisini doğrulamakta; pubertenin erken başlamasının yani erken östrojen salınımının, şizofreni başlangıcının gecikmesine neden olabileceğini göstermektedir.
  
Menarş yaşı açısından şizofreni hastaları ruhsal açıdan sağlıklı kontroller ile karşılaştırıldığında ise, şizofreni hastalarının ilk adet yaşlarının ortalamasının, kontrol grubundaki hastaların ilk adet yaşlarının ortalamasından yüksek olmasına rağmen bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı gözlendi. Bu, kadın şizofreni hastalarındaki hipoöstrojenizmin hastalığın doğasından çok nöroleptik kullanımına bağlı olabileceği görüşünü desteklemektedir. Ancak, sağlıklı kontroller yerine dahiliye hasta grubunun alınmış olması çalışmanın kısıtlılığıdır. Dahili hastalıkların da puberte yaşını etkilemiş olma olasılığı olabilir.

Abstract:
Increasing evidence from clinical practice as well as from epidemiological and basic research shows that oestregens have significant effects on mental state of women. Interest in the association between female sex hormones and mental diseases is not new. As early as in the beginning of the last century, psychiatrists recognised a possible association betweeen schizophrenia and estrogens. 

Research on the subject suggested that there are sex differences in clinical features of schizophrenia, and this may be related to estrogens. Therefore the hypothesis that estrogens had protective effects in schizophrenia was claimed. On the other hand there is an other hypothesis suggesting that; some women with schizophrenia have chronic gonadal hypofunction and hypoestrogenism. 

In this study we have two aims. There may be a relation between earlier puberty and the later onset of the disease, because of the protective effects of estrogens in women with schizophrenia. Therefore our first aim is to study the correlation between age at menarche and the age of schizophrenia onset. With regard to the hypotesis claiming; insufficient functioning of the sexual glands and estrogen defficiency in women with schizophrenia, the onset of the puberty may be later. Our second aim is to examine whether there is difference between women with schizophrenia and mentally healty women considering the age at menarche. 
 
We found out that age at menarche was negatively associated with age at first odd behaviour, age at first psychotic symptoms and age at first hospitalization. There was statistically negative correlation between age of menarge and age at first odd behaviour, age at first psychotic symptoms and age at first hospitalization. Our study verifies the protective effects of estrogens and shows that the earlier puberty may be the cause of later onset of schizophrenia.

Compared to controls, the mean age at menarche was higher in women with schizophrenia, but this difference is not statistically significant. This supports hypothesis that hypoestrogenism in women with schizophrenia may be caused by neuroleptic treatment. However the participation of the internal medicine patients instead of the healty controls is the limitation of our study. Internal diseases may have influence on the onset of puberty.