Boşanmada evcil hayvan velayeti
Pet custody in divorce
Yazar: ELMİRA MAMMADLİ
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP TÜRKMEN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa /  Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Hukuk = Law ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Boşanma = Divorce ; Medeni hukuk = Civil law ; Ortak velayet = Joint custody

Özet:
Geçmiş zamanlardan günümüze kadar, tabiatta yaşayan bütün canlı varlıkların devamlı olarak bir ilişki içerisinde bulundukları bilinmektedir. Tarih boyunca hayvanlar, insanlar için farklı anlamlar kazanmıştır. Hayvanlar, insanlar için kimi zaman dost veya arkadaş gibi rollerdeyken zaman zaman da inanç sistemi içerisinde yer aldıkları belirlenmiştir. Modern çağ olarak bilinen günümüzde insanlar tarafından evcil hayvan sahiplenme oranı gün geçtikçe artmaktadır.
Evcil hayvanın sahiplenilmesi; insanların hayatında sosyal, psikoljik ve duygusal açıdan farklı rollere sahiptir. Günümüzde insanları tedavi etmek amacıyla hayvanların kullanımı, hastalarda depresyonun azaltılması, motivasyonun arttırılması ve iletişimi sağlamak gibi  birçok faktör evcil hayvanları, insanların yaşamlarının önemli parçası haline getirmiştir. Aynı zamanda hem günümüz bireyler arası ilişki anlayışının değişmesi hem de teknolojinin gelişmesi ve bunun sonucu olarak insanların daha içedönük bir yaşamı tercih etmeleri, insanların evcil hayvanları daha çok sahiplenmesine veya var olan evcil hayvanlarına daha çok bağlanmalarına neden olmuştur.
Evcil hayvanın çiftler tarafından evlat edinilmesi ve daha sonrasında boşanma durumu ile karşılaşıldığı zaman evcil hayvanın velayetinin kimde kalacağı dünya genelinde oldukça sık tartışılan bir sorundur. Boşanan çifler arasında yaşanan sorunlar ve huzurlu ortamın bozulması çocukları etkilediği gibi, evcil hayvanları da etkilemektedir. Boşanma sürecinde evcil  hayvanların bakımının kimin üstleneceği anlaşmazlıklara neden olduğundan boşanma davası uzayabilmektedir.  
Bu çalışmada, evcil hayvan sahipliğinin istatiksel görülme sıklığına değinmekle birlikte, insanların evcil hayvanlara olan ihtiyacını, evcil hayvanlardaki sahiplik ve mülkiyyet hakları ele alınacaktır. Hayvan türleri içinde belirli hayvanların sahipleri arasındaki telafisi mümkün olmayan ayrılık acısı üzerine evcil hayvanlarla ilgili zımni temas ve ikamet haklarına karar verirken mahkemler tarafından kullanılan kriterler ana hatlarıyla belirtilmekte ve vurgulanmaktadır. Böylece hem mevcut yasadaki eksiklikler hem de bu eksikliklerin giderilmesinin olası yolları irdelenmekte ve öneriler hedeflenmektedir. 
Anahtar kelimeler: boşanma, evcil hayvan velayeti, boşanmada evcil hayvan, evcil hayvanların korunması

Abstract:
Throughout history, it has been known that all living creatures in nature have constantly been in a relationship with each other. Animals have gained different meanings for humans throughout history. While animals have sometimes played the roles of friends or companions for humans, it has also been determined that they are sometimes part of belief systems. In the present day, known as the modern age, the rate of pet ownership by humans is increasing day by day.
Pet ownership has various roles in the social, psychological, and emotional aspects of human life. The use of animals for therapeutic purposes today, such as reducing depression in patients, increasing motivation, and facilitating communication, has made pets an essential part of human lives. At the same time, the changing nature of interpersonal relationships and the development of technology, resulting in people opting for a more introverted lifestyle, have led to an increase in pet ownership or a stronger bond with existing pets.
Pet ownership is a complex and comprehensive issue. The close bond established between humans and pets does not always lead to beneficial effects and can sometimes cause problems. The adoption of pets by couples and the question of who will retain custody of the pet in the event of a divorce is a frequently debated issue worldwide. The problems and disruption of a peaceful environment experienced by divorcing couples affect not only the children but also the pets. Disagreements over who will take care of the pets during the divorce process can prolong the divorce case.
This study will address the statistical prevalence of pet ownership, the need for pets among humans, and the ownership and property rights of pets. The criteria used by courts to decide on implicit contact and residence rights for certain animals among pet owners experiencing irreparable separation pain will be outlined and emphasized. Thus, both the existing legal deficiencies and potential ways to address these deficiencies will be examined, and recommendations will be proposed.
Keywords: divorce, pet custody, pets in divorce, protection of pets