Otoimmun kolestatik karaciğer hastalıklarının patogenezinde otoinflamatuar ve otoimmün mekanizmaların rolünün, serum sitokin salınımı ve TLR 4-6 düzeyleri üzerinden değerlendirilmesi
Evaluation of the role of auto-inflammatory and autoimmune mechanisms in the pathogenesis of autoimmune cholestatic liver diseases through serum cytokine release and TLR 4-6 levels
Yazar: AMIN RADGOHAR
Danışman: DOÇ. DR. BAŞAK ÇELTİKÇİ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Gastroenteroloji = Gastroenterology ; Moleküler Tıp = Molecular Medicine

Özet:
Otoimmün kolestatik karaciğer hastalıklarından sıklığı en fazla ve AMA otoantikoru açısından pozitif olan primer biliyer kolanjit (PBK), NK hücreleri direkt veya ürettiği sitokinler ile indirekt olarak intraepitelyal safra epital hücrelerine hasar vermektedir. Ancak bu hastalıklardaki otoantikorlar tanısal olmadığı gibi prognoz ile ilişkileri de gösterilememiştir. Ayrıca PBK, otoimmün hastalık olarak tanımlanmasına rağmen, tedavisinde, diğer otoimmun hastalıklardaki gibi immunsupresif ilaçlar kullanılamamaktadır. Dolayısıyla PBK patogenezinin, otoimmün patogenezden farklı olduğu düşünülmektedir. Bu tez çalışmasında, kolestatik karaciğer hastalıklarının sitokin ve TLR düzeyleri açısından, Çölyak hastalığındaki (ÇH) otoinflamatuar ve Otoimmün hepatitlerdeki (OİH) otoimmün patogenezle karşılaştırılması amaçlandı. Bu kapsamda tipik otoinflamatuar patogeneze örnek olarak ÇH hastaları ve otoimmun patogeneze örnek olarak da OİH hastaları kullanıldı. Tüm hasta gruplarınının, serum IL 1, 2, 4, 6, 10, 12, 13, 17, 23, TNF α, IFN γ, TGF β ve TLR 4-6 düzeyleri, ELISA ve flow sitometri yöntemi ile analiz edildi ve gruplar arasında benzerlik ve farklılıklar ortaya koyularak değerlendirildi. Verilerin, Kruskal-Wallis ve Mann-Whitney U testiyle istatiksel analizleri yapıldı. Kategorik verilerin analizi için, uygun Ki kare testleri veya Fisher's exact testi kullanıldı. PBK ve ÇH hastalarına göre, OİH hastalarında TNF-α, IFN-γ, TGF-β1, IL-1β, IL-6, IL-10, IL-12p70, IL-17a, IL-23 ve TLR 4 düzeyleri yüksek bulundu. Bu parametreler, PBK hastalarında en düşük olmakla beraber, ÇH hastalarında orta düzey düşüklük gösterdi. ÇH ve OİH hastalarına göre, PBK hastalarında IL-2 en düşük ve IL-13 en yüksek düzeyde gözlendi. PBK ve OİH hastalarına göre, ÇH hastalarında ise IL-4 en yüksek düzeyde gözlendi. Kontrol grubuna göre, TLR 6 düzeyleri, hasta gruplar arasında istatistiksel farklılık gösterdi. Bu tez çalışmasında, PBK patogenezi araştırılarak, bu sitokinlerin tanı ve tedavide marker ve/veya yeni tedavi ajanı olarak kullanılabileceği gösterildi.

Abstract:
Primary biliary cholangitis (PBC) is the most frequent autoimmune cholestatic liver disease. Patients have mostly positivity for AMA autoantibodies. NK cells damage the intraepithelial biliary epithelial cells directly or indirectly through cytokines. However, autoantibodies are not diagnostic, nor has their association with prognosis been demonstrated. Although PBC is defined as an autoimmune disease, immunosuppressive drugs used in other autoimmune diseases cannot be used in its treatment. Therefore, it is thought that the pathogenesis of PBC is different from autoimmune pathogenesis.
In our study, we aimed to compare the cytokine and TLR levels of PBC with autoinflamatory pathogenesis (Celiac disease: CD) and autoimmune pathogenesis (autoimmune hepatitis: AIH). The serum levels of IL 1, 2, 4, 6, 10, 12, 13, 17, 23, TNF α, IFN γ, TGF β and TLR 4-6 of all patient groups were analyzed by ELISA and flow cytometry method, similarities and differences between groups were evaluated. Statistical analysis was performed using the Kruskal-Wallis and Mann-Whitney U test. For analysis of categorical data, appropriate Chi-square tests or Fisher's exact test were used. Compared to patients with PBC and CD, TNF-α, IFN-γ, TGF-β1, IL-1β, IL-6, IL-10, IL-12p70, IL-17a, IL-23, and TLR 4 levels were found to be elevated in AIH patients. These parameters were the lowest in PBC patients and showed moderate decreases in CD patients. Compared to CD and AIH patients, IL-2 levels were the lowest and IL-13 levels were the highest in PBC patients. Compared to PBC and AIH patients, IL-4 levels were observed to be the highest in CD patients. Compared to the control group, TLR 6 levels showed statistically significant differences among all patient groups. Our study sheds light on future research on the pathogenesis of PBC to discover novel diagnostic and therapeutic markers, and potential therapy stratejies.