Aile sağlığı merkezine başvuran yaşlı bireylerin beslenme ve iştah durumları, biyokimyasal bulguları ve antropometrik ölçümlerinin saptanması: İğdır ili örneği
Determination of nutrition and appetite status, biochemical findings and anthropometric measurements of elderly individuals applying to the family health center: Iğdir province example
Yazar: DOĞAN CAN GÜNER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYÇIL ÖZTURAN ŞİRİN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Amaç: Bu araştırma, 65 yaş ve üzeri bireylerin beslenme durumlarının belirlenmesi,
beslenme durumları ile sosyodemografik özellikleri, antropometrik ölçümleri(boy uzunluğu,
vücut ağırlığı, beden kütle indeksi vb.) ve biyokimyasal bulguları arasındaki ilişkiyi
araştırmak amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve metod: Araştırma, analitik kesitsel bir çalışma olarak yapılmıştır.
Araştırmanın evrenini Iğdır il merkezinde bulunan 9 ASM'ye kayıtlı araştırma kriterlerine
uyan 65 yaş ve üzeri yaşlı bireyler oluşturmuştur. Örneklem büyüklüğünü belirlemek için
daha önce yapılmış benzer çalışmalar temel alınarak evreni belli olmayan örneklem
hesaplamasına göre %5 yanılma payı ve 0,05 örnekleme hatası ile en az 320 kişi olması
hesaplanmıştır(N=320). Araştırmaya toplamda 65 yaş ve üzeri 331 gönüllü birey katılmıştır.
Araştırma verileri, araştırmacı tarafından bireylerle yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır.
Araştırma verilerinin toplanmasında, araştırmacı tarafından oluşturulan sosyodemografik
özellikler, antropometrik özellikler, biyokimyasal bulgular, genel sağlık soruları ve beslenme
alışkanlıkları ile ilgili bilgileri içeren ''Anket Formu'', 'Besin Tüketim Sıklığı Formu'' ve
beslenme durumunu tarama amacıyla ''SNAQ65+ tarama testi'' kullanılmıştır. Veriler SPSS
Statistics v.22 programı ile analiz edilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya katılan yaşlı bireylerin yaş ortalaması 71 yıl, çoğunlukla erkek,
evli, il merkezinde eşi ile yalnız yaşayan, okur-yazar olmayan, sosyal güvencesi olan ancak
çalışmayan, sigara ve alkol kullanmadıkları belirlenmiştir. Bireylerin SNAQ65+ tarama testine
verdikleri cevaplara göre kadınların %25,5'i kötü beslenme riski altında ve %9,1'i kötü
beslenmiş, erkeklerin %20,5'i kötü beslenme riski altında ve %9,6'sı kötü beslendikleri tespit
edilmiştir. Araştırmaya katılan kadınların erkeklere kıyasla total kolesterol, trigliserid, LDL-K
düzeyleri anlamlı bir şekilde daha yüksektir (sırasıyla p=0,017; p=0,019; p=0,009). AncakHDL-K, açlık kan şekeri, demir ve vitamin B12 cinsiyete göre anlamlı fark bulunmamıştır
(p>0,05).
Sonuç: Çalışmamıza katılan yaşlı bireylerin yaklaşık olarak %33'ü kötü beslenme riski
altında veya kötü beslenmiş olduğu görülmüştür. Ayrıca %3,6'sı malnütrisyon riski altındadır.
Yaşlı bireylerde, erken dönemde tanı için yaşam tarzılarına uygun malnütrisyon tarama
testleri seçilip düzenli tekrarlar sağlanarak izlem yapılmalıdır.

Abstract:
Objective: This research was conducted to determine the nutritional status of individuals over
the age of 65 and to investigate the relationship between their nutritional status,
sociodemographic characteristics, anthropometric measurements (height, body weight, BMI,
etc.) and biochemical findings.
Materials and methods: The research was conducted as an analytical cross-sectional study.
The population of the research consisted of elderly individuals aged 65 and over who met the
research criteria and were registered in 9 FHCs located in Iğdır city center. In order to
determine the sample size, it was calculated to be at least 320 people with a margin of error of
5% and a sampling error of 0.05, based on the sample calculation with an unknown universe,
based on previous similar studies (N = 320). A total of 331 volunteers aged 65 and over
participated in the research. Research data was collected by the researcher using face-to-face
interview technique with individuals. In collecting research data, "Survey Form", "Food
Consumption Frequency Form", which contains information about sociodemographic
characteristics, anthropometric characteristics, biochemical findings, general health questions
and nutritional habits, created by the researcher, and "SNAQ65+ screening test" for screening
nutritional status were used. '' used. SPSS Statistics v.22 program was used in data analysis.
Results: It was determined that the elderly individuals participating in the study were on
average 71 years old, mostly male, married, living alone with their spouse in the city center,
illiterate, having social security but not working, and not smoking or drinking alcohol.
According to the answers of the elderly individuals participating in the study to the SNAQ65+
screening test, 25.5% of women are at risk of malnutrition and 9.1% are malnourished, 20.5%
of men are at risk of malnutrition and 9.6% are malnourished. fed. In the biochemical findings
of the elderly individuals participating in the study, total cholesterol, triglyceride and LDL
cholesterol levels of women were significantly higher than men (p = 0.017;p=0,019;p=0,009).However, HDL cholesterol, fasting blood sugar, iron and vitamin B12 do not differ
significantly according to gender (p>0.05).
Conclusion: Approximately 33% of the elderly individuals who participated in our
study were found to be at risk of malnutrition or malnourished. Additionally, 3.6% are at risk
of malnutrition. For early diagnosis, elderly individuals should be monitored by selecting
malnutrition screening tests appropriate to their lifestyle and regularly performing screening
tests.