Lamivudinden tenofovire geçilen kronik hepatit b hastalarında 1 (bir) yıllık klinik takip sonuçları
Results of 1 (one year) clinical tracking in chronic hepatitis b patients whom treatment changed from lamivudi̇n to tenofovi̇r
Yazar: ESRA YEŞİLYURT
Danışman: DOÇ. DR. MESUT SEZİKLİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Kocaeli Derince Eğt. ve Arş. Hast. / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Elastografi = Elastography ; Fibroz = Fibrosis ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit B yüzey antijenleri = Hepatitis B surface antigens ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Lamivudine = Lamivudine ; Tenofovir = Tenofovir

Özet:
Amaç: Bu çalışmada KHB enfeksiyonu olup LAM tedavisinden TDF'e geçilmiş hastalarda klinik, biyokimyasal, serolojik parametrelerin ve fibrozis açısından fibroscan görüntülemesinin qHBsAg düzeyiyle ilişkisini değerlendirmek ve tedavinin mevcut parametreler üzerine etkisinin araştırılması amaçlandı. 

Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya KHB ile enfekte, LAM kullanan ve tedaviyi tolere edemeyen 19 hasta alındı. Hastaların cinsiyeti, yaşı, ek hastalıkları, kullandıkları ilaçları, biyokimyasal tetkikleri, tam kan sayımı, 24 saatlik idrarda protein ve albumin düzeyi, kreatinin klirensi, kemik ölçümü, transelient elastografi ile fibrozis evresi,qHbsAg düzeyi incelenmiştir. İstatistiksel analiz bilgisayarda SPSS ver.17.0 programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir.

Bulgular: Çalışmaya 10'u (%52,6) kadın, 9'u (%47,4) erkek 19 KHB hastası alındı. Hastaların ortalama yaşı 54,79,6 yıldı.
Hastaların 0-6-12. ay qHbsag titreleri karşılaştırıldığında en az birinde istatistiksel açıdan anlamlı farklılık saptandı (p:0,001). Başlangıç qHbsAg titresi ile 6. ay arasında anlamlı fark izlenmezken (p:0,114) hastaların 6. ayından itibaren qHbsAg titrelerinde istatistiksel açıdan anlamlı azalma saptandı.(p:0,003).
HBsAg titrelerinin başlangıç değerleri ile 1. yıl değerleri arasındaki değişim yüzdesi değerlendirildiğinde 1. yılda başlangıç titrelerine göre ortalama %9,118,5 azalma saptandı.
Hastaların transient elastografi sonuçları değerlendirildiğinde tedavi değişimi öncesi 7,43,8 kPa iken tedavi değişimi sonrası 6,22,9 kPa saptandı. Tedavi değişimi öncesi ve sonrası ölçümler arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark saptandı (p:0,013).
Başlangıç ve 12. ay HBsAg titreleri ile fibroscan değerleri karşılaştırıldığında aralarında istatistiksel açıdan anlamlı pozitif korelasyon saptandı.

Sonuç: Bu çalışmada KHB tedavisi için günümüz koşullarında LAM'ın yerini TDF gibi daha potent ilaçların alması gerektiği düşünülebilir. Tedavi takibinde fibrozis gelişimi açısından kullanılabilecek fibroscan görüntülemesi ve qHbsAg düzeyi uzun vadede gelişebilecek olan HSK ve sirozun engellenmesinde olumlu katkı sağlayabileceğini düşünmekteyiz.

Anahtar Kelimeler: Kronik hepatit B, qHbsAg, fibroscan.

Abstract:
Cause: In this study, it was aimed to evaluate the clinical, biochemical, serologic parameters, fibroscanimaging of relation with qHBsAg level in patients with chronic hepatitis B infection who started to get tenofovir treatment after lamivudine treatment and to investigate the effect of thetreatment on the existing parameters.

Matherial and Methods: Nineteen patients with chronic hepatitis Bwho have been getting LAMtreatment but couldn't tolerate it, were included in this study. The gender, age, additional diseases, drugs used, biochemical tests, complete blood count, protein and albumin levels in 24 hour urine, creatinine clearance, bone densitometry, transient elastography(fibroscan) and fibrosis stage, and qHbsAg levels of these patients were examined. Statistical analysis was performed on the computer by using the SPSS ver.17.0 program.

Results: There were 10 female (52.6), 9 male (47,4); 19 patients in total with chronic hepatitis bwere included in this study. The average age of the patients was 54,7±9,6  years.
Statistically significant difference(p:0,001) was determined in least one of the cases when 0.-6.-12. month qHbsAg titres of the patients were compared to each other, There was no significant difference (p: 0,114) between the initial qHbsAg titre and first 6. month but after the first 6. month, a statistically significant decrease was determined in qHbsAg titres (p:0,003). 
When the percentage of change between the initial values and the first year values of the HBsAg titers were evaluated, an average decrease of 9.1 ± 18.5% was determined at the first year according to the initial titers.
When transient elastography results of the patients were evaluated, it was 7,4 ± 3,8 kPa before changing of treatment and 6,2 ± 2,9 kPa after changing of treatment. There was a statistically significant difference between the measurements before and after changing of treatment. (P: 0,013) 
There was a statistically significant positive correlation when the initial 12. month HBsAg titers were compared to fibroscan values.


Conclusion:  It might be considered that lamivudine should be replaced by more potent drugs such as tenofovir for chronic hepatitis B treatment with the results of this study. We think that fibroscan imaging and qHbsAg level which can be used in terms of fibrosis development during the treatment can contribute positively to prevetion of Hepatocellular carcinoma and cirrhosis which may develop in long term. 

Key Words:Chronic hepatitis B, qHbsAg, fibroscan.