Organik temelli duman ekstraktlarının sebze tohumlarında yaşlanmanın tamiri ve fide kalitesi üzerine etkileri
Effects of organic based smoke extracts on repair of aging and seedling quality in vegetable seeds
Yazar: ZEYNEP GÖKDAŞ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM DEMİR
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Dumanlama = Smoking ; Fideler = Seedlings ; Sebze tohumu = Vegetable seed ; Tohum kalitesi = Seed quality

Özet:
Bu çalışma duman, karrikinolid (KAR1) ve hidropriming uygulamalarının etkisinin biber, kabak, lahana, tatlı mısır ve ıspanakta çimlenmeye ve fide gelişimine etkisini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Çalışma üç deneme safhasından oluşmaktadır. 1. denemede biber, kabak ve lahana tohumları 40℃'de yaşlandırıldıktan sonra tohumlara 30 dakika duman (buğday sapından üretilmiş), hidropriming (HP) ve bu ikisinin kombinasyonu ile ayrıca 10-7 M KAR1 uygulamaları yapılmış ve tohumların yaşlanması üzerine bu uygulamaların etkileri incelenmiştir. Deneme 2'de duman (20 ve 60 dakika), KAR1 (10-7M) ve hidropriming uygulamaları yapılan ıspanak ve tatlı mısır tohumları üç farklı sıcaklıkta (18, 24 ve 30℃) fide çıkış testine tabi tutulmuştur. 3. denemede ise 1 saat boyunca duman uygulanmış torf, %100, 50 ve 25 oranında uygulanmamış torf ile karıştırılarak seyreltilmiş, lahana, biber ve kabak tohumları bu torflarda yetiştirilerek fide çıkış testi uygulanmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre duman ve KAR1, yaşlandırmayı takiben kabak, lahana ve biber tohumlarında çimlenme, fide kalitesi ve çıkış hızını iyileştirmiştir (p≤0.05). Bu etki enzim aktiviteleri ile ortaya konmuştur. Özellikle KAR1 uygulaması enzimatik aktiviteyi arttırmıştır. İkinci denemenin sonuçları ıspanakta sıcaklık stresinde 20 dakika duman uygulamasının olumlu sonuç verdiğini göstermektedir (p≤0.05). 3. denemede ise dumanlı torfun %50 seyreltilmesinde ortalama fide çıkış zamanı azalmış ve fide ağırlığı olarak artmış ancak bu özellikler yüksek konsantrasyonda duman uygulanmış torftan olumsuz etkilenmiştir. Sonuçlar duman ve KAR1 uygulamalarının yaşlanmanın tamiri ve fide kalitesinin arttırılmasında kullanılabilecek uygulamalar olduğunu ortaya koymuştur.

Abstract:
This study was carried out to determine the effect of smoke, karrikinolide (KAR1), and hydropriming on germination and seedling growth in pepper, zucchini, cabbage, sweet corn, and spinach seeds. The study consists of three trial phases. In the first experiment, after pepper, zucchini, and cabbage seeds were aged at 40°C, 30 minutes of smoke (produced from wheat straw), hydropriming (HP), and a combination of these two (HP+smoke), and 10-7 M KAR1 treatments were made and their effects on repair of seed aging were investigated. In experiment 2, spinach and sweet corn seeds were exposed to smoke (20 and 60 minutes) and KAR1 (10-7M), and a seedling emergence test was conducted at three different temperatures (18, 24, and 30℃). The third experiment was conducted using smoke-treated peat for 1 hour and was mixed with 100%, 50%, and 25% unapplied peat. Cabbage, pepper, and zucchini seeds were grown in this peat, and seedling emergence tests were conducted. The results of the study show that smoke and KAR1 improve seedling quality, germination percentage, and emergence rate in zucchini, cabbage, and pepper seeds after aging (p≤0.05). This effect has been demonstrated by enzyme activities. Especially KAR1 treatment increased enzymatic activity. According to the results of the second experiment, 20 minutes of smoke treatment in heat stress in spinach yields positive results (p≤0.05). In the third experiment, at 50% dilution of smoky peat, the average seedling emergence time decreased, and the seedling weight increased, but these properties were negatively affected by peat with a high concentration of smoke. The results indicated that smoke and KAR1 have the potential to increase the germination of aged zucchini, cabbage, and pepper seeds and seedling growth.