Bilgi işlemsel düşünme becerisini kazandırma sürecinde etkileşimli öğrenme ortamının bilişsel ve duyuşsal değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of interactive learning environment in terms of cognitive and affective variables in the process of gaining computational thinking skills
Yazar: ELİF ŞENGÜN ÖZTAŞ
Danışman: PROF. DR. YASEMİN GÜLBAHAR GÜVEN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma bilgi işlemsel düşünme becerisi ve programlama mantığını geliştirmeye yönelik olarak tasarlanmış olan etkileşimli bir öğrenme ortamının uygulaması ve değerlendirilmesi sürecini kapsamaktadır. Daha açık bir ifadeyle öğrencilerin bilgi işlemsel düşünme becerilerini desteklemek amacıyla kullanılan etkileşimli öğrenme ortamının öğrencilerin bilgi işlemsel düşünme, dijital okuryazarlık ve problem çözme becerileri bağlamında öğrenme çıktılarına etkisi olup olmadığını incelemek, aynı zamanda öğrenme ortamı ve süreci ile ilgili öğrenci ve öğretmen görüşlerini almak çalışmanın ana hedefleridir. 
   Çalışmanın belirlenen amacına yönelik olarak ortaokul beşinci ve altıncı sınıf öğrencisi olan 302 öğrenci ile dokuz hafta süren bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Yarı deneysel desen türünde yapılan karma yöntemin benimsendiği çalışmada ön test son test kontrol gruplu deney deseni temel alınmıştır. Çalışmanın geçerlik ve güvenirlik kısımları için açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır.
   Çalışmanın nicel boyutunda kullanılan ölçeklerden ve etkileşimli öğrenme ortamı uygulamasından elde edilen veriler ile hem demografik bilgiler doğrultusunda hem de değişkenlerin birbirleri ile olan ilişkisi incelenmiştir. Çalışmanın nitel boyutunda öğretmen ile görüşme ve öğrenciler ile odak grup görüşmesi yapılmıştır. 
   Çalışmadan elde edilen bulgular incelendiğinde, BİD becerilerinin değerlendirilmesine yönelik yaşın önemli bir belirleyici faktör olduğu ancak cinsiyet değişkeninin etkisinin olmadığı,  öğrencilerin sahip oldukları BİT seviyesine paralel olarak BİD becerilerinin de arttığı, bilgisayar veya tablet sahibi olan öğrencilerin BİD beceri puanlarının daha yüksek olabileceği,  her gün bilgisayar veya tablet kullanan öğrencilerin BİD becerisi puanlarının daha yüksek olabileceği, BİD ve dijital okuryazarlık becerileri arasında yüksek düzeyde bir ilişki olduğu saptanmıştır. Ayrıca, öğrencilerin etkileşimli öğrenme ortamında bulunan uygulamaları genel olarak yararlı buldukları ve uygularken eğlendikleri sonucuna varılmıştır. Son olarak, öğretmen görüşmesinde ise uygulamanın öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerini destekleyici nitelikte olduğuna ancak öğrenme ortamında öğrenci-öğrenci ve öğrenci-öğretmen etkileşiminin desteklenmesi gerektiğine dikkat çekilmiştir.

Abstract:
This research covers the application and evaluation process of an interactive learning environment designed to develop computational thinking skills and programming logic. To put it more clearly, the main objectives of the study are to examine whether the interactive learning environment used to support students' computational thinking skills has an effect on students' learning outcomes in the context of computational thinking, digital literacy and problem-solving skills, and to obtain student and teacher opinions about the learning environment and process.
   For the determined purpose of the study, a nine-week study was conducted with 302 fifth and sixth grade secondary school students. In the mixed study in the experimental design type, the pre-test post-test method was taken as the basis. Exploratory factor analysis (EFA) and confirmatory factor analysis (CFA) were performed for the validity and reliability parts of the study.
   The data obtained from the scales used in the quantitative dimension of the study and the interactive learning environment application were examined both in terms of demographic information and the relationship of the variables with each other. In the qualitative dimension of the study, teacher interviews and focus group interviews were applied.
   When the findings obtained from the study are examined, it is seen that age is an important determinant factor for the assessment of CT skills, but there is no effect of the gender variable, CT skills of the students increase in parallel with their ICT level, students who have a computer or tablet may have higher CT skill scores, students who use a tablet or computer in every day may have higher CT skill scores, and there is a high level of relationship between CT and digital literacy skills. In addition, it was concluded that the students generally found the applications in the interactive learning environment useful and had fun while applying them. Finally, in the teacher interview, it was pointed out that the application supports students' high-level thinking skills, but that student-student and student-teacher interaction should be supported in the learning environment.