Ortaokul 8. sınıf öğrencilerine yönelik bilimsel muhakeme becerileri test geliştirme çalışması
Scientific reasoning skills test development study for secondary school 8th grade students
Yazar: ZEYNEP ESLEM DUMAN
Danışman: PROF. DR. İLBİLGE DÖKME
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Fen eğitiminde öğrencilerin soyut işlemler döneminde kazanması gereken Bilimsel Muhakeme Becerilerinin düzeyini belirlemenin verimli bir eğitim için gerekli olduğu düşünülmektedir. Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programında ve 21. Yüzyıl Becerileri arasında da öğrencilere Bilimsel Muhakeme Becerilerinin kazandırılmasının hedeflendiği belirtilmektedir. Bu nedenle öğrencilerdeki muhakeme becerilerini ölçmek ve izlemek için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracına ihtiyaç olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, ortaokul 8. Sınıf öğrencilerinin Fen Bilimleri dersindeki Bilimsel Muhakeme Becerilerine sahip olma düzeylerini belirlemek amacıyla geçerli ve güvenilir bir test geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda hazırlanan testin geliştirilme sürecinde nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Ankara ili Yenimahalle ilçesinde üç farklı devlet ortaokulunda öğrenim görmekte olan toplam 537 8. Sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışmada örneklem kolay ulaşılabilir örnekleme yoluyla seçilmiştir. Araştırma için kapsam geçerliliği, görünüş geçerliliği çalışmaları yapıldıktan sonra pilot uygulamadan elde edilen veriler doğrultusunda yapı geçerliliği çalışmaları da sırasıyla yapılmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda geliştirilen testin 22 soruluk son halinin KR- 20 değeri 0,905 olarak hesaplanmıştır. Geliştirilen testin yapı geçerliği verileri tek faktörlü yapıyı doğrulamıştır. Elde edilen geçerlik ve güvenilirlik verileri doğrultusunda geliştirilen Bilimsel Muhakeme ile İlişkili Düşünme Becerileri testinin araştırmalarda kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir test olduğunu göstermektedir. Yapılan uygulamalar sonucunda elde edilen veriler SPSS 22 paket programı ile değerlendirilmiş ve veriler bağımsız örnekler t testi (independent sample t test) ve tek Yönlü Varyans Analizi (one -way ANOVA) ile analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında öğrencilerin; cinsiyetleri, geçen dönem aldıkları belge, fen, matematik ve türkçe dersi not ortalamaları, okul dışı fen etkinliklerine katılma durumları, fen laboratuvar kullanma sıklıkları, evde okulda yaptıkları fen etkinliklerini konuşma sıklıkları ve kitap okuma sıklıklarına göre gruplar arası karşılaştırmalar yapılmıştır.
Öğrencilerin cinsiyetleri ile Bilimsel Muhakeme ile İlişkili Düşünme Becerileri Test skorlarının ilişkili olmadığı görülmüştür. Öğrencilerin son dönem aldıkları belge, fen, matematik ve türkçe dersi not ortalamaları, okul dışı fen etkinliklerine katılma durumları, fen laboratuvar kullanma sıklıkları, evde okulda yaptıkları fen etkinliklerini konuşma sıklıkları ve kitap okuma sıklıkları ile Bilimsel Muhakeme ile İlişkili Düşünme Becerileri Test skorları arasında anlamlı düzede farklılaşma tespit edilmiştir.

Abstract:
It is thought that determining the level of Scientific Reasoning Skills that students should acquire in the abstract operations period in science education is necessary for an efficient education. It is stated that the aim of the Science Course Curriculum and 21st Century Skills is to provide students with Scientific Reasoning Skills. Therefore, it is thought that a valid and reliable measurement tool is needed to measure and monitor students' reasoning skills. The aim of this study is to develop a valid and reliable test to determine the level of scientific reasoning skills of secondary school 8th grade students in the Science course. Screening model, one of the quantitative research methods, was used in the development process of the test prepared for this purpose. The sample of the research consists of a total of 537 8th grade students studying in three different public secondary schools in Yenimahalle district of Ankara. The sample in the study was selected through easily accessible sampling. After content validity and face validity studies were carried out for the research, construct validity studies were also carried out in line with the data obtained from the pilot application. SPSS 22 program was used in analysis studies. The KR-20 value of the 22-question final version of the test developed in line with the data obtained was calculated as 0.905. Construct validity data of the developed test confirmed the single-factor structure. It shows that the Thinking Skills Related to Scientific Reasoning test, developed in line with the validity and reliability data obtained, is a valid and reliable test that can be used in research. The data obtained because of the applications were evaluated with the SPSS 22 package program and the data were analyzed with independent sample t test and one-way ANOVA. Within the scope of the research, students; Comparisons were made between the groups according to their gender, the certificate they received last semester, their grade point averages in science, mathematics and Turkish courses, their participation in out-of-school science activities, their frequency of using science laboratories, their frequency of talking about the science activities they did at school at home, and their frequency of reading books. It was observed that there was no relationship between the gender of the students and their Scientific Reasoning Related Thinking Skills Test scores. There is a significant difference between the students' last semester certificates, science, mathematics and Turkish course grade point averages, participation in out-of-school science activities, frequency of using science laboratories, frequency of discussing science activities at home and reading books, and Scientific Reasoning Related Thinking Skills Test scores. differentiation was detected.