Toplumsal cinsiyet bağlamında erkeklerin boşanma deneyimlerine ilişkin nitel bir araştırma
A qualitative research on men's divorce experiences in the context of gender
Yazar: RAZİYE DEMİREL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNAN AKÇAY
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmetler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Boşanma = Divorce ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsiyet = Gender ; Erkekler = Men ; Hegemonik erkeklik = Hegemonic masculinity ; Sosyal hizmetler = Social services ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Bu çalışmanın amacı, erkeklerin boşanma deneyimlerini toplumsal cinsiyet perspektifi ile ortaya çıkarmak ve derinlemesine incelemektir. Araştırmada nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın öznelerini boşanma deneyiminin üzerinden en az 1 yıl geçen 18 erkek oluşturmaktadır. Araştırmanın verilerini oluşturmada fenomenolojik yaklaşımdan yararlanılmış ve boşanmayı deneyimleyen kişilerle derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmelerde araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Katılımcılar ile yapılan derinlemesine görüşmeler katılımcıların izni doğrultusunda ses kayıt cihazı ile kayıt altına alınmıştır. Araştırma sonucunda oluşturulan verilerin tematik analizi MAXQDA 18 programı kullanılarak yapılmıştır. Analiz sonucunda araştırmanın problemi ve amaçları doğrultusunda 6 ana tema oluşturulmuştur. Bunlar: "Erkeklik Algısı", "Evlilik Sürecine İlişkin Deneyimler", " Boşanmaya Karar Verme Sürecine İlişkin Deneyimler", "Boşanma Sürecine İlişkin Deneyimler", "Boşanma Sonrası Döneme İlişkin Deneyimler" ve "Sorunlarla Baş Etme Yöntemleri" dir. Araştırma sonucunda boşanmanın bütün süreçlerinde toplumsal cinsiyetin önemli bir belirleyici olduğu görülmüştür. Boşanmayı deneyimleyen erkeklerin erkeklik algılarında ve evliliğe ilişkin algılarında hegemonik erkekliğin ve toplumsal cinsiyet rollerinin etkili bir faktör olduğu görülmektedir. Erkelerin boşanma nedeniyle hissettiği en yoğun duygu yalnızlıktır. Erkekler boşanma nedeniyle karşılaştığı güçlükler karşısında en çok kendi kendine baş etme yöntemini kullanmakta ve yardım talep etmekten kaçınmaktadır. Boşanma yalnız erkekleri değil erkeklerin etkileşim içinde bulunduğu bütün sistemleri de etkilemektedir. Araştırma sonuçlarıyla ilişkili olarak sosyal hizmet uygulamalarına, sosyal hizmet eğitimine ve erkeklik çalışmalarına yönelik öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
This study aims to reveal and examine the divorce experiences of men from a gender perspective. In the study, a qualitative research design was used. The subjects of the study consisted of 18 men who spent at least 1 year after the divorce experience. The phenomenological approach was used to create the data of the study and in-depth interviews were conducted with people who experienced divorce. In these interviews, semi-structured interview form prepared by the researcher was used. The participants were recorded by voice recorder with their permission in the interviews. The thematic analysis of the data was conducted by using MAXQDA 18 program. As a result of the analysis, 6 main themes were created in line with the problem and objectives of the research. These are "Perception of Masculinity ", "Experiences Regarding Marriage Process", "Experiences Regarding the Process of the Decision Making for Divorce", "Experiences Regarding Divorce Process",  "Experiences Regarding the Post-Divorce Period", and "Coping Methods".  As a result of the study, gender was an important determinant in all processes of divorce. It is seen that hegemonic masculinity and gender roles are an effective factor in the perceptions of masculinity and marriage perceptions of men experiencing divorce. Loneliness is the most intense emotion that men feel due to divorce. In the face of difficulties faced by divorce, males often avoid asking for help using the self-coping method. Divorce affects not only men but also all systems in which men interact. Concerning the results of the research, suggestions have been developed for social work practices, social work education and masculinity studies.