Nikotin yoksunluk semptomları ile ilişkili faktörler ve sigara bırakma üzerine etkileri
Factors related to nicoti̇ne withdrawal symptoms and their effects on smoking cessation
Yazar: DURMUŞ ALİ ŞANLI
Danışman: DOÇ. DR. SEBAHAT GÜCÜK
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Nikotin = Nicotine ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation ; Tütün = Tobacco ; Yoksunluk = Deprivation

Özet:
Amaç: Sigara bırakma polikliniklerine (SBP)başvuran katılımcılarda nikotin
yoksunluk semptomları ile ilişkili faktörler ve sigara bırakma üzerine etkilerinin araştırılması
amaçlanmıştır. Bu amaçla Ocak 2022 ile Mart 2022 tarihleri arasında SBP'ne başvuran
katılımcıların nikotin yoksunluk semptomları ve sigara bırakma başarıları değerlendirilmiştir.
Gereç ve Yöntem: Prospektif planlanan çalışmamız Bolu Abant İzzet Baysal
Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği SBP'ne ve İzzet Baysal Ruh
Hastalıkları Hastanesi SBP'ne Ocak 2022 ile Mart 2022 tarihleri arasında başvuran 102
katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara sosyodemografik özellikleri, sigara öyküsü,
çevre anamnezi bilgilerini içeren SBP takip formu ve bağımlılık düzeylerini saptamak için
Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi(FNBT),sigara içme arzusu düzeylerini saptamak için
Sigara İçme Arzusu Ölçeği(SİAÖ), sigara ile ilgili olumlu ve olumsuz algılarını ölçmek
amacıyla Sigara Karar Verme Dengesi Ölçeği, öz yeterliliklerini ölçmek amacıyla Genel Öz
Yeterlilik Ölçeği, olaylar karşısındaki stres seviyelerini ölçmek amacıyla Algılanan Stres
Ölçeği uygulanmıştır. Katılımcıların 6 ay süreyle sigara bırakma durumları ve nikotin
yoksunluk semptomları takip edilmiştir.
Bulgular: Çalışmamıza 65'i erkek 37'si kadın 102 katılımcı katıldı.6 ay boyunca sigara
kullanmayan kişilerin sigarayı bıraktığı kabul edildi. Çalışmamızda SBP'ne başvuran
katılımcıların %28,4 ünün sigarayı bıraktığı izlendi. Sigarayı bırakanlarda FNBT ve SİAÖ
puanları anlamlı derecede düşüktü. Sigarayı bırakma isteme nedenlerinde sağlık endişeleri en
sık nedenlerdi. Sinirlilik, iştah artışı ve aşırı tütün isteği sık görülen yoksunluk semptomlarıydı.
Karar Verme Dengesi Ölçeği ile yoksunluk semptomu varlığı arasında anlamlı ilişki görüldü.
FNBT ile konsantrasyonda bozulma, huzursuzluk ve aşırı tütün isteği semptomları arasında
ilişki mevcuttu. SİAÖ ile iştah artışı semptomu arasında ilişki görüldü. Karar Verme Dengesi
Ölçeği ile sinirlilik ve huzursuzluk semptomları arasında ilişki görüldü. Genel Öz Yeterlilik
Ölçeği ile kaygı semptomu arasında ilişki görüldü. Algılanan Stres Ölçeği ile sinirlilik
semptomu arasında ilişki görüldü. Sigara bırakma durumu ile ilişkisi olan ölçekler FNBT, SİAÖ
ve Sigara Karar Verme Dengesi Ölçeğiydi. Sigara bırakan ve bırakamayan katılımcılar arasında
yaş, cinsiyet, medeni durum ve eşlik eden hastalık açısından anlamlı fark izlenmedi.
Sonuç: Nikotin yoksunluk semptomları ile ilişkili faktörler ve sigara bırakma üzerine
etkileri incelendiğinde FNBT, SİAÖ puanları daha düşük olanlarda ve Sigara Karar Verme
Dengesi Ölçeğinin alt ölçeği olan Sigaranın Yararları Ölçeği puanının daha düşük olduğu
katılımcılarda sigara bırakma başarısı yüksekti. SİAÖ puanı yüksek olanlarda iştah artışının
yüksek olduğu görüldü. Konsantrasyonda bozulma semptomu yaşayanlarda yüksek düzeyde
bağımlı olma oranı yüksekti. SBP'ne başvuran hastalarda yoksunluk semptomları ile ilişkili
faktörler belirlendikten sonra, sigara bırakma polikliniklerinde daha etkin, hedefe yönelik ve daha
başarılı bir yaklaşım ortaya konulabilir.
Anahtar kelimeler: Sigara, Nikotin Bağımlılığı, Sigara bırakılması.

Abstract:
Objectives: It was aimed to investigate the factors associated with nicotine withdrawal
symptoms and their effects on smoking cessation in participants who applied to smoking
cessation outpatient clinics (SBP). For this purpose, nicotine withdrawal symptoms and
smoking cessation success of participants who applied to SBP between January 2022 and March
2022 were evaluated.
Materials and Methods: Our prospective study was carried out with 102 participants
who applied to Bolu Abant İzzet Baysal University Training and Research Hospital Family
Medicine SBP and İzzet Baysal Psychiatric Hospital SBP between January 2022 and March
2022. The data of the smoking cessation outpatient clinics patient follow-up form, which
includes information about the sociodemographic, smoking history and the Fagerstrom
Nicotine Dependence Test (FNBT) to determine the level of nicotine addiction, Questionnaire
on Smoking Urge (QSU)) to determine the level of smoking desire, Smoking Decisional

Balance Scale to measure positive and negative perceptions about smoking, General Self-
Efficacy Scale to measure their self-efficacy, Perceived Stress Scale was applied to measure

stress levels against events. Smoking cessation and nicotine withdrawal symptoms of the
participants were followed for 6 months.
Results: A total of 102 participants, 65 male and 37 female, participated in our study.
Participants who did not smoke for 6 months were considered to have quit smoking. In our
study, it was observed that 28.4% of the participants who applied to SBP quit smoking. FNBT
and QSU scores were significantly lower in those who quit smoking. Health concerns were the
most common reasons for wanting to quit smoking. Irritability, increased appetite, and tobacco

xiii
craving were common withdrawal symptoms. There was a significant relationship between the
Decisional Balance Scale and the presence of withdrawal symptoms. There was a relationship
between FNBT and symptoms of impaired concentration, restlessness, and tobacco craving.
There was a correlation between QSU and the symptom of increased appetite. There was a
correlation between Decisional Balance Scale and irritability and restlessness. There was a
correlation between the General Self-Efficacy Scale and the anxiety symptom. Scales
associated with smoking cessation were FNBT, QSU and Smoking Decisional Balance Scale.
No significant difference was observed between the participants who quit smoking and those
who could not, in terms of age, gender, marital status and comorbidity.
Conclusion: When the factors associated with nicotine withdrawal symptoms and their
effects on smoking cessation, were examined, it was seen that the success of smoking cessation
was higher in those who had lower FNBT and QSU scores and those with a lower score on the
Benefits of Smoking Scale, which is a subscale of the Smoking Decisional Balance Scale. It
was observed that the increase in appetite was higher in those with high QSU scores. The rate
of high level of nicotine addiction was high in those who experienced symptoms of impaired
concentration. After determining the factors associated with withdrawal symptoms in patients
admitted to SBP, a more effective, targeted and more successful approach can be revealed in
smoking cessation outpatient clinics.
Keywords: Tobacco, nicotine addiction, smoking cessation