Sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital okuryazarlık beceri algılarının değerlendirilmesi
Evaluation of social studies teachers' perceptions of digital literacy skills
Yazar: ESMA DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. FEYZULLAH EZER
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günümüz dünyası önceki dönemlere oranla hızlı bir şekilde değişmektedir. Bu değişimin en büyük nedenlerinden biri teknolojinin günlük hayatı, profesyonel hayatı ve eğitim hayatı gibi bir çok alanda kullanılmaya başlanması ve dijital dönüşümünü sağlamasıdır. Teknolojinin gelişimi eğitimde ise yeni becerilerin ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Yeni ortaya çıkan becerilerden bir tanesi de dijital okuryazarlık becerisidir. Bu çalışmanın amacı ise, sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital okuryazarlık becerilerini araştırmak ve dijital okuryazarlık eğitiminde sunulan teknolojiler ve araçlar yardımıyla bu becerileri gelecekteki öğretimlerine entegre etmelerine yardımcı olabilmektir. Bu çalışma, sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital okuryazarlık becerilerine ilişkin derinlemesine açıklamalar sunmayı amaçlamaktadır: bu nedenle, çalışmanın ana odak noktası, sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital okuryazarlık bilgi ve anlayışlarıyla ilgili deneyimleri, uygulamaları ve sosyal bilgiler öğretiminde dijital araç ve teknolojilerin kullanımı ve gelişmeleridir.  
Sosyal Bilgiler eğitminde dijital okuryazarlık becerileri sosyal bilgiler öğretmenlerinin görüşleri ve değişkenlere bağlı olarak incelenmesi amaçlanan bu araştırmada nicel araştırma modellerinden betimsel yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 eğitim-öğretim döneminde İstanbul ili Sultanbeyli ilçesinde görev yapan sosyal bilgiler öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmaya toplam 156 sosyal bilgiler öğretmeni katılmıştır. Öğretmenlerin araştırmaya dahil edilmelerinde gönüllülük esası dikkate alınmıştır. Veriler yüz yüze anket toplama yoluyla elde edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Bayrakcı ve Narmanlıoğlu (2021) geliştirdiği Dijital Okuryazarlık ölçeği kullanılmıştır.  Verilerin analizi SPSS 24 programı kapsamında veriler üzerinde analizleri yapılmıştır. Araştırmada yer alan değişkenlerin ortalama, standart sapma, çarpıklık ve basıklık değerleri hesaplanarak verilerin normal göstermediğinden nonparametrik testler kullanılmıştır. Gerçekleştirilen bütün analizlerde anlamlılık düzeyi p:0,05 kabul edilmiştir.
Öğretmenlerin dijital okuryazarlık algılarının hangi düzeyde olup olmadığı tespit edilmeye çalışılmış. Kullanılan yöntem ve veri sonuçları doğrultusunda yaş değişkenine göre, 25yaş ve altı, 0-5 yıl mesleki kıdeme sahip öğretmenlerin diğer yaş gruplarına göre daha yüksek olduğu. Yüksek lisans ve tezsiz yüksek lisans öğretmenlerin dijital okuryazarlık algılarının daha yüksek olduğu, "Bilgisayar, tablet cep akıllı telefonu sahibi olma" değişkenine göre dijital okuryazarlık ve tüm boyutlarında anlamlı bir farklılaşmadığı görülürken sürekli internet bağlantısı öğretmenlerin dijital okuryazarlık algılarının ve tüm boyutlarında daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Dijital okuryazarlık eğitimi öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlara göre dijital okuryazarlık düzeyi teknolojik cihazlarla iç içe olma durumuyla yakın ilişkinin olduğu sonucuna ulaşılabilir.

Abstract:
Today's world is changing rapidly compared to previous periods. One of the biggest reasons for this change is the use of technology in many areas such as daily life, professional life and education life and its digital transformation. The development of technology has led to the emergence of new skills in education. One of the newly emerging skills is digital literacy skill. The purpose of this study is to investigate the digital literacy skills of social studies teachers and to help them integrate these skills into their future teaching with the help of technologies and tools offered in digital literacy education. This study aims to provide in-depth accounts of social studies teachers' digital literacy skills: therefore, the main focus of the study is on social studies teachers' experiences and practices related to their digital literacy knowledge and understanding, and their use and development of digital tools and technologies in social studies teaching.  
In this study, which aims to examine digital literacy skills in social studies education based on the views of social studies teachers and variables, descriptive method from quantitative research models was used. The study group of the research consists of social studies teachers working in Sultanbeyli district of Istanbul province in the 2023-2024 academic year. A total of 156 social studies teachers participated in the study. Volunteerism was taken into consideration in the inclusion of teachers in the study. Data were obtained through face-to-face questionnaire collection. The Digital Literacy scale developed by Bayrakcı and Narmanlıoğlu (2021) was used as a data collection tool in the study.  Data analysis was carried out on the data within the scope of SPSS 24 programme. Mean, standard deviation, skewness and kurtosis values of the variables in the study were calculated and nonparametric tests were used since the data did not show normal. The significance level p:0,05 was accepted in all analyses.
It was tried to determine the level of digital literacy perceptions of teachers. In line with the method used and the results of the data, according to the age variable, teachers with a professional seniority of 25 years and below, 0-5 years are higher than other age groups. It was determined that the digital literacy perceptions of master's degree and non-thesis master's degree teachers were higher, there was no significant difference in digital literacy and all its dimensions according to the variable of 'having a computer, tablet mobile smartphone', while the digital literacy perceptions of teachers with continuous internet connection and all its dimensions were higher. It was determined that digital literacy education teachers had higher digital literacy levels. According to these results, it can be concluded that there is a close relationship between digital literacy level and being intimate with technological devices.