Elektromekanik düzenek eğitiminde yöntem geliştirilmesi
Method improving in electromechanical drive system education
Yazar: TAHSİN ATALAY
Danışman: Y.DOÇ.DR. İRFAN ŞENLİK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: Elektrik motorları = Electric motors ; Eğitim = Education

Özet:
Elektromekanik düzenek egitiminde, uygulama çalısmalarında degisik türdemakinaları, farklı karakteristikteki yük benzetimi, sürücü ve denetim düzenekleri, ölçmealetlerini bir arada bulunduran ve kullanıcının bir bilgisayar yazılımı yardımıyla tümdonanımı denetleyebildigi deney düzeneklerinin kullanımı büyük kolaylık saglar.Bu çalısmada geliskin bir elektromekanik sürücü deney düzenegi kullanılmıstır.Deney düzenegini olusturan denetim birimi ile moment ve hız denetimi yapabilmekte,degisik elektrik motorları, farklı yük modelleri ve bilgisayar yazılımlarıkullanılabilmektedir. Elektrik motorlarının farklı yük modelleri için sürekli durum vegeçici durum davranısları deneysel olarak incelenmis, basarımları arastırılmıstır. Yükmodelleri olarak; eylemsizlik tekeri, kompresör, pompa/vantilatör, çekici/yuvarlayıcısürücü düzenegi, sarma ve kaldırma gibi is makinaları kullanılmıstır.Tezde öncelikli olarak literatür özeti verildikten sonra, incelenen asenkronmotorların ve dogru akım motorlarının özellikleri, denetimleri, is makinalarınınkarakteristikleri ve özellikleri açıklanmıstır. Çalısmada kullanılan deney düzenegi vebilgisayar yazılımları ile ilgili genis bilgi verilip, yapılan deneysel çalısmalardan eldeedilen sonuçlar verilmistir.Yapılan çalısma sonucunda geliskin bir elektromekanik sürücü düzenegininkullanıcıya sagladıgı olanaklar irdelenmis, modern veri toplama teknikleri kullanılarakdegerlendirmeler yapılmıstır. Ayrıca sistemin uygulama alanları ve eksiklikleribelirtilerek, gelistirme önerileri sunulmustur.Anahtar kelimeler : Egitim, elektrik motorları, yük benzetimi, denetim sistemi, geçicive sürekli durum davranısı.

Abstract:
In electromechanical drive system education and engineering applications, usingelectromechanical training systems which include several types of electrical machines,load types having different characteristics, drive control system, required measurementequipments and a user interface software is very useful.In this study, using such an advanced electromechanical drive training system,transient and steady-state behaviour of the different electrical motors at different loadcharacteristics has been carried out. By means of the control unit and the applicationsoftware torque and speed control has been performed as well. As the load models,inertia wheel, compressor, pump/fan, winding machine, calander and hoist drive hasbeen used.In the dissertation text, after the literature survey general information aboutinduction motors, dc motors, their control and load characteristics of widely-usedindustrial machines such as pumps, compressors, etc. has been given. Then informationabout the training system used for the experiments and its application software has beenstated. In conclusion, experimental results and their evaluation has been given.As a result of the study, the advantages of an advanced electromechanical drivesystem to the user has been investigated and by using modern data acquisitiontechniques, evaluation areas of the system, its advantages and disadvantages has beenstated, preferences for the systems development has been presented.Keywords : Education, electrical motors, load model, control system, transient andsteady- state behaviour.