Kayseri'de faaliyet gösteren kadın kuaförlerinin sağlık sorunları ve meslekle ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of health problems and profession relations of hairdressers in Kayseri
Yazar: LEYLA TEKDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ARDA BORLU
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Astım = Asthma ; Dermatit-kontak = Dermatitis-contact ; Ergonomi = Ergonomics ; Kadınlar = Women ; Kayseri = Kayseri ; Kuaför = Hairdresser ; Meslek hastalıkları = Occupational diseases ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sağlık araştırmaları = Health surveys ; Sağlık sorunları = Health problems

Özet:
Amaç: Bu çalışmada; Kayseri'de faaliyet gösteren kadın kuaförlerinin maruz kaldıkları risk faktörleri konusundaki mesleki risk algılarının ve meslekten kaynaklanabileceği düşünülen sağlık sorunlarının görülme oranlarının tespit edilmesi ve ilişkili olabileceği düşünülen faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel nitelikteki çalışmanın evrenini Kayseri'deki 161 kadın kuaför salonu çalışanları oluşturmaktadır. Çalışma 286 kuaförün katılımıyla tamamlanmıştır. Veri toplama aracı olarak anket kullanılmıştır. Anket; ergonomik sorunlarla, cilt ve solunum semptomlarıyla ve iş özellikleriyle ilgili soruları içermektedir.
Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, çalışma saati, izin durumu, işyeri koşulları, mesleği riskli görüp görmeme, atopi varlığı ve diğer sağlık özellikleri ile; astım, kas eklem ağrıları, kontakt dermatit gibi meslek ilişkili hastalıkların semptomları karşılaştırılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde ki kare testi kullanılmış, p<0.05 değerleri anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Kuaförlerin %54.5'inde kas iskelet sistemi şikayeti bulunmaktadır. Kuaförlerin %43.0'ı astımla ilişkili semptoma, %19.6'sı ise iş ile ilişkili astım semptomuna, %18.2'si kontakt dermatit semptomuna sahiptir.  Kuaförlerin mesleki risk algılarının ve kişisel koruyucu ekipman kullanımının düşük olduğu görülmüştür. Mesleğin riskleriyle ilgili eğitim alanlarda da mesleki semptomlarda değişiklik bulunmamıştır. İşin stresli olması üç mesleki sorun içinde risk faktörü olarak bulunmuştur. Uzun çalışma yılı, uzun ayakta çalışma süresi ergonomik şikayetleri artırmaktadır. Atopi öyküsü, hem iş ilişkili astım hem kontakt dermatit için risk faktörü olarak bulunmuştur.
Sonuç: Kuaförlerde iş ilişkili ergonomik sorunlar, astım ve kontakt dermatit oranları yüksektir. Risk algılarının geliştirilmesi ve koruyucu önlemlerin artırılması için etkili, pratik ve uygulanabilir bir eğitim programına ihtiyaç vardır. Atopi öyküsü olan ya da rinit, konjonktivit gibi öncül semptomları olan kuaförler astım açısından taranmalıdır. Uzun ayakta çalışma sürelerini kısaltacak ergonomik düzenlemeler kas-iskelet şikayetlerini azaltabilir. 
Anahtar kelimeler: astım, ergonomik sorunlar, kontakt dermatit, kuaförler, mesleki risk

Abstract:
Aim: The aim of this study is to determine the occupational risk perception of the hairdressers  about occupational risk factors, the incidence of health problems that are thought to be caused by their profession, and to examine the related factors in Kayseri.
Materials and Methods: The study was completed with the participation of 286 hairdressers in Kayseri. A questionnaire was used as a data collection tool. The questionnaire includes questions about ergonomic problems, skin and respiratory symptoms, and job characteristics.
Participants' sociodemographic characteristics, working hours, workplace conditions, whether they see the profession as risky or not, atopy and other health characteristics, and symptoms of occupational diseases such as asthma, musculoskeletal pain, and contact dermatitis were compared. Chi-square test was used to evaluate the data and p<0.05 values were considered significant.
Results: 54.5% of hairdressers had musculoskeletal symptoms. 43.0% of the hairdressers had asthma-related symptoms, 19.6% had work-related asthma symptoms and 18.2% had contact dermatitis symptoms. Occupational risk perceptions and personal protective equipment use of hairdressers were found to be low. There was no change in occupational symptoms in those who received training on the dangers of the occupation. Stressful work was found to be a risk factor for three occupational problems. Long working years and long standing hours were found to increase ergonomic complaints. A history of atopy was found to be a risk factor for both work-related asthma and contact dermatitis.
Conclusion: The rates of work-related ergonomic problems, asthma and contact dermatitis are high in hairdressers. There is a need for an effective, practical and applicable training program to improve risk perceptions and increase protective measures. Hairdressers with a history of atopy or precursor symptoms such as rhinitis and conjunctivitis should be screened for asthma. Ergonomic arrangements that will shorten long standing working times can reduce musculoskeletal complaints.
Keywords: asthma, contact dermatitis, hairdressers, musculoskeletal problems, occupational risks