Ürün ve tüketici ilişkisi bağlamında, sık tüketim ürünü ambalajlarında ikonlaşma yapıları
Iconization patterns in frequently-consumed product packaging in the context of product & consumer relationship
Yazar: MEHMET SİNAN NİYAZİOĞLU
Danışman: PROF. DİLEK BEKTAŞ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Grafik Tasarımı Ana Sanat Dalı / Grafik Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2009
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Ambalaj tasarım = Packaging design ; Ambalajlama = Packaging ; Görsel iletişim = Visual communication ; Kimliklendirme = Identification ; Tüketici ilgilenimi = Consumer involvement ; Tüketici tutumları = Consumer attitudes ; Ürün kimliği = Product identity ; Ürün pazarlaması = Product marketing ; İkonografi = Iconograpy

Özet:
?Ürün ve Tüketici İlişkisi Bağlamında Sık Tüketim Ürünü Ambalajlarında İkonlaşma Yapıları?, başlıklı sanatta yeterlik tez çalışması, pazarlama iletişimi ambalaj odaklı marka örneklerinin ikonlaşma biçim ve süreçlerini, endüstriyel ve ekonomik olduğu kadar, kültürel boyutuyla analiz etmeyi amaçlamaktadır. İçerdiği ürünü bir kimlik ve değerler sistemi içerisinde tüketicisine sunan ve tüketim toplumlarındaki gündelik yaşamı, ihtiyaç duyulan sık tüketim ürünlerinin gereksiniminden öte, kavram ve değerlerin tüketimi ekseninden ürün ve tüketici ilişkisini tanımlayan ambalaj tasarımında, içerik (mesaj) ve biçimin (ambalajın) ayrılmaz bir bütüne dönüşmesi, birbirleriyle özdeşleşmesiyle ikonik kimlik kazanma durumlarını, tarihsel süreç ve güncel pazarlama iletişimindeki konumlandırma modelleriyle birlikte ele almaktadır. Tez çalışması, ürünlerin ne oldukları kadar, ortaya çıktıkları dönemlerin kültürel bağlamı içerisinde toplumlar tarafından nasıl algılandıkları ve kimliklendirildiklerini, endüstriyel, siyasal, sosyolojik gelişmeler ve çağ dönümlerindeki kırılma noktalarıyla ilişkilendirerek, netleştirmeye çalışmaktadır. Böylece bu çalışma, ambalaj tasarımını, ürünün fiziksel özelliklerine yüklenmiş kültürel anlamların kodlanarak sistematize edildiği görsel iletişim dilinin tasarımı ve tüketici kimliğinin inşa edilişi ekseninden incelemektedir.Tez yedi bölümden oluşmaktadır; tezin ele alınış biçiminin belirtildiği birinci bölüm olan girişten sonra, ambalaj tasarımının ve kimliklendirme modellerinin tarihsel sürecini kapsayan ikinci bölüm, endüstri ürünü olan işlenmiş mamülün kültürel dünyaya eklemlenmesini sağlayan tasarım ve pazarlama iletişimi içeren üçüncü ve dördüncü bölüm, gündelik ve geçici dünyadan kalıcı dünyaya eklemlenmeyi kurumsal bir iletişim yapısı ekseninden ele alan marka müzeleriyle ilgili beşinci bölüm, ikonlaşma yapılarını inceleyen altıncı bölüm ve sonucun yer aldığı yedinci bölümü içermektedir. Çalışmanın odaklandığı ana mesele, bizlerin tüketim tercihlerini yönlendiren ikonik kimlik kazanmış marka örneklerinin, gündelik yaşamın kültürel dilini, nesnel ve simgesel işlevleri üzerinden nasıl biçimlendirdiğini grafik tasarımın görsel iletişim dili ve görsel anlam üretimi ekseninden sorgulamaktır.

Abstract:
The dissertation for proficiency in arts titled, ?Iconization Patterns in Frequently-consumed Product Packaging in the Context of Product & Consumer Relationship? aims to analyze in their industrial and economic as well as cultural dimensions the iconization patterns and processes of brands whose marketing communication focus on packaging. Packaging design presents the product the packaging contains in a system of identities and values, and defines daily life in a consumer society with the consumption of concepts and values rather than with the necessary consumption of frequently used consumer products, and this paper accounts for the transformation of content (message) and form (packaging) into an inseparable whole and their identification with each other to gain an iconic identity in its historical development with the positioning models employed in current marketing communication. The dissertation, which tries to clarify how products are perceived and identified, in addition to what they are, in the cultural contexts of the periods they emerge by associating them with the industrial, political, and sociological developments and with the breaking points at returns of age, will study packaging design in terms of the design of a visual language whereby cultural senses and values attached to the physical features (qualities) of products are coded and systemized and in terms of the building of a consumer identity.The thesis comprises of a second chapter, which covers the historical processes of packaging design and identification models, a third and a fourth, which study design and marketing communication that link the industrially processed product with the cultural world, a fifth, which concerns brand museums that deal with transfer from a daily and transitory world to a permanent one in terms of an institutional communication, and a sixth, which studies iconization patterns. The main issue that the dissertation focuses on is interrogating, in terms of visual language and visual meaning production, how certain iconic brands that steer our preferences of consumption shape the cultural language of daily life through their objective and symbolic functions; and how they define and identify us, as consumer subjects at the micro level of communication and relationships, and the whole consumer civilization at the macro level.