Gestasyonel diyabetli kadınlara modele dayalı verilen progresif kas gevşetme eğitiminin kaygı ve kan şekeri düzeylerine etkisi
The effect of model-based progressive muscle relaxation training on anxiety and blood sugar levels to women with gestational diabetes
Yazar: NİLÜFER TOK YANIK
Danışman: PROF. DR. GÜL ERTEM ; DOÇ. DR. İLKAY BOZ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Egzersiz = Exercise ; Gevşeme = Relaxation ; Kadınlar = Women ; Kan glükozu = Blood glucose ; Kas gevşemesi = Muscle relaxation ; Sağlık inanç modeli = Health belief model

Özet:
Amaç: Bu araştırma, SİM modeli temel alınarak hazırlanan PKG uygulamasının GDM'li kadınlarda kan şekeri ve kaygı düzeyleri açısından etkilerinin değerlendirilmesi amacıyla yapılan randomize kontrollü deneysel bir çalışmadır. 
Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliği'nde ilk kez GDM tanısı alan 68 gebe örneklem grubunu  oluşturmuştur. PKG uygulayan 34 gebe "müdahale grubu", PKG uygulamayan 34 gebe "kontrol grubu"nu oluşturmuştur. Verilerin toplanması araştırmacı tarafından yapılmıştır. GDM kadınlara ilk görüşmede "Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu" ile gebelerin yazılı onamları alınmış, müdahale öncesi, 4 ve 8 hafta sonrasında "Gebe Tanıtım Formu", "Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri-STAİ" doldurulmuş, açlık, tokluk 1. saat ve tokluk 2. saat kan şekeri değerleri araştırmacı tarafından ölçülmüştür. Her iki gruba sekiz hafta süre ile haftalık "Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-IPAQ" ve "Diyete Uyum Anketi" uygulanmıştır. Müdahale grubuna "Progresif Kas Gevşetme Eğitimi" verilmiştir. Gebelere PKG uygulamasını haftada 5 gün olmak üzere akşam yemekten en az 1 saat sonrasında yapması gerektiği söylenmiş, yaptığı uygulamaları kaydetmesi için "Evde PKG Uygulama Çizelgesi" gebelere verilmiştir. Verilerin analizinde IBM SPSS (İnternational Business Machines Statistical Package for Social Sciences ) for Windows 25.0 programı kullanılmıştır. 
Bulgular: Gebelik diyabetine yönelik egzersiz yapan gebeler müdahale grubunda %14.7, kontrol grubunda %35.3 olarak saptanmış, egzersiz yapanların en fazla oranda yürüme yaptığı (M:%80; K:%100) saptanmıştır. Müdahale grubu gebelerden 22 kişi (%53.7), kontrol grubundan 19 kişi (%46.3) gebelikte diyabet ile ilgili kimseden bilgi almamıştır. Müdahale ve kontrol grupları arasında son izlem durumluk kaygı puan ortalamaları, ara ve son izlem süreklik kaygı puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. Müdahale ve kontrol grubunda ilk izlem durumluk kaygı puanlarının ara ve son izlem durumluk kaygı puanlarından,  müdahale grubunda, ilk izlem süreklik kaygı puanlarının ara ve son ölçüm sürekli kaygı puanlarından daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada, açlık kan şekeri,  tokluk 1. saat ve tokluk 2 saat kan şekeri değerlerinin ilk ölçümde, ara ve son ölçümde müdahale ve kontrol grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Bu çalışmada, müdahale ve kontrol grubu gebe kadınların haftalık izlem karşılaştırmasında, fiziksel aktivite ve diyete uyum düzeyi açısından gruplar arasında istatistiksel olarak fark saptanmamıştır. Yürüme skorları ve toplam fiziksel aktivite skorları değerlendirmesi sonucu gebelerin son hafta diğer haftalara kıyasla daha az yürüdüğü saptanmıştır. Müdahale grubunda bütün haftalarda diyete uyum sağlayanların ilk, ara ve son izlem tokluk 2. saat kan şekeri değerlerinin daha düşük olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç: PKG'nin GDM 'lu gebelerde psikolojik açıdan kaygı düzeylerinde azalma sağladığı, fizyolojik açıdan açlık, tokluk 1. saat ve tokluk 2. saat kan şekeri düzeyleri üzerinde olumlu etkisinin olmadığı belirlenmiştir. SİM'ne dayalı hazırlanan PKG eğitimi GDM olan gebelerde psikolojik iyiliğinin sağlanmasında hemşirenin bağımsız olarak gerçekleştirebileceği bir yöntem olarak kullanılacak uygun bir girişimdir.

Abstract:
Aim: This research is a randomized controlled experimental study that includes evaluation of the effects of PMR based on the SIM model in terms of blood sugar and anxiety levels in women with GDM.
Method: The sample group consisted of 68 pregnant women who were diagnosed with GDM for the first time in the Health Sciences University Antalya Training and Research Hospital Gynecology and Obstetrics Polyclinic. 34 pregnant women who applied PMR constituted the "intervention group" and 34 pregnant women who did not practice PMR constituted the "control group". Data collection was done by the researcher.Written consent of the pregnant women was obtained with the "Informed Consent Form" at the first interview with the GDM women, before the intervention, 4 and 8 weeks later, the "Pregnant Identification Form", "State-Trait Anxiety Inventory-STAI" were filled, fasting, postprandial 1. hour and 2. hour blood glucose values were measured by the researcher. Weekly "International Physical Activity Questionnaire-IPAQ" and "Diet Compliance Questionnaire" were applied to both groups for eight weeks. "Progressive Muscle Relaxation Training" was given to the intervention group. The pregnant women were told that they should perform PMR at least 1 hour after the evening meal, 5 days a week, and the "Home PMR Application Chart" was given to the pregnant women to record their practices. The data in the research were analyzed using the IBM SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0 program. 
Findings: It was determined that the pregnant women who did exercises for gestational diabetes were 14.7% in the intervention group, 35.3% in the control group and those who did exercise were found to walk at the highest rate (M: 80%; F: 100%). The intervention group women from 22 people (53.7%), 19 people in the control group (46.3%) were not receive any information about diabetes during pregnancy. It was determined that there was a statistically significant difference between the last follow-up state anxiety score averages and the intermediate and final follow-up trait anxiety score averages between the intervention and control groups. In the intervention and control groups, it was determined that the first measurement state anxiety scores were higher than the intermediate and last measurement state anxiety scores and in the intervention group, it was determined that the first measurement state anxiety scores were higher than the intermediate and last measurement state anxiety scores. In the study, it was determined that there was no statistically significant difference between the intervention and control groups in the fasting blood glucose, fasting, postprandial 1. hour and 2. hour blood glucose values in the first measurement, intermediate and last measurement. In this study, in the weekly follow-up comparison of pregnant women in the intervention and control groups, no statistical difference was found between the groups in terms of physical activity and dietary compliance (p>0.05). As a result of the evaluation of walking scores and total physical activity scores, it was determined that the pregnant women walked less in the last week compared to the other weeks. It was determined that the first, intermediate and last follow-up postprandial 2nd hour blood glucose values were lower who adhered to the diet in all weeks in the intervention group. 
Result: It has been shown that PMR provides a decrease in psychological anxiety levels in pregnant women with GDM, and has no positive effect on physiologically fasting, postprandial 1st hour and 2nd hour postprandial blood sugar levels. PMR training based on SIM is an appropriate intervention to be used as a method that nurses can perform independently in ensuring the psychological well-being of pregnant women with GDM.