Şekil hatırlamalı manyetik Co-Ni-Al-Si alaşımlarının yüksek sıcaklık faz yapılarının incelenmesi
Investigation of high temperature phase structures ofmagnetic Co-Ni-Al-Si alloys with shape recall
Yazar: AHMET ŞAHAN
Danışman: PROF. DR. MURAT ESKİL
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı / Fizik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering ; Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
Bu çalışmada; teknolojik uygulamaları nedeniyle son zamanlarda dikkat çeken CoNiAlSiMo ve CoNiAlSiSb şekil hatırlamalı alaşımlar indiksiyonlu bir ergitme fırında üretildikten sonra aralarındaki fiziksel özellikler karşılaştırıldı. CoNiAlSiMo ve CoNiAlSiSb şekil hatırlamalı alaşımların yüksek sıcaklık faz yapılarının belirlenmesi için Diferansiyel Tarama Kalorimetresi (DSC) ölçümleri; örgü mesafelerinin belirlenmesi için X-Işını Difraksiyonu; metalografik yapılarının incelenmesi için Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) ve optik mikroskobu deneyleri ve sertlik değişimleri için Vickers sertlik ölçümleri yapıldı. Deneysel ölçümlerin sonunda molibden ve antimon ilavesinin Co-Ni-Al alaşımının kristal yapısında değişiklikler oluşturduğu, molibden ilavesinin antimon ile karşılaştırıldığında şekil hatırlamalı alaşımların en önemli özelliği olan Mf sıcaklığı dışında tüm austenitik ve martensitik dönüşüm sıcaklıklarını düşürdüğü gözlenmiştir. Ayrıca molibden ve antimon ilaveli Co-Ni-Al alaşımlarının mikro yapılarının birbirleri ile kıyaslandıklarında bazı değişiklikler içerdikleri ve X-ışını analizi ile belirlenen fazların varlığı da metalografi incelemeleri ile belirlenmiştir. Alaşımların mikro sertlik değerlerinde molibden ilaveli numunelerin sertliklerinin genel olarak daha yüksek olduğu anlaşılmıştır. Manyetik özelliklerinde de bazı önemli değişiklikler belirlenmiştir. Antimon ilavesiyle manyetik dönüşüm sıcaklığının arttığı ve manyetik doyma değerinde de önemli bir düşüş tespit edildiği gözlenmiştir.

Abstract:
In this study, the physical properties between Co-Ni-Al-Si-Sb and Co-Ni-Al-Si-Mo shape memory alloys, which have recently attracted attention due to their technological applications, were compared after being produced in an induction melting furnace. Differential Scanning Calorimeter (DSC) measurements for determination of high temperature phase structures of Co-Ni-Al-Si-Sb and Co-Ni-Al-Si-Mo shape memory alloys; X-Ray Diffraction for determination of mesh distances; Scanning Electron Microscopy (SEM) and optical microscopy experiments were performed to examine the metallographic structures, and Vickers hardness measurements were performed for hardness changes. At the end of experimental measurements, it was observed that the addition of molybdenum and antimony caused changes in the crystal structure of the Co-Ni-Al alloy, and the addition of molybdenum reduced all austenitic and martensitic transition temperatures except the Mf temperature, which is the most important feature of shape memory alloys compared to antimony. In addition, it has been determined by metallography studies that the microstructures of molybdenum and antimony-added Co-Ni-Al alloys contain some changes when compared with each other, and the presence of phases determined by X-ray analysis. It has been understood that the hardness of molybdenum-added samples is generally higher in the micro hardness values of alloys. Some important changes in their magnetic properties have also been determined. It has been observed that the magnetic transition temperature increases with the addition of antimony, and a significant decrease in the magnetic saturation value has also been detected.