Diyabetik nefropatili Tip-2 diyabetes mellitus tanılı hastaların KDİGO-2012 kronik böbrek hastalığı evresine göre tiroid fonksiyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of thyroid function in patients with Type-2 diabetes mellitus with Diabetic nephropathy according to the stage of KDİGO-2012 chronic kidney disease
Yazar: MEHMET FEHİM DOĞRU
Danışman: PROF. DR. FUNDA MÜŞERREF TÜRKMEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Diabetik nefropatiler = Diabetic nephropathies ; Tiroid bezi = Thyroid gland ; Tiroid fonksiyon testleri = Thyroid function tests ; Tiroid hormonları = Thyroid hormones

Özet:
Amaç: DN, artan sayıda hastanın son dönem böbrek yetmezliği
geliştirmesinden dolayı önemli bir mikrovasküler komplikasyondur. DN diyabetli
hastalarda önemli mortalite ve morbidite nedenidir. DM tanılı hastalarda %60-70
mortalite, morbidite nedeni KVO olup, DN varlığı artmış kardiyovasküler riski
gösterir. DN erken dönem tanı ve tedavi ile önlenebilir ve yavaşlatılabilir. Biz bu
çalışmamızda ötiroid Tip2DM tanılı hastalarda mikroalbüminüri, proteinüri ve GFH
ile tiroid fonksiyon testlerinin ilişkisini değerlendirerek; tiroid fonksiyon testlerinin
DN tanısında ek bir biyobelirteç olup olmadığını araştırdık.
Gereç ve Yöntem: Retrospektif olarak tasarlanan çalışmamıza 01.01.2015-
01.07.2019 tarihleri arasında, SBÜ Haydarpaşa Numune SUAM'a bağlı İç
Hastalıkları, Nefroloji ve Endokrinoloji poliklinik ve servislerine başvuran, hastane
otomasyon sisteminde verilerine ulaşılabilen Tip2DM tanılı 247 hasta alındı. Kontrol
grubu olarak 82 sağlıklı kişi seçildi. Hastalar KDİGO-2012 KBH evrelemesi baz
alınarak, GFH ve albüminüri düzeylerine göre G1, G2, G3, G4, G5 ve A1, A2, A3
olarak gruplandırıldı. Çalışmaya 18-75 yaş arasında ve en az 5 yıldır Tip2DM tanısı
olup sekonder diyabet düşünülmeyen, DN dışında böbrek hastalığı olmayan, gebe
olmayan, enfeksiyonu, inflamatuar hastalığı olmayanlar ile tiroid metabolizmasını
etkileyen ilaç kullanmayanlar dahil edildi. Veri analizi ve istatistiksel analizler için
IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Türkiye) programı kullanıldı.
Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 58,37±10,42 yıldır.
Hastaların % 56,3'ü (n=139) kadın, % 43,7'si (n=108) erkektir. Tip2DM tanılı
hastaların TSH ortalaması 1,69±1,07 uIU/ml, sT3 ortalaması 2,47±0,51 pg/ml, sT4
ortalaması 1±0,14 ng/dl, sT3/sT4 oranı 2,50±0,56, BUN ortalaması 22,42±22,13
mg/dl, kreatinin ortalaması 1,77±1,74 mg/dl, eGFR ortalaması 62,68±33,11
mL/dk/1,73m², AAO ortalaması 971,43±1676,09 mg/g kreatinin saptandı. sT3 ve 
X
sT3/sT4 oranı ile yaş, BUN, kreatinin, AAO arasında istatistiksel olarak anlamlı
negatif korelasyon saptandı. sT3 ile eGFR arasında ise istatistiksel olarak anlamlı
pozitif korelasyon saptandı.
Sonuç: DN erken tanı ile önlenebilir ve yavaşlatılabilir bir komplikasyondur.
Ülkemizde 5 yılı aşkın Tip2DM tanılı hastalarda DN sıklığı yüksek görünmektedir.
Bu nedenle hastalar ilk tanı anından itibaren böbrek fonksiyonları açısından yıllık
tarama programına alınmalıdır. DN'de KBH evresi ilerledikçe sT3 ve sT3/sT4
oranları istatiksel olarak anlamlı düşüyordu. Bu nedenle Tip2DM hastalarda düşük
sT3 ve sT3/sT4 oranları, hem DN erken tanınması, hem de artmış kardiyovasküler
hastalığı gösteren bir biyomarker olabilir. Bu konuda daha geniş kontrollü
çalışmalara gereksinim vardır.
Anahtar kelimeler: Diyabetik nefropati, serbest T3, serbest T3/serbest T4
oranı, Tip 2 Diabetes Mellitus (Tip2DM)

Abstract:
Purpose: Diabetic Nephropathy (DN) is a significant microvasculary
complication of Diabetes Mellitus due to an increasing number of patients
developing end-stage renal failure. DN is an important cause of mortality and
morbidity in patients with diabetes. %60-70 of the causes of mortality/morbidity in
patients with diabetes is cardiovascular disease (CVD); and presence of DN shows
an increased cardiovascular risk. DN may be prevented and slowed down by early
diagnosis and treatment. In this study, we evaluated the relationship between
microalbuminuria, proteinuria, GFR and thyroid function tests in euthyroid
Type2DM patients. With this evaluation,we investigated whether thyroid function
tests is an additional biomarker in the diagnosis of DN.
Materials and Methods: 247 patients with Type2DM who were admitted to
the Internal Medicine, Nephrology and Endocrinology outpatient clinics and wards
of SBU Haydarpaşa Numune SUAM between 01.01.2015-01.07.2019 were included
in our retrospective study. 82 healthy subjects were selected as the control group.
The patients were grouped as G1,G2,G3,G4,G5 and A1,A2,A3 according to GFR
and albuminuria levels based on KDIGO 2012 –CKD staging. The study included
patients aged between 18-75 years who had been diagnosed with Type2DM for at
least 5 years and had not been diagnosed with secondary diabetes,had no renal
disease other than DN, was not pregnant, had no infection or inflammatory disease
and did not use drugs affecting thyroid metabolism. IBM SPSS Statistics 22 (IBM
SPSS, Turkey) was used as the application for data and statistical analysis.
Results: The mean age of patients was 58,37±10,42 years. % 56,3 (n=139) of
patients were female and % 43,7 (n=108) were male. The mean TSH level of
Type2DM patients was 1,69±1,07 uIU/ml, mean sT3 level was 2,47±0,51 pg/ml,
mean fT4 level was 1±0,14 ng/dl, mean of fT3/fT4 ratio was 2,50±0,56, mean BUN 
XII
level was 22,42±22,13 mg/dl, mean Creatinine level was 1,77±1,74 mg/dl, mean
eGFR was 62,68±33,11 mL/dk/1,73m², mean Albumin Excretion Rate (AER) was
971,43±1676,09 mg/g creatinine. Statistically significant negative correlation was
found between fT3 and fT3/fT4 ratio and age, BUN, creatinine, AER.Statistically
significant positive correlation was found between fT3 and eGFR.
Conclusion: DN is a complication that can be prevented and slowed down by
early diagnosis. In our country, the frequency of DN appears to be high in patients
with Type2DM diagnosed more than 5 years. Therefore, patients should be included
in yearly screening program in terms of renal function from the first diagnosis. As
the CKD stage progressed in DN, fT3 and fT3/fT4 ratio decreased statistically
significant. Therefore, low fT3 and fT3/fT4 ratios in Type2DM patients may be a
biomarker showing both early recognition of DN and increased cardiovascular
disease. Further controlled studies are needed.
Keywords: Diabetic nephropathy (DN), free T3 (fT3), free T3/ free T4 ratio (
fT3/fT4 ratio) ,Type 2 Diabetes Mellitus ( Type2DM)