Kahramanmaraş-Göksun koşullarında farklı yeşil gübre uygulamalarının silajlık mısırın verim ve kalitesi üzerine etkileri
Effects of different green manure applications on yield and quality of silage corn in Kahramanmaraş-Göksun conditions
Yazar: ŞERİFE AKKEÇECİ
Danışman: DOÇ. DR. RECEP İRFAN NAZLI
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma 2021-2023 yılları arasında Kahramanmaraş İli, Göksun İlçesi, Yantepe Köyü, Göksun Meslek Yüksekokulu Araştırma ve Uygulama Alanı'nda 5 farklı yeşil gübre uygulamasının (bezelye, bakla, fiğ, çavdar ve buğday) silajlık mısır bitkisinin verim ve kalite parametrelerine etkilerini araştırmak amacıyla, tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Ayrıca araştırma öncesinde, araştırma sürecinde ve araştırmanın sonunda toprak örnekleri alınarak yeşil gübre bitkilerinin toprak özelliklerine etkileri değerlendirilmiştir. Her iki yıla ait yeşil gübre bitkileri ve silajlık mısır bitkisine ait incelenen özellikler ayrı ayrı tespit edilip iki yıla ait elde edilen veriler karşılaştırılarak kalite unsurları değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak; silajlık mısır bitkisinde yeşil gübre uygulamasının verim, kalite ve toprağın fiziksel ve kimyasal özellikleri üzerine ikinci yılın sonunda olumlu etki yaptığı tespit edilmiştir. Silajlık mısır yetiştiriciliğinde yeşil gübre uygulamasının hem bitkisel üretim hem de toprak yapısına katkılarından ötürü tarımsal üretim açısından sürdürülebilir bir uygulama olacağı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada yeşil gübre bitkileri olarak kullandığımız baklagillerin buğdaygillere nazaran daha iyi performans sağladığı, verim ve kalite unsurları açısından daha kayda değer sonuçlar ortaya koyduğu tespit edilmiş, bilhassa bakla bitkisinin öncü yeşil gübre olarak yetiştirilmesi sonucunda pek çok kalite ve verim kriterlerinde olumlu sonuçlar elde edilmiştir. Araştırmada silajlık mısır bitkisinde; en yüksek ortalama yeşil ot verimi (2832.00kg/da), ortalama koçan çapı (51.66 mm), ortalama sap çapı (51.66 mm), ortalama bitki başına koçan sayısı (1.67), ortalama yeşil otta koçan oranı (% 40.0), ortalama kuru maddede koçan oranı (% 31.69), ortalama kuru madde verimi (1234.69 kg/da), ortalama ham protein oranı (% 5.22) ve ortalama ham protein verimi (% 64.02) değerleri bakla bitkisinin öncü yeşil gübre olarak yetiştirildiği parsellerden elde edilmiştir. Bu sonuçlar Kahramanmaraş İli Göksun koşullarında silajlık mısır bitkisinden sürdürülebilir bir yem üretimi sağlamak için bakla bitkisinin yeşil gübreleme amacıyla öncelikli olarak tercih edilebileceğini göstermektedir. 

Anahtar Kelimeler: Yem, yeşil gübre, ekim nöbeti, sürdürülebilir tarım, silajlık mısır.

Abstract:
This research was carried out between 2021-2023 in the Research and Application Area of Göksun Vocational School, Yantepe Village, Göksun District, Kahramanmaraş Province, in order to investigate the effects of 5 different green manure applications (pea, broad bean, vetch, rye and wheat) on the yield and quality parameters of silage corn plants according to the randomized block design with 3 replications. In addition, soil samples were taken before the research, during the research process and at the end of the research and the effects of green manure plants on the soil mineral structure were evaluated. The examined characteristics of green manure plants and silage corn plants for both years were determined separately and the numerical data for the two years were compared and quality elements were evaluated. As a result; It was determined that green manure application in silage corn plants had a positive effect on yield, quality and physical and chemical properties of the soil at the end of the second year. It was concluded that green manure application in silage corn cultivation would be a sustainable application in terms of agricultural production due to its contributions to both plant production and soil structure. In the research, it has been determined that legumes that we use as green manure plants provide better performance than gramineae and show more remarkable results in terms of yield and quality elements, and especially as a result of growing broad bean plant as pioneer green manure, positive results have been obtained in many quality and yield criteria. In the research, in silage corn plant; the highest average green grass yield (2832.00kg/da), average cob diameter (51.66 mm), average stem diameter (51.66 mm), average number of cobs per plant (1.67), average cob ratio in green grass (% 40.0), average cob ratio in dry matter (% 31.69), average dry matter yield (1234.69 kg/da), average crude protein ratio (% 5.22) and average crude protein yield (% 64.02) values were obtained from the plots where broad bean plant was grown as pioneer green manure. These results show that broad bean plant can be primarily preferred for green manure purposes in order to provide sustainable feed production from silage corn plant in Göksun conditions of Kahramanmaraş Province.

Key Words:  Fodder, green manure, crop rotation, sustainable agriculture, silage maize.