Özel eğitim anaokullarındaki ölçme ve değerlendirme süreçlerine ilişkin öğretmenlerin ve ebeveynlerin görüşlerinin incelenmesi
An investigation of teachers' and parents' views on measurement and evaluation processes in special education kindergartens
Yazar: ERDEM CEVAHİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAZİYE ERDEM
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada özel eğitim anaokullarındaki ölçme ve değerlendirme süreçlerine ilişkin
ebeveynlerin ve öğretmenlerin görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma
yöntemlerinden fenomenoloji deseni ile yürütülen çalışmanın katılımcıları uygun örneklem
yöntemi ile seçilmiştir. Katılımcı grubunu 10 özel eğitim öğretmeni ve 10 ebeveyn olmak üzere
toplam 20 kişi oluşturmaktadır. Araştırma verileri yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla elde
edilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşmelerle toplanan verilerin analizinde betimsel analizi teknkiği
kullanılmıştır.
Çalışma kapsamında özel eğitim anaokullarındaki ölçme ve değerlendirme süreçlerinde
mevcut durum ve uygulamalara yönelik elde edilen bulgulara göre özel eğitim öğretmenlerinin
ölçme ve değerlendirme süreçlerinin başında kaba değerlendirmeler yaptığı ve kaba
değerlendirmelerin Bireyselleştirilmiş Eğitim Planı [BEP] oluşturma sürecini şekillendirdiği, ölçme
ve değerlendirme aracı olarak genellikle kazanım kontrol listelerini kullandıkları görülmüştür.
Öğretmenler mevcut durum ve uygulamalarda ebeveynlerle öğrenci performansı için işbirliği
yaptıklarını belirtmiş ve genelde haftada bir kez görüştüklerini iletmiştir. Mevcut durum ve
uygulamalarda ebeveynler, sürecin BEP yoluyla şekillendiğini ve öğretmenlerin daha çok gözlem
kullandığını belirtmiştir. Ebeveynler öğretmenlerle daha çok öğrenci performansını belirlemek için
işbirliği yaptıklarını ve genelde haftada bir kez görüştüklerini iletmiştir. Mevcut durum ve
uygulamalara yönelik elde edilen sonuçlara göre ebeveyn ve öğretmenlerin ölçme ve
değerlendirme süreçlerinin şekillendirilmesi konusunda farklı görüşlerde olduğu görülmüştür.
Özel eğitim anaokullarındaki ölçme ve değerlendirme süreçlerinde öğretmenler genellikle
mesleki deneyim eksikliği ve değerlendirme materyallerine ulaşma konusunda güçlük yaşamakta
ve ebeveynlerin sürece yeteri biçimde katılmadıklarını düşünmektedirler. Ebeveynler ise
çocuklarına karşı yetememe duygusu içinde olduklarını ve değerlendirme materyallerine ulaşmada
güçlük yaşadıklarını söylemiştir. Ölçme ve değerlendirme sürecinde yaşanan güçlüklere yönelik
elde edilen bulgulara göre ebeveyn ve öğretmenlerin materyallere ulaşma güçlüğü ve sınıf
mevcutlarında yaşanan güçlükler gibi benzer yönde görüşlere sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır.
Özel eğitim anaokullarındaki ölçme ve değerlendirme süreçlerine yönelik beklentiler ve
öneriler incelendiğinde özel eğitim öğretmenleri öğretmenler arası iletişimin iyi olması,
ebeveynlerin sürece aktif katılması ve ebeveyn eğitimleri düzenlenmesine yönelik önerilerde
bulunmuştur. Ebeveynler ise sınıf mevcutlarının uygun biçimde düzenlenmesi, uygun öğretmen
tutumları olması gerektiğini ve ebeveyn eğitimleri düzenlenmesi gerektiğini vurgulamıştır. Ölçme
ve değerlendirme süreçlerine yönelik hem ebeveynler hem de öğretmenler ebeveyn eğitimleri ile
ilgili benzer görüşler sunmuştur.

Abstract:
The aim of this research is examine the views of parents and teachers on measurement and
evaluation processes in special education kindergartens. İn this study, which was conducted with
the phenomenology design, one of the qualitative research methods, were selected by convenient
sampling method. A total of 20 people including 10 special education teachers and 10 parents
constitute the participant group. Research data were obtained through semi-structured interviews.
Descriptive analysis technique was used to analyze the data collected through semi-structured
interviews.
According to the findings obtained within the scope of the study regarding the current
situation and practices in the measurement and evaluation processes in special education
kindergartens, it was observed that special education teachers made rough assessments at the
beginning of the measurement and evaluation processes and that rough assessments shaped the
İndividualized Education Plan [IEP] creation process, and that they generally used achievement
checklists as measurement and evaluation tools. Teachers stated that they cooperated with parents
for student performance in the current situation and practices and pointed out that they usually met
once a week. In the current situation and practices, parents stated that the process was shaped
through the IEP and that teachers used more observations. Parents reported that they collaborate
with teachers mostly to determine student performance and that they usually meet once a week.
According to the results obtained for the current situation and practices, it was seen that parents and
teachers had different views on the shaping of the measurement and evaluation processes.
In the assessment and evaluation processes in special education kindergartens, teachers
generally lack professional experience and have difficulties in accessing assessment materials, and
they think that parents are not sufficiently involved in the process. Parents, on the other hand,
stated that they had a sense of inadequacy towards their children and had difficulties in accessing
assessment materials. According to the findings obtained regarding the difficulties experienced in
the measurement and evaluation process, it was concluded that parents and teachers had similar
opinions such as difficulties in accessing materials and difficulties in class size.
When the expectations and suggestions for measurement and evaluation processes in special
education kindergartens were examined, special education teachers made suggestions for good
communication between teachers, active participation of parents in the process and organization of
parent trainings. Parents, on the other hand, emphasized that class sizes should be organized
appropriately, appropriate teacher attitudes should be present and parent trainings should be
organized. Regarding measurement and evaluation processes, both parents and teachers expressed
similar opinions about parent trainings.