İlköğretim fen bilgisi dersinde beyin fırtınası ile öğretimin başarıya, kavram öğrenmeye ve bilişüstü becerilere etkisi
The effect of teaching with brainstorming on success, concept learning and metacognitive skills in science lesson in primary schools
Yazar: MEHMET KÜRŞAD DURU
Danışman: PROF. DR. AYLA GÜRDAL
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Başarı = Success ; Bilişüstü beceri = Metacognitive skills ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Kavram öğrenme = Concept learning

Özet:
Fen bilgisi derslerinde anlamlı ve kalıcı öğrenmenin gerçekleştirilmesi için öğretme ve öğrenme ortamında farklı öğretme ve öğrenme yaklaşım, strateji ve yöntemleri kullanılır. Bu yaklaşım, strateji ve yöntemlerin yürütücüsü öğretme ve öğrenme teknikleridir. Bu tekniklerden biri de beyin fırtınasıdır. Bu araştırmada, beyin fırtınası ile işlenen fen bilgisi dersinin akademik başarıya, kavram öğrenmeye ve bilişüstü becerilere etkisi incelenmiştir.Bu çalışma beş bölümden oluşmaktadır. I. Bölümde problem durumu ortaya konulmuş, II. Bölümde literatür çalışmalarına yer verilmiş, III. Bölümde araştırmanın yöntemi açıklanmış, IV. Bölümde araştırmanın bulguları verilmiş, V. Bölümde sonuçlar tartışılmış ve öneriler getirilmiştir.Araştırma 2004?2005 eğitim öğretim yılında İstanbul İli, Kadıköy ilçesindeki bir ilköğretim okulunun iki 7. sınıfında okuyan toplam 84 öğrenci ile yapılmıştır. Bu sınıflardan biri deney diğeri kontrol grubu olarak seçkisiz atama yapılmıştır. Kontrol grubunda dersler yapılandırmacı temelde düz anlatım, tebeşir-tahta, deney, soru cevap ve sorgulama gibi tekniklerle işlenmiş, deney grubunda ise bu tekniklerin yanında beyin fırtınası yapılmıştır.Araştırmada dört adet veri toplama aracı kullanılmıştır. Bunlar; bilgi testi, açık uçlu sorular, kavram haritası ve bilişüstü beceriler anketidir. Ölçekler ön-son olarak uygulanmıştır. Deney ve kontrol grupları akademik başarı, kavram öğrenme ve bilişüstü beceriler yönünden karşılaştırılmış, kullanılan tekniğin etkililiği ortaya konmaya çalışılmıştır.Elde edilen verilerin değerlendirilmesi bilgisayar ortamında ?SPSS/PC 10.0 for Windows? kullanılarak Ancova (kovaryans analizi), ?t? testi ve içerik analizi yapılmıştır.Araştırma sonunda beyin fırtınası yapılan gruptaki öğrencilerin akademik başarıları ve kavram öğrenmelerindeki pozitif değişimin kontrol grubu öğrencilerinin başarıları ve kavram öğrenmelerinden daha yüksek olduğu görülmüştür. Ancak bilişüstü becerilerde her iki grupta da anlamlı bir gelişme görülmemiştir.

Abstract:
In science lessons, to provide meaningful and long-term learning; various teaching-learning strategies, methods and techniques are used in the teaching-learning environment. These various strategies, methods and techniques are composed of teaching-learning techniques. One of these techniques is brainstorming. In this research, the effect of brainstorming in science lesson on academic achievement, concept learning and metacognitive skills has been analyzed.This study is composed of five sections. In Section I problem case was exhibited, in Section II related literature was mentioned, in Section III method of the research was explained, in Section IV findings were given, in Section V results were discussed and suggestions were made.The research took place in a primary school in Kadıköy in İstanbul in 2004-2005 academic year with 84 students in two classes were attending 7th grade. During the application one of these classes was randomly selected to comprise experimental group, the remaining was control group. Lessons were taught by lecturing, chalk-blackboard, experiments and inquiry in a constructivist way in both groups. Additionally, brainstorming was used in the experimental group.Four data collecting instruments were used in the research. These are achievement test, open ended questions, concept mapping and metacognitive skills inventory. These instruments were applied as pre-test and post-test. Control and experimental groups were compared by means of academic achievement, concept learning and metacognitive skills and the effectiveness of the technique used was tried to investigate.Research data were analyzed by using (SPSS/PC 10.0 for Windows) Ancova , ?t? test and content analyzing.As a result of the research, it was observed that the positive changing in academical achievement and concept learning of the students, who were instructed by brainstorming, were significantly higher than academical achievement and concept learning of the students of control group. But there is no significant development in metacognitive skills both groups.