Yönetici ve öğretmen görüşlerine göre ortaokullarda şiddetin kaynağı (Batman ili örneği)
The source of violence in secondary schools regarding views of teachers and administrators  (Batman district sample)
Yazar: BAYRAM EKİNCİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ABİDİN DAĞLI
Zirve Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Eko. Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Batman = Batman ; Bireysel şiddet = Individual intensity ; Ortaokullar = Secondary schools ; Saldırganlık = Aggressiveness ; Yöneticiler = Managers ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu araştırmanın amacı, kamu ortaokullarında görevli yönetici ve öğretmenlerin görüşlerine göre okullardaki şiddet kaynaklarının neler olduğunu saptamaktır. Araştırmanın evrenini, 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Batman il merkezindeki kamu ortaokullarında görev yapan yönetici (müdür, müdür yardımcısı) ve öğretmenler oluşturmaktadır. Batman il merkezinde 45 kamu ortaokulu olup, bu okullarda toplam 81 yönetici ve 1466 öğretmen görev yapmaktadır. Evrendeki 45 okuldan random yöntemi ile 59 yönetici ve 329 öğretmen seçilerek araştırmanın örneklemi oluşturulmuştur.
    Araştırmada veri toplama aracı olarak,  Parladır (2009) tarafından geliştirilmiş olan "Şiddet Kaynakları'' ölçeği kullanılmıştır. Ölçek yedi boyut ve 44 maddeden oluşmuştur. Bu boyutlar; "Öğretmen kaynaklı nedenler", "Aileden kaynaklı nedenler", "Okulun fiziki yapısı ve yönetiminden kaynaklı nedenler", "Eğitim sisteminin genel sorunlarından kaynaklı nedenler", "Teknoloji kaynaklı nedenler"  ve "Okulun ve toplumun öğrenci beklentilerini karşılayamamasından kaynaklı nedenler"dir. Verilerin analizlerinde aritmetik ortalama (X ), standart sapma (SS), t-testi ve varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi 0.05 olarak alınmıştır. Araştırma sonucunda varılan bazı önemli bulgular aşağıda sıralanmıştır.
   I. Öğretmen görüşlerine göre şiddetin kaynağına ilişkin ölçek bazında en yüksek ortalamaya sahip ilk üç madde sırasıyla; (1) Ailelerin ilgisizliği (  =4,36; Pek çok), (2) Ailelerin çocuk yetiştirme konusunda bilinçsizliği ( =4,22; Pek çok),  (3) Öğrencilerin aile yaşantısının sorunlu olması (  =4,18; Çok) ile  Şiddet içeren tv filimleri (  =4,18; Çok ) 'dır. 
       Öğretmen görüşlerine göre şiddetin kaynağına ilişkin ölçek bazında en düşük ortalamaya sahip ilk üç madde ise sırasıyla; (1) Öğretmenlerin mesleki açıdan yetersiz olması ( =2,29; Az), (2) Öğretmenlerin dersi sıkıcı işlemesi (  =2,44; Az) ve  (3) Öğretmenlerin aşırı disiplinli olması    (  =2,49; Az) dır.
 II. Yönetici görüşlerine göre şiddetin kaynağına ilişkin ölçek bazında en yüksek ortalamaya sahip ilk üç madde sırasıyla; (1) Kontrolsüz internet kullanımı (  =4,25;     Pek çok), (2) Şiddet içeren tv filimleri ( =4,18; Çok), (3) Ailelerin ilgisizliği (  =4,08; Çok) 'dır. Yönetici görüşlerine göre şiddetin kaynağına ilişkin ölçek bazında en düşük ortalamaya sahip ilk üç madde ise sırasıyla;  (1) Öğretmenlerin aşırı disiplinli olması (  =2,22; Az), (2) Öğretmenlerin dersi sıkıcı işlemesi ( =2,37; Az), (3) Öğretmenlerin mesleki açıdan yetersiz olması (  =2,38; Az) 'dır.
III. Öğretmen ve yöneticilerin şiddetin kaynağına ilişkin görüşleri arasında "öğrenciden kaynaklı nedenler", "aileden kaynaklı nedenler", "okulun fiziki yapısı ve yönetimden kaynaklı nedenler" ve "okulun ve toplumun öğrenci beklentilerini karşılayamaması kaynaklı nedenler" alt boyutlarında anlamlı fark olduğu saptanmıştır.
IV. "Öğrenim durumu" değişkenine göre araştırmaya katılan öğretmenlerin şiddetin kaynağı ile ilgili tüm boyutlara ilişkin görüşleri arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. "Cinsiyet" değişkenine göre araştırmaya katılan öğretmenlerin şiddetin kaynağı ile ilgili; öğrenciden, aileden ve teknolojiden kaynaklı nedenler, "medeni durum" değişkenine göre,  teknolojiden kaynaklı nedenler, "mesleki kıdem" değişkenine göre ise, "öğrenciden kaynaklı nedenler", "öğretmenden kaynaklı nedenler", "aileden kaynaklı nedenler", "eğitim sisteminin genel sorunlarından kaynaklı nedenler" ve "teknolojik kaynaklı nedenler" boyutlarında görüşleri arasında anlamlı bir fark saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Şiddet, şiddetin kaynağı, saldırganlık, ortaokul.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the sources of violence in schools regarding perceptions of administrators and teachers in charge in secondary schools. The total field under survey consists of administrators (headmasters and assistants) and teachers that are in charge in the secondary schools in provincial centre, Batman during educational year 2014-2015. There are 45 state secondary schools in central Batman, 81 administrators and 1466 teachers work in these schools. The sample of the study is formed choosing 59 administrators and 329 teachers randomly from these 45 schools.
As data collection instrument, the scale "Sources of Violence" that was developed by Parladır (2009) is used. The scale consists of 7 dimensions and 44 items. These dimensions are: "Teacher-related reasons", "Family-related reasons", "Reasons related to the physical structure and administration of the school", "Reasons related to general problems in education system", "Technology-related reasons", "The reasons related to the fact the school and the community fail to satisfy the student expectation". Arithmetic average ( ), standard deviation (SS), t-test and analysis of variance (ANOVA) are used in analyzing the data. Significance level is taken as 0.05. Some important findings of the study are listed below.
I. The first three items related to the source of violence that have the highest average rate in scale regarding teachers' views are respectively; (1) Family indifference (  =4,36; very much-very high), (2) Family unconsciousness on growing children( =4,22; very much-very high), (3) Students' having a problematic family life (  =4,18; much-high), and TV series including violence (  =4,18; much-high). The first three items related to the source of violence that have the least average rate regarding teachers view are respectively; (1) Teachers' being inadequate vocationally ( =2,29; little-low), (2) Teachers' teaching boringly (  =2,44; little-low), and (3) Teachers' being unpermissive tightly (  =2,49; little-low).
II. The first three items related to the source of violence that have the highest average rate in scale regarding administrators' views are respectively; (1) uncontrolled internet using (  =4,25; very much-high), (2) TV series including violence ( =4,18; much-high), (3) Family indifference (  =4,08; much-high). The first three items related to the source of violence that have the least average rate regarding administrators' views are respectively; (1) Teachers' being unpermissive tightly (  =2,22; little-low),, (2) Teachers' teaching boringly ( =2,37; little-low),, (3) Teachers' being inadequate vocationally (  =2,38; little-low).
III. It is determined that there is significant difference in sub-dimensions "teacher-related reasons", "family-related reasons", "Reasons related to the physical structure and administration of the school, and "the reasons related to the fact the school and the community fail to satisfy the student expectation" between the views of teachers and administrators relating to the source of violence.
IV. A significant difference is not determined among the participant teachers' views about all dimensions relating to the source of violence according to the variance "educational background". A significant difference is determined between the participant teachers' views relating to the source of violence in the dimensions; student, family and technology-related reasons as to "gender" variance, technology-related reasons as to "marital status" variance, "student-related reasons", "teacher-related reasons", "family-related reasons", "reasons related to the general problems in education system" and "technology-related reasons" as to "professional seniority" variance.

Key Words: Violence, source of violence, aggressiveness, secondary school