Aristoteles ve Kant felsefeleri ışığında eğitimin etik temelleri
Ethical foundations of education in the light of Aristotle and Kant philosophy
Yazar: ELİF AKDOĞAN
Danışman: PROF. DR. HASAN HALUK ERDEM
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimin Felsefi, Sosyal ve Tarihi Temelleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ahlak felsefesi = Moral philosophy ; Aristoteles = Aristotle ; Etik = Ethics ; Eğitim = Education ; Eğitim felsefesi = Education philosophy ; Kant, Immanuel = Kant, Immanuel ; İnsan doğası = Human nature

Özet:
Bu araştırmada eğitim ve etik kavramlarına açıklık getirerek Aristoteles ve Immanuel Kant'ın insan doğası görüşleri ile etik-eğitim ilişkisini ortaya koymak amaçlanmaktadır. Eğitim için "davranış kazandırmaktır" tanımı sık sık yapılmaktadır. Ancak hangi davranışların, hangi amaçla kazandırılması gerektiği noktası yeterince açık değildir. Bu nedenle araştırmada kazandırılması gereken davranışların evrensel etik değerlere uygun olması gerektiği iddiası ile yola çıkılmıştır. Bu davranışların etik felsefesinde önemi açık olan Aristoteles ve Kant'ın etik görüşlerine dayandırılması gerekliliği, onların insan doğası görüşlerinden hareketle gösterilmeye çalışılmaktadır.

Araştırma nitel bir çalışma şeklinde planlanmıştır. Öncelikle Türkçe literatür taraması yapılarak alanda eğitim ve etik ilişkisinin yeterince ele alınmadığı sonucuna varılmıştır. Bu noktadan yola çıkılarak doküman analizi yolu ile Aristoteles ve Immanuel Kant'ın eserleri ve onların görüşlerinin ele alındığı kaynaklara başvurulmuştur. İncelenen kaynaklar içerik analizine uygun olarak yorumlanmış ve araştırmanın amacını ortaya koyan bulgulara ulaşılmıştır.

İnsanı tanımadan ona uygun bir eğitim biçimi oluşturmak ve onun için bir gelecek tasarlamak olası görünmemektedir. Bu nedenle pek çok alanda olduğu gibi insan doğası üzerine düşünceleri ile de söz sahibi olan Aristoteles ve Kant'ın görüşleri referans kabul edilerek etik temelli bir eğitim yaklaşımının uygun olacağı sonucuna varılmıştır. Buna göre insanın doğasına en uygun eğitim için insan olarak onun potansiyelini açığa çıkaran, insan değerini merkeze alan etik temelli bir eğitimdir, denilebilir.

Anahtar Sözcükler: Eğitim, Etik, İnsan Doğası, Aristoteles, Kant

Abstract:
In this study, it is aimed to reveal the ethical-educational relationship between Aristotle and Immanuel Kant's views of human nature by clarifying the concepts of education and ethics. The definition of "giving behavior" is often made for education. However, the point of which behaviors should be gained for which purpose is not clear enough. For this reason, it was started with the claim that the behaviors that should be gained in the research should be in accordance with universal ethical values. The necessity to base these behaviors on the ethical philosophy of Aristotle and Kant, whose importance is clear in their ethical philosophy, is tried to be shown based on their views of human nature.

The research is planned as a qualitative study. Firstly, it was concluded that the relationship between education and ethics in the field was not handled sufficiently by searching the Turkish literature. Starting from this point, the works of Aristotle and Immanuel Kant and their sources were examined through document analysis. The analyzed sources were interpreted in accordance with the content analysis and the findings revealing the purpose of the research were reached.

It seems unlikely to create a suitable form of education without knowing one  and to design a future for oneself. Therefore, as in many fields, the opinions of Aristotle and Kant, who have a say in their thoughts on human nature, were accepted as a reference and it was concluded that an ethical based education approach would be appropriate. According to this, it is an ethical-based education that reveals its potential as a human for the most appropriate education for human nature and focuses on human value.

Keywords: Education, Ethics, Human Nature, Aristotle, Kant