Navlun sözleşmesi bakımından taşıyanın zıya, hasar ve geç teslimden kaynaklanan sorumluluğu ve sorumluluğunun sınırlandırılması
The limitation of the liability of the carrier from loss of or damage to goods and delay in delivery arising from contract of freight
Yazar: SERCAN ÖRSEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR CAN GÖKSOY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Hasar sorumluluğu = Damage liability ; Navlun sözleşmeleri = Affreightments ; Taşıma sorumluluğu = Carrier's responsibility ; Ziyaı = Loss ; Ziyaı sorumluluk = Loss liability

Özet:
Navlun sözleşmesi, taşıyanın belirli bir ücret (navlun) karşılığında deniz yoluyla eşya taşımayı üstlendiği bir sözleşmedir. Özellikle 19. yüzyıldan itibaren, navlun sözleşmesi kurulurken taşıyanın sorumluluğunu muhtelif kayıtlar ile ortadan kaldırma yoluna gitmesi sözkonusu olmuştur. Sözleşmenin karşı tarafı olan taşıtanı ve diğer yükle ilgilileri oldukça zor durumda bırakan bu tür kayıtlar bakımından bir sınırlandırma getirilmesinin öngörüldüğü milletlerarası sözleşmelerin ilki 1924 tarihli La Haye Kuralları olup, bunu sırasıyla 1968 tarihli La Haye / Visby Kuralları, 1978 tarihli Hamburg Kuralları ve son olarak da 2009 tarihli Rotterdam Kuralları izlemiştir. 
Gerek eski gerekse de mevcut Türk Ticaret Kanunları milletlerarası alandaki bu gelişmelere kayıtsız kalamayarak taşıyanın sorumluluğuna yönelik bazı düzenlemeler getirmiştir. ETTK (Eski Türk Ticaret Kanunu) ağırlıklı olarak La Haye Kuralları'nı esas alan hükümler içermekte iken, TTK (Türk Ticaret Kanunu) ile La Haye / Visby ve Hamburg Kuralları ekseninde bir sorumluluk anlayışı kabul edilmiştir. TTK ile getirilen yenilikler arasında fiili taşıyan kavramı, taşıyanın sorumluluğunun sınırlandırılmasında Özel Çekme Hakkı (ÖÇH) ve koli / ünite esasına bir alternatif olarak ağırlık esasının kabulü, sınırlı sorumluluktan yararlanma hakkının belirli şartların varlığı halinde kaybı ve sınırlı sorumluluk sisteminin sözleşmesel sorumluluk haricinde tazminat talebinin haksız fiil veya diğer bir sebebe dayandırılması halinde de uygulanacağının kabul edilmesi gibi düzenlemeler yer almaktadır. Bu çalışmada taşıyanın (eşyanın zıya, hasar ve geç tesliminden kaynaklanan) sorumluluğunun TTK hükümleri çerçevesinde, ETTK ve bu alandaki milletlerarası sözleşmeler ile karşılaştırmalı olarak ele alınması amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler: navlun sözleşmesi, taşıyanın sorumluluğu, taşıyanın sorumluluğunun sınırlandırılması, taşıyanın sınırlı sorumluluktan yararlanma hakkının kaybı, Türk Ticaret Kanunu, La Haye Kuralları, La Haye / Visby Kuralları, Hamburg Kuralları

Abstract:
Contract of freight is as contract in which the carrier assumes the responsibility of carrying the goods by sea on condition that a fee (freight) is paid. Starting especially from the 19th century, the carrier has sought to abolish his responsibility by various nonliability clauses in the establishment of the contract of freight. The first of the international agreements which supposes to set a limit to such clauses that aggravates the situation of the charterer and other beneficiaries is the 1924 Hague Rules, which is followed by the Hague / Visby Rules of 1968, Hamburg Rules of 1978 and finally, the Rotterdam Rules of 2009.
The old as well as actual Turkish Commercial Codes have both brought some regulations concerning the liability of the carrier in regards to the actualities in this area. While the OTCC (Old Turkish Commercial Code) was mainly based on the Hague Rules, the fundamentals of the liability of the carrier that are accepted in the TCC (Turkish Commercial Code) lies within the axis of the Hague / Visby Rules and the Hamburg Rules. Among the novelties that are brought by the TCC are provisions such as the concept of actual carrier, the acceptance of the basis of Special Drawing Right (SDR) and weight as an alternative to the basis of package or unit, the loss of the right of limitation of liability in the presence of certain conditions and the acceptance of the application of the system of limited liability when the claim to damages is not based upon contractual liability but on tort or another basis. In this thesis, the aim is to analyze the liability of the carrier (arising from loss of or damage to goods and delay in delivery) in terms of the provisions of the TCC in comparison to the OTCC and the international agreements that are concerned with the same subject.

Keywords: contract of freight, the liability of the carrier, the limitation of liability of the carrier, the loss of the right of limitation of the carrier, Turkish Commercial Code, Hague Rules, Hague / Visby Rules, Hamburg Rules.