Özel gereksinimli çocukların erken müdahaleden okulöncesine geçiş süreçlerinin biyoekolojik sistemler kuramına dayalı olarak incelenmesi: Bir geçiş modeli önerisi
Examining transition process from early intervention to preschool for children with special needs based on the bioecological systems theory: A transition model suggestion
Yazar: SÜLEYMAN ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN ERGENEKON
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihinsel Engelliler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Biyoekoloji = Bioecology ; Erken müdahale eğitim programı = Early intervention educational program ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Özel eğitim = Special education ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs

Özet:
Bu araştırmanın amacı, biyoekolojik sistemler kuramına dayalı olarak özel gereksinimli çocukların erken müdahaleden okulöncesine geçiş sürecinin incelenmesi ve bir model önerisi geliştirilmesidir. Araştırmanın katılımcıları, biyoekolojik sistemler kuramına dayalı olarak geçiş sürecindeki paydaşlar olan "doktorlar, Rehberlik Araştırma Merkezi'ndeki (RAM) Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu üyeleri, özel özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri (ÖÖERM) ile okulöncesi eğitim kurumlarındaki yöneticiler, öğretmenler ve İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri'ndeki özel eğitim şube müdürleri"dir. Fenomenoloji deseninin kullanıldığı araştırmada 70 paydaşla yarı-yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Yapılan içerik analizi sonunda "olumlu yönler, sorunlar, öneriler, beklentiler" olmak üzere dört ana temaya ulaşılmış ve araştırmanın bulguları oluşturulmuştur. Araştırmanın "olumlu yönler" temasında paydaşlar bilgi alışverişi yaptıklarını söyleseler de "sorunlar" temasında tüm paydaşlar iletişim ve iş birliği sağlanmadığını ortak sorun olarak ifade etmişlerdir. "Öneriler" temasında tüm paydaşların bu yönde ortak bir öneri dile getiriyor olması, paydaşlar arasında iletişim ve iş birliği sorunu olduğunu göstermektedir. "Olumlu yönler" temasında tanı konma, yönlendirme ve geçiş sürecindeki ilgili paydaşlar aileleri bilgilendirdiklerini söyleseler de "sorunlar" temasında aileler bunun tam tersini ifade etmektedirler. "Öneriler" temasında paydaşların bilgi ve becerilerini arttırmaya yönelik çalışmalar yapılması ve geçişe yönelik düzenlemeler yapılması öne çıkarken "beklentiler" temasında maddi destek, eğitim sürelerinin arttırılması ve çocukların geçiş sürecine hazırlanması paydaşlar tarafından ortak noktalar olarak dile getirilmiştir.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the process that the children with special needs transit from early intervention to preschool, based on the bioecological systems theory and to develop a model suggestion. The participants of the research are doctors, members of Special Education Assessment Board in Counseling and Research Center, directors in private special education and rehabilitation centers and preschool education institutions, teachers and chiefs of special education department in District Directorate of National Education. 70 stakeholders were made semi-structured interviews in the phenomenological modelled research. As a result of content analysis, it was reached to totally 4 main themes (positive sides, problems, suggestions and expectations) and the findings of the research was composed. While the stakeholders stated that they exchanged information in the theme "positive sides", all of them identified as common problem that it couldn't be provided communication and cooperation in the theme "problems". Their similar suggestions for this problem in the theme "suggestions" seemed that there was a problem related to communication and cooperation between each other. The parents expressed that the stakeholders didn't give them information for diagnosis, referral and transition whereas the stakeholders identified that they informed the parents in the theme "positive sides". In the theme "suggestions", it was stated that the studies could be made for developing the stakeholders' knowledge and skills and some regulations could be made for transition. In the theme "expectations", they similarly mentioned financial support, increasing education duration and preparing the children for transition process.