Yazılı kaynaklar ve arkeolojik veriler ışığında M.Ö. 2. binyıl Batı Anadolu tarihi coğrafyası
In the light of texts and archaeological data, the historical geography of the Western Anatolia in the second millennium B.C.
Yazar: RABİA ÖZCAN
Danışman: DOÇ.DR. EŞREF ABAY
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Coğrafya = Geography ; Tarih = History

Özet:
M.Ö. 2. binyılda Batı Anadolu tarihi coğrafyasına iliskin yazılı kaynaklar ve sonyıllarda artan arkeolojik arastırmalar sayesinde umut verici bilgiler eldeedilebilmektedir. Yazılı kaynaklar arasında özellikle Hitit metinleri uzun yıllardır konuhakkında bize önemli bilgiler vermektedir. Bu metinlerden olasılıkla M.Ö. 3. binyılınsonlarından itibaren birçok beyliğin varolduğunu anlamaktayız. Metinlerde adı geçenbeylikler arasında Arzawa Ülkesi, Wilusa Ülkesi, Mira-Kuwaliya Ülkesi, Seha NehriÜlkesi ve Appawiya, Hapalla Ülkesi, Zippasla-Hariati Ülkesi, Assuwa Ülkesi, WalmaÜlkesi, Karkisa ve Masa Ülkeleri, Lukka Ülkesi, Ahhiyawa Ülkesi bulunmaktadır.Tezi yazmamdaki temel amaç, basta Hitit metinleri olmak üzere yazılı kaynakları vemateryal kültürü açığa çıkarmak için yapılan çalısmaları göz önünde bulundurarakbugüne kadarki lokalizasyon önerilerinin hangisinin daha doğru olup olmadığını ortayakoymak ve en uygun tespiti yapabilmektir. Buna göre ilk önce yazılı kaynaklar dahasonrasında da arkeolojik veriler tek tek ele alınmıs, en son olarak da tüm veriler birliktedeğerlendirilerek bir sonuca varılmaya çalısılmıstır. Yazılı kaynaklardan yola çıkarakbirçok bilimadamı uzun yıllardan itibaren çesitli görüsler sunmustur. Sonuç olarak,M.Ö. 2. binyılda Batı Anadolu'nun siyasi yapısını olusturan beyliklerinlokalizasyonuna iliskin, yazılı kaynaklardaki ifadelerden ve son yıllarda ortaya çıkanbazı arkeolojik kanıtlardan yola çıkarak bazı önerilerin ağırlık kazandığıanlasılmaktadır.Yaklasık olarak M.Ö. 2000/1900 ile 1200 yılları arasını kapsayan oldukça genis zamandiliminde, Batı Anadolu'nun özellikle iç kısımlarında Hititler'in, kıyı kesimlerde iseMikenler'in etkisinin olduğu görülür. Bu durum doğal olarak Batı Anadolu'nunmateryal kültürüne de yansımıstır. Tez çalısmamda Kuzeybatı, Orta Batı, Güneybatı ve?ç Batı Anadolu olmak üzere dört bölgeyi kapsayan Batı Anadolu Bölgesi'ndeki kazıve yüzey arastırmaları ayrıntılı olarak verilmeye çalısılmıstır. Batı Anadolu'dakikazılarda ortaya çıkarılan en yoğun arkeolojik buluntu grubunu keramiklerolusturduğundan, tezimde keramikler daha ayrıntılı biçimde ele alınmıstır. Bölgeninkeramik kültürünün sınırlarını daha çok coğrafi özelliklerin belirlemis olması ve bazımal gruplarının Batı Anadolu Bölgesi genelinde görülmesi, tek basına keramikkültüründen yola çıkarak siyasi sınırların olusturulamayacağını ortaya koymaktadır.

Abstract:
It has hopefully been gained information about the historical geography of the WesternAnatolia in the 2nd Millenium B.C. thanks to texts and increased archaeological studiesin recent years. Among texts, especially belong to Hittite Empire, give us importantinformation regarding this subject in many years. It has been understood that therewere many countries probably beginning from the end of 3rd Millenium B.C. Amongthe so called countries in the texts, there are the country of Arzawa, the country ofWilusa, the country of Mira-Kuwaliya, the country of Seha River and Appawiya, thecountry of Hapalla, the country of Zippasla-Hariati, the country of Assuwa, the countryof Walma, the countries of Karkisa and Masa, the country of Lukka, the country ofAhhiyawa. The basic purpose of my thesis is firstly to display whether or not whichlocalization suggestions are accurate taking into account the made studies in order toreveal the texts and material culture and secondly to make the most appropriatedetermination. Accordingly, it is discussed texts in the first chapter and thenarchaeological data in the second chapter and finally in the last chapter it is tried tocome to a conclusion being evaluated all data. Many scholars have offered differentsuggestions up to now taking into account the texts. As a result, regarding thelocalization of countries which were generated the political structure of WesternAnatolia in the 2nd Millenium B.C., it follows from statements in the texts and therecently-came out some archaeological data that some suggestions are predominated.In the wide time slice covered approximately between 2000/1900 with 1200 B.C., itfollows that interior Western Anatolia was taken effect by Hittites and on the coast wastaken effect by Myceneans. This condition is naturally reflected on material culture ofWestern Anatolia. In my thesis, the excavations and surveys in the Western Anatoliawhich covers four subregion consist of the North-Western, Central-Western, South-Western and Inner-Western Anatolia are tried to discuss in detail. Because ceramicscompose the largest archaeological objects obtained from the excavations in theWestern Anatolia, ceramic materials have discussed in detailed. To be determined theborders of the so called region?s ceramic culture by the geographical circumstances andto be seen some ceramic wares throughout the Western Anatolia indicate that thepolitical borders won?t be able to set from ceramic culture by itself.