Kocaeli'deki hekimlerin kuduz riskli temasa yaklaşımları
Rabies-risk contact approaches of physicians in Kocaeli
Yazar: BUKET KARAKOÇ
Danışman: PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR ; DOÇ. DR. SELİM ÖNCEL
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Doktorlar = Physicians ; Kocaeli = Kocaeli ; Kuduz = Rabies ; İmmünizasyon = Immunization ; İmmünoglobülinler = Immunoglobulins

Özet:
Amaç: Kuduz, dünyada ve ülkemizde hâlâ önemini koruyan bir halk sağlığı sorunu olmasının yanı sıra önlenebilir ölümcül bir hastalıktır. Bilinen tedavi yöntemlerinin yetersizliği ve yüksek fatalite hızı, kuduz riskli temas sonrası profilaksinin önemini daha da artırmaktadır. Bu çalışmamızın amacı, bir anket uygulayarak Kocaeli'deki hekimlerin bilgi ve tutumlarını ve kuduz riskli temas sonrası bağışıklama yaklaşımlarının yerel kılavuzlara uygunluğunu değerlendirmektir.
Yöntem: Çalışmamız kesitsel bir anket çalışması olup hekimlerin temel kuduz bilgisini ve kuduz riskli temasa klinik yaklaşımlarını sorgulayan 26 soru içermekteydi. Anketimiz, Kocaeli'deki aile sağlığı merkezlerinde görev yapan hekimlere 1 Nisan 2018 – 31 Aralık 2018 tarihleri arasında yüz yüze uygulandı ve Kocaeli Tabip Odası'na üye olan hekimlere internet tabanlı olarak e-posta veya internet sayfası aracılığıyla ulaştırıldı. Tüm verilerin analizinde SPSS for Windows 20.0 yazılımı ile yüzde, ortalama, standart sapma kullanılmıştır.
Bulgular: Anketimizi 321 hekim [148 kadın (%46,1) ve 173 erkek (%58,1)] yanıtladı. Hekimlerin yaş ortalaması 40,12±9,3, ortalama hekimlik deneyimi ise 14,8±9,3 yıldı. Hekimler bilgi sorularına verdikleri her doğru yanıt için ise 1 puan aldılar. 5., 9., 10., 16. ve 19. sorular birden fazla doğru seçenek içermekteydi dolayısıyla bu sorulardan alınabilecek toplam puan 1'den büyüktü. Bu durumda anketten alınabilecek en düşük puan 0, en yüksek puan ise 46 olmuştur. Hekimlerin ortalama bilgi puanı 29,14±4,97 olarak saptanmıştır. Hekimlerin %66,4'ünün kuduz inkübasyon süresini, %94,7'sinin kuduz riskli temasta yara bakımından sonra en önemli adım olan kuduz bağışıklamasının takvimini, %50,2'sinin kuduz immünoglobülin dozunu bilmediği tespit edilmiştir. Ayrıca risk gruplarına önerilen temas öncesi kuduz profilaksisinin takvimini hekimlerin %78,5'inin bilmediği ortaya çıkmıştır. Kuduz riskli temas sonrası gerekli durumlarda ilk tercih edilmesi gereken antibiyotiği hekimlerin sadece %25,2'si doğru olarak yanıtlamıştır.
Sonuç: Çalışmamızın sonuçları göz önüne alındığında hekimlerin, kuduz yönetimi ile ilgili bilgilerini gücellemeleri gerekmektedir. Hekimlerin kuduz yönetimi ile ilgili uygulamaları yetkililer tarafından daha sık ve düzenli olarak kontrol edilmelidir.

Abstract:
Introduction: Rabies is a preventable and deadly disease in addition to being a public health problem which is still important in Turkey and in the world. The inadequacy of known treatment modalities and high fatality rate further increase the importance of postexposure prophylaxis. The aim of this study was to evaluate the knowledge and attitudes of physicians in Kocaeli and the appropriateness of rabies postexposure immunization approaches compared with local guidelines by applying a questionnaire.
Materials and Methods: This is a cross-sectional study with a questionnaire consisting of 26 questions assessing the participant's basic knowledge of rabies and clinical approaches to contacts with a rabies risk. The questionnaire was applied face-to-face to physicians working in family health centers in Kocaeli between the dates of April 1, 2018 and December 31, 2018 or sent to physicians who are members of Kocaeli Tabip Odası via e-mail or website. SPSS for Windows 20.0 software was used to analyze all data. It was determined that 66.4% of the physicians did not know rabies incubation period, 94.7% did not know the rabies immunization schedule, and 50.2% did not know the dose of rabies immunoglobulin.
Results: Three hundred twenty one physicians [148 females (46.1%) and 173 males (58.1%)] answered our survey. The age mean of the physicians was 40.12 ± 9.3 years and the mean of experience duration was 14.8 ± 9.3 years. Physicians were scored 1 point for each correct answer. Questions 5, 9, 10, 16 and 19 had more than one correct options, so the total score from these questions was greater than 1. The lowest score that can be obtained from the survey was 0, the highest score was 46. The mean of knowledge scores of the physicians was 29,14 ± 4,97. Furthermore, it was found that 78,5% of physicians did not know the schedule of preexposure prophylaxis suggested to the risk groups. Only 25.2% of physicians answered the question for the antibiotic of first choice required for dog bites.
Conclusion: Physicians need to update and expand their knowledge about rabies prophylaxis. Practices and level ofknowledge of physicians dealing with rabies prophylaxis should be checked regularly and frequently by health administration authorities.