Etkili ilişkiler için davranışsal öz-düzenleme ölçeği'ni Türkçe'ye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması
Study of adaptation to Turkish, validation and reliability of the behavioral self- regulation for effective relationships scale
Yazar: DİDEM GENÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM YAVUZ GÜLER
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Evli çiftler = Married couples ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Geçerlik = Validity ; Güvenilirlik = Reliability ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öz düzenleme becerisi = Self-regulation skill ; İlişki doyumu = Relationship satisfaction

Özet:
Bu araştırmada çift ilişkilerinde davranışsal öz düzenleme ile ilgili veri toplamaya yardımcı olan, etkili ilişkiler için davranışsal öz düzenleme ölçeği isimli veri toplama aracının Türkçeye uyarlama geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yapılması amaçlanmaktadır. Bu çalışma kapsamında Ölçek en az bir yıl ve bir yıldan uzun süredir evli olan 150 çifte (300 kişi) uygulanmıştır. 
Ölçeğin yapı geçerliliğini sınamak adına, doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Analizin sonucunda EİDÖDÖ'nün Ben faktöründe strateji alt boyutunun faktör yüklerinin .425 ile .721 arasında, efor boyutunun faktör yüklerinin .299 ile .657 arasında değiştiği, partner faktöründe efor alt boyutunun faktör yüklerinin .348 ile .724 arasında değiştiği bulunmuştur.
Ölçeğin uyum geçerliğini sınamak adına katılımcı çiftlere, Lovibond ve Lovibond (1995) tarafından geliştirilen, Depresyon-Anksiyete-Stres ölçeğinin depresyon alt ölçeği (Dass-42), Johnson, Zabriske ve Hill (2006) tarafından geliştirilen Evlilik Yaşam Doyum Ölçeği (EYDÖ), Spainer (1976) tarafından geliştirilen Çiftler Uyum Ölçeği (ÇUÖ) verilmiştir. EİDÖDÖ'nün diğer ölçeklerle uyum geçerliğine bakıldığında ben faktörünün strateji alt boyutunun EYDÖ ile .36, Depresyon ile -.36, ÇUÖ ile .57 ve ÇUÖ'nün alt boyutlarıyla .46, .31, .40, .41 şeklinde, efor alt boyutunun EYDÖ ile -.11, Depresyon ile -.39 ÇUÖ ile -.32, ÇUÖ'nün alt boyutları ile -.30, -.20, -.26 ve -.29 olduğu bulunmuştur. Partner faktörünün strateji alt boyutunun EYDÖ ile .54, Depresyon ile -.45, ÇUÖ ile .68 ve ÇUÖ'nün alt boyutlarıyla .61, .41, .56, .53 şeklinde, efor alt boyutunun EYDÖ ile -.24, Depresyon ile .25 ÇUÖ ile -.42, ÇUÖ'nün alt boyutları ile -.35, -.23, -.36 ve -.34 olduğu bulunmuştur. Ölçeğin bu değerlerle uyum geçerliliğini sağladığı görülmektedir. 
Ölçeğin güvenirliğini ölçmek amacıyla Cronbach alfa iç tutarlılık katsayıları değerlendirilmiş ve madde analizleri incelenmiştir. EİDÖDÖ'nün ben faktörünün strateji alt boyutunun Cronbach alfa değeri .85, efor alt boyutunun Cronbach alfa değeri .63 olarak, partner faktörünün strateji alt boyutunun Cronbach alfa değeri .92, efor alt boyutunun Cronbach alfa değeri .71 olarak bulunmuştur. Ben faktöründeki madde analizi sonuçlarına göre düzeltilmiş madde- test korelasyonlarının strateji alt boyutu için .39 ve .63 arasında, efor alt boyutu için .24 ve .47 arasında değiştiği görülmüştür. Partner faktöründeki madde analizi sonuçlarına göre düzeltilmiş madde- test korelasyonlarının strateji alt boyutu için .63 ve .76 arasında, efor alt boyutu için .34 ve .51 arasında değiştiği görülmüştür.
EİDÖDÖ, 5'li likert tipli 32 maddeden, Ben ve partner olmak üzere iki temel faktör ve bu faktörlere ait strateji ve efor şeklinde iki alt boyuttan oluşmaktadır. Yapılan geçerlik ve güvenirlik çalışması sonucunda EİDÖDÖ'nün Türkçe formunun, Türk kültürüne uygun olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Davranışsal Öz Düzenleme, Etkili İlişkiler, Evlilik Uyumu, Evlilik Doyumu, Davranışsal Öz Düzenleme ölçeği, İlişki Stratejisi, İlişki Eforu

Abstract:
In this study, it is aimed to study adaptation to Turkish, validation and reliability of the Behavioral Self- Regulation for Effective Relationships Scale (BSRERS) which help to collect data related to behavioral self- regulation in couple relations. 
To test the validity of the scale, a Confirmatory Factor Analysis was performed. As a result of the analysis, it was found that the factor loadings of the strategy sub-dimension of self- factor varied between .425 and .721 and, the effort sub-dimension of self- factor varied between .299 and .657. The factor loadings of the strategy sub- dimension of partner factor varied between .633 and .797 and the effort sub-dimension of partner factor varied between .348 and .724. 
To test the adaptability of the scale, participating couples were given the depression sub-scale of the Depression- Anxiety- Stress Scale (DASS-42), developed by Lovibond and Lovibond (1995), The Marital Life Satisfaction Scale (SWML), developed by Johnson, Zabriske and Hill (2006), Dyadic Adjustment Scale (DAS), developed by Spainer (1976). When BSRERS's compliance with other scales was examined; strategy sub-dimension of self- factor was found for SWML is .36, for Depression is -.36, for DAS is .57 and for the sub-dimensions of DAS is .46, .31, .40, .41, the effort sub-dimension of self- factor was found for MLS is -.11, for Depression is -.39, for DAS is -.32 and for the sub-dimensions of DAS is -.30, -.20, -.26, and -.29. The strategy sub- dimension of partner factor was found for SWML is .54, for Depression is -.45, for DAS is .68, and the sub- dimensions of DAS is .61, .41, .56, .53, the effort sub- dimension was found for SWML is -.24, for Depression is .25, for DAS is -.42, and for the sub- dimensions of DAS is, -.35, -.23, -.36, and -.34. It seems that the scale provides compliance with these values. 
In order to measure the reliability of the scale, Cronbach alpha were examined. The Cronbach alpha value of the BSRERS's strategy sub- dimension of self- factor was .85, the effort sub-dimension of self- factor was .63. The Cronbach Alpha value of the BSRERS's strategy sub- dimension of partner factor .92, the effort sub- dimension of partner factor was .71. According to the item analysis results in the me-factor, the adjusted item-test correlations varied between .39 and .63 for the strategy sub-dimension and between .24 and .47 for the effort sub-dimension. According to the item analysis results in the partner-factor, the adjusted item-test correlations varied between .63 and .76 for the strategy sub-dimension and between .34 and .51 for the effort sub-dimension.
BSRERS consist 32 items of 5 Likert type with two main factors, 'Self and Partner', and two sub- dimensions of these factors 'Strategy' and 'Effort'. As a result of the validity and reliability study, the Turkish form of the BSRERS was found to be suitable for Turkish culture.  

Key Words: Behavioral Self-Regulation, Effective Relationships, Marital Adjustment, Marriage Satisfaction, Behavioral Self- Regulaiton scale, Relationship Satisfaction, Relationship Effort