Görsel farkındalık eğitim programının 5-6 yaş çocuklarının görsel okuryazarlıklarına etkisinin incelenmesi
Effect of the visual awareness education program on visual literacy of children aged 5-6
Yazar: SEDA ÖZKUBAT
Danışman: DOÇ. DR. İLKAY ULUTAŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim programları = Education programs ; Görsel algılama = Visual perception ; Görsel okuryazarlık = Visual literacy ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Çevresel farkındalık = Environmental awareness

Özet:
Bu araştırma, 5-6 yaş çocuklarının görsel okuryazarlık becerilerinin desteklenmesine yönelik oluşturulan Görsel Farkındalık Eğitim Programının etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma grubunu, 2014-2015 eğitim öğretim yılında deney grubu için 20, kontrol grubu için 20 olmak üzere toplam 40 çocuk oluşturmuştur. Ön test son test kontrol odaklı deneysel modelin kullanıldığı araştırmada, çocuklar ve anne babaları hakkında bilgi almak için "Kişisel Bilgi Formu", görsel okuryazarlık düzeylerinin belirlenebilmesi için ise "5-6 Yaş Çocuklarının Görsel Okuryazarlıklarını Değerlendirme Aracı" ve "5-6 Yaş Çocuklarının Görsel Okuryazarlıklarını Değerlendirme Aracı-Ebeveyn Formu" kullanılmıştır. Deney grubuna "Görsel Farkındalık Eğitim Programı" uygulanmış, kontrol grubu ise kendi sürecine bırakılmıştır. Verilerin analizinde, çocukların ve ailelerin demografik bilgilerine ilişkin dağılımları frekans ve yüzde değerleri olarak verilmiştir. Ön test-son test karşılaştırmalarında Kovaryans Analizi (ANCOVA), son test-kalıcılık testi karşılaştırmalarında ise ilişkili örneklemler için t testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, deney ve kontrol grubu çocuklar arasında "5-6 Yaş Çocuklarının Görsel Okuryazarlıklarını Değerlendirme Aracı" görseli ayırt etme, görseli yazma ve görseli yorumlama boyutları, son test puanları ve "5-6 Yaş Çocuklarının Görsel Okuryazarlıklarını Değerlendirme Aracı-Ebeveyn Formu" son test puanları açısından, deney grubu çocuklarının lehine anlamlı farklılık görülmüştür (p< ,05). Ayrıca deney grubuna son testten dört hafta sonra uygulanan kalıcılık testi sonuçları, eğitimin etkisinin korunduğuna işaret etmiştir (p>,05). Bu sonuçlar doğrultusunda araştırmanın temelde çocukların görsel okuryazarlıklarını etkilediği görülmüştür. Görseli ayırt etme, görseli yazma ve görseli yorumlama alt boyutlarına yönelik etkinliklerin sistemli olarak ele alınmasının gerekliliği önerilmiştir


Anahtar Kelimeler: Okul öncesi eğitim, görsel okuryazarlık, görsel algı, görsel farkındalık

Abstract:
The aim of the present study was to investigate the effect of the "Visual Awareness Education Program" developed to support the visual literacy skills of children aged 5-6. The study group comprised a total of 40 children (20 children in the experimental group and 20 children in the control group) attending preschool in 2014-2015 school year. The pre-test post-test experimental model was used in the study. The "Personal Information Form" was used to gather information on the children and their parents, while the "Visual Literacy Assessment Tool for Children Aged 5-6" and the "Visual Literacy Assessment Tool for Children Aged 5-6 Parent's Form" were used to determine their levels of visual literacy. The "Visual Awareness Education Program" was administered to the experimental group whereas the control group received no administration. In data analysis, the distribution of children's and their families' demographic information was presented as frequency and percentage values. Analysis of Covariance (ANCOVA) was used in pre-test and post-test comparison whereas t-test for related samples was used in post-test and permanence test comparison. Research results revealed a significant difference in favor of the experimental group between the post-test scores of the children in the experimental and control groups with regard to visual discrimination, visual description and visual interpretation dimensions of the "Visual Literacy Assessment Tool for Children Aged 5-6," and their post-test scores in the "Visual Literacy Assessment Tool for Children Aged 5-6 Parent's Form" (p<.05). Furthermore, the results of the permanence test administered four weeks after the post-test stated that the effect of the education was still retained (p>.05). In accordance with these results, it can be concluded that the research fundamentally affected children's visual literacy and that activities for visual discrimination, visual description and visual interpretation sub-dimensions should be addressed systematically.



Keywords : Preschool education, visual literacy, visual perception, visual awareness