Türkçe ve Türk kültürü dersi alan yurt dışındaki iki dilli Türk çocuklarının miras dil konuşma kaygılarının incelenmesi
An investigation of heritage language speaking anxiety among bilingual Turkish children living abroad and taking Turkish language and culture course
Yazar: SELÇUK EMRE ERGÜT
Danışman: PROF. DR. BAYRAM BAŞ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Almanya = Germany ; Anadil = Mother tonque ; Konuşma kaygısı = Speech anxiety ; Türk çocukları = Turkish children ; Türkçe ve Türk kültürü dersi = Turkish and Turkish culture course ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Ölçekler = Scales ; İki dilli = Bilungualism

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Türkçe ve Türk Kültürü derslerine katılan yurt dışındaki iki dilli Türk çocuklarının, miras dilleri Türkçeye yönelik sınıf içi ve sınıf dışı konuşma kaygılarını incelemektir. İlgili hedef kitlenin miras dil konuşma kaygısının ne düzeyde olduğunu ve hangi değişkenlerle ilişkili olduğunu inceleyen araştırmada, korelasyonel araştırma türlerinden açıklayıcı korelasyonel desen kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Millî Eğitim Bakanlığı tarafından Almanya'da yürütülen Türkçe ve Türk Kültürü dersi öğrencileri, örneklemini ise bu derslere katılan 303 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırma için geliştirilen ve geçerlilik-güvenilirlik analizleri yapılmış olan Miras Dil Konuşma Kaygısı Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Bu ölçek sınıf içi konuşma kaygısı, sınıf dışı konuşma kaygısı ve konuşmada rahatlık alt boyutlarından ve 22 maddeden oluşmaktadır. Elde edilen verilerin analizi SPSS 26.0 programı ile gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin sınıf içi ve sınıf dışı konuşma düzeylerinin karşılaştırılmasında bağımlı gruplar T testi; miras dil konuşma kaygısı düzeylerinin cinsiyet, doğum yeri, anne ve baba doğum yeri değişkenleri açısından karşılaştırılmasında bağımsız gruplar T testi; evde ve arkadaşlarla konuşulan dil, başarılı olunan dil algısı, Türkiye'ye gelme sıklığı, dizi-film izlenen ve kitap okunan dil değişkenleri açısından karşılaştırılmasında tek yönlü varyans analizi (ANOVA); yaş, Türkçe ve Almancayı edinme yaşı ve sınıf düzeyi ile ilişki durumunun incelenmesinde Pearson korelasyonu kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda, hedef kitlenin miras dil konuşma kaygısı düzeyinin düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte sınıf içi konuşma kaygısı puanları, sınıf dışına göre anlamlı şekilde daha yüksektir. Diğer taraftan miras dil konuşma kaygısı düzeyleri baba doğum yeri, evde konuşulan dil, arkadaşlarla konuşulan dil, başarılı olunan dil ve dizi-film izlenen dil değişkenleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir biçimde farklılaşmaktadır. Aynı zamanda Türkiye'ye gelme sıklığı, kitap okunan dil ve anne doğum yeri açısından belirgin farklar olsa da istatistiksel olarak anlamlı düzeyde değildir. Ayrıca miras dil konuşma kaygısı ile yaş, sınıf düzeyi, dil edinme yaşı arasında herhangi bir ilişki bulunmadığı; kaygı düzeylerinin doğum yeri ve cinsiyet açısından farklılaşmadığı görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to examine the in-class and out-of-class heritage language speaking anxiety of bilingual Turkish children living abroad and attending Turkish Language and Culture courses. In the study, which investigates the heritage language speaking anxiety levels of the target group and related variables, an explanatory correlational research method has been used. The population of the study is the students of the Turkish Language and Culture course offered by the National Ministry of Education of Turkey in Germany, and the sample of the study is 303 students attending this course. To collect data, the Personal Information Form and Heritage Language Speaking Anxiety Scale, which was developed for this study and analyzed in terms of reliability and validity, were used. This scale consists of 22 items and 3 sub-dimensions which are formed by in-class speaking anxiety, out-of-class speaking anxiety, and comfort in speaking. The data were analyzed via SPSS 26.0 software. The paired samples T test was used for comparing in-class and out-of-class speaking anxiety; the independent samples T test was used for comparing gender, birthplaces of students and parents with speaking anxiety level; one way of analysis variances (ANOVA) was used to compare in terms of the spoken-language at home and with friends, successful language perception, frequency of coming to Turkey, the book-reading and movie-watching language variables; Pearson correlation was used to examine the relationship age, acquisition-age of Turkish or German, and grade level variables with speaking anxiety. 
In conclusion, it was revealed that the heritage language speaking anxiety level of the target group is "low". Nonetheless, in-class speaking anxiety levels were higher than out-of-class speaking anxiety levels significantly. On the other hand, heritage language anxiety levels differed significantly in terms of the birthplace of the father, the spoken language at home and with friends, successful language perception, and the movie-watching language. Despite evident differences with regards to frequency of coming to Turkey, the book-reading language, and the birthplace of mother, it was not significant statistically. Also, no relationship has been observed between heritage language speaking anxiety and some variables: age, grade level, and acquisition-age of language. In addition, there was not any difference in speaking anxiety level regarding gender and student birth of place.