Gebelerde gestasyonel diyabet ve komplikasyonları farkındalığı
Awareness of gestational diabetes and it's complications in pregnancy
Yazar: SEDA TAN
Danışman: DR. AKİF BAYYİĞİT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Gebelik = Pregnancy ; Glükoz tolerans testi = Glucose tolerance test

Özet:
Giriş: Gestasyonel diyabetes mellitus (GDM) günümüzde artmakta olan bir 
problemdir. Fetal ve maternal açıdan birçok risk yaratmakla birlikte iyi bir takip ve 
gliseminin kontrolde tutulması ile bu risklerde azalma meydana gelmektedir. Tanı, 
takip ve tedavi süreçlerindeki uyum için gebelerin bu konudaki farkındalığın artması 
önemlidir.
Amaç: Gebelerde GDM ve komplikasyonları farkındalığı ve OGTT'ye yaklaşımı 
değerlendirmeyi planladık.
Gereç ve Yöntem: 5 Ağustos 2022-15 Eylül 2022 tarihleri arasında S.B.Ü. Prof. Dr. 
Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi iç hastalıkları ve kadın hastalıkları ve 
doğum polikliniğine başvuran, 18 yaşından büyük, 24. gebelik haftasını geçmiş, tek 
ve iki aşamalı OGTT uygalanarak GDM tanısı konmuş veya pregestasyonel diyabeti 
(PGDM) olan 50 hasta, ile 24. gebelik haftası öncesinde bilinen GDM ve PGDM
öyküsü olmayan 250 hasta prospektif olarak değerlendirmeye alınmıştır. 
Sosyodemografik özelliklerin yanısıra 18 soru ve OGTT'ye yaklaşım ile ilgili bir 
maddeden oluşan, GDM ve komplikasyonları ile ilgili bir anket uygulanmıştır. 
Doğru cevap sayısı toplam cevap sayısına bölünerek farkındalık düzeyi 
hesaplanmıştır. Tablolar oluşturulurken 24 gebelik haftası sonrasında olan GDM ve 
PGDM'si olan gebeler GDM(+), 24. gebelik haftası öncesindeki bilinen GDM si
olmayan gebeler GDM(-) grubu olarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Katılımcıların ortalama yaşı 30,19±5,71, %32'si lise, %30'u ilköğretim,
%25'i üniversite mezunu, %11'i ise okur yazardı. GDM ve PGDM olan gebeler 
grubunda ortalama obezite oranı daha fazla (p=0,0001) ve vücut kitle indeksi daha 
yüksek (p=0,0001), ailede diyabet öyküsü daha sık (p=0,0001) olarak saptandı. Tüm 
hastalar genelinde sorulara doğru yanıt verilme oranı %65 düzeyinde bulunmuş, eğitim 
durumu yüksek olanların (p=0,0001), gelir düzeyi yüksek grupların (p=0,0001), sigara 
kullanan grupların (p=0,03) farkındalık düzeyi daha yüksek bulunmuştur. 24. gebelik 
vii
haftası öncesindeki diyabeti olmayan gebelerden OGTT'nin gebelik ve fetusa zarar 
vereceği yönünde düşünenler arasında OGTT reddi daha yüksek oranda bulundu
(p=0,006). PGDM ve GDM'si olan grup ile diyabetik olmayan grup arasında bilgi 
düzeyi açısından istatiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p=0,088).
Sonuç: Gebelerin GDM konusunda farkındalığı yetersiz düzeylerde olmamakla 
birlikte bazı konularda bilgi eksiklikleri olduğu saptanmıştır. GDM ve 
komplikasyonları konusunda farkındalığın sağlanması ve OGTT konusunda gebelerin
bilinçlendirilmesi gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Diyabetes mellitus, gestasyonel diyabetes mellitus, oral glukoz
tolerans testi

Abstract:
Introduction: Gestational diabetes is an increasing problem nowadays. Although it 
creates many risks in terms of fetal and maternal aspects, these risks decrease with 
good follow-up and keeping glycemia under control. It is important to increase the 
awareness of pregnant women on this issue for compliance in diagnosis, follow-up 
and treatment processes.
Objective: We planned to evaluate gestational diabetes awareness and approach to 
OGTT in pregnant women.
Materials and Methods: Between 5 August 2022 and 15 September 2022, 50 
patients who were older than 18 years old, past the 24th gestational week, diagnosed 
with GDM by using a single or two-stage OGTT or had pregestational diabetes, who 
applied to the internal diseases and gynecology and obstetrics outpatient clinic of 
S.B.Ü. Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu City Hospital, with known GDM and 
pregestational diabetes before the 24'th gestational week. 250 patients without a 
history of DM were evaluated prospectively. A questionnaire about gestational 
diabetes and its complications, consisting of 18 questions and an item on the 
approach to OGTT, was administered. Awareness level was calculated by dividing 
the number of correct answers by the total number of answers
Results: The mean age of the participants was 30.19±5.71, 32% of them were high 
school graduates, 30% were primary school graduates, 25% were university 
graduates, and 11% were literate. In the group of pregnant women with gestational 
diabetes and pregestational diabetes, the mean obesity rate was higher (p=0.0001), 
body mass index was higher (p=0.0001), and family history of diabetes was found to 
be more common (p=0.0001). The rate of giving correct answers to the questions was 
found to be 65% among the patients, and the awareness level of those with a high 
level of education (p=0.0001), groups with high income levels (p=0.0001) and smokers 
(p=0.03) was higher. Among the pregnant women who did not have diabetes before 
the gestational week, OGTT rejection was found at a higher rate among those who 
ix
thought that OGTT would harm the pregnancy and the fetus (p=0.006) No statistically 
significant difference was found between the group with pregestational diabetes, 
GDM and the non-diabetic group in terms of knowledge level (p=0.088).
Conclusion:
Although the awareness of pregnant women about GDM is not at an insufficient 
level, their knowledge on some issues is lacking.. It is necessary to raise awareness 
about GDM and its complications and to raise awareness of pregnant women about 
OGTT.
Keywords: Diabetes Mellitus, gestational diabetes mellitus, oral glucose tolerance 
test