Menopoza özgü sıcak basması ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması
Hot flash related daily interference scale: Validity and reliability of Turkish version
Yazar: BURCU DİŞLİ
Danışman: PROF. DR. NEVİN ŞAHİN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Menopoz = Menopause ; Sıcak basması = Hot flashes ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada Menopoza Özgü Sıcak Basması Ölçeği'nin geçerlik ve güvenirliğinin yapılarak Türk diline uyarlanması amaçlanmıştır. Metodolojik nitelikte bir çalışmadır. Çalışmanın örneklemini, Ocak 2019-Haziran 2019 tarihleri arasında İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı olan Fatih 9 Nolu Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuruda bulunan menopozal dönemde olan, sıcak basması yaşayan, yazılı onam veren, Türkçe konuşabilen, herhangi bir iletişim engeli olmayan 100 kadın oluşturmaktadır. Verilerin toplanması aşamasında Demografik Bilgi Formu, Menopoza Özgü Sıcak Basması Ölçeği ve bu ölçeğe eşdeğerlik açısından en yakın olduğu düşünülen Sıcak Basması İnanç Ölçeği kullanılmıştır. Katılımcılar ile yüz yüze görüşülerek ve her maddenin katılımcıya teker teker okunması ile veriler toplanmıştır. Menopoza Özgü Sıcak Basması Ölçeği'nin geçerlik analizi kapsamında ölçeğin dil geçerliği, kapsam geçerliği ve yapı geçerliği analizleri yapılmıştır.  Güvenirlik analizi kapsamında ise iç tutarlılık ve zamana göre değişmezlik analizleri yapılmıştır. Geçerlik ve güvenirlik analizleri sonucunda açıklayıcı faktör analizine göre ölçeğin toplam varyansını %53,994 açıklayan 1 faktörlü yapı elde edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizine göre ölçek veri uyumu indekslerinden GFI ve AGFI değeri kabul edilebilir uyuma sahip olmasının yanında, diğer uyum indekslerinde iyi derecede uyum saptanmıştır. Ölçeğin Cronbach Alfa değeri 0,902 bulunmuştur. Ölçek madde-toplam korelasyonunun pozitif yönlü, yüksek düzeyde ve anlamlı olduğu belirlenmiştir. Test tekrar test analizde de pozitif yönlü, yüksek düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Sıcak Basması İnanç Ölçeği ile sınırlı eşdeğerliği bulunduğu için aralarındaki korelasyon sonucu orta düzeyde anlamlı bulunmuştur. Sonuç olarak Menopoza Özgü Sıcak Basması Ölçeği'nin Türk diline uyarlanmış versiyonu yüksek düzeyde geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Sıcak basması, menopoz, geçerlik, güvenirlik, hemşirelik

Abstract:
In this study, the validity and reliability of the Hot Flash Related Daily Interference Scale was aimed to be adapted to Turkish language. It is a methodological study. The sample of the study consisted of 100 menopausal women who applied to Fatih Number 9 Family Health Center between January 2019 and June 2019, who had hot flashes, gave written consent, could speak Turkish and had no communication disability. Demographic Information Form, Hot Flash Related Daily Interference Scale (HFRDIS) and Hot Flashes Belief Scale (HFBS) were used in the data collection stage. Data were collected by interviewing the participants face to face. In the validity and reliability analysis of the HFRDIS; language validity, scope validity, structural internal consistency and time invariance analyzes were performed. As a result of the validity and reliability analyzes, a 1-factor structure explaining 53.994% of the total variance of the scale was obtained according to the explanatory factor analysis. According to the confirmatory factor analysis, good fit was found in the fit indexes except for GFI and AGFI values. Cronbach's alpha value of the scale was found to be 0.902. The scale item-total correlation was found to be positive, high and significant. In test-retest analysis, a positive and high-level relationship was found. Since it has limited equivalence with HFBS, the correlation between them was found to be moderately significant. As a result, the Turkish version of the HFRDIS was found to be a highly valid and reliable measurement tool.

Key Words: Hot flashes, menopause, validity, reliability, nursing