Yabancı boşanma kararlarının tanınması ve tescili
Recognition and registration of foreign divorce decisions
Yazar: MUZAFFER OĞUZ ÇETİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BEGÜM ŞERMET SÜZEN
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Devletlerin ulusal egemenlik ve yargılama hakkı uyarınca yabancı bir mahkemece verilen kararın başka bir ülkede doğrudan hukuki anlamda etkisini göstermesi çok taraflı veya iki taraflı milletlerarası sözleşmeler hariç kural olarak mümkün olmamaktadır. Türk hukukunda da bu durum geçerli olup yabancı bir mahkemece verilen kararın hukuk alanında etki göstermesi için hükmün niteliğine ve tarafların taleplerine göre tanıma veya tenfiz sürecinden geçmesi gerekmektedir. Tez konumuz olan yabancı mahkemelerce verilmiş olan boşanma kararları bakımından, boşanmanın Türkiye'de etki göstermesi için boşanmanın inşai niteliği gereğince tanıma davası sonucu tanıma kararı verilmesi gerekmektedir. Türk hukukunda kural olarak yabancı ülkede yalnızca mahkeme niteliğindeki adli makamlarca verilen kararların tanınması ve tenfizi mümkün iken 2017 senesinde Nüfus Hizmetleri Kanunu'na getirilen 27/A maddesi düzenlenmesi ile yabancı idari veya adli makamlarca verilen boşanma, evliliğin butlanı, iptali veya mevcut olup olmadığının tespiti kararlarının, Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'da düzenlenen tanıma veya tenfiz davası olmaksızın tescil usulüne imkan tanınmıştır. Böylelikle yabancı idari makamlarca verilen boşanma kararlarının da Türkiye'de hukuki etkisini göstermesi mümkün hale gelmiştir.Tezimizde boşanma kavramı, Türk hukuk sisteminde boşanma davası, mahkeme hükümleri ve etkileri, tanıma ve tenfiz kavramları ile arasındaki farklar, yabancı boşanma kararlarının tanınması için öngörülen şartlar ile tanıma davası ve sonuçları ile Nüfus Hizmetleri Kanunu 27/A maddesi uyarınca yabancı idari ve adli makamlarca verilen boşanma kararlarının tescili ve şartları ile tescil usulü konuları ele alınacaktır.

Abstract:
In accordance with the national sovereignty and right of jurisdiction of the states, it is not possible, as a rule, for a decision given by a foreign court to have a direct legal effect in another country, except for multilateral or bilateral international agreements. This situation is also valid in Turkish law, and in order for the decision given by a foreign court to have an impact on the legal field, it must go through the recognition or enforcement process depending on the nature of the decision and the requests of the parties. In terms of divorce decisions given by foreign courts, which is the subject of our thesis, in order for the divorce to have an effect in Turkey, a recognition decision must be made as a result of the recognition case, due to the constructive nature of the divorce. While in Turkish law, as a rule, it is possible to recognize and enforce decisions made only by judicial authorities in the form of courts in a foreign country, with the regulation of Article 27/A brought to the Civil Registry Services Law in 2017, decisions on divorce, annulment, annulment of marriage or determination of existence of marriage made by foreign administrative or judicial authorities are now possible. The registration procedure is allowed without a recognition or enforcement case, as regulated in the Law on Private International Law and Procedural Law. Thus, it has become possible for divorce decisions made by foreign administrative authorities to have their legal effect in Turkey.

In our thesis, the concept of divorce, divorce case in the Turkish legal system, court provisions and their effects, the differences between the concepts of recognition and enforcement, the conditions envisaged for the recognition of foreign divorce decisions, the recognition case and its results, and the decisions taken by foreign administrative and judicial authorities in accordance with Article 27/A of the Population Services Law. Registration and conditions of divorce decisions and registration procedure issues will be discussed.