Gençlerde yaşlanmaya dair kalıp yargılarla ilgilenen deneysel bir çalışma
An experimental study concerning stereotypes of aging on the young population
Yazar: MURADİYE ASEL ÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. HANİFE ÖZLEM BERK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Gençler = Youngs ; Kalıp yargılar = Stereotypes ; Yaşlanma = Aging ; Ölçekler = Scales

Özet:
Ortalama insan ömrünün uzaması ve yaşlılık dönemindeki birey sayısının artması dünyada yaşlanma ve yaşlılık dönemini gündeme yerleştirmektedir. Dünya nüfusundaki demografik değişim benzer şekilde Türkiye nüfusunda da gözlemlenmektedir. Toplumun sosyokültürel yapısı ve topluma sunulan tanımlar, bireylerin yaşlılık dönemini algılayış biçimini etkilemekte ve yaşlı ayrımcılığı gibi sorunlara yol açmaktadır. Yaşlı ayrımcılığı kişiye sadece yaşı nedeni ile farklı tutum, tavır veya ön yargı ile yaklaşma olarak tanımlanabilir. Bu farklar olumlu ve olumsuz yönelimli olabilmekle birlikte, genellikle yönelimin olumsuz olduğu görülmektedir.
Bu çalışmanın amacı olumlu ve olumsuz yönelimin kontrol edilip edilemeyeceğini tespit etmektir. Bu kapsamda katılımcılar gruplara ayrılarak yaşlılık dönemi ile ilgili olumlu ve olumsuz yönelimli yaşlılık dönemi tanımlarını uyaran olarak almış, ölçekler ile verilen tanımı okuduktan sonraki yönelimleri tespit edilmiştir. Araştırma örneklemini 52 erkek ve 56 kadın olmak üzere toplam 108 kişi oluşturmaktadır. Katılımcılar olumlu anlamsal hazırlama grubu, olumsuz anlamsal hazırlama grubu ve kontrol (nötr anlamsal hazırlama) grubu olmak üzere üçe ayrılmıştır. Kontrol grubu ölçeklere başlamadan önce herhangi bir tanım okumazken, olumlu anlamsal hazırlama grubu yaşlılık dönemine dair olumlu yönelimli yaşlılık dönemi tanımı, olumsuz anlamsal hazırlama grubu yaşlılık dönemine dair olumsuz yönelimli yaşlılık dönemi tanımını ölçeklere başlamadan önce okumuş ve sonra ölçekler uygulanmıştır.Analizler sonucu; farklı anlamsal hazırlama gruplarındaki katılımcıların yaşlılık dönemine yönelik Yaşlılık Dönemi Sıfat Ölçeği ve Yaşlılık Dönemi Tutum Ölçeği skor ortalamaları arasındaki farkı tespit etmek amacı ile uygulanan varyans analizi sonucunda; farklı anlamsal hazırlama gruplarında yer alan katılımcıların ölçek skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur.

Abstract:
The increase in the average life expectancy and the increase in the ratio of aged people makes aging and old age a current issue. Demographic changes in the world population can be observed in the population living in Turkey in a similar way. The sociocultural system and the definitions presented to society affects individuals' perception of old age, so leads issues such as ageism. Ageism can be defined as different attitude, action or bias which originated just because of person's age. Although these differences can be positive or negative oriented, usually it is observed that the orientation is negative.
The purpose of this study is to determine whether the positive and negative orientation can be controlled. In this context, the participants divided into groups to be exposed to positive or negative definitions of old age and then after reading definitions their orientation was stated by scales. 108 people, 52 men and 56 women, form the sample of research. Participants were divided into three groups; positive semantic priming group, negative semantic priming group and control group (neutral semantic priming group). Positive description was presented to positive semantic priming group and negative description was presented to negative semantic priming group before receiving scales, while any description was not given to control group before receiving scales.The results of variation analysis to analyze the difference between scores of Old Age Adjective Scale And Old Age Attitude Scale shows that; there is significant difference between scale scores of participants in different semantic groups.