Belediyelerde kentsel katı atık yönetimi: İzmir Büyükşehir Belediyesi örneği
Municipal solid waste management: The case of İzmir Metropoliten Municipality
Yazar: HAMİT PALABIYIK
Danışman: PROF. DR. ZERRİN TOPRAK KARAMAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Belediyeler = Municipalities ; Belediyeler = Municipalities ; Katı atıklar = Solid wastes ; Kentler = Cities ; Yönetim = Management ; Çevre yönetimi = Environmental management ; İzmir Büyükşehir Belediyesi = İzmir Municipality

Özet:
Katı Atıklar, dünyanın hızla artan kentsel nüfusu için önemli çevresel ve yönetsel sorunlarındandır. Kentsel katı atık yönetimi, yerel yönetimlerin başlıca sorumlu olduğu bir konudur. Bununla birlikte, katı atık yönetimi ve uygulamaları kent yönetimi kapsamında hızla artan ilgi odağı olmaktadır. Katı atıkların ekonomik, teknik, sosyal, çevresel uygun ve kabul edilebilir koşullarda yönetimi uygun kurumsal kapasite ve başlıca toplumsal, kamusal, özel ve sivil toplum aktörleri arasında işbirliği ve yardımlaşmayı gerektirmektedir. Katı atık yönetimi yerel bir konudur. Bununla birlikte konunun yasal, ekonomik ve finansal özellikleri gelişmekte olan ülkelerde katı atık yönetimi konularının başta yerel ardından bölgesel, ulusal, uluslararası ve ulusüstü gündemlere gelmesini gerektirmektedir. Yerel yönetimler katı atıklarla ilgili yaratıcı strateji, plan ve programlar geliştirmelidir. Konu aynca çevresel, teknik ve ekonomik özellikleri ile kamuoyu ilgisi çekmektedir. Diğer taraftan katı atık yönetimi planlaması ve uygulamaları kent yöneticileri ve hemşehriler için de yeni yönetim anlayışı olarak "kentsel yönetişimi" uygulamak anlamında büyük bir fırsattır. Bu çok yönlü kamusal hizmet, çoğu belediyede yetersiz hukuki, kurumsal, örgütsel, teknik, finansal ve sosyal özelliklerle yerine getirilmektedir. Bu alanda Türkiye'de katılımcı ve uygulanabilir pratiklerin geliştirilmesine çok büyük gereksinim duyulmaktadır. Bu tez, katılımcı ve uygulanabilir özellikleriyle ülke ve İzmir metropoliten alanı için ilk girişim olarak, katılımcı katı atık yönetim sistemini geliştirmeyi amaçlamaktadır. Aynca tezde, katı atıkların uygun ve başarılı yönetimi için diğer büyükşehir belediyelerine de yol gösterici nitelikte "Katı Atık Genel Müdürlüğü" oluşturulması önerilmektedir. Yerel Gündem 21, bir araya gelerek çalışma anlamında en uygun platformlar olarak değerlendirilmektedir. Katı atık yönetiminde "katılımcı-sorumlu-yapabilir kılıcı modelin" tabanını, İzmir'de Yerel Gündem 21 deneyimi oluşturmaktadır. İzmir'in işbirliği ve katılıma uygun sosyal ve yönetsel iklimi ilgili çalışmaların planlanması ve eşgüdümünde yararlı olacaktır.

Abstract:
Solid waste is an environmental and an administrative problem across world's large and growing urban population. Municipal solid waste management is major responsibility of local governments. Solid waste management and its implications form a rapidly growing subject of interest in city management context. It is a complex task which requires appropriate organizational capacity, partnership and cooperation among numerous stakeholders in the public, private and civil society sectors. Solid waste management is a local issue. However, especially, legal, economical and financial aspects of the subject bring forward the solid waste management issues in developing countries on the local, regional, national, international and supranational agendas. Local governments, municipalities need to develop creative strategies, plans and programs dealing with solid wastes. It, also, is a pressing issue. The environmental, technical and economical aspects are becoming pressing issues of the management of solid wastes. On the other hand, solid waste management planning and implementation process is a great opportunity for the city administrations and residents to practice "urban governance" as a new administrative approach. This complex task is still carried out by most municipalities in insufficient statutory, institutional, organizational, technical, financial and social context. There is a great need of participatory and applicable practices in Turkey. The dissertation aims to develop a participatory solid waste management system that will be the first initiative in Izmir metropolitan area and nationwide with its participatory and applicable context. The establishing of "The General Directorate of Solid Waste Management" has, also, been suggested in the dissertation. Local Agenda 21 initiatives are the best appropriate platforms to come together and work together. In developing local action, the main base for the "Participatory-Responsible Model" is the current Local Agenda 21 expertise and experiences in the city of Izmir. The co-orporative and participatory social and administrative climate of the city will be helpful for planning and coordinating related efforts. VI