Geleneğin yeniden keşfi bağlamında halk baytarlığı: Hatay örneği
Folk veterinary practice in the context of the rediscovery of tradition: The case of Hatay
Yazar: YAREM İFLAZOĞLU
Danışman: PROF. DR. BÜLENT ARI
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore

Özet:
"Geleneğin Yeniden Keşfi Bağlamında Halk Baytarlığı: Hatay Örneği" adlı bu çalışma Hatay ili, ilçe ve köylerinde yapılan alan araştırmaları ile hayvancılıkla uğraşan kişilerce uygulanan geleneksel veterinerlik uygulamaları ve yöntemlerinin tespit edilmesine yönelik hazırlanmıştır. 
Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci kısmını araştırmanın; konusu, amacı, önemi, yöntem ve sınırlılıkları oluşturmaktadır. İkinci kısımda çalışmanın sosyo-kültürel yapısını daha iyi kavramak ve anlamak amacıyla bölgenin tarihi, coğrafi özellikleri, nüfusu ve ekonomik yapısı ile ilgili genel bilgiler verilmiştir. Çalışmanın üçüncü kısmında Türk toplumunda hayvancılığın önemine, halk veteriner hekimliğine yönelik yapılan tanımlara ve kullanılan tedavi yöntemlerine değinilmiştir. Dördüncü kısımda ise Hatay bölgesinden tespit edilen uygulama ve pratiklerin Türkiye'deki uygulamalardaki benzerlik ve farklılıklarını belirleyebilmek amacıyla çeşitli bölgelerden örnekler verilerek karşılaştırma yoluna gidilmiştir. Hayvan hastalıkları ve tedavi biçimleri; Türkiye ve Hatay sahası halk veteriner hekimliği şeklinde ayrı başlıklar içerisinde değerlendirilmiştir. Kaynak kişilerin belirlenmesinde Hatay bölgesinin merkezinde, ilçe ve civar köylerinde geçimlerini özellikle hayvancılıkla sağlayan kişiler rol oynamaktadır. Saha çalışması pandemi dönemine denk geldiği için bu süreçte yüz yüze görüşmeyi kabul eden kaynak kişilerce görüşme yüz yüze yapılırken, kabul etmeyenler ile dijital ortamda görüşme yapılarak tezin içerik sınırları dâhilinde hayvan hastalıklarının teşhisi, tedavi yöntemleri ve süreçleri aktarılmıştır. Kaynak kişilerle yapılan görüşmelerde önceden hazırlanmış olan sorular kişilere yöneltilirken görüşmede ses kayıt cihazı kullanılmıştır. Sözlü kaynaklardan edinilen bilgilerin güvenirliğini ölçmek ve saptamak açısından birçok kaynak kişiyle görüşülmüştür. 
Çalışmanın beşinci kısmında sonuç ve önerilere yer verilmiştir. Hatay bölgesinde yer alan halk veteriner hekimliğinin teşekkülü, günümüze kadarki süreci, yöntem ve pratiklerinin derlenmesiyle toplanan veriler yer almaktadır. Ulaşılan veriler tarihi bir zemine dayanan ve günümüze kadar varlığını sürdürmekte olan halk veteriner hekimlik bilgi düzeninin sahip olduğu işlevleri ve halk yaşantısındaki kıymetini belirtmesi açısından önem arz etmektedir.

Abstract:
Folk Veterinary Practice in the Context of the Rediscovery of Tradition: The Case of Hatay, this study has been prepared to determine the traditional veterinary practices and methods applied by people dealing with husbandry, with field research in the province of Hatay, its districts and villages. 
 	Researching the first part of the study;  subject, purpose, importance, method and limitations. In the second part, general information about the history, geographical features, population and economic structure of the region is given in order to better comprehend and understand the socio-cultural structure of the study.   In the third part of our study, the importance of husbandry in Turkish society, the definitions made for folk veterinary and the treatment methods used are mentioned.   In the fourth part, in order to determine the similarities and differences of the practices and practices determined from the Hatay region with the practices in Turkey, examples from various regions were given and a comparison was made.  Animal diseases and forms of treatment;  Turkey and Hatay area were evaluated under separate headings as folk veterinary.In the determination of the source people, the people who make their living especially from husbandry play a role in the center of the Hatay region, the district and the surrounding villages.  Since the fieldwork coincided with the pandemic period, the interview was conducted face-to-face with the resource persons who agreed to meet face to face, while the diagnosis, treatment methods and processes of animal diseases were conveyed within the limits of the content of the thesis by interviewing those who did not accept it in digital environment.  A voice recorder was used in the interviews while the questions prepared beforehand were directed to the interviewees.  Many people were interviewed in order to measure and determine the reliability of the information obtained from oral sources.
 In the conclusion part of the study, there are data collected by compiling the establishment of folk veterinary in the Hatay region, its process up to the present, its methods and practices.  The data obtained are important in terms of indicating the functions of the folk veterinary information system, which is based on a historical background and has survived until today, and its value in folk life.