Ameliyathanede hastaların basınç yarası riskinin belirlenmesi
Determination of pressure ulcer risk of patients in the operating ROOM
Yazar: ŞEYMA MEMDUHOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. TÜRKAN ÖZBAYIR
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ameliyathaneler = Operating rooms ; Basınç ülserleri = Pressure ulcer ; Cerrahi = Surgery ; Hemşirelik = Nursing ; Risk faktörleri = Risk factors ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışma, ameliyathanede hastaların basınç yarası riskinin belirlenmesi amacıyla planlanmış tanımlayıcı bir çalışmadır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma, Mart - Mayıs 2018 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi Ameliyathaneleri'nde yürütülmüştür. Çalışmaya, Genel Cerrahi, Plastik Cerrahi, Üroloji ve Göğüs Cerrahisi kliniklerinde ameliyat olan 187 hasta alınmıştır. Veriler literatür doğrultusunda araştırmacı tarafından oluşturulan 'Hasta Tanıtım Formu' ve Soyer ve Özbayır tarafından geçerlik ve güvenirliği yapılan '3S Ameliyathane Basınç Yarası Risk Değerlendirme Ölçeği Türkçe Formu (3S RTÖTR)' ile toplanmıştır. Ameliyathaneye gelen hastalar ameliyat öncesi hazırlık ünitesinde, hasta tanıtım formu ve 3S Ameliyathane Basınç Yarası Risk Değerlendirme Ölçeğinin ameliyat öncesi değerlendirilmesi gereken maddeleri ile değerlendirilmiştir. Ameliyat sırası dönemde, 3S Ameliyathane Basınç Yarası Risk Tanılama Ölçeğinin ameliyat sırası değerlendirilmesi gereken maddeleri değerlendirilmiştir. Ameliyat sonrası dönemde ise tüm deri basınç yarası gelişimi açısından değerlendirilmiş Ulusal Basınç Ülser Tavsiye Paneli'nin (National Pressure Ulcer Advisory Panel - NPUAP) evrelendirme sistemine göre evrelendirilmiştir. Verilerin analizinde Statistical Package For Social Science (SPSS) 21 programı kullanılmıştır. Çalışma verileri değerlendirilirken Student t Testi, Kruskal Wallis Testi, Kappa Testi, Pearson Korelasyon Testi kullanılmıştır. Çalışmada araştırmacılardan '3S Ameliyathane Basınç Yarası Risk Değerlendirme Ölçeği Türkçe Formu (3S RTÖTR)'nin kullanımı için, bilimsel etik kurulundan, hastane yönetiminden ve hastalardan çalışmanın yapılabilmesi için yazılı izin alınmıştır. 
Bulgular: Hastaların %56,1'i kadın, yaş ortalaması 49,3±14,3 yıldır. Hastalara yapılan ameliyatlar incelendiğinde, safra kesesi (%17,6), herni (%15,5) ve tiroid ameliyatı (%13,4) olduğu saptanmıştır. Araştırmada hastaların %34,8'inde en az bir tane kronik hastalık olduğu bildirilmiştir. Hastaların %12,3'ünde Evre 1 basınç yarası geliştiği gözlenmiştir. Araştırmada kronik hastalığı bulunan ve basınç yarası Evre 1 olan hastaların 3S Ameliyathane Basınç Yarası Risk Değerlendirme Ölçek Puanları diğerlerine göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksektir (p=0,02, p<0,01). Araştırmada hasta yaşı ile 3S Ameliyathane Basınç Yarası Risk Değerlendirme Ölçek Puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı, negatif yönde ancak zayıf düzeyde ilişki (korelasyon) saptanmıştır (r=0,21, p<0,01). 
Sonuç: 3S Ameliyathane Basınç Yarası Risk Değerlendirme Ölçeğine göre 8 hastanın 3S Test Puanı ">23" olup ameliyathanede basınç yarası gelişme riski olduğu saptanmıştır. 3S Ameliyathane Basınç Yarası Risk Değerlendirme Ölçeğine göre ameliyathanede basınç yarası gelişme riski saptanan 8 hastanın %100'ünde Evre I basınç yarası geliştiği gözlenmiştir. Ameliyathanede hastaların basınç yarası riskinin belirlenmesinde hemşirelere yol gösterici olarak '3S Ameliyathane Basınç Yarası Risk Değerlendirme Ölçeği Türkçe Formu (3S RTÖTR)'nun kullanılması ve daha geniş örneklem ile çalışmalar yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, Basınç yarası, Ameliyathane

Abstract:
ABSTRACT

DETERMINATION OF PRESSURE ULCER RISK OF PATIENTS IN THE OPERATING ROOM
Aim: This study is a descriptive study which designed to determine the pressure ulcer risk of patients in the operating room.
Material and Method: The study was carried out between March and April 2018 at Cerrahpaşa Medical Faculty Hospital of İstanbul University. 187 patients who underwent surgery in General Surgery, Plastic Surgery, Urology and Chest Surgery clinics were taken. The data were collected by researcher by using the 'Patient Presentation Form' and '3S Operating Room Pressure Scale Risk Assessment Scale Turkish Form (3S RTÖTR)', which were validated by Soyer and Özbayır in accordance with the literature. Patients who taken to the operating room were evaluated with patient identification form and 3S Surgery Pressure Scale Risk Assessment Scale in the pre-operative preparation unit. During the operating period, the items of the 3S Operating Room Pressure Scatter Risk Assessment Scale were assessed. In the postoperative period, the entire skin was staged according to the National Pressure Ulcer Advisory Panel (NPUAP) staging system, which was evaluated for pressure sore. Statistical Package For Social Science (SPSS) 21 program was used in the analysis of the data. Student t Test, Kruskal Wallis Test, Kappa Test, Pearson Correlation Test were used in the analyzes. A written consent was obtained from the scientific ethics committee, hospital management and patients for the use of '3S Operating Room Pressure Wound Risk Assessment Scale Turkish Form (3S RTÖTR)' in the study.
Results: 56,1% of the patients were female and the mean age was 49,3 ±14,3 years. When the operations performed on the patients were examined, it was determined that bile duct (17.6%), hernia (15.5%) and thyroid surgery (13.4%). In the study, 34.8% of patients were reported to have at least one additional chronic disease. Stage 1 pressure scar development was observed in 12.3% of the patients. 3S Operating Room Pressure Scale Risk Assessment Scale scores of patients with additional chronic disease and pressure sore stage 1 were statistically significantly higher than the others (p = 0.02, p <0.01). In the study, there was a statistically significant and negatively correlated relationship between patient age and 3S Operating Room Pressure Scale Risk Diagnosis Scale Scores (r = 0,21, p <0,01). 
Conclusion: According to the 3S operating room pressure sore risk assessment scale, 8 patients were above the 3S test score ">23", and there was a risk of pressure sore in the operating room. According to the 3S operating room pressure sore risk assessment scale, stage 1 pressure sore development was observed in 100% of the 8 patients in whom the risk of pressure sore development in the operating room was detected. It is suggested to use '3S Operating Room Pressure Sore Risk Assessment Scale Turkish Form (3S RTÖTR)' as a guide to the nurses and to perform wider sample studies in determining the pressure sore risk of the patients in the operating room.

Key words: Nursing, Pressure ulcer, Operating room