Üniversite öğrencilerinde beden imajının yordayıcıları olarak bağlanma stilleri ve toplumsal cinsiyet rolleri
University students' predictive power of attachment styles and gender role attitudes on body image
Yazar: NERMİN ARSLANGİRAY
Danışman: DOÇ. DR. FİLİZ BİLGE
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Beden imajı = Body image ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmada üniversite öğrencilerinin beden imajları ile bağlanma stilleri (kaçınma ve kaygı) ve toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin algıları (geleneksel ve eşitlikçi) arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Ek olarak, araştırmada öğrencilerin cinsiyeti, yaşı, annelerinin ve babalarının eğitim düzeyinin beden imajı üzerindeki etkisine bakılmıştır. Araştırmaya Hacettepe, Orta Doğu Teknik ve Başkent Üniversitesinden toplam 427 öğrenci katılmıştır. Veri toplama araçları olarak Beden Değerlendirme Ölçeği (The Body Esteem Scale), Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri (YİYE-II -Experiences in Close Relationships II), Toplumsal Cinsiyet Oluşumu Ölçeği (Socialization of Gender Roles-SGNS) kullanılmıştır. Aynı zamanda öğrencilerin sosyo-demografik özelliklerini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından Kişisel Bilgi Formu geliştirilmiştir. 

Araştırmada bağlanma stilleri ve toplumsal cinsiyet rolleri alt ölçek puanlarının öğrencilerin beden imajını yordama düzeylerini belirlemek için regresyon analizi uygulanmıştır. Buna göre, beden imajı puanlarıyla kaygı puanlarının negatif yönde ilişkili olduğu; kaçınma ve gelenekçi cinsiyet rollerine ilişkin puanlar ile beden imajı puanları arasında ise pozitif yönde ilişki olduğu saptanmıştır. Eşitlikçi cinsiyet rolleri açısından manidar bir sonuç elde edilmemiştir. Araştırmada cinsiyet ve anne-baba eğitim düzeylerinin öğrencilerin beden imajı üzerindeki etkisinin sınanmasında ise çok yönlü varyans analizinden yararlanılmıştır. Sonuçlara göre, anneleri üniversite/yüksek okul mezunu olan öğrencilerin beden imajının annelerinin eğitim düzeyi daha düşük olan gruplarda yer alanlarınkinden daha olumsuz olduğu belirlenmiştir. Analizlere bağlı olarak yaş değişkeni araştırmadan çıkartılmıştır. Araştırmanın sonunda, bulgulara dayalı olarak araştırmacılara ve alanda çalışan psikoloji danışmanlara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The current study investigated relationship between university students? body image, attachment styles (anxiety and avoidance) and gender roles (egalitarian and traditional). It furthermore explored the impact of gender, age, education level of mother and father on body image. The sample of the research consisted of 427 students from Hacettepe University, Middle East Technical University and Başkent University. The Body Esteem Scale, Experiences in Close Relationships II and Socialization of Gender Roles-SGNS were used for data collection. A Personal Information Form was developed by the researcher in order to obtain information on students? socio-demographic characteristics.


Regression analyze was utilized to examine relationship between attachment styles? and gender role dimensions? and body image. Bodies imagine was the outcome variable of the study while students? attachment styles and gender role dimensions were predictor variables. Results of regression analyses showed that body image scores and anxiety scores were negatively correlated; body image scores and avoidance style and traditional gender roles were positively correlated. Egalitarian gender roles and body image did not have a significant correlation coefficient. Multivariate analysis of variance was used to determine the effect of gender and mother-father training levels on body image. According to the results, students? (whose mothers were university graduates) body image scores were lower than those whose mothers were graduates from educational levels lower than university level. After the analyses, age was excluded from the study. Results and limitations of the study, recommendations for researchers, counselors and parents were discussed.