Makro ve mikro ihtiyati tedbirlerin finansal istikrar üzerine etkisi: Türkiye ve bazı yükselen ekonomiler üzerine uygulamalar
The effects of macro and micro prudential policies on financial stability: The case of Turkey and some emerging economies
Yazar: BEKİR ÇELİK
Danışman: PROF. DR. EKREM ERDEM
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Finansal istikrar = Financial stability ; Gelişmekte olan piyasalar = Emerging markets ; Gradyan artırma algoritması = Gradient boosting algorithm ; Makro ihtiyati politikalar = Macro prudential policies

Özet:
Bu çalışmada gradyan artırma algoritması (Gradient Boosting Algorithm) yöntemi kullanılarak bazı yükselen ülke ekonomileri (Arjantin, Şili, Çin, Macaristan, Hindistan, Endonezya, Malezya, Meksika, Güney Afrika ve Tayland) ve Türkiye'nin makro ihtiyati tedbirlerin finansal istikrar üzerindeki etkisi incelenmiştir. Yapılan analizde 1990-2016 çeyreklik dönem verileri kullanılmıştır. Modelin analizinde, bağımlı değişken olarak finansal istikrarı temsilen kredi genişlemesine yer verilmiştir. Modelin bağımsız değişkeni ise 17 makro ihtiyati tedbirdir. Bu tedbirler sırasıyla; konjonktür karşıtı sermaye tamponu, sermaye koruma tamponu, sermaye yükümlülükleri, kaldıraç oranı sınırlaması, kredi kayıp karşılığı, kredi genişlemesine sınırlama, kredi kısıtlamaları, yabancı para birimine sınırlama, kredi-değer oranına sınırlama, borç servisi-gelir oranına sınırlama, vergi önlemleri, likidite yükümlülükleri, kredi mevduat oranına sınırlama, döviz pozisyonuna sınırlama, zorunlu karşılıklar, sistematik olarak önemli finansal kurumlar ve diğer önlemlerden oluşmaktadır. Analiz sonucunda elde edilen bulgular, makro ihtiyati tedbirlerin finansal istikrar üzerinde etkili olduğunu doğrulamıştır. Ayrıca finansal istikrar üzerinde daraltıcı makro ihtiyati tedbirlerin etkisi, genişletici makro  ihtiyati tedbirlere kıyasla daha yüksektir. Özellikle finansal istikrar üzerinde; zorunlu karşılıkların, sermaye yükümlülüklerinin, kredi-değer oranına sınırlamanın ve likidite yükümlülüklerinin etkinliğinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ülkeler bazında değerlendirildiğinde de daraltıcı makro ihtiyati tedbirlerin finansal istikrar üzerinde etkili olduğu gözlenmiştir. Ülke analizleri dikkate alındığında, ülkelerin finansal yapıları dikkate alınarak farklı makro ihtiyati tedbirlerin uygulanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Makro ihtiyati tedbirler, finansal istikrar, yükselen ekonomiler, gradyan artırma algoritması

Abstract:
In this study, the effect of macroprudential policies on financial stability in some emerging economies (Argentina, Chile, China, Hungary, India, Indonesia, Malaysia, Mexico, South Africa and Thailand) and Turkey was examined using the gradient boosting algorithm method. The analysis used data for the 1990-2016 quarter period. In the analysis of the model, credit expansion has been included as the dependent variable, representing financial stability. The independent variables of the model are 17 macroprudential policies. These measures are; consists of countercycyclical capital cuffer, capital conservation buffer, capital requirements, leverage limits, loan loss provision, limits on credit growth, loan restrictions, limits on foreign currency, limits on the loan-to-value ratio, limits on the debt-service-to-income ratio, tax measures, liquidity requirements, limits on the loan-to-deposit ratio, limits on foreign exchange positions, reserve requirements, systemically important financial institutions ve other measures. The findings obtained as a result of the analysis confirmed that macroprudential policies have an impact on financial stability. In addition, the impact of tightening macroprudential policies on financial stability is higher compared to loosening macroprudential policies. It has been determined that required reserves, capital requirements, limits on the loan-to-value ratio and liquidity requirements have a high effect on financial stability. Evaluating on country-by-country basis, it has also been observed that contractionary macroprudential policies have an effect on financial stability. Considering country analyzes, it was concluded that different macroprudential policies should be implemented, taking into account the financial structures of the countries.

Key Words: Macro prudential policies, financial stability, emerging economies, gradient boosting algorithm