Akut ve kronik hepatit B infeksiyonlu hastalarda hepatit B virüsü X genindeki mutasyonların incelenmesi ve klinik ilişkisinin araştırılması
Analysis of hepatitis B virus (HBV) X region mutations from acute and chronic HBV infected patients and investigation of clinical relations
Yazar: PINAR UYSAL ONGANER
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÖZER
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology

Özet:
1. ÖZET HBV infeksiyonunun ciddi seyirli olması, kronikleşmesi ve tedaviye yanıtsız kalması konağın dışındaki etkenlerle de ilişkilendirilmektedir. Ülkemizde yaklaşık %8 oranında taşıyıcı popülasyonu bulunan HBV genomunda prekor- kor ve X bölgelerinde saptanan bazı mutasyonlar özellikle Akdeniz ülkelerinde sık görülen, HBeAg'nin sentezini önleyerek virüsün konağın bağışıklık sisteminden kurtulmasına neden olan Al 8% mutasyonu bu durumlardan sorumlu tutulmaktadır. HBV genomunda oluşan her tip mutasyon virüsün yapı ve yaşam döngüsünü etkileyeceğinden infeksiyon oluşturma sürecinden başhyarak tedavi seçeneğine kadar etkili olacağı açıktır. Bu çalışmada, akut ve kronik hepatit B infeksiyonlu hastalar seçilerek X genine ait baz dizilerindeki olası değişikliklerin saptanması amaçlamıştır. Genotiplerî belirlenen 50 hastanın; X ve bu bölge ile üstüste gelen prekor-kor bölgeleri özgün primerler kullanılarak çoğaltılmış ve dizi analizi reaksiyonları ile baz dizileri belirlenmiştir. 42 olguda genotip D (% 84), 6 olguda ise genotip A (% 12) saptanmıştır. Genotiplerî belirlenen olguların prekor*kor bölgelerinde belirlenen mutasyonlar şu şekildedir: 19 olguda (% 61) 1858. nükleotitteki sitozinin tiroidine (C-»T),17 olguda (% 55 ) Akdeniz Ülkelerinde yaygın olarak görülen 1899. nükleotitteki guaninin adenine (G-»A) dönüştüğü saptanmıştır. Sitozinin timine (C-»T) değişmesiyle oluşan 1856. nükleotitteki mutasyon 5 olguda (% 16), 1862. nükleotitteki guaninin timine (G=»Â) dönüştüğü ise 2 olguda (% 6.4. ) belirlenmiştir. 1 olguda (% 3.2) 1896. nükleotitteki guaninin adenine (G-»A) dönüşmesiyle oluşan prekor stop kodon mutasyonu saptanmıştır. 1762. nükleotitteki adeninm timine (A-»T) değişimi ve 1764. nükleotitteki guaninin adenine (G~»A) değişimiyle belirlenen kor bölgesi mutasyonları 1 olguda (% 3.2 ) bulunmuştur. Dizi analizi çalışmaları sonucu genotipleri belirlenen olgularda, HBV X gen bölgesinde 12 değişik mutasyon, 4 farklı insersiyon tanımlanmıştır. HBV'nin Türk toplumundaki heterojenitesine moleküler düzeyde açıklık getirmeyi amaçladığımız bu çalışmada, literatür ile uyumlu sonuçlara ek olarak prekor, kor ve X bölgelerinde bugüne kadar yayınlanmamış nokta mutasyonlarm varlığı da saptanmıştır.

Abstract:
2, SUMMARY Analysis of Hepatitis B Virus (HBV) X Region Mutations From Acute and Chronic HBV Infected Patients And Investigation of Clinical Relations The tendency of HBV to cause a more severe and chronic disease in certain cases and the reason for poor or intermittent response to therapy in those patients, have been related to facts other than that of the host. As it is common to Mediterranean countries, Turkey has a population ratio of 8 % that holds specific mutations in the precore region of HBV genome, especially at the A1896 stop codon mutation, which abolishes the synthesis of HBeAg. Thereby, causing the virus to escape from the immune system of the host. This mutation could be responsible for such cases. The purpose of this study is to demonstrate X gene mutations in chronic and acute Hepatitis B patients. The HBV genotypes of 50 infected patients were determined. The X and the overlapping pre core- core regions have been amplified by PCR using specific primers and sequenced. Dominantly D genotype was found among the patients (42 of SO patients, 84%). 6 out of 50 of them (12%) were A genotype. The samples that have been identified with a genotype display the following precore-core mutations: 19 of the samples (61 %) had change from cytosine to thymine (C-»T) on nucleotide 1858, 17 (55%) had change from guanine to adenine (G-»A) on nucleotide 1899, which is common among Mediterranean countries. A mutation on nucleotidel856 had change from cytosine to thymine (C-»T) among 5 (16 %) of them and 2 of them (6.4%) had change from guanine to thymine on nucleotide 1862. 1 sample (3.2 %) had a precore stop codon mutation from guanine to adenine (G-^A) on nucleotide 1896. Also, a change from adenine to thymine (A-»T) on nucleotide 1762 and another change from guanine to adenine (G-»A) on nucleotide 1764 have been found on 1 (3.2 %) sample. From the samples whose genotypes have been determined by sequence analysis, 12 different mutations on HBV X gene region has been found and 4 distinct insertions have been identified. The aim of this project has been to clarify the heterogeneity of HBV among the Turkish population using molecular techniques. In addition to the known mutations, new point mutations have been discovered in the precore, core and X regions, which have not been identified before and cause several amino acid changes.