Obezite cerrahisi olan, zayıflama ilacı kullanan ve sadece diyet yapan obez bireylerin yeme davranışları, beslenme bilgi düzeyleri ve depresyon durumlarının karşılaştırılması
Comparison of eating behaviors, nutrition knowledge levels and depression status of obese individuals with obesity surgery, using weight loss drugs and only diet
Yazar: SAADET ÖZTÜRK GÖK
Danışman: PROF. MEHTAP AKÇİL OK
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Obezite, birçok metabolik ve psikolojik rahatsızlığı beraberinde getiren önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalıktır. Obezite tedavisinde diyet, farmakolojik ilaçlar ve cerrahi uygulanmaktadır. Tedavide esas olan yaşam tarzı değişikliği ve bunun ömür boyu sürdürülmesidir. Bu çalışma; obezite ameliyatı olan, zayıflama ilacı kullanan ve sadece diyet yapan bireylerin yeme davranışları, beslenme bilgi düzeyleri ve depresyon durumlarının karşılaştırılması amacıyla planlanmıştır. Çalışma, Ocak 2020 - Mart 2020 tarihleri arasında araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden Ankara Özel Medisis Hastanesi'ne başvuran 18-64 yaş arası obez hastalar  üzerinde yürütülmüştür. Ameliyat, ilaç ve diyet grubunda 42 kişi olmak üzere toplam 126 kişi çalışmaya katılmıştır. Çalışmaya katılan bireylere; çoktan seçmeli ve açık uçlu soruların bulunduğu anket formu; Yetişkinler için Beslenme Bilgi Düzeyi Ölçeği, Hollanda Yeme Davranış Anketi, Kilonun Yaşam Kalitesi Üzerine Etkisi Ölçeği ve Beck Depresyon Tarama Ölçeği uygulanmıştır. Beslenme Bilgi Düzeyi Ölçeği'nde temel beslenme puanı değerlendirildiğindee, ameliyat olan, ilaç kullanan ve diyet yapan bireylerin ortalama puanları sırasıyla 44.59 ± 10.54,  52.90 ± 7.86, 60.16 ± 8.18'dir. Besin tercihi puanı değerlendirildiğinde, ameliyat olan, ilaç kullanan ve diyet yapan bireylerin ortalama besin tercihi puanları sırasıyla 28.21 ± 9.39,  33.21 ± 4.89, 41.26 ± 5.97'dir. Diyet ve ameliyat grupları arasında istatistiksel olarak önemli fark olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Hollanda yeme davranış ölçeği değerlendirildiğinde; kısıtlayıcı, duygusal ve dışsal yeme davranış ortalama puanları ameliyat, zayıflama ilacı ve diyet grupları arasında istatistiksel olarak önemli fark olduğu belirlenmiştir (Sırasıyla; p<0.001, p=0.002, p=0.001). Beck Depresyon Envanteri toplam puanı; ameliyat olan bireylerde 21.76 ± 10.75, zayıflama ilacı kullanan bireylerde 16.61±9.99, sadece diyet uygulayan bireylerde 11.73 ± 9.66 olarak bulunmuştur. Gruplar arasında depresyon envanteri toplam puanları karşılaştırıldığında istatistiksel olarak önemli fark olduğu görülmektedir (p<0.001). Gruplara göre kilonun yaşam kalitesi üzerine etkisi ölçeği incelendiğinde ameliyat olan, ilaç kullanan ve diyet yapan grupların ortalama yaşam kalitesi puanı arasında istatistiksel olarak önemli fark olmadığı görülmektedir (p>0.05). Sonuç olarak obezite tedavisinde üç farklı yöntemi uygulayan bireylerin süreçleri ve çeşitli özellikleri karşılaştırılmış ve beslenme bilgi düzeyi, depresyon, yeme davranışları ve yaşam kaliteleri ortaya konulmuştur. Obezitenin tedavisinde kalıcı sonuçlar alabilmek için yaşam tarzı değişikliği şarttır. Yaşam tarzı değişikliğinin bireylere adapte edilebilmesi için tedavi planının, kişinin depresyon ve yeme davranışları durumlarının iyi belirlenmesi gerekmektedir ve tedavide multidisipliner yaklaşım büyük önem arz etmektedir. Zayıflama yöntemlerinde eksik kalan konular iyi belirlenmeli ve gelecekte yapılacak çalışmalar bu konularda spesifikleştirilmelidir.

Abstract:
Obesity is a preventable and treatable disease that brings many metabolic and psychological disorders. Diet, pharmacological drugs and surgery are used in obesity treatment. The main thing in treatment is lifestyle change and its continuation for life. This study was planned to compare the eating behaviors, nutritional knowledge levels and depression status of individuals who had obesity surgery, use weight loss medication and only diet. The study was conducted on obese patients aged 18-64 who applied to Ankara Private Medisis Hospital between January 2020 and March 2020, who voluntarily accepted to participate in the study. A total of 126 people, 42 in the surgery, medicine and diet group, participated in the study. To the individuals participating in the study; a questionnaire with multiple choice and open ended questions; Adult Nutrition Knowledge Level Scale, Dutch Eating Behavior Questionnaire, Impact of Weight on Quality Life Lite and Beck Depression Screening Scale were applied. In the Nutrition Knowledge Level Scale, the average scores of individuals who have had surgery, use drugs and diet are 44.59 ± 10.54, 52.90 ± 7.86, 60.16 ± 8.18, respectively. Food preference scores of individuals who have undergone surgery, drug use and diet are 28.21 ± 9.39, 33.21 ± 4.89, 41.26 ± 5.97, respectively. It was determined that there was a statistically significant difference between diet and surgery groups (p <0.001). In the Dutch eating behavior scale; It was determined that there was a statistically significant difference between the restrictive, emotional and extrinsic eating behavior scores between the surgery, weight loss drug and diet groups (p <0.001, p = 0.002, p = 0.001, respectively). Beck Depression Inventory total score; It was found to be 21.76 ± 10.75 in individuals who underwent surgery, 16.61 ± 9.99 in individuals using weight loss medication, and 11.73 ± 9.66 in individuals who only used diet. Depression inventory total scores are found to be statistically significant between the groups (p <0.001). It is observed that there is no statistically significant difference between the average quality of life scores of the groups that underwent surgery, use drugs and diet (p> 0.05). As a result, the processes and various characteristics of individuals using three different methods in the treatment of obesity were compared and their nutritional knowledge, depression, eating behaviors and quality of life were revealed. In order to achieve permanent results in the treatment of obesity, a lifestyle change is essential. In order for the lifestyle change to be adapted to individuals, the treatment plan, depression and eating behaviors of the person should be determined well, and a multidisciplinary approach in treatment is of great importance. The missing issues in slimming methods should be determined well and future studies should be specified on these issues.