Ortodontik tedavilerde braketlerin sökümünü takiben rezinlerin uzaklaştırılma yöntemlerinin mine dokusu ve restoratif materyaller üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of resin removal methods following bracket removal in orthodontic treatment on the enamel tissue and restorative materials
Yazar: DENİZ MELTEM SEVER
Danışman: PROF. DR. DİLEK TAĞTEKİN
Marmara Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Restoratif Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Bu çalışmada ortodontik tedavi sonrası yeni materyal ve yardımcı ekipmanların üretilmesi ve güncel tekniklerin kullanımı ile beraber, mine dokusunda ve restorasyon yüzeyinde oluşabilecek hasarın en aza indirgenmesini sağlayacak yapıştırma kompoziti temizleme yönteminin tespiti amaçlanmıştır.                                                                                    
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 180 adet sağlam maksiller santral dişin servikal restorasyonları Neo Spectra XT (Dentsply) kompoziti ile tamamlandı. Diş örneklerine metal braketler 3 farklı yapıştırma kompoziti ile (Transbond XT, Transbond Plus, Brackfix) mine ve restorasyon yüzeylerine eşit alan kaplayacak şekilde simante edildi. Tüm örnekler restorasyon yapımı sonrası ve braket simantasyonu sonrası olmak üzere iki kere termal döngü cihazında 5.000 kez siklusa tabi tutuldu. Braket sökümü sonrası ARI skorlamaları çıplak göz ve alınan fotoğraf üzerinden Image J programı ile yapıldı. Yapıştırma kompoziti artıkları iki farklı değişkenle temizlendi: 1. Büyütme kullanımı (x6 büyütme ve çıplak göz), 2. Temizleme yöntemi (a: 12 bıçaklı tungsten karbid frez,Sof-Lex disk (orta, ince, ultra ince) ve Sof-Lex spiral lastikler, b: Zirkonya frez ve poliamid frez, c: Alüminyum oksit (53 µm) ve biyoaktif cam partikülleri (Sylc™)). Temizleme işlemi yapılırken geçen süre kaydedildi. Örneklerin başlangıç ve bitimde kontakt profilometre ile pürüzlülükleri, üç boyutlu lazer tarama cihazıyla taramaları alındı. Bitim sonrası yüzeylerin fotoğrafları çekilerek SRI ve FDI skorlamaları yapıldı. Örneklerin mine ve restorasyon yüzeylerinden, mine-restorasyon birleşiminden x250 büyütmede FESEM ile görüntüleri elde edildi. Veriler IBM SPSS V23 ve R programı ile analiz edildi. Önem düzeyi p<0,050 olarak alındı.                                                                                                                                                        Bulgular: Pürüzlülük açısından en iyi temizleme yöntemi 12 bıçaklı tungsten karbid frez, Sof-Lex diskler ve spiraller bulunmuştur (p<0,001). Büyütme ve UV ışık altında temizlemenin ise pürüzsüzlük veya hacim kaybı üzerine bir avantajı bulunmamıştır. Hiçbir grupta başlangıç pürüzlülük değerlerine dönülememektedir. Hacim kaybının asıl nedeninin temizleme yöntemindeki materyallere bağlı değiştiği tespit edilmiştir ve en az madde kaybı zirkonya frez ile poliamid frezin kullanımıyla gerçekleşmiştir (p<0,001). En hızlı yöntem her ne kadar alüminyum oksit ve biyoaktif cam tozu kullanımı olsa da pürüzlülük ve hacim kaybı açısından FDI skorlamasına göre diğer gruplardan daha kötü bulunmuştur. FDI skorlamalarına göre restorasyonların çoğu klinik olarak çok iyi olarak bulundu ve tüm değerlendirmeler içinde en kötü skor 3 olarak gözlendiği içi n tamir/düzeltmelerin yapılmasının yeterli olacağı görüldü. FDI değerlendirmesinde ise fotoğraf, diğer değerlendirmelerden farklı bulunmuştur. ARI skorlaması için değerlendirmeler arasında bir farklılık gözlenmemiştir.                                                                                                     Sonuç: Hacim kaybını minimal düzeyde oluşturmasından dolayı zirkonya frez ve poliamid frez kullanımı, mevcut sistemlere bir alternatif olabilir. Floresans madde içerikli yapıştırma kompozitlerinin ve UV ışık kaynaklarının kullanımı, görsel tespiti kolaylaştırır ve temizlemeyi hızlandırır. Büyütme kullanımı sonucu madde kaybı ve pürüzlülük açısından bir avantaj elde edilmemiştir ancak yardımcı bir ekipman olarak kullanımı önerilebilir.           
Anahtar kelimeler: ortodonti, debonding, hacim kaybı, pürüzlülük

Abstract:
Objective: The aim of this study was to determine the bonding composite cleaning method that will minimize the damage to the enamel tissue and restoration surface after orthodontic treatment with the production of new materials and auxiliary equipment and the use of current techniques.                                                                                                                         
Materials and Methods: In our study, the restorations of 180 intact maxillary central teeth were completed with Neo Spectra XT (Dentsply) composite. Metal brackets were bonded to the tooth specimens with 3 different bonding composites (Transbond XT, Transbond Plus, Brackfix) to ensure equal coverage of the enamel and restoration surfaces. All specimens were cycled 5,000 times in a thermal cycler twice, once after restoration construction and once after bracket placement. After bracket removal, ARI scoring was performed with the naked eye and on the photograph using the Image J program. Bonding composite residues were removed with two different variables: 1. Use of magnification (x6 magnification and naked eye), 2. Cleaning method (a: 12-blade tungsten carbide bur, Sof-Lex disc (medium, fine, ultra-fine) and Sof-Lex spiral wheels, b: Zirconia bur and polyamide bur, c: Aluminum oxide (53 µm) and bioactive glass particles (Sylc™)). The time during the cleaning process was recorded. The roughness of the samples at the beginning and at the end was measured with a contact profilometer and scanned with a three-dimensional laser scanning device. After finishing, the surfaces were photographed for SRI and FDI scoring. FESEM images were obtained at x250 magnification from the enamel and restoration surfaces of the specimens and from the enamel-restoration junction. Data were analyzed with IBM SPSS V23 and R software. The significance level was taken as p<0.050.                                                           
Results: The best cleaning method in terms of roughness was found to be a 12-blade tungsten carbide bur, Sof-Lex disks and spirals (p<0.001). Magnification and cleaning under UV light had no advantage on smoothness or volume loss. None of the groups returned to the initial roughness values. The main cause of volume loss was found to depend on the materials used in the cleaning method, with the least volume loss occurring with the use of zirconia burs and polyamide burs (p<0.001). Although the fastest method was the use of aluminum oxide and bioactive glass powder, it was found to be worse than the other groups in terms of roughness and volume loss according to FDI criteria. According to FDI criteria, most of the restorations were found to be clinically very good, and since the worst score was 3 in all evaluations, it was seen that repairs/corrections would be sufficient. In the FDI evaluation, the photograph was found to be different from the other evaluations. For ARI scoring, no difference was observed between the two assessments.                                                                       Conclusions: The use of zirconia burs and polyamide burs can be an alternative to existing systems as they cause minimal volume loss. The use of bonding composites with fluorescent material and UV light sources can facilitate visual detection and accelerate cleaning. No advantage in terms of material loss and roughness has been obtained as a result of the use of magnification, but its use as an auxiliary equipment can be recommended.
Keywords: orthodontics, debonding, volume loss, surface roughness