Hemşirelerin örgütsel bağlılık düzeylerinin değerlendirilmesi: Bir meta analiz çalışması
Evaluation of nurses' organizational commitment level: A meta analysis study
Yazar: TUĞBA BALIK
Danışman: PROF. DR. HAVVA ÖZTÜRK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hastaneler = Hospitals ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Meta analizi = Meta analysis ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment

Özet:
Çalışmanın amacı, hastanelerde çalışan hemşirelerin örgütsel bağlılık düzeylerini duygusal, devam ve normatif bağlılık alt boyutlarına göre tanımlamak ve bazı değişkenlerin bu boyutlar üzerindeki etkisini saptamak amacıyla ilgili konudaki araştırmaların sonuçlarını meta analiz yöntemi ile değerlendirmektir. Çalışmanın literatür taraması, 01 Nisan-01 Eylül 2019 tarihleri arasında Türk Tıp Dizini, YÖK Tez Merkezi, Google Scholar ve Karadeniz Teknik Üniversitesi Kütüphanesi bünyesinde bulunan Business Source Complete, ERIC, Medline, Ulakbim, Taylor & Francis, SpringerLink, Proquest Dissertation, Pubmed, Dergi Park Akademik, Wiley Online Library, Science Direct, Scopus, Elsevier, Sage Journal veri tabanlarında gerçekleştirilmiştir. Veri analizinde Comprehensive Meta Analysis Version 2 ve Review Manager 5.3 programı kullanılmıştır. Çalışma, veri tabanlarından elde edilen toplam 466 araştırmadan, hemşirelerin örgütsel bağlılıklarını üç boyutta inceleyen 70 araştırma ile yürütülmüştür. İncelenen araştırmalarda, hemşirelerin duygusal, devam ve normatif bağlılık düzeyleri hem beşli hem de yedili likert tipi ölçek sonuçlarına göre orta seviyede bulunmuştur. Ayrıca meta analiz çalışması sonucunda,  kamu hastanelerine göre özel hastanelerde çalışan hemşirelerin devam ve normatif bağlılık düzeyleri, yüksek lisans mezunu hemşirelerin de lisans, ön-lisans ve sağlık meslek lisesi mezunu hemşirelere göre devam bağlılık düzeyleri daha yüksek bulunmuştur. Oysa lisans mezunu hemşirelerin tüm boyutlarda ön lisans mezunu hemşirelerden ve duygusal bağlılık düzeyinde yüksek lisans mezunu hemşirelerden bağlılık düzeyleri daha düşük bulunmuştur. Hemşirelerin cinsiyet ve medeni durumları ise duygusal, devam ve normatif bağlılık düzeylerini etkilememiştir. Sonuç olarak hemşirelerin örgütsel bağlılık düzeylerini etkileyen hastane türü, eğitim durumu gibi değişkenlerle ilgili daha fazla analitik ve meta-analizler araştırmalar yapılabilir. Ayrıca lisans mezunu hemşirelerin duygusal bağlılık düzeyinin oluşmasını sınırlayan koşullar iyileştirilebilir ve örgütsel bağlılıklarını artıracak mesleki politikalar ve planlar geliştirilebilir.

Abstract:
The aim of the study is to assess the relevant study results through meta-analysis method to determine organizational commitment levels of the nurses working at hospitals according to the subscales of affective, continuance and normative commitment and to explore the effect of some variables upon these subscales. The literature search of the study was performed between the 1st of April and the 1st of September, 2019 through the databases of Business Source Complete, ERIC, Medline, Ulakbim, Taylor & Francis, SpringerLink, Proquest Dissertation, Pubmed, Dergi Park Akademik, Wiley Online Library, Science Direct, Scopus, Elsevier, Sage Journal, Türk Tıp Dizini, YÖK Tez Merkezi, Google Scholar and Karadeniz Technical University Library. For the analysis of the data; Comprehensive Meta Analysis Version 2 and Review Manager 5.3 program were used. The study was done with 70 studies that investigated nurses' organizational commitment in relation to the three subscales among the 466 studies obtained from the databases. In the studies reviewed; nurses' affective, continuance and normative commitment levels were found to be moderate according to the results of five point and seven point likert scales. Besides; as a result of the meta-analysis it was seen that continuance and normative commitment levels of those nurses working at private hospitals were higher than those working at public hospitals and continuance commitment levels of those nurses with post-graduate degrees were higher than those nurses with bachelor's degrees, associate degrees and vocational high school degrees. However; nurses with bachelor's degrees demonstrated lower levels in all subscales than those with associate degrees. Also, they showed lower levels in affective commitment than those with post-graduate degrees. Nurses' gender and marital status did not affect their affective, continuance and normative commitment levels. As a conclusion; it may be done more analytical and meta-analysis researches to investigate such variables that influence nurses' organizational commitment levels as hospital type, educational status. Besides; conditions that restrict affective commitment level of nurses with bachelor's degrees can be improved and professional policies and plans that will enhance their organizational commitment can be designed.