Rosaceae türleri (T.Ü. Balkan yerleşkesi) herbivor böceklerinin multitrofik ilişkisi
Multitrophic association of herbivorous insects on Rosaceae species (T.U. Balkan campus)
Yazar: SEDA EMEL TEK
Danışman: PROF. DR. ZÜHAL OKYAR
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology

Özet:
Tıbbi ve ekonomik öneme sahip bir bitki familyası olan Rosaceae'nin türlerinden beslenen herbivor böcekler ile, ilişkili oldukları parazitoid ve predatörlerini saptayarak, türlerin multitrofik birlikteliklerini ortaya koymak amacıyla, 2013-2014 yılları arasında, Trakya Üniversitesi Arboretum alanında arazi araştırması ve toplanan örneklemeler hakkında laboratuar çalışması yapılmıştır. 
Çalışma sonucunda bitki-herbivor-predatör ile bitki-herbivor-parazitoid birlikteliklerini (üç ve daha üst trofik seviyeyi) içeren 67 farklı multitrofik ilişki tespit edilmiştir. Bu birlikteliklerden parazitoidleri içeren 6 yeni bulgu: Prunus x domestica üzerinde Syrphidae ile Pachyneuron muscarum ve Euneura lachni arasında; Prunus x domestica üzerinde Syrphidae ile Pachyneuron formosum ve Euneura lachni arasında; Prunus spinosa üzerinde Eriogaster lanestris ile Erigorgus sp. arasında; Prunus spinosa üzerinde Valeria oleagina ile Diptera arasında; Pyrus communis üzerinde Aporia crataegi ve Cotesia glomerata ile Cotesia pieridis arasında; Pyrus communis üzerinde Byctiscus betulae ve Bracon (Glabrobracon) jaroslavensis arasında tespit edilenler olmuştur.
Bitki ve herbivoru olarak iki trofik seviyeyi içeren 124 farklı birliktelik tespit edilmiştir. Bu birlikteliklerdeki 41 yeni bulgu (herbivorların üzerinde beslendikleri gözlemlenen yeni besin kayıtları): Amygdalus communis üzerinde Archips crataegana, Lymantria dispar, Peribatodes rhomboidaria; Crataegus monogyna üzerinde Archips crataegana, Archips rosana, Archips xylosteana, Cimbex quadrimaculatus, Nychiodes waltheri; Cydonia oblonga üzerinde Diloba caeruleocephala, Lymantria dispar, Nychiodes waltheri; Geum urbanum üzerinde Archips rosana; Potentilla recta üzerinde Lycia zonaria; Prunus x domestica üzerinde Archips crataegana, Orthosia miniosa; Prunus spinosa üzerinde Archips crataegana, Archips rosana, Capnodis tenebrionis; Pyrus communis üzerinde Archips crataegana, Diurnea lipsiella, Erannis declinans, Eriogaster catax, Peribatodes rhomboidaria; Pyrus elaeagnifolia üzerinde Aporia crataegi, Archips rosana, Archips xylosteana, Diloba caeruleocephala,  Hedya nubiferana, Lymantria dispar; Rosa canina üzerinde Archips crataegana, Archips rosana, Archips xylosteana, Eriogaster catax, Lymantria dispar; Rubus sanctus üzerinde Acronicta rumicis, Archips rosana, Archips xylosteana, Brenthis daphne, Cerastis rubricosa, Lymantria dispar, Orthosia miniosa olarak tespit edilmiştir.
Bu çalışma sonucunda, Edirne ili için 6 tür (Archips crataegana, Acleris rhombana, Acrobasis suavella, Archips xylosteana, Diplolepis rosae, Ptycholoma lecheana) ve 2 cins (Coleophora sp., Stigmella sp.), Trakya bölgesi için 9 tür (Acrobasis advenella, Apanteles xanthostigma, Atethmia ambusta, Diplolepis mayri, Diplolepis spinosissimae, Lycia zonaria, Metacanthus meridionalis, Orthopelma mediator, Periclistus brandtii) ve 1 cins (Xylophrurus sp.);  Türkiye faunası için 2 tür (Diurnia lipsiella, Lissonota bilineata) yeni kayıt tespit edilmiştir.

Abstract:
This study investigates the herbivorous insects along with their parasitoids and predators, which are inhabitants of Rosaceae species that have medical and economical significance. In 2013-2014 periods, the field research was made in T.U. Arboretum and laboratory studies were undertaken for the samples collected from the field.  
In the study, sixty seven (67) plant-herbivore-predator and plant-herbivore-parasitoid (including three or higher trophic levels) associations were identified. Six (6) new herbivore-parasitoid associations found in the study: Syrphidae and Pachyneuron muscarum - Euneura lachni on Prunus x domestica; Syrphidae and Pachyneuron formosum - Euneura lachni on Prunus x domestica; Eriogaster lanestris and Erigorgus sp. on Prunus spinosa; Valeria oleagina and Diptera on Prunus spinosa; Aporia crataegi and Cotesia glomerata - Cotesia pieridis on Pyrus communis; Byctiscus betulae and Bracon (Glabrobracon) jaroslavensis on Pyrus communis.
One hundred twenty four (124) plant-herbivore associations were identified. Forty one (41) new herbivore-host plant associations found in the study: Archips crataegana, Lymantria dispar, Peribatodes rhomboidaria on Amygdalus communis; Archips crataegana, Archips rosana, Archips xylosteana, Cimbex quadrimaculatus, Nychiodes waltheri on Crataegus monogyna; Diloba caeruleocephala, Lymantria dispar, Nychiodes waltheri on Cydonia oblonga; Archips rosana on Geum urbanum; Lycia zonaria on Potentilla recta; Archips crataegana, Orthosia miniosa on Prunus x domestica; Archips crataegana, Archips rosana, Capnodis tenebrionis on Prunus spinosa; Archips crataegana, Diurnea lipsiella, Erannis declinans, Eriogaster catax, Peribatodes rhomboidaria on Pyrus communis; Aporia crataegi, Archips rosana, Archips xylosteana, Diloba caeruleocephala,  Hedya nubiferana, Lymantria dispar on Pyrus elaeagnifolia; Archips crataegana, Archips rosana, Archips xylosteana, Eriogaster catax, Lymantria dispar on Rosa canina; Acronicta rumicis, Archips rosana, Archips xylosteana, Brenthis daphne, Cerastis rubricosa, Lymantria dispar, Orthosia miniosa on Rubus sanctus.
In the study, six (6) species (Archips crataegana, Acleris rhombana, Acrobasis suavella, Archips xylosteana, Diplolepis rosae, Ptycholoma lecheana) and two (2) genus (Coleophora sp., Stigmella sp.) were identified as new records for Edirne province; nine (9) species (Acrobasis advenella, Apanteles xanthostigma, Atethmia ambusta, Diplolepis mayri, Diplolepis spinosissimae, Lycia zonaria, Metacanthus meridionalis, Orthopelma mediator, Periclistus brandtii) and one (1) genus (Xylophrurus sp.) were identified as new records for Turkish Thrace; and two (2) species (Diurnia lipsiella, Lissonota bilineata) were identified as new records for the fauna of Turkey.