Lomber dejeneratif disk, spinopelvik parametreler, modic değişiklik, paraspinal kas kitlesi, yağ infiltrasyonu ve akut faz reaktanları arasındaki ilişkilerin araştırılması
Investigation of the relationship between lumbar degenerative disc, spinopelvic parameters, modic change, paraspinal muscle, fat infiltration and acut phase reactants
Yazar: FAZİLET AYAN
Danışman: DOÇ. DR. TURGUT KÜLTÜR
Kırıkkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Kaslar = Muscles ; Omurga = Spine ; Pelvis = Pelvis ; Rejenerasyon = Regeneration ; İntervertebral disk = Intervertebral disc ; İntervertebral disk deplasmanı = Intervertebral disc displacement

Özet:
Amaç: Lomber dejeneratif disk tanılı hastalarda, disk dejenerasyonu, paraspinal kas değişimleri, spinopelvik parametreler, modic değişiklikler, ağrı düzeyleri ve enflamasyon parametreleri arasındaki ilişkileri araştırmaktır. 
Materyal ve Metod: Bu retrospektif çalışmaya, bel ağrısı şikayeti ile kliniğimize başvurarak lomber dejeneratif disk hastalığı tanısı konulmuş, hastane kayıtlarımızda lomber magnetik rezonans görüntüleme ve lomber direk grafisi ile yakın zamanlı tam kan parametleri, sedim, crp, albumin değerlerine bakılmış olan, 30-65 yaş arasındaki kişiler dahil edildi. Katılımcıların demografik özellikleri kayıtlardan öğrenildi. Hastanemiz arşivinde kayıtlı MRG sonuçlarından, dejeneratif disk skorlaması olan Pfirrman skoru, Goutallier yağlı dejenerasyon evresi, Sagital spinopelvik parametreler (lomber lordoz açısı, pelvik insidans açısı, sakral slope açısı, pelvik tilt açısı), paraspinal kas kitlesi hacim ölçümü uygulandı. Ayrıca hasta başvurusu sırasında uygulanmış olan VAS (visual analog skala) sonuçları kaydedildi.  Sonuçlar IBM SPSS Statistics 22 programı kullanılarak analiz edildi.
Bulgular: L4/5 disk Pfirrman skor derecelendirmesi ile L4 seviyesi toplam paravertebral kas ölçümü karşılaştırıldığında istatistiksel anlamlı bir farklılık saptandı (p˂0,05). L4/5 disk Pfirrmann skor derecelendirmesi ile yaş, VAS ve yağlı dejenerasyon evresi arasında anlamlı korelasyon saptandı (p˂0,05). L5/S1 disk Pfirrmann skor derecelendirmesi ile VAS arasında anlamlı korelasyon saptandı (p˂0,05). Pfirrmann toplam skoru ve yaş arasında orta derecede korelasyon (p<0.01), Pfirrmann toplam skoru ve BKİ arasında düşük derecede korelasyon (p<0.01) saptandı. L4/5 seviyesinde Pfirrmann skor dereceleri ile yaş arasında anlamlı korelasyon saptandı (p˂0,05). Paraspinal kas çapı ile Pfirman toplam skoru arasında negatif korelasyon saptandı (p˂0,05). Pfirrmann toplam skoru ile Sakral Slope ve Pelvik İnsidans arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulundu (p˂0,05). Pfirrmann toplam skoru ile L1/2 disk seviyesi hariç diğer seviyelerde Goutallier yağlı dejenerasyon ile pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Pfirrmann toplam skoru ile paraspinal kaslardaki Goutallier yağlı dejenerasyon evreleri karşılaştırıldığında anlamlı farklılık saptandı (p˂0,05). Kadınların Lomber lordoz açısı erkeklere göre istatiksel anlamlı yüksek bulundu (p<0,05). Kadın hastalardaki yağlı dejenerasyon, erkeklere oranla istatistiksel olarak daha yüksekti (p<0,05). Kadın hastaların ortalama Pfirrmann skorları, erkeklerden daha yüksekti (p<0,05). Erkeklerin paraspinal kas çapları kadınlara göre daha yüksek bulundu (p<0,05). Modic tip 1'in sakral slope ve pelvik insidans açısı Modic tip 2'ye göre daha yüksekti (p<0,05).  
Sonuç: Modic değişiklik, spinopelvik parametre, enflamasyon gibi disk dejenerasyonu patofizyolojisi ve etiyolojisinde bulunan çeşitli nedenlerin birbirini tetikleyebileceği görülse de, hangi etkenin önce geliştiği gösterilememiştir. Bu konuda ileriye dönük çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Lomber Dejeneratif Disk, Yağlı Dejenerasyon, Paraspinal Kas Kitlesi, Spinopelvik Parametre

Abstract:
Fazilet Ayan, Kırıkkale University Faculty of Medicine, Department of Physical Medicine and Rehabilitation, Medical Speciality Thesis, Kırıkkale, 2022.
Purpose: We aimed to investigate the relationships between disc degeneration, paraspinal muscle changes, spinopelvic parameters and Modic changes, pain levels, and inflammation parameters in patients with lumbar degenerative disc diagnosis.
Materials and Methods: In this retrospective study, patients aged between 30-65 years who applied to our clinic with the complaint of low back pain and were diagnosed with lumbar degenerative disc disease, blood parameters, sedim, CRP, and albumin values were checked recently with lumbar magnetic resonance imaging and direct lumbar X-ray in our hospital records, were included. Demographic characteristics of the participants were learned from the records. From the MRG results recorded in the archives of our hospital, Pfirrman score with degenerative disc scoring, Goutallier fatty degeneration stage, Sagittal spinopelvic parameters (lumbar lordosis angle, pelvic incidence angle, sacral slope angle, pelvic tilt angle), paraspinal muscle volume measurement were applied. In addition, the VAS (visual analog scale) results applied at the time of patient admission were recorded. The results were analyzed using the IBM SPSS Statistics 22 program.
Results: A significant difference was found between the L4/5 disc Pfirrman score and the L4 level total paravertebral muscle measurement (p˂0.05). A significant correlation was found between L4/5 disc Pfirrman score, age, VAS, and fatty degeneration stage (p˂0.05). A significant correlation was found between L5/S1 disc Pfirrman score and VAS (p˂0.05). A moderate correlation was found between Pfirrmann total score and age (p<0.001), and a low correlation between Pfirrmann total score and BMI (p<0.001). There was a significant correlation between age and L4/5 Pfirrmann score (p˂0.05). A negative correlation was found between paraspinal muscle volüme and Pfirman total score (p˂0.05). A significant negative correlation was found between Pfirrmann total score and Sacral Slope and Pelvic Incidence (p<0.05). A positive and significant correlation was found between Pfirrmann total score and Goutallier fatty degeneration at all levels except the L1/2 disc level. When the Pfirrmann total score was compared with the Goutallier fatty degeneration in the paraspinal muscles, a significant difference was found (p˂0.05). The lumbar lordosis angle of women was found to be statistically significantly higher than men (p<005). Fatty degeneration in female patients was statistically higher than in males (p<005). Pfirrmann's total score of female patients was higher than males (p<005). The paraspinal muscle volume of men was higher than women (p<0.05). The sacral slope and pelvic incidence angle of Modic type 1 were higher than Modic type 2 (p<005).
Conclusion: Although it has been seen that various causes in the pathophysiology and etiology of disc degeneration, such as modic change, spinopelvic parameter, and inflammation, may trigger each other, it has not been shown which factor develops first. Prospective studies are needed in this regard.

Keywords: Lumbar Degenerative Disc, Fatty Degeneration, Paraspinal Muscle, Spinopelvic Parameter