Avrupa birliği ülkeleri ile Türkiye'nin siber güvenlik stratejileri ve eylem planlarının incelenmesi
Examination of cyber security strategies and action plans of european union countries and Turkey
Yazar: SÜNDÜS ARINMIŞ UZUN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN ÇAKIR
Gazi Üniversitesi / Bilişim Enstitüsü / Adli Bilişim Ana Bilim Dalı / Adli Bilişim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Eylem planı = Action plan ; Güvenlik = Security ; Siber güvenlik = Cyber security

Özet:
Bu çalışma, tehlike, korku veya risklere karşı kişinin kendini özgür hissetme olarak tanımlanan güvenlik kavramı içinde değerlendirilen siber güvenlik olgusunun incelenmesine odaklanmıştır. Kişi veya kurumların bilgileri, iletişim verileri ile varlıklarının korunmasının amaçlandığı siber güvenliğin geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ve toplumsal farkındalığın yükseltilmesi için ülkeler eylem planları hazırlamaktadır. Eylem planlarının kapsamı, hayata geçirilmesi ve sonuçlarının analiz edilmesi ülkelerin siber güvenlik düzeylerinin yükseltilmesini sağlamaktadır. Söz konusu olgulara dayanılarak çalışmanın amacı, incelenen ülkelerin eylem planlarının analiz edilerek elde edilen sonuçlarla Türkiye'nin siber güvenlik eylem planına yönelik önerilen geliştirmektir. Çalışmanın amacına ulaşılması için Türkiye'nin, Avrupa Birliği'ne üye ülkelerin ve İngiltere'nin siber güvenlik eylem planlarının incelenmiş, belirlenen on bir kriter kapsamında tüm eylem planları kıyaslanmış ve elde edilen bulgular kullanılarak Türkiye'nin gelecek eylem planının geliştirilmesi için konu başlıkları ile içerikler oluşturulmuştur. Bu amaca ulaşılması nitel araştırma modellerinden olan doküman inceleme yönteminden yararlanılmış olup literatür taraması yapılmış, eylem planları analiz edilmiş ve mevzuat değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında, öncelikle güvenlik, ulusal güvenlik ve siber güvenlik kavramları incelenmiştir. Daha sonra Türkiye'nin siber güvenliğin koordinasyonu ve planlaması kapsamında yaptığı çalışmalar ile 2013-2014, 2016-2019 ve 2020-2023 dönemlerini kapsayan eylem planları detaylı olarak ele alınmıştır. Avrupa Birliği'ne üye ülkeler ile İngiltere'nin siber güvenlik alanındaki çalışmaları ve eylem planları derinlemesine analiz edilerek on bir başlıkta Türkiye'nin ve örnek alınan diğer ülkelerin stratejileri ve eylem planları kıyaslanmıştır. Bu kıyaslama sonunda Türkiye'nin pek çok kritere uyum sağladığı ancak özellikle eylem planlarının sürekliliği, insan kaynağının geliştirilmesi ve siber caydırıcılık konularında eksikliklerin olduğu tespit edilmiştir. Son olarak kıyaslama sonucunda elde edilen veriler kullanılarak Türkiye için hazırlanacak yeni eylem planına öneriler hazırlanmıştır.

Abstract:
This thesis is focused on analysing the cyber security phenomenon which is depicted and concerned in terms of security concept that people describe this concept as feeling freedom against threats, fear and risks.  In order to improve and spread cyber security awareness by protecting individuals' and institutions' communication information, countries are preparing course of actions.  In order to analyse the consequences and make the extent of action plans to be realized, it is done through the improving the rate of cyber security levels in countries. The aim of this paper is to improve Turkey's cyber security action plan with the help of analysing different countries' course of actions .To reach its goal, action plans of Turkey, European Union countries and United Kingdom are investigated by comparing their action plans depending on the pre-defined eleven criteria. The results are used to enhance Turkey's future action plan that constitutes the headings and contents of this paper. In favour of achieving the aim, one of the qualitative methods which is document review is conducted. Literature review, inspection of action plans is also utilized and regulations are evaluated. In the scope of work, firstly, security, national security and cyber security notions are examined. Then, Turkey's actions regarding to the cyber security coordination and planning are addressed. Moreover, the action plans including 2013-2014, 2016-2019 and 2020-2023 periods are evaluated in detail. The action plans of countries in European Union and United Kingdom's are addressed profoundly, Turkey's and the other countries strategies and action plans are compared using the eleven criteria. As a result of this comparison, it can be said that Turkey complies with most of the criteria. Yet, the continuity of actions plans, improving human sources and cyber deterrence are considered as the factors that Turkey is insufficient. Lastly, the results of the comparisons are used in place of providing suggestions for new action plan.