Spinal anestezi uygulanan sezaryen operasyonlarında serebral oksimetre kullanımının önemi
The importance of use cerebral oximeter in cesarean section with spinal anesthesia
Yazar: TUĞBA DORKEN
Danışman: PROF. DR. MELEK GÜRA ÇELİK
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Amaç: Spinal anestezi yapılan elektif sezaryen vakalarında intratekal uygulanan
hiperbarik bupivakain ve hiperbarik bupivakaine eklenen fentanil kombinasyonlarının NIRS
tekniği ile ölçülen serebral oksijenizasyon (rSO2) değerleri üzerine etkilerinin
karşılaştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Hastanemiz etik kurul izni ve hastaların yazılı onamları alındıktan
sonra spinal anestezi ile sezaryen operasyonu planlanan ASA I-II risk grubunda, 18-40 yaş
arası 50 hasta premedikasyon yapılmadan operasyon odasına alınarak standart
monitörizasyonlar uygulandı. Spinal anestezi uygulaması öncesi 20 ml/kg/saatten i.v
kristalloid sıvı replasmanı 30 dk içinde uygulandı. Hastalar rastgele Grup B (Bupivakain) ve
Grup F (Bupivakain+ Fentanil) olmak üzere 2 gruba ayrıldı. Steril anestezi tekniği altında
belirlenen dozlarda ilaçlar (Grup B'ye (n=25): 7,5-10mg % 2,5 hiperbarik bupivakain
intratekal; Grup F'ye (n=25): 7,5-10 mg % 0,5 hiperbarik bupivakain+20-25 mcg fentanil)
oturur pozisyonda intratekal olarak uygulandı. İşlem sonrası hastalar supin pozisyonda
yatırılarak, maske ile 4lt/dk O2 verildi. Sezaryen operasyonu yeterli duyusal blok (Pin-prick
testi) ve motor blok (Bromage skalası) sağlandığında başladı. Hastanın operasyon odasına
alınmasından itibaren kalp atım hızı (KAH), sistolik arter basıncı (SAB), diyastolik arter
basıncı (DAB), ortalama arter basıncı (OAB), periferik oksijen saturasyon değerleri (sPO2),
spinal anestezi uygulanması ve cilt insizyonu arası geçen süre, spinal anestezi ve bebeğin
uterustan çıkmasına kadar geçen süre, ilk efedrin uygulanma zamanı, uygulanan toplam
efedrin miktarı, Verbal Deskriptif Skala (VDS) ile kaydedilen bulantı-kusma varlığı, serebral
oksijen saturasyon (rSO2) değerleri belirlenen aralıklarla kaydedildi.
viii
Bulgular: Hemodinamik parametreler açısından gruplar arasında anlamlı farklılık
saptanmamıştır. İlk efedrin uygulama zamanı, kullanılan toplam efedrin miktarı açısından da
anlamlı farklılık saptanmamıştır.. Her iki grupta da genellikle cerrahinin ilk 10 dakikası içinde
efedrin gereksinimi olmuştur. Bulantı-kusma görülme sıklığı fentanil grubunda daha az
saptandı. Gruplar arasında serebral oksimetre değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı
farklılık saptanmasa da her 2 grupta da başlangıç değerlerle kıyaslandığında bebek çıkım
anına kadar SAB değerleri ile paralel şekilde belirgin düşüş saptanmıştır. Her iki grupta da
rSO2 değerlerinde düşüş gözlenen zamanlarda periferik kan oksijen saturasyonunda herhangi
bir değişiklik olmamıştır.
Sonuç: Sezaryen operasyonlarında intratekal uygulanan hiperbarik bupivakain ile
hiperbarik bupivakain-fentanil kombinasyonlarının hemodinamik parametreler ve serebral
oksijenizasyon üzerine etkileri paralellik göstermekle birlikte serebral otoregülasyon
korunmuştur. Serebral oksimetre değerlerinde düşüş saptanan zaman dilimlerinde periferik
oksijen saturasyon değerlerinde herhangi bir değişiklik olmaması özellikle kritik hastalarda
doku oksijenizasyonunu göstermede serebral oksimetre kullanımının daha etkin ve güvenilir
bir monitörizasyon tekniği olarak kullanılabileceği kanısına varılmıştır.

Abstract:
Aim: The aim in this study is to see the affect of hyperbaric bupivacaine and
combination of bupivacaine and fentanyl on serebral oxygenation in the elective cesarean
section patient to whom spinal anesthesia applied. Cerebral oxygenation levels are calculated
with NIRS technique.
Materials and Methods: After getting ethics commitee permission and informed
consent, fifty ASA I-II cesarean patient with spinal anesthesia are monitorized. Age range
was between 18-40. 20 ml/kg/h i.v crystalloid hidration is applied within 30 minutes before
spinal anesthesia. Patients divided into two groups as Group B (bupivacaine) and Group F
(bupivacain+fentanyl) randomly. Drugs are administered according to the dosage mentioned
in sterile anesthesia technique,(Group B (n=25): 7,5-10 mg %0,5 hyperbaric bupivacaine
intratecally, Group F (n=25): 7,5-10 mg %0,5 hyperbaric bupivacaine + 20-25 mcg fentanyl)
intratecally with the patient in sitting position. After this, patients lied in supine position and
inhalated 4 lt/min O2 with mask. Operation started after enough sensorial block (pin-prick
test) and motor blockage (bromage scale). After the patient taken into theathere, heart rate,
systolic blood pressure, dyastolic blood pressure, mean arterial blood pressure, perypheral
oxygen saturation levels, time between spinal anesthesia and skin incision, time between
spinal anesthesia and fetus taken out from uterus, first ephedrin usage time, total amount of
ephedrin applied, presence of nausae or vomiting which is decided by verbal descriptive scale
and cerebral oxygen saturation levels are recorded from time to time.
Results: There was no difference in hemodynamic parameters between two groups.
First time that ephedrine used and total applied ephedrine amounts were also same. In both
groups ephedrine is needed at the first 10 minutes of surgery. Nausea and vomiting incidence
was lower in the fentanyl group. Although there was difference between serebral oxygenation
statistically, in both grups a parallel fall to SAB, from the start levels till the baby comes out.
In both groups when rSO2 levels were falling, perypheral oxygen saturation levels were
normal.
x
Conclusion: In cesarean operations, intratechal usage of bupivacaine and bupivacaine
and fentanyl combinations show parallel effects on cerebral oxygenation and hemodynamic
parameters. The cerebral otoregulation is kept. Perypheral oxgyen saturation levels stayed the
same when there was a fall on cerebral oxymeter levels. That's why, cerebral oxymeter usage
especially in criticall patients, is a more reliable and effective way of monitorization.