Soğuk Savaş sonrası dönemde Almanya ve Türkiye'nin Balkanlar politikası nezdinde dış politikada karar verme sürecini etkileyen faktörlerin karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of the factors affecting Germany's and Turkey's foreign policy decision making process in the context of Balkan policy in post-Cold War era
Yazar: FAZİLET GEÇGEL
Danışman: PROF. DR. CEMALETTİN TAŞKIRAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Almanya = Germany ; Balkanlar = Balkans ; Karar verme süreci = Decision making process ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Soğuk Savaş sonrası = After the Cold War ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk-Alman ilişkileri = Turkish-German relations ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Balkanlar coğrafi olarak hem Türkiye hem de Almanya için önemli bir konumda yer almaktadır. Balkanlar'da, Sovyetler Birliği'nin dağılması, komünizmin çökmesi sonrasında birçok değişim gerçekleşmiş olup, belki de bunlardan en önemlisi Yugoslavya'nın dağılması olmuştur. Birçok farklı etnik, dini, kültürel kimliğe sahip topluluklardan oluşan Yugoslavya'da kolektif aidiyet tam anlamıyla sağlanamamış ve alt kimlikler üst kimliğe baskın çıkmıştır. Bu çerçevede Slovenya ve Hırvatistan'ın bağımsızlığını ilan etmesi ile başlamış olan Yugoslavya'nın dağılması sürecine, Almanya ve Türkiye farklı bakış açıları ile yaklaşmışlardır. İki Almanya'nın henüz birleşmesi, İkinci Dünya Savaşı'nın tarihsel anıları ve uluslararası aktörler Almanya'nın Balkanlar politikasının şekillenmesinde etkili olmuştur. Türkiye açısından ise, Soğuk Savaş döneminde artan önemini kaybedeceği endişesi, batıcılık ve statükoculuk politikaları gibi birçok faktör de Türkiye'nin Balkanlar politikasında etkili olmuştur. Bu kapsamda bu çalışmanın amacı, Almanya ve Türkiye'nin Balkanlar politikası açısından karar verme sürecini etkileyen faktörleri Slovenya ve Hırvatistan'ın Yugoslavya'dan ayrılma süreci, Bosna Savaşı ve Kosova krizi çerçevesinde karşılaştırmaktır. Söz konusu karşılaştırma inşacılık teorisinin sağlamış olduğu geniş perspektif ile gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak,  Almanya'da iç etkenlerden şansölyenin, hükümetin, anayasanın, tarihsel norm ve değerlerin, kültürel unsurların etkili olduğu ve dış etkenlerin ise çok taraflılık ilkesi kapsamında Balkanlar politikasında önemli olduğu görülmüştür. Türkiye'nin Balkan politikası söz konusu olduğunda, cumhurbaşkanı, hükümet, anayasa, tarihsel ve kültürel bağlar ve toplumsal yapı gibi iç faktörlerin etkinliğinin yanı sıra ABD, NATO ve BM gibi dış faktörlerin de önemli olduğu görülmüştür.

Abstract:
Balkans is geographically located in a prominent position for both Germany and Turkey. Many changes took place in the Balkans after the dissolution of the Soviet Union and the collapse of communism, and perhaps the most important of these was the dissolution of Yugoslavia. In Yugoslavia, which consists of communities with many different ethnic, religious and cultural identities, collective belonging was not fully achieved and sub-identities dominated the upper identity. In this context, Germany and Turkey have approached with different perspectives to the disintegration process of Yugoslavia which began with the declaration of the independence of Slovenia and Croatia. The merging of the two Germanys, historical memories of the Second World War and international actors have been influential in shaping Germany's Balkans policy. In terms of Turkey, many factors like the fear of losing the increasing importance during the Cold War, westernism and status quo policies have been effective in Turkey's Balkan policy. In this context, the aim of this study is to compare the factors effecting the decision-making process of Germany and Turkey in terms of Balkan policy by analysing the separation process of Slovenia and Croatia from Yugoslavia, the Bosnian war and the Kosovo crisis. This comparison was made with a broad perspective provided by the theory of constructivism. As a result, it was observed that the chancellor, the government, the constitution, historical norms and values, cultural factors were influential in Germany among the internal factors and external factors were important in the policy of the Balkans under the principle of multilateralism. When it comes to Turkey's Balkan policy, it was seen that in addition to effectiveness of the internal factors such as the president, the government, the constitution, historical and cultural ties, and social structure, external factors like USA, NATO and UN were important.