Soğuk iklim bölgelerinde iklim duyarlı konut bölgesi tasarım ilkelerinin değerlendirilmesi ve bir model önerisi: Erzurum örneği
Evaluation of climate-sensitive housing zone design principles in cold climate zones and a model proposal: The case of Erzurum
Yazar: DOVLETGELDI HASANOV
Danışman: DOÇ. DR. DOĞAN DURSUN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kentsel Tasarım Ana Bilim Dalı / Kentsel Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture ; Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Erzurum = Erzurum ; Kentsel tasarım = Urban design ; Konut = Dwelling house ; Soğuk iklim = Coldclimate ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Amaç: Bu çalışmada soğuk iklime sahip Erzurum'da iklim koşulları ve kentsel mekânın tasarımı arasındaki uyumsuzlukların tespiti ve yeni gelişmekte olan alanlarda kentsel tasarım uygulamalarının iklim duyarlılığı açısından analiz edilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, çalışma gelecekteki iklim duyarlı kentsel tasarım rehberleri için altlık niteliğinde hazırlanmıştır ve iklim duyarlı kentsel tasarım çalışmaları için katkı sağlama amacındadır.
Yöntem: Tez ampirik özelliğe sahiptir ve tanımlanmış tasarım parametrelerin mevcut kentsel yerleşim alanına uygulanmasının olası çıktılarını analiz etmek için yapılan bir saha çalışmasından oluşmaktadır. Çalışma kapsamında mevcut imar kararları ve soğuk iklim duyarlı tasarım parametrelerine göre kentsel tasarım projeleri geliştirilmiştir. Projelerin değerlendirilmesi için, iki ve üç boyutlu tasarımlar ve gölge uzunluklarının ölçülmesinde Google Harita ve Sketchup programları kullanılmıştır. 
Bulgular: Araştırmada elde edilen veriler, örnek çalışma alanının mevcut yapısı, soğuk iklim koşullarıyla uyumsuz bir gelişme sürecine girdiğini göstermiştir. Çalışma kapsamında soğuk iklime duyarlı kentsel tasarım parametrelerine göre tasarlanan öneri projede uyumsuzlukların giderildiği tespit edilmiştir.
Sonuç: Elde edilen sonuçlara göre mevcut imar kararlarına iklim duyarlı yaklaşımlar dahil edilmediği sürece, küresel sorun haline gelen iklim değişikliğinin olumsuz etkilerinin artarak devam edeceği, kış koşullarına uygun yaşanabilir mekânların oluşmayacağı ve enerji yükünün artacağı öngörülmektedir. Bu doğrultuda, mekânsal gelişim süreciyle ilgili mevcut belediye uygulamalarında iklim duyarlı kentsel tasarım yaklaşımlarının dahil edilmesi için çeşitli öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to determine the incompatibilities between the climatic conditions and the design of urban space in Erzurum, which has a cold climate, and to analyze urban design practices in newly developing areas in terms of climate sensitivity. In addition, the study has been prepared as a basis for future climate-sensitive urban design guidelines and aims to contribute to climate-sensitive urban design studies.
Method: The thesis has an empirical qualification and consists of a field study conducted to analyze the possible outputs of the application of defined design parameters to the existing urban settlement area. As part of the study, urban design projects have been developed according to existing zoning decisions and cold climate-sensitive design parameters. For the evaluation of the projects, programs called Google Map and Sketchup have been used to measure two- and three-dimensional designs and shadow lengths. 
Findings: The data obtained in the research has shown that the existing structure of the sample study area has entered a development process incompatible with cold climatic conditions. As part of the study, it has been determined that incompatibilities were eliminated in the pilot project, which was designed according to cold climate-sensitive urban design parameters.
Result: According to the results obtained, unless climate-sensitive approaches are included in the current zoning decisions, it is predicted that the negative effects of climate change, which has become a global problem, will continue to increase, and habitable environments suitable for winter conditions will not be formed and the energy load will increase. In this direction, various suggestions have been presented for the inclusion of climate-sensitive urban design approaches in current municipal practices related to the spatial development process.