Farklı maske gürültülerinin ve gürültüde ayırt etmenin işitsel kortikal N1 cevabı üzerindeki etkisi
The effect of different masker noises and speech understanding in noise on auditory cortical N1 response
Yazar: YASEMİN BOSTAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YARALI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Gürültü = Noise ; Gürültü analizi = Noise analysis ; Konuşmayı ayırdetme testleri = Speech discrimination tests ; Maskeler = Masks

Özet:
Arka
plan gürültüsü varlığında konuşmayı anlamada güçlük yaygın olarak bildirilen bir
sorundur. Gürültünün varlığına bağlı olarak üst düzey nöral fonksiyonlarda
değişiklikler meydana gelirken, artan gürültü ile nöral tepkiler de zayıflar. Yapılan bu
çalışmanın amacı; gürültüde konuşmayı ayırt etme becerisi farklı olan normal
işitmeye sahip bireylerde ses başlangıç ve ses değişimleri ile oluşan kortikal N1
cevabının, farklı sinyal gürültü oranlarında ve farklı gürültü türlerinden
etkilenimlerini karşılaştırmaktır. Çalışmaya normal işitmeye sahip 18- 30 yaş arası 15
erkek, 15 kadın toplam 30 birey katılmıştır. Katılımcılar gürültüde konuşmayı ayırt
etme testinden aldıkları puanlara göre medyan değerinin üstü (grup-1) ve altı (grup2) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Elektrofizyolojik değerlendirmelerde /ui/ uyaranı
sessiz ortam, +5 dB ve +10 dB sinyal gürültü oranında beyaz gürültü ve International
Collegium for Rehabilitative Audiology (ICRA) gürültüsünde sunulmuştur. Ses
başlangıç ve ses değişim N1 latans ve N1- P2 tepeden tepeye amplitüdleri koşullar
arasında ve gruplar arasında karşılaştırılmıştır. Ses başlangıç N1 latansları tüm gürültü
tipleri ve sinyal gürültü oranlarında sessiz koşula göre latansta uzama gösterirken, N1-
P2 tepeden tepeye amplitüdleri ise her iki sinyal gürültü oranında ICRA gürültüsünde
sessiz koşula göre düşük bulunmuştur. Aynı sinyal gürültü oranında ICRA
gürültüsünde elde edilen latans ve amplitüdler beyaz gürültüye göre sırasıyla daha geç
ve daha düşük olarak elde edilmiştir. Ses değişim N1 latansları ise ICRA gürültüsü
+10 dB ve beyaz gürültü +5 dB sinyal gürültü oranında sessiz koşula göre daha yüksek
elde edilirken, N1- P2 tepeden tepeye amplitüdleri ICRA +5, +10 dB ve beyaz gürültü
+5 dB sinyal gürültü koşulunda sessiz koşula göre daha düşük olmuştur. Sinyal
gürültü oranının ses başlangıç ve ses değişim cevapları üzerinde etkisi
gözlenmemiştir. Gruplar arası karşılaştırmalarda ise sadece beyaz gürültü +5 dB
sinyal gürültü oranında grup-2'nin ses başlangıç N1- P2 amplitüdleri grup-1'e göre
daha yüksek olmuş, gürültüde konuşmayı ayırt etme skorları ile kortikal cevaplar
arasında ilişki bulunamamıştır. Sonuç olarak gürültü varlığı ses başlangıç ve ses
değişim N1 cevaplarını değiştirmektedir, gürültü tipinin etkisi uyarılan cevaba göre
değişiklik göstermektedir. Gürültüde konuşmayı ayırt etme becerisi farklılık gösteren
daha geniş popülasyonlarda, gürültüde konuşmayı ayırt etme problemi olan bireylerde
kortikal cevapların karşılaştırılması önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Gürültüde konuşmayı ayırt etme, kortikal N1 cevabı, sabit
gürültü, değişken gürültü.

Abstract:
Difficulty
in understanding speech in back ground noise is a commonly reported problem. While
changes occur in high-level neural functions in noise, neural responses are weakened
with increasing noise. The purpose of this study is to compare the effects of different
signal to noise ratios and different maskers on cortical N1 response evoked by sound
onsets and sound changes in participants with normal hearing and different speech
understanding in noise abilities. Thirty normal‐hearing individuals, with age range
from 18 to 30 years (15 males and 15 females) participated in this study. Participants
were divided into two groups based on their speech in noise test scores as higher than
median value (group-1) and below (group-2). In electrophysiological evaluations, the
/ ui / stimulus is presented in quiet, +5 dB and +10 dB signal to noise ratio white noise
and International Collegium for Rehabilitative Audiology (ICRA) noise. Sound onset
and sound change N1 latencies and N1- P2 peak to peak amplitudes were compared
between conditions and between groups. While N1 latencies were prolonged in all
noise types and signal to noise ratios compared to the quiet condition, the N1- P2
peak-to-peak amplitudes decreased at both signal to noise ratios in ICRA noise
compared to quiet. The latencies and amplitudes in ICRA noise compared to white
noise at the same signal to noise ratio were prolonged and decreased, respectively.
While sound change N1 latencies were higher in ICRA noise +10 dB and white noise
+5 dB signal to noise ratio compared to quiet, N1- P2 peak-to-peak amplitudes were
lower in ICRA +5, +10 dB and white noise +5 dB signal to noise ratio compared to
quiet. No effect of signal to noise ratio on onset and sound change responses was
observed. In comparisons between groups; only at white noise +5 signal to noise ratio
the onset N1- P2 amplitudes of group-2 were higher than group-1, no correlation was
found between speech in noise scores and cortical responses. In conclusion, the
presence of noise changes the sound onset and sound change N1 responses, the effect
of noise type varies based on the evoked response. Comparison of cortical responses
in larger groups with different speech in noise abilities or in people with speech in
noise problems may be suggested.
Key Words: speech understanding in noise, cortical N1 response, steady noise,
modulated noise.