Karikatür penceresinden Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatı (1923-1940)
Republican Period of Turkish literature through the perspective of caricature (1923-1940)
Yazar: HÜLYA TEPEDELEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİLEM TERCÜMAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Edebiyat = Literature ; Karikatür = Caricature ; Mizah = Humour ; Süreli yayınlar = Periodicals ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
Ulaşımdan sağlık sorunlarına, apartmanda yapılan gürültülerden radyonun icadına kadar hayatın her alanından kesitler sunmada bir araç olan karikatür, konuları arasına edebiyatı da dâhil etmiştir. Bu çalışmada, 1923-1940 yılları arasında yayımlanan gazete ve dergiler taranarak edebiyatı konu edinen karikatürler tespit edilmiş; toplanan malzemeler dört bölüm olarak sınıflandırılmıştır. Karikatürün ortaya çıkışı, gelişimi ve edebiyatla ilişkisinin irdelendiği Giriş kısmının ardından gelen söz konusu dört bölümün ilkinde edebiyatçıların gazete yazıları ve eserlerini, ikincisinde edebiyatın yeni görünümleri ile edebiyat etrafındaki çalışmaları, üçüncüsünde anket ve mülakatları, dördüncüsünde ise toplantıları konu edinen karikatürler ele alınarak dönemin edebî mevzuları incelenmiştir. Taranan dergi ve gazetelerden toplanan karikatürler değerlendirilirken edebiyat tarihleri, araştırma-inceleme eserleri, gazete/dergi yazılarından faydalanılarak bahsi geçen mevzuların arka planları da dâhil edilmiş ve böylece daha geniş bir perspektif sunulmuştur. Son kısım olan Sonuç bahsinde ise karikatür penceresinden bakılarak bahsi geçen dönemdeki Türk edebiyatının mevzularına dair genel bir tablo verilmiştir.

Abstract:
Caricature has been an instrument for depicting all kinds of aspects ranging from transportation to health problems, from the noises that were made in apartments to the invention of the radio, and among these aspects, literature also has a place. In this study, the newspapers and magazines that have been published between the years 1923 and 1940 were scanned and the ones which focused on caricatures have been determined, the collected materials are sorted into three categories. The emergence and the development of the caricature, the relation it has with literature has been scrutinized in the prologue, after that the stated four categories can be seen. In the first episode litterateur's writings and work, in the second episode literature's new appearance and the studies in the literature environment, in the third episode surveys and interviews, in the fourth episode caricatures whose topics were meetings were discussed and those days' literature subjects were analyzed. While the newspapers and magazines which were gathered together were being evaluated, literary history, survey and research works, magazine and newspaper writings have been utilized, their background pieces of information were included thus provided a broader perspective. In the last part which is the conclusion, about the aforementioned period of Turkish literature's subjects' general views were given.