İlk dört halîfenin sünnete yaklaşımı
The approach of the four great caliphs to sunnah
Yazar: MAŞALLAH KONUKSEVER
Danışman: DOÇ. DR. TEVHİT BAKAN
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion

Özet:
Bilindiği gibi sünnet, Kur'ân'dan sonra dînimizin ikinci temel kaynağıdır. Geçmişte ve günümüzde Müslümanların benimsemiş oldukları İslam anlayışını Kur'ân ve sünnet belirlemiştir. Ancak sahâbeden günümüze kadar Kur'ân ve sünnet, temel referans kabul edilmesine rağmen, tarihi süreç içerisinde farklı görüşler ve farklı anlayışlar ortaya çıkmıştır. Şüphesiz ki, sağlıklı bir İslam anlayışı onun temel kaynaklarının iyi anlaşılmasıyla doğrudan bağlantılıdır. Yüce kitabımız Kur'ân'ı Kerîm'in ifadesiyle insanlığa rehber olarak gönderilen ve Peygamberler zincirinin son halkası olan Peygamberimiz Hz. Muhammed'in (s.a.s.) hem sözlerinde hem de davranışlarında kendisine inanan kimseler için güzel bir örnek vardır. Bu sebeple hangi asırda yaşarsa yaşasın ona inanan insanların ideal bir mü'min olabilmeleri elbette ki onun sünnetini takip etmeleri ile mümkün olacaktır. İşte tam bu noktada Rasûlullâh'ın sünnetini sonraki kuşaklara aktaracak olan güzide şahsiyetler yani ashâb-ı güzînin vazîfelerinin ne derece ehemmiyetli olduğu anlaşılmaktadır. İnsanların anlama kabiliyetleri ve anlama metotları neticesinde elde ettikleri farklı anlayışların sağlamasını yapmak için elbette yine Kur'ân ve sünnetin yanı sıra ilk Müslüman nesle yani sahâbeye başvurmamız en doğru yol olacaktır. Çalışmamızın giriş bölümünde genel olarak sahâbenin sünnete yaklaşımlarına kısaca değindikten sonra araştırmanın konusu, amacı, metodu ve kaynaklarından bahsedildi. Kavramsal çerçeveye yer verilerek halîfe-hilâfet, sünnet, hadîs ve ittiba kavramları hakkında yeterli bilgi sunulmaya çalışıldı. Her bir halîfe için ayrı bölümler açılmak suretiyle toplamda dört bölüm oluşturuldu. Her bir bölümde ana hatlarıyla ilgili halîfenin hayatı öz bir şekilde verildikten sonra onların sünnet/hadîs anlayışları, sünnete verdikleri önem ve sünnete bağlılıkları, hadîslere mürâcaât etmeleri, hadîslerin rivâyet edilmesinde gösterdikleri titizlik ve hadîslerin tedvîn edilmesindeki tutumları izah edilmeye çalışıldı.

Abstract:
It is known that Sunnah, It is the second main source of our religion after the Qur'an. The Qur'an and Sunnah have determined the understanding of Islam that Muslims have adopted in the past and today. However, from the Companions to the present day, the Qur'an and the Sunnah, Although accepted as the main reference, In the historical process, different views and different understandings have emerged. Our Prophet, the last link of the chain of prophets, sent as a guide to humanity with the expression of our great book, the Qur'an. There is a good example for those who believe in Muhammad (s.a.s.) both in his words and in his actions. For this reason, it will be possible for people who believe in her to be an ideal believer, no matter what century they live in, by following her Sunnah. At this point, it is understood how important the duties of the distinguished personalities, namely the Companions, who will transfer the Sunnah of the Messenger of Allah to the next generations, are of great importance. Of course, it would be the most correct way to apply to the first generation of Muslims, namely the Companions, in addition to the Qur'an and the Sunnah, in order to ensure the different understandings that people have acquired as a result of their ability to understand and their methods of understanding. In the introduction part of our study, after briefly mentioning the approaches of the Companions to the Sunnah, the subject, purpose, method and sources of the research were mentioned. By giving place to the conceptual framework, it was tried to provide sufficient information about the concepts of caliph, caliphate, sunnah, hadith and ittibâ. A total of four departments were created by opening separate departments for each caliph. In each chapter, after the main lines of the caliph's life were given in a concise manner, their understanding of sunnah/hadith, the importance they gave to the sunnah and their loyalty to the sunnah, their acceptance of hadiths and their meticulousness in their transmission, and their attitudes in the compilation of hadiths were tried to be explained.