Niyazi Berkes'te çağdaşlaşma
Modernization at Niyazi Berkes
Yazar: GÜL AKTAŞ
Danışman: PROF. DR. NEVİN GÜNGÖR ERGAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Batılılaşma = Westernization ; Berkes, Niyazi = Berkes, Niyazi ; Modernleşme = Modernization

Özet:
ÖZET "Cumhuriyet devrimlerini koruma davası uğruna verilen bir savaşım" olarak gören bir Türk sosyologudur. Berkes, çok yönlü bir fikir adamı ve toplumbilimci kimliği ile toplumsal değişim dinamiklerini genel geçer kalıplar içerisinde değerlendirmemiştir. Buna karşılık Türkiye'nin toplumsal yapısının gelişmesine ilişkin özgün fikirler ve çözüm önerileri üzerinde yoğunlaşmıştır. Bunu yaparken de ilmi zihniyet, tarihi bakış açısı ve bütüncül görüşü kullanmıştır. Niyazi Berkes, Türk toplumunda iki yüzyılı aşkın bir süredir tartışılan çağdaşlaşma, batılılaşma ve laiklik gibi kavramları yerleşik muhalif söylemlerin dışında kalarak açıklamıştır. Bu tartışmaları özellikle tarihsel ve toplumsal zeminde ve bunların arka planlan ile birlikte vermesi çalışmalarındaki özgünlüğü daha da belirginleştirmiştir. Berkes'in Türk sosyolojisine en önemli katkısı, Türkiye'nin son iki yüzyıl boyunca geçirdiği değişimleri düşün düzeyinde değerlendirmesidir. Berkes, bu değerlendirmeyi Osmanlı İmparatorluğu'ndan günümüze kadar süren tarihsel bir süreç içinde ele almıştır. Bu nedenle Berkes'in çalışmaları bir nevi toplumsal yapı çözümlemeleri olarak değerlendirilebilir. Türkiye'nin son iki yüzyıl boyunca geçirdiği değişimleri çağdaşlaşma boyutunda ele alan Berkes, Türk toplumunun çağdaşlaşmasını geleneksellikten kurtulma, ulusçuluk ve toplumsal yapı devrimciliğinde görür. Berkes, yaptığı çalışmalarda bilim tarihine çok önemli katkılarda bulunmuştur. Onun çağdaşlaşma hakkındaki görüşleri ile Türk toplumunun toplumsal, ekonomik ve kültürel yapışma ilişkin çözümlemeleri bugün hala güncelliğini korumaktadır.

Abstract:
Niyazi BERKES is a Turkish sociologist who knows by his studies about historical and sociological evolution of Turkey. He was accepting all these works as "a fighting which is doing for the aim of saving Republic revolution". Berkes didn't valuate the sociological dynamics in common sense as the result of his characteristic of being many directional idea men and sociologist. He concentrated on original idea and suggestion of solution about developing of structure of Turkish society. While he was doing this he used his scientific way of thinking historical point of view and entire idea. Niyazi BERKES explained the some concepts like modernization, westernization and secularism, which are discussing in Turkish society approximately for last two hundred years, by being avoiding from opposing talking. He gives these arguments basing these on the historical and social background, which especially accentuates the originality of his works. The most important contribution of Berkes to Turkish sociology is he is valuating all changes of Turkey for last two hundred years on level of thinking. He took this valuation in a historical period comes from Otoman Empire to these days. As the result of this his works can be accepted such a analyzing of sociological structure. The changes of Turkey for last two hundred years are taking into consideration by Berkes in dimensions of modernization and he seems the modernization of Turkish society on saved from traditional thought and nationalism and then revolution of societal structure. Berkes contributed the so many important things to the history of science by his works. Even today his ideas about modernization and his analyses on sociological, economical and cultural structure of Turkish society are still acceptable and valid.