Yaşlı refahına yönelik manevi sosyal hizmetler: Darülaceze Okmeydanı örneği
Spiritual social work for elderly wellbeing: A study on Okmeydanı Darulaceze
Yazar: RUKİYE KARAKÖSE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULHAKİM BEKİ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Darülaceze = Poorhouse ; Manevi bakım = Spiritual care ; Manevi iyi oluş = Spritual well-being ; Refah = Welfare ; Sosyal hizmetler = Social services ; Sosyal refah = Social welfare ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age

Özet:
Bu çalışmada manevi sosyal hizmetlerin yaşlı refahına etkisi araştırılmıştır. Araştırmanın temeli, manevi sosyal hizmet uygulamalarının da çıkış noktası olan sosyal hizmet çalışmalarının; toplumun kültür ve maneviyat öğelerine gereksinim duyduğu ve bunların etkisini göz ardı edemeyeceği savına dayanmaktadır. Araştırmanın temel problemi, yaşlılara yönelik sosyal hizmet yaklaşımı ve uygulamalarında, toplumun sahip olduğu kültür öğeleri içinde önemli bir konuma sahip olan maneviyata ne kadar gereksinim duyulduğu, maneviyat öğelerinden ne kadar yararlanıldığı ve etkilerinin ne olduğudur.

Çalışmada, güçler perspektifine odaklı bütüncül yaklaşım merkeze alınmıştır.

Araştırma kapsamında gerçekleştirilen çalışmalar ile manevi sosyal hizmetin çeşitli güncel tanımları ve uygulama örnekleri ortaya konularak manevi sosyal hizmetin Türkiye/Darülaceze örneğinde yaşlı refahına olan etkileri analiz edilmiştir.

Araştırmanın evreni Okmeydanı Darülaceze kurumunda kalan yaşlılardan oluşmaktadır. Örneklemi ise Okmeydanı Darülaceze'de kalan 65 yaş üzeri 20 katılımcıdır. Sıralı karma metodoloji çerçevesinde, nicel araştırma yöntemlerinden tez kapsamında geliştirilen Yaşlılıkta Manevi İyi Oluş Ölçeği (YMİOÖ) ve nitel araştırma yöntemlerinden gözlem tekniği kullanılarak veriler elde edilmiştir. Uygulama aşamasında, örneklem grubuyla öndeneysel (preexperimental) tasarım kapsamında 6 haftalık manevi sosyal hizmet uygulaması yapılmıştır. Uygulamanın etkinliği öntest ve son test ile ölçülmüştür. Bu sonuçlara uygulama esnasında kaydedilen gözlemler de eklenerek sonuçlar tartışılmıştır. Araştırma sonucunda manevi sosyal hizmet uygulamasının kurum bakımındaki yaşlıların manevi refahına olumlu etki edeceği hipotezini destekleyen sonuçlar elde edilmiştir. Uygulama sonrasında fiziksel ve zihinsel iyi oluş, üretkenlik ve faydalı olma, inanç ve maneviyat, boş zaman etkinlikleri, tabiatla ve sanatla temas alanlarında manevi sosyal hizmet çalışmalarının anlamlı ve olumlu yönde değişim sağlayacağına ilişkin etkili bulgulara ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Yaşlılık, yaşlı refahı, manevi sosyal hizmet, manevi iyi oluş

Abstract:
This study investigates the impact of spiritual social work on elderly wellbeing. The research was motivated by the hypothesis that social work in general, and spiritual social work in specific, should not deny the cultural and spiritual components of a society, and on the contrary, need to be specially tailored to address these components.

Spirituality is a very important component of the societal culture. Relatedly, in this study, we investigate the need, use and effects of spirituality in social work applications for elderly people.

The main aim of the study is to identify the ways in which social work with a spiritual emphasis can impact elderly wellbeing. The theoretical framework of the "strength-based holistic approach" was followed and a discussion of various current definitions and interventions of spiritual social work are provided.

The impact of spiritual social work on elderly wellbeing was explored in the context of Darulaceze, Turkey.

The sample of the study comprises Darulaceze residents who are older than 65 years of age. A sequential mixed methodology approach was adopted for the study. Quantitative data were obtained through a survey, Spiritual Wellbeing Survey in Older People, that was developed for this project. Qualitative and observational research methods were also used.  Through a pre-experimental design, subjects participated in spiritual social work interventions for six weeks. The impact of these interventions was tested by comparing pre- and post-test outcomes. The results of these quantitative analyses were integrated and discussed along with the results of the qualitative measures. Our results suggest that spiritual social work interventions can have a positive impact on the wellbeing of older people who live in care homes. Positive changes in physical and psychological wellbeing, feeling of productivity and usefulness, faith and spirituality, leisure time activities and interactions with nature and artistic activities were observed in relation to social work interventions.

Keywords: Elderliness, elderly wellbeing, spiritual socialwork, spiritual wellbeing