Kemik iliği, karaciğer ve dalak biyopsisi patoloji materyalleri üzerinden prospektif olarak gaucher hastalığı sıklığının  araştırılması
Investigation of the frequency of gaucher's disease through bone marrow, liver and sleen biopsy pathology materials prospectively
Yazar: ALEV CANSU CERTEL
Danışman: DOÇ. DR. IŞIL ÖZER
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Biyopsi = Biopsy ; Biyopsi-iğne = Biopsy-needle ; Dalak = Spleen ; Gaucher hastalığı = Gaucher disease ; Karaciğer = Liver ; Kemik iliği = Bone marrow ; Patoloji = Pathology ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Gaucher hastalığı, beta glukoserobrozidaz (GCase) enzim eksikliği veya bu enzimi
kodlayan genin mutasyonu sonucunda glukoserebrosid maddesinin
retiküloendotelyal hücrelerden zengin organlarda birikerek klinik bulgularının ortaya
çıktığı otozomal resesif geçişli genetik bir hastalıktır. Gaucher hastalığının 3 alt tipi
tanımlanmıştır: Tip I (kronik non-nöronopatik), Tip II (infantil tip- akut nöronopatik)
ve Tip III (juvenil veya kronik nöronopatik tip).
Gaucher hastalığı özellikle Aşkenazi toplumunda daha sık görülmekle birlikte
insidansı dünya genelinde 1/75.000-100.000 canlı doğumdur. Türkiye'de görülme
sıklığı 2.3/1.000.000 olarak tespit edilmiştir. Üniversitemizde yapılan bir enzimatik
ve moleküler yenidoğan taramasında 3/107 oranı ile Gaucher açısından anlamlı
yüksek heterozigot mutasyon varlığı görülmüştür.
Bu çalışmada, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve
Hastalıkları Ana Bilim Dalı, Çocuk Metabolizma Bilim Dalı koordinatörlüğünde
üniversitemizde 01.05.2015- 01.05.2019 tarihleri arasında karaciğer, dalak ve kemik
iliği biyopsisi yapılan toplam 412 hastanın patoloji preperatları yeniden
değerlendirilerek Gaucher hücresine benzer hücre görülen hastalara yeniden
ulaşılarak prospektif olarak beta-glukoserebrosidaz enzim taraması yapılması, enzim
aktivitesi düşük saptanan bireylerden GBA mutasyon analizi ve aile taraması
yapılması planlarak Gaucher hastalığının patolojik inceleme yoluyla tespit edilebilme
sıklığının belirlenmesi hedeflenmiştir. Araştırma çalışmamız sonucunda kemik iliği
biyopsi materyalinde Gaucher hücresi görülen bir hastaya ve bu hastanın aile
taraması sonucunda da ikinci bir hastaya daha tanı konulmuştur. Tanı konan hastalar
çocuk metabolizma poliklinik takibine alınıp enzim tedavilerine başlanmıştır.
Biyopsi materyali alınan klinik bilim dalları ve inceleme yapan patoloji laboratuarı
merkezleri için Gaucher ve benzeri depo hastalıkları açısından farkındalığı arttırmak
ve hasta tanı süresini kısaltmak açısından çalışmamızın önemli bir uyaran olabileceği
düşünülmüştür.

Abstract:
A condition known as Gaucher disease is an autosomal recessive genetic disorder
characterized by glucocerebroside substance accumulation in organs that contain
reticuloendothelial cells when the beta glucocerebrosidase (GCase) enzyme is
deficient or the gene encoding this enzyme is mutated. There are three subtypes of
Gaucher disease: Type I (chronic non-neuropathic), Type II (infantile type-acute
neuropathic) and Type III (juvenile or chronic neuronopathic type).
Although Gaucher disease is more common especially in the Ashkanazi population,
its incidence is 1/75,000-100,000 live births worldwide. The incidence in Turkey has
been determined as 2.3/1,000,000. In an enzymatic and molecular newborn screening
performed at our university, the presence of a significant heterozygous mutation for
Gaucher was observed with a rate of 3/107.
In this study, the pathology preparations of 412 patients who underwent liver, spleen
and bone marrow biopsy between 01.05.2015 and 01.05.2019 in our university under
the coordination of Ondokuz Mayıs University Faculty of Medicine, Department of
Pediatrics, Department of Pediatric Metabolism were re-evaluated, and the pathology
preparations of Gaucher cells were evaluated. It was aimed to determine the
frequency of detection of Gaucher disease by pathological examination by re-
reaching patients with similar cells, prospectively performing beta-
glucocerebrosidase enzyme screening, GBA mutation analysis and family screening
from individuals with low enzyme activity. Our research resulted in the diagnosis of
one patient with depot Gaucher cells in bone marrow biopsy materials, and a second
patient was diagnosed with Gaucher's disease after family screening for this patient.
The diagnosed patients were followed up in the pediatric metabolism outpatient
clinic and enzyme treatments were initiated.
We suppose that our study can be an important contribution for clinics taking biopsy
materials and pathology laboratory centers that conduct examinations, helping to
raise awareness about Gaucher disease and similar storage diseases and reduce the
time spent diagnosing patients.