Vertebra ışınlamalarında farklı tedavi tekniklerinin dozimetrik olarak incelenmesi
Investi̇gati̇on of di̇fferent dosi̇metri̇c treatment techni̇cs i̇n spine irradiation
Yazar: ADEM GÜNEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MURAT OKUTAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Onkoloji Ana Bilim Dalı / Sağlık Fiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Omurga = Spine ; Radyasyon = Radiation ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Radyasyon etkileri = Radiation effects ; Radyocerrahi = Radiosurgery ; Radyometri = Radiometry ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Radyoterapi-bilgisayar yardımlı = Radiotherapy-computer assisted ; Stereotaksik teknikler = Stereotaxic techniques

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı; Stereotaktik vertebra radyoterapisi için fantom üzerinde çizilen kritik organlara olan tedavi planlama sistemi (TPS) tarafından hesaplanmış dozun ölçülen verilerle karşılaştırılmasıdır.
Materyal ve Metot: İnsan benzeri CIRS ATOM fantom üzerinde sanal olarak oluşturulan Lumbar-1 seviyesinde bulunan vertebra tümörünün tedavisinde doz değerlerini tanımlamak için; CyberKnife (CK) tedavi cihazı Multiplan TPS ile RapidArc (RA) tedavi cihazı Eclipse TPS ile kullanıldı. TPS'de belirlenen riskli organlara (omurilik, sağ böbrek, sol böbrek, kalp) filmler ve TLD'ler yerleştirilerek doz değerleri elde edildi. Ölçülen doz değerleri aynı noktalar için TPS'de hesaplanan doz değerleriyle karşılaştırıldı.
Bulgular: CK cihazında ışınlanan omurilik, sağ böbrek, sol böbrek, kalp dozları TLD ile sırasıyla ortalama; 27,21±0,86Gy, 9,00±0,93Gy, 15,40±0,53Gy, 0,38±0,03Gy ve film ile sırasıyla ortalama; 30,90±1,18Gy, 10,10±0,44Gy, 15,80±0,56Gy ve 1,20±0,36Gy olarak,  RA cihazında ışınlanan omurilik, sağ böbrek, sol böbrek, kalp dozları TLD ile sırasıyla ortalama; 27,68±1,10Gy, 14,12±0,96Gy, 14,87±0,31Gy, 0,13±0,01Gy ve film ile sırasıyla ortalama; 28,80±0,85Gy, 14,90±1,06Gy, 15,40±0,70Gy ve 1,00±0,26Gy olarak ölçüldü. Ayrıca MU ve tedavi süreleri CK tedavi cihazı için sırasıyla 61826,19 MU ve 46 dakika bulundu. Öte yandan RA tedavi cihazı için 6060 MU ve 4,8 dakika olarak bulundu.
Sonuç: Ağrılı vertebral lezyonlu hastaların tedavi süresi boyunca pozisyonlarını koruyamamaları gerçeğinden dolayı uzun tedavi süreleri bu hastalar için büyük problemler oluşturabilir. Omurilikte oluşan daha düşük maksimum doza, daha düşük MU sayısına ve daha kısa tedavi süresine sahip olduğundan dolayı bu sıkıntıların ortadan kaldırılabilmesi için RA cihazı daha tercih edilebilir görünüyor. Bu bizi,  vertebra tümörlerinin tedavisinde RA cihazının CK tedavi cihazına göre SVRT tekniğinde daha etkin olduğu sonucuna ulaştırıyor.

Abstract:
Purpose: The aim of this study is dosimetric comparison of calculated dose by treatment planning system (TPS) to organs at risk (OARs) which is designed on phantom for stereotactic spine radiation therapy with measured data.
Material and Method: In order to define dose data in the treatment of spine lesion located at lumbar-1 which was simulated on human-like CIRS ATOM phantom CK treatment device was used by MultiPlan TPS, RA treatment device was used by Eclipse TPS. Than, generated dose data was defined. Dose data was generated by placing Gafchromic EBT3 films and TLDs on the organs at risk (OARs) (spine, right kidney, left kidney, heart) which were decided in treatment plans. Measured dose data was compared with the dose data which was calculated for the same points in TPS.
Results: Avarage doses of spine, right kidney, left kidney, heart which were irradiated by CK treatment device were measured by TLD as; 27,21±0,86Gy, 9,00±0,93Gy, 15,40±0,53Gy, 0,38±0,03Gy, respectively and by film as; 30,90±1,18Gy, 10,10±0,44Gy, 15,80±0,56Gy ve 1,20±0,36Gy, respectively. Avarage doses of spine, right kidney, left kidney, heart which were irradiated by RA treatment device were measured by TLD as; 27,68±1,10Gy, 14,12±0,96Gy, 14,87±0,31Gy, 0,13±0,01Gy, respectively and by film as; 28,80±0,85Gy, 14,90±1,06Gy, 15,40±0,70Gy ve 1,00±0,26Gy, respectively. Also, MU and treatment times for CK treatment device was found 61826,19 MU and 46 minutes, respectively. On the other it was found 6060 MU and 4,8 minutes for RA treatment device.
Conclusion: Due to the fact patients with painful spine lesions may not maintain their position during  treatment process, long treatment times may create big problems for these patients. In order to be able to eliminate this disturbance RA seems to be more preferable since it has lower MU number, less treatment times and lower maximum dose to spine. This leads us to the conclusion that in treatment of spine lesions RA treatment device seems to be more efficient than CK treatment device in SVRT technique.