COVID-19 hastalarında antifosfolipid antikorların tromboembolik olaylar ile ilişkisi
Association of antiphospholipid antibodies with thromboembolic events in COVID-19 patients
Yazar: TUNCER SUİÇER
Danışman: PROF. DR. DOĞAN NASIR BİNİCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Erzurum Bölge Eğt. ve Arş. Hast. / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Antikorlar = Antibodies ; COVID 19 = COVID 19 ; COVID 19 = COVID 19 ; Fosfolipidler = Phospholipids ; Tromboembolizm = Thromboembolism ; Tromboembolizm = Thromboembolism

Özet:
COVID-19 hastalarında antifosfolipid antikorların tromboembolik olaylar ile ilişkisi
COVID-19 tromboembolik hastalıklara yatkınlık yaratmaktadır. Çalışmamızda COVID-19 hastalarında tromboembolik olay gelişen ve gelişmeyenler arasında antifosfolipid antikor varlığı açısında fark olup olmadığını araştırmak amaçlanmıştır. 
Çalışmaya 80 COVID-19 hastası dahil edildi. COVID-19 hastalarında hastanede takip sırasında ve taburculuk sonrasında hastalık başlangıcından sonraki 45 gün içerisinde gelişen tromboembolik komplikasyonlar araştırıldı. Hastalarda anti beta-2 glikoprotein I IgA, anti beta-2 glikoprotein I IgG, anti beta-2 glikoprotein I  IgM, antifosfolipid IgG, antifosfolipid IgM, anti kardiyolipin IgG ve anti kardiyoloipin IgM bakıldı.
COVID-19 hastalarında 7 (%8,8) kişide pulmoner emboli, 1 (%1,3) kişide serebrovasküler olay, 4 (%5) kişide miyokard iskemisi ve 2 (%2,5) kişide derin ven trombozu olmak üzere toplamda 12 kişide 14 tromboembolik olay gelişti. 
Tromboembolik olay varlığı, anti beta-2 glikoprotein I IgM, anti fosfolipid IgM, anti kardiyolipin IgG ve anti kardiyolipin IgM pozitifliği durumunda daha fazla görüldü.
Tromboembolik olay gelişen hastalardan sadece pulmoner emboli ve derin ven trombozu gelişenlerde antifosfolipid antikor tespit edildi.
D-dimer seviyesi ile anti kardiyolipin IgM arasında düşük kuvvette: anti beta-2 glikoprotein I IgA-IgM-IgG, antifosfolipid IgM ve antikardiyolipin IgG arasında orta kuvvette: antifosfolipid IgG arasında yüksek kuvvette pozitif yönlü bir korelasyon tesbit edildi.
Ferritin ila anti beta-2 glikoprotein I IgA-IgG-IgM, anti fosfolipid IgG-IgM, anti kardiyolipin IgG ve IgM arasında orta kuvvete pozitif yönlü istatistiksel anlamlı bir ilişki bulundu.
Sonuç olarak; COVID-19 hastalarında tromboembolik olay sıklığı fazladır ve pulmoner emboli ve derin ven trombuzu gelişen hastalarda antifosfolipid antikor düzeyleri istatiksel olarak anlamlı düzeyde yüksektir. Antifosfolipid antikor düzeyleri hastalığın prognozuyla ilgili olan D-dimer ve ferritin düzeyleri ile paralellik göstermektedir. Gerekli araştırmalarla antifosfolipid antikor düzeyleri COVID-19 hastalarında hastalığın prognozu ve tromboembolik hastalıkların erken tanı ve takibinde markır olarak kullanılabilir.

Abstract:
Association of antiphospholipid antibodies with thromboembolic events in COVID-19 patients
COVID-19 predisposes to thromboembolic diseases. In our study, we aimed to investigate whether there is a difference in the presence of antiphospholipid antibodies between COVID-19 patients with and without thromboembolic events. 80 COVID-19 patients were included in the study. Thromboembolic complications that developed during Hospital follow-up and after discharge within 45 days of the onset of the disease were investigated in COVID-19 patients. Anti beta-2 glycoprotein I IgA, anti beta-2 glycoprotein I IgG, anti beta-2 glycoprotein I IgM, antiphospholipid IgG, antiphospholipid IgM, anti-cardiolipin IgG and anti-cardiolipin IgM were measured in the patients. 
A total of 15 thromboembolic events developed in 12 people, including pulmonary embolism in 7 (8.8%) people, cerebrovascular event in 1 (1.3%) person, myocardial ischemia in 4 (5%) people and deep vein thrombosis in 2 (2.5%) people in COVID-19 patients.
The presence of thromboembolic event was more common in the presence of anti beta-2 glycoprotein I IgM, anti phospholipid IgM, anti cardiolipin IgG and anti cardiolipin IgM.
Antiphospholipid antibodies were detected only in patients with thromboembolic events who developed pulmonary embolism and deep vein thrombosis.
A positive correlation was found between D-dimer level and anti cardiolipin IgM at low strength, moderate strength between anti beta-2 glycoprotein I IgA-IgM-IgG, high strength between antiphospholipid IgG between antiphospholipid IgM and anticardiolipin IgG.
A moderately strong positive statistically significant relationship was found between ferritin and anti beta-2 glycoprotein I IgA-IgG-IgM, anti phospholipid IgG-IgM, anti cardiolipin IgG and IgM.
As a result, the frequency of thromboembolic events is high in COVID-19 patients and antiphospholipid antibody levels are statistically significantly higher in patients who develop pulmonary embolism and deep vein trombosis. Antiphospholipid antibody levels are in parallel with D-dimer and ferritin levels, which are related to the prognosis of the disease. With the necessary research, antiphospholipid antibody levels can be used as a marker for the prognosis of the disease and early diagnosis and follow-up of thromboembolic diseases in COVID-19 patients.