Bariyatrik cerrahi hastalarında hemşirelik danışmanlığının beden imajı, depresyon, yeme özellikleri, yaşam kalitesi ve konfor düzeyi üzerine etkisi
Effects of nursing counseling on self-image, depression, eating characteristics, quality of life and comfort level of patients with bariatric surgery
Yazar: ESRA USTA
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK AYGİN
Sakarya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Beden imajı = Body image ; Danışmanlık hizmetleri = Consulting services ; Depresyon = Depression ; Hasta eğitimi = Patient education ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Obezite = Obesity ; Obezite cerrahisi = Bariatric surgery ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Bu çalışma, bariyatrik cerrahi hastalarına verilen eğitim ve hemşirelik danışmanlığının hastaların beden imajı algıları, depresyon durumları, yeme özellikleri, yaşam kalitesi, fiziksel aktivite düzeyleri, konfor düzeyleri ve komplikasyon görülme durumlarına etkisini belirlemek amacıyla yapıldı.
GEREÇ VE YÖNTEM: Randomize kontrollü, ön test-son test tekrarlayan ölçümlü deneysel model kullanılan çalışma, Mart 2017 - Mayıs 2018 tarihleri arasında, Düzce Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde 25 girişim, 26 kontrol grubu hastasıyla gerçekleştirildi. Eğitim kitabı ve video CD kullanılarak ameliyat öncesi 2, ameliyat sonrası 4 oturum şeklinde bireysel olarak eğitim ve danışmanlık hizmeti verildi. Ameliyat öncesi, ameliyat sonrası 1.ay, 3.ay ve 6.ayda değerlendirmeler yapıldı. Veriler Hasta Bilgi Formu, Beden İmajı Doyum Ölçeği (BİDÖ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Yeme Bozukluğunu Değerlendirme Ölçeği (YBDÖ), SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Kısa Formu (UFAA) ve Konfor Skalası ile toplandı. Vücut kompozisyonu, yaşamsal bulguların ölçümü ve hekim tarafından istenilen kan tetkik sonuçlarının takibi yapıldı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemler, Pearson Ki-kare, Fisher Exact, Mann Whitney U, Wilcoxon Signed Rank, McNemar Ki-kare ve Friedman Testleri kullanıldı.
BULGULAR: Ameliyat sonrası 6.ay izleminde girişim grubunun BİDÖ, SF-36 Fiziksel ve Mental Komponent, UFAA Toplam, Yürüme, Orta ve Şiddetli Aktivite, Sosyal ve Çevresel Konfor puan ortalamaları kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek, BDÖ, YBDÖ Toplam, Kilo Endişeleri, Kısıtlama alan puanları anlamlı düzeyde düşüktü (p<0,05). Girişim grubunda kaybedilen fazla kilo miktarı kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksekti(p<0,05). Girişim ve kontrol grubunun yaşam bulguları ve komplikasyon görülme oranlarında bir fark görülmedi (p>0,05).
SONUÇ: Sonuçlar bariyatrik cerrahi hastalarına uygulanan EDH programının etkin bir program olduğunu destekledi.
Anahtar Kelimeler: Obezite cerrahisi, Sleeve gastrektomi, Hasta eğitimi, Danışmanlık, Hemşirelik bakımı

Abstract:
INTRODUCTION AND OBJECTIVE: This study was carried out in order to determine the influence of training and nursing counseling given to bariatric surgery patients on patients' body image perceptions, status of depression, eating characteristics, quality of life, physical activity levels, comfort levels and status of complication incidence.
MATERIAL AND METHOD: The study, which had a randomized, controlled, pre-test/post-test, repeated measurement design, was carried out on 25 intervention and 26 control group patients between March 2017 – May 2018 at the Health Application and Research Center of Düzce University. Training and counseling was given individually using a training book and a video CD in two sessions prior to and four sessions following the surgical operation. Assessments were performed at months 1, 3 and 6 before and after the operation. The data were collected using the Patient Information Form, the Body Image Satisfaction Scale (BISS), the Beck Depression Scale (BDS), the Eating Disorder Assessment Scale (EDAS), the SF-36 Life Quality Scale, the International Physical Activity Questionnaire - Short Form (IPAQ-SF) and the Comfort Scale. Body composition and vital signs were measured and the results of the blood analysis demanded by the physician was followed up. Descriptive statistical methods, the Pearson chi-square, the Fisher Exact, the Mann Whitney U, the Wilcoxon Signed Rank, the McNemar Chi-square and the Friedman tests were used to analyze the data.
FINDINGS: At the month 6 follow-up after the operation, the BISS, the SF-36 Physical and Mental component, total IPAQ, Walking, Mild and Vigorous Activity, and Social and Environmental Comfort mean scores of the intervention group were significantly higher than the control group, while the BDS, the total EDAS, Weight concerns, and Restriction scores were significantly lower (p<0.05). The excessive weight lost in the intervention group was significantly higher than the control group
xv
(p<0.05). No significant difference was found between the intervention and control groups in terms of vital signs and complication incidence rates (p>0.05).
CONCLUSION: The results of the study confirmed that the Training and Counseling Service program applied was influential on the body image, depression, life quality, eating behavior, weight loss, physical activity and comfort levels of bariatric surgery patients.
Keywords: Obesity surgery, Sleeve gastrectomy, Patient training, Counseling, Nursing care