Birer fintech oluşumu olarak Türkiye'de ödeme sistemleri ile ödeme ve elektronik para kuruluşları ve bir denetim modeli önerisi
Payment systems, payment and electronic money institutions in Turkey as formations of fintech and a proposal for audit model
Yazar: ENVER SEDAT GÜLTEKİN
Danışman: PROF. DR. İDİL KAYA
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Denetim = Control ; Elektronik para = Electronic money ; Elektronik ödeme sistemleri = Electronic payment systems ; Finansal denetim = Financial control ; Finansal teknolojiler = Financial technologies ; Piyasa gözetimi ve denetimi = Market surveillance ; Ödeme sistemleri = Payment systems ; Öz denetim = Autocontrol

Özet:
"Financial Technology" kavramının kısaltması olarak karşımıza çıkan "FinTech", temel olarak finansal çözümler sunmak için teknolojinin yoğun olarak kullanılmasını ifade etmektedir. İlk kullanımı 1990'ların başına kadar uzansa da özellikle 2008 Küresel Finans Krizi'nden sonra ortaya çıkan; yeni düzenleyici yükümlülüklerin sosyal ve ekonomik etkisi, müşteri perspektifinde finansal kaynakların sahipliği konusunda meydana gelen zihniyet değişikliği ve krizle birlikte finans sektöründe görülen yüksek işsizliğin getirdiği yeni iş arayışları FinTech'in tetikleyicileri arasında yer almıştır. 
FinTech günümüzün teknolojik ilerlemeler kapsamında değerlendirilse de geçmişini tarihsel süreç içerisinde çok daha geriye götürmek mümkündür. Bankalar arası ilk para transferleri, kredi kartının kullanımı, ATM'nin geliştirilmesi, bilgisayar teknolojisinin kullanılmaya başlaması, uluslararası para transferleri güvenli ve hızlı bir şekilde gerçekleştirilmesine imkân veren SWIFT'in hayata geçmesi, mevcut teknolojilerin dijitalleşmesi erken dönem FinTech gelişmeleri arasında yer almaktadır. Günümüz FinTech gelişmeleri ise mobil bankacılık, internet bankacılığı ve bu kanallardan gerçekleştirilebilen hizmet sayısının artması ile başlamış; büyük veri analitiği, yapay zekâ, makine öğrenmesi, dağıtık veri tabanları (blockchain) ve robotik süreç otomasyonları gibi teknolojiler ile devam etmiştir. 
Finansal teknolojiler; finansal ürün ve hizmetlerin çeşitliliğini artırdığı gibi finansal erişimin kolay, hızlı ve düşük maliyetli olmasının önünü açmaktadır. Finansal hizmetlerde ortaya çıkan teknoloji odaklı rekabet ve çeşitlilik, bir taraftan daha etkin işleyen ve dayanıklı bir finansal sistemin oluşmasına katkı sağlarken diğer taraftan finansal sistemi dönüştürmektedir. Bununla birlikte; bankalar, sigorta şirketleri ve banka dışı mali kuruluşlar gibi geleneksel finans kuruluşları finansal teknolojiler alanında yeterince yaratıcı bir vizyon oluşturamazken, ödeme alanında faaliyet gösteren FinTech kuruluşları finansal teknolojileri iş modellerine çok hızlı bir şekilde adapte edebilmişlerdir. Açık bankacılıkla birlikte ödeme alanında faaliyet gösteren kuruluşların bankalarda tutulan müşteri bilgilerine erişim imkânı, FinTech kuruluşlarının bankacılık hizmet ve iş modellerini dönüştürme hızı artmıştır.
Ödeme alanında yürütülen faaliyetlerin tam olarak anlaşılabilmesi için literatürde, ulusal mevzuatta ve uluslararası diğer düzenlemelerde geçen, farklı yapıları işaret eden, ancak zaman zaman karıştırılan ödeme araçları, ödeme hizmetleri ve ödeme sistemleri kavramları irdelenmiştir. 
Gelişen teknolojilerle birlikte ödemeler alanında görülen inovatif ödeme yöntemlerinin yaygınlaşması, nakit dışı ödeme yöntemlerine olan ilginin artması, çok sayıda şirketin bu konuda faaliyet göstermeye başlaması gibi sebeplerle günlük hayatta kullanımı artan ve ulusal mevzuatımızda karşılığı olmayan ödemeler alanına ilişkin ilk yasal düzenleme, 7 Haziran 2013 tarih ve 28690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun ile yapılmıştır. Söz konusu kanunla ödeme ve menkul kıymet mutabakat sistemleri ile ödeme ve elektronik para kuruluşları yasal zemine kavuşturulmuştur. Bu düzenlemelerde, büyük ölçüde Avrupa Birliği düzenlemeleri esas alınmakla birlikte ülkemize özgü kimi değişiklikler de bulunmaktadır. Bununla birlikte hem Avrupa Birliği düzenlemelerinde hem de ulusal mevzuatımızda konunun FinTech ekosisteminin dinamiklerine uygun ilke bazlı düzenleme yaklaşımı yerine, kural bazlı bir düzenleme yaklaşımıyla ele alındığı görülmektedir. 
Ödemeler alanındaki ilerlemeler birden fazla iş modelinin gelişimini de beraberinde getirmiştir. Mevzuatımızda temel olarak; ödeme kuruluşları, elektronik para kuruluşları, ödeme sistemleri ve menkul kıymet mutabakat sistemleri olarak dört farklı kuruluş tipi altında ayrıma tabi tutulan ödeme ekosistemi, kendi içerisinde farklı iş modellerini barındırmaktadır. Ödeme ekosistemi içerisinde oldukça önemli bir paya sahip olan FinTech kuruluşları, yeni teknolojilerle birlikte çok sayıda yeni ürün ve hizmeti iş modellerine dâhil etmişlerdir. Finansal hizmetlerde görülen teknoloji odaklı yenilikçi yaklaşımlar, açık bankacılık gibi iş modelleriyle hem ödeme kuruluşlarını hem de bankalar gibi geleneksel finans kuruluşlarını etkilemekte ve dönüştürmektedir. Dolayısıyla FinTech odaklı ödeme ekosisteminin işleyişinin ortaya konulabilmesi için çalışma kapsamında, geleneksel finans kurumlarının sunduğu standart bankacılık hizmetlerinden ayrışan iş modelleri detaylı olarak incelenmiştir.
Finansal teknolojiler ve yeni iş modelleri, fırsatları olduğu gibi çeşitli riskleri de beraberinde getirmektedir. Dolayısıyla düzenleme ve denetim ihtiyacı da artmaktadır. Ödeme alanında faaliyet gösteren ödeme ve elektronik para kuruluşların regülasyonu, 2013-2019 arası dönemde BDDK tarafından yürütülmüş ve 2019 sonunda yapılan bir değişiklikle TCMB'ye devredilmiştir. Ayrıca, 2013 yılından itibaren ödeme ve menkul kıymet mutabakat sistemlerinden sorumlu otorite olan TCMB, yapılan değişiklikle birlikte bu alanda tek yetkili düzenleyici ve denetleyici konumuna gelmiştir. Bu kapsamda, Türkiye'de ödeme alanında faaliyet gösteren kuruluşların denetim ve gözetim yapısı detaylı olarak ele alınmıştır. Ülkemizdeki regülasyon çerçevesi incelenirken, BIS'in ödeme ve menkul kıymet mutabakat sistemlerine ilişkin belirlediği standartlar ve ödemeler alanına ilişkin 2000'lerin başından itibaren düzenleme çalışmaları yürüten Avrupa Birliği uygulamaları da dikkate alınmıştır. 
Finansal teknolojilerin gelişimi ve 2008 Küresel Finans Krizi sonrası sıkılaşan regülasyonlar, düzenleme ve denetleme ortamını da dönüşüme zorlamıştır. Bu süreçte FinTech kuruluşları denetim ve gözetim çerçevesine dahil edilmeye başlanmış ve bu firmalar için yeni denetim uygulamaları geliştirilmiştir. Ayrıca, finansal teknolojilerin geleneksel finans kuruluşları tarafından da kullanımına bağlı olarak teknoloji kaynaklı mikro ve makro risklerin dikkate alınma zorunluluğu doğmuştur. Son olarak, düzenleyicilerin kendi iş süreçlerini, düzenleme ve denetim uygulamalarını yeni teknolojilere uyarlamaları bir gereklilik olarak ortaya çıkmıştır. 
Bu kapsamda gündeme gelen yeniliklerden biri de düzenleyici teknolojilerdir. Düzenleyici teknolojilerin bir tarafı finansal kurumların uyum faaliyetlerini kolaylaştırmaya ve bu süreçteki maliyetlerini düşürmeye yönelik olarak teknoloji kullanımını ifade eder şekilde "Regulatory Technology-RegTech" altında kavramsallaştırılırken, diğer taraftan bu kuruluşların risk yönetimi ile denetim ve gözetim faaliyetleri başta olmak üzere ilgili otoriteler tarafından düzenlemelere uyum sürecinde kullanımı "Supervisory Technology-SupTech" altında kavramsallaştırılmıştır. 
FinTech, RegTech ve SupTech kavramlarının ortak noktası, yürütülen tüm faaliyetlerde teknolojinin imkanlarını olabildiği ölçüde kullanmak olup teknoloji şirketlerinin finans sektörüne yönelik yeni ürün ve araç tasarımlarıyla birlikte, finansal teknolojilerdeki değişim ve dönüşümü hızlandırmasıdır. Teknolojinin yoğun olarak kullanılması getirdiği imkanların ve kolaylıkların yanı sıra operasyonel riskler, siber güvenlik riskleri, dijital ortamda veri mahremiyetinin ve güvenliğinin sağlanamaması gibi birtakım riskleri de beraberinde getirebilmektedir. Aynı zamanda, düzenleyici ve denetleyici otoritelerin bu gelişmeleri yeterince yakından takip edememesine bağlı olarak ortaya çıkabilecek fraud riskleri de söz konusudur. Ayrıca, dijitalleşmenin ve finansal sistem içerisindeki karşılıklı bağlantıların/bağımlılıkların artması teknoloji kullanımı kaynaklı bu risklerin sistemik riske dönüşmesine yol açabilecek niteliktedir.
Bu kapsamda, regülasyonun çerçevesinin finansal kuruluşlarla sınırlı olarak çizilmesi yeterli değildir. Teknoloji kaynaklı risklerin etkin bir şekilde denetlenebilmesi için finansal teknolojileri yoğun olarak kullanan kuruluşlarda denetim çerçevesinin; bu kuruluşlara teknik destek sunan teknoloji şirketlerini kapsar şekilde genişletilmesi gerekmektedir. Sadece regülasyon çerçevesinin genişletilmesi yeterli olmayıp ilgi kamu otoritelerinin teknoloji kaynaklı riskleri yeterli ölçüde kavraması ve gerekli tedbirleri alabilmesi için alanında uzman insan kaynağına ve teknolojik altyapıya ihtiyacı vardır. Kamu kurumlarının bütçe kısıtları içinde hareket etmesi, uzman insan kaynağını çekecek seviyede ücret verememesine ve benzer sebeple yeterli seviyede teknolojik altyapı yatırımı yapamamasına neden olmaktadır. Dolayısıyla, finansal sistemde yaşanan teknoloji kaynaklı bu dönüşüm, regülasyon çerçevesinin de dönüşümünü gerektirmektedir.
Bu kapsamda çalışmanın amacı; finans, regülasyon ve teknolojinin kesişim noktasında yaşanan bu dönüşümün ve bu süreçte ortaya çıkabilecek risklerin değerlendirilmesi ve söz konusu risklerin etkin denetimine ilişkin çözüm önerilerinde bulunmaktır. 
Amaç doğrultusunda, ödemeler alanında faaliyet gösteren FinTech kuruluşları özelinde finansal teknolojilere ilişkin bir risk değerlendirilmesi yapılmıştır. Mevcut durumda ödeme faaliyeti gösteren kuruluşlardan, ödeme ve menkul kıymet mutabakat sistemleri; finansal istikrar açısından taşıdıkları önem, finansal sistemin etkinliğini artırmak suretiyle para politikaları üzerinde dolaylı bir etkilerinin bulunması ve sistemik önemleri gibi sebeplerle merkez bankalarının gözetimine tabi tutulmaktadır. Bu gözetim faaliyetinin kuruluşların tek tek uyumluluklarının denetiminden ziyade bir bütün olarak bir ödeme sisteminin istikrarına odaklanması uluslararası uygulama ve ilkeler ile merkez bankasının asli fonksiyonları itibarıyla isabetli olarak değerlendirilmiştir. İş modelleri, yürüttükleri faaliyetler ve finansal sistem içerisinde üstlendikleri fonksiyon dikkate alınarak ödeme ve elektronik para kuruluşları özelinde FinTech'lerin denetimi içinse yeni bir denetim modeli önerilmiştir. 
Denetim modeli önerisi kapsamında, finansal düzenleyicilerin mevcut organizasyonel modellerine bakıldığında; kamu kurumu, kamu organizasyonu, öz denetim organizasyonu ve atanmış özel sektör kuruluşları olmak üzere dört farklı düzenleyici organizasyonun bulunduğu görülmektedir. 
Ödeme ve elektronik para kuruluşları özelinde FinTech sektörünün denetimi için sektörün dinamikleri de göz önünde bulundurularak öz denetim organizasyonu önerilmektedir. Öz denetim modeli; sektör düzenlemelerini oluşturma, uygulama ve denetleme gücüne sahip, kamusal olmayan bir kuruluşun varlığını gerektirmektedir. Türkiye'de finansal sektörün regülasyonunda öz denetim organizasyonuna benzer bir yapı bulunmamakla birlikte, Türkiye Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşları Birliği'nin bir öz denetim modeli organizasyonu olarak yeniden yapılandırılabileceği düşünülmektedir. Öz denetim modelinin sağlıklı bir şekilde işleyebilmesi için; yasal zeminin oluşturulması, örgüt yapısının çıkar çatışmalarını önleyecek şekilde yapılandırılması, ilgili kamu otoritesi ile olan ilişkilerin açık bir şekilde belirlenmesi, sektör oyuncuları açısından oluşturulan düzenleme ve denetim yapısının kolay anlaşılır olması gibi hususlar ayrıca önem taşımaktadır.

Abstract:
FinTech, which comes across as an acronym for "Financial Technology", refers mainly to the intensive use of technology to provide financial solutions. Although its first use dates back to the early 1990s, it was especially the result of the 2008 Global Financial Crisis. The social and economic impact of new regulatory obligations, the change of mindset in the ownership of financial resources in the customer perspective and the search for new jobs brought on by high unemployment in the financial sector were among the triggers of FinTech. 
Although FinTech is considered within the scope of today's technological advances, it is possible to take its history much further back. The first money transfers between banks, the use of credit cards, the development of ATMs, the introduction of computer technology, the implementation of SWIFT, which allows for safe and fast international money transfers, and the digitization of existing technologies can be counted as the early FinTech developments. Today's FinTech developments started with mobile banking, internet banking and the increasing number of services that can be performed through these channels; it has continued with rapidly developing technologies such as artificial intelligence, machine learning, big data analytics, robotic process automations and especially blockchain. 
Financial technologies; increases the diversity of financial products and services and paves the way for easy, fast and cost-effective financial access. The technology-oriented competition and diversity that emerges in financial services contributes to the formation of a more efficient and durable financial system, while transforming the financial system. However, the traditional financial institutions such as banks, insurance companies and non-bank financial institutions are not be able to create a sufficient creative vision in the field of financial technologies, FinTech organizations operating in the field of payments have been able to adapt new financial technologies to their business models very quickly. With open banking, the access of payment institutions to customer information held in banks and the speed at which FinTech organizations transform banking services and business models have increased.
In order to fully understand the activities carried out in the field of payments which point to different structures but are sometimes confused, such as, the payment instruments, payment services and payment systems mentioned in the literature, national legislation and other international regulations are defined in this study. 
With the advancing technologies, innovative payment methods have become widespread in the field of payments, the interest in non-cash payment methods has increased, and the usage of these methods by many companies in daily life has increased due to the fact of the rising number of companies which operates in this field, but the payment field did not have any regulation in our national legislation until 2013. The first legal regulation in the field of payments was made with the Law No. 6493 on Payment and Securities Settlement Systems, Payment Services and Electronic Money Institutions, which is published in the Official Gazette No. 28690 dated June 7, 2013. With the aforementioned regulatory legislation, payment and security settlement systems, payment and electronic money institutions have been given legal grounds. Although these regulations are mostly based on the European Union regulations, there are also some changes specific to our country. However, it is seen that the issue is handled with a rule-based regulation approach, rather than a principle-based regulation approach which is actually in line with the dynamics of the FinTech ecosystem, both in the European Union regulations and in our national regulations.
Advances in the field of payments have brought the development of more than one business model. In our national legislation, the payment ecosystem which contains different business models within itself is subjected to four different types of organizations as payment institutions, electronic money institutions, payment systems and securities settlement systems. FinTech organizations, which have a significant share in the payment ecosystem, have included many new products and services in their business models with new technologies. Technology-oriented innovative approaches seen in financial services, with business models such as open banking, affect and transform both payment institutions and traditional financial institutions. Therefore, in order to clarify how the FinTech-focused payment ecosystem functions, their business models which differ from the standard financial services offered by traditional financial institutions were examined in detail within the scope of the study. 
Financial technologies and new business models bring various risks as well as new opportunities. Therefore, the need for regulation and supervision is also increasing. The regulation of payment and electronic money institutions operating in the field of payment was carried out by the BRSA in the period of 2013-2019 and then transferred to the CBRT with an amendment made in the relevant legal framework at the end of 2019. In addition, the CBRT, which has been the regulatory authority responsible for payment and securities settlement systems since 2013, has become the sole regulator and supervisor in this field of payments with the amendment made. In this context, the on-site and off-site supervision structure of the institutions operating in the field of payment in Turkey has been discussed in detail in this study. While examining the regulatory framework in our country, the standards determined by BIS regarding payment and securities settlement systems and the European Union practices, which have been carrying out regulation studies since the beginning of the 2000s, were also taken into consideration. 
The development of financial technologies and the tightening regulations after the 2008 Global Financial Crisis have also forced the regulatory and supervisory environment to transform. In this process, FinTech organizations started to be included in the on-site and off-site supervision framework and in this aspect new supervision practices were developed for these companies according to the needs of the financial sector. In addition, due to the use of financial technologies by traditional financial institutions, it has become necessary to take into account technology-induced micro and macro risks. Finally, it has become a necessity for regulators to adapt their own business processes, regulation and control practices to new technologies.
One of the innovations that come to the agenda is regulatory technologies. One side of regulatory technologies has been defined under "Regulatory Technology-RegTech", which refers to the use of technology to facilitate compliance activities of financial institutions and to reduce their costs in this process. On the other hand, the use of these institutions in the process of compliance with the regulations by the relevant authorities, especially in risk management and on-site and off-site supervision activities, has been defined under "Supervisory Technology-SupTech".
The common point of the concepts of FinTech, RegTech and SupTech is to use the possibilities of technology as much as possible in all activities carried out. In this way, with the new product and tool designs of technology companies for the financial sector, the change and transformation in financial technologies is accelerating. In addition to the opportunities and conveniences brought by the intensive use of technology, it can also bring some risks such as operational risks, cyber security risks, and failure to ensure data privacy and security in the digital environment. At the same time, there are fraud risks that may arise due to the inability of regulatory and supervisory authorities to closely monitor these developments. Besides, the increase in digitalization and the interconnections / dependencies within the financial system may lead to the transformation of these risks arising from the use of technology into systemic risks.
So, it is not sufficient to draw the framework of regulation limited to financial institutions. For effective control of technology-related risks, the audit framework needs to be expanded to include technology companies offering technical support. It is also not sufficient just to expand the regulatory framework, but in order for the relevant public authorities to adequately comprehend the technology-related risks and take the necessary measures, they need qualified human resources and advanced technological infrastructures. The fact that public institutions act within budget constraints causes them not to pay at a competitive level that will attract qualified human resources and to make sufficient technological infrastructure investments for similar reasons. Therefore, this technology-driven transformation in the financial system requires the transformation of the regulatory framework as a whole. 
The aim of this study is to evaluate the mentioned transformation experienced at the intersection of finance, regulation and technology and the risks that may arise in this process, and to offer solutions for effective audit of these risks.
In line with the aim of this study just explained above, a risk assessment was made regarding financial technologies specific to the FinTech institutions operating in the field of payments. Currently, payment and securities settlement systems are subject to the supervision of central banks for reasons such as their importance in terms of financial stability, indirect effects on monetary policies by increasing the efficiency of the financial system, and their systemic importance. The focus of this supervision activity on the stability of a payment system as a whole, rather than on the auditing of individual organizations, has been deemed appropriate in terms of international practices and principles and the core functions of the central bank. On the other hand, a new audit model has been proposed for the audit of FinTechs in particular for payment and electronic money institutions, taking into account the business models, the activities they carry out and the function they undertake in the financial system.
When the current organizational models of financial regulators are examined within the scope of the audit model proposal, it is seen that there are four different regulatory organizations, namely, public institution, public organization, self-audit organization and appointed private sector organizations.
For the audit of the FinTech sector in particular for payment and electronic money institutions, a self-audit organization is recommended, taking into account the dynamics of the sector. The self-audit model requires the existence of a non-public organization that has the power to establish, enforce and supervise sector regulations. Although there is no organizational structure in use similar to the self-audit organization in the regulation of the financial sector in Turkey, it is thought that the Union of Payment and Electronic Money Institutions can be restructured as a self-audit model organization. In order for the self-audit model to function properly, issues such as establishing a legal basis, structuring the organizational structure in a way to prevent conflicts of interest, clearly determining the relations with the relevant public authorities, creating a clear and easily understandable regulation and supervision structure are also important.








FinTech, qui apparaît comme un acronyme pour « Financial Technology », se
réfère principalement à l'utilisation intensive de la technologie pour fournir des
solutions financières. Bien que sa première utilisation remonte au
début des années 1990, elle a surtout été le résultat de la crise financière mondiale de
2008. L'impact social et économique des nouvelles obligations réglementaires, le
changement de mentalité dans l'appropriation des ressources financières dans la
perspective client et la recherche de nouveaux emplois induite par un chômage élevé
dans le secteur financier ont été parmi les déclencheurs de la FinTech.
Bien que la FinTech soit considérée dans le cadre de progrès technologiques,
il est possible de ramener son histoire beaucoup plus loin. Les premiers transferts
d'argent entre banques, l'utilisation de cartes de crédit, le développement des guichets
automatique, l'introduction de la technologie informatique, la mise en œuvre de
SWIFT, qui permet des transferts d'argent internationaux sûrs et rapides, et la
digitalisation des technologies existantes peuvent être considéré parmi les
premiers développements de FinTech. Les développements de FinTech d'aujourd'hui
ont commencé avec les services bancaires mobiles, les services bancaires par Internet
et le nombre croissant de services pouvant être fournis à travers ces canaux; il s'est
poursuivi par des technologies en développement rapide telles que l'intelligence
artificielle, l'apprentissage automatique, l'analyse de big data, l'automatisation des
processus robotiques et en particulier la blockchain.
Technologies financières augmente la diversité des produits et services
financiers et elles on préparent à un accès financier facile, rapide et rentable. La
concurrence et la diversité technologiques qui émergent dans les services financiers
contribuent à la formation d'un système financier plus efficace et durable, tout en transformant le système financier. Cependant, les institutions financières
traditionnelles telles que les banques, les compagnies d'assurance et les institutions
financières non-bancaires ne sont pas en mesure de créer une vision créative suffisante
dans le domaine des technologies financières, tandis que
les organisations FinTech opèrent dans le domaine des paiements peuvent adapter les
nouvelles technologies à leurs modèles commerciaux très rapidement. Avec l'open
banking, les établissements de paiement peuvent avoir accès aux informations clients
détenues dans les banques. La vitesse à laquelle les organisations de
FinTech transforment les services bancaires et les modèles commerciaux se sont
amplifiés.
Afin de bien comprendre les activités menées dans le domaine des paiements
qui pointent vers des structures différentes mais sont parfois confuses, telles que les
instruments de paiement, les services de paiement et les systèmes de paiement
mentionnés dans la littérature, la législation nationale et d'autres réglementations
internationales sont définies dans cette étude.
Avec les progrès du technologies, des méthodes de paiement innovantes sont
devenue généralisées dans le domaine des paiements, l'intérêt pour les méthodes de
non-cash paiement a augmenté et l'utilisation de ces méthodes par de nombreuses
entreprises dans la vie quotidienne a augmenté en raison du nombre augmentant des
entreprises qui opèrent dans ce domaine, mais le domaine des paiements n'a pas de
réglementation dans notre législation locale jusqu'en 2013. La première
réglementation légale dans le domaine des paiements a été faite avec la loi n ° 6493
sur les systèmes de paiement et de règlement de titres, les services de paiement et les
établissements de monnaie électronique, qui a été publié au Journal officiel n ° 28690
du 7 juin 2013. Avec la législation réglementaire mentionné précédemment, les
systèmes de paiement et de règlement de sécurité, les établissements de paiement et de
monnaie électronique ont été fondés sur le plan juridique. Bien que ces
réglementations soient largement basées sur les réglementations de l'Union
Européenne, il y a aussi quelques changements spécifiques à notre pays. Cependant,
on remarque que la question est traitée avec une approche de régulation basée sur des
règles, plutôt qu'une approche de régulation basée sur des principes qui est en fait en
conformité avec la dynamique de l'écosystème FinTech, dans les réglementations de
l'Union Européenne et dans notre réglementation nationale.
Les progrès dans le domaine des paiements ont permis un développement plus
qu'un modèle d'économique. Dans notre législation locale, l'écosystème de paiement qui contient différents modèles économiques en lui - même est
catégorisées dans quatre types d'organisations différents: établissements de paiement,
établissements de monnaie électronique, systèmes de paiement et systèmes de
règlement de titres. Les organisations de FinTech, qui ont une part importante dans
l'écosystème de paiement, peuvent intégrer de nombreux nouveaux produits et services
dans leurs modèles économique grâce aux nouvelles technologies. Les approches
innovateurs axées sur la technologie dans les services financiers, avec des modèles
commerciaux tels que la banque ouverte, affectent et transforment à la fois les
établissements de paiement et les institutions financières traditionnelles. Par
conséquent, afin de clarifier le fonctionnement de l'écosystème de paiement axé sur
les FinTech, leurs modèles commerciaux qui est diffèrent de services financiers
standard offerts par les institutions financières traditionnelles ont été examinés en
détail dans cette étude.
Les technologies financières et les nouveaux modèles commerciaux
comportent divers risques ainsi que de nouvelles opportunités. Par conséquent, le
besoin de réglementation et de surveillance augmente également. La législation sur les
établissements de paiement et de monnaie électronique opérant dans le domaine du
paiement a été exécutée par la BRSA au cours de la période 2013-2019 et puis, elle a
été transférée au CBRT avec un amendement fait dans la législation respective en
2019. En outre, la CBRT, qui est l'autorité de régulation responsable des systèmes de
paiement et de règlement-livraison de titres depuis 2013, est devenue le seul régulateur
et superviseur dans ce domaine des paiements avec cette modification. Dans ce
contexte, la structure de surveillance sur place ou à distance des institutions opérant
dans le domaine du paiement en Turquie a été discutée en détail dans cette étude. Lors
de l'examen de la législation de notre pays, les normes déterminées par
la BRI concernant les systèmes de paiement et de règlement-livraison de titres et les
pratiques de l'Union Européenne, qui mènent des études législatives depuis le début
des années 2000, ont également été prises en compte.
Le développement des technologies financières et le resserrement de la
législation après la crise financière mondiale de 2008 ont également obligé
l'environnement législatif et de surveillance à se transformer. Dans ce processus,
les organisations FinTech ont commencé à être inclues dans le cadre de surveillance
sur place ou à distance et, de nouvelles pratiques de surveillance ont été développées
pour ces entreprises selon les besoins du secteur financier. En outre, en raison de
l'utilisation des technologies financières par les institutions financières traditionnelles, il est devenu nécessaire de prendre en compte les micros et macros risques induits par
la technologie. Enfin, il est devenu une nécessité pour les régulateurs d'adapter leurs
propres processus, législation et pratiques de contrôle aux nouvelles technologies.
L'une des innovations à l'ordre du jour concerne les technologies
réglementaires. Un aspect des technologies de réglementation a été défini sous «
Technologie de réglementation - RegTech », qui fait référence à l'utilisation de la
technologie pour faciliter les activités de conformité des institutions financières et
réduire leurs coûts dans ce processus. En revanche, l'utilisation de ces institutions dans
le processus de mise en conformité avec la réglementation par les autorités
compétentes, notamment dans les activités de gestion des risques et de surveillance sur
place ou à distance, a été définie sous « Technologie de surveillance - SupTech ».
Le point commun des concepts de FinTech, RegTech et SupTech est d'utiliser
au maximum les possibilités de la technologie dans toutes les activités réalisées. De
cette manière, avec les nouvelles produits et d'outils inventées par les entreprises
technologiques pour le secteur financier, le changement et la transformation des
technologies financières s'accélèrent. En outre, les opportunités et les commodités
offertes par l'utilisation intensive de la technologie, elle peut également entraîner
certains risques tels que des risques opérationnels, des risques de cyber sécurité et
l'incapacité à garantir la confidentialité et la sécurité des données dans l'environnement
digitale. Dans le même temps, des risques de fraude peuvent apparaitre en raison de
l'incapacité des autorités législative. Par ailleurs, l'augmentation de la digitalisation et
les interconnexions / dépendances au sein du système financier peuvent conduire la
transformation de ces risques liés à l'utilisation de la technologie en risques
systémiques.
Il ne suffit donc pas de dessiner un cadre législative limité aux institutions
financières. Pour un contrôle efficace des risques liés à la technologie, le cadre d'audit
doit être élargir d'une manière à inclure les entreprises technologiques qui offre
un soutien technique. Il ne suffit pas non plus d'élargir le cadre législatif, mais pour
que les autorités publiques comprennent correctement les risques liés à la technologie
et prennent les mesures nécessaires, elles ont besoin de ressources humaines qualifiées
et d'infrastructures technologiques avancées. Le fait que les institutions publiques
agissent dans les limites des contraintes budgétaires, ils ne peuvent pas payer un niveau
compétitif qui attirera des ressources humaines qualifiées et à faire des investissements
suffisants dans l'infrastructure technologique pour des raisons similaires. Par conséquent, cette transformation technologique du système financier nécessite la
transformation de la cadre législative dans un ensemble.
L'objectif de cette étude est d'évaluer cette transformation au croisement de la
finance, de la réglementation et de la technologie et les risques pouvant survenir dans
ce processus, et de proposer des solutions pour un audit efficace contre ces risques.
Conformément à l'objectif de cette étude qui a été expliquée ci-dessus, une
évaluation des risques a été exécutée concernant les technologies financières
spécifiques aux institutions de FinTech opérant dans le domaine des
paiements. Actuellement, les systèmes de paiement et de règlement de titres sont
soumis au contrôle des banques centrales à cause des raisons telles que leur importance
pour la stabilité financière, leurs effets indirects sur les politiques monétaires qui
augmentent l'efficacité du système financier et leur importance systémique. L'accent
de cette activité de supervision sur la stabilité d'un système de paiement dans un
ensemble, plutôt que sur l'audit des organisations individuelles, a été considéré
approprié du point de vue des pratiques et principes internationaux et des fonctions
essentielles de la banque centrale. En revanche, un nouveau modèle d'audit a été
proposé pour l'audit des FinTechs, en particulier pour les établissements de paiement
et de monnaie électronique, en tenant en compte des modèles économiques, des
activités qu'ils exercent et de la fonction qu'ils exercent dans le système financier.
Lorsque les modèles organisationnels actuels des régulateurs financiers sont
examinés dans le cadre de la proposition de modèle d'audit, on remarque qu'il existe
quatre organismes de régulation différents : une institution publique, une organisation
publique, une organisation d'autocontrôle et des organisations désignées du secteur
privé.
Pour l'audit du secteur FinTech, en particulier pour les établissements de
paiement et de monnaie électronique, une organisation d'autocontrôle est
recommandée, en tenant compte de la dynamique du secteur. Le modèle d'auto-audit
requiert l'existence d'une organisation non publique qui a le pouvoir d'établir, de faire
appliquer et de superviser les réglementations sectorielles. Bien qu'il n'y ait pas de
structure organisationnelle en usage similaire à l'organisation d'autocontrôle dans la
réglementation du secteur financier en Turquie, on pense que l'Union Des
Etablissements De Paiement et De Monnaie Electronique peut être restructurée en tant
qu'organisation modèle d'auto-audit. Pour que le modèle d'auto-audit fonctionne
correctement, des questions telles que l'établissement d'une base juridique, l'arrangement de la structure organisationnelle dans une manière qui sert à éviter les
conflits d'intérêts, la détermination claire des relations avec les autorités publiques
respectifs, la création d'une législation claire et compréhensible et la structure de
supervision sont également importantes.