Türkiye' de yaşayan Nogay Türkleri'nin nogay çay tüketimi, beslenme ve sağlık üzerine etkisi
Nogai tea consumption and health benefit effects on Nogai in Turkey
Yazar: NUREFŞAN BULUT
Danışman: PROF. DR. FATMA ÇELİK
Biruni Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Nogaylar = Nogays ; Türkiye = Turkey ; Çay = Tea

Özet:
Araştırmamız, Nogay Türklerinin beslenme ve fiziksel aktivitelerinin saptanması, Nogay çay tüketimine ait ve diğer elde edilen verilerin sağlığa etkisinin değerlendirilmesi amacıyla Haziran 2018 - Eylül 2018 tarihleri arasında Ankara'nın Şereflikoçhisar bölgesinde gerçekleştirilmiştir. Nogay Türklerinin yoğunlukta yaşadığı 3 farklı köyde, toplamda 45 kişiye ulaşılmıştır. Katılımcıların; genel beslenme durumunun değerlendirilmesi anketi (AFFQ), fiziksel aktivite düzeyi ölçümüne ilişkin uluslararası fiziksel aktivite anketi (IPAQ) yüz yüze görüşme yöntemi ile sorgulanmıştır. Anketlere ek olarak katılımcıların son 24 saat boyunca tükettikleri tüm besinler, detaylı bir şekilde sorularak "24 saatlik besin tüketim kaydı" alınmıştır. Çalışmaya ait tüm veriler araştırmacı tarafından kaydedilmiştir. Katılımcıların 33'ü (%75) kadın, 11'i (%25) erkek olmakla birlikte yaşları 18 ile 64 arasında ve ortalama 43,43± 14,84 yıldır. Kadın ve erkek katılımcılarda BKİ değerleri, Türkiye geneline göre daha düşük bulunmuştur. Nogay çayı yüksek tüketen erkek grubunun Nogay çay tüketimi, kadınlara oranla yüksek bulunmuştur. Nogay çay tüketimi yüksek bireylerin protein (%20) ve yağ (%47)  alımları yüksek tespit edilmiştir. WHO standartlarına göre alımı düşük tespit edilen, karbonhidrat, posa, E vitamini, C vitamini,  folat ve kalsiyum olarak tespit edilmiştir. Alımı fazla tespit edilen ise; yağ, kolesterol (özellikle kadınlarda) ve sodyum olarak bulunmuştur. Nogay beslenme alışkanlığı, Türkiye geneli ile karşılaştırıldığında oldukça farklılık göstermektedir. Türkiye'nin diğer bölgelerinde yaşayan Nogayların beslenme davranışı ve asimilasyonu ölçülerek karşılaştırılması bu alanda gerekli olan bir çalışmadır.

Abstract:
Our research was carried out between June- September 2018 in Şereflikoçhisar region of Ankara in order to determine the nutrition and physical activities of Nogai's to evaluate the health effects of Nogai tea consumption and other obtained data. Our study has been applied to 45 people in three different villages where Nogai people live in majority. Food Frequency Questionnaire (AFFQ) was used to determine eating habits. All food and beverage consumed by the participants in the last 24 hours were asked in detail "24-hour Dietary Recall" record was taken. All data were recorded by the researcher. The study consisted of 33 (75%) female and 11 (25%) male participants. Compared with Turkey in general, BMI values were lower in male and female participants. In the male group, Nogai tea consuming participants were higher than females. Protein (20%) and fat (47%) consumption were found to be higher in participants with high Nogai tea consumption. According to WHO, low intake was determined as;  carbohydrate, fiber, vitamin E, vitamin C, folate and calcium. The intake was over-determined; fat, cholesterol (especially in women) and sodium. Compared with Turkey in general, Nogai eating habits are very different therefore, a more comprehensive study is needed for the nutritional behavior and physical activity of the Nogais.