Mevlânâ'nın Mesnevî'sinde çocuk ve çocuk eğitimi
Children and child education in Mevlana's Mesnevî
Yazar: BAYRAM MİROĞLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET ZEKİ AYDIN
Selçuk Üniversitesi / Mevlana Araştırmaları Enstitüsü / Mevlâna ve Mevlevîlik Araştırmaları Ana Bilim Dalı / Mevlâna ve Mevlevilik Araştırmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Mevlânâ'nın Mesnevi'sinde çocuk ve çocuk eğitimi başlıklı bu çalışmada
Mevlânâ'nın Mesnevî adlı eserinden istifade ederek, Mevlânâ'nın çocuğa ve çocuk
eğitimine bakışı incelenmiştir. Mevlânâ'nın başyapıtı diye tarif edebileceğimiz
Mesnevî adlı eseri, aynı zamanda günümüz eğitimini de katkı sunmaktadır.
İncelemeler sonucu görüleceği üzere farklı fikirlerin doğmasına da Mesnevî öncülük
etmektedir. Bu eser sadece ülkemizde değil aynı zamanda dünyada da ilgi görmüştür.
Çalışmanın amacı Mevlânâ'nın Mesnevî adlı eserindeki, çocuk ve çocuk
eğitimine dair görüşlerinin ortaya çıkarılmasıdır. Kuramsal bir araştırma olan bu
çalışmada tarama modeli kullanılmış eleştirel yaklaşımla tümevarım, tümdengelim
vb. yöntemlerle konu ortaya konulmuştur. Çalışmada öncelikle alan yazın taraması
yapılarak, konu hakkında daha önce yapılan araştırmalar incelenmiş, çocuk ve çocuk
eğitimi konusundaki kitaplar, tezler, makaleler, bildiriler taranmıştır. Çalışmanın ana
kaynağı Mevlânâ'nın Mesnevî adlı eseri olmuş, bu eser titizlikle incelenmiştir.
Bunun yanında Mevlânâ'nın diğer eserlerine bakılmıştır. Araştırma sürecinde
faydalanılan eserlere dipnotlarda ve kaynakça bölümünde yer verilmiştir.
Çalışmada önce Mevlânâ'nın hayatı, düşünce yapısı ele alınmıştır. Mevlânâ ile
özdeşleşmiş olan Mesnevî adlı eserinin yazım tarzı, özellikleri, neyi ihtiva ettiği ve
amaçladığına dair bilgilere yer verilmiştir. Elbette Mevlânâ'yı tam olarak anlatmak
ve düşünce yapısını ortaya koymak zordur ama tezin sınırlılık alanına bağlı kalmak
şartı ile özellikle Mesnevî adlı eseri temel alınarak onun düşünce tarzı ortaya
konmaya çalışılmıştır. Bu çerçevede Mevlânâ'nın çocukluk dönemi, almış olduğu
eğitimler ve eğitimci kişiliğine yer verilmiş, eğitimle ilgili görüşleri genel hatlarıyla
ele alınmıştır. İslam inancında çocuk eğitimi, çocukluk eğitiminin amacı ve gayesi
irdelenmiş, çocuk ve eğitim anlayışının genel bir değerlendirmesi yapılmıştır.
Mevlânâ'nın çocuk ve çocuk eğitimi ile ilgili görüşleri ortaya konmuş,
değerlendirmeler sonuç bölümünde yer almıştır.
Anahtar Kelimeler: Mevlânâ'da çocuk eğitimi, çocuk, aile, çocuk eğitimi

Abstract:
In this study titled Child and Child Education in Mevlânâ's Mesnevi,
Mevlânâ's view of the child and child education is examined by making use of
Mevlânâ's Mesnevi. Mevlânâ's Mesnevî, which we can describe as his masterpiece,
also contributes to today's education. As can be seen as a result of the analyzes,
Masnavi also pioneers the emergence of different ideas. This work has attracted
attention not only in our country but also in the world.
The aim of the study is to reveal Mevlânâ's views on children and child
education in his work Mesnevî. In this study, which is a theoretical research, the
survey model was used and the subject was revealed with methods such as induction,
deduction, etc. with a critical approach. In the study, first of all, a literature review
was conducted, previous researches on the subject were examined, books, theses,
articles and papers on children and child education were scanned. The main source of
the study was Mevlânâ's Mesnevî and this work was meticulously analyzed. In
addition, Mevlânâ's other works were examined. The works utilized in the research
process are included in the footnotes and bibliography section.
In the study, Mevlânâ's life and thought structure are discussed first.
Information about the writing style, characteristics, what it contains and aims of his
work called Masnavi, which is identified with Mawlānā, is included. Of course, it is
difficult to fully explain Mawlānā and to reveal his thought structure, but with the
condition of adhering to the limitations of the thesis, it has been tried to reveal his
way of thinking, especially based on his work Mesnawī. In this framework,
Mevlânâ's childhood period, the education he received and his personality as an
educator were included, and his views on education were discussed in general terms.
Child education in Islamic faith, the aim and purpose of childhood education have
been examined, and a general evaluation of the understanding of children and
education has been made. Mevlânâ's views on children and child education have
been put forward and evaluations have been included in the conclusion section.
Keywords: Child education in Mevlânâ, child, family, child education