Kent belleği açısından Samsun – Çarşamba örneği
Samsun-Çarşamba example in terms of urban memory
Yazar: ELİF TERZİ
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN MERTOL
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Kent coğrafyası = Urban geography ; Çevre kent = Environmental city

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Samsun'un ilçesi olan Çarşamba'da Kent Belleği açısından insanların zihninde kalan izlerin araştırılmasıdır. 
Kent Belleği, yaşadığımız mekânsal alanlarda, sonrasında zihnimizde kalan tortulardır. "Kent belleği" terimi, genellikle bir şehir veya kentin geçmişine, kültürüne, tarihine ve mirasına atıfta bulunur. Bir şehrin karakteristik özellikleri, anıları, geçmişte yaşanan olaylar, mimari yapılar ve kültürel unsurlar gibi unsurları içerir. Bu kavram, bir şehrin kimliğini ve geçmişini anlamak için önemlidir. Ayrıca yerel halkın ve şehir sakinlerinin ortak hafızasını da ifade eder. Tarihi olaylar, önemli anıtlar, gelenekler ve diğer kültürel öğeler kent belleğini oluşturan unsurlar arasında yer alabilir. Bu kavram, bir şehrin geçmişiyle bağlantılı olarak oluşturduğu toplumsal ve kültürel hafızayı temsil eder. Bu bağlamda Çarşamba ilçesinin önceki ve şimdiki durumu kıyaslanıp durum değerlendirmesi de yapılmaktadır.  
Çalışmada Çarşamba ilçesi, kültürel çeşitliliği, etkileşimi ve evrimi anlamak için Kültür Coğrafyası açısından da incelenmektedir. Bununla bölgenin kültürel zenginliğini ve çeşitliliğini vurgulamak hedeflenmiştir. Ekonomik süreçleri, örgütlenmeyi ve etkileşimleri irdelemek için bu çalışma, Ekonomik Coğrafya açısından da incelenmiştir. Bununla, coğrafi mekânın ekonomik süreçler ve yapılar üzerindeki etkilerini anlamak ve ekonomik sistemlerin çeşitli coğrafi faktörlerle nasıl etkileşime girdiğini anlamak hedeflenmiştir. Turizmin coğrafi özelliklerini, etkileşimlerini ve dağılımlarını incelemek için bu çalışma, Turizm Coğrafyası açısından da incelenmiştir. Bununla turizmin bölgesel ekonomiye, çevreye, kültüre ve toplumsal yapılara olan etkilerinin anlaşılması hedeflenmiştir. Coğrafi mekânın politik süreçlerle ve yapılı çevre ile nasıl etkileşimde bulunduğunu anlamak için bu çalışma, Siyasi Coğrafya açısından da incelenmiştir. Bununla coğrafi konumun siyasi süreçlere olan etkileri, kaynakların dağılımı ve coğrafi faktörlerin siyasi kararlar üzerindeki etkilerini anlamak hedeflenmiştir. Coğrafi faktörlerin nüfusun büyüklüğü ve dağılımı üzerindeki etkilerini anlamak için bu çalışma, Nüfus Coğrafyası açısından da incelenmiştir. Bununla coğrafi faktörlerin nüfus üzerindeki etkilerini anlamak ve nüfusun coğrafi bağlamını analiz etmek hedeflenmiştir. 
Çalışmanın amacı doğrultusunda görüşme formları da hazırlanmış ve uzman görüşleri alınmıştır. Çalışmanın diğer safhasında katılımcılar belirlenerek görüşmeler yapılmıştır. Yapılan görüşmeler kod ve temalara ayrılarak analiz edilerek bulgulara ulaşılmıştır. 
Sonuç olarak başlangıçta Çarşamba'da geleneksel toplum yapısı, doğayla iç içe bir yaşam, insanlar arasında sıcak ve samimi bir ilişki, tarıma dayalı yerel ekonomi varken ilerleyen süreçte şehirleşme ve modernleşme etkileri hissedilmektedir. Toplumsal ve çevresel yapının değişimi, gelenek ile modernizasyon arasında bir denge arayışını göstermektedir. Şehirleşmenin başlangıcının doğal alanların azalmasına da neden olduğu tespit edilmektedir. Şehirleşme ile ekonomik ve iklimsel değişmeler de görülmektedir. Günümüzde ise, teknoloji ve şehirleşme ön plana çıkmaktadır.  Bireyselleşme ve doğal çevrenin azalması, modern yaşamın getirdiği zorlukları yansıtmaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the traces left in the minds of people in Çarşamba, the district of Samsun, in terms of Urban Memory.
Urban Memory is the residue that remains in our minds in the spatial areas we live in. The term "urban memory" often refers to the past, culture, history and heritage of a city or town. The characteristic features of a city include elements such as memories, past events, architectural structures and cultural elements. This concept is important for understanding a city's identity and history. It also expresses the collective memory of local people and city dwellers. Historical events, important monuments, traditions and other cultural elements can be among the elements that make up urban memory. This concept represents the social and cultural memory created by a city in connection with its past. In this context, the previous and current situation of Çarşamba district is compared and the situation is evaluated.
 In the study, Çarşamba district is also examined in terms of Cultural Geography to understand cultural diversity, interaction and evolution. With this, it is aimed to emphasize the cultural richness and diversity of the region. This study was also examined in terms of Economic Geography to examine economic processes, organization and interactions. With this, it is aimed to understand the effects of geographical space on economic processes and structures and to understand how economic systems interact with various geographical factors. This study was also examined in terms of Tourism Geography to examine the geographical characteristics, interactions and distribution of tourism. With this, it is aimed to understand the effects of tourism on the regional economy, environment, culture and social structures. This study was also examined from the perspective of Political Geography in order to understand how geographical space interacts with political processes and the built environment. With this, it is aimed to understand the effects of geographical location on political processes, the distribution of resources and the effects of geographical factors on political decisions. This study was also examined from the perspective of Population Geography to understand the effects of geographical factors on the size and distribution of the population. With this, it is aimed to understand the effects of geographical factors on the population and to analyze the geographical context of the population.
In line with the purpose of the study, interview forms were also prepared and expert opinions were received. In the other phase of the study, participants were identified and interviews were conducted. The interviews were divided into codes and themes and analyzed to obtain findings.
As a result, while initially there was a traditional social structure in Çarşamba, a life intertwined with nature, a warm and friendly relationship between people, and a local economy based on agriculture, the effects of urbanization and modernization were felt in the following period. The change in social and environmental structure shows the search for a balance between tradition and modernization. It is determined that the beginning of urbanization also causes the decrease in natural areas. Economic and climatic changes are also observed with urbanization. Nowadays, technology and urbanization come to the fore. Individualization and the decline of the natural environment reflect the challenges of modern life.