Yetişkinlerde diyet kalsiyum tüketimi ile serum lipitkonsantrasyonları ve bazı antropometrik ölçümler arasındaki ilişki
The relatıonshıp between dıetary calcıum ıntake and serum lıpıd concentratıons and some anthropometrıc measurements ın adults
Yazar: MELEK OĞUZHAN
Danışman: PROF. DR. NERİMAN İNANÇ
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Diyet = Diet ; Kalsiyum = Calcium ; Lipidler = Lipids ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu çalışma; vitamin?mineral takviyesi ve lipit düşürücü ilaç kullanmayan, 20?65 yaş arasındaki 100 erkek ve 100 kadında, günlük kalsiyum (Ca) tüketimi ile serum lipit düzeyleri ve bazı antropometrik ölçümler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla yürütülmüştür. Bireylere ait demografik bilgiler, anket formu ile araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yöntemi ile kaydedilmiştir. Besinlerle alınan günlük Ca miktarını belirlemek için bireylerden bir günlük besin tüketim kaydı alınmış, enerji ve besin öğesi alımları BeBis (Beslenme Bilgi Sistemi) bilgisayar programı ile değerlendirilmiştir. Bireyler Ca tüketimlerine göre; Grup 1 (<600 mg/gün), Grup 2 (600?1000 mg/gün) ve Grup 3 (>1000 mg/gün) olmak üzere 3 gruba ayrılmıştır. Vücut ağırlığı, boy uzunluğu, bel çevresi ve kalça çevresi ölçülmüş; Beden Kütle İndeksi (BKİ; kg/m2) ve bel/kalça hesaplanmıştır. Serum trigliserit, HDL?kolesterol (HDL?C), VLDL?kolesterol (VLDL?C), LDL?kolesterol (LDL?C), total kolesterol düzeyleri incelenmiştir. Grup 1'deki kadınların günlük Ca tüketimleri ile vücut ağırlıkları (r=0.313, p<0.05), BKİ'leri (r= 0.285, p<0.05), kalça çevreleri (r= 0.271, p<0.05) arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Grup 3'teki kadınların günlük Ca tüketimi ile vücut ağırlıkları (r= ?0.891, p<0.05), BKİ (r= ?0.875, p?0.05), bel çevreleri (r= ?0.934, p<0.05) ve kalça çevreleri (r= ?0.997, p<0.05) arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Erkekler arasında tüm gruplarda, günlük Ca tüketimi ile antropometrik ölçümler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin olmadığı bulunmuştur (p>0.05). Kadınlarda, grup 2'de günlük Ca tüketimi ile serum total kolesterol düzeyi arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki (r= ?0.333, p<0.05), Grup 3'te ise günlük Ca tüketimi ile HDL?C düzeyi arasında pozitif yönde, anlamlı ve güçlü bir ilişki (r=0.956, p<0.05) olduğu belirlenmiştir. Kadınlarda, süt ve süt ürünlerinden sağlanan Ca miktarı ile Grup 1'de LDL?C (r=0257, p?0.05), serum Ca düzeyi (r=0.03, p<0.05) ve grup 3'te total kolesterol (r=0.950, p<0.05) , LDL?C (r=0.925, p<0.05) ve serum Ca düzeyi (r=0.892, p<0.05) arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu ortaya konmuştur. Grup 2'deki kadınlarda süt ve süt ürünlerinden sağlanan Ca miktarı ile serum Ca düzeyi (r=0.030, p<0.05) arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Grup 3'teki erkeklerde serum total kolesterol düzeyinin diğer gruplardan daha düşük olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Erkeklerde gruplar arasında süt ve süt ürünlerinden sağlanan Ca miktarı ile serum lipid düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı belirlenmiştir (p>0.05). Bu çalışma sonucunda; obezite ve kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için günlük kalsiyum tüketiminin önemli olduğu ve bu konuda daha fazla çalışmaların yapılması gerekliliği ortaya konmuştur.Anahtar kelimeler: Antropometri, günlük kalsiyum tüketimi, serum lipitleri

Abstract:
This study was conducted to evaluate the association between daily calcium (Ca) consumption and lipid levels and some anthropometric measurements in 100 men and 100 women aged 20?65 years who were not taking vitamin?mineral supplements and lipid lowering medications. Demographic characteristics of the subjects were recorded with a face to face interview by the researcher. In order to determine daily Ca consumption from foods; energy and nutrient intake by 24?hour dietary recall were assessed by a computer program called BeBis (Nutrition Information System). Subjects were divided into 3 groups based on Ca consumption as Group 1 (<600 mg/d), Group 2 (600?1000 mg/d) and Group 3 (>1000 mg/d). Body weight, height, waist circumference and hip circumference were measured; Body Mass Index (BMI; kg/m2) and waist/hip were calculated. Serum tryglyceride, HDL?cholesterol (HDL?C), VLDL?cholesterol (VLDL?C), LDL?cholesterol (LDL?C), total cholesterol levels were examined. A positively significant association was found between daily Ca consumption and body weight (r=0.313, p<0.05), BMI (r= 0.285, p<0.05), hip circumference (r= 0.271, p<0.05) of women in Group 1 (p<0.05). Body weight (r= ?0.891, p<0.05), BMI (r= ?0.875, p?0.05), waist circumference (r= ?0.934, p<0.05) and hip circumference (r= ?0.997, p<0.05) were negatively associated with daily Ca consumption of women in Group 3. Daily Ca consumption was not found to be associated with anthropometric measurements of men in all groups (p>0.05). Daily Ca consumption was found to have a significantly negative relation with serum total cholesterol level in women of Group 2 (r= ?0.333, p<0.05) while to have a significantly positive and strong association with HDL?C level in women of Group 3 (r=0.956, p<0.05). Consumption of Ca derived from dairy products was positively related with LDL?C (r=0257, p?0.05), serum Ca (r=0.03, p<0.05) level in women of Group 1 and was positively related with total cholesterol (r=0.950, p<0.05), LDL?C (r=0.925, p<0.05)and serum Ca (r=0.892, p<0.05) level in women of Group 3. Calcium from dairy products and serum Ca level were positively associated in women of Group 2 (r=0.030, p<0.05). Serum total cholesterol levels of men in Group 3 were found to be lower than other groups (p<0.05). Calcium intake from dairy products was not significantly associated with serum lipid levels in men between the groups (p>0.05). Consequently, daily Ca consumption was found to be important in protecting against obesity and cardiovascular diseases and it is suggested that more related studies have to be conducted.Keywords: Anthropometry, daily calcium (Ca) consumption, serum lipids