Kurumsal yönetim aracı olarak gönüllü raporlamanın turizm sektörü açısından değerlendirilmesi: Fortune 500 örneği
Voluntary reporting as a corporate governance tool for the evaluation of the tourism sector: The case of Fortune 500
Yazar: PINAR YALÇINKAYA
Danışman: DOÇ. DR. TUĞBA UÇMA UYSAL
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Fortune 500 = Fortune 500 ; Gönüllü raporlama = Voluntary reporting ; Kurumsal yönetim = Corporate governance ; Turizm sektörü = Tourism sector

Özet:
Küreselleşme ile birlikte dünya çapında etkili olan finansal krizler ve muhasebe skandalları gerek akademik açıdan gerekse uygulama açısından kurumsal yönetim ve hesap verebilirlik konularını daha görünür hale getirmiştir. Bilindiği gibi işletmelerde etkili ve verimli kurumsal yönetimin sağlanabilmesi adil, şeffaf, hesap verebilir, sorumlu ve güvenilir piyasa ortamlarının oluşturulması ile mümkündür. Bu çerçevede yaşanan muhasebe skandallarının sonuçları ve hızlı teknolojik gelişmeler birçok sektörde hizmet veren çok uluslu işletmeleri doğrudan etkilemiştir. Küresel ekonomik sistem içerisinde önemli bir yere sahip olan turizm sektörü açısından da durum benzer nitelikte ortaya çıkmaktadır. Turizm sektöründeki işletmeler sosyal ve çevresel boyutlarda ortaya çıkan gelişmeleri uluslararası ticaret ve üretimin sıkıntılarını önlemek, rekabet edebilirliği sağlamak, itibarlarını korumak ve sürdürülebilirliği sağlamak için paydaşlarına karşı gönüllü raporlama faaliyetlerinde bulunmalıdırlar. Gönüllü raporlama işletmeler tarafından sunulan tüm raporlama şekillerini kapsayan bir raporlama çeşidi olup, turizm işletmeleri açısından küresel rekabet ortamında şeffaflığı arttırıcı bir rol oynamaktadır. Anlatılanlar doğrultusunda çalışmanın amacı Fortune 500'deki turizm işletmelerinin yayınlamış oldukları sürdürülebilirlik raporları, kurumsal sosyal sorumluluk raporları, çevre raporları, yönetici özetleri/mesajları, yıllık faaliyet raporları kullanılarak elde edilen raporların içerik analizi yardımıyla sektör açısından değerlendirmesini yapmaktır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada işletmelerin yayınladıkları raporların içerik analizi ile incelenmesi yanında nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi benimsenerek bu işletmelerin yönetim seviyesindeki çalışanlar ile görüşme yapılmıştır. Araştırma sonucunda gönüllü raporlamada daha çok finansal olmayan sosyal sorumluluk ve çevresel konulara yer verildiği ve paydaş talepleri doğrultusunda kurumsal yönetimin gerekliliği olan hesap verebilirlik ilkesi doğrultusunda raporlamanın yapıldığı görülmektedir. Ayrıca işletmenin sürdürülebilirliğine ilişkin bilgilere yer verilerek işletme itibarının artırıldığı, rekabet edilebilirliğin sağlandığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Global crises and accounting scandals, which are effective worldwide, have made corporate governance and accountability matters more academically and in terms of implementation. As is well known, effective and efficient corporate governance can be achieved through the creation of fair, transparent, accountable, responsible and reliable market environments. The consequences of accounting scandals and rapid technological developments in this framework have directly affected multinational enterprises serving in many sectors. The situation is similar in terms of the tourism sector, which has an important place in the global economic system. Businesses in the tourism sector should undertake voluntary reporting to their stakeholders in order to prevent the development of international trade and production, to ensure competitiveness, to protect their reputation and to ensure sustainable development in the social and environmental dimensions. Voluntary reporting is a type of reporting covering all the reporting formats offered by the business and plays a role of enhancing transparency in the global competitive environment in terms of tourism businesses. The aim of the study is to evaluate the sustainability reports, corporate social responsibility reports, environmental reports, executive summaries / messages and annual reports of the tourism enterprises of Fortune 500 in terms of sector with the help of content analysis. In line with this aim, semi-structured interviewing method was adopted from the qualitative research methods and interviews with the management level employees of these enterprises were conducted. As a result of the research, it is seen that voluntary reporting has been made more on non-financial social responsibility and environmental issues and reporting on accountability principle, which is the necessity of corporate governance in the direction of stakeholder demands. In addition, information on the sustainability of the business is given, and the result is that the business reputation is enhanced and the competitiveness is ensured.