Ratlarda deneysel oluşturulmuş kronik stres üzerine carvacrol'un etkisi
The effect of carvacrol on experimental chronic stress in rats
Yazar: ASİYE BİLGİN
Danışman: DOÇ. DR. ŞULE AYDIN TÜRKOĞLU ; DOÇ. DR. AYHAN ÇETİNKAYA
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Disiplinlerarası Sinir Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Antiinflamatuar ajanlar = Anti inflammatory agents ; Antioksidanlar = Antioxidants

Özet:
Kronik Öngörülemeyen Hafif Stres (CUMS), insanlardaki depresyon etiyolojisine en yakın stres modelidir. Karvakrol (CAR), kekik bitkisinden elde edilen uçucu yağda bulunan bir etken maddedir. Nöroprotektif ve daha birçok faydalı özelliği ile insan ve hayvanlarda sıklıkla araştırılmaktadır. Bu çalışmada, Karvakrol'un CUMS modeli oluşturulmuş sıçanlarda davranışsal, anti-oksidan ve anti-inflamatuar etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. 
Toplam 49 adet Wistar Albino erkek sıçan (250-350 gr) rastgele 7 gruba ayrıldı. Gruplar şu şekildeydi: Stres+DMSO (SDMSO); Stres+Karvakrol (40 mg/kg, SCAR); Stres+Fluoksetin (10 mg/kg, SFLU); Stres+Karvakrol+Fluoksetin (SCARFLU); Kontrol+Karvakrol (CCAR), Kontrol+DMSO (CDMSO); Kontrol+Salin (CSALIN). Stres modeli, orta şiddette ve öngörülemeyen zamanlarda belirli bir takvime göre altı hafta (42 gün) süresince uygulanmıştır. Tedaviler 20. günden itibaren günde bir defa uygulanmıştır. Anksiyete benzeri davranış için açık alan testi (OFT) ve yükseltilmiş artı labirent (EPM), depresyon benzeri davranış için zorunlu yüzme testi (FST), öğrenme ve hafıza için Barnes Maze testi (BMT) kullanıldı. Ayrıca serum kortizol, tiyol-disülfid homeostazı, total antioksidan seviyesi (TAS), total oksidan seviyesi (TOS), oksidatif stres indeksi (OSI) ve IL1-beta seviyeleri de değerlendirildi.
CUMS ile indüklenen sıçanlarda serum kortizol, TOS, OSI seviyeleri arttı ve öğrenme hafıza bozuklukları tetiklendi. Tersine, CAR ve FLU verilmesi, anormal davranış değişikliklerini ve serum değerlerindeki değişiklikleri engelledi. CAR uygulanan sıçan grupları ile fluoksetin uygulanan sıçan grupları arasında anlamlı bir fark gözlenmedi. CAR ve FLU birlikte uygulanmaları, ayrı ayrı uygulanmalarına göre daha az etkiliydi.
Elde edilen veriler, CAR'ın kronik stres üzerine terapötik potansiyelinin fluoksetininkiyle karşılaştırılabilir olduğu ve gelecekte yapılacak ilaç çalışmaları için CAR'ın potansiyel bir aday olduğunu düşündürmektedir.

Abstract:
Chronic Unpredictable Mild Stress (CUMS) is the closest stress model to the etiology of depression in humans. Carvacrol (CAR) is an active ingredient in the essential oil obtained from the thyme plant. It is frequently researched in humans and animals with its neuroprotective and many other beneficial properties. In this study, it was aimed to investigate the behavioral, anti-oxidant and anti-inflammatory effects of Carvacrol in rats with a CUMS model.
           A total of 49 Wistar Albino male rats (250-350 g) were randomly divided into 7 groups. The groups were as follows: Stress+DMSO (SDMSO); Stress+Carvacrol (40 mg/kg, SCAR); Stress+Fluoxetine (10 mg/kg, SFLU); Stress+Carvacrol+Fluoxetine (SCARFLU); Control+Carvacrol (CCAR), Control+DMSO (CDMSO); Control+Saline (CSALIN). The stress model was applied at moderate and unpredictable times for six weeks (42 days) according to a certain calendar. The treatments were applied once a day from the 20th day. The open field test (OFT) and elevated plus maze (EPM) were used for anxiety-like behavior, forced swim test (FST) for depression-like behavior, and the Barnes Maze test (BMT) for learning and memory. In addition, serum cortisol, thiol-disulfide homeostasis, total antioxidant level (TAS), total oxidant level (TOS), oxidative stress index (OSI) and IL1-beta levels were also evaluated.
            In rats with the CUMS model, serum cortisol, TOS, OSI levels increased and learning memory disorders were triggered. Conversely, administration of CAR and FLU prevented abnormal behavioral changes and changes in serum values. No significant difference difference was observed between the CAR treated rat groups and the FLU treated rat groups. Co-administration of CAR and FLU was less effective than their separate administration.
           The available data suggest that the therapeutic potential of CAR on chronic stress is comparable to that of FLU and that CAR is a potential candidate for future drug studies.