Tip 2 diyabetli hastalarda kişilik yapısının glisemik kontrole etkisi
The effect of personality on glycemic control in type 2 diabetic patients
Yazar: SEVİM KARAMAHMUT
Danışman: PROF. DR. NERMİN OLGUN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus

Özet:
Tüm öğretim süreçlerinde, öğrenme stillerinin, zeka ve kişilik özellikleri dikkate alınarak yapılandırılması gerektiği savunulmuştur. Diyabet eğitiminin amacı, diyabetli bireyin, tedavisinde etkin rol almasını sağlamak; akut ve kronik komplikasyonları önlemek ve tedavi etmek için gerekli bilgi ve beceriyi kazandırmak; yaşam kalitesini arttırmaktır. Bu çalışma diyabetli bireylerin kişilik yapılarını belirleyip, kişilik yapılarının glisemik kontrol üzerine etkilerini değerlendirmek ve oluşturulacak diyabet eğitim programlarına temel hazırlamak amacıyla yapıldı.Bu çalışmaya Tip 2 diyabetli 100 hasta dahil edildi. Hastaların glisemik kontrolleri açlık kan şekeri ve A1c düzeyine bakılarak, metabolik kontrolleri ise beden kitle indeksi, lipid düzeyleri ve kan basınçlarına bakılarak belirlendi. Kişilik yapıları Cloninger tarafından geliştirilen, mizaç boyutunun 4 alt ölçek, karakter boyutunun ise 3 alt ölçek ile değerlendirildiği, 240 maddeden oluşan TCI Mizaç ve Karakter Envanteri kullanılarak belirlendi.Hastaların ortalama A1c düzeyi % 7,43±1,2, ortalama açlık kan şekeri 147,9±56,5 mg/dl, ortalama BMI 28,12±3,6 kg/m olarak bulundu. Bireylerin yaşı arttıkça yenilik arayışının azaldığı, sorumluluk puanlarının yükseldiği, erkeklere oranla kadınlarda zarardan kaçınma ve alt boyutları olan beklenti endişesi, belirsizlik korkusu, yabancılardan çekinme ve çabuk yorulma ve dermansızlık puanlarının yüksek olduğu tespit edildi. Diyabetli bireylerin glisemik kontrollerinin hem mizaç hem de karakter özellikleri ile ilişkili olduğu görüldü. Çalışmamızda A1c değerleri artarken yenilik arayışı ve kendini aşma puanlarının arttığı bulundu. Ayrıca sebat eden bireylerde glisemik kontrolün daha iyi olduğu görüldü.Özetle; diyabetli bireylerin glisemik ve metabolik kontrolü kişiliği oluşturan bileşenler olan mizaç ve karakterden etkilenmektedir. Bu nedenle diyabetli bireylerde hastalığın kontrolünü doğrudan etkileyen eğitim programları geliştirilirken, kişilik özelliklerinin dikkate alınması uygun olacaktır.Anahtar Kelimeler: Diabetes mellitus, hasta eğitimi, hemşirelik, karakter ve mizaç

Abstract:
The Effect of Personality on Glycemic Control in Type 2 Diabetic PatientsIt is suggested that learning styles should be structured on intelligence and personality features, in all education procedures. The aim of diabetes education in a diabetic person is to have an active role in and get necessary knowledge and skills for treatment, to prevent acute and chronic complications, and to increase the quality of life. This study is planned to determine the personality characteristics of diabetic people and to assess its effect on glycemic control, and to stucture a basis for future diabetes education programmes.One hundred subjects of type 2 diabetes were included in this study. Glycemic control of patients were determined with fasting blood glucose and A1c levels. Metabolic control of patients were determined with body mass index and levels of lipids and blood pressure. Personality features were determined with TCI Temperament and Character Inventory, developed by Cloninger which is made of 240 items and include 4 subscale in evaluation of temperament and 3 subscales in character.Mean A1c levels of patients were % 7,43±1,2, mean fasting blood glucose levels of patients were 147,9±56,5 mg/dl and mean BMI levels of patients were 28,12±3,6 kg/m². ?Novelty Seeking? characteristics of patient decreased with ageing, and ?responsibility? characteristics of patient increased with ageing. ?Harm Avoidance? and ?anticipatory worry?, ?fear of uncertainty?, ?shyness? and ?fatigability? subscales of temperament decreased are more visible women than man. Glycemic controls of patients were correlated with both temperament and character properties. ?Novelty Seeking? and ?Self transcendence? characteristics of patient decreased with A1c levels. Glycemic controls of patients get better as ?Persistence? features predominated of peopleIn summary, glycemic controls of diabetic patients are affected from both temperament and character properties of personality. Therefore, in diabetic patients, personality features that directly affect disease control, should be taken into consideration when educational programmes are planned.Keywords: Character, diabetes mellitus, nursing, patient education and temperament