Ergenlerde siber zorbalık ve mağduriyetin, anne-baba ve akran ilişkilerine göre incelenmesi
Review of cyberbullying and cyber victimization in adolescents according to parent and peer relationship
Yazar: SEÇİL ÖZDEMİR
Danışman: PROF. HAYRİYE GÜZİN SÜBAŞI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Akran ilişkileri = Peer relationships ; Akran zorbalığı = Peer victimization ; Ergenler = Adolescents ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Siber zorbalık = Cyberbullying ; Zorbalık = Bullying ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmanın amacı ergenlerde akran ilişkilerinin, anne-baba-ergen ilişkilerinin ve bazı değişkenlerin siber zorbalık/mağduriyeti yordayıp yordamadığını incelemektir. Araştırmanın örneklemini Ankara/Polatlı'da çeşitli ortaöğretim okullarında okuyan 489 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında veriler, Kişisel Bilgi Formu, Akran ilişkileri Ölçeği, Ana Baba-Ergen  İlişkileri Ölçeği, Yenilenmiş Siber Zorbalık Envanteri aracılığı ile toplanmış ve SPSS 20.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada okul türü değişkenine göre farklılık olup olmadığı Kruskal Wallis-H Testi ve Mann-Whitney U Testi ile; demografik değişkenlerin, akran ilişkileri ve anne-baba ile olan ilişkilerin yordayıcı etkisi ise Çoklu Regresyon Analizi ile incelenmiştir. Araştırma bulguları, siber zorbalığın okul türüne göre farklılaştığını Anadolu Lisesi öğrencilerinin Meslek lisesi öğrencilerine göre daha fazla siber zorbalık yaptığını göstermektedir. Erkeklerin kızlardan daha çok siber zorbalık yaptıkları; cinsiyetin ve babayla olan ilişkilerin siber zorbalığı; baba ile olan ilişkilerin siber mağduriyeti anlamlı bir şekilde yordadığı belirlenmiştir. Yaşın, akademik başarının, akran ilişkilerinin ve anne ile olan ilişkilerin siber zorbalık ve mağduriyeti anlamlı bir şekilde yordamadığı görülmüştür. Araştırma sonuçları literatür doğrultusunda tartışılmıştır.

Abstract:
The purpose of this research is to determine predictive roles of peer, parent, adolescent relationships and other demographic variables on cyberbullying/ cyber victimization. The research sample consisted of 489 secondary school students in Polatli, Ankara. Personal Information Form, Peer Relationship Scale, Parent and Adolescent Relationship Scale and Updated Cyberbullying Scale were administered to the participants and the data was analyzed by SPSS 20.0 software. In the research, variety occurrence based on school type was reviewed by Kruskal Wallis-H Test and Mann-Whitney U Test; regression effect of demographic variables, peer and parent relationships was reviewed by Multiple Regression Analysis. Research results revealed that cyberbullying correlated with school type and occurred more in Anatolian High School than Vocational High School. It was found that male students were more likely to be cyberbullies than female students; also gender and father-adolescent relationship was correlated with cyberbullying and father-adolescent relationship was correlated with cyber victimization significantly. Cyberbullying/ cyber victimization were not predicted by age, academic success peer and mother-adolescent relationship. Research results were discussed in the light of the literature.