Yükseköğretimde dijital ikiz tasarımı: Atatürk Üniversitesi örneği
Digital twin design in higher education: The case of Atatürk University
Yazar: MAHMUT ENSAR GÖKTAŞ
Danışman: PROF. DR. ERSİN KARAMAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Yönetim Bilişim Sistemleri = Management Information Systems
Dizin: Bilgisayar destekli bilgi sistemleri = Computer assisted information systems ; Sayısal ikiz = Digital twin ; Yönetim bilişim sistemleri = Management information systems ; Üniversite kampüsleri =

Özet:
Dijital ikiz teknolojisi, fiziksel bir varlık, süreç veya sistemin sanal bir modelinin oluşturulması anlamına gelmekte olup, yükseköğretim kurumları için entegre yönetim, veri temelli karar alma ve süreç optimizasyonu gibi alanlarda önemli bir potansiyel barındırmaktadır. Üniversiteler birbirinden farklı ve karmaşık sistemlerden oluştuğu için, bu sistemlerin bütüncül bir yapıda izlenmesi ve yönetilmesi dijital ikiz teknolojisi ile mümkün hâle gelmektedir. Bu nedenle, yükseköğretim bağlamında kapsamlı bir dijital ikiz modeline duyulan ihtiyaç giderek artmaktadır. Bu çalışmanın amacı, üniversite yöneticileri için gerçek zamanlı izleme ve anlık takip imkânı sunan, bileşenleri tanımlanmış ve işlevsel bir üniversite dijital ikizi modeli tasarlamaktır. Araştırma kapsamında, maksimum çeşitlilik örneklemesiyle belirlenen 23 katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş, elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Bu analiz sonucunda, üniversite dijital ikizinde bulunması gereken temel göstergeler belirlenmiştir. Ayrıca, üniversite yerleşkesi içinde seçilen bir bölge ve bir bina üç boyutlu olarak modellenmiş ve dijital ikiz platformuna aktarılmıştır. Görüşmelerle ortaya konan gösterge verilerinden bazıları gerçek sensörler aracılığıyla elde edilerek sisteme entegre edilmiş, bazıları ise gerçeğe yakın senaryolar temel alınarak modellenmiştir. Araştırma sonucunda, dijital ikizlerin yönetsel karar alma süreçlerine katkı sağladığı, kampüs izleme sistemlerinin bütünleşik hâle getirilebildiği ve farklı bileşenler arasında veri akışının sağlanarak süreçlerin optimize edilebildiği belirlenmiştir. Ayrıca, dijital ikiz entegrasyonunda karşılaşılabilecek teknik, organizasyonel ve veri yönetimine ilişkin çeşitli zorluklara da dikkat çekilmiştir. Elde edilen bulgular, alan yazınında yer alan çalışmalarla karşılaştırmalı olarak tartışılmış ve üniversitelerde dijital ikiz uygulamalarının geliştirilmesine yönelik çeşitli öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Digital twin technology can be defined as the process of creating a virtual model of a physical asset, process or system. It has the potential to offer significant benefits to higher education institutions in a number of areas, including integrated management, data-driven decision making and process optimisation. Given the composition of universities' diverse and intricate systems, the implementation of digital twin technology facilitates the monitoring and management of these systems within a holistic framework. Consequently, there is an increasing need for a comprehensive digital twin model in the context of higher education. The aim of this study is to design a functional digital twin model for a university, with defined components that offer real-time monitoring and instant tracking for university administrators. To this end, semi-structured interviews were conducted with 23 participants selected by maximum diversity sampling, and the data obtained were analysed by content analysis method. The analysis yielded the identification of fundamental indicators that should be incorporated into a university digital twin model. Furthermore, a selected region and a building within the university campus were modelled in three dimensions and transferred to the digital twin platform. The indicator data obtained from the interviews was obtained through real sensors and integrated into the system, while other data was modelled based on realistic scenarios. The findings of the research indicate that digital twins have the capacity to contribute to the decision-making processes of management, whilst also underlining the importance of the integration of campus monitoring systems and the optimisation of processes through the facilitation of data flow between disparate components. Furthermore, the research identified various technical, organisational and data management challenges that may be encountered during the integration of digital twins. The findings are then discussed in comparison with the relevant literature, and various recommendations are presented for the development of digital twin applications in universities.