2022 yılında çok okunan gençlik romanlarını anlamak için bilinmesi gereken sözcük sayılarının belirlenmesi
Determining the number of words needed to be known to understand popular youth novels in 2022
Yazar: SİNEM ŞENCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN GÜL GEDİKOĞLU ÖZİLHAN
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Bilimler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Sözcük =

Özet:
Ailede başlayan sözcük öğretimi ile birlikte çocukların küçük yaşta edebi eserlerle karşılaştırılması çocuğun dinleme becerisini kullanarak sözcük dağarcığını geliştirmesine olanak sağlamaktadır. Bu süreç, çocuğun okul döneminde okumaya başlamasıyla birlikte, Türkçe ders kitapları aracılığıyla dört temel dil becerisinin (dinleme, konuşma, okuma, yazma) geliştirilmesini hedeflemektedir. Çocukların dil bilgisi becerileri yanında sözcük bilgilerinin yeterli düzeye çıkarılması gerekmektedir. Bütün bunları gerçekleştirirken çocuğun nitelikli edebi eserlerden meydana gelen çocuk edebiyatından yararlanılması sağlanmalıdır. Çocuk edebiyatındaki eserler çocuğa okuma kültürünün yanında okuma sevgisini de geliştirici yönde olmalıdır. Çocuklarda okuma kültürünün gelişmesi için gerçek hayattan hikâye, roman türünde yazılı metinler; çocukların hayal güçlerini geliştirici yönde, iletişim becerilerine olumlu katkı sağlayan eserlerden yararlanılması gerekmektedir. Çocukların ve gençlerin; çocuk edebiyatındaki eserleri ve Türkçe ders kitaplarındaki metinleri anlamaları için sözcüklerin büyük çoğunluğuna hâkim olmaları gerekmektedir. Bu eserlerde geçen sözcüklerden, anlamı bilinmeyen sözcüklere çocukların maruz kalmaması için çocuk edebiyatındaki eserlerin içinde yer alan büyük çoğunluktaki sözcüklerin bilinmesi gerekmektedir. Çocukların, eserlerdeki bilinmeyen sözcükleri de eserdeki bağlama göre tahmin etmesi beklenmektedir. Bu sebeple çocuğun sözcük dağarcığının gelişmiş olması gerekmektedir. Bu araştırmanın amacı; çocuğun okuduğu edebi eserleri anlayabilmesi için sıklık sözcüklerindeki ilk kaç sözcüğü bilmesi gerektiğini saptamaktır. Araştırmanın evreni 2022 yılında Çok Satanlar Listesinde yer alan Gençlik Kitapları olarak belirlenmiştir. Araştırmanın örneklemini, toplam 10 çocuk edebiyatı eseri oluşturmaktadır. Bu eserler şunlardır: Portakal Çiçekleri (Özgür Balpınar), Dünyanın Bütün Kedileri (Çetin Öner), Momo (Michael Ende), Çöplük (Andy Mulligan), Annemin Kelimeleri (Sarah Weeks), Bunun Adı Findel (Andrew Clements), Çizgili Pijamalı Çocuk (John Boyne), Kiraz Ağacı (Paula Peretti), Patlamış Mısır Sevenler Sinemaya Koşsun (Mavisel Yener) ve Limon Kütüphanesi (Jo Cotterill). Bu çalışmada, Gençlik Edebiyatındaki eserleri anlamak için bilinmesi gereken sözcüklerin sayısı hakkında betimleme yapılacağı için tarama deseni yeğlenmiştir. Bu listedeki sözcükler ''Yazılı Türkçenin Kelime Sıklığı Sözlüğü'' (Göz,2003) ve "Türkçe Sıklık Sözlüğü: Öğrenenler için Temel Sözcük Bilgisi" (Aksan, Aksan, Mersinli ve Demirhan, 2017) adlı sıklık sözcükleri ile karşılaştırılmış ve bu listedeki sözcüklerin kaç oranlarında kapsadıkları saptanmıştır.  2022 Yılı Çok Satanlar listesinde yer alan Portakal Çiçekleri - Özgür Balpınar  adlı romanda 6.968 sözcük çeşidi; Dünyanın Bütün Kedileri- Çetin Öner adlı romanda 1.683 sözcük çeşidi; Momo- Michael Ende adlı romanda 8.876 sözcük çeşidi; Çöplük- Andy Mulligan adlı romanda 8.672 sözcük çeşidi; Annemin Kelimeleri- Sarah Weeks adlı romanda 6.946 sözcük çeşidi; Bunun Adı Findel- Andrew Clements adlı romanda 4.272 sözcük çeşidi; Çizgili Pijamalı Çocuk- John Boyne adlı romanda 5.778 sözcük çeşidi; Kiraz Ağacı- Paula Peretti adlı romanda 5.075 sözcük çeşidi; Patlamış Mısır Sevenler Sinemaya Koşsun- Mavisel Yener adlı romanda 614 sözcük çeşidi; Limon Kütüphanesi-Jo Cotterill adlı romanda 6.989 sözcük çeşidi olmak üzere toplam 10 romanda 21.004 sözcük çeşidi saptanmıştır. 
Araştırmanın sonunda Gençlik Romanlarını anlayabilmek için Göz'ün sıklık sözlüğündeki ilk 14000+ ve Aksan vd.'nin sıklık sözlüğündeki 5000+ sözcüğün bilinmesi gerektiği saptanmış ve elde edilen bulgulardan hareketle önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The Role of Children's Literature in Vocabulary Development: A Study on Frequency Words in Youth Novels
Introducing children to literary works at an early age through word teaching in families provides opportunities to develop their vocabulary using listening skills. This process aims to develop the four fundamental language skills in Turkish textbooks as children transition to reading during their school years. In addition to linguistic skills, it is essential to enhance children's vocabulary to an adequate level. While achieving these goals, it is crucial to utilize children's literature, which comprises qualified literary works. These works should not only foster a love for reading but also cultivate a reading culture in children. To promote the development of reading culture in children, realistic stories and novels, along with works that enhance imagination and positively impact communication skills, should be utilized.
To comprehend texts in children's literature and Turkish textbooks, children and youth need to be familiar with a significant majority of the vocabulary used in these texts. To prevent exposure to unknown words, the vocabulary used in children's literature must predominantly consist of familiar words. However, children are also expected to infer the meanings of unfamiliar words based on the context within the text. Therefore, it is essential for their vocabulary to be well-developed.
Objective of the Study: The primary objective of this study is to determine the number of frequent words that a child needs to know to understand literary works effectively.
Methodology: The study population includes youth novels featured in the 2022 Bestsellers List. The sample consists of ten books, including Orange Blossoms by Özgür Balpınar, All the Cats of the World by Çetin Öner, Momo by Michael Ende, Trash by Andy Mulligan, My Mother's Words by Sarah Weeks, Frindle by Andrew Clements, The Boy in the Striped Pajamas by John Boyne, The Cherry Tree by Paula Peretti, Popcorn Lovers Run to the Movies by Mavisel Yener, and The Lemonade Library by Jo Cotterill.
In these ten novels, a total of 21,004 unique words were identified. Specific word counts for each book are as follows: Orange Blossoms (6,968), All the Cats of the World (1,683), Momo (8,876), Trash (8,672), My Mother's Words (6,946), Frindle (4,272), The Boy in the Striped Pajamas (5,778), The Cherry Tree (5,075), Popcorn Lovers Run to the Movies (614), and The Lemonade Library (6,989).
For the analysis, the word lists from these novels were compared with The Frequency Dictionary of Written Turkish (Göz, 2003) and The Frequency Dictionary of Turkish: Basic Vocabulary for Learners (Aksan, Aksan, Mersinli, and Demirhan, 2017). The proportion of coverage by these dictionaries was determined for the vocabulary in the novels.
Findings: The study concluded that to comprehend youth novels, familiarity with the first 14,000+ words from Göz's frequency dictionary and the first 5,000+ words from Aksan et al.'s frequency dictionary is necessary. Recommendations were made based on these findings.
Key Words: Children's Literature, Word, Word Frequency.