Hastanede yatan hastalarda tespit edilen staphylococcus aureus kan dolaşımı enfeksiyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of staphylococcus aureus bloodstream infections in hospitalized patients
Yazar: ÖMER AYDOS
Danışman: PROF. DR. ESRAGÜL AKINCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı / Enfeksiyon ve Klinik Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology

Özet:
Amaç: Çalışmamızda 01/06/2019-30/06/2022 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi'nde yatan hastalarda gelişen Staphylococcus aureus ilişkili kan dolaşım enfeksiyonları(SA-KDE) incelenmiştir. Öncelikle merkezimizdeki S. aureus direnç profilinin ortaya çıkartılması ve bu direnç profilini etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bununla birlikte SA-KDE epidemiyoloji, risk faktörleri, enfeksiyon kaynağı, komplikasyonları, komplikasyonların risk faktörleri ile ilişkisi ve tedavi yaklaşımlarını değerlendirmek; elde ettiğimiz sonuçlarla tanı, tedavi ve enfeksiyonun yönetimi konusundaki yaklaşımlarımızı gözden geçirmek hedeflenmiştir.
Gereç ve yöntem: Çalışmamızda, Ankara Şehir Hastanesi'nde 01.06.2019-30.06.2022 tarihleri arasında yatarak tedavi almış, yatış süresince kan kültüründe S. aureus üremesi olan 18 yaş üzerindeki hastalar retrospektif olarak incelenmiştir. Etkenin direnç profili, hastaların yaşı, cinsiyeti, ek hastalıkları, takip edildiği klinikler, aldıkları antibiyotik tedavileri, hastalara yapılan radyolojik görüntülemeler ve invazif işlemler kaydedilmiştir.
Bulgular: Çalışma kapsamında SA-KDE tespit edilen 494 hasta incelenmiştir. Hastaların 177'si (%35,8) kadın, 317'si (%64,2) erkek ve ortalama yaşı 65,5±15,6 (18-101) olarak saptanmıştır. Yoğun bakım ünitelerinde (YBÜ) takip edilen hasta sayısı 281 (%56,9) iken servislerde takip edilen hasta sayısı 213 (%43,1)'tür. 138 hasta (%27,9) COVID-19 tanısı ile takip edilmiştir. Hastaların 138'inde (%27,9) metisilin dirençli S. aureus (MRSA) ilişkili KDE saptanmışken, 356 hastada (%72,1) metisilin duyarlı S. aureus (MSSA) ilişkili KDE saptanmıştır. Enfeksiyon kazanım yeri hastaların 238'inde (%48,2) hastane iken 256'sında (%51,8) toplum olarak belirlenmiştir. Toplum başlangıçlı enfeksiyonların 161'i (%32,6) toplum başlangıçlı sağlık bakım ilişkili (TB-SBİ), 95'i (%19,2) ise toplum kökenli (TK) olarak tespit edilmiştir. MRSA oranlarının YBÜ'de takip edilenlerde, COVID-19 tanısı olanlarda, hastane kökenli(HK) ve TB-SBİ KDE'lerde yüksek olduğu saptanmıştır. Hastaların %72,1'inde primer KDE, %27,9'unda ise sekonder KDE s tespit edilmiştir. Primer KDE'lerin %81,5'inde kaynak saptanamamışken %19,5'nin santral venöz kateter (SVK) ilişkili KDE olduğu saptanmıştır. Sekonder kaynaklar ise sıklık sırasına göre cilt ve yumuşak doku, kardiyak, akciğer, kemik-eklem ve abdominal olarak tespit edilmiştir. Hastaların %97,8'i SA-KDE nedeniyle tedavi almıştır ve bu tedavilerin %95,5'inin etkin tedavi olduğu belirlenmiştir. Tedavi alan hastalardan %20,55'inde irrasyonel antibiyotik kullanımı olmuştur ve bunların %97'sine MSSA ilişkili KDE için anti- MRSA antibiyotik verilmiştir. Hastaların %51,6'sına transtorasik ekokardiyografi (TTE), %5,9'una transözefagial ekokardiyografi (TEE) ve %2,0'ına diğer kardiyak görüntülemeler yapılmış olup 26 hastada infektif endokardit (İE) saptanmıştır. Hastaların %41,1'i SA-KDE süresince mortal seyretmiştir.
Sonuç: Hastanemizde SA-KDE'lerde tespit ettiğimiz MRSA oranı Avrupa verilerine göre yüksektir. Risk faktörü sayısı arttıkça MRSA ilişkili KDE riski de artmaktadır. Dünya verileri ile karşılaştırıldığında, toplum başlangıçlı MRSA-KDE oranlarımız daha düşüktür. Toplum başlangıçlı MRSA-KDE'lerin çoğunluğu ise SBİ enfeksiyonlardır. Hastaların yaklaşık üçte ikisinde primer KDE saptanmakla birlikte, bunların büyük çoğunluğunda odak tespit edilememiştir. Bu oran dünya verilerine göre yüksektir. Odak araştırma konusuna daha fazla çaba gösterilmesi gerekmektedir. MRSA-KDE grubunda kan kültürü alındıktan sonra başlanan ampirik tedavilerde etkin antibiyotik oranı düşüktür. MRSA risk faktörleri göz önüne alınarak ampirik tedavinin planlanması önemlidir. MSSA ilişkili KDE'de yaklaşık üçte bir hastada irrasyonel antibiyotik kullanılmış olup, tedaviye anti-MRSA antibiyotik ile devam edilmiştir. Bu yaklaşım antibiyotik direnci ve maliyet açısından düzeltilmesi gereken bir durumdur.

Anahtar Kelimeler: Endokardit, Kan dolaşım enfeksiyonu, MRSA, MSSA

Abstract:
Objective: In this study, Staphylococcus aureus-associated bloodstream infections (SA-BSI) in patients admitted to Ankara City Hospital between 01/06/2019 and 30/06/2022 were investigated. The primary aim was to determine the resistance profile of S. aureus strains and identify the factors influencing this resistance profile. Additionally, we aimed to evaluate the epidemiology, risk factors, infection sources, complications, the relationship between complications and risk factors, and treatment approaches of SA-BSI. Finally, our approaches to the diagnosis, treatments, and management of infections based on the results obtained were reviewed.
Materials and Methods: A retrospective analysis was conducted on patients aged 18 years and older who were hospitalized at Ankara City Hospital between 01/06/2019 and 30/06/2022 and had positive blood cultures for S. aureus. The resistance profile of the pathogen, patients' age, gender, underlying diseases, clinical departments where they were followed, antibiotic treatments received, radiological imaging, and invasive procedures performed on patients were recorded.
Results: A total of 494 patients with SA-BSI were included in the study. Among them, 177 (35.8%) were female, 317 (64.2%) were male, and the mean age was 65.5±15.6 (18-101) years. The number of patients followed in the intensive care units (ICU) was 281 (56.9%), while 213 (43.1%) were followed in general wards. Among the patients, 138 (27.9%) were diagnosed with COVID-19. Methicillin-resistant S. aureus (MRSA)-related SA-BSI was detected in 138 patients (27.9%), while methicillin-sensitive S. aureus (MSSA)-related SA-BSI was detected in 356 patients (72.1%). The acquisition site of infection was determined as hospital-acquired in 238 patients (48.2%) and community-onset in 256 patients (51.8%). Among community-acquired infections, 161 (32.6%) were community-onset healthcare-associated (CO-HCA) and 95 (19.2%) were community-acquired (CA) infections. High rates of MRSA were observed in patients followed in the ICU, those diagnosed with COVID-19, and hospital-acquired (HA) and CO-HCA SA-BSI. Primary BSI was detected in 72.1% of patients, while secondary BSI was observed in 27.9%. Among primary BSI cases, the source could not be determined in 81.5% of cases, and central venous catheter (CVC)-related BSI accounted for 19.5%. Secondary sources included skin and soft tissue, cardiac, pulmonary, bone-joint, and abdominal infections, in descending order of frequency. SA-BSI treatment was administered to 97.8% of the patients, with 95.5% of these treatments being effective. Irrational antibiotic use was observed in 20.55% of the treated patients, and 97% of them received anti-MRSA antibiotics for MSSA-related SA-BSI. Transthoracic echocardiography (TTE) was performed in 51.6% of the patients, transesophageal echocardiography (TEE) in 5.9%, and other cardiac imaging in 2.0%. Infective endocarditis (IE) was diagnosed in 26 patients. The mortality rate during SA-BSI was 41.1%.
Conclusion: The rate of MRSA detected in SA-BSI in our hospital is higher compared to data from European sources. As the number of risk factors increases, the risk of MRSA-related SA-BSI also increases. Our rates of community-onset MRSA-related SA-BSI are lower when compared to global data. The majority of community-onset MRSA-related SA-BSI cases are healthcare-associated infections. While primary BSI was observed in approximately two-thirds of the patients, the focus could not be determined in the majority of these cases. This rate is higher compared to global data, indicating a need for further investigation into the focus of infection. The effectiveness of empirical treatment after blood culture sampling for MRSA-related SA-BSI is low. Planning empirical treatment based on MRSA risk factors is important. Irrational antibiotic use was observed in approximately one-third of the patients with MSSA-related SA-BSI, and treatment continued with anti-MRSA antibiotics. This approach needs to be corrected considering antibiotic resistance and cost issues.

Keywords: Endocarditis, Bloodstream infection, MRSA, MSSA