Orta-ileri evre kronik böbrek hastalarında zaman kısıtlamalı beslenmenin böbrek fonksiyonları üzerine etkisi
The effect of time-restricted feeding on renal function in patients with intermediate-advanced stage chronic kidney disase
Yazar: AHMET ÜRK
Danışman: DOÇ. ÖMER TOPRAK
Balıkesir Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Aralıklı açlık = Intermittent fasting

Özet:
Giriş ve Amaç: Kronik böbrek hastalığı (KBH), küresel bir toplum sağlığı problemi olup 2017 yılı içerisinde küresel ölçekte 697,5 milyon kişide KBH olduğu ve prevalansının %9,1 olduğu belirlenmiştir. Obezite, diyabet ve hipertansiyon gibi önemli risk faktörlerinin kontrol altına alınmasıyla KBH'nin gelişiminin ve ilerlemesinin yavaşlatılabileceği vurgulanmaktadır [1][2].
KBH tedavisinde hayat tarzı değişiklikleri ve beslenme önemli bir yer tutmaktadır. Çeşitli çalışmalarda, KBH gelişimi ve progresyonunun önlenmesinde kalori kısıtlamasının olumlu etkileri olabileceği belirlenmiştir [3]. Son yıllarda üzerinde çok fazla çalışma yapılan ve tartışılan aralıklı oruç "intermittent fasting" (İF) olarak bilinen aralıklı kalori kısıtlama uygulamaları; belirli süreler arasında beslenmeyi öneren, besin çeşitliliği ve niteliğinden çok beslenme sürelerini kısıtlayan beslenme stratejileridir. IF uygulamalarının alt grubu olarak değerlendirilen zaman kısıtlamalı beslenme "Time-Restricted Feeding "(TRF) uygulamasında kalori kısıtlaması gerekmemekte olup, günün belirli saatleri arasında beslenme modeli olarak karşımıza çıkmaktadır. Aralıklı oruç uygulamalarının kilo kaybının yanında, anti-inflamatuar ve anti-oksidan etkileri olduğu, anabolik süreçleri (sentez, büyüme ve üreme) azaltığı, hücresel bakım ve onarım sistemlerini desteklediği, hücrelerin stres direncini artırdığı ve hasarlı molekülleri geri dönüştürdüğü belirlenmiştir [4][5] . Bu nedenle KBH' da zaman kısıtlamalı beslenmenin böbrek fonksiyonları üzerine olumlu etkisi olacağını veya böbrek fonksiyonlarındaki azalmayı yavaşlatacağını düşünmekteyiz. Bu çalışmamızda orta-ileri evre kronik böbrek hastalarında zaman kısıtlamalı beslenmenin böbrek fonksiyonları üzerine olan etkisi incelenmiştir
Materyal - Metod: Çalışmaya merkezimizin nefroloji polikliniğine başvuran 18-70 yaş arası evre 3-5 kronik böbrek hastası 84 kişi dahil edildi. Kalori kısıtlaması olmadan TRF (n=42) uygulayan katılımcılar çalışma grubu, serbest beslenme (SB) (n=42) uygulayan katılımcılar ise kontrol grubu şekilde iki gruba ayrılarak takibe alındı. Hastaların başvurularında boy, kilo, bel çevresi, kan basıncı ile rutin biyokimyasal parametrelerden üre, kreatin, eGFR, idrar protein kreatinin oranları ve CRP değerlerinin bazal ölçümleri kayıt altına alındı. Çalışma süresince 3. ve 6. ay olmak üzere iki kez daha kontrol vizitleri ile ölçümleri tekrar değerlendirildi. 
Bulgular: Altı aylık takip sonuçlarına göre; TRF uygulanan grupta üre, kreatinin ve eGFR düzeyleri ile değerlendirilen böbrek fonksiyonlarında istatistiksel olarak anlamlı bir değişim olmadı ve sabit düzeylerde seyrettiği belirlendi (p=0,07). Buna karşın SB grubunda ise bu süre içerisinde böbrek fonksiyonlarında anlamlı bir azalma ve gerileme olduğu belirlendi (p<0,01). Gruplar arasında; idrar protein-kreatinin oranı değişimleri dışında (p=0,04), eGFR, üre ve kreatinin ölçümlerindeki değişimler önemli ölçüde farklılık göstermedi. Ek olarak TRF uygulanan grubun takiplerinde bel çevresi ölçümlerinde anlamlı bir azalma izlenmiştir (p<0,01). Her iki grubun katılımcılarında takipleri süresince kilo, beden kitle indeksi ölçümleri, CRP değerleri ve idrar protein kreatinin oranlarında istatistiksel olarak anlamlı değişimler saptanmamıştır. 
Sonuç: Renal replasman tedavisi almayan orta-ileri evre KBH hastalarında zaman kısıtlamalı beslenme altı aylık uygulama sonrası renal fonksiyonlar üzerinde koruyucu etki ve santral obezite tedavisi için katkı sağlayabilir.

Abstract:
Introduction: Chronic kidney disease (CKD) is a global public health problem and it was determined that 697.5 million people globally had CKD and its prevalence was 9.1% in 2017. It is emphasised that the development and progression of CKD can be slowed down when important risk factors such as obesity, diabetes and hypertension are controlled [1] [2].
Lifestyle changes and nutrition have an important place in the treatment of CKD. In various studies, it has been determined that calorie restriction may have favourable effects in the prevention of CKD development and progression [3]. Intermittent calorie restriction practices known as intermittent fasting (IF), which have been widely studied and discussed in recent years, are nutritional strategies that recommend feeding between certain periods of time and restrict feeding times rather than food variety and quality. Time-Restricted Feeding (TRF) which is considered as a subgroup of IF practice, does not require calorie restriction but requires feeding on certain time of a day. In addition to weight loss, intermittent fasting practices have been found to have anti-inflammatory and anti-oxidant effects, reduce anabolic processes (synthesis, growth and reproduction), support cellular maintenance and repair systems, increase the stress resistance of cells and recycle damaged molecules [4], [5] . Therefore, we think that time-restricted feeding in CKD, could slow down the progression of disease and may help to sustain residual renal function. In this study, we investigated the effect of time-restricted feeding on renal function in patients with intermediate-advanced stage CKD.
Material and Method: Eighty-four patients aged 18-70 years with stage 3-5 chronic kidney disease were included in the study and divided into two groups. The study group consisted of patients on time-restricted feeding (TRF) without calorie restriction (n=42) and the control group consisted of patients on free feeding (FF) (n=42). Baseline measurements of height, weight, waist circumference, blood pressure and routine biochemical parameters  including e GFR, CRP values and urine protein creatinine ratio were recorded. These measurements of the patients were re-evaluated at follow-up visits twice, at the 3rd and 6th months. 
Results: According to the six-month follow-up results, there was no statistically significant change in renal function evaluated by urea, creatinine and eGFR levels in the TRF group and the renal function remained at constant levels (p=0.07). On the other hand, there was a significant decrease and regression in renal function in the SB group (p<0.01). Changes in eGFR, urea and creatinine measurements did not differ significantly between the groups except for changes in urine protein-creatinine ratio (p=0.04). In addition, a significant decrease in waist circumference measurements was observed in the TRF group (p<0.01). There were no statistically significant changes in weight, body mass index measurements, CRP values and urine protein creatinine ratios in the participants of both groups during the follow-up period.
Conclusion: Time-restricted feeding for six months in patients with moderate to advanced CKD not receiving renal replacement therapy may have a protective effect on renal function and may contribute to the treatment of central obesity.
Keywords: Chronic kidney disease, Time-restricted feeding, Intermittent fasting, CKD, TRF, eGFR.