Bursa ili Keles ilçesi geleneksel giyim kuşam özellikleri ve turistik bebekler
Traditional clothes' features and touristic dolls of the district Keles in the province Bursa
Yazar: SEVGİ ÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LALE ÖZDER
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / El Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: El Sanatları = Crafts ; Giyim Endüstrisi = Clothing Industry
Dizin: Bebekler = Infant ; Bez bebek = Cloth doll ; Bursa-Keles = Bursa-Keles ; El sanatları = Handicrafts ; Geleneksel giysiler = Traditional cloths ; Giyim = Clothing ; Giysiler = Clothes ; Turistik ürünler = Touristic products

Özet:
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü El Sanatları Anasanat Dalı Yüksek Lisans Tezi olarak hazırlanan bu çalışma ile Bursa İli Keles İlçesi' nde yapılan yöresel yapma bebeklerin özelliklerinin incelenmesi, yöre ekonomisine, bölgenin tanıtımı ve turizme katkısı ayrıca ilçenin giyim-kuşam kültürünün araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmaya literatür taraması ile başlanmıştır. Araştırma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; problem durumu, araştırmanın amacı, önemi, sayıltılar, sınırlılıklar, tanımlar, araştırma yöntemleri ve ilgili araştırmalara yer verilmiştir. İkinci bölümde; kuramsal çerçeve ve ilgili araştırmalara, üçüncü bölümde; araştırma bulgularına yer verilmiştir. Anket formu 17 sorudan oluşmaktadır. Anketler 30 kişiye uygulanmıştır. Verilerin analizi SPSS 22.00 programı kullanılarak yapılmıştır ve üçüncü bölümde tablolar halinde verilerek yorumlanmıştır. Anket sonuçlarına göre yöresel yapma bebek ile ilgilenen bireylerin tamamı kadındır. Bu bireylerin çoğunluğu ev hanımıdır ve 16 ve üzeri yıldan beri Keles' te yaşamaktadır. Diğer meslek gruplarından da bu sanat ile ilgilenenler vardır. Çoğunluğu ilköğretim mezunu olup, aralarında lise ve lisans mezunu olanlar da vardır. Bireylerin çoğunluğu bu sanat ile yakın çevresi sayesinde tanışmışlardır. Bireyler bu sanatı kazanç elde etmek için ve kültürlerini yansıttığı için, az bir kısmı da hobi amaçlı yapmaya başlamıştır ve çoğunluğu bu sanatı başkalarına da tavsiye etmektedir. Bireylerin hepsi bebek olarak plastik bebek kullanmaktadır ve yaptıkları yöresel yapma bebekler ile yaşadıkları yörenin tanıtımına fayda sağladıklarını düşünmektedir. Bireyler sırasıyla başlık, önaba (peşkir), çorap ve dizgenin yapımının zor olduğunu düşünmektedir. Yöresel yapma bebeklerin iç ve dış turizme tanıtılması için festival ve sergilere katılmanın gerektiğini ve Halk eğitimi kurslarının devamının sağlanması gerektiğini düşünmektedir. Keles' te yapılan yöresel yapma bebeklerin fotoğrafları çekilerek yöresel yapma bebek bilgi formları, giysilerin fotoğrafları çekilerek de giysi bilgi formları oluşturulmuştur. Oluşturulan bilgi formları ile incelenme tarihi, bulunduğu yer, yöresel adı, kullanım amacı, giysiler için tarihlendirme, kullanılan malzeme, teknik ve renkler incelenmiş, kompozisyon kısmında yapım aşamaları anlatılmıştır. Ayrıca kaynak kişi künyesi oluşturulmuştur. 32 adet yöresel giyimli bebek bilgi formu vardır. Bu formların 26 tanesi kadın, 6 tanesi erkek giyimli yöresel yapma bebektir. Yöreye ait kadın ve erkek giyimi kendi içinde bilgi formları ile açıklanmıştır. Kadın giyim ile ilgili bilgi formları 15 adet, erkek giyimi ile ilgili bilgi formları 12 adetten oluşmaktadır. Dördüncü bölümde ise sonuç ve öneriler yer almaktadır. Daha sonra kaynaklar, ekler ve özgeçmiş vardır. Ekler kısmında kullanılan bilgi formu örnekleri ve anket formu örneği yer almaktadır. Bu çalışma Keles' te yapılan yöresel yapma bebeklerin ve yörenin iç ve dış turizmde tanıtılması açısından önem taşımaktadır ve bu yönde önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
Analyzing of the features of the dolls made in the district Keles of the province Bursa, the dolls' contribution to regional economy, promotion of the region and tourism, district's clothing culture were aimed to be investigated with this study prepared as master thesis in Handicrafts Art Major of Ankara Hacı Bayram Veli University Postgraduate Education Institute. The first step was literature scanning. The research is composed of four parts. Issues such as the situation of the problem, the aim and the importance of the research, hypotheses, restrictions, definitions, research methods and related researches were included in the first part. In the second part, theoretical frame and related researches were included. Research findings were included in the third part. The questionnaire form has 17 questions. The qustionnaires were applied to 30 people. The analyzes of the datas was done using SPSS 22.00 program and interpreted given as charts in the third part. According to the questionnaire results, the individuals who have been interested in making regional artificial doll are all women. Most of them are housewife and have been living in Keles for 16 years or more than 16 years. Also, there are some individuals from different profession groups who are interested in this art. While most of them are primary school graduates, a few of them are high school and university graduates. Most of the individuals have been introduced to this art thanks to their friend circles. While most of the individuals have started to get interested in this art as it reflects their culture and they earn money doing it, a few of them have started as a hobby. Most of them advise this art to the other people. All of them use plastic doll as doll and think they make a contribution to the promotion of the region with the dolls they have made. Individuals think that napkin (önaba, peşkir), socks, and string (dizge) are, in order, difficult to make. They also think that providing the continuity of the public education courses and attandence to festivals and exhibitions are must for the promotion of the regional artificial dolls in both domestic and foreign tourism. Regional artificial dolls information forms were prepared by taking the photos of the regional artificial dolls made in Keles. And similarly, clothes information forms were prepared by taking the photos of the clothes. Examination date, place, regional name, purpose of using, dating of the clothes, material used, techniques and colours were examined with the information forms prepared and phases of making were told in the composition part. Additionally, source contact was formed. There are 32 information forms of dolls which were got dressed regionally. 26 of them were female dolls and 6 of them were male dolls. Woman and man clothes which belong to region were explained with the information forms inside them. There are 15 information forms about woman clothes and 12 information forms about the man clothes. In the fourth part, there are conclusion and suggestions parts. Followingly, there are sources, additions and CV. In the additions part, there are examples of the information forms and questionnaire form which were used. This study has importance in the sense of the promotion of the regional artificial dolls made in Keles and the region in domestic and foreign tourism. And accordingly, suggestions were made.