Algısal öğrenme stilleri açısından ilköğretim 4. sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarının ve öğretmen uygulamalarının incelenmesi
An investigation of 4th grade social studies textbooks and teacher practices in relation to perceptual learning styles
Yazar: NEVRUZ UĞUR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM KAF HASIRCI
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, algısal öğrenme stilleri açısından ilköğretim dördüncü sınıf sosyal bilgiler öğrenci çalışma kitabında yer alan etkinlikleri, bu etkinliklere ilişkin öğretmen uygulamalarını ve görüşlerini incelemektir.Betimsel bir durum saptaması niteliğindeki bu araştırma üç aşamada gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada ilköğretim dördüncü sınıf sosyal bilgiler öğrenci çalışma kitabındaki etkinlikler doküman analizi yapılarak incelenmiştir. İkinci aşama 2006?2007 öğretim yılında, Adana il sınırları içinde belirlenen ikisi alt, ikisi üst sosyo-ekonomik düzeydeki dört devlet ilköğretim okulundaki gözlemlerden oluşmaktadır. Bu okulların her birinde bir dördüncü sınıf şubesi belirlenmiştir. Bu şubelerde sosyal bilgiler ünitelerinden ?Hep Birlikte? ünitesi boyunca doğal gözlem yapılmıştır. Ünite kapsamında öğrenci çalışma kitabında yer alan etkinliklerin uygulama süreçleri incelenmiştir. Her iki aşamada elde edilen veriler AÖS `ye göre frekans ve yüzde değerleri hesaplanarak tablolarla sunulmuştur. Son aşamada ise Adana il merkezindeki farklı ilköğretim okullarında dördüncü sınıf öğretmeni olarak görev yapan 22 öğretmen ile yürütülmüştür. Bu çalışmada öğretmen görüşlerini içeren veriler, açık uçlu sorulardan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi kullanılarak toplanmıştır. Bu veriler öncelikle bilgisayara aktarılmış, okunup incelenerek kodlara dönüştürülmüş ve ilişkili kodlar bir araya getirilerek temalar ve gruplar oluşturulmuştur. Kodlamaya tabi tutulan öğretmen görüşlerinden oluşan nitel verilerin bir kısmı, örnek verme amacıyla olduğu gibi aktarılmıştır.Doküman analizi sonucu elde edilen bulgulara göre, sosyal bilgiler öğrenci çalışma kitabındaki etkinliklerin, ağırlıklı olarak AÖS tercihi işitsel (%38,92) ve görsel (%32,69) öğrencilere uygun olarak hazırlandığı, kinestetik öğrencilerin ise göz ardı edildiği görülmüştür. Yapılan gözlem sonucu elde edilen bulgulara göre uygulama sürecinde de etkinlikler ağırlıklı olarak AÖS tercihi işitsel ve görsel olan öğrencilerin öğrenme özelliklerine uygun işlenmektedir. AÖS tercihi kinestetik olan öğrencilerin öğrenme özelliklerine uygun etkinliklere ise gözlem yapılan hiçbir sınıfta yer verilmediği görülmüştür. Öğretmenlerle yapılan görüşme sonucunda da; öğretmenler etkinliklerin büyük bir kısmının işitsel ve görsel öğrenme stiline sahip öğrencilerin öğrenme özelliklerine uygun olduğunu belirtmişlerdir.Bu araştırma sonucunda; etkinliklerin işitsel ve görsel öğrenme stiline sahip öğrencilere uygun olarak hazırlanıp uygulandığına ve kinestetik öğrenme stiline sahip öğrencilerin ise göz ardı edildiği yargısına varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Algısal Öğrenme Stilleri, Görsel, İşitsel, Dokunsal, Kinestetik, Sosyal Bilgiler, Etkinlik

Abstract:
Aim of the present study was to analyze the learning activities included in 4th grade social studies textbook, as well as the teachers? opinions concerning these activities and techniques teachers utilize to apply the learning activities in relation to students? perceptual learning styles.The current descriptive study carried out at three phases. First, the learning activities in 4th grade social studies textbook were analyzed for their content. At the second phase, which was done in 2006-2007 academic year, the researcher used natural observation strategy to observe 4th grade classes in four public primary schools (two of which were in high socioeconomic status (SES) neighborhoods, and two in low SES neighborhoods). All of the observed schools were located in a southern metropolitan city of Adana, Turkey. The observation sessions were carried out in ? Hep Birlikte? unit in social studies classes. The application process of the learning activities of the textbook was analyzed during the unit. The frequencies and percentages were calculated for both stages and the results presented in relation to the perceptual learning styles (PLS). At the last phase, in order to find out teachers? opinions, semi-structured interviews were done with 22 fourth-grade teachers who work in different public primary schools. Data gathered from teacher interviews were transferred to computer, transformed to codes after being read and analyzed and then themes and groups were compared by gathering related codes. Some parts of the qualitative data on teacher opinions were quoted for the purpose of illustrating teachers? point of view.Results of the content analysis of the related document revealed that learning activities in social studies textbook were predominantly prepared appropriate for audial ( 32.92% ) and visual ( 32.69% ) students in terms of perceptual learning styles. However, students who have a kinesthetic learning style were ignored. Observational data on the application of the learning activities were in line with the content analysis data. Again, learning activities were predominantly appropriate for students who have audial and visual learning styles. None of the observed activities were suitable for students who have kinesthetic learning style. At the interviews, informant teachers indicated that most of the activities were suitable for the students who have audial and visual learning abilities.In conclusion, activities in the social studies classes were prepared and performed to suit the students who have visual and audial learning styles, however the students who have kinesthetic learning style were grossly ignored.Key words: Perceptual learning styles, Visual Audial Tactual, Kinesthetic, Social Studies, Activity