Düvelerde östrus siklusu ve erken gebelikte kan, tükürük progesteron düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigations of the correlation between progesterone levels in blood and saliva in the oestrous and early pregnancy heifers
Yazar: MURAT ARSLAN
Danışman: PROF.DR. ÜLKER ÇÖTELİOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1996
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Gebelik-hayvanda = Pregnancy-animal ; Progesteron = Progesterone ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Östrus = Estrus ; İnekler = Cows

Özet:
Bu çalışmada, düvelerde ovaryum fonksiyonlarının değerlendirilmesi ve gebeliğin erken tanısında kullanılmak üzere plazma ve tükürük progesteron hormon düzeyleri incelendi. Araştırma materyali olarak 15-16 aylık Siyah Alaca ve Esmer ırkından toplam 15 düve kullanıldı. Hormon düzeyleri, "I125 Direct Progesteron Analiz Kiti" kullanılarak radioimmunoassay (RIA) yöntemi ile belirlendi. Tükürük progesteron düzeyinin plazma progesteron düzeyine oranı, siklusun folliküler fazı ve luteal fazında sırasıyla % 10.7 ve % 7.9'u olarak saptandı. Tohumlamanın 21. ve 24. günlerinde bu oran sırasıyla % 12.4, % 12.4 düzeyinde bulundu. Siklik ve gebe hayvanlarda progesteron düzeyi ortalamaları arasındaki farklılık, plazma için tohumlamadan sonra 17. günden, tükürük için ise 19. günden itibaren istatistiksel önemde bulundu. Plazma ve tükürük progesteron düzeyleri arasında siklus boyunca r = 0.753, tohumlamanın 21. ve 24. günlerinde sırasıyla r = 0.91 1, r = 0.683 düzeyinde pozitif korelasyonlar saptandı. Gebelik tanısı için plazmada 2 ng/ml'den, tükürükte ise 0.200 ng/mP den düşük progesteron düzeyine sahip olanlar gebe kabul edilmezken, bu düzeyin 50 üzerindekiler gebe olarak kabul edildi. Gebelerle gebe olmayanların hem plazma hem de tükürük progesteron düzeyi ortalamaları arasındaki farklılık istatistiki önemde (P<0.01) bulunurken, her ikisi için de gebelerde 21. ve 24. günler arasında istatistiksel anlamda bir farklılık bulunmadı. RIA testi sonuçlan tohumlamayı izleyen 60. günde uygulanan rektal palpasyon bulgularıyla kontrol edilerek, gebelerde 21. gün plazma ve tükürük için sırasıyla % 81.8 ve % 80.0, gebe olmayanlarda % 100 ve % 90/ 24. gün gebelerde ise yine sırasıyla % 90.0 ve % 87.5, gebe olmayanlarda % 100 ve % 87.5 oranlarında doğrulukta tanı konuldu.

Abstract:
In this study, plasma and saliva progesterone hormone levels were investigated for the evaluation of ovarian function in heifers to use in early pregnancy diagnosis. A total of 15, 15-16 months old Black Pied Cattle and Brown Swiss heifers were used as study material. Hormone levels were determined with the Radioimmunoassay (RIA) method using an "I125 Direct Progesterone Analysis Kit". The ratio of the salivary progesterone level to plasma progesterone was determined as 10.7 % and 7.9 % for the follicular phase and the luteal phase of the cycle, respectively. On the 21st and 24th days of insemination this ratio was found to be 12.4 % and 12.4 %, respectively. The difference between mean progesterone levels in cyclic and pregnant animals was found to be statistically significant for plasma after the 17th day and for saliva after the 19th day of insemination. Positive correlations in plazma and saliva progesterone levels were found between the cycle period ( r=0.753) and 21st (r=0.911) and 24th (r=0.683) days after insemination, respectively. For the pregnancy diagnosis animals having a progesterone level below 2 ng/ml in their plasma and 0.200 ng/ml in their saliva were not considered as 52 pregnant where as those having higher levels were considered pregnant. The difference between the mean plasma and saliva progesterone levels of pregnant and non-pregnant animals was found to be statistically significant (PO.01), but the difference of those levels in pregnant animals between the 21st and 24th days was not statistically significant. The RIA test results were checked by rectal examination findings on the 60th day following insemination diagnosis was made at accuracy rates of 81.8 % and 80.0 % in pregnant animals and 100 % and 90.0 % in non-pregnant animals for 21@ day plasma and saliva, respectively. These rates were 90.0 % and 87.5 % in pregnant animals and 100 % and 87.5 % in non-pregnant animals for 24th day plasma and saliva, respectively.