Türkiye'de vergi kanunlarının uygulanması ve elektronik vergi uygulamalarında gelir idaresi başkanlığının rol ve görevlerinin değerlendirilmesi
Implementation of tax laws in Turkey and evaluation of the role and duties of the revenue administration in electronic tax applications
Yazar: TUĞBA ERBEY KARAAĞAÇ
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH BURHAN BAHÇE
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Elektronik vergilendirme sistemi = Electronic taxation system ; Gelir İdaresi = Revenue Administration ; Vergi idaresi = Tax administration ; Vergi mevzuatı = Tax legislation ; Vergi sistemi = Tax system

Özet:
Devletin geçmişten günümüze verimli ve etkin bir şekilde hizmet sunabilmesi, kamu finansmanını karşılayabilmesi için gelire ihtiyacı vardır. İhtiyaç duyulan kamu gelirlerinin yaklaşık olarak % 80'i devlet adına salınan vergilerden oluşmaktadır. Geçmişte vergilerin toplanması bizzat kamu görevlilerince gerçekleştirilirken günümüzde bu yöntemler modern vergicilik anlayışı ile değişiklik göstermiştir. Osmanlı'dan günümüz Türkiye'sine uygulamadaki yöntemler de farklılıklar görülse de amaç vergi adaleti ile belirli bir organizasyon ve standardizasyon sağlanarak hazineye kaynak aktarımıdır.
Bilişim sistem ve araçların hızla gelişimi bireylerin ve kurumların geleneksel iş yapma biçimlerini modern çağın sunduğu elektronik ve dijital ortam odağında şekillendirmiştir. Kamu gelirlerinin elde edilmesi süreci teknolojik gelişmelere paralel değişim gösterdiği, bu değişimin ve gelişimin toplum bireylerince hızla benimsendiği görülmektedir. Nitekim ülkemizde ekonomik birimlerin aktiviteleri tüm eylemlerini içerecek şekilde tüm kamu gelirlerini zamanında ve eksiksiz toplayan, kayıt dışı ekonomiye öncelikle vergi bilincinin sağlanması ile imkân tanımayan, yılların birikimi bilgi ve tecrübelerini etkin kullanarak hizmet kalitesini artıran, girişimci, yenilikçi ve  mükellef odaklı idare olabilme vizyonu ile hizmet eden Gelir İdaresi Başkanlığı bu süreci teşkilatındaki tüm kadroları ile yürüten baş aktördür.
Çalışmada vergi kavramı ve süreci açıklanıp, söz konusu değişim ele alınmakta olup bilişim teknolojileri ile şekil alan e-vergileme sürecinin etkisiyle vergi idari yapılanması ve yapılanmada oluşan değişim ile bilişim altyapısı ve Türkiye'de Elektronik Vergi Uygulamaları başlıkları altında literatür taraması yapılarak araştırılmıştır. Bu çalışmanın amacı Türkiye'de Vergi Kanunlarının uygulanmasında, vergisel süreçte kullanılan elektronik uygulamaların tarh, tebliğ, tahakkuk ve tahsil aşamalarındaki işleyişini ortaya koymak olup süreçte Gelir İdaresi Başkanlığının rol ve görevleri değerlendirilmeye çalışılmıştır. Araştırma modeli olarak nicel araştırma yönteminden faydalanılmıştır.

Abstract:
The state needs income in order to provide services in an efficient and effective way from past to present and to meet public finances. Approximately 80% of the needed public revenues consist of taxes released on behalf of the state. While the collection of taxes was carried out by public officials in the past, these methods have changed with the modern taxation approach today. Although there are differences in the methods in practice from the Ottoman Empire to today's Turkey, the aim is to transfer resources to the treasury by providing a certain organization and standardization with tax justice.
The rapid development of information systems and tools has shaped the traditional ways of doing business of individuals and institutions in the focus of the electronic and digital environment offered by the modern age. It is seen that the process of generating public revenues has changed in parallel with technological developments, and this change and development has been rapidly adopted by the members of the society. As a matter of fact, we serve with the vision of being an entrepreneurial, innovative and taxpayer-oriented administration, which collects all public revenues in a timely and complete manner, including all the activities of the economic units in our country, does not allow the informal economy to be made possible primarily by raising tax awareness, increases the service quality by using the knowledge and experience of years of experience effectively. The Revenue Administration is the main actor that carries out this process with all its staff in its organization.
In the study, the tax concept and process are explained and the change in question is discussed, and the tax administrative administrative structure and the change in the structuring with the effect of the e-taxation process shaped by information technologies have been researched by making a literature review under the headings of information infrastructure and Electronic Tax Applications in Turkey. The aim of this study is to reveal the functioning of electronic applications used in the taxation process in the implementation of Tax Laws in Turkey in the stages of imposition, notification, accrual and collection, and the role and duties of the Revenue Administration were tried to be evaluated in the process. Quantitative research method was used as the research model.