Cerrahi duman maruziyetinin ameliyathane hemşirelerinin yorgunluk ve uyku kalitesine etkisinin cerrahi klinik hemşireleriyle karşılaştırılması
Comparison of the effects of surgical smoke exposure on fatigue and sleep quality of operating room nurses with surgical clinic nurses
Yazar: KÜBRA ARSLAN TONTU
Danışman: DOÇ. SEMRA BÜLBÜLOĞLU
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi hemşirelik =   ; Elektrocerrahi = Electrosurgery

Özet:
Giriş: Ameliyathanelerde bulunan ileri düzeyde teknolojik araç ve gereçler, hasta ve çalışanların sağlığını olumsuz etkileyebilir. Cerrahi duman da bu riske katkıda bulunmaktadır. Cerrahi duman, kokulu ve görünür özelliğinin yanında pek çok zararlı maddeyi bünyesinde barındırmaktadır. Cerrahi duman ameliyathane çalışanları üzerinde akut ve kronik birçok sağlık problemine neden olabilmektedir. Bu çalışmada; cerrahi dumanın, ameliyathane hemşireleri üzerindeki yorgunluk ve uyku kalitesine etkisini gözlemlemeyi amaçladık.	
Yöntem: Bu vaka kontrollü çalışma, Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde cerrahi dumana düzenli olarak maruz kalan 63 ameliyathane hemşiresi ve cerrahi dumana maruz kalmayan 63 cerrahi klinik hemşiresi olmak üzere toplam 126 hemşire ile gerçekleştirilmiştir. Hemşirelerin yorgunlukları Türkçe'ye uyarlanan "Checklist Individual Strength (CIS)" yorgunluk ölçeği ile ve uyku kaliteleri "Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ)" ile kıyaslanmıştır. Verilerin analizinde tek yönlü varyans analizi, ki-kare testi, independent sample T testi ve Mann Whitney U testi kullanılmıştır. 
Bulgular: Ameliyathane hemşirelerinde toplam PUKİ 9,71±2,478 iken, klinik hemşirelerinde 7.60±2,673 (p=0); ameliyathane hemşirelerinde toplam CIS 85,841±20,403 iken, klinik hemşirelerinde 60,269±30,054 olarak bulunmuştur (p=0). 
Sonuçlar: Bu çalışma, cerrahi dumana sürekli olarak maruz kalan ameliyathane hemşirelerinde, cerrahi dumana hiç maruz kalmayan klinik hemşirelerine göre yorgunluk düzeyinin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek, uyku kalitesinin ise istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük olduğunu göstermektedir. Bu istatistiksel anlamlılığın oluşumunu sadece cerrahi dumana bağlamak doğru değildir. Fakat ameliyathane ve klinik ortamlarının en somut farklarından biri olan cerrahi duman bu farkta şüphesiz önemli bir katkıya sahiptir.
Anahtar Kelimeler: Cerrahi duman, ameliyathane, cerrahi hemşire, yorgunluk, uyku kalitesi, uyku

Abstract:
Introduction: The advanced technological tools and equipment in operating rooms may adversely affect the health of patients and employees. Surgical smoke is also a risk in this regard. Surgical smoke contains many harmful substances in addition to its odorous and visible feature. Surgical smoke can cause many acute and chronic health problems on operating room workers. In this study; we aimed to observe the effect of surgical smoke on fatigue and sleep quality in operating room nurses.
Method: This case-controlled study was conducted with a total of 126 nurses, 63 operating room nurses who were regularly exposed to surgical smoke, and 63 surgical clinic nurses who were not exposed to surgical smoke, in Bakırköy Dr.Sadi Konuk Training and Research Hospital. The fatigue of the nurses was compared with the "Checklist Individual Strength (CIS)" fatigue scale adapted to Turkish and their sleep quality with the "Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI)". One-way analysis of variance, chi-square test, independent sample T test and Mann Whitney U test were used in the analysis of the data.
Results: While the total PSQI was 9.71±2.478 in operating room nurses, it was 7.60±2.673 in clinical nurses (p=0); While the total CIS was 85.841±20.403 in operating room nurses, it was found as 60.269±30.054 in clinical nurses (p=0).
Conclusions: This study shows that the level of fatigue is statistically significantly higher and the sleep quality is statistically significantly lower in operating room nurses who are constantly exposed to surgical smoke compared to clinical nurses who have never been exposed to surgical smoke. It is not convenient to attribute the formation of this statistical significance only to surgical smoke. However, surgical smoke, which is one of the most tangible differences of operating room and clinical environments, undoubtedly has an important contribution to this difference.
Keywords: Surgical smoke, operating room, surgical nurse, fatigue, sleep quality, sleep