Çift kariyerli ailelerde sosyal rol değişimi: Kültürel bir değerlendirme
A cultural evaluation: Social role change in dual career couples
Yazar: BETÜL YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. MÜGE ERSOY KART
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Aile = Family ; Aile içi roller = Family roles ; Androjenler = Androgens ; Evlilik doyumu = Marital satisfaction ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Kariyer = Career ; Rol çatışması = Role conflict ; Çatışma = Conflict ; İş-aile çatışması = Work-family conflict

Özet:
Toplumsal değişimde öncü rol oynadığı kabul edilen ?çift kariyerli ailelerde? kadın ve erkeğin karşıt cinse ait geleneksel rol kalıplarını ne ölçüde üstlendikleri olgusunu araştıran bu çalışmada; kadına ve erkeğe ait kalıplaşmış toplumsal cinsiyet rollerinden ?androjenliğe? doğru bir gelişimin gözlenme ihtimalinin yüksek olduğu düşünülen akademisyen ve hekimler için, ?androjenlik düzeyi? ve androjenlik düzeyinin ?özsaygı düzeyi?, ?evlilik uyum düzeyi?, ?yaşam doyum düzeyi?, ?işten aileye doğru yansıyan çatışma düzeyi? ve ?aileden işe doğru yansıyan çatışma düzeyi? ile ilişkisi araştırılmıştır.Katılımcılar, 169 çift kariyerli aile mensubu; 41 kadın akademisyen, 42 kadın hekim, 44 erkek akademisyen ve 42 erkek hekimden oluşmaktadır.Sonuçlar, katılımcıların % 82'sinin androjen cinsiyet rolü sergilediklerini ortaya koymuştur. Androjen katılımcıların özsaygı düzeyleri arttıkça yaşam doyum düzeylerinin de arttığı görülmektedir. Özsaygı düzeyi yüksek bireyler, yaşamdan da daha yüksek doyum elde etmektedirler. Araştırmada, işten aileye doğru yansıyan çatışmanın düzeyi düştükçe yaşam doyum düzeyinin yükseldiği ortaya çıkmıştır. Çatışma düzeyi düşük bireyler hayattan daha fazla doyum elde etmekte; ya da yaşam doyumu yüksek bireyler daha düşük oranda çatışma yaşamaktadırlar.Evlilik uyumu yüksek bireylerin, işten aileye doğru yansıyan ve aileden işe doğru yansıyan çatışma düzeylerinin daha düşük olduğu; ya da tersinden düşünüldüğünde, işten aileye doğru ve aileden işe doğru yansıyan çatışmayı düşük oranda yaşayan bireylerin daha yüksek düzeyde bir evlilik uyumu yakaladıkları sonucu ortaya çıkmıştır.İşten aileye doğru yansıyan çatışma düzeyi ile aileden işe doğru yansıyan çatışma düzeyi arasındaki ilişki de literatür ile uyumlu olarak; işyerinde aileden kaynaklı çatışma yaşayan bireyin, bir süre sonra işyerinde bozulan dengeler nedeniyle ailelerinde de işyerine ilişkin çatışmalar yaşaması ihtimalinin yüksek olduğu şeklinde bulgulanmıştır.

Abstract:
This study, which researches the phenomenon regarding the level of taking over the traditional role models in terms of opposite sex in the ?Dual Career Couples? that are regarded as having a leader role in the social change, researches the ?level of Androgyny? and the ?level of Self-Respect? of the level of androgyny, the ?level of Marital Adjustment?, the ?level of Life Satisfaction?, the ?level of Work Family Conflict? and the ?level of Family Work Conflict? and their relations for the academics and medical doctors because it is believed that there is a high possibility of improvement from classical social roles to the ?Androgyny? for these professional groups.The participants are 169 dual career couples; 41 female academics, 42 female medical doctors, 44 male academics, 42 male medical doctors.The result shows that 82% of the participants act in accordance with the androgen gender role.It is seen that androgen participants, which have a higher level of Self-Respect, have higher satisfaction level in their life. The individuals, who have high level of Self-Respect, get a higher level of satisfaction in their life.The research reveals that if the level of Work Family Conflict decreases, the level of life satisfaction in increases. The individuals, who have a low level of conflict, get a higher level of satisfaction in their life. In other words the individuals, who have high level of satisfaction, experience a lower level of conflict in their life.The research shows the individuals, who have high level of Marital Adjustment, have a lower level of Family Work Conflict in their life. If we think this issue in an opposite way, we can say that the individuals, who have lower level of conflict in terms of work-family and vice versa relations, have a higher level of Marital Adjustment.There is a parallelism between the relation of Work Family Conflict or Family Work Conflict and the literature. It has been discovered that it is highly possible; an individual, who has problems in the workplace because of the family, shall have problems in his/her family because of the impaired harmony, too.