Parsel ölçeğinde kentsel dönüşüm projelerinde proje risklerinin aktörler üzerinden değerlendirilmesi: Bağdat caddesi örneği
Evaluation of project risks through actors in urban transformation projects in parcel scale: Case of Bagdat street
Yazar: GÖKÇE HANOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞÇE ERCAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Konut Üretimi ve Yapım Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Kentsel dönüşüm = Urban transformation

Özet:
Kentsel dönüşümle; güvenli ve afet riskine karşı dayanıklı yaşam alanlarının oluşturulabilmesi, düzenli ve sağlıklı kentleşmenin sağlanabilmesi ve uygulamaların ülke genelinde kalıcı çözümler üretecek şekilde gerçekleşebilmesi için yasal altyapının bütüncül ve kapsayıcı olarak sürece entegre edilmesi gerekmektedir. Ancak bugün bir metropolitan alan olarak çok yönlü kentsel, sosyal, ekonomik, ve kültürel dönüşümlerin yaşandığı İstanbul'da kentsel dönüşüm kavramının anlamına baktığımızda sınırları belli olmayan bir kavram ortaya çıkmıştır. Kentsel dönüşüm uygulamaları, parçacıl bir anlayışla sadece riskli olarak belirlenen yapıların fiziksel dönüşümüne indirgenmiştir. İstanbul'daki parsel ölçeğinde gerçekleşen kentsel dönüşüm projelerindeki temel sorunlar yenileme uygulamalarının fiziksel nitelikleri kadar, sosyal sorunlarının ele alınmaması, bir konutun yapısal özellikleri düşünülürken, bulunduğu yerleşmenin imar haklarının göz ardı edilmesi, nüfus açısından ortaya çıkan değişimlere karşın değiştirilmeyen kamusal mekânları ve teknik, sosyal altyapı olanakları eksikliği olarak sıralanabilir. 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi hakkında Kanun ile birlikte bu sürecin en etkin yaşandığı yerlerden biri Kadıköy-Caddebostan mahallesi' dir. Bu bağlamda bu çalışmanın temel amacı, proje yönetim risklerinin açıklanarak, müteahhitlik hizmeti şeklinde uygulanan 'parçacıl' dönüşüm projelerinde temel aktörler olan müteahhit, mimar, avukat, lisanslı denetim firmaları, danışman firma, kiracılar, mal sahibi (kullanıcı), yerel yönetim ve bakanlıklar üzerinden değerlendirilmesidir. Her bir aktör grubuyla yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerle toplanan veriler doğrultusunda, proje yönetim risklerinin projenin süre, kalite ve maliyetine olan etkileri, kaynağı ve olası sonuçları araştırılmıştır.  Proje sürecine dahil olan aktörlerin proje yönetim risklerini üstlenişi ve risklerin aktörler arasındaki transferi değerlendirilmiştir. Çalışmanın ana sonuçlarına göre; 6306 sayılı kanun kapsamında parçacıl şekilde gerçekleşen kentsel dönüşüm projeleri, dönüşümün karmaşıklığından ve süreç içinde karşılaşılabilcek pek çok belirsizlik ve risk olmasından dolayı uygulamada problemlere neden olmaktadır. Oluşan bu problemler uzman bir ekip tarafından yönetilmediği ve proje yönetim riskleri aktörler arasında doğru bir şekilde transfer edilmediği için, projenin süre, kalite ve maliyeti olumsuz etkilenmektedir.  Bu tez çalışması, dönüşüm aktörleri tarafından proje aşamalarında oluşabilecek proje risklerinin doğru bir şekilde anlaşılmasını sağlayacak ve bu risklerden etkilenen aktörlerin oranını en aza indirerek proje süreçleri için faydalı olacaktır.

Abstract:
To achieve safe and naturel disorder resistant living spaces, provide healthy and regulated urbanization and to make permanent problem solving applications through urban transformation legal infrastructure should be comprehensively integrated to the whole urban developement  process. However, in Istanbul, where there is a multifaceted urban, social, economic and cultural transformation as a metropolitan area, it is possible to talk about the notion of the fragmanted concept of urban transformation. Urban transformation practices have been reduced to the physical transformation of structures that are identified as risky only with a partitive.The main problems of the urban transformation projects in the parcel scale in Istanbul; while taking into account the physical qualities of renewal applications, ignoring the social problems, settlement rights, public spaces that are not changed despite the changes accuring in terms of the population and the lack of technical and social infrastructure opportunities. Another problem caused by applications is; in order to sustain the existence of the contractors in the prestigious regions, they negatively affect the quality of the constructions by making agreements that free or at low cost offers. The urban transformation process gained speed after  the 6306 numbered new law,made in 2012  regulating  the transformation of seismic regions, Bagdat Street is the place where this process is most effective. In this context, the main objective of this study is to clarify project risks and to assess risks through key actors (contractors, architects, lawyers, licensed audit firmas, landowners, local authorities and consultants) in urban transformation projects in Kadıköy-Bağdat Street. In the light of the data gathered by semi-structured interviews with each actor group;  the effects, sources and possible results of the project management risks on the duration, quality and cost of the project were investigated. The project management risks of the actors involved in the project process and the transfer of risks between actors are evaluated.  According to the main results of study; urban transformation projects realized as part of the 6306 numbered law cause problems due to the complexity of the transformation and many uncertainties and risks in the process. As these problems are not managed by an expert team and project management risks are not correctly transferred among actors, the duration, quality and cost of the project are negatively affected. This thesis will provide an accurate understanding of the project risks that may occur during the project phases  by the transformation actors and it will be beneficial for the processes by minimizing the proportion of actors affected by these risks.