Koroner bypass cerrahisi için endoskopik safen ven çıkarılan hastaların açık safen ven çıkarılan hastalar ile karşılaştırılması
Comparison of patients endoscopic saphenous vein harvesting versus open  surgical saphenous vein harvesting for coronary bypass surgery
Yazar: ELİF DEMİRBAŞ
Danışman: PROF. DR. SİNAN ARSAN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Cerrahi işlemler-minimal girişimsel = Surgical procedures-minimally invasive ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Endoskopi = Endoscopy ; Koroner arter bypass = Coronary artery bypass ; Safen ven = Saphenous vein

Özet:
Amaç: Aterosklerotik koroner arter hastalığı gelişmiş ülkelerde mortalite ve morbiditenin en önemli nedenlerindendir. Koroner arter bypass greft operasyonu (KABG), gelişmiş ülkelerde yapılan en sık majör operasyondur ve tüm dünyada her yıl yaklaşık 1 milyon, ülkemizde ise yaklaşık 70 bin hastaya yapılmaktadır. En sık kullanılan greftler, safen ven , internal torasik arter  ve radial arterdir. Safen ven çıkarılmasından sonra yakın postop dönemde başta şişman, diyabetik ve periferik vasküler hastalığı olan hastalar yüksek riskli hastalarda yaraların iyileşmesi haftalarca sürebilmektedir. Endoskopik safen ven çıkarılması (EVH-endoscopic vein harvesting) erken dönemde yararları  ve hasta memnuniyeti açısından en avantajlı cerrahi tekniklerdendir. Ancak uzun dönem sonuçları ile ilgili yeterli veri yoktur. Bazı cerrahlar tarafından safen ven endoteline zarar verdiği ve patensini azaltabileceği gerekçesiyle endoskopik safen çıkarma tekniğine şüpheli bakılmaktadır.
Çalışmamızın amacı endoskopik ve açık çıkarılma tekniklerinin erken dönem komplikasyonlar (yara yeri komplikasyonları ve major kardiyak ve serebrovasküler olaylar) ve uzun dönem takipleri sırasında gelişen komplikasyonlar üzerine etkisinin araştırılmasıdır.
Hastalar ve Yöntem: Çalışmaya Ocak 2013-Şubat 2014 tarihleri arasında kliniğimizde koroner arter hastalığı nedeniyle koroner bypass  cerrahisi yapılan, 18-80 yaş arası, 60 hasta dahil edilmiştir.  Hastaların 30'una açık cerrahi teknikle, 30'una endoskopik yöntemle safen ven çıkarılmıştır. Bu iki hasta grubunun postoperatif erken dönem verileri(yara yeri komplikasyonları, mobilizasyon süreleri, hastane yatış süreleri, ağrı, major kardiyak ve serebrovasküler olaylar) ve uzun dönem takipleri sırasında gelişen major kardiyak ve serebrovasküler olaylar, rekürren anjina pektoris açısından retrospektif olarak değerlendirilmiştir ve karşılaştırılmıştır.    
Bulgular: Çalışma Ocak 2013-Şubat 2014 tarihlerinde, kliniğimizde; 30 hastaya EVH, 30 hastaya açık cerrahi işlem uygulanmış 60 olgu ile gerçekleştirilmiştir. Hastaların uzun dönem (ortalama 4.5 yıl) takip sonuçları ve erken dönem komplikasyonları karşılaştırılmıştır. 
Gruplara göre greftin çıkarılma süreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmış olup; EVH grubu operasyon süreleri, açık cerrahi grubundan anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p=0,001; p<0,01). 
Grupların ödem görülme oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,01). EVH grubunda bir pozitif ödem, kontrol grubunda ise +++ ve ++++ ödem yüksek oranda saptanmıştır. 
EVH grubu 1.gün 2.gün ve 3.gün ağrı düzeyleri, açık cerrahi grubundan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük saptanmıştır (p<0,001).
Uzun dönem takiplerinde gruplar arasında MACCE, rekürren angina pektoris, tekrar girişim ve revaskülerizasyon oranları açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0,05).

Sonuç: Çalışmamızda, endoskopik safen ven çıkarılan hastaların uzun dönemde açık cerrahi yönteme kıyasla safen ven açık kalım oranlarında azalma ve MACCE ve rekürren angina oranlarında artış saptanmamıştır. Endoskopik safen ven çıkarılmasının estetik açıdan tatmin edici ve daha az invaziv, uzun dönemde komplikasyona neden olmayan standart cerrahi tekniklere üstün bir alternatif yöntem  olduğunu düşünmekteyiz.

Abstract:
Aim: Atherosclerotic cardiovascular disease is one of the most common cause of morbidity and mortality in advanced countries. Coronary artery bypass grafting (CABG) is the most common operation in the advanced countries and performed for approximately 1 million patients worldwide, for 70.000 patients in our country every year. The most commonly used grafts are internal thoracic artery ,saphenous vein and radial artery.  After saphenous vein harvesting, it may take weeks to heal of the wound in high risk patients  with diabetes, peripheral vascular disease or obesity. Endoscopic vein harvesting is becoming one of the most favourable vein harvesting techniques, due to its short term benefits with high patient satisfaction. However, there is insufficient data regarding long-term follow up. Some surgeons think that EVH  cause endothelial injury and may reduce the patency rates of conduit.
The aim of our study is to investigate the effect of EVH compared to OVH on short term complications (wound complications, major cardiac and cerebrovascular complications, recurrent anjina pectoris and congestive heart failure) and long term complications. 
Patients and Method: This study included 60 patients, between 18-80 years old, who underwent coronary bypass surgery between  January 2013-February 2014 in our clinic. 30 of patients underwent open vein harvesting and the other 30 of them endoscopic vein harvesting. The short term postoperative results (wound complications, mobilization time, hospitalization time, pain, major cardiac and cerebrovascular accidents.) and major cardiac and cerebrovascular events developed during the long term follow-up of these two group have been compared and evaluated. 
Results: The median follow up time was 4.5 years. There was a statistically significant difference for graft removal times between the groups. EVH group harvesting times were significantly higher than open surgery group (p = 0.001, p <0.01). There was a statistically significant difference for edema rates (p<0.01). In EVH group + edema was more common when +++ and ++++ edema was more frequent in open surgery group. The first, second and third day pain level of EVH group was significantly lower compared to open surgery group (p=0.001).
In long term follow up, there has been no statistically significant difference of MACCE, recurrent angina  pectoris, reintervention and revascularization rates between groups (p>0.05). 
Conclusion: In our study, there was no significant difference between reduced rates of saphenous vein patency and increased rates of  MACCE and recurrent angina pectoris in EVH group compared to OVH group in long term. EVH may provide a less invasive, cosmetically superior alternative to  standard surgical methods without complication in long term.