Endüstri 4.0'ın rekabet stratejileri ve pazar performansı ilişkisindeki aracı rolü: Gaziantep makine halısı üreticileri örneği
Industry 4.0's mediating effect on relation between competitive strategies and market performance: A case of Gaziantep machine carpet manufacturers
Yazar: TARIK ZİYAD ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET TAN
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Endüstri 4.0 = Industrial 4.0 ; Gaziantep = Gaziantep ; Halı endüstrisi = Carpet industry ; Halı sektörü = Carpet sector ; Pazar yönelimi = Market orientation ; Performans = Performance ; Rekabet = Competition ; Rekabet stratejileri = Competition strategies ; Öğrenme yönelimi = Learning orientation

Özet:
Tüm sanayi devrimlerinin toplum ve firmalar üzerinde bıraktığı etki ile paralel olarak Endüstri 4.0 kavramıda önemini gittikçe arttırarak firmaların birbiriyle rekabetlerinde etkili bir unsur haline gelmeye başlamıştır. Endüstri 4.0 ile artan dijitalleşme beraberinde firmaların rekabet stratejilerinide güncellemelerini gerektirmektedir. Tüm bunların yanında firmaların öğrenme yönelimli ve/veya pazar yönelimli olmalarının seçilen rekabet stratejisi ve pazar performansı üzerinde etkisini önemli hale gelirken, gelişen teknolojiler ile bu kavramlar firmaların iç ve dış unsurlarıyla beraber reaktif ve/veya proaktif bir anlayış ile faaliyetlerine devam etmelerine olanak sağlamaktadır. 
Bu araştırmada, Gaziantep ilinde faaliyet gösteren makine halısı üreticilerinin, Endüstri 4,0 ile öğrenme yönelimi, pazar yönelimi, rekabet stratejileri ilişkilerini ortaya çıkarmak ve tüm bu olguların firma pazar performansı üzerindeki etkisini belirlemek ayrıca endüstri 4.0 kavramının aracı rolünü tespit etmek amaçlanmıştır. Çalışmanın yapıldığı bölgede makine halısı üreticilerinin kümelenme özellikleri gösterdiği bilinmektedir. Makine halısı üretiminde elde ettiği rekabet avantajını koruyabilmek için firmaların endüstri 4.0 ile gelişen teknolojilere adaptasyonu sağlamaları gerekmektedir.135 firmanın faaliyet gösterdiği bölgede 102 firma ile görüşülmüş ve çalışma sonuçları yapısal eşitlik modeli ile analiz edilmiştir. Çalışma, sektör yapısı ve rekabet durumundan ötürü sektörün kendine has özellikler barındırdığını göstermektedir. Çalışma sonuçlarına göre endüstri 4.0 ve farklılaştırma stratejilerinin pazar performansı üzerinde etkisi olduğu ayrıca endüstri 4.0'ın farklılaştırma stratejisi ve pazar performansı ilişkisi üzerinde ve öğrenme yönelimi ile pazar performansı ilişkisi üzerinde aracı etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Öğrenme yönelimi kavramının ise endüstri 4.0 ve farklılaştırma stratejileri ile ilişkili olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Parallel to the impact of all industrial revolutions on society and companies, the term of Industry 4.0 has started to become an effective factor in the competition of companies. Increasing digitalization with Industry 4.0 requires companies to update their competitive strategies. In addition to all these, while the impact of learning-oriented and / or market-oriented firms on the selected competition strategy and market performance becomes important, developing technologies and these concepts allow firms to continue their activities with a reactive and / or proactive understanding along with their internal and external elements. In this study, it was aimed to reveal the relationship between Industry 4.0 and learning orientation, market orientation, competition strategies to determine the effect of all these facts on firm market performance, and the mediating role of Industry 4.0 term of machine-made carpet manufacturers operating in Gaziantep province.
Machine carpet manufacturers are known to demonstrate clustering features in the region where the study is carried out. In order to maintain its competitive advantage in machine-made carpet production, companies need to adapt to developing technologies with Industry 4.0.102 firms, in which 135 firms operate, were interviewed and the results of the study were analyzed using the structural equation model. The study shows that the sector has its own characteristics due to its structure and competitive status. According to the results of the study, it has been determined that Industry 4.0 and differentiation strategies have an impact on market performance, besides Industry 4.0 has a mediating effect on the relationship between differentiation strategy and market performance, and on the relationship between learning orientation and market performance. It was concluded that the term of learning orientation is related to Industry 4.0 and differentiation strategies.