Okullarda örgütsel yenileşmenin bir yordayıcısı olarak örgütsel körlük
Organizational blindness as a predictor of organizational innovation in schools
Yazar: BORAY SOYDAN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM KOCABAŞ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim kurumları = Education establishments ; Okullar = Schools ; Yenileşmeler = Reformations ; Örgütsel değişim = Organizational change ; Örgütsel körlük = Organizational blindness ; Örgütsel yenilikçilik = Organizational innovations

Özet:
Örgütlerin fırsat ve risklerin farkına varamaması olarak tanımlanan örgütsel körlük, örgütlerin çevreye uyum sağlamalarını, örgüt içerisinde istendik değişim ve yenileşme hareketlerini zorlaştırmakta ve öz değerlendirmede problemler yaratarak vizyon körlüğüne sebep olmaktadır. Küreselleşen günümüz dünyasında teknolojik, toplumsal ve rekabet alanlarında hızlı değişimler yaşanmaktadır. Okulların bu değişimlere cevap vermesi gerekmektedir. Bu açıdan değişim körlüğü olarak da tanımlanan örgütsel körlük önemli bir çalışma alanı oluşturmaktadır. Örgütsel körlük, diğer yönetsel hastalıklara göre nispeten yeni bir çalışma alanı haline gelmiştir. Bu sebeple alan yazında yer alan çalışmalar kısıtlı kalmaktadır. Bu araştırmanın öncelikli amacı, literatürde yer alan bu eksikliğin giderilmesi ve 21. yüzyılda eğitim ve yönetim biliminde meydana gelen değişimlere yaşanan uyum sorunlarının kaynağı olabilecek öğretmenlerin örgütsel körlük düzeyi ile öğretmenlerin değişime ve yenileşmeye ilişkin beklenti düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Bu kapsamda 2021-2022 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Zeytinburnu ilçesinde ilkokul ve ortaokullarda görev yapan 1584 öğretmenin yer aldığı çalışma evreninden 369 öğretmen katılımcı olarak örnekleme dahil edilmiştir. Katılımcılar olasılıklı örnekleme yöntemlerinden olan basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırmada "Örgütsel Körlük Ölçeği" "Öğretmenlerin Değişime ve Yenileşmeye İlişkin Beklenti Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada katılımcı öğretmenlere ait iki faktörlü bağımsız değişkenler t-testi aracılığı ile analiz edilirken katılımcıların demografik özellikleri bağlamında üç ve daha fazla bağımsız değişkenin söz konusu olduğu, varyans homojenliği gösteren değişkenler tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile analiz edilmiştir. İlgili ölçeklerin ortalamaları ve alt boyutları arasında pearson korelasyon analizi gerçekleştirilmiş ve ölçek genel ortalamalarında orta düzeyde ilişki tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda regresyon analizi gerçekleştirilerek ilişkinin yordama derecesi ölçülmüştür.

Abstract:
Organizational blindness, which is defined as the inability of organizations to realize the opportunities and risks, makes it difficult to adapt to the environment and the desired change, innovation movements within the organization. Besides, it causes vision blindness by creating problems in self-evaluation. In today's globalizing world, rapid changes are experienced in technological, social and competitive fields. Schools are required to respond to these changes. In this respect, organizational blindness, which is also defined as change blindness, constitutes an important field of study. Organizational blindness has become a relatively new field of study in educational administration. Therefore, studies in the literature are limited. The primary aim of the study is to eliminate the deficiency in literature and to determine the relationship between the level of organizational blindness of teachers, who can be the source of adaptation problems to the changes in the field of education and administrative science in 21st century and the level of teachers' expectations about change and innovation. In this context, 369 teachers from the population of 1584 teachers working in primary and secondary schools in Zeytinburnu district of Istanbul province in the 2021-2022 academic year were included in the sample as participants. Participants were determined by the simple random sampling method, which is one of the probability sampling methods.  In the study, "Organizational Blindness Scale" and revised by Gültekin (2019) for educational institutions, and "Teachers' Expectation for Change and Innovation Scale" were used. While the two-factor independent variables belonging to the participants were analyzed using t-test, the variables showing homogeneity of variance, in which there were three or more independent variables in the context of the demographic characteristics of the participants, were analyzed with one-way analysis of variance (ANOVA). Pearson correlation analysis was applied between the means and subdimensions of the relevant scales and moderate correlation was found in the means of the scales. As a result of the research, the degree of prediction of the relationship was measured by performing regression analysis.