Savunma harcamalarının makroekonomik ve sosyoekonomik göstergelerle ilişkisi
The relationship between defense expenditures with macroeconomic and socioeconomic indicators
Yazar: ELİF EFE
Danışman: DOÇ. DR. ÜZEYİR AYDIN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu çalışma, savunma harcamalarının makroekonomik göstergelerden: dış ticaret dengesi, istihdam, işsizlik, enflasyon, gayri safi yurt içi hasıla, ekonomik büyüme; sosyoekonomik değişkenlerden: jeopolitik risk ve politik istikrar endeksi ile ilişkisini araştırmaktadır. Çalışmanın amacı, ülkelerin mecburi olarak gerçekleştirdikleri savunma harcamalarının makroekonomik ve sosyoekonomik etkilerini saptayarak pozitif dışsallıklar sağlayacak politika önerilerini tespit etmektir. Bu kapsamda çalışma savunma harcamalarına ilişkin dört bölüm ve üç makaleden oluşmaktadır. Tüm makalelerde nicel yöntemler kullanılmıştır. Veriler Eviews 12 programı ile analiz edilmiştir. Bir ülkenin ekonomik yatırımlarının artması ve ekonomik büyüme hedeflerine ulaşabilmesi için jeopolitik risk endeksi ilişkisinden hareketle ülkede güvenliğin sağlanması gereklidir. Güvenlik ön şartı için savunma harcamaları jeopolitik risk endeksini en düşük seviyelere gelmesini sağlayacak miktarda yapılmalıdır. Savunma sektörüne yapılan yatırımlarda kullanılan ve geliştirilen teknolojiler diğer sektörlere ülke içinde aktarılmalı, oluşabilecek dışlama etkisinin önüne geçilmelidir. Savunma sanayinde ortaya çıkan buluşların ihracatı teşvik edilmeli, ülkeye döviz girişi gerçekleştirilerek dış ticaret dengesine pozitif dışsallıklar sağlanmalıdır. Sektörde kullanılan girdilerin olabildiğince ithalattan bağımsız elde edilmeye çalışılması ile net ihracatın azalmasının önüne geçilmelidir. Kamu harcamalarından ayrılan payın artması yerine özel sektörün savunma alanında yatırımlar yapması teşvik edilerek, bütçe üzerindeki yükün artmasına engel olunmalıdır. Böylece para arzı artışı ile oluşabilecek bir enflasyonun ve yerel para biriminde değer kaybının önüne geçilecek, özel sektörde istihdam artışı sağlanacak ve aynı zamanda savunma harcamaları artışının diğer olumlu etkilerinden yararlanabilecektir. Teorilerin geçerliliğinin kısa ve uzun dönemde değişmesinden hareketle gelecekteki çalışmaların bu ayrımı dikkate alarak yapılması ile ülkelerin kısa ve uzun vadeli politikalarının daha doğru önerileri sağlanabilecektir.

Abstract:
This study investigates the relationship between defense expenditures and macroeconomic indicators: balance of trade, employment, unemployment, inflation, gross domestic product, economic growth and socioeconomic variables: geopolitical risk and political stability index. The aim of the study is to identify the macroeconomic and socioeconomic effects of compulsory defense expenditures of countries and to identify policy recommendations that will provide positive externalities. In this context, the study consists of four chapters and three articles on defense expenditures. Quantitative methods were used in all articles. Data were analyzed with Eviews 12.  For a country to increase its economic investments and achieve its economic growth targets, it is necessary to ensure security in the country based on the geopolitical risk index relationship. For the security prerequisite, defense expenditures should be made in an amount that will ensure that the geopolitical risk index is at the lowest levels. The technologies used and developed in the investments made in the defense sector should be transferred to other sectors within the country, and the crowding out effect that may occur should be prevented. The export of inventions in the defense industry should be encouraged, and positive externalities should be provided to the balance of trade by generating foreign exchange inflows to the country. The decrease in net exports should be prevented by trying to obtain the inputs used in the sector as independent from imports as possible. Instead of increasing the share allocated from public expenditures, the private sector should be encouraged to make investments in the defense sector to prevent an increase in the burden on the budget. This will prevent inflation and depreciation of the local currency that may occur due to an increase in money supply, increase employment in the private sector, and at the same time benefit from other positive externalities of an increase in defense expenditures. Since the validity of theories changes in the short and long run, future studies should take this distinction into account in order to provide more accurate recommendations for countries' short- and long-term policies.