Ebeveynlerinde tip 2 diabetes mellitus tanısı olan prediabeti olmayan kişilerin insülin direnci ve subklinik ateroskleroz için trigliserid-glukoz indeksi ve ankle-brakial indeks ile değerlendirilmesi
Evaluation of insulin resistance and subclinic atherosclerosis with triglyceride-glucose index and anchle-brachial index in non-prediabetic offsprings of diabetic family's
Yazar: SELİN KARACAOĞLU
Danışman: UZMAN SELMA KARAAHMETOĞLU ; ÖĞR. GÖR. ALİ CAN KURTİPEK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
AMAÇ

Diabetes Mellitus sıklığı gün geçtikçe artan, komplikasyonları ile hem morbidite hem de mortalite nedeni olan bir hastalıktır. Diabetes Mellitus risk faktörlerinin içinde aile hikayesi en önemli olanlardan biridir. Diyabetin değiştirilebilir risk faktörlerinden biri de insülin direncidir.(1) Son zamanlarda Trigliserid-Glukoz İndeks'in , insulin direncini göstermede basit ve güvenilir bir yöntem olduğu düşünülmektedir.(2,3) Periferik Arter Hastalığı Diabetes Mellitus' un makrovasküler komplikasyonlarından biri olan ; temelinde aterosklerotik vaskülopati yatan önemli bir morbidite nedenidir Ankle Brakial İndeks ile Periferik Arter Hastalığı' nın hem noninvaziv hem de maliyeti uygun bir yöntemle erkenden tanısı konulabilmektedir(4). Günümüzde diyabetik aile hikayesi ile subklinik ateroskleroz ve insülin direncini inceleyen bir çok çalışma olup amacımız trigliserid-glukoz indeksi ve ankle-brakial indeks ile bu iki tablonun erken dönemde saptanabilirliğini ve birbirleri ile olan korelasyonunu araştırmaktır(5,6). 

GEREÇ VE YÖNTEM 

Çalışmamız tek merkezli , gözlemsel bir çalışma olarak Eylül 2022 ile Temmuz 2023 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi İç Hastalıkları Polikliniğine çeşitli nedenlerle başvuran ve kan tetkikleri yapılan, bir veya iki ebeveyninde Tip 2 Diabetes Mellitus tanısı olan, kendisinde daha önceden bilinen Prediyabet , Diabetes Mellitus, Hipertansiyon, Kronik Böbrek Hastalığı, Koroner Arter Hastalığı, Serebrovasküler Hastalık, Periferik Arter Hastalığı, Hiperlipidemi tanıları olmayan ve gebe olmayan, Hba1c değeri % 5,6 ve altında olan, cinsiyet gözetmeksizin 18 yaş üstü kişiler ile aynı dışlama kriterlerini sağlayan ancak ebeveynlerinde Tip 2 Diabetes Mellitus tanısı olmayan kontrol grubu kişilerin mevcut laboratuvar verileri toplanarak ve bu katılımcıların el tipi doppler cihazı ile brakial arter sistolik kan basıncı ve tibialis posterior arter sistolik kan basıncı ölçülerek gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların  Ln[açlık trigliserid (mg/dl) × açlık glukoz (mg/dl)]/2 formülü kullanılarak trigliserid glukoz indeksi ve ankle brakial indeksi hesaplanarak hem indeks sonuçları hem de birbirleri arası korelasyon değerlendirilmiştir. 

BULGULAR

Diyabetik ebeveyne sahip grubun Açlık kan glukozu (84 ±8 / 81 ±8 ,  p=0,048), LDL (109 ±32 / 96 ±25 , p=0,002) , Total kolesterol (181 ±36 / 168 ±28 , p=0,01), Trigliserid [101(70-138) / 78(62-128) , p=0,049] , Trigliserid Glukoz İndeks [4,5(4,33-4,7) / 4,38(4,22-4,61) , p=0,023] sonuçları kontrol grubundan istatistiksel olarak daha yüksek saptandı. HOMA-IR sonuçları [1,7(1,2-2,8) / 1,4(1-2,2) , p=0,068]  gruplar arası istatistiksel anlamlı farklılık göstermedi. Diyabetik ebeveyne sahip ve  kontrol grubunun tüm kan basıncı ve nabız değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı. ABI sonuçlarında kontrol grup (1,09 ±0,08) ve diyabetik ebeveyne sahip grup (1,1 ±0,08) arasında istatistiksel anlamlı farklılık saptanmadı. Bir ebeveyni diyabetik olan grubun Açlık kan glukozu ve Trigliserid sonuçları [(83 ±8), 101(69-138)] iki ebeveyni de diyabetik olan gruptan [(85 ±9) ,107 (78-133)] istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermese de her iki ebeveyni de diyabetik olan grupta sayısal olarak daha yüksek olduğu görüldü. Yalnız annesinde Tip 2 DM tanısı olanlar ve yalnız babasında Tip 2 DM tanısı olanların Açlık kan glukozu , HbA1c ,LDL , HDL , Total kolesterol , Trigliserid , İnsülin , HOMA-IR ve Trigliserid-Glukoz indeksi sonuçları her iki grupta istatiksel olarak farklı değildi. Ancak HDL hariç yukarıdaki parametreler sayısal olarak yalnız annesi diyabetik olanlarda yalnız babası diyabetik olanlardan daha yüksek , HDL ise sayısal olarak daha düşüktü. Ankle Brakial İndeks ile Trigliserit Glukoz İndeks de dahil olmak üzere laboratuvar parametreleri arasında korelasyon saptanmadı.

SONUÇ

Çalışmamızda kendisinde diyabet ve prediyabet olmayan ancak ebeveynlerinde diyabet tanısı olan katılımcıların , ailesinde diyabet tanısı olmayan katılımcılardan TyG değerleri daha yüksek , ABI ölçümleri benzer olarak görüldü. Ek olarak TyG ile ABI arasında anlamlı bir korelasyon saptanmadı. Literatürde bugüne kadar Trigliserid Glukoz İndeks'in ilişkili bulunduğu aterosklerotik hastalıklar düşünüldüğünde diyabetik aile hikayesi olan genç erişkin popülasyonun TyG ile taranması insülin direncinin ve ilişkili olduğu hastalıkların erken tanınmasında fayda gösterebilir. 

ANAHTAR KELİMELER: 
 
Diabetes Mellitus, Soygeçmiş, Trigliserid-Glukoz İndeks, Ateroskleroz, Ankle-Brakial İndeks

Abstract:
AIM

Diabetes Mellitus is a disease whose frequency is increasing day by day and which causes both morbidity and mortality with its complications. Family history is one of the most important diabetes mellitus risk factors. One of the modifiable risk factors of diabetes is insulin resistance(1). Recently, the Triglyceride-Glucose index is considered to be a simple and reliable method for demonstrating insulin resistance(2,3). Peripheral Artery Disease is one of the macrovascular complications of Diabetes Mellitus. Peripheral Artery Disease can be diagnosed early with a noninvasive and cost-effective method ; Ankle Brachial Index(4). Today, there are many studies examining diabetic family history, subclinical atherosclerosis and insulin resistance(5,6). Our aim is to investigate the early detectability of these two tables with the triglyceride-glucose index and the ankle-brachial index and their correlation with each other.

MATERIALS AND METHODS

Our study was a single-center, observational study, between September 2022 and  July 2023, who applied to Ankara City Hospital Internal Diseases Polyclinic for various reasons and had blood tests done. Individuals whose one or both parents diagnosed with Type 2 Diabetes Mellitus and who are previously had no diagnosis like Diabetes Mellitus, Prediabetes, Hypertension, Chronic Kidney Disease, Coronary Artery Disease, Cerebrovascular Disease, Peripheral Artery Disease, Hyperlipidemia and are not pregnant was included. The same exclusion criteria were applied to individuals in the control group whose one or both parents did not have Type 2 DM. İndividuals over the age of 18, regardless of gender was included in the study. The study was carried out by collecting the existing laboratory data of the subjects and measuring the brachial artery systolic blood pressure and tibialis posterior artery systolic blood pressure of these participants with a hand-held flow Doppler device. With these measurements Ankle brachial index were calculated. Triglyceride glucose index were calculated using the formula Ln[fasting triglyceride (mg/dl) × fasting glucose (mg/dl)]/2 . Finally both index results and correlations were evaluated.

RESULTS

Individuals who had diabetic parents had statistically significant and higher levels of fasting blood sugar , (84 ±8 / 81 ±8 ,  p=0,048) , LDL cholesterol (109 ±32 / 96 ±25 , p=0,002) , total cholesterol (181 ±36 / 168 ±28 , p=0,01) , triglyceride [101(70-138) / 78(62-128) , 0,049] , Triglyceride Glucose Index [4,5 (4,33-4,7) / 4,38 (4,22-4,61) , p=0,023] than the individuals in the control group who had non-diabetic parents. HOMA-IR results  [1,7 (1,2-2,8) / 1,4 (1-2,2), p=0,068] was not statistically significant  between individuals who had diabetic parents and non-diabetic parents . There was no statistically significant difference was found between the blood pressure, heart rate values , ABI results of the diabetic parents and non-diabetic parents . Although the fasting blood glucose and triglyceride results [(83 ±8), 101(69-138)] of the group with one parent was diabetic, was not statistically significant from the group with both parents were diabetic  [(85 ±9) ,107 (78-133)] , the results was found numerically higher in the group whose both parents were diabetic. Fasting blood glucose, hbA1c, LDL cholesterol, HDL cholesterol, total cholesterol, triglyceride, insulin, HOMA-IR and Triglyceride-Glucose Index results of individuals of those whose only mother was diabetic from their parents and whose only father was diabetic, were not statistically different.. However, except for HDL cholesterol, the above parameters were numerically higher in individuals of those whose only mother was diabetic from their parents than whose only father was diabetic and HDL cholesterol was numerically lower. No correlation was found between Ankle Brachial Index and laboratory parameters including Triglyceride Glucose Index.





CONCLUSION

In our study, the TyG values of the participants who did not have diabetes or prediabetes, but whose parents were diagnosed with diabetes, were found to be higher than the participants without a family history of diabetes, and the ABI measurements were similar. In addition, no significant correlation was found between TyG and ABI. Considering the atherosclerotic diseases associated with the Triglyceride Glucose Index in the literature to date, screening of the young adult population with a family history of diabetes with TyG may be beneficial in the early diagnosis of insulin resistance and related diseases.

KEYWORDS

Diabetes Mellitus , Family history , Triglyceride Glucose Index , Atherosclerosis , Ankle Brachial Index