Dental patolojilerin tanısında intraoral ve panoramik radyografların anatomik bölgelere göre etkinliklerinin karşılaştırılması
A comparison for the efficiencies of intraoral and panoramic radiographs in the diagnosis of dental pathologies with respect to anatomic regions
Yazar: NURSEL AKKAYA
Danışman: DOÇ.DR. ÖZDEN KANSU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Oral Diagnoz ve Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
IV ÖZET Bu çalışmada 79 hastaya ait olan radyograflardan; tüm ağız seri radyografları (tüm ağız periapical ve bite-wing radyograflar), yalnız panoramik radyograflar ve panoramik ile bite-wing radyograflar birlikte olmak üzere üç farklı radyograf seti oluşturularak, dental patolojilerin tanısındaki etkinlikleri bakımından değerlendirme yapılmıştır. Radyograflarm tamdaki etkinlikleri; maksiller ve mandibular anterior, kanin, premolar ve molar olmak üzere sekiz farklı anatomik bölge için karşılaştmlmıştır. Değerlendirmeler, hastalara ait klinik bulguları bilmeyen üç deneyimli Oral Diagnoz ve Radyoloji (ODR) uzmanı tarafından yapılmıştır. Bu çalışmada, çürükler ve periapikal patolojilerin yam sıra; gömülü dişler, kalmış kökler gibi diğer bulgular da kaydedilmiştir. Bulgular, üç gözlemcinin bir hastaya ait tüm radyografları aynı anda değerlendirdiği ve altın standart kabul edilen sonuçlarla karşılaştmlmıştır. Çürükler ve periapikal patolojiler için her bir yöntemin tamdaki etkinliğini belirlemek amacıyla ROC (Receiver Operating Characteristic) eğrileri çizilmiştir. ROC grafikleri ile yukarıda bahsedilen yöntemlerin istatistiksel olarak birbirleriyle karşılaştırılmaları sağlanmıştır. Diğer bulgular için ise, yöntemlerin duyarlılık ve seçicilikleri hesaplanmıştır. Sonuçlarımız, doğru tanı için yararlanılabilecek radyograf tipinin anatomik bölgelere göre farklı olabileceğini göstermiştir. Ayrıca radyograf tiplerinin birlikte kullanılması da olumlu sonuçlar verebilmektedir. Dental patolojilerin tanısında tüm ağız seri radyograflarmın tamdaki etkinliğinin oldukça yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Panoramik radyograflar ile, periapikal radyograflarda belirlenemeyen ilave bulgular elde edilmiştir. Ancak, panoramik radyograflarm tek başına değerlendirilmesi yerine, anterior bölgelerin periapikal radyografları ve posterior bite-wing radyograflarm da ilave edilerek tam ve tedavi planlaması yapılması ile daha doğru sonuçlar elde edilebilir. Anahtar Kelimeler: Radyografîk Yöntemler, Dental Patolojiler, ROC Analizi, Radyografik Değerlendirme, Gözlemciler

Abstract:
ABSTRACT In the aspect of this study; three different radiograph sets consisting of full mouth series, panoramic and a combination of panoramic and bite-wing radiographs of 79 patients had been compared with each other from the diagnostic efficiency in the diagnosis of dental pathology point of view. The efficiency of radiograph types in diagnosis is compared for eight different anatomic regions that consist of maxillary and mandibular anterior, canine, premolar and molar. Radiographs were examined by three Oral Diagnosis and Radiology experts who do not have any apriori information about patient's clinical symptoms. Within the evaluation; caries, periapical patologies and other findings such as impacted teeth, root tips are also recorded. Records are compared with the "Gold Standard", which is formed by the evaluation of a patient's all radiographs by the three observers simultaneously. ROC curves of each method were drawn in order to detect the diagnostic effectiveness of caries and periapical pathology. ROC curves makes it possible to compare each method statistically with each other. For the other findings; sensitivity and specificity values are calculated. Our results show that radiograph type for the right diagnosis may differ depending on the region of the mouth. Also combined evaluation of more than one type of radiograph sometimes may give better results. It is concluded that full mouth series has a significantly high diagnostic effectivity in the dental pathology diagnosis. Panoramic radiographs give some extra findings which can not be detected by periapical radiographs. But it can be concluded that instead of using panoramic radiographs only, it is more effective to make diagnosis and treatment planning with anterior periapical radiographs and posterior bite-wing radiographs together with the panoramic radiographs. Keywords: Radiographic Methods, Dental Pathologies, ROC Analysis, Radiographic Evaluation, Observers