İdare hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklar çerçevesinde adil yargılanma hakkı
Right to a fair trial within the framework of disputes arising from administrative law
Yazar: BURÇİN KIZILCIKLI
Danışman: DOÇ. DR. LALE BURCU ÖNÜT
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Adil yargılanma hakkı içerisinde birçok alt ilkeyi de barındıran ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde (AİHS) yer alan diğer haklara da güvence sağlayan evrensel bir temel haktır. Adil yargılanma hakkı birçok uluslararası belgede düzenlenmiş olup en kapsamlı olarak Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde bulunmaktadır. Bu çalışmada idare hukuku uyuşmazlıkları çerçevesinde adil yargılanma hakkı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Anayasa Mahkemesi (AYM) kararları doğrultusunda incelenmektedir. Çalışmanın inceleme alanını idare hukuku oluşturduğu için AİHS 6. maddesinin (2) ve (3) fıkraları çalışma kapsamı alanı dışındadır. AİHS 6. madde metninde medeni hak ve yükümlülükler ile suç isnadına ilişkin uyuşmazlıkların koruma kapsamı içerisinde olduğu anlaşılmakta ise de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi geliştirdiği yorum yöntemi ile maddenin kapsamını geniş yorumlamaktadır. Bu kapsamda idari uyuşmazlıklar açısından adil yargılanma hakkı AİHM içtihatları doğrultusunda gelişmektedir. Mahkeme tarafından idare hukukuna yönelik kesin tanımlamalar mevcut olmadığı için öğretide AİHM'in uyuşmazlıklara ilişkin kriterleri ne şekilde değerlendirdiği önem arz etmektedir. Çalışmada AİHM'in oluşturduğu içtihat hukuku doğrultusunda AYM kararları ile adil yargılanma hakkının unsurları alt başlıklar halinde ele alınarak bu unsurların idari uyuşmazlıklardaki görünümü irdelenmeye çalışılmıştır. Tez, iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde adil yargılanma hakkının kavramı ve koruma alanı değerlendirilerek hakkın yer aldığı temel düzenlemelere yer verilmiştir. İkinci bölümde ise AİHM ve AYM kararları doğrultusunda adil yargılanma hakkının unsurları alt başlıklar halinde belirtilerek her unsura ilişkin bu hakkın idari uyuşmazlıklarda değerlendirilmesine yer verilmiştir. Anahtar kelimeler: Adil Yargılanma Hakkı, idari uyuşmazlıklar, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Anayasa Mahkemesi, İdari Yargı

Abstract:
The right to a fair trial is a universal fundamental right that includes many sun-principles and provides assurance to other rights in the contract. The right to a fair trial is regulated in many international documents and it is most comprehensively included in the European Convention on Human Rights (ECHR). In this study, the right to a fair trial within the framework of administrative law disputes is examined within the framework of the decisions of the European Convention on Human Rights (ECHR) and the Constitutional Court. Since administrative law constitutes the field of study of the investigation, paragraphs (2) and (3) of Article 6 of the ECHR are outside the scope of the study. Although it is understood in the text of Article of the ECHR that disagreements regarding civil rights and obligations and criminal charges are within the scope of protection, ECHR interprets the scope of the Article generally with the interpretation method it has developed. In this context, the right to a fair trial in terms of administrative disagrements develops in line with the case law of the ECHR. Since there are no precise definitions for administrative law by the court, it is important in the doctrine how the ECHR evaluates the criteria for disputes. In the study, in line with the case law created by the ECHR, the elements of the right to a fair trial together with the decisions of the Constitutional Court were discussed under sub-titles and the appearance of these elements in administrative disagrements was tried to be examined. 
The thesis consists of two parts. In the first part, the consept of the right to a fair trial and its protection area are evaluated and the basic regulations regarding the right to a fair trial are given. In the second part, the elements of the right to a fair trial in line with the decisions of the ECHR and the Constitutional Court are specified under sub-titles and the evaluation of this right in administrative disputes regarding each element is included. Keywords: Right to Fair Trial, ECHR, EHRC, Administrative Conflicts, Administrative Trial Procedure, Constitutional Court