Şizofrenide diffüzyon tensör görüntülemenin değerlendirilmesi
Assessment of diffusion tensor imaging findings in schizophrenia
Yazar: ESRA UĞURLU KOÇER
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM ÖMER SAATÇİOĞLU
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Beyaz cevher = White matter ; Difüzyon = Diffusion ; Difüzyon manyetik rezonans görüntüleme = Diffusion magnetic resonance imaging ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: Şizofreni populasyonun yaklaşık olarak %1'inde görülen ciddi bir psikiyatrik hastalıktır. Diffüzyon Tensör Görüntüleme (DTG) son dönemde şizofreni hastalarında beynin değişik bölgelerini inceleme amacıyla kullanılmaya başlanan bir ak madde yapısını araştırma yöntemidir. Bu çalışmanın amacı şizofreni tanısı ile takip edilen hastalarda klinik belirtilerde akut alevlenme döneminde yapılacak DTG bulgularının sağlıklı kontrol grubunda yapılacak DTG bulguları ile karşılaştırılmasıdır. Sonuçlar hastalığın klinik seyri ve tedavi protokollerinin yapılandırılmasında önemli veriler sağlayacaktır.Yöntem: Çalışma DSM-IV kriterlerine göre şizofreni tanısı alan ve akut alevlenme döneminde olup, hastanede yatarak tedavi gören 19 kadın hasta ve 21 sağlıklı gönüllü üzerinde yürütülmüştür. Hastalara Pozitif ve Negatif Semptomlar Ölçeği (PANSS), Klinik Global İzlem Formu (CGI) ve Kısa Psikiyatrik Değerlendirme Ölçeği (KPDÖ) uygulanmıştır. Hastalara akut atak döneminde antipsikotik tedavisi altında iken difüzyon tensor görüntüleme yapılmış ve 21 sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırılmıştır.Bulgular: Diffüzyon Tensör Görüntüleme ölçümlerinde şizofreni grubunda kontrol grubuna göre korpus kallosum genu bölgesinde, sağ ve sol frontal ak maddede Fraksiyonel Anizotropi (FA) değerlerinde anlamlı derecede azalma gözlenirken, Görünür Diffüzyon Katsayısı (ADC) değerlerinde ise korpus kallosum splenium bölgesinde, sağ ve sol frontal ak maddede anlamlı derecede azalma gözlenmiştir. Çalışmamıza alınan şizofreni hastalarına uygulanan PANSS ölçeği alt gruplarına göre hastalardan 13 (%10.85)'ünde pozitif belirtiler ön plandayken, 6 (%8.17)'sında ise negatif belirtiler ön plandadır. Pozitif belirtilerin ön planda olduğu hastalar ile negatif belirtilerin ön planda olduğu hastaların DTG FA değerlerinin ve DTG ADC değerlerinin karşılaştırılmasında bölgeler arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Şizofreni hastalarının kullandıkları antipsikotik ilaç dozları ile DTG FA ve ADC değerlerinin karşılaştırılmasında anlamlı ilişki gözlenmemiştir.Sonuç: Çalışmamızda DTG ölçümlerinde hem FA hem de ADC değerlerinin kullanılması; şizofreni başta olmak üzere psikiyatrik hastalıkların patolojisinde ortaya çıkan beyaz cevher değişikliklerini açıklamada FA-ADC değerlerinin birlikte ele alınacağı çalışmalar için önemli bilgi vermektedir. Yapılacak olan çalışmalarda vaka sayısının arttırılması, her iki cinsiyet grubundan da hasta alınması, özellikle ilk atak ve birden fazla atak geçirmiş hastaların karşılaştırılması, izlem çalışmalarının yapılması, şizofreni etiyolojisinde beyaz cevher anormalliklerinin anlaşılmasına katkı sağlayacaktır.Anahtar kelimeler: Şizofreni, Diffüzyon Tensör Görüntüleme, Fraksiyonel Anizotropi, Görünür Difüzyon Katsayısı

Abstract:
Objective: Schizophrenia is a serious pychiatric disorder that occurs in approximately 1% of the population. Diffusion tensor imaging is a research method of white matter structure, which has been recently used for analysing different regions of the brain in schizophrenia patients. The aim of this study is to compare the diffusion tensor imaging values of schizophrenia patients in acute exacerbation of clinical symptoms to the DTI values of a healthy control group. Results will provide important data for the clinic progress and the medication algorithms of the disease.Method: The course has been carried out with nineteen patients-who were diagnosed with schizophrenia according to DSM-IV criteria-who were hospitalised and under treatment and twenty-one healthy controls were selected. Brief Psychiatric Rating Scale, Positive and Negative Symptom Scales and Clinic Global Impression Scale were applied to the patients. DTI was acquired in nineteen patients with schizophrenia and twenty-one healthy controls. All of the patients were in acute exacerbartion of symptoms and were medicated with antipsychotics.Results: It was found that fractional anisotropy values were lower in the genu of corpus callosum, right and left frontal white matter of the patients than the healthy controls, however it was seen that apparent diffusion coeffiecent values were lower in the splenium of corpus callosum, right and left frontal white matter of the patients than the healthy controls. According to the PANSS scale subgroups thirteen patients (10.85%) were with high levels of positive symptoms and six patients (8.17%) were with high levels of negative symptoms. There was no significant relationship between white matter regions comparing the DTI-FA and DTI-ADC values of the patients with higher levels of positive symptoms and patients with higher levels of negative symptoms.Conclusion: Using both fractional anisotropy and apparent diffusion coeffient values in our study provides substantial information for future studies about white matter changes in psychiatric diseases especially in schizophrenia. In the following studies increasing the number of cases, taking both male and female patients, comparing first episode schizophrenia and chronic schizophrenia patients, and longitudinal studies are needed to understand the role of white matter abnormalities in schizophrenia.Key Words: Schizophrenia, Diffusion Tensor Imaging, Fractional Anisotropy, Apparent Diffusion Coeffiecent