Yetiştirici koşullarında kıvırcık ırkı koyunlarda meme ölçüleri ve süt verimi özelliklerinin belirlenmesi
Determination of udder measurements and milk yield characteristics in kivircik sheep in breeder conditions
Yazar: HİLAL AKGÜN
Danışman: PROF. DR. MEHMET KOYUNCU
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma yetiştirici koşullarında bulunan Kıvırcık koyunlarında süt verim ve kalitesi, meme özellikleri ve linear meme puanları ve bu özelliklerin birbirleri ile ilişkisini ortaya koymak amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada yaşları 3-5 arasında değişen toplam 38 baş Kıvırcık koyunu kullanılmıştır. Laktasyonun farklı dönemlerinde yapılan kontrol sağımlarında günlük ortalama süt verimi 495,5 g olup, dönemler itibariyle çok geniş bir varyasyon gösterdiği belirlenmiştir. Benzer durum somatik hücre sayısı görülmekte ve bu değer 25231 – 8000000 adet/ml arasında bir değişim göstermiştir. Kontrol dönemlerinde alınan süt örneklerinde yağ, yağsız kuru madde, protein, laktoz, yoğunluk,  iletkenlik ve pH değerleri sırasıyla; %7,7, %11,2, %5,8, %4,51, 1,033 g/cm3, 3,9 mS/cm ve 6,90 olarak bulunmuştur. Meme özellikleri olarak meme çevresi, meme yüksekliği, meme uzunluğu, iki meme arası uzaklık, meme başı genişliği ve meme başı uzunluğu değerleri sırasıyla; 37,2 cm, 17,1 cm, 22,8 cm, 16,5 cm, 18,8 mm ve 27,3 mm olarak bulunmuştur. Linear meme özellikleri olarak meme başı yerleşimi, meme derinliği, ayrılma derecesi ve meme bağlantı derecesi ortalamaları sırasıyla; 4,6, 8,0, 3,4 ve 6,9 olarak puanlanmıştır. Günlük süt verimi, somatik hücre sayısı, yağ, yağsız kuru madde, yoğunluk, protein, laktoz, iletkenlik ve pH değerleri üzerine kontrol dönemlerinin etkisi önemli bulunurken (P<0,01), koyunların canlı ağırlığı ve doğum tipinin etkisi önemsiz bulunmuştur. Değerlendirmeye alınan meme özellikleri üzerine kontrol dönemleri ve koyunların canlı ağırlığının etkisi önemli (P<0,05, P<0,01), doğum tipinin etkisi önemsiz bulunmuştur. Linear meme özelliklerine koyunların canlı ağırlığı ve doğum tipinin etkisi önemsiz bulunmuştur.

Abstract:
This study was carried out to determine the milk yield and quality, udder characteristics and linear udder scores of Kıvırcık sheep in breeder conditions. A total of 38 heads of Kıvırcık sheep were used in the study. The mean daily milk yield was 495,5 g in control milking at different periods of lactation and it was determined that it showed a very wide variation in terms of periods. The somatic cell count was similar and this value changed between 25231 - 8000000 units/ml. Fat, solids not fat, protein, lactose, density, conductivity and pH values of milk samples taken during the control periods were 7,7%, 11,2%, 5,8%, 4,51%, 1,033 g/cm3, 3,9. Udder morphology was assessed for: the traits measured were udder circumference, udder height, udder length, teat distance, teat width and teat length values are 37,2 cm, 17,1 cm, 22,8 cm, 16,5 cm, 18,8 mm and 27,3 mm respectively. Linear scores were assessed for: teat placement, udder depth, degree of separation and degree of suspension of the udder were scored as 4,6, 8,0, 3,4 and 6,9, respectively. The effect of control periods on daily milk yield, somatic cell count, fat, fat-free dry matter, density, protein, lactose, conductivity and pH values were found to be significant (P<0,01),  live weight and the effect of the type of birth of the sheep were found insignificant. The effect of the control periods and live weight of the sheep were significant on the udder characteristics (P<0,05, P<0,01), and the effect of the type of birth was insignificant. The effects of the live weight and type of birth on the linear scores udder characteristics were insignificant.