Finansal tüketicilerin finansal okuryazarlık tutum ve davranış   düzeylerinin ölçülmesi: Giresun İli örneği
Measuring the financial consumers' financial literacy attitude and behavivor levels: Example of Giresun province
Yazar: SELİN SOĞUKOĞLU KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. BEYHAN MARŞAP
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İşletme Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bankacılık Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Finansal okuryazarlık = Financial literacy ; Finansal ürünler = Financial products ; Finansallaşma = Financialization ; Müşteri davranışı = Customer behavior ; Müşteri tercihleri = Customer preferences ; Müşteri tutumu = Customer attitude ; Müşteriler = Customers

Özet:
Bu araştırma finansal tüketicilerin finansal okuryazarlık tutum ve davranış düzeylerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Beş bölümden oluşan bu çalışmanın birinci bölümünde problemin durumu, araştırmanın amacı, araştırmanın önemi ve araştırmanın varsayımları bulunmaktadır. İkinci bölümde, günümüzde artan finansallaşma ve teknolojik gelişmelerin bir sonucu olarak ortaya çıkan mevcut finansal durum ve finansal erişim konuları ele alınarak, ihtiyaç haline gelen finansal okuryazarlık kavramı tüm boyutları ile ele alınarak anlatılmıştır. Üçüncü bölümde, çalışmanın yöntemi açıklanmış, Giresun ilinde yaşayan finansal tüketiciler çalışmanın evrenini oluşturmuş ve veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Ayrıca bu bölümde anket sorularına verilen yanıtlara geçerlilik ve güvenirlilik analizleri yapılmıştır. Dördüncü bölümde, Giresun ilinde 390 kişiye uygulanan anket ile elde edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS 21 programı aracılığıyla değerlendirilmiştir. Finansal tüketicilerin tanımlayıcı özelliklerinin belirlenmesinde ve finansal bilgi hazır bulunuşluk düzeylerinin belirlenmesinde frekans ve yüzde analizlerinden, finansal okuryazarlık tutum ve davranış düzeylerinin demografik değişkenlere göre ve finansal ürün kullanımına göre farklılaşma durumunun incelenmesinde T testi, Tek yönlü Anova ve Tukey testlerinden faydalanılarak bilgilerin analizinde sonuçlar tablolar halinde gösterilerek elde edilen bulgular yorumlanmıştır. Beşinci ve son bölümde ise sonuç ve öneriler ifade edilmiştir. Araştırma sonucunda; Yapılan veya yapılması gereken finansal işlemler karmaşıklaştıkça (faizinde faizinin hesaplanması gereği gibi) doğru finansal işlem yapma oranının düştüğü görülmektedir. Yine gerçekleştirilen finansal işlemler sebebiyle finansal kuruluşlarla anlaşmazlığa düşerek tüketici hakem heyetlerine veya mahkemelere başvurma sonucu hak arayanların, finansal okuryazarlık düzeyinin kısmen yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca araştırmaya katılanların finansal ürün tercihlerinde borçlanmaya yönelik finansal ürün kullanımlarının, getiri beklentisine yönelik finansal ürün kullanımına göre daha çok tercih edildikleri tespit edilmiştir. Finansal tüketicilerin en çok tercih ettiği ve yaygın kullandığı finansal ürün olarak karşımıza kredi kartı çıkarken, en az tercih edilen finansal ürün olarak ise türev ürünler karşımıza çıkmaktadır.

Abstract:
This research was done to determine the attitudes and behaviors of financial consumers' financial literacy levels. In the first part of the study which consists of five sections, the status of the problem, the purpose , the significance  and the assumptions of the research were mentioned. In the second part, by considering the current financial situation and the increasing financialisation and financial access issues arising as a result of technological development , the concept of financial literacy which is regarded as a need was discussed with all aspects. In the third chapter, the method of the study was described, financial consumers who work and live in Giresun generated the universe of the study and the survey method was used as a data collection tool. In addition, in this chapter validity and reliability analysis were made for the answers given to the survey questions. In the fourth chapter, the data obtained from the survey implemented to 390 people in Giresun were evaluated by using SPSS 21 software program on computer. The findings obtained were interpreted by using the frequency and percentage analysis in determining the defining characteristics of the financial consumers and the readiness levels of financial information. In analyzing the differentiation status of the attitudes and behavior levels of financial literacy according to the demografic variables and the financial product usage, T Test, One way Anova and Tukey Tests were used. In the analysis of the information, the findings obtained were interpreted by showing the results in the chart. Conclusions and recommendations were expressed in the fifth and final section. In the end of the research, it was observed that as financial transactions made or which must be made got more complex, (like the need for calculation of interest's interest), the ratio of correct financial transactions fell. Also, it was found out that people who were in conflict with financial institutions and who demand justice by going to law or arbitration committee for consumer problems due to financial transactions have partially higher rates of financial literacy. In addition, it was found that participants of the survey prefer  the use of financial products intended for borrowing more than the use of financial products for the expectations of return in their financial product preferences. It was seen that while the most preferred and widely used financial product was credit card,the  least preffered financial products were derivative products by financial consumers.