Kamu borçlarının ekonomik büyüme üzerine etkileri: Türkiye örneği
The effects of public debt on economic growth: The case of Turkey
Yazar: ZEYNEP SERTKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞANSEL ÖZPINAR
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Dış borçlanma = External borrowing ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Kamu borçları = Public debts ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model ; İç borçlanma = Domestic borrowing

Özet:
Ülkelerin büyüme ve kalkınma süreçlerinde son dönemlerde sürekli artmakta olan ve
kamunun olağan geliri niteliğini kazanan kamu borçlanmalarının ekonomik büyümeyi ne
yönde ve hangi büyüklükte etkilediği günümüzde sıklıkla tartışılmakta olan bir konu haline
dönüşmüştür. Kamu borçlarının ekonomik büyümeyle olan ilişkisi hem gelişmiş ülkeler hem
de gelişmekte olan ülkeler açısından oldukça önem taşımaktadır. Gelişmekte olan ülkeler
öncelikle kalkınmaya yönelik finansman sağlanması için tasarruflardaki yetersizlik sebebiyle
devlet borçlanması yolunu sıklıkla tercih etmektedirler. Gelişmekte olan ülkelerde olduğu
gibi Türkiye'nin de iç tasarruflarının yatırımlara finansman sağlama konusunda yetersiz
gelmesi, ulaşılmak istenen ekonomik büyüme hızına erişmesine engel teşkil etmektedir.
Çalışmanın amacı Türkiye'deki kamu borçlarının ekonomik büyümeye olan
etkilerinin tespit edilmesidir. Bu hususta iç ve dış kamu borçlanmalarının 2002Q3-2020Q3
döneminde ekonomik büyüme üzerindeki etkileri Vector Otoregresyon (VAR) analizi
yardımıyla test edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre Türkiye'de kamu iç borçlanmalarındaki
azalmalar GSYİH'da yukarı yönlü harekete sebep olurken; kamu dış borçlanmalarındaki
azalmalar GSYİH'de azalmalara neden olmaktadır. Dolayısıyla Türkiye ekonomisinde kamu
iç borçlanmaları ile GSYİH arasında ters yönlü; kamu dış borçlanmaları ile GSYİH arasında
doğru yönlü bir ilişkiden bahsetmek mümkündür. Bu hususta Türkiye ekonomisinde
ekonomik anlamda büyüme ve gelişme sağlanması için kamu borçlanmalarına yönelik
politikaların tespitinin iyi yapılarak en uygun politikanın belirlenmesi oldukça önem arz
etmektedir.

ANAHTAR SÖZCÜKLER: Ekonomik Büyüme, Kamu Borçları, Türkiye Örneği, VAR Analizi

Abstract:
In the growth and development processes of the countries, it has become a frequently
discussed topic today, in which direction and to what extent the public borrowings, which
have been increasing constantly and have become the ordinary income of the public, affect
the economic growth. The relationship between public debt and economic growth is very
important for both developed and developing countries. Developing countries often prefer
government borrowing due to the inadequacy of savings primarily to provide financing for
development. As in developing countries, the fact that Turkey's domestic savings are
insufficient to finance investments prevents it from reaching the desired economic growth
rate.
The aim of the study is to determine the effects of public debt on economic growth in
Turkey. In this regard, the effects of domestic and foreign public borrowing on economic
growth in the 2002Q3-2020Q3 period were tested with the help of Vector Autoregression
(VAR) analysis. According to the results obtained, while the reductions in public domestic
borrowing in Turkey cause an upward movement in GDP; Decreases in public external
borrowing cause reductions in GDP. Therefore, there is an inverse direction between public
domestic borrowing and GDP in the Turkish economy; It is possible to talk about a direct
relationship between public external borrowing and GDP. In this regard, it is very important
to determine the most appropriate policy by making a good determination of the policies for
public borrowing in order to ensure economic growth and development in the Turkish economy.

KEYWORDS: Economic Growth, Example of Turkey, Public Debt, VAR Analysis