Bafra koyunlarında çoğuz doğum ile insülin benzeri büyüme faktörü-ı'in plazma konsantrasyonu ve plasental dokudaki gen ekspresyonu arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between multiple births with plasma hormone concentration and gene expression in the placental tissue of i̇nsulin-like growth factor i in bafra sheep breed
Yazar: ÖMER KAYA
Danışman: DOÇ. DR. UĞUR ŞEN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Ziraat = Agriculture

Özet:
İnsülin benzeri büyüme faktörü-I (IGF-I) birçok memeli türünde follikül ve oosit
gelişimini, ovulasyonu ve embriyonik gelişimi destekleyen önemli bir faktördür.
Ayrıca plasental dokuda hücre çoğalması ile ilgili olan IGF-I 'in gen ekspresyon
seviyesi plasenta gelişimini, fötal büyüme ve gelişimi doğrudan etkileyebilmektedir.
Dolayısıyla, bu çalışmada Bafra koyun ırkında çoğuz doğum ile IGF-I 'in plazma
konsantrasyonu ve plasental dokudaki gen ekspresyonu arasındaki ilişkinin
belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada hayvan materyali olarak en az ikinci
doğumunu yapmış, tekiz (n=7) ve çoğuz (n=9) gebeliğe sahip 16 baş koyun
kullanılmıştır. Denemeye alınan bütün koyunlardan çiftleştirmeden önce jugular
vena'dan kan örnekleri alınmıştır. Kuzulamadan hemen sonra kuzuların doğum şekli,
canlı ağırlığı, cinsiyeti ve plasental özellikler saptanmıştır. Plazma IGF-I
konsantrasyonu ticari ELISA kiti kullanılarak, plasental IGF-I gen ekspresyon düzeyi
gerçek zamanlı kantitatif polimeraz zincir reaksiyonuyla belirlenmiştir. Çalışmada
plasenta ve çeşitli kotiledon ağırlıkları bakımından tekiz ve ikiz doğum yapan koyunlar
arasında bir farklılık tespit edilmemişken, toplam kotiledon ağırlığının tekiz doğum
yapanlarda çoğuz doğum yapanlara göre daha düşük olduğu tespit edilmiştir (P<0,05).
Benzer olarak tekiz doğum yapan Bafra koyunlarının toplam ve orta kotiledon
sayısının ikiz doğum yapan Bafra koyunlarınınkinden daha düşük olduğu tespit
edilmiştir (P<0,05). Ayrıca tekiz koyunların kotiledon etkinliğinin ikiz koyunların
kotiledon etkinliğinden daha düşük olduğu tespit edilmiştir (P<0,05). Çalışmada
doğum şekli plasental IGF-I gen ekspresyon seviyesini ve plazma konsantrasyonunu
etkilememekle birlikte, ikiz doğuran koyunlar tekiz doğuranlara göre 0,905 kat daha
fazla gen ekspresyonu sergilemiştir. Çalışmanın sonuçları doğum şeklinin Bafra ırkı
koyunlarda plazma IGF-I konsanrasyonu ve plasental IGF-I gen ekpresyon seviyesini
etkilemediği, ancak plasental özellikleri değiştirdiğini göstermiştir.

Abstract:
Insulin-like growth factor I (IGF-I) is an important factor that promotes follicle and
oocyte development, ovulation and embryonic development in many mammalian
species. Additionally, the gene expression level of IGF-I, which is associated with cell
proliferation, in placental tissue can directly affect placental and fetal growth and
development. Therefore, the aim of this study was to determine the relationship
between multiple births with plasma IGF-I hormone concentration and gene
expression in the placental tissue of IGF-I in Bafra sheep breed. A total of 16 sheep,
which have single (n=7) or multiple (n=9) gestation and with at least gave birth to 2,
has been used as experimental animals in the present study. Prior to mating blood
samples were collected from jugular vena of all ewes. Following lambing, birth type,
live weight and sex of lambs and placental traits have been recorded. Plasma IGF-I
concentration was determined using a commercial ELISA kit. IGF-I gene expression
level has been determined by real-time quantitative polymerase chain reaction. In the
study, no difference was found between single and twin bearing sheep in terms of
weights of placenta and various cotyledon characteristics, whereas total cotyledon
weights were found to be lower in singleton births than those in twin births (P<0.05).
Similarly, the total and modarate cotyledon number of Bafra sheep with single births
was found to be lower than Bafra sheep with twin births (P<0.05). Additionally,
cotyledon efficiency of sheep gave birth to singleton was found to be lower than those
of sheep gave birth to twins (P<0.05). Although the birth type did not affect placental
IGF-I gene expression level and plasma concentration, sheep that gave birth to twins
exhibited 0.905 times more gene expression than that to single births. The results of
the study showed that birth type did not affect plasma IGF-I concentration and
placental IGF-I gene expression level in Bafra sheep breed, but changed placental
properties.