Yenikapı Marmaray ve metro kurtarma kazıları buluntuları ışığında İstanbul'un Roma ve Bizans Dönemi deniz ticareti
Istanbul?s Roman and Byzantine sea trade in the light of finds from Yenikapı Marmaray and metro rescue excavations
Yazar: RAHMİ ASAL
Danışman: PROF. DR. SÜMER ATASOY
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klasik Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeolojik kazılar = Archaeological excavations ; Bizans Dönemi = Byzantine Period ; Deniz ticareti = Sea trade ; Gemi inşaatı = Shipbuilding ; Gemi teknolojisi = Ship technology ; Gemiler = Ships ; Klasik arkeoloji = Classical archeology ; Marmara bölgesi = Marmara region ; Roma Dönemi = Roman Period ; Ticaret = Trade ; Yol inşaatı = Road construction ; İstanbul = Istanbul

Özet:
?Yenikapı Marmaray ve Metro Kurtarma Kazıları Buluntuları Işığında İstanbul'un Roma ve Bizans Dönemi Deniz Ticareti? araştırması, İstanbul'un ve dünyanın en önemli ulaşım projelerinden olan Marmaray ve Metro raylı sistem yapım çalışmaları kapsamında yapılan arkeolojik kurtarma kazılarının arkeolojik ve tarihsel yönlü ilk araştırmalarından biridir.2004 yılından bu yana sürdürülen kazı çalışmaları tariöncesi ve sonrasına ait binlerce arkeolojik küçük buluntu ve onlarca mimari kalıntıyı ortaya çıkarmıştır. Bununla beraber yine bu kazılar sonucunda Dünyanın karada ortaya çıkarılmış en büyük batık gemi filosu ortaya çıkarılmıştır. Tüm bu kalıntı ve buluntular yerli ve yabancı birçok bilim adamı ile birlikte Türk kamuoyunun da dikkatini ve ilgisini çekmektedir. Gerçektende ortaya çıkarılan eserler Dünyanın ve İstanbul'un arkeolojisi ve tarihi için çok önemli buluntular olarak kabul edilmektedir.Böylesine önemli bir buluntu grubunun bir ön araştırma şeklinde de olsa yayınının yapılması beklenilen bir çalışmaydı. Çalışmalar ile birlikte ulaşılan en önemli bilgi Theodosius limanının yerinin buluntular ile doğrulanması ve netleştirilmesidir. Ayrıca, İstanbul'un Roma ve Bizans Dönemlerindeki ticari faaliyetleri, ticareti yapılan malları ve nerelerle ticari ilişkiler içinde olduğuna dair somut veriler elde edilmiştir. Yine 5-11. yüzyıllara tarihlendirilen 35 adet batığın, konusunda uzman ekiplerce araştırmaları sonucunda, dönemin gemi yapım teknolojisi konusunda daha önce bilinmeyen çok önemli bilgilere ulaşılmıştır.Anahtar kelimeler: Yenikapı, Bizans, Roma, Ticaret, Deniz.

Abstract:
Research of ?İstanbul?s Roman and Byzantine Sea Trade in the Light of Finds from Yenikapı Marmaray and Metro Rescue Excavations? is Istanbul and the world?s most important transportation projects that Marmaray and metro rail system construction works within the context of the archeological rescue excavation of the archeological and historical way of preliminary research.The excavations as a result of work since 2004, thousands of archaeological small finds and tens of architectural remains has revealed which are dated from prehistoric ages to late antiquity. However as a result of these excavations one of the world?s largest fleet of sunken wrecks which are located on the shore. All of these ruins and artifacts attract the attention of native foreign scientists, as well as the Turkey?s public opinion. Indeed, these uncovered artifacts are very important for science of Istanbul and world?s archaeology and history.Such an important group of findings, albeit in the form of a preliminary study was expected to made published. Working together with the most important information reached the port of Theodosius to be verified with the place and finds net. In addition, Roman and Byzantine in Istanbul's commercial activities, trade in commercial relations with the goods and where there is solid data have been obtained. Again 5-11. dated to the 35th century wreck of pieces, as a result of research by an expert team, period shipbuilding technology in the very important information has been previously unknown.Key words: Yenikapı, Byzantine, Roman, Trade, Sea.