Tip 2 diyabet tanılı hastalarda glisemi, kan basıncı ve dislipidemi kontrol hedeflerinin değerlendirilmesi ; tek merkez deneyimi
Evaluation of achieving glycemic control, blood pressure and dyslipidemia goals in type 2 diabetes patients: a single center experience
Yazar: BAHADIR KARAYEL
Danışman: DOÇ. DR. SEYDAHMET AKIN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Tip 2 Diyabet (T2DM) tanılı hastaların mevcut tedavileriyle glisemi, kan basıncı ve lipid hedeflerine ulaşma durumunu; merkez olarak deneyimimizi ve de diyabetik hedeflere ulaşılmasında etkili olan faktörleri tespit etmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi İç Hastalıkları Diyabet Polikliniğinde takipli, 18 yaş üstü, en az 1 yıldır T2DM tanılı 519 hasta dahil edildi. Gebe olan, düzenli takiplerine gelmeyen, renal replasman tedavisi altında olan, ileri dönem karaciğer hastalığı olan, aktif hematolojik ya da onkolojik tedavi alan hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Hastaların demografik özellikleri ve laboratuvar sonuçları hasta dosyalarından ve hastanemiz otomasyon sisteminden faydalanılarak değerlendirildi. Glisemi (HbA1c <%7), kan basıncı (<130/80 mmHg) ve ESC-EAS (European Society of Cardiyology-European Atherosclerois Society) 2019'a göre lipid hedefleri göz önünde bulundurularak hastalar gruplara ayrıldı. Hedefte olma durumları ve hedefe ulaşmada etkili olabilecek faktörler araştırıldı.
Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 519 hastanın 247 (%47.6)'si erkek, 272 (%52.4)'si kadındır. Katılımcıların yaş ortalaması 61.8±9.8 olarak bulunmuştur. Katılımcılarda T2DM'e en sık hipertansiyonun (%75.1) eşlik ettiği izlenmiştir. Katılımcıların vücut kitle indeksi (VKİ) değerleri göz önüne alındığında 255 (%49.1)'inin obez (VKİ >30 kg/ m²) olduğu görüldü. Hastaların 123 (%23.6)'ünün kan basıncının hedefte olduğu ve ancak 159 (%30.6)'unun HbA1c<%7 şeklinde glisemik kontrol altında olduğu saptandı. Kardiyovasküler risk gruplarına göre hastaların 132 (%25.4)'sinin LDL-K'sinin hedefte, 129 (%24.8)'inin Non-HDL-K'sinin hedefte olduğu belirlendi. Uzun diyabet süresi glisemik hedefte kalınmasıyla ilişkili bulundu (p=<0.001). Metformin (p=0.006), DPP4 inhibitörleri (p=<0.001) ve SGLT2 inhibitörleri (p=0.002) kullanımının HbA1c'nin %7'nin altında kalınabileceğini öngördüğü tespit edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların kadın olmasıyla kan basıncının hedefte olması ile arasında ilişki saptandı (p=0.010). Glisemik hedefte olan (HbA1c<%7) hastaların kan basıncı açısından da hedefte olması arasında anlamlı ilişki görüldü (p=0.025). Dikkate değer başka bir durum ise hipertansiyon tanılı olmanın kan basıncının hedefte olması ile ilişkili olmasıydı (p=0.025). Metformin (p=0.012), GLP1 agonisti (p=0.041), kalsiyum kanal blokörü (p=0.006) ve DPP4 inhibitörleri (p=0.017) kullanımının LDL-K değerinin hedefte olması ile ilişkili olduğu görüldü. Metformin (p=0.017) ve kalsiyum kanal blokörü (KKB) (p=0.019) kullanımının da aynı zamanda Non-HDL-K değerinin hedefte olması ile ilişkili olduğu görüldü.
Sonuç: Çalışmamızda takipli T2DM tanılı hastaların glisemi, kan basıncı ve lipid hedeflerine ulaşma oranı belirgin olarak düşük saptanmıştır. Metformin, DPP4 inhibitörleri, SGLT2 inhibitörlerinin özellikle glisemik kontrolün sağlanmasında; KKB ve metforminin ise lipid hedeflerine ulaşmada etkili olduğu görülmüştür. Hastaların demografik özelliklerinin ve bazı ek hastalıkların ayrı ayrı tedavi hedeflerinde ulaşmasında etkili olduğu görülmüştür. Tedavi hedeflerini etkileyen faktörlere daha çok dikkat edilmeli, hastaların takibi bu yönden detaylandırılmalıdır.

Abstract:
Aim: We aimed to evaluate the achievement of glycemic, blood pressure, and lipid targets in patients diagnosed with Type 2 Diabetes Mellitus (T2DM) using current treatments, identify the factors influencing the attainment of diabetic targets based on and our center's experience.
Materials and Methods: The study included 519 patients, aged 18 years and older, with a diagnosis of T2DM, who were followed up at Kartal Dr. Lütfi Kırdar City Hospital Internal Medicine Diabetes Clinic. Pregnant patients, those who did not attend regular follow-ups, those under renal replacement therapy, those with advanced liver disease, and those receiving active hematologic or oncologic treatment were excluded from the study. The patients' demographic characteristics and laboratory results were evaluated using patient files and the hospital's automation system. Patients were categorized based on glycemic (HbA1c <7%), blood pressure (<130/80 mmHg), and lipid targets according to ESC-EAS (European Society of Cardiology-European Atherosclerosis Society) 2019 guidelines. Their status of achieving the targets and factors that could affect target attainment were investigated.

Results: Of the 519 included patients 247 (47.6%) were male, and 272 (52.4%) were female. The mean age of the participants was 61.8±9.8 years. The most common comorbidity accompanying T2DM in the participants was hypertension (75.1%). According to body mass index (BMI) values, 255 (49.1%) of the participants were obese (BMI >30 kg/ m²). It was found that 123 (23.6%) of the patients achieved the blood pressure target,and only 159(30.6%)achieved glycemic control with HbA1c<7%. Based on cardiovascular risk categories, it was determined that 132 (25.4%) had their LDL-C levels on target, and 129 (24.8%) had their Non-HDL-C levels on target. A longer duration of diabetes was associated with better glycemic control(p=<0.001). The use of metformin (p=0.006), DPP4 inhibitors (p=<0.001), and SGLT2 inhibitors (p=0.002) predicted achieving HbA1c <7%.
 The study found a significant relationship between being female and achieving blood pressure target (p=0.010). There was also a significant association between achieving glycemic target (HbA1c <7%) and being on target for blood pressure (p=0.025). Notably, having a diagnosis of hypertension was associated with blood pressure target achievement (p=0.025). The use of metformin(p=0.012), GLP1 agonists (p=0.041), calcium channel blockers (p=0.006), and DPP4 inhibitors (p=0.017) was associated with achieving the LDL-C target. Metformin (p=0.017) and calcium channel blocker (p=0.019) use was also associated with achieving the Non-HDL-C target.

Conclusion: The study revealed a significantly low rate of achieving glycemic, blood pressure, and lipid targets in patients with follow-up for T2DM. Metformin,DPP4 inhibitors, and SGLT2 inhibitors were particularly effective in achieving glycemic control, while calcium channel blockers and metformin were effective in achieving lipid targets. Patients' demographic characteristics and certain comorbidities played a role in the achievement of individual treatment targets. More attention should be given to factors influencing treatment targets, and patient follow-ups should be detailed in this regard.