Leylâ Erbil'in eserlerine feminist bir yaklaşım
A feminist approach to Leyla Erbil's works
Yazar: ELMAS ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. ALİ İHSAN KOLCU
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Edebiyat = Literature ; Erbil, Leyla = Erbil, Leyla ; Feminizm = Feminism ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
En temel anlamıyla, yaşamın her alanında kadınların sosyal, politik ve ekonomik açıdan erkeklerle eşit ya da aynı olduklarının savunusunu yapan bir hareket ya da fikir olan feminizm, on dokuzuncu yüzyıldan bu yana; liberal, Marksist, radikal, sosyalist, varoluşçu, psikanalistçi, postmodernist ve çevreci gibi feminizmlere ayrılarak çeşitlendi."Kadın hareketi" "kadın özgürlük hareketi" "seçki hakkı hareketi" "feminist hareket" "cinsiyetler eşitliği" ve "kadın sorunu" ataerkil sistemi yıkmak ve kadın haklarını savunmak için savaşan feministlerin temel konuları arasındadır.1792'de Mary Wollstonecraft'ın A Vindication of the Rights of Women adlı eserinin, onu takiben 1848 Seneca Falls Konvansiyoneli ile kadın dernekleri ve organizasyonlarının etkisiyle 1880'lerden itibaren feminizm uluslar arası boyutlarda tanınan bir kavram olur. Batıda Olympe de Gouges, Elizabeth C. Stanton, Susan B. Anthony, Margaret Fuller, John Stuart Mill, Hubertine Auclert, Simone de Beauvoir, Luce Irigaray, Betty Friedan, Germaine Greer, Shulamith Firestone, Kate Millett ve Alice Walker; bizim edebiyatımızda da Tanzimat'tan itibaren Leyla Hanım, Nigar Hanım, Fatma Aliye Hanım, Makbule Leman, Ahmet Mithat Efendi, Abdulhak Hamid, Fatma Seniye, Halide Edib, Nezihe Muhittin ve diğer kadın yanlısı yazarlar on dokuzuncu yüzyılın gündeminde yer alan "kadınların hak ve özgürlükleri" ile ilgilenirler. Batıyla paralel olarak Cumhuriyet Türkiye'si, Adalet Ağaoğlu, Leylâ Erbil, Füruzan, Nazlı Eray, Latife Tekin, İsmet Kür, Pınar Kür, Erendiz Atasü gibi yazarlarca, kadın hareketi, feminist düşünce, feminist yazın, kadın yazını ve bunun yanı sıra kadın dili kavramlarıyla tanışmamızı sağlar.Eserleriyle erkek söyleminin karşısına "kadın yazını"nı koyan çağdaş yazarlardan Leylâ Erbil'in Tuhaf Bir Kadın (1971), Karanlığın Günü (1985), Mektup Aşkları (1988), Cüce (2001) ve Üç Başlı Ejderha (2005) romanları ile Hallaç (1960), Gecede (1968) ve Eski Sevgili (1977) adlı öykü kitapları; Zihin Kuşları (1998) adlı denemesinden de faydalanılarak yazar olarak kadına yönelik feminist yaklaşımlarla irdelenecektir.Bu tezin odak noktasını, Leylâ Erbil'in 1950'lerden itibaren öykü ve romanlarının kadın karakterlerini sosyalist, Marksist, psikanalizci, varoluşçu, cinsiyet ilişkileri, ataerkillik, bireyin iğdiş edilmesi; bekâret, anne kız çatışması, ensest, eşitlik ve özgürlük ile ilintili feminist bakış açılı kavramlar oluşturacaktır.Anahtar Sözcükler: Feminizm(ler), feminist, kadın, cinsiyet, cinsellik, ataerkillik, iğdiş etme.

Abstract:
In the most basic sense, Feminism is the social, political and economic movement or idea that women are "equal to" or "the same as" men in all respects. During last nineteenth century feminism has been divided into different feminisms such as liberal, Marxist, radical, socialist, existentialist, psychoanalyst, postmodernist, and environmental."The women?s movement, "the women's liberation movement," "the suffrage movement," "equality of the sexes" and "women interests" are the main issues of feminissts fighting the tyranny of the patriarchal values and for rights of women.In 1972, thanks to the impact of Mary Wollstonecraft's A Vindication of the Rights of Women and its follower in 1848 Seneca Falls Conventional, and also women's societies and organizations, feminism has been a concept known in international detentions since 1880s. In the West, Olympe de Gouges, Elizabeth C. Stanton, Susan B. Anthony, Margaret Fuller, John Stuart Mill, Hubertine Auclert, Simone de Beauvoir, Luce Irigaray, Betty Friedan, Germaine Greer, Shulamith Firestone, Kate Millett and Alice Walker; in our literature since The Modernization (1839 Tanzimat), Leyla Hanım, Nigar Hanım, Fatma Aliye Hanım, Makbule Leman, Ahmet Mithat Efendi, Abdulhak Hamid, Fatma Seniye, Halide Edib, Nezihe Muhittin and the others pro-women writers dealt with "the women equal and lib-rights" on agenda of nineteenth century. As the connection with the West, The Republican Turkey, by means of the writers such as Leylâ Erbil, Adalet Ağaoğlu, Füruzan, Nezihe Meriç, Nazlı Eray, Latife Tekin, İsmet Kür, Pınar Kür, and Erendiz Atasü, introduced us the women movement, feminist thought, feminine writing and women language as well as women experience.Putting "female writing" against "male writing" among modern writers, Leyla Erbil's novels named A Strange Woman (1971), Darkness of the Day (1985), Love?s Letters (1988), The Dwarf (2001) and The Three Headed Dragon (2005), and her stories called The Wool Fluffier (1960), At the Night (1968) and Old Sweetheart (1977), by making use of her essay, Zihin Kuşları (1998) will be studied in this thesis from the feminist perspective concerned with woman as a writer.The focal point of this thesis constitutes the concepts from feminist point of view, connection to socialist, Marxist, psychoanalyst, existentialist, relation of sexes, patriarchy, castrated individuals, virginity, incest, equality and liberty, and conflicts of mother-daughter,Key Words: feminism(s), feminist, woman, sex/gender, sexuality, patriarchy, castration.