Korku temalı filmlerde gerçek ve gerçeküstü mekanların izleyici üzerindeki etkisinin incelenmesi
Analysis of the effects of real and surreal spaces on the  audiences in horror movies
Yazar: BELİS ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESİN SARIMAN ÖZEN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı / İç Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Mekan, zaman ve insan mimarlık ve sinemadaki en temel unsurlardır. Bu temel unsurlardan biri olan mekan, mimarlıkta kullanıcı tarafından doğrudan algılanırken sinemada ise dolaylı yoldan algılanır. Sinemada üç boyutlu mekan, perde aracılığıyla iki boyutlu olarak izleyici ile buluşur. Bunun sonucunda sinemasal mekan çoğunlukla görsel ve işitsel algıyı hedef alacak şekilde biçimlenir. 
Sinema mekanının incelenmesinde, bir alt tür olan korku sinemasında kullanılan mekanlar bu çalışmaya konu olarak seçilmiştir. Bu bağlamda literatürde tespit edilen boşluk; korku filmlerinde kullanılan mekanların izleyici üzerinde oluşturulmak istenen etkiye katkısının fazla incelenmediğidir. Bu bağlamda, korku sinemasında kullanılan gerçek ve gerçeküstü mekanların izleyici üzerindeki etkilerinin birbirleri ile karşılaştırılarak incelenmesi çalışmanın temel çerçevesini oluşturmaktadır. Araştırmanın hipotezi; gerçek mekanların izleyici üzerinde bıraktıkları etkinin gerçeküstü mekanlara kıyasla daha fazla olduğudur. Fenomenolojik yaklaşımla gerçekleştirilen bu çalışma kuramsal bir çalışmadır ve nitel araştırma yöntemleri kullanılarak yapılmıştır. 
Korku filmlerindeki gerçek mekanların kullanıldığı filmler izlenmiş ve incelenmiştir. Belirlenen kapsam dahilinde oluşturulan örneklem kümesi için gerçek ve gerçeküstü mekanlarda geçen filmler seçilmiştir. Yarı yapılandırılmış form geliştirilmiş ve demografik yapı kapsamında deneklere uygulanmıştır. Uygulama sonucunda elde edilen veriler SPSS yöntemiyle analiz edilmiştir. Elde edilen bulgularda, gerçek mekanların algının sağlanmasında, gerçeküstü mekanlara kıyasla daha fazla kullanıldığı görülmüştür. 
Korku filmlerinde kullanılan mekanların izleyici ve kullanıcı üzerinde etkileyici olabilmesi için gerçek mekanların tercih edildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Mekansal Algı, Sinemasal Mekan, Korku Sineması, Gerçek Mekan, Gerçeküstü Mekan

Abstract:
Human,space and time are the essential agents in architecture and cinema. Space,one of these main elements is perceived directly by the user in architecture, on the other hand, it is perceived implicitly in  cinema.The three-dimensional space in cinema is experienced as two-dimensional   by the audiences through the screen, consequently, the cinematic space is principally formed to target visual and auditory perception.The cinema space is examined via the subject of this study, the spaces signified  in horror cinema which is a sub-genre. In this sense, the  identified gap in the literature is in horror movies,  the contribution of  spaces' preferred effects on  audiences have not been analysed.Basis structure of the study is observing the impressions of real and surreal spaces screened in horror cinema on the audiences by comparing them.The hypothesis of the research; real spaces have superior impact  than surreal spaces on audiences.
This is a theoretical study and practised with a phenomenological approach and conducted by using qualitative research methods. Horror movies operated in real spaces have been watched and studied. Movies set in real and surreal spaces have been selected  for exemplification and a semi-structured form has been developed and applied to the subjects within the scope of demographic structure. The obtained data  has been analyzed by using SPSS method. As a result, it has been observed that real spaces are prefferred to surreal spaces for procuring perception.
Taking everything into consideration, to impress audiences and users, real spaces have mostly been opted in horror movies.

Keywords: Spatial Perception, Cinematic Space, Horror Movies, Real Space,  Surreal Space