Sünbülzâde Vehbî'nin kasideleri ve kasideciliği
The odes of Sünbülzâde Vehbî and the understanding of ode
Yazar: ÖZLEM YOLAÇAN
Danışman: DOÇ. DR. HASAN KAPLAN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anlatım = Expression ; Dil özellikleri = Language features ; Divan şiiri = Court poem ; Kaside = Eagle ; Sosyal hayat = Social life ; Sünbülzade Vehbi = Sünbülzade Vehbi ; İçerik = Content ; Şiir = Poem

Özet:
Bu çalışma Sünbülzâde Vehbî'nin kasidelerinin tür ve şekil bakımından değerlendirilmesine ve kasideciliğinin konumunun belirlenmesine yönelik bir çalışmadır. Çalışmanın amacı, 18. yy. divan şairi olan Sünbülzâde Vehbî'nin kasidelerinin gelenekle olan münasebetini ortaya koyarken gelenekten ayrılan yönlerini de tespit etmektir.
Sünbülzâde Vehbî Divanı'nda "kasâîd" bölümünde bulunan 63 şiir tür veya şekil bakımından kaside olarak değerlendirilmiştir. Geriye kalan şiirler (kıta, tahmis, tercî-i bend, muhammes gibi.) tür veya şekil bakımından kaside özelliği göstermediğinden incelemenin dışında tutulmuştur. Kasideler şekil bakımından değerlendirilirken tablo, grafik ve istatistiksel verilerden faydalanılmıştır. Sünbülzâde Vehbî'nin kasidecilik anlayışı, 13. yy'dan 18. yy'a kadar yapılmış olan kaside çalışmaları etrafında karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmede şaire has olan unsurlarla gelenekle olan bağı ortaya konmuştur. Çalışmanın diğer bölümlerinde dil ve anlatım, muhteva ve sosyal hayat unsurları incelenmiştir. Şekil bölümünden sonra deyim ve atasözlerinden iktibaslara, konuşma dili ve kalıp ifadelerden edebî sanatlara farklı konulara yer verilmiştir. Muhtevada da kasidelerde zikredilen şahıs kadrosu ile şairin sıradışı kasideleri incelenmiş ve örneklendirilmiştir. Son bölümde ise Vehbî'nin kasidelerinde öne çıkan sosyal hayat unsurları ele alınarak açıklanmıştır.
Çalışmanın sonucunda Sünbülzâde Vehbî'nin gelenekten kopmadan kendine has şiirler yazarak yenilik peşinde olduğu, kasideyi hem şekil hem de tür olarak algıladığı sonucuna ulaşılmıştır.
ANAHTAR KELİMELER
Sünbülzâde Vehbî, Kaside, Kasidecilik Geleneği, Kasidecilik Anlayışı

Abstract:
This study is a study for the evaluation of Sünbülzâde Vehbî's odes in terms of type and form and the determination of the position of odes. The purpose of our study is to reveal the relationship between tradition and the odes of Sünbülzade Vehbi, 18th century poet, and also to reveal what makes them differ from tradition.
63 poems in the section of "kasâîd" in the Sünbülzâde Vehbî Divani were evaluated in terms of type or form. The remaining poems (quatrain, tahmis, tercî-i bend, pentastich etc.) were excluded from the study, as they do not have an attribute in terms of type or form. Tables, graphics and statistical data were used while evaluating the odes in terms of form. Sünbülzâde Vehbî's understanding of odes was evaluated by comparing it to the works of odes, which were carried out from the 13th century to the 18th century. In this evaluation, the connection with the elements that are unique to the poet and the tradition has been revealed. In other parts of the study, language and expression, content and social life elements were examined. After the figure section, quotations from idioms and proverbs, speech language and literary arts from stereotypes are included. In the content, the personal staff mentioned in the odes and the extraordinary odes of the poet were examined and exemplified. In the last chapter, the social life elements that stand out in Vehbi's odes are discussed. 
As a result of the study, it was concluded that Sünbülzâde Vehbî was in pursuit of innovation by writing unique poems without breaking with tradition and he perceived the odes as the purity both in form and type.
KEYWORDS
Sünbülzâde Vehbî, Ode, the tradition of Ode, the understanding of Ode