Büyük veri analizinin muhasebe denetiminde kullanımı: Nitel bir araştırma
The use of big data analysis in auditing: A qualitative research
Yazar: MERVE AYGÜN
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN KUTAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Dış denetim = Externel audition ; Muhasebe = Accounting ; İşletmecilik = Business administration

Özet:
Büyük veri teknolojileri ve araçlarıyla geleneksel yöntemlerle analiz edilemeyecek kadar büyük veri yapılarının analizi gerçekleştirilmektedir. Doğru analiz edildiğinde veriler doğru sonuçlar oluşturmakta ve denetime derinlik kazandırmaktadır. Böylece finansal tabloların yanlış beyanda bulunma olasılığı azalmaktadır.
Muhasebe denetiminde büyük veri analizi kullanımı, denetimin kapsamını genişletmekte ve birçok fayda sağlamaktadır. Ancak büyük veri analizi kullanımının benimsenmesi ve denetim süreçlerinde faydalara ulaşabilmesinin önünde birtakım engeller bulunmaktadır. Teknolojik alt yapı ve teknik yetkinlik sorunları, maliyeti yüksek büyük veri analizi projeleri, çalışanların eğitimi ve veri uzmanlarına duyulan bağlılık büyük veri analizinin gelişimindeki engellerdendir. Bu nedenle muhasebe denetiminde büyük veri analizini kullanma tutumunun denetim şirketlerinde görev yapan bağımsız denetçilerin ve denetçi yardımcılarının kabiliyetlerine ve olumlu güven tutumlarına bağlı olduğu düşünülmektedir. 
Muhasebe denetiminde büyük veri analizi kullanımının benimsenmesinde büyük veri kaynakları ve güven tutumunun rolünü ortaya çıkararak, kullanım çıktıları ve net faydalarının belirlenmesi çalışmanın amacını oluşturmaktadır.
'Büyük Veri Analizinin Muhasebe Denetiminde Kullanımı' konulu tez çalışmasında nitel araştırma yöntemi benimsenmiştir. Nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji ise araştırmaya yön vermiştir. Veri toplama yöntemi olarak görüşme formundan yararlanılmıştır. Görüşme formunda; literatür taraması, Kaynak Tabanlı Yaklaşım Modeli, Bilgi Teknolojileri Kabiliyeti Literatürü, Teknolojiye Güven Ölçeği Boyutları ve Bilgi Sistemleri Başarı Modeli temel alınmıştır. 27 katılımcının dahil olduğu çalışmada veriler Maxqda 2022 Nitel Veri Analizi Programıyla analiz edilmiştir.
Çalışmanın sonunda katılımcıların, büyük veri analizi kabiliyetini oluşturan büyük veri kaynaklarına sahip olmaları ve güven tutumlarının olumlu olması durumunda muhasebe denetiminde büyük veri analizini benimsedikleri anlaşılmıştır. Ayrıca denetimde; iş verimliliği, etkinliği ve görev hızı ve kalitenin artması yönünde net faydalara ulaştıkları görülmüştür. 
	
Anahtar Kelimeler: Muhasebe Denetimi, Büyük Veri Analizi, Denetim Şirketleri

Abstract:
Big data technologies and tools are used to analyze data structures that are too large to be analyzed with traditional methods. When analyzed correctly, the data creates correct results and adds depth to the audit. Thus, the possibility of misstatement of financial statements is reduced.
The use of big data analysis in the auditing expands the scope of the audit and provides many benefits. However, there are some obstacles in front of adopting the use of big data analysis and achieving benefits in audit processes. Technological infrastructure and technical competence problems, costly big data analysis projects, employee training and commitment to data specialists are the obstacles to the development of big data analysis. For this reason, it is thought that the attitude of using big data analysis in auditing depends on the abilities and positive trust attitudes of the independent auditors and assistant auditors working in audit companies.
The purpose of the study is to determine the usage outputs and net benefits by revealing the role of big data sources and trust attitude in the adoption of big data analysis use in auditing.
Qualitative research method was adopted in the thesis study on 'The Use of Big Data Analysis in Auditing'. Phenomenology, one of the qualitative research designs, has guided the research. Interview form was used as data collection method. In the interview form, literature review, Resource Based Approach Model, Information Technologies Capability Literature, Trust in Technology Scale Dimensions and Information Systems Success Model were taken as basis. In the study, which included 27 participants, the data were analyzed with the Maxqda 2022 Qualitative Data Analysis Program.
At the end of the study, it was understood that the participants adopt big data analysis in accounting audit if they have big data sources that make up the big data analysis capability and if their trust attitudes are positive. Also in control; It has been seen that they have achieved net benefits in terms of work efficiency, effectiveness and task speed and increased quality.

Keywords: Auditing, Big Data Analysis, Audit Firms