Doğu Anadolu Bölgesi'nde sosyal medya bağımlılığı ve aleksitimi ilişkisinin incelenmesi
Relation of social media addiction and alexithymia in the eastern Anatolia Region of Turkey
Yazar: SEDA BAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ÜNÜBOL
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Aleksitimi = Alexithymia ; Bağımlılık = Dependency ; Doğu Anadolu bölgesi = Eastern Anatolia region ; Medya = Media ; Sosyal medya = Social media ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Günümüzde insanların birbirleriyle olan iletişim ve etkileşimlerini değiştirerek farklı boyuta taşıyan sosyal medya uygulamaları, bilgiye, çevremizde olup bitenlere ve dünyaya erişimi inanılmaz şekilde hızlandırmıştır. Sosyal medya kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte insanların birbirlerine olan bakış açıları, ilişkileri, yaklaşımları, fikirleri, dünyayı algılama biçimleri değişimden geçerken bu değişimin, bireylerin ruhsal dünyalarını nasıl ve ne şekilde etkilediğiyle ilgili araştırmalar hız kazanmıştır. Gündelik hayatımızın bir parçası haline gelen, milyarlarca kullanıcısı olan, hayatımızın dinamiklerini ve ritmini değiştiren sosyal medya kontrol edilemeyen aşırı kullanım ve beraberinde yaşanan fiziksel ve ruhsal belirtilerle görülen bağımlılık kavramı ortaya atılırken son dönemde bu kavramın aleksitimiyle ilişkisine dair araştırmalar yapılmaya başlanmıştır. 
TURBAHAR (Türkiye Bağımlılık ve Ruh Sağlığı Haritası) Projesi dahilin de, Doğu Anadolu Bölgesi'nde sosyal medya bağımlılığı ve aleksitimi ilişkisi ortaya konmaya çalışıldı. Araştırma kapsamında Doğu Anadolu'da yaşayan ve yaşları 18 yaş ve üzeri değişen 3200 katılımcının, %50.0'si (n=1600) kadınlardan ve diğer%50.0'si (n=1600) erkeklerden oluşmaktadır. Katılımcılara Sosyo Demografik Soru Formu, Davranış Etkileme Yükü Formu, ve Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAO-20) uygulanmıştır.
Sonuçlara göre, erkek cinsiyetten olma, katılımcıların sahip olduğu çocuk sayısı, katılımcıların yaşları, eğitim düzeyi, ile sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişki istatistikçe anlamlı düzeydedir. Bu değişkenlerin sosyal medya bağımlılığı için anlamlı bir yordayıcı olduğu ve aleksitimiyle anlamlı ilişki görülmektedir.
Fakat bağımlılığın mı aleksitimiyi meydana getirdiği yoksa aleksitiminin mi bağımlılığa neden olduğu hakkında bir bilgiye ulaşılamamıştır. Klinik ortamda çalışılırken öncü olan problemin belirlenmesi, bağımlı kişilere dair oluşturulacak tedavi planı için önemli bir yol haritası oluşturulması gerekmektedir. Sosyal medyanın yoğun kullanılmasıyla birlikte oluşabilecek olumsuzluklar ve bu olumsuzluklara getirilecek çözüm önerileri için, psikoeğitim çalışmaları uzmanlar tarafından verilebilir.

Anahtar Kelimeler: Bağımlılık, Sosyal Medya Bağımlılığı, Aleksitimi, Türkiye Bağımlılık ve Ruh Sağlığı Haritası

Abstract:
Nowadays, the social media applications that bring a different dimension to people interaction and communication with each other by changing, incredibly accelerated the access of information, whole world and what happens around us. Together with the widespread use of the social media, while the transition goes through the perspectives, relationships, approaches, ideas, the way of perceiving the world of people with each other, this transition's researches gain speed about how and in what way it influences the inner world of individuals. The social media that has become a part of our everyday life with billions of users and changing the dynamics and the rhythm of our life, while the concept of dependency that is seen with the mental and physical symptoms living along with the out-of-control overuse is propounded; in the recent period, this concept's associate with the alexithymia is being researched.
In this research the social media addiction in the Eastern Region of Anatolia and its associate with alexithymia has been revealed. The scope of this research consists 50% of women and the other 50% of men; total 3200 participants that living in the Eastern Anatolia and ages 18 years and older. The Sociodemographic Questionnaire, The Form of Behavior Influence Load and Toronto Alexithymia Scale (TAO-20) were applied to participants.
According to the research results, the male participants' relationship between the social media addiction, the number of children they had, the participants age, and their degree of learning at a significant level in terms of statistics. It shows that these relationships are a significant predictor for social media addiction and it has a significant correlation with alexithymia.
However, there is no available information about whether the alexithymia is caused by the addiction or the addiction is caused by the alexithymia. It is a requirement to determine the pioneer problem and to determine an important roadmap for the treatment plan of addict person while working in the clinical environment. The psychoeducation studies can be given by the experts in order to negative effects that may occur with intensive use of social media and the solution recommendations of these negative effects. 
Keywords: Addiction, Social Media Addiction, Alexithymia, Turkey Addiction and Mental Health Map