Tasarım hakkına tecavüz ve hukuki sonuçları
İnfringement of the design right and its legal consequences
Yazar: EBRU CEREN CAVİT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAFİYE NUR BAĞRIAÇIK SİMİL
İstanbul Kültür Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Fikri ve sınai mülkiyet hakları = Intellectual and industrial property rights ; Sınai Mülkiyet Kanunu = Industrial Property Law ; Tasarım = Design ; Tasarım hakkı = Design rights ; Türk hukuku = Turkish law

Özet:
Tasarımların hukuki anlamda korunmasına yönelik ihtiyaç, ürünlerin estetik ve
görünümüne verilen önem nedeniyle tüm dünyada etkisini ve değerini gün geçtikçe
arttırmaktadır. Tasarımlar; marka, patent, faydalı model ve coğrafi işaretler gibi,
hukuki anlamda sınai mülkiyete konu olmuştur. Genel olarak tasarım, bir ürünün
düşünsel ve yaratıcı bir faaliyet sonucu ortaya çıkarılan özelliklerini barındıran
görünümüdür. Diğer fikri ve sınai mülkiyet haklarında olduğu gibi, yoğun bir emek ve
mesai sonucu üretilen tasarım, hak sahibine geniş bir yetki verir. Tasarım hakkının
niteliği gereği koruma kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi güçtür. Bu nedenle
uygulamada sıkça karşılaşılan tasarım hakkına tecavüz fiillerine ve hak ihlallerine
karşı, hak sahibinin etkin bir koruma ihtiyacı bulunmaktadır. Türk Hukukunda tasarım
hakkı tecavüze uğrayan hak sahibinin ileri sürebileceği talepler ve açabileceği davalar
ilgili mevzuat kapsamında belirlenmiştir. Bu çalışmamızda özetle ilk bölümde 6769
sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında tasarım hakkına ilişkin genel kavramlar;
tasarım tanımı ve kavramı, tasarımın unsurları ve çeşitleri üzerinde durulmuştur.
Akabinde, ikinci bölümde tasarım hakkına tecavüz sayılan haller irdelenerek
tecavüzün belirlenmesi açıklanmıştır. Nihayetinde, üçüncü bölümde ise tasarımlara
tecavüz halinde hak sahiplerinin açabileceği davalar ve ileri sürülebileceği talepler
incelenmiştir. Genel hatlarıyla Türk hukukunda tasarım hakkının, tasarım hakkına
tecavüzün ve hukuki sonuçlarının incelendiği bu çalışma konuya öğreti ve mevzuat
hükümleri çerçevesinde hukuki anlamda yeni bir boyut kazandırmayı amaçlar.

Abstract:
Due to the need for legal protection of designs and the importance given to the
aesthetics and appearance of the products, it increases its impact and value day by day.
Designs; It has been subject to industrial property legally, such as trademarks, patents,
utility models and geographical indications. In general, design is the appearance of a
product that contains the features that are revealed as a result of an intellectual and
creative activity. As with other intellectual and industrial property rights, the design,
produced as a result of intensive labor and overtime, gives the right owner a wide
authority. It is difficult to determine the scope and limits of protection due to the nature
of the right to design. For this reason, the right owner needs an effective protection
against the violations of the design right and violations of the right that are frequently
encountered in practice. In Turkish Law, the demands and lawsuits that the right owner
whose design right is infringed on are determined within the scope of the relevant
legislation. Briefly, in the first part of this study, general concepts related to the design
right within the scope of the Industrial Property Law numbered 6769; definition and
concept of design, elements and types of design are emphasized. Subsequently, in
the second part, the cases considered as infringement of the design right are examined
and the determination of infringement is explained. Finally, in the third part, the
lawsuits that can be filed by the right holders in case of infringement of the designs
and the claims that can be put forward are examined. This study, which examines the
design right, infringement of the design right and its legal consequences in general
terms, aims to bring a new dimension to the subject in the legal sense within the
framework of doctrines and legislative provisions.