Sosyal bilgiler öğretmenlerinin eğitim felsefeleri ile özerklik destekleri
Social studies teachers' educational philosophies and autonomy supports
Yazar: EMRE AKDEMİR
Danışman: PROF. DR. HÜLYA GÜVENÇ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Eğitim felsefesi = Education philosophy ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Ölçekler = Scales ; Özerklik desteği = Autonomy support ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin benimsedikleri eğitim felsefelerini ve özerklik desteklerinin düzeylerini belirlemek, eğitim felsefelerinin özerklik destekleriyle ilişkisini ortaya koymaktır. Araştırma ilişkisel tarama yöntemiyle yürütülmüştür. İstanbul ili Pendik ilçesindeki 96 resmi ortaokulda görev yapan 172 Sosyal Bilgiler öğretmenine ölçek uygulanmıştır. Bu çalışmada, öğretmenlerinin eğitim felsefeleriyle ilişkili olarak eğitim inançlarının tespit edilmesi için Yılmaz, Altınkurt ve Çokluk (2011) tarafından geliştirilen "Eğitim İnançları Ölçeği" ile öğrencilerin özerkliğine desteklerinin tespit edilmesi için Güvenç (2011) tarafından geliştirilen "Öğretmen Özerklik Desteği Ölçeği" kullanılmıştır.

Öğretmenlerin eğitim felsefeleri ve özerklik destekleri arasındaki ilişki incelenirken cinsiyet, mesleki kıdem ve öğenim düzeyleri değişkenlerine göre incelenmiş ve veriler SPSS 20.0 programı ile analiz edilmiştir. Araştırmada cinsiyet, öğrenim düzeyi açısından öğretmenlerin hem özerklik desteği hem de benimsedikleri eğitim felsefelerinin farklılık gösterip göstermediğini belirlemeye yönelik karşılaştırmada; Veriler normal dağılım gösterdiği durumda Bağımsız Gruplar t Testi, veriler normal dağılım göstermediği durumda ise Mann Whitney U testi ile analiz edilmiştir.  Öğretmenlerin mesleki kıdem açısından özerklik desteği ve benimsenen eğitim felsefelerinde farklılık olup olmadığını belirlemede normallik varsayımları ve varyansların homojenliği sağlandığı durumda Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ile analiz yapılmıştır. Farklılık olması durumunda farkın kaynağını belirlemek için Tukey testi ile analiz yapılmıştır. Söz konusu varsayımlardan herhangi birinin karşılanmadığı durumda Kruskal Wallis H Testi uygulanmıştır. Anlamlı farklılık olması durumunda farkın kaynağı için Mann Whitney U testi ile analiz yapılmıştır.

Öğretmenlerin eğitim felsefelerini belirlemeye yönelik yapılan betimsel analiz sonucunda ortalaması en yüksek felsefenin Varoluşçuluk olduğu, bunu ikinci sırada İlerlemecilik felsefesinin izlediği belirlenmiştir. İlerlemecilik felsefesi açısından kadın ve erkek öğretmenler arasında kadın öğretmenler lehine anlamlı farklılık belirlenmiştir. Öğretmenlerin mesleki kıdemlerinin artması ile Daimicilik ve Esasicilik felsefelerine yönelmeleri üzerinde anlamlı değişiklik gözlemlenmiştir. Öğrenim düzeyleri açısından ise anlamlı bir farklılık gözlemlenmemiştir.

Öğretmenlerin özerklik desteklerinin ne düzeyde olduğunu belirlemeye yönelik yapılan betimsel analiz sonucunda Karar Alma boyutunda ortalamanın düşük olduğu, Özerklik Fırsatı sağlama boyutunda ise ortalamanın yüksek olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin öğrencilere sağladıkları özerklik desteğinin cinsiyet, mesleki kıdem ve öğrenim düzeyleri açısından farklılaşmadığı gözlemlenmiştir.
Öğretmenlerin eğitim felsefeleri ile özerklik destekleri arasındaki ilişkiye yönelik yapılan analiz sonucuna göre İlerlemecilik eğitim felsefesi ile özerklik desteği arasında orta düzeyde pozitif ilişki vardır. Varoluşçu eğitim felsefesi ile yine pozitif orta düzeye yakın bir ilişki vardır.

Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler Öğretmenleri, Eğitim Felsefeleri, Özerklik Desteği

Abstract:
The aim of this study is to determine Social Studies teachers' adopted education philosophy and autonomy support level and the relationship between educational philosophy and autonomy support.  This study is conducted with Correlational Research. The scale is applied to 172 Social Studies teachers working in 96 secondary schools in Pendik province of Istanbul city. This study has no sampling and the participants are selected on a voluntary basis. In this study "Teacher Autonomy Support Scale" is used for determination of supporting autonomy of students with "Education Beliefs Scale" to determine education beliefs which is related to teachers' philosophy of education. The Teacher Autonomy Support Scale is improved by Güvenç (2011) and the Edaucation Beliefs Scale is improved by Yılmaz, Altınkurt and Çokluk (2011).

When the relationship between teachers' education philosophy and autonomy support level are analysed, the analysis is conducted on variables such as gender, seniority and education level and the data are analysed with SPSS 20.0 program. In data analysis, normal distribution assumptions are investigated first. To identify whether teachers' adopted education philosophy and autonomy support varied for gender and education level by comparison, Independent t-Test is applied when the data has a normal distribution and Mann-Whitney U test is applied when the data does not show normal distribution. One-Way Variance Analysis (ANOVA) is conducted when normality assumptions and variance homogeneity are met to identify whether teachers' adopted education philosophy and autonomy support varied for seniority. In case of any differences, the Tukey test is applied to identify the source of the difference. When none of the assumptions is met, Kruskal Wallis H-Test is applied. In case of significant difference, the Mann-Whitney U test is applied to identify the source of the difference.

The results of the descriptive study conducted to identify teachers' education philosophy, the philosophy with the highest average is determined Existentialism.  In terms of Progressive philosophy, there is a significant difference between female and male teachers in favor of female teachers. Teachers' seniority level is effective in directing to Perennialism and Essentialism. There is no significant difference in terms of education level.

As a result of descriptive analysis conducted to determine teachers' autonomy support, it is determined that the average is low on Decision Making dimension and the average is high in Providing Autonomy Options. There is no difference in terms of gender, seniority and education level for teachers' autonomy support to students.
According to the analysis results conducted to identify the relationship between teachers' education philosophy and autonomy support, there is a medium level positive relationship between Progressive philosophy and autonomy support. On the other hand, there is a close positive relationship with Existentialism.

Keywords: Social Studies Teachers, Education Philosophy, Autonomy Support