Tekstil ve moda tasarımı açısından sürdürülebilirlik ve dönüşüm
Sustainability and transformation from the aspect of textiles and fashion design
Yazar: NESRİN TÜRKMEN
Danışman: PROF. ZEKİ ALPAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2009
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Moda = Fashion ; Sürdürülebilir tasarım = Sustainable design ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Tasarım = Design ; Tekstil = Textile

Özet:
Bugün dünya nüfusu, özellikle geçtiğimiz yüzyıl boyunca yaygınlaşan endüstriyel ve ekonomik uygulamaların neden olduğu çok önemli sorunlarla karşı karşıyadır. Dünya kaynaklarının şu anki oranları ve miktarlarıyla tüketimine devam edilmesi halinde, önümüzdeki nesillerin insanca ve sürdürülebilir bir yaşama sahip olma şanslarının olmayacağı açıktır.Önümüzdeki yıllar içinde, toplumların artan nüfusun gereksinimlerine yanıt verebilmeleri ve sürdürülebilir bir yaşam sağlayabilmeleri için yeni stratejiler geliştirilmesi kaçınılmazdır. Önemli bir endüstri kolu olan tekstil ve moda endüstrisi de, tasarım, üretim, kullanım ve atık değerlendirme süreçlerinde sürdürülebilir çözümler üretmek zorundadır.Tekstil ve Moda Tasarımı Açısından Sürdürülebilirlik ve Dönüşüm başlıklı çalışma, sürdürülebilirlik kavramının özellikle tekstil ve moda endüstrisinin tasarım, üretim, kullanım ve tüketim süreçleri açısından incelendiği ve tasarımcının sürdürülebilir bir yaşam için rolünün sorgulandığı Giriş, Endüstri Devriminin Kısa Tarihçesi ve Sürdürülebilirlik Devrimi, Sürdürülebilir Tasarım Anlayışı, Tekstil ve Sürdürülebilirlik, Sürdürülebilirlik ve Moda ve Sürdürülebilir Bir Yaşamda Tasarımcının Rolü başlıklı bölümlerden oluşmaktadır.Tezin amacını ve sınırlarını kısaca açıklayan Giriş, aynı zamanda tezin birinci bölümünü oluşturmaktadır.İkinci bölüm, Sürdürülebilirlik Hareketinin tanımını; oluşum, gelişim süreçlerini ve etki alanlarını Endüstri Devriminin Kısa Tarihçesi ve Sürdürülebilirlik Devrimi başlığı altında vermektedir.Üçüncü bölüm, sürdürülebilirlik açısından ürün yaşam döngülerini ve sürdürülebilirliğin sosyal adalet boyutunu ele alırken, sürdürülebilir tasarım ile sürdürülebilirlik için benimsenen ekolojik verimlilik ve ekolojik etkililik stratejilerini Sürdürülebilir Tasarım Anlayışı başlığı altında incelemektedir.Dördüncü bölümde, tekstil ürünlerin ürün yaşam döngüleri incelenerek sürdürülebilirlik açısından malzeme çeşitliliğinin önemi ve çeşitli tekstil liflerinin çevre üzerine etkileri ele alınmış, tekstil ürünlerin üretim ve kullanım süreçleri sürdürülebilirlik açısından araştırılıp, ekolojik tasarım ve üretim stratejileri Tekstil ve Sürdürülebilirlik başlığı altında açıklanmıştır.Beşinci bölümde, moda ile tüketim arasındaki ilişkiler ve sürdürülebilirlik hedefleriyle oluşturduğu paradoks incelenmiştir. Ayrıca, sürdürülebilir stratejileri benimseyen örnek şirketler, elyaf ve kumaş gelişimindeki yenilikler, uzun ömürlü ürünler, yavaş moda akımı ve kullanıcının sürece katılımının sürdürülebilir bir moda endüstrisine katkıları Sürdürülebilirlik ve Moda başlığı altında ele alınmıştır. Altıncı bölümde ise, Ekolojik Okuryazarlık ve Amaca Yönelik Tasarım kavramları ile tasarımcıların sürdürülebilir bir gelecek oluşturmadaki rolü ve sürdürülebilirlik kavramının tasarım eğitimindeki önemi, Sürdürülebilir Bir Yaşamda Tasarımcının Rolü başlığı altında incelenmiştir.Bizler ve bizden sonraki nesiller için daha insanca ve sürdürülebilir bir yaşam sağlayabilmemiz, daha akıllı tasarımlar yapabilmemize, kaynakları daha doğru kullanmamıza, daha sürdürülebilir üretim süreçleri oluşturmamıza ve güçlü bir kullanıcı bilinci edinmemize bağlıdır. Bu tezde ortaya konan sonuçlar ise bizi sürdürülebilirlik sorununun çok katmanlı olduğu ve daha sürdürülebilir bir tekstil ve moda endüstrisini gerçekleştirebilme konusunda elde edilecek başarının bu alandaki tüm aktörlerin sorumlu duruşunu gerektirdiği gerçeğine götürmektedir.ANAHTAR KELİMELER: Sürdürülebilirlik, Tekstil, Tasarım, Moda, Eko-verimlilik, Eko-etkililik.

Abstract:
Today, humanity is facing a number of serious problems caused by the industrial and economic practices which have been prevalent particularly during the last hundred years. It is obvious that future generations will have unprecedented challanges to have humanly and sustainable life if natural sources of earth keep up being consumed at the same amounts and ratios they are being today.In the next decades, it is unquestionable that societies have to develop new strategies to achieve a sustainable life. Textiles and fashion sector, being an important industry, has to develop sustainable solutions for design, production, consumption and waste management processes, as well.The thesis, titled as Sustainability and Transformation from the Aspect of Textiles and Fashion Design, develops arguments about sustainability from the aspect of design, production, consumption and waste management processes of textile and fashion industry and consists of the following chapters; Introduction, Short History of Industry Revolution and Sustainability Revolution, A Sustainable Design Philosophy, Textiles and Sustainability, Sustainability and Fashion, The Role of Designer in a Sustainable life.Introduction, explaining the objectives and boundries of the thesis, is the first chapter of the thesis.Second chapter identifies Sustainability Movement; its beginning and development processes under the title Short History of Industry Revolution and Sustainability Revolution.Third chapter explains Sustainable Design concept, eco-efficiency and eco-effectiveness strategies under the title A Sustainable Design Philosophy, discussing Product Life Cycles and Fair Trade concepts.Chapter Four, with the title Textiles and Sustainability, investigates the importance of material diversity and product life cycles of textiles for sustainability; it discusses the environmental impacts of various textile fibers and some eco-production strategies.In Chapter Five titled Sustainability and Fashion, relationship between fashion and consumption and the existing paradox with sustainability goals are explained. Some companies working with sustainability ideas and strategies, innovations in yarn and fabric technologies, durable products, slow fashion movement and the role of users in a sustainable fashion industry are investigated, as well.Chapter Six discusses Ecological Literacy, Intented Design concepts; the role of designer in developing a sustainable future and finally, the importance of sustainability in design education under the title The Role of Designer in a Sustainable life.To reach a better and sustainable life for us and future generations depends on smarter designed products, better resource management, sustainable production processes and a strong ecological literacy of users. The outcomes achieved in this thesis proves that sustainability is a multilayered problem and that success in developing a sustainable textile and fashion industry requires a responsible role of all the actors in this field.KEYWORDS: Sustainability, Textiles, Design, Fashion, Eco-efficiency, Eco-effectiveness.