İzolatörlerde buzlanmanın yüzey kaçak akımları üzerine etkisi
Effect of icing on insulators on surface leakage currents
Yazar: MUHAMMED BUĞRACAN ÖZKÜÇÜK
Danışman: PROF. DR. MUHSİN TUNAY GENÇOĞLU
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Elektrik Tesisleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: Buzlanma = Icing ; Sızıntılı akış = Trickle bed ; Yalıtım malzemeleri = Insulating materials

Özet:
İzolatörler, elektrik dağıtım ve iletim hatlarında iletkenleri mekanik olarak taşıyan ve elektriksel olarak izole eden temel ekipmanlardır. İzolatör arızası, enerji nakil hatlarının sürekliliği ve güvenliği için doğrudan bir tehdittir. İstatistiksel olarak, izolatörlerden kaynaklanan arızalar, güç sistemi arızalarının en yüksek oranını oluşturmaktadır.
Buzlanma ülkemizin engebeli coğrafyası ve karasal iklimi göz önüne alındığında sık karşılaşılan bir durumdur. Buzlanma ve sonrasında izolatör arızaları, yoğun kış koşullarının gerçekleştiği bölgelerde enerji kesintilerine neden olmakta ve ülke ekonomisine büyük zararlar vermektedir. Uzun yıllardan beri izolatörlerde buzlanma ile ilgili çalışmalar devam etmekle birlikte, konuya tam olarak çözüm getirecek bir yöntem henüz bulunamamıştır.  
Bu çalışmada farklı izolatör tipleri laboratuvar ortamında buzlandırılarak sızıntı akımları incelenmiştir. Buzsuz, hafif buzlanma ve buzlanma durumları için izolatörlere şebeke frekanslı alternatif gerilim uygulanarak, Labview programı yardımıyla veriler elde edilmiş ve porselen, cam ve silikon izolatörlerin buzlanma öncesi ve sonrasındaki sızıntı akımları karşılaştırılmıştır. İzolatörün bulunduğu ortam sıcaklığı ve nem değerleri ölçülerek sızıntı akımı arasında ilişki kurulmuştur. Ayrıca, izolatörler farklı iletkenlik değerlerinde buzlandırılıp, iletkenliğin sızıntı akımı ve izolatör çeşitleri üzerine etkisi incelenmiştir.

Abstract:
Insulators are the basic equipment that mechanically carries conductors and electrically isolates them in electrical distribution and transmission lines. Insulator failure is a direct threat to the continuity and safety of power transmission lines. Statistically, failures caused by insulators account for the highest proportion of power system failures.
Icing is a common occurrence given the rugged geography and continental climate of our country. Icing and subsequent insulator failures cause power outages in regions with intense winter conditions and cause great damage to the country's economy. Although studies on icing in insulators have been ongoing for many years, a method that will fully solve the issue has not yet been found.
In this study, leakage currents were examined by icing different types of insulators in a laboratory environment. For ice-free, light icing and icing situations, alternating voltage with mains frequency was applied to the insulators, data were obtained with the help of Labview program and leakage currents of porcelain, glass and silicone insulators before and after icing were compared. The relationship between the leakage current was established by measuring the ambient temperature and humidity values of the insulator. In addition, the insulators were frosted at different conductivity values, and the effect of conductivity on leakage current and insulator types was investigated.