Birinci basamakta takip edilen 2-6 yaş çocuklarda ekran maruziyeti ve gelişimsel sorunların riskinin araştırılması
Investigation of screen exposure and the risk of developmental problems in 2-6 year old children followed in primary care
Yazar: TESLİME TUĞBA AYVAZ EŞİYOK
Danışman: DOÇ. DR. KENAN TOPAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada birinci basamakta takip edilen 2-6 yaş çocuklarda ekran maruziyetini belirlemeyi ve ekran maruziyeti ile gelişim düzeyi arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçladık. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 01.05.2023-30.07.2023 tarihleri arasında Adana ili Yüreğir ilçesi Yenidoğan Aile Sağlığı Merkezi'nde takip edilen 2-6 yaş arası 120 çocuk ve ebeveynleri dahil edildi. Sosyodemografik özellikleri ve ekran kullanımına ait verileri toplamak için ebeveynlere yüz yüze anket yöntemiyle anket uygulandı. Ayrıca, çocuklara Denver Gelişimsel Tarama Testi II (DGTT II) uygulandı ve sonuçlarının değerlendirilmesi yapıldı.
Bulgular: Çocukların %48,3'ünün düşük ekran maruziyetine, %51,7'sinin yüksek ekran maruziyetine sahip olduğu saptandı. DGTT II sonuçları incelendiğinde çocukların %51,7'sinin normal gelişim gösterdiği, %32,5'inin şüpheli gelişim gösterdiği, %15,8'inin anormal gelişim gösterdiği saptandı. Anne eğitim durumu azaldıkça çocukların anormal olma oranının arttığı saptandı (p=0,002). Ailenin toplam geliri azaldıkça çocukların anormal olma oranının arttığı saptandı (p=0,010). Müstakil ve bahçesi olan evde yaşayan çocukların anormal olma oranı diğer çocuklara göre daha yüksek oranda saptandı (sırasıyla; p<0,001, p=0,043). Ağırlık persantili 3'ün altında olan ve D vitamini almayan çocukların anormal olma oranı diğer çocuklara göre daha yüksek oranda saptandı (sırasıyla; p=0,023, p=0,047). Test sonucu anormal olan çocukların yaşı normal olan çocuklara göre daha yüksek saptandı (p=0,005). Yüksek ekran maruziyeti olan çocukların anormal olma oranı düşük ekran maruziyeti olan çocuklara göre daha yüksek oranda saptandı (p<0,001). Test sonucu anormal olan çocukların ekran maruziyeti normal olan çocuklara göre daha fazla saptandı (p<0,001). Test sonucu anormal olan çocukların günlük TV dışı mobil ekran ve toplam ekran süresi ortalaması diğer çocuklara göre daha yüksek saptandı (sırasıyla; p<0,001, p<0,001).
Sonuç: Günümüzde teknolojinin getirdiği gelişmelerle birlikte ekran maruziyetlerinin DGTT II üzerine olumsuz etkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Bu etkilerin en aza indirilebilmesi, toplum bilinçlendirilmesi için  ekran süresinin sınırlandırılması ve fiziksel aktivitenin desteklenmesi ve ebeveynlere ve ailelere eğitim verilmesi gerekmektedir.

Abstract:
Aim: In this study, we aimed to determine screen exposure in 2-6 year old children followed in primary care and to investigate the relationship between screen exposure and developmental level.
Materials and Methods: 120 children aged 2-6 and their parents, who were followed up at the Yenidoğan ASM in Yüreğir district of Adana province between 01.05.2023 and 30.07.2023, were included in the study. A face-to-face survey was administered to parents to collect data on sociodemographic characteristics and screen usage. Additionally, Denver Developmental Screening Test II (DGTT II) was applied to the children and the results were evaluated.
Results: It was found that 48.3% of the children had low screen exposure and 51.7% had high screen exposure. When the DGTT II results were examined, it was determined that 51.7% of the children showed normal development, 32.5% showed suspicious development, and 15.8% showed abnormal development. It was found that as the education level of the mother decreased, the rate of abnormalities in children increased (p=0.002). It was found that as the total income of the family decreased, the rate of abnormality in children increased (p = 0.010). The abnormality rate of children living in detached houses and houses with a garden was found to be higher than other children (p<0.001, p=0.043, respectively). The abnormality rate of children with a weight percentile below 3 and who did not take vitamin D was found to be higher than other children (p = 0.023, p = 0.047, respectively). The age of children with abnormal test results was found to be higher than that of children with normal results (p=0.005). Children with high screen exposure were found to be more abnormal than children with low screen exposure (p<0.001). Children with abnormal test results were found to have more screen exposure than children with normal test results (p<0.001). The average daily non-TV mobile screen and total screen time of children with abnormal test results was found to be higher than other children (p<0.001, p<0.001, respectively).
Conclusion: Today, with the developments brought by technology, it has been concluded that screen exposures have a negative effect on DGTT II. In order to minimize these effects, to raise public awareness, screen time should be limited, physical activity should be supported, and parents and families should be educated.