Lüleburgaz'da özel bir hastaneye başvuran yetişkin bireylerin kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri ve kardiyovasküler hastalıklar bilgi düzeyleri ile yeme tutumları arasındaki ilişki
The relationship between cardiovascular diseases risk factors and cardiovascular diseases knowledge levels and eating attitudes of adults applying to a private hospital in lüleburgaz
Yazar: ESENGÜL KOMBAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜLFİYE ÇELİKKALP
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; Duygusal yeme = Emotional eating ; Hipertansiyon = Hypertension ; Kan şekeri =   ; Koroner arterler =   ; Pulmoner hipertansiyon =

Özet:
Giriş ve Amaç: Kardiyovasküler hastalıklar nedeniyle gerçekleşen ölümler dünyada ve ülkemizde tüm ölüp sebepleri arasında ilk sırada yer almaktadır. Kardiyovasküler hastalıkların erken dönemde önlem alınabilmesi için risk faktörlerinin ve farkındalık seviyelerinin tespit edilmesi çok önemlidir.  
Bu çalışmada, Lüleburgaz'da özel bir hastaneye başvuran yetişkin bireylerin kardiyovasküler hastalıklar risk faktörlerini ve kardiyovasküler hastalık bilgi düzeylerini belirlemek ve yeme tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntemler: Çalışma, Lüleburgaz'daki Özel bir Hastaneye herhangi bir nedenle başvuran 18 yaş ve üzeri 240 gönüllü katılımcı ile yürütülmüştür. Yüz yüze yapılan çalışmada; veri toplamada Kardiyovasküler Hastalıklar Risk Faktörleri Bilgi Düzeyi Ölçeği (KARRİF-BD), on yıllık KVH riski (SCORE) hesaplama metodu ve Yeme Tutum Ölçeği (YTT-26) kullanılmıştır. Veriler bilgisayar ortamında SPSS 22,0 paket programı ile değerlendirilmiştir.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 40,94 ±13,61 yıl, %71,3'ü kadın, %55,8'inin eğitim durumu lise ve altında olup %70'i evlidir. Ortalama KARRİF-BD puanı 22,90±3,46, kardiyovasküler hastalık risk skoru 5,24±6,42 ve YTT-26 ölçek puan ortalaması 9,53±8,49 olarak tespit edilmiştir. Katılımcıların KARRİF-BD ölçek puanı ile cinsiyet, eğitim düzeyi, çalışma durumu, egzersiz yapma, tuz tüketimi, ailede KVH durumu arasında anlamlı farklılık belirlenmiştir. SCORE puan ortalamasına göre katılımcıların %16,3'ünün çok yüksek risk grubunda olduğu bulunmuştur. KARRİF-BD ölçek puanı arasında bir korelasyon saptanmamıştır. Katılımcıların %12,1'inin YTT-26' cut-off değeri olan 20 puanın üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların SCORE puanları ile YTT-26 puanları arasında negatif yönde bir zayıf korelasyon saptanmış olup KARRİF-BD ölçek puanları arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır
Sonuç: Çalışmada katılımcıların KARRİF-BD ölçeği puan ortalamasının yüksek olmasına rağmen SCORE puanlarına bakıldığında %40'ının KVH riskinin yüksek risk sınıflamasında yer aldığı ve yaklaşık her sekiz kişiden birinin yeme tutumu açısından risk altında olduğu belirlenmiştir.  Bu kapsamda koruyucu sağlık hizmetlerine öncelik verilmesi, izlemler ile riskleri belirlemek ve gerekli önlemleri almak önemli olacaktır.

Abstract:
Background and Aim: Cardiovascular diseases represent the leading cause of mortality globally and within our nation. A critical imperative lies in the meticulous identification of risk factors and the assessment of awareness levels to facilitate the timely implementation of preventative measures against cardiovascular illnesses.
The objective of this study was to assess the cardiovascular disease risk factors and levels of cardiovascular disease knowledge among adult individuals who were admitted to a private hospital in Lüleburgaz. Furthermore, we aimed to investigate the correlation between their eating attitudes.
Material and Methods: The present study engaged 240 voluntary participants, aged 18 and above, who sought services at a private hospital in Lüleburgaz for diverse reasons. Employing a face-to-face method, data were gathered through the utilization of the Cardiovascular Diseases Risk Factors Knowledge Level Scale (KARRIF-BD), the ten-year CVD risk calculation method (SCORE), and the Eating Attitude Scale (YTT-26). Subsequently, the collected data were analyzed through the SPSS 22 software package in a computerized environment.
Results: The average age of the participants was 40.94 ± 13.61 years. A total of 71.3% of the participants were women, while 55.8% reported having a high school education or less, and 70% were married. The mean KARRIF-BD score was found to be 22.90 ± 3.46, the cardiovascular disease risk score was 5.24 ± 6.42, and the mean YTT-26 scale score was 9.53 ± 8.49. A statistically significant difference was observed between the KARRIF-BD scale score of the participants and various demographic factors, including their gender, education level, working status, exercise habits, salt consumption, and family history of cardiovascular disease. Based on the SCORE score average, 16.3% of the participants were identified as being in the very high-risk group. No correlation was detected between the KARRIF-BD scale score and other factors. Furthermore, 12.1% of the participants exceeded the YTT-26 cut-off value of 20 points. Although a weak negative correlation was noted between the participants' SCORE scores and YTT-26 scores, no significant relationship was established between the KARRIF-BD scale scores.
Conclusion: The research findings reveal that despite the participants' notable high average KARRIF-BD scale score, a concerning 40% of them were classified as being at high risk for cardiovascular disease (CVD) based on SCORE scores. Moreover, it was observed that nearly one in every eight individuals exhibited risk in terms of eating attitude. Given these outcomes, it is imperative to emphasize the prioritization of preventive health services, proactively identify risks through systematic monitoring, and take essential precautions for mitigating potential health challenges.