Yılmaz Güney sinemasında kadın imgesi
Women image in Yılmaz Güney films
Yazar: EREN YÜKSEL
Danışman: DOÇ.DR. RUKEN ÖZTÜRK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
Bu çalışmada Yılmaz Güney filmlerindeki kadın imgesi, feminist bir perspektifçerçevesinde çözümlenmiştir. Çalışma film metnine odaklanmakla birlikte, filmlerinüretildiği dönemdeki toplumsal ilişkileri de göz önünde bulundurmuş ve psikanalizintemel kavramlarından yararlanarak kadına atfedilen değerlerin ve kadın imgesindekigüçsüzlük, ötekileştirme ve sabitliklerin hangi anlamlandırma sistemlerine karşılıkgeldiğini ortaya koymayı amaçlamıştır. Bu bağlamda Güney filmlerinin kadın imgesininsunumu açısından cinsiyetçi bir kapanma yarattığı varsayımı Güney'in yönetmenliğiniüstlendiği 17 film çerçevesinde araştırılmış ve şu tür sonuçlara ulaşılmıştır:Güney bazı avantürler dışında filmlerinde ele aldığı olayları ve karakterleri gerekmetaforik düzeyde gerekse betimleyici bir çerçevede siyasi ve toplumsal bağlamlailişkilendirerek sunmakta ve toplumsal iktidara başkaldırıyı cisimleştiren filmler ortayakoymaktadır. Ancak muhalif okumalara olanak sağlayan bu filmler, kadın imgesi sözkonusu olduğunda gerek cezalandırma, şiddet uygulama, fetişleştirme, düşmanadönüştürme, yalnızlaştırma aracılığıyla gerekse yüceltme, değer verme, sembolik bir işlevyükleme gibi taktiklerle kadını araçsallaştırarak muhafazakâr bir söyleme eklemlenmekteve bazı kırılmalar görülmekle birlikte -Umut, Ağıt, Zavallılar filmlerinde üstün erkekkahraman anti-kahramanla yer değiştirdiği için hegemonik erkeklik parçalanmıştır- erkekkimliğindeki yarılmanın gizlenmesine olanak sağlamaktadır.

Abstract:
The purpose of this study was to analyze the woman image in Yılmaz Güney filmsin terms of feminist perspective. While focusing on the film texts and also considering thesocial relationships of the period in which the films produced, this study aimed to explorewhich interpretation systems the values attributed to women, the weakness andstabilizations in the woman image coincide with in light of the fundamental concepts ofpsychoanalysis. In this context the hypothesis that Güney?s films created a sexist seclusionin terms of the presentation of the woman image was researched in 17 films directed byGüney. The following findings were reached:Güney, except in some of his avantures, presented the events and the characters inhis films relating them with the political and social context both on a metaphoric level andin a descriptive framework and his films materialized the rebellion against the socialauthoritiy. However, his films, which allow opposing interpretations, considered women asa means through punishment, torture, turning them into a fetish and an enemy, confiningthem in a solitude and also honouring, valuing and attributing a symbolic function tothem and therefore he followed a conservative discourse and despite some deviations inhis films, Umut, Ağıt, Zavallılar, hegemonic male status was broken into pieces as a resultof anti- hero?s substitution for the superior hero and thus he can be said to provide aconcealment of a split in male identity.