Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Türk tekstil tarihinin gelişimi
Development of Turkish textile history from Ottoman to republic
Yazar: YILMAZ KUZUCU
Danışman: PROF. DR. AHMET TABAKOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Tarih = History ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Osmanlılar = Ottomans ; Tekstil = Textile ; Tekstil endüstrisi = Textile industry

Özet:
Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Türk Tekstil Tarihinin Gelişimi adlı bu tez çalışmamız dört bölümden oluşmaktadır.Çalışmanın birinci bölümünde, Selçuklulardan başlayarak Anadolu'da dokumacılığın nasıl bir gelişme süreci gösterdiği ve Selçuklu dokumacılığının Anadolu'da diğer kültürlerle etkileşerek nasıl özgün bir sanayi anlayışına dönüştüğü, daha sonra Osmanlı'ya nasıl yansıdığı ve Osmanlı Devleti'nin zaman içerisinde dönemin en parlak dokuma üreticisi ülkelerden biri konumuna nasıl ulaştığı incelenmiştir. Yine, Osmanlı dokumacılığının çeşitli faktörlerin etkisi altında zaman zaman geçirdiği dalgalanmalara ve bunların yarattığı etkilere değinilmiştir.İkinci bölümde, Osmanlı toplumunda dokuma esnafının loncalar altında örgütlenmesi ele alınmış ve loncaların dokumacılığın gelişmesi üzerinde oynadığı rolün önemi üzerinde durulmuştur. Yine, Osmanlı Devleti'nde dokumacılığın merkezleri ele alınmış ve bu bölgelerin Osmanlı dokuma sanayi içerisindeki yerleri ve ağırlıkları irdelenmiştir.Üçüncü bölümde, önce, Sanayi Devrimi geniş biçimde ele alınmıştır. Sanayi Devrimi sürecinde meydana gelen teknolojik buluşların ve yeniliklerin üretim tekniğini ve yapısını nasıl değiştirdiği ve dönüşüme uğrattığı incelenmiştir. Bu süreçte bu gelişmeden dokumacılık teknolojisinin ve sanayinin de nasıl etkilendiği, bu etkinin, sanayi devriminin başladığı İngiltere'de ne gibi sonuçlar yarattığı ve bunun Osmanlı'ya yansımalarına ağırlık verilmiştir. Sanayi Devrimi Batı'da köklü ve önemli değişikliklere yol açarken, Osmanlı ekonomisinin mevcut ekonomik yapısı ve 1838 İngiliz Ticaret Anlaşması'nın ekonomi üzerindeki etkilerinin ortaya konulması amaçlanmıştır.Son bölümde, Tanzimat'ın, Osmanlı Devleti'nde toplumun çeşitli kesimlerini, yaşam biçimini ve yerleşik değerleri gelenekçi çizgiden modernizme nasıl dönüştürdüğü açıklanmıştır. İmparatorluğun değişik coğrafyasında özellikle dokumacılık alanında başlatılan fabrikalaşma hareketine dikkat çekilmiş, bu hareketin etkileri ve sonuçları değerlendirilmiştir.

Abstract:
Taking the ?Development of Turkish Textile History from Ottoman to Republic? as its title and focus point, this PhD thesis consists of four main parts.The first part of study takes a look at the progress of textile in Anatolia starting from Seljuks, Seljuk textile?s transformation into a unique industrial understanding via interacting with the other cultures in Anatolia, its subsequent reflection on Ottoman tradition and how the Ottoman Empire gradually became one of the most promising textile countries of this specific era.In the second part, the way in which textile artisans organized themselves under the umbrella of guilds in Ottoman society along with the importance of role played by these guilds regarding the development and progress of textile industry has been emphasized.In the third part, Industrial Revolution has been discussed at large; studying how technological breakthroughs and innovations throughout Industrial Revolution changed and transformed production technique and structure. The way how, within this period, textile technology and industry were also affected by this development, the subsequent results of such affect in Britain which saw the onset of industrial revolution and its parallel reflections in Ottoman Empire are also touched upon.In the last part, different sections of the community in Ottoman Empire, their life styles and established values transformed from a traditional line to modernism by Tanzimat Movement are explained. The factorization movement initiated in distinct Imperial geography, especially in textile field, has been emphasized along with the relevant impact and implications of this movement.