Egzersiz bağımlılığı, sosyal görünüş kaygısı ve yeme tutum davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between exercise addiction, social appearance anxiety and eating attitude behaviors
Yazar: EMRAH ERDEM
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT OKAN MİÇOOĞULLARI
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Spor psikolojisi = Sport psychology

Özet:
Hareket ihtiyacı, sosyalleşme ihtiyacı ve beslenme ihtiyacı insanlık için elzem olan
dinamiklerdir. Bu dinamiklerin dengede tutulamaması çeşitli sağlık sorunlarını
beraberinde getirir. İnsanlar sağlığa ulaşmak için çeşitli önleme stratejileri
geliştirirler. Bu stratejilerden birisi de egzersiz olgusudur. Başlangıçta faydalı olan bu
çözüm, çeşitli olumsuz nedenlerden dolayı bağımlılık haline dönüşür ve egzersiz
madalyonunun görünmeyen zararlı yönü ortaya çıkar. Bu doğrultuda çalışmamızın
amacı; egzersiz yapan bireylerin egzersiz bağımlılıkları ile sosyal görünüş kaygısı ve
yeme tutum davranışları arasındaki ilişkiyi tespit etmektir. Literatürde egzersiz
bağımlılığı ile ilgili çok sayıda çalışma olmasına rağmen, belirlediğimiz değişkenlerle
olan ilişkilerine birlikte bakılan bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Araştırma; betimsel
araştırma yöntemi ile yapılmıştır. Çalışmanın örneklem grubunu Malatya ilinde
egzersize düzenli katılım yapan 327 gönüllü birey oluşturmaktadır. Araştırmada
veriler Kişisel Bilgi Formu, Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği, Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği
ve Yeme Tutum Ölçeğinden oluşan anket yöntemi ile elde edilmiştir. Elde Edilen
verilerin SPSS 21.0 paket programında analizleri yapılmıştır. Ölçek puanları
hesaplanmış ve puanların normal dağılıma uygunluğunun belirlemesi için basıklık ve
çarpıklık katsayıları incelenmiştir. Puanların normal dağılım göstermesi nedeni ile
çalışmada parametrik test teknikleri kullanılmıştır. Ölçek puanının demografik
özelliklere göre farklılık gösterme durumunun analiz edilmesi için Bağımsız Gruplar T
Testi ve ANOVA Testi kullanılmıştır. Analizlerde oluşan farkın kaynağını belirlemek
için Scheffe testi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki doğrusal ilişkinin yönü ve
kuvvetinin belirlenmesi için Pearson korelasyon (r) testi kullanılmıştır. Tüm
istatistiksel hesaplamalar, % 95 güven aralığında, p<.05 anlamlılık düzeyinde
değerlendirilmiştir. Araştırmanın bulguları; Katılımcılardan egzersiz bağımlısı
olanların oranı % 44.6'dır. Katılımcılardan yeme bozukluğu riski olanların oranı %
31.8'dir. Katılımcıların sosyal görünüş kaygısı puan ortalaması 29.94 puanla orta
seviyededir. Egzersiz bağımlılığı ile sosyal görünüş kaygısı ve yeme tutum
davranışları arasında pozitif ilişki olduğu görülmektedir. Egzersiz bağımlılığının;
cinsiyet, gelir durumu ve BKI açısından farklılık göstermezken, yaş, egzersiz sıklığı ve
eğitim durumu açısından farklılık göstermektedir. Sosyal görünüş kaygısının; yaş, BKI
ve eğitim durumu açısından anlamlı farklılık gösterirken; cinsiyet, gelir durumu,
egzersiz sayısı ve meslek açısından farklılık göstermemektedir. Yeme tutum davranış
bozukluklarının ise; cinsiyet, yaş, BKI, eğitim durumu ve meslek açısından anlamlı
farklılık gösterirken; gelir durumu ve egzersiz sayısı açısından farklılık
göstermemektedir. Sonuç olarak bireylerin fayda sağlamak için, kompülsif amaçla
yaptıkları egzersizin, zamanla bağımlılığa dönüşebileceği ve egzersiz bağımlılığının
sosyal görünüş kaygısıyla ve yeme tutum davranışlarıyla ilişkili olduğu
görülmektedir.

Abstract:
The need for movement, the need for socialization and the need for nutrition are
essential dynamics for humanity. Failure to keep these dynamics in balance brings
along various health problems. People develop various prevention strategies to
achieve health. One of these strategies is exercise. This initially beneficial solution
turns into addiction due to various negative reasons and the invisible harmful side
of the exercise coin emerges. In this direction, the aim of our study is; The aim of
this study is to determine the relationship between exercise addictions, social
appearance anxiety and eating attitude behaviors of individuals who exercise.
Although there are many studies on exercise addiction in the literature, no study
has been found in which the relations with the variables we have determined are
examined together. Research; was carried out with the descriptive research
method. The sample group of the study consists of 327 volunteer individuals who
regularly participate in the exercise in the province of Malatya. The data in the
study were obtained by questionnaire method consisting of Personal Information
Form, Exercise Addiction Scale, Social Appearance Anxiety Scale and Eating
Attitude Scale. The data obtained were analyzed in the SPSS 21.0 package
program. Scale scores were calculated and the kurtosis and skewness coefficients
were examined to determine the conformity of the scores to the normal
distribution. Parametric test techniques were used in the study due to the normal
distribution of scores. Independent Groups T Test and ANOVA Test were used to
analyze whether the scale score differed according to demographic characteristics.
Scheffe test was used to determine the source of the difference in the analyses.
Pearson correlation (r) test was used to determine the direction and strength of
the linear relationship between the variables. All statistical calculations were
evaluated at the 95% confidence interval, at the p<.05 significance level. Findings
of the research; The rate of the participants who are addicted to exercise is 44.6%.
Among the participants, the rate of those at risk of eating disorders is 31.8%. The
average score of the participants' social appearance anxiety is moderate, with a
score of 29.94. It is seen that there is a positive relationship between exercise
addiction and social appearance anxiety and eating attitude behaviors. Exercise
addiction; while they do not differ in terms of gender, income status and BMI,
they differ in terms of age, frequency of exercise and educational status. Social
appearance anxiety; While there are significant differences in terms of age, BMI
and educational status; does not differ in terms of gender, income status, number
of exercises and occupation. Eating attitude and behavior disorders; while there
are significant differences in terms of gender, age, BMI, educational status and
occupation; does not differ in terms of income status and number of exercises. As
a result, it is seen that the exercise that individuals do with compulsive purposes
for benefit can turn into addiction over time and exercise addiction is associated
with social appearance anxiety and eating attitude behaviors.