Acil serviste minör kafa travmalı hastaların özellikleri ve beyin tomografisi çekilme endikasyonlarının incelenmesi
Characteristics of patients with minor head traumas referring to emergency ward and analysis of brain tomography indications
Yazar: DUDU TUNCER
Danışman: DOÇ. İBRAHİM TÜRKÇÜER
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Glasgow koma ölçeği = Glaskow coma scale ; Kafa yaralanmaları = Head injuries ; Teşhis = Diagnosis ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
ACİL SERVİSTE MİNÖR KAFA TRAVMALI HASTALARIN
ÖZELLİKLERİ VE BEYİN TOMOGRAFİSİ ÇEKİLME
ENDİKASYONLARININ İNCELENMESİ
Dr. Dudu TUNCER
Giriş: Kafa travmaları, tüm yaşlarda görülebilen, önemli ekonomik kayıplara neden
olan bir sağlık sorunudur. Ağır kafa travması daha fazla morbidite ve mortaliteye
neden olsa da, minör kafa travması nedeniyle hastanelere daha sık başvuru
olmaktadır. Hafif kafa travması ile acil servise başvuran hastalardan, hayati tehlike
ya da ciddi morbidite nedeni olabilecek intrakraniyal patolojileri tespit etmek acil
servis doktorlarının başlıca görevleri arasında yer almalıdır.
Amaç: Çalışmamızda minör kafa travması tanısı alan hastalarda anormal beyin
bilgisayarlı tomografi prevalansını değerlendirmeyi ve bilgisayarlı tomografi
ihtiyacını ortaya koyabilecek klinik değişkenlerin var olup olmadıklarını saptamayı
hedefledik. Çalışmamızda ayrıca, hafif kafa travması konusunda ülkemizin
epidemiyolojik verilerine katkıda bulunmak ve bu hastaların acil serviste kalış
süresini arttıran parametrelerin tespit edilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmamızda Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil
Servisine minör kafa travması nedeniyle başvuran ve bilgisayarlı tomografi
incelemesi yapılan hastalar geriye dönük olarak incelendi. Çalışmaya alınan
hastaların yaş, cinsiyet, travma oluş mekanizması, amnezi, bilinç kaybı, baş ağrısı,
kusma, otoraji, alkol, antikoagülan ilaç kullanımı, koagülopati ve beyin cerrahi
operasyon öyküsü, glasgow koma skoru, baş dönmesi, nörolojik muayenede
oryantasyon bozukluğu ve nistagmus bulgusu, kafa muayene bulguları, ek sistem
travması, kafa grafisi çekimi ve sonuçları, beyin bilgisayarlı tomografi sonuçları,
acilde kalış süresi, beyin cerrahisi konsültasyon istemleri, konsültasyon sonuçları,
izlem süresi, yatış-taburculukları kaydedildi.
XII
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 703 hastanın 428'i erkek, 275'i kadın idi. Hafif
kafa travmasıyla sıklıkla genç erişkinlerin ve çocukların karşılaştığı, nedenler
arasında ise düşmelerin ve cisimlerle çarpışmaların en sık nedenler olduğu belirlendi.
Minör kafa travması olan hastalarda anormal beyin bilgisayarlı tomografi prevalansı
%10,7, cerrahi girişim gereksinimi % 0,9 bulundu. Klinik değişkenlerden travma
nedeni, posttravmatik amnezi, baş ağrısı, kusma, glasgow koma skoru, otoraji, baş
dönmesi, nistagmus ve oryantasyon bozukluğu ile anormal beyin bilgisayarlı
tomografi sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulundu. Hastalarda
bilinç kaybı, posttravmatik amnezi, alkol, antikoagülan ilaç kullanımı, koagülopati
öyküsü ve oryantasyon bozukluğunun olması acil serviste kalışı arttıran nedenler
olarak tespit edildi.
Sonuç: Hafif kafa travması nedeniyle acil servise başvuran hastalar içerisinde,
glasgow koma skoru 15 olan, fokal nörolojik defisiti olmayan, delici kafa
yaralanması veya kurşun yaralanması yaşamamış, 65 yaşından genç, travma sonrası
amnezi, baş ağrısı, baş dönmesi tariflemeyen, oryantasyon bozukluğu olmayan,
kusma, otoraji ve nörolojik muayenede nistagmus saptanmayan hastalar en düşük
risk grubuna dahildir. Tarif edilen hastalar için uygun yaklaşım kısa bir müşahede
süresinden sonra beyin bilgisayarlı tomografi çektirmeden, dikkat edilmesi gereken
semptomlar ve hemen hastaneye geri dönmeyi gerektirecek durumlar konusunda
hastayı ve yakınlarını uyardıktan sonra ertesi güne poliklinik randevusu vererek
hastayı evine göndermek olabilir.
Anahtar kelimeler: Hafif kafa travması, Bilgisayarlı tomografi, Glasgow Koma
Skoru

Abstract:
Characteristics of Patients with Minor Head Traumas Referring to Emergency
Ward and Analysis of Brain Tomography Indications
Dr. Dudu TUNCER
Introduction: Head traumas are healthcare problems which can be seen at all
ages and causing significant economic losses. Despite sever head traumas cause
higher mortality and morbidity, minor traumas have a larger percentage of referral.
From patients referring to emergency services with mild head traumas, its the
physician's duty to identify intracranial pathologies that can be life-threatining or
cause high mortality results.
Aim: In our study, we aimed to examine the abnormal brain computed
tomography prevalance at patients diagnosed as minor head trauma and tried to
identify the clinical variables that can introduce the need for brain computed
tomography. Moreover, we tried to contribute to our country's epidemiyological data
about minor head traumas and investigated the parametres that increase these
patient's length of stay.
Method: We retrospectively reviewed patients that referred to Pamukkale
University Medical Faculty Emergency Service and had a brain computed
tomography scan. We recored the data about patient characteristics (age, gender),
mechanism of trauma, amnesia, loss of consciousness, headaches, vomiting,
otorrhagia, alcohol usage, usage of anticoagulant drugs, coagulopathies and
neurosurgical history, glasgow coma skore, vertigo, findings at neurological
examination like orientation disorder and nystagmus, findings of head examination,
additional system trauma, skull x-rays and results, brain computed tomography
XIV
results, lenght of stay, consultations to neurosurgery, results of consultations, lenght
of follow-ups, hospitalisation-discharges.
Findings: Of 703 patients included to study, 428 was male and 275 was
female. It is designated that mild head traumas were usually seen at children and
adolescent-adult ages and most common causes were landfalls and collisions. The
abnormal brain computed tomography prevalans was 10.7% and surgical
intervention rate was 0.9% at patients with minor head trauma. Of the clinical
variables there was significant relationship between abnormal brain computed
tomography scans and causes of trauma, headache, vomiting, glasgow coma skore,
otorrhagia, dizziness, nystagmus and orientation disorder. Causes that increased the
lenght of stay were loss of conciousness, post traumatic amnesia, alcohol, usage of
anticoagulant drugs, coagulopathy history and orientation disorder.
Result: From patients that referred to hospital with minor head traumas,
patients with glasgow coma score of 15, having no focal neurological deficit, without
penetrating head injury or gunshot wound history, younger than 65, that dont have
amnesia, headache, dizziness after trauma, having no orientation disorder, vomiting,
otorrhagia and having no nystagmus at neurological examination are in the lowest
risk group. For these patients, proper approach can be giving the patient an outclinic
appointment after keeping the patient under observation for a while and informing
the patient and his/her relative about the conditions that they have to be aware of.
Key words: Mild head trauma, Computerised Tomography, Glasgow Coma
Scale