Karadeniz tipi balıkçı gemilerinin bakım onarım operasyonlarında risk değerlendirmesi
Risk assessment in maintenance and repair operations of black sea TYPE fishing vessels
Yazar: İSMAİL ERGUN
Danışman: PROF. DR. EMİNE CAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN ÖLMEZ
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Gemi Mühendisliği = Marine Engineering
Dizin: Bakım onarım = Maintenance repairing ; Balıkçı tekneleri = Fishing boats ; Balıkçılık = Fisheries ; Gemi işletmeciliği = Shipping companies ; Gemiler = Ships ; Karadeniz = Black Sea ; Risk değerlendirmesi = Risk assesment ; Tehlike = Danger ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Bulunduğu bölge göz önünde bulundurulduğunda balık avcılığında lider ülkelerden biri olan Türkiye'de balık avcılığı yapan gemi sayısı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü 2019 yılı verilerine göre 18.055'tir. Balıkçı gemilerinin gün geçtikçe sayılarının artması ve belirli periyotlarla gerçekleştirilen sörveylerine ek olarak; modernizasyon ve dönüştürme, kaza sonrası bakım onarım ihtiyacı gibi nedenlerle gemi bakım onarım sektörü Pazar payı açısından gittikçe gelişen ve önem kazanan sektörlerden biri haline gelmiştir. 
Sektördeki bu gelişmeler sonucunda, çalışan sayısı ve iş yükünün artmasıyla iş kazalarında ve meslek hastalıklarında artışlar yaşanmış, tehlike ve risklerin belirlenmesi amacıyla, aynı zamanda yasal bir zorunluluk olan risk değerlendirme çalışmalarının yapılması kaçınılmaz hale gelmiştir.
Özellikle balıkçı gemilerinin bakım onarımlarının yapıldığı tersaneler ve çekek yerleri incelendiğinde, bu gemilerin bakım onarım çalışmalarında ortaya çıkan tehlike ve riskler çalışanların sağlık ve güvenliğini büyük ölçüde etkilemektedir.
Bu çalışmada Karadeniz tipi balıkçı gemilerinin bakım onarım operasyonlarında karşılaşılan tehlike ve riskler, Doğu Karadeniz Bölgesinde faaliyet gösteren dört adet tersane incelenerek belirlenmiştir. Gemilerde yapılan bakım onarım faaliyetleri ve çalışma alanları dikkate alınarak Karadeniz tipi balıkçı gemilerinin bakım onarım operasyonlarında 391 farklı tehlike kaynağını 7 ana iş bölümünün altında yer alan 30 farklı iş faaliyetinin oluşturduğu sonucuna varılmıştır. Her bir tehlike ve risk Ön Tehlike Analizi, L Tipi Matris Analizi Metodu ve Tehlike Derecelendirme Numarası Sistemi yöntemleri ile karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma sonucunda çözüm önerileri belirlenmiş ve balıkçı gemilerinin bakım onarım operasyonlarında yapılacak risk değerlendirmesi çalışmalarına katkı sağlanması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Gemi bakım onarım, balıkçı gemileri, risk değerlendirmesi, Ön Tehlike Analizi, L Tipi Matris Analizi Metodu, Tehlike Derecelendirme Numarası Sistemi, iş sağlığı ve güvenliği

Abstract:
Considering the regions where fishing is one of the leading countries in the number of fishing vessels engaged in fishing in Turkey General Directorate of Fisheries and Aquaculture 2019, according to data from the 18.055't. In addition to the increasing number of fishing vessels day by day and the surveys carried out at certain periods; Due to reasons such as modernization and transformation, and the need for maintenance and repair after the accident, the ship maintenance and repair sector has become one of the sectors that is gradually developing and gaining importance in terms of market share.
As a result of these developments in the sector, there has been an increase in occupational accidents and occupational diseases with the increase in the number of employees and workload, and it has become inevitable to carry out risk assessment studies, which are also a legal obligation, in order to identify hazards and risks.
When the shipyards and shipyards where the maintenance and repairs of fishing vessels are carried out are examined, the dangers and risks that arise in the maintenance and repair works of these vessels greatly affect the health and safety of the employees.
In this study, the dangers and risks encountered in the Maintenance and Repair Operations of the Black Sea Type Fishing Vessels were determined by examining four shipyards operating in the Eastern Black Sea Region. Considering the maintenance and repair activities and work areas on the ships, it was concluded that 30 different business activities under 7 main business divisions constitute 391 different sources of danger in the Maintenance and Repair Operations of the Black Sea Type Fishing Vessels. Each hazard and risk has been compared with the Pre-Hazard Analysis, L Type Matrix Analysis Method and Hazard Rating Number System methods. As a result of the comparison, solution suggestions were determined and it was aimed to contribute to the risk assessment studies to be carried out in the maintenance and repair operations of fishing vessels.

Keywords: Ship maintenance and repair, fishing vessels, risk assessment, Preliminary Hazard Analysis, L Type Matrix Analysis Method, Hazard Rating Number System, occupational health and safety