Bilişim etiği dersinin incelenmesi: Öğretmen adayları ile bir durum çalışması
An information ethics course: A case study with teacher candidates
Yazar: ŞENAY OZAN
Danışman: PROF. DR. HATİCE FERHAN ODABAŞI
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü = Department of Computer Education and Instructional Technology ; Bilişim etiği = Information ethic

Özet:
Bu araştırmada BT öğretmen adayları için bilişim etiği öğretimine ilişkin 12 haftalık bir uygulama tasarlanması ve bu öğretim uygulamasının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda durum çalışması yaklaşımı kullanılmıştır. Bu araştırmanın katılımcıları 2016-2017 öğretim yılının güz döneminde Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü'nde seçmeli Bilişim Etiği dersini alan 48 lisans öğrencisinden oluşmaktadır. Uygulama sürecinde odak grup görüşmeleri, anket, araştırmacı ve katılımcı günlükleri, gözlem ve ürün dosyaları ile veri toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler nitel veri analiz yaklaşımları kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular üç başlık altında sunulmuştur. Bunlar öğretici niteliklerine ilişkin bulgular, içeriğin düzenlenmesine ilişkin bulgular, öğrenme-öğretme sürecinin düzenlenmesine ilişkin bulgulardır. Öğretici nitelikleri yedi temadan oluşmaktadır. Bunlar tartışma yönetim becerisi, açık fikirlilik, konu hakimiyeti, sınıf yönetimi, tutarlılık, materyal kullanımı ve teknoloji okuryazarlığıdır. İçeriğin düzenlenmesi boyutunda uygulamada sunulan içeriğin yeterli olduğuna ilişkin ve içeriğin sahip olması gereken özelliklere ilişkin bulgulara ulaşılmıştır. Öğretme-öğrenme sürecine ilişkin bulgular ise fiziksel ortamın düzenlenmesine, öğretim yöntemlerinin kullanılmasına, araç-gereçlerin kullanılmasına ve değerlendirme sürecine ilişkin dört temadan ve bunlara ilişkin alt temalardan oluşmaktadır. Çalışmanın bulguları ve sonuçları yukarıda bahsedilen temalar ve alt temalar çerçevesinde sunulmuştur. Bu bulgular doğrultusunda öğretimsel uygulamaların geliştirilmesi önerilmektedir. Bu doğrultuda bilişim etiği öğretimini amaçlayan eylem araştırması desenine uygun desenlenmiş bilimsel araştırmaların yürütülmesi önerilmektedir. Bilişim etiği öğretim uygulamasının bütün öğretmen adayları gibi farklı hedef kitlelere göre düzenlenmesi ve bu konuda çalışmaların yapılması önerilmektedir.

Abstract:
This study aims to design a 12-week application related to IT ethics course for IT teacher candidates and to evaluate the implementation this course. The case study approach was used for this purpose. The participants of the study consisted of 48 undergraduate students who attend the Information Ethics Course from Faculty of Education, Department of Computer Education and Instructional Technology in Anadolu University in the fall semester of the 2016-2017 academic year. Data were collected through multiple data collection tools as semi-structural interview, survey, researcher and participant diary, observation and product files. The data obtained in this study were analyzed using qualitative data analysis approaches. The findings of the study can be categorized under three subtopics. These are; findings related to the instructional qualifications, findings about the regulation of content, findings of regulation of the teaching and learning process. The instructional qualities consist of seven themes which include discussion management skills, open-mindedness, mastering subject, classroom management, consistency, material use, and technology literacy. Related to content regulation, findings regarding the content offered in the implementation are found sufficient. Findings related to the teaching-learning process consist of four themes including the regulation of the physical environment, use of teaching methods, use of tools and evaluation process and sub-themes related to them. The findings and results of the study are presented in the context of the themes and sub-themes mentioned above. In the light of these findings, it is recommended that instructional implementations be developed. Regarding this respect, it is suggested that an action research design aimed at teaching information ethics to be conducted. Dissemination of information ethics education in university curriculum is regarded as an important point