Sağlık çalışanlarının şiddete karşı güvenlik ve güven algılarının incelenmesi
Examination health professionals' perceptions of safety and trust againist violence
Yazar: BURAK YURAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ ACUNER
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Beyaz kod = White code ; Güven = Confidence ; Güvenlik = Security ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sağlıkta şiddet = Violence in health ; Toplum sağlık merkezleri = Community health centers ; Şiddet = Violence

Özet:
Türkiye'de sağlık çalışanlarına yönelik olan şiddet günden güne artmakta ve bu
şiddet olayları sağlık çalışanlarının çalışma motivasyonları üzerinde olumsuz bir etki
bırakmaktadır. Sağlık çalışanlarının güvenlik ve güven algılarının ölçülmesinin, şiddete
karşı alınacak önlemlere ve personelin desteklenmesine katkı sağlayacağı düşünülmekte
dir. Çalışmada, sağlık çalışanlarının şiddete maruz kalma sıklıkları ile şiddete karşı
güvenlik ve güven algılarının belirlenmesi ayrıca sağlık çalışanlarının sosyodemografik
ve çalışma özelliklerine göre bu alandaki farklılıkların ortaya konması amaçlanmıştır.
Çalışma tanımlayıcı ve kesitsel bir araştırma olarak yürütüldü. Çalışmanın
evrenini Türkiye'deki hastaneler ve aile hekimliği merkezlerinde çalışan doktor, hemşire,
ebe ve sağlık yöneticileri oluşturmaktadır. Örneklem seçiminde tabakalı örnekleme
yöntemi kullanılmış ve 507 sağlık çalışanı seçilmiştir. Veriler, Ocak 2021-Mayıs 2021
tarihleri arasında araştırmacı tarafından oluşturulan Tanıtıcı Bilgi Formu (17 soru) ve
Kowalenko ve arkadaşları tarafından geliştirilen "Sağlık Profesyonellerinin Şiddete Karşı
Güvenlik Ölçeği" ile toplandı.
Son beş yılda sağlık çalışanlarının %58,6'sının fiziksel şiddete, %88'inin
psikolojik şiddete maruz kaldığı ancak şiddete maruz kalanların sadece %52,2'sinin
beyaz kod verdiği tespit edilmiştir. Katılımcıların ölçekten aldıkları güven alt boyutu
puan ortalamaları 6,87±1,9 ve güvenlik alt boyut puan ortalamaları 4,56±2,04
bulunmuştur. Fiziksel ve psikolojik şiddete maruz kalmayanların kendilerini güvende
hissetme algıları (güvenlik alt boyut puanları), şiddete maruz kalanlardan istatistiksel
olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Güvenlik ve güven alt boyut puanları ile
farklı şiddet türlerine maruz kalma sıklığı, beyaz kod verme sıklığı ve hukuki yardım
talep etme sıklığı arasında ilişki saptanmıştır.
Sağlık çalışanlarına yönelik şiddete ilişkin yasal düzenlemelerin yapılması ve
yönetim sisteminin çalışanların iş ortamında kendilerini güvende hissetmelerini ve
şiddetle baş edebilmelerini sağlayacak şekilde yapılandırılması önerilir.

Anahtar Kelimeler: Güvenlik ve Güven Algısı, Sağlık Çalışanları ve Şiddet, Şiddet Yönetimi

Abstract:
Violence against healthcare professionals is increasing day by day in Turkey, and
these incidents of violence have a negative impact on the motivation of healthcare
professionals. It is thought that measuring the safety and trust perceptions of health
workers will contribute to the measures to be taken against violence and to support the
personnel. In the study, it was aimed to determine the frequency of exposure to violence
and the perceptions of security and trust against violence, and to reveal the differences in
this area according to the sociodemographic and working characteristics of health
workers.
The study was conducted as a descriptive and cross-sectional study. The universe
of the study consists of doctors, nurses, midwives and health managers working in
hospitals and family medicine centers in Turkey. Stratified sampling method was used in
the selection of the sample and 507 health workers were selected. Data were collected
with the Introductory Information Form (17 questions) created by the researcher between
January 2021 and May 2021 and the "Health Professionals Safety Against Violence
Scale" developed by Kowalenko et al.
It has been determined that 58.6% of health workers have been exposed to
physical violence and 88% to psychological violence in the last five years, but only 52.2%
of those who have been exposed to violence have given white code. The trust subdimension mean score of the participants from the scale was 6.87±1.9 and the security
sub-dimension mean score was 4.56±2.04. The perceptions of feeling safe (safety subdimension scores) of those who were not exposed to physical and psychological violence
were found to be statistically significantly higher than those who were exposed to
violence. A relationship was found between the scores of security and trust subdimensions and the frequency of exposure to different types of violence, the frequency of
giving white code and the frequency of seeking legal assistance.
It is recommended that legal regulations be made regarding violence against
healthcare professionals and that the management system should be structured in such a
way that employees feel safe in the work environment and can cope with violence.

Keywords: Perception of Security and Trust, Healthcare Professionals and Violence, Violence Management