Atopik dermatitli çocuklarda subklinik ateroskleroz ve kardiyak fonksiyonların değerlendirilmesi
Evaluation of subclinic atherosclerosis and cardiac functions in children with atopic dermatitis
Yazar: YASEMİN MOCAN ÇAĞLAR
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ARGA ; YRD. DOÇ. DR. ÖYKÜ TOSUN
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Dermatit = Dermatitis ; Dermatit-atopik = Dermatitis-atopic ; Ekokardiyografi = Echocardiography ; Kardiyomiyopatiler = Cardiomyopathies ; Karotis intima media = Carotid intima media ; Ventriküler fonksiyon-sol = Ventricular function-left ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
GİRİŞ. Atopik dermatit (AD) patogenezinde rol alan kronik inflamasyon sadece deri ile sınırlı olmayıp sistemik bir inflamasyondur. Bugüne kadar yapılmış olan epidemiyolojik çalışmalar ve bunları kapsayan meta-analiz sonuçları AD ile artmış kardiyovasküler (KV) risk arasındaki ilişkiyi belirlemede çelişkili sonuçlar ortaya koymuştur. Literatürde AD'li çocukların KV risk açısından değerlendirildiği bir çalışma bulunmamaktadır. Çalışmamızda AD'li çocuklarda subklinik ateroskleroz ve kardiyak fonksiyon bulgularının değerlendirilmesi ve bu duruma yol açan risk faktörlerinin saptanması amaçlanmıştır.
YÖNTEM. Çalışmaya İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Alerji Bilim Dalı'nda AD tanısı alan ve son altı ayda sistemik kortikosteroid tedavisi almamış 59 hasta ile 53 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Her iki gruptaki çocukların sahip oldukları KV fonksiyonlar, konvansiyonel ve doku doppler ekokardiyografik (TDI) yöntemleriyle değerlendirilmiştir. 
BULGULAR. Yaş ve cinsiyet yönünden birbiriyle benzer olan hasta ve kontrol grupları arasında sistolik (sırasıyla hasta ve kontrol; 90±4,4 ve 85±7,32 mmHg) ve diyastolik kan basıncı (60±6,27 ve 55±5,87 mmHg), kan eozinofil düzeyi (647,6± 601,7 ve 184,2±126,1 hücre/mcL) ve yüzdesi (6,46±5,60 ve 1,73±0,92) arasında anlamlı fark saptanmıştır (her bir değişken için p<0,05). Subklinik ateroskleroz belirteçlerinden karotis intima media kalınlığı (CIMT) (sırasıyla hasta ve kontrol; 1,60±0,35 ve 1,30±0,50 mm), distensibilite (0,006±0,009 ve 0,01±0,008 cm2.dyn-1), strain (0,10±0,14 ve 0,19±	0,14) hasta ve kontrol grupları arasında farklı iken (p<0,01), stiffness'ta anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (10,16±21,75 ve 8,99±12,66 mmHg) (p>0,05). Sağ ventrikül fonksiyonunu gösteren triküspit 

 
anüler düzlem sistolik hareketi (TAPSE) (sırasıyla hasta ve kontrol; 18,0±1,95 ve 21,0±1,91) hasta grubunda anlamlı düşük ve hem sistolik hem de diyastolik sol ventrikül fonksiyonunu gösteren ve TDI ile ölçülen sol ventrikül global performans indeksi (LVMPI) hasta grubunda anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (sırasıyla hasta ve kontrol; 74,4±11,4 ve 35,16± 8,15) (her iki parametre için p<0,01). Ayrıca hastalık süresi ile hem CIMT hem de TAPSE arasında (sırasıyla, rho=0,419, p<0,01; rho=0,460, p<0,01); SCORAD indeksi ile de CIMT arasında anlamlı korelasyon saptanmıştır (rho=0,303, p<0,05). Subklinik ateroskleroz ve sol ventrikül fonksiyon bozukluğunun değerlendirilmesinde en etkin parametrenin saptanması için yapılan ROC analizinde CIMT [(AUC): 0,733 (0,638-0,828), duyarlılık: %69,5, seçicilik: %71,1] ve LVMPI [(AUC):0,992 (0,978-0,100), duyarlılık: %96,2, seçicilik: %98,2] en iyi duyarlılığa ve seçiciliğe sahip belirteçler olarak saptanmıştır.
SONUÇLAR. Çalışmamızın sonuçları AD'li hastalarda hem diyastolik hem de sistolik subklinik biventriküler disfonksiyon ve subklinik ateroskleroz varlığını ortaya koymaktadır. Hem konvansiyonel EKO ve hem de TDI yöntemleriyle değerlendirilen kardiyak fonksiyonlar AD'li çocuklarda sağlıklı kontrollere göre anlamlı düzeyde farklı bulunmuştur. Hastalık süresi hem subklinik ateroskleroz hem de kardiyak disfonksiyon ile, hastalık şiddeti ise subklinik ateroskleroz varlığı ile ilişkili bulunmuştur. Subklinik ateroskleroz ve sol ventrikül fonksiyon bozukluğunun değerlendirilmesinde CIMT ve LVMPI en duyarlı ve seçici belirteçler olarak kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler. Atopik dermatit, subklinik ateroskleroz, subklinik kardiyak disfonksiyon, doku doppler ekokardiyografi (TDI), CIMT, LVMPI

Abstract:
EVALUATION OF SUBCLINIC ATHEROSCLEROSIS AND CARDIAC FUNCTIONS IN CHILDREN WITH ATOPIC DERMATITIS

BACKGROUND. Chronic inflammation, which is involved in the pathogenesis of atopic dermatitis (AD), is not limited to skin but is a systemic inflammation. Epidemiological studies to date and meta-analysis results covering them have shown conflicting results in determining the relationship between AD and increased cardiovascular (CV) risk. In the literature, there is no study in which children with AD were evaluated in terms of CV risk. The aim of this study was to evaluate the findings of subclinical atherosclerosis and cardiac function in children with AD and to determine the risk factors leading to this condition.
METHOD. The study included 59 patients who were diagnosed with AD in Istanbul Medeniyet University, Göztepe Training and Research Hospital, Department of Pediatric Allergy and had not received systemic corticosteroid treatment in the last six months, and 53 healthy controls were included in the study. The CV functions of the children in both groups were evaluated by conventional and tissue Doppler echocardiographic (TDI) methods.
RESULT. There was a significant difference between systolic (patient and control respectively; 90±4.4 and 85±7.32 mmHg) and diastolic blood pressure (60±6.27 and 55±5.87 mmHg),  blood eosinophil level (647,6±601,7 and 184,2±126,1 cells/μL) and percentage (6,46±5,60 and 1,73±0,92 %) between patient and control groups similar in age and gender (p <0.05 for each variable). While carotid intima media thickness (patient and control respectively; 1,60±0,35 ve 1,30±0,50 mm), distensibility (patient and control respectively; 0,006±0,009 ve 0,01±0,008 cm2.dyn-1) and strain (0,10±0,14 ve 0,19±0,14)  were different between patient and control groups (p <0.01 for each variable), there was no significant difference in stiffness (patient and control respectively; 10,16±21,75 and 8,99±12,66 mmHg, p>0,05), which are subclinical atherosclerosis markers. Tricuspid annular  
plane systolic excursion (TAPSE) (patient and control, respectively; 18.0±1.95 and 21.0±1.91 mm) showing right ventricular function and left ventricul global performance index (LVMPI) (patient and control, respectively; 74.4±11.4 and 35.16±8.15 (p<0.01 for both parameters), which measured both systolic and diastolic left ventricular function and measured by TDI, were significantly different in the patient group. In addition, a significant correlation was found between the duration of disease and CIMT and TAPSE (rho =0.419, p<0.01; rho=0.460, p<0.01) as well as between SCORAD and CIMT (rho=0.303, p<0.05). In the ROC analysis to determine the most effective parameter for the evaluation of subclinical atherosclerosis and left ventricular dysfunction, CIMT [(AUC): 0,733 (0,638-0,828), sensitivity: 69,5%, selectivity: (71,1%)] and LVMPI [(AUC):0,992 (0,978-0,100), sensivity: %96,2, selectivity: %98,2] were found to be the most sensitive and selective markers.
CONCLUSION. The results of our study reveal the presence of both diastolic and systolic subclinical biventricular dysfunction and subclinical atherosclerosis in AD patients. Cardiac functions evaluated by both conventional ECO and TDI methods were found to be significantly different in children with AD compared to healthy controls. The duration of the disease was associated with both subclinical atherosclerosis and cardiac dysfunction, and the severity of disease was associated with the presence of subclinical atherosclerosis. CIMT and LVMPI can be used as the most sensitive and selective markers in the evaluation of subclinical atherosclerosis and left ventricular dysfunction.

Key Words: Atopic dermatitis, subclinical atherosclerosis, subclinical cardiac dysfunction, tissue doppler echocardiography (TDI), CIMT, LVMPI