Hemşirelerin iş doyumunda duygusal zekânın rolü
The role of emotional intelligence in the job satifaction of nurses
Yazar: AYŞE BÜYÜKBAYRAM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYÇA GÜRKAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırma hemşirelerin iş doyum ortalamasını belirlemek, hemşirelerin bazı sosyo-demografik özellikleri ile iş doyumu ortalamalarını karşılaştırılmak ayrıca hemşirelerin iş doyumunda duygusal zekânın rolünü incelemek amacıyla yapılmış tanımlayıcı bir çalışmadır.Araştırma İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Mart-Haziran 2008 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın evreni, İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde çalışan 601 hemşireyi kapsamaktadır. Fakat sadece 333 hemşire araştırmaya katılmayı kabul etmiştir. Araştırmaya katılım oranı % 55,4' tür.Araştırma verileri; hemşirelerin sosyo demografik özellikleri, oluşturulan 14 soruluk anket formuyla; Duygusal zeka becerileri, Acar tarafından 2001 yılında Türkçe'ye çevirisi, geçerlik ve güvenirliliği yapılmış olan Bar-On-i Duygusal Zekâ Ölçeğiyle; İş doyum düzeyleri, Türkçe'ye çevirisi, geçerlilik ve güvenirliliği Deniz ve Güliz Gökçora tarafından yapılmış olan Minnesota İş Doyum Ölçeği kullanılarak soru kağıdı tekniği ile toplanmıştır.Araştırmada elde edilen verilerin analizi SPSS 16.0 paket programı kullanılarak yapılmıştır. Araştırma bulgularının analizinde; Bağımsız grupların karşılaştırmaları için Student T Testi, Mann-Whitney U Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (One-Way Anova), Kruskal Wallis Varyans Analizi ve değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesi için Pearson Korelâsyon Analizi kullanılmıştır.Araştırma sonuçlarına göre; hemşirelerin iş doyum puan ortalamaları incelendiğinde genel doyum ortalamasının (3,21±0,03) ve içsel doyum ortalamasının (3,49±0,03) orta düzeyin üzerinde olduğu; dışsal doyum ortalamasının (2,71±0,04) düşük olduğu bulunmuştur.Evli olan hemşirelerin içsel doyum ortalamasının; çocuk sahibi olan hemşirelerin ve mesleği isteyerek seçen hemşirelerin genel doyum, içsel doyum ortalamalarının; meslekten çok memnun olan hemşirelerin ve meslekte ?1 yıldan az? süredir çalışan hemşirelerin genel doyum, içsel doyum ve dışsal doyum ortalamalarının orta düzeyin üzerinde olduğu bulunmuştur.Araştırma bulgularına göre hemşirelerin toplam duygusal zeka ortalamaları ile iş doyumu alt boyutlarından genel doyum, içsel doyum ve dışsal doyum arasında düşük düzeyde pozitif yönde ilişki olduğu saptanmıştır.Duygusal zekâ alt boyutlarından kişisel farkındalık boyutu ile iş doyumu alt boyutlarından genel doyum ile içsel doyum arasında düşük düzeyde pozitif yönde; kişiler arası ilişkiler boyutu ile iş doyumu alt boyutlarından içsel doyum arasında düşük düzeyde pozitif yönde; çevreye ve şartlara uyum boyutu ile iş doyumu alt boyutlarından genel doyum ve içsel doyum arasında düşük düzeyde pozitif yönde; stres yönetimi boyutu ile iş doyumu alt boyutlarından genel doyum ve içsel doyum arasında düşük düzeyde pozitif yönde; genel ruh hali boyutu ile iş doyumu alt boyutlarından genel doyum, içsel doyum ve dışsal doyum arasında düşük düzeyde pozitif yönde ilişki olduğu bulunmuştur.Sonuç olarak, hemşirelerin duygusal zeka becerileri iş doyumlarını etkilemektedir. Fakat araştırmada, hemşirelerin iş doyumu düzeylerinin düşük bulunmasının nedeni olarak iş doyumunu etkileyen başka etkenlerin olduğu düşünülmektedir.Anahtar Kelimeler: Duygusal zekâ, İş doyumu, Hemşire

Abstract:
This is a descriptive study which is conducted to determine nurses? level of job satisfaction. It compares nurses? job satisfaction level and emotional intelligence environments. Besides, the study aims to examine the role of emotional intelligence in nurses? job satisfaction.The survey was carried out in Izmir Atatürk Education and Research Hospital (İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi) between March ? June 2008. The universe of the study encloses the 601 nurses working in Izmir Atatürk Education and Research Hospital (İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi), but just 333 nurses agreed to participate in the research. The participation rate of the research is 55,4 %.In the survey, the questionnaire technique is used. The data about the nurses? socio-demographic characteristics was collected through questionnaire formed by 14 questions. The data about nurses? emotional intelligence skills was collected through Bar-On-i Emotional Intelligence Scale which was translated into Turkish and proved as valid and reliable by Acar in 2001. The data about nurses? job satisfaction was collected through Minnesota Job Satisfaction Scale which was translated into Turkish and proved as valid and reliable by Deniz and Güliz Gökçora.Study analysis of the data was obtained by using the SPSS 16.0 package program. In the analysis of the data; Student T Test, Mann-Whitney U Test, One Way Analysis of Variance (One-Way Anova), and Kruskal Wallis Analysis of Variance are used to compare the independent groups. Pearson Correlation Analysis is used to examine the differences between the variables.According to the study result, when nurses' job satisfaction mean scores are examined, it is found that the general satisfaction mean score (3,21±0,03) and intrinsic satisfaction mean score (3,49±0,03) are above the middle level, and extrinsic satisfaction mean score (2,71±0,04) is below the middle level.It is determined that married nurses? intrinsic satisfaction mean score is above the middle level; the general satisfaction and intrinsic satisfaction mean scores of nurses who have children and nurses who choose their job intentionally are above the middle level; the general satisfaction, intrinsic satisfaction and extrinsic satisfaction mean scores of nurses who are happy with their jobs and nurses who have been working ?less than a year? are above the middle level.According to the research findings, it is determined that there is a low positive relation between the nurses? total emotional intelligence environments and general satisfaction, intrinsic satisfaction and extrinsic satisfaction which are the subscales of job satisfaction.It is determined that there is a low positive relation between the intrapersonal scale which is the subscale of emotional intelligence and general satisfaction and intrinsic satisfaction which is the subscale of job satisfaction; there is a low positive relation between the interpersonal scale and intrinsic satisfaction which is the subscale of job satisfaction; there is a low positive relation between the adaptation scale to environment and conditions and general satisfaction, intrinsic satisfaction which are the subscales of job satisfaction; there is a low positive relation between the stress management scale and general satisfaction and intrinsic satisfaction which are the subscales of job satisfaction; there is a low positive relation between the general mood scale and general satisfaction, intrinsic satisfaction, and extrinsic satisfaction which are the subscales of job satisfaction.Consequently, the emotional intelligence skills of nurses influence their job satisfaction. However, in the research it is thought that there are other factors which affect jobs satisfaction and lead the job satisfaction level decrease.Key Words: Emotional intelligence, Job satisfaction, Nurse