İlaç üreticilerinin ilaç tanıtım faaliyetlerinden kaynaklanan hukuki sorumlulukları
Legal responsibilities of drug manufacturers derive from drug introduction activities
Yazar: ZÜBEYDE CAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET HAKAN HAKERİ
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Tanıtım = Promotion ; Tıbbi satış mümessili = Medical sales representatives ; İlaç sektörü = Pharmaceutical sector ; İlaç üretimi = Drug production ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Geçmişi yüzyıllar öncesine dayanan ilaç kavramı; tıbbi müstehzar, beşeri ilaç gibi çeşitli kavramlarla eşdeğer anlamda kullanılmaktadır. İlk tedavi yöntemlerine dair kanıtlar Sümerlere ait olsa da, ilk ilacın M.Ö. 1500'lerde Mısır'da kullanılmaya başlanıldığı bilinmektedir. Önceleri eczacılar tarafından kişiye ya da küçük gruplara özel olarak üretilen ilaçlar, bilim ve teknolojinin ilerlemesiyle endüstriyel şekilde üretilmeye başlanılmış ve ilaç endüstrisi oluşmuştur.

İlaç endüstrisi tarafından geliştirilen ilaçlar; ilaç üreticileri ya da ruhsat sahipleri tarafından insanların kullanımına sunulmaktadır. Ruhsatı alınarak piyasaya sürülen ilaçlar; çeşitli tanıtım yöntemleri kullanılarak, sağlık kurum ve kuruluşlarında sağlık meslek mensuplarına anlatılmakta, hekim ve eczacılar vasıtasıyla ihtiyacı olan hastalara ulaşımı sağlanmaktadır. İlaç üreticileri tarafından kullanılan tanıtım yöntemleri, çalışmamızın özünü oluşturmakta ve ilaç üreticilerinin tanıtım faaliyetlerinden kaynaklanan sorumlulukları araştırılmaktadır. Bu kapsamda çalışmamızın ilk bölümünde İlaç kavramı, ilaçların tarihsel gelişimi ve karşılaştırmalı hukuk araştırılmıştır. Çalışmamızın ikinci bölümünde ilaç üreticilerinin ilaç tanıtım faaliyetleri incelenmiş ve son bölümünde de ilaç üreticilerinin tanıtım faaliyetlerinden kaynaklanan sorumlulukları analiz edilmiştir. Bu çalışmada; ilaç üreticilerinin ürün tanıtım faaliyetlerinin çok büyük bir bölümünü gerçekleştiren ürün tanıtım temsilcileri ile görüşmeler yapılmış, Türkiye'de faaliyet gösteren ilaç üreticilerinin hukuki sorumlulukları hakkındaki farkındalık düzeyleri ve yaklaşımları araştırılmıştır.

Araştırma sonucunda, ürün satış temsilcilerinin tanıtım faaliyetlerinde Sağlık Bakanlığı mevzuatı ile firma tanıtım yönergesinin daha çok dikkate alındığı, ürün satış temsilcilerinin genel olarak yasal düzenlemeler hakkında yeterli bilgiye sahip olmadıkları ortaya konulmuştur. Tanıtım faaliyetlerinin daha etkili ve verimli olması açısından satış baskısının ortadan kaldırılması, uygun ziyaret olanaklarının sağlanması, ürün satış temsilcilerinin mesleki kabul ve tanımlamalarının yapılması ile mesleğe yönelik evrensel, mesleki etik ve yasal kuralların oluşturulması gibi öneriler sunulmuştur.

Anahtar kelimeler: İlaç hukuku, ilaç üreticisi, ürün tanıtım temsilcisi, tanıtım

Abstract:
The concept of medicine, which dates back to centuries; is used in equivalent terms with various concepts such as medical preparation, human medicine. Even though evidence of the first treatment methods belongs to the Sumerians, It is known that it started to be used the first drug in Egypt in the 1500s BC. Medicines were previously produced by pharmacists for individually or small groups, then which have been produced industrially with the advancement of science and technology and are made available to the use of larger masses and the pharmaceutical industry has emerged.

Drugs are developed by the pharmaceutical industry and it is made available to people by pharmaceutical manufacturers or licensors. Drugs that are licensed and placed on the market, are explained to health professionals in health institutions and organizations with using various promotional methods and drugs are provided to patients in need through doctors and pharmacists. This research were investigated that the responsibilities which are derive from drug introduction activities of the pharmaceutical manufacturers and the drug introduction methods used by drug manufacturers is assume of my study. In the first part of our study were investigated the concept of drug, historical development of drugs and comparative law in this context. In the second part of our study were examined the drug introduction activities of the pharmaceutical manufacturers and in the last part were analyzed to the responsibilities of the pharmaceutical manufacturers arising from the drug introduction activities. In this study were interviewed with representatives of pharmaceutical promotion who perform a large part of the product promotion activities of pharmaceutical manufacturers and were investigated to awareness and approaches on the legal responsibility of pharmaceutical manufacturers operating in Turkey.

As a result of the research, it was revealed that the Ministry of Health Legislation and the company promotion directive were taken into the most consideration in drug introduction activities of representative of pharmaceutical promotion and don't have to sufficient information about the legal regulations in general. Some suggestions were presented such as eliminating the pressure of sales in order to make promotional activities more effective and efficient, providing appropriate visiting opportunities, making product sales representatives' professional acceptance and definition and creating universal, professional ethics and legal rules for the profession.

Key words: Pharmaceutical law, manufacturer of pharmaceutical, representative of pharmaceutical promotion, introduction