Perforin ve sintaxin11 genlerinin ailesel hemofagositik lenfohistiyositozis (FHL) hastalığındaki etkileri
Perforin and STX11 effect in (FHL) familial hemophagocytic lymphohistiocytosis
Yazar: AYSHAN RAFAT YASSIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SERDAR ÖZTUZCU
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Genler = Genes ; Histiositoz-langerhans hücresiz = Histiocytosis-non langerhans cell ; Katil hücreler-doğal = Killer cells-natural ; Mutasyon = Mutation

Özet:
Ailesel hemofagositik lenfohistiositoz (FHL), doğal katil hücre (NK) ve sitotoksik T 
lenfositlerin (CTL) aşırı çoğalımı sonucu biriken ve hipersitokinemi (sitokin fırtınası) ile
birlikte hücresel bağışıklığın etkinsizleştiği otozomal resesif bir hastalıktır. FHL, Tlenfositlerin kontrolsüz çoğalmasından kaynaklanan ciddi ve ölümcül bir hastalıktır. 
Perforin (PRF1, FHL 2), Munc13-4 (UNC14D, FHL3) ve sintaksin 11 (STX11, FHL 4) 
genlerinde meydana gelen mutasyonlar ile Chr9q21.3-q22 bölgesine yerleşik (FHL 1) 
henüz tanımlanmamış gendeki mutasyonlar ailesel FHL hastalığına sebep olmaktadır.
Çalışmada toplam 14 FHL hastasının periferik kanından tuzla çöktürme yöntemi ile 
genomik DNA elde edilmiştir. Sintaksin11 (STX11) ve perforin genlerinin ekzon 
bölgelerinin analizi için primer tasarlanmıştır. Bu ekzon bölgeleri PCR yöntemi ile 
çoğaltılarak otomatik dizileme cihazı ile STX11 ve perforin genlerinin mutasyonel taraması 
yapılmıştır. Mutasyonel ve nükleotid dizi analizi sonucu, 3 hastada sintaksin11 ve perforin
genlerinin ekzon bölgelerinde 3 mutasyon tespit edilmiştir. Syntaksin 11 geninin 2. 
ekzonunda bir hastada AG ve CGC dizilerinin delesyonu tespit edilmiştir. İkinci hastada, 
Perforin geninin 3. ekzonunda bir hastada CAC? CAT değişimi görülmüştür. Üçüncü
hastada ise, Perforin geninin 3. ekzonunda 7 baz çiftlik (TACTGAC) bir insersiyon tespit 
edilmiştir. Bulunan mutasyonlar çalışılan hastalarda perforin geninde 7 bazlık ekleme 
tarzında (FHL 2 varyantı) diğer 2 hastada iki tip eksilme tarzında syntaksin 11(FHL 4) 
varyantları bulunjuştur. Ailesel hemofagositik lenfohistiositoz (FHL) hastalığının 
teşhisinde moleküler analiz çok önemli bir yer tutmaktadır ve Sintaksin11 ve perforin
genlerinde meydana gelen mutasyonel değişimlerin yol açtığı gen ürün bozukluğunun
hastalığın gelişmesi ve seyrinde önemli olduğu diğer çalışmalarla birlikte bu çalışma ile 
ortaya konulmuştur.

Anahtar sözcükler: FHL, Dizin Analizi, Perforin varyantı, STX11 varyantları, Mutasyonel 
Tarama

Abstract:
Familial hemophagocytic lymphohistiocytosis (FHL) is an autosomal recessive disorder 
caused by immune dysregulation with hypercytokinemia (cytokine storm) which leads to a 
defective natural killer cell (NK) and cytotoxic T lymphocyte (CTL) development. This is 
severe and fatal syndrome because of uncontrolled activation and proliferation of Tlymphocytes. Mutations in perforin (PRF1, FHL 2), Munc13-4 (UNC14D, FHL3) and 
SINTAX 11 (STX11, FHL 4) genes cause Familial Hemophagocytic Lymphohistiocytosis
disease. Genomic DNA of 14 patients was obtained from their peripheral blood by using 
standart salting out DNA isolation technique. Primer designs of perforin and syntaxin genes 
were made to analyze the exons of both genes. After amplification of exonic region of 
STX11 and perforin genes, mutational screening of STX11 and perforin genes was done 
using automatic sequence analysis. Mutational and nucleotide sequence analysis of the 
exons revealed three mutations found in three patients in their perforin and syntaxin 11 
genes. In one patient, AG and CGC nucleotide sequence deletions of second exon of 
STX11 gene was detected. In the second patient, CAC? CAT exchange was identified in 
the third exon of perforin gene. In the third patient, insertion of 7 nucleotide sequences
(TACTGAC) was detected in the third exon of perforin gene. Molecular analysis plays an 
important role in the diagnosis of Familial Hemophagocytic Lymphohistiocytosis (FHL) 
disease. Detection of perforin and STX11 mutations deserve importance in this respect.

Key words: FHL, gene sequencing, Perforin variant, STX11 variants, mutational 
screening