İleri yaşın üriner sistem enfeksiyonu etkenleri ve antimikrobiyal duyarlılıkları üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of old age on urinary tract infection pathogens and antimicrobial susceptibility
Yazar: ERMAN AĞIRMAN
Danışman: PROF. DR. FÜSUN CÖMERT
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Antienfektif ajanlar = Anti infective agents ; Geriatri = Geriatrics ; Mikrobiyal duyarlılık testleri = Microbial sensitivity tests ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age ; Üriner sistem = Urinary tract ; Üriner sistem enfeksiyonları = Urinary tract infections ; İlaçlara direnç-bakteriyel = Drug resistance-bacterial ; İlaçlara direnç-mikrobiyal = Drug resistance-microbial

Özet:
AMAÇ: Kronik hastalıklar nedeniyle çok ilaca maruz kalan 65 yaş ve üstü hastalarda üriner sistem enfeksiyonu etkeni olarak izole edilen patojenlerin ve bu patojenlerin antimikrobiyal duyarlılıklarının belirlenmesi, elde edilen verilerin 35-64 yaş aralığındaki hastalar ile karşılaştırılması amaçlanmıştır.
MATERYAL METOD: Bu çalışmada Mayıs 2016-Mayıs 2019 tarihleri arasında 35 yaş ve üstü hastalara ait idrar kültürü sonuçları değerlendirilmiştir. Hastalar, 35-64 yaş ve 65 yaş ve üstü (%65) olmak üzere iki gruba ayrılmış, çalışmaya kültürde elde edilen 4614 izolat edilmiştir. İzolatlara ait antibiyotik duyarlılık test sonuçları, hastaların yaşı ve cinsiyeti, uygulanan tedavi biçimi (yatan, ayaktan), altta yatan kronik hastalıklarına ait tanı kodları, enfeksiyon etkeni olan mikroorganizma (bakteri, mantar) Hastane Bilgi Yönetim Sisteminden temin edilmiştir. Çalışmanın istatistiksel analizleri SPSS 19.0 ile yapılmış, tüm değerlendirmelerde p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen 4614 izolatın  % 60'ının kadın hasta örneklerinde ürediği, çalışmaya dahil edilen hastaların %62'sinin hastanede yatarak tedavi aldığı, 65 yaş ve üstündeki hastalarda bu durumun anlamlı olarak yüksek olduğu bulunmuştur. 65 yaş üzerindeki hastalarda altta yatan kronik hastalığın varlığı (en sık kalp damar hastalığı, diyabet, kanser) anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. İdrar örneklerinde etken olarak en fazla üreyen mikroorganizmalar sırasıyla E.coli (%45), Candida spp.( %21), K. pneumoniae (%13), Enterococcus spp. (%6) olmuştur. Maya üremesi 65 yaş üstündeki hasta örneklerinde anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. 65 yaş ve üstünde E. coli izolatları için, sefuroksim, sefotaksime ve siprofloksasin direnci ve ek olarak ayaktan tedavi alan hastalarda gentamisin, trimetoprim-sülfametokzasol, sefotaksim, siprofloksasin ve sefepim direnci anlamlı olarak yüksek tespit edilmiştir. 65 yaş ve üstünde E. coli izolatları için, amikasin, ertapenem, nitrofurantoin ve sefuroksim için gözlenen yıllık direnç artışları istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. K. pneumoniae izolatları için, genel değerlendirmede yaş grupları arasında anlamlı bir fark bulunmamasına rağmen, yatarak tedavi alan hastalarda trimetoprim-sülfametokzasol ve meropenem duyarlılığı 65 yaş üstünde daha yüksek olup aradaki fark anlamlı bulunmuştur. 65 yaş üstü hasta grubunda sefuroksim, sefotaksim, siprofloksasin ve sefepime direnç oranları, erkek hasta izolatlarında daha yüksek tespit edilmiş ve cinsiyetler arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Enterococcus spp.  izolatları için, tedavide kullanılan antibiyotiklere duyarlılık bakımından yaş grupları arasında anlamlı bir fark bulunmamasına rağmen 65 yaş ve üstünde ayaktan tedavi alan hastalarda ampisilin duyarlılığı anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. E. faecium izolatlarında, her iki yaş grubunda yatarak veya ayaktan tedavi alan hastalarda siprofloksasin duyarlılık oranı 35-64 yaş grubunda daha fazla bulunmuş olup aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.

SONUÇ
Çalışmamızda 65 yaş ve üzeri grupta E. coli izolatlarında için yaş grupları arasında sefuroksim, sefotaksim, siprofloksasin ve bu yaş grubunda yatan hastalarda gentamisin, trimetoprim-sülfametokzasol, sefotaksim, siprofloksasin ve sefepim direnci anlamlı olarak yüksek bulunmuştur.   K. pneumoniae izolatlarında genel değerlendirmede yaş grupları arasında anlamlı bir fark bulunmazken, 65 yaş üstü erkek hastalarda sefuroksim, sefotaksim, siprofloksasin ve sefepim direnç oranları anlamlı olarak daha yüksek tespit edilmiştir. Enterococcus spp izolatları için, genel değerlendirmede yaş grupları arasında anlamlı bir fark bulunmamış, 65 yaş ve üstünde ayaktan tedavi alan hastalarda ampisilin duyarlılığı anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak, en sık rastlanan üriner sistem enfeksiyonu etkeni olan E. coli için 65 yaş üzerinde antibiyotik direncinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Diğer etkenler için yatarak tedavi gören hastalarda belirli antibiyotik gruplarına daha yüksek oranlarda direnç gözlenmiştir.
Anahtar kelimeler: İleri yaş, üriner enfeksiyon, antibiyotik direnci

Abstract:
AIM: The aim of this study is to determine the pathogens isolated as the cause of urinary tract infections in patients aged 65 and over who were exposed to too many medicines due to chronic diseases, and the antimicrobial susceptibility of these pathogens, and to compare the obtained results with the patients between the ages of 35-65.
MATERIAL AND METHOD: In this study, urinary culture results of patients aged 35 and over between May 2016 and May 2019 were evaluated. The patients were divided into two groups as between the ages of 35-64 and aged 65 and over (65%), and 4614 isolates obtained in culture were included in the study. Information on the antibiotic susceptibility test results of the isolates, the ages and genders of the patients, the applied treatment types (inpatient, outpatient), diagnosis codes of the underlying chronic diseases, the infectious microorganisms (bacteria, fungus), were obtained from the Hospital Information Management System. Statistical analyses of the study were done with SPSS 19.0, and p<0.05 was considered statistically significant in all evaluations.
FINDINGS: It was observed that 60% of the isolates included in the study obtained from female patient samples,  62% of the patients included in the study received inpatient treatment, and that this situation is significantly high in patients aged 65 and over. The existence of an underlying chronic disease in the patients aged 65 and over (most frequently cardiovascular disease, diabetes and cancer) was found to be significantly higher. Most commonly isolated patogens from urine samples were E.coli (45%), Candida spp. ( 21%), K. pneumoniae (13%) and Enterococcus spp. (6%) respectively. Yeast was found to be significantly higher in patient samples over 65 years of age. Cefuroxime, cefotaxime and ciprofloxacin resistance were significantly higher in patients aged 65 and over and in addition, gentamicin, trimethoprim-sulfamethoxazole, cefotaxime, ciprofloxacin and cefepime resistance in patients who received outpatient treatment were determined to be significantly higher for E. coli isolates.  Annual resistance increases in amikacin, ertapenem, nitrofurantoin and cefuroxime for E. coli isolates were found to be statistically significant in patients aged 65 and over. Although there was no significant difference between the age groups for K. pneumoniae isolates in the general evaluation, trimethoprim-sulfamethoxazole and meropenem susceptibility in patients who received inpatient treatment was higher in patients over 65 years of age and the difference between was found to be significant. The cefuroxime, cefotaxime, ciprofloxacin and cefepime resistance rates in patients aged over 65 were found to be higher in the male patient isolates and a statistically significant difference between the genders was found. Although there was no significant difference between the age groups for Enterococcus spp. isolates in terms of susceptibility to antibiotics used in treatment, ampicillin susceptibility was found significantly higher in patients aged 65 and over who received outpatient treatment. In E. faecium isolates, ciprofloxacin susceptibility rate in patients in both age groups receiving inpatient or outpatient treatment was found to be higher in 35-64 age group and the difference was statistically significant.
CONCLUSION
In our study, cefuroxime, cefotaxime, ciprofloxacin resistance in patients aged 65 and over, and gentamicin, trimethoprim-sulfamethoxazole, cefotaxime, ciprofloxacin and cefepime resistance in patients who received inpatient treatment in this age group was found significantly higher for E. coli isolates. Although there was no significant difference between the age groups for K. pneumoniae isolates in the general evaluation, cefuroxime, cefotaxime, ciprofloxacin and cefepime resistance rates were found significantly higher in patients aged 65 and over. Although there was no significant difference between the age groups for Enterococcus spp. isolates in the general evaluation, ampicillin susceptibility was found significantly higher in patients aged 65 and over who received outpatient treatment. As a result, it was determined that antibiotic resistance for E. coli, which is the most common urinary tract system infection agent, is higher in patients over the age of 65. Higher rates of resistance to certain antibiotic groups have been observed in patients receiving inpatient treatment for other agents.   
Keywords: Old Age, Urinary Infection, Antibiotic Resistance