İzmir sokak kedilerinde toxoplasmosis: Toxoplasma gondıı suşlarının mikrosatellit genotiplendirilmesi ve toxoplasmosis seroprevalansı
Toxoplasmosis in stray cats of izmir: Microsatellite genotyping of toxoplasma gondii strains and seroprevalence of toxoplasmosis
Yazar: HÜSEYİN CAN
Danışman: DOÇ. DR. CEMAL ÜN ; PROF. DR. ADNAN YÜKSEL GÜRÜZ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Biyoloji = Biology ; Parazitoloji = Parasitology

Özet:
Toxoplasma gondii, zorunlu hücre içi protozoon bir parazit olup tüm sıcakkanlı hayvanlar ve insanları enfekte ederek toxoplasmosis'e neden olmaktadır. Toxoplasmosis immun sistemi sağlam bireylerde genelde asemptomatik seyrederken, immun sistemi baskılanmış hastalarda yaşamı tehdit eden klinik tablolara sebep olmaktadır. Günümüzde T. gondii genotipleri klinik tablolarla ilişkilendirilmektedir. 
T. gondii'nin kesin konağı kediler, hastalığın toplumda yayılmasının başlıca kaynağıdır. Doğal hayatta yaşayan hayvanlarla, şehirde yaşayan insanları birbirine bağlayan "şehirde yaşayan sokak kedileri" enfeksiyonun en önemli nedeni olarak gösterilmektedir. Dünyada kedilerde toxoplasmosis seroprevalansının saptanması ve izole edilen suşların genotiplendirilmesine yönelik birçok çalışma bulunmasına rağmen yurdumuzda böyle bir çalışma gerçekleştirilmemiştir. Bu tezde İzmir ili sokak kedilerinden izole edilen T. gondii suşlarının genotiplendirilmesi ve sokak kedilerinde toxoplasmosis seroprevalansının belirlenmesi amaçlanmıştır.
Bu amaçla tezin ilk kısmında 100 adet ölmüş sokak kedisine ait dokular farelere inoküle edilmiş ve izole edilen suşlara mikrosatellit genotiplendirme uygulanmıştır. Ayrıca 1121 kediye ait serum örneğinde toxoplasmosis seroprevalansı araştırılmıştır. 
Elde edilen sonuçlara göre kedilerden 32 izolat elde edilmiştir. Bunlar içinde genotiplendirilebilen 22 izolatın 19'u Tip II, ikisi Tip III ve birinin Afrika 1 genotipinde olduğu saptanmıştır. Seroprevalans çalışmalarının sonucuna göre ölmüş ve sağlıklı sokak kedilerinde sırasıyla % 42-48 ve % 33,4-34,4 oranında seropozitiflik saptanmıştır. Ölmüş sokak kedilerinde toxoplasmosis seroprevalans oranları sağlıklı kedilere göre belirgin şekilde daha yüksek bulunmuştur (P=0,0033).
Sonuç olarak bu çalışmada Türkiye'de ilk defa kedilerde Tip II, Tip III ve Afrika 1 genotipleri saptanmıştır. Daha önceden konjenital toxoplasmosisli iki yeni doğandan izole edilen suşların da sahra altı Afrika ülkelerinde sıklıkla gözlenen Afrika 1 genotipinde olması ve bunun yanında Avrupa'da yaygın olarak gözlenen Tip II suşunun da Türkiye'de yaygın saptanması, bu genotiplerin tarihi ticaret yollarında kediler ve karnivor kemirgenlerce veya göçmen kuşlar ile kıtalar arası taşındığını işaret etmektedir. Ayrıca İzmir ilinde kedilerde Avrupa ülkelerine benzer şekilde  % 35 seropozitiflik saptanmıştır. Bu oran İzmir ilinde yaşayan insanlar için oldukça yüksek toxoplasmosis bulaş riskini göstermektedir.

Abstract:
Toxoplasma gondii is an obligate intracellular protozoan parasite that causes toxoplasmosis in all warm-blooded animals and humans. Toxoplasmosis is usually asymptomatic in healthy people however it may lead to life-threatening serious clinical presentations in immunocompromised patients. Currently, T. gondii genotypes are associated with serious clinical presentations. 
The main source of human toxoplasmosis is stray cats which are bridges between human and wild life animals. There are many studies about toxoplasmosis seroprevalence in cats as well as genotyping isolated strains worldwide, however similar studies have not been performed in Turkey yet.  Therefore, the present study aimed to genotype T. gondii strains isolated from stray cats of İzmir and also investigate the toxoplasmosis seroprevalence.
In this thesis, tissues obtained from 100 deceased stray cats were inoculated to mice and isolated strains were genotyped using microsatellite analysis. In addition, toxoplasmosis seroprevalence was investigated in the sera of 1121 cats. 
Results showed that 32 isolates were detected in cat tissue homogenates. Among the 22 isolates that were genotyped, 19 of them were Type II, two of them were Type III and one of them was Africa 1 genotype. According to seroprevalence study, the seropostivity rates in deceased and healty cats were 42-48% and 33,4-34,4%, respectively. Seroprevalence rates of deceased cat group was significantly higher than healhty cat group (P=0,0033).
Overall, Type II, Type III and Africa 1 genotypes were detected for the first time in stray cats of Turkey in this study. Africa 1 strain isolated from stray cats in this study, previously isolated two Africa 1 strains from human congenital toxoplasmosis cases in Turkey as well as detection of Type II strains in Turkey, which is frequently detected in Europe, indicate that T. gondii genotypes are transmitted by cats or carnivore rodents by means of historic trade routes or long distant migratory birds. In addition, toxoplasmosis seroprevalence rate of İzmir stray cats was 35% which correlates with results of European countries. This seroprevalence rate shows the risk of toxoplasmosis transmission to humans in İzmir.