Havacılık meslek yüksekokulu öğrencilerinin kişilik özelliklerinin kariyer planlaması üzerine etkisi: Türk Hava Kurumu Üniversitesi örneği
The effect of personality characteristics of aviation vocational school students on career planning: The case of University of Turkish Aeronautical Association
Yazar: AYŞE GÖĞÜŞ
Danışman: DOÇ. DR. ALPER BAHADIR DALMIŞ
Türk Hava Kurumu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Havacılık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation
Dizin: Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Bireysel kariyer çıktıları = Individual career outcomes

Özet:
Yapılan araştırmanın kapsamında, havacılık meslek yüksekokulu öğrencilerinin
kişilik özelliklerinin bireysel kariyer planlaması üzerine etkisinin belirlenmesi
amaçlanmıştır. Çalışmanın amacı boyutunda Türk Hava Kurumu Üniversitesi
Ankara ve İzmir Havacılık Meslek Yüksekokulları; Sivil Havacılık Kabin
Hizmetleri, Uçak Teknolojisi, Sivil Hava Ulaştırma İşletmeciliği ve Hava Lojistiği
Önlisans programlarında öğrenim gören birinci ve ikinci sınıf öğrencilerinden oluşan
476 katılımcıya yüz yüze anket uygulaması yapılmıştır. Uygulanan anket formu
demografik bilgi formu, Beş Faktör Kişilik Ölçeği ve Kariyer Boyutları Ölçeği
olmak üzere 3 bölümden oluşmaktadır. Verilerin analizinde IBM SPSS Statistics 26
ve IBM SPSS Amos 23 programları kullanılmıştır. İlk olarak analizlerde yapısal
modelin değerlendirilmesi amacıyla geçerlik ve güvenirlik testleri yapılmış; ölçüm
modelini değerlendirme aşamasında ise kurulan yapısal eşitlik modeli ile araştırma
hipotezleri test edilmiştir.
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre beş faktör kişilik özellikleri öğrencilerin
kariyer planlamalarını artırmaktadır. Kişilik özelliklerindeki 1 birimlik artışın
kariyer planlamasına 0,283 kat etki ettiği bulunmuştur. Beş faktör kişilik
özelliklerinin alt boyutları olan dışadönüklük, geçimlilik (uyumluluk) ve duygusal
dengesizliğin (nevrotiklik) öğrencilerin kariyer planlaması üzerinde bir etkisi
bulunamamış ve hipotezler reddedilmiştir. Bununla birlikte sorumluluk ve açıklık
(deneyime açıklık) boyutlarının kariyer planlaması üzerinde pozitif ve anlamlı bir
etkisinin var olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Beş faktör kişilik özellikleri, kariyer planlama, havacılık.

Abstract:
Within the scope of the research, it was aimed to determine the effect of personality
characteristics of aviation vocational school students on individual career planning.
For this purpose, a face-to-face questionnaire was applied to 476 participants,
consisting of first and second year students studying in Civil Aviation Cabin
Services, Aircraft Technology, Civil Air Transportation Management and Air
Logistics Associate Degree programs of Turkish Aeronautical Association
University Ankara and İzmir Aviation Vocational Schools. In the questionnaire
form, there are 3 sections including demographic information form, Five-Factor
Personality Scale and Career Dimensions Scale. IBM SPSS Statistics 26 and IBM
SPSS Amos 23 programs were used to analyze the data. Firstly, validity and
reliability tests were conducted to evaluate the structural model. In the evaluation
phase of the measurement model, the research hypotheses were tested with the
established structural equation model.
According to the findings of the study, five-factor personality characteristics increase
students' career planning. It has been found that a 1unit increase in personality
characteristics affects career planning by 0.283 times. According to the results of the
analysis; the sub-dimensions of the five-factor personality characteristics,
extraversion, agreeableness and emotional instability (neuroticism) could not be
found to have an effect on students' career planning and the hypotheses were rejected.
However, it was concluded that the sub-dimensions responsibility and openness
(openness to experience) have a positive and significant effect on career planning.
Keywords: Five- factor personality characteristics, career planning, aviation.