Örgütsel kimlik algısının örgütsel muhalefet ile ilişkisi, kişilik özelliklerinin düzenleyici rolü
The relationship of organizational identity perception with organizational dissent, moderatory role of personality characteristics
Yazar: SEMİH KOÇMAR
Danışman: PROF. DR. AGAH SİNAN ÜNSAR
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Eğitim sektörü = Education sector ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Yapısal Eşitlik Modeli = Structural Equation Model ; Örgütsel kimlik = Organizational identification ; Örgütsel muhalefet = Organizational dissent

Özet:
Modern dünyamızın çalışma yaşamında kurumlar için en değerli sermaye çalışanlarıdır. Kurumlar çalışanlarının kişiliklerine, kurumlarını nasıl bir kimlikle algıladıklarına ve çalışanlar muhalif düşüncelerini sergileyebiliyorlar mı ya da sergiliyorlarsa nasıl bir yol izliyorlar gibi konular üzerinde durmalıdırlar. Bu bağlamda çalışmada beş faktörlü kişilik özellikleri, örgütsel kimlik algısı ve örgütsel muhalefet konuları üzerinde durulmuştur. Bu üç olgunun arasındaki ilişki ortaya konulmaya çalışılmıştır. 
Çalışmanın birinci bölümünde örgütsel muhalefet konusu anlatılmış, ikinci bölümünde örgütsel kimlik algısı ve üçüncü bölümde kişilik özellikleri konuları işlenmiştir. Dördüncü bölümde de bu üç konunun ilişkisine değinilmeye çalışılmıştır. 
Çalışmanın beşinci bölümünde araştırmaya konu olan Trakya, Kırklareli ve Namık Kemal Üniversitesinde görev yapan akademisyenlere uygulanan 867 anketten elde edilen sonuçlara yer verilmiştir. Toplanan verilere SPSS 24 ve AMOS 24 programı ile çeşitli analizler uygulanmış ve sonuçları sergilenmiştir. Elde edilen veriler açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yapıldıktan sonra Yapısal Eşitlik Modeli, Tek Yönlü Varyans Analizi ve Bağımsız Örneklem T-testi testleri kullanılarak değerlendirilmiştir.
Analizler sonucunda, güçlü ve faydacı kimliğin dikey muhalefet üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Dışa dönüklüğün güçlü ve faydacı kimlik ve dikey muhalefet üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Duygusal dengenin güçlü ve faydacı kimlik üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Açıklığın normatif kimlik, dikey ve yatay muhalefet üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Geçimliliğin güçlü ve faydacı kimlik ve normatif kimlik üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Beş faktörlü kişilik örgütsel kimlik algısının örgütsel muhalefete olan etkisinin üzerinde düzenleyici anlamlı bir etkisinin olmadığı sonucuna varılmıştır. Ölçeklere ait tüm alt boyutların, çalışanların bazı demografik özellikleri ile anlamlı ilişkileri olduğu bulunmuştur.

Abstract:
The most valuable capital for the institutions in the working life of our modern world is their employees. Institutions should focus on issues such as the personalities of their employees, how they perceive their institutions as an identity, and how they can exhibit their dissenting opinions or if they are exhibiting. In this context, five factor personality traits, organizational identity perception and organizational dissent issues were studied. The relationship between these three cases was tried to be revealed.
In the first part of the study, the issue of organizational dissent is explained. In the second part, the subjects of organizational identity perception and the third part personality traits are discussed. In the fourth chapter, the relation of these three subjects is tried to be mentioned.
In the fifth part of the study, the results obtained from the 867 questionnaires applied to academicians working in Trakya, Kırklareli and Namık Kemal University are included. SPSS 24 and AMOS 24 programs were used to analyze the data and the results were presented. The data obtained were evaluated using the structural equation model, One-Way Variance Analysis and Independent Sample T-test, after explanatory and confirmatory factor analysis.
As a result of the analyzes, it was concluded that the strong and utilitarian identity had a significant effect on the vertical opposition. It has been concluded that extroversion has a significant effect on strong ve utilitarian identity and vertical opposition. It was concluded that emotional balance had a significant effect on strong ve utilitarian identity. It was concluded that openness had a significant effect on normative identity, vertical and horizontal opposition. It has been concluded that subsistence has a significant effect on strong ve utilitarian identity and normative identity. It was concluded that the effect of the five-factor personality identity perception on the organizational dissent did not have a significant effect on the organization. All sub-dimensions of the scales were found to have significant relationships with some demographic characteristics of academicians.