Lise öğrencilerinde genel kaygı ve sosyal kaygının sözel akıcılığı yordayıcı etkisinin incelenmesi
Investigation of predictive effect of general anxiety and social anxiety on verbal fluency in high school students
Yazar: EVRİM DURSUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE ÇEBİ
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akıcılık = Fluidity ; Anlam bilim = Semantics ; Durumluk kaygı = State anxiety ; Kaygı = Anxiety ; Kaygı düzeyi = Anxiety level ; Lise öğrencileri = High schools students ; Sesbirim = Phoneme ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; Sözel akıcılık = Verbal fluency ; İmam hatip liseleri = İmam hatip high schools

Özet:
Bu tez çalışması Lise öğrencilerinde Genel Kaygı ve Sosyal Kaygının Sözel Akıcılık Performansında yordayıcı etkisinin varlığını araştırmak amacıyla yapılmıştır. Aynı zamanda bu iki kaygı türünün var ise kestiriciliklerinin karşılaştırılması istenmektedir. 
İstanbul ili Kartal ilçesinde bulunan Kartal Anadolu İmam Hatip Lisesi'nde eğitim gören 15-19 yaş aralığındaki 91 öğrenci gönüllü olarak katılım göstermiştir. Bu katılımcıların 67'si kız, 24 'ü ise erkek öğrencilerden oluşmaktadır. Katılan tüm öğrencilere Veli Onay Formu, Durumluk-Sürekli Kaygı Ölçeği, Ergenler için Sosyal Kaygı Ölçeği ve Sözel Akıcılık Performansı için Fonemik Akıcılık (K, A, S) testi ve Semantik Akıcılık (hayvan kategori ) testi uygulanmıştır. 
Yapılan istatistiksel analiz sonuçlarına göre; cinsiyete göre fonemik akıcılık puanlarında anlamlı bir fark gözlenmezken, erkeklerdeki perseverasyon oranının kızlardan yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sınıfa göre fonemik ve semantik akıcılık oranlarında anlamlı farklılık saptanmamıştır. Fakat fonemik akıcılık testinde 12. sınıf öğrencilerinin perseverasyon oranının, 11. sınıflara göre yüksek olduğu belirlenmiştir. Cinsiyete göre durumluk kaygıda anlamlı farklılık yok iken, Sürekli kaygıda kızların puanı erkeklerden yüksek bulunmuştur. Sınıfa göre ise hem durumluk hem de sürekli kaygı ölçeği puanlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olmadığı bulunmuştur. Tüm öğrencilerde, hem cinsiyete hem de okudukları sınıfa göre yapılan analizlerde Durumluluk ve Süreklilik kaygı puanları ile Sözel Akıcılık test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı sayılabilecek bir farklılık tespit edilmemiştir. 
Cinsiyete göre Ergenler için Sosyal Kaygı toplam puanında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiş, kız öğrencilerin erkeklere göre daha yüksek puan aldığı belirlenmiştir. Öğrencilerin okudukları sınıfa göre aldıkları toplam Sosyal Kaygı puanının karşılaştırmasında anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Tüm katılımcıların Sosyal Kaygı Ölçeği ve Sözel Akıcılık test puanları hem cinsiyete hem de okudukları sınıfa göre karşılaştırılmıştır. Buna göre; her iki karşılaştırmada da istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. 
Sonuç olarak, Lise öğrencilerinde Genel Kaygı ve Sosyal Kaygının Sözel Akıcılık Performansını etkilemediği tespit edilmiştir. İlaveten; birçok çalışma sonucu ile paralel olarak, ergenlik döneminde cinsiyetin Sosyal Kaygı gibi bir kaygı türünde belirleyici faktörlerden biri olduğu öne sürülebilir. Perseverasyon oranının üst sınıfta daha yüksek olması sözel akıcılık becerisinin yaş faktöründen etkilendiği şeklinde yorumlanabilir. Ayrıca çalışmanın literatüre katkısı üzerinde de durulmuştur. 
Anahtar Sözcükler: Genel Kaygı, Sosyal Kaygı, Sözel Akıcılık, Semantik Akıcılık, Fonemik Akıcılık

Abstract:
This thesis was conducted to investigate the predictive effect of general anxiety and social anxiety on verbal fluency performance in high school students.In the mean tıme,ıt is desirable to compare the predictability of these two types of anxiety.
There was 91 students participated voluntarily at the Kartal Anadolu High School in Kartal district of İstanbul.67 of these participant were female and 24 of them were male students. Parental Approval Form,State-Treit Anxiety Inventory ,Social Anxiety Inventory for Adolescents and Phonemic Fluency(KAS) Test and Semantic Fluency (animal category) test for Verbal Fluency Performance were applied to all students.
According to the results of structured analysis; There was no significant difference in phonemic fluency scores according to gender, while perseveration rate in boys was hig-her than in girls. There was no significant difference in phonemic and semantic fluency rates according  to grade which they were studying. However, in the phonemic fluency test, perseveration rate of 12th grade students was found to be higher than 11th grade students.
While there was no significant difference in state anxiety by gender, the scores of girls in trait anxiety were higher than that of boys. In all students, there was no significant difference between State and Trait Anxiety scores and Verbal Fluency test scores in the analyzes conducted according to both gender and the class they studied. There was a statistically significant difference in social anxiety total score for adolescents according to gender and it was determined that female students scored higher than boys. There was no significant difference in the comparison of the total social anxiety scores of the students according to the class they were studying. Social Anxiety Scale and Verbal Fluency test scores of all participants were compared according to both gender and the grade they read. Accordingly, no statistically significant difference was found in both comparisons.
As a result, it was found that General Anxiety and Social Anxiety did not affect Verbal Fluency Performance among high school students.
    In addition, in parallel with the results of many studies, it can be argued that gender is one of the determining factors in a type of anxiety such as Social Anxiety. The higher perseveration rate in the upper class can be interpreted as verbal fluency is influenced by the age factor. In addition, the contribution of the study to the literature was emphasi-zed.
Key words: General Anxiety, Social Anxiety, Verbal Fluency, Semantic Fluency, Phonemic Fluency