Türkiye'de parasal aktarım mekanizması kanallarının etkinliği
Transmission mechanism channels of monetary policy effectiveness in turkey
Yazar: FATİH DEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAKAN DEMİRGİL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Birim kök testleri = Unit root tests ; Döviz kuru = Exchange rate ; Enflasyon hedeflemesi = Inflation targeting ; Faiz oranları = Interest rates ; Krediler = Credits ; Para politikaları = Monetary policies ; Para politikası araçları = Monetary policy toolls ; Parasal aktarım = Monetary transmission ; Varlık fiyatlandırma = Asset pricing ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model

Özet:
Merkez Bankaları uyguladıkları para politikası ile reel ekonomi ve fiyatlar genel düzeyi üzerinde kontrolü ellerinde bulundurmak zorundadırlar. Para politikası kararları reel ekonomiyi ve fiyatları çeşitli kanallar vasıtasıyla etkilemektedir. Bu kanalların işleyişinin iyi tespit edilmesi, para politikası kararlarının başarıya ulaşması açısından hayati önem taşımaktadır.
Türkiye'de 2001 krizi sonrası yaşanan değişiklikler ile para politikası farklı bir boyut kazanmıştır. Özellikle sabit kur rejiminin terk edilip dalgalı kur rejimine geçilmesi, enflasyon hedeflemesinin uygulanmaya başlanması, TCMB'nın bağımsızlığı için yapılan yasal düzenlemeler ve politika aracı olarak kısa vadeli faiz oranlarının kullanılmaya başlanması, bu dönemde yapılan en önemli değişikliklerdendir. Buradan hareketle, 2001 krizi sonrasında Türkiye'de para politikası aktarım mekanizması kanallarının işleyişinin nasıl ve ne yönde olduğunun tespit edilmesi uygulanan politikanın başarısını etkileyeceğinden, finansal istikrar açısından önemli görülmektedir. Bu çalışmada parasal aktarım mekanizması kanallarının etkinliğinin ve işleyişinin nasıl ve ne yönde olduğu sorularına cevap aramak için, Türkiye'de 2002-2013 dönemi arasında faiz oranı kanalı, döviz kuru kanalı, varlık fiyatları kanalı ve banka kredileri kanalı yapısal VAR (SVAR) modeli ile incelenmiştir.
Tüm aktarım kanallarının birbirinden bağımsız olarak incelendiği çalışmada farklı dönemler ve değişkenler kullanılarak oluşturulan yapısal VAR modelleri tahmin edilmiş ve etki-tepki fonksiyonlarına ulaşılarak, Türkiye'de 2001 krizi sonrası enflasyon hedeflemesi rejimine geçilen dönemde, aktarım kanallarının toplam hasıla ve fiyatlar üzerinde etkin çalışmadığı ampirik kanıtlarla ortaya konulmuştur. 2001 krizi ve 2008 küresel krizin etkileri nedeniyle Türkiye'de kamu borcunda yaşanan yükselmenin bütçe açığını arttırması ve sonucunda mali baskınlığın artması parasal aktarım mekanizmasının sağlıklı işlememesinin en önemli sebepleri arasındadır. Çünkü enflasyon hedeflemesi rejiminin başarıya ulaşmasının en önemli ön koşulu mali baskınlığın olmamasıdır.



Anahtar Kelimeler: Para Politikası, Yapısal VAR Modeli, Faiz Oranı Kanalı, Döviz Kuru Kanalı, Varlık Fiyatları Kanalı, Kredi Kanalı

Abstract:
Central Banks apply monetary policy to the real economy and the general level of prices on the control must keep. Monetary policy decisions affect the real economy and prices through a variety of channels. This channel is determined in the operation of monetary policy decisions are vital to success.
After the crisis of 2001 the recent changes in the monetary policy in Turkey has gained with a different dimension. Especially the fixed exchange rate regime was abandoned and starting of the floating exchange rate regime, the implementation of inflation targeting, central bank independence of the legal regulations and policy instruments as short-term interest rates have started to be used, in this period, the most important changes. Here, after the 2001 crisis in Turkey in the monetary policy transmission mechanism channels of the functioning of how and in what direction have been applied to the success of the policy will affect financial stability is seen as important in terms of. In this study, the channels of monetary transmission mechanism, and the effectiveness of the functioning of how and in what direction is to search for answers to the questions, In Turkey 2002-2013, the period between the interest rate channel, exchange rate channel, the asset price channel, channel and bank loans and the structural VAR (SVAR) model is investigated.
All transmission channels of the study which examined independently of each other, in different periods, and variables are created using structural models have been estimated and impact-response functions in Turkey, by the post-2001 crisis period, the inflation targeting regime was introduced, transmission channels to the total output, and the price is not running on the empirical evidence that has been presented. The crisis of 2001 and 2008 due to the effects of the global crisis, Turkey's public debt due to the rise in the budget deficit, and increase as a result of increased fiscal dominance of monetary transmission mechanism and healthy functioning of the most important reasons. Because of the success of inflation targeting regime, the most important prerequisite is the absence of fiscal dominance.



Key Words: Monetary Policy, Structural VAR Model, Interest Rate Channel, Exchange Rate Channel, Asset Price Channel, Credit Channel