Paeonıa türleri içerisindeki monoterpen glikozitlerinin yapı tayinleri ve kromatografik analizleri için yöntem geliştirilmesi
The Development Method for the Structure elucidation and Chromatography Analysis of the Monoterpenes Glycosides in Paeonia species
Yazar: SEMRA KOYUNOĞLU
Danışman: PROF. DR. SEDEF KIR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Botanik = Botany ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Kimya = Chemistry
Dizin: Aktivite analizi = Activity analysis ; Antikonvülsanlar = Anticonvulsants ; HPLC yöntemi =

Özet:
Paeonia cinsi Türkiye bitki örtüsünde 7 tür ile temsil edilmektedir. Bu çalışmada, Paeonia mascula subsp. arietina (Paeoniaceae )'nın toprak altı kısımlarının monoterpen yapılı bileşikleri incelenmiştir. Çalışmada kullanılan bitki materyali, metanol ile ekstre edilmiştir. Metanol ekstrelerinin suda çözünen kısımları, n-BuOH ile sıvı-sıvı ekstraksiyona tabi tutulmuştur. İzolasyon çalışmaları, n-BuOH fazında gerçekleştirilmiştir. Ön fraksiyonlama ve saflaştırma işlemleri, çeşitli kromatografik yöntemler kullanılarak yapılmıştır. İzolasyon çalışmaları sonunda, monoterpen glikoziti yapısındaki 2 bileşik: Paeoniflorin ve Oksipaeoniflorin elde edilmiş ve bileşiklerin yapıları spektroskopik yöntemleri ile aydınlatılmıştır. Paeoniflorin ve Oksipaeoniflorin'in analizi için geliştirilen HPLC yönteminde C18 kolon (250 x 4.6 mm i.ç., 5 ? m) ve asetonitril:10 mM pH 3.5 fosfat tamponu (20:80 h/h) karışımından oluşan hareketli faz kullanılmıştır. Akış hızı 1 mL dak-1'dır. Teşhis, dizidiyot dedektörle 230 ve 259 nm'de yapılmış ve iç standart olarak Metronidazol kullanılmıştır. Geliştirilen yöntem kararlı, doğru, kesin, doğrusal, seçici, sağlam ve tutarlı olduğu ispatlanarak valide edilmiştir. Geliştirilen ve valide edilen yöntem Paeonia mascula subsp. arietina, Paeonia mascula subsp. bodurii, Paeonia daurica, Paeonia peregrina ve Paeonia tenuifolia, (Paeoniaceae) bitki ekstrelerine uygulanmıştır. Ayrıca Paeoni mascula subsp. arietina bitkisinin toprak altı kısımlarından hazırlanan n-BuOH ekstresindeki Paeoniflorin'in antiepileptik etkileri araştırılmıştır.Anahtar kelimeler: Paeonia mascula subsp. arietina, Paeonia mascula subsp. bodurii, Paeonia daurica, Paeonia peregrina, Paeonia tenuifolia, Paeoniflorin, Oksipaeoniflorin, izolasyon, HPLC, validasyon, antiepileptik aktiviteDestekleyen Kurum: H.Ü. B.A.B. Destek Projesi (07D03301001)H.Ü. B.A.B. Lisansüstü Öğrenim Araştırma Projesi (2653)

Abstract:
The genus Paeonia is represented by 7 species in Turkish flora. In this study, monoterpene structure compounds of underground parts of Paeonia mascula subsp. arietina (Paeoniaceae) were investigated. The plant materials used in this study were extracted with methanol. The water soluble parts of methanol extracts were then subjected liquid-liquid extraction with n-BuOH. Isolation studies were carried out in n-BuOH phases. Prefractionation and purification studies were performed by using chromatographic methods. Consequently, Paeoniflorin and Oxypaeoniflorin were obtained as monoterpene structured glycosides. The structures of the compounds were elucidated by spectroscopic methods. A C18 column (5 ? m, 250 x 4.6 mm) and a mobile phase composed of acetonitrile: 10 mM pH 3.5 phosphate buffer (20:80 v/v) were used in the HPLC method developed for the analysis of Paeoniflorin and Oxypaeoniflorin. The flow rate was 1 mL min-1. Detection was done with diode array dedector at 230 nm and 259 nm. Metronidazol was used as internal standard. The method developed was validated to confirm stability, linearity, accuracy, precision, specificity, robustness and ruggedness. The developed and validated method has been applied to the plant extracts of Paeonia mascula subsp. arietina, Paeonia mascula subsp. Bodurii, Paeonia daurica, Paeonia peregrina and Paeonia tenuifolia (Paeoniaceae). Paeoniflorin, a monoterpen glycoside was shown to be the major molecule having this antiepileptic activity in Paeonia species.Keywords: Paeonia, Paeonia mascul subsp. arietina, Paeonia mascula subsp. bodurii, Paeonia daurica, Paeonia peregrina, Paeonia teuifolia, Paeoniflorin, Oxypaeoniflorin; isolation; HPLC, validation, antiepileptic activity.Supported by: H.Ü. B.A.B. Support Project (007D03301001)H.Ü. B.A.B. Ph. D. Thesis Grant (2653)