Din-siyaset ilişkisi açısından Hegel'de devletler hukuku
Hegel's international law in terms of religion-politic relations
Yazar: CEYHAN IŞIK
Danışman: PROF. DR. NURİ ADIGÜZEL
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Din = Religion ; Din-siyaset ilişkileri = Religious-politics relations ; Dünya ruhu = World soul ; Felsefe tarihi = Philosophy history ; Hegel, Georg Wilhelm Friedrich = Hegel, Georg Wilhelm Friedrich ; Siyaset felsefesi = Political philosophy ; Uluslararası Hukuk = International Law ; Uluslararası ilişkiler = International relations

Özet:
Uluslararası ilişkilerle birçok faklı bilimsel disiplin ilgilenmektedir. Bunlar arasında hukuk, siyaset bilimi, ekonomi, felsefe vs. bulunur. Felsefe tarihi sayesinde birçok filozofun uluslararası ilişkiler hakkında görüşlerini belirttiğini bilmekteyiz. Georg Wilhelm Friedrich Hegel bunlardan biri idi, her ne kadar uluslararası ilişkiler onun felsefesinde hiçbir zaman devlet ve tarih kadar önem kazanmamış olsa bile. Onun felsefesinin devlet merkezli olduğunu iddia etmek abartı olmayacaktır ve ona göre devletsiz hakikat yoktur. Bu sebepten devleti anlamadan Hegelyen uluslararası ilişkiler tam manasıyla açıklanamaz. Ayrıca Hegel açısından din, devlet için vazgeçilmez bir olgudur. Dolayısıyla bu çalışma uluslararası ilişkileri teolojik-politik bağlamda incelemektedir. 
Çalışmada inşaî bir metot benimsenmiştir ki, bu bütüncül Hegelyen felsefenin ruhuna da uygundur. Buna göre konular elden geldiğince parçacılıktan uzak olarak ele alınmaya çalışılmıştır ve önce devletler hukuku inşa edilmekte, akabinde failler belirlenmekte ve en sonda ise failler arasındaki ilişkiler tartışılmaktadır. Bununla beraber, yeri geldiğinde ilgi çekebileceği düşünülen dipnotlarda, Hegel başka filozoflar ile karşılaştırılmıştır.
Bu çalışma, Hegelyen uluslararası ilişkileri üç tane tez ile incelemektedir: "Dinin rolü", "birliğin işlevi" ve son olarak da "İdealizm-Realizm bağlamı". Bu çerçevede mesela şu yargılara ulaşılmıştır: Hegelyen uluslararası ilişkilerin esası dindir. Uluslararası ilişkilerin birliği tümel devlet, yani tarihtir. Savaş ve uluslararası kurumlar Hegel için her şeyden önce İdealizmin konularıdır. Lakin Hegel'in politik İdealizmi, bilhassa onun savaşa olumlu yaklaşması ve uluslararası kurumlara karşı olan olumsuz tutumu sebebiyle bugün birçok hümanist aydını rahatsız etmektedir.

Abstract:
Many different scientific disciplines are interested with international relations. Among them, there are law, political science, economy, philosophy etc. Through history of philosophy, we know that many philosophers have expressed their opinions on international relation. One of them is Georg Wilhelm Friedrich Hegel, even though international relations never gained significance as much as state and history in his philosophy. It would not be an exaggeration to assert that his philosophy is quite state centric and there is no truth, for him, without the state. For this reason, one cannot properly explain Hegel's international relations unless he clearly understands his opinions of the state. For Hegel, also, the religion is an indispensable fact for the state. Therefore, this study examines the international relations in a theological-political context.
In this study, we take a method, named as constructive, which also fits the total philosophy of Hegel. From point of this method, we attempt to deal with the themes as far as possible away from a particular-atomistic approach and thus establish firstly international law, then determine its subjects and finally discuss the relations among them. In addition, we also compare, in footnotes, Hegel's opinions with some other philosophers' that can draw attentions on occasion.
This study researches Hegelian international relations with three thesis. These are "role of the religion", "function of the unity", and "the İdealism-Realism context". We reach in this thesis the following results, such as: Religion is the basic of Hegel's international relations. The unity of international relations is the universal state, i.e. the history. War and international institutions are, for Hegel, primarily the subjects of İdealism. But today his political İdealism disturbs many humanist philosophers especially because of his positive approach to war and negative attitude towards international institutions.