İnovasyon ve ekonomik büyüme ilişkisi, Türkiye analizi (1985-2018)
Relationship between inovation and economic growth, Turkey analysis (1985-2018)
Yazar: ZEHRA YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. ZEKERİYA MIZIRAK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Araştırma-geliştirme harcamaları = Research-development expenditures ; Ekonometri = Econometrics ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model ; İnovasyon = Innovation

Özet:
Günümüz rekabet koşullarında bilgi ve teknoloji alanında ortaya çıkan
yeniliklerle birlikte ülkeler arası gelişmişlik karşılaştırmalarında baz alınan kriterlerde
de değişmeler söz konusu olmaktadır. Bu kapsamda bilimsel gelişmeleri takip ederek
AR-GE ve inovasyona yönelik faaliyetlere önem verilmesi uluslararası rekabet
koşullarında avantajlı bir konumu da beraberinde getirecektir. Hedeflenen büyüme ve
kalkınma oranlarına ulaşmada yenilikçi faaliyetlerin kritik olduğunu anlayan ülkeler
bu alanda yapılan çalışmalara hız vermek zorundadırlar. Bu kapsamda bilimsel
çalışmaları takip ederek bu alana ayırdığı kaynakları arttıran, yenilikçi fikirler ortaya
koyarak bu fikirleri somut bir çıktı haline getiren, geliştirdiği yenilikçi atılımlara sahip
çıkarak gerekli fikri ve sınai haklar ile koruma altına alan, eğitimde her türlü yatırıma
önem vererek nitelikli ve donanımlı insan gücü elde etme gayretinde bulunan ülkeler
uluslararası rekabet yarışında da ilk sözü söyleme hakkını elde etmektedir.
Bu doğrultuda, konumuz çalışma ile 1985-2018 dönemi için Türkiye'de
inovasyon ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki zaman serisi analizi ile
araştırılmıştır. Araştırmanın analiz kısmında inovasyon göstergesi olarak AR-GE
Harcamalarının GSYH İçindeki Payı, AR-GE Personel Sayısı, Bilimsel Yayın Sayısı,
Patent Başvuru Sayısı, Faydalı Model Başvuru Sayısı ve Ticari Marka Başvuru Sayısı
kullanılmıştır. Ekonomik büyümenin göstergesi olarak ise yıllık GSYH büyüme
verileri baz alınmıştır. Ekonometrik analizde Vektör Otoregresyon (VAR) modeli
kullanılmış olup Granger nedensellik testinin sonucunda ise ekonomik büyüme ve
inovasyon göstergeleri arasında nedensellik ilişkisinin söz konusu olduğu tespit
edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: AR-GE, İnovasyon, Ekonomik Büyüme, Zaman Serisi Analizi, Var Analizi

Abstract:
In today's competitive conditions, along with the innovations in the field of
information and technology, there are also changes in the criteria based on the
development comparisons between countries. In this context, giving importance to
R&D and innovation activities by following scientific developments will bring an
advantageous position in international competition conditions. Countries which
understand that innovative activities are critical in reaching the targeted growth and
development rates have to speed up the work done in this area. In this context, states
have to aim obtaining qualified and equipped manpower by following scientific studies,
increasing the resources allocated to this field, putting these ideas into a concrete output
by presenting innovative ideas, protecting them with the necessary intellectual and
industrial rights by protecting the innovative breakthroughs it has developed, giving
importance to all kinds of investments in education. Countries that make an effort to
achieve this gain the right to have the first word in the international competition race.
In this context, the relationship between innovation and economic growth in
Turkey for the period of 1985-2018 was investigated by time series analysis. In the
analysis part of the research, the Share of R&D Expenditures in GDP, Number of R&D
Personnel, Number of Scientific Publications, Number of Patent Applications,
Number of Utility Model Applications and Number of Trademark Applications were
used as innovation indicators. As an indicator of economic growth, annual GDP
growth data is taken as a basis. Vector Autoregression (VAR) model was used in
econometric analysis and as a result of Granger causality test, it was determined that
there is a causal relationship between economic growth and innovation indicators.

Keywords: R&D, Innovation, Economic Growth, Time Series Analysis, VAR Analysis