Rat overinde ZNO nanopartiküller ile oluşan hasarda, L-arjinin ajanının etkisinin histolojik ve biyokimyasal olarak incelenmesi
Histological and biochemichal changes of female rats ovary by zinco oxide nanoparticulers and potentional protective effects of L-argainine
Yazar: FATIMA EFENDIC
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TANSEL SAPMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Apoptozis = Apoptosis ; Arjinin = Arginine ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Nanopartiküller = Nanoparticles ; Over = Ovary ; Overyan folikül = Ovarian follicle ; Sıçanlar = Rats ; Çinko oksit = Zinc oxide

Özet:
Çinko oksit nanopartiküllerin (ZnO NP), insan sağlığına etkisi üzerine yapılan araştırmalarda birçok dokuda hasara neden olduğu bilinmektedir. Bu dokular arasında ovaryum da bulunmaktadır. Doku yenilenmesinin gerçekleşmesi gibi birçok sentezde ve metabolik yolakta rol alan, ovaryumda kan akışının düzenlenmesinde ve foliküllerin olgunlaşmasında görevli L-arjinin (L-A), oluşan hasara karşı koruyucu bir etkiye sahip olduğu ileri sürülmektedir.
Çalışmanın hedefi; ZnO nanopartiküllerinin ovaryuma, foliküllere ve menstrual döngüye dokusal boyutta hangi büyüklükte hasara yol açtığı; oluşan bu hasarların iyileştirilmesinde L-arjininin herhangi bir koruyucu etkisinin olup olmadığının anlaşılması hedeflenmektedir. Moleküler düzeyde DNA zinciri üzerinde gerçekleşen hasarın tespit edilmesi amacıyla apoptoz ilgili genlerinin ekspresyon seviyesinin qRT-PCR  yöntemi kullanarak ölçülmesi amaçlanmıştır.
Çalışma için dişi ratlar 5 gruba ayrılmıştır. İlk grup, kontrol grubu olarak seçilmiştir. 2. ve 3. gruplara sırasıyla 100 mg/kg ve 200 mg/kg olmak üzere iki farklı dozda ZnO NP uygulanmıştır. 4. ve 5. gruba ise ZnO NP uygulamasına ilave olarak 1.3 gr/kg  L-arjinin uygulanmıştır. Maddeler intraperitonel (IP) 21 gün boyunca düzenli olarak verilmiştir. Uygulamadan sonra ratlar proöstrus-östrus fazındayken sakrifiye edilerek gerekli analizlerin gerçekleştirilmesi amacıyla ovaryumları çıkarılmış ve kan örnekleri progesteron seviyesi tespit etemk için alınmıştır. Histolojik incelemesinin gerçekleştirilebilmesi için ovaryumların yarısı % 10'luk formaldehit çözeltisi içerisinde aktarıldı.
Ovaryum kesitlerini incelendiğimizde ZnO NP gruplarında nekrotik ve apoptotik doku fazlalığı gözlendi. Folikül sayısı azaldı. L-arg ile uygulanmış deney gruplarında ise atrezik folikül sayısı çinko oksit gruplarına göre oldukça düşük olduğu anlaşıldı. Hasarlı graaf folikül gözlendi. L-arg ile muamele edilen gruplarda, ZnO NP toksisitesine bağlı olarak meydana gelen hasarların kısmen engellendiği tespit edildi. Ayrıca, özellikle 3. grupta primordiyal foliküllerden sekonder foliküllere kadar gelişimin farklı aşamalarında oosit çekirdeklerinin küçük olduğu bazı foliküllerde çekirdek bulunmadığı da tespit edildi. Granüloza hücrelerinde zayıf bir boyanma gözlendi.
Sonuç olarak, ZnO nanopartıküllerin ovaryum üzerine morfolojik ve fizyolojik zararlı etkenleri ortaya konmuş ve L-arjinin kullanımının toksisitesine ve strese bağlı hasarı engelleyerek kliniğe faydalı sağlayabileceği kanısına varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Apoptoz, ZnO Nanopartiküller, Folikül, L-arjinin, Ovaryum.

Abstract:
Research about zinc oxide nanoparticles (ZnO NP) shows many different damage on human tissue. One of these affected tissues is ovarium. L- Arginine (L-A) plays a key role in synthesis and metabolism of many pathways, ovarium blood fluidity regulation, ovarian maturity, follicle development and protectional effect against damages. 
In this research we target to; Effect of damage of ZnO NP on ovarian tissue, follicle and menstrual cycle and what is protection level and benefit of L-arginine on mentioned tissue. 
For this research the used 30 rats divide into 5 groups, each group contain 6 rats. First group we used as control group. 2. and 3. groups received two different doses of ZnO NP, 100 mg/kg and  200 mg/kg ZnO NP. Fourth and fifth group with doses of ZnO NP received 1.3 gr/kg of L-A amino acid. All substance is given on intraperitoneal (IP) way during 21 day. 
After 21 day rats were sacrificed during proestrus- estrous phase. For planed analysis blood was collected into serum tube and one part of ovarium. For histological research ovarian tissue was placed into 10 % formaldehyde.
Ovarium example observation in groups with application of ZnO NP, we recognized necrotic and apoptotic cells. Level of follicle decreased. Groups obtained with L-A, we found that atretic follicle size were lower comparing with group obtained with ZnO. However, insightful damage induced by toxicity in ZnO groups were reduced by L-A.
In addition, in 3th group we found that seconder and primordial follicle generation oocytes were small. Comparing with control morphological degeneration of follicle and tissue has been reported in every group.
To conclude, in this research, detrimental influence of  ZnO NP on ovary were recognized and inevitable morphological and physiological, effect of L-A in regeneration and blocking damage induced by stress and toxicity were noticed. 

Key Words: Apoptosis, Follicle, L-arginine, Ovarium, ZnO Nanoparticle