Evlilik öncesi cinsel danışmanlık programının yeni evli çiftlerin cinsel doyumuna etkisi
Effects of premarital sexual counselling program on sexual satisfaction of recently married couples
Yazar: BİLGİN KIRAY VURAL
Danışman: PROF.DR. AYLA BAYIK TEMEL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Evlilik = Marriage ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu arastırma, evlilik öncesi danısmanlık programı kapsamında hemsirelikgirisimlerinin, eslerin (kadın/erkek) cinsel doyumları üzerine etkisini incelemeyiamaçlayan, öntest-sontest, kontrol gruplu düzende deneysel bir tasarımdır.Arastırma, 1 Eylül 2006 - 30 Nisan 2007 tarihleri arasında zmir ilinde farklısemtlerde oturan, degisik kuruluslarda çalısan ve arastırmaya katılmaya gönüllü olançiftlerle yürütülmüstür. Arastırma çiftlerin isyerlerinde ve Ege ÜniversitesiHemsirelik Yüksekokulu toplantı salonunda uygulanmıstır. Arastırmanınörneklemini, örnek seçim niteliklerine uygun gönüllü toplam 71 çift (36 deney grubu,35 kontrol grubu) olusturmustur. Gönüllüler, olasılıksız seçim yöntemlerindenkartopu yöntemiyle seçilmistir. Arastırmada veri toplama araçları olarak; ?BireylerinTanımlayıcı Özelliklerini Belirleme Formu?, ?Evlilige Yönelik nanç ve TutumlarÖlçegi; Saglık nanç Modeli?, ?Cinsel Mitleri Degerlendirme Formu?, ?CinselKonular ile lgili Bilgi Düzeyine liskin Degerlendirme Formu (ön test - son test)?,?Evlilik Döneminde Çiftlerin Üreme Saglıgı-Cinsel Saglıkla lgili BazıDavranıslarını Degerlendirme Formu?, ?Golombok - Rust Cinsel Doyum Ölçegi-Kadın Formu?, ?Golombok - Rust Cinsel Doyum Ölçegi-Erkek Formu?, ?Egitimkitapçıkları-Cinsel Danısmanlık Programı I ve Cinsel Danısmanlık Programı II?kullanılmıstır. Arastırmanın yapılabilmesi için Ege Üniversitesi HemsirelikYüksekokulu Bilimsel Etik Kurulu'ndan ve ölçekler için yazarlardan yazılı izinalınmıstır.I.asamada her iki gruptan temel veriler toplandıktan sonra deney grubuna?Evlilik Öncesi Cinsel Danısmanlık Programı? uygulanmıstır. Arastırma kapsamınaalınan deney ve kontrol gruplarında randomizasyon saglanmıstır. Cinsel deneyimiolanların oranı deney grubunda %51.4, kontrol grubunda %75.7'dir (p<0.05).Evlilige Yönelik nanç ve Tutumlar: Saglık nanç Modeli? ölçek puan ortalamasıdeney grubunda 66.98±9.18, kontrol grubunda 70.57±8.43'tür. ?Bosanmadaciddiyet? ve ?algılanan engeller? alt boyutları ve ?ölçek toplam puan? ortalamasındadeney ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıstır(p<0.05). Deney ve kontrol grubu arasında bilgi düzeyi ön test puan ortalamasındafark saptanmazken (p>0.05), son test ve bilgi kazancı puan ortalamasında farkistatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.001). Cinsel mitlerin ön testte onaylanma oranıdeney grubunda %27.87, kontrol grubunda %37.03, son testte onaylanma oranı isedeney grubunda %23.51, kontrol grubunda %36.66'dır.Cinsel doyum ölçeginden elde edilen ham puanlar, 1 ile 9 arasında degisenstandart puanlara (5 kesme noktasıdır) dönüstürülmüs, 5 puan ve üzerinde puan alankatılımcılar ?sorunlu grup?, 5 puan altında alanlar ?sorunsuz grup? olarakadlandırılmıstır. Deney grubu kadınların; %80.6'sı, kontrol grubu kadınların %77.1'i,deney grubu erkeklerin; %63.9'u, kontrol grubu erkeklerin %71.4'ü cinsel yasamınısorunsuz olarak nitelemistir.Deney grubunda cinsel doyumun yordanmasında; sosyodemografik özelliklergrup olarak varyansın %12'sini açıklamakta iken, evlilige yönelik inanç vetutumların eklenmesiyle varyans %36'ya, cinsel mitlerin eklenmesiyle %54'e, bilgikazancının eklenmesi ile %65'e yükselmistir. Kontrol grubunda sosyodemografiközellikler varyansın %7'sini yordamakta iken, denkleme eklenen evlilige yönelikinanç ve tutumlar varyansı %39'a, cinsel mitler %51'e, bilgi kazancı degiskeni ise%56'ya yükseltmistir.Arastırma sonucunda evlilik öncesi cinsel danısmanlık egitimi alan deneygrubu kadınların ve erkeklerin, kontrol grubu kadınlara ve erkeklere göre cinseldoyum puanları daha düsük bulunmustur. Bu sonuçlar; cinsel danısmanlık olarakhemsirelik girisimin, istatistiksel düzeyde anlamlı olarak kadınların ve istatistikselolarak anlamlı olmasa da erkeklerin, cinsel doyum düzeylerine olumlu yöndeetkisinin olabilecegini ortaya koymustur.Anahtar Kelimeler: evlilik öncesi danısmanlık, saglık inancı, cinsel danısmanlık,cinsel doyum

Abstract:
This research conducted in an experimental design with pretest-posttestcontrol group design and aimed to examines the effects of nursing interventionsoffered to couples in a premarital counselling programme to see if this interventionhad an impact on sexual satisfaction of couples.The research was conducted with couples who lived in different districts ofzmir, worked in different institutions and who volunteered to take part in theresearch between 1 September 2006 and 30 April 2007. The research was conductedat the work places of the couples and meeting hall of Ege University School ofNursing. The sample of the research was consisted of totally 71 couples (36 inexperimental group, 35 in control group), who were compatible with samplingcharacteristics. The volunteers were chosen through ?snowball? method fromnonprobability sampling methods. In the research, ?Identifying Characteristics of theIndividuals Form?, ?Beliefs and Attitudes Towards Marriage Scale; The Health-Belief Model?, ?Sexual Myths Evaluation Form?, ?Evaluation Form for IdentifyingLevel of Knowledge of Sexual Issues (pre-test post-test)?, ?Evaluation Form toAssess Reproductive Health and Sexual Health of the Couples During Marriage-Evaluation Form for Attitudes Related to Sexual Health?, ?Golombok-Rust SexualSatisfaction Scale ? Female Form?, ?Golombok-Rust Sexual Satisfaction Scale ?Male Form?, ?Educational Booklets ? Sexual Counselling Program I and SexualCounselling Program II? were used as data collecting instruments. Written approvalsof Scientific Ethical Board of Ege University School of Nursing and of the authorsfor the scales used for the evaluation of research results.185In the first stage, ?Premarital Sexual Counselling Program? was given to theexperimental group after basic data were collected from both groups. Randomizationwas ensured among experimental and control groups which were included in theresearch. The rates of those who had sexual experience were 51.4% in theexperimental group and 75.7% in the control group (p<0.05). ?Beliefs and AttitudesTowards Marriage: The Health Belief Model? scale average points were 66.98±9.18in the experimental group, 70.57±8.43 in the control group.A statistically significant difference was detected between experimental andcontrol groups in terms of ?severity of divorce? and ?perceived barriers? sub-scalesand ?scale total point? average (p<0.05). While no difference was detected betweenexperimental and control groups in terms of level of knowledge pre-test pointaverages (p>0.05), the difference between post-test and information gain pointaverages was statistically significant (p<0.001). Approval rates for sexual myths inpre-test were 27.87% in experimental group, 37.03% in control group, and post-testwere 23.51% in experimental group, 36.66% in control group.Raw scores obtained in sexual satisfaction scale were turned into standartscores ranging between 1 and 9 (5 is the cut-off point), and the participants whosescores were 5 and above were named as ?problem group? and those whose scoreswere lower than 5 were named as ?problem-free group?.In the experimental group, 80.6% of the women and 63.9% of the men, and inthe control group, 77.1% of the women and 71.4% of the men defined their sexuallife as with no problem.In predicting sexual satisfaction in experimental group, while sociodemographicalcharacteristics account for 12% of the variance as a group, thevariance rose to 36% with addition of sexual beliefs and attitudes towards marriage,186to 54% with addition of sexual myths and to 65% with addition of information gain.While socio-demographical characteristics predict 7% of the variance in the controlgroup, beliefs and attitudes towards marriage, sexual myths, information gain, whichwere added to the equation, raised the variance to 39%, 51% and 56%, respectively.As a result of the research, it was found out that sexual satisfaction scoreswere lower in women and men in the experimental group who had attendedpremarital sexual counselling education than the women and men in the controlgroup. These results may suggest that the nursing interventions as sexual counsellinghave a positive effect on sexual satisfaction level although it is statisticallysignificant in women and not statistically significant in men.Key words: premarital counselling, health belief, sexual counselling, sexualsatisfaction.