ISO 9001:2015 kalite yönetim sisteminin getirdiği yenilikler ile EFQM mükkemmellik modelinin karşılaştırılması ve ilişkiler açısından bir araştırma
Comparison of EFQM excellence model with innovations brought by ISO 9001: 2015 quality management system
Yazar: AYLİN ÇEKİÇ
Danışman: PROF. DR. HALİS ERTÜRK
İstanbul Okan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: EFQM modeli = EFQM model ; ISO 9001:2015 = ISO 9001:2015 ; Kalite standartları = Quality standards ; Kalite yönetim sistemi = Quality management system ; Kalite yönetimi = Quality management

Özet:
Dünya hızla değişiyor, değişen ihtiyaçlar, ulusal ve uluslararası rekabet, artan müşteri istekleri, teknolojik gelişim ve hizmet sektöründeki ilerlemeler sürekli değişmektedir. Bu değişimleri görebilen ve ayak uyduran kuruluşlar varlıklarını sürdürmektedir. Kuruluşlar bu değişime ayak uydurabilmek adına Kalite Yönetim Sistem standartlarını anlamak ve uygulamaya geçirmektedir. 

Bu araştırmanın amacı ISO-9001:2015 standardının getirdiği yenilikleri incelemektir. Getirilen yenilikler Toplam Kalite Yönetimi uygulama modeline ulaşmada kullanılan EFQM Mükemmellik modeli kriterleri ile karşılaştırılarak, ISO-9001:2015 Kalite Yönetim sisteminde iyileştirmeye açık yönler irdelenmiştir. ISO-9001:2015 Kalite Yönetim Sistemi standardının getirdiği yeniliklerin firmalardaki etkisini tespit etmek ve yapılan değişiklikler hakkındaki görüşlerini toplayarak Kalite Yönetim Sistemini uygulayan firmaların işlerini kolaylaştırmak ve ileriki yıllarda olabilecek revizyonlara ışık tutabilmek amaçlanmıştır. Bu çalışmanın analizinden elde edilen bulgular üzerinde nicel çalışmalar yapılmıştır. Revizyon süreci ve sonuçları ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.

Uygulama bölümünde, Türkiye genelinde faaliyet gösteren ISO-9001:2015 Kalite Yönetim Sistemi ve diğer yönetim sistemlerini uygulayan 1.600 firmaya konu ile ilgili mail order yolu ile anket çalışması gönderilmiştir. Sistemde kayıtlı 20.000 kişiye anket ulaşmıştır. 2.363 kişi maili açmış 230 kişi anket linkini görüntülemiş 86 firmadan dönüş alınabilmiştir. Anket çalışmasına 103 kişi katılmıştır. Bu kişiler Ek-2'de belirtilen firmalarda Kalite Müdürü ve Kalite Sorumlusu olarak çalışan ve uygulamanın içinde olan kişilerdir. Ankette çıkan sonuçların analizi için Google drive programı ve Minitab 17 programından yararlanılmıştır. Veri analizinde frekans, yüzde değerler ve anova istatistiksel yöntemleri kullanılmıştır. 

Yapılan analizlerde, Kalite Yönetim Sistemleri standardını uygulayan kuruluşların ISO-9001:2015 Kalite Yönetim Sistemi standardının getirdiği yenilikleri olumlu bulunduğu sonucuna varılmıştır. Dördüncü bölünde detaylı olarak bu analiz paylaşılmıştır.   Katılımcılara yönlendirilen 13 soru için Anova testi yapılmış ve yaş gruplarına P>0,05 anlamlılık seviyesinde farklılık göstermediği yani üç yaş grubunun da 13 soruya yaptıkları değerlendirmenin aynı olduğu sonucuna varılmıştır. Anket katılımcılarının demografik özellikleri analiz edilmiştir.  %50,5'nin Kadın, %46,5' nin 33-45 yaş arası, %52,6'sı nın 150 ve üstü çalışan sayısına sahip, %42,3' nün 9 ila 15 yıl ve üstü kıdeme sahip olduğu, pozisyonlarının %27,4'nün Müdür, %25,3'nün Uzman, %17,9'nun sorumlu, %14,9'nun Üst Yönetim olduğu tespit edilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Yönetim, ISO-9001:2015 Standardının Getirdiği Yeniliklerin KYS'ne Katkıları, Kuruluşların Değerlendirmesi. 
Tarih: Ocak 2018

Abstract:
The world is changing rapidly. Changing needs, national and international competition, increasing customer demands, technological development and progress in the service sector are constantly changing. Organizations that can see these changes and keep up with them are continuing their existence. Organizations are adopting and implementing Quality Management System standards in order to adapt to this change.

The purpose of this research is to examine the innovations introduced by the ISO-9001: 2015 Quality Management System standard. The innovations that have been brought were compared with the EFQM Excellence model criteria used to reach the Total Quality Management implementation model, and the ways to improve the ISO-9001:2015 Quality Management System were examined. It was aimed to identify the effects of the innovations introduced by the ISO-9001:2015 Quality Management System standard in the companies and to collect the opinions about the changes and to facilitate the works of the companies that implement the Quality Management System and to shed light on the revisions that may occur in the future. Quantitative studies have been carried out on the findings obtained from the analysis of this study. The revision process and results have been tried to be revealed.

In the Applications section, a survey was sent via mail order to 1600 companies operating across Turkey and implementing ISO-9001:2015 Quality Management System and other management systems. 20,000 people registered in the system was reached. 2.363 people opened the mail. 230 people saw the survey link. The feedback of 86 companies was obtained. 103 people participated in the survey. These are the persons who are working as Quality Manager and in charge of Quality in the companies mentioned in Annex 2 and who are implementing it. The Google direct program and Minitab 17 program were benefited to analyze the results of the survey. Frequency, percentage values and anova statistical methods were used for data analysis.	
In the analyzes conducted, it came to the conclusion that the organizations implementing the Quality Management Systems standard found that the innovations brought by the ISO-9001: 2015 Quality Management Systems standard were positive. This analysis is shared in the fourth section. Anova test was conducted for the 13 questions directed to the participants and it was concluded that there was no difference in the level of significance 0,05 for the age groups. The evaluation of the 13 questions in the three age groups was the same. The demographic characteristics of the survey participants were analyzed. 50.5% is women, 46.5% of the women is aged 33-45, 52.6% of them have 150 or more employees, 42.3% have 9-15 years or more of seniority, 27,4% of the positions were found to be managers, 25,3% were experts, 17,9% were responsible and 14,9% were top managers.

Keywords: Management, Contributions of ISO-9001: 2015 Standards to Innovation, Appraisal of Organizations.
Date: January 2018