Iğdır ilinde elma bahçelerinin toprak verimliliği ve bitki besleme durumları
Soil fertility and nutrition status of apple orchards in Iğdır province
Yazar: SEVİL SÜRMELİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. UĞUR ŞİMŞEK ; PROF. DR. MUSTAFA YILDIRIM CANBOLAT
Iğdır Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki besleme = Plant nutrition ; Elma = Apple ; Meyve bahçeleri = Orchards ; Toprak verimliliği = Soil fertility

Özet:
Iğdır ovası sahip olduğu mikro klima özellikleri nedeni ile tarımsal üretim yönünden önemli bir potansiyele sahiptir. Yörede birçok ürün grubunun tarımı yapılabilmekle beraber, son yıllarda özellikle elma yetiştiriciliğinin tarım sektörü içindeki önemi artmaktadır. Son 10 yılda kaliteli bodur ve yarı bodur elma çeşitlerinin kullanılmasıyla sektör gelişimi büyük bir ivme kazanmış ancak; bitki besleme ve gübreleme işlemlerinde bu ivmeye ayak uydurulamamıştır. Bu çalışmada, Iğdır ilinde yaygın olarak yetiştirilen Granny Smith, Starking, Golden ve diğer (Red Chief, Roma Güzeli, Gala, Starcrimson) çeşitleri ile kurulu elma bahçelerinin verimlilik durumları ve incelenen elma çeşitlerinin beslenme sorunları toprak ve bitki analizleriyle incelenmiştir. Bu amaçla çalışma bölgesini temsil edecek şekilde 5 dekar ve daha büyük olan 29 elma bahçesinden 0-30 cm ve 30-60 cm derinliklerden toprak örnekleri ve aynı noktadaki ağaçların temmuz-ağustos aylarında genç sürgünlerinden yaprak örnekleri alınarak analize hazır hale getirilmiştir. Topraklar üzerinde tekstür, elektriksel iletkenlik (EC), organik madde içeriği,  kireç içeriği, katyon değişim kapasitesi (KDK), toplam azot, bitkiye elverişli fosfor, değişebilir kalsiyum, magnezyum, potasyum, sodyum, bitkiye elverişli demir, bakır, çinko ve mangan tayinleri yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre; örnekleme yapılan elma bahçesi topraklarının hemen hemen hepsinin kil bünyeye sahip olduğu ve tuzluluk sorununun olmadığı belirlenmiştir. Toprak örneklerinin pH değerleri genel olarak 7.5 ile 8.5 arasında değişim göstermiştir. Toprakların kireç içerikleri genel olarak çok fazla kireçli, organik madde içerikleri ise çok düşük bulunmuştur. Azot ve bitkiye elverişli fosfor içeriklerinin de bitki gelişmesi için gerekli seviyenin altında olduğu tespit edilmiştir. Buna karşılık değişebilir katyonlardan Ca, Mg, K ve Na miktarları açısından toprakta herhangi bir sorun bulunmamıştır. Toprakların alınabilir mikro element içerikleri incelendiğinde Fe, Mn, Cu miktarları yeterli düzeyde, Zn miktarı ise yetersiz bulunmuştur. Elma yaprak analiz sonuçları değerlendirildiğinde örneklerin tamamında N ve P yeterlilik sınırının altında kalmıştır. Buna karşılık örneklenen bir bahçe dışındaki diğer bahçelerde K, Ca, Zn, Mg, Na, Fe, Mn ve Cu beslenmesi açısından bir eksiklik olmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
Igdir plain has a significant potential in terms of agricultural production because of the microclimate features. Many product groups can be grown  in the agriculture area, especially apple cultivation an important place in the agriculture sector in recent years. The sector development has gained great momentum with the use of high quality semi-dwarf and dwarf varieties through the last 10 years, but plant nutrition and fertilization process has not been matched in pace this momentum. In this study,  soil fertility and nutritional problems of Apple orchards with established with Granny Smith, Starking, Golden and other (Red Chief,  Rome Beauty, Gala, Starcrimson) which are widely grown in the Igdir province were investigated with soil and plant analysis. For this purpose, leaf samples from young shoots and soil samples from 0-30 cm and 30-60 cm depth have been taken form the larger than 5 acres 29 apple orchards to represent the region in July and August and were ready for analysis. Some analyzes which are texture, electrical conductivity (EC), organic matter content, lime content, cation exchange capacity (CEC), total nitrogen, plants suitable phosphorus vary calcium, magnesium, potassium, sodium, plants suitable iron, copper, zinc and manganese were performed on soil samples. According to the findings; Almost all the apple orchard which is sampled has been identified clayey and no salinity problems. pH values of the soil samples ranged between 7.5 and 8.4,  Lime contents of soil samples were too much and organic matter contents were found to be too low. It was determined to be below the required level of nitrogen and plant suitable phosphorus content for plant development. In contrast, tehere is no problem in terms of exchangeable Ca, Mg,  K and Na quantity. The microelements content of the soil have been examined and Fe, Mn and Cu quantities have been found sufficient and Zn amount has been insufficient. N and P remained below the qualification limit in all samples when the leaf analysis results evaluated. In contrast, there is no problem in terms of  K, Ca, Zn, Mg, Na, Fe, Mn and Cu nutrition in the sampled  orchards except one.