Düzenli yüzme egzersizi yapan bireylerin reaksiyon zamanı, zihinsel dayanıklılık ve bazı zekâ alanlarının değerlendirilmesi
Evaluation of reaction time, mental  toughness  and some intelligence areas of  individuals who exercise regularly swimming
Yazar: MURAT YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ATİLLA PULUR ; DOÇ. DR. MUSTAFA KOÇ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Spor = Sports
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Reaksiyon zamanı = Reaction time ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Yüzme = Swimming ; Zeka = Intelligence ; Zihinsel dayanıklılık = Mental toughness

Özet:
Bu araştırmanın amacı, yüzme egzersizi yapan ve yapmayan bireylerin reaksiyon zamanı (RZ), zihinsel dayanıklılık (ZD), duygusal zekâ (DZ) ve kinestetik zekâ (KZ) düzeylerini incelemektir. Araştırmanın örneklemini 18-25 yaşları arasında (178,31±5,57 cm, 73,21±7,98 kg, 22,99±1,88 kg/m2) yüzme egzersizi yapan (n=85) ve yüzme egzersizi yapmayan (n=85), (178,25±6,25 cm, 81,25±11,04 kg, 25,53±2,79 kg/m2) toplam 170 kişi oluşturdu. Egzersiz grubu 12 hafta boyunca haftada üç gün bir saat içerisinde en az 1000m yüzenler arasından, kontrol grubu ise hiç egzersiz yapmayanlardan rastgele seçilerek oluşturuldu. Veri toplama aracı olarak RZ testi, Sheard ve diğerleri (2009) tarafından geliştirilen ve Altıntaş  (2015) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Sporda Zihinsel Dayanıklılık Envanteri", Lane ve diğerleri (2009) tarafından geliştirilip Adiloğulları ve Görgülü (2015) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Sporda Duygusal Zekâ Envanteri" ile Gardner (1983) tarafından geliştirilen ve Seber (2001) tarafından Türkçe'ye uyarlanan ''Çoklu Zekâ Alanlarında Kendini Değerlendirme Envanteri''nin KZ alt boyutu kullanıldı. Verilerin analizinde IBM SPSS istatistik paket programı kullanıldı.  İkili karşılaştırmalarda bağımsız örneklem t-testi ile Mann Whitney-U testi, ikiden fazla grubun karşılaştırılmasında ise tek yönlü ANOVA ile Kruskal-Wallis H testleri kullanıldı. Gruplar arasındaki farklılıklar Tukey post-hoc testi ile sınandı. Gruplar arasındaki ilişkiyi belirlemek için Pearson Korelasyon testi, yüzme egzersizinin etkisini değerlendirmek için de Basit Doğrusal ve Çoklu Regresyon analizleri kullanıldı. Araştırma sonucunda, yüzme egzersizi yapanların RZ ve DZ düzeylerinin istatistiksel olarak yüzme egzersizi yapmayanlardan daha iyi olduğu bulundu. Görsel ile işitsel RZ ortalamaları arasında pozitif yönde yüksek, DZ ile ZD ve KZ ortalamaları, ZD ile de KZ ortalamaları arasında pozitif yönde orta düzeyde ilişki olduğu görüldü. Yüzme egzersizlerinin görsel ve işitsel RZ ortalamalarını negatif, DZ ortalamalarını ise pozitif yönde yordadığı tespit edildi.

Abstract:
The aim of this study is to examine the reaction time, mental toughness (MT), emotional intelligence (EI) and kinesthetic intelligence (KI) levels of individuals who do and do not swim. The sample of the study consisted of 170 people between the ages of 18-25 who do (n=85) (178,31±5,57 cm, 73,21±7,98 kg, 22,99±1,88 kg/m2) and do not swim exercise (n=85), (178,25±6,25 cm, 81,25±11,04 kg, 25,53±2,79 kg/m2). The exercise group was formed by randomly selected among those who swim 3 days a week for 12 weeks and swim at least 1000 m during one hour per session and the control group from those who newer exercised. The reaction time (RT) test, "Sports Mental Toughness Questionnaire" developed by Sheard et al. (2009) and adapted into Turkish by Altıntaş (2015), "Emotional Intelligence Scale for use in Sport " which was developed by Lane et al. (2009) and adapted into Turkish by Adiloğulları and Görgülü (2015),  "Self-Assessment Inventory in Multiple Intelligence Areas" developed by Howard Gardner (1983) and adapted into Turkish by Seber (2001) and "Self-Assessment Inventory in Multiple Intelligence Areas" were used as data collection tools. IBM SPSS statistical package program was used for data analysis. Independent samples t-test and Mann Whitney-U test were used for paired comparisons, and one-way ANOVA and Kruskal-Wallis H tests were used for comparing more than two groups. Differences between groups were tested with the Tukey post-hoc test. Pearson Correlation test was used to determine the relationship between the groups, and Simple Linear and Multiple Regression analyzes were used to evaluate the effect of swimming exercise. As a result of the study, it was found that the RT and EI levels of those who do swimming exercise are statistically better than those who do not swim exercise. It was observed that there was a high positive correlation between visual and auditory RT means, a positive moderate correlation between EI and the means of MT and KI, and between the means of MT and KI. It was determined that swimming exercises negatively predicted visual and auditory RT means and positively predicted the means of EI.