Cumhuriyet Hükümetlerinin Türkiye'nin savunmasına yönelik harcamaları
Expenditures of the republic of Turkey's Governments on Turkey?s defense
Yazar: ÖMER GÜMÜŞKAYA
Danışman: PROF. DR. MEHMET AKİF TURAL
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Cumhuriyet Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies ; Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Güvenlik = Security ; Hükümetler = Governments ; Kamu harcamaları = Public expenditures ; Savunma = Defence ; Savunma harcamaları = Defense expenditunes ; Türkiye = Turkey ; İç güvenlik = Internal security

Özet:
Bu çalışmada; Cumhuriyet tarihimizin 1924 - 2004 yıllarını kapsayan savunma harcamaları analiz edilmektedir. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan bugüne kadar, Türkiye'nin savunulması maksadıyla, Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı'nın ihtiyaçlarının karşılanarak devamlılığının sağlanması ve geliştirilmesi için yapılan her türlü harcama tezin konusunu teşkil etmiştir.Birinci bölümde dünyada ve Türkiye'de savunma harcamaları genel olarak değerlendirilmiştir. Türkiye'de savunma harcamalarını belirleyen faktörler, savunma harcamalarının planlanması ve kaynakları incelenmiştir.Türkiye'de savunma harcamalarında önemli değişiklikleri gerektiren olaylar dikkate alınarak üç dönem belirlenmiştir. Bu dönemlerin incelendiği İkinci, üçüncü ve dördüncü bölümlerde, ekonomik ve siyasi durum ortaya konulmuş, Silahlı Kuvvetler açısından durum tespiti yapılmıştır. Dönemlerde savunma harcamaları gerçekçi olarak ortaya konulmaya çalışılmıştır. Aynı bölümlerde, savunma harcamaları ile bütçe ve GSMH arasındaki ilişkiler incelenmiş, savunma harcamalarındaki önemli artış ve azalışlar değerlendirilmiştir. Tez verilerinin bütün olarak değerlendirilebilmesi maksadıyla ABD Doları olarak verilenler dışındaki değerlerin tamamı 2005 yılı sabit fiyatlarına çevrilerek Türk Lirası (TL) değerleri kullanılmıştır. Ancak; müteakip çalışmalarda, araştırmacılara kolaylık sağlamak maksadıyla, cari fiyatlarla oluşturulan tablolar da Ek'te sunulmuştur.Bu çalışmada; Türkiye'nin, gerek jeopolitik önemi gerekse; iç güvenlik sorunları nedeniyle bağımsızlığını ve üniter yapısını koruyabilmek için güçlü bir silahlı kuvvetlere sahip olmak zorunda olduğu ortaya konulmuştur. Çalışmanın sonucunda Türkiye'de savunma harcamalarının ve Türk insanına düşen savunma yükünün dünya ortalamasından fazla olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Savunma harcamalarının fazlalığına karşılık henüz milli savunma sanayi oluşturulamamıştır. Bu bölümde savunma harcamalarının makul düzeyde tutulması ve bu harcamalardan ekonomik değer elde edilebilmesi için önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
In this study, defense expenditures of the Republic of Turkey between 1924 - 2004 are analyzed. All expenditures made by National Defense Ministry, Gendarmerie General Command and Coast Guard Command to ensure their continuity and development since the establishment of the Republic of Turkey form the subject of this thesis.In the first part, defense expenditures in the world and in Turkey in general are evaluated. Determinants of defense expenditures, planning and resources of defense expenditures are examined.Taking into consideration the events which required substantial changes in defense expenditures, three periods were determined. In the second, third and fourth sections in which these periods have been examined, economic and political situation was set out, due diligence was carried out in terms of Armed Forces. In these periods, defense expenditures were expresses as realistically as possible. In the same sections, relationship between defense expenditures and GNP was also examined and important increases and decreases in defense expenditures were examined. In order evaluate the data as a whole and to provide a common currency basis, all currencies, except US Dollars, were converted to 2005 Turkish Lira fixed prices. However, in subsequent studies, for the purpose of convenience for researchers, current prices were also included in the Appendix.In this study, it was pointed out that Turkey needs a strong military force due to its geopolitical importance, matters of internal defense and in order to provide its unitary structure. As a result of the study, it was found that military spending per person in Turkey was above average. Despite excessive military spendings, national defense industry was not formed. In this section, suggestions on keeping military expenditures at reasonable levels and ways of providing economic value from these spendings were given.