Tekstil terbiyesinde bobin boyamacılığı, uygulamada karşılaşılan problemler ve çözüm önerileri
Bobbin dyeing in textile finishing, problems in practice and suggestions for solutions
Yazar: HALİL ÖZDEMİR
Danışman: PROF.DR. R. TUĞRUL OĞULATA
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Bobin boyama = Bobbin dyeing ; Tekstil terbiyesi = Textile finishing

Özet:
oz YÜKSEK LİSANS TEZİ TEKSTİL TERBİYESİNDE BOBİN BOYAMACILIĞI, UYGULAMADA KARŞILAŞILAN PROBLEMLER VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Halil OZDEMIR ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TEKSTİL MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI Danışman : Prof. Dr. R. Tuğrul OĞULATA Yıl: 2002, Sayfa: 278 Jüri : Prof. Dr. R. Tuğrul OĞULATA Doç.Dr. Osman BABAARSLAN Doç.Dr. Orhan BÜYÜKALACA Bu çalışmada, genel anlamda tekstil terbiyesi ile kullanılan yöntem ve makineler hakkında bilgiler verilmiş, bobin halinde iplik terbiyesinin avantaj ve dezavantajları belirtilmiş ve bobin boyama öncesinde yapılması gereken işlem kademeleri ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Tekstil terbiyesinde kullanılan bütün bobin boyama makineleri hakkında bilgiler verilerek, gelişmeler üzerinde durulmuş, makinelerin çalışma prensipleri anlatılmış ve makineleri oluşturan bütün eleman ve mekanizmalar ayrı ayrı incelenmiştir. Yüksek Lisans Tez çalışmasında, işletmelerden temin edilen bobinler dahilinde bobin boyamacılığında boyamayı etkileyebilecek parametreler içerisinden; bobin yoğunluğu, iplik numarası, pompa devri, sirkülasyon süresi ve gradient değeri seçilmiş ve % 1 00 pamuklu, farklı iplik numaralarında ve yoğunluklardaki bobinlerin, reaktif boyarmaddelerle sabit renk yüzdesinde laboratuvar ortamında boyama işlemleri yapılmıştır. Seçilen parametrelere göre yapılan deneylerle, boyanmış bobinlerin iç-orta ve dış bölgelerinden alman numunelerin renk açısından değerlendirmeleri sonucunda, seçilen parametrelerin boyamalara ne derecede ve nasıl etki ettikleri araştırılmış, renk düzgünlüğü açısından optimum boyamaların hangi deneyler sonucu ortaya çıktığı gözlenmiştir. Yapılan boyama deneyleri sonucunda elde edilen bulgulardan seçilmiş olanlar aşağıda verilmiştir: İplik numarası ve bobin yoğunluğundaki artışın, renk düzgünlüğünü artırdığı tespit edilmiştir. Ayrıca, boyamalarda uygulanacak sirkülasyon süreleri, pompa devirleri ve gradient (sıcaklık yükselmesi) değerlerinin özellikle bobin yoğunlukları ve iplik numaralarına göre belirlenmesi gerektiği vurgulanmış, optimum bir boyama için, seçilmiş parametrelerin aldığı değerler sayısal olarak ifade edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Bobin Boyama, Bobin Boyama Makineleri, Bobin Yoğunluğu, İplik Numarası, Sirkülasyon Süresi, Pompa Devri, Gradient Değeri VII

Abstract:
ABSTRACT Msc THESIS BOBBIN DYEING IN TEXTILE FINISHING, PROBLEMS IN PRACTICE AND SUGGESTIONS FOR SOLUTIONS Halil OZDEMİR DEPARTMENT OF TEXTILE ENGINEERING INSTITUTE OF NATUREL AND APPLIED SCIENCE UNIVERSITY OF ÇUKUROVA Supervisor : Prof. Dr. R. Tuğrul OGULATA Year: 2002, Page: 278 Jury : Prof. Dr. R. Tuğrul O?ULATA : Assoc. Prof. Dr. Osman BABAARSLAN : Assoc. Prof. Dr. Orhan BÜYÜKALACA In this study, the information was given about general textile finishing, the methods and machinery. Advantages and disadvantages of bobbin finishing and the pre-processes for bobbin dyeing were explained in detail. Regarding to bobbin dyeing machines, their working principles and the mechanisms were also examined. Bobbin samples (%100 cotton) having different bobbin density and yarn count selected from a yarn producers of Adana, were dyed with reactive dye. Here, the yarn count, bobbin density, pump rotation circulation time, and value of gradient are the parameters. Yarn samples to be tested were taken from the internal, centre and external parts of dyed bobbins. These different parts were compared with respect to colour uniformity. Accordingly, the effect of the parameters on dyeing and optimum results for dyeing tests were evaluated. Some of the important results are as follows; The increase in yarn count and bobbin density causes to increase in colour uniformity. Circulation time, pump rotation and value of gradient for dyeing tests should be chosen depending on the bobbin density and yarn count. In addition, the parameter values for optimum dyeing tests were also given Key Words: Bobbin Dyeing, Bobbin Dyeing Machinery, Bobbin Density, Yarn Count, Circulation Time, Pump Rotation, Value of Gradient VIII