Tip 2 diabetes mellituslu hastalarda serum sistatin c ve proteinüri düzeyleri arasındaki ilişki
In patients with TYPE 2 diabetes mellitusrelationship between proteinuria levels and serum cystatin c
Yazar: ARDA CUMA YAPAR
Danışman: DOÇ. DR. ÖMÜR TABAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma  Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Albüminüri = Albuminuria ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Diabetik nefropatiler = Diabetic nephropathies ; Proteinüri = Proteinuria ; Serum = Serum ; Sistatinler = Cystatins

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmadaki amacımız tip 2 diyabetes mellitus hastalarında serum sistatin c düzeyleri tayini ve albuminüri ile olan ilişkisini değerlendirmektir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Bu retrospektif çalışma Sağlık Bakanlığı Üniversitesi Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesinde yürütülmüştür. Çalışmaya 2016-2019 yılları arasında iç hastalıkları ve diyabet polikliniği başvurusunda bulunmuş olan 18 yaşından büyük tip 2 DM'li hastalar dahil edilmiştir. Hastalara ait demografik veriler ve laboratuar sonuçları hasta dosyalarından taranarak elde edildi. Elde edilen verilerle yapılan istaistiksel analizlerde SPSS(Statistical Package for the Social Sciences) 21.0 paket programı ve Microsoft Excel 2016 programları kullanıldı ve p< 0,05 olması anlamlı olarak kabul edildi.
BULGULAR: Çalışmaya 149 hasta dahil edildi. Hastaların 94'ü kadın ve ortalama yaş 56.49±11.76 yıl idi. Hastaların 106' sının beden kitle indeksi 25'in üzerinde ve 107'si ACE inhibitörü veya ARB kullanıyordu ve diyabetik retinopati sıklığı %36,3 idi. İki cinsiyet arasında albuminüri ve serum sistatin c düzeyleri açısından bir fark yoktu (p>0.05). Serum sistatin c düzeyi normoalbuminürik grupta 0.89±0.12, mikroalbuminürik grupta 1.10±0.29 ve makroalbuminürik grupta 1.30 ± 0.34 olarak saptandı ve tüm ikili kıyaslamalarda (mikroalbuminüri-normoalbuminüri, makroalbuminüri-normoalbuminüri, makroalbuminüri-mikroalbuminüri grubu karşılaştırmalarında) anlamlı farklılık mevcuttu (p<0.001). Kreatinin düzeyi mikroalbuminürik ve makroalbuminürik grupta normoalbuminürik gruba göre anlamlı farklı idi. Glomeruler filtrasyon hızı açısından ise sadece makroalbuminürik grupta normoalbuminürik gruba göre anlamlı farklı idi. Diyabetik retinopatisi olan hastalarda olmayanlara göre hem albuminüri hem de serum sisttain c düzeyleri daha yüksekti (p<0.05). Serum sistatin c düzeyi ile üre, kreatinin, ürik asit, potasyum, PTH ve albuminüri düzeyleri arasında pozitif yönlü; GFR ve serum albumin düzeyleri arasında ise negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon saptandı. Yapılan regresyon analizinde serum sistatin c düzeyi üzerine anlamlı düzeyde etkiye sahip tek parametrenin albuminüri düzeyi olduğu gözlendi.
SONUÇ: Öncelikli olarak serum sistatin c düzeyi ile nefropatinin göstergesi olan albuminüri arasında anlamlı korelasyon saptandı. Mikroalbuminüri evresinden makroalbuminüri evresine geçişte kreatinin ve GFR düzeyinde anlamlı bir değişim gözlenmiyorken serum sistain c düzeylerinde anlamlı değişimler gözlenmesi bu parametrenin nefropati gelişimi ve progresyonunda kreatinin ve GFR'ye göre daha hassas olabileceğini düşündürmektedir. Bunun yanında serum sistatin c düzeyinin diyabetes mellitus ve nefropati progresyonu ile ilişkilendirilen diğer parametrelerle de olan anlamlı ilişkisi bu parametrenin hastalık progresyon takibinde de kullanılabileceğini öngördürmektedir.

Abstract:
AİM: The aim in this study was to evaluate serum cystatin c levels and its relationship with albuminuria in patients with type 2 diabetes mellitus. MATERİALS AND METHODS: This retrospective study was conducted at the Ministry of Health University Kanuni Sultan Süleyman Training and Research Hospital. The study included patients with type 2 Diabetes mellitus over 18 years of age who applied for internal medicine and diabetes outpatient clinic between 2016-2019. Demographic data and laboratory results of the patients were obtained by scanning from the patient files. SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 21.0 package program and Microsoft Excel 2016 programs were used in the statistical analysis made with the data obtained and p <0.05 was considered significant. RESULTS: 149 patients were included in the study. 94 of the patients were female and the mean age was 56.49 ± 11.76 years. 106 of the patients had body mass index above 25 and 107 patient were using ACE inhibitor or ARB and the frequency of diabetic retinopathy was 36.3%. There was no difference between the two sexes in terms of albuminuria and serum cystatin c levels (p> 0.05). Serum cystatin c level was 0.89 ± 0.12 in the normoalbuminuric group, 1.10 ± 0.29 in the microalbuminuric group and 1.30 ± 0.34 in the macroalbuminuric group. there was a significant difference in all binary comparisons (microalbuminuria-normoalbuminuria, macroalbuminuria-normoalbuminuria, macroalbuminuria-microalbuminuria group comparisons) (p<0.001). The creatinine level was significantly different in the microalbuminuric and macroalbuminuric groups compared to the normoalbuminuric group. In terms of glomerular filtration rate, it was significantly different only in the macroalbuminuric group compared to the normoalbuminuric group. Both albuminuria and serum cysttain c levels were higher in patients with diabetic retinopathy than those without (p<0.05). A positive correlation was found between serum cystatin c level and urea, creatinine, uric acid, potassium, PTH and albuminuria levels. A negative correlation was found between
serum cystatin c level and GFR and serum albumin levels. In the regression analysis, it was observed that the only parameter that had a significant effect on serum cystatin c level was albuminuria level. CONCLUSION: Firstly, a significant correlation was found between serum cystatin c level and albuminuria, which is an indicator of nephropathy. While there is no significant change in creatinine and GFR levels in the transition from microalbuminuria stage to macroalbuminuria stage, it is thought that this parameter may be more sensitive than creatinine and GFR in the development and progression of nephropathy. In addition, the significant relationship between serum cystatin c level and other parameters associated with diabetes mellitus and nephropathy progression predicts that this parameter can be used in disease progression monitoring.