Çok kriterli karar verme tekniği ve trafik simülasyon yazılımları yardımıyla kavşak performans analizi (Erzurum ili örneği)
Intercription performance analysis with the help of multicriteria decision making technique and traffic simulation software(Erzurum province sample)
Yazar: BERİVAN BAYDAR
Danışman: DOÇ. DR. HALİM FERİT BAYATA
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Trafik mühendisliği = Traffic engineering ; Ulaştırma mühendisliği = Transportation engineering

Özet:
Erzurum İl'inde trafik hacminin ve ulaşım taleplerinin artmasıyla ana arterler üzerinde bulunan Yakutiye Belediye kavşağı, Havuzbaşı kavşağı ve Üniversite kavşaklarında iyileştirme ihtiyacı doğmuştur. Kavşaklarda yapılması düşünülen iyileştirmelerin trafik simülasyon programları kullanılarak önceden simüle edilmesi hem ekonomik açıdan hem de zaman açısından fayda sağlamaktadır.
Bu çalışmada Erzurum kent merkezinde aynı koridor üzerinde bulunan üç kavşak ele alınmıştır. Ele alınan bu kavşaklarda gecikme süresi, yoğunluk, yakıt tüketimi, CO2 (karbondioksit), NOX (azot oksit), PM (partikül madde), VOC (uçucu organik bileşen), ortalama hız, duraklama süresi, seyahat süresi ve maliyet tasarım kriterleri olarak belirlenmiştir. Çalışma kapsamında AIMSUN programı kullanılarak mevcut durum ve altı farklı senaryo oluşturulmuştur. Senaryoların simülasyon sonuçları Çok Kriterli Karar Verme yöntemlerinden biri olan PROMETHEE yöntemi kullanılarak değerlendirilmiş ve uygun senaryo seçimi sağlanmıştır.
Çalışma sonuçlarından, gecikme süreleri için %30, yoğunluk için %9, yakıt tüketimi için %14, NOx için %8, PM için %17, durma süreleri için %32, seyahat süreleri için %11, VOX için %9 ve CO2 için %9'lara varan oranlarda azalmalar, ortalama hızda ise %13'lere varan artış elde edilmiştir. PROMETHEE yöntemine göre kavşak performans analizi yapılarak incelenen senaryolar içinde en yüksek öncelik değerine Senaryo 6 sahip olmuştur.
 
Anahtar Kelimeler: Kavşak performans analizi, mikroskobik simülasyon, promethee

Abstract:
With the increase in traffic volume and transportation demands in Erzurum Province, a need for improvement has arisen at Yakutiye Belediye junction, Havuzbaşı junction and Üniversite junctions locadet on the main arteries. Pre-simulating the improvements that are planned to be made at the intersections by using traffic simulation programs provides benefits both in terms of economy and time.
In this study, three intersections located on the same corridor in Erzurum city center are considered. At these intersections, delay time, density, fuel consumption, CO2 (carbon dioxide), NOx (nitrogen oxide), PM (particulate matter), VOC (volatile organic compound), average speed, pause time, travel time and cost were determined as design criteria. The current situation and six different scenarios were created using the AIMSUN program within the scope of the study. The simulation results of the scenarios were evaluated using the PROMETHEE method, one of the Multi Criteria Decision Making methods, and appropriate scenario selection was achieved.
From the study results, 30% for delay times, 9% for density, 14% for fuel consumption, 8% for NOx, 17% for PM, 32% for stop times, 11% for travel times, 9% for VOX and% for CO2. Reductions of up to 9s and an increase of up to 13% in average speed were achieved. Scenario 6 has the highest priority among the scenarios examined by performing intersection performance analysis according to the PROMETHEE method.

Keywords: Intersection performance analysis, microscopic simulation, promethee