Çanakkale'nin bazı iklim parametrelerinin küresel iklim değişikliği sürecindeki durumu ve su kullanımına olası etkileri
State of the global climate change in the Canakkale some climate parameters process
Yazar: MUSTAFA YILDIZ
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHMAN HANAY
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Tarımsal sulama açısından dikkate alınan etmenlerden olan bitki su tüketimi, iklim parametrelerinden doğrudan etkilenmektedir. Son yıllarda söz konusu iklim parametrelerinin değişimi konusunda farklı görüşler ve senaryolar sıklıkla dile getirilmektedir. İklim değişikliği konusunda, 2001 yılında yapılan hükümetler arası panelde iklim dar anlamda ortalama hava olarak tanımlanmaktadır. Son dönemde çevre politikaları bağlamında iklim değişikliği; sıklıkla sadece küresel ısınma olarak bilinen ve ortalama yüzey sıcaklığındaki artışını da içeren modern iklim değişimine atıf yapmaktadır. Sıcaklık artışı, tüm sektörlerde suya olan talebi de artırmaktadır. Özellikle suyu en fazla kullanan tarım sektöründe pik dönemdeki sulama suyu ihtiyacının artmasının yanında sulama suyu ihtiyacı fazla olan bitkilerinde üretim deseninde yer alması sınırlı kaynak suyun üzerindeki baskıyı daha da artırmaktadır. Yapılan tez çalışması kapsamında, Çanakkale İlinin 1937-2015 döneminde ölçülen sıcaklık ve yağış değerlerinde her hangi bir kırılma olup olmadığı incelenmiştir. Sıcaklık serilerinde özellikle minimum ve ortalama sıcaklık değerleri, Mann-Kendall mertebe korelasyon analizine, R tabanlı RClimDex ve RHTest analizlerine tabi tutulmuş ve söz konusu parametrelerin istatistiksel olarak anlamlı bir krılma saptanmamış ancak hafif bir artış eğilimi gösterdiği belirlenmiştir. Aynı dönemdeki yağış serilerinde ise her hangi bir değişim ve eğilim saptanmamıştır. Diğer bir ifadeyle yağış kayıtlarında El Niño (sıcak olaylar) ve La Niña (normal ya da soğuk olaylara) olarak isimlendirilen dönemlerde kaynaklanan kırılmaların dışında istatistiksel olarak anlamlı sayılabilecek her hangi bir kırılma belirlenmemiştir. Bu sonuçlara bağlı olarak, Çanakkale ilinde karşılaşılan suya ilişkin problemlerin, sıcaklık ve yağış kırılmalarından olmadığı, mevcut talep artışlarının yanında su yönetimindeki eksiklik ve hatalardan kaynaklandığı söylenebilir.

Abstract:
Plant water consumption, one of the factors considered in terms of agricultural irrigation, is directly affected by climate parameters.  Over recent years, different views and scenarios about the change in climatic parameters have been mentioned frequently. 
In the intergovernmental panel on climate change in 2001, climate is defined in a narrow band to be average weather conditions. Over the last years, climate change, in the context of environmental policies, often refers to modern climate change, also known as global warming and also including an increase in mean surface temperature. The increase in temperature also increases the demand for water in all sectors. In especially agriculture sector, which is one of the sectors using the largest rate of water, in addition to the increase in irrigation water demand in the peak season, the inclusion of the irrigation water in the production pattern of the plants with high need for irrigation water increases pressure on the limited resource water more. Within the scope of the present thesis, it was examined whether there is any breakage in temperature and rainfall values measured in Çanakkale Province between 1937 and 2015 in the temperature series, especially the minimum and mean temperature values were subjected to Mann-Kendall rank correlation analysis, R-based RClimDex and RHTest analyses. It was determined as the result of the study that the statistically significant shift in these parameters was not detected but showed a slightly increasing trend. No changes and trends were determined in rainfall series in the same period. In other words, no evidence of any shift was determined to be statistically significant except for those in the so-called El Niño (hot events) and La Niña (normal or cold weather conditions) in the rainfall records. Depending on these results, problems faced in Çanakkale related to water are not caused by shifts in temperature and rainfall but present increase in demand and insufficiency and mistakes in water management.