Hemşirelik öğrencilerinin kesici delici alet yaralanmalarına karşı farkındalık, endişe ve anksiyete düzeylerinin belirlenmesi
Determination of nursing students' awareness, concern and anxiety levels regarding sharps injuries
Yazar: ÖZLEM BAYRAM ARAZ
Danışman: PROF. DR. PAPATYA KARAKURT
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing

Özet:
Danışman: Prof. Dr. Papatya KARAKURT
Amaç: Bu araştırma hemşirelik öğrencilerinin kesici delici alet yaralanmalarına karşı farkındalık, endişe ve anksiyete düzeylerinin belirlenmesi amacıyla planlanmıştır. 
Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde olan bu araştırmanın evrenini bir üniversitede öğrenim gören 402 hemşirelik öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini, araştırmaya dahil edilme kriterlerine karşılayan 338 öğrenci oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında Tanımlayıcı Bilgi Formu, Hemşirelik Öğrencilerinde Delici ve Kesici Alet Yaralanmaları Tahmin Ölçeği (HÖD-KAYTÖ), Endişe ve Anksiyete Ölçeği (EAÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler ile bağımsız student t-test, ANOVA analizi ve Pearson Korelasyon analizi uygulanmıştır.
Bulgular: Öğrencilerin; % 69.5'inin kadın, %34.6'sının 3. sınıfta öğrenim gördüğü ve yaş ortalamasının 21.52±2.11 olduğu tespit edildi. Kesici delici alet ile yaralanan hemşirelik öğrencilerinin %23.1'i bir defa yaralandığı, %18.6'sının dahili kliniklerde yaralandığı, %17.5'inin ampülü kırarken yada flakonu açarken yaralandığı, %21.3'ünün yaralanma sonrası ellerini su ve sabun ile yıkadığı, %30.5'inin kesici delici alet yaralanmasını rapor etmediği, %20.7 sinin kesici delici alet yaralanmasını raporlamama nedenini kesici delici aletin hasta ile temas etmemesi olduğu tespit edildi. Öğrencilerin HÖD-KAYTÖ puan ortalaması 47.06±7.02 ve EAÖ puan ortalaması ise 36.81±16.10 olarak hesaplanmıştır.  HÖD-KAYTÖ ile EAÖ arasında pozitif yönde zayıf düzeyde bir ilişki saptanmıştır. 
Sonuç: Araştırma sonucunda öğrencilerin HÖD-KAYTÖ durumlarının orta düzeyin üzerinde, EAÖ durumlarının ise orta düzeyin altında belirlendi. Öğrencilerin kesici delici alet yaralanmalarına yönelik algıladıkları ciddiyet ve faydanın orta düzeyin üzerinde olduğu, ancak engellerin ortadan kaldırılması gerektiği görülmektedir.  Araştırma kapsamına alınan öğrencilerin delici kesici alet yaralanmalara yönelik farkındalık düzeyi artıkça endişe ve anksiyete düzeylerinin de artığı görülmektedir. Hemşirelik öğrencilerinin klinik uygulamalar sırasında öğretim elemanları, rehber hemşireler ve hemşireler tarafından desteklenerek mesleki öz yeterliliklerinin sağlanarak endişe ve anksiyete düzeylerinin azaltılması önerilmektedir.

Abstract:
Aim: This study was planned to determine the awareness, worry and anxiety levels of nursing students against needlestick injuries.
Material and Method: Population of this descriptive and correlational study consists of 402 nursing students studying at a university. Sample of the study consists of 338 students who met the inclusion criteria of the study. Descriptive Information Form, Student Nurse Needlestick Injury Prediction Scale (SNNIPS), Worry and Anxiety Questionnaire (WAQ) were used to collect the data. Descriptive statistics, independent student t-test, ANOVA analysis and Pearson Correlation analysis were used to analyse the data.
Results: It was found that 69.5% of the students were female, 34.6% were in their third year and the mean age was 21.52±2.11 years. It was also found that 23.1% of the nursing students who were injured with needlesticks were injured once, 18.6% were injured in internal clinics, 17.5% were injured while breaking ampoule or opening vial, 21.3% washed their hands with soap and water after the injury, 30.5% did not report the needlestick injury, 20.7% did not report the needlestick injury because the needlestick did not come into contact with the patient. Mean score of the students was 47.06±7.02 and mean WAQ score was 36.81±16.10.  A weak positive correlation was found between SNNIPS and WAQ.
Conclusion: As a result of the research, it was determined that the students' SNNIPS status was above the medium level, and their WAQ status was below the medium level. It is seen that the students' perceived seriousness and benefit regarding sharp object injuries were above the medium level, but the obstacles should be eliminated. It was found that the anxiety and worry levels of the students included in the study increased as the level of awareness about needlestick injuries increased. It is recommended that nursing students should be supported by lecturers, counsellor nurses and nurses during clinical practice and their anxiety and anxiety levels should be reduced by ensuring their professional self-efficacy.