7. sınıf sosyal bilgiler dersinde okul dışı öğrenme ortamlarının öğrencilerin çevre okuryazarlığı ve çevreye yönelik tutumlarına etkisinin incelenmesi
Investigating the effect of out-of-school learning environments on students' environmental literacy and attitudes towards the environment in 7th grade social studies course
Yazar: ADİL ŞENER
Danışman: PROF. DR. UFUK KARAKUŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma, sosyal bilgiler dersinde okul dışı öğrenme ortamlarının 7. sınıf öğrencilerinin çevre okuryazarlığı ve çevreye yönelik tutumlarına etkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmada deneysel desen modellerinden ön test ve son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın deneysel aşaması, 2023-2024 eğitim öğretim yılının bahar döneminde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, Bolu Dörtdivan ilçesinde yer alan bir ortaokulun 7. sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Çalışma grubunda, deney grubunda 9 ve kontrol grubunda 11 olmak üzere toplam 20 öğrenci yer almaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak ve "Çevre Okuryazarlığı Ölçeği"  ve "Çevre Eğitimi Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçeklerden elde edilen veriler, uygun analiz yöntemleri kullanılarak SPSS-22.0 istatistik paket programında analiz edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde ise "Independent Samples t Test" ve "Paired Samples t Test" kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarının son test sonuçları karşılaştırıldığında, öğrencilerin; çevre okuryazarlıklarında "çevresel duyuş testi", "çevresel davranış" ve "bilişsel beceri" testlerinde deney grubunun lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu fakat "çevre bilgi testi" testlerinde anlamlı farklılık olmadığı, çevre eğitimi ile ilgili tutumlarında deney grubunun lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmanın sonuçları ışığında, sosyal bilgiler öğretim programında yer alan diğer öğrenme alanları için de okul dışı etkinliklerinin yapılması önerilmiştir.

Abstract:
This study aims to reveal the effect of out-of-school learning environments on 7th grade students' environmental literacy and attitudes towards the environment in social studies course. A quasi-experimental design with pre-test and post-test control group was used in the study. The experimental phase of the research was carried out in the spring term of the 2023-2024 academic year. The study group of the research consisted of 7th grade students of a secondary school in Bolu Dörtdivan district. The study group consisted of a total of 20 students, 9 in the experimental group and 11 in the control group. 'Environmental Literacy Scale' and "Environmental Education Attitude Scale" were used as data collection tools in the study. The data obtained from the scales were analysed in SPSS-22.0 statistical package programme by using appropriate analysis methods. 'Independent Samples t Test' and "Paired Samples t Test" were used to analyse the data. When the post-test results of the experimental and control groups were compared, it was concluded that there was a statistically significant difference in favour of the experimental group in the 'environmental affective test', 'environmental behaviour' and 'cognitive skills' tests in environmental literacy, but there was no significant difference in the 'environmental knowledge test' tests, and there was a statistically significant difference in favour of the experimental group in attitudes towards environmental education. In the light of the results of the study, it was suggested that out-of-school activities should also be carried out for other learning areas in the social studies curriculum.Key Words	: Social studies, environmental literacy, out-of-school learning environments, solid waste, environmental education.