İklim değişikliğinin su yüzeyindeki potansiyel buharlaşmaya etkisi
The effect of climate change on potantial evaporation from the water surface
Yazar: MERVE ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA TOMBUL
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hidrolik Ana Bilim Dalı / İnşaat Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Son zamanlar da çevre ile ilgili konuların başında iklim değişikliği ve su problemleri gelmektedir. İklim değişikliği gelecekte su kaynakları üzerinde etkili olacaktır. İklim değişikliğinin su kaynaklarına yapacağı etki gündemde önemli kabul edilen konulardan biridir. Bu kapsamda gelecek için iklim değişikliğinin su kaynaklarına etkisinin bilinmesi ve gerekli önlemlerin alınması gerekmektedir. Bu kapsamda hidrolojik döngünün önemli parçalarından biri olan buharlaşma kayıplarının da gelecek için tahmininin yapılması önemlidir. Buharlaşmanın su yüzeylerinden deneysel olarak ölçülmesindeki zorluk nedeniyle, belirlenmesi için farklı yöntemler geliştirilmiş ve önerilmiş. Çalışma kapsamında Türkiye'nin önemli barajlarından kabul edilen Atatürk Barajı'nın rezervuarından buharlaşma farklı yöntemler kullanılarak tahmin edilmiş, buharlaşmanın günümüzdeki durumunu, yakın gelecek olarak 2045-2055 dönemi ve uzak gelecek olarak 2085-2095 dönemi için buharlaşmanın günümüz dönemine göre durumu ortaya koyulmuştur. Bu çalışmada kullanılan yöntemlerle hesaplanan buharlaşmalar standart yöntem olarak önerilen Penman-Monteith yöntemiyle hesaplanan buharlaşmalarla karşılaştırılmıştır. Bu kapsamda Atatürk Baraj Gölü buharlaşmasının yakın gelecek dönem olarak alınan 2045-2055 yılları için %10 ile %15 arasında artış gerçekleştireceği, uzak gelecek dönem olarak alınan 2085-2095 yılları için %20 ile %25 arasında artış gerçekleştireceği görülmüştür.

Anahtar Sözcükler:İklim değişikliği, Açık su yüzeyi, Buharlaşma, Atatürk Barajı, Rezervuar

Abstract:
Lately, climate change and water problems are among the most significant environmental issues. In the near future climate change will have a significant impact on water resources. The impact of climate change on water resources is one of the most important issues on the agenda. In this context, the impact of climate change on water resources should be known and necessary precautions must be taken for the future. In this perspective, it is important to estimate the evaporation losses, which are one of the important parts of the hydrological cycle, for the future. Due to the difficulty in measuring evaporation from water surfaces experimentally, different methods have been developed and proposed for its determination. In this study one of the important dams in Turkey, the Ataturk Dam reservoir is considered, and different methods are used to estimate the evaporation for the present day, the near future i.e. 2045-2055 and in the distant future i.e. 2085-2095, the state of evaporation for these periods are then compared to the present day estimation of evaporation. The evaporation methods used in this study to estimate the evaporation are then compared with the Penman-Monteith method, which is considered as a standard. It is thus observed that the evaporation from the reservoir of Ataturk Dam will increase between 10% and 15% for the near future period i.e. 2045-2055 while for the distant future period i.e. 2085-2095 an increase of 20% - 25% is recorded.

Keywords: Climate Change, Open water surface, evaporation, Ataturk Dam, Reservoir