Aydın ili efeler ilçesinde bir Aile Sağlığı merkezine ağrı yakınmasıyla başvuran hastaların sağlık arama davranışları ve ilişkili etkenler
Health seeking behaviors of patients applying with pain complaints to A family health center in efeler district of Aydin province and related factors
Yazar: EMİNE KIRMIZIGÜL
Danışman: PROF. DR. OKAY BAŞAK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Aydın-Efeler = Aydın-Efeler ; Ağrı = Pain ; Sağlık araştırmaları = Health surveys

Özet:
Giriş: Ağrı yakınması olan bireylerin sağlık arama davranışlarının bilinmesi aile hekimlerinin hasta yönetimi açısından önem taşımaktadır. Çalışmanın amacı ağrı yakınması ile aile hekimine başvuran bireylerin ağrı yakınmalarına yönelik sağlık arama davranışlarını ve bunu etkileyen etkenleri saptamaktır.
Gereç ve Yöntem:  Tanımlayıcı desendeki çalışma Kasım-Aralık 2020 tarihleri arasında Aydın Efeler ilçesi 4 Nolu Aile Sağlığı Merkezinde yapıldı. Araştırmanın evrenini, belirtilen tarihlerde ASM'ye başvuran ve başlıca yakınması ağrı olan tüm yetişkin hastalar oluşturdu. Ayrıca örnekleme yapılmadı, ancak çalışmanın tanımlayıcı desende olması, çalışma verilerinin 2 aylık bir süre içinde bir araştırmacı tarafından yüz yüze toplanacak olması dikkate alınarak en az 200 kişiye ulaşılması hedeflendi. Daha önce yapılan ve literatürde yer alan benzer çalışmalardan esinlenerek oluşturulan ve hastaların sosyodemografik özellikleri ile çare arama davranışlarını içeren anket formu bir araştırmacı tarafından yüz yüze teknikle uygulandı. Araştırma Aydın İl Sağlık Müdürlüğü'nden alınan izin sonrası 211 kişiye yapıldı. İstatistiksel analizler için SPSS 22.0 paket programı kullanıldı. Tanımlayıcı istatistikler ve alt grup karşılaştırmalarında ki-kare testi kullanıldı. Çalışmanın gerekli etik kurul izinleri ise Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurul'undan alındı.
Bulgular: Çalışmaya katılan 211 hastanın %55,5'i erkek ve %43,6'sı düşük eğitim düzeyine sahipti. Yüzde 34,1'i aktif olarak çalışmayan ve %83,4'ü kentte yaşayan katılımcıların %30,4'ü ağrı yakınması başladıktan bir ay sonra, daha çok kesin çözüm arayışı (%46,9) ve ilaç yazdırma amacıyla (%33,2) aile hekimine başvurmuştu. En fazla başvuru %35,1 oranla baş-boğaz bölgesi ağrıları içindi. Kadınlarda omurga ağrıları daha yaygın başvuru nedeniydi. Hastaların %72,5'i aile hekimine gelmeden önce başka girişimlerde bulunmuştu; %23,7'si meslekten olmayan birinden sağlık hizmeti almıştı. Yüzde 61,1'i ağrı kesici ilaç kullanırken %52,7'si bitkisel, %34,6'sı evsel, %28'i bedensel ve %5,7'si zihinsel yöntemleri tercih etmişti. Bu girişimlerin tercih edilmesinin en sık nedeni %38,9 ile kolay erişilmesiydi. 
Sonuç: En fazla baş-boğaz bölgesi ağrısı yakınması ile başvuran hastaların büyük çoğunluğu hemen doktora gelmek yerine öncesinde başka girişimlerde bulunmuştur. En yaygın yapılan girişim ağrı kesici ilaç kullanıma ve bitkisel yöntemlerdir.
Anahtar Kelimeler: Ağrı, Sağlık arama davranışı, Ağrı giderici girişimler

Abstract:
Health Seeking Behaviors of Patients Applying with Pain Complaints to a Family Health Center in Efeler District of Aydın Province and Related Factors
Introduction: It is important for family physicians to know the health seeking behaviors of individuals with pain complaints. The aim of the study is to determine the health seeking behaviors of individuals who applied to family physicians with pain complaints and the factors affecting this.
Material and Method: The study in the descriptive pattern was conducted between November-December 2020 in Aydın Efeler District No.4 Family Health Center. The universe of the study consisted of all adult patients who applied to Family Health Center on the specified dates and whose main complaint was pain. In addition, no sampling was done, but taking into account the fact that the study was in a descriptive design and the study data would be collected face-to-face by a researcher in a 2-month period, it was aimed to reach at least 200 people. A questionnaire form, which was inspired by previous similar studies in the literature and included the sociodemographic characteristics and remedial behaviors of the patients, was applied face-to-face by a researcher. The research was carried out to 211 people after the permission obtained from Aydın Provincial Health Directorate. SPSS 22.0 package program was used for statistical analysis. Chi-square test was used for descriptive statistics and subgroup comparisons. Necessary ethics committee permissions of the study were obtained from Adnan Menderes University Faculty of Medicine Non-Invasive Clinical Research Ethics Committee.
Findings: Of the 211 patients participating in the study, 55.5% were male and 43.6% had a low educational level. 30.4% of the participants, 34.1% of whom were not working actively and 83.4% of whom lived in the city, applied to the family physician one month after the pain started, to seek more definitive solutions (46.9%) and to prescribe medication (33.2%). The highest number of applications was 35.1% for head and throat pain. Spinal pain was more common in women. 72.5% of the patients had made other attempts before coming to the family doctor; 23.7% had received health service from a layman. While 61.1 percent used pain medication, 52.7% preferred herbal methods, 34.6% domestic, 28% physical and 5.7% mental methods. The most common reason for preferring these attempts was easy accessibility with 38.9%.
Conclusion: Most of the patients who applied with the most head and throat pain complaints had attempted other attempts before coming to the doctor immediately. The most common attempt is using pain medication and herbal methods.
Keywords: Pain, Health seeking behavior, Pain relief attempts