Orion yıldız oluşum bölgesindeki erken B tayf türü yıldızların kimyasal bolluk dağılımları
Chemical abundance distributions of early Bb-type stars in theorion star forming region
Yazar: KÜBRA ÖZGE ÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. ASLI ELMASLI AKÇAR
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Astronomi ve Uzay Bilimleri Ana Bilim Dalı / Astronomi ve Uzay Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences
Dizin: Kimyasal bolluk analizi = Chemical abundance analysis

Özet:
Doktora tezi çalışmasında, Orion Yıldız Oluşum Kompleksi'nin beş farklı bölgesinde ve Güneş komşuluğunda yer alan 35 erken B ve üç O tayf türü yıldızın kimyasal bileşimi ayrıntılı bir şekilde incelendi. Dahası, Orion Nebulası, λ Orionis grubu, Orion X ve Trapezyum bölgelerindeki B-türü yıldızlarının homojenlik dereceleri araştırıldı. Erken B-türü yıldızların göreceli kısa ömürleri, genellikle doğdukları ortamdan uzaklaşmamalarına yol açar; bu durum da bu yıldızların bulundukları bölgenin kimyasal bolluklarını yansıtmalarını sağlamaktadır. Hedef  yıldızların yüksek çözünürlüklü tayfları AUKR ve TUG'da gözlendi. Ayrıca, yine yüksek çözünürlüklü tayfları ESO, EsPaDons ve Sophie arşivlerinden elde edildi. Tüm yıldızların atmosfer parametreleri iyonize silikon ve gözlemsel hidrojen Balmer profil çizgilerinin sentetik tayflarıyla uyumu gözetilerek hesaplandı. Dahası, HD 36512, HD 46660 ve HD 37032 yıldızlarının helyum çizgilerinin eşdeğer genişlik oranları dikkate alınarak bu yıldızların O tayf türünden olduğu tespit edildi. Ardından tüm yıldızların kimyasal bolluk analizleri gerçekleştirildi. Analiz sonuçları, herbir bölgenin element bolluk dağılımlarının homojen yapıda olduğunu gösterdi. Bölgelerin H-R diyagramlarına ayrı ayrı bakıldığında ise 36 yıldızın anakol, HD 46883 yıldızının mavi süperdev ve LP Ori'nin ise Herbig Ae/Be yıldızı olduğu görüldü. Tüm yıldızların doğasına uygun evrim yolları ve eşyaş eğrileriyle yardımıyla kütleleri ve yaşları hesaplandı.

Abstract:
In this PhD thesis, the chemical composition of 35 early B- and three O- type stars located in the Orion Star Forming Complex and solar neighborhood were examined. Moreover, the degree of homogeneity of the B-type stars in the Orion Nebula, λ Orionis group, Orion X and Trapezium regions were investigated. The relatively short lifetime of B-type stars usually mean that they do not move far away from their birth environment; this enables these stars to reflect the chemical abundance of the region in which they are located. High-resolution spectra of the target stars were observed at AUKR and TUG. Additionally, high-resolution spectra were obtained from ESO, EsPaDons and Sophie archives. The atmospheric parameters of each star was calculated by taking into consideration the observational ionized silicon and hydrogen Balmer profile lines compatibility with their synthetic spectra. Furthermore, the helium  equivalent width ratios of HD 36512, HD 46660 ve HD 37032 showed that these stars are O spectral type. Detailed chemical abundance analysis were performed to each star. According to these results, the element abundance distributions of each region is homogeneous. The H-R diagrams constructed for each region revealed that 33 B- and three O-type stars are main sequence, HD 46883 is a blue supergiant and LP Ori is a Herbig Ae/Be star. Moreover their mass and age were determined by using the evolution tracks and isochrones suitable for each stars' nature.