Psikolojik danışman adaylarında duygusal özerklik ve kimlik işlevleri ile kariyer uyum yetenekleri arasındaki ilişkide kariyer kararı verme öz-yetkinliğinin aracı rolü
The mediating role of career decision making self-efficacy in the relationship between emotional autonomy, functions of identity and career adaptability in psychological counselor candidates
Yazar: FUNDA NUR AKINCI
Danışman: PROF. DR. ALİ ERYILMAZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Danışmanlar = Consultants ; Duygusal özerklik = Emotional autonomy ; Kariyer karar verme öz-yetkinliği = Career decision-making self-efficacy ; Kariyer uyumu = Career adaptability ; Kimlik işlevleri = Identity functions ; Psikolojik danışma = Psychological counseling ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu çalışma duygusal özerklik ve kimlik işlevlerinin hem doğrudan hem de kariyer kararı verme öz-yetkinliğinin aracılığıyla dolaylı olarak kariyer uyum yetenekleri üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada kariyer uyum yetenekleri bağımlı değişken, duygusal özerklik ve kimlik işlevleri bağımsız değişkenlerdir. Kariyer kararı verme öz-yetkinliği ise aracı değişkendir. Araştırmada ilgili değişkenlerin kariyer uyum yeteneğine olan etkilerinin gösterildiği yapısal bir model geliştirilip bu model test edilmiştir.
Bu araştırmada çalışma grubunu İstanbul'da bulunan devlet üniversitelerindeki eğitim fakültelerinin psikolojik danışmanlık ve rehberlik bölümünde öğrenim gören lisans öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırma grubunda toplam 384 psikolojik danışman adayı yer almaktadır.
Araştırmada Kariyer Uyum Yetenekleri Ölçeği, Duygusal Özerklik Ölçeği, Kimlik İşlevleri Ölçeği ve Kariyer Karar Verme Yetkinlikleri Ölçekleri kullanılmıştır. Verilerin analizi 'Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM)' ile yapılmıştır ve dolaylı ilişkilerin anlamlılığı için de 'bootstrap yeniden örnekleme' test tekniği kullanılmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre önerilen model doğrulanmıştır ve modelin uyum iyiliği değerleri iyi düzeydedir. Model analizine göre duygusal özerklik, kimlik işlevleri ve kariyer kararı verme öz-yetkinliğinin kariyer uyum yeteneği üzerindeki doğrudan etkileri istatistikî olarak anlamlı bulunmuştur. Duygusal özerklik ve kimlik işlevleri kariyer uyum yeteneklerini olumlu ve anlamlı olarak yordamaktadır. Ek olarak sahip olunan duygusal özerklik ile kimlik işlevlerinin kariyer uyum yeteneği üzerindeki etkisinde kariyer kararı verme öz-yetkinliği aracılık rolü üstlenmektedir. 
Yapısal eşitlik modellemesiyle elde edilen bulgular ilgili literatür ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
This study was carried out to determine the effects of emotional autonomy and functions of identity on career adaptability both directly and indirectly through career decision-making self-efficacy. In the study, career adaptability is the dependent variable, and emotional autonomy and functions of identity are independent variables. Career decision-making self-efficacy is the mediating variable. In the research, a structural model that shows the effects of the relevant variables on career adaptability was developed and this model was tested.
In this study, the study group consists of undergraduate students studying in the psychological counseling and guidance department of education faculties at state universities in Istanbul. There are 384 psychological counselor candidates in the research group.
Career Adaptability Scale, Emotional Autonomy Scale, Functions of Identity Scale and Career Decision-Making Self-Efficacy Scales were used in the research. The analysis of the data was made with 'Structural Equation Modeling(SEM)' and the bootstrap resampling technique was used for the significance of indirect relationships.
According to the results of the research, the proposed model has been verified and the model's goodness-of-fit values are at a good level. According to the model analysis, the direct effects of emotional autonomy, functions of identity and career decision-making self-efficacy on career adaptability were found to be statistically significant. Emotional autonomy and identity functions positively and significantly predict career adaptability. In addition, career decision-making self-efficacy plays a mediating role in the effect of emotional autonomy and functions of identity on career adaptability.
The findings obtained by structural equation modeling are discussed in the light of the relevant literature.