Doğum sonrası depresyon okuryazarlığı ölçeği Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirlik çalışması
Validity and reliability study of Turkish version of postpartum depression literacy scale
Yazar: MÜJDE SÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. ASLI SİS ÇELİK
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
ÖZET
Doğum Sonrası Depresyon Okuryazarlığı Ölçeğinin Türkçe Versiyonunun Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Amaç: Bu çalışma, orijinal adı " The Postpartum Depression Literacy Scale"  olan ölçüm aracını Türkçe'ye uyarlamak, geçerlik ve güvenirliğini test etmek amacıyla yapılmıştır. 
Materyal ve Metot: Metodolojik olarak yapılan bu araştırma Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Haziran 2022 - Eylül 2023 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini, ilgili hastanenin Kadın Hastalıkları ve Doğum ile Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniklerine başvuran gebeler ve 0-12 aylık çocuğu olan kadınlar oluşturmuştur. Çalışmanın örneklemini; en az ilkokul mezunu olan, gebeliğinde veya çocuğunda herhangi bir riskli/anomali durumu bulunmayan ve aile bütünlüğü bozulmamış 203 gebe ve 197 doğum yapmış kadın olmak üzere 400 kadın oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Postpartum Depresyon Okuryazarlığı Ölçeği Türkçe Formu" , "Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği", "Beck Depresyon Envanteri" ve "Edinburg Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği" kullanılmıştır. 
Bulgular: Doğrulayıcı faktör analizine göre ölçeğin yapısal denklem model sonucunun p=0.000 düzeyinde anlamlı olduğu, ölçeği oluşturan 25 madde ve altı faktörlü ölçek yapısıyla ilişkili olduğu belirlenmiştir. Ölçek yapısının doğrulanması sırasında faktör 5'in faktör yükü 1'in üzerinde olduğundan dolayı modelden çıkarılması gerektiğine karar verilmiştir. Ayrıca model yapısını bozan maddelerin de analiz dışı bırakılmasına karar verilmiştir. Bu bağlamda 4., 5., 8., 19., 20. ve 23. maddelerin modelden çıkarılması ile modelin yapı geçerliğinin sağlandığı görülmüştür. Ölçeğin iç tutarlılık analizlerinde; toplam Cronbach's alfa katsayısının 0.868,  ve alt boyutlarına ait Cronbach's alfa katsayısının ise 0.618-0.912 arasında olduğu belirlenmiştir. Madde-toplam test korelasyon değerlerinin 0.307 ile 0.846 arasında değişkenlik gösterdiği tespit edilmiştir. Ölçeğin eş değerliliğinin belirlenmesi için yapılan paralel form güvenilirliği için "Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği" kullanılmıştır. İki ölçek arasındaki korelasyon değerinin r=0.459 olduğu ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.001).
Sonuç: Postpartum Depresyon Okuryazarlığı Ölçeğinin Türkçe versiyonunun gebelerde veya lohusalarda postpartum depresyon okuryazarlığını belirlemede geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Depresyon okuryazarlığı, geçerlik, güvenirlik, hemşirelik, postpartum depresyon okuryazarlığı ölçeği

Abstract:
ABSTRACT
Validity and Reliability Study of Turkish Version of Postpartum Depression Literacy Scale 

Aim: This research was conducted to adapt the measurement tool originally called the "Postpartum Depression Literacy Scale" into Turkish and to test its validity and reliability. 
Material and method: This methodological study was conducted in Erzurum Regional Training and Research Hospital between June 2022 and September 2023. The population of the study included pregnant women and women with 0-12 months old children who applied to the Obstetrics and Gynecology and Pediatrics outpatient clinics of the hospital. The sample of the study comprised 400 women, including 203 pregnant women and 197 women who had given birth, who were at least primary school graduates, who did not have any risky/anomalous conditions in pregnancy or childbirth, and whose family integrity was not disrupted. "Descriptive Information Form", "Postpartum Depression Literacy Scale Turkish Form", "Health Literacy Questionnaire", "Beck Depression Inventory" and "Edinburg Postpartum Depression Scale" were used to collect the data. 
Results:  Based on the confirmatory factor analysis, it was found that the structural equation model result of the scale was significant at the p=0.000 level and was associated with the 25 items and six-factor scale structure. During the verification of the scale structure, it was decided that factor 5 should be excluded from the model since its factor loading was above 1. It was also decided to exclude the items that violate the model structure from the analysis. In this context, it was seen that the construct validity of the model was achieved by excluding the 4th, 5th, 8th, 19th, 20th, and 23rd items from the model. In the internal consistency analysis of the scale, it was determined that the total Cronbach's alpha coefficient was 0.868, and the Cronbach's alpha coefficient of the sub-dimensions was between 0.618-0.912. Item-total test correlation values ranged between 0.307 and 0.846. "Health Literacy Scale" was used for the parallel form reliability to determine the equivalence of the scale. The correlation value between the two scales was r=0.459 and there was a statistically significant correlation (p<0.001)
Conclusion: The Turkish version of the Postpartum Depression Literacy Scale was found to be a valid and reliable measurement tool for determining the literacy of postpartum depression in pregnant or postpartum women.
Key Words: Depression literacy, validity, reliability, nursing, postpartum depression literacy scale