Ankilozan spondilit hastalarında temporomandibuler düzensizliklerin sıklığının belirlenmesi ve kranioservikal postür ve hastalık aktivitesi ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the frequency of temporomandibular disorders in patients with ankylosing spondylitis and its relationship with craniocervical posture and disease activity
Yazar: ESRA BİLGİN
Danışman: PROF. DR. OYA ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Duruş = Posture ; Kifoz = Kyphosis ; Servikal vertebra = Cervical vertebrae ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint ; Temporomandibular eklem hastalıkları = Temporomandibular joint disorders

Özet:
Giriş: Temporomandibuler düzensizlikler (TMD), toplumun yaklaşık %5-12'sini etkileyen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Ankilozan spondilit (AS) hastalarında en sık görülen servikal deformite servikal kifozdur. Kranioservikal postürün objektif yansımaları olan açı ve mesafelerin TMD ile ilişkisini değerlendiren çalışmalar çelişkili sonuçlara sahiptir, AS hastalarında ise bu durumu değerlendiren çalışma yoktur. Bu çalışmada AS hastalarında TMD sıklığının saptanması, kranioservikal postür ve AS hastalık aktivitesi ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Hacettepe Üniversitesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı ve Romatoloji Bilim Dalı polikliniklerine 20.09.2018 - 20.04.2019 tarihleri arasında ardışık olarak başvuran 18-50 yaş arası, toplam 98 AS hastası çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri ve AS ile ilişkili klinik bilgileri kaydedildi. TMD tanısı 'Diagnostic Criteria for Temporomandibular Disorders (DC/TMD)' kriterlerine göre konuldu. Spinal mobilite Bath Ankilozan Spondilit Fonksiyonel İndeksi (BASMI), hastalık aktivitesi Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite İndeksi (BASDAI), Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite Skoru (ASDAS), boyun disabilitesi boyun disabilite indeksi ile değerlendirildi. Lateral servikal grafiler kullanılarak kranioservikal açı, servikal kavislenme açısı, suboksipital mesafe (mm), atlas-aksis mesafesi (mm), anterior translasyon (mm) mesafesi ölçüldü.
Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 37,48,2 olan toplam 98 (%58,2'i kadın) hasta dahil edildi. Elli sekiz (%59,2) hastaya TMD tanısı konuldu. Temporomandibuler düzensizlik olan ve olmayanlarda demografik özellikler birbirine benzerdi. TMD tanısı alan grupta sigara kullanımı ve bruksizm anlamlı olarak daha sık saptandı. Spinal mobilite ve kranioservikal postür ölçümleri her iki grupta birbirine benzerdi. TMD tanısı alan grupta ASDAS ve boyun disabilite indeksi değerleri belirgin olarak daha yüksekti. Çok değişkenli analiz sonucunda aktif sigara kullanımı (RR:6,82; GA:1,69-27,4; p=0,007) ve boyunda disabilite olması (RR:7,32; GA:2,31-23,1; p=0,001) AS hastalarında TMD gelişimi için bağımsız risk faktörleri olarak saptandı.
Sonuç: Ankilozan spondilit hastalarında TMD ile kranioservikal postür ölçümleri arasında herhangi bir ilişki saptanmamıştır. Her ne kadar TMD olanlarda, bruksizm sıklığı ve hastalık aktivitesi daha yüksek olsa da, AS hastalarında TMD gelişimini predikte edecek bağımsız faktörler aktif sigara kullanımı ve boyun disabilitesinin varlığı olarak belirlenmiştir. Bu ilişkilerin altında yatan mekanizmaları ortaya koyacak prospektif, geniş çaplı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Introduction: Temporomandibular disorders (TMD) is a public health problem that affects 5-12% of the population. Most common cervical deformity in AS patients is cervical kyphosis. There are contradictory results in the relevant literature about the relationship between objective determinants of craniocervical posture (angles and distances) and TMD, whereas no study has worked on AS and TMD relationship. The aim of this study is to evaluate the frequency of TMD in patients with AS and its relationship with craniocervical posture and AS disease activity.
Method: 98 AS patients aged between 18-50 years and consecutively admitted to Hacettepe University Physical Medicine and Rehabilitation and Rheumatology outpatient clinics between 20.09.2018 - 20.04.2019 were recruited to the study. Demographic features and AS related data of the patients were recorded. The diagnosis of TMD was established according to 'Diagnostic Criteria for Temporomandibular Disorders (DC/TMD)' criteria. Spinal mobility was assessed by Bath Ankylosing Spondylitis Metrology Index (BASMI); disease activity by Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity Index (BASDAI), Ankylosing Spondylitis Disease Activity Scorte (ASDAS) and neck disability by Neck Disability Index. Craniocervical angle, cercival curvature angle, suboccipital distance (mm), atlas-axis distance (mm), anterior translation distance (mm) were measured by using the lateral cervical X-rays.
Results: A total of 98 (58,2% female) patients with a mean age of 37,48,2 years.were included in this study. The diagnosis of TMS was established in eighty-eight (59,2%) patients. Demographic features were similar between patients with and without TMD. Smoking and bruxism were found to be more common among patients with TMD. Spinal mobility and craniocervical posture measurements were similar among two groups. Patients with TMD had significantly higher values of ASDAS and neck disability index. Multivariate analysis revealed active smoking (RR:6,82; CI:1,69-27,4; p=0,007) and neck disability (RR:7,32; CI:2,31-23,1; p=0,001) as independent risk factors for the development of TMD in patients with AS.
Conclusion: No relationship between the craniocervical posture measurements and TMD was found in patients with AS. Although the frequency of bruxism and AS disease activity were higher in patients with TMD, only active smoking and the presence of neck disability were found to be as independent factors that may predict the development of TMD in AS patients. Prospective, large-scaled studies are needed to elucidate the underlying mechanisms.