Çok uluslu şirketlerin işleyişinde sivil toplum kuruluşlarının yeri ve bu ilişkide küreselleşmenin rolü
The place of non-governmental organizations on the process of the multi-national corporations and the role of globalization in this relationship
Yazar: PINAR MELİS ÇETİNOK
Danışman: PROF. DR. TANJU TOSUN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Baskı grupları = Pressure groups ; Küreselleşme = Globalization ; Sivil toplum = Civil society ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Uluslararası işletmeler = International enterprises ; Örgütlenme = Organization

Özet:
Yerel kuruluş ya da örgütlenmeler küreselleşme süreciyle beraber hızlı bir şekilde kendi sınırlarının dışına çıkarak küresel boyuta ulaşmaktadır. Çok uluslu şirketler ve sivil toplum kuruluşları da çoğunlukla karşıtlık içinde olsalar da küresel düzeyde örgütlenme biçimi bağlamında benzer süreçler yaşamaktadır. Küresel düzeye ulaşması neticesinde ulus-üstü nitelik kazanmaları da uluslararası ilişkiler alanının çalışma nesnesi olmalarına neden olmaktadır. Kazandıkları ulus-üstü niteliğin oluşum sürecinde merkez-çevre ilişkisi belirgin olarak ortaya çıkmaktadır. Zira merkez ülkelerde yerel ya da ulusal olarak oluşmuş kuruluşlar, çevre ülkelerle olan diyalogları neticesinde küresel düzeye ulaşmaktadır. Çok uluslu şirketler çevre ülkeleri hammadde ve/veya pazar olarak görürken;sivil toplum kuruluşları, genellikle çevre ülkelere dair farkındalık kampanyaları yürütmektedir. 
   Yaşanılan çağda en belirgin küresel sorunlar arasında ülkeler arası gelişmişlik düzeylerinin belirgin oranlarda farklılık oluşturması ve fırsat eşitsizliği, yoksulluk ve canlı yaşamını tehdit eden çevre tahribatlarıdır. Bu sorunların sorumlusu olarak da kapitalist sistemin yeniden üretimini sağlayan çok uluslu şirketler bulunmaktadır. Sorunlara karşı kampanyalar geliştirip eylemler yaparak kamuoyu oluşturan, lobicilik faaliyeti yürüten kuruluşlar da kar amacı gütmeyen ve yaşanılabilir bir dünya için çalışan sivil toplum kuruluşlarıdır. Bunların yanında, devletler de kendi ulusal sınırları dışında anlaşmalar ve oturumlar yoluyla küreselleşme sürecine dahil olmaktadır. Sivil toplum kuruluşları, çok uluslu şirketlere uyguladıkları baskıya benzer bir baskıyı devletlere de uygulayabilmektedir.

Abstract:
The local institutions or organizations, with the globalization process, quickly go beyond  their own limits and reach the global extent. Multi-national corporations and non-governmental organizations, although often in opposition, have similar processes in the context of organizing at the global level. Also, as result of reaching the global level with  their achievement of transnational qualifiation   causes to become a working object on the field of international relations. In the process of formation of the transnational qualities they earn, the center-periphery relation is emerging as evident. Forasmuch as, local or national organizations in central countries have reached the global level as a result of their dialogue with the peripheral countries. While multi-national companies see peripheral countries as raw materials and / or markets; non-governmental organizations generally run awareness campaigns about the peripheral countries.
   Among the most prominent global problems in the present era are the continual increase in the level of development between countries and the inequality of opportunity, poverty and environmental destruction that threatens the life of all living creatures. The multi-national corporations reproducing the capitalist system are responsible for these problems. Organizations creating public opinion by developing campaigns against the problems and conducting lobbying activities are non-govermental organizations working for a profit-free and livable world. In addition to these, states are involved in the globalization process through agreements and sessions outside their national borders. Non-governmental organizations can apply similar pressures to the states they are applying to multi-national corporations.