Yoğun bakım ünitesinde çalışan hemşirelerin ilaç uygulama hatalarının nedenlerine ilişkin görüşleri
Opinions of nurses working in the intensive care unit on the causes of medication errors
Yazar: GİZEM GÜNEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA EREN
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hasta güvenliği = Patient safety ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Tedavi hataları = Medication errors ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Bu araştırma yoğun bakım ünitesinde çalışan hemşirelerin ilaç uygulama hatalarının nedenlerine ilişkin görüşlerinin belirlenmesi amacıyla Ekim 2021- Nisan 2022 tarihleri arasında tanımlayıcı olarak gerçekleştirildi. Araştırmanın evren ve örneklemini Kocaeli ilinde Sağlık Bakanlığı'na bağlı dört hastanede çalışan 158 yoğun bakım hemşiresi oluşturdu. Araştırmada veriler, araştırmacı tarafından literatür desteğinde hazırlanan kişisel bilgi formu ve Arat tarafından 2016 yılında geçerlik güvenirlik çalışması yapılmış olan İlaç Uygulama Hatası Ölçeği (İUHÖ)'nin A Bölümü kullanılarak anket yöntemi ile toplandı. Verilerin analizi IBM SPSS 25 kullanılarak yapıldı. İstatistiksel yöntem olarak; T-testi, Mann Whitney U testi, Anova (F) testi, Kruskall Wallis testi, Anova (F) testi, post-hoc testi olarak Tukey HSD, Tamhane kullanıldı ve Pearson korelasyon, spearman rho korelasyon katsayısı değerlendirildi. Tüm analizlerde anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirildi. Araştırma sonucunda hemşirelerin %17,7'sinin mesleki deneyimleri süresince ilaç uygulama hatası yaptıkları, ilaç uygulama hatalarının çoğunlukla ilaçların isim, ambalaj ve görüntü benzerliğinden kaynaklandığı saptandı. İlaç uygulama hatası ölçeğinin toplam puan ortalaması 96,823 olarak belirlendi. İlaç uygulama hata nedeni olarak dikkat eksikliği ve yorgunluğun ilk sırada olduğu belirlendi. Araştırmada İUHÖ'nin sistem, eczane alt boyutlarında ve toplam puan ortalaması ile hemşirelerin ilaç uygulama hatası deneyimleme durumu puan ortalamaları arasında anlamlılık saptandı (p<0,05). Bireylerin, yaş, cinsiyet, meslekte toplam çalışma süresi, haftalık çalışma saati, aylık nöbet sayısı, yoğun bakım hemşireliği sertifikası bulunma, ilaç uygulama hatası deneyimleme ve uygulama hatalarını yönetmeye yönelik eğitim alma durumlarına göre İlaç Uygulama Hatası Ölçeği (İUHÖ) puan ortalamaları arasında anlamlı farklılık saptandı (p<0,05, p<0,01).
Anahtar Kelimeler: Hasta güvenliği, hemşire, ilaç hataları, yoğun bakım

Abstract:
This research was carried out descriptively between October 2021 and April 2022 in order to determine the opinions of nurses working in the intensive care unit about the causes of medication errors. The population and sample of the study consisted of 158 intensive care nurses working in four hospitals affiliated to the Ministry of Health in Kocaeli. The data in the research were obtained by the personal information form Questionnaire method prepared by the researcher with the support of the literature. It was collected by questionnaire method using Part A of the Medication Administration Error Scale (MAES), whose validity and reliability study was conducted by Arat in 2016. Analysis of the data was done using IBM SPSS 25. As a statistical method; T-test, Mann Whitney U test, Anova (F) test, Kruskall Wallis test, Anova (F) test, Tukey HSD, Tamhane as post-hoc test were used and Pearson correlation, Spearman rho correlation coefficient were evaluated. Significance was evaluated at the p<0.05 level in all analyzes. As a result of the research, it was determined that 17.7% of the nurses made drug administration errors during their professional experience, and drug administration errors were mostly caused by the similarity of the name, packaging, and appearance of the drugs. The total mean score of the drug administration error scale was determined as 96,823. It was determined that lack of attention and fatigue were the first causes of drug administration errors. In the study, a significant difference was found between the mean scores of the system and pharmacy sub-dimensions and the total score of the MAES and the mean score of the nurses' experience of drug administration errors (p<0.05). A significant difference was found between the MAES score averages according to the age, gender, total working time in the profession, weekly working hours, number of monthly shifts, ownership of intensive care nursing certificate, experience of drug administration errors and training to manage administration errors. (p<0.05, p<0.01). 

Keywords: Intensive care, medication errors, nurse, patient safety