Sağlık çalışanlarının HIV(+) bireylere karşı tutumu
Healthcare workers' attitudes towards people living with HIV
Yazar: MEHMET SİNAN SARIÇİÇEK
Danışman: UZMAN ÖZGE TUNCER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Bozyaka Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada sağlık çalışanlarının HIV(+) bireylere karşı tutum ve davranışlarını saptamak ve diğer değişkenlerle olan ilişkisini değerlendirmek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma tek merkezli, ulusal, kesitsel, prospektif, analitik anket çalışmasıdır. Çalışmaya İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesinde çalışan 404 sağlık personeli (doktor ve hemşire) dâhil edilmiştir. Çalışma, sağlık personellerine yüz yüze ve online anket uygulanarak yapılmıştır. Katılımcılara sosyodemografik veri formu ve AIDS Tutum Ölçeği(ATÖ) uygulanmıştır. Sonuçlar IBM SPSS Statistics 24.0 istatistik programı ile analiz edilmiştir. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmamıza 404 kişi katılmıştır. Katılımcıların 301'i (%74,5) kadındır. Katılımcıların ortalama yaşının 33,25 ± 8,22 yıl olduğu tespit edilmiştir. En fazla katılımcının 24-30 yaş aralığında (%55,9) olduğu, yaş arttıkça; sağlık çalışanlarının, HIV(+) bireylere karşı olumsuz tutum geliştirdikleri tespit edilmiştir. Katılımcıların %44,1'i asistan doktor, %39,9'u hemşire ve %16,1'i uzman doktordur. Katılımcıların ATÖ ve bu ölçeğin alt boyutlarından aldıkları puanlar incelendiğinde genellikle yüksek düzeyde empati ve orta düşük düzeyde kaçınma tutumu gösterdikleri saptanmıştır. Uzman doktorların asistan doktorlara ve hemşirelere göre daha olumlu tutumlarının olduğu, daha empatik oldukları ve daha az kaçınma eğiliminde oldukları görülmüştür.
Sonuç: Katılımcıların, HIV(+) bireyler karşı tutumlarının orta yüksek seviyede olumlu olduğu; yaşla birlikte olumsuz tutumların arttığı, halen sağlık çalışanları arasında da HIV(+) bireylere yönelik olumsuz tutumların olduğu görülmüştür. Sağlık çalışanları kendilerini HIV konusunda yeterince bilgili bulmadığı ve düşük eğitim seviyesinin olumsuz tutum ile ilişkili olduğu saptanmıştır.
Anahtar Sözcükler: HIV, Tutum, Sağlık Çalışanları.

Abstract:
Objective: The aim of that research is to determine healthcare workers' attitudes and behaviours towards people living with HIV (PLWH) and to find relations between variables and these attitudes.
Material and Method: The study was designed as a single centred, national, cross sectional, prospective, analytic survey study. Healthcare workers (doctors and nurses) in Izmir Bozyaka Training and Research Hospital were included to this study. The study was performed as a face to face and online survey. Sociodemographic data form and AIDS Attitude Scale (AAS) were applied to the participants. Results were analysed with IBM SPSS Statistics 24.0 programme. Significance level was accepted as p<0, 05.
Findings: 404 people have included in our study.  301 (%74, 5) of the participants were female. The average age of the participants was found as 33, 25 ± 8, 22. Most of the participants were belonged 24-30 age group (%55, 9) and attitudes of the healthcare workers towards PLWH has been found prone to be more negative with aging. When AAS scores of the participants and subscales' score of AAS have been investigated, mostly, high level of empathy scores and mild-low level of avoidance scores have been found. The study showed that the consultants have more positive and empathetic attitude, less avoidance attitude with compared resident doctors and nurses.
Result: Research showed that the participants' attitudes towards PLWH were mildly high positive but negative attitude towards PLWH still common among healthcare workers. With aging, participants, tend to be more negative towards people living with HIV. Healthcare workers feel not confident enough about HIV and low education level associated with negative attitude. 
Keywords: HIV, Attitude, Medical Staff