Çocuk işçilerin iş sağlığı ve güvenliği algılarının değerlendirmesi
Evaluation of child workers' perceptions of occupational health and safety
Yazar: UĞUR DURAK
Danışman: PROF. DR. AYDIN ŞIK
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kazalar = Accidents

Özet:
ILO kaynaklarına göre Dünya genelinde 160 milyona yakın çocuk işçi bulunmakta olup bunların 79 milyona yakını tehlikeli kabul edilen işlerde çalışmaktadır. Çocukların zorlu koşullarda çalışmaya zorlanması, genç yaşlarda meydana gelen ölümlere, sakatlıklara ve toplumun huzursuzluğuna neden olmaktadır. Bu durum karşımızda büyük bir sorun olarak durmaktadır ve bu problem bilimsel çalışmalar, uygun politika ve stratejiler ile kalıcı çözümler üretilerek çözülmelidir. Bu nedenle sağlık ve güvenlik alanındaki önleyici yaklaşım ve eğitim küçümsenmemelidir. Çocuk işçilerin iş sağlığı ve güvenliği konusundaki algı düzeyi, çalışma şartlarının iyileştirilmesi bakımından oldukça önemlidir. Bu değerlendirme, çocukların işyerlerindeki riskleri fark etmelerine ve bu risklere karşı korunmaları için gerekli önlemleri almalarına yardımcı olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı çocuk işçiliği ile iş sağlığı ve güvenliği kavramlarına bağlı farklı teorik perspektifler tespit edilerek, çocuk işçiliği probleminin kapsamının irdelenmesi ve bu kavramların ölçütlerinin belirli çerçevede ortaya çıkarılması, geliştirilen ölçekten elde edilen verilere dayalı olarak çocuk işçilerin iş sağlığı ve güvenliği algı düzeylerine göre karşılaşılan sorunlara öneriler getirmektir.
Bu çalışmada, Ankara ilinde öğrenim gören ve farklı sektörlerde çalışan çocuk işçi çağındaki 396 öğrenciye araştırmacı tarafından geliştirilen 26 maddelik ölçek uygulanmış olup iş sağlığı ve güvenliği algı seviyeleri; yaş, cinsiyet, iş kazası geçirme durumu ve ebeveyn eğitim seviyesi değişkenleri açısından değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre değişkenlere bağlı olarak çocuk işçilerin iş sağlığı ve güvenliği algı düzeyinin cinsiyet ve iş kazası geçirme durumlarına göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
According to ILO data, there are approximately 160 million child workers worldwide, and approximately 79 million of them work in jobs that are considered dangerous. Forced children to work in unfavourable conditions leads to young deaths, disabilities at a young age, and social unrest. This situation confronts us as a big problem, and this problem should be solved by producing permanent solutions through scientific studies, appropriate policies and strategies. Therefore, the preventive approach and training in health and safety should not be underestimated. The perception level of child workers regarding occupational health and safety is very important in terms of improving working conditions. It is thought that this assessment can help children recognize the risks in the workplace and take the necessary precautions to protect themselves against these risks.
This study aims to identify different theoretical perspectives on the concepts of child labour and occupational health and safety, to examine the scope of the child labour problem to reveal the criteria of these concepts within a certain framework, and to make suggestions for the problems encountered according to the occupational health and safety perception levels of child workers in the light of the data obtained from the scale. is to bring. In this study, a 26-item scale developed by the researcher was applied to 396 students of child labour age studying in Ankara and working in different sectors, and their occupational health and safety perception levels were; They were evaluated in terms of their age, gender, work accident status and parents' education level. According to the results obtained, it has been determined that the occupational health and safety perception levels of child labourers very significantly depending on the variables, gender and whether they have had a work accident.