Epilepsi hastalarında talamus volümü ve kortikal kalınlığın magnetik rezonans görüntüleme ile değerlendirilmesi
Evaluation of the thalamus volume and cortical thickness with magnetic resonance imaging in patients with epilepsy
Yazar: TUĞÇE GÜVEN EKİZ
Danışman: UZMAN ÖZLEM AKDOĞAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Epilepsi = Epilepsy ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Nöbetler = Seizures ; Talamus = Thalamus

Özet:
AMAÇ: Epilepsi tüm dünyada ve ülkemizde sık görülen, birbirinden farklı semptom ve bulgularla paroksizmal şekilde seyreden, nöbetlerine farklı klinik bulguların eşlik ettiği çok yönlü kompleks bir hastalık grubudur. Epilepsinin bir nöronal network hastalığı olduğu, epileptik aktivitelerin oluşumda ve devamlılığında kortikal ve subkortikal nöronal networklerin etkilenmesinin rolü olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada, Epilepsi hastalarında, bilateral talamik volüm ve farklı kortikal bölge kalınlık ölçümleri MR görüntüleme ile ölçülerek epileptik nöbetlerin tipi, nöbet şiddeti, sıklığı, nöbet sonrası bulgular ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlandı.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya, Ocak 2018- Aralık 2020 tarihleri arasında, Nöroloji Polikliniğinde Epilepsi tanısı ile takip edilen 18-65 yaş arası 62 hasta ve herhangi bir santral sinir sistemi hastalığı veya kronik bir hastalığı olmayan yaş ve cinsiyet dağılımı bakımından benzerlik gösteren 42 kontrol grubu dahil edildi. Tüm hastaların yaş, cinsiyet, sigara kullanımı, özgeçmişindeki ek hastalıklar, kullandığı ilaçlar, labaratuar sonuçları ve EEG leri kayıt edildi. Nöroradyolog tarafından Epilepsi protokolünde çekilmiş kranial MR'larının 3 Boyutlu T1 görüntülemesinden talamus volümü ve kortikal kalınlık ölçümleri yapıldı.
BULGULAR: Hasta ve kontrol grubunda yaş ve cinsiyet dağılımı benzerdi. Epilepsi hastalarında kontrol grubuna göre bilateral talamus volüm (p=0.000, p=0.000) ve kortikal kalınlık(p<0.05) ölçümleri anlamlı olarak düşük bulunmuştur. Kadın hastalarda, kontrol grubuna göre bilateral talamus volümü (p=0.000, p=0.000), sol temporal kortikal kalınlık(p=0.013) ve bilateral frontal kalınlık (p=0.011, p=0.026) anlamlı olarak düşük saptanmıştır. Erkek hastalarda, kontrol grubuna göre bilateral talamus volümü (p=0.002, p=0.000), sol temporal kortikal kalınlık (p=0.003), bilateral frontal kortikal kalınlık(p=0.001,p=0.000), sağ parietal kortikal kalınlık(p=0.046) ve sağ oksipital kalınlık(p=0.012) anlamlı olarak düşük saptanmıştır. Hastalık süresi uzadıkça bilateral talamus volümü (p=0.000) ve bilateral temporal kortikal kalınlık(p=0.000) ölçümlerinde anlamlı olarak düşüklük saptanmıştır. Fokal nöbetleri olan hastalarda jeneralize nöbetleri olan hastalara göre sağ frontal korteks(p=0.043), bilateral parietal korteks(p=0.033,p=0.022) ve sol oksipital korteks kalınlık(p=0.031) ölçümleri anlamlı olarak düşük saptanmıştır.
SONUÇ: Bu çalışmada bilateral talamus volümü ve kortikal kalınlıklar, Epilepsi hastalarında kontrol grubuyla karşılaştırıldığında anlamlı düşük saptanmıştır. Bu ölçümler hastalık takibinde, prognoz tayininde ve tedavi kararlarında faydalı olabilir.
ANAHTAR KELİMELER: Epilepsi, talamus volüm, kortikal kalınlık

Abstract:
OBJECTİVE: Epilepsy is a complex disease group that is common all over the world and in our country, with different symptoms and signs, with a paroxysmal course, and seizures accompanied by different clinical findings. It is thought that epilepsy is a neuronal network disease, and the effects of cortical and subcortical neuronal networks play a role in the formation and maintenance of epileptic activities. In this study, it was aimed to evaluate the relationship between epileptic seizures type, seizure severity, frequency, and post-seizure findings by measuring bilateral thalamic volume and different cortical area thickness measurements with MRI in patients with epilepsy.
MATERİALS AND METHODS: The study included 62 patients aged 18-65 years who were followed up with the diagnosis of epilepsy in the Neurology Outpatient Clinic between January 2018 and December 2020, and 42 control groups with similar age and gender distribution without any central nervous system disease or chronic disease. All patient's age, gender, smoking, medical history, medications, laboratory results and EEGs were recorded. Thalamus volume and cortical thickness measurements were made from 3-dimensional T1 imaging from cranial MRI by a neuroradiologist.
RESULTS: Age and gender distribution were similar in the case and control groups. In patients with epilepsy, bilateral thalamus volume (p=0.000, p=0.000) and cortical thickness (p<0.05) measurements are significantly lower than in the control group. Bilateral thalamus volüme (p=0.000, p=0.000), left temporal cortical thickness (p=0.013) and bilateral frontal thickness (p=0.011, p=0.026) are significantly lower in female patients compared to the control group. Bilateral thalamus volume (p=0.002, p=0.000), left temporal cortical thickness (p=0.003), bilateral frontal cortical thickness (p=0.001,p=0.000), right parietal cortical thickness (p=0.046) and right occipital thickness (p=0.012) are significantly lower in male patients compared to the control group. As the duration of the disease increased, there is a significant decrease in bilateral thalamus volume (p=0.000) and bilateral temporal cortical thickness (p=0.000) measurements. Right frontal cortex (p=0.043), bilateral parietal cortex (p=0.033,p=0.022) and left occipital cortex thickness(p=0.031) measurements are significantly lower in patients with focal seizures compared to patients with generalized seizures.
CONCLUSION: In this study, bilateral thalamus volume and cortical thickness were found to be significantly lower in epilepsy patients compared to the control group. These measurements can be useful in disease follow-up, prognosis, and treatment decisions.
KEYWORDS: Epilepsy, Thalamus volume, cortical thickness