İran'da dini aydının değişim söylemi (1997-2012) Möhsin Kediver örneği
Evolution of religious intellectuality discourse in Iran (1997-2012) case study of Mohsin Kedi̇ver
Yazar: MEHRAN SAFARİ
Danışman: PROF. DR. FAZLİ POLAT
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aydınlar = Intellectuals ; Değişim = Change ; Din = Religion ; Dini değerler = Religious values ; Dini eğilimler = Religious tendencies ; Kediver, Möhsin = Kediver, Möhsin ; İran = Iran ; İslamiyet = Islam ; Şia = Şia

Özet:
İran siyasal kültüründe en etkin kavramlardan olan dini aydının oluşumu, islam toplumlarının batı uygarlığı karşısında olan tepkilerden biri olarak gözükmüş ve toplumun tüm olağanüstü siyasal ve sosyal olaylarda etkisi olmuştur. kendi şahsi bulgularıma göre; şu tezin sunuşunu, İran'da çağdaş dini düşünce ve Şiia fıkıhının yeni sıyasal - sosyal konular ve olaylar üzerinde tutumu ve istitlal şivesinin açıklaması ve İran dini düşünürlerinin düşünce ve anlayışlarını Türk bilimsel toplumuna tanıtılması ve Türkiyede akademik çalışmaların eksiklikliği noktasında bir boşluğu doldurası anlamında düşünüyorum. 
söylemin kritikal analizi en fazla sosyolojik boyuta sahip olarak en soyut yüzeyinde söylemsel düzen anlamında kullanılmıştır. Şu yöntem dil, güç, ideoloji ve sultanın aralarında olan ilişkileri açıklamasında en üstün yetki ve çıkara sahiptir. onu simgelerin şebeke kalıbında birikmeleri ve böylece manalarının tesbit olmasaı anlamında tarif ediyorlar.  Yani tüm sosyal fenomenleri üreten ve onlara mana veren bir tür anlamsal düzen demektir.  Araştırmada içerik analiz yoluyla düşünürün tüm yazılı eserleri araştırılmıştır.
23 mayıs hareketinin oluşumunda yakından ilişkide bulunan dini aydınlık, dinin, toplum'da hayatının devamını, batı ürünlerile dinin uzlaşmasını, insan aklınin toplumu yönetmede yetkin olmasını, dini metinlerden insanın farklı algısını, farklı zaman ve mekan örf ve göreneklerin metinleri algılamakta etkisini, dini metinleri anlamada yeni içtihatın gerekliği, dinin amacını ahlaki ve manevi değerleri yaymak'ta düşünmek, insanın zati kerametine geğer verme ve islamdan manevi, gayetci ve rahmani yorumunda görüyor.

Abstract:
The term ? religious Intellectuality? is  one  of the most commonly used and loaded with societal values words in political culture of contemporary Iran. Formation of religious Intellectuality as a social phenomenon in Iran _as other Islamic countries - is one form of response to the spread and influence of Western culture in these communities. Religious intellectuals have an important role in the socio-political developments. They (Religious intellectuals) have used different approaches to study social and political issues that the most important ones are: the historical approach, the social approach, the theological approach, and juridical approach. Despite numerous similarities, to deal with social issues, each of these approaches have certain principles and reasoning methods. Since the jurisprudential approach of contemporary religious Iranian thinkers,  is less known in Turkey scientific community, this paper is an attempt to introduce, review and criticize Mohsen Kadiwar?s thoughts. He is  the most famous representative of this approach and his ideas reflect modernist Shi'a jurists thoughts  in Iran.
In this study, we used the method of critical discourse analysis. This research method has the power to explain social phenomena and it as well as can describe the relationship between language, power, ideology and domination. Discourse is a set of linguistic and non-linguistic signs which in it meaning and definitions are established or in other words, it is a semantic system that reproduces all social phenomena and gives meaning to them. In this paper, the most abstract level of discourse analysis is used and all the books and papers of the concerned thinker, was analyzed by using a content analysis technics.
Religious intellectualism in Iran played a key role in shaping the political reformist process. Reformist wing and parties in Iran, as a group that believes in the teachings of religious enlightenment, adhere to the following principles:   continuity of presence of religion in society, compatibility of Religion with west results(gains), the ability of human reason and prudence in the conduct of public affairs, treatment that the ultimate goal of religion is to promote ethical and moral values Having regard to human dignity, tenderly and kindly (Rahmani) interpretation, goal-oriented and moral of religious teaching offered