Anoreksiya nervoza ve eksojen obezite tanılı 11-18 yaş arası olguların sosyal bilişsel becerilerinin değerlendirilmesi
Assessment of social cognitive functions in 11-18 year-old adolescents diagnosed with anorexia nervosa and exogenous obesity
Yazar: İPEK PERÇİNEL
Danışman: DOÇ. DR. NAZLI BURCU ÖZBARAN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anoreksi = Anorexia ; Anoreksi nervosa = Anorexia nervosa ; Bilişsel işlev = Cognitive function ; Ergenler = Adolescents ; Obezite = Obesity ; Sosyal biliş = Social cognition

Özet:
Giriş: Yeme Bozuklukları, sağlıklı yeme davranışının ciddi olarak bozulduğu psikiyatrik hastalıklardır. Anoreksiya Nervoza etiyolojisinde pek çok neden öne sürülmekte, son yıllarda bilgi işleme süreçlerinin de önemli olduğunu gösteren çalışmalara rastlanmaktadır. Eksojen obezite tanılı çocuk ve ergenlerin ise tıbbi komplikasyonların yanında pek çok psikososyal sorunla karşılaştıkları bilinmektedir. Bir bilgi işlem süreci olan "sosyal biliş" doğuştan gelen, aşamalı olarak örgütlenmiş bir modülü temsil eder. Kişinin kendisi ve diğerleri arasındaki ilişkiyi temsil etmesi ve bu temsil durumunu sosyal davranışlarla yönlendirebilmesi olarak tanımlanabilir. 
Amaç: Çalışmamızın amacı, Anoreksiya Nervoza tanılı 11-18 yaş arasındaki çocuk ve ergenler ile eksojen obezite tanılı 11-18 yaş arası çocuk ve ergenlerin sosyal bilişsel becerilerinin değerlendirilmesi, bulguların kendi aralarında ve sağlıklı kontrollerle karşılaştırılmasıdır. 
Yöntem: Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Polikliniği'ne başvuran 11-18 yaş arası 18 AN olgusu, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Endokrinoloji Bilim Dalı Polikliniği'ne başvuran 11-18 yaş arası 30 eksojen obezite olgusu ve hasta gruplarına benzer sosyodemografik özelliklere sahip 30 sağlıklı kontrol olgusu, çalışmamızın örneklemini oluşturmuştur. Öncelikle tüm olgulara, komorbid tanıların DSM-IV kriterleri doğrultusunda değerlendirilmesi amacıyla, K-SADS PL uygulanmıştır. Olguların eşlik eden psikiyatrik bulgularının olması durumunda, bu bulguların hastanın işlevselliğini ne düzeyde etkilediğini değerlendirmek amacıyla GAS kullanılmıştır. Tüm olgularda; davranış değerlendirmesine yönelik CBCL, yıkıcı davranım bozukluklarının değerlendirilmesine yönelik DEHB (Aile-Öğretmen) ölçekleri kullanılmıştır. Olguların depresif belirti düzeyi, 15 yaş altı olgularda CDI, 15 yaş ve üzeri olgularda BDÖ ile değerlendirilmiştir. Anksiyete düzeylerine yönelik  STAI-Durumluk ve STAI-Sürekli Kaygı Ölçekleri kullanılmıştır. Tüm olguların, yemek yeme ile ilgili davranış ve tutumları YTT ile, duygu düzenlemede güçlük düzeyleri ise DDÖ ile değerlendirilmiştir. Hasta gruplarında, hastalığın şiddetini değerlendirmeye yönelik olarak, CGI-S uygulanmıştır. Sosyal bilişsel beceriler; Yüzler Testi, Gözler Testi, Beklenmeyen Sonuçlar Testi, Gaf Testi, İma Testi, Anlamı ve İlişkileri Kavrayabilme Testi ve Duygu Düzenlemede Güçlükler Ölçeği ile değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Sosyal bilisel becerileri değerlendirdiğimiz tüm testlerde AN grubu, kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde bozukluk göstermiştir. AN tanılı olguların, obezite tanılı olgulara göre de daha düşük sosyal ve emosyonel beceri gösterdikleri saptanmıştır. Obezite grubundaki olgular ise İma Testi dışındaki tüm testlerde kontrol grubundan anlamlı olarak düşük performans sergilemişlerdir. Obezite olguları İma Testi'nde de kontrol grubundan daha düşük puan almışlar ancak bu durum istatistiksel olarak anlamlılık düzeyine ulaşmamıştır. Bu bulgulara ek olarak; BKİ, anksiyete ve depresif özellikler ile sosyal biliş puanları arasında korelasyon olduğu saptanmıştır. 
Sonuç: Bu çalışmada hem AN hem de eksojen obezite tanılı olguların sosyal bilişsel becerilerinde bozukluk olduğu saptanmıştır. Halen sınıflandırma sistemlerinde yeme bozuklukları içerisinde yer almayan eksojen obeziteye farklı bir açıdan bakılmış; obezite tanılı olguların, sosyal biliş özellikleri yönünden de yeme bozukluğu olgularıyla örtüştüğü ortaya çıkmıştır. Yeme bozukluklarında sosyal fonksiyonların uzun dönemdeki klinik gidişi etkilediği pek çok araştırmacı tarafından belirtilmektedir. Çalışmamızın bulguları, söz konusu hastalıkların daha etkin ve kalıcı tedavisi için, olguların sosyal bilişsel özelliklerinin tanınması ve hastaya özgü tedavi yaklaşımlarının buna göre belirlenmesinin önemini vurgulamaktadır.

Abstract:
Introduction: Eating disorders are psychiatric diseases involving severely impaired eating habits. There are many etiologies held responsible for the anorexia nervosa etiology. Recently, studies have indicated the importance of information processing in anorexia nervosa. Children and adolescents diagnosed with exogenous obesity are known to face many psychosocial problems along with medical complications. "Social cognition", as an information processing procedure, represents an innate module that has been gradually organized over time. It can be defined as the representation of one's relationships between himself and others, which can be guided by social behavior. 
Objective: We aim to evaluate the social cognitive abilities of children and adolescents, aged 11-18 years, with anorexia nervosa or exogenous obesity, and compare the results between the patient groups and healthy controls. 
Method: Our study sample consisted of 18 AN cases aged 11-18 years who presented to the Department of Pediatric and Adolescent Mental Health and Diseases, Faculty of Medicine, Ege University; 30 exogenous obesity cases aged 11-18 years who presented to the Division of Pediatric Endocrinology, Department of Pediatric Health, Faculty of Medicine, Ege University; and 30 healthy controls with sociodemographic characteristics similar to the patient groups. First, each patient was subjected to K-SADS PL in order to perform an assessment as per DSM-IV criteria. In cases with coexisting psychiatric findings, C-GAS was applied to evaluate the effect of these findings over the functionality of the patients. In all cases, CBCL was used for behavior assessment and ADHD scale was used for evaluating disruptive behavioral disorders. The depressive symptoms were assessed by CDI in cases aged below 15 years and by BDI in cases aged ≥ 15 years. Anxiety levels were assessed using State Anxiety Inventory and Trait Anxiety Inventory. EAT was employed to evaluate behavior and attitudes about eating, while difficulty levels in emotion regulation was measured by Difficulties in Emotion Regulation Scale (DERS). In the patient groups, disease severity was assessed by CGI-S. Social cognitive skills were evaluated by Faces test, Eyes test, The Unexpected Outcomes Test, Faux Pas, Hinting Task, Comprehension Test and DERS.
Results: In all the tests assesing social cognitive abilities, AN group showed a significantly higher level of inefficiency as compared to the control group. The AN group was observed to display lower levels of social and emotional abilities as compared to the obesity group. On the other hand, when compared with the control group, the obesity group demonstrated significantly lower performance in all the tests except the Allusion test. The obesity group scored lower than the control group in the Allusion test, however, the difference between was not statistically significant. In addition to these findings, social cognition score was found to be correlated to BMI, anxiety, and depressive characteristics.
Conclusion: In this study, we determined impaired social cognitive ability in both AN and exogenous obesity patients. Although exogenous obesity is still not recognized as an eating disorder in the current classification systems, we approached exogenous obesity from a different point of view and found evidence that obese patients exhibit clinical profiles consistent with those having eating disorders in regard to social cognition, as well. Many authors recognize that social functions have an impact over long-term clinical course in eating disorders. Our results suggest that in order to provide a more effective and permanent treatment, the cases should also be examined for their social cognitive skills and they should be taken into account in the patient-specific treatment approach, as well.