Çocuklarda olası OSAS'ın okul başarısına etkisi
Effect of probable OSAS on school academic performance in children
Yazar: NURCAN GÜLER
Danışman: PROF. MEHMET KARADAĞ
Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Okul başarısı = School achievement ; Uyku = Sleep ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Obstriktif uyku apnesi, uyku sırasında total veya parsiyel üst solunum
yolu tıkanıklığı atakları ile karaterize, genellikle kan gazı değiĢim
anormallikleri ve uyku kesintileri ile sonuçlanan bir durumdur. Herhangi bir
yaĢta ortaya çıkabilir.
Pediyatrik obstrüktif uyku apnesi (OSA) yaygın bir bozukluktur ve
genel pediyatrik popülasyonun %1-4‟ünü etkiler. Uyku sırasında horlama,
nefes darlığı ve apne olarak kendini gösterir ve gün içi yorgunluk, okul
performansında düĢüĢ, nörokognitif bozulma, geliĢim bozukluğu,
hipertansiyon, kor pulmonare, pulmoner hipertansiyon ve hatta ölüm dahil
çocuğun gün içindeki davranıĢ, performans ve sağlığı üzerinde belirgin
istenmeyen etkilere sahiptir.
Çocuklarda OSA‟nın tanı ve değerlendirmesi için altın standart uyku
laboratuarı temelli polisomnografidir (PSG). Yine de, PSG pek çok durumda
ulaĢılamayabilen pahalı bir tekniktir. Dahası uykuyla iliĢkili solunum
bozuklukları (SRBD) (Sleep-Related Breathing Diserders)‟e bağlı olarak
nörodavranıĢsal morbiditeyi öngörmede çok etkili olmadığı düĢünülmektedir.
Zira standart PSG‟de iyi saptanamayan horlama gibi OSA‟nın bazı özellikleri
kognitif ve davranıĢsal morbiditeyle iliĢkili olabilir.
Chervin ve ark. tarafından geliĢtirilen ve doğrulanan Pediyatrik Uyku
Anketi (PSQ) SRBD için %81 sensitive ve %87 spesifitesi olduğu gösterilmiĢ
olan 22 maddelik bir ankettir. SRBD‟nin görece yüksek prevalansı ve bu
hastalığın olduğu düĢünülen bütün çocuklara PSG yapılmasının göreceli
zorlukları dikkate alındığında, SRBD tanısı ve etkisini öngörecek bir anketin
kullanımı her iki tanısal algoritma ve terapiye yardım edebilecek maliyet etkin
bir metoddur.
Biz bu çalıĢmamızda PSQ anketi ve çocukların demografik
özelliklerinin bulunduğu ve okul baĢaralılarının sorulduğu U.Ü.T.F.Bilimsel
AraĢtırma Anketi A-B ilköğretim ve ortaöğretim öğrencilerine uyguladık.
Bursa Osmangazi ve Nilüfer ilçelerinde bulunan 7 okula toplam 2000 adet
anket formu (önlü-arkalı toplam iki sayfa) ve onam formu dağıltıldı.
AraĢtımamıza 909 ilk-orta öğrenim öğrencisi katıldı. Okul baĢarısı 
iii
değerlendirmede Eylül 2015 - Ocak 2016 eğitim öğrenim dönem sonu karne
baĢarı ortalama notu baz alındı. 22 maddelik uyku anketi sorularından 8 veya
daha fazla pozatif yanıt veren öğrenci olası obstrüktif uyku apne sendromu
(OSAS Obstructive sleep apnea syndrome) kabul edildi. Uyku anketine göre
olası OSAS olan öğrencilerin okul baĢarısı puanları olası OSAS olmayanlara
göre anlamlı oranda düĢük bulundu.
Bu çalıĢmamızda çocukluk çağındaki olası OSAS okul baĢarısını
azaltığını göstererek tezimizi doğruladık. ÇalıĢmamızın temel sınırlaması
PSG OSAS tanısı için altın standart olduğundan bütün çocuklar için PSG
değerlendirmesinin yokluğudur.
Klinik pratikte, çocuk ve adölesanlar OSAS için incelenmeli ya da
alternatif olarak taranmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Çocuk, Uyku apnesi, Okul baĢarısı.

Abstract:
Obstructive sleep apnea (OSA) is a condition that characterized by
repeated episodes of complete or partial blockage of the upper airway during
sleep and leads to pauses during sleep and reduction in blood oxygen
saturation. It may ocur in any age.
Pediatric obstructive sleep apnea (OSA) is a common disorder and its
prevalance has been reported to be in range of 1-4% of pediatric population.
OSA symptoms in children can include snoring, labor breathing and apnea
during sleep. OSA may cause daytime sleepiness, decrease in school
performance, neurocognitive disorders, development disorders,
hypertension, cor pulmonale, pulmoner hypertension and even death.
Gold Standard for diagnosis and assessment of Obstructive Sleep
Apnea in children is sleep laboratory based polysomnography (PSG).
However, PSG is an expensive technique that may not be available easily on
many circumstances. Moreover, it‟s not thought to be very effective in
predicting neurobehavioral morbidity due to Sleep Related Breathing
Disorder (SRBD) because some features of OSA such as snoring that is not
well quantified on standard PSG may be associated with cognitive and
behavioral morbidity.
Pediatric Sleep Questionnaire (PSQ) developed and validated by
Chervin et al. Is a 22 item questionnaire which had been shown to have
a sensitivity of 81% and specificity of 87% for Sleep Related Breathing
Disorder (SRBD). Considering the relative high prevalence of SRBD and
the relative difficulties of obtaining PSG for all children suspected of
having this disorder, use of a questionnaire that predicts the diagnosis
and influence of SRBD may be a cost-effective method to aid in both
diagnostic algorithm and therapy.
v
In the current study we used "UÜTF Bilimsel AraĢtırma Anketi A-B"
which includes a pediatric sleep questionnaire (PSQ), childrens‟
demoghraphic data form and school academic performance
questionnaire. Two thousand questionnaires and informed consent forms
were distributed to 7 public elementary schools in Osmangazi and Nilüfer
districts of Bursa Province. 909 elementary school students were
surveyed by questionnaires. September 2015 - January 2016 education
season ration cards were used for assessment of school academic
performance. Participants which have 8 or more positive answers on
PSQ accepted as OSA probable case. According to PSQ and ration
cards, OSA probable cases have lower grades compared to non-OSA
children.
In this study of nearly 1000 children we confirmed our thesis by
demonstrating probable OSA in childhood causes decrease school
academic performance. The major limitation of this study was lacking the
use of PSG which is gold standard for diagnosis and assessment of
OSA.
Children and adolescants should be screened for OSA.

Key words: Children, Sleep apnea, School academic performance