Hierapolis Arkeoloji Müzesi'nden bir grup pişmiş toprak kandil
A group of terracotta lamps from the Hierapolis Archaeological Museum
Yazar: NAZLIHAN ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. BERNA KAVAZ KINDIĞILI
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Kandil, Antik dönemde ışık kaynağı olarak yaygın bir şekilde kullanılan aydınlatma araçlarından biridir. Geçmişten günümüze tarihsel bağlamda çok geniş bir kullanım alanına sahip olan kandiller sadece ışık kaynağı değil bunun yanı sıra sanat, din ve kültür değerlerinin taşıyıcısıdır. Dönemin inançlarını ve yaşam biçimlerini yansıtan estetik açıdan zengin değerli arkeolojik buluntular arasındadır.
Bu çalışmada Hierapolis Arkeoloji Müzesi'nin deposunda bulunan farklı dönem ve tiplere ait toplam 121 adet pişmiş toprak kandil incelenmiştir. Söz konusu çalışılan kandillerin tamamı satın alma, hibe, zor alım ve kazılardan müzeye kazandırılmış olduğundan üretim atölyelerinin yerleri bilinmemektedir.
Hierapolis Arkeoloji Müzesi'nden Bir Grup Pişmiş Toprak Kandil kataloğu; Arkaik Dönem, Geç Klasik- Erken Hellenistik, Hellenistik ve Roma Dönemine tarihlenen 17 ana tip ve alt gruplardan oluşturularak kronolojik bir şekilde sıralanmıştır. En erken kandil örneği MÖ 5. yüzyıl başına tarihlendirilirken en geç örneği ise MS 4-5. yüzyıla tarihlenmektedir. Bezemelerin aksine form tipleri göz önüne alınarak tarihlenen 73 adet kandilin omuz, diskus ve burun bölümlerinde çeşitli bezemeler yer alırken,  48 adet kandil ise bezemesizdir. Müzenin deposunda yer alan ve öncesinde çalışılmamış olan kandillerin buluntu yeri, form özellikleri değerlendirilip benzer eserler yardımıyla tarihlendirme yapılarak sonraki yıllarda yapılacak olan çalışmalara katkı sağlanması amaçlanmaktadır.

Abstract:
The lamp is one of the lighting tools widely used as a light source in ancient times. Lamps, which have a very wide area of ​​use in the historical context from past to present, are not only a source of light but also a carrier of artistic, religious and cultural values. They are among the valuable archaeological findings rich in aesthetics that reflect the beliefs and lifestyles of the period.
In this study, a total of 121 terracotta lamps belonging to different periods and types in the warehouse of the Hierapolis Archaeological Museum were examined. Since all of the lamps in question were brought to the museum through purchases, donations, forced purchases and excavations, the locations of their production workshops are unknown.
A Group of Terracotta Lamps from the Hierapolis Archaeological Museum catalog; It is composed of 17 main types and subgroups dating to the Archaic Period, Late Classical-Early Hellenistic, Hellenistic and Roman Periods and is arranged chronologically. The earliest lamp example is dated to the beginning of the 5th century BC, while the latest example is dated to the 4th-5th centuries AD. Contrary to the decorations, 73 lamps dated by taking into account the form types have various decorations on the shoulder, diskus and nose sections, while 48 lamps are undecorated. The aim is to contribute to the studies to be carried out in the following years by evaluating the findspot and form features of the lamps that are in the museum's warehouse and have not been studied before and by dating them with the help of similar works.