2000-2021 yılları arasında Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi acil servisindeki bitkisel ürünlerle zehirlenme vakalarının değerlendirilmesi
Evaluation of poisoning cases with herbal products in the emergency service of Atatürk Training and Research Hospital between 2000-2021
Yazar: AYŞENUR KARAGÖL
Danışman: PROF. DR. BİJEN KIVÇAK
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Bitkisel ürünler ve fitoterapinin popülerliği artarken, bu kullanımın bilinçsiz ve yanlış tüketimde de artışa sebep olabilir. Bitkisel ürünlerin yanlış kullanımı zehirlenmelere sebep olabilir. Ancak, literatürde bitkisel ürün zehirlenmeleriyle ilgili faktörler, klinik belirtiler ve tedavi yaklaşımları konusunda önemli bir boşluk bulunmaktadır. Bu araştırma, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisi'ne başvuran bitkisel ürün zehirlenmesi olgularını retrospektif olarak inceleyerek sosyodemografik özellikleri, klinik bulguları, kullanılan ürünleri ve kullanım şekillerini araştırmayı amaçlamaktadır. Bu çalışmanın hedefi, bitkisel ürünlerle ilişkili zehirlenmeler için risk faktörleri, klinik belirtiler ve tedavi etkinliği hakkında bilgi sağlamak ve önleme stratejilerine katkıda bulunmaktır.

Gereç ve Yöntem:
Bu kesitsel ve tanımlayıcı araştırmada, 2000-2021 yılları arasında İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi Acil Servisi'ne başvuran bitkisel ürün zehirlenmesi olguları retrospektif olarak analiz edilmiştir. Hastane kayıtları ve hasta dosyaları geriye dönük olarak incelenmiş, veriler SPSS 25.0 kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma, Ege Üniversitesi Tıbbi Araştırmalar Etik Kurulu tarafından onaylanmıştır.

Bulgular:
Çalışmaya toplam 22 olgu dahil edilmiştir. Olguların çoğunluğu 23-38 yaş arasındadır ve en çok sayıda vaka 2006-2007 yıllarında gözlenmiştir. Zehirlenmeler arasında bitkisel ürünlerle zehirlenmelerin oranı yüzde 1,04 olarak tespit edilmiştir. En sık etken madde olarak yabani mantarlar ve bazı bitkiler belirlenmiştir. Laboratuvar sonuçlarına göre, üç olgunun AST ve ALT değerleri normal aralığın dışındadır. İstatistiksel analizler, etken türü, cinsiyet ve ek hastalık varlığı ile laboratuvar bulguları arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığını göstermektedir.

Sonuç ve Öneriler:
Bu çalışma, saptanan bitkisel ürünlerle zehirlenme vakalarının az sayıda olduğunu ve daha fazla farkındalık gerektirdiğini göstermektedir. Üçüncü basamak hastanelerde zehirlenme vakalarına yönelik önlemler alınmalıdır. Bitkisel ürünlerin güvenli kullanımı için halk eğitimlerine ve sağlık çalışanlarının bilinçlendirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Ayrıca, politikaların oluşturulması ve düzenlemelerin yapılması önemlidir. Gelecekteki araştırmalarla, bitkisel ürünlerle zehirlenme olguları daha detaylı incelenmeli ve risk faktörleri ile klinik seyirleri belirlenmelidir. Bu çalışma, bitkisel ürünlerle ilişkili zehirlenmelerin önlenmesine ve etkili tedavi stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlayabilir.

Abstract:
Introduction:
The popularity of herbal products and phytotherapy has been increasing; however, their indiscriminate and incorrect use can lead to an increase in poisoning cases. Improper use of herbal products can result in poisoning. However, there is a significant gap in the literature regarding factors, clinical symptoms, and treatment approaches related to herbal product poisoning. This study aims to retrospectively examine the sociodemographic characteristics, clinical findings, used products, and methods of use of cases presenting with herbal product poisoning to the Emergency Department of İzmir KatipÇelebi University Atatürk Training and Research Hospital. The objective of this study is to provide information about risk factors, clinical symptoms, and treatment effectiveness related to poisoning cases associated with herbal products and contribute to prevention strategies.

Materials and Methods:
In this cross-sectional and descriptive study, cases of herbal product poisoning presenting to the Emergency Department of İzmir KatipÇelebi University Atatürk Training and Research Hospital between 2000 and 2021 were retrospectively analyzed. Hospital records and patient files were reviewed, and the data were analyzed using SPSS 25.0. The study was approved by the Ege University Medical Research Ethics Committee.

Results:
A total of 22 cases were included in the study. Most of the cases were between 23 and 38 years old, and the highest number of cases was observed in 2006-2007. The rate of poisoning cases associated with herbal products among all poisoning cases was determined as 1.04%. Wild mushrooms and some specific plants were identified as the most common causative agents. According to the laboratory results, the AST and ALT values of three cases were outside the normal range. Statistical analysis showed no significant relationship between the causative agent, gender, comorbidities, and laboratory findings.

Conclusion and Recommendations:
This study demonstrates that the incidence of poisoning cases associated with herbal products is relatively low and highlights the need for increased awareness. Measures should be taken in tertiary hospitals to address poisoning cases. Public education on the safe use of herbal products and raising awareness among healthcare professionals are necessary. Furthermore, the development of policies and regulations is crucial. Future research should focus on a more detailed examination of poisoning cases related to herbal products, determining risk factors and their clinical course. This study can contribute to the prevention of poisoning cases associated with herbal products and the development of effective treatment strategies.