Ahmet Muhip Dıranas'ta saf şiir anlayışı
Pure poetry understanding with Ahmet Muhip Diranas
Yazar: ABDURRAHMAN KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENSER YILMAZ
Siirt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dıranas, Ahmet Muhip = Dıranas, Ahmet Muhip ; Saf şiir = Pure poem ; Türk şiiri = Turkish poem ; Şiir = Poem

Özet:
Ahmet Muhip Dıranas, geçmişin şiir tecrübelerinden, şiir kültürünün havuzunda yıkanarak şiirini oluşturan bir şairdir. Şiirin sadece ilhama dayalı olmadığını anlamış, mücevheri işleyen kuyumcu, mermeri yontan heykeltıraş gibi şiiri üzerinde uzun uzun çalışmıştır. Onun şiir kaynakları, Anadolu, Fransız şiiri ve özellikle Baudelaire olmasına rağmen Ahmet Haşim, Yahya Kemal ve hocası Tanpınar'ın izinde giderek Cumhuriyet Dönemi'nde Saf Şiir Anlayışı'nı hece ölçüsünde en iyi uygulayan şairlerden biri olmuştur.
Tezin birinci bölümünde Ahmet Muhip Dıranas'ın hayatı; doğumu, okul dönemi, askerliği, evliliği, çalışma ve siyasi hayatı ile eserleri üzerinde ayrıntılı bir şekilde durulmuş ve yeni tespitlerde bulunulmuştur. Tezin ikinci bölümünde Fransız ve Türk şairlerinde Saf Şiir Anlayışı ayrıntılı bir şekilde irdelenmiş; Fransız şairlerinden Valery, Verlaine, Baudelaire, Mallarmé, Rimbaud, Nerval, Apollinaire gibi şairlerin Saf Şiir Anlayışlarına ve Türk şiirinde Dıranas'la ilgisi bulunan Saf Şairlerden Yahya Kemal, Ahmet Haşim, Tanpınar, Necip Fazıl, Cahit Sıtkı, Asaf Hâlet, bir edebi grup olarak Yedi Meşaleciler üzerinde ayrıntılı bir şekilde durulmuştur. Tezin üçüncü bölümünde de Saf Şiirin Unsurları, Saf Şiirin Tarifi, Ahmet Muhip Dıranas'ın Saf Şiir Anlayışı, buna bağlı şiirindeki değişmeleri ve sanatının değerini ortaya koymak için "Beş Mevsim" adlı kitapta bulunan 16 şiirinin "Şiirimizin Dört Ahmedi" ve "Şiirler" kitabındaki biçimleriyle karşılaştırılarak aralarındaki farklılıklar tespit edilmiştir. Bu farklılıklar neticesinde şiirlerin son halindeki "değişen, eklenen, çıkarılan" kelime-kelime grupları ve mısralar üzerinde durularak Saf Şiirin en çok önem verdiği Şiir İşçiliği/Mükemmeliyet Fikri bağlamında şiirler değerlendirilmiş ve yeni tespitlerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Saf Şiir Anlayışı, Saf Şiir, Cumhuriyet Dönemi Türk Şiiri, Ahmet Muhip Dıranas'ta Saf Şiir Anlayışı.

Abstract:
Ahmet Muhip Dıranas is a poet who creates his poetry by bathing in the pool of poetry culture from the poetry experiences of the past. He understood that poetry was not only based on inspiration, and he worked on his poetry for a long time, like a jeweler who worked on jewels and a sculptor who carved marble. Although his sources of poetry are Anatolian, French poetry and especially Baudelaire, he followed the footsteps of Ahmet Haşim, Yahya Kemal and his teacher Tanpınar, and became one of the poets who best practiced Pure Poetry in the Republican Period in syllabic terms.
In the first part of the thesis, the life of Ahmet Muhip Dıranas; his birth, school period, military service, marriage, working and political life and his works were discussed in detail and new determinations were made. In the second part of the thesis, the Concept of Pure Poetry in French and Turkish poets is examined in detail; Pure Poets Yahya Kemal, Ahmet Haşim, Tanpınar, Necip Fazıl, Cahit Sıtkı, Asaf Hâlet, a literary group who are related to the Pure Poetry Understanding of French poets such as Valery, Verlaine, Baudelaire, Mallarmé, Rimbaud, Nerval, Apollinaire and Dıranas in Turkish poetry. As a matter of fact, the Seven Torches are discussed in detail. In the third part of the thesis, in order to reveal the Elements of Pure Poetry, the Description of Pure Poetry, Ahmet Muhip Dıranas's Understanding of Pure Poetry, the changes in his poetry and the value of his art, 16 poems in the book called "Beş Seasons" were compared with the forms in the book of "Our Poetry Dört Ahmedi" and "Poems", and the differences between them were determined. As a result of these differences, the poems were evaluated and new determinations were made in the context of Poetry Craftsmanship and in idea of Perfection, which was given the most importance by Pure Poetry by emphasizing the "changed, added, removed" word-word groups and verses in the final form of the poems.

Key Words: Pure Poetry Understanding, Pure Poetry, Turkish Poetry in the Republican Period, Pure Poetry Understanding With Ahmet Muhip Dıranas.