Müzelerde görsel kültür çalışmalarının postmodern sanat eğitimi bağlamında yapılandırılmasına ilişkin hazırlanan eğitim paketinin eğitimevlerinde görevli uzmanların görüşlerine göre değerlendirilmesi
Evaluation of the educational pocket regarding the construction of visual culture studies in museums within the context of postmodern art education  based on the ideas of experts working in detention centers
Yazar: ZEKİYE ÇILDIR
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÇAKIR İLHAN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimin Kültürel Temelleri Ana Bilim Dalı / Güzel Sanatlar Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzecilik = Museology
Dizin: Eğitim = Education ; Görsel kültür = Visual culture ; Görsel sanatlar = Visual arts ; Müze eğitimi = Museum education ; Müzeler = Museums ; Postmodern = Postmodern ; Postmodernizm = Postmodernism ; Sanat eğitimi = Art education

Özet:
Sanat, duyuşsal ve bilişsel etkileme gücüne sahip, kültürel bir olgudur. Sanat eğitimi ile görsel algısı gelişmiş, kendini sanatsal yollarla ifade ede bilen, içinde yaşadığı kültürü tanıyan, öğrenen, koruyan ve gelecek nesillere taşıyan yaratıcı bireyler yetiştirilmesi hedeflenir. Bu anlamda, geleceğin bireylerini yetiştirecek öğretmenlerin, çağın gereksinimlerine göre sanat eğitimi almaları sağlanmalıdır.
Ülkemizde, çocuk eğitimevlerinde uygulanan yeniden eğitim çalışmalarının temelinde iş ve sanat eğitiminin yer aldığı ifade edilmesine rağmen, öğretim programları  incelendiğinde  sanatın  dışlandığı,  hatta  hiç  yer  verilmediği görülmektedir.  Eğitimevinde  yapılan  çalışmalar  incelendiğinde,  sanat  eğitimine ilişkin Halkeğitim eğiticileri tarafından resim ve ebru kurslarının açıldığı, ancak bu kurslara çocukların yeterli katılım göstermedikleri saptanmıştır. Suça sürüklenen çocuğun toplumla bütünleştirilmesi, olumsuz koşullar sonucu kazanılan bozuk davranışlarının düzeltilmesi ve yeniden öğrenme sürecinden geçmesi ancak buna elverişli sosyal ortamlarda gerçekleştirilebilir. Bu anlamda müzeler sanat eğitiminde çeşitli ve etkili sanat öğretimi olanakları sunan bir alan olarak karşımıza çıkmaktadır.
Sanat eğitimi, bireyin yaratıcı, duyarlı ve içinde bulunduğu toplumsal grupla uyumlu bireylerin yetiştirilmesinde yaşamsal bir önem taşımaktadır. Bu araştırmada, görsel kültür kavramının müzede nasıl ele alındığını belirleyerek, postmodern sanat eğitimi bağlamında uygulanabilirliği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Hazırlanan öğretim programı ve uygulama kılavuzunun değerlendirilmesi çalışmanın genel  
amacını oluşturmaktadır. Araştırma 2014 – 2015 eğitim öğretim yılı güz ve bahar döneminde Ankara Çocuk Eğitimevi'nde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın katılımcılarını odak olarak seçilen ve yedi kişiden oluşan öğretmen, sosyal çalışmacı ve psikolog oluşturmuştur. Çalışmanın öğretim programı ve uygulama kılavuzu hazırlamaya yönelik araştırmaları 10.10.2014 - 04.12.2014 tarihleri arasında, çalışma verilerini oluşturan görüşmeler ise 18.12.2014 - 26.01.2015 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın   verileri  yarı-yapılandırılmış   görüşme   formu, gözlem, belge incelemesi olmak üzere farklı yöntem ve veri toplama araçlarıyla toplanmıştır.  Araştırmanın verileri betimsel  analiz  yoluyla  çözümlenmiş  ve  elde edilen bulgular araştırma sorularına bağlı kalınarak yorumlanmıştır.
Araştırmada öncelikle ilkokul, ortaokul, lise programları, daha sonra açıktan devam edilen programlar ve çıraklık eğitimi programları incelenerek sanat eğitimi derslerinin içeriği ve uygulamadaki durumu belirlenmiştir. Daha sonra öğretmenlik lisans  programlarında  var  olan  müze  eğitimi,  müze  bilinci,  müzelerin  eğitim amacıyla kullanılması konuları saptanmıştır. Dünya'da ve ülkemizde kısa bir tarihsel geçmişe sahip olan postmodern sanat, görsel kültür üzerine inşa edilmektedir. Tezde Londra Müzeleri'nde gerçekleştirilen görsel kültür tabanlı çalışmalardan örnekler yer almaktadır. Araştırmanın ikinci bölümünde ise, postmodern sanat eğitiminin öncelediği görsel kültür yaklaşımı çerçevesinde yapılandırılmış "Çocuk Eğitimevi Eğiticileri için Etnografya Müzesinde Görsel Kültür Öğretim Programı ve Uygulama Kılavuzu" hazırlanmıştır. 2014 – 2015 eğitim – öğretim yılı içinde uygulanması planlanan kılavuz Adalet Bakanlığı'ndan gerekli izinlerin alınamaması sebebiyle uygulanamamıştır.
Öğretmenlerle yapılan görüşmelerde postmodern sanat eğitimi çerçevesinde görsel kültür yaklaşımıyla hazırlanan öğretim programı ve uygulama kılavuzunun çocuklarla uygulanabilirliğine ilişkin görüşlerinin neler olduğu açıklanmıştır. Bu anlamda, nitel araştırma desenlerinden betimsel analizle gerçekleştirilen çalışmada, müzede görsel kültür eğitimine ilişkin içerik oluşturulmuş, bu içeriğin uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi sağlanmıştır.
Araştırmadan elde edilen bulgular, postmodern sanat eğitimi kapsamındaki görsel kültür tabanlı etkinliklerin eğitimciler tarafından müzede uygulanabilir olduğunu ortaya koymuştur. Ancak öğretim programı ve uygulama kılavuzunun örgün eğitime devam çocukların yaş, gelişim ve hazır bulunuşluk düzeylerine daha uygun olduğu, paketin uygulanma aşamasında bu çocuklara öncelik verilmesi önerilmiştir. Eğitimcilere göre, bir öğrenme ortamı olarak müzenin, müze koleksiyonlarının ve görsellerin kullanılması öğrenmede kolaylık sağlamaktadır. Hazırlanan öğretim program ve uygulama kılavuzu sanat eğitimi, görsel kültür ve müze eğitimi konularında yeni eğitim materyali ve uygulama örneği sunmaktadır. Eğitimciler sanat eğitimine ilişkin yeterli bilgi birikimine sahip olmadıklarını belirterek, müzede sanat eğitimi etkinliklerinin hizmet içi kurslar kapsamında verilmesini istemektedir.

Anahtar Kelimeler: 
Postmodern Sanat Eğitimi, Görsel Kültür, Müze, Müze Eğitimi,
Çocuk Eğitimevi

Abstract:
Art is a cultural phenomenon having the power of affective and cognitive influence. With art education, it is aimed to raise creative individuals who have enhanced visual perception, who can express themselves by means of artistic ways, who know, learn, protect and transfer the culture they live in to future generations. In this sense, teacher candidates educating future individuals should be provided with the proper art education according to the requirements of that period.
Although it is stated that in our country vocational and artistic education are on the basis of re-training activities being applied in juvenile detention centers, after examining their curriculum, it is seen that art is excluded and even it is not included at all. Examining the works done in detention centers, It is determined that art and ebru courses are opened by Public Education educators but there are not enough child participants to the courses opened by public educators. It is only possible in a favorable social environment to provide better social integration of children who are driven to crime, to correct bad behaviors obtained as a result of adverse conditions and to undergo the re-learning process. In this sense, museums appear as an area presenting different and effective art education possibilities in art education.
Art education has vital importance in terms of raising creative, sensitive and compatible individuals with the social group they live in. In this study, it is tried to present the applicability of visual culture in the context of postmodern art education by  determining  how  the  concept  of  visual  culture  is  discussed  in  museums.  Evaluation of the prepared training package is the general purpose of the study. 
The research was held through the fall and spring semesters of 2014 - 2015 academic year in Ankara Juvenile Detention Center. Seven teachers, social workers and psychologists are selected as the focus of the participants of the study. The research towards preparing educational package of the study is done between the dates of 10.10. 2014 - 04.12. 2014 and the interviews forming study data are fulfilled between the dates of 18.12.2014 - 26.01.2015. The study data are collected by means of different data collection tools including, semi-structured interview form, observation and document review. The research data have been analyzed through descriptive analysis and the findings were interpreted by adhering to the research questions.
In this study, primarily elementary school, secondary school, high school programs, and then open plan schools and apprenticeship programs are examined, and by this way, the content of art education courses and their situation in practice is determined. Then, the topics of museum education, museum awareness and using museums for the purpose of education within teaching degree programs have been identified. With its brief historical background in our country and in the world, postmodern art is built on visual culture. Within the thesis, there are examples of visual culture based practices fulfilled in the museums of London. In the second part of the study, educational package named "Visual Culture Education in Ethnographic Museum Activity Book for the Educators Working in Juvenile Detention Centers" was prepared and it was structured within the visual culture approach preceded by postmodern art education. The package which was planned to perform during 2014-2015  educational  year  wasn't  performed  because  necessary  permissions  aren't provided by the Ministry of Justice.
In the interviews with the teachers, the opinions about the applicability of educational package on children which is prepared by using visual culture approach within the context of postmodern art education are revealed. In this sense, in the study performed by means of descriptive analysis which is one of the qualitative research designs, a content related to visual culture education in museums is created and the evaluation of the feasibility of this content is provided.
The findings obtained from this study have presented that visual culture based activities within postmodern art education can be applied by educators at the museums. However, it is proposed that educational package is more appropriate for the children continuing formal education in terms of their age, development and their level of readiness, and these children should be given priority while implementing this package. According to the educators, it provides easiness in education to use museums, museum collections and visuals as learning environments. The prepared educational package provides new educational materials and practice examples about the topics of art education, visual culture and museum education. Educators express that they do not have sufficient knowledge about art education, and therefore, they want art education activities within the scope of in-service courses at the museums.

Key Words: 
Postmodern Art Education, Visual Culture, Museum, Museum
Education, Juvenile Detention Center