Stratejik mekansal planlamada stratejik seçim yaklaşımı ile karar verme
Decision making with strategic choice approach in strategic spatial planning
Yazar: ŞEYDA BÜLBÜL
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK BEYAZLI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Türkiye planlama pratiğinin değişen dünya planlama söylemini ve pratiğini yakından takip edemediği, gelişmeleri gecikmelerle yakalasa da içselleştiremediği görülmektedir. Kendini çeşitli aksamalarla yineleyen planlama pratiklerinin toplumun planlamaya güvenini zayıflattığı da bilinmektedir. Mevcut planlama pratiğimizin arka planında yer alan planlama anlayışının iki boyutla sınırlanmış, durağan, katılımcılıktan uzak, sosyoekonomik ve kültürel gelişmelerden soyutlanmış, doğal değerlere duyarsız yapısının değişmesi gerektiği günümüzde tartışılmaktadır. Mekânsal kararların, bilimsel temelli müzakerelere açık, sürekli, katılımcı ve çok aktörlü olarak gerçekleştirilen bir planlama süreci içinde bütüncül bir bakış açısıyla ele alınması gerektiğine inanılmaktadır. Bu gerçekten hareketle, ortak bir geleceğin tanımlanması ve hayata geçirilmesinde, mekânsal planlamanın birleştirici rolüne vurgu yapan bu tezde süreç odaklı bir yaklaşım izlenmiştir. Katılımcı karar verme sürecinde, planlama aktörlerinin ve yerelin özgün yapısını ortaya çıkaracak, birlikte ortak bir vizyon oluşturup üzerinde uzlaşılmış ortak kararlar üretebilecek yaklaşım ve yöntemler tartışılmıştır. TÜBİTAK KAMAG-KOKAP Projesi Salacık alan çalışması ile deneyimlenme şansı bulan bu uzun soluklu süreçte, yerel halk ile planlamanın birleştirici zemininde buluşmanın, ortak bir gaye için birlikte fikir üretmenin ve öğrenmenin hazzına varılmıştır. Katılımcı anlayışla yerel bağlam ortaya çıkartılmıştır. Stratejik mekânsal planlamada birlikte karar vermeyi kolaylaştıran karar destek sistemlerinden Stratejik Seçim Yaklaşımı kullanılarak yerel halkla birlikte eğitim alanına ilişkin stratejik mekânsal bir karar verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Stratejik Mekânsal Planlama,  Katılım, Katılımcı Planlama Süreci, Katılımcı Yaklaşım ve Yöntemler, Karar destek sistemleri, Stratejik Seçim Yaklaşımı

Abstract:
It is seen that planning practice of Turkey can't be followed the discourse and practice of changing World planning, and even if it catches the developments with delays, it can't be internalized the developments. It is known that the planning practices which repeat themselves with various disruptions weaken the community's confidence in the planning. Nowadays it is discussed that there is the need for changing the structure of planning approach (limited to two dimensions, away from participation, abstracted from the socio-economic and cultural developments, insensitive) which is situated in the background of our current planning practice. It is believed that spatial decisions need to be addressed as a holistic point of view in a planning process open for negotiation scientifically based, continuous, participating and performed as multiplayered. Starting with this fact, in carrying out the identification of a common future and life, process-oriented approach was followed in this thesis that emphasizes the unifying role of spatial planning. In participating decision-making process, Participants in decision-making, planning, the approaches and methods, which will reveal original structure of planning actors and local and produce a joint decision together agreed on creating a shared vision, are discussed. In this long-term process which finds the chance to get experience by TUBITAK KAMAG-KOKAP project-Salacık field study, it has been reached the joy of; unifying ground in a meeting of planning with the local population, generating ideas together for a common purpose and learning. Local context was revealed with participatory approach. Of strategic spatial decision support systems that facilitate decision-making with strategic spatial planning, a strategic spatial decision on the training field with local people are given using the Strategic Choice Approach.