Üniversite öğrencilerinde yeme davranışları ve ortoreksiya nervoza ilişkisi
Eating behavior in university students and relationship between orthorexia nervoza
Yazar: MELTEM SÜMENGEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA MANKAN
Bahçeşehir Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Ortoreksiya nervoza = Orthorexia nervosa ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışma, üniversite öğrencilerinde yeme davranışlarını ve ortoreksiya nervoza ilişkisini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Kesitsel tipteki bu çalışma, Bahçeşehir Üniversite-si'nde "Kuzey Kampüsü" içinde eğitim alan Sağlık Bilimleri Fakültesi öğrencileri ile Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu Gastronomi bölümünü okuyan öğrenciler içinden örneklem olarak 344 katılımcıyla yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak, katılım sağlamayı kabul eden öğrencilerin yeme tutumlarının değerlendirilmesi (YTT-40), besin tüketme konusundaki davranış eğilimleri (ORTHO-15) ve demografik bilgiler için 14 sorudan oluşan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Anket aracılığıyla elde edilen veriler bilgisayar ortamında, IBM SPSS Statistics 24.0 sürümü kullanılarak analizler gerçekleştirilmiştir. Çalışmada anlamlılık düzeyi α=0.05 olarak alınmıştır. Mann-Whitney-U, Kruskal-Wallis testi, ki kare testi ve sürekli verinin ilişki analizi için Kendall's tau-b ilişki testi kullanıl-mıştır. Çalışmamıza katılan öğrencilerin yüzde 77'sinde (265 kişi) ortorektik eğilim ol-duğu, yüzde 23'ünde ise (79 kişi) ortorektik eğilim olmadığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin ORTHO-15 puanı ortalaması 37,50±3,78 olarak elde edilmiş ve bu sonuca göre öğrencilerin ortoreksiya eğilimlerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Çalışmamızda katılan öğrencilerin yüzde 89.5'inde (308 kişi) yeme bozukluğu riski olmadığı, yüzde 10.5'inde (36 kişi) yeme bozukluğu riski olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin YTT-40 puanı orta-laması ise 17,81±11,14 olarak elde edilmiş ve bu sonuca göre öğrencilerin yeme bozuk-luğu eğilimlerinin düşük olduğu tespit edilmiştir. ORTHO-15 ve YTT-40 puanı için cinsiyet açısından anlamlı farklılık görülmemiştir (p>0.05). ORTHO-15 ve YTT-40 puanı için yaş açısından anlamlı farklılık görülmemiştir (p>0.05). ORTHO-15 puanı için VKİ açısından anlamlı farklılık görülmemiştir (p>0.05). Buna karşılık YTT-40 puanı için VKİ açısından anlamlı farklılık görülmüştür (p<0.05).  ORTHO-15 ve YTT-40 puanı için eği-tim alınan bölüm açısından anlamlı farklılık görülmemiştir (p>0.05). ORTHO-15 ve YTT-40 puanı için anne eğitim durumu ve baba eğitim durumu açısından anlamlı farklılık görülmemiştir (p>0.05). ORTHO-15 ve YTT-40 puanı için aylık gıda harcama tutarı açısından anlamlı farklılık görülmemiştir (p>0.05). ORTHO-15 puanı ile YTT-40 puanı arasında (negatif) yönde anlamlı ilişki belirlenmiştir (p<0.05). YTT-40 grupları ile şiş-manlama endişesi ve kaloriye dikkat etme durumları anlamlı ilişki belirlenmiştir (p<0.05). ORTHO-15 grupları ile kaloriye dikkat etme ve besinlere duyulan endişe durumları ara-sında anlamlı ilişki belirlenmiştir (p<0.05). Geleceğin sağlık kadrolarında görev yapacak olan sağlık çalışanlarının meslek eğitimi aldıkları yerler olan üniversitelerde eğitime başlayan sağlık öğrencileri; toplumlara sağlık ve beslenme davranışları kazandırılması ve toplumların sağlıklarının iyileştirmesinde önemli rollere sahiptir. Bu açıdan mesleğin temellerinin atıldığı üniversite yıllarında öğrencilerin aldıkları sağlık ve beslenme eğitimi bilgisinin sağlıklı beslenme takıntısına neden olmaması için öğrencilerin beslenmeye yönelik yaşam algısı ve takıntı düzeyi sorgulanarak bu anlamda üniversitelerde anket yöntemi ile psikolojik tespit ve önlem alınabilir.

Abstract:
This study was carried out to determine the eating behaviors and the relationship between orthorexia nervosa in university students. This cross-sectional study was carried out with 344 participants as a sample among the students studying in the Faculty of Health Sciences and the School of Applied Sciences, Department of Gastronomy, who were educated in the "North Campus" at Bahçeşehir University. As the data collection tool, Personal Information Form consisting of 14 questions was used for the evaluation of eating attitudes (YTT-40), behavior trends in food consumption (ORTHO-15) and demographic information. The data obtained through the survey were analyzed in com-puter environment using IBM SPSS Statistics version 24.0. In the study, the level of significance was taken as α = 0.05. Kendall's tau-b relationship test was used for Mann-Whitney-U, Kruskal-Wallis test, chi-square test and relationship analysis of continuous data. It was determined that 77 percent (265 people) of the students participating in our study had an orthorectic tendency, and 23 percent (79 people) did not have an orthoectic tendency. The average of the students' ORTHO-15 score was found to be 37.50 ± 3.78 and according to this result, it was determined that the students have a high ten-dency to orthotexia. In our study, it was determined that 89.5 percent (308 people) of the participating students did not have an eating disorder risk, and 10.5 percent (36 people) had an eating disorder risk. The average of the students YTT-40 score was obtai-ned as 17.81±11.14 and according to this result, it was determined that the students' tendency to eat disorder was low. No significant difference was observed in terms of gender for ORTHO-15 and YTT-40 scores (p> 0.05). There was no significant differen-ce in terms of age for ORTHO-15 and YTT-40 scores (p> 0.05). There was no signifi-cant difference in BMI for ORTHO-15 score (p> 0.05). On the other hand, there was a significant difference in BMI for YTT-40 score (p <0.05). For ORTHO-15 and YTT-40 scores, there was no significant difference in terms of the department in which training was received (p> 0.05). There was no significant difference for ORTHO-15 and YTT-40 scores in terms of mother's education and father's education (p> 0.05). For ORTHO-15 and YTT-40 score, there was no significant difference in monthly food expenditure amount (p> 0.05). A significant (negative) correlation was determined between ORTHO-15 score and YTT-40 score (p <0.05). A significant relation was found between the YTT-40 groups and the concern about bloating and calorie attention (p <0.05). A signi-ficant relation was determined between ORTHO-15 groups and calorie attention and anxiety about foods (p <0.05).
Health students starting education in universities, which are the places where healthcare professionals who will work in the future healthcare staff receive vocational training; it has important roles in gaining health and nutrition behaviors to communities and improving the health of communities. In this regard, in order to prevent the health and nutri-tion education knowledge received by the students during the university years when the foundations of the profession were laid, psychological determination and precaution can be taken by questioning method in universities in this sense by questioning the life perception and obsession level of the students.