Metforminin sıçan testis yapısına etkisinin ışık ve elektron mikroskobik düzeyde incelenmesi
Effects of metformin on the rat testes: a light and electron microscopic study
Yazar: SELİN URSAVAŞ
Danışman: PROF. DR. UFUK ÖZGÜ METE
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Metformin = Metformin ; Mikroskopi-elektron = Microscopy-electron ; Mikroskopi-ışık = Microscopy-polarization ; Morfoloji = Morphology ; Morfometri = Morphometry ; Sıçanlar = Rats ; Testis = Testis

Özet:
Biguanid sınıfı antidiyabetik ilaç olan metformin tip 2 diyabetli hastaların tedavisinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Patogenezinde insülin direncinin bulunduğu hastalıkların tedavisinde de yer almasıyla birlikte kullanım alanları giderek artan ilacın etkileriyle ilgili olarak yapılan çalışmalar daha çok gestasyonel diyabet ve polikistik over sendromu konularında yoğunlaşmıştır. Literatürde erkek üreme sistemi üzerine etkilerini inceleyen az sayıda çalışma yapıldığı görülmüş, ultrastrüktürel bir çalışmaya ise rastlanmamıştır. Çalışmamızda, farklı doz düzeylerinde metformin tedavisi uygulanan sıçanlardan elde edilen testis dokularının ışık ve elektron mikroskobik düzeyde incelenerek biyokimyasal verilerle birlikte karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi ve testis histolojik yapısında gözlenen değişikliklerin ortaya konulması amaçlanmıştır.
Çalışmamızda 250-300 gr ağırlığında 26 adet Wistar albino türü ergin erkek sıçan kullanıldı. Kontrol grubuna gavaj yoluyla yalnızca distile su uygulanırken 2.gruba gavaj yoluyla 150 mg/kg/gün,  3.gruba ise 300 mg/kg/gün metformin 30 gün boyunca verildi. Deney sonunda ışık ve elektron mikroskobik incelemeler için testis dokuları, biyokimyasal analizler için intrakardiyak kan örnekleri alındı. 
Deney grupları ışık ve elektron mikroskobik olarak değerlendirildiğinde dozla ilişkili olarak seminiferöz tübüllerde düzensizleşme, epitel bütünlüğünde bozulma ve hücrelerarası boşluklar, spermatojenik hücre kaybı ve hücrelerde dejeneratif değişiklikler gözlendi. Seminiferöz tübül çaplarının ve epitel yüksekliklerinin morfometrik ölçümleri ile serum FSH, LH, testosteron, SOD ve MDA verilerinin değerlendirmesinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı.
Metformin kullanımının testis üzerine etkilerinin ultrastrüktürel olarak değerlendirildiği ilk çalışma olması nedeniyle önem taşıyan bu çalışmada ortaya konulan bulgular ışığında yüksek doz metformin kullanımının seminiferöz tübüllerin yapısını ve spermatogenezisi etkileyebileceği ancak bu değişikliklerin reversibl olduğu düşünüldü. Ayrıca, metforminin uzun süreli kullanımına bağlı etkilerin, biyokimyasal analizler, moleküler ve immünohistokimyasal düzeyde yapılacak ileri çalışmalar ile kapsamlı olarak incelenmesi gerektiği sonucuna varıldı.

Abstract:
Metformin, which is a biguanid antidiabetic drug, is commonly used in the treatment of Type 2 diabetic patients. Studies on the effects of the drug are usually focused on gestational diabetes and polycystic ovary syndrome with together increasing drug usage also involved with the treatment of diseases which in the pathogenesis of insulin resistance. There has been a few studies in the literature which examined the effects of metformin on male reproductive system and no ultrastructural study was found. In our study we aimed to evaluate the testicular tissue obtained from rats exposed to metformin treatment at different doses at light and electron microscopic level in comparison with biochemical data and demonstrate the histological changes in testicular tissue. 
In our study, twenty-six adult male Wistar albino rats weighing 250-300 g were used. The first group served as a control and was given distilled water. The second group received metformin at a dose of 150 mg/kg body weight/ day and the third group received metformin at a dose of 300 mg/kg body weight/ day by oral gavage for 30 days. At the end of the experiment testicular tissues were taken for light and electron microscopic examination and intra-cardiac blood samples were collected for biochemical analysis.
In the experimental groups evaluated with light and electron microscopies, irregular seminiferous tubules, disruption of epithelial integrity, the decrease in spermatogenic cells, dilated intercellular spaces and degenerative changes in epithelium were observed relating to doses. Morphometric measurements of tubule diameters and epithelial heights and FSH, LH, testosterone, SOD and MDA data were evaluated and there were no statistically significant differences between groups.
This study is of great importance because it is the first study to evaluate the effects of metformin on testis as ultrastructurally and the findings showed that high dose metformin may affect the structure of seminiferous tubules and spermatogenesis, however was thought these changes to be reversible. In addition, ıt was concluded that the effects of long-term using of metformin to be examined in detail with further studies on biochemical, molecular and immunohistochemical levels.