Çocuğu okul öncesi eğitim kurumuna devam eden babalara uygulanan baba katılım programının baba-çocuk ilişkisi üzerine etkisi
The effect of the i̇nvolvement programme which applied to the fathers whom child i̇s goi̇ng on pre-school education,on the father-child relationship
Yazar: TÜLAY ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. FATMA TEZEL ŞAHİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Bölümü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile içi ilişkiler = Family relations ; Baba katılımı = Father involvement ; Baba- çocuk ilişkisi = Father-child relationship ; Babalar = Fathers ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışma, çocuğu okul öncesi eğitim kurumuna devam eden babalara uygulanan Baba Katılım Programı'nın baba-çocuk ilişkisi üzerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde araştırmada kullanılacak olan Çocuk Ebeveyn İlişki Ölçeği'nin geçerlik güvenirlik çalışması yapılmış, ikinci bölümde ise çocuğu okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden babalara uygulanan Baba Katılım Programı'nın baba-çocuk ilişkisi üzerine etkisi incelenmiştir. 
Geçerlik güvenirlik çalışmasının evrenini 2009–2010 eğitim öğretim yılında Ankara il merkezindeki Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilköğretim okullarının anasınıflarına devam eden çocukların anne ve babaları, çalışma grubu evrenini Ankara merkez ilçelerinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı İlköğretim bünyesinde bulunan anasınıflarına devam eden çocukların babaları oluşturmuştur. Çocuk Ebeveyn İlişki Ölçeği'nin geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmak üzere Ankara ili merkez ilçelerine bağlı ilköğretim bünyesinde bulunan anasınıflarından tesadüfî olarak belirlenen okullardan 214 çocuğun anne ve babası örneklem grubunu oluşturmuştur. Çalışma grubunu, Kuva-yi Milliye İlköğretim Okulu anasınıfına çocuğu devam eden 25 baba deney grubu,  Ahmet Hızal İlköğretim Okulu anasınıfına çocuğu devam eden 25 baba kontrol grubu olmak üzere toplam 50 baba oluşturmuştur. 
Deney grubu babalara; babaların çalışma saatleri, ayırabilecekleri zaman ve uygulanan ihtiyaç belirleme formunda en çok bilgi sahibi olmak istedikleri konular göz önüne alınarak hazırlanan Baba Katılım Programı uygulanmıştır. Baba Katılım Programı'nda aile katılım çalışmalarından, veli toplantısı, haber mektubu, broşür, grup toplantısı ve ev ziyareti çalışmalarına yer verilmiştir. Kontrol grubu babalara  herhangi bir program uygulanmamıştır. Çalışma ön ve son test, kontrol gruplu deneysel desenle yapılmıştır.
Araştırmada, çocuklar ve aileleri hakkında bilgi almak amacıyla Kişisel Bilgi Formu, babaların okul öncesi eğitim kurumlarında uygulanan aile katılım çalışmalarına katılım durumlarını belirlemek amacıyla Aile Katılım Ölçeği, Baba Katılım Programı'nın baba çocuk ilişkisi üzerine etkisini ölçmek amacıyla Çocuk Ebeveyn İlişki Ölçeği kullanılmıştır. 
Araştırmada, anne-babalar ve çocuklarına ait demografik bilgiler frekans ve yüzde değerleri olarak verilmiştir. Çocuk-Ebeveyn İlişki Ölçeği'nin geçerlik güvenirlik çalışması ile ilgili olarak açımlayıcı faktör analizi, ölçeğin genel olarak güvenirliğini belirleyebilmek için, madde toplam puan güvenirliği, Cronbach Alpha güvenirliği analizleri yapılmıştır. Çalışma grubu babalar ve çocuklarına ait demografik bilgiler frekans ve yüzde değerleri olarak verilmiştir. Babaların katılım durumlarını belirlemek amacıyla Aile Katılım Ölçeğinin alt boyut puanları ve baba-çocuk ilişkisini belirlemek amacıyla, Çocuk-Ebeveyn İlişki Ölçeği'nin alt boyut puanları Mann Whitney U ve Wilcoxon Testi ile test edilmiştir. Katılım durumları ile baba-çocuk ilişkisinin, babaların ve çocukların demografik özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını değerlendirmek amacıyla Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis testi yapılmıştır. Baba Katılım Programı'nın aile katılımına ve baba çocuk ilişkisine etkisini belirlemek için Mann Whitney U testi ve Wilcoxon Testi analizleri yapılmıştır. 
Araştırma sonucunda, Çocuk-Ebeveyn İlişki Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu saptanmıştır. 30 maddelik çocuk ebeveyn ilişki ölçeğinin güvenirlik katsayısı .77 olarak hesaplanmıştır. Deney grubu babaların çocuklarının cinsiyetine göre Aile Katılım Ölçeği'nin Ev Temelli Katılım alt boyut puanında anlamlı bir fark bulunmuştur (p>0.05). Deney grubu babaların, Çocuk-Ebeveyn İlişki Ölçeği'nin olumlu ilişki alt boyutunda yaşlarına göre, bağlanma alt boyutunda ise sahip oldukları çocuk sayılarına ve çocuklarının doğum sıralarına göre anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur. Kontrol grubu babaların öğrenim durumlarına göre, bağlanma alt boyutunda anlamlı bir fark saptanmıştır.  Baba Katılım Programı uygulama sonrası  Aile Katılım Ölçeği'nin tüm alt boyutlarında deney ve kontrol grubu son test, deney grubu ön ve son test puanları arasında anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Bu fark deney grubu lehinedir. Çocuk-Ebeveyn İlişki Ölçeği'nin tüm alt boyutlarında deney ve kontrol grubu son test puanları, deney grubu ön ve son test puanları arasında anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0.05). Bu fark deney grubu lehinedir. 
Aile katılım çalışmaları babaların ihtiyaçlarına, çalışma saatlerine ve ayırabilecekleri zamanlara göre hazırlandığında, tüm babaların istekle katıldıkları ve Baba Katılım Programı'nın babalar ile çocukları arasındaki ilişkiyi olumlu yönde etkilediği saptanmıştır.

Abstract:
This study has done in order to search the effect of the involvement programme whıch applıed to the fathers whom chıld is going on pre-school educatıon, on the father-chıld relatıonshıp. This research has consists of two parts. İn the first part,the validity and reliabılıty work of the scale of the parent-child  relationship has done, in the second part the effect of the involvement programme whıch applıed to the fathers whom chıld is going on pre-school educatıon, on the father-chıld relatıonshıp has researhed.
 The group of the the validity and reliabılıty work is consisited of the mums and  dads of the children who goes on the pre-school education on the school that are related to the Ministery of Education, placed in the cetre of Ankara; the working group has consisted of dads of the children who goes on the pre-school education on the school that are related to the Ministery of Education, placed in the cetre of Ankara.In order to do the the validity and reliabılıty work of the Child-Parents Relationship  Scale a sample group created by 214 children's mother and father who are chosen randomly from the schools plced on the cetre of Ankara.The sample of the work group is consisited of 50 fathers;25 of them are chosen as a conrol group from the fathers whom child is going on Ahmet Hızal Primary School kindergarten and 25 of them chosen as expriment group from the fathers whom child is going on Kuva-yi Milliye Primary School kindergarten.
 To the fathers in expriment group; The Father İnvolvement Programme has been implemented ,which is prepared by considering the working hours, time can be commited, the subjects that they mostly wanted to know, placed in the form of the needs.In  The Father İnvolvement Programme; the parents meetings, news letters, brochures, group meetings and home visits are provided from the family involvement study. Control group fathers are not implemented any programme. The study has done  in first and last tests by exprimental patterns with control gropup.
 In this study; in order to get information about families their childern Personal Information Form; in order to see the fathers' involvement to the family involvement work used in primary school  Family İnvolvement  Scale, in order to test effect of the involvement programme  on the fatherchild relationship Child-Parents Relationship  Scale has been used.
	
The distributions of demographic informations of child and famillies are given in percentage values. In regard to the reliability of the tool, factor analyses were employed. In order to identify the overall reliability of the tool, item-total score reliability, Cronbach Alpha reliability and test-retest reliability were analysed.  In order to determine the status of involvement of father, the iner dimension scores of Family İnvolvement  Scale  and fahter child relationdhip in iner dimension Child-Parents Relationship  Scale, Mann Whıtney U And Wılcoxon tests  are used. The Mann Whıtley U and Kruskal Wallis tests are used With the participation status of the father-child relationship, parents and children differ according to demographic characteristics to assess whether the. The Father İnvolvement Programme of family participation and dad father child relationship to determine the impact to the Mann Whitney U test and Wilcoxon Test analysis was carried out.
The findings reveal that the Child-Parents Relationship  Scale is a reliable assessment tool and has a consistent pattern. As a result of the research Child-Parents Relationship  Scale is found to be a valid and reliable measurement tool. The confidence coefficient of 30-items Child-Parents Relationship  Scale is composed as .77. In the experimental group   father of the children compared to the gender of home based Family Involvement Scale subscale scores a significant difference in were found. A meaningful difference is found In  Child-Parents Relationship  Scale in the  exprimental group in the inner dimension of positive relationship, scores according to fathers' the number of children they have and the order of the births of their children in the inner dimension of connection. According to their education a meaningful difference is  found between the scores of  fathers' in control group in the inner dimension of connection. After the Father İnvolvement Programme a meaningful difference is found between the  exprimental and control  groups' pre test and last-test scores of iner dimension of Family Involvement Scale. This difference is in favor of the exprimental group. A meaningful difference is found between the  exprimental and control  groups' pre test and last-test scores of iner dimension of child-parent relation scale. This difference is in favor of the exprimental group.
It is ıdentified that if the family involvement work is prepared according to fathers' needs, working hours and the time they can afford; all the fathers join the study with regards and The Father İnvolvement Programme whıch applıed to the fathers whom chıld is going on pre-school educatıon effects the relationships positively.