Roma Katolik Kilisesi'nde kadın
Woman in the Roman Catholic Church
Yazar: DUYGU METE
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN TURAN
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy

Özet:
Bu çalışmanın amacı erken dönem Kilise'den çağdaş döneme Roma Katolik Kilisesi'nin kadına bakışını ve kadınlarla alakalı güncel meselelere ilişkin tartışmaları ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda birinci bölümde ilk dönem kiliseden II. Vatikan Konsili'ne kadarki süreçte Kilise'de kadının konumu ve rollerine yer verilmiştir. İkinci bölümde öncelikle kadınların konsile katılımı ve ardından konsil belgelerindeki kadınlarla ilgili metinlere değinilmiştir. Ardından devam eden süreçte Kilise'nin kadına bakışı dönemin papaları bağlamında ele alınarak onların kadınlara ilişkin değerlendirmeleri üzerinde durulmuştur. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise kadınlarla alakalı güncel tartışma konuları olarak belirlenen toplumsal cinsiyet teorisi, doğum kontrolü, kürtaj, eşcinsellik/eşcinsel evlilik ve kadının rahipliği başlıkları ele alınmıştır. Konular ele alınırken öncelikle Kilise'nin öğretileri ardından Katolik araştırmacı ve teologların görüş ve eleştirilerine yer verilmiştir. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseninin esas alındığı çalışmada Dinler Tarihi'nin geleneksel metodolojik yaklaşımlarından ise tarihsel fenomenolojik yöntem kullanılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır.
Araştırma sonucundaki bulgulara göre; tarihsel süreçte meydana gelen çeşitli gelişmelerin Roma Katolik Kilisesi'nin kadına bakışı ve söylemlerinde ilerleme olarak kaydedilebilecek birtakım değişmelere sebep olduğu tespit edilmiştir. Özellikle Papa I. Francis dönemi kadınlara yönelik ılımlı tavır ve atılan ilk adımlar açısından önemlidir. Çağdaş sorunlara Kilise teolojisi ve hiyerarşisine zarar vermeyecek bir tarzda ihtiyatla yaklaşmayı tercih eden Francis'in zamanın ruhuna uyan ancak gelenekten de kopmayan bir tavır sergilediği görülmektedir. Bu noktada çeşitli feminist akımlar ve oluşturulan Katolik kadın hareketlerinin Kilise'yi kadına yönelik söylemlerinde revizyonlar yapmaya zorladığı fark edilmiştir. Katolik feminist teologlar ve kadın hareketlerinin beklentisi, Kilise'nin her alanda savunduğu özgürlük, eşitlik ve adalet ilkelerini hayata geçirmesidir.

Abstract:
The aim of this study is to reveal the Roman Catholic Church's view of woman from the early Church to the contemporary period and the debates on current issues related to women. For this purpose, in the first chapter the position and roles of women in the Church from the early Church to the Second Vatican Council are given. In the second chapter, first the participation of women in the council and then the texts about women in the council documents are mentioned. Then, in the following process, the Church's view of women was discussed in the context of the popes of the period and their evaluations of women were emphasized. In the third chapter of the study, the topics of gender theory, birth control, abortion, homosexuality/same-sex marriage and the priesthood of women, which are determined as current discussion topics related to women, are discussed. The topics are addressed first with the teachings of the Church and then with the views and criticisms of Catholic scholars and theologians. In the study, which is based on the case study design, one of the qualitative research methods, the historical phenomenological method, one of the traditional methodological approaches of the History of Religions, was used. In the study, document analysis method was used as a data collection tool.
According to the findings of the research, it has been determined that various developments in the historical process have caused some changes that can be recorded as progress in the Roman Catholic Church's view of women and its discourses. Especially the period of Pope Francis I is important in terms of the moderate attitude towards women and the first steps taken. It is seen that Francis, who prefers to approach contemporary problems cautiously in a way that does not harm the theology and hierarchy of the Church, exhibits an attitude that fits the spirit of the time but does not break with tradition. At this point, it was realized that the various feminist movements and Catholic women's movements forced the Church to revise its discourse on women. Catholic feminist theologians and women's movements expect the Church to put into practice the principles of freedom, equality and justice that it advocates in all areas.