Yakın dönem Türk siyasi tarihinde Sazak ailesi
The Sazak family in the Turkish political history in the recent period
Yazar: FAHRİ YETİŞ
Danışman: PROF. DR. MESUT ERŞAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History

Özet:
Türk siyasi tarihinde çok partili hayat 1908 yılında II. Meşrutiyet'in ilanı ile başlamıştır. 1918 yılında Osmanlı Devleti'nin Birinci Dünya Savaşı'ndan yenik ayrılmasından sonra 1920 yılında son Osmanlı Meclis-i Mebusanı kapatılmış, 23 Nisan 1920 tarihinde Ankara'da Büyük Millet Meclisi açılmıştır. Millî Mücadele döneminde çok partili hayata ara verilerek Mecliste birinci ve ikinci grup adı altında siyasi faaliyetler sürmüştür. Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin temelinden 9 Eylül 1923'te Halk Fırkası ; 1924'te de ilk muhalefet partisi Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kurulmuştur. Ancak bu parti ile 1930'da kurulan Serbest Cumhuriyet Fırkası uzun ömürlü olmamıştır. 1946'tan itibaren kesin bir şekilde çok partili hayata geçilmiştir.
Türkiye'deki siyasal yaşamda partilerin devamlılığından daha etkili bir devamlılık ailelerde görülmüştür. Türkiye'de aristokrat sınıfı olmamakla beraber taşrada sermaye sahibi ailelerin siyasetle mesaileri iki hatta üçüncü kuşağa varmaktadır. Üç nesil siyasetle ilgilenen ailelerin başında Eskişehir'den Sazak ailesi gelmektedir. 1920'den 1950'ye kadar kesintisiz 8 dönem ve otuz yıl süreyle Emin Sazak Eskişehir milletvekili olmuştur. Oğlu Gün Sazak, 1969'da isim değişikliğiyle siyaset sahnesine çıkan Milliyetçi Hareket Partisi'nin önemli yöneticileri arasına girmiştir. 1977 yılında İkinci Milliyetçi Cephe Hükümetinde Gümrük ve Tekel Bakanı olmuştur. Gün Sazak, milletvekili olmadığı için parlamento dışından bakanlık yapmıştır. Sazak ailesinin üçüncü nesil siyasetçileri Gün Sazak'ın oğlu Süleyman Servet Sazak ile yeğeni Metin Nurullah Sazak'tır. Her iki politikacı da Emin Sazak'ın izinden Eskişehir milletvekilliği yapmışlardır. 
Bu çalışmada Sazak ailesinin Türk siyasi tarihindeki önemi üzerinde durulmuştur. Çalışmanın kaynakçasında dökümantasyon ve literatür tarama yöntemiyle ulaşılan veriler değerlendirilmiştir. TBMM zabıt cerideleri ile Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi belgeleri, telif eserler, makaleler, tezler ve sözlü tarih çalışması bağlamında söyleşiler kaynakçayı oluşturmaktadır.

Abstract:
Multi-party life in Turkish political life In 1908, II. It started with the declaration of the Constitutional Monarchy. After the Ottoman Empire was defeated in the First World War in 1918, the last Ottoman Parliament was closed in 1920, and the Grand National Assembly was opened in Ankara on April 23, 1920. During the National Struggle, the multi-party life was suspended and political activities continued under the name of the first and second groups in the Assembly. The People's Party was founded on September 9, 1923, from the foundation of the Anatolian and Rumelian Defense of Rights Society. In 1924, the first opposition party, the Progressive Republican Party, was established. However, the Free Republican Party established in 1930 with this party did not last long. Since 1946, a multi-party system has been established.
In the political life in Turkey, a more effective continuity than the continuity of the parties has been seen in the families. Although there is no aristocratic class in Turkey, the political shifts of families with capital in the countryside reach the second or even the third generation. The Sazak family from Eskişehir is one of the families interested in politics for three generations. From 1920 to 1950, Emin Sazak was the deputy of Eskişehir for 8 consecutive terms and for thirty years. His son Gün Sazak became one of the important directors of the Nationalist Movement Party, which entered the political scene with a name change in 1969. In 1977, he became Minister of Customs and Monopoly in the Second Nationalist Front Government. Gün Sazak was a minister from outside the parliament as he was not a member of parliament. The third generation politicians of the Sazak family are Gün Sazak's son Süleyman Servet Sazak and his nephew Metin Nurullah Sazak. Both politicians were members of the Eskişehir parliament following Emin Sazak's footsteps.
In this study, the importance of the Sazak family in Turkish political history is emphasized. In the bibliography of the study, the data obtained by the documentation and literature review method were evaluated. The bibliography consists of the minutes of the Grand National Assembly of Turkey and the State Archives Presidency of the Republic Archive documents, copyrighted works, articles, theses and interviews in the context of oral history work.