Yeni dünya düzeninde kar amacı gütmeyen sektörün ekonomik büyümeye etkisi: Seçilmiş OECD ülkeleri üzerine dinamik panel veri analizi
The impact of non-profit sector on economic growth in the new world order: Dynamic panel data analysis on selected OECD countries
Yazar: GÜLÇİN KAYA İNCEİPLİK
Danışman: PROF. DR. HALİL TUNALI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik büyüme = Economic growth ; Kar amacı gütmeyen kuruluşlar = Non-profit organizations ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Yeni dünya düzeni = New world order

Özet:
20. yüzyılın son çeyreğine damgasını vuran sınırlı devlet anlayışı, hem yerelde hem de küreselde kar amacı gütmeyen sektörün büyük bir gelişim göstermesine sebep olmuştur. Bu gelişme, günümüzde içinde bulunduğumuz yeni çağın getirdiği birtakım yeniliklerle birlikte yalnızca sosyal ve politik alanda değil, sektör kuruluşlarının sayıları, gelirleri, harcamaları, çalışanları da olmak üzere tüm finansman yapısında hızlı bir değişim yaratmıştır. Nitekim son 20 yıldır sektörle ilgili yapılan ampirik araştırmalar, kuramsal çalışmalar ve birçok teknik rapor iktisadi literatürde ve profesyonel alanda sektörün ne kadar önemli bir noktaya geldiğini gözler önüne sermektedir. Öte yandan, bu araştırmalar sektörün ekonomik değeri konusunda güçlü iddialar içerse de çoğu zaman ekonometrik açıdan test edilmemişlerdir. Bu boşluğu doldurabilmek için bu çalışmayla sektör ile ekonomik büyüme arasında nicel, ölçülebilir ve özgün bir model ortaya çıkartmak hedeflenmiştir. Sektörün ülke ekonomilerini gerçekte ne kadar etkilediğini bu çalışmayla gündeme getirmek sektör kuruluşlarının ulusal ekonomilerdeki değerinin doğru anlaşılmasında önemli rol oynayacaktır. 
Buradan hareketle, bu çalışmanın konusu seçilmiş 18 OECD ülkesinin 2008-2018 dönemine ait veri setiyle birlikte dinamik panel veri analiz tekniklerinden sistem GMM yaklaşımı kullanılarak araştırılması amaçlanmıştır. Elde edilen ampirik sonuçlara göre, kar amacı gütmeyen sektörün ekonomik büyümenin anlamlı göstergelerinden biri olan kişi başına düşen GSYİH'ya pozitif etkisi açıkça görülmektedir. Ayrıca analiz kapsamında kamu sosyal harcamaları OECD ortalamasının altında olan ülkelerde sektörün kişi başına düşen GSYİH üzerindeki pozitif etkisi, kamu sosyal harcamaları OECD ortalamasının üstünde olan ülkelere göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.  Sınırlı kaynaklarla ortaya konan bu çalışma, sektörün ülke ekonomilerine sağladığı makroekonomik katkılar açısından hem politika uygulacılar için aydınlatıcı hem de yeni çalışmaların başlangıç noktası olacaktır.

Abstract:
The limited conception of the state, which marked the last quarter of the twentieth century, has led to a great development of the nonprofit sector both locally and globally. This development, along with several innovations brought about by the new era we are in, has created a rapid change in the entire financing structure, not only in the social and political sphere today, but also in the numbers, incomes, expenses, employees of sector organizations. As a matter of fact, empirical, theoretical studies and many technical reports conducted on the sector over the past two decades show how the sector has become important in the economic literature and professional fields. Even though these studies contain strong claims about the economic value of the sector, they have often not been tested from an econometric point of view.  To fill this gap, with this study it is aimed to bring a quantitative, measurable, and original model between the sector and economic growth into the light. With this study, raising the question of "how much the sector actually affects national economies" will play an important role in correctly understanding the value of sector organizations in national economies. 
From this point of view, the subject of this study is investigating the dynamic panel analysis techniques using the system GMM approach on eighteen OECD countries using their data sets for a period of ten years, between 2008 and 2018.  According to empirical results of the study, it can be clearly seen that the nonprofit sector has a positive effect on GDP per capita, which is one of the significant indicators of economic growth. Besides, the analysis found out that the positive impact of the sector on GDP per capita in countries with public social spending below the OECD average is higher than in countries with public social spending above the OECD average. This study, which is presented with limited resources, will be enlightening for policymakers and a starting point for new studies in terms of the macroeconomic contributions that the sector provides to the national economies.