Sürdürülebilirlik bağlamında kripto paralar ve enerji piyasaları ilişkisi
The relationship between cryptocurrencies and energy merkets in the context of sustainability
Yazar: DİLARA GENÇ
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMET ÖZCAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Muhasebe ve Finansman Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
2009 yılında ortaya çıkışıyla birlikte çeşitli alım satım işlemlerine konu olan Bitcoin yatırımcıların ilgisini çekmiştir. Bitcoin fiyatında ki artışlar, Bitcoine olan talebi artırmış ve daha fazla Bitcoin üretilmesine neden olmuştur. Yeni Bitcoinlerin üretilmesi enerji yoğun bir süreç olan madencilik yoluyla gerçekleşmektedir. Madenciler yeni Bitcoin'leri dolaşıma sokmak ve işlemleri doğrulamak için enerji kullanırken daha fazlamadencilik donanımına ve enerji kaynaklarına yatırım yaparlar. Bu durumun doğal bir sonucu olarak da madencilik sürecinde kullanılan enerji tüketiminin artması beklenmektedir. Madencilik için kullanılan enerji tüketiminin yüksek olması sürdürülebilirlik açısından sera gazı emisyonlarının büyük bir kısmını oluşturan karbon emisyonlarının artmasına neden olabileceği düşünülmektedir. Bu çerçevede önemli miktarda enerji tüketimine yol açan Bitcoin madenciliğinin karbon emisyonu ve sürdürülebilirlik endeksi üzerinde bir etkiye neden olup olmadığı araştırılmıştır.
Çalışmada bağımlı değişken Bitcoin fiyatı (BTC) ve bağımsız değişkenler olarak Emisyon (CO2) düzeyi ile Sürdürülebilirlik endeksine (MSCI)  ait 01.01.2018 – 01.01.2023 zaman aralığını kapsayan aylık verilerden yararlanılmıştır. Çalışmada, ARDL Sınır Testi uygulanmıştır. Elde edilen ARDL (1, 0, 2) modelinin uzun ve kısa dönem bulgularına göre: Uzun dönemde MSCI değişkeni ile Bitcoin fiyatı arasında %5 anlamlılık düzeyinde negatif yönlü bir ilişki saptanırken, Emisyon (CO2)  değişkeni ile Bitcoin fiyatı arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Kısa dönemde ise Emisyon (CO2) ve MSCI değişkenleri ile Bitcoin fiyatı arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. MSCI endeksi ile Bitcoin fiyatı arasındaki uzun dönemli negatif ilişki sürdürülebilirlik bağlamında hangi ülke borsasına veya hangi hisse senedine yatırım yapılıp yapılmayacağı konusunda yatırımcıların yatırım kararlarına etki etmesi ile birlikte kripto varlık piyasasının sürdürülebilmesi ve madencilik faaliyetlerinin devam etmesi için çevre dostu enerji kaynaklarının kullanımı, donanım iyileştirmeleri, madencilik merkezi yer seçimi ve bu yönde ülkelerin destekleyici bazı yaptırımlar uygulaması hem enerji piyasaları açısından hem de çevresel etkiler açısından daha anlamlı olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kripto para, Bitcoin, Blockchain, Çevre, Enerji tüketimi, Sera Gazı Emisyonu, Sürdürülebilirlik, Enerji Piyasaları, MSCI

Abstract:
Bitcoin, which has been the subject of various commercial transactions since its emergence in 2009,has attracted the interest of investors. Increases in the price of  Bitcoin have increased the demand for it and caused more bitcoins to be produced. The production of new Bitcoins takes place through mining, which is an energy-intensive process. Miners invest in more mining hardware and energy resources while using energy to put new Bitcoins into circulation and verify transactions. As a natural result of this situation, it is expected that the energy consumption used in the mining process will increase. It is thought that the high energy consumption used for mining may lead to an increase in carbon emissions, which account for a large part of greenhouse gas emissions in terms of sustainability. In this context, it has been investigated whether Bitcoin mining, which causes significant energy consumption, has an effect on greenhouse gas emissions and the sustainability index.
In the study, monthly data covering the time range of 01.01.2018 – 01.01.2023 of Bitcoin price (BTC) is treated as a dependent variable, while Emission level and Sustainability index (MSCI) are determined as independent variables. In the study, the ARDL Limit Test was applied. According to the long- and short-term findings of the obtained ARDL (1, 0, 2) model, In the long term, a negative relationship was found between the MSCI variable and the Bitcoin price at the 5% significance level, while no significant relationship was found between the Emission variable and the Bitcoin price.In the short term, it was concluded that there was no significant relationship between Emission and MSCI variables and Bitcoin price. The long-term negative relationship between the MSCI index and the Bitcoin price affects investors' investment decisions about which country's stock exchange or which stock to investin in the context of sustainability, as well as decoupling the crypto asset market and the use of environmentally friendly energy sources to continue mining activities and hardware improvements. It is thought that the choice of mining center location and the application of some supportive sanctions by countries in this direction will be more meaningful both from the point of view of energy markets and environmental impacts.

Keywords:Crypto Money, Bitcoin, Blockchain, Environment, Energy Consumption, Carbon Emission, Sustainability,Energy Markets, MSCI