Öğretmenlerin örgütsel adalet algıları ile öznel iyi oluşları arasındaki ilişki
The relationship between teachers' perceptions of organizational justice and their private well-being
Yazar: BARIŞ YAMAN
Danışman: PROF. DR. RECEP CENGİZ AKÇAY
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı öğretmenlerin, örgütsel adalet algıları ve öznel iyi oluş
düzeylerinin belirlenmesi; bu çerçevede öğretmenlerin örgütsel adalet algıları ve
öznel iyi oluş düzeylerinin demografik özellikleri olan yaş, cinsiyet, mesleki kıdem,
eğitim düzeyi, branş ve medeni durum gibi değişkenlere göre farklılık gösterip
göstermediğinin belirlenmesi ve bu konudaki algıları arasındaki ilişkinin
belirlenmesidir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli
ile desenlenmiştir. Çalışma evrenini, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında, Çankırı
ilinde bulunan resmi eğitim kurumlarında görev yapan 2228 öğretmen, çalışma
gurubunu ise evren içerisinden basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile seçilen 372
öğretmen oluşturmaktadır. Veriler, öğretmenlerin demografik özelliklerini ortaya
çıkarmaya yönelik olarak hazırlanan ''Kişisel Bilgi Formu'', öğretmenlerin örgütsel
adalet algılarını ölçmeye yönelik olan ''Örgütsel Adalet Ölçeği'' ve öğretmenlerin
öznel iyi oluş düzeylerini belirleyemeye yönelik olan ''Öznel İyi Oluş Ölçeği''
olmak üzere 3 bölümden oluşan ölçek kullanılarak toplanmıştır. Ölçeklerden elde
edilen veriler SPSS 26 programı ile analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda elde
edilen bulgulara göre öğretmenlerin örgütsel adalet algıları ve tüm alt boyutlarına
ilişkin algıları ''yüksek'', öznel iyi oluş düzeylerinin ise ''orta'' seviyede olduğu
tespit edilmiştir. Öğretmenlerin örgütsel adalet algıları ve tüm alt boyutları, yaş,
mesleki kıdem, eğitim düzeyi, branş ve medeni durum değişkenlerine göre anlamlı
bir farklılık göstermemektedir. Cinsiyet değişkenine göre öğretmenlerin dağıtım
adaleti algılarında anlamlı farklılık ortaya çıkarken; örgütsel adalet, işlem adaleti ve
etkileşim adaleti boyutlarında anlamlı farklılık bulunmamaktadır. Erkek
öğretmenlerin dağıtım adaleti algılarının, kadın öğretmenlerin dağıtım adaleti
algılarından daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Öğretmelerin öznel iyi oluş
düzeylerinde yaş, cinsiyet, mesleki kıdem, eğitim düzeyi ve medeni durum
değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Ancak branş değişkenine
göre öğretmenlerin öznel iyi oluş düzeylerinin farklılaştığı tespit edilmiştir.
Öğretmenlerin örgütsel adalet algıları ve tüm alt boyutları ile öznel iyi oluşları
arasında pozitif yönde ve zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir.
Öğretmenlerin örgütsel adalet ve işlem adaleti algılarının öznel iyi oluşlarını anlamlı
olarak etkilediği belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Öğretmen, Örgütsel Adalet, Öznel İyi Oluş.

Abstract:
The purpose of this study is to determine teachers' perceptions of organizational justice and subjective well-being levels; in this framework, to determine whether teachers' perceptions of organizational justice and subjective well-being levels differ according to demographic characteristics such as age, gender, professional seniority, education level, branch and marital status, and to determine the relationship between their perceptions on these issues. The study was designed with a descriptive survey model from quantitative research methods. The study population consists of 2228 teachers working in public educational institutions in Çankırı province in the 2022-2023 academic year, and the study group consists of 372 teachers selected by simple random sampling method from the population. The data were collected using a scale consisting of 3 parts: "Personal Information Form" prepared to reveal the demographic characteristics of teachers, "Organizational Justice Scale" to measure teachers' perceptions of organizational justice, and "Subjective Well-Being Scale" to determine teachers' subjective well-being levels. The data obtained from the scales were analyzed with SPSS 26 program. According to the findings obtained as a result of the analysis, it was determined that teachers' perceptions of organizational justice and all its sub-dimensions were ''high'' and their subjective well-being levels were ''medium''. Teachers' perceptions of organizational justice and all its sub-dimensions do not show a significant difference according to age, professional seniority, education level, branch and marital status variables. While there is a significant difference in teachers' perceptions of distributive justice according to gender variable, there is no significant difference in organizational justice, procedural justice and interaction justice dimensions. It was determined that male teachers' perceptions of distributive justice were higher than female teachers' perceptions of distributive justice. No significant difference was found in teachers' subjective well-being levels according to age, gender, professional seniority, educational level and marital status variables. However, it was determined that teachers' subjective well-being levels differed according to the branch variable. It was determined that there was a positive and weakly significant relationship between teachers' perceptions of organizational justice and all its sub-dimensions and their subjective well-being. It was determined that teachers' perceptions of organizational justice and procedural justice significantly affected their subjective well-being.