Gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) ve kahverengi alabalığın (Salmo trutta Ssp) farklı oranlarda birlikte yetiştiriciliğinin büyüme performansı, yem değerlendirme ve davranış üzerine etkileri
The effects of polyculture of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) and brown trout (Salmo trutta Ssp) performed with different rates on growth performance, feed efficieny and behaviour
Yazar: BORAN KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. MUHAMMED ARABACI
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Büyüme performansı = Growth performance ; Gökkuşağı alabalığı = Rainbow trout ; Oncorhynchus mykiss = Oncorhynchus mykiss ; Salmo trutta labrax = Salmo trutta labrax

Özet:
Bu çalışmada gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) (G) ve kahverengi alabalığın (Salmo trutta ssp) (K) monokültürü ile %75-%25, %66-%34 ve %50-%50 stoklama oranlarında polikültürünün büyüme performansı, yem değerlendirme ve davranış üzerine etkilerinin incelenmesi ve sonuçlarının yetiştiricilik açısından neler olabileceğinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Çalışma, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Çiftlik Müdürlüğü, Su Ürünleri Araştırma ve Uygulama Tesisinde yürütülmüştür. Çalışmada 500 litre hacimli 10 adet PVC tank kullanılmıştır. Her bir tank için bir adet harici filtre ve bir adet UV filtre kullanılarak yarı kapalı yetiştiricilik sistemi oluşturulmuştur.  Tanklara giren suyun debisi sabit olup ortalama 2 lt/dk olarak ayarlanmıştır. Stok yoğunluğu tüm gruplarda 48 adet/m3 olacak şekilde ayarlanmıştır. Çalışmada 140 adet gökkuşağı alabalığı (Onchorynchus mykiss) ve 100 adet kahverengi alabalık (Salmo trutta ssp) kullanılmıştır. Çalışmada 5 farklı oranda stoklama yapılmıştır. Her bir farklı stoklama oranı bir grup olarak değerlendirilmiştir. Gruplar iki tekerrür olarak planlanmıştır. Çalışma grupları balıkların yüzdesel stoklama oranlarına göre; G, K, G75K25, G66K34 ve G50K50 olarak isimlendirilmiştir. Çalışma 80 gün sürmüştür. Büyüme performansı kriterleri olarak ortalama canlı ağırlık artışı, spesifik büyüme oranı, sıcaklığa bağlı büyüme katsayısı, oransal büyüme oranı, günlük canlı ağırlık artışı, toplam biyomas yem değerlendirme kriterleri olarak yem dönüşüm katsayısı, yem tüketim miktarı ayrıca mortalite oranı, ekonomik analiz ve davranışla ilgili kriterler hesaplanmıştır.
Gökkuşağı alabalıklarının kahverengi alabalık ile birlikte polikültürlerinde büyüme parametreleri göz önüne alındığında gökkuşağı alabalıklarının monokültür grubu ile G75K25 ve G50K50 gruplarında yer alan gökkuşağı alabalıkları kıyaslandığında istatistiksel olarak farklı olmayan büyüme gösterdikleri ancak G66K34 grubundaki gökkuşağı alabalıklarının istatistiksel olarak önemli bir büyüme düşüklüğü yaşadıkları görülmüştür (p<0.05). Bu büyüme performansı düşüklüğü ortalama canlı ağırlık artışı, spesifik büyüme, günlük canlı ağırlık artışı, oransal büyüme ve sıcaklığa bağlı büyüme parametrelerinin tamamında istatistiksel farklılık olarak görülmektedir. Kahverengi alabalıkların gökkuşağı alabalığı ile birlikte polikültürlerinde büyüme parametreleri dikkate alındığında kahverengi alabalıklarda spesifik büyüme, sıcaklığa bağlı büyüme ve oransal büyüme açısından büyüme performansları arasında istatistiksel olarak farklılık görülmemiştir (p>0.05). Ancak bütün polikültür gruplarındaki kahverengi alabalıklar monokültürden daha iyi büyümüşlerdir. Hatta ortalama canlı ağırlık artışı ve günlük canlı ağırlık artışı açısından G50K50 ve G66K34 polikültür grupları K ve G75K25 gruplarından istatistiksel olarak önemli bir büyüme artışı göstermişlerdir (p<0.05). Çalışmada gruplar bazında elde edilen total biyomas dikkate alındığında en yüksek total biyomasın gökkuşağı alabalığının monokültüründen elde edildiği,  en düşük total biyomasın kahverengi alabalıkların monokültüründen elde edildiği görülmüş ve polikültür gruplarının bu iki grup arasında olduğu ve aradaki farklılığın istatistiksel olarak önemli olduğu görülmüştür (p<0.05). Gökkuşağı alabalığı ve kahverengi alabalığın monokültürü ve polikültüründe gruplar arasında yem dönüşüm katsayısı arasındaki farklılık istatistiksel olarak önemli olmadığı görülmüştür (p>0.05). Ancak, tüketilen yem açısından değerlendirildiğinde, tüm gruplar arasındaki farklılık istatistiksel açıdan önemli çıkmıştır (p<0.05). 
Monokültür ve polikültür gruplarındaki alabalıkların davranışları video kamera ile gözlenmiştir. Her gruptaki balıkların davranış şekilleri önceden öngörülemeyecek şekilde farklılıklar göstermiş ve bu davranış farklılıkları büyüme farklılıklarının tartışılmasında değerlendirilmiştir. G75K25 polikültür grubunda gökkuşağı alabalıkları kahverengi alabalıklar üzerinde aşırı baskı kurarken G50K50 polikültür grubunda gökkuşağı alabalığı baskıları kahverengi alabalıkları çok etkilememiştir. G66K34 polikültür grubunda ise kahverengi alabalıklar gökkuşağı alabalıkları ile tüm konularda tam bir rekabet göstermişlerdir. Monokültürde kahverengi alabalıklar çekingen ve pasif davranışlarını sürdürürken, gökkuşağı alabalıkları monokültürde çok rahat davranışlar göstermişlerdir. Çalışma sonunda grupların yaşama oranları arasında istatistikî olarak fark olmadığı görülmüştür (p>0.05).  
Ekonomik olarak bakıldığında kg başına düşen birim fiyatın yüksek olmasından dolayı K grubundaki balıkların daha karlı olduğu görülmektedir. Polikültür olarak düşünüldüğünde ise en karlı grubun G50K50 grubu olduğu, karlılık açısından bu grubu G75K25 ve G66K34 gruplarının izlediği görülmektedir. Fiyat farkı dikkate alınmadığında ise en avantajlı grubun total biyoması fazla olan G grubunun olduğu görülmektedir.
Sonuç olarak bütün kriterler açısından bakıldığında ekonomik olarak kahverengi alabalığın monokültüründen sonra G50K50 polikültür grubunun daha avantajlı olduğu, ekolojik ve çevresel parametreler ele alındığında ise istatistiksel olarak önemli şekilde daha az yem tüketen ve istatistiksel olarak olmasa da daha düşük yem dönüşüm oranı gösteren G75K25 polikültür grubunun daha yararlı olacağı, kahverengi alabalığın büyüme hızını arttırmak isteyen balık yetiştiricileri için ise G66K34 polikültür grubunun kahverengi alabalığın monokültürüne kıyasla daha faydalı olacağı öngörülebilir.

Abstract:
The aim of this study was to determine the impacts of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) and brown trout (Salmo trutta ssp) in monoculture and also both species in polyculture at stocking rates of 75%-25%, 66%-34% and 50%-50% on aquaculture in terms of growth performance, feed efficiency and behaviour.
The study was performed at Yüzüncü Yıl University Research and Farming Development Department, Fisheries Research and Development Facility. Semi-closed farming system was created by using one external filter and a UV filter for each aquaculture tank. The flow rates were constant at 2 litres/minute. In all groups, stocking density was set 48 fish/ m3. In this study, 140 rainbow trout (Onchorynchusmykiss) and 100 brown trout (Salmo trutta ssp) were used. Five different fish stocking rates were used. Each different stocking rate was evaluated as a group. Groups were treated in two replications. Working groups were named according to percentage of fish stocking rates as; R, B, R75B25, R66B34 and R50B50. The study was conducted for 80 days. The average live weight gain, specific growth rate, termal growth coefficient factor, relative growth, daily live weight gain and total biomass were calculated as growth performance criterias, feed conversion coefficient and feed consumption were calculated as feed evaluation criteria. Mortality rate, economic analysis and behaviour were also calculated and evaluated. 
Regarding to polycultural growth parameters of rainbow trout and brown trout and comparing these parameters with rainbow trout in monoculture, there was no statistically different growth rate between R75B25 and R50B50 groups. However, there was a significant statistical growth impairment in R66B34 group (p<0.05). This growth performance impairment was statistically different in all growth parameters. Considering the growth parameters of rainbow trout and brown trout in polyculture, there was no statistical difference in brown trout in terms of specific growth rate, termal growth coefficient factor and relative growth (p>0.05). However, all brown trout in polyculture groups showed relatively better growth comparing those in monoculture. Moreover, R50B50 and R66B34 groups in polyculture showed better statistically significant growth increment than B and R75B25 groups in terms of average live weight gain and daily live weight gain (p<0.05). In the study, the highest total biomass obtained from the groups was observed in rainbow trout, whereas the lowest total biomass was observed in brown trout in monoculture. It was observed that groups in polyculture were between these monoculture groups and the differences were statistically significant (p<0.05). No statistical difference was observed between rainbow trout and brown trout in both monoculture and polyculture groups in terms of feed conversion coefficient (p>0.05). However, the differences between all groups were significant from a statistical point in terms of feed consumption (p<0.05).  
Behaviour of trout in monoculture and polyculture groups were monitored by video camera. Behavioural patterns of fish in each group varied in a way that cannot be previously predicted and behaviour difference was evaluated to discuss the growing patterns. Rainbow trout installed excessive pressure on brown trout in R75B25 polyculture group, whereas rainbow trout did not affect brown trout in R50B50 polyculture group much. There was a full competition in all matters between rainbow trout and brown trout in R66B34 polyculture group. While brown trout in monoculture maintaining timid and passive behaviour, rainbow trout in monoculture showed relax behaviour. The study showed that there was no statistical difference in survival rates between the groups (p>0.05).  
Economically, due to high prices per kg, fish in group B seems to be more profitable. Considering as polyculture, the most profitable group was R50B50. This group was followed by R75B25 and R66B34 groups in terms of profitability. When not taking the price difference into account, the most advantageous group was group R which have more total biomass than other groups.
As a result, considering all criteria, it can be predicted that the most advantageous group is brown trout in monoculture followed by group R50B50 in polyculture in terms of economy. When considering ecological and environmental parameters, the most beneficial group is R75B25 in polyculture which consumes statistically less feed and less feed conversion ratio.  It is also predicted that R66B34 group in polyculture is more beneficial compared to brown trout in monoculture for fish farmers who want to increase the growth rate of brown trout.