Depremin nedensel açıklamaları
Causal attributions of earthquake
Yazar: SEVİM CESUR
Danışman: PROF.DR. SİBEL AYŞEN ARKONAÇ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Deprem = Earthquake ; Nedensel yükleme = Causal attribution ; Nedensellik = Causality ; Sosyal temsiller = Social representations

Özet:
17 Ağustos Depremi sonrasında Deprem Bölgesinde ve depremi yaşamamış bir bölgede yürütülen bu çalışmada, gündelik bilginin incelenmesi hedeflenmiştir. Çalışmanın temel amacı, Sosyal Temsiller Teorisi'nde yeni yeni farkedilen "dini ve bilimsel bilgilerin birlikteliği" konusunu incelemektir. Katılımcılar Deprem Bölgesi ve Depremi Yaşamamış iki bölgeden, 7-12, 13- 17, 18-22, 23-33, 34 ve üstü olmak üzere 5 yaş grubundan seçilmiştir. Toplam 180 katılımcının cevapları veri olarak kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan anketler şunlardır: Demografik Bilgi ve Deprem Yaşantısı Anketi, Depremin Nedenleri ile İlgili Anket, Tutum Anketi, Değişen Tutumlar Anketi. Verilerin analizinde niceliksel yöntemlerle niteliksel yöntemler bir arada kullanılmaktadır. Depremin nedeni sorusunun cevaplarında, çoğunlukla doğal nedenler ileri sürülse de, doğal nedenler ilahi nedenlerle çatışma olmaksızın bir arada bulunmaktadır. İkinci olarak neden ve nasıl sorularının cevapları birbirinden ayrışmaktadır; neden sorusuna iki bilgi evreninden (ilahi H» bilim) cevap gelirken, nasıl sorusuna tek bilgi evreninden (bilim) cevap gelmektedir. Eğitim seviyesi, hem tutumları hem de nedensel açıklamaları etkilemektedir. Sorumlulukla ilgili cevaplarda, hatalı yapılanmaya dikkat edilmesi, bilinçlenme ve önlem alınmasının önemi ve yardımlaşma ve dayanışmanın rolü çok büyük oranda ifade edilmiştir. Sorumluluk temaları, katılımcıların geçmiş.depremle ilgili herhangi bir sorumluluk almak istemediklerini, öte yandan depremle ilgili gelecekte yapılabilecekler konusunda toplumsal ve bireysel sorumluluğu üstlendiklerini göstermiştir. m

Abstract:
ABSTRACT This study, which was conducted in the Earthquake Region and a non- earthquake region following the Earthquake on August 17th, aimed to investigate the common knowledge. The main aim of the study is to examine the recent emerging problem about the nature of the relationship between religious and scientific knowledge. Participants were those from the Earthquake Region and those from a non- earthquake region grouped in five different age ranges of 7-12, 13-17, 18-22, 23-33, 34 and above. The data consisted of the total responses of 180 participants. Interwiews that are employed are Demographic Information and Earthquake Experience Interwiev, Interwiev About the Causes of Earthquake, Attitude Scale, Changing Attitudes Scale. Quantitative and qualitative methods were used simultaneously for the analyses. According to answers of the question about the causes of the earthquake, although natural causes were the frequently used, these causes seemed to be used together with religious causes without any confliction. Secondly, the answers to why and how of the earthquake were differentiated from each qther; while answers to "why did the earthquake happen" come from two universes (religious and scientific), answers to "how did the earthquake happen" come from one universe (scientific). Education level was found to have an effect on both the attitudes and causal explanations. Answers about responsibility, faulty buildings, to become conscious about earthquake, to take precautions, solidarity and helping were the most highly mentioned by the participants. Responsibility themes showed that participants did not want to take any responsibility of the Earthquake on August 17th, on the other hand they wanted to take the responsibility of things that can be publicly or individually done in the future. IV