Akut pulmoner tromboembolizmde tedaviye yanıtın değerlendirilmesinde malondialdehid'in rolü
The role of malondialdehyde in the evaluation of the treatment response in acute pulmonary thromboembolism
Yazar: MAŞİDE ARI
Danışman: PROF. DR. MELİKE BAĞNU YÜCEEGE
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Emboli = Embolism ; Emboli ve tromboz = Embolism and thrombosis ; Malondialdehit = Malondialdehyde ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Pulmoner emboli = Pulmonary embolism ; Tromboembolizm = Thromboembolism

Özet:
GİRİŞ ve AMAÇ: Pulmoner tromboembolizm (PTE), yaşamı tehdit eden ve etkin tedavisi olmasına rağmen mortalitesi yüksek seyreden acil bir durumdur. PTE'de oksidatif stresin arttığı önceki çalışmalarda gösterilmiştir ancak risk gruplarına ait değerlendirme yapılmamıştır. Bu sebeple amacımız tanı anında bakılan Malondialdehit (MDA) düzeyinin yüksek riskli PTE'de anlamlı farklılık olup olmayacağı araştırarak hayati risk taşıyan bu hastaların erken tanısını kolaylaştırmaktır.
Akut PTE ile takip edilen hastaların tam olarak iyileşmemesi sonucu gelişen kronik tromboemboli, kronik tromboembolik pulmoner hipertansiyon (KTEPH)'a ilerleyebilen önemli bir komplikasyondur. Tedavi sonrası 6. ayda MDA'nın tekrar değerlendirilmesiyle oksidatif stresin tedavi ile gerilediğini göstermek, gerilemediği takdirde kronik trombüs gelişimi ile ilişkili olup olmadığını değerlendirmek amaçlandı. 
GEREÇ ve YÖNTEM: Bu çalışma, tek merkezli olarak T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dışkapı Yıldırım Beyazıt Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi (SUAM)'ne başvuran ve PTE tanısı alan hastalar üzerinde prospektif olarak tasarlanmıştır. Çalışma 16.03.2020 ile 30.06.2021 tarihleri arasında 44 hasta ile gerçekleştirildi.
Hastaların tanı anında bakılan labaratuvar tetkikleri ile birlikte 6 aylık takip ve tedavileri sonrasında tekrar kontrol edilen görüntüleme tetkikleri, transtorasik ekokardiyografisi, alt ekstremite kompresyon dopler ultrasonografisi, MDA düzeyleri değerlendirildi.
BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen hastalarda, düşük ve orta risk grubunda tanı anı MDA düzeyi ortalama 8.88±3.24;  yüksek risk grubunda 13.06±4.26 olarak saptandı. Gruplar arasında anlamlı farklılık mevcuttu (p=0.003) %80 sensivite ve %62 spesifite ile MDA cut off değer 11.95 olarak belirlendi. MDA düzeylerinin yüksek riskli PTE tahmini için belirleyici olduğu saptandı (AUC: 0.773, %95 CI 0.592-0.953, p=0.017).
Kronik tromboembolisi olan hastalarda MDA düzeyi tanı anında anlamlı olarak daha yüksek saptandı. Tedavi öncesi MDA düzeyi kronik tromboembolisi olanlarda ortalama 10.65±4.19 olarak, olmayanlarda ise ortalama 8.4±3.44 olarak saptandı. Tedavi sonrası MDA düzeyi; kronik tromboembolisi olanlarda ortalama 5.15±2.90, olmayanlarda ise ortalama 3.7±1.99 olarak saptandı. Gruplar arasında anlamlı farklılık mevcuttu (p<0.001). 
SONUÇ: Çalışmamızda elde ettiğimiz veriler neticesinde, mortal seyreden yüksek riskli PTE'de, diğer risk gruplarına kıyasla MDA'da anlamlı yükseklik saptanmıştır. Ayrıca kronik tromboemboli varlığında oksidatif stresin devam ettiği gösterilmiş olup antioksidan tedavilerin değerlendirilmesinin hastaların tedavi planına katkı sağlayacağını düşünmekteyiz.
ANAHTAR KELİMELER: Akut Pulmoner Tromboemboli, Kronik Tromboemboli, Malondialdehit, Oksidatif Stres

Abstract:
INTRODUCTION: In spite of its effective treatment, Pulmonary thromboembolism (PTE) is a life-threatening emergency with a high mortality. It has been shown in previous studies that oxidative stress increases in PTE. However, risk groups has  not been evaluated. For this reason, this study aims  to investigate whether the Malondialdehyde (MDA) level measured at the time of diagnosis will be a significant difference in high-risk PTE and to facilitate the early diagnosis of these patients with life-threatening risks.
Chronic thromboembolism, which develops as a result of incomplete recovery of patients followed up with acute PTE, is an important complication that can progress to chronic thromboembolic pulmonary hypertension (CTEPH). It is aimed to show that oxidative stress regresses with treatment by re-evaluation of MDA at 6 months after treatment, and to evaluate whether it is associated with the development of chronic thrombus if it does not regress.
MATERIAL and METHODS: This study was prospectively designed on patients diagnosed with PTE who applied to the Health Sciences University Dışkapı Yıldırım Beyazıt Health Application and Research Center (SUAM), Ministry of Health in Turkey. The study was carried out with 44 patients between 16/03/2020 and 30/06/2021.
Along with the laboratory tests performed at the time of diagnosis, imaging tests, transthoracic echocardiography, lower extremity compression Doppler ultrasonography, and MDA levels, which were checked again after 6 months of follow-up and treatment, were evaluated.
RESULTS: In the patients included in the study, the mean MDA level at the time of diagnosis was 8,88±3,24 in the low and moderate risk groups; was found to be 13,06±4,26 in the high-risk group. There was a significant difference between the groups (p=0.003), with 80% sensitivity and 62% specificity.  The MDA cut-off value was determined as 11,95.  MDA levels were found to be predictive for high-risk PTE (AUC: 0,773, 95% CI 0,592-0,953, p=0,017). MDA level was found to be significantly higher at the time of diagnosis in patients with chronic thromboembolism. The mean MDA level before treatment was found to be 10,65±4,19 in patients with chronic thromboembolism and 8,4±3,44 in those without chronic thromboembolism. The mean MDA level after treatment was 5,15±2,90 in patients with chronic thromboembolism and 3,7±1,99 in patients who do not have chronic thromboembolism. There was a significant difference between the groups (p<0,001). 
CONCLUSION: As a result of the data obtained in this study, a significant increase in MDA was found in high-risk PTE compared to other risk groups In addition, it has been shown that oxidative stress continues in the presence of chronic thromboembolism and  the evaluation of antioxidant therapies will contribute to the treatment plan of the patients.
KEYWORDS: Acute Pulmonary Thromboembolism, Chronic Thromboembolism, Malondialdehyde, Oxidative Stress