Altın içeren asidik çözeltilerin bitkisel atıklar ile işlenmesi
The processing of gold containing acidic solutions with plant based wastes
Yazar: BARIŞ GÖZÜAK
Danışman: PROF.DR. ERCAN AÇMA
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Üretim Metalurjisi ve Teknolojileri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
Bu tez çalısmasında, hidroklorik asit ile sentetik olarak hazırlanmıs 50mg/l altın içerençözeltilerden bu metalin çesitli türdeki yapraklara yüklenmesi deneysel olarakincelenmistir. Deneysel çalısmalarda 16 farklı agaç türünden toplanan yapraklarkullanılmıstır. Her yaprak 5 ayrı tane boyutu aralıgına ögütülmüstür. Karıstırma hızı0?100 hub/d arasında tutulmustur. Süzme islemleri 5000 devir/dakika'ya çıkabilensantrifüj makinesi ve klasik filtrasyon islemi ile gerçeklestirilmistir.Deneylerde; tane boyutu, zaman, çözelti/yaprak oranı, karıstırma hızı, süzme tipi, pH,yaprak cinsi incelenen temel parametrelerdir. Ayrıca, yaprak türlerinin yüklemekapasiteleriyle beraber aktif karbonun ve biyo-kütlenin yükleme kapasitelerininkarsılastırması ayrıca deneysel çalısmalarda yer almıstır. Katı/sıvı ayrımından sonraelde edilen çözeltilerde altın analizi, atomik absorbsiyon spektrofotometresi (AAS) ilegerçeklestirilmistir.Yapılan ölçümlerde yapragın tane boyutunun altın yükleme verimine önemli biretkisinin bulunmadıgı tespit edilmistir. Kullanılan tüm yaprak türleri için, yüklemesüresinin artmasıyla beraber altın yükleme verimlerinde bir artıs görülmüstür. ÇözeltipH'sının, bazı yapraklarda yükleme veriminin artmasına bazı yapraklarda iseazalmasına yol açtıgı görülmüstür. Bu durum, yapraktaki tanen miktarıyla iliskiliolarak açıklanabilmektedir. Yapılan deneysel çalısmalarda, optimum çözelti/yaprakmiktarı oranının 1/(7,5?10) arasında oldugu tespit edilmistir. Diger dogal adsorbanmaddelerle karsılastırıldıgında, aktif karbonla elde edilen %99'luk altın tutma verimi,pH'nın 3-5 arasında oldugu degerlerde Anadolu Kestanesi, Akçaagaç, Kızılçam ve çesitlimese türlerinin yapraklarıyla da elde edilebilecegi ortaya çıkmıstır. Altın yüklemekapasitesi açısından kullanılan 16 yaprak türü, birbirleri ile karsılastırıldıgında, çınarve mese türü genis yüzeyli yapraklarda 98%'e varan yükleme verimlerineulasılabilmektedir. SEM ve XRD ile yapılan karakterizasyon ile, altının kullanılanyapraklar tarafından tutuldugu ve yüklenen altının metalik oldugunu ispatlanmıstır.Anahtar Kelimeler: Bitkisel Atık, Altın Geri Kazanımı, Arıtma, Adsorban

Abstract:
In this thesis work, the adsorbsion of gold from synthetically prepared gold bearingsolutions with a gold content of 50mg/l was investigated. In this study, 16 different typesof tree leaves were employed. After the leaves were rinsed and dried thoroughly, theywere ground into 5 different particle sizes.Particle size of the leaves, reaction time and rate, solid/liquid ratio, type of filtration, pHof the solution and type of leaf were studied in terms of adsorbsion efficiency. Inaddition, a comparison between leaves and active carbon and also bio-mass has beenmade in terms of adsorbsion efficiencies.It was found that particle size of the leaves had a minor effect on the adsorbsionefficiency. It was also observed that adsorbsion efficiency increased with increasedreaction time. On the other hand, it was seen that pH of the solution played a criticalrole in the adsorbsion efficiency. For such leaves as Castanea Sativa, Acer, increasingpH value of the solution resulted in poor adsorbsion efficiency, although for some leaftypes for of Quercus, increasing pH value of the solution increased the adsorbsionefficiency. Experimental results showed that the optimum solution/leaf quantity ratiowas 1/ (7,5-10). When the pH value of the solution was adjust to 3-5, using CastaneaSativa, Acer and various Quercus leaves, the adsorbsion efficiencies were found to beclose to that of active carbon. Among 16 different types of leaves, Castanea Sativashowed the best result in terms of gold adsorbsion efficiency.Keywords: Plant Based Wastes, Gold Recovery, Purification, Adsorbant