Hanefi hukukçu tarsusi'nin el-i'lam fi Mustalahi'ş-şuhudi ve'l-hükkam adlı eseri
The book named el-i'lam fi Mustalahi'ş-şuhudi ve'l-hukkam by hanafi jurist tarsusi
Yazar: EMBİYA TUNALI
Danışman: PROF. DR. VECDİ AKYÜZ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlahiyat Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law

Özet:
Yargılama Hukuku, ?yargılama usulü, hakimlerin ve diğer görevlilerin çalışmametotları, kanunların uygulanma şekilleri? gibi mevzuları içeren önemli bir daldır. Diğerhukukların hemen hepsi gibi İslam Hukuku'nun da tarihi süreç içerisinde bir YargılamaHukuku şekillenmiş ve buna bağlı olarak da Yargılama Hukuku Külliyatı oluşmuştur.Tezimiz, bu külliyat içerisindeki önemli eserlerden biri olan ?Kitabu'l-İ'lam fiMustalahi'ş-Şuhudi ve'l-Hükkam?ın tahkikidir. Eserin müellifi Necmeddin et-Tarsusi'dir(m.1321-1358).Tarsusi, Memlükler döneminde Dimeşk kadıl kudatlığı yapmış ve ondan fazla eservermiş önemli bir şahsiyettir.Kitabu'l-İ'lam kendi içinde üç ana bölüme ayrılmıştır. Birinci bölümde ?el-adlü'lkatib?in (bugünkü notere tekabül eden bir kurumdur), ikinci bölümde de ?katibu'l-hüküm?ünçalışma metotları pratik örnekler üzerinde açıklanmıştır. Üçüncü bölümdeyse ?edebu'l-kadı?konusu, ilgili kitaplardan alıntılarla kısaca açıklanmıştır. Eserin sonuna müellif, ?fizikigörünüşe göre isimlendirme, künye ve lakap? isimli bir ek bölüm koymuştur.Tezimiz de bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde müellif veyaşadığı dönem hakkında bilgiler bulunmakta, ikinci bölümde Kitabu'l-İ'lam tanıtılmakta,üçüncü bölümdeyse eserin tahkikli metni verilmektedir. Tahkikte, eserin dört farklı nüshasıkarşılaştırılmış ve farklılıkları ortaya konmuştur. Nüshaların ikisi İstanbul'da (SüleymaniyeKütüphanesi ve Taksim Atatürk Kitaplığı), biri Paris'te, biri de Berlin'de bulunmaktadır.Kitabu'l-İ'lam; ?el-adlü'l-katib?, ?katibu'l-hüküm? ve Memlükler Adli Teşkilatıhakkında önemli bilgiler içeren ve bu alanlarda çalışan araştırmacıların görmezdengelemeyeceği mühim bir eserdir.

Abstract:
Law of Procedure is an important branch including topics such as of procedure,methods of working of other officials, application of law. Like almost all other laws a law ofprocedure and a complete works of law of procedure.My thesis is the inguiry of the book named ?Kitabu?l-İ?lam Fi Mustalahi?ş-Şuhudive?l-Hükkam? of one of the important works in these collected works. Its author isNecmeddin et-Tarsusi (A.D. 1321-1358).Tarsusi, was the judge of Damascus and wrote more than 10 books.Kitabu?l-İ?lam, includes 3 chapters. In the first the working methods of ?el-adlü?lkatib?(the notary of today) and in the second those of the ?katibu?l-hüküm? (secretary ofcourt) were explained with examples. In the third chapter the subject of ?edebu?l-kadı? (theworking methods of judges) is explanied briefly with quotations from ralated books. Theauthor appended a chapter named ?to name according to physical appearance, identificationtag and nickname?.My thesis also consists of 3 chapters and an introduction. In the first chapterinformation about the author and his age is given. In the second Kitabu?l-İ?lam is explainedand presented. In the third chapter the inquired text of the book is given. In the inquiry 4different manuscripts of the book are compraed and differences are shown. Two of themanuscripts are in Istanbul (Süleymaniye Library and Taksim Atatürk Library), one is inParis, and one is in Berlin.Kitabu?l-İ?lam, includs important information on ?el-adlu?l-katib? (the notary),?katibu?l-hüküm?(secretary of court) and ?forensic organization of the Mamluk? so a vitalbook for researchers studying in the field.