İnteraktif sinemada izleyicinin karakter ile özdeşleşmesi
Identification of the viewer with the character in interactive cinema
Yazar: TÜRKAY TÜRKAN ÜNLÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ONUR AKYOL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Etkileşimli sinema = Interactive Cinema ; Karakter = Character ; Sinema = Cinema ; Sinema seyircileri = Cinema audiences ; Özdeşleşme = Identification

Özet:
Çalışmada, interaktif sinemanın içerik ve teknik oluşumu ortaya konularak sinemaya getirdiği yenilikler belirtilmeye çalışmış bu bağlamda interaktif sinemanın sahip olduğu yeni anlatı tarzının izleyicinin filmi izleme sürecinde karakter ile gerçekleşen özdeşleşmesine nasıl etkilerde bulunduğu incelenmiştir. Bu çalışmada, nitel bir yöntem olan odak kullanılmıştır. Y ve Z olmak üzere iki farklı kuşak ile odak grup çalışması gerçekleştirilmiştir. Bu sayede iki kuşağın interaktif sinema filmi izleme deneyimleri ile filmin anlatı yapısı özelliklerinde karakterle özdeşleşmesini nelerin etkilediği ortaya konmuştur.
 Çalışma kapsamında, öncelikle interaktif kavramı ve onun getirdiği interaktivite olgusu irdelenmiş bu kavramların sinemaya olan etkisi ile oluşan interaktif sinemanın linear (doğrusal) sinemadan farklı olan anlatı yapısı formları tanımlanmıştır.  Sinema için önemli bir unsur olan izleyici de sinemada gelişmekte olan bu anlatı tarzını tecrübe ederken yeni bir izleme kültürünü deneyimlemiş olmaktadır. Bu izleme kültürü onun sinema filmi ve filmin ana unsuru olan karakter ile özdeşleşmesini etkilemektedir. Özdeşleşme, sinemada izleyicinin film evreni ile kurduğu filme bağlanmasını sağlayan önemli bir etkendir. Linear filmlerin aksine non-linear (doğrusal olmayan) anlatıya sahip olan interaktif sinema filmlerinde anlatının açık uçlu olması sayesinde izleyici içeriğe müdahale edebilmekte, bir karakter aracılığı ile içerikte kararlar vermektedir. Bu durum izleyicin film evreni ve karakter ile yaşadığı özdeşleşme durumunu etkilemektedir. 
Sonuç olarak interaktif sinemanın sahip olduğu anlatı özelliklerinin izleyici ve karakter özdeşleşmesinde etkileri Y ve Z kuşakları için ayrı ayrı ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada festivallerde gösterilmiş bir interaktif film olan 2017 yapımı "Late Shift" filmi örneklem olarak ele alınmış, odak grubundaki katılımcılar bu filmi tecrübe etmiş ve yöneltilen soruları bu film bağlamında cevaplamışlardır. Bu doğrultuda, interaktif sinemanın izleyiciye içeriğe müdahale olanağı tanıması, izleyicinin bir karakter üzerinden içeriği yönlendirmesi onun karakter ile özdeşleşmesini kolaylaştırmaktadır. Ancak interaktif sinemada tercih haklarının belirli bir sınırlılıkta olması, tercihlerin bir süre zarfında gerçekleşmesi, yönlendirme ile oluşan karakter tepkilerinin beklentiyi karşılamaması gibi unsurların ise izleyicinin karaktere yabancılaşmasına neden olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, the innovations brought to the cinema by revealing the content and technical formation of the interactive cinema have been tried to be specified. In this context, it has been examined how the new narrative style of the interactive cinema affects the identification of the audience with the character during the movie watching process. In this study, a qualitative method, focus group, was used. Focus group was realized with two different generations, Y and Z. Thus it was revealed in the interactive motion picture experiences of the two generations that what affects the identification of the film with the character in the narrative structure features.
In the scope of the study, firstly, the concept of interactive and the forms of interactivity brought by it are examined. The narrative structure forms of interactive cinema, which are formed by the effect of these concepts on cinema, are different from linear cinema. The audience, which is an important element for cinema, is also trying a new cultures of watching while experiencing. This culture of watching affects his identification with the character in the motion picture and the main element of the film. Identification is an important factor in the cinema that allows the audience to connect with the movie Unlike linear films, in interactive cinema films that have a non-linear narrative, the audience is able to intervene in the content and makedecisions in content by means of a character. This affects the viewer's identification with the film universe and character.
As a result, the effects of narrative features of interactive cinema on audience and character identification have been revealed separately for Y and Z generations. In this study,  Late Shift, an interactive film shown at the festivals, was taken as a sample, the participants in the focus group experienced this film and answered the questions posed in this context. Accordingly, the fact that the interactive cinema allows the audience to intervene in the content, and the viewer's directing the content through a character facilitates its identification with the character.
However, the elements such as the limited rights of choice in interactive cinema, the preferences being realized within a period of time, the character responses that do not meet the expectations as a result of the decisions cause the viewer to be alienated from the character.