Ölüm ya da ölü doğumla sonuçlanan tıbbi uygulama hatalarına yaklaşımda adli otopsinin rolü
The role of legal autopsy in the investigation of stillbirth and death cases due to medical malpractice
Yazar: IŞIL PAKİŞ
Danışman: DOÇ.DR. NESİME YAYCI
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine

Özet:
ÖZETGeli en teknoloji ve bilimsel ilerlemeler do rultusunda tıbbi uygulamalardageli meler olmasına ra men, son yıllarda tıbbi uygulama hatası iddialarında belirginartı izlenmektedir.Çalı mada Adli Tıp Kurumunda tıbbi uygulama hatası iddiası ile incelenen,ölümle ya da ölü do umla sonuçlanan olgular de erlendirilmi tir. 2001-2005 yıllarıarasında Adli Tıp Kurumu 1. ve 3. htisas Dairesi'nde de erlendirilen tıbbi uygulamahatası iddiası bulunan ve ölümle ya da ölü do umla sonuçlanan olgu sayısı 525 olarakbulunmu tur. Olguların 303'ü erkek, 215'i kadın olup, 7 olguda cinsiyetbelirtilmemi tir. Olgular sorumlu tutulan klinik birimlere göre de erlendirildi inde; enbüyük grubu acil birimine ba vuran olgular (%28) olu turmaktadır. Hastanede kalısüreleri göz önüne alındı ında en büyük grubu 0-24 saat arası tedavi gören olgular(%51,6) olu turmaktadır. Olguların % 92'sinde (482 olgu) tıbbi uygulama hatası kararıverilmi , 43 olguda (%8) ise de i ik nedenlerle karar verilememi tir. Otopsinin tıbbiuygulama hatalarına karar vermeye etkisini ara tırmak amacı ile otopsi yapılmıolgularda; otopsi tanısı ile klinik tanı arasındaki uyum ara tırılmı tır. Klinik tarafındanen sık tanı hatası saptanan hastalıklar; aort anevrizma rüptürü, myokard infarktüsü vepnömoni olarak bulunmu tur. Tıbbi uygulama hatası kararının sonucu ile otopsideba lıca de i iklik saptanması arasındaki ili ki de erlendirildi inde, otopside ba lıca tanıde i ikli i saptanan grupta, ba lıca de i iklik saptanmayan gruba göre anlamlı yüksekolarak tıbbi uygulama hatası varlı ı yönünde karar verilmi tir. Otopsinin kalitesi ileotopsiyi yapan hekimin niteli i arasındaki ili ki incelendi inde otopsi denetim formunagöre otopsinin kalitesi adli tıp uzmanı tarafından yapılan otopsilerde istatistiksel anlamlıolarak yüksek bulunmu tur.Sonuç olarak otopsi tıbbi uygulama hatası iddiası olan olgularda karara amasında etkin bir yöntemdir. Ancak otopsinin belli bir standartta olması ve otopsiyiyapan hekimin niteli i de önemli etkenlerdir.Anahtar kelimeler: Tıbbi uygulama hatası, otopsi, denetim formu, kalite, adli tıp.1

Abstract:
SUMMARY`The Role of Legal Autopsy in the Investigation of Stillbirth and Death Cases Dueto Medical Malpractice?Technological and scientific developments resulted in significant improvementsin medical practice; however medical malpractice claims increased as well in recentyears.Cases of stillbirth and death referred to the Council of Forensic Medicine withthe claim of medical malpractice are included in this study. The number of relatedmedical malpractice cases investigated in the 1st and 3rd Boards of the Council betweenthe years 2001-2005 was 525. 303 of the cases were male, 215 female, and in 7 of thecases the gender was not identified. Considering the responsible clinical units, themajority of the cases were from the emergency unit (28%). Taking the duration ofhospitalization into account, the major group was the group hospitalized for 0-24 hours(51.6%). Medical malpractice was concluded in 92% of the cases, whereas 43 cases(8%) remained inconclusive for various reasons.Concordance between clinical diagnosis and autopsy findings is investigated inorder to evaluate the impact of autopsy in the investigation of medical malpracticecases. The most common errors in diagnosis are aortic aneurysm rupture, myocardialinfarct, and pneumonia. Considering the relationship between medical malpracticeadjudication and major discrepancies determined at the autopsy, conclusion of medicalmalpractice is found significantly higher in the group showing major discrepancies.Considering the relationship between the quality of the autopsy and the qualification ofthe physician performing the autopsy assessed by means of autopsy audit form, thequality of autopsy is found significantly higher in autopsies performed by forensicmedicine experts.In conclusion, autopsy is an effective tool in the investigation of cases with theclaim of medical malpractice. However, the high standard of the autopsy as well as thecompetency of the performing physician are determining factors.Keywords: medical malpractice, autopsy, audit form, quality, forensic medicine.2