Sosyal bilgiler dersindeki küresel eğitimle ilgili kazanımların iletişim teknolojileri kullanılarak öğretimi
Teaching of the attainments about global education in social studies lesson through communication technologies
Yazar: ŞULE EGÜZ
Danışman: PROF. DR. CEMİL ÖZTÜRK ; DOÇ. DR. ALPER KESTEN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Küreselleşme = Globalization ; Sanal öğrenme ortamları = Virtual learning environments ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Öğrenme ortamı = Learning environment ; İletişim teknolojisi = Communication technology

Özet:
Küresel gelişmelerin etkisiyle her geçen gün gelişim gösteren iletişim teknolojileri öğrencileri, öğretmenleri ve öğrenme ortamlarını etkilemektedir. Bu doğrultuda iletişim teknolojileri destekli ve küresel bakış açısıyla tasarlanan Sosyal Bilgiler dersleri aracılığıyla öğrencilerin, geleceğe yönelik kararlar alan, farklı dünya koşullarına karşı çok boyutlu bakış açıları geliştiren, paylaşımcı, sorumluluk duygusu gelişmiş, eleştiren ve sorgulayan bireyler olmalarına katkı sağlanabilmektedir. Bu araştırmada da Sosyal Bilgiler dersinde küresel eğitimle ilgili kazanımların öğretiminde iletişim teknolojilerini (gazete, televizyon, video ve haber blogları) kullanarak uygulaması yapılan öğretimin öğrencilerin akademik başarısına ve bilginin kalıcılığına olan etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Araştırmada karma yöntem araştırma modeli kullanılmıştır. Elde edilen nicel ve nitel verileri karşılaştırma, bütünleştirme ve farklı ancak araştırma soruları ile doğrudan ilgili veriler elde etmek amacıyla karma yöntem araştırma desenlerinden açımlayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Araştırmanın deneysel işlem örneklemini Samsun ili İlkadım ilçesi Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Yunus Emre Ortaokulu'nun 6. sınıfında öğrenim gören 44'ü deney ve 41'i kontrol grubunda olmak üzere toplam 85 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmanın uygulama aşamasında kullanılmak üzere Ülkemiz ve Dünya ünitesindeki küresel eğitimle ilgili kazanımlara yönelik iletişim teknolojileri destekli ders planları hazırlanmış ve 5 farklı etkinlik geliştirilmiştir. Ülkemiz ve Dünya ünitesi, deney grubunda iletişim teknolojileriyle desteklenerek hazırlanan öğretim programına göre işlenmiş, kontrol grubunda ise herhangi bir müdahale yapılmamıştır. Ünite her iki grupta da haftada 3 ders saati olmak üzere toplam 4 haftada 11 ders saatinde tamamlanmıştır.
Araştırma kapsamında hazırlanan "Akademik Başarı Testi", uygulama öncesinde öntest, uygulama sonrasında ise sontest ve kalıcılık testi olarak kullanılmıştır. Uygulama öğretmeni ve öğrencilerinin iletişim teknolojilerinin küresel eğitimle ilgili kazanımlarla ilişkilendirilmesine ve sınıf içi uygulamalara ilişkin görüşlerini belirlemek amacıyla uygulama öğretmeni ve deney grubunda yer alan 10 öğrenciyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Ayrıca sınıf ortamında yapılan etkinlikleri değerlendirmek amacıyla bir rubrik geliştirilerek puanlama yapılmıştır. Elde edilen nicel verilerin istatistiksel analizinde Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) paket programı, nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır.
Araştırmada "Ülkemiz ve Dünya" ünitesindeki küresel eğitimle ilgili kazanımların öğretiminde deney grubuna uygulanan iletişim teknolojileriyle desteklenen öğretim programının, kontrol grubuna uygulanan öğretmen merkezli eğitim-düz anlatım yöntemine göre öğrencilerin akademik başarılarını artırmada ve yüksek öğrenme kalıcılığı sağlamada daha etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca yapılan görüşmeler sonunda küresel eğitimle ilgili kazanımların öğretiminde deney grubuna uygulanan iletişim teknolojileriyle desteklenen öğretim programının, öğrencilerin yeni bilgiler edinmesini, bilginin kalıcılığını, konuyu detaylandırmaya katkı sağladığı, konuları anlaşılır ve konu tekrarı yapmayı olanaklı kıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca 2 katılımcı dışındaki diğer katılımcıların uygulama dersi sonrası iletişim teknolojileri aracılığıyla küresel gelişmeleri ve güncel olayları takip etmeye başladıkları tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra öğretim programında yer alan etkinliklerin, öğrencilerin iletişim teknolojilerini kullanma becerilerini geliştirmede olumlu yönde katkı sağladığı belirlenmiştir.


Anahtar Sözcükler: Sosyal Bilgiler eğitimi, küresel eğitim, kazanım, iletiĢim teknolojileri.

Abstract:
Communication technologies, which develop everyday with the influence of global advancements, affect students, teachers and learning environments. In this direction, Social Studies lessons assisted with communication technologies and designed with global perspective can contribute to students' becoming individuals who take decisions about the future, who develop multidimensional perspectives to the state of the world, who are participative, responsible, critical and interrogator. The purpose of this study is to research the effects of teaching which is applied by using communication technologies (newspapers, television, video and news blogs) for teaching attainments about global education in social studies lesson on the academic achievement of students and the permanence of students' knowledge.
Mixed method research model was used in the study. Exploratory ranked design was used to make use of qualitative and quantitative methods together, to compare the data obtained, to integrate data and to gather different data which were directly related with research questions. The sample of the study consists of a total of 85 students, 44 in experimental group and 41 in control group, studying at 6th grade in Yunus Emre Secondary School, which is a school of Samsun İlkadım district Ministry of National Education. Communication technologies assisted lesson plans related with the attainments about global education in "Our Country and the World" unit were prepared to be used in the application process of the research and 5 different activities were developed. "Our Country and the World" unit was taught according to the teaching program prepared with communication technologies in the experimental group, while no intervention was made in the control group.  The unit was completed in 11 hours of class within three weeks of time as three hours of class a week in both groups. 
The "Academic Achievement Test" prepared within the context of the research was used as pre-test before the application, as post-test and permanence test after the application. Semi-structured interviews were conducted with the teacher who performed the application and 10 students in the experimental group to find out their views about associating communication technologies with global education and their views about in-class applications. In addition, a rubric was developed and scored to assess the activities conducted in the classroom. SPSS package program was used for the statistical analysis of the quantitative data obtained, while descriptive analysis method was used for the analysis of qualitative data. 
It was concluded that the teaching method assisted with communication technologies applied on the experimental group was more effective than the teacher-centered education-direct narration method applied on the control group in increasing students' academic achievement and enabling higher learning permanence in the teaching of attainments about global education in "Our Country and the World" unit. In addition, it was concluded that the teaching program assisted with communication technologies applied on the experimental group contributed to students' getting new information, to permanence of knowledge, and making the subjects easier to understand. Moreover, it was found that two of the participants started to follow global developments and current issues through communication technologies after the lessons. It was also found that the activities in the teaching program contributed positively to developing students' skills of using communication Technologies.


Key Words: Social Studies education, global education, attainment, communication technologies.