Örme makinelerinde kullanılan dilli iğnelerde aşınma davranışının iplik ve makine parametrelerine bağlı olarak incelenmesi
A study on the wear of knitting needles with reference to yarn types and machine parameters
Yazar: DİLEK ÇUKUL
Danışman: PROF.DR. CEVZA CANDAN ; PROF.DR. SERVET TURAN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Aşınma = Wear ; Mikroskopi-elektron taramalı = Microscopy-electron scanning ; Stereoskopik görüntüleme = Stereoscopic imaging ; Tekstil = Textile

Özet:
Bu çalısmada, SEM strereoskopi görüntüleri ve yüzey pürüzlülük parametrelerikullanılarak, örme bölgesindeki iplik temasından dolayı iğnelerinin kanca kısmındameydana gelen asınmalar incelenmistir. ?ğnelerdeki asınmaları sayısal olarakgösterebilmek ve hem makine hem de iplik kalitelerine bağlı olarak açıklayabilmek için,bir seri kontrollü test üretimi gerçeklestirilmistir. Her parametreye ait numune iğnelerSEM'de incelenmistir. ?ğne kanca iç yüzeyinden Stereoskopik SEM görüntülerialındıktan sonra görüntü isleme yazılımı vasıtasıyla üç boyutlu yüzey olusturulmustur.Olusturulan üç boyutlu yüzeyden topografik bilgileri alınarak yüzey pürüzlülükölçümleri gerçeklestirilmistir. ?ğne yüzeylerinin karsılastırılmasında, genel anlamdametallerin yüzey pürüzlülük ölçümlerinde kullanılan Ra ortalama yüzey pürüzlülük,parametresi tercih edilmistir. Kullanılmamıs ve farklı makina üretim parametreleri veiplik kaliteleri ile çalıstırılmıs olan iğnelerin ortalama yüzey pürüzlülük değerleri (Ra) veSEM görüntüleri karsılastırılmıstır. SEM fotoğraflarının görsel incelemenin yanı sıra,bu fotoğraflar yardımıyla ölçümlenen Ra değerleri iki yönlü varyans analizi iledeğerlendirilmistir. Sonuçların karsılastırıldığında, hem makine üretimparametrelerinin, hem de iplik kalitelerinin iğne kancasındaki asınma üzerindeetkilerinin farklı ve anlamlı olduğu görülmüstür. Ayrıca, makine üretim parametrelerive iplik kalitesi arasında, iğne kancasının asınma davranısı bakımından bir etkilesimolduğu görülmüstür. Hem üç boyutlu iğne yüzeyinin olusturulmasında, hem degörüntülerden topografik bilginin elde edilmesinde kullanılan ve simdiye kadar hiçbirtekstil makinelerine ait malzeme yüzeyi değerlendirmesinde uygulaması görülmemisolan SEM stereoskopi yöntemi, iğne asınma davranısını açıklamada kullanılabilir biryöntem olarak önerilmektedir.Anahtar Kelimeler: Örme iğnesi, Asınma, SEM stereoskopi, Yüzey pürüzlülüğü

Abstract:
In this study, SEM stereoscopic images and surface roughness parameters are used forexamining the wear on latch needles hook due to contacting yarns at the knitting zone.In order to indicate the wear on needle hook numerically and explain the wear on thoseneedles according to both machine parameters and yarn types, serial controlled knittingproductions were done to The sample needles from each production parameters wereexamined under the electron microscope. Stereoscopic SEM images were acquired fromthe latch needle hook and then those image pairs were used for the reconstruction of thesurfaces in 3D by means of Scandium image analyzing software. Thereby, thetopographic information and the surface roughness parameters from the needle surfaceswere obtained. One of the most commonly used surface roughness parameters, Ra(average surface roughness), was chosen for comparing the needle surfaces. Theroughness parameters of unused and the needles knitted with different productionparameters and yarn types were compared and examined by means of their SEMimages and surface roughness parameters [Ra]. In addition to visual examination, Ravalues were also analyzed with two-way ANOVA. The comparison of the results showthat, both machine parameters and yarn types affect the wear of the latch needle hooksdifferently and there is an interaction between machine parameters and yarn types.SEM stereoscopy method, used for the reconstruction of the needle surface in 3D andgetting the topographical information from those images, is suggested to compare thewear differences between those needles.Keywords: Latch needle, Wear, SEM stereoscopy, Surface roughness