Fen bilgisi öğretmen adaylarının bilimin doğasına ilişkin görüşlerini açıklayıcı bir model çalışması
An Attempt to construct a model to explain preservice science teachers views of nature of science
Yazar: EBRU MUĞALOĞLU
Danışman: DOÇ.DR. HALE BAYRAM
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
ÖZETBu araştırmada fen öğretmeni adaylarının bilimin doğasına ilişkin görüşleriniaçıklayıcı bir model oluşturulması hedeflenmiştir. Hipotetik model bilimin doğasına ilişkingörüşlerin yordayıcısı olarak fen öğretmeni adaylarının sahip oldukları bilimsel işlembecerileri, fen öğretmeye yönelik tutum, akademik başarı ve değerleri (sosyal, kuramsal,estetik, ekonomik, politik ve dini) içermektedir. Veriler İstanbul'da 2 devlet üniversitesindeokuyan 281 fen öğretmenliği öğrencisinden toplanmıştır. Fen öğretmenliğine yönelik tutumve bilimin doğasına ilişkin görüşler, bilimsel işlem becerileri ve değerler sırasıyla Türkçe'yedaha önceden uyarlanmış olan Fen Bilgisi Öğretimi Tutum Ölçeği-II, Bilimsel İşlemBecerileri Testi ve Allport-Vernon- Lindzey Değerler Testi ile ölçülmüştür. Fen ve eğitimderslerinin ortalamaları ise akademik başarının göstergeleri olarak kabul edilmiştir. Hipotetikmodel yapısal denklem modeli kuramı ışığında test edilmiş ve ki kare analizleri, uyumendeksleri ve istatistiksel olarak anlamlı olmayan ilişkilerin çıkarılmasıyla geliştirilmiştir. Enson istatistiksel olarak geçerli olan modelde fen öğretmenliğine yönelik tutum ve bilimselişlem becerileri, bilimin doğasına ilişkin görüşleri açıklayan 2 ana değişken olarakbulunmuştur. Ayrıca bu modele göre bilimsel işlem becerileri, ekonomik değerler, dinideğerler ve eğitim derslerindeki başarı fen öğretmenliğine yönelik tutumu etkileyendeğişkenlerdir. Buna ek olarak ekonomik değerler ile dini değerler, dini değerler ile bilimselişlem becerileri, dini değerler ile eğitim derslerinde başarı ve eğitim derslerindeki başarı ilebilimsel işlem becerileri arasındaki ilişkiler istatistiksel olarak anlamlıdır. Bu araştırmasonuçlarının fen öğretmeni adaylarının bilimin doğasına ilişkin görüşlerini geliştirmek içindaha etkili yöntemler planlamada yardımcı olacağı düşünülmektedir.III

Abstract:
ABSTRACTThis study aimed to construct a model to explain the views of pre service scienceteachers regarding nature of science (NOS). The hypotetical model included science processskills, attitude toward science teaching, academic achievement and values (social, religious,economic, political, aesthetic, theoric) of pre service science teachers as predictors of NOS.Data were obtained from 281 pre service science teachers from two public universities inIstanbul. Attitude toward science and science teaching, science process skills and valueswere measured by Turkish forms of STAS II, Science Process Skills Test and AllportVernon and Lindzey`s Study of Value Test respectively. Grade point average, in science andpedagogical courses were used as proxy measures of academic achievement. A hypoteticalmodel was tested on the basis of the structural equational model theory. Then the model wasevaluated by using chi square analysis, fit indices and developed by excluding theassociations which were not statistically significant in each step. The final statisticallysignificant model suggested that two main predictors of views of NOS were attitude towardscience teaching and science process skills. It also suggested that science process skills,economic value, religious values and academic achievement in pedagogical courses werepredictors of attitude towards science while there were associations between economic valueand religious value, religious value and science process skills, religious value and academicachievement in pedagogical cources, academic achievement in pedagogical courses andscience process skills. It is hoped that in the light of this study, effective strategies will bedeveloped in order to improve teacher?s conceptions of science.IV