Prenatal genetik danışmanlık hizmetinin gebelerin kaygı düzeyleri ve prenatal tanı testlerine ilişkin tutumları üzerine etkisi
The effect of prenatal genetic counseling service on the anxiety levels of pregnancy and the attitudes of prenatal diagnostic tests
Yazar: ÇİLER ÇOKAN DÖNMEZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA GÜNER EMÜL
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma, prenatal genetik danışmanlık hizmetinin gebelerin kaygı düzeyleri ve prenatal tanı testlerine ilişkin tutumları üzerine etkisinin belirlenmesi amacıyla prospektif randomize kontrollü deneysel araştırma olarak yapılmıştır. Araştırmaya, Eylül-Aralık 2022 tarihleri arasında  Adana Şehir Hastanesi Tıbbi Genetik Anabilim Dalı Polikliniğine başvuran 33 deney 33 kontrol olmak üzere toplam 66 gebe dahil edilmiştir. Araştırmanın verileri; "Tanıtıcı Özellikler Formu", Spielberg Durumluk Kaygı Envanteri", ve "Prenatal Tarama ve Tanı Testi Tutum Değerlendirme Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Veri toplama araçları, Tıbbi Genetik Anabilim Dalı Polikliniğinde yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Araştırmada deney grubundaki 33 gebeye prenatal genetik danışmanlık verilmeden önce ve sonra veri toplama formu uygulanmıştır. Kontrol grubuna alınan 33 gebeye hekim tarafından standart klinik bilgilendirme yapılmıştır. Deney ve kontrol grubuna aynı zaman dilimlerinde ön test ve son test yapılmıştır. Elde edilen veriler; "Independent Sample-t" test, "Mann-Whitney U" test, "Wilcoxon" test yöntemleri, kategorik değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesinde Pearson ki-kare test istatistiği ve Bonferroni düzeltmesi yöntemleri kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler olarak sayı ve yüzde değerleri kullanılmıştır.İstatistiksel anlamlılık olarak p<0.05 kabul edilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalarda deney grubundaki gebelerin son testte Spielberg Durumluk Kaygı Envanterinden aldıkları puan ortalamalarının kontrol grubuna göre azaldığı saptanmıştır (tüm p değerleri <0.001). Deney grubunun son testte Prenatal Tarama ve Tanı Testi Tutum Değerlendirme Ölçeği'nden aldıkları puanların ise kontrol grubuna göre arttığı bulunmuştur (tüm p değerleri <0.001). Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda, prenatal genetik danışmanlık hizmetinin gebelerin kaygı düzeylerini azalttığı ve prenatal tanı testlerine ilişkin tutumlarını olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir. Kadın sağlığı hemşirelerinin gebelerin prenatal dönemde yaşadıkları kaygı ile baş etmelerine destek olabilmek için prenatal genetik danışmanlığa ilişkin genetik bilgileri hemşirelik uygulamalarına dahil etmeleri önerilmektedir. Hemşirelik uygulamalarının daha iyi kanıt düzeylerine dayandırılması için prenatal genetik danışmanlık hizmeti ile ilgili daha kapsamlı randomize çalışmaların yapılması önem arz etmektedir.

Abstract:
The study was conducted as a prospective randomised controlled experimental research to determine the effect of prenatal genetic counselling on the anxiety levels of pregnant women and their attitudes towards prenatal diagnostic tests. A total of 66 pregnant women, 33 experimental and 33 control, who applied to Adana City Hospital Medical Genetics Department Polyclinic between September and December 2022 were included in the study. Data were collected using the "Descriptive Characteristics Form", Spielberg State Anxiety Inventory", and "Prenatal Screening and Diagnostic Test Attitude Evaluation Scale". Data collection tools were applied by face-to-face interview method in the outpatient clinic of the Department of Medical Genetics. In the study, data collection form was applied to 33 pregnant women in the experimental group before and after prenatal genetic counselling. Standard clinical information was given by the physician to 33 pregnant women in the control group. The experimental and control groups were given pre-test and post-test at the same time periods. The data obtained; "Independent Sample-t" test, "Mann-Whitney U" test, "Wilcoxon" test methods, Pearson chi-square test statistics and Bonferroni correction methods were used to examine the relationships between categorical variables. Number and percentage values were used as descriptive statistics. p<0.05 was accepted as statistical significance. In intergroup comparisons, it was found that the mean scores of the pregnant women in the experimental group on the Spielberg State Anxiety Inventory in the posttest decreased compared to the control group (all p values <0.001). It was found that the mean scores of the experimental group from the Prenatal Screening and Diagnostic Test Attitude Evaluation Scale in the posttest increased compared to the control group (all p values <0.001). In line with the results obtained from the study, it was determined that prenatal genetic counselling service reduced the anxiety levels of pregnant women and positively affected their attitudes towards prenatal diagnostic tests. It is recommended that women's health nurses include genetic information about prenatal genetic counselling in their nursing practices in order to support pregnant women to cope with the anxiety they experience in the prenatal period. It is important to conduct more comprehensive randomised studies on prenatal genetic counselling in order to base nursing practices on better levels of evidence.