Klasik doğrusal programlama ve bulanık doğrusal programlamanın karşılaştırmalı bir analizi; üretim planlama örneği
A comparative analysis of linear programming and fuzzy linear programming : Sample of production planning
Yazar: NEŞE YALÇIN SEÇME
Danışman: PROF.DR. CEMAL ÖZGÜVEN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; İşletme = Business Administration

Özet:
Gerçek yaşamdaki belirsizlikler ve bilgi eksiklikleri, ortaya çıkan durumlar ve şartlardaverilen kararlar üzerinde etkili olmuştur. Özellikle işletmeler açısından bakıldığında,karar alma süreçlerindeki bu durum karar vericileri sübjektiflik altında karar almayamecbur bırakmıştır. 1960'lı yıllarda ortaya çıkan bulanık küme teorisi, karar almadakikarmaşıklığın giderilmesinde etkili bir araç olmuştur. Ayrıca yöneylem araştırmasınınkarar vermede etkili olması, bu alanla ilgili olarak yapılan çalışmalarda sübjektifkararların rol almasını kaçınılmaz hale getirmiştir. Bu alanlardan biri de doğrusalprogramlamanın bulanık doğrusal programlama olarak ele alınması olmuştur.Bu çalışmada, klasik doğrusal programlama ve bulanık doğrusal programlamanın teorikolarak karşılaştırmalı bir analizi yapılmıştır. Nevşehir'in Gülşehir ilçesinde faaliyetgösteren bir un fabrikasının üretim planlama problemi klasik ve bulanık doğrusalprogramlama modelleri ile çözümlenerek, aralarındaki benzerlikler ve farklılıklaraçıklanmıştır. Modelin çözümlenmesi ile bulanık olan sonuçların gerçek yaşama dahayakın olduğu ve gerçekten de oluşabilecek belirsizlikler halinde karar almada nasıldavranılması gerektiğini göstererek karar vericiye yardımcı olduğu anlaşılmaktadır.Bu çalışma başlıca üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, bulanık ve klasik kümeteorileri arasındaki farklılıklara değinilerek, bulanık küme teorisinin özellikleriaçıklanmıştır. İkinci bölümde, klasik ve bulanık doğrusal programlama, bulanık ortamdakarar verme ve bulanık doğrusal programlama yaklaşımları örneklerle detaylı olarakaçıklanmıştır. Son olarak üçüncü bölümde ise Nevşehir'de faaliyet gösteren bir unfabrikasında tespit edilen üretim planlama problemi uygulaması yapılmıştır.

Abstract:
Vagueness and incomplete information in real world have affected decisions made undervarious conditions and situations. Especially from business point of view, this forced thedecision maker to make decisions subjectively. Fuzzy sets theory initialized in 1960s hasbeen an effective tool for decision making in removing complexity. Because of theinfluence of operations management in decision making, it has become unavoidable toinclude subjective decisions in these study fields. One of these fields has been the usageof fuzzy linear programming instead of classic linear programming.In this study, both classic linear programming and fuzzy linear programming has beenanalyzed comparatively in a theoretical manner. A production planning problem of flourfactory operating in Gülşehir county of Nevşehir has been analyzed by both classic andfuzzy linear programming, and similarities and differences between two methodsdetermined, as well. The comparison between two models has revealed that the fuzzyresults to be closer to real life conditions and more helpful to the decision maker, byguiding on how to behave under uncertainty, than the results of the classical model.The study consists of mainly three parts. In the first part, differences between the classicand fuzzy sets theory and the features of fuzzy sets theory have been mentioned. In thesecond part, classic and fuzzy linear programming, decision making in fuzzyenvironment, and fuzzy linear programming approach have been explained in detail withexamples. In the last part, a production planning problem has been solved in a flourfactory acting in Nevşehir.