Salgın hastalıkların tedavisinde hastanelerde mimari mekanın  metamorfozu
Metamorphosis of architectural space in the treatment of epidemic diseases in hospitals
Yazar: SAHAR RIYADH NASER NASER
Danışman: PROF. DR. AHMET TERCAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Sorunları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Dünya sürekli bir dönüşüm içindedir ve yeni teknolojiler, fikirler ve bakış açıları sürekli olarak ortaya çıkmaktadır. Doğal ve insan kaynaklı afetlerin meydana gelmesi, bilim ve teknolojinin hızlı ilerlemesi, sosyal ve kültürel normların değişmesi gibi faktörler bir araya gelerek hiçbir şeyin uzun süre aynı kalacağı anlamına gelmektedir. Sağlık hizmetleri alanı, bilim ve teknolojinin hızlı ilerlemesi sayesinde büyük potansiyeller taşımaktadır. Sağlık hizmetlerinin kalitesi ve etkinliği, sağlık ortamının kalitesi ve etkinliğiyle doğrudan ilişkilidir. Bu nedenle, sağlık sektörü sıkı düzenlemeler ve bütünleşik bir işlevsel hizmet sistemi gerektirir. Sağlık ortamı, sürdürülebilirlik gereksinimleri, teknoloji ilerlemeleri ve değişen hasta beklentileri nedeniyle önemli bir değişim sürecine girmiştir. Bu nedenle, sağlık ortamı sistemi, hasta iyileştirmeyi geliştirmek ve ilerlemeye uyum sağlamak için sıkı düzenlemelerin gevşetilmesine başlamıştır. Bu durum, sonuçta iyileşmeyi teşvik eden alan dönüşümlerine yönelik araştırmaların başlangıcını oluşturmaktadır.
     COVID-19 salgını sırasında hastane kapasitesinin aşılması, yetersiz yatak sayısı ve enfeksiyon kontrolü zorlukları gibi engeller ortaya çıkmıştır. Hastaneler ve özel tesisler organizasyonel, yapısal ve teknolojik zorluklarla karşı karşıya kalmıştır. Salgın, dünya genelinde sıkı enfeksiyon kontrol önlemleri alınmasını gerektirmiş ve acil bir yanıtı zorunlu kılmıştır. COVID-19 salgınına hızlı müdahale sırasında, hastanenin temel faaliyetlerine müdahale edilmesinin sağlık hizmeti gereksinimlerinin karşılanmasında ne kadar etkili olduğu önceki literatürde incelenmiştir. Bu araştırma, benzer acil durumlarla karşı karşıya kalındığında insan merkezli dönüştürülebilir tesislerin planlanmasına yönelik aciliyet duygusunu artırmaktadır. Hastane tasarımcılarına, ihtiyaç fazlası talepleri karşılamak, geleceği kucaklamak ve bilinmeyen krizlere göre dönüştürülebilir sağlık alanları tasarlamak için göstergeler sağlama hedefi de bu araştırmanın bir amacıdır.
     Ayrıca, çalışma hastane binası içindeki mekan dönüşümü mekanizmasını keşfetmeyi ve stresi azaltan, iyileşme deneyimini iyileştiren bir tedavi ortamı yaratıp yaratamayacağını görmeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma, 'dönüştürülebilir sağlık alanının yaratılmasıyla birlikte, klinik tedaviye ek olarak doğuştan gelen iyileşme sürecini kolaylaştırmak için terapötik bir ortam oluşturmana katkı sağlayabileceği' varsayımından hareket eder. Bu amaç doğrultusunda, hastane binalarında "mekan dönüşümü" kavramı temel alınarak, hastanın iyileşme deneyimi üzerindeki etkisi odaklanan kapsamlı bir teorik çerçeve oluşturulmuştur. Araştırma, Covid-19 pandemisi bağlamında küresel hastane gerçekliğini tartışmayı ve uzam dönüşümlerinin hastaların iyileşme deneyimini artırma verimliliğini örnekler üzerinden doğrulamayı hedeflemektedir. Vaka çalışmalarının analiziyle, bu tasarımların dönüşüm ve hasta iyilikleri açısından verimliliği değerlendirilmekte ve mimarlar ile tasarımcılar için pandemi dönemlerinde hastane tasarımlarında faydalı fikirler sunulmaktadır. 
     Geleneksel hastanelerin tasarımı, dijital olarak desteklenen, hasta odaklı sürdürülebilir standart yatay tasarım'a dönüşümü, kişiye özel bakım ve daha iyi sonuçlar sağlama konusunda önemli bir sonuç olarak belirlenmiştir. Bu değişim, sağlık hizmeti sağlayıcıları ve hastaların sağlık sistemleriyle etkileşim şekillerinde değişiklikler yaratması nedeniyle hastane endüstrisinin geleceği üzerinde derin bir etkiye sahip olacaktır.

Abstract:
The world is constantly in a state of transformation, with new technologies, ideas, and perspectives constantly emerging. Factors such as natural and man-made disasters, rapid advances in science and technology, and changes in social and cultural norms combine to mean that nothing will remain the same for long. The healthcare sector holds great potential due to the rapid progress of science and technology. The quality and effectiveness of healthcare services are directly related to the quality and effectiveness of the healthcare environment. Therefore, the healthcare sector requires strict regulations and an integrated functional service system. The healthcare environment has entered a significant period of change due to sustainability requirements, technological advances, and changing patient expectations. Consequently, the healthcare environment system has started to loosen strict regulations in order to improve patient recovery and adapt to progress. This ultimately sets the beginning of research on transformative areas that encourage recovery.
     During the COVID-19 pandemic, obstacles such as exceeding hospital capacity, inadequate number of beds, and difficulties in infection control emerged. Hospitals and private facilities faced organizational, structural, and technological challenges. The pandemic required strict infection control measures to be taken worldwide and necessitated an urgent response. Previous literature has examined how effective interfering with hospital's basic activities during rapid response to the COVID-19 pandemic is in meeting healthcare needs. This research increases the urgency for planning human-centered transformable facilities when faced with similar emergencies. Another goal of this research is to provide indicators to hospital designers for designing transformable healthcare areas to meet surplus demands, embrace the future, and respond to unknown crises.
     In addition, the study aims to explore the mechanism of spatial transformation within the hospital building and to see if it can create a therapeutic environment that reduces stress and improves the healing experience. This study is based on the assumption that in addition to clinical treatment, creating a therapeutic environment through the creation of a "transformable health space" can facilitate the innate healing process. To this end, a comprehensive theoretical framework focusing on the impact of spatial transformation on the patient's healing experience has been developed, based on the concept of "spatial transformation" in hospital buildings. The research aims to discuss the global reality of hospitals in the context of the Covid-19 pandemic and to verify the effectiveness of spatial transformations in improving patients' healing experiences through examples. Through the analysis of case studies, the efficiency of these designs in terms of transformation and patient well-being is evaluated, and useful ideas for hospital design are presented to architects and designers during pandemic periods.

     The design of traditional hospitals has been identified as a significant outcome in transforming into digitally supported, patient-centered, sustainable standard horizontal design that provides personalized care and better outcomes. This change will have a profound impact on the future of the hospital industry, as it will create changes in the way healthcare providers and patients interact with healthcare systems.