İslam Ceza Hukukunda savunma hakkı
The right to defense in Islamic Criminal Law
Yazar: FATMA BETÜL MENGEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ÖZDEMİR
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Savunma hakkı = Defense right ; İslam ceza hukuku = Islamic criminal law ; İslamiyet = Islam

Özet:
Araştırma İslam Ceza Hukukunda savunma hakkını ele almaktadır. Savunma hakkı
en temel insan haklarından olup, aynı zamanda söz ve düşünce özgürlüğünün en
önemli uygulama biçimidir. Adil bir hukuk sistemi için, şüpheli kişiler yargılama
makamları önünde hiç bir endişe altında olmaksızın, haklarını iddia edebilmeli ve
kendilerini savunma fırsatına sahip olmalıdır. Şayet hukuk sistemleri bu hakkı
kişilere tanımazsa, yargılamada hedeflenen gerçeğe ulaşmak imkânı olmayacaktır.
Bu nedenle, savunma hakkı hukuk sistemleri için oldukça önemli temel bir haktır.
Aynı zamanda yargılamanın iddia, savunma ve hüküm olarak tasnif edilen, üç temel
müessesesinden biridir. Savunmanın hukuk sistemleri için taşıdığı bu önemden
dolayı çalışmamızda, İslam ceza hukukunda savunma hakkı incelenmiştir.
Çalışmamızda öncelikle savunma hakkının tanımı, önemi ve kullanılma şekli
incelenmektedir. Daha sonra, şüphelinin savunma hakkı kapsamındaki diğer hakları,
savunma hakkının sınırları ve savunma hakkını destekleyip koruyan diğer haklar ve
ilkeler incelenmiştir.
Çalışmamızın amacı İslam ceza hukukunda savunma hakkının mevcudiyetini
ispatlamak, savunma hakkının kapsamını, sınırlarını, kullanım şekline ilişkin şartları
ortaya koymaktır. Bu amaçla, Kur'an-ı Kerim ve Hadis-i Şeriflerden delillere, İslam
tarihinden uygulama örneklerine yer verilmiştir. Böylece İslam hukukunda savunma
hakkının mevcut olduğu ve etkin bir şekilde uygulandığı tespit edilmiştir.
Anahtar kelimeler: Savunma hakkı, İddia, İslam hukuku, Ceza hukuku, Eşitlik,
Adalet, Yargı.

Abstract:
The research considers the right of defense in the islamic criminal laws. The right to
defense is one of the most fundamental human rights. Also, it is most important
application form of latitude of thought. For a fair legal system, in front of the court
authorities, the suspects should claim their rights and should have the opportunity to
defence themselves, without being under the influence of no concern. If the legal
arrangements don't provide this right, there is no chance to reach the targeted facts
during judgment. Therefore, the right to defense is a fundamental right for legal
systems. It is also one of the three main institutions of the judiciary, classified as
claims, defenses and judgments. Because of the importance of defense for legal
systems, the right of defense has been examined in Islamic criminal law.
First, in our study, the definition of the right to defense, the importance of the right to
defense, and the usage method is analyzed. And then other rights of the suspect
under the right to defense, the limits of the right to defense and other rights and
principles that support and protect the right to defense are analyzed.
The aim of our study is to prove the existence of the right to defense in Islamic
criminal law, to define the scope, limits, and conditions of the right of defense. For
this purpose, examples from the Qur'an and the Hadiths, and the practices in the
history of Islam are included. Thus, in Islamic law, it is determined that the right of
defense is present and applied effectively.
Key Word: The right of defense, Assertion, Islam law, Criminal law, Equality,
Justice, Judgment