Aile hekimliğinde kronik hasta yönetiminde  'kronik hastalık bakımını değerlendirme ölçeği + (PACIC+)'nin Türkçe çevirisi ve ölçeğin geçerlilik ve güvenirliğinin araştırılması
Investigation of the validity and reliability of the Turkish version of the "patient assessment of chronic illness care plus" (PACIC+) questionnaire
Yazar: KÜBRA AKŞİT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA BAYRAKTAR
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Çalışmamızda orijinal adı  "The Patient Assessment Of Chronic Illnesscare Plus" olan "Kronik Hastalık Bakımı Değerlendirme Ölçeği +" nin Türkçeye uyarlaması, geçerlilik ve güvenilirliğinin yapılması amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Geçerlilik ve güvenilirlik çalışması olarak tasarlanan bu çalışma metodolojik tipte bir araştırma olup Mart-Nisan 2021 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı'na bağlı beş birimli Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'nde yürütülmüştür. Çalışmaya bu polikliniklere başvuran ve dâhil edilme kriterlerini karşılayan 321 kişi alınmış, 290 kişiye tekrar test uygulanmıştır. Çalışmada katılımcılara Sosyodemografik özellikler formu, Kronik Hastalık Bakımını Değerlendirme Ölçeği+ yüz yüze görüşme tekniği ile uygulanmıştır. 
Verilerin analizi için SPSS 22.0 ve AMOS programları kullanılmıştır. Geçerlilik analizinde verilerin faktör analizine uygunluğu belirlemek için Kaiser-Meyer-Olkin katsayısı ve Barlett Sphericity testi uygulanmıştır. Doğrulayıcı Faktör Analizi modelinde RMSEA, TLI, CFI, IFI iyilik uyum indeksleri uygulanmıştır. Açıklayıcı Faktör Analizi olarak temel bileşenler analizi testi kullanılmıştır. Güvenilirliği Cronbach alfa korelasyon katsayısı, test-tekrar test analizi, düzeltilmiş madde-toplam madde korelasyonları ve yarıya bölme yöntemi ile değerlendirilmiştir. Ayrıca ölçek ortalama puanı, faktör ortalama puanı, faktör ortalama puanı ile ölçek ortalama puan korelasyonu, Tukey Toplanamazlık Testi, Hotelling t-kare testi de hesaplanmıştır. İstatistiksel olarak önemlilik sınırı p<0,05 kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmamıza 321 hasta katıldı. Katılımcıların yaş ortalaması 54,5±13 yıl idi. Katılımcıların %67,3'ü kadın, %32,7'si erkekti. En sık görülen kronik hastalıklar, hipetansiyon, diyabetes mellitus, hipotiroidi, koroner arter hastalığı ve kronik solunum yolu hastalıkları idi. Katılımcıların %44,8'i kronik hastalıkları ile ilgili eğitim almıştı. Çalışmamızda temel bileşenler analizi ile çıkartma değeri 0,40 altında değere sahip iki soru çalışmanın açıklayıcılığını azaltması nedeniyle çıkarıldı. Doğrulayıcı faktör analizi incelendiğinde CMIN/df değeri dışında hiçbir değer kabul edilebilir aralıkta görülmedi. Ölçek Cronbach alfa katsayısı 0,899 ve test-tekrar test analizi değeri 0,854 olup oldukça güvenilir aralıkta bulundu. Ölçeğin beş faktör yapısı altında toplandığı ancak faktörlerdeki maddelerin orijinal ölçek maddeleri ile örtüşmediği görülmekteydi. Madde-toplam korelasyonuna bakıldığında 0,27 ile 0,64 arasında bulundu. Ölçek ortalama puanı 2,42 idi. Faktör ortalama puanlarının ölçek puan ortalaması ile korelasyonu tüm faktörler için anlamlı olarak bulundu.
Sonuç: Çalışmamızda kronik hasta bakımını değerlendirme ölçeği+'nın Türkçe dilinde geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu saptanmıştır. 

Anahtar Kelimeler: PACIC+, kronik bakım modeli, geçerlilik, güvenilirlik, ölçek

Abstract:
Investigation of the Validity and Reliability of the Turkish Version of the "Patient Assessment of Chronic Illness Care Plus" (PACIC+) Questionnaire
Objective: In our study, it was aimed to translate and adapt the "Patient Assessment of Chronic Illness Care Plus" questionnaire into Turkish and to verify its validity and reliability.
Material and Method: This methodological validity and reliability study was conducted between March-April 2021, at five units of the Education Family Health Center affiliated to Atatürk University Faculty of Medicine, Department of Family Medicine. Of those who met the inclusion criteria, 321 were included in the study and 290 were retested. The participants were asked to answer the sociodemographic characteristics and the "Patient Assessment of Chronic Illness Care Plus" questionnaire, by face-to-face interview technique.
For the analysis of the data, SPSS 22.0 and AMOS programs were used. In the validity analysis, Kaiser-Meyer-Olkin coefficient and Barlett Sphericity test were used to determine the suitability of the data for factor analysis. In the Confirmatory Factor Analysis model, RMSEA, TLI, CFI, IFI well-being indexes were applied. Principal component analysis test was used as Explanatory Factor Analysis. Its reliability was evaluated by Cronbach's alpha correlation coefficient, test-retest analysis, corrected item-total item correlations, and split-half methods. In addition, Tukey Inadmissibility Test, Hotelling t-square test were also calculated. Statistical significance was accepted as p<0.05.
Results: The average age of the 321 participants was 54.5±13 years, 67.3% were women and 32.7% were men. The most common chronic diseases were hypotension, diabetes mellitus, hypothyroidism, coronary artery disease and chronic respiratory diseases. 44.8% of the participants had received training on their chronic diseases. In our study, two questions with a subtraction value below 0.40 with principal component analysis were removed. When the confirmatory factor analysis was examined, no value other than the CMIN/df value was found within the acceptable range. The scale's Cronbach alpha coefficient was 0.899 and test-retest analysis value was 0.854, and it was found to be within a good reliable range. It was observed that the scale was gathered under a five factor structure, but the items in the factors did not match the original scale items. When the item-total correlation was examined, it was found between 0.27 and 0.64. Scale mean score was 2.42. Correlation of factor mean scores with mean scale score was found to be significant for all factors.
Conclusion: In our study, it was determined that the "Patient Assessment of Chronic Illness Care Plus" is a valid and reliable scale in Turkish language.

KEYWORDS: PACIC+, chronic care model, validity, reliability, questionnaire