Klasik batı müziğinin esmer sığırlarda süt verimi, süt bileşenleri günlük davranış ve sağım öncesi davranış özellikleri üzerine etkisi
The effect of classical music on milk production, milk components, daily behaviour and pre-milking behavioural characteristics of brown swiss cows
Yazar: JALE METİN
Danışman: PROF. DR. NACİ TÜZEMEN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Davranış = Behavior ; Esmer sığırlar = Brown cattles ; Klasik batı müziği = Classical western music ; Sağım süresi = Milking time ; Süt = Milk

Özet:
Bu çalışmanın amacı Esmer ırk ineklerin süt verimi, süt bileşenleri, günlük davranış ve sağım öncesi davranış özellikleri üzerinde klasik batı müziğinin etkisini belirlemektir. Çalışmada 60 baş Esmer ırkı inek kullanılmıştır. İnekler 10'arlı 6 gruba ayrılmış ve 3 grup müzik 3 grup kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Klasik müzik ineklere hergün sabah ve akşam sağımları esnasında sağım odasında dinletilmiştir. Denemede özel bir besleme programı uygulanmamıştır. Sabah, akşam, toplam süt verimi, sağım süresi, süt akış hızı, % yağ ve % kuru madde incelenen verim özellikleridir. Ondört kameradan oluşan sistemle günlük davranış aktiviteleri 24 saat süreyle kaydedilmiş ve izlenmiştir. Günlük davranışlarda beslenme, ayakta durma-ruminasyon, oturma-ruminasyon ve uyuma davranışlarının süreleri incelenmiş ve sağımı bekleme davranışına bakılmıştır. Gruplar arasında muamelenin etkisi sabah süt verimi ve toplam süt veriminde önemli (P<0.05) olmuştur. Sabah süt verimi kontrol ve müzik grubunda sırasıyla 5.77±0.11 lt ve 5.30±0.12 lt, toplam süt verimi ise sırasıyla 9.57±0.20 lt ve 10.29±0.18 lt ile kontrol grubunda müzik grubundan daha yüksek bulunmuştur. Muamelenin sağım süresinde etkisi çok önemli (P<0.01) bulunmuş, müzik ve kontrol grubunda sırasıyla 6.51±0.14 dk ve 6.88±0.12 dk ortalamaları ile bu sürenin müzik grubunda daha kısa olduğu tespit edilmiştir. Günlük 24 saatte incelenen davranış özelliklerinde muamelenin etkisinin beslenme davranışında önemli (P<0.05), oturma ruminasyon ve uyuma davranışında çok önemli (P<0.01) seviyede etkili olduğu belirlenmiştir. Yirmidört saatte gösterilen davranış özelliklerinin sürelerinin oranları müzik ve kontrol grubunda sırasıyla beslenmede %23-%23, ayakta durma-ruminasyonda %43-%42, oturma-ruminasyonda %19-%21 ve uyuma davranışında %15-%14 olmuştur. Sağımı istekli bekleme davranışında gruplar arasındaki fark hem sabah hem de akşam sağımları için müzik grubu lehine ve etkisi çok önemlidir (P<0.01). Müzik ve kontrol grubunda sabah sağımdan 10 dk önce sırasıyla; 3.81±0.17 ve 2.44±0.16, 5 dk önce sırasıyla; 4.30±0.18 ve 2.43±0.15 ortalamaları belirlenirken, müzik ve kontrol grubunda akşam sağımdan 10 dk önce sırasıyla; 5.04±0.20 ve 3.70±0.24, 5 dk önce sırasıyla; 5.91±0.18 ve 4.18±0.20 ortalamaları elde edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the effect of classical music on milk production, milk components, milking behaviour and daily behavioural characteristics of Brown Swiss cows. In this study, 60 Brown Swiss cows were divided into 6 groups, each consisted of ten cows, and 3 groups were allocated as music and the other 3 groups were allocated as control group. The cows were listened to the classical music during the milking every morning and evening in the milking room. Any special feeding program has not been applied on in this study. Morning and evening total milk production, milking duration, milk flow rate, % dry matter, % fat are the characteristics that have been investigated. Daily behavioral activities were both watched and recorded by a system with 14 cameras through 24 hours. Feeding, standing-rumination, sitting-numination of daily behaviours and sleeping duration were analyzed and the behavior of waiting for milking was observed. It has been found that effects of activity between the groups in respect of milk yielding in the morning and total milk yielding was significant (p<0.05). It has been observed that control group had higher rate of morning milk yielding rather than music group and total milk yielding; morning milk yielding was 5.77±0.11 lt. while music group was 5.30±0.12 lt, total milk yielding 9.57±0.20 lt. was in control group while 10.29±0.18 lt in music group. It was found that effect of activity was significant on milking duration, this value was detected as 6.51±0.14 min. in music group and 6.88±0.12 min. in control group so music group has shorter milking duration rather than control group. It was that the effect of activity on feeding behaviour was significant (P<0.005) and it was very significant on sitting-rumination and sleeping behaviour (P<0.01) which were observed 24 hours a day. The duration rate of daily behaviours was observed as 23 %-23 % in feeding, as 43 %-42 % in standing rumination, as 19 %-21 % in sitting rumination and as 14 %-15 %. There was significant difference - in favor of music group - between groups in the behaviour of waiting for milking both in morning and evening (P<0.01). These values were calculated as 4.30±0.18 min. in music group and 2.44±0.16.5 min. in control group 10 minutes before in the morning while 5.04±0.20 min. in music group and 3.70±0.24 min. in control group 10 minutes before in the evening and 5.91±0.18 min. in the music group, 4.18±0.20 min. in the control group 5 minutes before in the evening.