Antalya kenti mavi altyapı sisteminin belirlenmesi
Determination of the blue infrastructure system of antalya city
Yazar: ELİF PARLAK
Danışman: PROF. DR. MERYEM ATİK
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı / Peyzaj Mimarlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Alt yapı = Infrastructure ; Antalya = Antalya ; Yeşil alt yapı = Green infrastructure ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
İklim değişikliği ve küresel ısınma su döngüsüne ait süreçleri etkilemekte, bu durum özellikle kentsel alanlarda insan ve çevre sağlığı için olumsuz sonuçlara sebep olmaktadır. Dünya nüfusunun yarısından fazlasının kentlerde yaşadığı gerçeği dikkate alındığında iklim değişikliğine uyum süreci kapsamında kentler için sürdürülebilir su yönetimi planlamasına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu bağlamda son yıllarda mevcut su kaynaklarını ve su yapılarını kentsel planlama süreçlerine dahil etmek, kentsel alanları daha sürdürülebilir kılmak ve özellikle de kentleri iklim değişikliğine karşı dayanıklı hale getirebilmek için benimsenen çözümlerin başında mavi altyapı planlaması ve uygulamaları gelmektedir. Mavi altyapı; kent içerisindeki tüm ve su kaynakları ile bu kaynakların sürekliliğine dayanan bir sistemi ifade etmektedir.
Çalışmada Antalya kent için mavi altyapı sisteminin analizi amaçlanmıştır. Bu kapsamda kentsel dokunun ve alan kullanımlarının en yoğun olduğu Kepez, Muratpaşa ve Konyaaltı ilçeleri ile Antalya kentinin kentleşme öncesi ve mevcut mavi altyapı unsurları belirlenmiştir. Kentin mevcut alan kullanımları ve toprak verileri temel alınarak yağmur ve yüzey suları için kent içindeki geçirimli, yarı geçirimli ve geçirimsiz alanlar tespit edilmiş; akış yönü, akış birikme analizleri ile drenaj hatları tanımlanmış; US SCS'ye ait curve number yöntemi ile yüzey akış değerleri hesaplanmıştır. Tüm bu analizler sonucunda çalışma alanı için mavi altyapının iyileştirilmesi adına 35.115 ha gri altyapı ile desteklenmesi gereken alan, 7.946 ha yeşil altyapı ile desteklenmesi gereken alan, 3.550 ha gri ve yeşil altyapı ile desteklenmesi gereken alan, 38.971 ha yeşil altyapı ile desteklenebilecek koruma alanı ve 11.703 ha korunması gereken alan önerilmiştir.
Araştırma, peyzaj planlama ve su kaynakları planlanması arasındaki arayüz nitliğindeki mavi altyapı konusunda ülkemizde gerçekleştirilen ilk çalışmalardan biri olup, araştırma çıktılarının Antalya'da sıkça yaşanan ve ciddi kayıplar ile sonuçlanan seller ve taşkınlar için kent bütününde yağmur ve yüzey sularının yönetimine çözümlerin bulunması adına da ön gösterici bir nitelik taşıması beklenmektedir.

Abstract:
Climate change and global warming affect the processes of the water cycle, which causes negative consequences for human and environmental health, especially in urban areas. Considering the fact that more than half of the world's population lives in cities, there is a need for sustainable water management planning for cities within the scope of climate change adaptation process. In this context, blue infrastructure planning and applications are the leading solutions adopted in recent years to include existing water resources and water structures in urban planning processes, to make urban areas more sustainable and especially to make cities resistant to climate change. Blue infrastructure refers to a system based on the continuity of all and water resources in the city and these resources.
The aim of the study is to analyze the blue infrastructure system of Antalya city. In this context, the pre-urbanization and existing blue infrastructure elements of the Antalya city, with the districts of Kepez, Muratpaşa and Konyaaltı, where the urban texture and land use are most intense, were determined. Based on the current land uses of the city and soil data, permeable, semi-permeable and impermeable areas in the city were determined for rain and surface waters; drainage lines were defined by flow direction and flow accumulation analysis; surface flow values were calculated with the curve number method of US SCS. As a result of all these analyses, for the study area, 35,115 ha of gray infrastructure to improve the blue infrastructure, 7,946 ha of green infrastructure, 3,550 ha of gray and green infrastructure, 38,971 ha of protection area that can be supported by green infrastructure, and 11,703 ha area to be protected has been proposed.
The research is among the first studies carried out in our country on blue infrastructure, which is the interface between landscape planning and water resources planning. It is expected that the research outputs will be a guide for finding solutions to the management of rain and surface waters in the whole city for floods and floods that are frequently experienced in Antalya and result in serious losses.