Mitoloji ve modern dünya halklarının kültüründeki "kurt" imgesinin rolü ve işlevi ile dünya sinema filmlerindeki kurt imgesinin karşılaştırılması
Comparison of the role and function of the "wolf" symbol in the mythology and culture of the peoples of the modern world with the image of a wolf in the world cinema
Yazar: ALI IMANOV
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER PEMBECİOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: Bozkurt = Graywolf ; Edebiyat = Literature ; Kurt = Wolf ; Mitoloji = Mitology ; Semboller = Symbols ; Sinema = Cinema ; Temsil = Representation ; Türk kültürü = Turkish culture ; Türkler = Turks ; İmge = Image

Özet:
Modern çağda insanlar bir şeyleri hızlı bir şeklide aktara bilmek için farklı göstergelere ihtiyaç duyarlar. Kurt kavramı da çağdaş hayatımıza taşımış olduğumuz çok önemli göstergelerden biridir.
Kurt, aynı zamanda gösterge niteliğine sahip en eski sembollerden ve mitolojide en sık karşılaşılan hayvan türlerinden biridir. Tarih boyunca birçok kültür ve medeniyetlerde hassaslığın, zekiliğin, cesaret ve asaletin yanı sıra zulüm ve kana susamışlığın da sembolü olarak tanımlanmıştır. Kurt sembolizminin bu kadar üne sahip olma nedeni, bu hayvanın genellikle birçok olumlu özelliğe sahip olmasından kaynaklanmaktadır. Kurt, en yüksek özgürlük zirvesi, cesaret, aileye bağlılık, gurur, asalet, zekâ ve stratejik düşünme yeteneğini ifade etmektedir. Bu nedenle Afrika'dan Avrupa'ya, Asya'dan Amerika kıtasına kadar en eski medeniyetlerde farklı mitolojik sembollere sahip olmuştur. 
Kurt, tarih boyunca Türk halkları için de en önemli totemlerden biri olmuş ve kutsal sayılmıştır. Bozkurt'un kutsal sayılmasının ve Türklerin ulusal sembolü olmasının en önemli nedeni, Türklerin bir Boz Kurt'un soyundan geldiklerine inanmalarıdır. Kaynaklara göre, çoğu zaman soyun bir kolunun Gök-Kurt'tan, diğer kolunun ise Gök Geyikten geldiği düşünülmektedir. Bozkurt gökyüzünü temsil eder. Alageyik ise yeryüzünün simgesidir. Kurt, Türk halkları mitolojisinde savaşçılığı ve savaş ruhunu, özgürlüğü, hızı, doğayı temsil eder, Türk ulusunun başına bir iş geldiğinde, bir tehdit belirdiğinde ortaya çıkar ve yol gösterir. Başkurt rivayetlerine göre kurt onların atalarının önüne düşerek yol göstermiştir. Bu nedenle kendilerine başlarında kurt bulunan anlamına gelen Başkurt denmiştir. Hilal taktiği (veya Turan taktiği) adı verilen yarım çember ile düşmanı ortaya alıp çemberi kapatma stratejisinin de kurtların yaşamından örneklenerek ilk defa Türkler tarafından uygulandığı söylenir. 
Günümüzde kurtarıcılar ve liderler daima Bozkurt ile ilişkilendirilmektedir. Bu durum en çağdaş ve sıra dışı yorumlarda bile kendisini gösterebilir. Kurt bir imge olarak tarihin tüm zamanlarında, en eski kültürlerden günümüz modern kültürlerine kadar farklı mitolojik anlam taşımaktadır. Aynı zamanda edebiyatta ve güzel sanatların birçok alanında da yaratıcı insanlara bir ilham kaynağı olarak güzel eserlerin ortaya çıkmasında rol oynamıştır. Bu çalışma günümüz dünya sinema endüstrisinde Kurt imgesinin nerede durduğunu araştırmayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda tarihte bin yıllardır sahip olduğu imajı sinemada koruyup korumadığı da sorgulanmaktadır. Kurt imgesinin kültürel, sanatsal, mitolojik anlatılarda nasıl yer aldığı ve sinema filmleri çerçevesinde nasıl bir dağılım gösterdiği de araştırma içinde yer almaktadır. Çalışmada kullanılan Azerbaycan Türkçesi ve Rusça kaynakların çevirisi şahsıma aittir. 

Anahtar Kelimeler: Mitoloji, Kültür, Türk halkları kültürü Kurt, Kurt imgesi, Sinema, Sembol, Temsil, Edebiyat, Sanat

Abstract:
People in today's world need a variety of indicators in order to communicate quickly.
One of the most important indicators that we add to our modern lives is the wolf.
The wolf is one of the most mythological animal species and one of the oldest
symbols that is considered an icon. It has been interpreted not only as a symbol of
sensitivity, intellect, bravery, and nobility throughout history, but also as a symbol of
cruelty and bloodlust. The fact that this animal has so many positive characteristics is
the key reason for its popularity. Wolf reflects the pinnacle of independence, bravery,
family loyalty, pride, nobility, intellect, and strategic thought. As a result, it has
various mythological symbols in ancient cultures ranging from Africa to Europe and
Asia to the Americas.
Throughout history, the wolf has been revered as one of the most significant
totems in Turkish cultures. Since Turkish people believe they are descended from a
gray wolf, the gray wolf—the national emblem of Turkish nations—becomes even
more important. The lineage is thought to be divided into two sections, one of which
is linked to the Sky Wolf and the other to the Sky Deer. The sky is represented by the
Gray wolf, while the earth is represented by the Fallow deer. It represents the spirit
of war, independence, speed, and nature in Turkish mythology, and it appears and
shows the way if there are any threats. Wolf, according to Bashkir legend, fell in
front of his ancestors and demonstrated his right path. That is why they were given
the name Bashkir, which means "wolf-headed." The crescent tactic (or Turan tactic)
is a half-circle with The Turks are said to have adopted the wolf's tactic of drawing
the enemy into the circle and closing it for the first time.
The Gray Wolf is still synonymous with rescuers and leaders today. Although
the most contemporary and exceptional interpretations will expose this circumstance.
The Wolf has numerous mythological meanings as an emblem throughout history,
from the earliest civilizations to the most recent cultures. It also served as an
inspiration for creative people in many fields of literature and fine arts, resulting in
the production of beautiful works. So, where does the Wolf stand today in the world
of cinema? Is the image still preserved in history after a thousand years? My own
translations of Azerbaijani and Russian sources were used in the report.

Keywords: Mythology, Culture, Turkish peoples culture Wolf, Wolf image, Cinema, Symbol, Representation, Literature, Art