Finansal piyasalarda etkinlik ve etkinliğin zayıf formda test edilmesi
Efficiency in financial markets and testing weak form of efficiency
Yazar: NİLGÜN ÇAĞLARIRMAK USLU
Danışman: PROF.DR. İLYAS ŞIKLAR
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bilgi ekonomisi = Knowledge economy ; Borsa endeksi = Stock exchange index ; Etkin piyasa teorisi = Efficient market theory ; Etkinlik = Efficiency ; Finansal piyasalar = Financial markets ; Hisse senetleri = Stocks ; Piyasa etkinliği = Efficent markets ; Portföy riski = Portfolio risk ; Zayıf etkinlik = Weak efficiency ; İMKB = İstanbul Stock Exchange

Özet:
11 DOKTORA TEZ OZU FİNANSAL PİYASALARDA ETKİNLİK VE ETKİNLİĞİN ZAYIF FORMDA TEST EDİLMESİ Nilgün ÇAĞLARIRMAK USLU îktisat Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kasım 2002 Danışman: Prof. Dr. İlyas Şıklar Bu çalışmada finansal ve ekonomik anlamda "etkinlik" kavramı üzerinde durulmuştur. Özellikle finansal piyasaların işlerliklerini tam olarak yerine getirebilmeleri için "bilgisel etkinliğin" önemi vurgulanmıştır. Piyasalarda etkinsizliğe yol açan nedenler incelenmiştir. Bu nedenler arasında asimetrik bilgi, kötü ahlak, kötü seçim, gürültücü ticaret yapanlar, fiyat balonları, volatilite, belirsizlik, teknoloji, sosyal dinamikler ve kamu otoritelerinin düzenlemeleri sayılabilir. Çalışmada Portföy Teorisi, Sermaye Varlıkları Fiyatlama Modeli(CAPM), Arbitraj Fiyatlama Modeli(APT) ve Etkin Piyasa Hipotezi (EMH) incelenmiştir. Etkin Piyasa Hipotezi'nin Zayıf Formda Piyasa Etkinliğini ifade eden biçimi İMKB'de yer alan 5 endeks üzerinde test edilmiştir. Bu endeksler, İMKB100, İMKB Sınai, İMKB Mali, İMKB Hizmet ve İMKB Tüm endeksleridir. Yapılan uygulama sonucunda İMKB'nin "Zayıf Formda Etkin" olmadığı sonucuna varılmıştır. Uygulanan eşbütünleşme testi sonucunda uzun dönemde endeksler arasında eşbütünleşme olmadığı ve İMKB 100 endeksi üzerinde doğrusal olmayan bir tahmin modeliyle yapılan uygulamada İMKB 100 için "Aşın Tepki Verme Hipotezi'nin" geçerli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
m ABSTRACT In this study the term of efficiency has been studied from financial and economic point of view. Particularly importance of information efficiency has been emphasized for financial markets to greatly accomplish their functions. The reasons, which cause inefficiencies in these markets, have been studied. Among these reasons are asymmetric information, moral hazard, adverse selection, volatility, uncertainty, price bubbles,noise traders, tecnology, social dynamics,and regulation of government authorities. In the study, portfolio theory, capital asset pricing model, arbitrage pricing model and efficient market hypotesis have also been studied. The form, which states market efficiency of efficient market hypotesis in a weak form efficiency has been applied on 5 indices at Istanbul Stock Exchange. These indexes are ISE 100, ISE Industry, ISE Finance, ISE Services and ISE All Sectors. In the result of application model, it has been decided that Istanbul Stock Exchange Market should not be efficient in a weak form efficiency. In the result of cointegration test applied, it has been understood that there is no cointegrated relationship between indexes in the long term and in the application model with nonlinear estimation, applied technique for the indexe of ISE 100, it has been decided that overreaction hypotesis for ISE 100 be valid.