Yaşlı hastaların son dönem bakımı: Bir palyatif bakım merkezi üzerine fenomenolojik bir araştırma
End of life care for the elderly patient: A phenomenological research on A palliative care center
Yazar: MELİS ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. NİLÜFER KORKMAZ YAYLAGÜL
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Gerontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Geriatri = Geriatrics ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Geriatri = Geriatrics ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Palyatif bakım = Palliative care ; Sağlık personeli = Health personnel ; Terminal bakım = Terminal care ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Amaç: Bu tezin amacı, yaşlısı bir palyatif bakım merkezinde palyatif bakım hizmeti alan hasta yakınlarının, palyatif bakım deneyimlerini ortaya koymak ve hem hasta yakınlarının hem de palyatif bakım hizmeti veren sağlık personellerinin deneyimleri ışığında bir palyatif bakım merkezini anlamaktır.
Yöntem: Araştırma, Ocak 2020 ve Haziran 2021 tarihleri arasında Antalya TEV Kamile Cephanecioğlu Palyatif Bakım Merkezi'nde yürütülmüştür. Bu tarihler arasında kurumda çalışan 10 sağlık personeli ve 65 yaş üstü hastasına refakat eden 10 hasta yakını araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş, katılımcılar ile yüz yüze ve yarı yapılandırılmış soru formu ile görüşülmüş, görüşmeler ses kaydına alınmış, sahada bulunulan süre boyunca alan notları tutulmuştur. Ses kayıtlarının transkripsiyonu ve saha notları tümevarım kodlama yöntemiyle kodlanmış, veri seti elde edilmiştir. Veriler analiz edilirken Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz yaklaşımı benimsenmiştir.
Bulgular: Kodlamalar sonucunda; "merkeze geliş süreci", merkezde kalış süreci" ve "merkezden ayrılış süreci" olarak 3 ana kategori ve bu kategorilere bağlı 7 alt kategori oluşturulmuştur.
Sonuç: Palyatif bakım merkezinde hasta yakınlarının personeller ve birbirleri ile olan ilişkilerinin, palyatif bakım merkezini ve bakım deneyimini anlamlandırmada birincil etken olduğu görülmüştür. Hasta yakınları, yakınlarının hastalıkla tanışma sürecine göre merkezi "korku verici bir yer" veya "rahatlatıcı bir yer" olarak tanımlamaktadır. Palyatif bakım merkezi, yarı formel bakıcılar için bir iş merkezi iken, hasta yakınları için bakım hizmeti aldıkları, yeni sosyal ilişkiler inşa ettikleri, sosyalleştikleri ve manevi destek ağları geliştirdikleri bir mekan anlamı taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler: palyatif bakım merkezi, yaşlılık, mekanın anlamı

Abstract:
Objective: The aim of this thesis is to reveal the palliative care experiences of elderly patients' relatives who receive palliative care services in a palliative care center, and to understand a palliative care center in the light of the experiences of both patient relatives and palliative care providings professionals.
Method: The research was conducted between January 2020 and June 2021 in Antalya TEV Kamile Cephanecioğlu Palliative Care Center. Between these dates, 10 healthcare staff working in the institution and 10 patient relatives accompanying patients over the age of 65 constitute the sample of the study. In the study, the qualitative research method was adopted, the participants were interviewed with face-to-face and semi-structured questionnaires, the interviews were recorded and field notes were kept during the time in the field. Transcription of the audio recordings and field notes were encoded with the coded inductive method, and the data set was obtained. While analyzing the data, the Interpretative Phenomenological Analysis approach was adopted.
Results: As a result of the coding; 3 main categories were formed as "the process of coming to the center", "the process of staying at the center" and "the process of leaving the center" and 7 sub-categories which are interconnection to main categories.
Conclusion: In the palliative care center, it has been observed that the relationships of the relatives of the patients with the staff and each other are the primary factor in making sense of the palliative care center and the care experience. Patient relatives describe the center as a "fearful place" or a "relaxing place" depending on the duration of having the disease for their relatives. While a palliative care center is a business center for semi-formal caregivers, it means a place where they receive care for their relatives, build new social relationships, socialize and develop spiritual support networks.
Keywords: palliative care center, old age, the meaning of place