Hemşirelik-Deliryum Tarama Ölçeği'nin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlilik çalışması
Validity and reliability study of the Turkish version of the nursing-Delirium Screening Scale.
Yazar: GÜLSEN KARATAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVGİN SAMANCIOĞLU BAĞLAMA
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Deliryum = Delirium ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Hemşirelik-Deliryum Tarama Ölçeği (Nu-DESC), Gaudreau ve arkadaşları tarafından kolay uygulanabilir ve yeterli bir ölçek kullanabilmek için 2005 yılında geliştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı, Hemşirelik-Deliryum Tarama Ölçeği Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliğini incelemektir. Araştırmaya; Yoğun bakımda en az 48 saattir yatmakta olan, komada olmayan (RASS: -3 ile +4 arasında, GKS:10 ve üzeri olan), deliryum tanılamasında yanıltıcı olabilecek önceden tanı konmuş nörolojik ve psikiyatrik hastalık (demans, psikoz, mental retardasyon, nöromüsküler hastalık; kafa travması, beyin cerrahi ameliyatı, inme) öyküsü olmayan, demansı olmayan (IQCODE puanı <3.4 hastalar) ve ölümcül durumu/hastalığı olmayan (24 saatten fazla yaşaması beklenen) 150 yoğun bakım hastası katılmıştır. Ölçüt geçerliliğini sınamak amacıyla Yoğun Bakım Konfüzyon Değerlendirme Ölçeği (YB-KDÖ), Richmound Sedasyon-Ajitasyon Skalası (RASS) ve Glaskow Koma Skalası (GKS) kullanılmıştır. H-DTÖ' nün faktör yapısını ortaya koymak üzere açıklayıcı faktör analizi yapılmıştır. Faktör analizi sonuçları ölçeğin özgün formunda olduğu gibi tek boyutlu bir yapıda olduğunu ortaya koymuştur. H-DTÖ için Cronbachalpha iç tutarlık katsayısı 0.74, ölçeğin Türkçe formunun madde-toplam korelasyon katsayılarının 0.22 ile 1 arasında olduğu sonucuna ulaşılmıştır. RASS puanları ile H-DTÖ gündüz ve gece grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Buna göre RASS puanı -2 ve üzerinde olan hastalar H-DTÖ gündüz ve gece derecelendirilmesinde riskli grupta yer almaktadır. Aynı şekilde GKS puanı 10 ve üzerinde olan hastalar H-DTÖ gündüz ve gece derecelendirilmesinde riskli grupta yer almaktadır. Yoğun Bakım Konfüzyon Değerlendirme Ölçeği ile H-DTÖ gündüz ve gece grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir (p<0.01). Analizler, H-DTÖ TR'nin yoğun bakım hastalarında deliryumu tanılamada yeterli düzeyde geçerlilik ve güvenilirlik değerlerine sahip olduğunu göstermiştir. 

Anahtar sözcükler: Deliryum, geçerlik, güvenirlik, hemşirelik, ölçek

Abstract:
The Nursing-Delirium Screening Scale (Nu-DESC) was developed in 2005 by Gaudreau et al. The aim of this study was to examine the validity and reliability of the Turkish version of the Nursing-Delirium Screening Scale.  Research; whichlies at least 48 hours in criticalcare, nocoma (RASS: between -3 and +4, GCS 10 orhigher), delirium diagnostics previously introduced diagnosis may be misleading neurological and psychiatric diseases (dementia, psychosis, mentalretardation, neuromuscular disease). The study included 150 intensive care patients with no history of head trauma, brain surgery, stroke, non-dementia (IQCODE score<3.4 patients) and no fatal condition / disease (morethan 24 hours).  Inorderto test the criterion validity, the Intensive Care Confusion Rating Scale (CAM-ICU), the Richmound Sedation-Agitation Scale (RASS) and the Glaskow Coma Scale (GCS) were used.  Explanatory factor analysis was performed to determinethe factor structure of (H-DTÖ). The results of the factor analysis revealed that the scale was a one-dimensional structure as in the original form. The Cronbachalpha internal consistency coefficient for H-DTÖ was found to be 0.74 and the item-total correlation coefficients of the Turkish version of the scale were between 0.22 and 1. RASS scores with H-DTÖ day and has been found to be statistically significant differences between the groups at night (p <0.05). Accordingly RASS score of -2 and those above are located in high risk grading H-DTÖ day and night. In the same way, patients with a GCS score of 10 or more are in the H-DTÖ day and night grading group. Intensive Care Confusion Assessment Scale H-DTÖ day and it has been found to be statistically significant differences between groups at night (p <0.01). The analysis showed that H-DTÖ TR has sufficient validity and reliability values in diagnosing delirium in intensive care patients.

Keywords: Delirium, nursing, reliability, scale, validity