Yapı işlerinde sağlık ve güvenlik planının uygulamasına ilişkin bir irdeleme: Katar örneği
A system investigation related to application of health and safety plan in construction works: Qatar case
Yazar: ENES AKSU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESİN TÜMER
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyoloji Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Güvenlik = Security ; Güvenlik protokolleri = Security protocols ; Yapı işleri = Constructional works ; Yönetim sistemleri = Management systems ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
İş Sağlığı ve Güvenliğinin son derece geniş bir alanı içerdiği nettir. Yapı sektörü içinde İş Sağlığı ve Güvenliği ise yine pek çok bileşeni içerdiği için ülkemiz için henüz yeni alanlardan biri olma özelliğini korumaktadır. Yapı sektöründe ölümlü iş kazalarının oranının düşürülmesi adına mevcut kanunun ve yönetmeliklerimizde yeri olan "Sağlık ve Güvenlik Planı'yla alakalı henüz içerik ve uygulama yönünden ileri çalışmaların yeterli olmadığı bilinmektedir. Bu alanda yaşanacak iş kazalarının gerek ekonomik gerek sosyolojik boyutları açısından mikro ve makro ölçekte neden olacağı sorunlar da açıktır. Sosyal Güvenlik Kurumu ve Türkiye İstatistik Kurumu verileri incelendiğinde ölümlü iş kazalarının inşaat sektöründeki yoğunluğu bilinmektedir. 
Bu çalışma, yapı sektöründe özellikle Sağlık ve Güvenlik Planı çerçevesinde bir yaklaşım sunmayı hedefler. Halen geçerli olan ancak uygulamada yürütülme güçlüğü bilinen ilgili planın nasıl hazırlanacağına ilişkin detaylı bir yaklaşım literatürde henüz çalışılmamıştır. Bu anlamda iş güvenliği uzmanının bireysel tecrübesine bırakılan ilk adım niteliğini halen sorunları ile birlikte karşımızdadır. Bu tez çalışması kapsamında, ülkemize kültürel bağlamda model olabileceği düşünülen 2014 Katar Yapı Şartnamesi irdelenmiştir. Gereç Yöntem kısmında detayları verilen mevzuatlar dışında, 08/01/2019 tarihinde Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı'na sunulan ve onaylanan 'Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği 'ne İlişkin Bir Sistem İncelemesi: Katar Örneği' başlıklı tez çalışmasına referans ile 'Sağlık Güvenlik Planı Hazırlığında Yaptırımlar' kısımları üzerinden irdeleme genişletilmeye çalışılmıştır. 
Amaç, halen yürütülmekte olan Sağlık ve Güvenlik Planı için "model" olabilecek alt unsurları ortaya çıkarmaktır. Bu bağlamda Katar Devleti, 2014 Katar Yapı Şartnamesindeki başlıklar bu tez kapsamında açılmış ve Türkiye ile karşılaştırması Tartışma bölümünde ele alınmaya çalışılmıştır. 
Sonuçta elde edilen veriler kapsamında, ülkemiz için ilgili yaptırımın bir Standart çerçevesinde ele alınabilmesi adına ana başlıklar dökülmüş, ilerleyen literatür çalışmaları için bir ışık tutulmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: İş Sağlığı ve Güvenliği, Sağlık Güvenlik Planı, Yönetim Sistemi

Abstract:
It is clear that Occupational Health and Safety covers a large area. within the construction sector is still one of the new areas for our country as it contains many components. In order to reduce the rate of fatal occupational accidents in the construction sector, it is known that further studies in terms of content and implementation are not sufficient yet in relation to the Health and Safety Plan, which has a place in our current law and regulations. The problems that may be caused in this field in terms of both economic and sociological dimensions in micro and macro scales are also obvious. When the Social Security Administration and Turkey Statistical Institute data are analyzed, it is known that the density of fatal work accidents in the construction sector. 
This study aims to provide an approach in the construction sector, in particular within the framework of the Health and Safety Plan. A detailed approach to how to prepare the relevant plan, which is currently valid but known to be difficult to implement in practice, has not yet been studied in the literature. In this sense, the quality of the first step left to the individual experience of the Occupational Safety Expert is still present with its problems. In the scope of this thesis, the 2014 Qatari construction specification, which is thought to be a model for our country in a cultural context, was examined. Materials in the method section; Apart from the details of the legislation, on 08/01/2019 Üsküdar University Institute of Health Sciences Occupational Health and Safety submitted to the Department and approved "Occupational Health and Safety in Construction System Review: Qatar Example" with reference to the thesis titled "Sanctions in Health Safety Plan Preparation" sections have been tried to be expanded.
The aim is to uncover the sub-elements that could be "models" for the health and safety plan being carried out. In this context, the titles in the 2014 Qatar Construction specifications were opened within the scope of this thesis and the comparison with Turkey was tried to be discussed. 
As a result of the data obtained, the main headings have been poured in order to address the sanctions within the framework of a Standard for our country and a light has been tried to shed light for further literature studies.

Keywords: Occupational Health and Safety, Health and Safety Plan, Management System