Yetişkin zihin engelli kadınların günlük yaşam becerilerini gerçekleştirme durumlarının belirlenmesi
Identifying mentally retarded women's acqusition of daily living skills
Yazar: MEHMET GÖKHAN BUĞAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OĞUZ GÜRSEL
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Beceri = Skill ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Günlük yaşam = Daily life ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Kadınlar = Women ; Psikolojik ölçekler = Psychological scales ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma ile Eskişehir Yetişkin Zihinsel Özürlü Kadınlar Bakım ve Rehabilitasyon Merkezinde kalmakta olan zihin engelli kadınların temel günlük yaşam becerilerim gerçekleştirme durumlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma durum saptamaya yönelik tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın deneklerini 1998 yılında Eskişehir Yetişkin Zihinsel Özürlü Kadınlar Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğünde kalan ve Araştırma kapsamına dahil edilen 38 zihin engelli kadm oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanabilmesi için araştırmacı tararından geliştirilen "Günlük Yaşam Becerileri Ölçü Aracı"ndan yararlanılmıştır. Ölçü aracı üç ana bölümden oluşmaktadır; Birincisi "Bireyin Kendini ve Kurumu Tanıma Ölçü Aracı", ikincisi "Giyinme, Beslenme ve Temizlik Ölçü Aracı", üçüncüsü ise "Akademik Beceriler Ölçü Aracı" dır. Ölçü araçları özellikleri itibariyle farklı ortamlarda uygulanmıştır. Verilerin toplanmasında doğrudan ve sürekli ölçümlerin yam sıra, görüşme teknikleri de kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde betimsel istatistik tekniklerinden, frekans ve yüzdelik hesaplan kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre günlük yaşamda sıkça kullanılan kimlik bilgileri ile uzun süre birlikte oldukları kişilerin ve yaşadıkları ortamların isimlerinin öğrenildiği, ancakyaşamda daha az kullanılan ve eğitimine yeterince yer verilmeyen kurum ve kişisel bilgilerin öğrenilemediği söylenebilir. Rehabilitasyon merkezinde yaşamlarını sürdüren zihin engelli kadınların giyinme, beslenme, mutfak ve temizlik becerilerindeki yeterlilikleri farklılık göstermektedir. Bu farklılığa, saçlarını tarama, diş fırçalama, çamaşır yıkama, yemek hazırlama becerilerinin karmaşık özellikler göstermesi ve ön beceriler gerektirmesi neden olabilir. Ayrıca bu becerilerin uygun ve yeterli bir biçimde kazandınlmaması da istenilen davranışların oluşmamasının farklı bir boyutu olarak ifade edilebilir. Araştırma bulgularına göre zihin engelli kadınların akademik becerilerde yetersiz olduğu görülmüştür. Bu durum eğitim özgeçmişleri ile ilişkilendirilebilir. Özellikle okuma - yazma bilenler bu alandaki becerilerde daha iyi davranışlar sergilerken, hiç eğitim almamış olanlar istenilen başarıyı gösterememişlerdir. Ayrıca rehabilitasyon merkezinde yaşamlarım sürdüren kadınlara performanslarına dayalı bir eğitim programının hazırlanmaması ve etkili bir eğitimin verilmemesi de akademik becerilerde yetersiz kalmalarına yol açmış olabilir.

Abstract:
The purpose of the present study was to identify mentally retarded women's acquisition of the women living skills of the women living at the Care and Rehabilitation Center for Adult Mentally Retarded Women in Eskişehir. The study was designed descriptively The subjects of the study were 38 mentally retarded women living at the Care and Rehabilitation Center for Adult Mentally Retarded Women in Eskişehir. The data were collected conducting the "Daily Living Skills Scale" developed by the researcher. The scale was developed as three parts; the first part was "To know about Herself and Environment", second was "To Dress Up, Eat and Clean Scale". The three scales were conducted at different places depending on their characteristics. Data were analyzed descriptively using frequencies and percentages. Some of the main results of the study were: Mentally retarded women could learn the information of themselves used frequently in their daily lives easily. Mentally retarded women could learn the names of people they frequently come together and the names of the places they frequently go easily. The competencies of Mentally retarded women about dressing, cleaning, eating skills were different. Mentally retarded women were very poor about academic skills. This result may be dependent on their education background in the lives.