Çocuk yoğun bakım ünitesinde akut böbrek hasarı gelişimine etkili olan faktörlerin belirlenmesi
Determination of factors affecting the development of acute kidney injury in the pediatric intensive care unit
Yazar: BUSE ÜNAL KARTOĞLU
Danışman: PROF. DR. OĞUZ DURSUN ; PROF. DR. ELİF ÇOMAK ; DOÇ. DR. NAZAN ÜLGEN TEKEREK
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Bu çalışmada Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Yoğun
Bakım Ünitesine (ÇYBÜ) yatırılan hastalarda gelişen akut böbrek hasarı (ABH)
insidansını ve etyolojik açıdan etkili risk faktörlerinin tespit edilmesi
amaçlanmıştır.
Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi ÇYBÜ'ye 1 Aralık 2021 - 1
Aralık 2022 tarihleri arasında yatışı yapılan 1 ay – 18 yaş arası tüm hastalar
prospektif olarak incelendi. Yaş sınırlarına uymayan ve bilinen kronik böbrek
hastalığı olan hastalar çalışma dışı bırakıldı.
Yatan hastaların yaş (ay), cinsiyet, boy, kilo, vücut kitle indeksi,
malnutrisyon durumu, yatış tanısı, bilinen kronik hastalık varlığı, bilinen renal
hastalık ve genitoüriner anomali varlığı bazal serum kreatinin değeri ve bazal
glomerüler filtrasyon hızı (GFH), yatışı boyunca gözlenen en yüksek serum
kreatinin değeri ve en düşük GFH değeri, YBÜ'ye yatışın ilk 24 saatinde
elektronik olarak hesaplanan PRISM ve PELOD skorları, YBÜ yatışı öncesi ABH
varlığı, hastalarda kullanılan nefrotoksik ilaçlar, pRIFLE ve KDIGO kriterlerine
göre ABH evreleri, ABH skoru, albümin düzeyi, mekanik ventilasyon ve hipoksi
durumu, günlük sıvı balansı, vazoaktif inotrop skoru, renal angina indeksi (RAI),
perfüzyon bozukluğu varlığı kaydedildi.
Çalışma süresi boyunca yatışı yapılan 407 hastanın 27'si bilinen kronik
böbrek hastalığı olması, 2'si yaş sınırlarına uymaması nedeniyle çalışma dışı
bırakıldı. Çalışmaya dahil edilen 378 hastanın %35.7'si kız, ortalama yaşı 80 ay
idi. Çalışma grubunda ortalama yoğun bakım yatış süresi 6.96 gün, hastane yatış
süresi 25.7 gün, ilk 28 gündeki ventilatörsüz gün sayısı 21.7 gün, entübasyon
oranı %63.8, mortalite oranı %8.9 idi. Hastaların %31.7'sinde KDIGO,
%30.6'sında pRIFLE kriterleri, %25.9'unda RAI skorlamasına göre ABH gelişimi
görüldü. ABH gelişen ve gelişmeyen gruplar karşılaştırıldığında demografik
veriler ve bazal GFR düzeyleri arasında anlamlı fark saptanmazken, hipertansiyon
varlığı, hipoksi varlığı, sıvı yükü, PRISM skoru ve PELOD skoru ABH grubunda
daha yüksek olarak saptandı. Renal anjina indeksi 8 olan hastaların %85'inde
takip eden 72 saat içerisinde ABH geliştiği görüldü.
ABH gelişiminde etyolojik olarak etkili nedenler sıklık sırasına göre;
prerenal (%88.3), renal (%18.3) ve postrenal (%1.6) olarak saptandı. Çalışma
grubunda en sık kullanılan ilaç grubunun antibiyotikler (%70) olduğu;
antibiyotikler içinde en sık görülen ajanların sırasıyla beta laktam grubu,
vankomisin ve amikasin olduğu görüldü. Bunlar dışında sık kullanılan diğer
ilaçlar asiklovir, furosemid ve amfoterisin b olarak saptandı.
ABH grubunda yoğun bakım yatış süreleri daha uzun iken hastane yatış
süresi açısından istatistiksel anlamlı bir fark yoktu. VIS skoru ve mortalite ABH
grubunda daha yüksek, GOS ise daha düşük saptandı (p<0,05). Çoklu regresyon
analizinde ABH varlığının mortalite açısından bağımsız bir risk faktörü olduğu
saptandı. Tedavide en sık sıvı yüklemesi uygulandı.

Abstract:
This study aimed to determine the incidence of acute kidney injury (AKI)
and etiologically effective risk factors in patients admitted to the Pediatric
Intensive Care Unit (PICU) of Akdeniz University Faculty of Medicine.
All patients aged between 1 month and 18 years who were admitted to
Akdeniz University Faculty of Medicine Hospital PICU between December 1,
2021 and December 1, 2022 were prospectively examined. Patients who did not
meet the age limits and had known chronic kidney disease were excluded from the
study.
Patients' age (month), gender, weight, body mass index, malnutrition
status, hospitalization diagnosis, presence of known chronic disease, known
kidney disease and genitourinary anomaly, basal serum creatinine value and basal
glomerular filtration rate (GFR), the highest serum creatinine value and lowest
GFR value observed during hospitalization, PRISM and PELOD scores calculated
electronically in the first 24 hours of ICU admission, presence of AKI before ICU
admission, nephrotoxic drugs used in patients, AKI stages according to pRIFLE
and KDIGO criteria, AKI score, albumin level, mechanical ventilation and
hypoxia status, daily fluid balance, vasoactive inotrope score, renal angina index
(RAI), and presence of perfusion disorder were recorded.
Of the 407 patients hospitalized during the study period, 27 were excluded
from the study because they had known chronic kidney disease and 2 did not meet
the age limits. Of the 378 patients included in the study, 35.7% were girls and
their average age was 80 months. In the study group, the average length of
intensive care unit stay was 6.96 days, length of hospital stay was 25.7 days, the
number of ventilator-free days in the first 28 days was 21.7 days, intubation rate
was 63.8%, and mortality rate was 8.9%. AKI development was observed in
31.7% of the patients according to KDIGO, 30.6% according to pRIFLE and
25.9% according to RAI scoring. When the groups with and without AKI were
compared, no significant difference was found between demographic data and
basal GFR levels, while the presence of hypertension, hypoxia, fluid overload,
PRISM score and PELOD score were found to be higher in the AKI group. It was
observed that AKI developed within the following 72 hours in 85% of patients
with a renal angina index 8.
Etiologically causes in the development of AKI are, in order of frequency:
It was determined as prerenal (88.3%), renal (18.3%) and postrenal (1.6%). The
most frequently used drugs in the study group were antibiotics (70%); It was
observed that the most common antibiotics were beta lactams, vancomycin and
amikacin, respectively. Apart from these, other frequently used nephrotoxic drugs
are acyclovir, furosemide and amphotericin.
While the length of intensive care stay was longer in the AKI group, there
was no statistically significant difference in the length of hospital stay. VIS score
and mortality were higher and GOS was lower in the AKI group (p<0.05). In
multiple regression analysis, the presence of AKI was found to be an independent
risk factor for mortality. Fluid resuscitation was most frequently used in
treatment.