Dış ticarette kullanılan teslim şekillerinin İslam hukuku açısından değerlendirilmesi
Evaluation of delivery methods used in foreign trade in terms of Islamic law
Yazar: FURKAN KABADAYI
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH DURMUŞ
Marmara Üniversitesi / İslam Ekonomisi ve Finansı Enstitüsü / İslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı / İslam Ekonomisi ve Finans Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics ; Uluslararası Ticaret = International Trade

Özet:
Günümüz teknolojik ve ekonomik gelişmeler ışığında uluslararası ticaretin kullanım alanı gün
geçtikçe genişlemektedir. Bunun doğal bir sonucu olarak, gerçekleşen ticari işlemlerin kontrol
edilebilmesi ve taraflar arasında oluşabilecek anlaşmazlıkların önüne geçilmesi gerekmektedir.
Bu sebeplerden ötürü uluslararası alanda otorite sağlayan bir kurum oluşturulması ve
uluslararası ticari işlemlerin yeknesak bir kural bütününe bağlanması kaçınılmazdır. Bu amaçla,
gerçekleşen ticari işlemlerin kapsamına müdahil olarak ticari teslim şekilleri geliştirilmiştir.
Çalışmamız, günümüz dış ticaret işlemlerinde kullanılan ve ilgili mevzuat kapsamında
düzenlenen teslim şekillerinin İslam Hukuku açısından değerlendirilmesini konu edinmektedir.
Çalışmamızın amacı, günümüzde gerçekleştirilen uluslararası ticari işlemlerin daha sağlıklı bir
biçimde gerçekleşmesine yönelik öneriler sunmak ve bu alandaki muhtemel problemleri tespit
ederek problemin giderilmesine katkı sağlamaktır. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Bu
kapsamda çalışmanın birinci bölümünde Incoterms ve teslim şekilleri hakkında bilgi
verilmiştir. İkinci bölümde İslam Hukukunun kabz fiiline yönelik hükümleri incelenerek teslim
şekillerinde kabzın tamamlanması durumu incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde
ise Incoterms teslim şekillerine yönelik hasar sorumluluğunun nakli, tasarruf yetkisinin intikali
ve masraf sorumluluğunun geçişi huşularının İslam Hukuku bağlamında değerlendirmesi
yapılmıştır.
Çalışmanın bölümleri içerisinde teslim şekillerinin her biri detaylı olarak incelenmiştir. Dış
ticaret işlemlerinde kullanılan 11 teslim şekli içerisinde yer alan 4 teslim şeklinin fıkhen
tartışmalı olduğu değerlendirilmiştir. Çalışma neticesinde mevcut alanın geliştirilmesine veya
yeni ürünlerin çıkmasına fırsat sağlanabildiği gibi bu alana yakın konularda değerlendirme
yapılması gereken hususları da gün yüzüne çıkararak alanın teorik gelişimine de katkı
sağlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: İslam Hukuku, Uluslararası Ticaret, Teslim Şekilleri, Incoterms, Teslim,
Kabz

Abstract:
In light of today's technological and economic developments, the area of use of international
trade is expanding day by day. As a natural consequence of this, it is necessary to control
commercial transactions and prevent possible disputes between the parties. For these reasons,
it is inevitable to establish an institution that provides authority in the international arena and
binds international commercial transactions to a uniform set of rules. For this purpose,
commercial delivery methods have been developed by being included in the scope of
commercial transactions.
Our study evaluates the delivery methods used in today's foreign trade transactions and
regulated within the scope of the relevant legislation in terms of Islamic Law. Our study aims
to provide suggestions for a healthier realization of today's international commercial
transactions and to contribute to the elimination of possible problems in this field by identifying
them. Our study consists of three parts. In this context, in the first part of the study, information
about Incoterms and delivery methods is given. In the second part, the provisions of Islamic
Law regarding the act of qabz were examined and the completion of qabz in delivery methods
was discussed. In the third and last part of the study, the transfer of damage liability, transfer of disposition authority, and transfer of expense responsibility regarding Incoterms delivery
methods were evaluated in the context of Islamic Law.
Each of the delivery methods was examined in detail within the sections of the study. It has
been evaluated that 4 delivery methods among the 11 delivery methods used in foreign trade
transactions are controversial in jurisprudence. As a result of the study, not only has the
opportunity been provided for the development of the existing field or the emergence of new
products, but it has also contributed to the theoretical development of the field by bringing to
light the issues that need to be evaluated on issues close to this field.
Keywords: Islamic Law, International Trade, Delivery Types, Incoterms, Delivery, Qabz