Dar dokuma kumaş yapıları ve üretimi
Manufacture of and narrow woven fabric structures
Yazar: PAKİZE KAYADİBİ
Danışman: PROF. DR. HALİDE SARIOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Askeri kumaşlar = Military fabrics ; Dar dokuma = Narrow fabric loom ; Dokuma kumaşlar = Woven fabrics ; Dokuma kumaşlar = Woven fabrics ; Dokuma makineleri = Woven machinery ; Tabletli kolan dokumacılığı = Tablet weaving

Özet:
Çalışmanın amacı, dar dokuma kumaş yapılarının lif ve iplik özellikleri, dokuma hazırlık işlemleri, dar dokuma makine özellikleri, örgü yapıları ve kullanım alanlarına ilişkin detaylı ve toplu bilgi sunan bilimsel bir kaynak oluşturmaktır.
Çalışma örneklemini evreni temsil niteliği dikkate alınarak belirlenen ve ulaşılabilen İstanbul Sanayi Odası'na kayıtlı 31 sanayii işletmesi ile Bursa Sanayi Odası'na kayıtlı 10 dar dokuma işletmesi olmak üzere 41 işletme oluşturmuştur. Veriler sınırlı sayıdaki literatürün taranması, işletme yetkilileri ile yapılan görüşmeler, yerinde yapılan gözlem ve incelemeler ile dar dokuma kumaş numunelerinin analizleri ile elde edilmiştir.
Araştırma sonucunda, dar dokuma kumaş yapılarında doğal kaynaklı liflerden çoğunlukla pamuk ipliğinin, tam yapay liflerinden ise kullanımdaki yoğunluk durumuna göre sırasıyla poliester,  polipropilen, poliamid, poliüretan(elastan) ve poliakrilonitril, lif ve ipliklerin kullanıldığı belirlenmiştir. Araştırma kapsamına alınan dar dokuma işletmelerinin tamamında eksantrikli ağızlık açma ve iğneli atkı atma sistemi ile çalışan dokuma makinelerinin kullanıldığı görülmüştür. Bunlar genellikle basit yapılı örgüler için kullanılan en fazla 20 çerçeveli, sınırlı desen imkanına, yüksek üretim hızına sahip,  bakım maliyetleri az basit ve güçlü makinelerdir. Atkı raporu en çok 8 dir. Dar dokuma üretiminde sökülmeyen kumaş kenarı, yardımcı iğne sistemiyle 5 farklı sistemle yapılır. Dar dokuma kumaş üretiminde dimi, saten, kuvvetlendirilmiş ve çok katlı dokumalar başta olmak üzere bezayağı ve türevleri, dimi ve türevleri; zeminde, dimi, saten, lanse ve değişen yüzlü; desende ve kenarda ise bezayağı ve türevlerinden oluşan örgülerin kullanıldığı belirlenmiştir. Sökülmeyen kenar örgüsü olarak ise çoğunlukla yardımcılı sistem, elastik yapılı olanlarda yardımcısız sistem kullanılmaktadır. Araştırma raporunda ayrıca numunelerin örgü analizlerinden ve farklı örgü çeşiti ve desen özelliği gösteren bazı örneklere ve dar dokumaların kullanım alanlarına göre sınıflandırılmasına yer verilmiştir.



Anahtar Kelimeler: Dar dokuma kumaş, dar dokuma makine, iğneli dokuma makinesi

Abstract:
The purpose of the study was to create a scientific sours giving detailed and collective information with regard to fiber and thread features of narrow woven fabric structures, the preparation process of weaving, machinery features for narrow weaving, knitting structures and fields of usage. 
The sampling of the study was comprised of 31 industrial businesses registered in Istanbul Chamber of Industry and 10 businesses of narrow weaving registered in the Bursa Chamber of Industry, 41 businesses in total, which were all determined and reached depending on their quality of representation. The data was collected through a survey of literature at limited number, interviews with the authorities of businesses, observations and examinations in the place and sample analyses of narrow woven fabrics. 
At the end of the research, it was found that mostly cotton thread was used out of the natural fibers in the structure of narrow woven fabrics, and polyester, polypropylene, polyurethane (elastin) and polyacrylonitrile, other fibers and threads from completely artificial fibers were used depending on their intensity in usage respectively. It was also found that the weaving machines having a system of opening shedding with eccentric and a shuttle system with a needle were used in almost all of the narrow weaving businesses included in the research. These are mostly simple and powerful machines used for simple structure knitting with 20 frames at most, having limited design ability, higher speed production and less cost of maintenance. Weft report is 8 as the highest. The border of the fabric that is not unravelled is performed through 5 different systems. It was found that bezayağı and variables, fustian and variables in particular fustian, satin, empowered and multi-ply fabrics were used in the production of narrow woven fabrics; fustian, satin, lance and face to face fabrics were used in the floor and that knitting made up of bezayağı and variables were used in the design and borders. As the unravelled border knitting, mostly an assisted system was used, whereas an unassisted system was used in the elastic structured ones. In addition,  a classification was made according to knitting analyses of the samples, also some samples having different knitting types and design features, and depending on the fields of usage for narrow weavings.



Keywords: Narrow woven fabric, narrow weaving machine, needle weaving loom