Tam zamanlı aile hekimliği asistanlarının diabetes mellitus hakkındaki bilgi düzeyi ve tutumları /
Yazar: BAŞAK AYDEMİR
Danışman: PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Tutumlar = Attitudes ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı tam zamanlı aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin diabetes
mellitus konusunda bilgi düzeyi tutum ve davranışlarını incelemek ve farkındalık
oluşturmaktır.
Gereç ve yöntem: Tanımlayıcı, kesitsel tipte yapılan çalışmanın evreni Türkiyedeki tam
zamanlı aile hekimliği uzmanlık öğrencileridir. Çalışmaya 177 katılımcı katılmıştır. Online 
anket yöntemi kullanılan araştırmanın veri toplama formunda sosyodemografik bilgiler, 
hekimlik ve asistanlığa dair bilgiler, DM tanı, takipler, tedavi alt gruplarında sorular 
yönlendirilmiştir. Çalışma onamı anket metninden önce yer alan yazılı onam ile alındı. 
İstatistiksel değerlendirme ibm spss 20.0 (ibm corp., armonk, ny, usa) paket programı ile
yapıldı. Normal dağılıma uygunluk kolmogorov-smirnov testi ile değerlendirildi.
Nümerik değişkenler ortalama ± standart sapma ya da medyan (25.-75. Persentil) olarak
verildi. Kategorik değişkenler frekans (yüzde) olarak verildi. Gruplar arasındaki
farklılıklar mann-whitney u testi ile belirlendi. Kategorik değişkenler arasındaki ilişkiler
ki-kare analizi ile değerlendirildi. Nümerik değişkenler arasındaki ilişkilerin analizinde
spearman korelasyon analizi kullanıldı. İki yönlü hipotezlerin testinde p<0,05 istatistiksel
önemlilik için yeterli kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya %67,2 (n=119) i kadın, %32,8(n=58) i erkek toplam 177 tam
zamanlı aile hekimliği uzmanlık öğrencisi katılmıştır. Yaş ortalamaları 29,59 ±4,60 , 
asistanlıktaki süreleri 16,2 ± 14,3, ay idi. Kadınların toplam puanı erkeklerden anlamlı 
daha yüksek bulundu(p=0,01). Katılımcıların %71,2(n=126) i DM konusunda eğitim 
aldığını belirtti ve asistanlık süresi uzun olanların daha çok eğitim aldığı görüldü.
Katılımcıların toplam puanlarına bakıldığında eğitim alanların almayanlara göre anlamlı 
daha yüksek puan aldığı görüldü(p=0,02). Katılımcılara "insülin başlar mısınız?" diye
sorduğumuzda %67,8(n=120) hayır seçeneğini işaretlemiştir. Cevabı hayır olanlara
sebebini sorduğumuzda %75,2(n=88) insülin konusunda kendini yetersiz bulduğunu
belirtmiştir.
Sonuç: Çalışmamızda birinci basamakta çalışacak olan aile hekimliği asistanlarının
diabetes mellitus konusunda bilgi düzeyi ,tutum ve davranışlarını inceledik.DM konusunda
eğitim aldığını ifade eden katılımcıların punı anlamlı yüksek bulunmuştur. Katılımcıların
bilgi düzeyleri benzeri çalışmaşara göre orta/yüksek bulunmuştur. Ancak insülin başlama
konusunda eksikleri olduğu görülmüştür. Hekimlerin bilgilerinin eksik olduğu konular ele 
58
alınarak eğitimler düzenlenmeli, ve hekimlerin farkındalıklarını artırmaya yönelik yeni 
çalışmalar yapılmalıdır.
Anahtar kelimeler: diyabet, bilgi, tutum, uygulama yönetimi, tıbbi, aile hekimliği

Abstract:
Aim: The aim of this study is to examine the knowledge, attitudes and behaviors of full time family medicine residents about diabetes mellitus and to raise awareness.
Materials and methods: The population of the descriptive, cross-sectional study is full time family medicine specialty students in Turkey. 177 participants participated in the 
study. In the data collection form of the research, in which the online questionnaire method 
was used, questions were asked in the subgroups of sociodemographic information, 
information on medicine and assistantship, DM diagnosis, follow-up, and treatment. 
Consent to the study was obtained with written consent before the questionnaire text. 
Statistical analysis was done with ıbm spss 20.0 (ıbm corp., armonk, ny, usa) package 
program. Normal distribution was evaluated with the kolmogorov-smirnov test. Numerical 
variables were given as mean±standard deviation or median (25th-75th percentile). 
Categorical variables were given as frequency (percentage). Differences between groups 
were determined by the mann-whitney u test. Relationships between categorical variables 
were evaluated by chi-square analysis. Spearman correlation analysis was used to analyze 
the relationships between numerical variables. In the testing of two-sided hypotheses, 
p<0.05 was considered sufficient for statistical significance.
Results:A total of 177 full-time family medicine residency students, 67.2% (n=119) 
female and 32.8% (n=58) male, participated in the study. Their mean age was 29.59 ± 4.60 
years and their duration in residency was 16.2 ± 14.3 months. Women's total score was 
found to be significantly higher than men's (p=0.01). 71.2% (n=126) of the participants 
stated that they received training on DM and it was seen that those with longer 
assistantships received more training. When the total scores of the participants were 
examined, it was seen that those who received training received significantly higher scores 
than those who did not (p=0.02). When we asked the participants whether they would start 
insulin, 67.8% (n=120) chose no. When we asked the reason for those whose answer was 
no, 75.2% (n=88) stated that they found themselves insufficient in insulin.
Conclusion: In our study, we examined the level of knowledge, attitudes and behaviors of 
family medicine residents who will work in primary care about diabetes mellitus. The 
knowledge level of the participants was found to be moderate/high compared to similar 
studies. However, it has been observed that there are deficiencies in insulin initiation. 
60
Trainings should be organized by addressing the issues where physicians' knowledge is 
lacking, and new studies should be carried out to increase the awareness of physicians.
Key words: Diabetes, knowledge, attitude, practice management, medical, family 
medicine