Eğirdir Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü arazisinin toprak etüdü ve bitkiye yarayışlı mikro besin elementi içeriklerinin uzaysal dağılımının haritalanması
Soil Survey of Horticultural Research Institute Fields in Egirdir and mapping the spatial distribution of plant available micronutrients
Yazar: MESUT ALTINDAL
Danışman: DOÇ. DR. HİKMET GÜNAL
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ziraat Bölümü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Özellikleri açısından benzerlik gösteren toprakların sınırlarının belirlenmesi, onların doğru idare edilebilmeleri için oldukça önemlidir. Sınırların belirlenmesinde kullanılan en eski ve etkin yöntemlerden bir tanesi toprak etüd ve haritalama çalışmalarıdır. Eğirdir Bahçe Kültürleri Araştırma Merkezi arazilerinin (390 da) detaylı toprak etüd ve haritalanmasının yanında, çeşitli fiziksel ve kimyasal özellikleri ile birlikte dört temel mikro besin elementinin dağılımlarının jeositatistiksel yöntemler ile haritalanması bu çalışmanın temelini oluşturmaktadır. Çalışma alanında, üç farklı toprak serisi tanımlanmış ve örneklenmiştir. Buna ilaveten 50x50 m'lik gridlere ayrılan çalışma alanında, gridlerin köşe noktalarından 0-30 ve 30-60 cm derinliklerden bozulmuş örnekler alınmıştır. Kısa mesafedeki değişkenliği doğru haritalayabilmek için ara kesitlerden de kısa mesafeli örnekler alınmıştır. Tamamı düz ve düze yakın eğimde bulunmalarına rağmen, Kızılçubuk serisinin önemli bir bölümünde drenaj problemi olduğu saptanmıştır. Tüm alana ait toprak özelliklerinden çinko (Zn) haricindeki mikro besin elementlerinin bitkiler için yeterli düzeyde olduğu anlaşılmaktadır. Ortalama yarayışlı Zn içeriği 0.71 mg kg-1 ile orta düzeyde görünse de alanda 0.16 mg kg-1 ile 4.20 mg kg-1 arasında değişiyor olması, alanın belirli bölgelerinde topraklarda Zn açısından yetersiz lokasyonların olduğunu göstermektedir. Yüzey topraklarında varyasyon katsayısı değerlerine göre pH en az (%2.4), Zn ise en fazla (%83.34) değişkenliğe sahip özelliklerdir. Toprak örnekleri yapılan seri ayrımına göre gruplandırıldığında, seri bazında VK değerlerinin tüm alana göre önemli düzeyde azalmaktadır. Özellikle seri ayrımında daha çok dikkate alınan ve ana materyalin bir göstergesi olan tekstür bileşenlerinin VK değerleri seri bazında daha düşüktür. Bu durum yapılan seri tasnifinin doğru yapıldığını göstermektedir. Tek yönlü varyans analizi (ANOVA) sonuçları serilerin yüzey topraklarının EC, Fe, Zn ve silt içeriği açısından istatistiksel olarak farklı olmadıklarını göstermiştir. Mesafeye bağlı dağılımın haritalanmasında küresel, üssel veya gaussian modellerinden uygun olanları kullanılmıştır. Çalışılan özelliklerden büyük çoğunluğu kuvvetli uzaysal bağımlılığa sahiptir (Uzaysal bağımlılıklar <%25). Alanda yarayışlı Fe içeriği yeterli olmakla birlikte, konsantrasyonun en düşük olduğu alanlar drenajın bozuk olduğu topraklara denk gelmektedir. Gübre gibi işletme açısından maliyeti yüksek olan girdilerin daha etkin kullanımını sağlayabilmek, besin elementlerinin arazideki dağılımlarını doğru bilmek ile mümkün olabilir. Unutulmamalıdır ki, besin elementlerinin uzaysalyapılarının tanımlanmaları hem gereksiz gübre kullanımını önlemek için hem de arazilerde sürdürülebilir üretkenliği sağlamak için gereklidir.

Abstract:
Determination of the boundary of different soils which have similar characteristics is important for implementation of appropriate agricultural management practices. Soil survey and mapping methodology is the oldest and the most efficient method to identify soil boundaries. The main focuses of this study were soil survey and mapping of Eğirdir Horticultural Research Institute fields (390 da) and mapping some of soil physical and chemical characteristics particularly four major micro nutrients through geostatistical methods. Three soil series were identified and sampled in the study area. In addition, disturbed soil samples were collected from 0-30 cm and 30-60 cm depths from the corners of 50x50 m grids. In order to better mapping the short distance variability, soil samples were collected from shorter distances then the grid sizes (50 m). Although the slope is even throughout the study area, majority of Kızılçubuk series soils had drainage problem. Micronutrient levels except zinc (Zn) were sufficient for plant growth. The average Zn content was 0.71 mg kg-1 which is considered at moderate level; however Zn content ranged from 0.16 mg kg-1 to 4.20 mg kg-1 that indicates Zn deficiency in some part of the study area. Soil pH was the least variable (%2.4) and the Zn content was the most variable (%83.34) of surface soils. Variation coefficients of many soil properties were lower within the soil series as compared to the whole study area. The CV of soil textural components which are mainly inherited from parent material was particularly lower in soil series. This result is an indication of correct identification of soil series. The results of one way variance analyses (ANOVA) showed that surface of soil series were not different from each other based on electrical conductivity, iron (Fe), Zn and silt contents. One of spherical, exponential and gaussian models was used in mapping the spatial distribution of soil properties. Many of the soil properties had a strong spatial dependency (spatial dependency >25%). Plant available Fe content of soils was adequate and the lowest concentration of Fe contents was occurred in areas with drainage problems. Efficient use of inputs such as fertilizers is possible with the accurate identification of spatial distribution of plant nutrients within the fields. After all, identification of spatial structure is important both to prevent the excessive fertilizers use and also increase the sustainable productivity of fields.