İnmeli hastalarda bakım verici yükü
Caregiver burden in stroke survivors
Yazar: GÖNÜL KOÇAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZELİHA TÜLEK
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Hasta bakımı = Patient care ; Hastalar = Patients ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders

Özet:
İnme, hastaları olduğu kadar hastanın bakımından birinci derecede sorumlu olan yakınlarının da yaşamını etkileyen bir hastalıktır. Bu çalışma, inmeli hastaların bakım vericilerinin yükünü değerlendirmek ve yaşam kalitesini etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla gerçekleştirildi. Çalışma Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi İnme Poliklinikleri'nde yüz yüze görüşme yöntemi ile gerçekleştirildi. Örneklem grubunu, en az bir aydır inme tanısı konulmuş 110 hasta ile bakımlarında birinci derecede sorumluluk alan bakım vericileri oluşturdu.Çalışmada hastalar bilgi formu, Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi, modifiye Rankin Yetiyitimi Derecelendirmesi, Mini Mental Durum İncelemesi, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği ve Euro-QOL 5-D Yaşam Kalitesi Ölçeği; bakım vericiler bilgi formu, Zarit Bakım Verici Yükü Ölçeği, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ile değerlendirildi.Grubumuzda bakım verici yükü ortalama değerinin 43,52±22,21 olduğu, bakım verenlerin yarıdan fazlasının orta dereceden aşırı dereceye varan bakım yükü bildirdiği görüldü. Bakım verici yükü hasta ile ilgili olarak, günlük yaşam aktivitelerinde bağımlılık, fiziksel yetiyitimi, mental disfonksiyon, depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesi; bakım verici ile ilgili olarak kadın cinsiyet, hastanın ebeveyni olmak, kronik hastalık, genel sağlık algısı, direkt bakım için harcanan süre, bakım verilen ortamın uygunluğu, yardım/eğitim gereksinimi, anksiyete, depresyon, sosyal destek ve yaşam kalitesi ile ilişkili bulundu. Regresyon analizi bakım vericinin anksiyetesi ve hastanın depresyonunun bakım yükünü artırdığını; sosyal destek, hastanın günlük yaşam işlevselliğinin yükü azalttığını ortaya koydu.Anahtar Kelimeler: Bakım verici, inme, bakım verme, bakım verici yükü

Abstract:
Stroke is a disease that affects patients as well as person who takes role in caring for patients. This study was conducted to measure impact of caregiving on burden of stroke caregivers and to have an understanding about determinants of burden. The study was carried out in stroke outpatient clinic of a mental and neurological hospital by use of face to face interview technique. The sample of the study consisted of 110 consecutive stroke patients and their primary caregivers who take responsbility in caring for the patient primarily.The patients were assessed by an interview form, the Barthel Index, the modified Rankin Scale, Mini Mental State Examination, Hospital Anxiety and Depression Scale and Euro-QOL 5-D Quality of Life Questionnaire while caregivers were assessed by an interview form, Zarit Caregiver Burden Scale (ZCBS), SF-36 Quality of Life Questionnaire, Hospital Anxiety and Depression Scale and Multidimensional Scale of Perceived Social Support.Average score of ZCBS was 43,52±22,21 and more than half of the caregivers reported moderate to severe burden. Caregiver burden was found to be correlated with patients? factors such as dependency in daily life activities, physical disability, mental dysfunction, depression, anxiety and quality of life of and caregivers? factors such as female gender, being parent of the patient, having a chronic disease, general health perception, hours spent for direct care, setting of care, need of help/ education in care and also anxiety, depression, social support and quality of life. Regression analysis revealed predictors of burden as caregiver?s anxiety and social support and patient?s depression and functioning in daily life. Results of the present study may contribute to understand impact of caregiving on relatives of stroke survivors and be used in establishing a structured education program for caregivers.Key words: Caregiver, stroke, caregiving, caregiver burden