Sicill-i Ahvâl defterlerine göre çemişgezekli devlet memurları
Civil servants from çemişgezek according to Sicill-i Ahvâl books
Yazar: YETER ÖZDEMİR BIYIK
Danışman: PROF. DR. BAYRAM ÜREKLİ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Osmanlı Devleti biyografi yazımına önem verse de, II. Abdülhamid dönemine kadar memurlar hakkında düzenli bir kayıt bulunmamaktaydı. II. Abdulhamid'in emriyle devlet bünyesinde görev yapan memurlardan haberdar olmak ve merkezi sistemi güçlü tutmak amacıyla 1879 yılında Sicill-i Ahvâl Komisyonu kurulmuştur. Komisyon, şer'iyye, askeriye ve zaptiye dışında kalan bütün memurların görevleri süresince gelişim aşamalarını takip etmiş ve bu aşamaları kayıt altına almıştır. 1909 yılına kadar faaliyet gösteren komisyon, II. Meşrutiyet döneminden sonra isim değiştirerek varlığını sürdürmüş ise de 1922 yılında görevi sonlandırılmıştır.  Memurlar hakkında ayrıntılı bilgilerin kayıt altına alınması Osmanlı bürokrasisi, eğitim yapısı ve ekonomisi hakkında önemli bilgiler vermektedir. 
1879-1909 yılları arasında tutulan Sicill-i Ahvâl kayıtları, Osmanlı Devleti'nde görev yapan devlet memurların biyografi yazımında önemli başvuru kaynağını oluşturmaktadır. II. Abdülhamit döneminden itibaren tutulmaya başlanan kayıtlarda, memurların görevleri süresince geçirdiği aşamalar, baba isimleri, şöhretleri, eğitim durumları, bildikleri lisanlar, işe başlama durumu, azil, tayin ve aldıkları cezalar gibi birçok alanda önemli ve detaylı verilere ulaşılabilmektedir. 
Bu çalışmada Başbakanlık Osmanlı Arşivinde bulunan Çemişgezekli memurlara ait 145 memurun biyografisi ele alınmıştır. Bu kayıtlarda Çemişgezekli memurların adı, baba adı, doğum tarihi ve yeri, eğitim durumları, bildiği lisanlar, görev aldıkları memuriyetler, işe başlama yaşı ve şekilleri, aldığı ödüller, işledikleri suçlar gibi birçok bilgiye ulaşılmaktadır. Bu veriler, bize Çemişgezek bölgesinin dönemine göre özellikle eğitim seviyesinin yüksek olduğunu göstermektedir. Ayrıca bu kayıtlar İstanbul haricinde taşra sicil sicil komisyonları tarafından da tutulmuş olduğundan yerel tarih hakkında da bilgi sahibi olabilmekteyiz. 
Bu çalışmanın amacı, Sicill-i Ahvâl Defterlerine göre Çemişgezek doğumlu memurların yaptıkları hizmetleri gün yüzüne çıkarmak ve yerel tarihe katkı sunmaktır.

Abstract:
Although the Ottoman Empire gave importance to biography writing, there were no regular records about civil servants until the reign of Abdulhamid II. By the order of Abdulhamid II, the Sicill-i Ahvâl Commission was established in 1879 in order to be informed about the civil servants working within the state and to keep the central system strong. The commission followed the development stages of all civil servants, except the sharia, military and gendarme, during their duties and recorded these stages. The commission, which operated until 1909, continued its existence by changing its name after the Second Constitutional Monarchy, but its duty was terminated in 1922. Recording detailed information about civil servants provides important information about the Ottoman bureaucracy, educational structure and economy.
Sicill-i Ahvâl records kept between 1879 and 1909 constitute an important reference source in writing biographies of civil servants serving in the Ottoman Empire. In the records that started to be kept since the reign of Abdulhamid II, important and detailed data can be accessed in many areas such as the stages that the civil servants went through during their duties, their father's names, their reputations, their educational status, the languages they know, their starting status, dismissal, appointment and punishments they received.
In this study, the biographies of a total of 145 civil servants were examined due to duplicate records and an addendum to one document. In these records, many information such as the names of Çemişgezek civil servants, their father's name, their date and place of birth, their educational status, languages they knew, civil servant positions they held, starting ages and ways of starting the work, awards they received, and crimes they committed were found. These data show that the level of education in the Çemişgezek region was particularly high compared to its period. In addition, since these records are kept by provincial registry commissions other than Istanbul, we can have information about local history. The aim of this study is to reveal the services of civil servants born in Çemişgezek according to the Sicill-i Ahvâl Books and to contribute to local history.