Total diz protezi uygulanan hastalarda hareket korkusu, hasta hareketliliği ve etkileyen faktörler
Fear of movement, patient mobility and affecting factors in patients with total knee prosthesis
Yazar: SILA ÖZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU KARAZEYBEK
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırma total diz protezi uygulanan hastalarda hareket korkusu, hasta hareketliliği ve etkileyen faktörlerin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Araştırma tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tiptedir. Araştırma,  Ekim 2019 ile Aralık 2022 tarihleri arasında Ortopedi ve Travmatoloji kliniklerinde total diz protezi uygulanan 205 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Veriler araştırmacı tarafından literatür doğrultusuyla hazırlanan "Tanıtıcı Özellikler Formu", "Tampa Kinezyofobi Ölçeği"  ve "Hasta Hareketlilik Ölçeği" ile toplanmıştır.
Bulgular: Tampa Kinezyofobi Ölçeği puan ortalaması 40.47±7.01 (min-max:17-68) ve Hasta Hareketlilik Ölçeği puan ortalaması 79.94±18.92 (min-max: 0-120) olarak belirlenmiştir. Yanlız yaşayan hastaların ve ameliyat öncesi dönemde daha aktif mobilize olan hastaların kinezyofobisi daha düşük olduğu bulunmuştur. Kinezyofobiyle eğitim düzeyi arasında negatif yönde (r=-0.281) ve yaşları ile pozitif yönde zayıf (r=0.228) bir ilişki gözlenmiştir. Kinezyofobi ile hasta hareketliliği arasında pozitif yönde orta (r=0.463) düzeyde bir ilişki olduğu görülmüştür. Çift taraflı diz protezi ameliyatı olma (β=0.216) ve artan kinezyofobi puanının (β=0.465) hareketlilik puanları ile bağımsız olarak pozitif yönde ilişkilisi olduğu saptanmıştır.
Sonuç: Bu araştırmada, total diz protezi uygulanan hastalardaki kinezyofobinin hasta hareketliliğini olumsuz yönde etkilediği bulunmuştur. Bunun yanısıra yaş, eğitim ve çift diz protezi olmasının kinezyofobi ile ilişkisi olduğu saptanmıştır. Hastaların hareketlilik düzeylerini arttırmak için hemşireler hareket korkusunun farkında olmalı ve kinezyofobiyi azaltmaya yönelik hemşirelik girişimleri uygulamalıdır.
Anahtar Kelimeler: Cerrahi hemşiresi, Hareket korkusu, Hasta hareketliliği, Kinezyofobi, Total diz protezi

Abstract:
Objective: This study was conducted to investigate fear of movement, patient mobility and factors affecting mobility in patients undergoing total knee arthroplasty.
Method: The research is descriptive and correlational. The study was conducted with 205 patients who underwent total knee replacement in Orthopedics and Traumatology clinics between October 2019 and December 2022. The data were collected with the "Descriptive Characteristics Form", "Tampa Kinesiophobia Scale" and "Patient Mobility Scale" prepared by the researcher in line with the literature.
Results: The mean score of the Tampa Kinesiophobia Scale was 40.47±7.01 (min-max: 17-68) and the mean score of the Patient Mobility Scale was 79.94±18.92 (min-max: 0-120). It was found that patients living alone and patients who were more actively mobilized in the preoperative period had lower kinesiophobia. There was a negative correlation between kinesiophobia and educational level (r=-0.281) and a weak positive correlation with age (r=0.228). There was a moderate (r=0.463) positive correlation between kinesiophobia and patient mobility. Having bilateral knee replacement surgery (β=0.216) and increasing kinesiophobia score (β=0.465) were independently positively associated with mobility scores.
Conclusion: In this study, it was found that kinesiophobia negatively affected patient mobility in patients undergoing total knee replacement. In addition, age, education and having double knee replacement were found to be associated with kinesiophobia. In order to increase the mobility levels of patients, nurses should be aware of the fear of movement and implement nursing interventions to reduce kinesiophobia.
Key words: Fear of movement, Kinesiophobia, Patient mobility, Surgical nurse, Total knee replacement