Fen bilimleri eğitiminde web 2.0 araçlarının kullanımı ve geliştirilen içeriklerin değerlendirilmesi
The use of web 2.0 tools in science education and evaluation of developed contents
Yazar: ONUR DURAN
Danışman: PROF. DR. AYŞE OĞUZ ÜNVER
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Web 2.0 araçları eğitimde etkileşimli dijital içerik geliştirme, düzenleme ve paylaşma gibi birçok yönden fayda sağlamaktadır. Yeni nesil öğretmen adaylarının da dijital içerikleri etkin olarak kullanma becerilerine sahip olması, dijital içeriklerin belirli kriterler çerçevesinde oluşturulması gerekmektedir. Bu bağlamda araştırmanın amacı Fen bilimleri öğretmen adaylarının hazırlamış oldukları eğitsel web 2.0 araçlarını etkili kullanma becerilerinin geliştirilmesi ve değerlendirilmesidir. Araştırmada deneme öncesi deneysel desenlerden tek grup ön test-son test deneysel desen kullanılmıştır. Bu araştırmanın bağımsız değişkeni Web 2.0 araçları uygulama sürecidir. Araştırmanın bağımlı değişkeni ise öğretmen adaylarının Web 2.0 araçları kullanım yetkinliğidir. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim-öğretim yılında bir Batı Anadolu üniversitesinin Eğitim Fakültesinde öğrenim görmekte olan Fen Bilimleri öğretmenliği 3. sınıf öğrencilerinden (n=28) oluşturmaktadır. Bu araştırmanın uygulama süreci güz dönemi içerisinde gerçekleştirilmiştir. Eylül ayından başlayıp aralık ayına kadar toplam 12 hafta sürecinde (ön test ve son testlerin uygulama süreleri dahil), haftalık 4 ders saati toplam 48 ders saati olacak şekilde devam etmiştir. Veri toplama aracı olarak Çelik (2020) tarafından geliştirilen "Web 2.0 araçları kullanım yetkinliği ölçeği (WAKYÖ)", araştırmacı tarafından geliştirilen "Fen Eğitiminde Eğitsel Web 2.0 Araçları Değerlendirme Ölçeği (FEWAD)" ve öğretmen adaylarının süreç hakkındaki görüşlerini belirlemek için açık uçlu sorular kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel veriler SPSS 20.0 paket programı yardımıyla analiz edilmiştir. İstatiksel veri analizinde betimsel istatistikler ve çıkarımsal istatistiklerden ilişkili örneklemler t-testi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizi için ise içerik analizinden faydalanılmıştır. Araştırma bulguları doğrultusunda Fen Bilimleri öğretmen adaylarının Web 2.0 araçları kullanım yetkinliğinin uygulama sonrasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttığı tespit edilmiştir. Diğer bir deyişle öğretmen adaylarının Web 2.0 araçlarını kullanarak kaliteli içerik oluşturma becerilerinin olumlu yönde değiştiği söylenebilir. Web 2.0 araçları kullanarak hazırlanan içeriklerin değerlendirilmesi sonucunda öğretmen adaylarının Web 2.0 araçları ile içerik hazırlama becerilerinin oldukça yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca alt boyutlar bazında bakıldığında öğretmen adaylarının hazırladıkları içeriklerin değerlendirilmesinde en düşük başarının "kullanım kolaylığı" boyutunda (%59,4), en yüksek başarının ise "içerik" boyutunda (%79,1) olduğu sonucuna varılmıştır. "Tasarım" boyutunda ise ortalama düzeyde (%61.2) olduğu tespit edilmiştir. Açık uçlu sorulardan elde edilen veriler, öğretmen adaylarının Web 2.0 araçları ile içerik hazırlama sürecinde deneyimsizlikten kaynaklı zorluk yaşadıklarını ve Web 2.0 araçları ile içerik hazırlama süreci hakkında olumlu tutum gösterdiklerini ortaya çıkarmıştır. Araştırma bulguları genel olarak değerlendirildiğinde, uygulama sürecinin öğretmen adaylarının Web 2.0 araçlarını kullanarak kaliteli içerik oluşturma yetkinliklerini olumlu yönde etkilediği, geliştirdikleri içeriklerin özelikle tasarım ve içerik boyutlarında nitelikli eğitsel araçlar olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Web 2.0 tools provide many benefits such as developing, editing and sharing interactive digital content in education. The new generation of pre-service teachers should have the skills to use digital content effectively and digital content should be created within the framework of certain criteria. In this context, the aim of the research is to develop and evaluate the effective use of educational web 2.0 tools prepared by pre-service science teachers. In the study, one group pre-test-post-test experimental design, one of the pre-test experimental designs, was used. The independent variable of this research is the implementation process of Web 2.0 tools. The dependent variable of the research is pre-service teachers' competence in using Web 2.0 tools. The study group of the research consists of third year science teaching students (n=28) studying at the Faculty of Education of a Western Anatolian university in the 2022-2023 academic year. The implementation process of this research was carried out in the fall semester. It started in September and continued until December for a total of 12 weeks (including the application periods of the pre-test and post-tests), with a total of 48 lesson hours, 4 lesson hours per week. ''Web 2.0 tools usage competency scale (WAKYÖ)'' developed by Çelik (2020), ''Scale for Evaluation of Educational Web 2.0 Tools in Science Education (FEWAD)'' developed by the researcher and open-ended questions were used as data collection tools to determine the opinions of pre-service teachers about the process. The quantitative data obtained from the research were analyzed with the help of SPSS 20.0 package program. In statistical data analysis, descriptive statistics and related samples t-test from inferential statistics were used. Content analysis was used to analyze qualitative data. In line with the findings of the study, it was determined that pre-service science teachers' competence in the use of Web 2.0 tools increased statistically significantly after the application. In other words, it can be said that pre-service teachers' ability to create quality content using Web 2.0 tools has changed positively. As a result of the evaluation of the content prepared using Web 2.0 tools, it was determined that the pre-service teachers' skills in preparing content with Web 2.0 tools were quite high. In addition, on the basis of sub-dimensions, it was concluded that the lowest success was in the "ease of use" dimension (59.4%) and the highest success was in the "content" dimension (79.1%). In the "design" dimension, it was found to be at an average level (61.2%). The data obtained from the open-ended questions revealed that the pre-service teachers had difficulties due to inexperience in the process of preparing content with Web 2.0 tools and that they had positive attitudes about the process of preparing content with Web 2.0 tools. When the research findings were evaluated in general, it was concluded that the implementation process positively affected the pre-service teachers' competencies in creating quality content using Web 2.0 tools, and the content they developed were qualified educational tools, especially in design and content dimensions.