Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesine başvuran 10-19 yaşları arası Türk çocuklarda el ve el bileği röntgen görüntülerinin kemik yaşı tayini açısından gilsanz-ratib dijital atlasıyla karşılaştırılması
Comparison of the hand and the wrist x-ray images of Turkish children aged 10-19 years who apply to Karadeniz Technical University Farabi Hospital with gilsanz-ratib digital atlas in terms of bone age determination
Yazar: TEVFİK FURKAN PEKŞEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜVEN SEÇKİN KIRCI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bilek = Wrist ; Bilek eklemi = Wrist joint ; El = Hand ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Kemik yaşı ölçülmesi = Age determination by skeleton ; Y ışını = Y ray ; Yaş tayini = Age determination ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş ve Amaç: Yaş tayini, adli tıp uygulamalarında ve sosyal hayatımızın birçok alanında karşımıza çıkmaktadır. Adli yaş tayini, özellikle 12, 15 ve 18 yaş gibi ceza sorumluluğunu etkileyen yaş sınırlarını belirlemek amacıyla istenmektedir. Pratik uygulamada adli yaş tayininin en önemli unsurunu "kemik yaşı" oluşturmaktadır. Kemik yaşı, çoğunlukla radyolojik yöntemlerle, en sık olarak da el bilek röntgen görüntülemesiyle belirlenmektedir. Kemik yaşı tayini amacıyla oluşturulmuş birçok el-bilek atlası bulunmaktadır. Bunlardan dünyada en çok bilineni ve kullanılanı 1959 yılında oluşturulmuş Greulich-Pyle (GP) atlasıdır. Bizim çalışmamızda ise; 2005 yılında yayınlanan, GP atlasıyla aynı metodolojide kullanılan, dijital referans görüntüler barındıran, ulaşımı ve kullanımı kolay; Gilsanz-Ratib (GR) atlası tercih edilmiştir. Çalışmamız, kronolojik yaşları 10-19 arasında olduğu bilinen, daha çok el-bilek travması nedeniyle hastanemize başvurmuş çocukların, el-bilek radyografilerinin, 3 deneyimli doktor tarafından GR atlası referans görselleriyle karşılaştırılması, esasına dayanmaktadır. Bu sayede; GR atlasının, adli yaş tayininde, yaş gruplarına göre kullanılabilirliğinin belirlenmesi, incelenen röntgen görüntüleri üzerinden referans görseller oluşturulması ve yaş tespiti açısından ülkemizde, özellikle bölgemizde yürütülen adli tahkikatlara destek sağlanması amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Bu çalışma; geriye dönük, kesitsel, tanımlayıcı bir araştırmadır. KTÜ Tıp Fakültesi Farabi Hastanesi'ne 2012-2022 yılları arasında başvuran PACS sistemine kayıtlı 10-19 yaşları arası çocukların, kemik yaşı tayinine uygun olabilecek (travma vs. nedeniyle çekilmiş) el ve el bileği röntgen görüntülerinin; birisi adli tıp araştırma görevlisi, birisi ortopedi uzmanı, birisi radyoloji uzmanı olmak üzere 3 gözlemci doktor tarafından incelenmesiyle gerçekleştirilmiştir.

Bulgular: Çalışmada, 1545 olgu değerlendirmeye alınmış, kriterlere uygun 1147 olgu üzerinden çalışma sürdürülmüştür. 1147 olgunun 778'ini (%67,8) erkekler, 369'unu (%32,2) kızlar oluşturmaktadır. 10-17 yaşları için genel ortalamada, GR atlasına göre kemik yaşı, kronolojik yaşın; erkeklerde 0,57 (yıl), kızlarda ise 0,84 (yıl) ilerisinde bulunmuştur. 10-17 yaşları için GR atlasına göre ortalama kemik yaşıyla kronolojik yaşın benzerlik oranı; erkeklerde %27, kızlarda ise %25 olarak tespit edilmiştir. Erkeklerde 14 yaş, kızlarda ise 10 yaş için GR atlası yaş tahmininde kullanılabilir bulunmuştur. Aynı kişilerin, aradan bir veya birkaç yıl geçtikten sonra çekilmiş el-bilek radyografilerinin karşılaştırması, incelemesinde; GR atlasının, %58 oranında, kronolojik yaştaki ilerlemeyi kemik yaşına yansıtmayı başardığı tespit edilmiştir. 

Sonuç: Gilsanz Ratib atlasına göre kemik yaşı tayininin, bazı yaş gruplarında daha kullanılabilir bulunsa da adli yaş tayininde tek başına yeterli olmadığı ve tüm yaşlarda deneyimli doktorlar tarafından, dikkatli kullanılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca çalışmamız sonucunda kemik yaşı tayininde kullanılabilecek el-bilek referans görselleri oluşturulmuştur.


Anahtar Kelimeler: Yaş tayini, kemik yaşı, Gilsanz Ratib Atlası, Adli Tıp

Abstract:
Introduction and Objective: Age determination is encountered in forensic medicine practices and in many areas of our social life. Forensic age determination is required in order to determine the age limits that is related to criminal responsibility, especially at 12, 15 and 18 years. The most important phase of forensic age determination is "bone age" in practice and it is determined mostly by radiological methods, most commonly by X-ray visualization of the wrist. There are many hand-wrist atlases created for the determination of bone age. The most well-known and used one in the world is the Greulich-Pyle (GP) atlas, which was created in 1959. In this research (published in 2005), The Gilsanz-Ratib (GR) atlas that used in the same methodology as the GP atlas, containing digital reference images, and easy to access and use, was preferred. The research is based on the comparison of hand-wrist radiographs of children with chronological age between 10-19, who were admitted to our hospital mostly because of hand-wrist trauma, with GR atlas reference images by 3 experienced doctors. In this way, in terms of age determination, it is aimed to determine the usability of the GR atlas for forensic age determination according to age groups, create reference images from the examined x-ray images and support the juridical inquiries carried out in our country, especially in our region.

Material and Method: The research is retrospective, cross-sectional, descriptive. X-ray images of the hand and wrist (taken due to trauma, etc.) that may be suitable for bone age determination of children aged 10-19 registered in the PACS system, who applied to KTU Medical Faculty Farabi Hospital between 2012-2022 and it was examined by 3 observer doctors, one of whom is a forensic medicine research assistant, one is an orthopedic specialist, and one is a radiology specialist.

Results: In the research, 1545 cases were evaluated, and the study was continued on 1147 cases who met the criteria. In the 1147 cases, 778 (67.8%) were boys and 369 (32.2%) were girls. Bone age according to the GR atlas was 0.57 (years) ahead of the chronological age for boys and 0.84 (years) for girls, on the general average for ages 10-17. According to the GR atlas, the similarity rate of average bone age and chronological age for 10-17 years old was 27% in boys and 25% in girls. It was found that the GR atlas can be used to estimate age for 14 years for boys and 10 years for girls and also comparison of the hand-wrist radiographs of the same people taken one or several years after the interval, it was found that the GR atlas succeeded in reflecting the progression in chronological age to bone age at a rate of 58%.

Conclusion: Although bone age determination atlas is more useful in some age groups according to Gilsanz Ratib, conclusions are not sufficient alone for forensic age determination and should be used carefully for all ages by experienced doctors. In addition, as a result of our study, hand-wrist reference images were constituted that can be used in the determination of bone age.


Keywords: Age determination, bone age, The Gilsanz Ratib Atlas, Forensic Medicine