Gaziantep kent merkezindeki tüketicilerin coğrafi işaretli peynir tüketimini etkileyen faktörlerin analizi
Analysis of factors affecting the consumption of geographically indicated cheese by consumer's in the city center of Gaziantep
Yazar: PINAR KOŞAR
Danışman: DOÇ. DR. YEŞİM AYTOP
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Coğrafi işaretli ürünler ülke ve bölge ekonomisine katkı sağlamakla birlikte bulunduğu bölgelere ait yerel ürünlerin korunmasına, bölge turizminin gelişmesine, farkındalık yaratmasına, kalite ve güven sağlamasına olanak sağlar. Bu araştırmanın amacı Gaziantep kent merkezinde yaşayan tüketicilerin coğrafi işaretli peynir tüketme durumlarını ve coğrafi işaretli peynirlere ödeme istekliliğini etkileyen sosyodemografik özelliklerin belirlenmesidir. Araştırmanın ana materyalini Gaziantep kent merkezinde yaşayan 384 tüketici ile yapılan anketler oluşturmaktadır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, ki-kare testi ve çoklu regresyon analizinden yararlanılmıştır. Çalışmanın sonucunda tüketicilerin %94.8'inin peynir tükettiği, %39.1'inin coğrafi işaret kavramını bildiği, %25.8'inin coğrafi işaret hakkında yeterli bilgiye sahip olduğu ve %34.6'sının coğrafi işaretli ürün tükettiği belirlenmiştir. Yapılan ki-kare testi sonucuna göre Antep peyniri satın alma şekilleri ile peynir tüketme durumları arasında anlamlı bir ilişki olduğu (p≤0.000), aynı şekilde Antep peyniri tüketme durumu ile coğrafi işaretli peynirlere ödeme istekliliği arasında anlamlı bir ilişki olduğu (p≤0.005) belirlenmiştir. Tüketicilerin coğrafi işaretli ürünlere daha fazla ödeme istekliliğini etkileyen sosyo-demografik özelliklerin belirlenmesi amacıyla çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda cinsiyet, üniversite-lisansüstü eğitim durumuna sahip olan tüketiciler, hanehalkı birey sayısı, aylık geliri 40001 TL ve üstü olan tüketiciler ve toplam peynir tüketim miktarının coğrafi işaretli peynire ödeme istekliliğine önemli ölçüde katkı sağladığı belirlenmiştir (p≤0.000).

Abstract:
Geographically indicated products not only contribute to the country's and region's economy but also ensure the protection of local products belonging to specific areas, promote regional tourism, create awareness, and provide quality and trust. The purpose of this research is to determine the geographical indication consumption habits and the socio-demographic characteristics that affect the willingness to pay for geographically indicated cheeses among consumers living in the city center of Gaziantep. The material of the research consists of surveys conducted with 384 individuals living in the city center of Gaziantep. Descriptive statistics, chi-square tests, and multiple regression analyses were used in the analysis of the data. As a result of the study, it was determined that 94.8% of the consumers consumed cheese, 39.1% knew about geographical indication, and 25.8% knew about geographical indication cheese. The chi-square test results showed that there is a significant relationship between cheese consumption habits and purchasing forms of Antep cheese (p≤0.000) and also between the consumption of Antep cheese and the willingness to pay for geographically indicated cheese (p≤0.005). Multiple regression analysis was conducted to determine the socio-demographic characteristics that affect consumers' willingness to pay more for geographically indicated products. As a result of the analysis, it was determined that gender, university-postgraduate education status, number of household members, consumers with a monthly income of 40001 TL and above, and total cheese consumption significantly contribute to the willingness to pay for geographically indicated cheese (p≤0.000).