Çocukluk çağı epilepsilerinde valproat kullanımı öncesi ve takibinde kognitif değerlendirme
Cognitive evaluation before and after the use of valproate in childhood epilepsy
Yazar: PINAR TEZCAN KURT
Danışman: PROF. DR. MELİHA MİNE ÇALIŞKAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Aile Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Nöroloji = Neurology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Biliş = Cognition ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Epilepsi = Epilepsy ; Valproik asit = Valproic acid ; Zeka = Intelligence ; Zihinsel gelişim = Mental development ; Çocukluk dönemi = Childhood

Özet:
Amaç: Çocukluk çağı epilepsilerinde valproik asit kullanımı öncesinde ve takibinde sağlıklı kontrol grubuyla karşılaştırma yaparak kognitif değerlendirme yapmaktır. Gereç ve Yöntem: Olgu ve kontrol grubu 3-14 yaş arası çocuktan oluşturuldu. Olgu grubu, yeni tanı epilepsi olup tedavisi, monoterapi olarak VPA başlaması planlanan çocuklardı. Olgu grubu ilaç tedavisi başlamadan hemen önce zeka, gelişim ve koordinasyon testleri kullanılarak kognitif değerlendirmeye alındı. Tedavi süreçleri devam ediyorken yaklaşık 6 ay sonra tekrar aynı testler kullanılarak değerlendirme yapıldı. Kontrol grubu, sağlıklı benzer yaş aralığındaki çocuklara aynı testler tek sefer olmak üzere uygulandı. Veriler SPSS 26 kullanılarak analiz edildi. Bulgular: Tedavi öncesi ve tedavi sonrası grupların ortalama değerleri karşılaştırıldığında tedavinin Stanford Binet Zeka Testi skorunda yükseliş sağladığı belirlendi. Bu fark anlamlı bulunmuştur (p<0.01). AGTE'nin toplam gelişim skorlarında (p<0.1) tedavi öncesi grup ile tedavi sonrası grup arasında anlamlı fark bulunduğu gözlendi. DCDQ için tedavi öncesi-tedavi arasında ve kontrol (p>0.5) grupları arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Stanford Binet Zeka testinde olgu grubu ile sağlıklı kontrol grubu arasında (p<0.01) anlamlı sonuç bulunmuş ve sağlıklı kontrol grubunun diğerlerinden farklı olduğu bulundu (p<0.01). AGTE testinin genel sonuçları yine yalnızca sağlıklı kontrol grubunun, tedavi-öncesi gruptan anlamlı olarak ayrıştığı gözlenmiştir (p<0.5). Sonuçlar: Antiepileptik ilaç tedavisi alırken aktif nöbetleri kesilen hastalarda, zeka ve bilişsel gelişim puanlarındaki artışlar, sağlıklı kontrol grubuna yaklaşan veriler belirgin olarak saptanmıştır. Kullanılan AEİ'ler nöbet kontrolünü sağlamaktadır; ancak aynı zamanda nörokognitif ve motor becerilerin de olumlu yönde ilerlemesine katkıda bulunmaktadır. Bu mekanizmanın daha detaylı ve geniş serilerde incelenmesi; çocukların beden ve ruh sağlığının bütünlüğü için önemli olup hayat kalitelerine katkı sağlayacaktır. 

Anahtar Kelimeler: Çocuklarda epilepsi, valproik asit, kognitif değerlendirme, zeka, gelişim.

Abstract:
Aim: To make a cognitive assessment by comparing with a healthy control group before and during the use of valproic acid in childhood epilepsy. Materials and Methods: The case and control group consisted of children aged 3-14 years. The case group was children with newly diagnosed epilepsy whose treatment was planned to start VPA as monotherapy. The case group was evaluated cognitively by using intelligence, development and coordination tests just before the start of drug therapy. While the treatment processes were continuing, evaluation was made using the same tests again approximately 6 months later. The same tests were applied to the control group, healthy children of similar age range, once. Data were analyzed using SPSS 26. Results: When the mean values of the pre-treatment and post-treatment groups were compared, it was determined that the treatment provided an increase in the Stanford Binet Intelligence Test score. This difference was found significant (p<0.01). It was observed that there was a significant difference between the pre-treatment group and the post-treatment group in the total improvement scores of AGTE (p<0.1). There was no significant difference between the pretreatment-treatment and control (p>0.5) groups for DCDQ. Significant results were found between the case group and the healthy control group (p<0.01) in the Stanford Binet Intelligence test, and the healthy control group was found to be different from the others (p<0.01). The overall results of the AGTE test were also observed to differ significantly from the pre-treatment group only in the healthy control group (p<0.5). Conclusion: In our patients whose active seizures stopped while taking antiepileptic drug treatment, the increase in intelligence and cognitive development scores, and data approaching the healthy control group, were significantly detected. AEDs used provide seizure control; however, it also contributes to the positive progress of neurocognitive and motor skills. Examination of this mechanism in more detailed and larger series; It is important for the integrity of children's physical and mental health and will contribute to their quality of life. Key Words: Epilepsy in children, valproic acid, cognitive assessment, intelligence, development.