Kaynak tamamlayıcılığı ve bütünleşme derecesi kapsamında küresel havayolu işbirliklerinde elde edilen sinerjiler
Synergies in global airline alliances in terms of resource complementarity and degree of integration
Yazar: GAMZE ORHAN
Danışman: PROF. DR. DENİZ TAŞCI
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sivil Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bütünleşme derecesi = Integration degree ; Hava yolları = Airlines ; Hava yolu işletmeleri = Airline companies ; Havacılık = Aviation ; Kaynak tamamlayıcılığı = Resource complementarity ; Sinerji = Synergy ; Stratejik iş birliği = Strategic alliances

Özet:
Küresel havayolu işbirlikleri, havacılık sektöründe toplam tarifeli uçuş trafiğinin %61,2'sini gerçekleştirmesi açısından önemli stratejik işbirlikleri arasında yer almaktadır. İşbirliklerinden elde edilen faydalar, havayolu işletmelerine rekabet anlamında avantajlar sağlamaktadır. Bu çalışmada; küresel havayolu işbirliklerinden elde edilen faydalar, sinerji kavramı altında incelenmekte ve sinerjilerin elde edilmesinde etkili olan faktörler ile sinerjilerin işletmelerin performansına nasıl etki ettiği araştırılmaktadır. Sinerjiler; faaliyet sinerjileri, pazar gücü sinerjileri, finansal sinerjiler ve yönetim sinerjileri olmak üzere dört sınıf altında incelenmektedir. Bu kapsamda ilk olarak, küresel havayolu işbirliğine üye havayolu işletmelerinin, işbirliğine getirdikleri kaynaklarla birbirlerini tamamlama durumlarının ve işbirliği içinde birbirleriyle bütünleşme derecelerinin, elde edilen sinerji türleri üzerindeki etkileri araştırılmaktadır. İkinci olarak ise, elde edilen farklı türde sinerjilerin, üye havayolu işletmelerinin performansları üzerindeki etkileri araştırılmaktadır. Bu amaçla, kaynak tamamlayıcılığı, bütünleşme derecesi, sinerji türleri ve performans arasındaki ilişkileri gösteren kavramsal bir model oluşturulmuş, oluşturulan modele göre geliştirilen araştırma hipotezleri korelasyon ve regresyon analizleri ile test edilmiştir. Araştırma hipotezlerinin test edilmesi için gerekli veriler, anket aracılığıyla, Star, SkyTeam ve oneworld küresel havayolu işbirliği gruplarına üye 26 havayolu işletmesi yöneticilerinden sağlanmıştır. Araştırma sonucunda, birinci olarak, bütünleşme derecesinin sinerji türleri ve performans üzerinde bir etkisi bulunamazken, kaynak tamamlayıcılığının faaliyet sinerjileri, pazar gücü sinerjileri, finansal sinerjiler ve yönetim sinerjileri üzerinde olumlu ve istatistiksel açıdan anlamlı etkisi olduğu bulunmuştur. İkinci olarak, faaliyet sinerjilerinin performans üzerinde etkisi bulunamamış, ancak pazar gücü sinerjileri, finansal sinerjiler ve yönetim sinerjilerinin performans üzerinde olumlu ve istatistiksel açıdan anlamlı etkide bulunduğu ortaya konulmuştur. İncelenen ilişkiler bağlamında, yönetim sinerjilerinin küresel havayolu işbirlikleri için en önemli sinerji türü olduğu görülmüştür.

Abstract:
Global airline alliances, in terms of realizing 61.2% of the total scheduled flight traffic in the aviation industry are among the important strategic alliances. The benefits derived from alliances, provide advantages in terms of competition for airlines. This study investigates the benefits derived from the global airline alliances under the concept of synergy and the effective factors in achieving synergies and how these synergies affect the business performance of the airlines in the global airline alliances. In the study, we examine synergies under four classes as operational synergies, market power synergies, financial synergies and management synergies. In this context, first, we examine the effects of resource complementarity and degree of integration of member airlines in the global alliance on achieved synergy types. Second, we examine the effects of obtained different types of synergies on the performance of member airlines. For this purpose, a conceptual model which shows the relationship between complementarity of resources, degree of integration, types of synergy and performance is developed, then the research hypotheses which developed by the model are tested through correlation and regression analyses. The data required for testing of hypotheses were obtained through surveys from top managers of 26 airlines which are members of Star, SkyTeam or oneworld alliance group. In conclusion, firstly, findings indicate that resource complementarity has positive and statistically significant effect on operational synergies, market power synergies, financial synergies and management synergies while integration degree has no effect on all types of synergy and the performance. Secondly, we find positive and statistically significant effect of market power synergies, financial synergies and management synergies on the performance while we did not find any effect of operational synergies on the performance. In the context of relationships examined, the analysis revealed that the management synergies are the most important synergies for global airline alliances.