Gig ekonomisinin çalışma ilişkilerine etkisi
Effect of gig economy on labour relations
Yazar: ÖMER ÜNAL
Danışman: PROF. DR. HASAN EJDER TEMİZ
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Gig ekonomisi = Gig economy ; Güvencesizlik = Without guaratee ; Çalışanlar = Workers ; İş ilişkileri = Labour relations

Özet:
Bu çalışmanın amacı, son yıllarda yaygınlaşan gig ekonomisinin kavramsal çerçevesinin çizilmesi, kavramın incelenmesi ve çalışma ilişkilerine getirdiği etkilerin belirlenmesidir. Çalışma, gig ekonomisine ilişkin literatür taramasından oluşmaktadır. Gig ekonomisi platformlarında meydana gelen çalışma ilişkisinin tek taraflı inşa edildiği, mevcut çalışma ilişkilerini zayıflattığı, ücretlerde dibe doğru yarışın egemen olduğu ve emeği metalaştırıcı eğilimlerin hız kazandığı bu duruma karşı gig işçilerinin gerek hukuksal mücadeleleri gerekse kolektif mücadeleleri güçlenerek devam etmesi incelemeyi önemli kılmaktadır. Bu doğrultuda, çalışmada öncelikli olarak, gig ekonomisi kavramı açıklanmış, kavrama yönelik gerçekleştirilen tartışmalara değinilmiş ve çalışma ilişkilerinde yarattığı dönüşüme yer verilmiştir. İkinci olarak, gig ekonomisi bağlamında gig çalışmasının unsurlarından olan güvencesizlik ve esneklik irdelenmiştir. Ardından, gig ekonomisi platformları arasında yer alan Uber, Deliveroo ve Amazon Mechanical Turk incelenmiştir. İncelenen platformlarda çalışma ilişkileri, hukuksal mücadeleler ve sendikalaşma ve toplu sözleşme süreçleri detaylıca açıklanmıştır. Son olarak, gig ekonomisi çalışma ilişkilerine etkisi bağlamında, hukuksal, istihdam, ücret, sendikalaşma ve toplu sözleşme, sosyal güvenlik, iş sağlığı ve güvenlik boyutları kapsamlı biçimde değerlendirilmiştir. Anahtar Kelime: Gig ekonomisi, Gig çalışması, Çalışma ilişkileri, Algoritma, Teknoloji

Abstract:
The aim of this study is to draw the conceptual framework of the gig economy, which has become widespread in recent years, to examine the concept and to determine the effects it brings to labor relations. The study consists of a literature review on the gig economy. The fact that both the legal struggles and the collective struggles of gig workers continue by getting stronger against this situation in which the labor relationship that occurs on gig economy platforms is built unilaterally, weakens the existing labor relations, the race to the bottom is dominant in wages and the commoditizing tendencies of labor gain momentum makes it important to examine. In this direction, firstly, the concept of gig economy is explained in the study, the discussions about the concept are mentioned and the transformation it creates in labor relations is given. Secondly, insecurity and flexibility, which are the elements of gig work, are examined in the context of the gig economy. Then, Uber, Deliveroo and Amazon Mechanical Turk, which are among the gig economy platforms, were examined. Labor relations, legal struggles, unionization and collective bargaining processes are explained in detail on the platforms examined. Finally, the legal, employment, wage, unionization and collective bargaining, social security, occupational health and safety dimensions have been comprehensively evaluated in the context of the gig economy's impact on labor relations. Keywords: Gig economy, Gig work, Labor relations, Algorithm, Technology