Sinyalize kavşaklarda farklı geometrik özelliklerin performans üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of different geometric properties on signalized road corridors
Yazar: SEVTAP ATAŞOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDEM DOĞAN
Kırıkkale Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ulaşım = Transportation
Dizin: Yol geometrik standartları = Road geometric standards

Özet:
Kavşak kapasiteleri, geometrik özelliklerde yapılan değişiklerle önemli ölçüde artırılabilir. Yol geometrisinin uygun şekilde belirlenebilmesi, kavşak kapasitesinden maksimum şekilde yararlanabilmek açısından oldukça önemlidir. Bu nedenle çalışmada sinyalize kavşakların geometrik özelliklerinin performans üzerindeki etkileri incelenmiştir.

Çalışmanın ilk bölümünde bir izole sinyalize kavşak ele alınmış ve şerit sayısı, şerit genişliği ve sola dönüş cebinin kavşak performansı üzerindeki etkisi incelenmiştir. İkinci bölümünde ise dört kollu dört adet koordine sinyalize kavşaklardan oluşan bir koridor tasarlanmıştır. Ardından farklı şerit sayıları ve farklı sola dönüş oranları kullanılarak sola dönüş cebi uygulamasının etkisi ele alınmıştır. Ayrıca incelenen geometrik değişkenlerin farklı düzeydeki doygunluk derecelerinde kavşak performansına olan etkileri ölçebilmek amacıyla analizler yapılmıştır. Bu analizler için 0.20, 0.50, 0.90 ve 1.30 doygunluk dereceleri kullanılarak; düşük, orta ve yüksek doygunluk derecesi için kavşak performansının değişimi incelenmiştir. Yukarıda bahsedilen geometrik özellikler ve doygunluk dereceleri Vissim trafik simülasyon programı yardımı ile modellenmiş ve analiz sonuçları elde edilmiştir. 

Sonuç olarak, şerit sayısı artışının, kuyruklanma, ortalama taşıt gecikme süresi ve durma gecikmesi gibi performans ölçütlerini olumlu etkilediği gözlenmiştir. Şerit genişliği etkisi incelendiğinde, genişliğin artmasının performans ölçütlerinde olumlu yönde etki yarattığı anlaşılmaktadır. ilave olarak, sola dönüş cebinin kullanılması ile sola dönüşlerin yarattığı olumsuz etkinin büyük oranda giderildiği ve kavşak performansında belirgin bir iyileştirme sağladığı görülmüştür. Bu nedenle kavşak planlamalarında trafik koşullarına uygun geometrik özelliklerin seçiminin daha iyi yol altyapısı oluşturmakta kritik öneme sahip olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Intersection capacities can be increased significantly by changes in geometric properties. The proper determination of the road geometry is very important in terms of maximizing the intersection capacity. For this reason, the effects of the geometrical characteristics of the signalized intersections on the performance are examined in this study.

In the section of the study, an isolated signalized intersection was considered and the effect of the number of lanes, lane width and the presence of left turn pocket on intersection performance was investigated. In the second section, a corridor consisting of four coordinated signaled intersections with four legs was designed. Then, the effect of the left-turn-pocket application was examined by using different number of lanes and different left-turn ratios. In addition, analyzes were carried out in order to determine the effects of the geometric variables examined at the different saturation levels on the intersection performance. For these analyzes, the variation of intersection performance for low, medium and high saturation grades was investigated using saturation ratios of 0.20, 0.50, 0.90 and 1.30. The above-mentioned geometric properties and saturation ratios were modeled and the analysis results were obtained via the Vissim traffic simulation program.

As a result, it was observed that the increase of the number of lanes positively affected the performance criteria such as queuing, average vehicle delay time and stopping delay. Examination of the effect of the lane width has shown that increasing the width has a positive effect on the performance criteria. In addition, the use of a left turn pocket has been shown to greatly reduce the negative effect of left turns and provide a significant improvement in intersection performance. it is concluded that the selection of the suitable geometric features for the traffic conditions in the intersection planning has a critical function which forms a better functioning road infrastructure.  Therefore, it was concluded that the choice of suitable geometric features for traffic conditions in intersection planning constitutes a better road infrastructure and has a critical prescription.