Kurumsal yönetim açısından entelektüel sermayenin firma performansına etkisi: BIST100 endeksi üzerine bir uygulama
The effect of intellectual capital in terms of corporate governance on company performance: An application on BIST100 index
Yazar: DERYA ÖZTEMİZ
Danışman: PROF. DR. FEHMİ KARASİOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Kurumsal yönetim firma ile etkileşimde bulunan tüm çıkar grupları arasında ilişkiyi düzenleyen bir sistemdir. Kurumun etkin çalışmasını, toplumun değerlerine saygı göstermesini ve ortakların ekonomik değer oluşturmasını sağlamaktadır. Entelektüel sermaye ise firmanın kültürünü, değerlerini, bireylerin yeteneklerini, yazılım donanımları, tedarik zincirlerini, müşteri ilişkilerini kapsayan faaliyetler bütününü ifade etmektedir. Firma içerisindeki tüm bilgilerin değere dönüşmesi firmanın entelektüel sermayesi olarak görülmektedir. Çalışmanın amacı BIST100 Endeksi'nde yer alan kurumsal yönetim ilkelerini uygulayan ve uygulamayan firmaların entelektüel sermayelerinin firma performansları üzerinde etkisinin olup olmadığını belirlemek ve kurumsal yönetim ilkelerini uygulayan ve uygulamayan firmaların entelektüel sermayelerinin firma performansları üzerindeki farklılıklarını ortaya koymaktır.  Bu amaç doğrultusunda çalışmada, 2016-2021 yılları arasında Borsa İstanbul 100 Endeksi'nde yer alan, kurumsal yönetim ilkelerini uygulayan ve uygulamayan firmaların verileri kullanılmıştır. Bu firmalardan 37'si kurumsal yönetim endeksine dahil iken; 63'ü kurumsal yönetim endeksine dahil değildir. Firmaların kurumsallık durumlarının belirlenmesinde kurumsal derecelendirme notlarına bakılmıştır. Firmaların entelektüel sermaye değerleri entelektüel katma değer katsayısı yöntemi ile hesaplanmıştır. Firma performans ölçütleri olarak ise muhasebe ve piyasa esaslı performans göstergelerine yer verilmiştir. Bunlar ise aktif getiri oranı, özsermaye getiri oranı, hisse başına kar, ner kar marjı oranı, fiyat/kazanç oranı, piyasa değeri/defter değeri oranı şeklinde sıralanmıştır. Çalışmada panel veri analizi kullanılmıştır ve dirençli tahminciler yöntemi uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, hem kurumsal yönetim ilkeleri uygulayan firmalar hem de kurumsal yönetim ilkeleri uygulamayan firmaların enteletüel sermaye unsurlarının firma performansına anlamlı etkiler olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Corporate governance is the interaction of all interest groups with the company. It is a control system. The efficient operation of the institution, adherence to societal ideals, and the ability of the partners to generate economic value are all priorities. Intellectual property rights The company's culture, values, individual talents, software, hardware, and supplies, on the other hand, are linked to the whole spectrum of activities, including supply chains and customer connections. Company The firm's intellectual capital is defined as the transformation of all of its information into value. The study's goal is to determine the BIST100 Index's corporate governance criteria. Firm performances of firms that implement intellectual capital and do not decide if it influences the impact of non-executive firms' intellectual capital on firm performance. To reveal their disparities. The research, which is included in the Borsa Istanbul 100 Index, incorporates corporate governance standards, and data from organizations that did not apply were used to achieve this goal. Despite 37 of these enterprises being corporate management despite being included in the index, the remaining 63 are not. Company institutionalization The standing of the firm was determined using institutional rating grades. The intellectual capital values of the firm were estimated using the intellectual value-added coefficient approach. Accounting and market-based performance metrics are employed as company performance criteria. The location has been assigned. Return on assets, return on equity, earnings per share, and net profit are examples. The margin ratio, price/earnings ratio, and market value/book value ratio are all examples of ratios. Panel data analysis and the resistive estimators' approach were employed in the study. According to the findings of the analyses, both firms that follow corporate governance principles and companies that do not follow corporate governance principles have a substantial influence on performance.