Primer hiperparatiroidi olgularında tiroid kanserini predikte eden faktörler
Factors predicting thyroid cancer in cases of primary hyperparathyroidism
Yazar: BANU KÖKCÜ SAKAOĞLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ KOÇDOR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Hiperparatiroidizm = Hyperparathyroidism ; Paratiroidektomi = Parathyroidectomy ; Tiroid nodülleri = Thyroid nodule

Özet:
Amaç: Primer hiperparatiroidili olgularda tiroid malignitesi olasılığını predikte edebilecek parametreleri belirlemek, başka bir deyişle PHPT'li olgularda tiroid nodülü varlığında tiroidektomi endikasyonlarını belirleyebilecek parametreleri belirlemek hedeflenmiştir.
Hastalar ve Yöntem: Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı'nda 01.01.2007-01.05.2024 tarihleri arasında primer hiperparatiroidi nedeniyle paratiroidektomi yapılan ve cerrahiye çeşitli nedenlerle tiroidektomi eklenen 174 hasta çalışmaya dahil edildi. Veriler retrospektif olarak toplandı. Tiroid kanseri varlığı bağımlı değişken olarak belirlendi. Hastaların risk faktörü olabilecek klinik, ultrasonografi (USG), laboratuvar verileri değerlendirilerek tek değişkenli ve çok değişkenli analizler yapıldı.
Bulgular: Hastaların 149'u (%85.6) kadın, 25'i (%14.4) erkekti. Yaş ortalaması 57±12 idi. Hastaların 86'sının (%49.4) tiroid patolojisi benign iken 88 (%50.6) hastada tiroid kanseri vardı. En sık malignite türü papiller mikrokarsinomdu (%72.8). Semptomatik (p=0.018) olan özellikle osteoporoz (p=0.006) ve vücut ağrısı-halsizlik-yorgunluk (p<0.001) semptomlarına sahip bireyler malignite açısından anlamlı olarak daha az risk taşıyordu. Hipertansiyon varlığı ile tiroid kanseri arasında anlamlı istatistiksel ilişki vardı (p=0.023). Tiroid nodül varlığı, sayısı, çapı, ekojenitesi ve yapısı (p<0.001); mikrokalsifikasyon varlığı (p=0.034) tiroid kanseri ile anlamlı ilişkisi olan parametrelerdi. Olgular arasında yüksek BUN (p=0.013) ve düşük ALP (p<0.001) değerleri tiroid kanseri ile anlamlı ilişkideydi. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde ise vücut ağrısı-halsizlik-yorgunluk (p=0.005, OR=3.48; %95 CI: 1.451-8.378) ve osteoporoz (p=0.007, OR=3.43; %95 CI: 1.397-8.453) koruyucuydu; serum kalsiyum düzeyi (p=0.047, OR=1.543; %95 CI: 1.005-2.369), BUN düzeyi (p=0.01, OR=1.139; %95 CI: 1.032-1.257), tiroid nodül çapı (cm) (p=0.012, OR=1.796; %95 CI: 1.140-2.830) ve tiroid nodül ekojenitesi ise risk faktörüydü. Bu faktörler arasında en riskli olan nodül ekojenitesiydi. Nodülün hipoekoik olması hiperekoik olmasına göre kanser riskini 6.3 kat artırıyordu.
Sonuç: Primer HPT'li olgularda USG'de solid, hipoekoik, mikrokalsifikasyon içeren nodüllerin varlığında tiroid kanseri olasılığı belirgin olarak artmaktadır. Bu sonuçlar doğrultusunda PHPT'li olgularda tiroid nodüllerine farklı bir yaklaşım göstererek tiroidektomi kapsamını genişletmek daha doğru olabilir.
Anahtar Sözcükler: primer hiperparatiroidi, risk faktörü, tiroid kanseri, tiroid nodülü, tiroidektomi

Abstract:
Aim: To determine the parameters that may predict the possibility of thyroid malignancy in patients with primary hyperparathyroidism (PHPT), in other words, to determine the parameters that may determine the indications for thyroidectomy in the presence of thyroid nodules in patients with PHPT.
Patients and Methods: A total of 174 patients who underwent parathyroidectomy due to primary hyperparathyroidism and thyroidectomy was performed in various parts of the surgery at the Department of General Surgery of Dokuz Eylül University Faculty of Medicine between 01.01.2007 and 01.05.2024 were studied. Data were collected retrospectively. The presence of thyroid cancer was determined as the dependent variable. Univariate and multivariate analyses were performed by evaluating the clinical, ultrasonographic (US) and laboratory data of the patients which may be risk factors.
Results: 149 (85.6%) of the patients were female and 25 (14.4%) were male. The mean age was 57±12 years. Thyroid pathology was benign in 86 (49.4%) patients, while 88 (50.6%) had thyroid cancer. The most common type of malignancy was papillary microcarcinoma (72.8%). Individuals who were symptomatic (p=0.018), especially those with symptoms of osteoporosis (p=0.006) and body pain-weakness-fatigue (p<0.001), had a significantly lower risk of malignancy. There was a significant statistical relationship between the presence of hypertension and thyroid cancer (p=0.023). The characteristics of thyroid nodules, including their presence, number, diameter, echogenicity, and structure (p<0.001), along with the presence of microcalcifications (p=0.034), were significantly associated with thyroid cancer. High BUN (p=0.013) and low ALP (p<0.001) values were significantly associated with thyroid cancer. In multivariate logistic regression analysis, body pain-weakness-fatigue (p=0.005, OR=3.48; 95% CI: 1.451-8.378) and osteoporosis (p=0.007, OR=3.43; 95% CI:1.397-8.453) were protective; serum calcium level (p=0.047, OR=1.543; 95% CI:1.005-2.369), BUN level (p=0.01, OR=1.139; 95% CI:1.032-1.257), thyroid nodule diameter (cm) (p=0.012, OR=1.796; 95% CI:1.140-2.830) and thyroid nodule echogenicity were risk factors. Among these factors, nodule echogenicity was the most risky. A hypoechoic nodule increased the risk of cancer 6.3 times more than a hyperechoic nodule.
Conclusion: In patients with PHPT, the likelihood of thyroid cancer is significantly increased in the presence of solid, hypoechoic, microcalcified nodules on US. In line with these results, it may be more appropriate to expand the scope of thyroidectomy by showing a different approach to thyroid nodules in patients with PHPT.
Keywords: primary hyperparathyroidism, risk factor, thyroid cancer, thyroid nodule, thyroidectomy