Diyabet polikliniğine başvuran diyabetik hastalarda hepatit B aşı farkındalığının değerlendirilmesi
Evaluation of hepatitis B vaccine awareness in diabetic patients WHO admitted to diabetes clinic
Yazar: BÜŞRA AYBİKE KUMCU
Danışman: PROF. DR. ALİ ÖZDEMİR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Hepatit = Hepatitis ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit B aşıları = Hepatitis B vaccines ; Hepatit B virüsü = Hepatitis B virus

Özet:
AMAÇ: Diabetes Mellitus, sıklığı ve yarattığı sorunlar nedeniyle tüm dünyada önemi gittikçe artan bir sağlık sorunudur. Hepatit B enfeksiyonu, Hepatit B virüsü (HBV)'nin neden olduğu, hem akut hem de kronik enfeksiyona neden olabilen yaşamı tehdit eden bir karaciğer enfeksiyonudur. Dünyada önemli bir sağlık sorunu olup,  kronik enfeksiyona neden olabilmekte, siroz ve karaciğer kanserine bağlı ölümlere yol açabilmektedir. Genel popülasyona kıyasla Tip 1 ve Tip 2 diyabetliler HBV enfeksiyonlarına karşı yüksek risk altındadır. Hepatit B aşısı akut ve kronik enfeksiyonlar ile siroz, karaciğer kanseri gibi ileri dönem komplikasyonlar ve bunlara bağlı ölümleri önler . Bu çalışmada diyabetik hastaların Hepatit B aşısı hakkındaki farkındalıklarını, diyabetik hastaların Hepatit B aşısı yaptırma  oranını, hekimin aşı durumuna ilişkin bilgi ve önerilerinin aşılanma üzerine etkisini belirlemeyi amaçladık.
GEREÇ VE YÖNTEM: Ekim 2019 - Aralık 2019 tarihleri arasında Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi diyabet polikliniğine başvuran toplam 627 diyabetik hastadan 14 soru içeren Hepatit B Aşı Farkındalık Anketini doldurmaları istendi. Anketi doldurmayı kabul eden hastalar formu doktor yardımı ile doldurdular.
BULGULAR: Çalışmaya katılan hastalardan %59.8 kadın, % 40,2'si erkek olup hastaların yaş ortalaması 58.95±9.5 yıldır. Son 10 yıl içinde herhangi bir aşı yaptırma durumlarına bakıldığında; katılımcıların %49'u hiçbir aşı yaptırmamıştır. Hastaların sadece %9,3'ü Hepatit B aşısını yaptırmıştır. Hepatit B aşısını yaptırmama nedeni olarak, hastaların %94,7'si Hepatit B aşısı yaptırması gerektiğini bilmediğini ifade etmiştir. Bilgilendirme sonrasında ise katılımcıların %95,6'sı Hepatit B aşısı olmak istediğini belirtmiştir. 
SONUÇ: Çalışmamızda diyabetik hastalarda Hepatit B aşısı olma oranlarının oldukça düşük olduğunu tespit ettik. Bu oranların artması için hekimlerin ve hastaların farkındalıklarının arttırılması; hekimlerin aşıyı önermesi çok önemlidir.

Anahtar Kelimeler: Diyabet, Hepatit B aşısı, Farkındalık

Abstract:
AIM: Diabetes Mellitus is an increasingly important health problem due to its frequency and problems. Hepatitis B infection is a life-threatening liver infection caused by Hepatitis B virus (HBV), which can cause both acute and chronic infections. It is an important health problem in the world and can cause chronic infection and cause deaths due to cirrhosis and liver cancer. Compared to the general population, people with Type 1 and Type 2 diabetes are at higher risk for HBV infections. Hepatitis B vaccine prevents acute and chronic infections, advanced complications such as cirrhosis, liver cancer and related deaths. In this study, we aimed to determine the awareness of diabetic patients about hepatitis B vaccine, the rate of diabetic patients getting hepatitis B vaccine, and the effect of the physician's knowledge and recommendations on vaccination.
METHOD:  A total of 627 diabetic patients who applied to the diabetes polyclinic of Fatih Sultan Mehmet Training and Research Hospital between October 2019 and  December 2019 were asked to fill the Hepatitis B Vaccine Awareness Questionnaire which include 14 questions. Patients who agree to filled out the questionnaire completed the form with the help of doctor.
RESULTS:  The mean age of the patients was 58.95±9.5 years, while 59,8% of the patients were female and 40,2% were male. In the last 10 years, 49% of the participants had no vaccine. Only 9,3% of patients had Hepatitis B vaccine. As a reason of not having the Hepatitis B vaccine, 94,7% of the patients did not know that they should have the Hepatitis B vaccine. After the briefing, 95,6% of the participants wanted to have a Hepatitis B vaccine.
CONCLUSION:  In our study, we found that the rate of Hepatitis B vaccination in diabetic patients was very low. To increase the awareness of physicians and patients in order to increase these rates; it is very important to recommend the vaccine by physician.

Key Words: Diabetes, Hepatitis B vaccine, Awareness