1960-1980 arası dönemde Anadolu pop-rock müziği üzerindeki Türk halk kültürü etkileri
The effects of Turkish folk culture on Anatolian pop-rock music in the period between 1960-1980
Yazar: SEFA YILDIZ
Danışman: PROF. DR. AYNUR KOÇAK ; DOÇ. DR. MERİÇ HARMANCI
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Müzik = Music ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
İkinci Dünya Savaşı sonrası yetişen isyankâr, özgürlükçü kuşakların müziği olan rock, 60'lardan itibaren tüm dünyayı etkisi altına almaya başlamıştır. Ülkemiz de bu akımdan payını almış ve Erkin Koray, Barış Manço, Cem Karaca, Cahit Berkay gibi genellikle İstanbul kökenli ve yabancı dilli okullarda öğrenim gören isimler bu müziğin ilk temsilcisi olmuşlardır. Başlangıçta Batılı popüler figürlere öykünen bir anlayışta sanat icra etmişler, daha sonra ise yaptıkları bu tarz çalışmalarda "yerellik" eksikliğinin farkına varıp yüzlerini yerli değerlere çevirmişlerdir. Folklora olan bu yönelişin ilk durağı türküler daha sonra ise halk ozanlarının eserleri olacaktır. Bu bağlamda söz konusu isimler Dadaloğlu, Erzurumlu Emrah, Karacaoğlan, Ercişli Emrah gibi kadim ozanlarla birlikte Âşık Mahzuni Şerif, Âşık Veysel, Neşet Ertaş gibi çağdaşları ozanlardan da oldukça etkilenmişlerdir. Önceleri temelde elektrik gitar, basgitar ve bateri altyapısı üzerine türkü tarzında eserleri Batı müziği armoni ve usulleri ile icra etmişler, daha sonra yerli ve gündelik konuları bu anlayışla yorumladıkları özgün eserlere imza atmaya başlamışlardır. Bu müzik türü ise başlangıçta "Anadolu pop" daha sonra da "Anadolu rock" olarak anılacaktır. 
Bu çalışmada erken dönem Anadolu pop rock sanatçılarının geçirdikleri süreçler, Türk folklorundan yararlanma biçimleri, yurt dışında başarı kazanmak adına yaptıkları girişimler ele alınmıştır. Yine dönem içinde medya kuruluşlarının bu müziğin gelişimine etkileri de mercek altına alınmıştır. Son olarak Cumhuriyet'in erken dönem sanat politikaları arasında yer alan çağdaş bir ulusal müzik ülküsüne bu sanatçıların katkıları ortaya konmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Rock, the music of the rebellious, libertarian generations that grew up after the Second World War, began to influence the whole world from the 60's onwards. Our country also got its share from this movement, and names such as Erkin Koray, Barış Manço, Cem Karaca, Cahit Berkay, who were generally of Istanbul origin and studied in foreign language schools, became the first representatives of this music. In the beginning, they performed art in an approach that emulated popular Western figures. But later they realized the lack of "locality" in their works and turned to local values. The first stop of this orientation towards folklore would be anonymous folk songs, and then the works of folk poets. In this context, the names in question were greatly influenced by old poets such as Dadaloğlu, Erzurumlu Emrah, Karacaoğlan, Ercişli Emrah as well as their contemporary poets such as Aşık Mahzuni Şerif, Aşık Veysel, Neşet Ertaş. At first, they performed folk song style works on the basis of electric guitar, bass guitar and drums, with the harmony and methods of Western music and then they started to create original works in which they interpreted local and everyday topics with this understanding. This genre of music was initially referred to as "Anatolian pop" and later as "Anatolian rock".
In this study, the processes that early Anatolian pop rock artists went through, the way they benefited from Turkish folklore, and their attempts to gain success abroad were discussed. Also, during the period the effects of media organizations on the development of this music were also examined. Finally, the contributions of these artists to the ideal of a contemporary national music were tried to be revealed, which was among the art policies of early the Republic.