Türkiye-Ukrayna ilişkieri (1914-1923)
Turkey-Ukraine relations (1914-1923)
Yazar: ZÜLAL GÖN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SONER DURSUN
Yeditepe Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History

Özet:
Yüzyıllardır farklı devletlerin egemenliği altında yaşayan Ukraynalılar, zaman zaman ayaklanmalar çıkarmış fakat sonuç alamamışlardı. 18. Yüzyılda Rusya hakimiyetine girdikten sonra bu devletin gölgesinde yaşayan Ukrayna, Rusya'nın bir parçası olarak tanımlanıyordu. 1914 yılında başlayan Birinci Dünya Savaşı'nda Rusya'nın yanında savaşa giren Ukraynalılar 1917'de Bolşevik Devrimi ile birlikte bambaşka bir siyasi hayata giriş yapmışlardır.

Ukraynalı milliyetçilerin Rusya'dan ayrı bağımsız bir devlet olabilmek için açtıkları "Ukrayna Kurtuluş Birliği", 1914 yılında Osmanlı Devleti ile bağlantı kurmuş ve başlattıkları bağımsızlık mücadelesinde Osmanlı Devleti'nden destek aramışlardır. 9 Şubat 1918 yılında Brest-Litovsk Antlaşması'nın imzalanmasıyla birlikte Osmanlı ve Ukrayna arasında ilk diplomatik ilişkiler kurulmuştur. Bu tarihte başlayan dostluk ilişkileri, asker ve sivil esirlerin geri iade edilmesi için 12 Şubat 1918 ve 17 Eylül 1921 tarihinde yapılan antlaşmalarla kuvvetlendirilmiştir. 

Milli Mücadele Dönemi'nde Sakarya Meydan Muharebesi'nden sonra 1922 yılında Ukrayna ile yapılan Dostluk ve Kardeşlik Antlaşması, Türk Kurtuluş Savaşı'nın kazanılmasına katkı sağlamış ve iki ülke arasında daha sonra kurulacak olan ticari, eğitim ve kültür iş birliğinin oluşmasında büyük rol oynamıştır.

Abstract:
In this thesis, after mentioning the geographical, political and economic characteristics of Ukraine, Turkish-Ukrainian relations that started from the 15th century were mentioned, and then attention was drawn to the political, diplomatic, educational and cultural relations established between 1914-1923.

Ukrainians, who have lived under the rule of different states for centuries, had occasional uprisings but without results. After coming under Russian domination in the 18th century, Ukraine, which lived in the shadow of this state, was defined as a part of Russia. The Ukrainians, who entered the war on the side of Russia in the First World War that started in 1914, will enter a completely different political life with the Bolshevik Revolution in 1917.

The Ukrainian Liberation Union, which was opened by the Ukrainians to become an independent state, also established a connection with the Ottoman Empire in 1914 and sought support from the Ottoman Empire in the struggle for independence. With the signing of the Treaty of Brest-Litovsk on February 9, 1918, the first diplomatic relations between the Ottoman Empire and Ukraine were established. The friendship relations that started on this date were strengthened with the agreements signed on 12 February 1918 and 17 September 1921 for the return of military and civilian prisoners.

The Treaty of Friendship and Brotherhood, signed with Ukraine in 1922 after the Battle of Sakarya during the National Struggle, both contributed to the victory of the Turkish War of Independence and played a major role in the commercial, educational and cultural cooperation that would be established later between the two countries.