12-14 yaş arası ergenlerin sosyal beceri düzeyi ile ebeveynlerine bağlanma güvenliği arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analysis of the relationship between social skills of the adolescents at the age of 12-14 and their secure parental attachment
Yazar: ASYA ÇETİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM ERSOY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-babaya bağlanma = Parental bonding ; Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Beceri = Skill ; Ergenler = Adolescents ; Güvenlik = Security ; Sosyal beceri = Social skill ; Yetişkinlerde bağlanma = Adult attachment ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırma, 12-14 yaş arası ergenlerin sosyal beceri düzeyi ile ebeveynlerine bağlanma güvenliği arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla hazırlanmıştır. Araştırmanın örneklemini 2014–2015 eğitim öğretim yılında Karabük il merkezinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı ilköğretim okullarından sistematik örnekleme yöntemi ile seçilen 6 okulun 6, 7 ve 8. sınıflarında öğrenim gören 12-14 yaş grubundan 186 erkek, 169 kız  olmak üzere toplam 355 ergen oluşturmuştur. Nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılarak yapılan araştırmada veriler, J. L. Matson, A. F. Rotatory ve W. J. Hessel tarafından geliştirilip,  Türkçe'ye uyarlanması Bacanlı ve Erdoğan (2003) tarafından yapılan   "Matson Çocuklarda Sosyal Becerileri Değerlendirme Ölçeği (MESSY)", Armsden ve Greenberg (1987) tarafından geliştirilip Kumru (2002) tarafından Türk örnekleminde kullanılan  "Ebeveyn ve Arkadaşlara Bağlanma Ölçeği (EABE)" ve araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" aracılığıyla toplanmıştır. Değişkenler arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişkinin olup olmadığı SPSS 20,00 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Değişkenlerin normal dağılımdan gelme durumları araştırılırken birim sayıları nedeniyle ShapiroWilk's' den yararlanılmıştır. Gruplar arasındaki farklılıklar incelenirken değişkenlerin normal dağılımdan gelmemesi durumunda Mann Whitney U ve Kruskal Wallis-H Testlerinden yararlanılmıştır. Kruskal Wallis-H Testinde anlamlı farklılıkların görülmesi durumunda Post-Hoc Çoklu Karşılaştırma Testi ile aralarında farklılık olan gruplar belirlenmiştir. Normal dağılımdan gelmeyen değişkenler arasındaki ilişkiler incelenirken Spearman's Korelasyon Katsayısından yararlanılmıştır. Araştırmanın alt problemlerini çözümlemek amacıyla Mann Whitney U ve Kruskal Wallis-H Testleri ve Pearsonkorelasyon katsayısı kullanılmıştır. Araştırma sonucunda ergenlerin MESSY Olumlu Sosyal Davranış alt boyut puanlarının, cinsiyet (p=0,002), anne (p=0,049) ve baba (p=0,049) yaşı ve baba öğrenim durumuna (p=0,001) göre istatistiksel olarak anlamlı fark gösterdiği (p<0,05); sınıf değişkeni (p=0,569), kardeş sayısı (p=0,303), doğuş sırası (p=0,409), anne öğrenim durumu (p=0,513), anne (p=0,235) ve  baba (p=0,378) çalışma durumu, anne (p=0,835) baba (p=0,620) meslek ve aile tipine (p=0,528) göre ise istatistiksel olarak anlamlı fark göstermediği (p>0,05) saptanmıştır. MESSY Olumsuz Sosyal Davranış alt boyut puanları, sınıf  (p=0,001) ve cinsiyet (p=0,001) değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı fark gösterirken(p<0,05); kardeş sayısı (p=0,927), doğuş sırası (p=0,333), anne (p=0,206) ve baba (p=0,986) yaşları, anne (p=0,237)  ve baba (p=0,065) öğrenim durumu, anne (p=0,144) ve baba (p=0,106) çalışma durumu, anne (p=0,368) baba (p=0,493)  mesleği ve aile tipine (p=0,769) göre ise anlamlı fark göstermediği (p>0,05) tespit edilmiştir. MESSY toplam puanlarının ise  baba öğrenim durumuna (p=0,001), anne çalışma durumuna (p=0,035) göre istatistiksel olarak anlamlı fark gösterdiği (p<0,05) saptanırken ; sınıf (p=0,180), cinsiyet (p=0,281), kardeş sayısı (p=0,698), doğuş sırası (p=0,789), anne (p=0,761) ve baba (p=0,211) yaşı, anne öğrenim durumu (p=0,341), baba (p=0,797) çalışma durumu, anne (p=0,183) baba(p=0,610) mesleği ve aile tipi (p=0,564) değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı fark göstermediği (p>0,05) saptanmıştır. Ergenlerin EABE'nin Ebeveyn Bağlanma Alt Boyutundan aldıkları puanlar, sınıf (p=0,001), anne (p=0,047) ve baba (p=0,001) öğrenim durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı fark gösterirken(p<0,05), cinsiyet (p=0,687),  kardeş sayısı (p=0,833), doğuş sırası (p=0,311), anne (p=0,291) ve  baba (p=0,998) yaşı, anne (p=0,984) ve baba (p=0,993) çalışma durumu, anne (p=0,819) ve baba mesleği (p=0,724) ve aile tipine (p=0,813) göre istatistiksel olarak anlamlı fark göstermediği (p>0,05) tespit edilmiştir. Ergenlerin olumlu sosyal davranış puanları ile ebeveyn bağlanma puanları arasında pozitif yönde zayıf bir ilişki olduğu (r= 0,245); olumsuz sosyal davranış puanları ile ebeveyn bağlanma puanları arasında negatif yönde zayıf bir ilişki olduğu (r= -0,182); toplam sosyal davranış puanları ile ebeveyn bağlanma puanları arasında ise anlamlı bir ilişki olmadığı (p>0,05) tespit edilmiştir.

Abstract:
The objective of the research is to determine the relationship between the scale of social skills of the adolescents at the age of 12-14 and their secure parent attachment. The sample of the research comprises of 186 male and 169 female adolescents with a total of 355 at the age of 12-14 who are studying in the 6th, 7th and 8th grade in 6 schools that have been selected with the systematical sampling method from the secondary schools depending on the total number of students in the province of Karabük under the administration of the Ministry of Turkish National Education in the school year of 2014-2015. The data collection for this research which has been conducted with the quantitative research and scanning method has been carried out by means of Matson Evaluation of Social Skills with Youngsters (MESSY), which has been developed by J. L. Matson, A. F. Rotatory and W. J. Hessel and adapted to Turkish by Bacanlı and Erdoğan (2003), Inventory of Parent and Peer Attachment (IPPA), which has been developed by Armsden and Greenberg (1987) and used in the Turkish sampling by Kumru (2002) and "Personal Information Form" which has been prepared by the researcher. In order to analyze whether there is statistically a significant relationship among the variables SPSS 20,00 packaged software has been used. ShapiroWilk's has been used to investigate the normally distributed variables due to their number of units. While studying the differences between the groups Mann Whitney U and Kruskal Wallis-H Tests have been used for non-normally distributed variables. Where significant differences detected in Kruskal Wallis-H Test, the groups that differ among themselves have been determined by means Post-Hoc Multi Comparisons Test. For the study of the relations between non-normally distributed variables Spearman's Correlation Coefficient has been used. On the other hand, Mann Whitney U and Kruskal Wallis-H Tests and Pearson correlation coefficient have been put to use so as to solve the sub problems of the research. The results of the research have determined that the sub-dimension points of MESSY "Positive Social Behaviors" of the adolescents differ significantly (p<0,05) in terms of gender (p=0,002), age of mother (p=0,049) and father (p=0,049), father's educational background (p=0,001), but they don't differ significantly (p>0,05) in terms of class variables (p=0,569), number of siblings (p=0,303), birth order (p=0,409), mother's educational background (p=0,513), mother's (p=0,235) and father's (p=0,378) occupational status,  mother's (p=0,835) and father's (p=0,620)  occupation and family size (p=0,528). It has also been determined that the sub-dimension points of MESSY "Negative Social Behaviors" of the adolescents differ significantly (p<0,05), in terms of class (p=0,001) and gender variables (p=0,001), but they don't differ significantly in (p>0,05) terms of number of siblings, birth order (p=0,927), mother (p=0,206) and father (p=0,986) age, mother's (p=0,237) and father's (p=0,065) educational background, mother's (p=0,144) and father's (p=0,106) occupational status, mother (p=0,368) and father (p=0,493)  occupation and family type (p=0,769). In addition, it has been concluded that the total points of MESSY differ significantly (p<0,05) in terms of mother's educational background (p=0,001) and mother's occupational status (p=0,035), but they don't differ significantly (p>0,05) in terms of class (p=0,180), gender (p=0,281), number of siblings (p=0,698), birth order (p=0,789), mother (p=0,761) and father (p=0,211) age, mother educational background (p=0,341), father occupational status (p=0,797), mother (p=0,183) and father (p=0,610) occupation and family type (p=0,564). Besides other findings it has also been found out that the points the adolescents have received from IPPA's "Parent Attachment Sub-Dimension" differ significantly (p<0,05) in terms of class (p=0,001), mother's (p=0,047) and father's (p=0,001) educational background, but they don't differ significantly in terms of gender (p=0,687), number of siblings (p=0,833), birth order (p=0,311), mother (p=0,291) and father (p=0,998) age, mother's (p=0,984) and father's (p=0,993) occupational status, mother (p=0,819) and father (p=0,724) occupation and family type (p=0,813).  It has been determined that there is a positively weak relation between the adolescents' positive social behavior scores and their parental attachment scores (r= 0,245); that there is a negatively weak relation between the adolescents' negative social behavior scores and their parental attachment scores (r= -0,182) and that there is not a significant relation between their total social behavior scores and their parental attachment scores (p>0,05).