Kahramanmaraş koşullarında organik silajlık mısır üretiminde farklı kökenli gübrelerin kullanılma olanakları
Possibilities of using different fertilizers in organic silage maize production in Kahramanmaraş conditions
Yazar: TUĞBA GÜNAYDIN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KIZILŞİMŞEK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Tarla Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Fiğ saman = Vetch straw ; Gübreler = Fertilizers ; Mısır = Maize ; Organik tarım = Organic farming ; Tarla bitkileri = Field crops ; Tritikale = Triticale

Özet:
Bu çalışmada yıl boyu organik yem bitkisi üretimi amacıyla, organik gübreler kullanılarak kışlık ekimde fiğ-tritikale karışımı, yazlık ekimde ise silajlık mısır bitkisi yetiştirilmiştir. Tarla denemeleri KSÜ Ziraat Fakültesi deneme alanında, 2018-2019, 2019-2020 ve 2020-2021 yıllarında tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Üç yıl yürütülen çalışmada, organik kaynaklı gübrelerden sığır gübresi, koyun gübresi, solucan gübresi, gidya ve yeşil gübre kaynakları kullanılarak geleneksel yetiştiricilik sistemi ile kıyaslanmış, organik silajlık mısır bitkisinin verim unsurları ve silaj kalite özellikleri belirlenmiştir. 

Araştırma sonucunda, kullanılan organik gübreler ile yemlerin ortalama NDF, ADF ve ADL oranlarının azalmasıyla birlikte fiğ ve tritikale karışım otunun kalitesinin de olumlu etkilendiği belirlenmiştir. Koyun ve sığır gübresi kullanımı ile fiğ ve tritikale karışımının toplam yeşil ve kuru ot veriminde geleneksel yetiştiricilik sisteminden elde edilen değerlere yakın sonuçlara ulaşılmıştır.

 Silajların başlangıç dönemine ait örneklerin üç yıllık ortalama pH değerleri, kuru madde, ham protein, NDF, ADF, ADL, organik madde, ham kül ve suda çözünen karbonhidrat oranları sırasıyla, 5.60-5.73, %35.84-39.15, %4.09-4.96, %42.84-48.88, %21.29-24.44, %1.75-2.28, %88.01-88.97, %4.71-5.44 ve %6.51-7.43 olarak tespit edilmiştir. Silajların ise, üç yıllık ortalama pH değerlerinin, kuru madde, ham protein, NDF, ADF, ADL, organik madde, ham kül ve suda çözünen karbonhidrat  oranlarının sırasıyla 3.95-4.02, %34.44-37.73, %4.63-5.01, %42.13-47.84, %22.24-25.47, %1.32-1.69, %90.15-90.82 %4.99-5.58 ve %1.46-2.20 değerleri arasında olduğu belirlenmiştir. 

Bu çalışmada, organik silajlık mısır yetiştiriciliğinde organik gübre uygulanmasıyla elde edilen verim ve kalite değerlerinin geleneksel üretim sistemlerindeki değerlere yakın olduğu tespit edilmiştir. Aralarında belirgin bir fark bulunmadığından organik silajlık mısır yetiştiriciliğinde organik gübre uygulamalarının kullanılabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
This study involved year-round organic forage crop production, where a vetch-triticale mixture was planted in winter and silage maize was planted in summer, utilizing organic fertilizers. Field trials were conducted at the KSU Faculty of Agriculture trial area from 2018 to 2021, with three repetitions following a randomized block trial design. Over the three years, the study assessed the yield components and silage quality characteristics of the organic silage maize plant. Various organic source fertilizers were utilized and compared with the traditional cultivation system, including cattle manure, sheep manure, worm manure, gytta, and green manure resources.

The research findings indicated that the vetch and triticale mixed grass quality was positively influenced by the reduction in the average ratios of NDF, ADF, and ADL resulting from applying organic fertilizers and feeds. Similar results to those obtained from the traditional cultivation system were attained in the total green and hay yield of the vetch and triticale mixture, utilizing sheep and cattle manure.

The three-year pH values, dry matter, crude protein, NDF, ADF, ADL, organic matter, crude ash, and water-soluble carbohydrate ratios of the samples belonging to the initial period of the silages were determined as 5.60–5.73, 35.94–39.15%, 4.09-4.96%, 42.84–48.88%, 21.29–24.44%, 1.75–2.28%, 88.01-88.97%, 4.71-5.44%, and 6.51-7.43% at values, respectively. In the maturation period of silages, the pH values, dry matter, crude protein, NDF, ADF, ADL, organic matter, crude ash, and water-soluble carbohydrate, the three-year average ratios were found between 3.95–4.02%, 34.44-37.73%, 4.63-5.01%, 42.13-47.84%, 22.24-25.47%, 1.32-1.69%, 90.15-90.82% 4.99-5.58%, and  1.46-2.20%, respectively.

This study found that the yield and quality values obtained by applying organic fertilizers to organic silage maize cultivation were close to those in traditional production systems. Since there is no significant difference between them, it is thought that organic fertilizer applications can be used in organic silage maize cultivation.