Yeni tanı hodgkin lenfoma hastalarında monosit alt tiplerinin dağılımı ve erken tedavi yanıtına etkisi
Distribution of monocyte subsets and their impact on early treatment response in hodgkin lymphoma
Yazar: TAHACAN AYDIN
Danışman: PROF. DR. MUHLİS CEM AR
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Hematoloji = Hematology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Akım sitometrisi = Flow cytometry ; Hodgkin hastalığı = Hodgkin disease

Özet:
Amaç: Monositler; klasik, intermediate (ara) ve non-klasik tip olmak üzere fonksiyonel ve metabolik olarak birbirinden farklı en az üç alt tipe ayrılmaktadır. Çeşitli inflamatuvar hastalıklar, solid organ tümörleri ve hematolojik kanserlerde periferik kandaki dağılım oranlarının değiştiği ve hastalık progresyonunda önemli olduğu bilinmektedir. Bu çalışma ile Hodgkin lenfoma hastalarındaki periferik kan monosit alt tiplerinin dağılım paternleri ve erken tedavi dönemindeki yanıta etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Eylül 2022 – Aralık 2023 tarihleri arasında Cerrahpaşa Tıp Fakültesi ve İstanbul Tıp Fakültesine başvurmuş erişkin 29 Hodgkin Lenfoma tanılı hasta ile romatolojik hastalığı ya da malignitesi olmayan, yaş ve cinsiyet yönünden eşleştirilmiş 38 sağlıklı kontrol dâhil edilmiştir. Kriterlere uyan 25 klasik Hodgkin lenfoma hastasının tam kan sayımı, biyokimyasal tetkikleri ve monosit alt tip verileri (akış sitometrik olarak) ve pozitron emisyon sintigrafisi (PET) tanı anında ve ara (interim) değerlendirme döneminde incelenmiştir. Akış sitometrik olarak CD45-SS grafiği monosit bölgesinde olan hücreler, CD14 ve CD16 ifadelerine göre klasik monosit (KMo - CD14++CD16-), intermediate monosit (İMo - CD14+CD16+) ve non-klasik monosit (NKMo - CD14+CD16++) olarak sınıflandırılmıştır. Hastaların tanı anında ve ara değerlendirmedeki monosit alt tip verileri ile PET görüntüleri tedavi yanıtı açısından karşılaştırılarak istatistiksel olarak analiz edilmiştir.

Bulgular: Çalışmada değerlendirilen 25 hastadan 13 tanesi (%52) erken evredir. Toplamda 16 hastada (%64) interim dönemde tam yanıt (TY) elde edilmiştir. Hasta grubunda sağlıklı kontrollere göre lenfosit/monosit oranı (p<0.001), İMo (p=0.007) ve NKMo yüzdesi (p=0.006) anlamlı olarak daha düşük saptanırken mutlak monosit sayısı (p=0.001) ve KMo yüzdesi (p<0.001) anlamlı düzeyde yüksek görülmüştür. Tedavi sonrasında hastalarda toplam monosit yüzdesi anlamlı oranda artış göstermiş (p<0.001) ve bu artış İMo (p=0.029) öncülüğünde CD16+ fenotipteki monosit (p=0.012) tarafında olmuştur. Çalışma ve kontrol grupları çok değişkenli model analizi ile incelendiğinde hemoglobin değeri (p=0.009), trombosit sayısı (0.005) ve KMo yüzdesi (p=0.003) anlamlı-bağımsız değişken etkinliği göstermiştir. RECIL kriterlerine göre interim dönemde TY alınan hastaların; tanı anındaki KMo yüzdesi (%76.8 vs %84.8, p=0.036) ve CD16-/CD16+ monosit oranları (7.5 vs 16.7, p=0.009) TY alınamayan gruba kıyasla anlamlı düzeyde daha düşük saptanmıştır.

Sonuç: Hodgkin lenfoma hastalarında tanı anındaki KMo yüzdesi başta olmak üzere monosit alt tip dağılımlarının, hastalık tanısına destek olabileceği ve bunun yanında tedavi yanıtı ile prognoz ön görülmesine katkı sağlayabileceği görülmüştür. Bu bulguların klinik anlamının ve uzun dönem etkisinin ortaya çıkarılması için uzun soluklu ve fazla sayıda hastanın dâhil edildiği ileri çalışmalara gereksinim vardır.

Anahtar Kelimeler: Hodgkin Lenfoma, interim PET, monosit alt tipleri, prognoz, RECIL

Abstract:
Aim: Monocytes are divided into at least three distinct subsets, as classical, intermediate and nonclassical, which have different functional and metabolical features. The distribution pattern of peripheral blood monocyte subsets varies in different inflammatory diseases, solid organ tumors and hematological malignancies and is suggested to play an important role in disease progression. This study aimed to investigate the impact of the the distribution of monocyte subsets at diagnosis on the early treatment response in patients with Hodgkin lymphoma.

Methods: The study included 29 adult patients diagnosed with Hodgkin lymphoma admitted consecutively to the Haematology Outpatient Clinics of Cerrahpasa Medical Faculty and Istanbul Medical Faculty between September 2022 - December 2023, as well as age-sex matched 38 healthy controls, who did not have any rheumatological diseases or malignancies. Complete blood counts, blood chemistry and monocyte subsets data of 25 classical Hodgkin lymphoma patients were analyzed by flow cytometry both at the time of diagnosis and during the interim positron emission scintigraphy (PET) treatment evaluation period, prospectively. The cells in the monocyte region of CD45-SS graphic were gated based on CD14 and CD16 surface markers and classified as classical (CMo - CD14++CD16-), non-classical (NCMo - CD14+CD16++) and intermediate(IMo - CD14+CD16+) monocytes. The monocyte subtype distribution data of the patients have been statistically analyzed by comparing their RECIL treatment responses of interim PET scans.

Results: The study examined 25 patients, and 13 of them (%52) were in the early stage. In total, complete response (CR) was achieved in 16 patients (64%) during the interim period. While the lymphocyte/monocyte ratio (p<0.001), the percentage of IMo (p=0.007) and NCMo (p=0.006) in the patient group was found to be significantly lower compared to healthy controls; absolute monocyte count (p=0.001) and the percentage of CMo (p<0.001) was observed to be significantly higher. The total monocyte percentage in the patients showed a significant increase (p<0.001) after treatment, and this increase was led by the CD16+ phenotypic monocyte (p=0.012) side, mainly due to increased IMos (p=0.029). In the multivariate model analysis the hemoglobin value (p=0.009), platelet count (p=0.005) and the percentage of CMo (p=0.003) showed a significant-independent variable effect. The percentage of CMo (76.8% vs 84.8%, p=0.036) and CD16-/CD16+ monocyte ratio (7.5 vs 16.7, p=0.009) at the time of diagnosis were significantly lower in the patients who achieved CR during the interim period compared to the group who did not achieve CR according to the RECIL criteria.

Conclusion: Our results indicate that the monocyte subset distribution, especially the percentage of CMo at diagnosis might have a prognostic value as it seems to predict the early response in patients with Hodgkin lymphoma. Large scale studies with longer follow-up are needed to identify the exact implication of these findings.

Keywords: Hodgkin Lymphoma, interim PET, monocyte subsets, prognosis, RECIL