Dijitalleşmenin ailedeki etkisinin nitel analizi: Hane içi kuşaklararası bir karşılaştırma
Qualitative analysis of the impact of digitalization on the family: A household intergenerational comparison
Yazar: TUĞBA ÖNEN
Danışman: DOÇ. DR. CENK BEYAZ
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
İnternet erişimi, iletişim teknolojilerinin gelişimi ve dijital platformların sayısının günbegün artması ile dijital salgın, toplumu etkisi altına almış ve çeşitli alanlarda değişime ve dönüşüme sebep olmuştur. Dijital çağ bireylere birçok işini bulundukları yerden tamamlama avantajı sağlarken ve hız toplumunda zamandan tasarruf sağlarken aynı zamanda dijital araçları ile boş vakti doldurma rolü de üstlenmiştir. Bireyin hayatında kendisine bu derece yer bulan dijital platformlar, hane içindeki kuşaklararası iletişimi de etkilemiştir. Bu bağlamda araştırmada toplumu derinden etkileyen dijitalleşme olgusunun kuşaklararası iletişime etkisine dikkat çekilmiş ve tüm ön bilgilerden sıyrılarak bireyler özelinde dijitalleşmenin nasıl deneyimlendiği üzerine kafa yorulmuştur. Fenomenolojik bakış açısı ile sürdürülen araştırmada, dijitalleşme olgusunun bireyler özelindeki tanımının ve anlamının ne olduğu kavranmaya çalışılırken farklı kuşakların dijitalleşme olgusunu nasıl deneyimledikleri, nasıl anlamlandırdıkları, dijitalleşmenin kuşaklararası iletişime etkisinin ne olduğu ve kuşaklararası iletişime etkisinin olup olmadığı gibi sorgulamalarla yola çıkılmıştır. Dijitalleşmenin kuşaklararası iletişime etkisinin sorgulandığı araştırmada, kuşaklararasındaki benzerlikler ve farklılıklar tespit edilmeye çalışılırken aynı zamanda iletişim sürecinin niteliğine ve bu süreçteki kuşaklararası çatışmalara da dikkat çekilmiştir. Araştırma, dijitalleşmenin hane içindeki kuşaklararası iletişime etkisini, nitel verilerle gözler önüne serme amacındadır. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak ele alınan bu araştırmada, 3 kuşaktan oluşan 6 aile, toplam 18 kişi ile derinlemesine mülakat yapılmış ve görüşmelerden elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi ile yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda dijitalleşmenin kuşaklararası iletişime olumlu ve olumsuz etkisinin olduğu, bazı konularda kuşaklararasında görüş ayrımlarına sebep olduğu, hane içinde bireyselleşme, yalnızlaşma ve yabancılaşma gibi problemleri ortaya çıkardığı, kuşaklararası çatışmalara etki ettiği, ziyaretler, kutlamalar gibi kültürel değerlerde değişimlere sebep olduğu ve kuşaklararası ilişkilerde etkili olduğu bilgisine ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Dijitalleşme, Dijitalleşmenin Etkisi, Kuşaklararası İletişim, Kuşaklararası Farklılaşmalar, Kuşaklararası Benzerlikler.

Abstract:
With internet access, the development of communication technologies and the number of digital platforms increasing day by day, the digital pandemic has influenced society and caused change and transformation in various fields. While the digital age provides individuals with the advantage of completing many of their work from wherever they are and saves time in a society of speed, it has also assumed the role of filling free time with digital tools. Digital platforms, which have found such a place in the lives of individuals, have also affected intergenerational communication within the household. In this context, the research draws attention to the impact of the phenomenon of digitalization, which deeply affects the society, on intergenerational communication, and by getting rid of all preliminary information, it has been pondered on how digitalization is experienced by individuals. In the research, which is carried out with a phenomenological perspective, while trying to comprehend what the definition and meaning of the phenomenon of digitalization is for individuals, how different generations experience the phenomenon of digitalization, how they make sense of it, what is the effect of digitalization on intergenerational communication and whether it has an effect on intergenerational communication. In the research, in which the effect of digitalization on intergenerational communication is questioned, while trying to identify similarities and differences between generations, attention was also drawn to the nature of the communication process and intergenerational conflicts in this process. The research aims to reveal the impact of digitalization on intergenerational communication within the household with qualitative data. In this research, which is handled using qualitative research method, in-depth interviews were conducted with 6 families consisting of 3 generations, a total of 18 people, and the data obtained from the interviews were interpreted with descriptive analysis method. As a result of the research, it was found that digitalization has positive and negative effects on intergenerational communication, causes differences of opinion between generations on some issues, creates problems such as individualization, isolation and alienation within the household, affects intergenerational conflicts, causes changes in cultural values such as visits and celebrations, and is effective in intergenerational relations.

Keywords: Digitalization, Impact of Digitalization, Intergenerational Communication, Intergenerational Differences, Intergenerational Similarities.