Yabancılara Türkçe öğretiminde çizgi filmlerden yararlanma: Şirinler örneği
Using cartoons in teaching Turkish to foreigners: The case of Smurfs
Yazar: EZGİ TURAN
Danışman: DOÇ. DR. KADRİ KURAM
Bartın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Yabancılara Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
İnsanlar doğası gereği birbiriyle iletişim kurma ihtiyacı duyar. Birbiriyle kurdukları iletişim sayesinde kendilerini geliştirir ve hayatta bir yere sahip olurlar. İnsanların iletişim kurmasını sağlayan en yetkin araç dildir. Dil, insanların birbirini anlamasını ve kendini diğer insanlara anlatmasını sağlayan, farklı ve birden çok sesle örülmüş anlaşma biçimidir. Dil insanların duygu, düşünce ve fikirlerini ifade etmesine, dış dünya ile iletişime geçip sosyalleşmesine ve insanların yaşadıkları deneyimleri sonraki kuşaklara aktarmasına yardım eder. Bu gibi önemli nedenlerden ötürü, modern dünya devletlerinde dil ve zihinsel beceri eğitimleri küçük yaştan itibaren başlar ve devletler bu eğitimlere büyük önem verir. 21. Yüzyıl dünyasında, özellikle Avrupa'da "tek dil yerine "çok dil" anlayışı rağbet görmeye başlamıştır. Bunun bir sonucu olarak, ülkemizde de yabancı dil eğitiminin önemi her geçen gün artmaktadır. Dünyada yaşanan gelişmeler, uygulanan politikalar ve siyasi aktörlerin kararları sebebiyle, son on yıldır ülkemizdeki yabancı nüfus azımsanmayacak derecede artmıştır. Bunun bir getirisi olarak da ülkemize gelen yabancılarda Türkçe öğrenimine yönelik ilgi artmıştır ve bu da Türkçeyi daha kolay ve doğru öğretebilmek için Türkçe öğretim materyallerinin artmasına sebep olmuştur. Dünyadaki birçok örnekte gördüğümüz gibi, Türkçe öğretiminin temel kaynağını da ders kitapları oluşturmaktadır. Dil eğitiminin doğru bir şekilde yapılması için dört temel dil becerisi, kültür aktarımı ve ünite standartları büyük bir ehemmiyete sahiptir. Öğrencilerin örgün eğitim-öğretim sürecinde de oldukça büyük bir yere sahip olan ders kitapları, yabancı dil eğitiminde de aynı derecede öneme sahiptir.

Dil bilgisi dilin ses şekil ve cümle yapılarını inceleyen ve bunların arasındaki ilişkileri saptayan bütüncül bir ögedir. Dil bilgisi yapıları dili var eden kuralların parçalar halinde ele alınması olarak adlandırılabilir. Bir dilin yetkin olarak kullanımı dil bilgisi yapılarına tam anlamıyla hâkim olmaktan geçmektedir. Yabancılara Türkçe öğretiminde dil bilgisi yapıları kısıtlı materyaller üzerinden öğretilmektedir. Bir dilin dil bilgisi yapılarının görsel işitsel bir materyalde sunulması öğrenciye ham bilgiye sahip olmanın yanında sesletim, doğru telaffuz ve bağlamda kullanım açısından katkı sağlayacaktır.

Bu çalışmada Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde çizgi filmlerden yararlanılabilir mi sorusuna yanıt aranacaktır. Tarama yöntemi ile ilgili yayın ve araştırmalara bakıldığında Türkçenin yabancı dil olarak öğretilmesinde materyallerin içeriğinde eksikliklerin olduğu ve materyal çeşitlerinin yeterli olmadığı kanısına varılmıştır. Çok dillilik, çok kültürlülük ve iletişimsel boyut göz önünde bulundurulduğunda kültürler arası etkileşimden hareketle çizgi filmlerin her kültürde kendine yer bulması, evrensel nitelik taşıması onları dil öğretiminde etkili materyaller haline getirmektedir. Öğrenme ortamını tekdüzelikten kurtarmak adına basılı materyallerin yanında görsel işitsel materyallere de yer verilmelidir görsel işitsel bir materyal, dilin dört temel becerisine hizmet etmesi bakımından (dinleme, anlama, konuşma, yazma) basılı bir materyale oranla çok daha fazla etki yaratacaktır. Bu doğrultuda, Şirinler adlı çizgi filmin yabancılara Türkçe öğretiminde materyal olarak kullanılabilmesi için Yeni İstanbul Kitabı'nın A2, C1 seviyeleri dil bilgisi yapıları baz alınarak bölümlerin içerik analizi yapılacak ve düzeylere uygunluğuna bakılacaktır.

Anahtar Kelimeler: Çizgi film diyalogları, dilbilgisi öğretimi, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi, Yeni İstanbul uluslararası öğrenciler için Türkçe ders kitabı

Abstract:
People naturally need to communicate with each other. Thanks to the communication they establish with each other, they develop themselves and have a place in life. Language is the only thing that allows people to communicate. Language is a form of agreement woven with different and multiple voices, enabling people to understand each other and express themselves to other people. Language helps people to express their feelings, thoughts and ideas, to communicate and socialize with the outside world, and to transfer their experiences to the next generations. Due to such important reasons, language and mental skills training begins at an early age in modern world states and states attach great importance to these trainings. In the 21st century world, especially in Europe, the understanding of "multi-language instead of one language" has started to gain popularity. As a result of this, the importance of foreign language education in our country is increasing day by day. Due to the developments in the world, the policies implemented and the decisions of political actors, the foreign population in our country has increased considerably in the last ten years. As a result of this, the interest in learning Turkish has increased among foreigners who come to our country, and this has led to an increase in Turkish teaching materials in order to teach Turkish more easily and accurately. As we have seen in many examples in the world, the main source of Turkish teaching is textbooks. Four basic language skills, cultural transfer and unit standards are of great importance for the correct conduct of language education. Textbooks, which have a great place in the formal education process of the students, have the same importance in foreign language education. Grammar is a holistic element that examines the sound, shape and sentence structures of the language and determines the relationships between them. Grammar structures can be called as the handling of the rules that create the language in parts. The competent use of a language is based on a complete command of grammatical structures. Grammar structures are taught through limited materials in teaching Turkish to foreigners. Presenting the grammatical structures of a language in an audio-visual material will contribute to the student in terms of pronunciation, correct pronunciation and use in context, as well as having raw information.

In this study, an answer will be sought to the question of whether cartoons can be used in teaching Turkish as a foreign language. When looking at the publications and researches related to the survey method, it was concluded that there are deficiencies in the content of materials in teaching Turkish as a foreign language and that the types of materials are not sufficient.. In order to save the learning environment from monotony, audio-visual materials should also be included. In this direction, content analysis of the sections will be made and their suitability for the levels will be checked in order to use the cartoon called "Smurfs" as a material in teaching Turkish to foreigners. In this direction, in order to use the cartoon called Smurfs as a material in teaching Turkish to foreigners, the content analysis of the sections will be made based on the grammar structures of the A2, C1 levels of the New Istanbul Students Course Book and their suitability  will be checked.

Keywords: Cartoon dialogues, grammar teaching, teaching Turkish as a foreign language, Turkish text book for new Istanbul international students