Meme kanseri ile ilişkili lenfödem tanılı hastalarda komplet dekonjestif tedavi sonuçları ve el ödeminin değerlendirilmesi
The results of complete deconjestive treatment and evaluation of hand edema in patients with breast cancer-related lymphoedema
Yazar: ELİF BEGÜM KILIÇ
Danışman: PROF. DR. MELTEM DALYAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Amaç: Meme kanseri ile ilişkili lenfödem tanılı hastaların komplet dekonjestif tedavi (KDT) öncesinde ve birinci faz sonunda değerlendirilmesi, el ödeminin volümetri ve figure-of-eight (f-o-8) metodu ile değerlendirilmesi ve bu metotların korelasyonunu belirlemek amaçlanmıştır. El hacminin ekstremite hacminden ayrı olarak değerlendirilmesi sonrasında KDT'nin el ödemi üzerine olan etkinliğinin belirlenmesi planlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza, meme kanseri sonrası tek taraflı üst ekstremite lenfödem tanısı alan ve KDT endikasyonu olan 18-80 yaş arasında toplam 38 kadın hasta dahil edildi. Komplet dekonjestif tedavi öncesi her iki ekstremite çevresel ölçümlerle, her iki el hacmi el volümetrisi ve f-o-8 metodu ile değerlendirildi. Ekstremite hacimleri turunal koni formülü kullanılarak hesaplandı. Otuz dört hastada tedavi sonrasında ölçümler tekrarlandı.
Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 56,55 ± 10,91 idi. Komplet dekonjestif tedavi seans (gün) medyan değeri 14 idi. Azalmış volüm yüzdesi 1 (AVY1) medyan değeri %35,87 ve volüm fazlalığı yüzdesi 1 (VFY1) medyan %18,9, AVY2 medyan değeri %23,30, VFY2 medyan %19,35 olarak saptandı. Bireylerin tedavi öncesi lenfödemli elde f-o-8 ölçüm ortalaması 46,09 ± 2,78 cm, tedavi sonrası 44,91 ± 2,23 cm, el volümü ortalaması tedavi öncesi 539,25 ± 111,80 ml, tedavi sonrası 510,04 ± 99,36 ml idi. Bireylerin f-o-8 ölçümleri ve el volümetri değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0.001). 
Sonuç: Meme kanseri cerrahisi sonrası görülen ve hastaların yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyen lenfödemin tedavisinde altın standart KDT'dir. Çalışmamız, elde ödem şiddetini ve el ödeminde tedavi etkinliğini değerlendiren ilk çalışmadır. Sonuçlar, el ödemini değerlendirmede f-o-8 yönteminin el volümetresine alternatif bir yöntem olduğunu desteklemektedir. Hastaların takiplerinde el ödeminin değerlendirilerek tedavi etkinliğinin izlenmesi önerilir.

Abstract:
AAim: It was aimed to evaluate patients diagnosed with breast cancer-related lymphedema before and at the end of the first phase of complete decongestive treatment (CDT), to evaluate hand edema with volumetry and figure-of-eight (f-o-8) method, and to determine the correlation of these methods. It was planned to determine the effectiveness of CDT on hand edema after evaluating hand volume separately from extremity volume.
Materials and Methods: A total of 38 female patients between the ages of 18 and 80, who were diagnosed with unilateral upper extremity lymphedema after breast cancer and had an indication for CDT, were included in our study. Before the CDT, both extremities were evaluated with circumferential measurements, both hand volumes were evaluated by hand volumetry and f-o-8 method. Extremity volumes were calculated using the truncal cone formula. Measurements were repeated in 34 patients after treatment.
Results: The mean age of the patients was 56.55 ± 10.91 years. The median for CDT session (days) was 14. Percentage reduction of excess volüme 1 (PREV1), median 35.87% and percentage of excess volume 1 (PEV1) median 18.9%, PREV2 median 23.30%, PEV2 median 19.35%. The mean f-o-8 measurement of individuals in lymphedema hand was 46.09 ± 2.78 cm before and 44.91 ± 2.23 cm after treatment, mean hand volume was 539.25 ± 111.80 ml before and 510.04 ± 99.36 ml after treatment. A statistically significant correlation was found between the both measurements (p<0.001).
Conclusion: The gold standard in the treatment of lymphedema, which occurs after breast cancer surgery and seriously affects the quality of life of patients, is CDT. Our study is the first to evaluate the severity of hand edema and the effectiveness of treatment in hand edema. The results support that the f-o-8 method is an alternative method to hand volumetry in evaluating hand edema. It is recommended to monitor the effectiveness of treatment by evaluating hand edema during follow-up of patients.