Türk sanatında temel tasarım öge ve ilkeleri bağlamında tasarım sürecine analitik model geliştirme
Analytical model development for the design proces in the context of basic design elements and principles in Turkish art
Yazar: SELDA KAVAS AFACAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET NUHOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Altın oran = Golden ratio ; Analitik model = Analytical model ; Analitik modelleme = Analytical modelling ; Bereket = Abundance ; Tasarım = Design ; Tasarım süreci = Design process ; Temel tasarım = Basic design ; Türk sanatı = Turkish art

Özet:
"Türk Sanatında Temel Tasarım Öge ve İlkeleri Bağlamında Tasarım Sürecine Analitik Model Geliştirme" başlıklı tez çalışması üç bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölüm (Giriş)de, Araştırmanın Önemi, Araştırmanın Amacı, Problem Durumu, Hipotez ve Alt Hipotezler, Araştırmanın Evreni ve Örneklemi, Araştırmanın Yöntemi ve Veri Toplama Teknikleri, Varsayımlar ve Sınırlılıklar ele alınmıştır. İkinci Bölümde Kavramsal Çerçeve genel başlığı altında konunun Kuramsal Alt Yapısını oluşturan tasarım öge ve ilkeleri örnekler çerçevesinde tanımlanmıştır. Türk sanatındaki pratiklerle ilişkilendirilen tasarım öge ve ilkelerinin süreci etkileyen bağlayıcı rolleri tespit edilmiştir. Üçüncü Bölümde ise çalışmanın problemini oluşturan Türk Sanatında tasarım sürecinin işleyişine yönelik geliştirilen Tasarım Süreci Modeli'nde tema, konu ve örneklem teorik ve pratik bağlamda ele alınmıştır. Tez kapsamında belirlenen tema: "bereket", konu: "Türklerde bereket sembolü", temayı en iyi şekilde temsil edebileceğine inanılarak seçilen örneklem (temsil) "nar" önerilen modelin gerekliliğine yönelik sınırlandırılmıştır. Bu bağlamda tüm çalışma (dijital ortamda) tema, konu ve örneklem çerçevesinde şekillendirilmiştir. Tema, konu ve örneklem ekseninde değerlendirilen tasarım sürecinin somut çıktısı olarak dijital ortamda minimum ölçekte bir koleksiyon hazırlanmıştır. Koleksiyon kapsamında belirlenen iki desen tasarımı iş birliği yapılan üretici firma MUM-O tarafından uygulanarak markanın ürün portföyüne eklenmiştir.

Abstract:
The study, bearing the title of "Analytical Model Development for the Design Process in the Context of Basic Design Elements and Principles in Turkish Art" consists of three chapters. The importance and the purpose of the research, the research problem, hypothesis and sub-hypotheses, the target and the sample of the study, the research method and data collection techniques, assumptions and limitations are discussed in the first chapter. In the second chapter of the study, the elements and principles of the design that constitute the theoretical background of the subject are defined within the framework of examples under title of conceptual framework. This chapter revolves around determining the roles of the design elements and principles associated with the practices in Turkish art that affect the process itself. The theme, subject and sample in the development of design process model for the functioning of the design process in Turkish art, which constitutes the problem of the study, are discussed around its theoretical and practical contexts in the third chapter. The theme determined according to the scope of the thesis "abundance", the subject, "the symbol of plentifulness for Turks", the sample (representation) "pomegranate" chosen on assumption that it can best represent the theme, was limited according to the necessity of the proposed model. To this end, the whole study was shaped in terms of the framework of the theme, subject and sample on a digital platform. As a concrete output of the design process, which was evaluated on the basis of the theme, subject and sample, a minimal scale collection was prepared on the digital platform as well. Two pattern designs determined within the scope of the collection were applied by the collaborating manufacturer MUM-O and added to the product portfolio of the brand.