Arap dilinde ekler -yapım, çekim ve şekil ekleri-
Suffixes in the Arabic language -derivational, inflectional and symbolic suffixes-
Yazar: EMİNE MERVE AYTEKİN
Danışman: PROF. DR. MUSA ALP
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arapça = Arabic ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilgisi-ekler = Grammar-suffixes ; Dil bilgisi-yapım ekleri = Grammar-constructive affix ; Dil bilgisi-çekim ekleri = Grammar-inflections ; Dil bilgisi-şekil ekleri = Grammar-symbolic suffixes

Özet:
Arapça iç bükümlü bir dil olarak Türkçe gibi sondan eklemeli dillerden farklı sözcük türetme yollarına sahiptir. Arapçada sözcükler türetilme açısından müştak ve camid olarak ikiye ayrılır. Müştak sözcüklerin kalıpları bilinir. Bu kalıpların çokluğundan dolayı eklerin yerleri ve sayıları ancak özel bir çalışma ile bilinebilir. Üç bölümden oluşan bu çalışmada müştak kelimelerin aldıkları ekler tespit edilerek yapım, çekim ve şekil ekleri şeklinde sınıflandırılmıştır.
Dilcilerin çoğunluğa göre Arapça asıllı isim ve fillerin kökü üç harflidir. Bu üç kök harfin önüne, içine ya da sonuna bir ya da aynı anda birden çok yapım eki getirilerek mastar, ism-i fâil, ism-i mekân gibi yeni isimler türetilir. Aynı yol ile üç harfli bir fiilden geçişlilik, dönüşlülük, mübâlağa gibi farklı anlamlar ifade eden yeni fiiller türetilebilir. 
Çekim ekleri kelimenin kök anlamında herhangi bir değişiklik yapmaz. Bu ekler eklendikleri kelimeleri sayı, cinsiyet, zaman, belirlilik gibi yönlerini ifade ederler.
Arapçada eklendikleri kelimelere nitelik ve nicelik yönünden herhangi bir etkide bulunmayan şekil ekleri vardır. Hatta çoğu sadece yazıda bulunur, telaffuz edilmezler.
Arapça adedi bir ila üç arasında değişen sözcüğün başına, ortasına ve sonuna ek alabilen bir dildir. Tespit edilen bu ekler şöyle sıralanabilir: isim yapım ekleri; ا/elif, ة/ta, م/mim, ن/nun, و/vav, ي/ya, şedde, fiil yapım ekleri; ا/elif, ب/ba, ت/ta, ما/ma, ن/nun, ayne'l fiil harfinin tekrarı, س/sin, şedde, و/vav, ي/ya, isim çekim ekleri; ا/elif, ء/hemze, اء/elif-i memdude, ى/elif-i maksura, ة/ta, ل/lam, م/mim, ن/nun, şeddeli nun/نّ, şedde, و/vav, ي/ya, fiil çekim ekleri; ا/elif, ت/ta, ن/nun, م/mim, ن/nun, şeddeli nun/نّ, و/vav, ي/ya, isim şekil ekleri; ا/elif, و/vav, ي/ya fiil şekil ekleri; ا/elif, ن/nun و/vav.

Abstract:
Arabic as a convoluted language has different ways of deriving words from agglutinative languages like Turkish. Words in Arabic are divided into two in terms of derivation, as mustaq and camid. Patterns of mustaq words are known. Due to excess of these patterns, the places and numbers of the affixes can only be known by a special study. In this study, which consists of three parts, the suffixes taken by the common words were determined and classified as derivational, inflectional and symbolic suffixes.
According to the majority of linguists, nouns and verbs of Arabic origin have tree letters. New nouns such as infinitive, name perpetrator, name place are derived by adding one or more than one suffix at the same time before, inside, or after these three root letters. In the same way, it can be derived from a three-letter verb with new verbs that have different meanings such as transivity, reflexivity, exaggeration.
Inflectional suffixes do not change the root meaning of the word. These suffixes express aspects such as the number, gender, time, specificity of the words to which they are added.
There are also suffixes in Arabic that do not have any effect on the words that they are added to, in terms of quality and quantity. Even most of them are only found in writing, they cannot pronounce.
Arabic is a language with prefixes, inserts, and suffixes the number of which varies from one to tree. These identified suffixes can be listed as follows: noun construction suffixes; ا/elif, ة/ta, م/mim, ن/nun, و/vav, ي/ya, şedde, verb construction suffixes; ا/elif, ب/ba, ت/ta, ما/ma, ن/nun, repetition of the verb letter ayne'l , س/sin, şedde, و/vav, ي/ya, noun suffixes; ا/elif, ء/hemze, اء/elif-i memdude, ى/elif-i maksura, ة/ta, ل/lam, م/mim, ن/nun, şeddeli nun/نّ, şedde, و/vav, ي/ya, verb conjugation suffixes ; ا/elif, ت/ta, ن/nun, م/mim, ن/nun, şeddeli nun/نّ, و/vav, ي/ya, noun sembolic suffixes ; ا/elif, و/vav, ي/ya verb sembolic suffixes; ا/elif, ن/nun و/vav.