Çocukluk çağı ailevi akdeniz ateşihastalarında aterosklerozun erkenbelirteci olarak abdominal aorta intimamediakalınlığının diğer inflamatuarbelirteçlerle birlikte değerlendirilmesi
Assessment of aortic intima media thickness and other inflammatory markers in pediatric familial mediterranean fever as early markers of atherosclerosis
Yazar: ZAHİDE EKİCİ
Danışman: PROF. DR. MURAT ELEVLİ
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç
AAA'deki subklinik inflamasyonun uzun vadeli etkileri henüz tam olarak
tanımlanamasa da yeni yapılmış bazı çalışmalar AAA'nin artmış ateroskleroz riski ile
ilintili olabileceğini ileri sürmüştür. Bazı çalışmalar AAA'daki preaterosklerotik
değişikliklerin çocukluk çağında bile başladığını göstermiştir.
Biz bu çalışmada AAA tanısı almış atak dışı dönemdeki çocuklarda CRP, ESR,
Fibrinojen, WBC, Platelet, MPV gibi inflamatuar belirteçlerinin yanı sıra abdominal
aort ile sağ ve sol arteria karotis komminislerde ateroskleroz erken belirteci olarak İMK
ölçümlerini sağlıklı kontroller ile kıyaslayarak değerlendirmek istedik.
Yöntem
Çalışma grubuna Çocuk Kliniğinde izlenmekte olan, Tell Hashomer kriterlerine
göre ve mutasyon analizlerine göre AAA tanılı ve herhangi bir başka kronik rahatsızlığı
olmayan 32 hasta dahil edildi.Kontrol grubuna genel pediatri polikliniğine başvuran ve
bilinen herhangi bir kronik rahatsızlığı olmayan 22 çocuk dahil edildi. Çalışmaya dahil
edilen tüm çocukların ayrıntılı öyküsü alınarak fizik muayeneleri yapıldı. Laboratuar ve
ultrasonografik ölçümleri gerçekleştirildi
Bulgular
Çalışma grubunun %55'i kız (18 kişi), % 45'i erkek (14 kişi) olup oran 1.3:1 idi.
Hastaların yaş ortalaması 10,08±2,75 (5-15 yıl), şikayetlerin başladığı yaş 6±3,65 yıl (1
yıl- 13 yıl), tanı yaşı 8,37±3,36 yıl (3 yıl-15 yıl) bulundu.
VKİ ortalaması hasta grubunda 17,00±2,54 (13,80-24,80), kontrollerde ise
18,40±3,48 (13,30-26,00) bulundu. Kontrol ve hasta grupları arasında, vakaların VKİ (
p=0,077 >0,05) değerleri arasında fark bulunamadı. Hasta grubunda Trigliserid
61,35±22,338 (28-125), Total kolesterol 139,52±20,515 (99-176), LDL 80,44±16,507
(50-110), HDL 46,10±9,58 (32-63), VLDL 12,92±4,98 (5,60-26,20) olarak ölçüldü.
Hastaların TA sis 104,22±10,71 ve TA dia 63,09±8,08 olarak ölçüldü ve kontrol grubu
ile fark görülmedi.
Gruplar arasında ailede kalp hastalığı bulunması yönünden fark bulunmamıştır,
ancak kronik hastalık açısından gruplar arasındaki farklılık istatistiksel olarak
anlamlıdır. En sık görülen ilk 3 hastalık hipertansiyon (17 kişi), diabetes mellitus (15
kişi) ve hiperlipidemi (10 kişi) oldu.
ESR, CRP, Fibrinojen, WBC, Plt, Hb gibi inflamatuar belirteçler açısından
kontrol ve hastalar arasında fark görülmedi. MPV seviyesinde ise her iki grup arasında
anlamlı fark bulundu (p=0,026<0,05).
Çalışmadaki 32 çocuk hastada yapmış olduğumuz aİMK ile sağ ve sol CCA- İMK
ölçümlerinde sırasıyla 0,57±0,10; 0,48±0,07; 0,48±0,08 ve sağlıklı kontrollere göre
istatistiksel olarak anlamlı bir yükseklik tespit etmedik.
Sonuç
Düzenli kolşisin tedavisi altındaki AAA hastalarımızda aort ve
karotis arterlerde yapılan İMK ölçümlerinde sağlıklı kontrollere göre anlamlı bir
yükseklik saptanmadı. Kronik hastalık öyküsü dışında diğer ateroskleroz risk
faktörlerini taşımayan hastalarımızda MPV yüksek tespit edildi.

Abstract:
Aim
Although the long-term effects of subclinical inflammation in familial Mediterranean fever are not be fully defined and understood, some recent studies have suggested that familial Mediterranean fever might be related with increased risk of atherosclerosis. Additionally, some studies have showed that the preatherosclerotic changes have begun even in childhood.
In this study, we measured abdominal IMT in the aorta and right and left arteria carotid common as an early marker of atherosclerosis, and additionally inflammatory markers such as CRP, ESR, fibrinogen, WBC, platelet, MPV were evaluated. We compared the measurements with healthy controls.
Method
The study group included FMF patients met the Tell Has homer criteria without any other chronic disease. Twenty-two patients were included as control group who were at outpatient clinic and without any known chronic disease. 
All children were reevaluated in order to have detailed history and perform physical examination, laboratory and ultrasonography measurements.
Results
The 55% of study group was girls (18 patients) and the F: M ratio was 1.3:1. The mean age of the patients was 10.08±2.75 (5-15 years), the mean age at disease onset was 6±3.65 years (1 years- 13 years), and the mean age at diagnosis was 8.37±3.36 years (3 years-15 years). The mean BMI was 17.00±2.54 (13.80-24.80) in patients, whereas 18.40±3.48 (13.30-26.00) in controls. There was no difference between controls and patients (p=0.077 >0.05).
The systolic TA of patients was measured as 104.22±10.71 mmHg and diastolic was 63.09±8.08 mmHg. No difference was observed between groups in terms of having a family history of heart disease and hypertension.
There was no difference in inflammatory markers such as ESR, CRP, fibrinogen, WBC, PLT between controls and patients. Additionally, a significant difference was found in MPV level between two groups (p=0.026<0.05).
In present study, aortic IMT, right and left CCA-IMT of 32 patients were 0.57±0.10; 0.48±0.07; 0.48±0.08 respectively and we did not detect a statistically significant difference between groups.
Conclusion
In present study, there was no significant difference in IMT of aorta and carotid arteries between FMF patients under regular colchicine therapy and healthy controls.
In addition, MPV was found high in FMF patients who had no other risk factors of atherosclerosis.