Eskişehir koşullarında bazı elma anaç/çeşit kombinasyonlarının soğuğa dayanım derecelerinin belirlenmesi
Determination of cold resistance degrees in some apple rootstock/cultivar combinations in Eskisehir conditions
Yazar: ALİ BAYKUL
Danışman: DOÇ. DR. ECE TURHAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Düşük sıcaklık = Low temprature ; Elma = Apple ; Hücre zarı = Cell membrane ; Soğuğa dayanıklılık = Cold hardiness

Özet:
Bu çalışmada Eskişehir koşullarında bazı elma anaç/çeşit kombinasyonlarının soğuğa dayanım dereceleri araştırılmıştır. MM106 anacı üzerine aşılı Golden Delicious, Mondial Gala, Summer Red, Vista Bella, William's Pride ve M7 anacı üzerine aşılı Fuji ve Summer Red elma çeşitlerinden aktif dönemde (Ağustos) ve durgun dönemde (Ocak) bir yıllık sürgünler alınmıştır. Bir yıllık sürgünler soğuğa dayanıklılığın belirlenmesi amacıyla, kontrollü koşullarda kademeli olarak düşürülen sıcaklıklarda (5, -5, -15, -25 ve -35 0C) 12 saat tutularak düşük sıcaklık testlerine maruz bırakılmıştır. Düşük sıcaklık testlerini takiben sürgün örneklerinde hücre membranındaki zararlanma elektriksel iletkenliğin ölçülmesi yoluyla belirlenmiştir. Çeşitlerin aktif ve durgun dönemdeki bir yıllık sürgün kabuklarında toplam çözünebilir şeker, indirgen şeker, sakkaroz miktarı ve sakkaroz metabolizması enzim aktiviteleri incelenmiştir.Yapılan analizlerin sonucunda en düşük zararlanma oranı MM106 anacı üzerine aşılı Summer Red çeşidinde olmuştur. MM106 anacı üzerindeki diğer çeşitlerin zararlanma oranlarına göre sıralaması ise Golden Delicious, Vista Bella, William's Pride ve Mondial Gala şeklinde bulunmuştur. M7 üzerine aşılı çeşitler içerisinde ise en düşük zararlanma oranına Summer Red çeşidinde ulaşılmıştır. Anaçların düşük sıcaklıklara toleransları karşılaştırıldığında ise M7 anacının MM106 anacına göre daha toleranslı olduğu belirlenmiştir. Kabuk dokularında, toplam çözünebilir şeker, indirgen şeker ve sakkaroz miktarları aktif dönemde durgun döneme göre daha az miktarda bulunmuştur. Asit invertaz (EC 3.2.1.26) enzimi aktivitesinin kabuk dokularında aktif dönemde durgun döneme göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Diğer taraftan, kabuk dokularındaki sakkaroz sintaz (EC 2.4.2.13) enzimi aktivitesi ise durgun dönemde aktif dönemdeki aktivitesine göre daha yüksek bulunmuştur.

Abstract:
In this study determination of cold tolerance of some apple rootstock/cultivar combinations were investigated under Eskişehir conditions. The bark tissues were collected from apple trees cvs. Golden Delicious, Mondial Gala, Summer Red, Vista Bella, William?s Pride grafted on MM106 rootstock and cvs. Summer Red and Fuji grafted on M7 rootstock in cold acclimated (CA, in January) and non-acclimated (NA, in August) stages. Shoot samples were exposed to controlled freezing test (5, -5, -15, -25, and -35 0C) for 12 hours in manually-controlled low temperature freezer. Following each temperature test, cell membrane injury of shoot tissues was assayed using electrolyte leakage method. On the other hand, total soluble sugar, reducing sugar, sucrose content and sucrose metabolism enzymes activity measured at non-acclimated (NA) and cold-acclimated (CA) periods in one year old shoots tissue.As the result of electrolyte leakage test for cultivars grafted on MM106 rootstock, the lowest injury was observed in cv. Summer Red. The rate of injury for other cultivars grafted on MM106 is Golden Delicious, Vista Bella, William?s Pride and Mondial Gala respectively. As the result of electrolyte leakage test the lowest injury was measured in M7/Summer Red graft combination. Considering the rootstocks, it was found that M7 is hardier to low temperature than MM106. It was determined that in CA period plant tissues have high amount of total soluble sugar, reducing sugar and sucrose than those in NA period. Acid invertase (EC 3.2.1.26) enzyme activity in bark tissues is greater in NA period than that in CA period. On the other hand, sucrose synthase (EC 2.4.2.13) enzyme activity in bark tissues is higher at CA period than that in NA period.