TCMB'nin azami faiz oranı düzenlemelerinin bankaların finansal performansına etkileri: Türk bankacılık sektörü üzerine bir uygulama
The effects of the CBRT's maximum interest rate regulations on the financial performance of banks: An application on the Turkish banking sector
Yazar: EMİN KETECİ
Danışman: DOÇ. DR. ARİF SALDANLI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Para Sermaye Piyasaları ve Finansal Kurumlar Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Banka kredileri = Bank credits ; Faiz = Interest ; Faiz oranları = Interest rates ; Faiz politikaları = Interest rate politics ; Finansal performans = Financial performance ; Finansal regülasyon = Financial regulation ; Karlılık = Profitability ; Merkez Bankası = Central Bank ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector ; Çoklu doğrusal regresyon = Multiple linear regression

Özet:
Bu çalışmada, TCMB'nin azami faiz oranı düzenlemelerinin Türk Bankacılık sektörünün finansal performansına etkileri incelenmiştir. Çalışmada hem azami faiz oranı düzenlemelerinin yürürlüğe girmesinin hem de azami faiz oranı değişimlerinin finansal performansa etkisi ölçülmüştür. En küçük kareler yöntemi ile çok değişkenli regresyon analizi formunda gerçekleştirilen bu çalışmada, Türk Bankacılık sektörünün 2005 Ocak ile 2018 Nisan dönemine ait verileri bir bütün olarak esas alınmıştır. Çalışmada sektörün finansal performans göstergesi olarak aktif kârlılığı (ROA) ve özkaynak kârlılığı (ROE) kullanılmıştır. Finansal performans belirleyicileri olarak ise literatürde çerçevesinde içsel (bankaya özgü) ve makroekonomik olmak üzere toplam 12 bağımsız değişken çalışmaya dahil edilmiştir.
Çalışmanın ampirik sonuçları, azami faiz oranı düzenlemesinin yürürlüğe girmesinin; düzenleme öncesine kıyasla aktif kârlılığını azalttığını, özkaynak kârlılığı üzerinde ise anlamlı bir etkisi olmadığını ortaya koymuştur. 2006-2013 döneminde azami faiz oranına tabi kredi kullandırmanın azami faize tabi olmayan kredi kullandırmaya kıyasla daha kârlı olması sebebiyle, azami faiz oranındaki görece düşüş sektörün finansal performansına negatif yönde etki etmiştir. 2013-2018 döneminde ise azami faiz oranındaki görece düşüş, azami faize tabi kredi kullandırılmasını yeterince kârlı olmaktan çıkarmıştır. Bunun sonucunda bankalar azami faize tabi kredilerin arzını azaltarak kârlılıklarını artırmaya çalışmıştır. Bu çabanın başarıya ulaşmasında, azami faize tabi krediler ile azami faize tabi olmayan kredilerin birbirini ikame edebilme kabiliyetinin artmasının önemli bir katkısı olduğu değerlendirilmektedir.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the effects of the CBRT's maximum interest rate regulations on the financial performance of the Turkish Banking sector. In this study, both the enactment of the regulations and the effects of the rate changes were measured. A multivariate regression analysis model has been formed by using the ordinary least squares method to perform this study. The data of the Turkish banking sector for the period between January 2005 and April 2018 were used for analysis. Return on assets (ROA) and return on equity (ROE) are used as financial performance indicators of the sector. A total of 12 bank specific and macroeconomic independent variables were included as determinants of financial performance.
The empirical results of the study revealed that the enactment of the maximum interest rate regulation decreased return of assets but had no significant effect on the return on equity. Between 2006-2013, the relative decrease in the maximum interest rate had a negative impact on the financial performance of the sector, since the loans subject to the maximum interest rate were more profitable than the loans not subject to the maximum interest rate. Between 2013-2018, the relative decrease in the maximum interest rate caused the loans subject to maximum interest rate to not be profitable sufficiently. As a result, banks tried to increase their profitability by reducing the supply of loans subject to maximum interest rate. The increase in the ability to substitute between maximum interest loans and non-maximum interest loans is considered to contribute to this effort.