Diş hekimlerinin çalışma postürü, kas iskelet sistemi ağrıları ve vücut farkındalık düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between dental posture, musculoskeletal pain and body awareness of dentist.
Yazar: SEMA COŞKUN
Danışman: PROF. DR. FATMA GÜL ŞENER ; DOÇ. DR. NACİYE VARDAR YAĞLI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Protez-Ortez ve Biyomekani Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry ; Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Ağrı = Pain ; Diş hekimleri = Dentists ; Diş hekimliği = Dentistry ; Ergonomi = Ergonomics ; Farkındalık = Awareness ; Kas-iskelet hastalıkları = Musculoskeletal diseases ; Kas-iskelet sistemi = Musculoskelatal system

Özet:
Çalışmanın amacı; diş hekimlerinin çalışma postürünün gözlemlenmesi, vücut farkındalıklarının ve kas iskelet sistemi ağrılarının değerlendirilmesi ve aralarındaki ilişkiyi incelemekti. Çalışma grubuna Hacettepe Üniversitesinde görev yapmakta olan 8 uzmanlık branşından toplam 58 diş hekimi, kontrol grubuna Hacettepe Üniversitesi 3. sınıfta öğrenim görmekte olan 30 diş hekimliği öğrencisi dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen bireylerin çalışma anındaki ergonomileri REBA (Tüm Vücut Değerlendirme Metodu) ile, Vücut farkındalıkları Vücut Farkındalığı Anketi (VFA) ile Kas iskelet sistemi ağrıları, Nordic Kas İskelet Sistemi Anketi (NMQ) ile değerlendirildi. Çalışmaya dahil edilen diş hekimi ve öğrencilerin REBA total puanları arasında anlamlı fark bulundu (p<0,001). Diş hekimi ve öğrencilerin kas iskelet sistemi bölgelerinde ağrı olma durumu karşılaştırıldığında boyun, omuz, el-el bileği ve bel bölgesinde diş hekimlerinin ağrılı olma durumu arasında anlamlı fark olduğu belirlendi  (p<0,05). Diş hekimleri REBA'ya göre orta risk grubunda 7, yüksek risk grubunda 32 ve çok yüksek grubunda 19 birey olacak şekilde risk gruplarına dağılım gösterdi. Diş hekimlerinin REBA total puanları ve kas iskelet sistemi bölgelerindeki ağrıları arasında omuz dirsek ve sırt bölgelerinde anlamlı ilişki bulundu  (p<0,05). Diş hekimlerin vücut farkındalığı ve kas iskelet sistemi ağrıları arasında anlamlı bir ilişki bulunamadı  (p>0,05). Diş hekimlerin vücut farkındalığı ve REBA total puanları arasında anlamlı ilişki bulunmadı  (r>0,05). Diş hekimi olarak çalışmaya başladıktan sonra çalışma postürünün eğitim hayatındakine göre daha riskli olduğu bulundu. Diş hekimlerinde çalışma postürünün kas iskelet sistemi ağrısı oluşumuna yol açtığı bulundu. Günümüzde diş hekimleri ağır şartlarda, uzun süreli ve stresli çalışma koşullarının bir sonucu olarak gün içinde postürlerine yeterince dikkat edememektedir. Ayrıca diş hekimlerinde mesleğin ileriki yıllarında kas iskelet sistemi problemleri ile karşılaşma riskinin yükselebileceğini ve Kas iskelet sistemine yönelik egzersizlerin yanında, vücut farkındalığı egzersizlerinin postüral farkındalığının artırılmasında önemli olduğunu düşünmekteyiz.

Abstract:
The aim of the study; to observe the working posture of dentists, to evaluate body awareness and musculoskeletal pain and to examine the relationship between them. The study group consisted of 58 dentists from 8 specialty branches working at Hacettepe University, and the control group consisted of 30 dentist students studying at Hacettepe University 3rd grade. The ergonomics of the individuals included in the study were evaluated with REBA (Whole Body Assessment Method), Body Awareness Body Awareness Questionnaire (VFA) and Musculoskeletal Pain and Nordic Musculoskeletal System Questionnaire (NMQ). A significant difference was found between REBA total scores of dentists and students included in the study (p <0.001). When the musculoskeletal pain of the dentist and students were compared, it was found that there was a significant difference between the painful status of the dentists in the neck, shoulder, wrist and waist region (p <0.05). According to REBA, the dentists were divided into risk groups with 7 individuals in the medium risk group, 32 individuals in the high risk group, and 19 individuals in the very high group. There was a significant correlation between REBA total scores and pain in musculoskeletal areas of shoulder and elbow and back regions (p <0.05). No significant relationship was found between dentists' body awareness and musculoskeletal pain (p> 0.05). There was no significant relationship between body awareness and REBA total scores of dentists (r> 0.05). After starting to work as a dentist, the study posture was found to be more risky than in the education life. The study posture was found to cause musculoskeletal pain in dentists. Today, dentists cannot pay enough attention to their postures during the day as a result of long-term and stressful working conditions under severe conditions. In addition, we think that the risk of encountering musculoskeletal problems may increase in the future years of the profession in dentists and besides the exercises directed towards the musculoskeletal system, body awareness exercises are important in increasing postural awareness.