Planlama ve yazma stratejileri öğretiminin planlama ve yazma başarısına, yazma özyeterliğine ve yazma kaygısına etkisi
The effect of teaching planning and writing strategies on planning and writing achievement, writing self-efficacy and writing anxiety
Yazar: EYLEM EZGİ AHISKALI
Danışman: DOÇ. DR. NEVİN AKKAYA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Planlama = Planning ; Yazma başarısı = Writing success ; Yazma kaygısı = Writing anxiety ; Yazma stratejileri = Writing strategies ; Yazma öğretimi = Writing training ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu çalışmada, özdüzenlemeli strateji geliştirme modeliyle yapılandırılan planlama ve yazma stratejileri öğretiminin tartışmacı anlatıma dayalı plan yapma ve kompozisyon yazma başarısına, yazma özyeterliğine ve kaygısına etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmada, nitel ve nicel araştırma yönteminin bir arada kullanıldığı karma araştırma yöntemlerinden iç içe desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünde öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılırken nitel bölümünde görüşme tekniği kullanılmıştır. Çalışma grubunun belirlenmesinde uygun örnekleme yöntemi kullanılmış ve araştırmanın çalışma grubunu 2019-2020 eğitim-öğretim yılı güz döneminde bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesindeki Türkçe Öğretmenliği Programında öğrenim gören 48 birinci sınıf öğrencisi (24'ü kontrol grubu, 24'ü deney grubu) oluşturmuştur. Uygulama sürecinde deney grubuna on hafta boyunca, haftada iki ders saati olmak üzere, özdüzenlemeli strateji geliştirme modeli ile yapılandırılan tartışmacı anlatıma dayalı planlama yapma ve kompozisyon yazma stratejileri öğretimi ile gerçekleştirilen yazma etkinlikleri, kontrol grubuna Türk Dili I dersinin kazanımları doğrultusunda yazma etkinlikleri yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak tartışmacı anlatıma dayalı yapılan planlar ve yazılan kompozisyonlar ile bu planları ve kompozisyonları değerlendirmek için araştırmacı tarafından geliştirilen dereceli puanlama anahtarları, yazma özyeterliğini belirlemek için Aydın, İnnalı, Batar ve Çakır'ın (2013) yazma özyeterlik ölçeği ve yazma kaygısını belirlemek için Karakaya ve Ülper'in (2011) yazma kaygısı ölçeği öntest, sontest ve kalıcılık testi olarak kullanılmıştır. Ayrıca öğretim sürecine ilişkin görüş almak için deney grubundaki öğretmen adaylarına "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" uygulanmıştır. Nicel verilerin istatistiksel çözümleri için betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler için t testi ve karışık ölçümler için iki yönlü ANOVA ile yapılmıştır. Nitel verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Çalışmanın sonunda özdüzenlemeli strateji geliştirme modeli ile yapılandırılan tartışmacı anlatıma dayalı planlama ve yazma stratejileri öğretimi yapılan deney grubu öğrencilerinin planlama ve yazma başarıları, yazma özyeterlikleri kontrol grubu öğrencilerinden anlamlı düzeyde yüksek, yazma kaygıları düşük bulunmuştur. Yapılan görüşmelerle deney grubu öğrencilerinin öğretim sürecine ilişkin görüşlerinin olumlu olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak özdüzenlemeli strateji geliştirme modeli ile yapılandırılan tartışmacı anlatıma dayalı planlama ve yazma stratejileri öğretiminin planlama ve yazma başarısı ile yazma özyeterliğini artırdığı ve yazma kaygısını azalttığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This research aimed to determine the effect of teaching planning and writing strategies structured with self-regulation strategy development model on the achievement of planning and writing based on argumentative discourse, writing self-efficacy and writing anxiety. In the research, embedded design which is one of the mixed research methods in which both quantitative and qualitative research methods are used. While in the quantitative sections of the research, pre-test post-test control group quasi experimental design was utilized, the qualitative part included interview technique. In determining the study group, convenience sampling method was used. Participants of the study were 48 freshmen (24 in experimental group, 24 in control group) studying in Turkish Language Teaching department of a faculty of education at a state university during the fall semester of the 2019-2020 academic year. During the treatment process, the experimental group was administered writing activities through teaching planning and writing strategies that was based on argumentative discourse and structured with self-regulation strategy development model, which lasted ten weeks, taking two lesson periods each week. On the other hand, the control group participated in writing activities in line with the learning outcomes of Turkish Language I lesson. As for the data collection tools, plans and written compositions based on argumentative discourse, grading scales developed by the researcher to assess these plans and compositions, writing self-efficacy scale developed by Aydın, İnnalı, Batar ve Çakır (2013) to measure writing self-efficacy, and writing anxiety scale by Karakaya and Ülper (2011) to quantify writing anxiety were used as pre-test, post-test, and permanency test. Moreover, to retrieve opinions regarding the instruction process, a "Semi-Structured Interview Form" was administered to the pre-service teachers. For the statistical analysis of the quantitative data, descriptive statistics were run whereas t-test was used for the independent samples. Additionally, for the mixed measurements, two-way ANOVA was utilized. Concerning the analysis of the qualitative data, content analysis was used. As a result of the research, it was found that participants of the experimental group that received planning and writing strategies training based on argumentative discourse and structured with self-regulation strategy development model indicated higher writing self-efficacy than control group students on a statistically significant level, while their writing anxiety levels were lower than the control group. Through the interviews, it was determined that opinions of the experimental group students regarding the instruction process were affirmative. In conclusion, it was deduced that planning and writing strategies training that is based on argumentative discourse and structured with self-regulation strategy development model increases planning and writing achievement and writing self-efficacy while reducing writing anxiety in the meantime.