Erich Fromm'un ahlak anlayışı
Erich Fromm?s perception of ethics
Yazar: MUSTAFA GÜNER
Danışman: PROF. DR. KAZIM SARIKAVAK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Felsefe = Philosophy ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ahlak = Morality ; Ahlak felsefesi = Moral philosophy ; Fromm, Erich = Fromm, Erich ; Hümanizm = Humanism

Özet:
Hümanist ahlak geleneğinin önde gelen temsilcilerinden olan Fromm, insan açısından iyi olanı bulmak için insanın doğasını öğrenmemiz gerektiğini çünkü insan doğasında ahlaki eylem kurallarının kaynaklarının bulunduğunu söyler. Ayrıca Fromm, insanı ve onun duygusal ve akli rahatsızlıklarını anlamanın, onun değerlerini ve ahlaki çelişkilerinin doğasını anlamadan mümkün olmayacağını vurgulayarak felsefenin bir dalı olan ahlak problemlerini psikolojinin yardımıyla yorumlamıştır.Fromm'a göre otoriter ahlak anlayışıyla belirlenen ahlaki normlar dışsal olmasından dolayı insanlar, niçin ahlak normlarına itaat etmeleri gerektiğini bilmezler. Çünkü bu anlayış insanın iyi veya kötüyü ayırt etme kapasitesini reddeder; kural belirleyici her zaman için bireyi aşan bir otoritedir. Otoriteye maruz kalan kişinin düşünceleri dikkate alınmaz. Böyle bir sistem ne akıl nede bilgi üzerine kurulmuştur.Bir diğer ahlak görüşü olan hedonizm ise hazzın mutlak anlamda iyi olduğunu, insan eylemlerinin nihai anlamda haz sağlayacak bir biçimde planlanması gerektiğini, sürekli haz verene yönelmenin en uygun davranış biçimi olduğunu savunan felsefi görüştür. Hedonizm bu yönüyle hiçbir nesnel geçerliliği olmayan bireyin keyfi tercihlerini veya hoşnutsuzluklarını kriter alması nedeniyle ne akıl ne de bilgiye dayanır.Fromm, hümanist ahlak anlayışı ile nesnellikten vazgeçmeden, otorite tarafından belirlenmemiş davranış normları ve değer yargıları ortaya çıkarılabileceğin ve insan için iyi olan iyilerin ve kötü olan kötülerin ortaya konulabileceğini savunur. Humanist ahlaki düşünce geleneği, bireyin özerkliği ve mantığına dayanan değer sistemleri için bir temeldir. Humanist ahlak anlayışı ahlakta, otoriteye ve göreceliğe karşı çıkar. İnsan için neyin iyi ve neyin kötü olduğunu bilmek insan doğasını anlamaktan geçer. Böylece oluşturulacak ahlaki normlar dışsal olarak değil kendi doğamızın gereklilikleri olarak kabul edilecektir.

Abstract:
Fromm, one of the leading representatives of hümanist ethics, claims that the nature of human should be studied in order to determine what is good for human. Emphasizing that without understanding the values and moral paradoxes of human, it is not possible to understand human himself and his emotional and mental disorder, Fromm, with the help of pschology, paraphrases ethics problems, a branch of philosophy.According to Fromm, because of the fact that moral norms set by authoritarian ethics perception are extrinsic, humans don?t know why they have to obey that norms. Because that perception denies humans? capacity to differentiate between good and bad; the designator of the norms is always an authority above the individual. The thoughts of human exposed to the authority, are disregarded. Such a system is based on neither reason nor intelligence.Hedonism, another ethics perception, is a philosophy defending that pleasure is absolutely good, the behaviors of human should be planned in a way to give pleasure, the best behavior is to tend to pleasure. From this aspect, hedonism is based on neither reason nor intelligence, because its criterion depend on individual?s choice or displeasure which are quite subjective.Fromm points out that good and bad for human can be displayed and behavior norms designated by the authority and values can be introduced, without giving up the hümanist ethics perception and objectivity. Humanist ethics perception is a base for the values system depending on autonomy of human and reason. Humanist ethics perception is against authority and relativity in the field of ethics. In order to determine what is good and bad for human, the nature of human should be studied. Thus, the moral norms will be regarded as a necessity of our own nature, not as extrinsic norms.