Stomalı hastaların etkin beslenme stratejilerinin belirlenmesi
Determining effective nutritional strategies for stoma patients
Yazar: BERNA DİZER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EMİNE İYİGÜN
GATA / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Cerrahi stomalar = Surgical stomas ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Problemler = Problems ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışma, stomalı hastaların preoperatif, postoperatif ve 3 ay sonra beslenme değerlendirmesinin yapılmasını, değerlendirme sonuçlarına göre etkin beslenme stratejilerinin uygulanmasını ve beslenmenin yaşam kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla planlanmıştır. Çalışma, Gülhane Askeri Tıp Akademisi Genel Cerrahi Anabilim Dalı Kliniğinde yapılmıştır. Mayıs 2008 ile Haziran 2009 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamına 31 hasta alınmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından hazırlanan, veri toplama formu, antropometrik ve biyokimyasal analizler, Subjective Global Değerlendirme (SGD)? ve ?Nutrisyon Risk Screning 2002 (NRS-2002) ve yaşam kalitesi anketi kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik, ortalama, standart sapma, Wilcoxon işaret sıralar test, Friedman test ve McNemar testi kullanılmıştır. Sonuçlar %95'lik güven aralığında, anlamlılık p>0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir.Araştırmanın örneklemini, GATA Genel Cerrahi Kliniğinde Mayıs 2008- Mart 2009 tarihleri arasında yeni stoma açılan tüm hastaları oluşturmuştur. Çalışmaya 31 hasta ile başlanmış, 5 hasta çeşitli nedenlerle araştırma dışı kalmıştır. İlk olarak hastaların preoperatif dönemde beslenme durumları değerlendirilmiştir. Postoperatif dönemde hastalara beslenme programı uygulanmıştır. Bu beslenme programı ara ve ana öğünlerin takibi, beslenme broşürünün eğitimi ve dağıtımı, beslenme ilişkili problemlerin takibini kapsamaktadır. Son olarak da 3 ay sonra hastaların beslenme durumları değerlendirilmiştir. Beslenmeyle ilgili problemler kontrol edilmiş ve hastanın yaşam kalitesini nasıl etkilendiği araştırılmıştır. Veriler, hazırlanan veri toplama formları ile toplanmış ve SPSS 15.00 istatistik programında ilgili testler kullanılarak analiz edilmiştir.Araştırma sonucunda geliştirilen beslenme programının, stomalı hastaların beslenmeyle ilgili problemleri azalttığı belirlenmiştir (p<0,05). Aynı zamanda hastaların 3 ay sonrası dönemde postoperatif döneme göre yaşam kalitesinin arttığı saptanmıştır (p<0,05).

Abstract:
The aim of this study was to evaluate stoma patients at the preoperative, postoperative and 3-month stages, use effective nutritional strategies according to the evaluation results and determine the effect of nutrition on quality of life. The study took place at the Department of General Surgery at Gulhane Military Medical Academy between May 2008 and June 2009. A total of 31 patients were included in the study. The data were collected using the data collection form developed by the author and anthropometric and biochemical analyses together with the Subjective Global Assessment (SGA) scale, Nutritional Risk Screening 2002 (NRS-2002) and the quality of life scale. The data were evaluated using percentages, means, standard deviations, the Wilcoxon signed-rank test, the Friedman test and the McNemar test. The results were evaluated using a significance level of p>0.05 and a confidence interval of 95%.The study sample consisted of all new patients with a new stoma opened between May 2008 and March 2009 at the GATA General Surgery Clinic. The study started with 31 patients but 5 patients were later excluded for various reasons. The patients' preoperative nutritional status was first determined. All patients underwent a nutritional program in the postoperative stage. This nutritional program consisted of monitored meals and snacks, distribution of nutritional brochures that were also used for training, and follow-up of nutritional problems. Finally, the patients' nutritional status was evaluated 3 months later. Nutritional problems were determined and their effect on each patient's quality of life was assessed. The data were collected using data collection forms and analyzed using the tests in the SPSS 15.00 statistical software program.The results showed that the nutritional program we developed decreased the nutritional problems of stoma patients (p<0.05). The patients' quality of life was found to be increased at the 3-month follow-up stage compared to the immediate postoperative period (p<0.05).