Türk kadastro sistemi için üç boyutlu yaklaşım
A 3d approach for Turkish cadastral system
Yazar: FATİH DÖNER
Danışman: PROF. DR. CEMAL BIYIK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Kadastro = Cadaster ; Mülkiyet hakkı = Property right ; Üç boyutlu modeller = Three dimensional models

Özet:
Modern kadastrodan beklenen, kamu hak ve kısıtlamaları da dahil olmak üzere arazinin bütün yasal durumunu göstermesidir. Günümüzde araziyle ilgili tüm bu hak, kısıtlama ve sorumluluklar sıklıkla üst üste çakıştığından mevcut iki boyutlu (2B) kadastro sistemleri bazı durumlarda yetersiz kalmaktadır. Özellikle, nüfusun hızla artması neticesinde arazinin düşey boyutunun yoğun olarak kullanıldığı kentsel alanlarda farklı mülkiyet birimleri üst üste binmekte, kesişmekte veya daha karmaşık yapılar oluşturmaktadır. 2B kadastronun modern dünyada ortaya çıkan bazı durumları tescil ve temsil etmede yetersiz kalması son yıllarda üç boyutlu (3B) kadastroya olan ilginin artmasında etken olmuştur. Kadastronun, geleceğin modern kadastrosundan beklenen gereksinimleri karşılayabilmesi için arazinin tüm boyutlarındaki bilgileri içererek yönetebilecek bir yapıya kavuşturulması gerekmektedir.Bu bağlamda, tez çalışmasına mevcut durum analiziyle başlanmıştır. 3B kullanım durumlarının tescil ve temsilinde sorunların bulunduğu görülmüştür. Bu sebeple, Türk kadastro sisteminin modern kadastrodan beklenen gereksinimleri karşılamasını sağlamak üzere, yasal, kurumsal ve teknik açıdan irdelenerek kadastronun 3B olarak yürütülebilmesine yönelik bir yaklaşımın ortaya konması planlanmıştır. Bu aşamada, uluslararası deneyimlerin ülkemiz için uygulanabilirliğini belirlemek amacıyla on ülkenin 3B kadastro üzerine yaptıkları çalışmalar incelenmiştir. 3B konumsal verinin modellenmesinde mevcut teknolojik imkânlar analiz edildikten sonra 3B kadastro için farklı düzeydeki ihtiyaçları karşılayacak çözümler önerilmiştir. Son olarak, önerilen 3B kadastro yaklaşımları gerçek verilerle test edilerek sağlanacak ilerlemeler ve uygulamada karşılaşılabilecek sorunlar ortaya konmuştur. Buna göre; orta vadede, 3B fiziksel nesnelere ait konumsal verilere kadastrodan erişim ve sınırlı ayni hakların etki ettikleri mekânın tescil ve temsili yaklaşımları 3B kullanım durumlarının tescil ve temsilinde yaşanan sorunları aşmada benimsenebilecek yaklaşımlardır. 3B hacimsel parsellerin tescil ve temsili yaklaşımı ise uzun vadeli bir çözüm olup uygulanabilmesi yasal ve kurumsal yapıda kapsamlı değişiklikler gerektirdiğinden zordur.

Abstract:
What expected from future cadastre is to show complete legal situation of land including public rights and restrictions. Nowadays, all these rights and restrictions are often located top of each other. Therefore, two dimensional (2D) cadastral systems have shown limitations in some situations. Especially in urban areas, as a result of rapid increase in population, different property units are intersecting, located top of each other or even constitute more complex situations. The growing interest for three dimensional (3D) cadastre has caused by limitations of 2D cadastre for registering and representing complex situations which occur modern world. The data model based on 2D cadastral parcel is not adequate for managing land related information.This thesis starts with analyzing current situations. Problems for registration and representation of 3D situations were identified. Therefore, it was planed to develop an approach aiming for performing 3D cadastre based on legal, institutional and technical aspects in answering expectations from future modern cadastre. Ten countries in which discussion on 3D cadastre has already started were examined to understand if the international experiences are applied to Turkish cadastre. After analyzing current technological possibilities of modeling 3D spatial data, alternatives for 3D cadastre which address different needs were proposed. Finally, approaches proposed were tested with real data to identified developments and possible problems faced in applications. In middle term, approaches of accessing the data of 3D physical objects and registration and representation of space which restrictions apply can be adopted to solve problems facing in registering and representing of 3D situations. Approach of registration and representation of 3D volumetric parcels is difficult to apply because of need for comprehensive legal and institutional regulations in current situations.