Çocukluk çağında demir eksikliği anemisi ve pikanın büyümeye etkisi /
Yazar: MEHMET MUTLU
Danışman: PROF. DR. GÜLTEN TANYER
Sağlık Bakanlığı / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi
Derece: Tıpta Uzmanlık, 1996
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Büyüme = Growth ; Demir = Iron ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Pika = Pica

Özet:
71 ÖZET Bu çalışma, demir eksikliği ve pikanın çocuklarda büyüme üzerine olan etkisini araştırmak için gerçekleştirildi. Bu amaçla. Haziran 1995-Nisan 1996 tarihleri arasında S. B. Ankara Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniğine başvuran 108 anemik (grup 1; 69 erkek ve 39 kız) ve 67 pikalı anemik olgu (grup II; 40 erkek ve 27 kız) ile 60 sağlıklı çocuk (kontrol gnıbu-grup III; 32 erkek ve 28 kız) olmak üzere 235 olgu çalışmaya alındı. Üç grup yaş, cinsiyet, boy, vücut ağırlığı ve VKİ yönünden benzerdi. Hb ve MCV düzeyleri açısından grup I ve grup II benzerdi; ancak, grup I ve IPdeki Hb düzeyleri kontrol grubuna kıyasla daha düşüktü. MCH ve MCHC değerleri kontrol grubunda en yüksekti, daha sonra sırasıyla grup I ve grup II izlemekteydi. Her üç grup arasındaki farklılıklar istatistiksel olarak anlamlı idi. SD açısından grup I ve II arasında fark yoktu; ancak, grup I ve IFde grup IH'e göre daha düşüktü. SDBK ve TSDBK düzeyleri büyükten küçüğe doğru sırasıyla grup II, grup I ve grup III şeklinde bulundu. Her üç grup arasındaki farklılıklar istatistiksel olarak anlamlı idi. TS düzeyleri büyükten küçüğe doğru sırasıyla grup III, grup I ve grup II şeklinde bulundu. Her üç grup arasındaki farklılıklar anlamlı idi. Anemik ve pikalı anemik hastalarda VKİ, boy ve ağırlıkta büyüme geriliği rakamsal olarak kontrol grubuna göre daha yüksek oranda olmasına karşılık bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildi.72 Vakalar 24 ayın altında ve üstünde olanlar şeklinde incelenerek, yaş faktörünün büyüme üzerinde etkisi değerlendirildi. 24 ay altındaki grupta; anemi, pikalı anemi ve kontrol grubu yaş ortalamaları benzerdi. Dolayısıyla boy, kilo ve VKİ açısından değerlendirme yapıldı. Her üç grupta 24 ay altında, boy, kilo ve VKİ açısından fark bulunmadı. 24 ay üstündeki olgularda ise, her üç grupta yaş ortalamaları benzer olmadığı için gruplar arası karşılaştırma yapılmadı. Yirmi dört ay altındaki olgularda cinsiyet etkisi de göz önüne alınarak her üç grupta boy ölçümleri incelendiğinde, gruplar arasında fark olmadığı ve cinsiyet açısından fark bulunmadığı; aynı şekilde her üç grupta ağırlık ölçümlerinde grup ve cinsiyet etkisi incelendiğinde istatistiksel fark olmadığı görüldü. Her üç grupta 24 ay altı ve üstü olgular kendi içinde VKİ yönünden karşılaştırıldığında demir eksikliği anemisi ve kontrol grubunda 24 ay altı ve üstü olgularda fark yok iken, II. gruptaki 24 ay üstü olgularda 24 ay altı olgulara göre VKİ istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha düşüktü. Hb 9 g/dL altında veya üstünde olduğunda (yani anemi bir miktar daha derinleştiğinde) VKİ ölçümleri; Hb 9 g/dL altındaki grupta I. ve II. gruplar arasında fark göstermedi. Ancak, boy ve ağırlık ortalamaları II. grupta, sadece anemili olgulara göre daha düşüktü. Yani, Hb 9 g/dL'nin altına düştüğünde boy uzaması ve kilo alımında gerilik pikalı anemik grupta daha belirgin hale gelmekteydi. Aynı analiz, Hb 9 g/dL'nin üstünde olan anemiklerde de yapıldı. lib 9 g/dL'nin üzerinde grup I ve grup II arasında boy, vücut ağırlığı ve VKİ açısından fark olmadığı görüldü. Bu bulgu, anemi derinleştiğinde pikanın büyüme geriliğine olan etkisinin arttığını göstermektedir. Sonuç olarak, büyüme geriliğine yol açtığı bilinen demir eksikliği anemisinin pika ile birlikte olması halinde aneminin büyüme üzerindeki olumsuz etkisi daha belirgin hale gelmektedir.

Abstract: