Asistan hekimlerde uyku kalitesi ve algılanan stres düzeyi
Sleep quality and perceived stres levels in residents
Yazar: MERVE AVCILAR CAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAMZA ASLANHAN
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Doktorlar = Physicians ; Stres = Stress ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmanın amacı; tıpta uzmanlık eğitimi alan asistan hekimlerin uyku kalitesini ve algılanan stres düzeyini saptamak, bunları etkileyen faktörleri belirlemek ve buna yönelik öneriler geliştirmektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışma Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde dahili ve cerrahi tıp bilim dallarında görev yapan asistan hekimlerden oluşmaktadır. Araştırmaya 176 asistan hekim katılmıştır, hekimlere önce araştırma hakkında bilgi verilmiş, çalışmayı kabul edenlerden sözlü ve yazılı onam alınmıştır. Demografik veriler, Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ), Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) anket skorları ve bileşenlerinin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler ve korelasyon analizi kullanılmıştır. Hekimlerin uyku kalitesi, stres düzeyi ve bunların hekimlerin sosyo-demografik ve hekimlik özellikleriyle karşılaştırılmasında sürekli değişkenler için bağımsız gruplarda t testi, kategorik veriler için ki-kare testi ve Fisher's exact testi kullanıldı.
Bulgular: Çalışmamıza 176 asistan hekim gönüllü olarak katılmıştır. Araştırmaya katılan asistan hekimlerin yaş ortalaması 29.14±2.47'idi. Araştırmaya katılanların %73.9'u erkek katılımcılardır. Katılımcıların %70.5'i dahili %29.5'i cerrahi birimlerde çalışmaktadır. Katılımcıların %93.2'si nöbet tutmaktadır. Nöbet sayısı 8 ve üzeri olan kişilerin %83.3'ünün, ayda 0-7 gün arasında nöbet tutanların ise %61.5'inin uyku kalitesi kötü saptandı. Bu iki grup karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu görüldü (p=0.004). Hekimlerden; dahili branşlarda çalışanların %62.1'inin, cerrahi birimlerde çalışanların ise %82.7'sinin uyku kalitesi kötü saptandı. Bu iki grup kıyaslandığında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu görüldü (p=0.007). Cerrahi ve dahili birimler stres düzeyi açısından karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptandı (p=0.04). Asistan hekimlerin Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi alt bileşenleri ile algılanan stres ölçeğinden aldıkları puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (p<0.001)
Sonuç: Uyku kalitesi kötü olan hekimler incelendiğinde stres bulgusuna rastlanmış, uyku kalitesi ile stres arasında anlamlı bir sonuç elde edilmiştir. Uyku kalitesi alt ölçekleri ayrı ayrı incelendiğinde algılanan stres arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Hekim, Uyku Kalitesi, Stres Düzeyi

Abstract:
Introduction and Objective: This study aims to determine the quality of sleep and the perceived stress levels of resident physicians, receiving education for the specialty in medicine, to identify the factors that affect them and to develop suggestions accordingly.
Material and Method: This study population consisted of internal medicine and surgical resident physicians working in the Dicle University Faculty of Medicine Hospital. The study was conducted with 176 resident physicians, and after informing them about the research, verbal and written informed consents were obtained from those who agreed to participate in the study. Descriptive statistics were used in the evaluation of the demographic data, Perceived Stress Scale (PSS) and Pittsburg Sleep Quality Index (PSQI) total and sub-scale scores. In the comparison of sleep quality, stress level of the physicians with their socio-demographic and medical characteristics, independent samples t-test was used for continuous variables, and chi-square and Fisher's exact tests were used for categorical data.
Results: A total of 176 resident physicians was participated voluntarily in our study. The average age of the resident physicians participated in the research was 29.14±2.47. Of the participants, 73.9% was male. Of the participants, 70.5% was working in the internal medicine, and 29.5% was working in surgical units. Of the participants, 93.2% had regular on-call duty. Sleep quality of 83.3% of the physicians having an on-call duty for 8 times a month, 61.5% of those having on-call duties 0-7 times a month was found to be poor. In the comparison of these two groups, a statistically significant difference was observed (p=0.004). Of the physicians, 62.1% of those working in internal medicine and 82.7% of those working in surgical units had poor sleep quality. In the comparison of these two groups, a statistically significant difference was also found (p=0.007). And, there was a statistically significant difference between the surgical and internal units in terms of level of stress (p= 0.04). A statistically significant correlation was found between the PSQI subscales and perceived stress scale scores of the resident physicians (p<0.001).
V
Conclusion: When the physicians with poor sleep quality were examined, symptoms of stress were found and a significant correlation was observed between sleep quality and level of stress.
Keywords: Physicians, Sleep Quality, Stress Levels