Akut pankreatit tanısı alan hastalarda kısa dönem prognozu tahmin etmede HAPS'ın değeri
The value of HAPS to predict short term prognosis in patients with acute pancreatitis
Yazar: ALİ VEFA SAYRAÇ
Danışman: PROF. DR. YILDIRAY ÇETE
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Karın ağrısı = Abdominal pain ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases ; Pankreatit = Pancreatitis ; Prognoz = Prognosis ; Ölçekler = Scales

Özet:
Erken tanı ve tedavinin çok önemli olduğu akut karın ağrısı nedenlerinden
birisi akut pankreatitdir. Tanı konan hastaların %80?inde akut pankreatit atağı
hafiftir ve ciddi morbidite olmaksızın iyileşir, kalan %20 hastada ise ciddi hastalık
gelişir ve lokal ve sistemik komplikasyonları ile yüksek oranda morbidite ve
mortalite ortaya çıkar. Akut pankreatit hastalarında ortalama ölüm oranı %5tir.
Bu çalışma ile acil serviste akut pankreatit tanısı konulan hastalarda HAPSın
erken dönemdeki kötü prognozu öngörmedeki değeri araştırıldı.
Bu geriye dönük çalışmada 01.01.2006 ile 15.06.2010 tarihleri arasında
Akdeniz Üniversitesi Hastanesinde akut pankreatit tanısı alan 16 yaş üzerindeki
travma dışı tüm yetişkinler incelenmiştir. Yoğun bakım yatışı ya da 5 (beş)
günden daha uzun hastane yatışı ya da ölüm olaylarından herhangi birisinin
varlığı kötü prognoz olarak kabul edildi. Hastaların demografik özellikleri,
hesaplanan HAPS değeri ile prognozları incelendi.
Çalışmaya akut pankreatit kesin tanısı alan 144 hasta dahil edildi.
Hastaların 69u (% 47,9) erkek ve 75?i (%52,1) kadındı. Hastaların yaş ortalaması
58.7 ve ortancası 61 olarak hesaplandı. Biliyer pankreatit kadınlarda %34.7
oranında iken erkeklerde bu oran %27.1 olarak bulundu. Hastaneye yatan 144
hastanın 14ünde yoğun bakım ihtiyacı geliştiği, bu hastaların 5inin öldüğü,e
serviste yatan hastalardan ise 3 hastada hastane içi ölüm geliştiği tespit edilmiştir.
Kötü prognostik göstergelerden en az birisine sahip hastaların yaklaşık %59?unda
HAPS skorunun pozitif olduğu saptandı. HAPS ile pankreatit seyrini tahmin etme
arasındaki ilişki anlamlı bulundu (p=0.013). Ancak HAPS ve kötü prognoz
arasındaki ilişki dikkate alındığında Odds oranının 2.3 (%95 CI 1.18 ? 4.52)
olduğu ve %58 duyarlılığa ve %62 seçiciliğe sahip olduğu tespit edildi.
Sonuç olarak HAPS hızlı ve kolay elde edilen parametrelerle bakılan bir
skorlama sistemidir. Ancak kötü prognozu öngörmede seçiciliği ve duyarlılığı
istenilen düzeyde değildir. Bu nedenle akut pankreatit hastalarında başka
skorlama sistemleri ile değerlendirme gereksinimi devam etmektedir

Abstract:
One of the causes of acute abdominal pain is acute pancreatitis, which
early diagnosis and treatment is very important. Patients who were diagnosed,
80% episodes of acute pancreatitis are mild and heal without serious morbidity,
while the remaining 20% of patients develop severe disease, local and systemic
complications occur with a high rate of morbidity and mortality. The average
mortality rate in patients with acute pancreatitis is 5%. In this study, patients
diagnosed in the emergency department with acute pancreatitis, investigated the
value of HAPS to predict a poor prognosis in the early stage.
In this retrospective study, all adults over 16 years without trauma between
15.06.2010 to 01.01.2006 in Akdeniz University Hospital with the diagnosis of
acute pancreatitis were examined. Existence of any of the events, intensive care
admission or longer than the 5 (five) days of hospitalization or death was
considered a poor prognosis. The demographic characteristics of patients, the
value of HAPS and prognosis were calculated.
144 patients with the definitive diagnosis of acute pancreatitis, were
included in the study area. 69 patients (47.9%) were male and 75 (52.1%) were
female. The mean age of patients was 58.7 and the median calculated as 61. The
rate of biliary pancreatitis in females was 34.7% and this ratio was found to be
27.1% in males. 14 of 144 patients hospitalized developed intensive care
requirement, only 5 of these patients died, while in an inpatient 3 patients hospital
death was found. 59% of patients with at least one of the poor prognostic
indicators had a positive HAPS score. The relationship between HAPS and
predicting the course of pancreatitis were significant (p = 0.013). However,
considering correlation between poor prognosis and HAPS, the odds ratio of 2.3
(95% CI 1.18 to 4.52) and sensitivity of 58% and spesifity of 62% was detected.
As a result, HAPS is a scoring system viewed from a fast and easy
parameters. However, predicting a poor prognosis is not the desired level of
specificity and sensitivity. Therefore, in patients with acute pancreatitis remains a
need to evaluate other scoring systems.