Dislipidemi tedavisinde kullanılan bazı ilaçların RPLC yöntemiyle iyonlaşma sabitlerinin tayini
Determination of ionization constants of some drugs used to treatment of dyslipidemia with RPLC method
Yazar: VESİLE CANSEVEN
Danışman: DOÇ. DR. EBRU ÇUBUK DEMİRALAY
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Atorvastatin = Atorvastatin ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Pravastatin = Pravastatin ; Rosuvastatin = Rosuvastatin

Özet:
Bu tez ters faz sıvı kromatografi (RPLC) metoduyla pravastatin, atorvastatin ve rosuvastatinin asit iyonlaşma sabitlerinin (pKa) belirlenmesi için düzenlenmiştir. Çalışmada metanol-su ikili karışımı hidroorganik çözücü karışımı olarak seçilmiştir. pH değerleri hareketli faz olarak kullanılan hidroorganik karışımda ölçülmüştür. Bu bileşiklerin kromatografik davranışlarında iki faktörün (solvent yüzdesi ve hareketli fazın pH' sı) birleştirilmiş etkisi araştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar hareketli fazda organik modifiyerin artmasıyla protonasyon sabitlerinin arttığını göstermektedir. Kromatografik çalışma Nükleosil 300-5 C4 (5μm, 250 mm 4,6 mm) kolonla gerçekleştirilmiştir ve deneyin akış hızı 1 mL/dakika ya ayarlanmıştır. Asit iyonlaşma sabitleri ve uç alıkonma değerleri doğrusal olmayan regresyon modeli kullanılarak tahmin edilmiştir. RPLC metodunun geçerliliği deneysel ve teorik değerler arasındaki farklar kullanılarak istatistiki olarak belirlenmiştir. Sudaki pKa değerleride Yasuda-Shedlovsky ve mol kesri eşitliklerinin ekstrapolasyonuyla belirlenmiştir. Geliştirilen ve valide edilen metot çalışılan bileşiklerin kantitatif analizi için başarılı bir şekilde uygulanmıştır. Yüksek geri kazanma ve düşük bağıl standart sapma tablet formulasyonunda pravastatin, atorvastatin ve rosuvastatinin tayini için metodun uygunluğunu doğrulamaktadır.

Abstract:
Present thesis was designed for determination of acid dissociation constants (pKa) of pravastatin, atorvastatin and rosuvastatin by using reversed phase liquid chromatography (RPLC) method. In this study, methanol-water binary mixture was chosen as hydroorganic solvent mixture. pH values were measured in the hydroorganic mixture, which was used as the mobile phase. The combined effect of the two factors (solvent percentage and pH of the mobile phase) on the chromatographic behavior of these compounds was investigated. The results obtained show that the dissociation constants increase with increasing organic modifier in mobile phase. Chromatographic study was performed with Nucleosil 300-5 C4 column (5μm, 250 mm 4.6 mm) and the flow rate of the experiment was adjusted at 1 mL/min. The acid dissociation constant values and the intrinsic retention factors were estimated by use of a non-linear regression model. The realibility of the RPLC methodology was investigated statistically using the difference between the experimental and theoretical results. Aqueous pKa values were also estimated with extrapolation by means of the Yasuda-Shedlovsky and mole fraction equations. The developed and validated method was successfully used for quantitative analysis of studied compounds. The high recovery and low relative standard deviation confirm the suitability of the method for determination of pravastatin, atorvastatin and rosuvastatin in tablet formulation.