Ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersi bilim teknoloji ve toplum öğrenme alanına ilişkin akademik başarı ve becerilerinin incelenmesi
Examining the academic success and skills of 5th grade students in the theme of science, technology and society of the social studies course
Yazar: ŞENOL MAİL PALA
Danışman: PROF. DR. ADEM BAŞIBÜYÜK
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Bilim = Science ; Bilim teknolojisi = Science technology ; Dijital okuryazarlık = Digital literacy ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Teknoloji = Technology ; Teknolojik öğrenme = Technological learning ; Toplum = Society

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 5. Sınıf Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı (SBDÖP) Bilim, Teknoloji ve Toplum  (BTT) öğrenme alanına ilişkin öğrencilerin; akademik başarısı, dijital okuryazarlık ve öz denetim becerileri ile sosyal bilgiler dersi motivasyon düzeylerini çeşitli değişkenler açısından incelemek ve dijital okuryazarlık ile öz denetim becerilerinin ders motivasyonuyla birlikte BTT öğrenme alanındaki öğrenci başarısını ne oranda açıkladığını araştırmaktır.
Çalışmada, nicel yöntemlerden olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemi, 2017-2018 Eğitim ve Öğretim Yılı'nın İkinci Dönemi'nde, Erzincan ilinde belirlenmiş 18 ortaokulda öğrenim gören toplam 742 beşinci sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Çalışmada 'Kişisel Bilgi Formu (KBF)', 'BTT Öğrenme Alanı Başarı Testi (BTTÖABT)', 'Dijital Okuryazarlık Ölçeği (DOÖ)', 'Çocuklar İçin Öz Denetim Ölçeği (Ç-ÖDÖ)' ve 'Sosyal Bilgiler Dersi Motivasyon Ölçeği (SBDMÖ)' olmak üzere toplam beş adet veri toplama aracı kullanılmıştır. Veri toplama araçlarından elde edilen veriler; betimleyici istatistikler, t-testi, tek yönlü ANOVA testi ve aşamalı regresyon kullanılarak analiz edilmiştir.
Çalışmanın sonuçlarına göre öğrencilerin; BTT öğrenme alanındaki başarısı, dijital okuryazarlık becerileri, öz denetim becerileri ve sosyal bilgiler dersi motivasyonlarının çeşitli değişkenlere göre farklılaştığı görülmüştür. Dijital okuryazarlık becerisi, öz denetim becerisi ve ders motivasyonunun, BTT öğrenme alanındaki öğrenci başarısının anlamlı yordayıcıları olduğu görülmüştür. Dijital okuryazarlık ve öz denetim becerilerinin ders motivasyonu ile birlikte BTT öğrenme alanındaki öğrenci başarısını büyük oranda etkilediği belirlenmiştir. BTT öğrenme alanındaki öğrenci başarısını açıklamaya ilişkin en etkili değişkenin dijital okuryazarlık becerisi, en az etkili değişkenin ise ders motivasyonu olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study aims to examine the learner success in the theme of Science, Technology and Society (STS) in the curriculum of 5th grade Social Sciences, digital literacy and self-control skills together with the students' motivation levels in social studies lessons in terms of various variables, and to examine to what degree the digital literacy and self-control skills explain the learner achievement in the domain of STS along with the lesson motivation.
In the study, relational screening model which is one of the quantitative methods was used. The sample of the study consists of 742 fifth grade students attending 18 selected secondary schools in Erzincan province during the second semester of the academic year 2017-2018. In this study, a total of five data collection tools were used including 'Personal Information Form (PIF)', 'Science, Technology and Society Learning Area Achievement Test (STSLAAT)', 'Digital Literacy Scale (DLS)', 'Self-Control Scale for Children (SCSC)' and 'Social Studies Lesson Motivation Scale (SSLMS). Data obtained from data collection tools were analysed by using descriptive statistics, t-test, one-way ANOVA test and gradual regression.
Results of the study show that the students' success in the theme of STS, digital literacy skills, self-control skills and social studies lesson motivations varied according to various variables. Digital literacy skills, self-control skills, and lesson motivation were found to be significant predictors of student achievement in the field of STS learning. It was determined that digital literacy and self-control skills explained substantially the student achievement in the field of STS learning along with the motivation for the course. It is concluded that the most effective variable in explaining the student achievement in the field of STS learning is the digital literacy skill and the least influential variable is the lesson motivation.