Isparta yöresinde üretilen elma ve kirazlardaki pestisit kalıntıları ile bu ürünlerin tarımı ile uğraşanların kanlarında pestisit kalıntıları ve paraoksonaz enzim seviyelerinin belirlenmesi
Detection of pesticide residues on apples and cherries grown in Isparta and its surrounding, and detection of paraoxonase enzyme levels and pesticide rediues in the blood of farm workers growing these crops
Yazar: SERDAL ÖĞÜT
Danışman: PROF. DR. ERDOĞAN KÜÇÜKÖNER ; PROF. DR. FATİH GÜLTEKİN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology ; Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Bu çalışmada, Isparta ve ilçelerinde üretilen elma ve kirazlardaki pestisit kalıntıları ile toplam antioksidan kapasiteleri (TAK) ve bu ürünlere zirai ilaçlama yapan işçilerin kanlarındaki pestisit kalıntıları ile paraoksonaz (PON) seviyeleri araştırılmıştır. Elma ile kirazlardaki ve tarım işçilerinin kanlarındaki bazı organofosfatlı ve sentetik piretroit grubu pestisit kalıntılarının varlığı gaz kromatografi cihazı azot fosfor dedektörü (GC/NPD) kullanılarak araştırılmıştır. Çalışmada, pestisit kalıntı analizlerinin yanı sıra, meyvelerdeki toplam antioksidan kapasite (TAK) ve işçilerin kanlarındaki paraoksonaz (PON) seviyeleri de belirlenmiştir.Araştırma sonucunda, bazı elma örneklerinde diklorvos kalıntısı (ortalama 0.3 ppm) ve bazı kiraz örneklerinde ise diazinon kalıntısı (ortalama 0.5 ppm) tespit edilmiştir. Tarım işçilerinin kanlarındaki PON seviyelerinin (181.6±38.7) kontrol grubu (239.5±45.3) ile karşılaştırıldığında anlamlı seviyede (p<0.001) düşük olduğu belirlenmiştir. Meyvelerde iki yıl boyunca yapılan TAK ölçümlerinde, elmalarda birinci yıl ortalama TAK değerleri 2.1 mmol trolox eşdeğer/L iken bu değer ikinci yıl ortalama 2.2 mmol trolox equ./L olarak hesaplanmıştır. Kiraz TAK değerleri ise ilk yıl 2.4 mmol trolox equ./L iken, ikinci yıl 2.6 mmol trolox equ./L olarak tespit edilmiştir. Elma ve kirazlardaki iki yıl TAK değerleri arasında anlamlı (p>0.05) bir fark bulunamamıştır.Pestisitlerin çevre ve insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri bilinen bir gerçektir. Bu araştırma kapsamında, bu zararlı etkiler bir kez daha ortaya çıkarılmıştır. Özellikle, düşük PON enzim değerleri tarım işçilerinin pestisitlerden olumsuz etkilendiğini açıkça göstermektedir. Bölgede üretilen elma ve kirazlarda belirlenen pestisit kalıntıları da ürünlerin güvenirliliği hakkında bilgi vermektedir. Bu yüzden zirai ilaç uygulayanların, hem kendi hem de ürettikleri ürünlerin güvenliği ve tüketici sağlığı açısından dikkatli olmaları ve gerekli önlemleri almaları gerekmektedir. Elma ve kirazlarda belirlenen antioksidan kapasiteler ise bu meyvelerin bölge için önemini bir kez daha ortaya çıkarmıştır.Anahtar Kelimeler: Elma, Isparta, kiraz, paraoksonaz (PON), pestisit kalıntısı, tarım işçisi, toplam antioksidan kapasite (TAK).

Abstract:
In this study, aims to determine some of the pesticides used in Isparta, the effects of apples-cherries and its producers. In this context, investigated on apple-cherries and agricultural workers the presence of organophosphate and synthetic pyrethroid group pesticide residues. For pesticide residue analysis was used to the gas chromatography (GC) equipment with nitrogen phosphorus detector (NPD). Apple-cherry total antioxidant capacity (TAC) and agricultural workers in blood paraoxonase (PON) levels were determined with spectrophotometric method.As a result, have been identified that above of the maximum residue limits on the values, diazinon residue some cherry samples (mean 0.5 ppm), some apples Dichlorvos remains the case (average 0.3 ppm). Compared with the control group PON levels (239.5 ± 45.3) agricultural workers (181.6 ± 38.7) the significant level (p <0.001) was lower. During the two years apples TAC measurements, determined the average values of the first year 2.1 mmol trolox eşdeğer/L, the average in the second year is 2.2 mmol trolox eşdeğer/L, respectively. During the two years cherries TAc measurements, determined the average values of the first year 2.4 mmol trolox eşdeğer/L, the average in the second year is 2.6 mmol trolox eşdeğer/L, respectively. No significant difference was found apple and cherry between two-year TAC values.As a result, the negative effects of pesticides are known on the environment and human health. This study, the first PON research in our country on agricultural workers and PON values showed that agricultural workers adversely affected by pesticides. Therefore, agricultural workers more careful should their own safety, for consumer health and food safety.Key Words: Apple, Isparta, cherry, pesticide residue, farm worker, paraoxonase (PON), total antioxidant capacity (TAC).