48-72 aylık çocukların dijital oyun bağımlılık eğilimi ve prososyal davranışlarının incelenmesi
Examining 48-72 months of children's investigation of digital game addiction tendency and prosocial behaviors
Yazar: YAĞMUR DERİNALP
Danışman: PROF. DR. HATİCE BEKİR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırmada 48-72 aylık çocukların dijital oyun bağımlılık eğilimi ve
prososyal davranışlarını incelemek amaçlanmıştır. Araştırma nicel araştırma
modellerinden betimsel nitelikli tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir.
Çalışma grubunu, 2020-2021 eğitim öğretim yılında Van ili Tuşba ilçe
merkezinde bulunan MEB'e bağlı resmi bağımsız anaokullarına devam
etmekte olan 48-72 aylık 315 çocuk ve ebeveynleri oluşturmaktadır.
Araştırmada veri toplama araçları olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Okul
Öncesi Dönem Çocukları İçin Dijital Oyun Bağımlılık Eğilimi Ölçeği
(DOBE)" ve "Okul Öncesi Prososyal Davranış Ölçeği" kullanılmıştır.
Araştırmanın sonucunda araştırmaya katılan çocukların dijital oyun
bağımlılık eğilimlerinin az düzeyde olduğu bulgulanmıştır. Çocukların Okul
Öncesi Dönem Çocukları İçin Dijital Oyun Bağımlılık Eğilimi Ölçeği
(DOBE) toplam puanları cinsiyet, küresel salgın öncesi dijital araç kullanım
süresi ve küresel salgın süresince dijital araç kullanım süresine göre anlamlı
farklılık gösterirken; yaş doğum sırası, kardeş sayısı, okul öncesi eğitime
devam süresi, dijital araca sahip olma durumu, anne-baba öğrenim durumu,
anne-baba çalışma durumu ve ebeveynlerin dijital araçlara yönelik
tutumlarına göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Çocukların prososyal
davranışlarına ilişkin elde edilen sonuçlarda en yüksek ortalamaya
"paylaşma" ve en düşük ortalamaya "empati" faktörünün sahip olduğu ortaya
çıkmıştır. Çocukların Okul Öncesi Prososyal Davranış Ölçeği toplam
puanları anne çalışma durumu ve yaşa göre anlamlı farklılık gösterirken;
anne-baba öğrenim durumu, kardeş sayısı, doğum sırası, cinsiyet, okul öncesi
eğitime devam süresi, küresel salgın öncesi dijital araç kullanım süresi,
küresel salgın sürecinde dijital araç kullanım süresi, baba çalışma durumu,
ebeveynlerin dijital araçlara yönelik tutumları ve dijital araca sahip olma
durumuna göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Okul Öncesi Dönem
Çocukları İçin Dijital Oyun Bağımlılık Eğilimi Ölçeği (DOBE) toplam puan
ve alt faktörleri ile Okul Öncesi Prososyal Davranış Ölçeği toplam puan ve
alt faktörleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Dijital Oyun, Prososyal Davranış, Bağımlılık.

Abstract:
The aim of the study was to examine the digital game addiction tendency and
prosocial behavior of 48-72 month old children. The research was carried out
with a descriptive survey model, one of the quantitative research models. The
study group consists of 315 children aged 48-72 months and their parents,
who attend official independent kindergartens affiliated with the Ministry of
Education in the Tuşba district center of Van province in the 2020-2021
academic year. "Personal Information Form", "Digital Game Addiction
Tendency Scale for Preschool Children (DOBE)" and "Preschool Prosocial
Behavior Scale" were used as data collection tools in the research. As a result
of the research, it was found that the children who participated in the study
had low levels of digital game addiction tendencies. While the total scores of
the Digital Game Addiction Tendency Scale for Preschoolers (DOBE) differ
significantly according to gender, duration of digital tool use before the
global epidemic, and duration of digital tool use during the global epidemic;
There is no significant difference according to age, birth order, number of
siblings, duration of attendance at pre-school education, digital device
ownership, parents' education level, parents' working status and parents'
attitudes towards digital tools. In the results obtained regarding children's
prosocial behaviors, it was revealed that the "sharing" factor had the highest
average and the "empathy" factor had the lowest average. While children's
Preschool Prosocial Behavior Scale total scores differ significantly according
to mother's employment status and age; parents' education level, number of
siblings, birth order, gender, duration of attendance at pre-school education,
duration of digital device use before the global epidemic, duration of digital
device use during the global epidemic, father's working status, parents'
attitudes towards digital tools and ownership of digital tools. There is no
significant difference depending on the situation. It was concluded that there
is no significant relationship between the total score and sub-factors of the
Digital Game Addiction Tendency Scale for Preschool Children (DOBE) and
the total score and sub-factors of the Preschool Prosocial Behavior Scale