Azerbaycan'da yetişen bazı meyvelerin antioksidan aktivitelerinin araştırılması
Investigation of antioxidant activities of some fruits grown in Azerbaijan
Yazar: MATIN SAMADLI
Danışman: PROF. DR. İLHAMİ GÜLÇİN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Amaç: Bu tez çalışmasında, Azerbaycan'da yetişen kaymak ağacı (Feijoa sellowiana), kadın tuzluğu (Berberis vulgaris) ve armut yapraklı çiçek elması (Malus prunifolia) meyvelerinin antioksidan aktivitelerinin belirlenmesi, total fenolik bileşik ve total flavonoit madde miktarı tayini üzerine araştırmalar yapılmıştır. Yöntem: Bitki ekstraktlarının antioksidan aktivitesini belirlemek için Kuprak metoduna göre kuprik iyonlarını (Cu 2+ ) kupröz iyonlarına (Cu + ) indirgeme kapasitesi, Fe 3+ -TPTZ indirgeme aktivitesi, ve FRAP metoduna göre Fe 3+ -Fe 2+ indirgeme kapasitesi, 2,2´-azino-bis(3-etilbenztiyoazolin-6-sülfonik asit) (ABTS) radikal giderme aktivitesi, N,N-dimetil-p-fenilendiamin (DMPD ∙+ ) radikal giderme aktivitesi ve 1,1-difenil-2-pikril-hidrazil (DPPH . ) serbest radikal giderme aktivitesi çalışıldı. Standart antioksidan olarak BHA, BHT, Troloks ve α-Tokoferol kullanıldı. Ayrıca meyve ekstraktlarının total fenolik ve flavonoit bileşik miktarlerı sırasıyla gallik asit ekivalent ve kuersetin ekivalent olarak belirlendi. Bulgular: Meyve ekstraktları farklı biyoanalitik metotlar ile antioksidan aktivite göstermişlerdir. Genel olarak ekstrelerin antioksidan aktivitelerinin, sentetik antioksidanların
aktivitelerinden daha az veya yakın olduğu görülmüştür. Sonuç: Tez çalışmasından elde ettiğimiz sonuçlardan yola çıkarak kaymak ağacı (Feijoa sellowiana), kadın tuzluğu (Berberis vulgaris) ve armut yapraklı çiçek elması (Malus
prunifolia) meyvelerinin gıda kaynaklı birer doğal antioksidan potansiyeline sahip oldukları düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: kaymak ağacı (Feijoa sellowiana), kadın tuzluğu (Berberis vulgaris), armut yapraklı çiçek elması (Malus prunifolia), antioksidan aktivite

Abstract:
Purpose: In this thesis, the studies were carried out on the determination of antioxidant activities, total phenolic compounds and total flavonoid contents of fruits of acca sellowiana (Feijoa sellowiana), common barberry (Berberis vulgaris) and plumleaf crab apple (Malus prunifolia) plants cultivated in Azerbaijan. Method: In order to determination of the antioxidant activities of fruits extracts, Cupric method according to the reduction capacity of cupric ions (Cu 2+ ) to cuprous ions (Cu + ), Fe 3+ - TPTZ reducing activitiy, Fe 3+ -Fe 2+ reducing capacity according to FRAP method and 2,2´- azino-bis (3-ethylbenzthioazoline)-6-sulfonic acid) (ABTS) radical scavenging activity, N,N- dimethyl-p-phenylenediamine (DMPD ∙+ ) radical scavenging activity, and 1,1-diphenyl-2- picryl-hydrazyl (DPPH . ) free radical scavenging activity were studied. BHA, BHT, Trolox and α-Tocopherol were used as standard antioxidants. Also, total phenolic and flavonoid contents in fruit extracts were determination as total gallic acid aquivalent and total quercetin aquivalent, respectivelly. Findings: Fruit extracts have shown antioxidant activity using by different bioanalytical methots. In general, the antioxidant activity of fruits are less or close to the antioxidant activities of synthetic antioxidants Results: Based on the results we obtained from the this study, it is thought that the fruits of acca sellowiana (Feijoa sellowiana), common barberry (Berberis vulgaris) and plumleaf crab apple (Malus prunifolia) will provide an important source, which had antioxidant potential.

Keywords: acca sellowiana (Feijoa sellowiana), common barberry (Berberis vulgaris), plumleaf crab apple (Malus prunifolia), antioxidant activity