Konya'daki geç dönem Osmanlı camileri
The late Ottoman mosques in Konya
Yazar: YUSUF ALTIN
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN ERAVŞAR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Sanat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Konya'daki Geç Dönem Osmanlı Camileri isimli bu çalışmada; şehir merkezinde 1730?1920 yılları arasında inşa edilen yapısal değerini koruyan cami ve mescitler incelenmiştir. Bu yapıların bir kısmı haricinde büyük bölümü hakkında detaylı bir araştırma yapılmamış olup, çoğunluğu da Cumhuriyet Döneminde yıkılarak yenilenmiştir. Mevcut yapılar ise insanlar tarafından bilinçsizce yapıyı koruma adına değişikliğe uğratılmıştır.Konya merkezindeki bu yapıların plan ve yapısal özelliklerini koruyabilen 51 yapının Türk Sanatı içindeki yeri incelenmiş, eserlerin ayrıntılı tanımı yapılarak plan ve fotoğraflarla desteklenmiştir. Vakfiye, arşiv kayıtları ve kitabelerden faydalanarak tarihlendirme ve restitüsyon bölümleriyle sonuçlandırmaya çalışılmıştır. Değerlendirme bölümünde; çalışmanın analizi yapılarak ortak sonuçlar elde edilmeye çalışılmıştır. Sonuç bölümünde; araştırmada ortaya çıkardığım ana bulgular verilmiştir.Konya'daki Geç Dönem Osmanlı Camileri Anadolu Selçuklu, Beylikler dönemine ait camilerin yanında mütevazı bölgenin tarihi kimliğini belgeleyen, ekonomik yapısına bağdaşan yapılardır. Çoğunluğu ihtiyaca göre mescitten camiye çevrilmişlerdir. Osmanlı taşra üslubunda inşa edilmiş vakıf sistemi içerisinde halk tarafından ustalara yaptırılmış eserlerdir. Bu yapılarda; ahşap, taş, çini alçı ve kalem işi teknikleri kullanılarak döneminin barok, rokoko, ampir sanatının özelliğini yansıtan geometrik, bitkisel vb. süslemelere yer verilmiş olup, özellikle harim ve cephe süslemeleri, Sanat Tarihi açısından korunmaya ve gelecek kuşaklara aktarmaya değer eserlerdir. Aynı zamanda bir devletin yok oluşu sırasında, Türk insanının sanat anlayışını, ibadethanelerine verdikleri değeri yansıtan önemli tarihi, mimari vesikalardır.

Abstract:
In this study, about the late Ottoman Mosques of Konya, the monuments which were built between the years 1700-1920 and still conserve their structural value were examined. Except some, most of these buildings weren?t studied in detail before and the majority of them were destroyed by rebuilding in new concrete systems after the republic. The existing ones were also unconsciously changed by the people under the name of preservation.51 samples of these buildings in Konya city center, having been conserving their original architectural features are examined with making the detailed description, supported by plans and photographs. The study was tried to conclude with the sections of dating and reconstruction proposals that refer to archive records and inscriptions. In evaluation, general results are tried to obtain with making analyze of the findings. In conclusion the main reveals, having been discovered in our research, are given.The late Ottoman Mosques of Konya are more modest practices than the Anatolian Seljuks and Principalities periods as they indicate the historical background of the region complying with the economical structure. According to needs, most of them were converted into mosque from mescid. These edifices were constructed by the public to the craftsmen in waqf system of Ottoman province style. In these monuments; geometric and floral and so on decorations that reflect the baroque, rococo and ampir art features of the period were given place with using wooden, stone, tile, plaster and painting techniques. Especially the interior and the front decorations of these monuments are worth to protect for art history and also an asset to transfer for the next generations. At the same time, they are important historical and architectural records, reflecting the value that Turkish people give to their worship area and also the conception of Turkish art during the collapse of the Ottoman Empire