Petrol ve doğalgaz bağlamında Türkiyenin Doğu Akdeniz politikaları
Eastern Mediterranean policies of Turkey in the context of oil and natural gas
Yazar: AHMET BAKIR
Danışman: DOÇ. DR. FULYA KÖKSOY
Batman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Akdeniz Havzası, Ortadoğu bölgesine komşu olmakla birlikte hidrokarbon yatakları yönünden de yüksek potansiyele sahip bir bölgedir. Mevcut potansiyel, bölgeyi küresel enerji piyasaları için önemli bir merkez hâline getirmektedir. Bu nedenle Doğu Akdeniz, bölge ülkeleri için stratejik öneme sahiptir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'nin ve diğer kıyıdaş devletlerin Doğu Akdeniz politikaları kapsamında Akdeniz'de petrol ve doğal gaz arama/sondaj çalışmalarının bölge enerji ve güvenlik politikalarına olası etkilerini ve sonuçlarını değerlendirmektir. Bunun yanında Türkiye'nin enerji ve güvenlik politikasını şekillendiren ve uygulamasını etkileyen temel faktörleri belirlemektir. Çalışmada, bölge devletlerinin Doğu Akdeniz'deki petrol ve doğal gaz arama çalışmaları, ilan edilen münhasır ekonomik bölge tayinleri ve bu kapsamda ortaya çıkan sorunların uluslararası boyutları incelenmiştir. 
Türkiye yaptığı çalışmalarla, bölgedeki güç dengelerini değiştirmiştir. Doğu Akdeniz bölgesinde çıkarılacak doğal gazın Avrupa ve diğer pazarlara ulaştırılabilmesinde en ucuz ve güvenli yolun Türkiye üzerinden geçmesi, Türkiye açısından pozitif bir sonuç olarak görülmektedir. Bu durum, Türkiye'nin bölgedeki enerji jeopolitiğindeki rolünü güçlendirmektedir. Öte yandan, yakın dönemlerde ABD Yunanistan'a askeri yığınak yapmakta, tatbikatlar gerçekleştirmekte ve bazı örtülü ekonomik yardımlarda bulunmaktadır. Mevzubahis husus ise Doğu Akdeniz'de bir güç mücadelesinin yaşandığını göstermektedir. Sonuç olarak, Doğu Akdeniz'de ortaya çıkan gelişmeler, bölgenin enerji ve güvenlik dengelerini önemli ölçüde değiştirmiştir. Bu gelişmelerin uzun vadeli etkilerini görmek için henüz erken olsa da Türkiye'nin bölgedeki rolü daha da önem kazanacak gibi görünmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Akdeniz, Doğu Akdeniz, Türkiye, Petrol, Doğal Gaz

Abstract:
The Mediterranean Basin, while neighboring the Middle East region, is a region with high potential in terms of hydrocarbon deposits. This potential makes the region an important hub for global energy markets. Therefore, the Eastern Mediterranean is of strategic importance for the countries in the region. The aim of this study is to evaluate the possible effects and consequences of oil and natural gas exploration/drilling activities in the Mediterranean on the energy and security policies of the region within the scope of the Eastern Mediterranean policies of Turkey and other littoral states. It also aims to identify the main factors shaping Turkey's energy and security policy and affecting its implementation. In the study, the oil and natural gas exploration activities of the regional states in the Eastern Mediterranean, the declaration of exclusive economic zones and the international dimensions of the problems arising in this context are analyzed.
With its efforts, Turkey has changed the balance of power in the region. The fact that the cheapest and safest way to transport the natural gas to be extracted in the Eastern Mediterranean region to Europe and other markets is through Turkey is seen as a positive result for Turkey. This strengthens Turkey's role in the energy geopolitics of the region. On the other hand, in recent times, the United States has been making military build-ups, conducting exercises and providing some covert economic aid to Greece. This shows that a power struggle is taking place in the Eastern Mediterranean. In conclusion, the developments in the Eastern Mediterranean have significantly altered the energy and security balances of the region. Although it is too early to see the long-term effects of these developments, Turkey's role in the region is likely to become more important. 
Keywords: Mediterranean, Eastern Mediterranean, Turkey, Oil, Natural Gas