Rekreasyonel atletlerde sanal gerçeklik değerlendirme sistemi kullanılarak çalışma belleği tepkilerinin araştırılması
Investigation of working memory responses in recreational athletes using virtual reality assessment system
Yazar: GÖKSEN ÇINAR
Danışman: DOÇ. DR. ADİL DENİZ DURU
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı / Spor Sağlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports
Dizin: 3D sanal dünyalar = 3D virtual worlds ; Fiziksel rekreasyon = Physical recreation ; Görsel bellek = Visual memory ; Sözel bellek = Verbal memory

Özet:
Tezin başlığı : Rekreasyonel Atletlerde Sanal Gerçeklik Değerlendirme Sistemi Kullanılarak Çalışma Belleği Tepkilerinin Araştırılması
Öğrencinin Adı Soyadı : Göksen Çınar
Danışmanın Adı Soyadı : Doç. Dr. Adil Deniz Duru
Programın Adı : Spor Sağlık Bilimleri Yüksek Lisans Programı

Amaç: Mevcut çalışma bilişsel psikoloji araştırmalarında sıklıkla kullanılan geçerli bir çalışma belleği görevi ile VR için tasarlanmış daha ekolojik bir çalışma belleği ölçüm aracı arasındaki ilişkiyi ve sporcu performansları açısından farklarını değerlendirmek için hazırlanmıştır.  
Gereç ve Yöntem: Yaş ve eğitim düzeyi tutarlı 20 rekreasyonel ve 20 sedanter atlete N-Back (sözel ve görsel) ile VR-ATC görevleri uygulanmıştır. VR-ATC 4 ekrandan farklı görevlere sahiptir. VR-ATC'den elde edilen sonuçlar ile N-Back skorları arasındaki ilişki Spearman Korelasyon testi, sporcu gruplarının bu testlerden aldığı sonuçlar ise Mann-Whitney U testi ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Atletlerin çalışma belleği görevlerindeki performansı ile sözel görevler arasında anlamlı korelasyonlar bulundu (Spearman Korelasyon Testi, anlamlılık düzeyi p<0,05). VR-ATC görevleri, rekreasyonel ve sedanter sporcular arasında sözlü uyaran işleme ve görev değiştirme hızı açısından önemli farklılıklar gösterdi (Mann-Whitney U Testi, anlamlılık düzeyi p<0,05).
Sonuç: Atletlerin bilişsel performanslarını geleneksel veya bilgisayar tabanlı testler ile değerlendiren çalışmalar fazla olsa da günlük yaşam işlevlerini yansıtmadığı için sınırlılıklara sahiptir. Araştırmamız ekolojik yani günlük yaşam ile daha entegre olan bir çalışma belleği görevinin geleneksel görevler ile ilişkili olsa da sporcu gruplarını daha iyi ayırdığını göstermiştir. Bu anlamda, VR-ATC sporcu performanslarını değerlendirmede alternatif bir yaklaşım olarak düşünülebilir.

Anahtar Kelimeler: Sanal gerçeklik, rekreasyon, çalışma belleği.

Abstract:
Title of Thesis: Investigation of Working Memory Responses in Recreational Athletes Using Virtual Reality Assessment System
Student Name, Surname: Göksen Çınar
Supervisor Name : Assoc. Prof. Adil Deniz Duru
Program Name : Sports Health Sciences MSc Program

Objective: The current study was prepared to evaluate the relationship between a valid working memory task frequently used in cognitive psychology research and a more ecological working memory measurement tool designed for VR and their differences in terms of athlete performances.
Materials and Methods: N-Back (verbal and visual) and VR-ATC tasks were applied to 20 recreational and 20 sedentary individuals with consistent age and education levels. VR-ATC tasks include different tasks delivered on a total of 4 screens. The relationship between the results obtained from VR-ATC and N-Back scores was evaluated with the Spearman Correlation test, and the results of the athlete groups from these tests were evaluated with the Mann-Whitney U test. Statistical significance level was accepted as p<0.05.
Results: The study found a correlation between athletes' performance in working memory tasks and verbal tasks (Spearman Correlation Test, significance level p<0.05). VR-ATC tasks demonstrated significant differences between recreational and sedentary individuals in terms of verbal stimulus processing and task-switching speed (Mann-Whitney U Test, significance level p<0.05).
Conclusion: Although there are many studies evaluating the cognitive performance of athletes with traditional or computer-based tests, they have limitations because they do not reflect daily life functions. Our study showed that an ecological working memory task, that is, a working memory task that is more integrated with daily life, better separates groups of athletes, even though it is related to traditional tasks. In this sense, VR-ATC can be considered as an alternative approach to assess athlete performances.  

Keywords: Virtual reality, recreation, working memory.