Problem davranışların azaltılmasına yönelik grup aile eğitim programı' nın babaların problem davranışları azaltılması için gerekli kavram ve işlem süreçlerini kazanmalarına etkisi
The effect of group- family education programme for reducing behaviour problems on fathers? gaining necessary concepts and operation processes for reducing behaviour problems
Yazar: FATMA BERBERCAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YUSUF ZİYA TAVİL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile eğitimi = Family education ; Babalar = Fathers ; Eğitim programları = Education programs ; Problem davranış = Problem behavior

Özet:
Araştırmada Problem Davranışların Azaltılmasına Yönelik Grup Aile Eğitim Programı'nın, babaların, problem davranışları azaltabilmek için gerekli kavram ve işlem süreçlerini kazanmalarında etkili olup olmadığını belirlemek ve sosyal geçerlilik açılarından değerlendirilmiştir.Araştırmada, tek denekli deneysel desenlerden ?AB Deseni? kullanılmıştır. Araştırmanın deneklerini, Özel Adnan Ağır Özel Eğitim Okulu' na devam eden zihinsel yetersizlikten etkilenmiş öğrencilerin babalarından, çocuklarında problem davranışları olan yedi babayla eğitim başlanmıştır, üç babanın işleriyle bağlantılı özel nedenlerinden dolayı program kapsamından çıkarılmaları ile dört babayla programa devam edilmiştir. Araştırmada verilerin toplanabilmesi için, hedef davranış kayıt formu, kavramlara ilişkin ölçüt bağımlı ölçü aracı, işlemlere ilişkin ölçüt bağımlı ölçü aracı ve sosyal geçerlilik formu kullanılmıştır. Araştırmanın deney sürecinde, geliştirilen aile eğitim programının uygulanması öncesinde araştırma kapsamına dâhil edilen dört babanın, araştırmada kazanması amaçlanan kavram ve işlem süreçlerinde başlama düzeyleri üç ayrı oturumda belirlenmiştir Babaların başlama düzeylerinin belirlenmesinin ardından, gruba dört oturumluk aile eğitim programı uygulanmıştır. Araştırmada, araştırma verileri, grafik olarak verilmiş ve grafikler görsel olarak analiz edilmiştir. Araştırma sonunda elde edilen bulgular şu şekildedir;-Problem Davranışların Azaltılmasına Yönelik Grup Aile Eğitim Programının uygulanması sonunda araştırma kapsamına dâhil edilen babalar, ödül, görmezden gelme, uyuşmayan davranış ve uygun davranışı ödüllendirme (uyuşmayan davranışların ayrımlı pekiştirmesi) kavramlarına ait amaçlarının hepsini gerçekleştirmiştir. Bu nedenle, Problem Davranışların Azaltılmasına Yönelik Grup Aile Eğitim Programının, kavramların kazanılmasında etkilidir.- Problem Davranışların Azaltılmasına Yönelik Grup Aile Eğitim Programının uygulanması sonunda araştırma kapsamına dâhil edilen babalar, ödül kullanma, görmezden gelme ve uygun davranışı ödüllendirme (uyuşmayan davranışların ayrımlı pekiştirmesi) işlem süreçlerine ait amaçlarının hepsini gerçekleştirmiştir. Bu nedenle, Problem Davranışların Azaltılmasına Yönelik Grup Aile Eğitim Programının, işlem süreçlerinin kazanılmasında etkilidir.- Problem Davranışların Azaltılmasına Yönelik Grup Aile Eğitim Programı uygulama güvenirliği ve sosyal geçerlilik açısından değerlendirildiğinde, uygulama açısından güvenilir ve sosyal açıdan geçerli bir program olduğu belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Aile eğitimi, Problem davranış

Abstract:
In the research, it is evaluated whether Group- Family Education Programme for Reducing Behaviour Problems has made fathers gain necessary concepts and operation processes for reducing behaviour problems or not in terms of social validity.?AB Pattern? among single-subject experimental designs is used in the research. Research subjects have been chosen from among fathers of mentally handicapped children who are students at Adnan Ağır Special Education School. The research has been started with seven fathers of the children who have behaviour problems; however, three of the fathers have left the programme because of the special reasons related to their jobs, and it has been continued with four of them. In the research, to be able to accumulate the data, record form for target behaviour, criterion referenced test related to the concepts, criterion referenced test related to the operations and social validity form have been used.During the experimental study, it has been defined the starting levels of the four fathers at the processes of concepts and operations intended to gain in the research with three different sessions before practising the developed family education programme. After the starting levels of the fathers have been defined, four sessions of family education programme have been implemented to the group. In the research, the data of the research has been displayed graphically and the graphs have been interpreted qualitatively. At the end of the research findings are as follows:-After applying Group - Family Education Programme for Reducing Behaviour Problems to the fathers included in the research, they have reached all of the sub-goals of the concepts such as award, ignorance, incompatible behaviour and rewarding appropriate behaviour (differential reinforcement of incompatible behaviour). Thus, it is understood that Group - Family Education Programme for Reducing Behaviour Problems is effective to the acquisition of concepts.-After applying Group - Family Education Programme for Reducing Behaviour Problems to the fathers included in the research, they have reached all of the sub-goals of the operation processes such as using award, ignorance and rewarding appropriate behaviour (differential reinforcement of incompatible behaviour). Thus, it is understood that Group - Family Education Programme for Reducing Behaviour Problems is effective to the acquisition of operation processes.-When Group - Family Education Programme for Reducing Behaviour Problems is evaluated in terms of social validity to intervention, it has been determined that this program has very highs rates of intervention reliability and social validity.Key Words: Parents education, Problem behaviour