Kanser hastalarına bakım verenlerde sosyal desteğin yaşam kalitesi, bakım yükü ve tükenmişlikle ilişkisi
The relationship of social support with quality of life, caregiver burden and burnout in caregivers of cancer patients
Yazar: ÖYKÜ AYDEMİR
Danışman: PROF. DR. DİLEK KILIÇ ; DOÇ. DR. DERYA ADIBELLİ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
ÖZET
Kanser Hastalarına Bakım Verenlerde Sosyal Desteğin Yaşam Kalitesi, Bakım Yükü ve Tükenmişlikle İlişkisi
Amaç: Bu çalışma kanser hastalarına bakım verenlerde sosyal desteğin yaşam kalitesi, bakım yükü ve tükenmişlikle ilişkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Bu araştırma Şubat-Haziran 2022 tarihleri arasında Giresun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Onkoloji-Hematoloji Kliniğine ve Ayaktan Kemoterapi Ünitesine kayıtlı hastaların bakım verenlerinde yapılmıştır. Örneklemi araştırmaya katılmayı kabul eden ve alınma kriterlerine uyan 102 kişi oluşturmuştur. Araştırmanın verileri Tanıtıcı Veri Formu, Zarit Bakım Yükü Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Kısa Formu ve Pines Tükenmişlik Ölçeği Kısa Formu kullanılarak toplanmıştır. Veriler, SPSS 25.0 programında analiz edilmiştir. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız t testi, tek yönlü varyans analizi, pearson korelasyon ve regresyon analizi kullanılmıştır. 
Bulgular: Bakım verenlerin araştırmada Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği puan ortalaması 41.40±10.68, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği puan ortalaması 66.27±11.72, Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu Genel Sağlık Durumu 56.25±13.93, Bedensel alt boyut 46.25±8.04, Ruhsal alt boyut 56.00±8.68, Sosyal İlişkiler alt boyut 59.96±11.90 ve Pines Tükenmişlik Ölçeği Kısa Formu puan ortalaması 2.45±0.95 bulunmuştur. Bakım verme yükü ile sosyal destek ve yaşam kalitesi arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Bakım verme yükü ile tükenmişlik arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Tükenmişlik ile sosyal destek ve yaşam kalitesi arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Sosyal destek ile yaşam kalitesi arasında ise pozitif yönde anlamlı bir ilişki belirlenmiştir.
Sonuç: Sonuç olarak kanser hastalarına bakım verenlerde sosyal destek arttıkça yaşam kalitesi artmakta, bakım verme yükü ve tükenmişlikleri azalmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Bakım verici, bakım verme yükü, kanser, sosyal destek, tükenmişlik, yaşam kalitesi

Abstract:
ABSTRACT
The Relationship of Social Support with Quality of Life, Caregiver Burden and Burnout in Caregivers of Cancer Patients
Aim: This study was conducted to determine the relationship of social support with quality of life, care burden and burnout in caregivers of cancer patients.
Materials and Methods: This research was carried out by the caregivers of the cancer patients who were registered to the Outpatient Chemotherapy Unit of Giresun Training and Research Hospital Oncology-Hematology Clinic between February 2022 and June 2022; The sample consisted of 102 people who accepted to participate in the study and met the inclusion criteria. The data of the research were collected using the Descriptive Data Form, Zarit Burden of Care Scale, Multidimensional Perceived Social Support Scale, World Health Organization Short From of Quality of Life and Pines Burnout Scale Short Form. The data was analyzed using the SPSS 25.0 program. Descriptive statistics, indipendent test, one-way analysis of variance, Pearson correlation and regression analysis were used to evalvate the research data.
Results: Zarit Caregiver Burden scale score mean of caregivers 41.40±10.68, Multidimensional scale of Perceived Social Support score mean 66.27±11.72, World Health Organization Quality of Life Scale Short Form General Health Status subscale 56.25±13.93, Physical subscale 46.25±8.04, Mental subscale 56.00±8.68, Social Relations subscale 59.96±11.90 and Pines Burnout scale short form mean score 2.45±0.95 was found. A negative significant relationship was determined between caregivers burden of caregiving and social support and quality of life. A possitive and significant relationship was found between caregivers burden of care and their burnout. A negative and significant relationship was determined between the burnout of caregivers, their social support and quality of life. A possitive and significant relationship was determined between the social support of caregivers and their quality of life.
Conclusion: As result, as the social support increases in caregivers of cancer patients, their quality of life increases and their caregiver burden and burnout decrease.
Key Words: Burnout, cancer, caregiver, caregiving burden, quality of life, social support