Yenidoğan hemşirelerinin cilt bakımına yönelik bilgi ve uygulamalarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge and applications of newborn nurses for skin care
Yazar: BETÜL BİŞGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ŞENER TAPLAK
Yozgat Bozok Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-çocuk hemşireliği = Maternal child nursing ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Cilt bakımı = Skin care ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Mesleki uygulama = Professional practice

Özet:
Yenidoğanların cilt bütünlüğünün korunması ve geliştirilmesinde hemşirelere önemli görevler düşmektedir. Bu çalışma yenidoğan hemşirelerinin cilt bakımına ilişkin bilgi ve uygulamalarını değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel çalışma olarak yapıldı. Araştırmaya başlamadan önce kurum izinleri ve etik kurul izni alındı. Araştırma Haziran 2016- Ağustos 2018 tarihleri arasında dört farklı şehirdeki beş farklı hastanenin Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi (YYBÜ)'nde görev yapan hemşirelerle gerçekleştirildi. Araştırmanın örneklemini, çalışmaya dahil etme kriterlerini sağlayan 124 yenidoğan hemşiresi oluşturdu. Verilerin toplanması amacıyla araştırmacılar tarafından literatür doğrultusunda hazırlanan, "Tanıtıcı özellikler veri formu", "Yenidoğan hemşirelerinin cilt bakımına ilişkin bilgi düzeylerini belirleme formu" ile "Cilt bakımına yönelik uygulamalar anketi"nden yararlanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde bağımsız iki örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson korelasyon analizi, regresyon analizi, çoklu karşılaştırma testi olarak Duncan testi ve Brown-Forsythe testi kullanıldı.
Araştırma kapsamına alınan yenidoğan hemşirelerinin çoğunluğunun 20-30 yaş grubunda ve %79.8'inin lisans mezunu olduğu bulundu. Hemşirelerin %75.8'inin yenidoğanın cilt bakımına yönelik eğitim almadığı ve yarısından fazlasının cilt bakımı ile ilgili güncel literatürü takip etmediği belirlendi. Yenidoğan hemşirelerinin yaşı, eğitim durumu, çocuk sahibi olma durumu, hemşire olarak çalışma süresi, yenidoğan ünitesinde çalışma süresi ve cilt bakımına yönelik eğitim alma durumu ile bilgi düzeyi puan ortalamaları arasında fark bulundu (p<0.05).
Yenidoğan hemşirelerinin cilt bakımına yönelik uygulamalarına bakıldığında; yenidoğanın vücut temizliğine ilişkin en sık gerçekleştirilen uygulamaların %65.3 ile vücudu ılık su ve spanç ile silmek, %59.7 ile günlük silme banyo yaptırmak ve %46.0 ile vücut temizliğini günlük yapmak olduğu saptandı. Göbek bakımına ilişkin en sık gerçekleştiren uygulamanın göbek güdüğünü doğal kurumaya bırakma (%81.5) uygulaması olduğu belirlendi. Basınç yaralarını önlemeye yönelik olarak hemşirelerin %86.3'ünün pozisyon değiştirme uygulamasını gerçekleştirdiği bulundu. Dermatit tedavisinde çinko oksitli pişik preparatlarının kullanımı (%81.5) en sık tercih edilen uygulama olarak saptandı. Yenidoğan hemşirelerinin cilt temizliği/dezenfeksiyonunda %83.9 ile en sık alkol kullandığı, en nadir tercih edilen ürünün ise povidon iyot olduğu belirlendi. Yenidoğan hemşirelerinin üçte biri yenidoğanın cildini günlük, üçte biri ise haftada bir değerlendirdiğini bildirdi. Hemşirelerin tamamına yakınının cilt değerlendirilmesi için ölçek kullanmadığı ve üçte ikisinin cilt bakımına yönelik kanıta dayalı uygulamaları takip etmediği bulundu.
Yenidoğan ünitelerinde çalışan hemşirelerin cilt bakımına yönelik bilgilerini güncellemeleri ve kanıta dayalı uygulamaları takip edebilmeleri için hizmetiçi eğitimlerin düzenlenmesi, kongre, sempozyum ve kurslara katılımlarının teşvik edilmesi, ayrıca lisans ya da çocuk sağlığı ve hastalıkları hemşireliği alanında lisansüstü eğitim mezunu olan hemşirelerin YYBÜ'nde istihdam edilmesi önerilir.

Abstract:
Newborns nurses have an important role in protecting and improving the integrity of newborns. This study was carried out as a descriptive and cross-sectional study in order to evaluate newborn nurses' knowledge and applications for newborn skin care. Institution permits and ethics committee permits were obtained before starting the research. The research was carried out between June 2016 and August 2018 with nurses working in the neonatal intensive care unit (NICU) of five different hospitals in four different cities. The sample of the study occured 124 newborn nurses who met the including criteria of the study. In order to collect the data, "Introductory features data form", "Knowledge levels form for newborn nurses regarding skin care" and "Practices questionnaire for skin care" were used. Two independent samples t test, one-way analysis of variance, Pearson's correlation analysis, regression analysis, Duncan test and Brown-Forsythe test were used as multiple comparison tests.
It was found that the majority of newborn nurses included in the study were in the 20-30 age group and 79.8% were graduates. It was determined that 75.8% of newborn nurses did not receive training on newborn skin care and more than half of them did not follow the current literature on skin care. A significant difference was found between mean knowledge scores and the ages of newborn nurses, educational status, childbearing status, working time as a nurse, working time in the neonatal unit, and previous education status for skin care (p <0.05).
Considering the applications of newborn nurses for skin care; the most common practices for body cleaning of the newborn were found to be wiping the body with warm water and sponge with 65.3%, daily wiping bath with 59.7% and daily cleaning with 46.0%. It was determined that the most frequent application for umbilical care was "letting the umbilical stump dry naturally" (81.5%). In order to prevent pressure sores, it was found that 86.3% of nurses performed position changing practice. The use of zinc oxide diaper preparations (81.5%) in the treatment of dermatitis was found to be the most preferred application. It was determined that the most preferred materials of newborn nurses in skin cleansing / disinfection were alcohol with 83.9%, and the rarest preferred product was povidone iodine. One-third of the newborn nurses reported that they evaluate the newborn's skin daily, and a third of the newborn. It was found that almost all of the nurses did not use a scale for skin evaluation and two-thirds did not follow evidence-based practices for skin care.
It is recommended to organize in-service trainings and encourage their participation in congresses, symposiums and courses so that nurses working in neonatal units update their knowledge about skin care and follow evidence-based practices. In addition, it is recommended to employ nurses who have graduated from undergraduate education in the field of undergraduate or child health and diseases nursing in NICU.