Fen ve teknoloji dersinde işbirlikli öğrenme tekniklerinin öğrencilerin başarı tutum ve zihinsel yapılarına etkisi
The effects of cooperative learning techniques on student?s achievement, attitude and mental structures in science and technology classes
Yazar: ABDULLAH ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM BİLGİN
Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen ve teknoloji dersi = Science and technology course ; Zihinsel gelişim = Mental development ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Öğrenme teknikleri = Learning techniques ; İşbirlikli öğrenme = Cooperative learning

Özet:
Bu araştırmanın amacı; ilköğretim Fen ve Teknoloji dersinde işbirlikli öğrenme tekniklerinin öğrencilerin başarısına, tutumuna ve zihinsel yapılarındaki kavramlar arasındaki ilişkilere etkisini araştırmaktır. Ayrıca uygulanan tekniklere ilişkin öğretmen ve öğrencilerin görüşlerini belirlemektir.Araştırmanın örneklemini; 2009?2010 eğitim öğretim yılında Kahramanmaraş ili merkezinde 80.Yıl İlköğretim Okulu, Mareşal Fevzi Çakmak İlköğretim Okulu ve Egemenlik İlköğretim Okulundaki dokuz, 5. sınıf şubesinde öğrenim gören toplam 303 öğrenci oluşturmaktadır. Şubelerden 3'ü 1. Deney Grubu, 3'ü 2. Deney Grubu 3'ü de Kontrol Grubu olarak rastgele küme örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. 1.Deney Grubunda dersler işbirlikli öğrenme yönteminin Öğrenci Takımları Başarı Bölümleri Tekniği, 2. Deney Grubunda dersler işbirlikli öğrenme Yönteminin Takım Destekli Bireyselleştirme Tekniği, Kontrol Grubunda ise dersler Geleneksel Yöntem ile, sınıf öğretmenleri tarafından işlenmiştir.Çalışma; tüm gruplarda ilköğretim 5. sınıf Fen ve Teknoloji dersi müfredat programında yer alan ?Maddenin Değişimi ve Tanınması? ünitesindeki konularda, 36 ders saati süresince gerçekleştirilmiştir.Araştırmada veri toplama aracı olarak; tüm gruplara Maddenin Değişimi ve Tanınması Ünitesi Başarı Testi (MDTÜBT), Fen ve Teknoloji Tutum Ölçeği (FTKTÖ) ve Kelime İlişkilendirme Testi (KİT) ön-test ve son-test olarak uygulanmıştır. Ayrıca deney gruplarında uygulanan işbirlikli öğrenme yönteminin iki tekniği hakkında öğretmen ve öğrenci görüşleri açık uçlu sorularla alınmıştır.Başarı ve tutum verilerinin analizi SPSS paket programı kullanılarak yapılmıştır. Hipotezleri test etmek için betimlemeli istatistik, ortak değişkenli çoklu varyans analizi (MANCOVA) ve ortak değişkenli varyans analizi (ANCOVA) kullanılmıştır. Kelime İlişkilendirme Testi verileri ön frekans tablosu ve son frekans tablosu oluşturarak, işbirlikli öğrenme yöntemine karşı öğretmen ve öğrenci görüşlerinin verileri ise içerik analizi yapılarak araştırmacı tarafından analiz edilmiştir.Araştırmanın sonucunda; Fen ve Teknoloji dersinde, deney gruplarında uygulanan işbirlikli öğrenme yönteminin iki tekniğinin, kontrol grubuna uygulanan geleneksel yönteme göre akademik başarıyı artırmada daha etkili olduğu bulunmuştur. Deney gruplarındaki öğrencilerin başarı puanları ortalamaları ile kontrol grubu öğrencilerinin başarı puanları ortalamaları arasından deney grupları lehine istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. İki deney grubu karşılaştırıldığında başarı puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamamıştır.Deney gruplarındaki öğrencilerin Fen ve Teknoloji dersine karşı tutum puanları ortalamaları ile kontrol grubu öğrencilerinin Fen ve Teknoloji dersine karşı tutum puanları ortalamaları arasında deney grupları lehine istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. İki deney grubu karşılaştırıldığında Fen ve Teknoloji dersine karşı tutum puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamamıştır.İşbirlikli öğrenme yönteminin uygulandığı deney gruplarındaki öğrencilerin zihinsel yapılarındaki kavramlar arası ilişkilere etkisinin geleneksel yönteme göre daha etkili olduğu bulunmuştur. Deney grupları karşılaştırıldığında 1.deney grubundaki öğrencilerin ?Maddenin Değişimi ve Tanınması? ile ilgili kavramları daha iyi anladıkları tespit edilmiştir. Uygulanan işbirlikli öğrenme yönteminin iki tekniğine ilişkin öğretmen ve öğrencilerin görüşleri olumlu olmuştur.ANAHTAR KELİMELERİşbirlikli Öğrenme Yöntemi, Öğrenci Takımları ve Başarı bölümleri tekniği, Takım Destekli Bireyselleştirme, Kelime İlişkilendirme, Akademik Başarı, Tutum.

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the effects of cooperative learning techniques on the student?s achievements, attitudes and mental structure for concepts in primary level science and technology classes. It is also intended to identify the opinions of teachers and students about the techniques used.The sampling of this study comprised 303 students attending 5th grade in 9 different classes in 80. Yıl Primary School, Mareşal Fevzi Çakmak Primary School and Egemenlik Primary School in Kahramanmaraş. Using the random method, three of the classes were determined to be the first experimental group, three of them as the second experimental group and three of them as the control group. The subjects were taught by teachers, using the Student Team Achievement Deviation Technique with the first experimental group, the Team Assisted Personalization Technique with the second experimental group and the Traditional instruction with the control group.The study was carried out for 36 periods in each group on `Change and Recognition of Matter? from the fifth grade program.The data for the study were collected applying the Change and Recognition of Matter Unit Achievement Test, Science and Technology Attitude Scale and Word Association Test as the pre-post-tests. Moreover teachers? and students? opinions about the two cooperative learning techniques which were collected with open ended questions.Data obtained from an achievement test and attitudes scale and all of the data entered to SPSS program. For hypothesis testing descriptive statistics and multivariate analysis of covariance (MANCOVA), analysis of variance (ANCOVA) were used. The teachers? and students? opinions towards cooperative learning method was analyzed by content analysis. The effects of cooperative learning method to students mental structure was analyzed by the researcher generating pre and post frequency tables of Word Associating Test data.According to the results of this study it is found that the two techniques of cooperative learning method practiced with the experimental groups in Science and Technology classes were much more effective in raising academic achievement than the traditional method practiced with the control group. A statistically significant difference between control group students? achievement scores and experimental group students? achievement scores which is in favor of experimental groups was found. When the two experimental groups were compared there wasn?t a significant difference found between their achievement scores.In Science and Technology classes the two techniques of cooperative learning method practiced in experimental groups turned out to be more effective compared to the traditional method practiced with the control group in enhancing attitude toward Science and Technology classes. A statistically significant difference between control group students? attitude scores toward Science and Technology classes and experimental group students? attitude scores toward the Science and Technology classes which is in favor of experimental groups was found. When the two experimental groups were compared there wasn?t a significant difference found between their attitude scores toward Science and Technology classes.The effects of cooperative learning on the relationship between concepts in the mental structure of the students in the experimental groups it is practiced was found to be more effective compared to traditional methods. As the experimental groups were compared there were significant differences in favor of the first experimental group.The teachers? and students? opinions about the two techniques of cooperative learning method practiced were positive.KEY WORDSCooperative learning, Word Association, Academic Achievement, Attitude.