In vitro ortamlarda intakt bitki kültürleri teknikleriyle yetiştirilen bazı poaceae ve solanaceae türlerinin bazı fizyolojik ve morfolojik büyüme parametreleri üzerine silisyum etkileri
Effects of silicon on some physiological and morphological growth parameters of some poaceae and solanaceae species growth by the techniques of intact plant cultures at in vitro mediums
Yazar: ERCAN ÇATAK
Danışman: DOÇ. DR. GÜLER ÇOLAK
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Botanik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Botanik = Botany

Özet:
In vitro ortamlarda intakt bitki kültürleri teknikleriyle fotoperyodik indüksiyon altında vekaranlık şartlarda inkübasyona alınan Oryza sativa L. ve Capsicum annuum L.'un bazıfizyolojik ve morfolojik büyüme parametreleri üzerine silisyum etkilerini incelemeyi amaçlayanbu çalışmada, artan konsantrasyonlarda uygulanan Si+4 fotoperyodik indüksiyon altında vekaranlık şartlarda Oryza sativa L. cv. Kıral, Osmancık-97 ve Baldo genotiplerine ait tohumlarınçimlenme oranlarında istatistiksel anlamı olan değişimlere neden olmazken, fotoperyot vekaranlık uygulanan Capsicum annuum L. cv. Çetinel ve Ilıca ile fotoperyodik indüksiyonaltında çimlenmeye terk edilen Capsicum annuum L. cv. 11B-14 genotiplerine ait tohumlarınçimlenme oranlarında da istatistiksel anlamı olan değişimlere yol açmadı. 11B-14 genotipine aittohumlar karanlık şartlarda inkübasyona alındığında, silisyum uygulanan tüm serilerinçimlenme oranları kontrol grup değerinden yüksekti. Oryza sativa L. ve Capsicum annuum L.türlerine dahil genotiplerin tohum çimlenme oranlarında genotipler düzeyinde istatistikselanlamı olan değişimlerle karşılaşılırken, fotoperyot ve karanlık uygulamalarının tohumçimlenme oranlarında neden olduğu değişimlerin istatistiksel anlam taşımadığı görüldü.Fotoperyot ve karanlık uygulanan Oryza sativa L. ve Capsicum annuum L.'un hipokotil, anakök, lateral kök, adventif kök, kotiledon, kın, koleoptil ve radikula gelişimlerinin morfometrikaçıdan genotipler düzeyindeki karşılaştırmalı analizlerinde, fotoperyodik indüksiyon altındaOryza sativa L. ve Capsicum annuum L.'un radikula gelişimlerinde ortaya çıkan değişimleringenotipler arasında istatistiksel anlamı olan farklılıklar oluşturamadığı saptandı. Ele alınan diğertüm morfometrik parametrelerde ise genotipin sonucu etkileyen başlıca faktör olduğu ortayakoyuldu. Fotoperyot ortamında inkübasyona alınan Oryza sativa L. fideciklerinin hipokotil, kök,kotiledon, koleoptil, kın taze ve kuru ağırlıkları ile Capsicum annuum L. fideciklerininhipokotil, kök, kotiledon taze ve kuru ağırlıklarında artan Si+4 konsantrasyonlarının etkilerikantitatif açıdan genotipler düzeyinde değerlendirildiğinde, fotoperyodik indüksiyon altındaCapsicum annuum L. fideciklerinin hipokotil kuru ağırlıklarında ortaya çıkan değişimleringenotipler arasında istatistiksel anlamı olan farklılıklar oluşturamadığı görüldü. Artan Si+4konsantrasyonlarının karanlık şartlarda inkübasyona alınan Oryza sativa L.'nin kök yaşağırlıklarında genotipler düzeyinde neden olduğu değişimler de istatistiksel anlam taşımıyordu.Ele alınan türler inceleme kapsamına alınan diğer tüm kantitatif gelişim parametrelerindegenotipler düzeyinde anlamlı farklılıklara sahiptiler.

Abstract:
This study aims to investigate the effects of silicon applied in increasing concentrations to somephysiological and morphological growing parameters of Oryza sativa L. and Capsicum annuumL. that were taken into incubation under photoperiodic induction and dark conditions with intactplant cultures techniques in in-vitro mediums. The results showed that Si+4, which was appliedin increasing concentrations, made no statistically significant differences both in thegermination rates of the seeds belonging to Oryza sativa L. cv. Kıral, Osmancık-97 and thegenotypes of Baldo in dark conditions and under photoperiodic induction and in the germinationrates of the seeds belonging to the genotypes of Capsicum annuum L. cv. 11B-14 that was leftto be germinated under photoperiodic induction and Capsicum annuum L. cv. Çetinel and Ilıcathat was applied photoperiod and dark. When the seeds which belong to 11B-14 genotype weretaken into incubation under dark conditions, the germination rates of all the series that wereapplied with silicon were higher than control group rates. In increasing Si+4 concentrations,while there were statistically significant differences in the seed germination rates of thegenotypes belonging to the Oryza sativa L. and Capsicum annuum L. species in terms ofgenotypes level, the changes on seed germination rates due to the photoperiod and darkapplications carried no statistical significance. In morphometically genotypes-level-comparativeanalyses of the hypocotyl, main root, lateral root, adventive root, cotyledone, sheath, coleoptyl,and radicule development of Oryza sativa L. and Capsicum annuum L. which were applied withphotoperiod and dark in increasing Si+4 concentrations, it was ascertained that the changes in theradicule developments of Oryza sativa L. and Capsicum annuum L. under photoperiodicinduction do not make statistically significant differences among the genotypes. In all the othermorphometric parameters analyzed the genotype was ascertained to be the main factor affectingthe result. When the effects of increasing Si+4 concentrations on the fresh and dried weights ofhypocotyl, root, cotyledone, coleoptyl and sheath of the seedlings of Oryza sativa L. which wastaken into incubation in photoperiod medium along with the fresh and dried weights ofhypocotyl, root, and cotyledone of the seedlings of Capsicum annuum L. were examinedquantitatively on genotypes level, the changes in the dry weights of hypocotyl seedlings ofCapsicum annuum L. under photoperiodic induction do not make any statistically significantdifferences among genotypes. The changes that the increasing Si+4 concentrations caused ongenotypes level on the root fresh weights of Oryza sativa L. that was taken into incubation indark are not statistically significant, too. The species examined have significant differences ongenotypes level in all the other quantitative development parameters taken into the study.