Gadolinyum bazlı kontrast maddelerle çok sayıda beyin MRG çekimi yapılmış olan hastalarda beyinde bazal ganglionlarda sinyal intensite değişikliklerinin saptanması
Determining signal intensity changes in the basal ganglia of the patients' brain who have undergone multiple brain MR imaging with gadolinium based contrast agents
Yazar: YASİN ERTUĞ ÇEKDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. NURİ KARABAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Bazal ganglia = Basal ganglia ; Gadolinyum = Gadolinium ; Kontrast maddeler = Contrast media ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Sinyal nakli = Signal transduction

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, kontrastsız T1 ağırlıklı MRG'de nucleus dentatus ve globus pallidusta görülen yüksek sinyal intensitesi ile daha önceki gadolinyum bazlı kontrast ajan uygulamaları arasında herhangi bir korelasyon olup olmadığının araştırılmasıdır.
Araç ve Gereçler: Çalışmamız fakültemizin etik kurulu tarafından yazılı bilgilendirilmiş onamın gerekli olmadığı belirtilerek onaylandı. Kesitsel analiz yapılabilmesi için birbirini izleyen beyin MR'ı çekilmiş 21 kişilik multiple skleroz hastasından oluşan bir grup belirlendi. Hastaların hepsi en az 4 kez kontrastlı beyin MR'ı çekilmişti. Kontrastsız T1 ağırlıklı görüntülerde nucleus dentatusun, ponsun, globus pallidusun ve talamusun ortalama sinyal değerleri ölçüldü. Nucleus dentatustaki sinyal değerinin ponstaki sinyal değerine bölünmesiyle nucleus dentatus-pons sinyal oranı, globus palliduski SI değerinin talamustaki SI değerine bölünmesiyle globus pallidus-talamus sinyal oranı hesaplandı. Gadolinyum bazlı kontrast madde uygulamaları ile nucleus dentatus-pons SI oranı ve globus pallidus-talamus sinyal oranı arasında herhangi bir ilişki varlığını tespit edebilmek için tekrarlı ölçümlerde ANOVA analizi, hasta grubuna uygulandı. 
Bulgular: Nucleus dentatus-pons sinyaloranındaki artış ile tekrarlayan sayıda gadolinyum bazlı kontrast madde uygulamaları anlamlı korelasyon gösterdi (P < .001; F değeri 56.45, Partial Eta Square değeri 0.738 ). Globus pallidus-talamus sinyal oranındaki artış ile tekrarlayan sayıda gadolinyum bazlı kontrast madde uygulamalarının sayısı birbirleriyle anlamlı korelasyon gösterdi (P < .001; F değeri 98.96, Partial Eta Square değeri 0.832). Kontrastlı MR incelemeleri yapılmış olan hastalardaki nucleus dentatus-pons ve globus pallidus-talamustaki sinyal intensite oranları, son incelemelerde ilk incelemelere göre anlamlı derecede büyüktür (her ikisi için P <.001).  
Kısıtlılıklar: Nucleus dentatustaki ve globus pallidustaki görüntülerden elde edilen bulguların patolojik  korelasyonu sağlanamamıştır. Nucleus dentatusun ve globus pallidusun kontrastsız T1 ağırlıklı görüntülerde hiperintensite gösterebileceğini tespit ettik, bununla birlikte diğer nükleusların görünümü belirsizdir. Nucleus dentatus ve globus pallidus ile klinik bozukluklar arasındaki olası korelasyonlar incelenmedi. Çalışma aynı zamanda 1.5 T MR görüntüleri üzerinden yapıldı. İleri karşılaştırmalı çalışmalar ile nucleus dentatus ve globus pallidusun 3.0 T ve 1.5 T MR'da çekilen T1 ağırlıklı görüntüleri arasında fark olup olmadığı araştırılabilinir. 
Sonuç: Kontrastsız T1 ağırlıklı MR görüntülerinde, nucleus dentatus ve globus pallidusta görülen yüksek sinyal değerleri, daha önceki gadolinyum bazlı kontrast madde uygulamalarının bir sonucu olabilir. 

Anahtar kelimeler: Gadolinyum, Hiperintensitesi, Bazal çekirdekler, Manyetik Rezonans, Multiple skleroz.

Abstract:
Purpose: To explore any correlation between the number of previous gadolinium-based contrast material administrations and high signal intensity in the dentate nucleus and globus pallidus on unenhanced T1-weighted magnetic resonance images.
Methods and Materials: The institutional review board approved this study, waiving the requirement to obtain written informed consent. A group of 21 consecutive MS patients who had undergone brain MR imaging was identified for cross-sectional analysis.They had undergone at least four enhanced examinations. The mean signals of the dentate nucleus, pons, globus pallidus, and thalamus were measured on unenhanced T1-weighted images. The dentate nucleus-to-pons signal ratio was calculated by dividing the signal in the dentate nucleus by that in the pons, and the globus pallidus-to-thalamus signal ratio was calculated by dividing the signal in the globus pallidus by that in the thalamus. Repeated measurement ANOVA analysis was undertaken in the group to detect any relationship between the dentate nucleus-to-pons or globus pallidus-to-thalamus signal ratio and previous gadolinium-based contrast material administrations.
Results: The dentate nucleus-to-pons signal ratio showed a significant correlation with the number of previous gadolinium-based contrast material administrations (P < .001; F value 56.45, Partial Eta Squared 0.738). The globus pallidus-to-thalamus signal ratio showed a significant correlation with the number of previous gadolinium-based contrast material administrations (P < .001; F value 98.96, Partial Eta Squared 0.832). The dentate nucleus-to-pons and globus pallidus-to-thalamus signal ratios in patients who had undergone contrast-enhanced examinations were significantly greater between the first and the last exams (P < .001 for both).
Limitations: Pathologic correlation for imaging findings in the dentate nucleus and globus pallidus was unavailable. We have shown that the dentate nucleus and globus pallidus can show hyperintensity on T1-weighted images; however, the appearance of other nuclei is unclear. Correlations between dentate nucleus and globus pallidus signal intensity and clinical disabilities were not investigated. This study also was performed at 1.5 T. Further comparative studies might investigate whether differences exist in the appearance of the dentate nucleus and globus pallidus on T1-weighted images between 3.0 T and 1.5 T.
Conclusion: High SI in the dentate nucleus and globus pallidus on unenhanced T1-weighted images may be a consequence of the number of previous gadolinium-based contrast material administrations.

Key Words: Gadolinium, Hyperintensity, Basal ganglion, Magnetic resonance, Multiple sclerosis