Faktöriyel dizayn yöntemi kullanılarak bazı geri dönüşümlü asetilkolinesteraz inhibitörlerinin ayrımı için RPLC metodunun optimizasyonu
Optimization of an RPLC method for the separation of some reversible acetylcholinesterase inhibitors using factorial design method
Yazar: RAMAZAN UYSAL
Danışman: DOÇ. DR. EBRU ÇUBUK DEMİRALAY
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Deney tasarımı = Experimental design ; Kromatografi-sıvı = Chromatography-liquid ; Protonasyon sabitleri = Protonation constants ; Ters faz kromatografisi = Reverse phase chromatography

Özet:
Alzheimer, hafıza, düşünme ve davranış sorunlarına neden olan demans türüdür. Belirtiler genellikle yavaş gelişir ve zaman içerisinde kötüleşir, günlük işleri engelleyebilecek kadar şiddetli olur. Bu hastalığın tedavisi için kullanılan ilaçların ayrılmaları ve kantitatif tayinleri klinik öncesi, biofarmasötik ve klinik çalışmaların başarılı gerçekleştirilmeleri için önemlidir. Deneysel çalışmalarda doğru bir sonuca ulaşabilmek için doğru bir dizaynın yapılması, parametrelerin doğru olarak belirlenmesi ve deneyin getirilerinin tam olarak bilinmesi gerekmektedir. Bu tezde, maksimum ayırma gücü ve minimum analiz zamanı sağlayan en iyi kromatografik koşulu sağlamak için merkezi kompozit dizayn (CCD) tekniği kullanılmıştır. CCD kullanılarak insan idrarında ve ilaç formulasyonunda donepezil, galantamin ve rivastigminin izokratik ters faz HPLC ayrımı geliştirilmiş ve optimize edilmiştir.Üç bağımsız faktör: mobil faz bileşimindeki asetonitril içeriği, kolon sıcaklığı ve mobil fazın pH' sı matematiksel modeller kullanılarak dizayn edilmiştir. Bu yöntemle elde edilen eşitlikler kullanılarak donepezil, galantamin ve rivastigminin kapasite faktörü değerleri hesaplanmıştır. CCD' den elde edilen eşitlikler kullanılarak seçilen bileşiklerin protonasyon sabiti değerleri de (pKa) tahmin edilmiştir. Bu ilaçların pKa değerleri, sigmoidal ve doğrusal olmayan modeller kullanılarak hesaplanmıştır.

Abstract:
Alzheimer's is a type of dementia that causes problems in memory, thinking and behavior. Symptoms usually develop slowly and get worse over time, becoming severe enough to interfere with daily tasks. The separation and quantify of drugs used to treat these diseases are critical for the successful conduct of preclinical, biopharmaceutical and clinical studies. A correct design is required in order to reach a correct conclusion in experimental studies, the parameters must be known accurately and the data of experiments must be determined entirely. In this thesis, in order to acquire the best chromatographic condition with maximum resolution and minimum analysis time, the central composite design (CCD) were used. Developed and optimized a validated isocratic reverse phase HPLC separation of donepezil, galantamine and rivastigmine, in pharmaceutical preparation and human urine using CCD. Three independent factors: acetonitrile content in the mobile phase composition, column temperature and pH of the mobile phase were used to design mathematical models. By using equations obtained factorial design, capacity factor values of donepezil,  galantamine and rivastigmine will be calculated. By using equations obtained CCD, protonation constant values (pKa) of selected drugs were also predicted. The pKa values of the drugs will calculated using sigmoidal and non linear models.