Öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme alanı yeterliklerinin yargıcı kararlarına dayalı ölçeklenmesi
Scaling of teachers competence in the field of measurement and evaluation based on judgmental decisions
Yazar: RECEP SERKAN ARIK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖMER KUTLU
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ölçme ve Değerlendirme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Delphi tekniği = Delphi technique ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Yargıcı kararları yaklaşımı = Judgemental approach ; Yeterlilik = Sufficiency ; Yetkinlik = Competence ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı, okul eğitiminde gereksinim duyulan ölçme ve değerlendirme alanı öğretmen yeterliklerinin belirlenmesi, Delphi tekniği ile belirlenen yeterlik alanlarının yargıcı kararlarına dayalı olarak ölçeklenmesidir.Bu çalışmada, yeterlik belirleme sürecinde Delphi tekniğinden yararlanılmıştır. Bu bağlamda üç oturum halinde uygulanan Delphi paneli uygulamalarından elde edilen nitel ve nicel veriler, ölçekleme yaklaşımlarından ikili karşılaştırma ve sıralama yargılarıyla, ölçeklemeden elde edilen bulgular ilişkilendirilerek yorumlanmıştır.Çalışma Ankara ilinde merkez ilçelerin içinde öğretmen sayısının en fazla olduğu dokuz ilköğretim okulunda ölçme ve değerlendirme konusunda tecrübe sahibi olan 300 öğretmen üzerinde gerçekleşmiştir.Çalışmada gerekli verilerin toplanmasında ?iyi bir öğretmende olması gereken ölçme ve değerlendirme alan yeterlikleri nelerdir?? açık uçlu sorusuna verilen yanıtlar ve bunlarla oluşturulan yargıcı kararlarına dayalı ölçekleme formu kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde Thurstone V. Hal denklemi kullanılmıştır.İki farklı ölçekleme tekniğinde ikili karşılaştırma ve sıralama yöntemiyle ölçeklemede farklı sıralamaların olduğu bulunmuştur. Ölçek değerlerine bakıldığında çok küçük bir farklılıkla ölçek değerlerinin sıralamasında değişmeler olmuştur. En yüksek ölçek değerine sahip üç yeterlik ile en az ölçek değerine sahip üç ölçek değerlerinin kendi içlerinde birbirine yakın olduğu bulunmuştur. İkili karşılaştırma ile ölçeklemede ikinci Delphi uygulamasıyla üçüncü Delphi uygulamasında ?Bilişsel, duyuşsal ve psikomotor alanda ölçme araçları hazırlar, teknolojik araç ve gereçleri ölçme ve değerlendirme yaparken kullanır ve Farklı soru formatları kullanma.? yeterlikleri öğretmenler tarafından daha önemli görülürken, ?Öğrencinin öz değerlendirme ve akran değerlendirme yapmasına olanak tanır, Performansa, projeye ve portfolyaya dayalı ölçmeler yapar.? yeterlikleri en az önemli görülen yeterlikler olarak belirlenmiştir.Sıralama yargılarıyla ölçekleme yapıldığında öğretmenler en fazla, ?Performansa, projeye ve portfolyaya dayalı ölçmeler yapar, Öğrencinin öz değerlendirme ve akran değerlendirme yapmasına olanak tanır, Teknolojik araç ve gereçleri ölçme ve değerlendirme yaparken kullanma? yeterlik alanlarını önemli görürken, ?Ölçütleri belirler öğrenciyi bu ölçütlerden haberdar eder, ölçme sonuçlarına göre eğitim programını değiştirir ve Farklı soru formatları kullanma.? yeterliklerini en az önemli görmektedirler.Delphi uygulamaları arasında hem ikili karşılaştırma hem de sıralama ile ölçeklemede yüksek düzeyde ilişki (r=0.99, p<.05) olması dikkat çeken bulgular arasındadır. Bu yüksek ilişki Delphi tekniğinde uzlaşının olduğunun göstergesidir. İkili karşılaştırma ile sıralama yargılarıyla ölçekleme arasında ilişkinin olmaması önemli bir bulgu olarak bu araştırmada yer almıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to determine teacher competencies in the field of measurement and evaluation needed in school education and scale the competency areas, determined by Delphi technique, based on the judgmental decision.In this study, Delphi technique was utilized in the process of determining competency. In this context, qualitative and quantitative data obtained from the Delphi panel implemented by three sessions interpreted by associating paired comparison and ranking judgments both of which are from scaling approach with the findings from scaling.This study was carried out on 300 teachers experienced in the measurement and evaluation of nine primary school with the highest number of teachers in central districts of Ankara province.In this study, open-ended responses to the question of "What are the competency in the field of measurement and evaluation which a teacher to have good?? and scaling form based on judgmental decision which is created from them were used to collect data. The state equation of Thurstone and scaling formulas was used in analysis of the data obtained.It was found that there were different rankings in two different scaling technique- pairwise comparison and ranking methods. Examined the scale values, there were very small changes in the ranking of scale values. It was found that the three competency with the highest scale value and three scales with the least scale value were close to each other.In the second and the third Delphi implemented in scaling with pairwise comparison, it was identified that while "prepares measuring instruments in the cognitive, affective and psychomotor areas, uses technological tools and equipment?s while measuring and evaluating and uses different formats of questions" competency was seen more important by teachers, "allows the student to perform self-assessment and peer assessment, makes some measurements based on performance, project and portfolio" efficacy was seen as the least important efficacy.Made scaling with ranking judgment, while teachers saw "makes measurements based on performance, project and portfolio, allows the student to perform self-assessment and peer assessment, use technological tools and instruments while making measurement and evaluation" efficacy field more important, they saw "identifies certain criteria and inform students of these criteria, changes curriculum based on results of measurement and uses different question formats" efficacy field less important.In both pairwise comparison and scaling with ranking, it was one of the significant findings that there was high level of relationship (r=0.99, p<.05) among the Delphi applications. It was in this study as an important finding that there was no relationship between pairwise comparison and scaling with ranking.