Yoğun bakım hemşirelerinin ölüme karşı tutumlarının ölmekte olan hasta bakımı üzerine etkisinin belirlenmesi
The impact of intensive care nurses' attitudes towards death on dying patient care
Yazar: DUHA ÇAVUŞ
Danışman: PROF. DR. SEVİLAY HİNTİSTAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hasta bakımı = Patient care ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Terminal bakım = Terminal care ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Ölüm = Death

Özet:
Araştırma, yoğun bakım hemşirelerinin ölüme karşı tutumlarının ölmekte olan hasta bakımı üzerine etkisinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı tipte yapıldı. Araştırmanın örneklemini Sağlık Bilimleri Üniversitesi Trabzon Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kaşüstü Kampüsü'nde erişkin yoğun bakım ünitelerinde çalışan 80 hemşire oluşturdu. Veriler, araştırmacı tarafından "Kişisel Bilgi Formu", "Ölüme Karşı Tutum Ölçeği (ÖKTÖ)" ve "Frommelt Ölmekte Olan Hastanın Bakımına İlişkin Tutum Ölçeği (FATCOD)" kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, Student's t-testi, tek yönlü varyans analizi, Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis varyans analizi, Post-Hoc analizi ve Pearson korelasyon analizi kullanıldı.
Araştırmada, yoğun bakım hemşirelerinin ÖKTÖ toplam puan ortalamasının 116.23±16.33 olarak belirlenmesi ile ölüme karşı tutumlarının orta düzeyde olumlu olduğu saptandı. Hemşirelerin ÖKTÖ alt boyutlarından en fazla "tarafsız kabullenme ve yaklaşım kabullenme" (63.88±8.71); en az "kaçış kabullenme" (18.63±5.66) tutumunu benimsedikleri ve bu alt boyutlarda ölüme karşı olumlu tutumlarının orta düzeyde olduğu belirlendi. Cinsiyet ve yaşam sonu bakım bilgisi/eğitimi almanın, hemşirelerin ölüme karşı tutumlarını anlamlı olarak etkilediği bulundu (p<0.05). Yoğun bakım hemşirelerinin FATCOD puan ortalamasının 100.30±9.31 olarak belirlenmesi ile ölmekte olan hastanın bakımına ilişkin tutumlarının orta düzeyde olumlu olduğu saptandı. Eğitim düzeyinin hemşirelerin ölmekte olan hastanın bakımına ilişkin tutumlarını anlamlı olarak etkilediği bulundu (p<0.05). Yoğun bakım hemşirelerinin FATCOD ile "tarafsız kabullenme ve yaklaşım kabullenme" alt boyut puan ortalamaları arasında pozitif yönde zayıf düzeyde (r=0.282, p=0.011); FATCOD ile "ölüm korkusu ve ölümden kaçınma" alt boyut puan ortalamaları arasında negatif yönde zayıf düzeyde anlamlı ilişki olduğu belirlendi (r=-0.290, p=0.009).
Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda, araştırmacı tarafından yoğun bakım hemşirelerinin ölüme ve ölmekte olan hasta bakımına ilişkin olumlu tutumlarını arttırmak için önerilerde bulunuldu.

Abstract:
This study was carried out as descriptive in order to determine the impact of intensive care nurses' attitudes towards death on dying patient care. The sample of the study consisted of 80 nurses who working in the adult intensive care units of the University of Health Sciences Trabzon Kanuni Education and Research Hospital Kaşüstü Campus. The data were collected with face to face interviews technique by using the "Personal Information Form", "Death Attitude Profile-Revised (DAP-R)" and "Frommelt Attitudes Toward Care of The Dying Scale (FATCOD)". In the evalution of data were used number, percentage, mean, standard deviation, Student's t-test, one-way analysis of variance, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis analysis of variance, Post-Hoc analysis and Pearson correlation analysis.
In the study, nurses' attitudes towards death were moderately positive by determining the intensive care nurses' DAP-R total mean score of 116.23±16.33. It was determined that nurses adopt "neutral acceptance and approach acceptance" attitude (63.88±8.71) the most, "escape acceptance" attitude (18.63±5.66) the least from the subscales of the DAP-R. Their positive attitude towards death in these subscales was moderate. It was found that gender and receiving end of life care information/training significantly affect nurses' attitudes towards death (p<0.05). Nurses' attitudes towards care of the dying were moderately positive by determining the intensive care nurses' FATCOD mean score of 100.30±9.31. It was found that education significantly affect nurses' attitudes toward care of the dying (p<0.05). It was determined that there was a weak statistically significant positive correlation between FATCOD mean score and "neutral acceptance and approach acceptance" subscales (r=0.282, p=0.011); a weak statistically significant negative correlation between FATCOD mean score and "fear of death and death avoidance" subscales (r=-0.290, p=0.009).
In accordance with the results obtained from the study, the suggestions were given to increase the positive attitudes of intensive care nurses towards death and dying patient care by the researcher.