Hipertansiyonlu bireylerin sağlığı geliştiren davranışlarının değerlendirilmesi
The Evaluation of the hypertensive patients behaviours to improve their healthness
Yazar: ÜLKÜ ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. NURAY ENÇ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma hipertansiyonlu bireylere yönelik sağlık davranışı kazandırma programlan düzenlenmeden önce Sağlığı Geliştirme Modeli aracılığı ile, hipertansiyonlu bireylerin sağlığı geliştiren davranışlarını belirlemek ve etkileyen faktörlerle ilişkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı olarak planlanmıştır. Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Farabi Hastanesi ve Giresun Devlet Hastanesi kardiyoloji polikliniklerine Eylül 2001 -Şubat 2002 tarihleri arasında başvuran 60 olgu çalışma kapsamına alındı. Veriler hasta ile ilgili bilgi formu, Çok Boyutlu sağlık Kontrolü Ölçeği, Sağlığın Önemi Ölçeği, Sağlık Durumunu Algılama Ölçeği, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği kullanılarak toplandı. Elde edilen veriler doğrultusunda, ÇBSK, SYBD ölçeklerinin güvenirliği; korelasyon teknikleri ile olguların ölçeklerden aldıkları puanların dağılımları; ortalama + SD ile, bireylerin tanıtıcı ve hastalıkla ilgili özellikleri ile ölçekler arasındaki ilişki; Student- t testi, Kruskal Wallis Varyans Analizi, Mann- Whitney U testi ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve alt grupları ile diğer ölçekler arasındaki ilişki korelasyon teknikleri ile değerlendirildi. Çalışma sonuçlarına göre; îçsel kontrol düzeyinin beklenenin aksine düşük, güçlü dışsal kontrol ve şans etkisinin yüksek olduğu; Kadınlarda sağlık durumunu algılama düzeyinin (t:2.57 p:0.01) daha yüksek olduğu; ilerleyen yaşlarda güçlü dışsal kontrol (x~ :6.80 p: 0.03) ve şans etkisi (x2 : 19.70 p:0.00) düzeylerinin daha yüksek olduğu; Eğitim düzeyi düşük olanlarda şans etkisinin daha yüksek olduğu (x2: 8.53 p: 0.03); Yaşamlarının çoğunu büyük şehirde geçirenlerde (x2: 13.61 p: 0.00), gelir durumu iyi olanlarda (x2: 6.69 p: 0.01), çok iyi aile ilişkisi(t:2.83 p:0.01 ) ve çok iyi arkadaş ilişkisi (x2: 3.60 p: 0.00 ) olanlarda sağlıklı yaşam biçimi davranışları daha yüksek olarak saptandı. Ayrıca egzersiz (r: -0.26 p: 0.04) ve kişilerarası destek (r:-0.31 p:0.01) ile sağlık durumunu algılama arsında negatif yönde zayıf bir ilişki saptandı.

Abstract:
This study is planned to point out the relation between the health development behaviours of the hypertensive patients and the factors which affect their behaviours. And also this study had arranged by Health Development Model before the programmes, which help the hypertensive patients to get health behaviours, arranged. Sixty facts that applied between the dates September 2001- February 2002 to Farabi Hospital of Faculty of Medical Science of Karadeniz Technical University and the cardiology polyclinics of Giresun State Hospital were included in this study. Data was collected by using the information form of the patient, Multidimensional Health Control Scale, Health Importance Scale, Perception Scale of Health Attitude and Healthy Life Style Behaviour Scale. According to the data,the sensibility of the Multidimentional Health Control Scale and Healthy Life Style Behaviour Scale, techniques of the correlation and the distrubition of the points that the facts get from the scales, by mean + SD (standart deviation), the relation between the descriptive characteristics of the patients' illness and the scales, and the relation between the Student test, Kruskal Wallis Variation Analysis, Mann- Whitney U test and Healthy Life Style Behaviours and its subgroups and the other scales are appreciated by the correlation techniques. According to the results of the study, it was pointed out that internal control level was low (it was expected to be high), but strong external control and the affect of chance were high. The perception level of health attitude (t: 2.57 p: 0,01) was higher for women, Strong external control (x2: 6.80 p: 0,03) and the affect of chance levels (x2 : 19.70 p: 0.00) were higher for older ages. It was made known that the affect of chance (x2: 8.53 p: 0.03) was higher for the ones who have low education level.lt was noticed that the healthy life style behaviours were higher for the people who live in the big cities mostly (x2: 13.61 p: 0.00) who have more income (x2: 6.69 p: 0.01), who have good relationship with their family (t: 2.83 p: 0.01) and friends (x2: 3.60 p: 0.00). It was pointed out a weak relation in negative way between the perception of health attitude and exercise (r: -0.26 p: 0.04) and the support among the people (r: -0.3 1 p: 0.01).