X ve Z Kuşağı bireylerin restoran tercihleri
Restaurant preferences of Generation X and Z individuals
Yazar: FATMA GÜLTEN DEMİR
Danışman: PROF. DR. CEM OKTAY GÜZELLER
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Müşteri tercihleri = Customer preferences ; Restoranlar = Restaurants ; Tercih = Preference ; Tüketici tercihleri = Consumer preferences ; X kuşağı = Generation X ; Yiyecek içecek işletmeleri = Food and beverage operations ; Yiyecek içecek tesisleri = Food and beverage facilities ; Z kuşağı = Generation Z

Özet:
Kişilerin yetişme şartları ve içinde yer aldıkları kültürler yiyecek tercihleri üzerinde etkili olmaktadır. 1965-1979 yılları arasındaki dönemi kapsayan X kuşağı bireylerin, yaşadığı dönemin şartlarından dolayı daha çok tasarruf odaklı oldukları ve sağlıklı gıdalara yöneldikleri; 2000 ve sonraki dönemi kapsayan Z kuşağı bireylerin ise refah seviyesinin yüksek, sosyal ve teknolojik imkanların fazlaca olduğu bir zamanda yetişmeleri sebebiyle daha özgüvenli ve zahmetsiz yaşam kurma niyetinde oldukları ve yiyecek tercihlerinde daha çok haz odaklı oldukları görülmektedir. Bu çalışma, X ve Z kuşağı katılımcıların restoran tercihleri konusundaki görüş farklılıklarını dışarıda yemek yeme olgusu kuramı bakımından ortaya koyması nedeniyle önemlidir. Araştırmada Nitel Araştırma yöntemlerinden Olgubilim deseninden yararlanılmıştır. Araştırmanın kapsamını, Antalya ilinin Alanya ilçesinde yaşamlarını sürdüren bireyler oluşturmakta olup, araştırmada amaçlı (amaçsal) örnekleme yöntemi kapsamında 32 kişi ile görüşme gerçekleştirilmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme ve doküman incelemesi yöntemlerinden yararlanılmıştır. Bu çalışmanın sonucu çalışmaya katılan katılımcılar ile sınırlı olup çalışmadan elde edilen sonuçların genele uyarlanması yanlış çıkarımların yapılmasına neden olabilir. Çalışmanın sonuçlarına bakıldığında çalışmaya katılan X ve Z kuşağının açlık gidermekten ziyade vakit geçirmek için dışarıda yemek yeme davranışında bulundukları, Z kuşağı katılımcıların, X kuşağı katılımcılarına göre daha fazla dışarıda yemek yedikleri tespit edilmiştir. X kuşağı dışarıda yiyeceği bir yemek için ortalama 1-2 saatlik bir zaman ve 50-100 Lira arası bir tutar ayırmakta, Z kuşağı ise 1 saatten az bir zaman ve 50 liranın altında bir tutar ayırmaktadır. X ve Z kuşağında yer alan tüketicilerin yemek seçimlerine bakıldığında; yemeğin kalitesi ve iyi hissettirmesi her iki kuşak açısından önemli kriterlerdir. Diğer yandan X kuşağı daha çok yemeklerin sağlıklı olmasına önem vermekte, Z kuşağı ise yemeğin ekonomikliği hususuna dikkat etmektedir. X kuşağında yer alan bireylerin restoran seçimini etkileyen faktörler önem sırasına göre; kalite, hijyen, servis hizmetleri/müşteri hizmetleri, atmosfer, farklı kültürlerin yiyeceklerinin bulunması, yemek/menü çeşitliliği, reklam/sosyal medya, fiyat, yemeğin hazırlanma süresi, restoranın konumu olarak sıralanmaktadır. Z kuşağı açısından ise bu faktörlerin öncelik sırasına göre; kalite, hijyen, servis hizmetleri/müşteri hizmetleri, hazırlanma süresi, fiyat, restoranın konumu, farklı kültürlerin yiyeceklerinin bulunması, atmosfer, reklam/sosyal medya, yemek/menü çeşitliliği olarak yer almaktadır.

Abstract:
The conditions of people's upbringing and the cultures in which they are involved have an impact on their food preferences. Generation X individuals covering the period between 1965 and 1979 are more ousterity oriented and turn to healthy foods due to the conditions of their period; It is seen that generation Z individuals covering 2000 and later periods intend to build a more confident and effortless life anda re more pleasure,oriented in their food preferences due to their upbringing a a time of high levels of prosperity and high social and techonological opportunities.
This study is important because it reveals the differences in opinions of the X and Z generation participants about their restaurant preferences in terms of the theory of the phenomenon of eating out Qualitative Research Methods were used in the study. The scope of the research is made up of people living in Alanya district of Antalya province and 32 interviews were conducted within the scope of purposeful sampling method in the research. In the study; semi-structured interview and document analysis methods were used as data collection methods. The result of this study is limited to the participants who participated in the study and the general adoptation of the results obtained from the study may lead to incorrect inferences. Looking at the results of the study, it was determined that the X and Z generations participating in the study had the behavior of eating out to spend time rather than quenching hunger, and the Z generation participants ate out more than the X generation participants. Generation X allocates an average of 1-2 hours and an amount of 50-100 TL for a meal to eat out, while Generation Z allocates less than 1 hour and less than 50 TL. Considering the food choices of the consumers in the X and Z generations; The quality of the food and making it feel good are important criteria for both generations. On the other hand, the X generation attaches more importance to the healthy food, while the Z generation pays attention to the economy of the food. In order of importance, the factors affecting the restaurant choice of individuals in the X generation are; quality, hygiene, service/customer service, atmosphere, availability of foods from different cultures, variety of food/menu, advertisement/social media, price, preparation time of the food, location of the restaurant. In terms of the Z generation, according to the priority order of these factors; quality, hygiene, service/customer service, preparation time, price, location of the restaurant, availability of foods from different cultures, atmosphere, advertisement/social media, food/menu variety.