İş sağlığı ve güvenliği açısından elle taşıma işlerinde snook tabloları ile reba yöntemlerini kullanarak risk analizlerinin karşılaştırılması ve çalışanların iş sağlığı ve güvenliği algısının belirlenmesi: Şeker fabrikası örneği
Comparison of risk analszes using snook tables and reba methods in manual handling in terms of occupation health and safety and determining the perception of occupational health and safety of employees: Sugar factory example
Yazar: ABDULSAMET VARAN
Danışman: DOÇ. DR. EBRU EMİNE ŞÜKÜROĞLU
Gümüşhane Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology
Dizin: Ergonomi = Ergonomics ; Kas-iskelet sistemi = Musculoskelatal system ; Risk analizi = Risk analysis ; Taşıma = Transport ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Günümüzde hızla büyüyen üretim ve hizmet sektörlerinde teknolojinin yeteri kadar kullanılamaması, ürünlerin taşınması, istiflenmesi ve depolanması gibi işlerin insan gücüne dayalı, el ile manuel olarak yapılmasını beraberinde getirmektedir. Bu işlemler sırasında uygun olmayan çalışma pozisyonları Mesleki Kas İskelet Sistemi Rahatsızlıklarına (MKİSR) sebep olmaktadır. Bu çalışmada ise Türkiye'de Şeker fabrikalarında şekerin üretim prosesi içerisinde çalışanların el ile yaptıkları taşıma, depolama ve istifleme işlemleri sırasında meydana gelebilecek mesleki kas iskelet sistemi rahatsızlıklarını önlemek ve düzenleyici tedbirler getirebilmek amaçlanmıştır. Çalışma sırasında ergonomik sorunların tespiti ve bu sorunlara düzenleyici yaklaşımlar getirmek için bu çalışma doğrultusunda şeker fabrikası örneği kullanılarak çalışanların Elle taşıma sırasında üzerlerinde fiziksel yüklenmeye neden olan faktörlerin tespiti için elle taşıma işine özel kullanılan risk değerlendirme yöntemlerinden olan Snook tabloları ile REBA yöntemlerini kullanılarak risk değerlendirmesi uygulanmış elde edilen veriler birbirleriyle karşılaştırılarak çözüm ve öneriler sunulmuştur. Bunun yanında risk analizi uygulanan bölümlerdeki çalışanların iş sağlığı ve güvenliği algısını ölçebilmek için anket uygulaması yapılmıştır. Faaliyet alanlarında uygulanan risk analizlerinden elde edilen bulgular yapılan çalışmaların neredeyse tamamının kas ve iskelet sistemi rahatsızlıkları ile karşılaşılmasının yüksek riskli olduğunu ortaya çıkarmıştır. Bu doğrultuda çalışanın hem çalışma yaşamının hem de günlük yaşamının refahı için uygulanması zaruri olan ergonomik düzeltici önlemler tartışılarak, belirlenen iş faaliyetleri için iyileştirme önerileri yapılmıştır.

Abstract:
In today's rapidly growing production and service sectors, the inability to use technology sufficiently brings with it the manual, manual handling of works such as transportation, stacking and storage of products. Inappropriate working positions during these procedures cause Occupational Musculoskeletal Disorders (MKISR). In this study, it is aimed to prevent occupational musculoskeletal disorders and to bring regulatory measures that may occur during the manual transportation, storage and stacking processes of sugar production processes in sugar factories in Turkey. In order to detect ergonomic problems during the work and to bring regulatory approaches to these problems, risk assessment was carried out using the example of a sugar factory in this study, using the Snook tables and REBA methods, which are risk assessment methods used specifically for manual handling, in order to determine the factors that cause physical loading on the employees during manual handling. The obtained data were compared with each other and solutions and suggestions were presented. In addition, a questionnaire was applied to measure the occupational health and safety perception of the employees in the departments where risk analysis was applied. The findings obtained from the risk analyses applied in the fields of activity revealed that almost all of the studies conducted are high-risk for musculoskeletal disorders. In this direction, ergonomic corrective measures, which are essential for the well-being of the employee both in his working life and in his daily life, were discussed and improvement suggestions were made for the determined work activities.