Prenatal hidronefrozu olan yenidoğanlarda; üriner enfeksiyon riski ve profilaksinin yeri, hidronefrozun tabii seyri
The risk of urinary tract infection, necessisty of prophylaxis and natural 
outcome of hydronephrosis in newborns with prenatal hydronephrosis
Yazar: ALİ İŞLEK
Danışman: PROF. DR. FATMA AYFER GÜVEN
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Üreteropelvik bileşke darlığı (ÜPBD) prenatal hidronefrozlu olguların %44-
65'ini oluşturmaktadır. ÜPBD'ye bağlı prenatal hidronefrozu olan bebeklerde üriner
enfeksiyon açısından gerçek risk bilinmemekte; bu hastalarda antibiyotik
profilaksisinin yararı konusunda kesin kanıt oluşturacak bir araştırma
bulunmamaktadır.
Bu çalışmada farklı hidronefroz derecelerine sahip bebeklerin, idrar yolu
enfeksiyonu geçirme riskinin farklı olup olmadığını; hangi bebeklerde profilaksinin
gerekli olduğunu araştırmak amaçlandı. Çalışmamızın ikincil bir amacı da yaşamın
ilk yılında ÜPBD'ye bağlı prenatal hidronefrozların tabii seyrini araştırmak;
hidronefrozun hangi oranda ve ne şekilde gerileme veya belirginleşme gösterdiğini
araştırmak oldu.
30. gestasyon haftasından sonra renal pelvis ön-arka çapı >10 mm olan ve
postnatal 28. günden önce başvuran, İYE geçirme öyküsü olmayan 84 ÜPBD'si olan
hasta (56'sı erkek, 28'i kız, 100 renal ünite) 12-24 ay (ort.18,7 ay) süreyle prospektif
olarak antibakteriyel profilaksi verilmeksizin izlendi. Görüntüleme çalışmaları
ünitemizin algoritma protokolüne göre yapıldı. Hastalar birinci hafta, 1. ve 3. aylarda
daha sonra üçer aylık aralarla kontrole çağırıldı, kontrollerde idrar incelemesi;
gerekirse idrar kültürü alındı. Anneler İYE belirtileri ve koruyucu önlemler açısından
bilgilendirildi.
Hastaların US bulguları ''Society for Fetal Urology'' (SFU) sınıflamasına
göre değerlendirildi: 23'ünde (%27) grade I, 23'ünde (%27) grade II, 20'sinde grade
III (%24) ve 18'inde (%22) grade IV hidronefroz saptandı. 68 (%80) hastada tek
taraflı; bunların da 46'sında ( %67) sol ÜPBD, 84 hastanın 16'sında (%19) bilateral
ÜPBD saptandı.
Grade I-II-III hidronefrozu olan böbreklerin % 44,4'ünde (36/81)
kendiliğinden tam düzelme, % 22,2'sinde (18/81) kısmi düzelme olurken, % 32'sinde
(26/81) hidronefroz derecesinde değişiklik olmadı. SFU grade III hidronefrozu olan bir hastada grade IV'e ilerleme oldu. En yüksek düzelme grade I hidronefrozu olan
grupta gözlendi (%70). Grade II ve III'de tam düzelme oranları sırasıyla % 46 ve %
12, kısmi düzelme oranları sırasıyla % 16,6 ve % 54 olarak saptandı.
Grade IV hidronefrozlu böbreklerin birinde tam düzelme, %31,5'inde (6/19)
kısmi düzelme olurken, %26,3'ünde (5/19) hidronefroz derecesi değişmeyerek
konservatif izlendi. Etkilenen böbreklerin % 36,8'ine (7/19) piyeloplasti yapıldı.
Ortalama 18,7 ay süre ile izlenen hastalarımızın hiçbirinde üriner enfeksiyon
gelişmedi. DMSA sintigrafisi çekildi. Hiçbirinde piyelonefritik skara rastlanmadı.
Hidronefroz bilateral olsa da, ileri derecede olsa da, düzenli izlem ve annenin hekimin
bilinçli olmasının enfeksiyon gelişmesini önlemede etkin olduğu ve prenatal
ÜPBD'si olan bebeklere antibakteriyel profilaksi verilmesine gerek olmadığı
sonucuna varıldı.
Prenatal hidronefroz tanısı alan bebeklerin, önemli bir oranında hidronefrozun
kaybolmadığı; benign seyirli olmasına karşın ileri çocukluk yaşlarında düzenli
izlemlerinin gerektiği kanısına varıldı.

Abstract:
Ureteropelvic junction obstruction (UPJO) constitutes 44-65% of prenatal
hydronephrosis patients. In patients with prenatal hydronephrosis secondary to UPJO,
risk of urinary tract infection (UTI) is obscure; there is no study for evidence of
antibacterial prophylaxis in these patients.
In this study, the aim is to investigate the difference in the risk of having UTI
according to degree of hydronephrosis, which babies should undergo prophylaxis. We
also aimed to investigate the progress of prenatal hydronephrotic patients secondary
to UPJO in the first year of life; the frequency and the way of progression or
regression of hydronephrosis.
84 patients wiht UPJO (56 is male, 28 is female, 100 renal units) whom renal
pelvic diameter is greater than 10 mm after 30th weeks of gestation and who had
applied to the hospital before postnatal 28th day and who had no history of UTI have
been followed prospectively for 12-24 months (mean 18,7 months) without
antibacterial prophylaxis. Imaging studies were done according to the algorithm
protocol of our Pediatric Nephrology department. Patients were called for follow-up
at first week, first month and third month, then every three months. At follow-ups,
urine analysis and if indicated, urine culture were done. Care givers of the patients
were informed about signs of UTI and preventive measures.
Patients' sonographic findings were evaluated according to "Society for Fetal
Urology" (SFU). There was grade I in 23 (27%), grade II in 23 (27%), grade III in 20
(24%) and grade IV hydronephrosis in 18 (22%) of patients. UPJO was found in 68
(80%) patients unilaterally among whom 46 (67%) patients had lesion on left side. 16
of 84 patients (19%) had bilateral UPJO.Among kidneys with grade I-II-III hydronephrosis, there was complete remission in 44.4% (36/81), partial remission in 22.2% (18/81), no change in 32%
(26/81). A patient with SFU grade III hydronephrosis had progressed to grade IV.
The highest frequency of remission was observed in patients with grade I
hydronephrosis (70%). Rates of complete remission in patients with grade II and III
hydronephrosis were 46% and 12% respectively. Rates of partial remission in patients
with grade II and III hydronephrosis were 16.6% and 54% respectively.
Among grade IV hydronephrotic kidneys, there was complete remission in one,
partial remission in 31.5% (6/19), no change in 26.3% (5/19). 36.8% (7/19) affected
kidneys underwent pyeloplasty.
Our patients were followed for 18.7 months in average and none had UTI.
DMSA scintigraphy was performed and no pyelonephritic scar was found in any of
them. It was concluded that whether the hydronephrosis is bilateral, high in degree or
not, regular follow-up and good care of baby is enough in preventing infections and
there is no necessity for antibacterial prophylaxis for babies with prenatal UPJO.
It is concluded that, in a significant portion of babies with prenatal
hydronephrosis, hydronephrosis does not disappear. Even if it has a benign
progression, it is essential to follow such patients later on.