Vertebrobaziler sistem varyasyonları; çok dedektörlü (320 sıralı) BT anjiografi ile analizi
Vertebrobasilar system variations; analysis with wide-detector (320 cow) CT angiography
Yazar: NESLİHAN GÖKTÜRK
Danışman: PROF. DR. MÜRVET YÜKSEL
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Vertebrobaziler sistem beynin posterior yapıları medulla spinalis, medulla oblangata, serebellum gibi anatomik yapıların vasküler beslenmesini sağlayan arter ağıdır. Bu vasküler yapılarda bulunan anatomik varyasyonlar hastalarda trombüs ve anevrizma insidansını arttırmaktadır. Bu çalışma ile vertebrobaziler sistemde görülen anatomik anomaliler ve vertebraya kan akışını etkileyebilecek herhangi bir patolojik durumun varlığını inceledik. Çalışmanın vertebrobaziler sistemi etkileyen strok, anevrizma gibi girişimsel veya cerrahi gerektiren tedavi yaklaşımlarında ya da tanısal amaçlı yapılan görüntülemelerde yol gösterici olması ve komplikasyon gelişmesini azaltması amacıyla daha ince kesit imkanı sunan çok dedektörlü bilgisayarlı tomografi ile incelemeler yapılmıştır. 
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık, Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Kliniğinde herhangi bir sebeple tetkik edilen 18 yaş üstü 93 erişkin vakada beyin BT anjio görüntüleri üzerinden retrospektif arter çapı ve anatomik varyasyon taraması yapılmıştır.
VA incelemesinde %15 oranında vertebral arter hipoplazisi izlendi. Dominansi gösteren vakalarda %64,2 oranında sol, %28,6 oranında sağ VA dominantlığı, %7,2 oranında eşbaskınlık izlendi. Yapılan çalışmada vertebral arter duplikasyonu izlenmedi. %2,1 oranında vertebral arter fenestrasyonu izlendi. %7,5 oranında değişken orijinli vertebral arter tespit edildi. Değişken orjinli VA vakalarının %57 sinde VA subklaviyan arterin 2. dalı olarak çıkış göstermektedir. %14,2 oranında brakiyosefalik arterden köken alan sağ vertebral arter, %14,2 oranında arcus aorta kökenli sol vertebral arter ve %14,2 oranında sol aberan orijinli vertebral arter tespit edildi. BA'da %2,1 oranında fenestrasyon, %1,1 BA hipoplazisi izlenmiştir. %35,4 oranında fetal tip PSA varyasyonu izlenmiş olup %3,2 bilateral fetal PSA, %17,2 sağ fetal PSA, %15 sol fetal PSA izlenmiştir. %3,2 oranında PA duplikasyonu izlenmiştir. %16,1 oranında SSA duplikasyonu, %2,1 eşlenmemiş tek SSA, %1,1 SSA fenestrasyonu izlenmiştir. %15 oranında eşlenmemiş tek AİSA, %2,1 AİSA	 duplikasyonu, %6,4 hipoplazik AİSA, %1,1 SSA kökenli izlenmiştir. %12,9 oranında eşlenmemiş tek PICA, %2,1 hipoplazik PİSA, %9,6 basiler arter orijinli PİSA, %4,3 AİSA kökenli PİSA, %1,1 PİSA duplikasyonu izlenmiştir. 
Yapılan çalışmada çok sayıda varyasyon saptanmıştır. Varyasyonların tromboz ve anevrizma insidansında artışa sebebiyet verebileceği bilinmektedir. Bu çalışma ile vertebrobaziler sistemi etkileyen strok, anevrizma gibi girişimsel veya cerrahi gerektiren tedavi yaklaşımlarında ya da tanısal amaçlı yapılan görüntülemelerde yol gösterici olması ve komplikasyon gelişmesini azaltmasına katkı sağlayacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
The vertebrobasilar system is the arterial network that provides vascular nutrition to anatomical structures such as the posterior part of the brain, medulla spinalis, medulla oblongata, and cerebellum. Anatomical variations in these vascular structures increase the incidence of thrombus and aneurysms in patients. In this study, we examined the presence of anatomical anomalies in the vertebrobasilar system and pathological conditions that may affect blood flow to the vertebrae. In this study, multi-detector computed tomography, which provides a thinner section because it guides interventional or surgical treatment approaches such as stroke, aneurysm affecting the vertebrobasilar system, or diagnostic imaging with reduced complications was used.
Retrospective arterial diameter and anatomical variation scanning were performed on brain CT angio images in 93 adult cases over 18 years of age who were examined for any reason in Kahramanmaraş Sütçü İmam University, Training, and Research Hospital Radiology Clinic.
Vertebral artery hypoplasia was observed in 15% of the VA examination. 64.2% of the cases showed left, 28.6% right dominance. 7.2% co-dominance were observed. Vertebral artery duplication was not observed in the study. Vertebral artery fenestration was observed in 2.1%. Vertebral artery of flexible origin was detected in 7.5% of them. In 57% of VA cases of variable origin, the VA originates as the second branch of the subclavian artery. The right vertebral artery originating from the brachiocephalic artery were seen in 14.2%, the left vertebral artery originating from the arcus aorta were seen in 14.2%, and the left aberrant vertebral artery were seen in 14.2%. Fenestration of BA was observed with a rate of 2.1% and hypoplasia of BA at 1.1%. Fetal type PCA variation was observed in 35.4%, bilateral fetal PCA in 3.2%, right fetal PCA in 17.2%, and left fetal PCA in 15%. PCA duplication was observed 3.2%, SCA duplication 16.1%, unpaired single SCA 2.1%, and SCA fenestration 1.1%. Unpaired single AICA in 15%, duplication of AICA in 2.1%, hypoplasic AICA in 6.4%, and AICA originating from SCA in 1.1% were observed. 12.9% unpaired single PICA, 2.1% hypoplastic PICA, 9.6% basilar artery originating PICA, 4.3% AICA originating PICA and 1.1% PICA duplication were observed.
A plenty of variations were detected in the study. It is known that variations can lead to an increase in the incidence of thrombosis and aneurysms. We think that this study will help guide interventional or surgical treatment approaches such as stroke, aneurysm affecting the vertebrobasilar system, or diagnostic imaging, and contribute to reduce the development of complications.