Şevkânî'nin usûl anlayışında Hz. Peygamber'in fiilleri
The acts of the Prophet in Shawkānī's understanding of fiqh
Yazar: MEHMET AKİF DURSUN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞEGÜL YILMAZ
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Din = Religion ; Hukuk = Law ; Sünnet = Sunna

Özet:
İslâm Hukukunun iki aslî delilinden biri olan sünneti doğru anlamak, genel olarak dini ve özellikle de şer'î hükümleri doğru anlamanın en önemli basamaklarındandır. Bu sebeple sünnetin önemli bir kısmını teşkil eden Hz. Peygamber'in fiillerini incelemek ve hükme delâlet yollarını araştırmak, usûlcülerin mühim meşguliyetlerinden biri olmuştur. Hz. Peygamber'in fiillerine ittibânın hükmü ve fiillerinin ümmet hakkındaki bağlayıcılığı konusunda fıkıh usûlü âlimleri uzun mesai harcamış ve bazı detaylarda farklı yaklaşımlarda bulunmuşlardır. Bu çalışmada, 19. yüzyıl İslâm âlimlerinden Muhammed b. Ali eş-Şevkânî'nin (ö. 1250/1834) Hz. Peygamber'in fiilleri ve bunların şer'î hükümleri konusundaki görüşlerinin tespit ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda öncelikle Şevkânî'den önce yaşamış meşhur usûl âlimlerinden bazılarının Hz. Peygamber'in fiillerine ilişkin görüş ve tasnifleri kronolojik olarak aktarılmıştır. Kendisinden önceki usûlcülerin konuyla ilgili bakış açılarının sunulması, Şevkânî'nin görüşlerinin zeminini ve mevcut görüşlerden farklı olup olmadığını görmeyi sağlamıştır. Ardından Şevkânî'nin sünnet anlayışına genel bir bakış yapılmıştır. Tezin son bölümünde ise Şevkânî'nin Hz. Peygamber'in fiillerine ve ümmet hakkındaki bağlayıcılığına dair görüşlerine yer verilmiştir. Çalışma sonucunda, Şevkânî'nin Hz. Peygamber'in fiilleri konusunda en ayrıntılı tasnif yapan usûl âlimlerinden biri olduğu ve yaklaşım tarzının bazı detaylarda orijinal niteliklere sahip olduğu neticesine ve konuyla ilgili diğer bazı tespitlere ulaşılmıştır.

Abstract:
Correctly understanding the Sunnah, one of the two primary evidences of Islamic law, is one of the most important steps in correctly understanding religion in general and religious provisions in particular. For this reason, examining the actions of the Prophet Muhammad which are an important part of the Sunnah, and examining their ways of indicating the rule, was one of the most important concerns of methodologists. Islamic law methodologists have spent a long time on investigating the rule of following the actions of the Prophet and to derive the ruling of following his actions upon his ummah, and they differed on some details. This study aimed to identify and evaluate the views of Muhammad b. Ali al-Shawkānī (1250–1834), one of the 19th-century Islamic scholars, on the actions of the Prophet and its provisions. In this regard, first, the views and classifications of some of the famous uṣūl scholars who lived before Shawkānī regarding the actions of the Prophet are conveyed chronologically. Presenting the perspectives of the scholars before him on the subject, enabled us to see the basis of Shawkānī's views and whether they differ from existing views. Then, we took a general look at Shawkānī's understanding of sunnah. In the last part of the thesis, Shawkānī views on the actions of the Prophet and their rules on the ummah are included. As a result of the study, we concluded that Shawkānī is one of the uṣūl scholars who classify the actions of the Prophet in the most detail and his approach style has original qualities at some points, as well as we reached some other results on the subject.