Dergâh (1921)'tan Varlık (1933)'a Türk şiiri
Turkish poetry from Dergâh (1921) to Varlık (1933)
Yazar: DİNÇER APAYDIN
Danışman: PROF. DR. NÂZIM H. POLAT
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dergah mecmuası = Dergah magazine ; Dergiler = Magazines ; Edebiyat dergisi = Literature magazine ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk şiiri = Turkish poem ; Varlık dergisi = Varlık magazine ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; Şiir = Poem

Özet:
Bu çalışmada Cumhuriyet döneminin ilk yıllarında Türk şiirinde yaşanan değişme ve çeşitlenmeler, doğrudan dönemde yazılan şiirlerden hareket edilerek, incelenmiştir. Dönemin iki önemli süreli yayını olan Dergâh ve Varlık'ın çıkış tarihleri arasında kalan ve edebiyat dergisi olma iddiasıyla yayımlanan bütün dergiler görülmüş, içlerindeki şiirler toplanmış ve sınıflandırılmıştır. Bilimsel yöntemin ilkeleriyle tasnif edilip değerlendirilen bu metinler, bağlı oldukları zihniyetlere göre düzenlenen başlıklar altında işlenmiş, böylelikle çalışmayı sınırlandıran on iki yıl için nitelikleri ve nicelikleri belirli bir şiir haritası ortaya konmuştur. Metin çözümleme ve modern şiir eleştirisinin yöntemleriyle yaklaşılan şiirler; zihniyet, yapı, tema, dil ve ahenk unsurları açısından incelenirken, dönemde hâkim olan bütün şiir anlayışlarının bir arada ve karşılaştırmalı olarak görülebilmesi sağlanmıştır. Çalışma bu yönüyle edebiyat tarihçiliğinin yöntem bilgisine de katkıda bulunma amacı taşırken, tasnif edilen tarihsel bilginin işlenmesi ve değerlendirilmesi bakımından da somut ve yeniden kullanılabilir veriler içerir. Türk şiirinin söylem çeşitliliği bakımından yoğun olan bir devresinde yayımlanan dergiler, şiirler ve faaliyette bulunan şairlere dair ayrıntılı dökümlerin de yer aldığı çalışmada, edebî metinden hareket etmenin iyi bilinen tarihsel dönemler için bile farklı bilgileri beraberinde getirebileceği vurgulanmıştır.

Abstract:
This study deals with the evolution and variation occurring in Turkish poetry during the first decade of Republican period, in the scope of the poems written in the periodicals of the time in question. All the periodicals considering themselves literary magazines published between the two eminent periodicals, i.e. Dergâh and Varlık have been collected, and the poems within them have been classified. The poems belonging to several discourses have been examined scientifically. Therefore, a poetry scheme whose qualities and quantities are defined for twelve years has been acquired. With the methods of text analysis and contemporary criticism, the poems have been discussed in terms of discourse, structure, theme, rhetoric, and rhythm. Besides, all the influential poetic arguments in the period have comparatively been observed among one another. In this way, our study aims to contribute to the methodology of literature history and contains concrete and reusable data according to analysis and evaluation of classified historical information. This study includes an elaborated inventory of periodicals, poems, and poets belonging to a period, which is very dense in poetic diversity. In addition, the fact that depending on literary texts reveals different information for even well known periods has been emphasized.