5. sınıf öğrencilerinin matematik kimliklerinin oluşum süreçlerinin incelenmesi
An investigation into fifth graders' development of mathematical identity
Yazar: İSMAİL SATMAZ
Danışman: PROF. DR. REMZİ YAVAŞ KINCAL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı /  Eğitim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics

Özet:
Matematik kimliği, kişilerin matematik ile olan ilişkisi olarak tanımlanmaktadır. Bu araştırma beşinci sınıf öğrencilerinin matematik kimliklerinin oluşum süreçlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada yakınsayan paralel karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunun örneklemine 454 beşinci sınıf öğrencisi, nitel boyutunun çalışma grubuna ise dokuz beşinci sınıf öğrencisi katılmıştır. Matematik kimliği görüşme formu, matematik kimliği anlatı formu, yapılandırılmamış gözlem formu, matematik kimliği gözlem formu, matematik günlükleri formu, matematik kimliği çizim testi ve matematik kimliği ölçeği araştırmanın veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri; aritmetik ortalama, standart sapma, frekans, yüzde, t-testi, tek yönlü varyans analizi ve Tukey testi ile analiz edilmiştir. Araştırmanın nitel verilerinin analizinde ise betimsel analiz ve içerik analizi yöntemleri kullanılmıştır. Nicel veriler SPSS programı ile analiz edilmiş, nitel veriler ise MAXQDA programı ile modellenmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre, beşinci sınıf öğrencileri matematik ile olan ilişkilerini matematik öğrenmeye açık ve matematiğe karşı ilgili nitelendirmişlerdir. Matematik konusunda en fazla öğretmenlerini örnek aldıklarını belirtmişlerdir. Matematik ile ilgili ödev ve proje gibi sorumluluklarını çoğunlukla kendilerinin yerine getirdiklerini ifade etmişlerdir. Matematik anlatılarında ilkokul yaşantılarının ön plana çıktığı görülmüştür. Öğrenciler okulda yaptıkları çizimlerde duygularını mutlu ve başarılı olarak ifade ederken, evde yapmış oldukları çizimlerde ise karmaşık ve kötümser olarak resmetmişlerdir. Beşinci sınıf öğrencilerinin toplam puanlarının ortalaması dikkate alındığında matematik kimlik düzeyleri yüksek düzeyde bulunmuştur. Ayrıca, beşinci sınıf öğrencilerinin matematik kimlik düzeylerini etkileyen değişkenler arasında; öğrencilerin matematik başarı notları,  eğitim aldıkları sınıf mevcutları, ders dışı destek alma durumları, matematik proje yarışmalarına katılımları ve öğrenim gördükleri okulların sosyoekonomik düzeyleri yer almaktadır.

Abstract:
Mathematical identity is defined as an individual's relationship with mathematics. This research study aimed to investigate fifth graders' development of mathematical identity. The study adopted the convergent parallel mixed method. A sample of 454 fifth graders participated in the quantitative portion of the research, while nine fifth graders in the qualitative part. A mathematical identity interview form, a mathematical identity narrative form, an unstructured observation form, a mathematical identity observation form, a mathematical diaries form, a mathematical identity drawing test, and a mathematical identity scale were used as data collection tools. The quantitative data were analyzed with a t-test, one-way analysis of variance, and Tukey's test and by operationalizing the arithmetic means, standard deviations, frequencies, and percentages. Descriptive analyses and content analyses were performed to analyze the qualitative data. The quantitative data were analyzed with SPSS and the qualitative data with MAXQDA. The results of the research revealed that fifth graders described their relationships with mathematics as 'open to learning mathematics' and 'interested in mathematics'. They stated that they mostly considered their teachers to be their role models in mathematics. They noted that they mostly fulfilled their mathematical responsibilities, such as homework and projects, on their own. It was observed that their elementary school experiences were prominently influential in their mathematical narratives. The students expressed their 'happiness' and 'sense of accomplishment' in the drawings that they made at school but 'complexity' and 'pessimism' in the ones at home. The analyses of the mean of the total scores of the participating students indicated that they had a high level of mathematical identity. In addition, among the parameters affecting their levels of mathematical identity were grades in mathematics, class population, extracurricular support, participation in mathematics project competitions, and schools' socioeconomic levels.