Eurocontrol slot tahsis sürecinin iyileştirilmesi ve park yeri tahsisi için bir model önerisi
Enhancing of eurocontrol slot allocation process and proposal for gate allocation
Yazar: SONER DEMİREL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERTAN ÇINAR
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hava Trafik Kontrol Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation

Özet:
Günümüzde hava taşımacılığına olan talep giderek artmaktadır. Bu artış özellikle havalimanlarında kapasite problemlerine yol açmaktadır. Bu durumda ise bazı havayolu şirketleri istediği her noktaya sefer düzenleyememektedir. Bunun bir düzene konulması için havalimanlarının kaynakları belirli kurallar altında havayolu şirketlerinin ilgili uçuşlarına tahsis edilmektedir. Nitekim bu sürecin getirdiği en büyük olumsuzluklardan biri de havayolu şirketlerinin talep ettikleri zamanlarda operasyon düzenleyememesidir. Çünkü kısıtlı sayıdaki kapasite mevcut talep doğrultusunda paylaşılacağı için bazı havayolu şirketlerinin talep ettikleri operasyon zamanlarından ödün vermesi gerekmektedir. Bu durum ise havayolu şirketlerinin kendileri için stratejik açıdan öneme sahip olan zamanlar yerine atanan gecikmeli zamanlarda operasyon gerçekleştirmeleri anlamına gelmektedir. Her ne kadar bu işleyiş daha sonra iyileştirilmeye çalışılsa da mevcut çözümler yetersiz kalmaktadır. Bu durumda mevcut uçuş planlarının daha kontrollü ve havayolu şirketlerinin güncel taleplerine göre yeniden oluşturulması gerekmektedir.
Tez çalışmasında bu amaca yönelik olarak tam sayılı programlama yönteminden yararlanılarak bir optimizasyon modeli geliştirilmiştir. Bu model taktiksel koşulları da göz önünde bulundurarak stratejik safhada bir çözüm üretmektedir. Matematiksel model havayolu şirketlerinin güncel operasyon taleplerini, park pozisyonu çakışmalarını, atanan park pozisyonlarına göre belirlenen taksi sürelerini, park pozisyonunda bulunma sürelerini, operasyonel kısıtları ve pist çakışma durumlarını kontrol ederek uçuşların talep ettiği ve atandığı operasyon zamanlarının arasındaki farkı en küçüklemeyi amaçlamaktadır. Bu sayede hem havayolu şirketlerinin operasyon zamanları talep ettikleri zamana yaklaştırılacak hem de kısıtlı sayıdaki park pozisyonu daha etkin bir şekilde kullanılabilecektir. Tez çalışması kapsamında geliştirilen matematiksel model stratejik safhada karar vericiler tarafından hava trafik akış ve kapasite yönetiminin daha etkin şekilde yapılabilmesi amacıyla kullanılabilecektir.

Abstract:
Today, the demand for air transport has been increasing. This increase causes capacity problems especially at airports. In this case, some airline companies cannot schedule flights on every route they request. Airport resoruces are allocated to related flights of airline companies as regarding some rules. However, this process brings some negative effects during planning phase. One of these factors is that airline companies may not have their requested operation time at airport for related flights. They have to concede to limited airport capacity since it is shared among all airline companies that have a request to operate at the airport. It leads to assign delayed operation time to the related flights of some airline companies. Although it is tried to improve before operation day, it remains incapable for some delayed flights. Therefore, a new flight list should be formed regarding the current demands of the airline companies.
In this study, an optimization model that considers the current demands is developed by using integer programming. It generates a solution in the strategic phase while it also considers tactical circumstances. Mathematical model aims to minimize the total difference between requested and assigned operation time of flights as regarding the current demand of the airline companies, conflicts at parking positions and runway, taxi durations, turnaround durations, and operational constraints. Hence, the gap between these times will be decreased and limited number of parking position will be used efficiently. The mathematical model formed within the scope of this study can be used by decision makers at the strategic phase to manage air traffic flow and capacity more efficiently.