Türkiyede 1980 sonrasında yaşanan liberalizasyon sürecinde döviz kuru değerlerinin analizi
An evaluation of effects of the liberalization policies implemented often on foreign exchange rate
Yazar: ONUR AKKAYA
Danışman: DOÇ.DR. YAŞAR UYSAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Döviz kuru = Exchange rate

Özet:
Liberalizasyon sözcük anlamı olarak; ürün ve faktör fiyatlarının piyasa koşullarıtarafından belirlendiği, siyasi otoritenin ekonomiye müdahalesinin en aza indirildiği,yabancı ülkelerle her türlü ekonomik ilişkinin serbestçe kurulabildiği, ekonomidekihem reel hem de finansal kesimin piyasa güçlerine açıldığı faaliyetler bütünü olaraktanımlanmaktadır. Ekonomilerde gerçekleşen bu liberalleşme çalışmaları başlıca ikigrup altında toplanmaktadır. Bunlardan ilki dış ticaretin liberalleşmesi iken diğerifinansal piyasalarda görüleşen liberalleşme şeklindedir.Bu çalışmada, finansal liberalizasyonun Türkiye özelinde döviz kurlarıboyutundan yarattığı etkiler ve etki kanalları ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaççerçevesinde;Çalışmanın ilk bölümünde liberalizasyon ile döviz kurlarına ilişkin teorik konularincelenmiştir. Bu bağlamda liberalizasyonun tanımı, liberalizasyon türleri,liberalizasyonun tarihsel gelişimi ve liberalizasyonu ölçme yöntemlerine yerverilmiştir. Bu bölümde ayrıca, döviz kuru sistemleri ile finansal liberalizasyonun dövizkurlarını etkileme kanalları teorik olarak ortaya konulmuştur.Çalışmanın ikinci bölümünde; Türkiye ekonomisinin liberalleşme dönemleri vebu dönemlerde liberalleşmeye yönelik düzenlemeler incelenmiştir. Bu bağlamda;1923?1929 dönemi, 1950?1960 dönemi ve 1980 sonrası uygulanan liberalizasyonpolitikaları ele alınmış, liberalizasyon ile döviz kurları arasındaki ilişki Türkiye özelindedeğerlendirilmiştir.Çalışmanın üçüncü bölümünde öncelikle; liberalizasyona yönelik politikalar iledöviz kurlarını arasındaki ilişkileri inceleyen araştırmalara yer verilmiştir. Bu bölümdeayrıca konuya ilişkin bir ampirik çalışma yapılmış ve Türkiye'de reel döviz kurları ileliberalizasyon türleri için tanımlanmış değişkenlerin zaman serileri, en uygundurağanlık ve eşbütünleşme testleriyle sınanmıştır.

Abstract:
It is well known that liberalization refers to a restriction of governmentinterventions, usually in areas of social or economic policy. Additionally, it is used torefer to economic liberalization, especially trade liberalization or capital marketliberalization. In this study, the effects of the financial liberalization on exchange rate,is explained and an evaluation of the liberalization is given by considering the effectstype of liberalization.In the first part of this study, it is tried to explain the theoretical subjectsassociated with liberalization and foreign exchange rate. Therefore, liberalization,types of liberalization, historical development of liberalization, methods of measuringliberalization are explained.The second part is dedicated to the liberalization periods of Turkish economyand arrangements devoted to liberalization on this period. Additionally, they are 1923-1929 periods, 1950-1960 periods and liberalization policies implemented after 1980,evaluated the relation between liberalization and foreign exchange rate in Turkey,respectively.In the last part of the study, it is related to examination of between liberalizationpolicies and foreign exchanges by means of empirical methods like co-integrationtests. Thus, the possible effects of liberalization policy implementations over realexchange rates will also be studied by using advanced time series techniques such asZivot and Andrews unit root test and Bounds Test. Shortly, a general evaluation of thestudy is given in the last part of the study.