Deneysel serebral vazospazmda hidrojen sülfürün rolü
The role of hydrogen sulphid on experimental cerebral vasospasm
Yazar: ÖMER HAKAN EMMEZ
Danışman: PROF. DR. M. KEMALİ BAYKANER
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Derece: Doktora, 2013
Konu: Nöroloji = Neurology ; Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Anevrizma = Aneurysm ; Hidrojen sülfür = Hydrogen sulfide ; Serebral arter hastalıkları = Cerebral arterial diseases ; Serebral arterler = Cerebral arteries ; Subaraknoid kanama = Subarachnoid hemorrhage ; Vazospazm-intrakraniyal = Vasospasm-intracranial

Özet:
Anevrizmal subaraknoid kanama  6-11/100000 insidansa sahiptir.  Serebral vasospazm serebral arterlerin daralmasıdır. Semptomatik serebral vasospazm, intrakraniyal arteriyel anevrizma rüptürü sonrası hastaların %30?da ortaya çıkan, subaraknoid kanamaya (SAK) bağlı morbidite ve mortalitenin birinci nedenidir. Neredeyse yarım yüzyıldır, serebral vazospazm konusunda geniş çapta araştırmalar yapılmakla beraber, halen nedenleri ve tedavisi hakkında istenen noktaya gelinememiştir. Tedavide birçok vazodilatatör ajan denenmiş ancak klinikte istenen başarıya ulaşılamamıştır. 
Hidrojen Sülfür (H2S), nitrik oksit ve karbon monoksitten sonra vücutta bulunan üçüncü gaz yapıdaki  nörotransmitterdir. CBS, santral sinir sisteminde H2S sentezinden sorumlu ana enzimken, CSE daha çok kardiyovasküler sistemde H2S sentezinde rol oynar. Nörolojik, kardiyovasküler, gastrointestinal, genitoüriner ve endokrin sistemlerde birçok etkisi saptanan, birçok fizyolojik ve patolojik olayda rol oynadığı giderek artan biçimde anlaşılan  H2S?in serebrovasküler sistemdeki rolü tartışmalıdır. 
Bu çalışmada deneysel olarak normal ve serebral vazospazm yaratılmış ratlarda baziler arterde H2S düzeylerinin saptanması, H2S donör ve inhibitörleri verilen deneklerde serebral vazospazmın nasıl etkilendiğinin belirlenmesi suretiyle H2S?in deneysel serebral vazospazmdaki rolünün araştırılması hedeflenmiştir. 
Kontrol, SAK, NaHS, AOAA, PPG, SAK+NaHS, SAK+AOAA ve SAK+PPG gruplarında ratların baziler arter lümen çapı ve duvar kalınlıkları ile baziler arterde CBS ve CSE enzim aktiviteleri immünhistokimyasal olarak değerlendirildi. 
Çalışmada SAK yapılan ve yapılmayan hayvanlarda NaHS?in belirgin vazodilatatör etkinliği saptanmıştır. AOAA ve PPG baziler arter ve beyin sapında CSE ve CBS enzim aktivitesini azaltmaktadır.
Sonuç olarak SAK sonrası gelişen vazospazmda H2S?in rolünü inceleyen çalışmamızda, H2S?in sahip olduğu vazodilatatör etkinliği ile terapotik potansiyeli olduğu görülmektedir. Bu potansiyelin daha net biçimde ortaya konabilmesi için daha geniş çalışmalar gerekmektedir.

Abstract:
Aneurysmal subarachnoid hemorrhage has an incidence of 6-11/100.000. Cerebral vasospasm describes narrowing of cerebral arteries. Symptomatic cerebral vasospasm occurres in approximately 30% of patients after subarachnoid hemorrhage (SAH) due to intracranial aneurysm rupture. Almost half a century, researches performed a wide range of cerebral vasospasm study but it is still not at the desired point for the causes and treatment. 
Hydrogen Sulfide (H2S), the third gaseous neurotransmitter after nitric oxide and carbon monoxide in the body. CBS is the major enzyme which is responsible for the synthesis of H2S, in the central nervous system, while CSE is more effective in the cardiovascular system. In neurological, cardiovascular, gastrointestinal, genitourinary, and endocrine systems many effects of H2S have been identified. It plays many roles in many physiological and pathological conditions, but its effects on cerebrovascular system are controversial. 
In this study, in normal rats and rats with cerebral vasospasm, investigating the role of H2S, by detecting the H2S levels in basilar artery and analysing how the H2S donors and inhibitors effect the cerebral vasospasm were aimed.
In control, SAH, NaHS, AOAA, PPG, SAH+NaHS, SAH+AOAA and SAH+PPG groups, the basilar artery lumen diameter and wall thickness, CBS and CSE enzyme activity in basilar artery and brain stem were assessed by immunohistochemistry. 
As a result, the study which examines the role of H2S in cerebral vasospasm after SAH, the therapeutic potential H2S with its vasodilator activity is observed.