Metabolik sendrom ve insülin rezistansında AGE-rage oksidatif stres eksenindeki moleküler parametrelerin patofizyolojik rolleri
Pathophysiological roles of molecular parameters on age-rage oxidative stress axis in metabolic syndrome and insulin resistance
Yazar: TURGUT KAYA
Danışman: DOÇ. DR. AYSUN HACIŞEVKİ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Eczacılık Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: 4-hidroksinonenal = 4-hydroxynonenal ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; S100 proteinleri = S100 Proteins ; İleri glikasyon ürünleri = Advanced glycation end products ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Metabolik sendrom ve bununla ilişkili hastalıkların artan prevalansı, dünya üzerinde oldukça büyük bir problem teşkil etmektedir. İnsülin direnci sendromu olarak da adlandırılan metabolik sendrom, kardiyovasküler komplikasyonlar için büyük bir risk faktörü olmasından dolayı dünya üzerinde mortalite ve morbiditenin temel sebebi olarak karşımıza çıkmaktadır. Çalışmamızda AGEs-sRAGE oksidatif stres eksenindeki moleküler parametrelerin metabolik sendrom ile ilişkisini incelemek amaçlanmıştır. Metabolik sendrom tanısı alan (42 kadın, 18 erkek) ve almayan (50 kadın, 10 erkek) bireylerin demografik özellikleri, klinik, antropometrik ve biyokimyasal ölçümleri değerlendirilmiştir. Metabolik sendromu olan bireyler; kan bulguları, klinik özellikleri ve antropometrik ölçümleri ile Uluslararası Kolesterol Eğitim yetişkin tedavi paneli III (NCEP-ATP III) kriterlerine göre tespit edilmiştir. Serum AGEs, sRAGE, S-100, 4-HNE ve total tiyol parametrelerinin değerlendirilmesi Elisa ve spektrofotometrik esasa dayanan yöntem ile gerçekleştirilmiştir. Hasta bireylerin serum AGEs, S-100 ve 4-HNE düzeylerinin sağlıklı bireylere göre anlamlı şekilde artmış olduğu tespit edilmiştir. Serum sRAGE ve total tiyol düzeyleri yönünden ise anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. İnsülin direnci olan bireylerin; gelişmeyen bireylere göre serum AGEs ve 4-HNE düzeylerinin artmış olduğu saptanmış; fakat gruplar arasında istatiksel açıdan anlamlı bir farklılık tespit edilememiştir. Hasta bireylerin sağlıklı bireylere göre serum açlık kan glukoz, trigliserit, total kolesterol, ALT, üre ve insülin düzeyleri ve HOMA-IR'nin anlamlı şekilde artmış, serum HDL-K düzeyinin ise azalmış olduğu gözlemlenmiştir. Bu araştırmada serum AGEs, S-100 ve 4-HNE düzeylerindeki artışın metabolik sendrom gelişimi açısından önemli belirteçler olabileceği düşünülmektedir. Metabolik sendrom ve insülin rezistansında AGE-RAGE oksidatif stres eksenindeki moleküler parametrelerin değerlendirilmesinin; gerek metabolik sendrom ve ilgili hastalık patojenezlerinin aydınlatılmasına katkı sağlamak, gerekse bu parametrelerin patofizyolojik rollerinin açığa çıkarılmasına ilişkin araştırmalara destek olmak adına büyük önem taşıdığı düşüncesindeyiz.

Abstract:
The increasing prevalence of the metabolic syndrome and its associated diseases is a major problem worldwide. Metabolic syndrome, also called insulin resistance syndrome, is a major risk factor for cardiovascular complications and is the main cause of mortality and morbidity worldwide. In our study, we aimed to investigate the relationship between AGEs-sRAGE oxidative stress axis and molecular parameters in metabolic syndrome. Demographic characteristics, clinical, anthropometric and biochemical measurements of individuals with and without metabolic syndrome (42 females, 18 males) and (50 females, 10 males) were evaluated. İndividuals with metabolic syndrome; blood findings, clinical characteristics and anthropometric measurements were determined according to the National Cholesterol Education Program (NCEP-ATP III) criteria. Serum AGEs, sRAGE, S-100, 4-HNE and total thiol levels were measured by using ELISA kits. Serum AGEs, S-100 and 4-HNE levels were found statistically higher in patients compared to healthy individuals. There were no statistically significant difference in sRAGE and total thiol levels between groups. Despite higher AGEs and 4-HNE levels in individuals with insulin resistance, there was no statistically difference between groups. Serum fasting blood glucose, triglycerides, total cholesterol, ALT, urea and insulin levels and HOMA-IR found increased while HDL-C levels were decreased in individuals with MetS compared to without MetS. In this study; it has been thought that serum AGEs, S-100 and 4-HNE levels may be important indicators in terms of MetS development. In this area; performing prospective studies including more individuals has been seen as an important therapeutic goal. Evaluation of parameters; We believe that is of great importance to evaluate these parameters both to contribute to the elucidation of metabolic syndrome and related disease pathogenesis and to support the researches on revealing the pathophysiological roles of these parameters.