Yonca silajına melas ve sumak katkısının besin madde düzeyi, in vitro besin madde sindirimi ve silaj kalitesi üzerine etkileri
Effects of addition molasses and sumac to alfalfa silage on nutrient levels, in vitro nutrient digestion and silage quality
Yazar: ESRA NUR YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. PINAR TATLI SEVEN
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu proje, yonca silajına melas ve sumak katkısının silaj besin madde düzeyleri, in vitro besin madde sindirimleri ve silaj kalitesi üzerine etkilerini incelemek amacıyla planlanmıştır. Araştırma grupları Yonca grubu (Y, kontrol, katkısız), Yonca+Sumak grubu (YS, %10 sumak katkılı), Yonca+Melas grubu (YM, %5 melas katkılı) ve Yonca+Sumak+Melas (YSM, %10 sumak ve %5 melas katkılı) grubundan oluşturulmuştur. YS, YM ve YSM gruplarının kuru madde içerikleri kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak daha yüksek bulunmuştur (P<0.001). Fermantasyonun sadece 21. gününde YS grubunun ham kül içeriği diğer gruplardan önemli derecede yüksek bulunmuştur(P<0.05).  Silaj fermantasyonun 45. gününde YM ve YSM gruplarının organik madde düzeyleri Y ve YS gruplarınkinden istatistiki olarak önemli düzeyde düşük bulunmuştur (P<0.001). Tüm gruplarda fermantasyonunun 60. gün ham protein değerlerinde 0. gün değerlerine kıyasla önemli oranda düşüş tespit edilmiştir. Fermantasyonun 0-60. günleri arasında grupların ham yağ değerlerinde önemli bir değişim tespit edilememiştir (P>0.05). YSM grubunun NDF içeriği 0. güne kıyasla 60. günde önemli oranda düşmüştür (P<0.05). Ancak gerek gruplar arasında gerekse grupların kendi içinde ADF ve ADL bakımından farklılık görülmemiştir (P>0.05). 
YSM grubunun in vitro KM ve OM sindirim değerleri önemli düzeyde artmıştır (P<0.001). Sumak ve melas katkıları ile yonca silajı pH değerlerinde önemli derecede düşüş belirlenmiştir (P<0.001). Kontrol, YS, YM ve YSM gruplarının 60. gün NH3-N değerleri sırasıyla % 9.08, 7.22, 7.00 ve 6.81 olarak belirlenmiştir (P<0.05). Flieg puanına göre yapılan kalite sınıflandırmasında kontrol grubu orta, YS, YM ve YSM gruplarının ise pekiyi-iyi kalite sınıfında olduğu belirlenmiştir. Tüm gruplarının 60. gün SÇK değerleri 0. güne kıyasla önemli düzeyde düşmüştür (P<0.001). Gruplar kendi içinde değerlendirildiğinde 0. ve 60. gün laktik asit değerleri arasında istatistiksel anlamda önemli fark vardır. Kontrol grubunun 60. gün asetik asit miktarı diğer gruplara kıyasla önemli oranda yüksek tespit edilmiştir(P<0.01). Fermantasyonun 0. gününe kıyasla 21, 45 ve 60. günlerinde propiyonik asit düzeyinde önemli oranda azalma olduğu görülmüştür (P<0.001). Fermantasyonun 21, 45 ve 60. günlerinde en yüksek bütirik asit düzeyi Y grubunda belirlenmiştir (P<0.05). Sonuç olarak; sumağın tanen içeriğine bağlı olarak proteolizi önlediği ve organik asit içeriği sayesinde silaj fermantasyonunu olumlu yönde geliştirdiği, melas katkısının ise özellikle SÇK düzeyine bağlı olarak silaj fermantasyonunda etkili olduğu ayrıca sumakla birlikte kullanılması ile silaj fermantasyonunu daha iyi yönde etkilediği belirlenmiştir. Ancak her iki katkının da dozlarının düşüklüğüne bağlı olarak silaj pH'sını uygun değer aralıklarına (3.8-4.2) düşüremediği ve özellikle bütirik asit oluşumunu engelleyemedikleri tespit edilmiştir.

Abstract:
This study was planned to investigate the effects on nutrient matter levels, in vitro nutrient digestion levels and silage quality of molases and sumac additions into alfalfa silage. The research groups were formed from Alfalfa group (Y, control, no supplement), Alfalfa+Sumac group (YS, 10% sumac supplement), Alfalfa+molasses group (YM, 5% Molasses supplement), and Alfalfa+sumac+molasses group (YSM, 10% Sumac and 5% Molasses supplements). Dry matter (DM) contents of the YS, YM and YSM groups were statistically higher than the control group (P<0.001). Only on the 21st day of fermentation, the crude ash content of the YS group was found to be significantly higher than the other groups (P<0.05). On the 45th day of silage fermentation, organic matter (OM) levels of YM and YSM groups were statistically significantly lower than those of Y and YS groups (P<0.001). There was a significant decrease in crude protein values on the 60th day of fermentation in all groups compared to the 0th day values. No significant change was detected in the crude fat values of the groups between the 0-60th days of fermentation. The NDF content of the YSM group decreased significantly on day 60 compared to day 0th (P<0.05), but there was no difference in terms of ADF and ADL both between groups and within groups.  In vitro DM and OM digestion values of YMS group increased significantly (P<0.001). Significant decrease in pH values of alfalfa silage was determined with additives of sumac and molasses (P<0.001). The NH3-N values of the control, YS, YM and YSM groups at day 60 were determined as %9.08, 7.22, 7.00 and 6.81, respectively (P<0.05). In the quality classification made according to the Flieg score, it was determined that the control group was in the middle class, and the YS, YM and YSM groups were in the very good-good quality class. The water soluble carbohydrate (WSC) values of all groups on the 60th day were significantly decreased compared to the 0th day (P<0.001). When the groups were evaluated within themselves, there was a statistically significant difference between the 0th and 60th day lactic acid values. The acetic acid content of the control group on the 60th day was found to be significantly higher than the other groups (P<0.01). There was a significant decrease in propionic acid level on days 21, 45 and 60 compared to day 0 of fermentation (P<0.001). The highest butyric acid level was determined in the Y group on the 21st, 45th and 60th days of fermentation (P<0.05). In conclusion; it has been determined that sumac prevents proteolysis depending on its tannin content and improves silage fermentation positively thanks to its organic acid content, while the additive of molasses is effective in silage fermentation, especially depending on the WSC level. However, it was determined that both additives could not reduce the silage pH to the appropriate value ranges (3.8-4.2) due to the low doses, and they could not especially prevent the formation of butyric acid.