Sistemik lupus eritematozuslu hastalarda serum C1Q ve anti-C1Q düzeylerinin değerlendirilmesi ve hastalık parametreleri ile ilişkisi
Evaluation of serum C1Q and anti-C1Q levels in patients with systemic lupus erythematosus and their relationship with disease parameters
Yazar: HÜSEYİN BOZCA
Danışman: DOÇ. DR. SONGÜL ÇİLDAĞ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Aydın = Aydın ; Kompleman C1 = Complement C1 ; Lupus eritematozus-sistemik = Lupus erythematosus-systemic ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmada SLE hastalarında C1q ve anti C1q düzeylerini tespit etmek, hastalık parametreleri ile ilişkisini değerlendirmek amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışma grubunu Ocak 2022 ve Temmuz 2022 tarihleri arasında Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Romatoloji Polikliniği'nde SLE tanısı ile takip edilen 60 hasta oluşturdu. Hastaların yazılı ve sözlü onamları alındıktan sonra tarafımızca olgu rapor formu doldurularak; yaş, cinsiyet, hastalık süresi, komorbid hastalıklar ve ek romatolojik hastalık, tanı anında ve hastalık süresi boyunca olmak üzere; ateş, fotosensitivite, malar raş, oral ülser, hematolojik tutulum, renal tutulum, SSS tutulumu, serözit, artrit, vaskülit, aseptik nekroz, Raynauld fenomeni, miyozit bulguları kaydedildi. Laboratuvar bulguları olarak; ANA, ANA profili, RF, anti-CCP, C3, C4, direkt coombs, ACA IgM, ACA IgG, lupus antikoagulanı, anti Beta 2 glikoprotein, 24 saatlik idrarda protein, tam idrar tetkiki, ESH, CRP, albumin sonuçları, dosya bilgileri incelenerek kaydedildi. Hastalık aktivitesi SLEDAI skoruna göre değerlendirildi. C1q ve anti-C1q düzeylerinin belirlenmesi için ELISA yöntemi kullanıldı. İstatistiksel analizler SPSS 20.0'a kaydedildi. P<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya alınan 60 SLE tanılı hastanın %95'i kadın olup, yaş ortalaması 40,9 idi. Hastalık süresi ortalaması 119,8 ay olarak saptandı. C1q düşüklüğü 36(%60) hastada, anti-C1q pozitifliği 3 (%5) hastada saptanmış olup, anti C1q düzey ortalaması 109,4±26,8 μg/ml idi. Fotosensivitesi olan 15 hastanın 9 (%60)'uda, alopesisi olan 7 hastanın 5(%71,4)'inde, artiri olan 11 hastanın 7(%63,6)'sinde, renal tutulumu olan 23 hastanın 15(%65,2)'inde, hematolojik tutulumu olan 9 hastanın 8(%88,9)'inde C1q düşüklüğü mevcuttu. Laboratuvar bulguları C1q düzeyi ile karşılaştırıldığında direk coombs pozitifliği olan 6 hastanın 4 (%66,7)'ünde, anemisi olan 14 hastanın 8 (%57,1)'inde, trombositopenisi olan 4 hastanın yarısında, hipokomplemantemisi olan 19 hastanın 10 (52,6)'unda, ACA IgG pozitifliği olan 3 hastanın tamamında, lupus antikogülanı pozitif olan 4 hastanın yarısında, proteinüri miktarı >500mg/gün olan 9 hastanın 6(%66,7)'sında C1q düşüklüğü vardı. Anti C1q düzeyi ortalaması C1q eksikliği olan hastalarda 114,8±25,1 iken, olmayanlarda 101,4±27,9 μg/ml idi (p:0,058). C1q eksikliği olan 36 hastanın 15 (%41,7)'inde LN mevcuttu(p>0,05). Anti C1q düzeyi ortalaması ile klinik bulgular karşılaştırıldığında Raynaud fenomeni ile anlamlı ilişki saptandı. Anti C1q düzeyi ortalaması laboratuar bulguları ile karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı. Hastaların anti C1q düzeyi ile SLEDAI skoru, proteinüri miktarı, ESH ve CRP düzeyi ile korelasyonu değerlendirildiğinde, yapılan Spearman's korelasyon analizine göre parametreler arasında anlamlı bir ilişki yoktu.
Sonuç : C1q eksikliği olan hastalarda daha şiddetli hastalık bulguları mevcuttur ve anti C1q düzeyi yüksek hastalarda hastalığa özgü klinik bulguların görülme oranı daha yüksektir. C1q düzeyi ve anti C1q ölçümlerinin SLE tanı ve takibinde kullanımı faydalıdır.

Abstract:
Purpose: In this study, it was aimed to determine C1q and anti-C1q levels in SLE patients and to evaluate their relationship with disease parameters.
Methods: The study group consisted of 60 patients who were followed up with the diagnosis of SLE in the Aydın Adnan Menderes University Medical Faculty Practice and Research Hospital Rheumatology Polyclinic between January 2022 and July 2022. After obtaining the written and verbal consents of the patients, the case report form was filled by us; age, gender, disease duration, comorbid diseases and additional rheumatological disease, at the time of diagnosis and throughout the disease; fever, photosensitivity, malar rash, oral ulcer, hematological involvement, renal involvement, CNS involvement, serositis, arthritis, vasculitis, aseptic necrosis, Raynaud phenomenon, myositis findings were recorded. As laboratory findings; ANA, ANA profile, RF, anti-CCP, C3, C4, direct coombs, ACA IgM, ACA IgG, lupus anticoagulant, anti Beta 2 glycoprotein, 24-hour urine protein, complete urinalysis, ESH, CRP, albumin results, file information analyzed and recorded. Disease activity was evaluated according to the SLEDAI score. ELISA method was used to determine C1q and anti-C1q levels. Statistical analyzes were recorded in SPSS 20.0. P<0.05 was considered statistically significant.
Results: Of the 60 SLE patients included in the study, 95% were women, and the mean age was 40.9 years. The mean duration of the disease was 119.8 months. Low C1q was detected in 36 (60%) patients and anti-C1q positivity was found in 3 (5%) patients, and the mean anti-C1q level was 109.4±26.8 μg/ml. In 9 (60%) of 15 patients with photosensitivity, 5 (71.4%) of 7 patients with alopecia, 7 (63.6%) of 11 patients with arthritis, 15 (65%, 65%) of 23 patients with renal involvement, 8 (88.9%) of 9 patients with hematological involvement had low C1q. When the laboratory findings were compared with the C1q level,  4 (66.7%) of 6 patients with direct coombs positivity, 8 (57.1%) of 14 patients with anemia, half of 4 patients with thrombocytopenia, 10 (52, 5%) of 19 patients with hypocomplementemia, in all 3 patients with ACA IgG positivity, half of the 4 patients with positive lupus anticoagulant, and  6 (66.7%) of 9 patients with proteinuria >500mg/day had low C1q. While the mean anti-C1q level was 114.8±25.1 in patients with C1q deficiency, it was 101.4±27.9 μg/ml in patients without C1q deficiency (p:0.058). LN was present in 15 (41.7%) of 36 patients with C1q deficiency (p>0.05). When the mean anti C1q level was compared with the clinical findings, a significant correlation was found with Raynaud's phenomenon. When the mean anti C1q level was compared with the laboratory findings, no statistically significant correlation was found. When the correlation between the anti-C1q level of the patients and the SLEDAI score, the amount of proteinuria, ESR and CRP level was evaluated, there was no significant correlation between the parameters according to the Spearman's correlation analysis.
Conclusion: Patients with C1q deficiency have more severe disease findings, and patients with high anti-C1q levels have a higher ratio of disease-specific clinical findings. C1q and anti-C1q level measurements are useful in the diagnosis and follow-up of SLE.