Çevre bilinci kazandırmaya yönelik geliştirilen etkileşimli kitapçığın değerlendirilmesi
Evaluation of the interactive booklet developed to raising environmental awareness
Yazar: SALAHATTİN BALCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET FİKRET GELİBOLU
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Enformatik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Etkileşimli kitap okuma = interactive book reading ; Çevre bilgisi = Environmental knowledge ; Çevre bilinci = Environmental consciousness ; Öğrenciler = Students

Özet:
Çevre, canlı ya da cansız varlıkların bulunduğu; canlı varlıkların, yiyecek içecek barınma gibi gereksinimlerini karşıladığı ortam olarak tanımlanmaktadır. Çevre sorunlarının başında kuşkusuz eğitim eksikliği gelmektedir. Özellikle sanayi devriminden itibaren giderek artan çevre sorunları 21. yy'da en üst düzeye çıkmış, insan türünün neslinin geleceğini tehdit edecek konuma gelmiştir. Küçük yaşlardaki eğitimin kalıcılığı ve etkisi kabul edilen bir gerçektir. Buna göre, küçük yaşlardan itibaren verilecek çevre eğitiminin, çevreye karşı duyarlı, çevre bilinci yüksek bir nesil yetiştirme konusunda önemli rolü olacaktır. Günümüzde teknolojik öğelerin gündelik yaşamımıza girmesiyle eğitim alanları da bunlardan yararlanmaya başlamıştır. Bu çalışmada ortaokul öğrencilerine çevre bilinci kazandırmaya yönelik etkileşimli kitapçık geliştirilmiştir. Kitapçığın etkinliğini ölçmek için yarı deneysel desen yöntemi kullanılmıştır. Ortaokul öğrencilerinin çevre tutumlarını ölçmek için çevre tutum ölçeği, çevre bilgilerini test etmek için ise çevre bilgi testi kullanılmıştır. Çalışmaya Hatay ili, Defne ilçesinde bir ortaokulda öğrenim görmekte olan 5.sınıf, 6.sınıf ve 7. sınıf öğrencileri katılmıştır. Çevre tutum ölçeğinin ön test çalışmasına 129 öğrenci katılırken, çevre bilgi testi ön test çalışmasına 137 öğrenci katılım göstermiştir. Araştırma desenine uygun şekilde ön testlerin sonuçlarına göre birbirine denk iki sınıf amaçlı örneklem olarak seçilmiştir. Sınıflardan biri deney grubunu oluştururken, diğeri kontrol grubunu oluşturmuştur. Yapılan çalışmada, geliştirilen etkileşimli kitapçığın öğrencilerin çevre bilgilerini anlamlı şekilde arttırdığı ancak çevre tutumlarına etkisinin olmadığı saptanmıştır.

Abstract:
Environment is defined as the medium in which living or non-living things exist and meet their needs such as food and shelter. Undoubtedly, education is one of the leading environmental problems. In particular, environmental problems, which have been increasing since the industrial revolution, have reached the highest level in the 21st century and have come to a position that threatens the future of the human species. The permanence and impact of education at early ages is an accepted fact. Accordingly, environmental education given from early ages will play a key role in growing a generation that is sensitive to the environment and has high environmental awareness. At the present time, with the participation of technological items into daily life, educational fields have also started to benefit from these improvements. Based on this, an interactive booklet has been developed to raise environmental awareness among secondary school students. A semi-experimental pattern method was used to measure the effectiveness of the booklet. In order to measure the environmental attitude of secondary school students, the environmental attitude scale and in order to test the environmental knowledge, the environmental knowledge test were used. 5th grade, 6th grade and 7th grade students studying on a secondary school in the province of Hatay, Defne district, participated in this study. 129 students participated in the environmental attitude scale pre-test study and 137 students participated in the environmental knowledge test pre-test study. In accordance with the research design, according to the results of the pre-tests, two equivalent classes were selected as purposive samples. One of the classes formed the experimental group and the other formed the control group. In the study, it is determined that while the interactive booklet improves significantly the environmental knowledge of the students while it has no effect on their environmental attitudes.