Konya'daki; Karatay, ince minareli ve sırçalı medreseler ile Alaaddin cami'nin taç kapı süslemeleri'nin tasarım açısından incelenmesi
Karatay, analysis of thin minaret and Sırçalı madrasah and Alaaddin mosque crown door decorations in terms of desing
Yazar: ALİ CILASUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NECLA DURSUN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Altın oran = Golden ratio ; Camiler = Mosques ; Karatay Medresesi = Karatay Madrasah ; Konya = Konya ; Konya Alaeddin Camii = Konya Alaeddin Mosque ; Medreseler = Madrasahs ; Süslemeler = Ornamentations ; Sırçalı Medrese = Sırçalı Madrasa ; Tasarım = Design ; İnce Minareli Medrese = İnce Minareli Medrese

Özet:
Kadim tarihiyle köklü medeniyetlere yurt olan Konya, Anadolu Selçuklu Devleti'nin de başkentliğini yüklenmekle birlikte önemli bir sanat ve kültür merkezi haline gelmiştir. Anadolu'da gelişen bu olumlu ortam, İslam âleminin değerli bilginlerini, sanat adamlarını, şairlerini ve dönemin en ünlü kalem ehlini Konya'da buluşturmuştur. Bunun doğal bir sonucu olarak tarihe damga vuran müstesna eserler meydana gelmiştir. Konya, sanat ve kültür merkezi olarak en parlak dönemini bu zamanda yaşamıştır.
Konya'da yer alan Karatay, İnce Minareli, Sırçalı Medreseler ile Alaaddin Camii yapılarının taç kapı ve unsurlarında yer alan süslemelerinin doğada birçok canlı ve cansız varlığın yapısında mevcut olan Altın Oran sayısı ve oranına göre tasarlanıp inşa edilmişlerdir.
İncelenen eserlerin taç kapılarının geneli ve süsleme unsurları Altın Oran kuramınca incelenmiştir. Bu taç kapıların tasarımlarının genel olarak belli bir düzen ve simetri içerisinde olduğu ancak bazı unsurlarında bu simetrinin uygulanmadığı tespit edilmiştir.
Yapıların kademelenmeleri dıştan içe doğru anlatılıp, yapılışları, düzenleri, tezyinatları açısından birbirine benzeyen taç kapı ve süslemeleri bir bütün olarak ele alınıp, tasarım ilkeleri doğrultusunda incelenip bilim dünyasına tanıtılmıştır.



Anahtar kelimeler: Altın Oran, Grafik Tasarım, Taç Kapı, Taç Kapı Tasarımı, Selçuklu Mimarisi

Abstract:
Konya, which host to ancient civilizations and ancient history, was also the capital of the Anatolian Seljuk State. So Konya became an important center of art and culture. Anatolia, brought together the most valuable scholars of the Islamic world, artists, poets and most famous literary figures of the time in Konya. As a natural consequence of this, rare artifacts have come to fruition. Konya is the most brilliant period as a center of art and culture in the time of Anatolian Seljuk State.
Karatay Madrasah, Ince Minare Madrasah, Sırcalı Madrasah and Alaaddin Mosque in Konya were designed and build according to the number of Golden Ratio. According to the number of Golden Ratio existing in the structure of many living and non-living assets in the country, crown doors and elements were built.
The general and decorative elements of the crown doors of the works were examined according to the Golden Ratio theory. According to the researches, the designs of the crown gates build generally in a certain order and symmetry, but some elements do not apply this symmetry.
The gradations of the structures  told from the outside to the inside. The crown doors and ornaments, which resemble each other in terms of their construction, layouts and ornaments, were considered as a whole. Each one reviewed in line with design principles and introduced to the world of science.


Key Words: Gold Ratio, Graphic Design, Crown Door, Crown Door Design, Seljuk Architecture