Bipolar I bozukluk tanısı almış hastaların birinci derece akrabalarının nöropsikolojik açıdan incelenmesi
Neuropsychological evaluation of the first degree relatives of the patients of diagnosed as bipolar disorder
Yazar: DENİZ ULUHAN YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ALAATTİN DURAN
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Akrabalık = Relatives ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Fenotip = Phenotype ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Nöropsikoloji = Neuropsychology ; Nöropsikolojik testler = Neuropsychological tests

Özet:
Bipolar bozukluk tekrarlayan depresyon, hipomani, mani ve karma hastalık dönemleri ile seyreden, dönem aralarında hiç bir belirtinin bulunmadığı ya da kişinin eşik altı belirtiler sergilediği kronik bir hastalıktır. Zaman zaman yükselmiş (mani, hipomani) ve çökkün (depresyon) duygudurum dalgalanmaları, dürtüsellik ve riskli davranışlar (madde kötüye kullanımı, aşırı para harcama, cinsel istekte artış ve yasal sorunlar) hastalığın karakteristik özellikleridir.Bipolar bozukluğun birden fazla geni ilgilendiren ve birçok işlevsel etkenin rol oynadığı bir kalıtım ile genetik geçiş gösterdiği bilinmektedir ve hastalığın genetik kökeninin aydınlatılmasında endofenotiplerin belirlenmesinin önemli bir basamak olacağı düşünülmektedir. Son yıllarda bilişsel kusurların bipolar bozukluğun endofenotipi olarak değerlendirilebileceği gündeme gelmiştir.Çalışmamızda İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'nda Bipolar I Bozukluk tanısı almış hastaların birinci derece akrabaları(n=35) ile psikiyatrik hiçbir şikayeti olmayan, aynı zamanda birinci derece akrabaları arasında da psikiyatrik tanı ve tedavi almış birey olmayan; yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyi benzer sağlıklı denekleri(n=35) nöropsikolojik test bataryası uygulamak suretiyle karşılaştırdık. Bipolar I bozukluk hastalarının akrabalarının oluşturduğu grupta, kontrol grubuna kıyasla; görsel hatırlama(p=<0,001), uzun süreli sözel bellek(p=0,02), yürütücü işlevlerden cevap inhibisyonu(p=0,024) ve psikomotor hız(p=0,001) işlevleri ile dikkatlerini sürdürmede istatistiksel olarak anlamlı bozulma saptadık. Elde ettiğimiz sonuçlar; bipolar I bozukluğun hiçbir klinik bulgusunun gözlenmediği birinci derece akrabalarda, yürütücü işlevlerden cevap inhibisyonu psikomotor hız, sözel hafıza ve dikkati sürdürmenin bipolar bozukluk için endofenotip adayı olabileceği görüşünü desteklemektedir.

Abstract:
Bipolar disorder is a chronic disorder characterized by isolated or mixed periods of recurrent depression, hypomania and mania with no or only sub-threshold symptoms between the periods. The characteristic fluctuations of the mood which may be observed sometimes as an increase (mania, hypomania) or decrease (depression) with impulsiveness and risky behaviors (substance abuse, excessive money spending, increase in sexual desire and legal problems).Bipolar disorder involves in multiple genes and many known functional factors play role in heredity with a genetic switch. The identification of endophenotypes is thought to be an important step to clarify the genetic origins of the disease. In recent years, cognitive impairments are thought to be as endophenotype of bipolar disorder.In our study we compared first-degree relatives of patients diagnosed as bipolar I disorder(n=35) with healthy individuals with no psychiatric complaints or diagnosis of theirselves and first degree relatives; who are similar age, gender and education level(n=35) via applying neuropsychological test battery at Istanbul University Cerrahpasa Medical Faculty, Department of Psychiatry. We found statistically significant deteriorations in visual recall(p=<0,001), long-term verbal memory(p=0,02), executive functions; psychomotor speed(p=0,024), response inhibition(p=0,001) and sustained attention in maintaining with the group formed by relatives of patients with bipolar I disorder compared to the control group. In conclusion; impaired executive measures, response inhibition, psychomotor speed, verbal memory and decrease in attention that we observed in the first degree relatives of bipolar I disorder patients, may be potential endophenotypes of bipolar disorder.