Tüketim kültüründe melezleşme: Bişkek şehri örneği
Hybridization in consumption culture: The case of Bishkek city / Керектөө маданиятындагы гибриддештирүү: Бишкек шаарынын мисалында / Гибридизация в культуре потребления: на примере города Бишкек
Yazar: AHMET CAN DEMİR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ORÇAN
Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kırgızistan-Bişkek = Kyrgyzstan-Bishkek ; Kırgızlar = Kyrgyzs ; Melezleme = Hybridization ; Tüketim = Consumption ; Tüketim kültürü = Consumption culture

Özet:
Çalışmada ele alınan tüketim olgusu insanlık tarihinin başından beri var olan sosyal bir olgudur. Yıllar içerisinde gerek toplumların gelişmesi, yeni teknolojik gelişmeler, siyasi ve toplumsal olaylar, sanayileşme gibi birçok unsur ile birlikte tüketimin anlamı değişmiştir. Tüketim bir noktadan sonra yalnızca ihtiyaçların karşılanışını ifade etmemekle birlikte, bireylerin ve toplumların karakteristik özelliklerini de ifade etmeye başlamıştır.
Tüketimin değişiminin izini sürmek aslından toplumların geleneklerini, örf ve adetlerini ve onların diğer toplumlar ile etkileşimlerini ortaya çıkartmaktır. İkinci Dünya Savaşı'nın ardından tüketimde küresel bir güç haline gelen ve kendi kültürünü pazarlayan Amerika Birleşik Devletleri'nin, birçok toplumu mesafe tanımaksızın kendi sahte kültürü ile tüketim çemberinin içine çektiğini söylemek mümkündür.
Çalışmamızda da Kırgız tüketim kültüründeki değişimlerin ve melezleşmelerin neler olduğu belirlenmiş, bu değişim ve dönüşümlerin Bişkek şehri üzerinden değerlendirilmiştir. Çalışmamıza böyle bir konunun seçilme sebebi Kırgızistan ve özel de Bişkek şehri üzerine tüketimle ilgili literatürdeki ciddi eksikliktir. Kırgızistan ile ilgili tüketim odaklı çalışmalar oldukça sınırlı sayıdadır. Bu yüzden literatüre katkı sağlamak ve Bişkek şehrinin bir nevi tüketim kültürü haritasını kısmen de olsa çıkarmak için böyle bir konu çalışma için seçilmiştir. Çalışmamızda ele alınan ana problemler de şu şekilde sıralanabilir; küresel tüketim kültürünün bağımsızlıktan sonra Kırgızistan'ı nasıl etkilediği ve diğer uluslar ile oluşturduğu ilişkilerin tüketim kültürü değişmelerine yol açıp açmadığı, açtı ise melezleşmeye nasıl yol açtığını ortaya koymaktır. Kırgız toplumu Sovyet döneminde hangi tüketim alışkanlıklarına sahip olmuşlardı? Zamanla değişen tüketim kültürünün yaşamlarına etkisi ve bu etkinin boyutu ne kadardır? Sovyet sonrası dönemde hala etkin olarak Sovyet kültürü devam etmekte midir? gibi noktalar da çalışmamızın problemini oluşturmaktadır.
Tüketim olgusu toplumların şekillenmesine doğrudan etki eden bir unsur olmuştur. Çünkü tüketim bir varoluş çabası ve toplumların kendileri sürdürme biçimlerine dönüşmüştür yıllar içerisinde. Tüketimin yarattığı tüketim toplumu ve bu toplumun yapay olarak üretilmiş kültür, bireylerin özlerinden kopmalarına, yabancılaşmalarına neden olmakta; ne kendi kültürlerine ne de benimsedikleri yabancı kültüre kendilerini ait hissetmektedir. Toplumların asabiyetlerinin, öz değerlerin yitirilmesi ile gerçekleştiği de unutulmamalıdır. Bu doğrultuda çalışmamızda; tüketim olgusunun iktisadi, sosyal ve kültürel olmak üzere çeşitli boyutları ele alınacaktır.
Tüketim kültüründeki değişim Kırgızistan için oldukça hızlı olmuştur. Yabancı şirketlerin yanında Türk firmalar da hızlı gelişen bu pazara girmiş ve Kırgızistan'ın gelişmesine katkı sağlamıştır. Yaptığımız çalışmanın bir kısmında mevcut verilerin azlığı ve güvenilirliğinin belirsizliği nedeniyle, Sovyetler zamanında Bişkek şehrinde yaşamış olan katılımcılarla mülakat yapılmıştır. Bu yüzden yapılan çalışma mülakat yöntemi ve literatür taraması ile yapılmış bir araştırma çalışmasıdır. Bunun yanında farklı yıllarda yapılmış istatistiklerden de faydalanılmış ve bu istatistiklerin tüketim odaklı okumaları yapılıp çalışmaya aktarılmıştır. Tez çalışmamız üç ana bölümden oluşmaktadır.
Çalışmamızın ilk bölümünü oluşturan teorik kısımda tezle ilgili önemli kavramlar ve geçmişten günümüze kadar birçok tüketim ve tüketim eksenindeki teorilere yer verilmiştir. İki ana başlık altında toplanan birinci bölümde, ilkin; tüketimin tarihine ve tüketim ile ilgili yaklaşımlar aktarılmıştır. Daha sonra İbn Haldun'dan Baudrillard'a kadar birçok tüketim kuramı incelenmiş ve bunlardan bazılarına çalışmada yer verilmiştir.
Çalışmamızın ikinci bölümünde ise Kırgız kültüründe ve geleneğinde tüketim ele alınmıştır. İkinci bölümde Sovyetler Birliği Bişkek yeme-içme kültürünü belirlemek, günlük tüketim etkinliklerini tespit etmek amacıyla 20 katılımcı ile mülakat gerçekleştirilmiştir. COVID-19 pandemisi nedeniyle saha çalışmasının sekteye uğramasının verdiği olumsuz durumlar; telefonla ve çeşitli sosyal medya platformlarının aracılığıyla yapılan mülakatlarla en aza indirilmeye çalışılmıştır. Yapılan nitel araştırma, literatür çalışmasıyla birleştirildiğinde özellikle ikinci bölüm özelinde birçok detaylı bilgi ortaya çıkmıştır.
Bu doğrultuda Sovyetler Birliği döneminde yaşamış olan katılımcıların aktarımları sonucunda belirli bir 'Sovyetler dönemi Bişkek yeme-içme tüketim kültürü' oluşmuştur. Katılımcıların yanıtları doğrultusunda ikinci bölümde tüketim mekanları ve giyim-kuşam başlıklarına da veri eklemeleri yapılmıştır. Bu bölümde;  Sovyetler dönemi yiyecek ve içecek kültüründen, giyim kuşam kültürüne, alışveriş mekanlarının özelliklerinde, kupon (talon) uygulamaların kadar çeşitli değerlendirmeler yapılmaya çalışılmıştır. Yine bu bölümde Kırgız tüketim kültürünün Sovyet dönemindeki etkilenmelere yer verilmiştir.
Kırgız geleneksel yiyecek ve içecekleri birçok etnik gruptan etkilenmiş ve zamanla değişme uğramıştır. Elbette bunun nedenlerinden en önemlisi Kırgız Cumhuriyeti'nin kurulduğu bu topraklarda eskiden beri birçok etnik halkla birlikte yaşamış ve birbirlerinden etkilenmişlerdir.
İkinci bölüm giyim, kuşam ve süslenme başlığı ile devam etmiştir. Bu başlık altında da Kırgızların yöresel kıyafetleri ve bağımsızlık öncesi neler giydikleri, bu giysilerin hangi hammaddelerden yapıldığı aktarılmıştır. İkinci bölüm altında; özel günler ve bayramlar ile doğum, ölüm ve toy geleneklerine de yer verilmiştir. Yine bu bölümde Sovyet dönemi Bişkek şehrinde tüketim etkinliklerinin ve alışkanlıklarının neler olduğu, bu alışkanlıklar da Sovyet etkisinin olup olmadığı da aktarılmıştır.
Üçüncü bölümde ise artık melezleşme araştırması ve çalışmanın sonunda ulaşılan bulgulara yer verilmiştir. Bağımsızlık döneminin ardından hızlı bir büyüme yaşayan başkent Bişkek için bu hızlı değişimin öncülerinin hangi firmalar olduğu verilmiştir.
Küresel firmaların ve küresel firmalara karşı yerel markaların neler olduğu detaylandırılmıştır. Sonrasında ise Bişkek şehrindeki alışveriş merkezlerinin tarihi, gelişimi ve son halleri aktarılmış, alışveriş merkezlerinin yanında onlardan daha eski olan bölgesel ve geleneksel pazarların (Dordoy, Ortasay ve Oş, Alamedin) tüketimdeki rolleri değerlendirilmiştir.
Kırgızistan'daki tüketimde ve üretimde Türkiye'nin etkisi araştırılmış, Türk firmaların diğer yabancı menşeili firmalarla bazı alanlarda karşılaştırılması yapılmıştır. Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi'nin tüketime olan etkisi üzerine bilgiler verilmiş ardından tüketimdeki değişimler ve moda akımı, toplu bir halde aktarılmıştır. Kısaca Türk tüketim ürünlerinin Kırgız tüketimi üzerindeki etkisi ele alınmaya çalışılmıştır.
Çalışmamızın sonunda ise Bişkek şehri bağlamından Kırgız tüketim kültürünün yıllar içerisindeki melezleşme eğilimlerine ve değişimlerine yer verilmiştir. Bu değişimlerin hangi kültürlerden etkilenerek gerçekleştiği aktarılmıştır. Kırgızların kültürlülerini tüketim içerisinde yerelleştirme girişimlerinin ne gibi sonuçları olduğu ve bu girişimlerin etkilerine de çalışmanın sonuç kısmında yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Tüketim, Melezleşme, Tüketim Kültürü, Kırgız Tüketim Kültürü Kırgızistan'da Tüketim, Bişkek, Tüketimde Melezleşme

Abstract:
The consumption of phenomenon was taken as a basis in research is a social phenomenon that has existed since the beginning of human history. Over the past years, the consumption of society has changed under the influence of industrialization, the development of society, new technological developments, political and social events.
Consumption, after a certain point, not only expressed the satisfaction of the needs of society, but also began to express the characteristic features of individuals and societies.
Tracking changes in consumption in society means identifying the interaction of their traditions with other societies. The United States, which became a world power of consumption after World War II, was able to promote its culture on the world market, thereby attracting many societies without any distance to its false culture.
The main issues discussed in our study can be listed as follows; How did the global consumer culture influence Kyrgyzstan after independence and how did its relationship with other countries cause hybridization in the consumer culture? What kind of consumption habits did Kyrgyz society have in Soviet times? What impact does their consumption culture have on their lives that change over time and how great is this effect? Does Soviet culture continue to influence society to this day?
The reason for choosing such topic in our study is its serious lack of literature. Consumer-oriented research in Kyrgyzstan is very limited. Therefore, the topic was chosen in order to contribute to the literature and find out a peculiar map of the culture of consumption in Bishkek.
The phenomenon of consumption had a direct impact on the formation of society. Because consumption, over the years, has strengthened its existence in society. A consumer society, created by consumption and the artificially individuals created by this society, makes people separate from their essence, alienate and feel that they do not belong either to their own culture or to a stranger that they accept. Do not forget that the Asabi of society takes place with the loss of one's own values. In connection with this, our study will examine various aspects of the phenomenon of consumption, such as economic, social and cultural.
Change in culture consumption was very rapid for Kyrgyzstan. Along with other foreign companies, Turkish firms entered this rapidly developing market and contributed to the development of Kyrgyzstan. Our study was performed by a qualitative method. In addition, statistics from different years were used and were consumption-oriented, which were used in the study. The city Bishkek was taken as a target population of research. Our thesis consists of three main sections.
In the theoretical part, which is the first part of our study, were included theories of the axes in consumption, from the past to the present. In the first part, that was assembled under two main headings, firstly: approaches to consumption and consumption history. Many theories of consumption from Ibn Khaldun to Baudrillard were researched; some of them were included in the study.
Consumption in Kyrgyz culture and traditions was discussed in the second section of the study. In the second section, 20 participants were interviewed to determine the culture of food and beverages, daily activity consumption in Soviet Bishkek. Unfavorable conditions caused by the suspension of field research due to the COVID - 19; tried to minimize it through phone interviews and various social networks. By combining qualitative research with literature, detailed information appeared especially in the second section.
So, as a result of the participants' statements, who lived during the Soviet Union, a kind of "Culture of food and drink consumption in Bishkek" was formed. According to the participants' answers, information about the places of consumption and clothes was added. In this section; Various ratings were given, beginning from the food and drink culture of the Soviet period to the culture of clothing, the characteristics of the shopping areas, and the use of coupons (vouchers). Again, this section describes the implications of the Kyrgyz consumer culture during the Soviet era.
The second part is continued with the heading of clothes, belts and jewelry. This heading describes the local clothing of the Kyrgyz people, what they wore before independence, and from what raw materials those clothes were made. The second part also includes special days and holidays, as well as traditions of celebration, birth and death. Also this section explains, what types of consumption and habits were in Soviet Bishkek and whether these habits were subject to Soviet influence.
The third part includes hybridization studies and the results obtained at the end of the study. Also, information about the companies, which were the leaders of the rapid changes that the capital experienced after a period of independence, is given under the first heading of the third section. The details about global firms and local firms opposed to them were also mentioned. The next are the history, development and final state of shopping centers in Bishkek. The role of consumption of regional markets (Dordoi and Osh), which appeared before the current shopping centers, was estimated.
The Turkish influence on consumption and production in Kyrgyzstan, the Turkish firms in comparison with other foreign firms in some areas were also researched. The impact of Kyrgyz-Turkish Manas University on consumption, as well as changes and trends in consumption were also described. After the results about consumption have been obtained, the conclusion of the study was written and the thesis was completed.







коштоп жүргөн социалдык көрүнүш болуп саналат. Кылымдар аралыгында
коомдук өнүгүүлөр, саясий жана социалдык окуялар, индустриялдашуу сыяктуу
бир нече элементтер аркылуу керектөөнүн мааниси өзгөрдү. Керектөө белгилүү
бир чектен кийин тек гана муктаждыктарды эле билдирбестен, жеке адамдардын
жана коомдун характердик өзгөчөлүктөрүн да түшүндүрө баштаган.
Керектөөлөрдүн өзгөрүүсү улуттардын каада-салттардын, үрп-адаттардын
башка улуттар менен өз ара таасирленүүсүнө жол ачкан. Экинчи дүйнөлүк
согуштан кийин керектөө дүйнөсүндө чоң күч катары пайда болгон Америка
Кошмо Штаттары керектөө процесси аркылуу көптөгөн улуттарга планетанын
кайсы булуң-бурчунда жашаганына карабастан өзүнүн жасалма маданиятын
жайганга жетишкен.
Изилдөөбүздө орун алган негизги маселелерди төмөндөгүдөй тартипте
кароого болот: глобалдык керектөө эгемендүүлүктөн кийин Кыргызстанга кандай
таасир берди жана башка өлкөлөр менен болгон мамилелери керектөө
маданиятындагы аргындашуусуна кандай жол ачты? Кыргыз коомчулугунун
Совет мезгилинде кандай керектөө адаттары бар эле? Убакыттын өтүшү менен
өзгөргөн керектөө маданиятынын жашоо-турмушка тийгизген таасири жана ал
таасирдин деңгээли канчалык? Совет доору өз жашоосун токтоткондон кийин
деле Совет маданияты уланып келе жатабы? Биздин изилдөбүз ушул суроолорго
жооп берет.
Мындай теманын тандалып алынышы буга чейин аталган багытта
изилдөөлөрдүн аз жүргүзүлгөндүгүнө байланыштуу болуп эсептелет. Керектөө
аспектисинен каралган Кыргызстан тууралуу изилдөөлөр илим чөйрөсүндө
чектелүү гана. Ошондуктан, бул багыттагы изилдөөлөрдүн көбөйүүсүнө салым
кошуу жана Бишкек шаарынын керектөө маданиятынын жалпы обзорун чыгаруу
үчүн бул тема тандалып алынды.
Керектөө коомдун өнүгүшүнө түздөн-түз жол көрсөткөн элемент болгон.
Анткени керектөө адамдардын бул жашоодо жашап кетүү күрөшү менен
байланыштуу болгон. Керектөөдөн пайда болгон керектөөчү коом жана ошол
коомдун жараткан керектөө маданияты адамдардын өз салттык маданиятынан алыстоосуна, ассимиляция болуусуна, же өз маданиятына жадагалса чет өлкөлүк
маданиятка таандык болбостон башка бир үчүнчү маданияттын өкүлү катары
өсүп жетилүүсүнө себеп болууда. Ошондой эле коомчулуктардын өздүк дымагы
жана баалуулуктарына да доо кетип жаткандыгын унутпоо зарыл. Бул багытта
керектөөнүн экономикалык, социалдык жана маданий өңүттөрү каралат.
Кыргызстанда керектөө маданияты тездик менен жайылган. Чет өлкөлүк
фирмалар менен бирге түрк фирмалары да жергиликтүү базарга кирип,
Кыргызстандын соодасынын өнүгүшүнө салым кошуп келет. Изилдөөбүз
сапаттык (мүнөздөмө) ыкмада жасалган эмгек болуп эсептелет. Муну менен кошо
ар кайсы жылдардагы статистикалар да колдонулду жана бул статистикалардын
керектөөгө байланыштуу материалдары изилдөөгө киргизилди. Изилдөөнүн
географиялык чеги Бишкек шаары болуп саналат. Диссертация 3 бөлүмдөн турат.
Изилдөөнүн биринчи бөлүмү теория бөлүмү болуп, анда керектөө тууралуу
теорияларга орун берилген. Биринчи бөлүм эки подтемадан турат. Биринчи
подтемада керектөөнүн тарыхы жана керектөө түшүнүгү боюнча ойлор орун
алган. Андан соң Ибн Халдундан Жан Бодрийяр чейинки философсоциологдордун керектөө боюнча теориялары иликтенип, изилдөөдө кээ
бирлерине орун берилди.
Изилдөөнүн экинчи бөлүмүндө кыргыз маданияты жана каада-салты
боюнча керектөө жөнүндө сөз болуп жатат. Экинчи бөлүмүндө Бишкек
шаарындагы Советтер Союзуна караштуу тамак-аш жана суусундуктардын
маданиятын, күндөлүк керектөө иш-аракеттерин аныктоо үчүн 20 катышуучу
менен маектешүү жүргүзүлдү. COVĠD-19 пандемиясынын себебинен чөйрө
изилдөө иштерин токтотуу менен шартталган жагымсыз шарттар; аны телефон
менен маектешүү жана ар кандай социалдык тармактар аркылуу азайтууга аракет
кылышкан.
Сапаттуу изилдөөлөрдү адабият менен айкалыштыруу менен, айрыкча
экинчи бөлүгүндө, кененирээк маалымат пайда болду. Ошентип, Советтер Союзу
учурунда жашаган катышуучулардын билдирүүлөрүнүн натыйжасында,
"Бишкекте тамак-аш жана суусундуктарды керектөө маданияты" калыптанган.
Катышуучулардын берген жоопторуна ылайык, экинчи бөлүгүндө керектөө
жайлары жана кийим-кечелер жөнүндө маалыматтар кошулду.Бул бөлүмдө; Совет
мезгилиндеги тамак-аш жана суусундук маданиятынан баштап, кийим маданияты,
соода аймактарынын өзгөчөлүктөрү, талондорду (ваучерлерди) кармоого чейин ар
кандай баалар берилген. Дагы бир айта кетүүчү нерсе, бул бөлүмдө Совет
мезгилиндеги кыргыздардын керектөө маданиятынын натыйжалары баяндалган.
Экинчи бөлүмдө кийим-кече жана жасануу маселесине да орун берилген.
Кыргыздардын элдик кийим-кечелери жана эгемендүүлүккө чейин кайсы
кийимдерди кийгендиги, бул кийимдер кайсы материалдан жасалгандыгы
айтылган. Экинчи бөлүмдө майрамдар, туулган күндөр, тажиялар жана тойлор
тууралуу маалыматтар берилген. Бул бөлүм Советтер Союзу учурунда Бишкекте
керектөөнүн кандай түрлөрү жана адаттары болгонун жана бул адаттар Советтер
Союзунун таасирине туш болгон-болбогонун түшүндүрөт.
Үчүнчү бөлүмдө аргындашуу (аралашуу) процесси кандай жүрүп
жаткандыгы жана изилдөөнүн аягында табылган материалдарга орун берилди.
Эгемендүүлүктөн кийин тездик менен чоңойгон борбор калаа Бишкекте
керектөөдөгү өзгөрүүлөрдү кайсы фирмалар пайда кылгандыгы үчүнчү бөлүмдүн
биринчи подтемасында айтылат.
Глобалдык фирмалар жана алардын атааңдшы болгон жергиликтүү
маркалардын кайсылар экендиги деталдуу түрдө каралды. Андан кийин Бишкек
шаарындагы соода борборлорунун тарыхы, өнүгүшү жана бүгүнкү абалы
тууралуу маалыматтар берилди. Ошону менен бирге салттык базарлардын
(Дордой жана Ош базары) керектөөдөгү орду каралып чыкты.
Түркиянын Кыргызстандагы керектөөлөрдөгү жана өндүрүштөгү таасири
изилденди, кээ бир өндүрүш тармактарында түрк фирмалары менен чет өлкөлүк
башка фирмалар салыштырылды. Кыргыз-Түрк ―Манас‖ университетинин
керектөөгө болгон таасири боюнча маалыматтар берилип, керектөөдөгү
өзгөрүүлөр жана мода көрүнүшү жалпы жонунан иликтенди. Топтолгон
материалдардан соң корутундуга өтүлүп, диссертация соңуна чыкты.

Ачкыч сөздөр: Керектөө, аралашуу, керектөө маданияты, кыргыз керектөө
маданияты, Кыргызстандагы керектөөлөр, Бишкек, керектөөдөгү аралашуу
(аргындашуу)








Взятый за основу феномен потребления в исследовании - это социальный
феномен, который существует с начала человеческой истории. За прошедшие
годы потребления общества изменились под влиянием индустриализации,
развитием общества, новыми технологическими разработками, политическими и
социальными событиями. Потребление, после определенного момента, не только
выражало удовлетворение потребностей общества, но, и начало выражать
характерные черты отдельных людей и обществ.
Отслеживать изменения потребления в обществе означает выявить
взаимодействие их традиций с другими обществами. Соединенные Штаты,
ставшие мировой державой потребления после Второй мировой войны смогли
продвинуть свою культуру на мировом рынке, тем самым, привлекли многие
общества безо всякой дистанции к своей ложной культуре.
Основные проблемы, обсуждаемые в нашем исследовании, могут быть
перечислены следующим образом; Как мировая культура потребления повлияла
на Кыргызстан после обретения независимости и как его отношение с другими
странами вызвали гибридизацию в культуре потребления? Какие привычки
потребления были у кыргызского общества в советское время? Какое влияние на
их жизнь оказывает культура потребления, которая меняется со временем и
насколько велик этот эффект? Продолжает ли Советская культура влиять и по сей
день на общество?
Причиной выбора такой темы в нашем исследовании является еѐ
серьезный недостаток в литературе. Ориентированные на потребление
исследования по Кыргызстану весьма ограничены. Поэтому тема и была выбрана,
чтобы внести свой вклад в литературу и узнать своеобразную карту культуры
потребления города Бишкек.
Феномен потребления оказал непосредственное влияние на формирование
общества. Потому что потребление, на протяжении многих лет, усилило своѐ
существование в обществе. Общество потребления, созданное потреблением, и
искусственные индивиды, созданные этим обществом, вызывают их
отрешенность от своей сущности, отчуждение и чувство, что они не принадлежат
к своей собственной культуре. Не стоит забывать, что асабия общества имеет
место с потерей собственных значений. В связи с этим, в нашем исследовании
будут рассмотрены различные аспекты феномена потребления ,такие как
экономические, социальные и культурные.
Изменение культуры потребления было очень быстрым для Кыргызстана.
Наравне с другими иностранными компаниями, турецкие фирмы вышли на этот
быстро развивающийся рынок и внесли свой вклад в развитие Кыргызстана. Наше
исследование было выполнено качественным методом. Кроме того,
использовались статистические данные, сделанные в разные годы, и были
ориентированы на потребление, которые были использованы в исследовании.
Город Бишкек был взят за общую группу исследования. Наша дипломная
работа состоит из трех основных разделов. В теоретической части, которая
составляет первую часть нашего исследования, были включены теории осей
потребления, с прошлого по настоящее время. В первой части, которая собрана
под двумя основными заголовками, во-первых; Подходы к потреблению и
истории потребления. Позже были исследованы многие теории потребления от
Ибн Халдуна до Бодрийяра, и некоторые из них были включены в исследование.
Во втором разделе исследования обсуждается потребление в кыргызской
культуре и традиции. Во втором разделе было опрошено 20 участников, чтобы
определить культуру еды и напитков, повседневную активность потребления при
Советском Союзе в городе Бишкек. Неблагоприятные условия, вызванные
приостановкой полевого исследования в связи с пандемией COVĠD-19; его
пытались свести к минимуму с помощью телефонных интервью и различных
социальных сетей.
При сочетании качественного исследования с литературой, особенно во
второй части, появилась более детальная информация. Так, в результате
высказываний участников, живших в период Советского Союза сформировалась
некая «Культура потребления еды и напитков в Бишкеке». В соответствии с
ответами участников, во второй части была добавлена информация о местах
потребления и одежде. В этой главе; От культуры еды и напитков советского
периода до культуры одежды, характеристики торговых районов, а также
проведения купонов (талонов) были выставлены различные оценки. И снова, в
этом разделе описываются последствия кыргызской культуры потребления в
период Советского союза.
Вторая часть продолжилась заголовком одежды, ремней и украшений. Под
этим заголовком описывается местная одежда кыргызов, что они носили до независимости, и из какого сырья эта одежда была сделана. Так же во второй
части включены специальные дни и праздники, а также традиции празднования,
рождения и смерти. Опять же, в этом разделе объясняется, какие виды
потребления и привычки были в Бишкеке при Советском Союзе и подверглись ли
эти привычки советскому влиянию.
В третью часть включены исследования гибридизации и результаты,
полученные в конце исследования. Так же, информация о фирмах, которые
являлись лидерами быстрых изменений, которая пережила столица, после
периода независимости приведены под первым заголовком третьего раздела.
Подробно описываются детали о мировых фирмах и настроенных против них
местных фирмах. Далее следуют история, развитие и конечное состояние
торговых центров в Бишкеке. Была оценена роль потребления региональных
рынков (Дордой и Ош), которые появились раньше нынешних торговых центров.
Было исследовано и турецкое влияние на потребность и производство в
Кыргызстане, сравнение турецких фирм с другими иностранными фирмами в
некоторых областях. Были описаны влияние Кыргызско-Турецкого Университета
Манас на потребление, а так же изменения и тенденции в потреблении. После
того, как были получены результаты касательно потребления, было написано
заключение исследования и дипломное исследование было завершено.

Ключевые слова: потребление, гибридизация, культура потребления, культура
потребления Кыргызстана, потребление в Кыргызстане, Бишкек, гибридизация
потребления