Multipl myelom olgularında abdominal yağ ve kas dokunun kantitatif analizi ve prognoza olası etkilerinin araştırılması
Quantitative analysis of abdominal fat and muscle tissue andevaluation of its possible effects on prognosis in patients with multiple myeloma
Yazar: EMİN DURMUŞ
Danışman: DOÇ. DR. İCLAL ERDEM TOSLAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Abdominal duvar = Abdominal wall ; Abdominal kaslar = Abdominal muscles ; Görüntüleme yöntemleri = Imaging methods ; Karın yağı = Abdominal fat ; Multipl miyelom = Multiple myeloma ; Prognoz = Prognosis

Özet:
Giriş ve amaç: Multipl myelom (MM) kemik ağrıları, anemi, enfeksiyon,
hiperkalsemi ve renal yetmezlik gibi bulgularla ortaya çıkan malign plazma hücre
hastalığıdır. Obezitenin son yapılan çalışmalarda myelom gelişme riskini arttırdığı
görülmekle birlikte literatürde abdominal yağ dokunun kantitatif analizi ve myelom
ilişkisini inceleyen az sayıda çalışma yapılmıştır. Bizim çalışmamız, abdominal yağ
doku ve kas doku dansitelerinin hastalığın mortalite ve prognozu üzerine etkilerini
araştırmayı amaçlamıştır.
Metod: Bu retrospektif çalışma, etik kurul onayı sonrası Sağlık Bilimleri
Üniversitesi, Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Kliniğinde yapılmıştır.
Yeni tanı almış ve daha önce bu hastalıkla ilgili hiç tedavi görmemiş 91 myelom
hastasının ilk tanı sürecinde yapılan PET-BT incelemelerinin kontrastsız BT
görüntüleri üzerinden abdominal subkutan adipoz doku dansitesi (SAT HU) ve kesitsel
alanı (SAT cm2
), viseral adipoz doku dansitesi (VAT HU) ve kesitsel alanı (VAT cm2
),
subkutan adipoz doku alanının viseral adipoz doku alanına oranı (S/VAT cm2
) ve
psoas kas dansitesi (Pso HU) değerlendirildi. Klinik verilerden hastalığın evreleri,
biyokimyasal değerler, sağkalım bilgileri not edildi. Abdominal adipoz doku ölçümleri
ve klinik veriler arasında değişkenler arası karşılaştırma ve korelasyon testleri yapıldı.
Bulgular: Çalışmamızda plazmositom ve tedavi yanıtı gibi klinik veriler ile
abdominal adipoz ve kas doku ölçümleri arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Litik
lezyonu olan hastalarda, lezyonu bulunmayan hastalara göre VAT cm2
daha düşük,
VAT HU ise daha yüksek izlendi. Uluslararası Evreleme Sistemine (ISS) göre
hastaların evreleri karşılaştırıldığında evre III hastaların SAT cm2
ve S/VAT cm2
değerleri evre I ve II hastalara göre anlamlı olarak daha düşük izlendi. Ayrıca evre III
hastalarda SAT HU ve VAT HU değerleri evre I ve II hastalara göre anlamlı olarak
daha yüksekti. Cox regresyon analizinde artan SAT HU değerleri yüksek mortalite ile
ilişkili bulundu. Pso HU ortalamalarının ise hastalık evresi ve sağkalım üzerine etkisi
yoktu.
ix
Sonuç: Çalışmamız fırsatçı-kantitatif görüntüleme yöntemlerine örnek teşkil
etmekte olup abdominal adipoz doku dansitlerinin MM hastalarında birer prognostik
belirteç olarak kullanılabileceğini göstermiştir. Daha geniş bir hasta populasyonunda
ve ek obezite göstergelerini de içeren daha geniş kapsamlı bir araştırmaya ihtiyaç
vardır

Abstract:
Introduction and aim: Multiple Myeloma is a malignant plasma cell dyscrasia
clinically presented as bone pain, anemia, infections, hypercalcemia and renal failure.
Obesity has been found as an individual risk factor for MM development. There are
few studies in literature on quantitative analysis of abdominal fat tissue and its
relationship with MM. In this study, we aimed to determine if abdominal adipose and
muscle tissue attenuations affect disease mortality and prognosis.
Methods: This retrospective study has been conducted at University of Health
Sciences Antalya Training and Research Hospital, Radiology Department following
approval of the ethical commitee. Ninety-one patients newly diagnosed with an initial
diagnosis of multiple myeloma without prior treatment were included in the study.
Unenhanced CT images of initial diagnostic PET-CT scan were evaluated for
abdominal subcutaneous adipose tissue attenuation (SAT HU) and its cross sectional
area (SAT cm2
); visceral adipose tissue attenuation (VAT HU) and its cross sectional
area (VAT cm2
); subcutaneous adipose tissue area-visceral adipose tissue area ratio
(S/VAT cm2
) and psoas muscle attenuation. Information about stage of disease,
biochemical values and survival data was obtained from patients medical records.
Comparison and correlation tests were conducted with abdominal adipose tissue and
clinical data.
Findings: In our study there was no statistically significant relationship
between clinical findings such as prescence of plasmocytoma or response to treatment
and abdominal adipose and muscle tissue measurements. VAT cm2 was lower in
patients with lytic lesions than in those without lytic lesions; VAT HU was higher in
patients with lytic lesions than in those without. When compared to lower stages, SAT
cm2
and S/VAT cm2
values of stage III patients were significantly decreased. SAT HU
and VAT HU values were significantly higher in stage III patients than in those with
lower stages. Cox regression analysis revealed that higher SAT HU values were related 
xi
with increased mortality. No relationship was found between Pso HU and stage of
disease or survival.
Conclusion: This study showed that abdominal adipose tissue attenuation may
serve as a prognostic sign in patients with MM and also served as an example for
opportunistic quantitative imaging method. Further studies with larger populations and
more detailed clinical data are necessary to support our clinical results.