Ülseratif kolitli hastalarda nükleer faktör eritroid 2 ilişkili faktör 2 (NRF2) ile oksidatif stres düzeylerinin araştırılması
Investigation of oxidative stress levels with nuclear factor eritroid 2 and factor 2 (NRF2) in patients with ulcerative colitis
Yazar: İPEK AZRAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BUĞRA TOLGA KONDUK
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Kolit-ülseratif = Colitis-ulcerative ; Nükleer faktör-E2-ilişkili faktör 2 = Nuclear factor-E2-related factor 2 ; Oksidanlar = Oxidants ; Oksidatif stres = Oxidative stress

Özet:
Giriş ve Amaç: Ülseratif Kolit (ÜK) nüks ve remisyonlarla seyreden, kolorektumu tutan, kronik idiyopatik inflamatuvar bir hastalıktır. Etyoloji tam bilinmemekle birlikte genetik, çevresel, enfeksiyöz ve immünolojik faktörler ile oksidatif stresin multifaktöriyel olarak etki ettiği düşünülmektedir. ÜK'li hastalarda oksidatif strese bağlı Nrf2 gen ekspresyonunun artışı, doku düzeyinde yapılan az sayıda immunhistokimyasal çalışmada gösterilmiştir. Bu çalışmada ülseratif kolitli hastalarda serum Nrf2 ve oksidatif stres düzeylerindeki değişiklikleri değerlendirmek amaçlanmıştır.
      Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Ağustos 2019-Aralık 2019 tarihleri arasında Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bilim Dalında takip edilen 60 ÜK hastası ile 20 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Tüm hastaların anamnez bilgileri, yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi, sedimentasyon hızı, C reaktif protein, hematokrit, albumin düzeyleri ve Mayo skoru kayıt altına alındı. Serumda Nrf2 düzeyi ELISA yöntemi ile TAS ve TOS düzeyleri ise spektrofotometrik yöntemle hesaplandı. Elde edilen verilerin istatistiksel analizinde SPSS 22.0 paket programı kullanıldı.
      Bulgular: Hasta ve kontrol grubu arasında serum Nrf2 düzeyleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. Hasta grupta ortalama TAS düzeyi, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük izlendi (p=0,019), ancak hasta ve kontrol grubu arasında TOS düzeyi ve OSI indeksi açısından anlamlı fark saptanmadı. Hastalık aktivitesi ile serum Nrf2, TAS ve TOS düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmedi. Hastalık aktivitesi arttıkça hematokrit ve albümin değerlerinin düştüğü, inflamatuvar belirteçlerden ESH ve CRP'deki artışın istatistiksel olarak anlamlılık gösterdiği bulundu.
Tartışma ve Sonuç: Bu çalışmada serum Nrf2 düzeyi, TOS düzeyi ve OSI hem hasta ve kontrol grubu arasında hem de hastalık aktivitesine göre ayrılan hasta grupları açısından değerlendirildiğinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamakla birlikte hasta grubunda TAS düzeyleri sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşüktür. Bu veriler ışığında hastalığın klinik aktivitesi ile oksidatif stres arasında net bir ilişki ortaya konamamıştır. Oksidatif stres ve serum Nrf2' nin ÜK etyopatogenez ve aktivasyonundaki rolüne yönelik az sayıda veri olup daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Ülseratif kolit, Nrf2, TAS, TOS, Oksidatif Stres

Abstract:
Introduction and Purpose: Ulcerative Colitis (UC) is a chronic idiopathic inflammatory disease that progresses with exacerbations and remissions, which involves the colorectal mucosa. Although the etiology is not fully known, genetic, environmental, infectious and immunological factors and oxidative stress are thought as the multifactorial effects. The increase in Nrf2 gene expression due to oxidative stress in patients with UC has been demonstrated in a small number of immunohistochemical studies at tissue level. In this study, it was aimed to evaluate the changes in serum Nrf2 and oxidative stress levels in patients with ulcerative colitis.
 Material and Method: Sixty patients and 20 healthy volunteers who were followed up in Gaziantep University Faculty of Medicine Gastroenterology Department between August 2019 and December 2019 were included in our study. History,  age, gender, body mass index, sedimentation rate, C reactive protein, hematocrit, albumin levels and Mayo score were recorded. Nrf2 levels in sera were measured by ELISA method, TAS and TOS levels were measured by spectrophotometric method. SPSS 22.0 package program was used in the statistical analysis of the data obtained.
 Results: There was no statistically significant difference between the patient and control groups in terms of serum Nrf2 levels. The mean TAS level in the patient group was statistically significantly lower than that of the control group (p = 0.019), but there was no significant difference between the patient and control groups in terms of TOS level and OSI index. There was no statistically significant difference between disease activity and serum Nrf2, TAS and TOS levels. It was found that as the disease activity increased, hematocrit and albumin values  decreased and the ESH and CRP , which are inflammatory markers,  increased which showed statistically significance. 
 Discussion and Conclusion: In this study, when serum Nrf2 level, TOS level and OSI were evaluated in terms of both patient and control groups and the patient groups were separated by disease activity, TAS levels were significantly lower in the patient group when compared to the healthy control group. In the light of these data, no clear relationship between the clinical activity of the disease and oxidative stress could be established. There are few data on the oxidative stress and the role of serum Nrf2 in UC etiopathogenesis and activation, and thus more studies are needed.
Keywords: Ulcerative colitis, Nrf2, TAS, TOS, Oxidative Stress