Sınıf III ortognatı̇k cerrahı̇ vakalarında kas aktı̇vı̇telerı̇nı̇n, elastı̇sı̇tesı̇nı̇n ve boyutsal değı̇şı̇mlerı̇nı̇n uzun dönem sonuçlarının değerlendı̇rı̇lmesı̇
Evaluation of long term outcomes of muscle activities, elasticity and dimensional changes in class III orthognatic surgical cases
Yazar: ÖZGE MÜFTÜOĞLU
Danışman: PROF. DR. TÜLİN UFUK TOYGAR MEMİKOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Elastografi = Elastography ; Elektromiyografi = Electromyography ; Esneklik = Flexibility ; Kaslar = Muscles ; Maloklüzyon-angle sınıf III = Malocclusion-angle class III ; Ortognatik cerrahi = Orthognathic surgery ; Ortognatik cerrahi işlemler = Orthognathic surgical procedures ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Sınıf III Ortognatik Cerrahi Vakalarında Kas Aktivitelerinin, Elastisitesinin ve Boyutsal Değişimlerinin Uzun Dönem Sonuçlarının Değerlendirilmesi
Bu araştırmanın amacı; iskeletsel ve dental sınıf III yapıdaki bireylerde ortognatik cerrahi operasyonu sonrası çiğneme fonksiyonunda görevli primer (M. Masseter ve M. Temporalis Anterior) ve sekonder (M. Digastricus Anterior ve M. Geniohyoideus) kasların elektromiyografi, ultrasonografi ve ultrasonografik elastografi yöntemleri ile değerlendirilmesi, uzun dönem takibinin yapılması ve kontrol grubuyla karşılaştırılmasıdır.
Araştırma grubuna, ortodontik tedavi ve ortognatik cerrahi operasyon ile tedavi edilmesi planlanan 29 dental ve iskeletsel sınıf III (SNA°: 80,3 ± 3,1; SNB°: 84,1 ± 3,7; ANB°: -3,8 ± 2,6) birey dahil edilmiştir. Kontrol grubuna ise 20 dental sınıf I birey dahil edilmiştir. Araştırma grubundan ortognatik cerrahi operasyon öncesi (T1), operasyondan 3 ay sonra (T2), operasyondan 12 ay sonra (T3) ve kontrol grubundan elektromiyografik, ultrasonografik ve ultrasonografik elastografi kayıtları alınmıştır. Tüm kayıtlar bireyler istirahat pozisyonunda ve maksimum diş sıkma esnasında iken tekrarlanmıştır.
M. Temporalis Anterior, M. Masseter ve M. Digastricus Anterior' un elektromiyografik aktivite değerlendirilmesi, M. Masseter, M. Digastricus Anterior ve M. Geniohyoideus' a ait ultrasonografik boyutsal incelemeler ve ultrasonografik elastografi ile sertlik incelemeleri yapılmıştır. İncelemeler sonucu yapılan ölçümler IBM SPSS 21.0 paket programı ile değerlendirilmiştir.
M. Masseter' in maksimum diş sıkma sırasında alınan elektromiyografik aktivitesi cerrahi operasyondan 12 ay sonra yapılan ölçümde anlamlı artış göstermiştir; ancak kontrol grubu değerlerine ulaşamamıştır. M. Masseter' in cerrahi operasyon sonrası (T3) ultrasonografik boyutsal değişimlerine bakıldığında ise cerrahi operasyon öncesi (T1) döneme göre minimal seviyede anlamlı olmayan değişimlerin yaşandığı ve kontrol grubu değerlerine ulaşamadığı görülmüştür. M. Digastricus Anterior ve M. Geniohyoideus' un ultrasonografik kesitsel alan ölçümlerinde kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık görülmemiştir. M. Masseter, M. Digastricus Anterior ve M. Geniohyoideus' un istirahat pozisyonunda ve maksimum diş sıkma sırasında operasyon sonrası görülen kas sertliğindeki artışın T3 döneminde de devam ettiği görülmüştür. Tüm dönemler arası değerlendirmelere bakıldığında çeşitli farklılıklara rastlanmıştır.
Bu araştırmadaki sonuçlar değerlendirildiğinde, ortognatik cerrahi operasyon sonrası kasların aktivite ve boyutsal değişimlerinde iyileşme gözlense de bireylerin yeni stomatognatik sisteme adaptasyonu için ilave uygulamalar ile interdisipliner çalışmaların ve daha uzun süreli takibin yapılması gerektiği sonucuna varılabilir.
Anahtar kelimeler: Elektromiyografi, İskeletsel Sınıf III, Ortognatik Cerrahi, Ultrasonografi, Ultrasonografik Elastografi

Abstract:
Evaluation of Long Term Outcomes of Muscle Activities, Elasticity and Dimensional Changes in Class III Orthognatic Surgical Cases
The purpose of this study is to evaluate the masticatory muscles (M. Masseter, M. Temporalis Anterior, M. Digastricus Anterior, M. Geniohyoideus) of the skeletal and dental class III individuals before (T1) and after (T2, T3) orthognatic surgery with electromyography, ultrasonography and ultrasonographic elastography methods and to compare with the control group.
The study was conducted on 29 patients (SNA°: 80,3 ± 3,1; SNB°: 84,1 ± 3,7; ANB°: -3,8 ± 2,6) with class III dentofacial deformities who were planned to undergo orthodontic and surgical treatment. The control group consisted of 20 adult volunteers with dental class I occlusion. Electromyographic, ultrasonographic and ultrasonographic elastography records were taken from the study group before orthognathic surgery (T1), 3 months after the operation (T2), 12 months after the operation (T3) and from the control group. All the recordings were taken while the individuals were at rest and maximum voluntary clenching position.
Electromyographic activity evaluation of M. Temporalis Anterior, M. Masseter and M. Digastricus Anterior, ultrasonographic dimensional examinations and hardness examinations of M. Masseter, M. Digastricus Anterior and M. Geniohyoideus were performed. The measurements were evaluated with IBM SPSS Statistics 21.0 package program.
During maximum voluntary clenching at T3, the increase in the masseter muscle activity was statistically significant but could not reach the control group values. When the ultrasonographic dimensional changes of M. Masseter after the surgical operation (T3) were examined, there were minimal non-significant changes and could not reach the control group values. Both resting and clenching situations, there was no statistically significant difference in ultrasonographic cross-sectional area measurements of M. Digastricus Anterior and M. Geniohyoideus compared to the control group. It was observed that the increase in muscle stiffness observed after the operation of M. Masseter, M. Digastricus Anterior and M. Geniohyoideus during rest and maximum voluntary clenching continued in the T3 period.
When the results of this study are evaluated, it can be concluded that, although an improvement is observed in the activity and dimensional changes of the muscles after orthognathic surgery, alternative applications and interdisciplinary studies are required for the adaptation of the individuals to the new stomatognathic system and longer follow-up is required.
Keywords: Electromyography, Orthognathic Surgery, Skeletal Class III, Ultrasonography, Ultrasonographic Elastography