Noninvaziv ortodontik ağrı kontrolünde transkutan elektrik sinir stimülasyonu ve düşük enerji seviyeli lazer terapisinin etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of transcutaneous electrical nerve stimulation and low energy level laser therapy in noninvasive orthodontic pain control
Yazar: NESLİHAN BÖLENLER
Danışman: DOÇ. DR. ERSİN YILDIRIM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağrı = Pain ; Lazer tedavisi = Laser therapy ; Ortodonti = Orthodontics ; Transkütanöz elektriksel sinir stimülasyonu = Transcutaneous electric nerve stimulation

Özet:
Amaç: Çalışmamızda noninvaziv ağrı kontrolünde kullanılan transkutan elektrik sinir stimülasyonu (TENS) ve düşük enerji seviyeli lazer terapisi (DESLT) yöntemlerinin ortodontik ağrı üzerine etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Randomize kontrollü tek kör çalışmamıza dahil edilen hafif çapraşıklığa sahip toplam 72 birey, üç eşit gruba ayrılmıştır. Sabit ortodontik tedavinin başlangıç seansında A grubuna DESLT, B grubuna TENS uygulaması, ikinci seansta ise B grubuna DESLT, A grubuna TENS uygulaması ark teli tatbikini takiben bölünmüş ağız yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. C grubuna ise başlangıç seansında plasebo DESLT, ikinci seansta ise plasebo TENS uygulaması aynı prosedürle fakat cihaz çalıştırılmadan yapılmıştır. Her bireyin 0, 2, 4, 6, 12, 24, 48. saatlerdeki ağrı düzeyinin belirlenmesi amacıyla kullanılan görsel analog skalası (VAS) verilerinin normalliği Shapiro-Wilk testiyle değerlendirilmiş, normal dağılım gösteren değişkenlerin karşılaştırmalarında tek yönlü varyans analizi, bağımsız t testi; normal dağılım göstermeyen değişkenlerin karşılaştırmalarında ise Friedman Testi, Dunn's çoklu karşılaştırma testi, Kruskal Wallis testi ve Mann Whitney U testi; nitel verilerin karşılaştırmalarında ki-kare testi kullanılmıştır. Sonuçlar, anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir.
Bulgular: Her üç grupta da uygulama ve kontrol bölgelerine ait VAS değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır (p˃0,05). Gruplararası karşılaştırma sonucunda B grubu'nun DESLT uygulanan taraf ve C grubu'nun plasebo DESLT uygulanan taraf VAS değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı değişim gözlenmiştir (p˂0,05).  DESLT uygulanan taraf grup içi karşılaştırmalarında B ve C grubu'nun 0. saat VAS değerleri diğer saat değerlerine göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p˂0,05). 
Sonuç: TENS ve DESLT uygulamaları, minimal çapraşıklığa sahip olgularda sabit mekaniklerle gerçekleştirilen ortodontik tedaviler sırasında oluşan ortodontik ağrıyı azaltmamaktadır.

Abstract:
Aim: In our study, it was aimed to evaluate the effects of transcutaneous electrical nerve stimulation (TENS) and low-level laser therapy (LLLT) methods on orthodontic pain which is used in noninvasive pain control.
Materials and Methods: A total of 72 individuals with minimal crowding included in our randomized controlled single-blind study were divided into three equal groups. In the initial session of fixed orthodontic treatment, LLLT was applied to group A, TENS to group B, and in the second session LLLT to group B and TENS to group A were performed using the split mouth method following archwire application. In group C, placebo LLLT was applied in the initial session and placebo TENS was applied in the second session with the same procedure but without operating the device. The normality of the visual analog scale (VAS) data that is used to determine the pain level of each individual at 0, 2, 4, 6, 12, 24, 48 hours was evaluated with the Shapiro-Wilk test. One-way analysis of variance and independent t test in comparison of normally distributed variables; Friedman Test, Dunn's multiple comparison test, Kruskal Wallis test and Mann Whitney U test in comparison of non-normally distributed variables; Chi-square test in comparison of qualitative data were used. The results were evaluated at the significance level of p<0.05.

Results: There was no statistically significant difference between the VAS values of the application and control regions in all three groups (p˃0.05). As a result of the intergroup comparison, a statistically significant difference was observed between the VAS values of the LLLT side of the B group and the placebo LLLT side of the C group (p˂0.05). In the intra-group comparisons of the LLLT-applied parties, the 0th hour VAS values of the B and C groups were found statistically significantly lower than the other hour values (p˂0.05).
Conclusion: TENS and LLLT applications do not reduce orthodontic pain during orthodontic treatments performed with fixed mechanics in cases with minimal crowding.