Silah ekipmanı seçimi için çok kriterli karar verme teknikleri ile bir uygulama
An application with multi-criteria decision-making techniques for weapon equipment selection
Yazar: SEDEF DENİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CELAL ÖZKALE
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Türk Silahlı Kuvvetleri'nde askerin savunma sistemi kadar etkili taarruz da önem arz etmektedir. Savunma alanlarının geliştirilmesi kadar taarruz faaliyetinin de etkili bir şekilde yapılması, başarıyı getiren önemli bir husustur. Gerçekleştirilen güçlü savunma ile etkili taarruz güvenlik stratejisinin önemli unsurlarındandır. 
Türk Silahlı Kuvvetleri'nin ihtiyaçlarına odaklı, sürdürebilir ve rekabetçi bir taarruzun oluşturulması, planlama, uygulama ve takip faaliyetlerinin stratejik yönetim anlayışı çerçevesinde ele alınması ile gerçekleşmektedir. Bu kapsamda, askerin güvenli ve etkili bir şekilde taarruz yapabilmesi için ihtiyaçları doğru tanımlayarak kullanılan ekipmanların doğru tercih edilmesi gerekmektedir. 
Bu çalışmada etkili bir taarruz için askerin kullanacağı silah ekipmanı seçimi üzerinde durulmuştur. Ankara'da faaliyet gösteren bir fabrikanın tasarım ve imalat faaliyetlerinden yararlanarak, uzman karar vericiler ile birlikte tasarlanan beş alternatif arasından kullanıcı için en uygun silah ekipmanı seçimi üzerine çalışılmıştır.
Doğru karar verilmesinde karar vericilerin tecrübelerini ortaya koyan akıl, sezgi ve becerilerini olması gerektiği gibi kullanabilmelerinin önemi bilinmekle birlikte günümüzde karmaşıklaşan karar süreçlerinin karar vericilerin doğru tercih etmelerini sağlayacak karar verme tekniklerini kullanmaları hayatlarını kolaylaştırmaktadır. Bu sebeple, bireylerin veya işletmelerin çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemlerini doğru bir şekilde kullanmaları, hata yapmayarak zarara ve israfa sebep olmadan etkili kararlara ve başarılı sonuçlara ulaşmasını sağlamaktadır. ÇKKV yöntemleri, seçime yönelik belirlenen kriterleri değerlendirmeye alarak alternatifler arasından en iyi olanı bulmaya çalışmaktadır. 
Çalışmada öncelikle ihtiyacın doğru tespiti adına, silah ekipmanın kullanılacağı yerde Gemba analizi ile gözlem ve inceleme yapılmıştır. Karar verici kullanıcıların sesi dinlenerek sorunları ve ihtiyaçları tespit edilmiştir. Daha sonra tespit edilen istekler sonucu fabrikada tasarımı yapılan beş alternatif silah ekipmanın seçimi için uzman görüşleri bulanık sayılarla ifade edilerek ÇKKV yöntemlerinden Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi (BAHP) ile MACBETH kullanılmış olup karar vericilere karar desteği sağlanmıştır. Bu yöntemler ile karar verici için en uygun silah ekipman seçiminin belirlenmesi amaçlanmıştır.

Abstract:
In the Turkish Armed Forces, effective attack is as important as the defense system of the soldier. Effective offensive activity as well as the development of defense areas is an important factor that brings success. The strong defense and effective attack is one of the important elements of the security strategy. 
The creation of a sustainable and competitive attack focused on the needs of the Turkish Armed Forces is realized by handling planning, implementation and follow-up activities within the framework of a strategic management approach. In this context, in order for the soldier to attack safely and effectively, it is necessary to define the needs correctly and to choose the equipment used correctly. 
In this study, the selection of weapon equipment to be used by the soldier for an effective attack is emphasized. Taking advantage of the design and manufacturing activities of a factory operating in Ankara, the selection of the most suitable weapon equipment for the user among the five alternatives designed with expert decision makers was studied. 
Although the importance of decision-makers to use their intelligence, intuition and skills as they should be is known in making the right decision, it makes their lives easier by using decision-making techniques that will enable decision-makers to make the right choice. For this reason, individuals or businesses use multi-criteria decision making (MCDM) methods correctly, ensuring effective decisions and successful results without making mistakes, without causing loss and waste. MCDV methods try to find the best alternative among the alternatives by evaluating the criteria determined for selection. 
In the study, first of all, in order to determine the need correctly, observations and examinations were made with Gemba analysis in the place where the weapon equipment will be used. By listening to the voice of decision-makers, their problems and needs have been identified. Later, as a result of the requests determined, expert opinions were expressed with fuzzy numbers for the selection of five alternative weapon equipment designed in the factory, Fuzzy Analytical Hierarchy Process ( fuzzy AHP) and Macbeth, one of the MCDM methods, were used and decision-makers were provided with decision support. With these methods, it is aimed to determine the most appropriate weapon equipment selection for the decision maker.