Kömür madeni işçilerinde uyku bozuklukları sıklığı ve iş kazası ile ilişkisi
Kömür madeni işçilerinde uyku bozukluklari sikliği ve iş kazasi ile ilişkisi
Yazar: FIRAT UYGUR
Danışman: DOÇ. DR. REMZİ ALTIN
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Kömür madenciliği = Coal mining ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; İnsomni = Insomnia ; İş kazaları = Occupational accidents ; İşçiler = Workers

Özet:
Uyku bozuklukları kişinin üretkenliğini ve performansını olumsuz yönde etkileyerek, kazaların artmasına, yaşam kalitesinin azalmasına, yüksek morbidite ve mortalite riskine neden olan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Yapılan çalışmalara göre uyku bozuklukları ile ilişkili iş kazalarının en önemli nedeni hipersomnidir [gündüz aşırı uyku hali (GAUH)]. GAUH en sık uyku ile ilişkili solunum bozukluklarında görülür. Bu gruptan da en sık Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OUAS) GAUH'a neden olur. Gelişen teknoloji ve alınan önlemlerin artmasına rağmen maden kazaları günümüzde çok ciddi sakatlıklara ve ölümlere neden olarak hızla devam etmektedir. Biz de çalışmamızda bu iş kolunda çalışanlarda uyku bozukluklarını ve bunların iş kazası ile ilişkisini irdelemeyi amaçladık. Çalışmaya iş hayatında en az bir kez kendisinden kaynaklı iş kazası geçiren 92 yer altı maden işçisi alındı. Olgulara uyku bozukluklarını sorgulayan anket uygulandı. Olguların yaş ortalaması 36 ± 5, vücut kitle indeksi (BKİ) ortalaması 26,8 ± 4,8, boyun çevresi ortalaması 38,2 ± 4,2 idi. Olguların %60,9'u (n=56) alkol kullanıyordu. Olguların %12'si (n=11) hiç sigara içmemiş, %76'sı (n=70) aktif içici, %12'si (n=11) sigarayı içmiş bırakmış idi. Anket sonuçlarına göre olguların %62'sinde (n=57) horlama, %29,3'ünde (n=27) tanıklı apne, %57,6'sında (n=53) GAUH saptandı. Her üç semptomun birlikteliği %25 (n=23) olarak saptandı. Epworth uykululuk skalası (ESS) ortalama değerleri 3,04 ± 4,53 saptanmış olup, %6,5'inde (n=6) ESS 10 ve üzerinde saptanmıştır. Uyku bozukluğu açısından AASM (American Academy of Sleep Medicine) kriterlerine göre PSG (polisomnografi) endikasyonu olanlara veya birden fazla iş kazası geçirenlere (32 olgu) PSG önerildi. 4 olgu PSG yapılmasını reddetti. PSG yapılan 28 olgudan 24'ünde AHİ (apne hipopne indeksi)?5 saptandı. Çalışmaya alınan olgulardaki OUAS sıklığı %27,3 (24/88), Uykuda periyodik bacak hareketleri [periodic limb movements disorders of sleep (PLMS)] sıklığı %6,8 (n=6), Huzursuz bacaklar sendromu [restless legs syndrome (RLS)] sıklığı %9,0 (n=8) saptandı. Üst solunum yolu rezistansı sendromu [upper airway resistance syndrome (UARS)] ve narkolepsi şüpheli olguya rastlanılmadı. Çalısmaya alınan tüm olgular OUAS saptananlar (n=24, %27,3) ve saptanmayanlar (n=64, %72,7) olarak iki gruba ayrılarak incelendi. Her iki grup arasında vardiya sonrası aşırı uyuma isteği dışında uyku bozuklukları semptomları açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı. OUAS saptanan olguların %33,3'ünde ek hastalık izlendi. AHİ ile iş kazası sayısı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (r=0,69, p<0,001). Sonuç olarak, OUAS başta olmak üzere uyku bozuklukları maden işçilerinde sıkça görülen klinik durumlardır. Ciddi sakatlıklara ve ölümlere yol açan maden kazalarının uyku bozuklukları ile ilişkisi çalışmamızda gösterilmiştir. Sonuç olarak bu derece önemli kazaların meydana geldiği bu iş kolunda uyku bozukluklarına bağlı semptomlar sorgulanmalı, şüpheli olgularda tanısal inceleme ve tedavi yapılarak mortalite ve morbiditenin azalacağı kanaatindeyiz.Anahtar Kelimeler: Maden işçisi, OUAS, uyku bozuklukları, iş kazası

Abstract:
Sleep disorders are emerging social health problem which cause an increase in work related accidents, reduction in the quality of life and a high risk of morbidity and mortality and eventually they effect the productivity and performance of the worker negatively. According to the studies, the most important cause of work accidents is associated with sleep disorders such as hypersomnia (excessive daytime sleepiness: EDS). EDS is observed most commonly in sleep associated with respiration disorders. Mostly obstructıve sleep apnea syndrome(OSAS) causes EDS in this group. Despite developing technology and increasing measures, mine accidents still continue to occur and cause severe disabilities and deaths. In this study we aimed to evaluate sleep disorders and their association with work accidents among mine workers. We included 92 underground coal mine workers who had self-caused accident at least once during the work life. A questionnaire about sleep disorders was performed to each case. The mean age(yr) of the cases ,the mean body mass index and the mean neck circumference(cm) were 36±5, 26.8±4.8 ,38.2±4.2 respectively. Alcohol consumption was in 60.9%(n=62) of the cases. Twelve percent of the cases (n=11) had never smoked, 76%(n=70) was active smokers and 12%(n=11) was ex-smokers. According to the questionnaire results we detected snoring in 62% of the cases (n=57), apnea in 29.3% (n=27) and EDS in 57.6% (n=53). The combination of these three symptoms was detected in 25% (n=23) of the cases. The mean Epworth sleepiness scale (ESS) value was 3,04±4,53, and in 6,5% (n=6) ESS value was 10 or above. Polysomnographıc(PSG) was recommended to the subjects who had accidents more than once (32 cases) and who had PSG indication according to the criteria of AASM for sleep disorders. Four cases rejected to have PSG. AHI?5 was detected in 24 of 28 cases who had PSG. OSAS frequency in the cases was 27.3% (24/88), Periodic limb movements disorders of sleep(PLMS) frequency was 6.8% (n=6), Restless legs syndrome(RLS) frequency was 9.0% (n=8). There were no cases with a prediagnosis of Upper airway resistance syndrome(UARS) or narcolepsy. The study cases were evaluated in two groups, Group 1 included the cases (n=24, 27.3%) in which OSAS was detected, and Group 2 (n=24, 27.3%) included the ones in which those were not detected. Difference of sleep disorder symptoms except excessive sleeping desire after shift were statistically significant between the groups. Comorbidities were observed in 33.3% of the cases in which OSAS was detected. Statistically significant association was detected between AHI and the number of work accidents (r=0.521, p<0.005). As a result, sleep disorders particularly OSAS are common clinical conditions among mine workers. Association between sleep disorders and the mine accidents which cause severe disabilities and deaths was shown in our study. In our opinion, symptoms due to sleep disorders in mine works should be evaluated and treatment should be done in suspicious cases to reduce mortality and morbidity.Keywords: Mine worker, OSAS, sleep disorders, work accident