İyon değiştirici kompleks içeren oral film dozaj formları üzerinde yapılan çalışmalar
Studies on oral strip dosage forms containing ion exchange complexes
Yazar: RABİA AKMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE İNAL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Amberlit = Amberlite ; Amberlit reçinesi = Amberlit resin ; Didanozin = Didanosine ; Farmasötik teknoloji = Technology-pharmaceutical ; İlaç formülleri = Formularies ; İyon değişimi = Ion exchange ; İyon değiştiriciler = Ion exchanges

Özet:
Bu çalışmada etkin maddenin iyon değiştirici reçine ile kompleksi oluşturulduktan sonra oral strip dozaj formunun hazırlanması ve bu dozaj formu için gerekli in vitro kontrollerinin yapılması amaçlanmıştır. Çalışmada, oral yoldan uygulandığında midede pH'ya bağlı olarak bozulan ve bu nedenle oral biyoyararlanımı düşük olan didanozin etkin madde olarak kullanılmıştır. Didanozin AIDS tedavisinde kullanılan antiretroviral bir etkin maddedir. Oral toksisitesinin düşüklüğüne rağmen asit ortamda bozunarak hipoksantine dönüşmesi kullanımını kısıtlamaktadır. Bu nedenle, Didanozinin oral yoldan uygulanması sırasında mide ortamının önden alkali hale getirilmesi veya enterik kaplama yapılması önerilmektedir. Bu da kullanımında hasta uyuncunu zorlaştırmaktadır. 
Çalışmada didanozinin iyonik özelliğinden yararlanılarak etkin madde-iyon değiştirici kompleksi (rezinatı) hazırlanmış ve bu rezinatlar taşıyıcı sistem olarak kullanılan oral strip (oral film) içerisine dağıtılmıştır. İyon değiştirici materyal olarak Amberlit CG 50 zayıf asidik reçine kullanılmıştır. Yükleme için beç yöntemi kullanılmış ve optimum karıştırma hızı, süresi, madde oranları ile elde edilen rezinat daha sonra polietilenoksit türevleri ile hazırlanan oral filmlere dağıtılmıştır. Filmler çözücü buharlaştırma yöntemi ile elde edilmiş ve kalınlık, ağırlık, kıvırmaya dayanım, dağılma zamanı, mekanik özellikleri, filmlerde doz homojenliği ve filmlerden salım profilleri incelenmiştir. 
Sonuç olarak, rezinat halinde hazırlanmasının didozinin oral yoldan stabilitesini arttırılabileceği ve oral strip dozaj formunun da uygulama kolaylığı sağlanabileceği görülmüştür. Çalışmanın sonunda istenen amaca uygun ve hedeflenen in vitro özellikleri gösterdiği düşünülen formüllerin daha ileri çalışmalar için konu olması mümkündür.


Anahtar Sözcükler: Amberlit CG 50 reçine, Didanozin, İyon değişimi, Oral strip

Abstract:
In this study, it is aimed to prepare the oral strip dosage form of didanosine after complexing the active substance with ion exchange resin and to perform the necessary in vitro controls.  In the study, didanosine was used as an active substance which, when administered orally, deteriorated in the stomach due to pH and therefore had low oral bioavailability. Didanosine is an antiretroviral drug used to treat AIDS. Despite its low oral toxicity, its degradation in the acid medium and its conversion to hypoxanthine restricts its use. Therefore, anterior alkalinization of the gastric environment or enteric coating is recommended during oral administration of didanosine. This complicates patient compliance in use.
In this study, drug-ion exchanger complex (resinate) was prepared by using the ionic property of didanosine and these resinates were distributed into oral strip which is used as carrier system. Amberlite CG 50, weak acidic resin, was used as ion exchange material. Batch method was used for drug loading and the resinate obtained as optimum was chosen due to the mixing speed, mixing time, drug-resin ratios were then distributed to oral films prepared with polyethylene oxide derivatives. The films were obtained by solvent evaporation method and thickness, weight, folding endurance, disintegration time, mechanical properties, dose homogeneity of films and release profiles from films were examined.
As a result, it has been found that didozine prepared in the form of resinate may improve its oral stability and the use of oral strip as carrier system could increase the ease of administration. At the end of the study, it is possible that the formulas which are thought to show the desired in vitro properties suitable for the intended purpose can be the subject of further studies.

Keywords: Amberlite CG resin, Didanosine, Ion exchange mechanism, Oral strip