Otizmli, zihinsel engelli ve normal gelişime sahip çocuğu olan annelerin fiziksel aktivite seviyesi, ebeveyn stresi, yaşam doyumu, yorgunluk şiddeti ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının karşılaştırılması ve ilişkilerinin incelenmesi
Comparison of physical activity level, parental stress, life satisfaction, extension of fatigue and healthy lifestyle behaviors of mothers with autism, mental disabled and normal development children
Yazar: MESUT IŞIK
Danışman: PROF. DR. SELDA BAŞAR
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Anneler = Mothers ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Yaşam tarzı = Life style ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Bu çalışmanın amacı otizmli, zihinsel engelli ve normal gelişim gösteren çocuğa sahip annelerin fiziksel aktivite seviyesi, ebeveyn stresi, yaşam doyumu, yorgunluk şiddeti ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını karşılaştırmaktır. Bu kapsamda Trabzon ilinde özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine devam etmekte olan 60 Otizmli, 60 zihinsel engelli ve 60 normal gelişime sahip çocuğun annesi olmak üzere 180 anne dahil edildi. Katılımcıların fiziksel aktivite seviyeleri Uluslar arası Fiziksel Aktivite Anketi Kısa Form (UFAA-KF), ebeveyn stresi Ebeveyn Stres İndeksi Kısa Form (ESİ-KF), yaşam doyumu Yaşam Doyum Ölçeği (YDÖ), yorgunluk seviyesi Yorgunluk Şiddet Ölçeği (YŞÖ) ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II (SYBDÖ II) ile değerlendirildi. Grupların UFAA-KF sonuçları arasında anlamlı fark olmadığı belirlendi (p˃0,05). OSB'li ve zihinsel engelli çocukların annelerinin ESİ-KF ve YŞÖ puanlarının normal gelişim gösteren çocukların annelerinden anlamlı şekilde daha yüksek bulundu (p˂0,05). YDÖ ve SYBDÖ II puanlarında ise normal gelişim gösteren çocukların annelerinin OSB'li ve zihinsel engelli çocukların annelerine göre anlamlı şekilde daha yüksek puan aldığı görüldü (p˂0,05). OSB'li ve zihinsel engelli çocukların annelerinin UFAA-KF, ESİ-KF, YDÖ, YŞÖ ve SYBDÖ II puanları benzer bulundu (p˃0,05). Değerlendirme sonuçlarına göre OSB'li ve zihinsel engelli çocukların annelerinin fiziksel aktivite seviyeleri normal gelişim gösteren çocukların anneleriyle benzerdi. OSB'li ve zihinsel engelli çocukların annelerinin normal gelişim gösteren çocukların annelerine göre ebeveyn stres seviyelerinin ve yorgunluk seviyelerinin daha yüksek, yaşam doyumlarının ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının daha düşük olduğu tespit edildi. OSB'li ve zihinsel engelli çocukların annelerinin ebeveyn streslerini ve yorgunluklarını azaltmaya, yaşam doyumu ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını artırmaya yönelik uygulamaların geliştirilmesini öneriyoruz.

Abstract:
The aim of this study is to compare the physical activity level, parental stress, life satisfaction, fatigue severity and healthy lifestyle behaviors of mothers with autistic, mentally retarded and normally developing children. In this context, 180 mothers, including 60 children with autism, 60 mentally retarded and 60 children with normal development, who attend special education and rehabilitation centers in Trabzon, were included. Participants' physical activity levels International Physical Activity Questionnaire Short Form (IPAQ-SF), parental stress Parental Stress Index Short Form (PSI-SF), life satisfaction Life Satisfaction Scale (LSS), fatigue level Fatigue Severity Scale (FSS) and healthy life lifestyle behaviors were evaluated with the Healthy Lifestyle Behaviors Scale II (HLBS II). It was determined that there was no significant difference between the UFAA-SF results of the groups (p˃0,05). The ESI-SF and FSS scores of the mothers of children with ASD and mentally retarded children were found to be significantly higher than the mothers of children with normal development (p˂0,05). It was observed that mothers of children with normal development had significantly higher scores than mothers of children with ASD and intellectual disability in the SWLS and HLBS II scores (p˂0,05). IPAQ-SF, ESI-SF, SWLS, FSS and HLBS II scores of mothers of children with ASD and mentally retarded children were found to be similar (p˃0,05). According to the results of the evaluation, the physical activity levels of the mothers of children with ASD and intellectual disabilities were similar to those of mothers of normally developing children. It was determined that the mothers of children with ASD and mental retardation had higher parental stress levels and fatigue levels, and lower life satisfaction and healthy lifestyle behaviors compared to mothers of children with normal development. We suggest the development of practices aimed at reducing parental stress and fatigue, increasing life satisfaction and healthy lifestyle behaviors of mothers of children with ASD and intellectual disability.