Çocukluk çağı aşılarına ilişkin Ebeveyn Tutumları Ölçeği'nin geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
The validity and reliability study of the parental attitudes scale about childhood vaccines
Yazar: EMİNE BAŞ
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP GÜNGÖRMÜŞ
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Aşı reddi = Vaccination refusal ; Aşı tereddüdü = Vaccine hesitation ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Çocuklar = Children ; Çocukluk dönemi = Childhood ; Ölçekler = Scales

Özet:
Aşı tereddütü, aşılamanın güvenliliği, etkinliği ve gerekliliği hakkındaki şüpheleri ifade eden ve araştırılması gereken karmaşık bir halk sağlığı sorunudur. Bu araştırma ile aşı konusunda tereddüt eden ebeveynleri belirlemek için 2011 yılında Opel ve arkadaşları tarafından geliştirilen ve literatürde en çok kullanılan ölçüm araçlarından biri olan Çocukluk Çağı Aşılarına İlişkin Ebeveyn Tutumları Ölçeği'nin Türk toplumuna uyarlanması amaçlanmıştır. Metadolojik tipteki bu araştırmanın örneklemini 0-13 yaş arası en az bir çocuğa sahip olan 397 ebeveyn oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında Tanıtıcı Özellikler Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Aşılarına İlişkin Ebeveyn Tutumları Ölçeği ve Aşıyla İlgili Toplum Tutumu-Sağlık İnanç Modeli Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS ve AMOS istatistik programları ile analiz edilmiştir. Ölçeğin geçerlilik ve güvenilirlik analizlerinde doğrulayıcı faktör analizi, pearson momentler çarpımı korelasyonu, cronbach alfa kat sayısı, madde toplam puan korelasyonu yöntemleri kullanılmıştır. Ebeveynlerin %72.8'i kadın ve yaş ortalaması 36.05±5.8 dir. Ebeveynlerin %55.9'unun gelirinin gidere eşit olduğu, %40.3'nün tek çocuğa sahip olduğu, %2.3' ünün aşı karşıtlığını desteklediği ve %36.8'inin aşı yaptırma kararının anne babaya bırakılması gerektiği ifadesine katıldığı belirlenmiştir. Ölçeğin cronbach alfa değeri 0.847 olarak bulunmuştur. Madde-toplam puan korelasyon katsayılarının 0.248 ile 0.775 arasında ve anlamlı olduğu belirlenmiştir. Doğrulayıcı faktör analizinde ise CMIN/DF 2.218; RMSEA 0.055; CFI 0.941; GFI 0.939 ve AGFI 0.916 olarak bulunmuştur. Ölçüt bağımlı geçerlilik için yapılan korelasyon analizi sonucu korelasyon katsayıları 0.603 ile 0.695 arasında ve anlamlı bulunmuştur. Sonuç olarak; Türkçeye uyarlanan Çocukluk Çağı Aşılarına İlişkin Ebeveyn Tutumları Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu saptanmıştır. Ölçeğin Türkiye'de aşı konusunda tereddüt eden ebeveynlerin belirlenmesinde ve aşı tereddütünü azaltabilmek amacıyla yapılan girişimlerin değerlendirilmesinde kullanılması önerilmektedir.


Anahtar Kelimeler: Aşı, Aşı Tereddütü, Geçerlilik, Güvenilirlik, Ölçek

Abstract:
Vaccine hesitancy is a complex public health issue that raises doubts about the safety, efficacy and necessity of vaccination and needs to be investigated. With this research, it is aimed to adapt The Parental Attitudes Scale About Childhood Vaccines, which is one of the most used and most reliable measurement tools in the literature, developed by Opel et al. The sample of this methodological study consisted of 397 parents with at least one child between the ages of 0-13. Introductory characteristics information form, Parental Attitudes scale about Childhood Vaccines and Vaccine-Related Community Attitude-Health Belief Model (SIM) Scale were used to collect data. The data obtained from the research were analyzed by SPSS and AMOS statistical programs. Confirmatory factor analysis, Cronbach alpha coefficient, and item total score correlation methods were used in the validity and reliability analysis of the scale. 72.8% of the parents are female and the average age is 36.05 ± 5.8. It was determined that 55.9% of the parents were equal to the income and expense, 40.3% had a single child, 2.3% supported anti-vaccination and 36.8% agreed with the statement that the decision to vaccinate should be left to the parents. Cronbach's alpha value of the scale was found to be 0.847.  It was determined that the item-total score correlation coefficients were between 0.248 and 0.775 and were significant. In the confirmatory factor analysis, CMIN / DF 2.218; RMSEA 0.055; CFI 0.941; GFI was 0.939 and AGFI was 0.916. As a result of the correlation analysis for criterion-dependent validity, the correlation coefficients were found to be between 0.603 and 0.695 and were significant. It has been determined that the Parental Attitudes Scale About Childhood Vaccines, adapted to Turkish, is a valid and reliable measurement tool. It is recommended that the scale be used to identify parents who are hesitant about vaccination in Turkey and to evaluate attempts to reduce vaccination hesitancy.


Keywords: Vaccine, Vaccine Hesitation, Validity, Reliability, Scale