14-15 yaş grubu kız çocuklarında bazı antropometrik ölçümler ve bu ölçümleri etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Some of the anthropometric measurements used on 14-15 year old girls and the factors effecting these measurements
Yazar: TUBA GÜNEBAK
Danışman: PROF. DR. TÜRKAN KUTLUAY MERDOL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
ivÖZETGünebak Ç. T., 14-15 Yaş Grubu Kız Çocuklarında Bazı AntropometrikÖlçümler ve Bu Ölçümleri Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi. HacettepeÜniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Diyetetik Programı Bilim UzmanlığıTezi, Ankara, 2005. Adölesans, vücutta oluşan biyolojik değişikliklere eşlik edenruhsal gelişme ve psikososyal değişiklikleri de kapsayan bir terimdir. Puberte ise,boya ilişkin büyüme hızının ivmelenmesi ve sekonder seks karakterlerinin gelişimiile tanımlanmaktadır. Kızlarda, puberte menarş başlangıcı ile kolaylıklatanımlanmaktadır. Bu dönemde antropometri, büyüme ve maturasyonun izlenmesi vedeğerlendirilmesine yardımcı olan önemli bir yöntemdir. Bu araştırmanın amacı,14-15 yaş grubu kız çocuklarında büyüme ve gelişme durumlarını gösteren bazı fizikve antropometrik ölçümlerin değerlendirilmesi ve gestasyonel yaş, doğum ağırlığı,doğum boyu, anne sütü alımı ve süresi, ebeveynlerinin boy uzunluğu ve vücutağırlığı gibi faktörlerin onların büyüme ve gelişmeleri üzerine olan olası etkilerininsaptanmasıdır. Çalışmaya katılan bireylere genel bilgilerini, anne-baba ile ilgilibilgilerini, anne-babaya ve bireylere ait antropometrik ölçümleri, cinsel gelişimbilgilerini, besin tüketim sıklıklarını ve fiziksel aktivite durumlarını saptayıcı anketformu uygulanmış ve bazı antropometrik ölçümler (boy uzunluğu, vücut ağırlığı,kulaç uzunluğu, üst-orta kol çevresi, bel ve kalça çevresi) alınmıştır. Araştırmasonucunda, şu anki boy uzunluğu çeşitli persentil aralıklarında olan bireylerin doğumağırlıkları arasında bir fark olmadığı; doğum baş çevresi düşük olan bireylerin şuanki boy uzunluğunun daha fazla olduğu; doğum baş çevresinin medyan değerinaltında ya da üzerinde olması ile bireylerin doğum ağırlıkları arasında bir farklılıkolmadığı belirlenmiştir. Gebelik süresince sigara içme durumunun bebeklerin doğumağırlığını etkilediği saptanmıştır (p<0.05). Altı ay ve daha kısa süre anne sütü alanbireylerin şu anki boy uzunluğunun daha fazla, BKİ (Beden Kitle İndeksi)'nin dahadüşük olduğu belirlenmiştir, ancak aradaki fark istatistiksel olarak önemli değildir(p>0.05). Çalışmamıza katılan bireylerin %96.6'sında menstruasyon başlamıştır;bunların %26.3'ünde ise düzensizlik gözlendiği belirlenmiştir. Babaların BKİ ilebireylerin BKİ değerleri doğru orantılı olarak ilişkili bulunmuştur. Bireylerin cinselorgan çevresinde yetişkin görünümünde tüylenme, meme gelişiminin başlangıcı,yetişkin görünümünde meme dokusuna sahip olmaları, yağ ve kas dokusunda artış ilemenarş yaşları arasındaki farkın ve bireylerin cinsel organ çevresinde yetişkingörünümünde tüylenme, areola gelişimi, yetişkin görünümünde meme dokusunasahip olma durumu, yağ ve kas dokusundaki artış ile şu anki BKİ değerleriarasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür (p<0.05). Bireylerinkurubaklagil tüketim sıklıkları ile menarş yaşları arasındaki farkın istatistiksel olarakanlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05). Hem hafta içinde hem de hafta sonunda dahaaz aktif olan bireylerin BKİ değerlerinin daha yüksek olduğu, ancak, aradaki farkınistatistiksel olarak anlamlı olmadığı saptanmıştır (p>0.05).Anahtar Kelimeler: Adölesan, antropometri, beslenme, menarş, Tanner sınıflaması.

Abstract:
vABSTRACTGünebak Ç. T., Some Of the Anthropometric Measurements Used On 14-15Year Old Girls and the Factors Effecting These Measurements. HacettepeUniversity Institute of Health Sciences, MSc Thesis in Dietetics, Ankara, 2005.Adolescence is a term involving biological variation of the body with psychologicaldevelopment and psychosocial changes. On the other hand, puberty is defined asacceleration of growth velocity of height and development of secondary sexcharacters. In girls, puberty is easily defined with the onset of menarche.Anthropometry is, especially, important throughout adolescence. Because, it helpsobservation and evaluation of growth and maturation during this period. The aim ofthis study is to evaluate some of the physical and anthropometric measurementsrelated to growth and development of 14-15 year old girls and to determine possibleeffects of some factors, like gestational age, birth weight and height, duration oflactation, height and weight of the parents, on growth and development of thesubjects. A questionnaire, involving general information of the subjects and theirparents, anthropometric measurements of the subjects (height, weight, armspanheight, mid-upper arm circumference, waist and hip circumferences) and theirparents (height, weight), sexual development, food frequency questionnare andphysical activity, is applied. The results of this survey show that there isn?t anystatistical difference between the measured final height of the subjects and their birthweight. It is found that subjects with lower birth head circumference has higherheight measurements and there isn?t any statistically significant difference betweenbirth head circumference and birth weight. It is determined that smoking duringpregnancy effects birth weight of subjects (p<0.05). It is found that six months andless breastfed subjects? height is higher, while their BMI (Body Mass Index) islower; but, it isn?t statistically important (p>0.05). It is seen that 96.6% of thesubjects are menstruating and 26.3% of them have irregular menstruation. There ispositive ratio between BMI of fathers and their adolescent children. Statisticaldifference between adult shaped pubic hair development, beginning of breastdevelopment, adult shaped breast development, increase of body fat and lean bodymass and menarcheal age; between adult shaped pubic hair development, areoladevelopment, adult shaped breast development, increase of body fat and lean bodymass and BMI is determined to be significant (p<0.05). The statistical differencebetween legume consumption frequency and menarcheal age is important (p<0.05).It is shown that subjects who are less active in weekdays and weekend have higherBMI, but the difference isn?t statistically important (p>0.05).Key Words: Adolescence, anthropometry, nutrition, menarche, Tanner classification.