Enerji nakil hatlarında kamulaştırma ve irtifak hakkı bedellerinin coğrafi ağırlıklı regresyon ile incelenmesi
Determination of expropriation cost in energy transmission line projects, examination of emerging problems and solution suggestions
Yazar: KEREM CAN
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT BOSTANCI
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Harita Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Dünya genelinde nüfus artışı, sanayinin gelişimi ve teknoloji kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte artan elektrik talebinin, enerji üretiminde çeşitliliği zorunlu kıldığını vurgulamaktadır. Güneş, rüzgâr ve biyoenerji gibi farklı kaynaklardan enerji üretiminin önemi giderek artmaktadır. Enerjinin güvenli ve etkin bir şekilde tüketim noktalarına iletilmesinde kritik rol oynayan Enerji Nakil Hatları bu süreçte büyük bir öneme sahiptir. Ancak, özellikle TEDAŞ'ın 2013 yılında özelleştirilmesinden sonra, dağıtım şirketlerinin yürüttüğü ENH projelerinde kamulaştırma süreçlerinde sorunlar yaşanmıştır. Dosyaların hazırlık ve kontrol aşamalarında yapılan hatalar, kamulaştırma bedellerinin adaletsiz belirlenmesi, mülk sahipleri ile uzlaşmazlıkların mahkemelere taşınması, projelerin zamanında tamamlanamamasına ve ekonomik kayıplara yol açmaktadır. Ayrıca, ENH kamulaştırma süreçlerinde kadastro uygulamaları, Tapu Müdürlüğü işlemleri, hukuki süreçler ve değerleme eksikliklerinden kaynaklanan kamu kurumları sorunları da bulunmaktadır. Bu çalışmada, Diyarbakır ili Eğil ilçesi Ilgın ENH projesinde bulunan 101 adet parsele ArcGIS yazılımı üzerinden Çoklu Regresyon Analizi (ÇRA) ve Coğrafi Ağırlıklı Regresyon (CAR) modelleri kullanılarak en uygun kamulaştırma ve irtifak hakkı bedelinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Modelde sınıflandırma öncesi ve sınıflandırma sonrası ÇRA ve CAR yöntemi kullanılarak çıkan sonuçlar karşılaştırılmıştır. Model performansı ve ortaya çıkan istatistiki bilgileri ışığında ortaya çıkan problemlere yönelik çözüm önerilerine değinilmiştir.

Abstract:
The increasing global population, industrial development, and widespread use of technology emphasize the necessity of diversity in energy production to meet the rising demand for electricity. The importance of energy production from various sources, such as solar, wind, and bioenergy, is growing. Energy Transmission Lines, which play a critical role in the secure and efficient delivery of energy to consumption points, are essential in this process. However, following the privatization of TEDAŞ in 2013, issues have arisen in the expropriation processes of ENH projects carried out by distribution companies. Errors in the preparation and control phases of documents, the unjust determination of expropriation values, and disputes with property owners being taken to court have led to project delays and economic losses. Additionally, there are issues related to cadastral applications, procedures at the Land Registry Office, legal processes, and valuation deficiencies in the expropriation processes of ENH. This study aims to determine the most appropriate expropriation and easement values for 101 parcels in the Ilgın ENH project in Eğil district of Diyarbakır province using Multiple Regression Analysis (MRA) and Geographically Weighted Regression (GWR) models in ArcGIS software. Results obtained from MRA and GWR methods before and after classification were compared. Solutions were proposed based on the model performance and the statistical information obtained.