Bipolar bozukluk tanılı hastalarda çocukluk çağı travmasının psikolojik dayanıklılık,tedavi uyumu ve yaşam kalitesi ile ilişkisi
"the relationship between childhood trauma, psychological resilience, treatment adherence, and quality of life in patients diagnosed with bipolar disorder"
Yazar: MERVE SİNEM CESUR
Danışman: PROF. DR. FİLİZ İZCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç:  BB'de çocukluk çağı travmatik yaşantılarının hastalığın oluşmasında ve progresyonunda önemli bir etkiye sahip olduğu ve özellikle son yıllarda yapılan çalışmalarla birlikte bu etkinin pozitif yöne çevrilebileceği düşünülmektedir. Bu çalışmada BB hastalarında ÇÇT'nin yaşam kalitesi, psikolojik dayanıklılık ve tedavi uyumu ile ilişkisini araştırdık.
Yöntem: Kesitsel bir tasarımı olan çalışmamıza SBÜ İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri polikliniği ve Toplum Ruh Sağlığı Merkezleri'ne Şubat 2023-Haziran 2023 tarihleri arasında başvuran, dahil edilme ve hariç tutulma kriterlerini karşılayan, araştırma hakkında bigilendirilmiş ve katılmaya gönüllü olan remisyonda 110 BB-I tanılı hasta dahil edilmiştir. Katılımcılara SCİD-5 CV, sosyodemografik ve klinik veri formu, Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği, Young Mani Derecelendirme Ölçeği, Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği-28, Bipolar Bozuklukta Yaşam Kalitesi Ölçeği Uzun Form ve Morisky Tedavi Uyumu Ölçeği uygulanmıştır. ÇÇT ölçeğinde 35 puan ve üzeri pozitif kabul edilmiş olup alt ölçekler için ayrı kesme puanları kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmamıza katılan katılımcıların yaş ortalaması 43,44±10,68'dir. Tüm katılımcılarda duygusal ve fiziksel ihmal olduğu, en sık görülen istismarın ise çocukluk çağı fiziksel istismarı olduğu tespit edildi. Cinsel istismarın ilk atağın karma özellikli olmasını azalttığı bulundu. ÇÇT istismarları ile tedavi uyumu arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. ÇÇT ihmalleri ve toplam puana bakıldığında ise, tedavi uyumu 'orta' olanların fiziksel ihmal ve ÇÇT toplam puan ortalamalarının tedavi uyumu 'yüksek' olan katılımcılara göre daha düşük olduğu saptandı. Çocukluk çağı travmatik yaşantıları ile yaşam kalitesinin bazı alt alanları pozitif korelasyon gösterdi. Katılımcıların %39,60'ının tedavi uyumu 'yüksek', %60,40'ının tedavi uyumu 'orta' saptanmışken düşük olan katılımcı yoktu. ÇÇT ihmal alt ölçekleri ile YİPDÖ bazı alt alanlar arasında pozitif korelasyon saptandı. Duygusal istismarın PD gelecek algısını arttırdığı tespit edildi. Fiziksel istismarda ise YİPDÖ gelecek algısı ortalaması, istismar olmayanlara göre daha düşük saptandı, fiziksel istismarın gelecek algısı üzerinde anlamlı bir etkisi saptanmadı. YK bazı alt alanları ÇÇT ile aynı yönde korelasyon gösterdi. Çalışmamızda TU, PD ve YK ilişkisinde, TU yüksek olanların PD ortalaması, TU orta olanlara göre daha yüksek saptandı. PD'nin TU üzerinde pozitif yönde bir etkisi olduğu bulundu. TU  'yüksek' olanların YK ortalamasının TU 'orta' olanlara göre daha yüksek saptandı, tedavi uyumu artışının YK'yi pozitif etkilediği bulundu. YK'nın TU üzerinde pozitif etkisi tespit edildi. PD ve YK ilişkisinde, iki parametrenin birbiri üzerinde pozitif etkisi olduğu görüldü. Psikolojik dayanıklılık, tedavi uyumu ve yaşam kalitesinin birbirleri ile pozitif yönde bir ilişkisi olduğu tespit edildi.
Sonuç: Çalışmamızda ÇÇT öyküsü olan bireylerin psikolojik dayanıklılıkları yüksek olması sebebiyle tedavi uyumları ve yaşam kaliteleri nispeten yüksek çıkmıştır. Çalışmamız BB bozukluk tanılı kişilere yapılacak tedavi müdahallerinin çok yönlü olarak ele alınmasının, kişilerin ÇÇT'ye rağmen hastalıkla baş etmelerine ve topluma adaptasyonuna oldukça faydalı olabileceğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Bipolar bozukluk, Çocukluk çağı travması, Psikolojik dayanıklılık

Abstract:
Objective: It is widely believed that childhood traumatic experiences significantly affect the development and progression of diseases. Recent studies suggest that this effect can be redirected toward a positive direction. In this study, we investigated the correlation between childhood traumatic experiences (CT) and the quality of life, psychological resilience, and treatment adherence in patients diagnosed with Bipolar Diseases (BD). 
Method: Our cross-sectional study involved the inclusion of 110 individuals diagnosed with Bipolar Disorder Type I (BD-I) in remission, meeting the specified inclusion and exclusion criteria, and who voluntarily consented to participate. These participants sought care at the Psychiatry Outpatient Clinic of SBU Istanbul Erenköy Training and Research Hospital and Community Mental Health Centers during the period between February 2023 and June 2023. The participants underwent comprehensive assessments, including the SCID-5 CV, a socio-demographic and clinical data questionnaire, Hamilton Depression Rating Scale, Young Mania Rating Scale, Psychological Resilience Scale for Adults, Childhood Trauma Questionnaire-28, Quality of Life Scale for Bipolar Disorder (Long Form), and Morisky Medication Adherence Scale.A score of 35 or higher on the Childhood Trauma Questionnaire (CTQ) was considered indicative, with distinct cutoff scores utilized for its subscales.
Findings: The average age of the participants in our study was 43.44±10.68. It was determined that emotional and physical neglect were prevalent among all participants, with childhood physical abuse being the most frequently reported form of maltreatment. The occurrence of sexual abuse was found to reduce the likelihood of the initial episode being of mixed nature. However, no statistically significant relationship was identified between childhood trauma-related abuses and treatment adherence. Notably, individuals exhibiting 'moderate' treatment adherence displayed lower mean scores for physical neglect and overall Childhood Trauma Questionnaire (CTQ) scores compared to those with 'high' treatment adherence.Some dimensions of quality of life exhibited positive correlations with traumatic childhood experiences. Among the participants, 39.60% demonstrated 'high' treatment adherence, 60.40% showed 'moderate' adherence, while none fell within the 'low' adherence category. Positive correlations were established between CTQ neglect subscales and specific domains within the Quality of Life in Bipolar Disorder (QoL-BD) scale. Analysis revealed that emotional abuse heightened the perception of future prospects within Bipolar Disorder, whereas individuals who experienced physical abuse displayed lower average scores in future prospects compared to non-exposed individuals, although a definitive impact of physical abuse on future prospects wasn't established. Certain facets of resilience exhibited correlations aligned with childhood trauma. In the correlation between treatment adherence (TA), perceived future outlook (PFO), and resilience (RES), it was evident that individuals with 'high' TA displayed higher mean scores in PFO in comparison to those with 'moderate' TA, suggesting a positive influence of increased treatment adherence on perceived future prospects. Moreover, a positive influence of perceived future outlook on treatment adherence was observed.Furthermore, a positive relationship was observed between perceived future outlook and resilience, indicating mutually beneficial effects between these parameters. It was concluded that psychological resilience, treatment adherence, and quality of life demonstrated positive interrelations.
Conclusion: In our study, individuals with a history of childhood traumatic experiences (CTE) demonstrated relatively higher levels of psychological resilience, resulting in comparatively higher treatment adherence and quality of life outcomes. Our findings suggest that comprehensive treatment interventions for individuals diagnosed with Bipolar Disorder (BD), considering their CTE, could significantly aid in their coping strategies against the illness and facilitate their adaptation to society despite experiencing childhood trauma.
Keywords: Bipolar disorder, Childhood trauma, Psychological resilience.