Üniversite öğrencilerinin öz şefkat düzeyleri ile siber zorba ve siber mağdur olmaları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between university students' self-compassion levels and cyber bullying and cyber victim
Yazar: RÜVEYDA BULGAN
Danışman: DOÇ. DR. EBRU KUŞCU
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Mağdur = Wronged ; Mağduriyet = Unjust treatment ; Siber zorbalık = Cyberbullying ; Sosyal medya = Social media ; Ölçekler = Scales ; Öz duyarlılık = Self compassion ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Üniversite öğrencilerinin dijital teknoloji kullanımının artması ile sosyal ilişkiler, sosyal ağlara taşınmıştır. Bu ağlara taşınan sosyal ilişkiler ise sosyal medya kullanıcılarının diğer insanlarla olan iletişim biçimini etkilemektedir. Bu durum sosyal medyada kendilerini diğerleriyle karşılaştırma olanağı bulan sosyal medya kullanıcılarından bazılarının kendilerini acımasızca eleştirme eğilimi göstermesine ve öz şefkat durumlarını da olumsuz etkilemeye başlamıştır.  Öte yandan sosyal ağlarda sıklıkla karşılaşılabilen siber zorbalık ve bunun sonucunda yaşanan siber mağdur olma durumları da sosyal medya kullanıcılarını etkilemektedir.
 Bu bağlamda öz şefkat, siber zorba ve siber mağduriyet ile ilgili bir araştırma yapma gereği duyulmuştur. Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin öz şefkat düzeyleri ile siber zorba olma ve siber mağdur olmaları arasındaki ilişkiyi incelemektir. İlişkisel tarama yönteminin kullanıldığı araştırmanın örneklemini rastlantısal örnekleme ile Türkiye'nin çeşitli şehirlerinde yer alan 68 üniversiteden 363 üniversite öğrencisi oluşturmuştur. Örneklem grubuna geçerliliği ve güvenilirliği Türk kültürü için sınanmış olan psikometrik ölçekler uygulanmıştır. Bu ölçekler Öz Şefkat Ölçeği Kısa Formu, Sanal Zorba/Kurban Ölçeği ve araştırmacının hazırladığı Kişisel Bilgi Formudur. Katılımcıların öz şefkat düzeyleri ile siber zorba ve siber mağdur olma eğilimi arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla Spearman Brown korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Öz şefkat, siber kurban ve siber zorba olma düzeyinin cinsiyete göre anlamlı düzeyde farklılaşıp farklılaşmadığı iki kategorili değişkenlerde kullanılan Mann Whitney U testi ile incelenmiştir. Bununla birlikte  öz şefkat, siber kurban  ve siber zorba olma düzeyinin sosyoekonomik düzey, üniversiteye gelmeden önce yaşanan yere (büyükşehir, köy, kasaba, diğer) göre anlamlı düzeyde farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek üzere Kruskal Wallis H testi ile incelenmiştir.Veri seti parametrik istatistiklerin varsayımını karşılamadığı için tüm analizlerde nonparametrik istatistikler kullanılmıştır.




Araştırma sonucunda üniversite öğrencilerinin siber zorba ve siber mağdur olma ölçeklerinden aldıkları toplam puanlar ile  öz şefkat düzeyleri arasında  anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Buna karşın siber zorba olma ölçeğinin alt boyutlarından olan sanal ortamda söylenti çıkarma  ve zorbalık boyutu ile öz şefkat düzeyi arasında anlamlı, pozitif ve düşük düzeyli bir ilişki olduğu görülmüştür. Ayrıca üniversiteye gelmeden önce yaşanan yerin siber zorba, siber mağdur olma puanlarını  anlamlı olarak farklılaştırmadığı bulunmuştur. Bunun yanında düşük sosyoekonomik düzeye sahip olanların daha yüksek öz şefkat düzeyine sahip olduğu  görülmüştür. Öğrencilerin öz şefkat düzeyleri üniversiteye gelmeden önce yaşanan yer, cinsiyet ve üniversite türüne göre  istatistiksel olarak anlamlı  fark göstermemiştir. Ayrıca üniversite öğrencilerinin siber zorba, siber mağdur olmaları cinsiyete göre farklılaşmıştır. Erkek öğrencilerin siber zorba olma eğilimleri daha fazla iken kadın öğrencilerin  daha fazla siber mağduriyet yaşadıkları saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Öz şefkat, siber zorbalık ve  siber mağduriyet.

Abstract:
Social relationships with the increase of internet and online technology use among college students has been moved to social networks. Social media users can compare themselves with others in communication on social networks, ruthlessly criticize and internalize their inadequacy.
The situation has started to negatively affect the self compassion situation of some of the social media users who find the opportunity to compare themselves with others on social media, and tend to criticize themselves ruthlessly. On the other hand, cyberbullying, which can be encountered frequently in social networks and the resulting cyber victimization also affect social media users.
Therefore it was necessary to conduct a research  self compassion and cyber bully and  cyber victimization. The main purpose of the study is to examine on relationship between university students self compassion levels and being a cyberbully and cyber victim. The sample of the survey used random sampling and screening methods of Relational located in various cities of Turkey are 363 university students from 68 universities. Psychometric scales, the reliability, validity of which have been tested for Turkish culture, were applied to the sample group. These scales are Self Compassion Scale Short Form, Virtual Bully, Victim Scale and Personal Information Form prepared by the researcher. Spearman Brown correlation coefficient was used to examine the relationship between self compassion levels of the participants and the tendency to be cyberbully, cyber victim. Whether the level of self compassion, cyber victim and being cyberbully differentiates significantly according to gender ıt was analyzed with the Mann Whitney U test used for two category variables. In addition, the Kruskal Wallis H test was used to determine whether the level of self-compassion, cyber victim and cyberbullying differs significantly according to the socioeconomic level, place of residence (metropolitan, village, town, etc.) before coming to university. Nonparametric statistics were used in all analyzes.
As a result of the study, it was observed that there was no statistically significant relationship between the self-compassion level of university students and their tendency to be cyberbully and cyber-victim, while a significant and positive relationship was found between the level of self-compassion and the virtual rumor-bullying dimension. In addition, it was found that cyberbully, the tendency to be a cyber victim does'nt differ significantly according to where they lived before coming to university. In addition, those with a low socioeconomic level were found to have higher self-compassion levels. The self-compassion levels of the students did not show a statistically significant difference according to the place of residence, gender and university type before coming to the university.
In addition, it  has been determined to cyberbully tendency  to be cyber bully doesn't differ significantly according to where they live before coming to university.the place where they lived before coming to university. In addition, it was seen those with  low socioeconomic level had  higher level of self compassion. In addition, university students cyberbully and cyber victimization differed according to gender. On the other hand, it was determined that male students are more likely to be cyberbully, while female students are more likely to experience cyber victimization.


Keywords: Self compassion, cyberbullying, cyber victimization.