Günışığının iç mimarlık ve mimarlık öğrencilerinin biliş ve başarı performansına etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of daylight effect on cognition and success performance of interior architecture and architecture students
Yazar: NAZİFE MİNE ÇELEBİ YAZICIOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH CANAN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Görsel konfor koşullarının niteliğinin, mekan kullanıcılarının görsel ve ruhsal performansının iyileştirilmesi, öğrenme performansının yüksek tutulması, motivasyonun ve çalışma üretkenliğinin arttırılması üzerinde doğrudan etkisi vardır. Bu çalışmada genel kabul gören görsel konfor koşulları ve görsel konforu etkileyen faktörler, 201 adet iç mimarlık ve mimarlık öğrencisinin katılımıyla değerlendirilmiştir. Aydınlık düzeyi ile ilgili standartlar farklı yaklaşım ve koşullar bazında irdelenmiştir. Bu tez psikoloji, nöroloji ve mimarlık disiplinleri bağlamında üç temel boyuta odaklanmıştır. Öncelikle Raven Standart İlerleyen Matris Testi yardımıyla cinsiyet, göz bozukluğu durumu, kronotip, gece uyku durumu gibi kişisel özellikler ile günışığı aydınlık düzeyinin başarı performansına etkisi; ikinci olarak dört farklı günışığı aydınlık düzeyinin beyin aktivitesine etkisi, üçüncü olarak iç çevre kalitesi memnuniyeti değerlendirilmiştir. Kişiye özgü özellikler günışığı bağlamında başarı performansını doğrudan etkilemektedir. Aynı zamanda ışık ile beyin aktiviteleri ilişkisi çerçevesinde gün ışığının başarı performansındaki önemi farklı bir açıyla değerlendirilip çalışma sonucunda saptanmıştır. Ayrıca bu çalışma tasarım eğitimi veren üniversitelerin, öğretim programlarını, ders ve sınav saatlerinin, günışığı aydınlık düzeyini göz önünde bulundurarak yeniden değerlendirilmesinin önemini ortaya koymaktadır. 

Anahtar Kelimeler: başarı performansı, biliş, EEG, günışığı aydınlık düzeyi, iç çevre kalitesi, nörobilim

Abstract:
The quality of visual comfort conditions has a direct impact on improving the visual and mental performance of occupant, keeping learning performance high, motivating and increasing work productivity. In this study the generally accepted visual comfort conditions and factors affecting visual comfort were evaluated with the participation of 201 students of interior architecture and architecture. Standards related to the level of brightness have been discussed in terms of different approaches and conditions. This thesis focuses on three fundamental dimensions in the context of psychology, neurology and architectural disciplines. Firstly, with Raven Standard Progressive Matrix Test, personal characteristics such as gender, eye disturbance status, chronotype, night sleep status and effect of daylight brightness level on success performance; secondly, the effect of four different daylight brightness levels on brain activity, and thirdly, internal environment quality satisfaction. The personal particulars are directly affect the performance of success in the context of daylight. At the same time, in the frame of relationship between light and brain activities importance of daylight on success performance has been assessed in a different angle and determined at conclusion of the study. Furthermore, this study demonstrates the importance of re-evaluation of the curriculum, course and examination hours of the universities that provide design education by taking into consideration the light level of daylight.

Keywords: cognition, daylight illuminance level, EEG, internal environment quality, neuroscience, success performance,