UNESCO yaratıcı kentler kapsamında erişilebilirlik ve Ankara için mekansal öneriler
Accessibility in UNESCO creative cities and spatial propositions for Ankara
Yazar: FULYA ERTUĞ
Danışman: PROF. DR. PELİN YILDIZ
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Mimarlık = Architecture ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
"dTez çalışmasında UNESCO'nun misyonu ve Yaratıcı şehirler ağı olarak adlandırılan programı çerçevesinde Birleşmiş Milletler 'in tüm dünyayı kapsayan ciddi ve büyük ölçekli 2030 küresel gelişim planı kullanılarak, bu özellikler ve sistemler çerçevesinde Türkiye'nin başkenti Ankara şehrinin bir örnek tasarım kenti olabilmesi kıstaslarından "erişilebilirlik" kapsamında yenilikçi mekânsal öneriler sunulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda yaratıcı şehirler ağına girmiş başkentlerden dünya lideri durumunda olan Singapur, Ankara ile kent planlamasında benzer ve zıt özellikleri bulunan kent Berlin ve Türkiye'de bir tasarım kenti olan İstanbul'un analizi ve özelliklerinin incelenmesi sonucunda toplanan nitel ve nicel verinin metodolojik olarak ayrılarak ve kategorize edilerek Ankara şehri ile ilişkilendirilmesi ve yapılan literatür taraması ile çalışma derlenerek Ankara için mekânsal erişim önerileri üretilmesine önem verilmiştir. Cumhuriyetin ilanı sonrasında şehirlerimizin gelişiminde lider olma görev ve konumunda görülen Ankara kentinin inceleme ve araştırması içeriğinde erişilebilirlikte sorun görülen alanın "herkes için tasarımın" olduğu yaşanan olumsuzlukların kaynağının ise sadece fiziksel olmadığı belirtilmiştir. Yaratıcı kentlerde erişilebilirlik kriterinin kentlerde kamusal alanı kullanan bireyler açısından değerlendirildiğinde bir "reform" olduğu ve kamusal açık alanlara her türlü erişimin sağlanmasının sadece iyileşme ve uygulama dönemleri değerlendirildiğinde değil, uzun vadede düşünüldüğünde toplumsal kültür için gerekli bulunduğu anlaşılmıştır. Ağa dahil olmak için kentlerin kültürel- tarihsel- yerel olma özelliklerinin UNESCO'nun stratejileri arasında tanımlandığı ve bu özelliklerin sürdürülebilir olması gereği bilinmektedir.  Çalışmada ağın yaratılması ve Ankara'ya olabilecek faydalarına da yer verilmiştir. Ankara'nın Yaratıcı Kentler Ağına dahil olabilmesi için bir sorun olarak görülen erişilebilirlik, anahtar olarak seçilen Kızılay'da Güven Anıtı ile başlayan Atatürk Bulvarı ile Dikmen yolu arasında bakanlık binaları ile devam eden ve yüksek bir noktada TBMM binası ile tanımlı üçgen alan olan "Devlet Mahallesinde" günümüzde yaşanan olumlu olumsuz özellikler incelenerek "evrensel tasarım" kriterlerine göre mekansal öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In the thesis study, the framework of UNESCO's mission and program called Creative Cities Network, the United Nations' large-scale 2030 global development plan covering the whole world has been used for the study of these features and systems in order to scope and apply on Turkey's capital city of Ankara, and can be an exemplary design city. This thesis is aimed to present innovative spatial suggestions within the scope of accessibility. For this purpose, the world leader among the capitals that entered the network of creative cities, Singapore, the city with similar and opposite features in urban planning to the thesis topic, Berlin, and Istanbul, a design city in Türkiye, will be researched and as a result of the analysis and examination of the characteristics of the qualitative and quantitative data collected, methodologically separated and analyzed used as a basis for Ankara. This thesis implies the importance to categorize and associate data gathered with the city of Ankara, and to produce spatial accessibility suggestions for Ankara by compiling the study with the literature review. With the founding of the Republic of Türkiye, Ankara has taken up the role of being the leader and example city and it has been stated that the area where the problem of accessibility is found in the scope of the examination and research of the city of Ankara proves the claim of "design for everyone" and the source of the negativities is not only physical. When the accessibility criteria in creative cities is evaluated in terms of individuals using the public space in cities, a "reform" and providing all kinds of access to public open spaces is necessary for social culture, not only when implementation periods are evaluated, but also considered in the long term. In order to be included in the UCCN. Network, it is known that the cultural-historical-local characteristics of the cities are defined among the strategies of UNESCO and that these features must be sustainable. In the study, the creation of the network and its possible benefits for Ankara are also included. Accessibility, which is seen as a problem for Ankara is to be included in the Creative Cities Network, is located in the "State District", which is a triangular area defined by the Parliament building at a high point, between Atatürk Boulevard and Dikmen road, which starts with the Monument of Güven in Kızılay, which was chosen as the key and by examining the positive and negative features experienced today, suggestions are presented according to the "universal design" criteria.