Yönetici tarzlarının ekip performansı üzerindeki etkisinde örgütsel adaletin aracı rolü ve havacılık sektöründe bir araştırma
The mediating role of the organizational justice in the effect of the styles of manager on team performance and a research in the aviation sector
Yazar: YAPRAK EROĞLU SİNMEZ
Danışman: PROF. DR. SALİH GÜNEY
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Türk sivil havacılık sektöründe önemli bir konuma sahip bir havayolu şirketinde kabin ekiplerine uygulanan yönetici tarzlarının ekip performansına ve örgütsel adalete yönelik etkilerinin ve örgütsel adaletin de sergilenen yönetici tarzlarının ekip performansı üzerindeki etkisinde aracı rolünün belirlenmesidir. Bu araştırmanın örneklemini, İstanbul merkezli bir havayolu şirketinde çalışan 601 kabin ekibi üyesi oluşturmaktadır. Yüz yüze anket çalışması, 2022 yılı Ocak-Nisan aylarını kapsayan bir dönemde yürütülmüştür. Araştırmanın hipotezlerinin test edilmesi amacıyla literatürde önceden geliştirilmiş ve kullanılan veri toplama aracı olarak; demografik özellikler, liderlik (yönetici) tarzı davranış, takım (ekip) performansı ve örgütsel adaletin yer aldığı bir ankete başvurulmuştur. Beşli Likert tipi ölçeğinde 601 kabin ekibi üyesinden elde edilen veriler, SPSS 21.0 ve AMOS 24 paket programlarıyla analiz edilerek bu veriler üzerinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma hesapları, bağımsız örneklem grupları için t-testi, ikiden fazla çok grupların ortalamalarının kıyaslanması amacıyla tek yönlü varyans analizi (ANOVA testi), güvenirlik, korelasyon, regresyon ve doğrulayıcı faktör analizleri ile aracı rolün saptanmasında bootstrap yöntemi uygulanmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre; yönetici tarzları (otokratik, demokratik, serbest bırakıcı, dönüştürücü, etkileşimci), ekip performansı (olumlu roller ve normlar, ekip misyonu, amacı başarma, güçlendirme, açık ve dürüst iletişim) ve örgütsel adalet (dağıtım, prosedür, etkileşim) ve her üç değişkenin tüm alt boyutları birbirleriyle pozitif ilişkili olup yönetici tarzlarının ekip performansı üzerindeki etkisinde örgütsel adaletin kısmi aracı role sahip olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, incelenen beş yönetici tarzının da ekip performansı üzerindeki etkisinde örgütsel adaletin aracı rolü analiz edilmiş olup ekip performansındaki etkisinde otokratik, dönüştürücü ve etkileşimci yönetici tarzlarında örgütsel adaletin kısmi aracı rol ve serbest bırakıcı yönetici tarzında ise tam aracı rol üstlendiği; fakat demokratik yönetici tarzında ise aracı rol üstlenmediği saptanmıştır. Bununla birlikte; kabin ekibi üyelerinin demografik özelliklerinin araştırmanın üç değişkeni üzerinde belli etkilere sahip olduğu da belirlenmiştir. Sonuç olarak; bu araştırmanın havacılık sektöründe kabin ekibi üyelerinin yönetici tarzlarına, ekip performansına ve örgütsel adalete dair görüşlerini ve algılarını ortaya koymasından dolayı gelecekte aynı sektörde ekip performansının söz konusu olduğu farklı örneklem gruplarında da yürütülecek araştırmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Yönetici Tarzları, Ekip Performansı, Örgütsel Adalet

Abstract:
The aim of this research is to determine the effects of the styles of manager applied to cabin crew in an airline company that has an important position in the Turkish civil aviation sector, on team performance and organizational justice and the mediating role of organizational justice also in the effect of the styles of manager on team performance. The sample of this research consists of 601 cabin crew members working in an İstanbul-based airline company. The face to face survey study was carried out in a period covering the months of January-April 2022. In order to test the hypotheses of the research as a data collection tool previoulsy developed and used in the literature; a questionnaire including demographic characteristics, leadership (manager) style behavior, team performance and organizational justice was applied. The data obtained from 601 cabin crew members on a five-point Likert type scale were analyzed with SPSS 21.0 and AMOS 24 package programs and on these data; frequency, percentage, arithmetic mean, standard deviation calculations, t-test for independent sample groups, one-way analysis of variance (ANOVA test) form comparison of the averages of more than two groups, reliability, correlation, regression and confirmatory factor analyzes and bootstrap method to determine the mediating role were used. According to the results of the research; it has been determined that the styles of manager (autocratic, democratic, laissez-faire, transformational, transactional), team performance (positive roles and norms, team mission, goal achievement, empowerment, open and honest communication) and organizational justice (distributive, procedural, interactional) and all sub-dimensions of every three variables are positively related to each other and organizational justice has a partial mediating role in the effect of the styles of manager on team performance. In addition to that, the mediating role of organizational justice in the effect of five styles of manager on team performance was analyzed and determined that on team performance in the autocratic, transformational and transactional manager styles, organizational justice has a partial mediating role; in the laissez-faire manager style it has a full mediating; however in the democratic manager style, it does not have a mediating role. Besides, it was also determined that the demographic characteristics of cabin crew members had certain effects in the three variables of the research. As a result; since this research has revealed views and perceptions about the styles of manager, team performance and organizational justice of the cabin crew members in the aviation, it is thought that it will contribute to the researches that will be carried out in different sample groups in the same sector in the future.

Keywords: Styles of Manager, Team Performance, Organizational Justice