Aleksitimi ve yalnızlık arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüklerinin aracı rolü
The mediator role of emotion regulation difficulties on the relationship between alexithymia and loneliness
Yazar: HALİME AYÇİÇEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEBNEM AKAN
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aleksitimi = Alexithymia ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Yalnızlık = Loneliness ; Ölçekler = Scales

Özet:
İnsan, hayatta kalmak ve gelişmek için başkalarına ihtiyaç duyan sosyal bir canlıdır.
Yalnızlık, sosyal ihtiyaçlara dikkat çeken bedensel bir açlığa benzetilebilecek bireysel
bir deneyimdir. Ancak çeşitli hastalıklar ve ölüm için risk faktörü olarak
görülmektedir. Yalnızlığa çözüm bulmak ve yalnızlığı önlemek için alternatif
müdahalelerin geliştirilmesinde, yalnızlığa neden olan faktörlerin araştırılması önem
kazanmaktadır. Bu çalışmada aleksitimi ve yalnızlık arasındaki ilişkide duygu
düzenleme güçlüklerinin aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın
örneklemini İstanbul'da bir vakıf üniversitesinde eğitim gören 18-25 yaş aralığındaki
267 öğrenci oluşturmaktadır. Katılımcılara Sosyodemografik Bilgi Formu, Perth
Aleksitimi Ölçeği, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Form ve UCLA Yalnızlık
Ölçeği-III, Qualtrics programı kullanılarak çevrim içi olarak uygulanmıştır.
Sosyodemografik değişkenler, Bağımsız Örneklemler İçin t Testi ile; araştırma
değişkenleri arası ilişkiler, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi ile
incelenmiştir. Aracılık analizleri Hayes-Process yönteminin dört numaralı modeli
kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, erkek katılımcıların aleksitimi
puanlarının anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır. Aleksitimi toplam puanı ile
yalnızlık toplam puanı arasındaki ilişkide, duygu düzenleme güçlüğü toplam puanı ve
tüm alt boyut puanlarının aracı rol üstlendiği bulunmuştur. Bulgular literatür kapsamında tartışılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Aleksitimi, Aleksitiminin Dikkat-Değerlendirme Modeli, Duygu Düzenleme Güçlükleri, Perth Aleksitimi Ölçeği, Yalnızlık

Abstract:
Humans are social species that need others to survive and thrive. Loneliness is an
individual experience that can be compared to a bodily hunger that draws attention to
social needs. However it is seen as a risk factor for various diseases and death. It is
essential to investigate the factors that cause loneliness in developing alternative
interventions to find solutions to loneliness and prevent loneliness. This study aimed
to investigate the mediating role of emotion regulation difficulties in the relationship
between alexithymia and loneliness. The sample of the study consisted of 267 students
between the ages of 18-25 studying at a foundation university in Istanbul. The
Sociodemographic Information Form, the Perth Alexithymia Questionnaire, the
Difficulties in Emotion Regulation Scale-Brief Form, and the UCLA Loneliness
Scale-III were administered online to the participants using the Qualtrics program.
Independent Samples t-Test was conducted to examine the demographic variables, and
Pearson's Product Moment Correlation analysis was conducted to examine the
relationships between variables. Mediation analysis was conducted using the fourth
model of the Hayes-Process. According to the results of the study, it was determined
that male participants' alexithymia scores were significantly higher. It has been found
that the total score and all subscale scores of emotion regulation difficulties mediated
the relationship between total scores of alexithymia and loneliness. The results of this
study have been discussed within the context of existing literature.

Key Words: Alexithymia, Attention-Appraisal Model Of Alexithymia, Emotion Regulation Difficulties, Loneliness, Perth Alexithymia Questionnaire