Yap-işlet-devret modeli ulaştırma altyapı yatırımları ve yatırımı genişletme kararının birleşik reel opsiyon yaklaşımı ile incelenmesi: Havalimanı yatırım projesi örneği
Build-operate-transfer transport infrastructure investments and valuing growth option using compound real option-example of airport investment
Yazar: LEVENT POLAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜNAL BATTAL
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sivil Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Maliye = Finance ; Sivil Havacılık = Civil Aviation
Dizin: Alt yapı yatırımları = Infrastructure investments ; Reel opsiyonlar = Reel options

Özet:
Büyük bir hızla gelişen ulaştırma sektörü, özellikle havacılık sektöründeki gelişmeler ile bugün çok farklı noktalara taşınmıştır. Ancak havacılığın sağladığı büyük faydayı elde etmenin bedeli de pahalı olmuştur. Bu durum, devletlerin havacılık için yapacakları yatırımlar için farklı yollar bulmasını gerektirmiş ve Kamu-Özel Sektör İşbirlikleri (KÖİ) konsepti, büyük hacimli havacılık altyapı yatırımları için kullanışlı bir yöntem haline gelmiştir. 
Havalimanı inşaat ve işletimi önemli bir havacılık altyapı yatırımı olup, KÖİ'nin yoğun kullanıldığı projelerdir. Bir havalimanının maliyeti göz önüne alındığında, bu tip projelerin KÖİ anlaşmaları ile hayata geçirilmesi halinde anlaşma sürelerinin uzun olması kaçınılmazdır. Projeden elde edilecek olan gelirin büyük bölümünün trafik gelirlerine dayandığı düşünüldüğünde, imtiyaz sahibinin riskli bir yatırım yapmış olduğu görülmektedir. Bu zaman zarfında ülke veya dünya çapında yaşanabilecek olaylar insanların seyahat ihtiyaçlarını veya havacılığın maliyetini etkileyebilir.
Bu sebeple, imtiyaz sahibi firmalar gelecekteki gelir beklentilerini iyi değerlendirmek durumundadır. Geleneksel değerleme yöntemleri gelecekte karşılaşılması muhtemel senaryoları ve bunlar karşısında yönetimin vereceği kararları hesaba katmazken; sonraları gelişen bir yöntem olan reel opsiyon (RO) değerlemesinin kullanılması yatırımcıya daha gerçekçi bir bakış sunabilmektedir. 
Çalışmanın konusu olan ve Türkiye'de inşa edilemesi planlanan havalimanı projesi de KÖİ kapsamında yürütülmektedir. İmtiyaz sahibi yatırımcılar, inşa edecekleri havalimanı üzerinde genişleme yatırımı olarak açılmasını planladıkarı uçuş okulu, paraşüt atlama merkezi ve misafirhane ile ilave gelir elde etmeyi amaçlamışlardır. Ancak proje inşaat başlamadan önce devlet tarafından iptal edilmiştir. Çalışmadaki amaç, projenin çok aşamalı büyüme stratejisi olarak değerlendirilerek, uçuş okulu, paraşüt atlama merkezi ve misafirhaneyi büyüme opsiyonu olarak kabul edip, bu opsiyonun en uygun yatırım döneminin birleşik reel opsiyon yöntemi ile bulunmasıdır.

Abstract:
Transportation industry which is developing with a fast pace, reached a different point with developments in aviation industry. But price of having the great benefits of aviation is expensive. This situation, made governments to find different ways for investments in aviation and Private Public Partnership (PPP) concept became a useful way of aviation infrastructure investments.
Building and operating an airport is an important aviation infrastructure investment where PPP is actively being used. When airport investments are realized by PPP, it is inevitable that contracting time will be long because of the budget. Since the vast amount of income will be traffic revenues, it is not hard to see the high risk for the investor. Because events in country or in the world can effect travelling needs of people or cost of aviation in drastic amounts.
Because of that, concessionaires must evaluate their expectations in a detailed way. While traditional valuing methods does not include uncertainities and possible management decisions in the future, valuing with Real Options (RO) which is a method developed later, gives the investor a  more realistic look of the future.
An airport planned to be built in Turkey as a PPP project is the main subject of the study. Apart from traffic revenues of the airport, investors are expecting to expanding their investment and gaining extra revenue from the flight academy, skydiving center and guesthouse which will be established on the airport. The project is cancelled by the government before the construction commences. The purpose of the study is to value the project as a multi-stage growth strategy and to find the best period to invest in the flight academy, skydiving center and guesthouse as growth option using compound real option method.