Türkiye'de sosyal desteğin işsizlik ve iş arama süreci üzerindeki etkisinin incelenmesi: Ankara örneği /
Yazar: ÖZKAN ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. ABDULKADİR DEVELİ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Politika Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work ; Sosyoloji = Sociology ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
İş arama süreci insan hayatı açısından üstesinden gelinmesi gereken zor ve önemli bir yaşam olayıdır. Sosyal destek ise zorlu yaşam olaylarının üstesinden gelebilmek üzere yararlanılan önemli bir kaynaktır. Sosyal destek eş, aile, arkadaş, profesyonel meslek mensupları, toplumun geneli gibi farklı kaynaklardan elde edilen duygusal, maddi/araçsal ve bilgisel destekten oluşmaktadır. Zorlu yaşam olayları için farklı kaynak ve türleriyle önemli bir fonksiyona sahip olan sosyal desteğin olumlu etkileri doğrudan veya dolaylı olarak ortaya çıkabilmektedir. Bu bağlamda çalışma ile temel olarak sosyal desteğin iş arama süreci üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkilerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. 
Araştırmanın evrenini işsizlikle yüzleşmek durumunda kalan ve iş arayan bireyler oluştururken çalışma evrenini Ankara'da Türkiye İş Kurumuna kayıtlı olan iş arayanlar oluşturmaktadır. İŞKUR tarafından yayımlanan 2022 yılı istatistik yıllığına göre İŞKUR'a kayıtlı Türkiye genelinde 3.053.450 kayıtlı işsiz, Ankara ilinde ise 181.360 kayıtlı işsiz bulunmaktadır. Ankara ilinin farklı ilçelerinde İŞKUR'a bağlı olarak faaliyetlerini yürüten birçok birim bulunması nedeniyle, araştırma Altındağ, Ostim, Sincan, Çankaya Hizmet Merkezleri ile İş Kulubüne başvuran iş arayanlarla gerçekleştirilmiştir.  Bu çerçevede araştırma iş başvurusu için söz konusu birimlere gelen 610 iş arayana anketlerin dağıtılması yoluyla, kolayda örneklem yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Dağıtılan anketlerin bazılarının tam olarak doldurulmamış olması ve bazılarının analize uygun olmaması nedenleriyle 414 ankete ilişkin veriler üzerinden analizler gerçekleştirilmiştir. Araştırma sırasında elde edilen veriler ise istatistik programları aracılığıyla sayı ve oranlara dönüştürülerek analiz edilmiştir. 
Araştırma sonucunda sosyal desteğin sosyo-demografik özelliklere göre önemli ölçüde farklılaşabildiği, sosyal desteğin iş arama davranışını farklı değişkenler üzerinden ekileyebildiği, sosyal desteğin iş arayanların iyilik halini hem doğrudan, hem de dolaylı olarak olumlu yönde etkileyebildiği belirlenmiştir.

Abstract:
The job search process is a difficult and important life event that must be overcome in terms of human life. Social support is an important resource used to overcome difficult life events. Social support consists of emotional, material/instrumental and informational support obtained from different sources such as spouse, family, friends, professionals and the general society. The positive effects of social support, which has an important function with its different sources and types for difficult life events, can occur directly or indirectly. In this context, the main aim of the study is to examine the direct and indirect effects of social support on the job search process.
While the population of the research consists of individuals who have to face unemployment and are looking for a job, the study population consists of job seekers registered with the Turkish Employment Agency in Ankara. According to the 2022 statistical yearbook published by İŞKUR, there are 3,053,450 registered unemployed people across Turkey registered with İŞKUR. In Ankara, there are 181,360 unemployed people registered with İŞKUR. Because of there are many units operating under İŞKUR in different districts of Ankara, the research was conducted with job seekers who applied to Altındağ, Ostim, Sincan, Çankaya Service Centers and Job Clubs. In this context, it was carried out using the convenience sampling method by distributing surveys to 610 job seekers who came to the units for job applications. On account of some of the distributed surveys were not fully filled out and some had extreme values, analyzes were carried out on data from 414 questionnaire. The data obtained during the research were analyzed by converting them into numbers and ratios through statistical programs.
As a result of the research, it was determined that social support can vary significantly according to socio-demographic characteristics, social support can affect job search behavior through different variables, and social support can positively affect the well-being of job seekers both directly and indirectly.