Farklı yetiştirme ortamlarının reyhan (ocimum basilicum) bitkisinin gelişimine ve uçucu yağ kalitesine etkileri
Effects of different growing environments on the development and essential oil quality of basil plant (Ocimum basilicum)
Yazar: ZEYNEP ADIYAMAN
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM TONÇER
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada ısıtmasız bir sera içinde akan su kültürü, durgun su kültürü ve tarla ortamlarının yetiştiriciliklerinin reyhan (Ocimum basilicum L.) bitkisinin agronomik gelişimine ve uçucu yağ kalitesine etkileri araştırılmıştır. Araştırmada her bir sistemde yetiştirilen bitkilerin, kök boyu, bitki boyu, kök yaş ağırlığı, sap yaş ağırlığı, yaprak yaş ağırlığı, yaprak alanı, dal sayısı, yaprak kuru ağırlığı, sap kuru ağırlığı, kök kuru ağırlığı, uçucu yağ verimi değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda; bitki özellikleri bakımından en iyi değerler tarla koşullarından elde edilmiştir.  Bu değeri, durgun su ve akansu sistemleri takip etmiştir. Elektrik iletkenlik değerleri, pH ve par değerlerinin durgun su ve akan su sistemleri arasında farklılık göstermediği belirlenmiştir. Tarla koşullarında par değerlerinin agronomik gelişime ve uçucu yağ orana etkisinin olduğu gözlemlenmiştir.  Tarla koşullarında 38 gün içerisinde kök boyunun 22.06 cm, bitki boyunun 72.36 cm, kök yaş ağırlığının 17.09 g, sap yaş ağırlığının 134,87 g, yaprak yaş ağırlığının 54.24 g, yaprak alanının 1770,28 cm2, dal sayısının 14.30 adet, yaprak kuru ağırlığının 10,62 g, sap kuru ağırlığının 18.70 g, kök kuru ağırlığının 5.65 g uçucu yağ oranının 0.17 g olduğu sonucuna varılmıştır. Uçucu yağ oranı bakımından tarla koşullarından elde edilen değerlerin daha yüksek olduğu gözlemlenirken durgun su, akansu ve tarla koşullarında uçucu yağ bileşenlerinin farklılık gösterdiği saptanmıştır.

Abstract:
In this study, the effects of flowing water culture, stagnant water culture and field cultivation in an unheated greenhouse on the agronomic development and essential oil quality of the basil (Ocimum basilicum L.) plant were investigated. In the study, root length, plant height, root fresh weight, stem fresh weight, leaf fresh weight, leaf area, number of branches, leaf dry weight, stem dry weight, root dry weight and essential oil yield of the plants grown in each system were evaluated. As a result of the research; The best values in terms of plant characteristics were obtained from field conditions.   This value was followed by still water and flowing water systems. It was determined that electrical conductivity values, pH and par values did not differ between still water and flowing water systems. It has been observed that par values have an effect on agronomic development and essential oil ratio under field conditions.   In field conditions, within 38 days, the root length was 22.06 cm, the plant height was 72.36 cm, the root fresh weight was 17.09 g, the stem fresh weight was 134.87 g, the leaf fresh weight was 54.24 g, the leaf area was 1770.28 cm2, the number of branches was 14.30 pieces, and the dry weight of the leaf was 14.30. It was concluded that the dry weight of the stem was 10.62 g, the dry weight of the stem was 18.70 g, the dry weight of the root was 5.65 g and the essential oil rate was 0.17 g. While it was observed that the values obtained from field conditions were higher in terms of essential oil content, it was determined that essential oil components differed in stagnant water, flowing water and field conditions..