Türkiye-Avrupa Birliği ilişkilerinin Balkanlar'ın toplumsal güvenliği çerçevesinde incelenmesi: Mülteci krizi örneği
The study of Turkey-European Union relations within the scope of Balkans' societal security: The case of the refugee crisis
Yazar: MUSA PALTA
Danışman: PROF. DR. BARIŞ ÖZDAL
Milli Savunma Üniversitesi / Atatürk Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler ve Bölgesel Çalışmalar Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Balkanlar = Balkans ; Bölgesel Güvenlik Kompleksi Teorisi = Regional Security Complex Theory ; Göçler = Migrations ; Güvenlik = Security ; Mülteciler = Refugees ; Sosyal güvenlik = Social security ; Türkiye = Turkey ; Uluslararası göç = International migration ; Uluslararası ilişkiler = International relations

Özet:
Tez çalışmamızda Soğuk Savaş Sonrası Dönem'de uluslararası güvenliğin doğasında
yaşanan gelişmeler, Barry Buzan'ın geliştirmiş olduğu Bölgesel Güvenlik Kompleksi
Teorisi kapsamında dikkate alınmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın konusu,
uluslararası güvenliği bölgesel güvenlik anlayışı çerçevesinde ele alarak ve toplumsal
güvenliğin önemini ön plana çıkararak Balkanlar'ın toplumsal güvenliğini
incelemektir. Çalışmanın amacı ise Balkanlar'ın güvenliği açısından Türkiye ve
Avrupa Birliği'nin bölgedeki çıkarlarının uyuştuğunu ve bölgenin herhangi bir tehdit
altında olması durumunda iki aktörün işbirliğine gittiğini ortaya çıkarmaktır. Bu
çerçevede çalışma; Balkan bölgesi devletleri arasında geçmişten günümüze uzanan
azınlık sorunlarının var olması ve bölge toplumlarının birbirlerini tehdit olarak
görmesi nedenleriyle bölgede toplumsal kimlik sorunlarının ön plana çıktığını ve
dolayısıyla toplumsal yapının hassas olduğunu savunmaktadır. Zira toplumsal
yapının hassas olduğu Balkanlar'a, bölge dışından düzensiz göç yoluyla gelecek yeni
bir yabancı kimlik, bölgenin toplumsal yapısındaki hassasiyeti tetikleyerek toplumsal
güvenlik açısından büyük bir tehdit oluşturacaktır. Belirtilen saptama çerçevesinde
yabancı bir kimliğin bölgeye yerleşmesi durumunda uzun dönemde bölgede iç
çatışmaların yaşanması ve iç çatışmaların da bölge devletleri arasında devletlerarası
bir çatışmaya dönüşmesi potansiyeli bulunmaktadır. Çalışma, 2015-2016 yıllarında
yaşanan mülteci krizinin Balkanlar'ın toplumsal güvenliğine yönelik bahsedilen
tehdidi oluşturduğunu savunmaktadır. Buna göre mülteci krizinin oluşturduğu tehdit
Balkanlar'daki istikrarı tehlikeye sokmuştur. Çalışmada bahsedilen tehdidin, bölgede
istikrarın devam etmesi yönünde çıkarları uyuşan Türkiye ve Avrupa Birliği'nin,
bölge devletlerini de dâhil ederek ortak güvenlik anlayışı çerçevesinde işbirliğine
girmeleriyle sonlandırıldığı sonucuna varılmıştır. Çalışmada birincil ve ikincil
kaynaklar veri tarama tekniğiyle incelenmiş ve verilerin çözümünde nitel araştırma
yöntemlerinden yararlanılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Bölgesel Güvenlik Kompleksi Teorisi, Toplumsal Güvenlik,
Balkanlar, Avrupa Birliği-Türkiye İlişkileri, Mülteci Krizi

Abstract:
In the study, the developments occurred in the nature of international security in the
post-Cold War period is considered within the scope of the Regional Security
Complex Theory developed by Barry Buzan. Accordingly, the subject of the study is
to examine the security of the Balkans by considering international security within
the framework of regional security and highlighting the importance of societal
security in this framework. The purpose of the study is to reveal that Turkey and the
European Union's interests match in the region and they cooperate in case of any
threat intended the stability in the region. The study argues that the problems which
related societal identity come to the forefront in the region by the reasons of the
existence of minority issues ongoing among the states of the region and the societies
in the region regard each other as a threat. This means the societal structure in the
region is fragile. This fragility of the societal structure will be triggered in case of
any foreign identity comes from outside to Balkans and it will create a great threat in
societal security of the region. There is the potential for both internal conflicts to
occur in the region and internal conflicts to turn into an interstate conflict among the
states of the region in case of foreign identity settling in the region in long term. This
study argues that the refugee crisis occurred in 2015-2016 has constituted the
mentioned threat to the Balkans' societal security. Accordingly, the threat posed by
the refugee crisis has endangered the stability in Balkans. The study has concluded
that the threat has been controlled by the cooperation of Turkey and European Union
whose interests matching on protection of the stability in the region within the
framework of common security understanding by including the states of the region.
In the study, primary and secondary sources has been examined by data scanning
technique and qualitative research methods has been used in data analysis.

Keywords: Regional Security Complex Theory, Societal Security, Balkans,
European Union-Turkey Relations, the Refugee Crisis