Dinar İncesu rüzgâr enerji santrali ve çevresindeki kuş göç hareketliliğinin araştırılması
An investigation of bird migration at Dinar İncesu wind power plant and its surroundings
Yazar: HAKAN SİMSAR
Danışman: PROF. DR. ALİ ERDOĞAN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada su kuşları ve süzülerek göç eden kuşlar için beslenme, dinlenme, konaklama ve geçiş bölgesi olan Göller Yöresinde kurulu olan İncesu Rüzgâr Enerji Santralinin (RES) kuşlara ve yaban hayatına olan etkileri araştırılmıştır. Buna göre; bölgede yaşayan ve geçiş yapan kuş türlerinin bölgesel statüleri, göçmen türlerin geçiş rotaları, görülme sıklıkları, yerden uçuş yükseklikleri, en yakın türbine göre yatay uçuş mesafeleri, türbin çevresinde yuvalanan kuş türlerin tespiti ve türbinlerle olan etkileşimleri incelenmiştir. Ayrıca türbin altı karkas tarama çalışmaları yapılarak ölü ya da yaralı kuşlara bakılmıştır. Bununla birlikte İncesu RES'in 'habitat kaybı, rahatsızlık etkisi, bariyer etkisi, çarpışma sonucu ölüm ve yaralanma gibi kuşlara olan potansiyel
etkileri değerlendirilmiştir. RES sahası ve çevresi ile Karakuyu Sazlıklarını kapsayan yaklaşık 5 kilometrelik alanda 2017 yılında gerçekleştirilen toplam 63 günlük ornitolojik izleme çalışmasında 17 takımdan 33 familyaya ait toplam 108 kuş türü saptanmıştır. Bu türlerden 49'u yerli (Y), 25'i yaz ziyaretçisi (YZ), 17'si kış ziyaretçisi (KZ) ve 17'si de transit göçer (T)'dir. Tespit edilen kuşların 1.574 defada toplam 13.170 bireyi kaydedilmiştir. En fazla tür sayısına mayıs (62 tür) ve ekim (58 tür) aylarında rastlanılmıştır. En az tür de kasım (26 tür) ve aralık (30 tür) aylarında gözlenmiştir. RES sahası içinde gözlenen kuş türlerinin üreme bilgilerine bakılmıştır. Bu türlerden 13'ünün (%16,9) kesin ürediği, 7'sinin (%9,1) kuvvetle olası, 25'inin (%32,5) olası ve 32 (%41,6)
kuş türünün de üremediği kaydedilmiştir. Yerden uçuş yükseklikleri ve en yakın türbine olan yatay uzaklıklarına dikkate alınarak bu alan içinde 13 hedef kuş türü belirlenmiş ve detaylı izlenmiştir. Buna göre kuzgun ve kerkenez 56'şar defa ile en fazla gözlem sıklığına sahipken birey sayısı açısından da 172 birey ile en fazla kızılgagalı dağ kargasının izlendiği tespit edilmiştir. Tespit edilen 13 hedef kuş türünden 9'unun çarpışma alanına girdiği belirlenmiştir. Gözlenen hedef türlerinden 237 uçuştan 40'nın (%16,8) ve 537 bireyden 56 (%10,4) bireyinin türbin çarpışma alanına girdiği saptanmıştır. Türbinlere göre en fazla çarpışma riski T1 nolu türbin bölgesinde
gözlenmiştir. Aylara göre de 7 birey ile en fazla çarpışma risk bölgesine ağustos ayında kuzgunun girdiği tespit edilmiştir. Her iki türbin modeli için rotor süpürme alanından en fazla geçiş yapan kerkenez olduğu hesaplanmıştır. Rotor süpürme alanından geçiş yaparken çarpışma olasılığı en yüksek türün de model 1 için %15,62 iken, model 2 için de bu olasılık %15,73 olduğu saptanmıştır. Hedef türlerin kaçınma davranışı göstermediğinde türbin model 1'e göre 0,38 kuş/yıl ve türbin model 2'ye ise 0,047 kuş/yıl çarparak öleceği teorik olarak hesaplanmıştır. Diğer taraftan, RES sahası içinde uçan hedef türlerin kaçınma davranışı gösterdikleri durumda türbin model 1'e 0,021 kuş/yıl ve türbin model 2'ye ise 0,023 kuş/yıl çarparak öleceği hesaplanmıştır. Türbin altlarında yapılan karkas tarama çalışmalarında ölü ya da yaralı kuşlara rastlanılmamıştır.

Abstract:
In this study, the effects of İncesu Wind Power Plant (RES) on birds where is located in Lakes Region and is an important areas for birds for feeding, resting, stop-over and transition region for birds. According to this; regional status of migratory species living in the region, migration routes of migratory species, fligh frequencies, horizontal flight distances to the nearest turbine, detection of bird species nesting around the turbine and their interactions with turbines were investigated. Furthermore, carcass search studies were performed and the dead or injured birds were examined. Besides, Incesu RES's habitat loss, disturbance, barrier effect, and collision effects were evaluated. Nine vintage points and transect surveys were performed using binoculars and cameras with tele-lens. A total of 108 bird species belonging to 33 families from 17 order were detected in a total of 63 days of ornithological monitoring conducted in 2017 in approximately 5 kilometres area of the RES site and surrounding area and Karakuyu Reeds. Of these species, 49 are domestic (Y), 25 are summer visitors (YZ), 17 are winter visitors (KZ) and 17 are transit migrants (T). A total of 13,162 individuals were recorded in 1,574 flights. May was the most active month for bird diversity and 62 species were observed on May and the least
month was November and 26 species were observed. The WF site and its surroundings were evaluated including 1.500m buffer zone and 77 bird species detected in this area. Of these species, 13 (16,9%) had certain breeding, 7 (9,1%) were most probably breeding, 25 (32,5%) were probable and 32 (41.6%) were not breeding. Thirteen target species were detected and nine of them were raptors. Raven and kestrel were the most numerous species among the others. Considering the rsky flights, among 237 flight, 40 flights were occurred at rotor swept height (16,8%) and 56 individuals were observed at rotor swept height (10,4%). While the most probable collision type was 15.62% for model 1, it was 15.73% for model 2. It is theoretically calculated that if the target species do not show
avoidance behavior, they will die by multiplying 0.38 birds / year according to turbine model 1 and 0.047 birds / year against turbine model 2. On the other hand, it was calculated that if the target species flying in the RES area exhibited avoidance behavior, the turbine model would die by multiplying 0.021 bird / year to model 1 and 0.023 bird / year to turbine model 2 However, no dead or injured individuals were detected.