Osmaniye'de zeytin tarımı
Olive cultivation in Osmaniye
Yazar: İSMAİL MUSA KIRBAŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET TIRAŞ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Coğrafya = Geography ; Ziraat = Agriculture ; İşletme = Business Administration
Dizin: Beşeri coğrafya = Human geography ; Osmaniye = Osmaniye ; Tarım = Agriculture ; Tarım ekonomisi = Agricultural economy ; Tarım sektörü = Agricultural sector ; Tarım ürünleri = Agricultural products ; Türkiye coğrafyası = Turkiye geography ; Zeytin = Olive ; Zeytincilik = Olives

Özet:
Doğu Akdeniz'de yer alan Osmaniye son yıllarda artan zeytin tarım alanlarıyla dikkate değer bir ilerleme kaydetmiştir. Osmaniye'de zeytincilik 1935 yılından itibaren lokal alanlarda geleneksel yöntemlerle başlamıştır. Günümüzde bazı köylerde 50-100 yaş aralığında zeytin ağaçları mevcuttur.  Ülkemizde yaklaşık kırk ilde yapılan zeytin tarımının önemli üretim yapılan illerinden biri de Osmaniye'dir.  İl, Türkiye'de zeytin üretiminde 10. sırada yer almakta, üretim alanları bakımından ise 13. sırada bulunmaktadır. Altı ilçe ve il merkezinde toplam 139.925 dekarlık alanda yapılan zeytin tarımından 2017 yılı itibariyle 78.267 ton zeytin elde edilmiştir.  2018 yılına gelindiğinde 5.500 ton sofralık zeytin ve 59.500 ton zeytinyağı üretilmiştir. Türkiye'de üretilen sofralık zeytinin %2,58'i ve zeytinyağının da %5,50'si üretilmektedir. Yağlık üretilen zeytin miktarı 2008 yılına göre %717 oranında artmıştır. Osmaniye ilinin genel olarak yağlık zeytin çeşidine odaklandığı görülmektedir. Ülkemizde yağlık zeytin üretiminde iller arasında 7. sıradadır. Osmaniye, 2018 yılı TÜİK verilerine göre ülkemizde, zeytinyağı üretiminde meyve veren ağaç başına üretim verimliliği en yüksek ildir.

Osmaniye İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü'nün kayıtlarına göre,  ilde 13 adet zeytinyağı ve 6 adet fermente ve salamura tesisi olmak üzere, il genelinde sanayi odasına kayıtlı ve kayıtlı olmayan toplam 19 adet zeytin işletmesi yer almaktadır.  Bu kayda değer üretiminin bölge tarımsal faaliyet ve ekonomik değer açısından incelenmesi gerektiği kanaati nedeniyle bu çalışma yapılmıştır.

Çalışmada; Osmaniye il geneline ait zeytin tarım alanları, üretim oranları, verim ve il ekonomisine katkısı araştırılmıştır. Zeytin üreticilerinin desteklenmesi, üretilen zeytinin ticari değer kazanması amacıyla il merkezini ve ilçeleri kapsayan bir kooperatifçiliğin geliştirilmesi ve çiftçilerin desteklenmesi, üretilen zeytinin ekonomik ve ticari değerini arttıran işletme ve fabrikaların kurulması gerekmektedir. Bunların yanı sıra en önemli sorunlardan biride çitçilerin ürettiği ürünün pazarlanması konusunda yaşanmaktadır. İl genelinde veya iller arası pazar alanlarının oluşturulması zeytinciliğin gelişmesine katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler: zeytincilik, Osmaniye, salamura, zeytinyağı, verim, üretim sorunları, sofralık zeytin

Abstract:
Located in the Eastern Mediterranean, Osmaniye has made remarkable progress in recent years in terms of growing olive cultivation areas. Olive cultivation started in 1935 in Osmaniye with traditional methods in local areas. Today, some villages have olive trees that are between 50 and 100 age range. Osmaniye is one of the most important city of olive cultivation among Turkey's other 40 provinces. In terms of olive production, Osmaniye has the 10th place in Turkey and it is the 13th biggest city with regard to olive production areas. In six districts, among the city center of Osmaniye, 78.267 tons of olive were cultivated in 139.925 decares, as of 2017. In 2018, 5,500 tons of table olives and 59,500 tons of olive oil were produced. 2.58% of the table olives and olive oil produced in Turkey are produced in the 5,50's%. The amount of olives produced in oil increased by 717% compared to 2008.

There are totally 19 olive enterprises throughout the entire city, both registered and undeclared to the chamber of industry. This study was carried out as a result of the idea that such a notable production should be examined in terms of agricultural activity and economic value of the region. Throughout the thesis; interviews with factory enterprises, land exploration studies; statistical data of general directorate for agriculture and TUIK (Turkish Statistical Institute) were used.

Olive cultivation areas of the city of Osmaniye, production rates, yield and contribution to provincial economy were examined in the study.

In order to support olive producers and make the produced olive gain a commercial value, a cooperative system that covers the city center and districts should be developed and farmers should be supported, and enterprises and factories that increase the economic and commercial value of the produced olives should be established. In addition to those, one of the most important problems is the marketing of the product that produced by the farmers. Establishing market areas in the city and small districts will bring about an important contribution to the development of olive cultivation.

Key words: Olive cultivation, Osmaniye, brine, olive oil, yield, production problems, table olive