Ticaret ve ödeme sistemlerinin dijitalleşmesi, dünya ve Türkiye uygulamalarının karşılaştırmalı analizi
Digitalization of trade and payment systems, comparative analysis of world and Turkey applications
Yazar: BARIŞ PARLAK
Danışman: DOÇ. DR. ADNAN GÜZEL
Türk Hava Kurumu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Elektronik ödeme sistemleri = Electronic payment systems

Özet:
İnternet kullanımının tüm dünyada giderek yaygınlaşmasıyla birlikte Türkiye'de de girişimciler için yeni fırsatlar ortaya çıkmaktadır.  Bireysel veya kurumsal girişimciler,  ürün ve hizmetlerini tüketicilere ulaştırmak için interneti bir aracı olarak kullanıp,  ürün ve hizmet sunumlarını web sayfalarına taşımışlardır. Bu sayede küçük ölçekli işletmeler internet sayesinde büyük ölçekli işletmelerle aynı pazarda olma fırsatını yakalamıştır.  Sürekli gelişen internet teknolojisi ve e-ticaret uygulamaları hem girişimciler hem de tüketiciler için farklı olanaklar ve avantajlar sağlamanın yanı sıra,  bu uygulamalara duyulan güvenin artması da girişimcileri farklı iş fikirleri denemeye teşvik etmektedir.
Dijitalleşen dünyada ticaret ve ödeme sistemleri sürekli olarak değişmektedir. Ticaret ve ödeme sistemlerinin dijitaleşme konusunda dünya ve Türkiye uygulamaları yatırımcılar için önem arz etmektedir.  Bu sebeple çalışmada ticaret ve ödeme sistemlerinin dijitaleşmesi Dünya ve Türkiye uygulamalarının karşılaştırmalı analizi ile incelenmiştir.  Bu tez çalışmasında Dünya ve Türkiye uygulamalarının karşılaştırılmalı analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmaktadır.  İçerik analizi modeli kapsamında e-ticaret şirket yöneticileri ile görüşmeler yapılmış ve yapılan görüşmeler analiz edilerek değerlendirilmiştir.
Çalışma sonucunda elde edilen bulgular ve sonuçlar; e-ticaret bağlamında ortaya çıkan teknik sorunlar platformların düzgün bir şekilde işlemesi için zorluk teşkil edebilecek altyapı ile ilgilidir.  Elektronik ticaretle ilgili olarak atılması gereken adım,  elektronik ticaret için gerekli bilgisayar sistemlerini edinmek isteyen kişi ve kuruluşlar finansal olarak desteklenmelidir. Elektronik ticaretin ortaya çıkışı finansal piyasalarda bir dönüşüme yol açmıştır ve piyasa performansı ve refahı üzerinde yaygın etkileri olabilecek daha geniş bir ticaret düzenlemeleri yelpazesini kolaylaştırarak piyasalar üzerinde önemli bir etki yaratmaya devam etmektedir. E-ödeme sistemleri,  finansal yönetim perspektifinden nakit yönetimi ve risk yönetimi üzerinde etkiye sahiptir.  Bu yeni finansal araçların kullanımı,  finansal yönetimin birincil amacı olan kurumun değerini artırmaya hizmet etmektedir. Bu yeni ödeme sistemlerinin tüketiciler tarafından kabul görmesi için bilinirlirliklerinin artırılması,  avantajlarının vurgulanması,  bu yeniliklerin yasal çerçevelerle desteklenmesi,  elektronik ve mobil ticarete öncelik verilmesi,  bireysel ihtiyaçlara göre uyarlanması ve her kesimden tüketici için erişilebilir hale getirilmesi gerekmektedir.
Çalışma dört bölümden oluşmakta olup birinci bölümde internetin ve dijitalleşmenin tanımı ve gelişimine yer verilmiştir.  İnternetin dünya ve Türkiye'deki tarihi gelişimi ve işletmeler üzerine etkisi incelenmiştir.
İkinci bölümde dijital ticaretin tarihi ile gelişimi sonucunda ortaya çıkan iş modelleri olan e-ticaret (elektronik ticaret),  h-ticaret (hızlı ticaret),  s-ticaret (sosyal medya ticareti) değinilerek bu iş modellerinin gerçekleştirildiği platformlar incelenmiştir. Günümüzde aktif olarak kullanılan dijital ticaretin türleri olan B2B İşletmeden işletmeye (Business to Business),  B2C İşletmeden tüketiciye (Business to Consumer),  C2C Tüketiciden tüketiciye (Consumer to Consumer),  C2B Tüketiciden işletmeye (Consumer to Business),  B2G İşletmeden hükümete (Business to Government),  C2G Tüketiciden hükümete (Consumer to Government),  B2E İşletmeden çalışana (Business to Employee),  G2B Hükümetten işletmeye (Government to Business),  G2G Hükümetten hükümete (Government to Government),  M2M Makineden makineye (Machine to Machine),  B2B2C İşletmeden işletmeye tüketiciye (Business to Business to Consumer),  C2B2C Tüketiciden işletmeye tüketiciye (Consumer to Business to Consumer),  B2B2C2C2 İşletmeden işletmeye tüketiciden tüketiciye (Business to Business to Consumer to Consumer)  örnekleriyle yer verilmiştir. Bu gelişmeler sonucunda ortay çıkan yenilikçi ödeme yöntemleri ile fiziki işletmelerin dijital dönüşümünü fijital kavramı kapsamında ele alınmıştır.
Üçüncü bölümde dijital ticaretin dünya ve Türkiye uygulamaları ele alınarak Türkiye-Asya, Türkiye-Avrupa ve Türkiye-Amerika uygulamalarının karşılaştırmalı analizi yapılmıştır.  Türkiye'de dijital ticarete destek kurumlar ve günümüzde uygulanan destek ve hibelere yer verilerek dijital ticaretin gelişimine katkılar sunularak farkındalık oluşması amaçlanmıştır.
Dördüncü bölümde ilk üç bölümde yapılan incelemelerde elde edilen bulgu ve analizlere yer verilerek günümüz gelişmeleri ve gelişme önünde yer alan engeller ortaya konularak politika yapıcılara,  e-ticaret alanında faaliyet gösteren işletmelere ve tüketicilere tavsiyeler belirtilmiştir.

Abstract:
With the increasingly widespread use of the internet worldwide,  new opportunities are emerging for entrepreneurs in Turkey as well.  Individual or corporate entrepreneurs have utilized the internet as a tool to reach consumers and have transferred their product and service presentations to web pages.  This has enabled small-scale businesses to compete in the same market as large-scale enterprises through the internet.  The constantly evolving internet technology and e-commerce applications not only provide different opportunities and advantages for entrepreneurs and consumers but also encourage entrepreneurs to try out different business ideas by increasing trust in these applications.
In the digitalized world,  trade and payment systems are constantly evolving.  Comparative analysis of global and Turkish applications of trade and payment systems' digitization is crucial for investors.  Therefore,  this study examines the digitization of trade and payment systems through a comparative analysis of global and Turkish applications.  Content analysis method is employed in this thesis study for the comparative analysis of global and Turkish applications.  Within the content analysis model,  interviews are conducted with e-commerce company executives,  and the findings from these interviews are analyzed and evaluated.
The findings and conclusions of the study are related to technical issues that arise in the context of e-commerce and may pose challenges to the smooth operation of platforms.  The necessary step to be taken regarding electronic commerce is to financially support individuals and organizations seeking to acquire the necessary computer systems for e-commerce.
The emergence of electronic commerce has led to a transformation in financial markets and continues to have significant effects on market performance and welfare by facilitating a wider range of trade regulations that could have widespread effects.  E-payment systems have an impact on cash management and risk management from a financial management perspective.  The use of these new financial instruments serves to increase the value of the institution,  which is the primary goal of financial management.
To ensure the acceptance of these new payment systems by consumers,  it is necessary to increase their visibility,  emphasize their advantages,  support these innovations with legal frameworks,  prioritize electronic and mobile commerce,  tailor them to individual needs,  and make them accessible to consumers from all segments of society.
The study consists of four chapters,  with the first chapter focusing on the definition and development of the internet and digitalization.  The historical development of the internet and its impact on businesses in both the global and Turkish contexts have been examined in this chapter. The second chapter delves into the history and evolution of digital commerce,  exploring various business models that have emerged,  including e-commerce (electronic commerce),  h-commerce (hypercommerce),  and s-commerce (social media commerce).  Platforms where these business models are implemented have been examined.  Additionally,  the chapter covers the types of digital commerce actively used today,  such as:
- B2B (Business to Business)
- B2C (Business to Consumer)
- C2C (Consumer to Consumer)
- C2B (Consumer to Business)
- B2G (Business to Government)
- C2G (Consumer to Government)
- B2E (Business to Employee)
- G2B (Government to Business)
- G2G (Government to Government)
- M2M (Machine to Machine)
- B2B2C (Business to Business to Consumer)
- C2B2C (Consumer to Business to Consumer)
- B2B2C2C2 (Business to Business to Consumer to Consumer)
Furthermore,  examples of innovative payment methods resulting from these developments are provided,  and the digital transformation of physical businesses is discussed within the framework of the "phygital" concept.
In the third chapter,  the global and Turkish applications of digital commerce are discussed,  and a comparative analysis of Turkey-Asia,  Turkey-Europe,  and Turkey-America applications is conducted.  Support institutions for digital commerce in Turkey, as well as current support and grants,  are outlined to contribute to the development of digital commerce and raise awareness.
The fourth chapter presents the findings and analyses obtained from the examinations in the first three chapters.  Current developments and the barriers ahead are highlighted,  and recommendations are provided to policymakers,  businesses operating in e-commerce,  and consumers to address these challenges.