Parion'da 2005-2014 yılları arasında ele geçen Geç Roma ve Erken Bizans Dönemi sikkeleri (MS 3.–7. y.y.)
Late Roman and early Byzantine coins (3-7th A.D.) found in parion between 2005-2014 years
Yazar: KASIM OYARÇİN
Danışman: PROF. DR. VEDAT KELEŞ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeoloji = Archaeology ; Arkeolojik eserler = Archaeological materials ; Erken Bizans = Early Byzantine ; Erken Bizans Dönemi = Early Byzantine Period ; Geç Roma = Late Rome ; Klasik arkeoloji = Classical archeology ; Parion = Parion ; Sikke = Coin

Özet:
Parion Antik Kenti, Troas Bölgesi'nin kuzeyinde, bugünkü Çanakkale ili Biga ilçesi sınırları içerisindeki, Kemer Köyü'nde yer almaktadır. Antik kent ile ilgili kalıntılar köyün kuzeydoğusunda, denize doğru bir dille uzanan Bodrum Burnu üzerinde yoğunlaşmaktadır. Parion, sahip olduğu coğrafi ve stratejik konumu ile çağlar boyunca bölgedeki egemen güçlerin sahip olmak istedikleri bir kent olmuştur. Bunun doğal bir sonucu olarak Parion'da 2005 yılından bu yana gerçekleştirilen kazılarda önemli arkeolojik bulgulara ulaşılmıştır. Tezin konusunu da bu önemli buluntu gruplarından biri olan 2005-2014 yılı kazı çalışmalarında; Nekropol, Tiyatro, Agora-Dükkânlar, Roma Hamamı, Yamaç Hamamı, Odeion ve yüzeyde ele geçen Geç Roma ve Erken Bizans sikkeleri oluşturmaktadır.  Çalışma kapsamında birçoğu hiç okunamayacak kadar düşük kondüsyonlu olan 1905 adet sikke incelenmiş, Geç Roma ve Erken Bizans Dönemine tarihlenen ve diğerlerine oranla nispeten daha iyi kondüsyonlu okunabilir durumdaki 867 sikkenin katalogu yapılarak değerlendirilmiştir. Sikkelerin bulundukları yapılara, imparatorlara, darphanelere göre dağılımları verilerek sikkeler tipolojik, lejant ve metrolojik açıdan değerlendirilmiştir. Kataloga alınan 821 sikke Geç Roma sikkeleri olarak adlandırdığımız MS 3-5 yüzyıllar arasına, 46 sikke ise Anastasius'un MS 498 yılında bakır sikke birimlerinde yaptığı köklü reformla başlayan ve Heraclius Dönemi (MS 610-641) ile son bulan Erken Bizans (Doğu Roma) Dönemi'ne tarihlenmektedir. Sikkeler bulundukları yapı kontekstleriyle de ele alınmış, yapıların plan şeması, mimarisi ve diğer buluntulardan da yararlanılarak tarihlendirilmeleri yapılmıştır. Parion'daki yapı kalıntılarının tarihinin aydınlatılmasına katkıda bulunulmasının yanı sıra hem Troas Bölgesi'nin hem de Parion Antik kentinin Geç Roma ve Erken Bizans Dönemi'ndeki durumu ekonomik düzey ve sosyal açıdan ortaya konmuştur.

Abstract:
Ancient city of Parion is located in the north of the Troad Region, and today it is within the borders of the Kemer Village of the Biga Municipality of Çanakkale County. The remains of the ancient city are observed densely in the proximity of the Bodrum Cape which points in to the sea in a manner of a tongue, located to the northeast of the village. Parion with it's geographical and strategical position has been a city of need for the sovereigns whom were in power in the region. As a result of this significant finds have been found during the excavations conducted since 2005. The subject of this dissertation is among these important finds, the Late Roman and Early Byzantine coin finds from the Necropolis, Theatre, Agora and Shops, Roman Bath, Slope Bath, Odeion, and the surface during the excavations of 2005-2014. Coins subject to this work are counted as 1905 coins, mostly are of poor condition and hardly identifiable, therefore the coins of better condition which are 867 coins have been evaluated with their catalogue being made. The coins have been evaluated according to their distribution among find spots, theemperors, mint marks typology and legends; and metrologically. Within the catalogue 821 coins are Late Roman coins which date to between the 3rd-5th centuries AD, and the other 46 coins are Early Byzantine coins which date from the Anastasius's reform of copper coins  in 498 AD to Heraclius Period (610-641 AD). Coins have been studied and dated according to their context of the structure they were found in, with the plan of the structures and with the aid of other finds. This work as well as sheding light on the usage phases of the structural remains in Parion, puts forth the economic and social condition of Parion and the Troad Region during the Late Roman and Early Byzantine Periods.