Klinik yol modeli ile hastalık yönetiminde deliryum sonuçlarının incelenmesi: Bir özel hastane örneği
Examining delirium outcomes in disease management with the clinical path model: A private hospital example
Yazar: GİZEM ERTÜRK
Danışman: PROF. DR. HAYDAR SUR
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Deliryum = Delirium ; Hastalar = Patients ; Klinik yol = Clinical pathway ; Tedavi = Treatment ; Özel hastaneler = Private hospitals

Özet:
Deliryum hastanede yatan hastalarda sıklıkla görülen bir tablodur. Akut başlayan ve dalgalanmalar ile izleyen bu durum hastanın klinik sürecini kontrol etmek için bir alarm niteliğindedir. Deliryum sürecini tespit etmek, tedavi etmek ve önlemek için en önemli yöntem risk faktörlerinin belirlenmesi, klinik sebeblerin değerlendirilip ortadan kaldırılmasıdır. Deliryum çok sıklıkla görülmesine rağmen farmakolojik tedavileri için kanıtlar zayıftır. Farmakolojik olmayan tedavi yöntemleri giderek kullanımı önerilmekte ve yaygınlaşmaktadır.
Bu çalışma retrospektif olarak İstanbul'da özel bir hastanede yatan hasta birimlerinde yapılmıştır. Çalışma Ocak 2019-Aralık 2021 yılları arasında Deliryum Klinik Yolu uygulanan 392 hastayı kapsamaktadır. Servislerde yatan hastalar için 4AT ve Yoğun Bakım Ünitesindeki hastalar için ise CAM-ICU tarama testleri uygulanmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 25.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Kolmogorov Smirnov testi ile verilerin dağılımının normal olduğu görülmüştür. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotların (Ortalama, Standart sapma, frekans) yanı sıra parametrik veriler için Student T testi ve One Way Anova analizi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyindeki değerler p<0.05 düzeylerinde değerlendirilmiştir. Çalışmada Deliryum Klinik Yolunun hastalık yönetimi üzerine etkisi incelenmiştir.
Deliryum multidsipliner bir ekiple yönetilebilir bir süreçtir. Klinik yolu kullananılan hastalarda yıllık hasta sayısının deliryumda kalış süresi üzerine etkisine bakıldığında 2019'da 8.71, 2020'de 7.64, 2021'de 6.96 ortalama gün olarak tespit edildi. Hastanede yatış süresi 2019'da 18.36 , 2020'de 18.09 ve 2021'de 17.68 olarak tespit edildi. Deliryumda klinik bir rehber kullanılarak ve non-farmakoloik yöntemlerle hastaların ortalama deliryumda kalış gün sayılarının ve ortalama yatış sürelerinin azaldığı tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Deliryum, Hastalık Yönetimi, Klinik Yol, Hasta Yaklaşımları

Abstract:
Delirium is a common picture in hospitalized patients. This situation, which starts acutely and follows with fluctuations, is an alarm to control the clinical process of the patient. The most important method to detect, treat and prevent the delirium process is to determine the risk factors, to evaluate eliminate the clinical causes. Although delirium is very common, the evidence for its pharmacological treatments is weak. Non-pharmacological treatment methods are increasingly recommended and widespread.
This study was carried out retrospectively in the inpatient units of a private hospital in Istanbul. The study includes 392 patients who underwent Delirium Clinical Way between January 2019 and December 2021. 4AT for hospitalized patients and CAM-ICU screening tests were applied for patients in the Intensive Care Unit. The obtained data were analyzed using the SPSS 25.0 package program. The distribution of the data was found to be normal with the Kolmogorov Smirnov test. While evaluating the study data, Student T test and One Way Anova analysis were used for parametric data as well as descriptive statistical methods (mean, standard deviation, frequency). The values at the significance level were evaluated at the p<0.05 level. In this study, the effect of Delirium Clinical Pathway on disease management was examined.
Delirium is a manageable process with a multidisciplinary team. Considering the effect of the annual number of patients on the duration of stay in delirium in patients using the clinical route, it was found to be 8.71 days in 2019, 7.64 days in 2020, and 6.96 days in 2021. The length of stay in the hospital was determined as 18.36 in 2019, 18.09 in 2020 and 17.68 in 2021. It has been determined that the average number of days of stay in delirium and the average length of stay of patients in delirium decreased by using a clinical guideline and non-pharmacological methods in delirium.
Keywords: Delirium, Disease Management, Clinical Pathway, Patient Approaches