Türkiye Marrubium L. (Limiaceae) cinsinin revizyonu
The revision of the genus Marrubium L. (Lamiaceae) of Turkey
Yazar: GENÇAY AKGÜL
Danışman: PROF. DR. OSMAN KETENOĞLU
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Türkiye Marrubium L. türlerinin morfolojik, mikromorfolojik, palinolojik, sitolojik ve meyve yüzeyi özellikleri ile tür tanımlan ve coğrafik yayılışları bu çalışmanın esasını oluşturur. Palinolojik çalışmada türlerin polenleri ışık ve taramalı elektron mikroskopunda incelenmiştir. Polenler tricolpate; spheroide ve subprolate ve ornematasyon psilate reticulate'dir. Sitogenetik incelemede kromozom sayıları M, persicum, M. catarüfolium, M. depauperalum, M. peregrinum, M. vulcanicum, M. vanense, M. amasiense, M. parviflorum, M. cunealum, M. anisodon ve M. vulgare dışındaki türlerde yapılmıştır. Kromozom sayıları 2n=20 ile 2n=24 arasında değişmektedir. Türkiye florasında 23 tür ve türaltı taksa ile temsil edilen Marrubium cinsi üyeleri bu çalışma sonucu artmıştır. Buna göre toplam tür ve türaltı takson sayısı 28 olmuştur. Bunlardan 21 tanesi tür, bir tanesi alttür ve 6 tanesi varyetedir. Bu çalışma sonucu bilim dünyası için yeni bir tür (M amasiense) ve varyeteler (var. ketenoglui, var. kaysericum, var. ekrekense, var. lanatum) tanımlanmıştır. Taksonlar Grossheim ve De Candollea'nın çalışması göz önüne alınarak sıralandığından Floradaki sıralama değişmiştir. Endemik olarak kabul edilen bazı taksonların Ülkemiz dışında da yayılış gösterdiği tespit edilerek son durumları verilmiştir. Ayrıca taksonların tehlike kategoriler IUCN 2001 kriterlerine göre belirlenmiştir.ANAHTAR KELİMELER: Revizyon, Marrubium, Lamiaceae, Türkiye

Abstract:
In this research, the morphological, micromorphological, cytological, palinolocigal characteristics and seed morphology, identification key, species description and geographical distributions of the genus Marrubium L. in Turkey were presented. In the palinological studies, pollens of taxa of the genus Marrubium L. were examined by light and scanning electron microscope. The pollen type of the genus is tricolpate. The pollen grains are spheroide and subprolate in shape and ornemantation is psilate reticulate. In the cytogenetic examination the chromosome numbers of the species were determined as 2n=20 and 2n=24 except for M. persicum, M. calariifolium, M. depauperatum, M. peregrinum, M. vulcanicum, M. vanense, M. amasiense, M. parviflorum, M. cuneatum, M: anisodon ve M. vulgare which couldn't be determined. At the end of the research, the members of genus Marrubium L., represented by 23 taxa, 19 species and 4 subspecies in the Flora of Turkey and Aegean Islands, were evaluated under 28 taxa, (21 species and 7 varieties). In this research, a new species {M. amasiense) and varieties (var. lanatum, var. kelenoglui, var. kaysericum and var. ekrekense) were added to the science. Categories of M. macrodon and some taxa (subsp. oligodon and subsp. micranlhum) are changed. Order of the taxa according to the Grossheim and Bentham's study were changed. It's found that some taxa are not endemic to Turkey and distributed out of Turkey. The threatened categories of Marrubium taxa were defined according to IUCN 2001.Key Words: Revision, Marrubium, Lamiaceae, Turkey