Zayıflama diyeti alan metabolik sendrom hastalarında biyokimyasal ve antropometrik değişkenler ile CD36 düzeyi arasındaki ilişki
Relationship between biochemical and anthropometric variables and CD36 levels in metabolic syndrome patients after low calorie diet
Yazar: DUYGU MATARACI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET FİSUNOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Beslenme tedavisi = Nutrition therapy ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Diyet = Diet ; Genler = Genes ; Kilo verme = Weight loss ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Reseptörler = Receptors ; Yağ asitleri = Fatty acids

Özet:
Bu çalışma zayıflama diyetine başlayan, yeni tanılı 80 metabolik sendromlu (MetS) hasta üzerinde, zayıflama diyetinin biyokimyasal ve antropometrik değişkenler ile CD36 düzeyine etkisini değerlendirmek amacı ile planlanmıştır. Çalışma, Ordu Üniversitesi Eğitim Araştırma Hastanesi Dahiliye Polikliniğine başvuran yeni tanı MetS'li yaş ortalaması 44,27±10,80 yıl olan 49'u kadın, 16'sı erkek toplam 65 birey ile tamamlanmıştır. Çalışmaya katılan bireylere çalışma başında enerji ve besin öğesi gereksinimleri ve yaşam tarzlarına uygun, 8 haftada en az %5 ağırlık kaybedecekleri bir tıbbi beslenme tedavisi (TBT) verilmiş ve düzenli aralıklarla hastalar takip edilmiştir. Diyet tedavisi öncesi bireylerin genel özellikleri ve beslenme alışkanlıklarına yönelik bilgiler araştırmacı tarafından yüz yüze alınmış; diyet tedavisi öncesi ve 8. haftanın sonunda bireylerin 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı ve antropometrik ölçümleri araştırmacı tarafından yapılmış, biyokimyasal ölçümleri hasta dosyasından kaydedilmiş, kan basıncı ölçümleri hekim tarafından yapılmış ve CD36 düzeylerinin belirlenmesi için bir tüp açlık kanı alınıp analiz edilinceye dek -80°C'de saklanmıştır. Çalışma sonunda MetS'li 32 kişi verilen TBT'yi sıkı bir şekilde uygulayarak kadınlar (n=23) -8,85 ± 2,45, erkekler (n=9) -12,34 ± 3,86 kg ağırlık kaybetmiş ve TBT'ye uymayanlara (n=33) kıyasla açlık kan glukoz, LDL, VLDL, total kolesterol, trigliserit, CRP, insülin, Homa-IR, AST, ALT düzeylerinde ve sistolik kan basıncında azalmalar gözlenmiştir (p<0,05). CD36 düzeyleri ile diyetteki yağdan gelen enerji yüzdesinde zayıf düzeyde negatif yönde bir ilişki saptanmıştır (r=-0,358, p<0,05). CD36 düzeyleri ile açlık kan glukozu (r=0,390, p<0,05) arasında zayıf düzeyde; CD36 ile ALT (r=0,402, p<0,05) ve CRP (r=-0,455, p<0,05) arasında ise orta düzeyde pozitif yönde bir ilişki saptanmıştır (p<0,05). CD36 düzeyleri ile vücut ağırlığı, BKİ, kalça çevresi, bel/kalça oranı, vücut yağ kütlesi ve yüzdesi arasında negatif yönlü; yağsız vücut kütlesi ve yüzdesi ile pozitif yönlü bir ilişki saptanmıştır (p<0,05). Öte yandan çalışma sonunda gruplar arasında CD36 düzeyi açısından bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Sonuç olarak; CD36'nın MetS için önemli bir parametre olduğu ancak ağırlık kaybının CD36 düzeylerini etkilemediği söylenebilir.

Abstract:
This study was planned to evaluate the effect of weight loss diet on biochemical and anthropometric variables and CD36 level on 80 patients with newly diagnosed metabolic syndrome (MetS) who started weight loss diet. The study was completed with a total of 65 individuals, 49 females and 16 males, with a mean age of 44.27±10.80 years with newly diagnosed MetS who applied to the Ordu University Training and Research Hospital Internal Medicine Outpatient Clinic. At the beginning of the study, the individuals participating in the study were given a medical nutrition therapy (MNT), which was suitable for their energy and nutritional requirements and lifestyle, and that they would lose at least 5% weight in 8 weeks, and the patients were followed up at regular intervals. Before the MNT, information about the general characteristics and eating habits of the individuals was taken face to face by the researcher; before the MNT and at the end of the 8th week, 24-hour retrospective food consumption and anthropometric measurements of the individuals were made by the researcher, biochemical measurements were recorded from the patient file, blood pressure measurements were taken by the physician, and a tube of fasting blood was taken to determine CD36 levels and stored at -80°C until analysis. At the end of the study, 32 people with MetS strictly applied MNT; women (n=23) lost -8.85 ± 2.45, men (n=9) -12.34 ± 3.86 kg and lost MNT. Decreases were observed in fasting blood glucose, LDL, VLDL, total cholesterol, triglyceride, CRP, insulin, Homa-IR, AST, ALT levels and systolic blood pressure compared to those who did not comply with medical nutrition therapy (MNT) (p<0.05). There was a weak negative correlation between CD36 levels and the percentage of energy from dietary fat (r=-0.358, p<0.05). There was a weak positive correlation between CD36 levels and fasting blood glucose (r=0.390, p<0.05); a moderate positive correlation between CD36 and ALT (r=0.402, p<0.05) and CRP (r=-0.455, p<0.05) (p<0.05). There was a negative correlation between CD36 levels and body weight, BMI, hip circumference, waist/hip ratio, body fat mass and body fat percentage; a positive correlation was found between CD36 levels and lean tissue mass, lean tissue percentage (p<0.05). On the other hand, there was no difference between the groups in terms of CD36 levels at the end of the study (p>0.05). As a result; it can be said that CD36 is an important parameter for MetS, but weight loss does not affect CD36 levels.