Sözcük tanıma puanı düşük ve yüksek olan geriatrik popülasyonda kortikal potansiyel bulgularının karşılaştırılması
Comparing cortical potential findings of geriatric population with low and high speech recognization score
Yazar: SELHAN GÜRKAN
Danışman: PROF. DR. GÜNAY KIRKIM
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Geriatri = Geriatrics ; Kelime tanıma = Word recognition ; Kelime testleri = Vocabulary tests ; Kelimeler = Words ; Uyarılmış potansiyeller-işitsel = Evoked potentials-auditory ; Yaşlılar = Aged ; İşitme kaybı = Hearing loss

Özet:
Amaç: Araştırmada, sözcük tanıma puanı (STP) düşük ve yüksek olan geriatrik popülasyondan elde edilen işitsel uyarılmış kortikal potansiyeller (İUKP) bulgularının karşılaştırılması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Araştırmaya 65 yaş ve üzeri 99 geriatrik gönüllü, normal işiten 14 genç yetişkin gönüllü dahil edildi. Gönüllülerden 80 dB SPL'de "g" konuşma uyaranıyla P1/N1/P2 İUKP dalga kayıtları alındı. Yaşlı gönüllüler STP'lerinin yüksek ve düşük olmasına göre iki gruba ayrıldı. Yaşlı gönüllülerle genç yetişkinlerin ve yaşlı gönüllülerde STP'leri yüksek olanlarla düşük olanların P1/N1/P2 dalga latans ve amplitüdleri karşılaştırıldı.  
Bulgular: Yaşlıların P1/N1/P2 dalgalarının latansları genç yetişkinlere göre daha uzun, amplitüdleri ise yüksek bulundu (p<0,05). Yaşlılarda STP'leri yüksek grubun P1 latansı STP düşüklere göre kısa bulundu (p<0,05). Hafif derecede işitme kayıplı yaşlılarda STP'leri yükseklerin P1ve N1 latansları STP'leri düşüklere göre kısaydı (p<0,05). STP'lerin yaşla negatif yönde zayıf güçte, 1-2-4 kHz saf ses ortalama (SSO) ile negatif yönde yüksek güçte anlamlı korelasyonun olduğu belirlendi. Doğrusal regresyon analizinde yaş ve işitme kaybının (1-2-4 kHz SSO) STP'leri anlamlı düzeyde öngördükleri görüldü (p<0,000). Hiyerarşik regresyon analizine göre işitme kaybının STP'leri anlamlı biçimde öngördüğü (p<0,000), ancak yaşın öngörme gücüne anlamlı bir etkisi olmadığı belirlendi.  
Sonuç: Araştırmanın sonucuna göre yaşlıların P1/N1/P2 dalga latansları genç yetişkinlere göre uzun, amplitüdleri ise yüksek saptandı. Yaşlı gönüllülerde STP'leri yüksek olanların P1 ve N1 dalga latansları düşük olanlara göre kısa bulundu. STP'leri en iyi öngören değişkenin 1-2-4 kHz SSO olduğu belirlendi.  Geriatrik yaş grubunda yaşlanmanın STP'ler üzerinde anlamlı bir öngörücü gücü saptanmamış olmasına rağmen İUKP'ler üzerinde etkisi olabilir.

Anahtar Sözcükler: Yaşlanma ve kortikal potansiyeller; işitsel uyarılmış kortikal potansiyeller (İUKP'ler); presbiakuzi; yaşlanmaya bağlı işitme kaybı; geriatrik

Abstract:
Objective: The aim of the study was to compare the cortical auditory evoked potential (CAEP) findings obtained from geriatric population with low and high speech recognition scores (SRS's).
Material and Method: Ninety-nine elderly and 14 normal hearing young adult volunteers participated to the research. P1/N1/P2 waves were recorded from volunteers with "g" speech signal at 80 dB SPL. Elderly volunteers were separated into two groups according to their SRS's. Latencies and amplitudes of P1/N1/P2 waves were compared between elderly and young adults, as well as SRS high and low groups in elderly patients.   
Results: P1/N1/P2 latencies of elderlies were found to be longer, and amplitudes higher than young adults (p<0,05). P1 latencies of SRS high group were shorter compared to the SRS lows in elderlies (p<0,05). When hearing loss was controlled, P1 and N1 latencies of SRS high group were found to be shorter than SRS lows (p<0,05). A low negative correlation of P1 latencies with SRS's and a high negative correlation with 1-2-4 kHz pure tone average (PTO) were determined. It was demonstrated that age and hearing loss (PTA of 1-2-4 kHz) were predicting SRS's meaningfully (p<0,000) in linear regression analysis. According to the hierarchic regression hearing loss was predicting SRS's meaningfully (p<0,000), but there was no statistically meaningful contribution of age to the prediction.       
Conclusion: According to the results of the research P1/N1/P2 latencies of elderlies were longer, and amplitudes were higher than young adults. P1 and N1 latencies of elderlies with high SRS's were shorter than elderlies with low SRS's. The most predictive variable was found to be the PTA's of 1-2-4 kHz.   Although aging has no predictive contribution to SRS's, it may affect the CAEP's in geriatric age group. 
Keywords: Aging and cortical potentials; cortical auditory evoked potentials (CAEPs); presbycusis; age related hearing loss; geriatrics