Sanal gerçeklik destekli imgeleme uygulamalarının psikolojik ve sportif performans parametreleri üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Investigating the effects of virtual reality-based imagery applications on psychological and sport performance parameters
Yazar: BAHAR ÖZTÜRK YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. YUNUS EMRE YARAYAN
Siirt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı, sanal gerçeklik (VR) destekli imgeleme (SGDİ) uygulamalarının sportif performans, kendine güven, bilişsel kaygı ve bedensel kaygı üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırmaya, deney grubu (n=10) ve kontrol grubu (n=10) olmak üzere 20 sporcu katılmıştır. Deney grubu, kendi antrenmanlarına ek olarak sanal gerçeklik destekli imgeleme uygulamaları ile antrenman yaparken, kontrol grubu sadece kendi antrenmanlarına devam etmiştir. Araştırma kapsamında veri toplama aracı olarak "Yarışma Durumluk Kaygı Envanteri", "Stroop Test" ve sportif performans değerlendirmesi için "İsabet Ortalaması" kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesi ve yorumlanmasında ilk olarak normallik varsayımları incelenmiş ve dağılımın normal olduğu tespit edilmiştir. Bu aşamadan sonra, deney ve kontrol grubu arasındaki farkını belirlemek adına 2x2 tekrarlı ölçümler ANOVA testi kullanılmıştır. Bu analizde, zaman (ön test ve son test) ve grup (Deney ve Kontrol) faktörlerinin ana etkileri ve zaman*grup etkileşimi değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen bulgular incelendiğinde, Stroop Testi performansı, sportif performans ve bedensel kaygı düzeyleri üzerinde ölçüm ve grup faktörlerinin etkileşimleri anlamlı bulunmuş ve uygulamanın deney grubunda kontrol grubuna kıyasla daha etkili olduğu görülmüştür. Stroop Testi performansı (η²=,323) ve sportif performansta (η²=,383) büyük etkiler gözlenirken, bedensel kaygının deney grubunda azaldığı tespit edilmiştir (η²=,313). Bilişsel kaygı düzeyi genel olarak zamanla değişim göstermiş olsa da gruplar arası farklar anlamlı bulunmamıştır. Bununla birlikte, kendine güven düzeyi üzerinde ölçüm ve grup etkileşimi anlamlı bulunmuş (η²=,352) ve deney grubunun lehine sonuçlar elde edilmiştir. Bu bulgular, SGDİ uygulamasının özellikle deney grubunda bilişsel süreçleri, sportif performansı ve bazı psikolojik parametreleri geliştirmede etkili olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma, sanal gerçeklik destekli imgeleme uygulamalarının sportif performans, özgüven ve kaygı yönetimi gibi psikolojik faktörler üzerinde olumlu etkiler yarattığını ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, sanal gerçeklik teknolojilerinin spor eğitiminde ve performans geliştirme süreçlerinde güçlü bir araç olabileceğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: İmgeleme, Kaygı, Psikolojik Performans, Sanal Gerçeklik (VR), Sportif Performans

Abstract:
The aim of this study was to examine the effects of virtual reality (VR)-supported imagery (VR-SI) applications on sports performance, self-confidence, cognitive anxiety, and somatic anxiety. The research included a total of 20 athletes, divided into an experimental group (n=10) and a control group (n=10). While the experimental group performed VR-supported imagery applications in addition to their regular training, the control group continued with their regular training alone. Data were collected using the "Competitive State Anxiety Inventory," the "Stroop Test," and "Accuracy Rate" for sports performance assessment. Normality assumptions were tested, confirming that the data followed a normal distribution. Subsequently, a 2x2 repeated measures ANOVA test was employed to analyze the main effects of time (pre-test and post-test), group (experimental and control), and their interaction. The findings revealed significant interactions between time and group factors for Stroop Test performance, sports performance, and somatic anxiety levels, indicating that the intervention was more effective in the experimental group compared to the control group. Large effect sizes were observed for Stroop Test performance (η²=0.323) and sports performance (η²=0.383), while somatic anxiety significantly decreased in the experimental group (η²=0.313). Although cognitive anxiety levels showed significant changes over time, no significant differences were found between the groups. On the other hand, a significant interaction was detected for self-confidence levels (η²=0.352), with results favoring the experimental group. These findings demonstrate that VR-SI applications effectively enhance cognitive processes, sports performance, and certain psychological parameters, particularly within the experimental group. In conclusion, this study highlights the positive effects of VR-supported imagery applications on sports performance, self-confidence, and anxiety management. The results underscore the potential of virtual reality technologies as a powerful tool in sports training and performance enhancement processes.
Keywords: Imagery, Anxiety, Psychological Performance, Sport Performance, Virtual Reality (VR)