Karşılıklı öğretim yaklaşımının papağan okuyucuların anlama, dikkat, hızlı isimlendirme ve sözel çalışma belleği becerilerine etkisi
The effect of reciprocal teaching approach on comprehension, attention, rapid naming and verbal working memory skills of word callers
Yazar: HALİL İBRAHİM ÖKSÜZ
Danışman: PROF. DR. HAYATİ AKYOL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dikkat = Attention ; Hızlı adlandırma = Rapid naming ; Karşılıklı öğretim = Reciprocal teaching ; Kelime tanıma = Word recognition ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Papağan okuyucu = Parrot reader ; Sözel bellek = Verbal memory ; Çalışma belleği = Working memory ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Çalışmanın amacı, ilkokul dördüncü sınıfa devam eden papağan okuyucuları hızlı isimlendirme, sözel çalışma belleği ve dikkat becerileri açısından değerlendirmek ve karşılıklı öğretim yaklaşımının papağan okuyucuların okuduğunu anlama becerilerini geliştirmedeki etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada karma yöntem tercih edilmiştir. Araştırmada tercih edilen karma yöntem deseni ise açıklayıcı sıralı desendir. Araştırmanın çalışma grubu 2021-2022 öğretim yılında Mersin ili Merkeze bağlı iki ilkokula devam eden 25 papağan okuyucu ve 21 de bağımsız okuyucudan oluşmaktadır.  Araştırmada kelime tanıma becerisinde serbest düzey, okuduğunu anlama becerisinde endişe düzeyinde olan ilkokul dördüncü sınıf öğrencileri papağan okuyucu olarak tanımlanmaktadır. Öte yandan hem kelime tanıma hem de okuduğunu anlama becerisinde serbest düzeyde olan öğrenciler ise bağımsız okuyucu olarak tanımlanmaktadır. Araştırmada kelime tanıma becerisi; kelime tanıma yüzdesiyle, okuduğunu anlama becerisi; Yanlış Analiz Envanterinin soru ölçeğiyle, hızlı isimlendirme becerisi; Hızlı İsimlendirme Testi ile, sözel çalışma belleği becerisi; anlamsız sözcük tekrarı listesiyle ve dikkat becerisi de Bourdon Dikkat Testi'yle ölçülmüştür. Nicel veri toplama sürecinin tamamlanmasının ardından papağan okuyucular ve öğretmenleriyle gerçekleştirilen görüşmelerle elde edilen nitel veriler görüşme tekniğiyle sağlanmıştır. Elde edilen nicel veriler SPSS 24 paket programı vasıtasıyla, nitel veriler ise içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Nicel verilerden elde edilen bulgulara göre, hızlı isimlendirme, sözel çalışma belleği ve dikkat becerisinde yaşanan güçlük papağan okuyucuların ortak özelliklerindendir. Bu doğrultuda kelime tanıma ile okuduğunu anlama becerisine göre tespit edilen ve bu sebeple eleştirilerin olduğu papağan okuyucuların tespitinde kullanılacak üç yeni değişken tanımlanmıştır. Öte yandan 12 hafta boyunca uygulanan karşılıklı öğretim yaklaşımı ile papağan okuyucuların başta okuduğunu anlama olmak üzere hızlı isimlendirme, sözel çalışma belleği ve dikkat becerilerinde ciddi gelişimler sağlanmıştır. Bu doğrultuda karşılıklı öğretim yaklaşımının papağan okuyucuların yaşadıkları güçlükleri ortadan kaldırdığı yorumu yapılabilir.

Abstract:
The aim of the study was to evaluate word callers attending the fourth grade of primary school in terms of rapid naming, verbal working memory and attention skills and to examine the effect of the reciprocal teaching approach on the development of word callers' reading comprehension skills. For this purpose, mixed method was preferred in the study. The mixed method design preferred in the study is an explanatory sequential design. The study group of the research consists of 25 word callers and 21 independent readers attending two primary schools in the center of Mersin in the 2021-2022 school year. In the study, primary school fourth grade students with independent level in word recognition skills and frustration level in reading comprehension skills are defined as word callers. On the other hand, students who are at a independent level in both word recognition and reading comprehension skills are defined as successful peers. In the study, word recognition skill was measured by word recognition percentage. Reading comprehension skill was measured with the question scale of the Informal Reading Inventory. Naming speed skill was measured with the Rapid Naming Test. Verbal working memory skill was measured with a nonword repetition list. Finally, attention skill was measured with the Bourdon Attention Test. After the completion of the quantitative data collection process, the qualitative data obtained through the interviews with the word callers and their teachers were provided by the interview technique. The quantitative data obtained were analyzed by the SPSS 24 package software, and the qualitative data were analyzed by the content analysis method. According to the findings obtained from quantitative data, difficulty in rapid naming, verbal working memory and attention skills are common features of word callers. In this respect, three new variables were defined to be used in the determination of word callers, who were criticized for being determined according to word recognition and comprehension skills. On the other hand, with reciprocal teaching approach applied for 12 weeks, remarkable improvements were achieved in word callers' reading comprehension, rapid naming, verbal working memory and attention skills. In this respect, it can be interpreted that the reciprocal teaching approach eliminates the difficulties experienced by word callers.