Farklı konsantrasyonlardaki edta solüsyonunun dentinde mikrosertlik, smear tabaka, debris ve erozyon üzerine etkileri
The effects of edta solution with different concentrations on dentin microhardness, erosion and smear layer and debris removal
Yazar: GİZEM DEMİRAY KÖKÇÜ
Danışman: DOÇ. DR. GÜVEN KAYAOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Asetik asit = Acetic acid ; Dentin = Dentin ; Diş erozyonu = Tooth erosion ; Etilendiamin = Ethylenediamine ; Vajinal smirler = Vaginal smears ; İrrigasyon = Irrigation

Özet:
Bu çalışmanın amacı dişlerde preparasyon sonrası son irrigasyonda kullanılan düşük konstrasyondaki (%5) EDTA'nın konvansiyonel (%17) EDTA solüsyonuna göre dentinde smear tabaka, debris, erozyon ve mikrosertlik üzerindeki etkilerini değerlendirmekti. Çalışmada ortalama 20-22 mm uzunluğunda 70 adet çekilmiş tek köklü ve tek kanallı mandibular premolar diş kullanıldı. Kök kanalları Ni-Ti Protaper Universal döner alet eğeleri ile firma talimatlarına göre sırasıyla SX, S1, S2, F1, F2 ve F3 enstrümanlar kullanılarak genişletildi. Her eğe değişiminde %2,6 NaOCl solüsyonu ile ara yıkama yapıldı. Örnekler 3 gruba ayrılarak her grupta sırasıyla %2,6 NaOCl (n=20), %5 EDTA (n=20), %17 EDTA (n=20) solüsyonları ile son yıkama yapıldı. Tekrar tüm örnekler NaOCl ve distile su ile irrige edildi. Bir grup dişte ise (salin grubu; n=10) preparasyon sırasında ve sonrasında sadece %0,9 NaCl solüsyonu kullanıldı; NaOCl solüsyonu hiç kullanılmadı. %2,6 NaOCl, %5 EDTA, %17 EDTA gruplarına ait dişlerin bir kısmı (n=10) longitudinal olarak ikiye ayrıldı. Örnekler SEM görüntülemesi için altın-paladyum karışımı ile kaplanarak hazırlandı ve SEM incelemesi yapılarak her bir örneğin apikalden 2 mm ve 6 mm mesafede smear, debris ve erozyon skorlamalarını yapmak için görüntüler elde edildi. Geri kalan dişler (%2,6 NaOCl, %5 EDTA, %17 EDTA, salin grupları; n=10) horizontal olarak kök yarılarından ikiye ayrıldı ve koronal parça akrilik resin bloklara gömüldü. Yüzey polisajı sonrası Vickers mikrosertlik cihazı kullanılarak kök kanalından 500, 1000 ve 1500 µm uzaklıklarda mikrosertlik değerleri 100 µm aralıklarla üçer noktadan ölçüldü. Apikalden 2 mm ve 6 mm uzaklıkta %5 EDTA ve %17 EDTA arasında smear uzaklaştırma bakımından anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). Yalnız, 2 mm'de, %17 EDTA, NaOCl'den anlamlı olarak daha etkin smear kaldırırken, %5 EDTA ile NaOCl grupları arasında fark bulunmadı (p>0,05). 6 mm'de ise her iki EDTA solüsyonu da NaOCl'den anlamlı olarak daha iyi smear tabaka uzaklaştırdı (p<0,05). Debrisin uzaklaştırılması açısından ise tüm gruplar birbirine benzer bulundu. Okunabilir fotoğraf sayısının çok az olmasından dolayı erozyon için değerlendirme yapılmadı. Kök kanalından 1500 µm uzaklıkta %17 EDTA solüsyonu diğer solüsyonlara göre dentin sertliğini daha fazla azalttı (p<0,05); 500 ve 1000 µm'de gruplar arasında anlamlı fark yoktu (p>0,05). Sonuç olarak, %5 EDTA'nın smear ve debris kaldırma etkinliği %17 EDTA'ya benzese de, mikrosertlik sonuçları %17 EDTA'dan daha iyi olduğu bulundu; %5 EDTA'nın %17 EDTA solüsyonu yerine kullanılabileceği kararına varıldı.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the effects of a low concentration EDTA (5%) and a conventional concentration EDTA (17%) on dentin microhardness, erosion, and smear layer and debris removal. Seventy extracted single-rooted and single canal mandibular human premolar teeth with 20-22 mm length were used. The root canals were prepared by using NiTi Protaper Universal rotary files SX, S1, S2, F1, F2 and F3 according to the manufacturer's instructions. In each file change, the canals were irrigated using a 2,6% NaOCl solution. The teeth were divided to 3 groups in which a final irrigation was done using 2,6% NaOCl, 5% EDTA or 17% EDTA solutions (n=20 each). Again, all teeth were irrigated by using NaOCl and distilled water. In one group (salin group; n=10) the NaOCl solution was never used; irrigation during and after preparation was done using 0,9% NaCl solution. A part of the teeth (n=10) belonging to 2,6% NaOCl, 5% EDTA and 17% EDTA groups were split longitudinally into halves. The specimens were sputter-coated with gold-palladium and examined ender a scanning electron microscope. Photographs obained 2 mm and 6 mm distant from the apical were analyzed for smear layer, debris and erosion. The remaining teeth were seperated horizontally at the half length of the tooth and the coronal part was embedded into an acrylic resin block (2,6% NaOCl, 5% EDTA, 17% EDTA and saline groups; n=10). After surface polishing, dentinal microhardness was measured by using a Vickers instrument on 3 points with 100 µm space, at 500, 1000 and 1500 µm distance from the canal lumen. No statistically significant difference was found between the smear layer removal scores of 5% EDTA and 17% EDTA groups at each 2 mm and 6 mm levels (p>0,05). However at the 2 mm level, the 17% EDTA solution removed the smear layer significantly more effectively than the NaOCl solution (p<0,05) whereas no significant difference was found between the 5% EDTA and the NaOCl group at this level (p>0,05). At 6 mm, both EDTA solutions removed the smear layer more effectively than the NaOCl (p<0,05). For debris removal, all groups performed similar (p>0,05). Because of the few number of adequate photographs, erosion could not be further evaluated. At 1500 µm distance from the canal lumen, the 17% EDTA solution reduced the dentinal microhardness significantly more than the other groups (p<0,05); no significant difference was found between the groups at 500 and 1000 µm distances. As conclusion, the 5% EDTA solution was similar to the 17% EDTA solution in smear layer and debris removal; but, regarding the microhardness changes, the 5% EDTA solution was better. It was concluded that a 5% EDTA solution can be used instead of 17% EDTA solution.