Eğitim fakültesi son sınıf öğrencilerinin kariyer kararlılığının yordayıcıları: Kariyer uyum yetenekleri, planlanmış rastlantı becerileri ve toplumsal cinsiyet rolleri
Predict the career decidedness of final year undergraduate students in Faculty of Education: Career adapt-abilities, planned happenstance skills and attitude to gender roles
Yazar: BÜŞRA ÖZKAYA
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM ULAŞ KILIÇ
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Cinsel tutumlar = Sexual attitudes ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Eğitim fakülteleri = Education faculties ; Kariyer kararlılığı = Career decidedness ; Kariyer uyumu = Career adaptability ; Planlanmış rastlantı = Planned happenstance ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmanın amacı, kariyer uyum yeteneklerinin, kariyerde planlanmış rastlantı becerilerinin ve toplumsal cinsiyet rolleri tutumunun eğitim fakültesi son sınıf öğrencilerinin kariyer kararlılığını yordayıp yordamadığını incelemektir. Araştırma kapsamında ayrıca cinsiyete göre üniversite son sınıf öğrencilerinin kariyer kararlılık düzeylerinde anlamlı bir fark gösterip olup olmadığı incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Karadeniz'de bulunan orta büyüklükteki bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesinde öğrenim gören 397 üniversite son sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada kariyer kararlılığını ölçmek amacıyla Kariyer Kararlılığı Ölçeği, kariyer uyum yeteneklerini ölçek amacıyla Kariyer Uyum Yetenekleri Ölçeği, planlanmış rastlantı becerilerini ölçmek amacıyla Planlanmış Rastlantı Envanteri ve toplumsal cinsiyet rollerine dair tutumları ölçmek amacıyla Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği kullanılmıştır.
Araştırmada kariyer kararlılığı bağımlı değişken, kariyer uyum yetenekleri, planlanmış rastlantı becerileri ve toplumsal cinsiyet rolleri tutumu bağımsız değişkenlerdir. Araştırmada öğrencilerinin kariyer kararlılığını yordayan değişkenleri incelemek amacıyla çoklu doğrusal regresyon analiz yönteminden faydalanılmıştır. Bununla birlikte öğrencilerin cinsiyete göre kariyer kararlılığı düzeylerinde anlamlı bir fark olup olmadığını belirlemek amacıyla bağımsız örneklemler için t testi analiz yöntemi kullanılmıştır.
Araştırmanın bulgularına göre, kariyer uyum yetenekleri ve toplumsal cinsiyet rolleri tutum değişkenleri üniversite son sınıf öğrencilerinin kariyer kararlılık düzeylerini anlamlı bir şekilde yordarken; planlanmış rastlantı becerilerinin kariyer kararlılık düzeyini anlamlı bir şekilde yordamadığı görülmüştür. Ayrıca değişkenlerin kariyer kararlılığı üzerindeki göreli önem sırasının kariyer uyum yetenekleri ve ardından toplumsal cinsiyet rolleri tutumu şeklinde olduğu görülmüştür. Son olarak eğitim fakültesi son sınıf öğrencilerinin kariyer kararlılığı puanlarında cinsiyete göre anlamlı bir fark olmadığı görülmektedir. İlgili literatür ışığında uygulayıcılara ve araştırmacılara öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this study was to examine whether career-abilities, planned happenstance skills and gender roles attitude predict the career decidedness of final year undergraduate students in faculty of education or not. Additionally, the study also examined whether students' career decidedness showed significant differences according to gender. The study group of the research consists of 397 senior students studying at the faculty of education of a medium-sized state university located on the Black Sea Region. 
In the research, Career Decidedness Scale was used to measure career decidedness, Career Adapt-abilities Scale was used to measure career adaptabilities, Planned Happenstance Inventory was used to measure planned happenstance skills and finally Gender Roles Attitude Scale was used to measure perceptions about gender roles. Career decidedness is the dependent variable, whereas career adapt-abilities, planned happenstance skills and gender roles attitude are the independent variables. In the research, multiple linear regression analysis method was used to examine the variables that predict the career decidedness of students. Also, independent samples t test analysis method was used in order to determine whether there is a significant difference in students' career decidedness according to gender or not.
According to the findings of the research, while career adapt-abilities and gender roles attitude variables significantly predicted university senior students' levels of career decidedness, it was observed that planned happenstance skills did not significantly predict. In addition, it has been seen that the relative order of importance of the variables on career decidedness career adaptabilities and gender roles attitudes, respectively. Finally, it was observed that there is no significant difference in the career decidedness scores of final year students of the faculty of education according to gender. Practical recommendations and research suggestions are proposed in the light of the relevant literature.