Acil servise nefes darlığı ile başvuran kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan hastalarda oxymask® ile hazneli basit oksijen maskesinin kan gazı değerleri üzerine etkinliklerinin karşılaştırılması
Comparison of efficacy of oxymask® and simple oxygen mask with reservoir on blood gas values in patients with chronic obstructive pulmonary disease presenting to the emergency department with shortness of breath
Yazar: TUĞBA SANALP MENEKŞE
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP ÇAKIR
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Difüzör = Diffuser ; Dispnea = Dyspnea ; Kan gaz analizi = Blood gas analysis ; Maskeler = Masks ; Oksijen satürasyonları = Oxygen saturation ; Oxymask = Oxymask

Özet:
Amaç: Çalışmamız ile acil servise nefes darlığı ile başvuran KOAH atak tanısı olan hastalarda, difüzör maske (Oxymask®) ile hazneli basit oksijen maskesinin kan gazı değerleri üzerine etkinliklerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır.	
	Gereç ve Yöntem: Araştırmamız Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Servisinde yapılmış prospektif bir çalışmadır. Çalışmamıza nefes darlığı şikayeti ile acil servise başvuran hastalar arasından dışlama kriterleri uygulandıktan sonra geriye kalan hastalar dahil edildi. Çalışmamızda randomizasyona uygun şekilde bir gruba difüzör maske, diğer gruba hazneli basit oksijen maskesi ile tedavi uygulanmıştır. KOAH atak tedavisi öncesi ve sonrasında hastalardan alınan arteriyel kan gazı örnekleri karşılaştırıldı. Kan gazı parametreleri arasından pH, SO2, COHB, MetHb, laktat, HCO3, SBE, PCO2 ve PO2 değerleri değerlendirmeye tabi tutuldu. Ek olarak hastaların KOAH atak tedavisi esnasında kullanılan maske türleri, demografik özellikleri, vital bulguları, kronik hastalıkları, kliniğe yatış durumları, şikayet başlangıç saati, sigara kullanma öyküsü, biomass maruziyet öyküsü ve evde oksijen konsantratörü kullanıp kullanmadığı kayıt altına alındı. Elde edilen veriler IBM SPSS 20 istatistik programı ile analiz edildi.
	Bulgular: Çalışmamız dışlanma kriterleri uygulandıktan sonra 213 hasta ile tamamlandı. Bu hastalardan 93'üne difüzör maskeyle ve 120'sine hazneli basit oksijen maskesiyle inhaler tedavi verildi. Çalışmamıza katılan hastaların 140'ı erkek cinsiyetteyken 73'ü kadın cinsiyetteydi. Hastaların yaş ortalaması 64,39 olarak bulundu. Kliniğe yatışı yapılan hastaların sigara kullanım süreleri acil serviste tedavisi yapılarak taburcu edilen hastalardaki sigara kullanım süresine göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksekti (p<0,05). Kliniğe yatışı yapılan hastaların ateş ölçümleri acil serviste tedavisi yapılarak taburcu edilenlere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu görüldü (p<0,05). Difüzör maske kullanılan grupta atak tedavisi sonrası SO2 ve PO2 değerleri hazneli basit oksijen maskesi kullanılan gruba göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p<0,05). Difüzör maske kullanılan grupta atak tedavisi sonrası PCO2 değerleri hazneli basit oksijen maskesi kullanılan gruba göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulundu (p<0,05).
	Sonuç: Nefes darlığı ile acil servise başvuran KOAH atak hastalarına inhaler tedavi uygulanmasında kandaki oksijenlenmeyi daha iyi sağlayan ve kandaki karbondioksit oranını daha fazla düşüren difüzör maskenin kullanılabileceğini önermekteyiz.
	Anahtar Kelimeler: Difüzör, KOAH, Maske, Oxymask

Abstract:
Comparison of Efficacy of Oxymask® and Simple Oxygen Mask with Reservoir on Blood Gas Values in Patients with Chronic Obstructive Pulmonary Disease Presenting to the Emergency Department with Shortness of Breath
Objective: In our study, we aimed to compare the effectiveness of diffuser mask (Oxymask®) and simple oxygen mask with reservoir on blood gas values in patients with COPD attack presenting to the emergency department with shortness of breath.
Material and Method: Our research is a prospective study conducted in the Emergency Service of the Atatürk University Medical Faculty Hospital. Patients who were admitted to the emergency department with the complaint of shortness of breath were included in the study after the exclusion criteria were applied. In our study, a diffuser mask was applied to one group in accordance with randomization and the simple oxygen mask with a reservoir was applied to the other group. Arterial blood gas samples taken from patients before and after COPD attack treatment were compared.  Among the blood gas parameters, pH, SO2, COHB, MetHb, lactate, HCO3, SBE, PCO2 and PO2 values were evaluated.  In addition, patients mask types used during COPD attack treatment, demographic features, vital signs, chronic diseases, clinical admission status, complaint start time, smoking history, biomass exposure history and whether they used oxygen concentrators at home were recorded. The data obtained were analyzed with IBM SPSS 20 statistics program.
	Findings: Our study was completed with 213 patients after the exclusion criteria were applied. Inhaler treatment was given to 93 of these patients with diffuser mask and 120 with simple oxygen mask with reservoir. While 140 of the patients who participated in our study were male, 73 were female. The average age of the patients was found to be 64,39. Smoking periods of patients who were hospitalized were statistically significantly higher in patients who were discharged after being treated in the emergency room (p<0,05). Fever measurements of the patients hospitalized in the clinic were statistically significantly higher than those who were discharged after being treated in the emergency department (p <0,05). After the attack treatment, SO2 and PO2 values were found to be statistically significantly higher in the group in which diffuser mask was used compared to the group in which simple oxygen mask with reservoir was used (p <0,05). In the group in which diffuser mask was used, PCO2 values after attack treatment were found to be statistically significantly lower than the group using simple oxygen mask with reservoir (p <0,05).
	Result: We suggest that a diffuser mask, which provides oxygenation in the blood and reduces the rate of carbon dioxide in the blood, can be used in inhaler treatment of COPD attack patients who apply to the emergency department with shortness of breath.
	Keywords: Diffuser, COPD, Mask, Oxymask