Türk siyasal yaşamında Falih Rıfkı Atay (1894-1971)
Falih Rıfkı Atay in Turkish political life
Yazar: VEYSEL ÇOLAKER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞADUMAN HALICI
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Cumhuriyet Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Biyografi = Biography ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: Cumhuriyet tarihi = Republic history

Özet:
1894 yılında İstanbul'da doğan Falih Rıfkı, II. Meşrutiyetin özgürlükçü ortamında büyümüştür. 1913-1918 yılları arasında Osmanlı bürokrasisinde çeşitli görevler yapan Falih Rıfkı, aynı yıllar içinde Tanin gazetesinde İttihat ve Terakki'nin politikalarını savunan yazılar yazmıştır.Kurtuluş savaşı yıllarında, divanı harbe çıkmayı göze alarak gazete ve dergilerde yazdığı yazılarla Mustafa Kemal'i desteklemiş, Anadolu İhtilali'nin Türk Milleti için sadece maddi kurtuluş değil, aynı zamanda manevi kurtuluş da olduğunu savunmuştur.Yeni Türkiye Devleti'nin kuruluş sürecine milletvekili ve gazeteci olarak katılan Falih Rıfkı, Atatürk'ün baş yazarı olarak aydın kimliği ile gazetelerde yazdığı yazılarla yeni devletin iç ve dış politikasını ortaya koymuş, Kemalizm'in sistemleştirilmesinde önemli bir rol oynamıştır.Çok partili dönemde, özellikle Demokrat Parti'nin iktidar yıllarında, Türkiye'de demokrasinin yerleşme şartlarını ortaya koymaya çalışmıştır. Kurucusu olduğu Dünya gazetesinde yazdığı yazılarda, Atatürk ve İnönü dönemlerine yöneltilen suçlamalara cevap vermiş, Demokrat Parti'nin antidemokratik uygulamalarına karşı çıkmıştır. Demokrasinin Türkiye'de ancak kalkındırıcı ve ilerletici bir rejim olarak yaşayabileceğini savunmuştur.Falih Rıfkı, 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesini, Türkiye'de Kemalizm'den başka bir rejimin yaşayamayacağının kanıtı olarak görmüştür. Hayatının son on yılında ?Atatürk uzmanı? sıfatıyla Dünya gazetesinde anılarını kaleme almış, Kemalizm'i açıklayan eserler vermiştir. Ölüm tarihi olan 20 Mart 1971 yılına kadar da Kemalizm onun tek davası olmuştur.

Abstract:
Falih Rıfkı was born in İstanbul in 1894. After he had finished his education in İstanbul, he worked for Ottoman bureaucracy in different duties between 1913-1918. He wrote articles in ?Tanin? newspaper which he supported the policities of İttihat Terakki.He supported Anatolian Revolution and M. Kemal Pasha in his articles at the time of the Turkish War of İndependence. He defended that Anatolia Revolution was not only materialistic but also moral survival.After the great victory, Mustafa Kemal wanted him to be candidate of deputy of Bolu and he was elected deputy in 1923. He continued his duty until the election of 1950. While he was deputy, he tried to explain internal and external politicies of the government in the newspaper of Hakimiyet-i Milliye (Ulus) as the leader writer of Atatürk. He also tried to explain the meaning of reforms of Atatürk. İn 1930?s he played main role in sistemization of Kemalism.In Multi-Party period while Democrat Party was in power, Falih Rıfkı tried to exhibit the conditions of settling of democracy. In the newspaper of Dünya (he was the founder of Dünya newspaper) he responded the accusations about the periods of Atatürk and İnönü in which single party was in power. He also protested the antidemocratic applications of Democrat Party. He defended that democracy can only be alive, if it improves and modernizes the Turkey.Falih Rıfkı thought the revolution of 27 May 1960 as the prove of no negime can stay alive in Turkey except Kemalism. He wrote his memories in the newspaper of Dünya as the expert of Atatürk. He also wrote books that explain Kemalism. Kemalism was the his only case until the date of 20 March 1971 which was his death date.