Okul öncesinde kaynaştırma konulu Anne Eğitim Programının çıktılarının anne ve öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi: Bir karma yöntem araştırması
Evaluating outcomes of a mother training program about inclusion in early childhood according to mothers' and teachers'views: A mixed method study
Yazar: HATİCE BAYRAKLI
Danışman: PROF. DR. BÜLBİN SUCUOĞLU
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anne eğitimi = Mother education ; Eğitim programları = Education programs ; Kaynaştırma eğitimi = Inclusive education ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education

Özet:
Erken çocukluk özel eğitiminin önemli bir elemanı olan kaynaştırma, çocuklarla ilgili olumlu çıktılara yol açması ve birçok ülkede yasal olarak kabul edilmesi nedeniyle özel gereksinimli küçük çocuklar için en uygun müdahale yöntemi olarak tercih edilmektedir. Ancak, kaynaştırmanın başarıya ulaşmasındaki en önemli paydaşlardan biri olan anne babalar kaynaştırma sürecinde güçlüklerle karşılaşmaktadır. Söz konusu güçlüklerin giderilmesi çocukların kaynaştırmadan beklenen yararı elde etmeleri açısından önemlidir. Bu nedenle bu araştırmada, özel gereksinimli küçük çocukları okul öncesi kurumlarına devam eden annelerin gereksinimlerini belirlemek, bu gereksinimleri temel alan ve kaynaştırma uygulamalarına ilişkin güçlüklerini azaltmayı hedefleyen bir anne eğitim programı hazırlamak ve programa ilişkin olarak annelerin görüşlerini incelemek amaçlanmıştır. Sözü edilen amacı yerine getirmek için karma araştırma desenlerinden biri olan nitel ağırlıklı gömülü desen kullanılmıştır; nicel veri nitel desenlerden biri olan örnek olay deseni içine gömülmüştür. 
Okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden özel gereksinimli üç çocuğun annesi ve bu çocukların okul öncesi öğretmenleriyle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılarak annelerin gereksinimleri belirlenmiştir. Ortaya çıkan gereksinimler doğrultusunda Anne Eğitim Programı (AEP) hazırlanmıştır. İki ay süreyle uygulanan AEP'yi değerlendirmek amacıyla programın öncesinde, program devam ederken, program sonrasında ve izleme aşamasında nitel ve nicel veriler elde edilmiştir. 
Araştırmadan elde edilen bulgular, programın annelerin okul öncesi kaynaştırmada yaşadıkları güçlükleri azaltmada başarılı olduğunu, annelere ve çocuklara olumlu katkılarda bulunduğunu ortaya koymuştur. Annelerin okul öncesi kaynaştırmada yaşadıkları güçlükleri azaltmaya amaçlayan bir anne baba eğitim programını uygulaması açısından alan yazında bir ilk olan araştırmanın sonuçlarının okul öncesi kaynaştırma uygulamalarına ve ileri araştırmalara ilişkin yol gösterici olduğu düşünülmektedir.



Anahtar Sözcükler: Okul Öncesi Kaynaştırma, Anne Gereksinimleri, Anne Baba Eğitim Programı, Karma Desen

Abstract:
Inclusion, one of the important elements of early childhood special education, is endorsed as being the most appropriate intervention method for young children with special needs since it leads to positive child outcomes and is legislatively approved in many countries. However, parents who are one of the most important elements in the success of inclusion face many challenges during the process of inclusion. Overcoming these difficulties is important for the expected positive outcomes to be gained by the children. This study aims to identify the needs of mothers with children in early childhood inclusion to develop and evaluate a mother training program to support the participating mothers overcome the challenges faced. To achieve the stated aim, a mixed methods research design was used where the quantitative approach is embedded in a case study design. 
Participating mothers' needs were identified through the semi structured interviews conducted with mothers and with the children's early childhood teachers. Based on the defined needs, Mother Training Program (MTP) was developed and conducted for two months. To evaluate MTP, quantitative and qualitative data were gathered throughout different phases of the study: prior to the start of the program, during the administration stage, at the end of the program and in a follow-up phase. 
Findings show that the program has not only been successful in eliminating the challenges mothers face about early childhood inclusion, but has  also contributed to mothers' and their children's development. This study is the first in the literature which aims to eliminate the challenges mothers experience in early childhood inclusion. Hence, the results of this study are expected to help guide early childhood inclusion practices and future research.


Key Words: Early Childhood Inclusion, Needs of Mothers, Parent Training Program,Mixed Design