Otojen ve reaktif obsesif kompulsif bozukluk hastalarında bilişsel işlevlerin karşılaştırılması
Comparison of cognitive functions in autogenous and reactive obsessive-compulsive disorder patients
Yazar: HATİCE AYÇA KALOĞLU
Danışman: PROF. DR. NEVZAT YÜKSEL
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder

Özet:
Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) heterojen doğaya sahip bir bozukluktur.
OKB' nin daha homojen alt tiplerinin tanımlanması etkin tedavi ve etyolojik teorilerin
daha iyi anlaşılmasında aydınlatıcı bir role sahip olabilir. Yakın zamanda Lee ve Kwon
isimli iki araştırmacı obsesyonları bilişsel gelişim dizgelerine göre sınıflandırmıştır.Bu
modele göre obsesyonlar otojen ve reaktif obsesyonlar olmak üzere iki alt grupta incelenmiştir.
Otojen ve reaktif obsesyon ayırımı, bilişsel açıdan farklı bir gelişim dizgesine
sahip olmaları, farklı uyaranlarla tetiklenmeleri, farklı içeriklere sahip olmaları, farklı
nötralizasyon ve kontrol stratejileri ile ilişkili olmaları açısından homojen bir alt tiplendirme
fırsatı sunmaktadır. Otojen obsesyonlar tanımlanabilir bir uyaran olmadan aniden
zihne gelme eğiliminde olan ve ego-distonik nitelikteki saldırganlık, cinsel ve dini dü-
şünceler veya dürtüler olarak tanımlanabilir. Diğer taraftan reaktif obsesyonlar tanımlanabilir
bir dış uyaran tarafından tetiklenen ve nispeten daha gerçekçi ve daha az benliğe
yabancı olarak algılanan bulaşma, kuşku, simetriyle ilgili düşüncelerdir.
Mevcut literatür bilgisine göre, OKB hastalarında başlıca yürütücü işlevlerde
olmak üzere dikkat, hafıza, görsel mekânsal işlevlerde sağlıklı kontrollere göre bozulmalar
saptanmıştır; ancak hastalardaki nöropsikolojik işlev bozuklukları nörogörüntü-
leme çalışmalarında olduğu gibi tutarlı bir biçimde gösterilememiştir. Bu durum, mevcut
çalışmaların pek çoğunda OKB' nin heterojen bir grup olarak ele alınmasından kaynaklanıyor
olabilir.
Bu çalışmada, 67 OKB hastası otojen ve reaktif alt gruplara ayrılmış ve gruplar
arasında bilişsel işlevler açısından fark olup olmadığı incelenmiştir. Depresyonu ve di-
ğer majör ruhsal hastalığı olan hastalar çalışmadan dışlanmıştır. Çalışmaya alınan 32
otojen 35 reaktif OKB hastasına dikkat, sözel ve sözel olmayan bellek, görsel-mekansal
beceriler ve yürütücü işlevleri değerlendirmek üzere hazırlanmış nöropsikolojik batarya
uygulanmıştır. Hasta gruplarına, Rey işitsel sözel öğrenme testi, Wısconcin kart eşleme
testi, Stroop testi, kontrollü kelime çağrışım testi ve saat çizme testleri uygulanmıştır.
Yaş, cinsiyet, eğitim durumu, medeni hal ve kullanılan ilaçlar açısından gruplar
arasında anlamlı fark saptanmamıştır. Sonuçta, otojen OKB hastalarının BDE puanları,
reaktif OKB hastalarından anlamlı olarak yüksek saptanmıştır. Bu sonuç, otojen OKB
hastalarının daha depresif olduğunu öne süren önceki literatür verisiyle uyumludur.
Reaktif OKB hastalarının yakın bellek, bozucu etki altında serbest hatırlama ve
öğrenmeyi gösteren Rey 6(Kelime listesi B) alt test puanlarının otojen gruptan daha
düşük olduğu saptanmıştır. Ayrıca otojen ve reaktif gruplar arasında,OKB şiddetindeki
artmanın yürütücü işlevleri değerlendiren farklı testlerdeki bozulmayla korele olduğu
sonucuna varılmıştır.
Daha özgül nöropsikolojik testlerle, daha geniş örneklem gruplarında yapılacak
araştırmalara ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.

Anahtar kelimeler: Otojen OKB, reaktif OKB, bilişsel işlevler

Abstract:
Obsessive compulsive disorder ( OCD) is an illness that has a heterogeneous
nature. Identification of more homogeneous subtypes of OCD may have an informative
role in better understanding of effective therapy and etiological theories. Recently,
two researchers named Lee and Kwon categorized obsessions according to cognitive
developmental traits. According to this model autogenous and reactive obsessions are
defined as the two sub-groups.
Autogenous and reactive obsession differentiation gives an opportunity for a
homogenous sub-type definition on the basis of the differences in their cognitive developing
process, triggering stimuli, thought content, neutralizing or control strategies.
Autogenous obsessions tend to come abruptly into consciousness without identifiable
evoking stimuli, which are perceived as ego-dystonic and aversive enough to be repelled,
and include sexual, aggressive, and immoral thoughts or impulses. On the other
hand, reactive obsessions are evoked by identifiable external stimuli, which are perceived
as relatively realistic and rational enough to do something toward the stimuli, and
include thoughts about contamination, mistake, asymmetry, etc.
According to the current literature, the neuropschological functions as attention,
memory, visuospatial and especially executive functions are found to be imparied
in OCD patients. when compared to healthy controls; but neuropsychological dysfunctions
in patients have not been shown consistently as in neuroimaging studies.
This may be due to the fact that in many of the existing studies OCD is treated as a heterogeneous
group.
In this study, 67 OCD patients were divided into autogenous and reactive subgroups
and the difference between groups in terms of cognitive functions was examined.
Patients with depression and other major mental illnesses were excluded. 32 autogenous
and 35 reactive OCD groups were sampled. Each group was administered a
comprehensive neuropsychological battery to assess attention, memory, visuospatial 
skills and executive functions. Rey auditory verbal learning test (AVLT) , Wisconsin
card sorting test, Stroop test, controlled word association test and clock drawing tests
were applied to the patient groups.
There is no significant difference for gender, mean age, years of education
,marital status and medication between two groups. As a result, BDE scores of autogenous
OCD patients were significantly higher than those of reactive OCD patients. This
result is consistent with previous literature data suggesting that autologous OCD patients
are more depressive.
Reactive OCD patients were found to have lower Rey 6 (Word List B) sub-test
scores, which are indicative of free memory and learning under disturbed memory,
than in the autogenous group. It was also concluded that the increase in OCD severity
between autogenous and reactive groups correlated with the deterioration in different
tests that assessed executive functions.
It is thought that there is a need for studies to be carried out in larger sample
groups with more specific neuropsychological tests.
Key words : Reactive OCD, autogenous OCD, cognitive functions