Prediyabetik hastalarda yaşam tarzı değişikliğinin irisin ve asprosin düzeyleri ile ilişkisi
Relation of irisin and asprosin levels with lifestyle changes in prediabetic patients. Ankara City Hospital, department of internal medicine
Yazar: GÖKÇEN NAİLER ERTUNA
Danışman: DOÇ. DR. İHSAN ATEŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Asprosin = Asprosin ; Beslenme = Nutrition ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Egzersiz = Exercise ; Prediabetik durum = Prediabetic state ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Yaşam tarzı = Life style ; İrisin = Irisin

Özet:
Diyabet; kronik, ömür boyu tıbbi bakım gerektiren, kronik bir sistemik bozukluktur. Dünyada en önemli mortalite ve morbidite nedenleri arasındadır. Prediyabet ise; diyabet tanı kriterlerini karşılamayan ancak plazma glukoz düzeyleri normalden yüksek olan değerler olarak tanımlanır. Ömür boyu gözlemlenen prediyabetli kişilerin yaklaşık %70'i ömürlerinin ileriki dönemlerinde diyabet hastalığı geliştirmektedir. Prediyabet gelişimini önlemek veya tedavi etmek diyabet ve komplikasyonlarını tedavi etmekten çok daha maliyet-etkin bir durumdur. Prediyabetin en önemli tedavi yöntemi ise yaşam tarzı değişikliğinin hastaya anlatılması ve önerilmesidir. 2012 yılında bulunan yağ ve kas dokudan salındığı keşfedilen irisin molekülü ile 2016 yılında yağ dokudan salındığı keşfedilen asprosin molekülünün diyabet ve prediyabet ile ilişkili olduğuna dair çalışmalar mevcuttur. Biz de çalışmamızda prediyabetik hastaları hem sağlıklı bireyler ile kıyaslayarak hem de bu hastalara bilinen en etkin tedavi yöntemi olan yaşam tarzı değişikliği önerilerinde bulunup sonrasında takipleri ile kıyaslayarak bu moleküllerin prediyabet fizyopatolojisinde yeri olup olmadığının araştırılmasını hedefledik. Çalışmamıza 1 Nisan 2021 -15 Aralık 2021 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi polikliniklerine başvuran 18-65 yaş arası gönüllüler kabul edilmiştir. Hasta grubumuza 75 gr OGTT testi sonucunda prediyabet saptanan (APG: 100-125 mg/dL, PG 2. Saat: 140-199 mg/dL) ve ek hastalığı, komorbiditesi olmayan 60 gönüllü hasta, kontrol grubuna ise APG<100mg/dL ve HbA1c düzeyi <%5,7 olan herhangi bir hastalığı olmayan 40 birey dahil edilmiştir. Çalışma başlangıcında herkesin demografik özellikleri antropometrik ölçümleri ve kan tahlilleri alındı. Prediyabetik hastalara 3 aylık yaşam tarzı değişikliği (haftada 3 kez 50 dakika veya haftada 6-7 kez 20 dakika orta tempolu egzersiz, her hastaya kendi metabolizmasına uygun kalori miktarı içeren prediyabetik diyet) önerilerinde bulunuldu ve hastalar 3 ayın sonunda kontrole çağırıldı, tüm parametrelere yeniden bakıldı. Prediyabetiklerde ortalama yaş 47,9±10,8 yıl, kontrollerde ortalama yaş 32,4±7,6 yıl hesaplanmıştır(p<0,001). Prediyabetiklerin antropometrik ölçümleri, kan basıncı ölçümleri ve laboratuvar değerleri HDL, HDL/LDL oranı, irisin düzeyi ve AST hariç sağlıklı bireylere göre daha yüksek bulundu(p<0,05). Prediyabetik bireylerde HDL, HDL/LDL oranı ve irisin daha düşük bulundu(p<0,05). Prediyabetik hastaların 3 ayın sonunda antropometrik ölçümleri, SKB, glukoz, insülin, HOMA indexi, asprosin düzeyinde düşme; HDL, HDL/LDL, irisin düzeylerinde yükselme saptanmıştır (p<0,05). Prediyabetiklerde irisin bel çevresi ile negatif, glukoz, HbA1c ve ALT ile pozitif yönlü korelasyon gösterdi(p<0,05). ∆asprosin ile ∆kilo, ∆VKİ, ∆bel çevresi, ∆glukoz, ∆ALP arasında pozitif korelasyon saptandı(p<0,05). Vücut yağ oranı yüksek olan kişilerde prediyabetiklerin kontrol grubuna göre asprosin değeri yüksek, irisin değeri düşük hesaplandı(p<0,001, p=0,004). ROC analizleri uygulanarak diyabet göstergelerinin prediyabet öngörmedeki performansına bakıldı. Asprosin>56ng/mL için %98,3 duyarlılık, %65 özgüllük, irisin ≤120,2 pg/mL için %93,3 duyarlılık, %65 özgüllük saptandı. Çalışmada prediyabet öngörmede en üstün test HbA1c saptandı. İrisin insülin ve HOMA indeksi ile, asprosinin ise glukoz, insülin ve HOMA İndeksi ile benzer tanısal performansa sahip bulundu. Çalışmamızda irisin ve asprosin moleküllerinin prediyabet yolağında yeri var mıdır sorusuna cevap aradık. Çalışma sonucunda irisin ve asprosin moleküllerinin prediyabet yolağında yeri olduğu gösterildi ve bu moleküllerin HOMA indeksi ve insüline benzer bir tanısal performansla günlük pratiğimizde kullanılabileceği gösterilmiştir. Ancak bu mekanizmaların patofizyolojik detaylarının araştırılması için moleküler düzeyde detaylı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Anahtar Kelimeler: prediyabet, irisin, asprosin, egzersiz, beslenme

Abstract:
Diabetes mellitus (DM) is a multisystemic disorder which requires patients to have continuous medical care. One of the worlds top morbidity and mortality reason is DM. Prediabetes is defined as plasma glucose levels being above the normal levels but below diagnostic levels of DM.  Approximately 70% of patients with prediabetes, who are followed for life, will have diabetes later in their lives. Having a patient with prediabetes to change his lifestyle is the foremost treatment which is far more cost effective than having to deal with DM and its complications. Recent studies have shown that; the irisin molecule found in 2012, which was discovered to be secreted by adipose and muscle tissue, and the molecule asprosin, which was discovered to be secreted from adipose tissue in 2016, are associated with diabetes and prediabetes. In our prospective study, we designed to examine whether these molecules have a place in the physiopathology of prediabetes, by comparing prediabetic patients with healthy individuals and by making lifestyle change recommendations, which is the most effective treatment method known, and then comparing them with their follow-up. Age interval between 18-65 years was required from the volunteers whom visited the Ankara City Hospital Internal medicine policlinc between April 1, 2021 and December 15, 2021 in order to be admitted in our study. Our patient group included 60 volunteer poeple who were just diagnosed with only prediabetes (as a result of 75g OGTT test (FPG: 100-125 mg/dL, PG 2nd hour: 140-199 mg/dL)) and none of the other additional diseases or comorbidities. In our control group, 40 individuals without any known disease with FPG<100mg/dL and HbA1c level <5.7% were included. At the first examination day, demographic features, anthropometric measurements and blood samples were obtained from all volunteers. Prediabetic patients were advised to change their lifestyle for 3 months (moderate exercise lasting 50 minutes 3 times a week or 20 minutes lasting 6-7 times a week, prediabetic diet containing calories suitable for each patient's own metabolism) and the patients were called for control after 3 months, same parameters re-evaluated. Average age of prediabetic group was 47.9±10.8 years, on the other hand average age of control group was 32.4±7.6 years(p<0.001). Anthropometric measurements, blood pressure measurements and laboratory values of prediabetics were higher than healthy individuals except HDL, HDL/LDL ratio, irisin level and AST (p< 0.05). HDL, HDL/LDL ratio and irisin were lower in prediabetic individuals (p<0.05). After 3 months prediabetic patients' anthropometric measurements, SBP, glucose, insulin, HOMA index and asprosin level were decreased while HDL, HDL/LDL, irisin levels were elevated (p< 0.05). In prediabetic's; glucose, HbA1c, and ALT was positively correlated with irisin while weight and waist circumference was negatively correlated with asprosin (p< 0.05). ∆asprosin was positively correlated with ∆weight, ∆BMI, ∆waist circumference, ∆glucose, ∆ALP (p< 0.05).  Among the people with high body fat ratio; irisin level was lower, asprosin level was higher in prediabetic patients over the healthy people (p=0.004, p<0.001). The performance of diabetes indicators in predicting prediabetes was examined by applying ROC analyzes. Sensitivity was 98.3%,  specificity was 65% for asprosin>56ng/mL, and 93.3% , 65% for irisin ≤120.2 pg/mL respecticely. HbA1c was the most accurate test for predicting prediabetes. It was found that irisin had similar diagnostic performance with insulin and HOMA index meanwhile asprosin performed similar with glucose, insulin and HOMA Index. In our study, we seek to answer whether irisin and asprosin molecules have a place in prediabetes pathway. In conclusion, both molecules have been found related with prediabetes pathway and it's been shown, these molecules can become usefull in our daily practice with a diagnostic performance similar to the HOMA index and insulin. At the molecular level further detailed studies are needed to investigate the pathophysiological details in these mechanisms.

Key Words: Prediabetes, Irisin, Asprosin, Exercise, Nutrition