Aspir (Carthamus tinctorius L.) bitkisi balcı çeşidinin  doku kültürüyle in vitro çoğaltımı
In vitro propagation with tissue culture of safflower (Carthamus tinctorius L.) balci cultivar
Yazar: ŞEYDA KAYA
Danışman: DOÇ. SEMİHA ERİŞEN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyoloji = Biology ; Genetik = Genetics

Özet:
Bu tez çalışması, Aspir (Carthamus tinctorius) bitkisinin Balcı çeşidinin in vitro hızlı çoğaltımı amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada, in vitro'da yetiştirilen steril fidelerden elde edilen eksplantlar kullanılmıştır. Sterilizasyon işlemi için sodyum klorid ve civa klorürün farklı konsantrasyonları denenmiş ve en iyi sonuç; tohumların %70'lik EtOH'de 5 dk muamele sonrası dH2O ile durulanması ardından %0,1'lik HgCl2 çözeltisinde 15 dk karıştırıldıktan sonra 4 kez 5'er dk dH2O ile durulanması protokolünden elde edilmiştir. Sterilizasyon için sodyum klorid ve civa klorür kullanımına ek olarak besin ortamında oluşan fungal kontaminasyonu engellemek amacıyla antifungal etkisi bilinen juglon maddesi ile bir çalışma yapılmıştır.  Bu çalışmada besin ortamına 250 µg/ml veya 500 µg/ml juglon ilave edilmiş ve fungal kontaminasyona etkisi belirlenmiştir. Juglon konsantrasyonundaki artışa bağlı olarak besin ortamındaki fungal kontaminasyonu azalttığı tespit edilmiştir.   
In vitro hızlı çoğaltım için nod eksplantları farklı konsantrasyonlarda BAP veya KIN içeren ortamlar ve bunların NAA ile kombinasyonunu içeren ortamlarda; hipokotil ve kotiledon eksplantları ise farklı konsantrasyonlarda BAP veya TDZ ile bunların NAA'li kombinasyonlarını içeren ortamlar ve farklı konsantrasyonlarda 2,4-D veya 0.5 mg l-1 KIN'li kombinasyonlarını içeren ortamlarda kültüre alınmıştır. Denemeler sonunda eksplant başına en çok sürgün sayısı nod eksplantında 3,76 adet ile 0.5 mg l-1 KIN içeren MS besin ortamından; hipokotil eksplantında 1,0 adet ile 2.0 mg l-1 BAP içeren MS besin ortamından; kotiledon eksplantında ise 8,33 adet ile 0.5 mg l-1 BAP x 0.5 mg l-1 NAA içeren MS ortamından elde edilmiştir.

Abstract:
This thesis aimed in vitro propagation of some safflower cultivars. In this study, explants that obtained sterile seedling were used. The best results for seed sterilization were obtained from the seeds were rinsed with dH2O for 1 min 5 min after treatment with 70% EtOH, and after mixing for 15 min in 0,1% HgCl2 solution, the seeds were finally rinsed 4 times with 5 min dH2O. In addition to the use of sodium chloride and mercury chloride for sterilization, in order to prevent fungal contamination in the basal medium, a study with juglone agent known antifungal activity were performed. In this study 250 µg/ml or 500 µg/ml juglone was added to the basal medium. The effect of fungal contamination was determined. It has been found to reduce that fungal contamination in the basal medium depending on the increase in juglone concentration. 
For in vitro propagation, hypocotyl, cotyledone and node explants were cultured on MS basal medium containing BAP, KIN and TDZ alone or combinations with some auxine 2,4-D, NAA. The highest number of shoots per explant from node explants (3,76 shoots) was obtained on MS medium containing 0.5 mg l-1 KIN; from hypocotyl explants (1,0 shoots) was obtained on MS medium containing 2.0 mg l-1 BAP; from cotyledone explants (8,33 shoots) was obtained on medium containing 0.5 mg l-1 BAP x 0.5 mg l-1 NAA.