hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Hekimin tıbbi müdahalede vekaletsiz iş görmesi
Physician's without power of attorney in medical intervention
Yazar: BETÜL NUR AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. SERDAR NART
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Hukuku Ana Bilim Dalı / Sağlık Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Hekimin, hasta olarak kendisine başvuran kişi ile arasında bir hukuki ilişki kurulmaktadır. Bu hukuki ilişkinin niteliği, genel kabule göre vekalet sözleşmesidir. Hekim, vekalet sözleşmesi hükümleri uyarınca hastaya bakmakta, tıbbi müdahalede bulunmakta ve karşılığında ücret talep edebilmektedir. Hekimin hastaya uyguladığı tıbbi müdahaleyi hukuka uygun kılan en önemli koşul ise hastanın yeterince aydınlatılması sonucu gösterdiği rızadır. Fakat, acil tıbbi müdahalelerde veya tıbbi müdahalenin genişletilmesinin gerektiği durumlarda, hastadan rıza alınması mümkün olamayabilir. Böyle durumlarda hastanın varsayılan iradesinin yani tahmin edilen iradesinin hekimin tıbbi müdahaleyi gerçekleştirmesi yönünde olacağı öngörülüyorsa; hekim, hastanın rızasını aramaksızın bu müdahaleyi gerçekleştirebilmektedir. Hekimin gerçekleştirdiği bu müdahaleden kaynaklanan sorumluluğu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 526. maddesi ve devamında düzenlenen vekâletsiz iş görme hükümlerine tabi olmaktadır. Örneğin bir hekim tesadüfen hiçbir sözleşme ilişkisi olmaksızın acil durumdaki hastaya denk gelip hastaya müdahale ettiğinde vekaletsiz iş görme sorumluluğu gündeme gelecektir.

Anahtar Kelimeler: Tıbbi Müdahale, Vekaletsiz İş Görme, Varsayılan Rıza, Acil Tıbbi Müdahale, Tıbbi Müdahalenin (Ameliyatın Genişletilmesi).

Abstract:
A legal relationship is established between the doctor and the person who applies to him as a patient. The nature of this legal relationship is, according to general acceptance, a power of attorney contract. In accordance with the provisions of the power of attorney contract, the physician cares for the patient, provides medical intervention and can charge a fee in return. The most important condition that makes the medical intervention applied by the physician to the patient legal is the patient's consent after being adequately informed. However, in cases where emergency medical interventions or extended medical interventions are required, it may not be possible to obtain consent from the patient. In such cases, if it is foreseen that the patient's assumed will, that is, his predicted will, will be for the physician to perform the medical intervention; The physician can perform this intervention without seeking the patient's consent. The physician's liability arising from this intervention is subject to the provisions of acting without power, regulated in Article 526 of the Turkish Code of Obligations No. 6098 and its following. For example, when a physician accidentally encounters a patient in an emergency situation and intervenes in the patient without any contractual relationship, the liability for acting without power of attorney will come to the fore.
Keywords: Medical Intervention, acting without authority, Negotiorum Gestio, Presumed Consent, Physician, Emergency Medicine Practice, Extended Operations.
Türkiye Uzak Doğu arasındaki ticarette taşımacılık güvenliği risklerinin değerlendirmesi
Risk assessment of Turkey and far East Trade in terms of transportation security
Yazar: FERHAN ORAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERİM PAKER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Denizcilikte Emniyet, Güvenlik ve Çevre Yönetim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Denizcilik = Marine

Özet:
Taşımacılık sırasındaki güvenlik ihtiyacı, mal akışında istenmeyen kesintilerin önlenmesi arzusundan kaynaklanmaktadır. Bu tür bir kesinti; gecikmeler, iptaller ve personel güvenliğini olumsuz etkilemektedir. Risk değerlendirmesi bu tür riskleri tamamen önlemese dahi azaltılmasına veya iyileştirilmesine katkı sağlayabilecek bir unsurdur. İki aşamadan oluşan çalışmanın ilk aşamasının amacı; konteyner taşımacılığı güvenlik risklerini değerlendirmek ve önceliklendirmektir. Bu kapsamda, örnek vaka olarak seçilen Türkiye-Uzak Doğu arasında deniz ve demir yoluyla yapılan konteyner ticareti güvenlik riskleri, Delphi yöntemi kullanılarak değerlendirilmiş ve deniz yolu taşımacılığı için "siber saldırılar", demir yolu taşımacılığı için ise "savaş ve savaş benzeri durumlar" öncelikli risk alanları olarak belirlenmiştir. Çalışma ikinci aşamasının amacı ise; karar desteği sağlamak adına belirlenen güzergâh için ilgili taşıma modlarının yine güvenlik açısından güçlü, zayıf yönleri ile fırsat ve tehditlerini (SWOT-GZTF) belirlemektir. Bu amaca yönelik olarak da GZTF ana ve alt kriterleri Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) yardımıyla önceliklendirilmiş ve nicelleştirilerek yorumlanmıştır. İkinci aşama bulgularına göre, deniz yolu taşımacılığının "güçlü tarafları" demir yolu taşımacılığı için ise "fırsatlar" en yüksek puanlı ana kriterler olmuştur.

Abstract:
The aim to avoid uninvited disruptions in the movement of products gives rise to the necessity of security during transportation. Such disruptions include cancellations, and delays, and may have a negative impact on personnel's safety. Even while risk assessment cannot totally eliminate risks of this nature, it can help to mitigate or improve them. To assess and rank the security threats associated with container shipping is the primary objective of the study's first phase, which is divided into two stages. The Delphi method was utilized to assess the security risks associated with the container trade by rail and sea between Turkey and the Far East, which was chosen as a case study. The results showed that the areas of highest risk for rail transportation were "war and war-like situations" and "cyber-attacks" for maritime transportation. The purpose of the study's second phase is to identify the strengths, weaknesses, opportunities, and threats (SWOT) of the pertinent transportation modes for the chosen route to support decision-making. The AHP was utilized to prioritize, quantify, and evaluate the SWOT primary and sub-criteria. The primary categories with the greatest scores for rail transportation were the "opportunities" and "strengths" for maritime transportation.
Dijital transformasyonun güncel sanat uygulamalarına etkileri ve Refik Anadol
The effects of digital transformation on contemporary art practices and Refik Anadol
Yazar: YEŞİM ERCÜMENCİLER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FAİK KARTELLİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2024
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Bu çalışma, dijital teknolojilerin ve yapay zekanın sanat uygulamaları üzerinde yarattığı dönüşümleri ele alarak, somut örnekler ve çeşitli sanat disiplinleri üzerinden ortaya çıkan yeni perspektifleri ele almakta ve değerlendirmektedir. Refik Anadol'un eserleri bu bağlamda incelenmiş, yapay zekâ teknolojilerinin sanat eserleri yaratma sürecine nasıl dahil edildiği ve bu süreçlerin sanatın algılanışı ve değerlendirilmesi üzerinde nasıl dönüştürücü etkilere sahip olduğu irdelenmiştir.
Ayrıca, yapay zekânın bağımsız olarak sanat üretebilme kapasitesi ve bunun sanat dünyası için yaratabileceği yeni paradigmalar üzerinde de durulmuştur. Sanatçıların YZ'yi yaratıcı süreçlere dahil etmeleri, bu teknolojinin etik, estetik ve felsefi boyutlarını keşfetmeye yönelik önemli bir adım olarak değerlendirilebilir. 
YZ tarafından üretilen sanat eserlerinin sahipliği, orijinalliği ve bu eserlerin "gerçek yaratıcısının kim olduğu" gibi konular, yeni hukuki ve felsefi sorunları gündeme getirmiştir. Telif hakkı korumasına uygunluk gibi meseleler de bu yeni durumun getirdiği tartışmalar arasındadır. Bu nedenlerle, dijital dönüşümün sanat alanındaki derin etkileri, geniş bir tarihsel perspektifte ele alınarak, YZ ile sanatın kesişimindeki potansiyeller ve zorluklar tartışılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
This study addresses and evaluates the transformations created by digital technologies and artificial intelligence on art practices, and new perspectives that emerge through concrete examples and various art disciplines. Refik Anadol's works were examined in this context, and how artificial intelligence technologies were included in the process of creating works of art and how these processes had transformative effects on the perception and evaluation of art were examined.
Additionally, the capacity of artificial intelligence to produce art independently and the new paradigms this can create for the art world were also emphasized. Artists' inclusion of AI in creative processes can be considered an important step towards exploring the ethical, aesthetic and philosophical dimensions of this technology.
Issues such as ownership and originality of works of art produced by AI and "who is the real creator" of these works have brought new legal and philosophical problems to the agenda. Issues such as compliance with copyright protection are also among the discussions brought about by this new situation. For these reasons, the deep effects of digital transformation in the field of art are discussed in a broad historical perspective, and the potentials and challenges at the intersection of AI and art are discussed.
Türkiye'de doğal afetlerin merkezi yönetim bütçesi üzerine etkileri
The effects of natural disasters on the central government budget in Turkey
Yazar: ASLI KARAKAŞ
Danışman: DOÇ. DR. HALUK TANDIRCIOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Tarihsel süreç boyunca insanlık tarihini etkileyen önemli doğal afetlerin
meydana geldiği görülmektedir. Doğal afetler, meydana geldikleri yerleşim
yerlerinde can ve mal kaybının yanı sıra fiziksel etkilerin oluşmasına ve ayrıca
sosyal, psikolojik ve ekonomik etkilere neden olmaktadır. Geçmiş dönemlerde
doğal afetlerin yol açtığı zararların oluşmasını önlemek için ilk insanların
edindikleri deneyimler doğrultusunda önlem aldıkları görülmektedir.
Günümüzde teknolojinin gelişmesi sayesinde erken uyarı sistemleri ve uzaktan
algılama gibi uygulamalarla doğal afetlerin neden olabileceği olumsuz etkilerin
önüne geçilmesi hedeflenmektedir.
 Bu kapsamda çalışma, ulusal ve uluslararası kuruluşların verilerini
dikkate alarak Türkiye'de gerçekleşen ve farklı açılardan önemli etki ve
sonuçlara yol açan ön plana çıkmış afetlerin merkezi yönetim bütçesi üzerindeki
etkisini araştırmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Doğal Afet, Merkezi Yönetim Bütçesi, Ekonomik Etki, Kamu
Harcaması, Bütçe Açığı

Abstract:
It is observed that important natural disasters affecting human history
have occurred during the historical process. Natural disasters lead to the
formation of physical effects, as well as the loss of life and property in the
settlements where they occur and also cause social, psychological and economic
effects. It is seen that in order to prevent the occurrence of damages caused by
natural disasters in past periods, the first people took measures in accordance
with the experiences they gained. Today, thanks to the development of
technology, it is aimed to prevent the negative effects that may be caused by
natural disasters with applications such as early warning systems and remote
sensing.
In this context, the study examines the impact of the prominent disasters
that took place in Turkey and led to significant effects and consequences in
different respects on the central government budget by taking into account the
data of national and international organizations.
Keywords: Natural Disaster, Central Government Budget, Economic Impact,
Public Spending, Budget Defici
Ferîde Hanım Divanı tahlili
Analysis of Ferîde Hanım's Divan
Yazar: ASYA MELİS AKDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. HALİL SERCAN KOŞİK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu çalışma, Ferîde Hanım Divanı'nın tahlilinden meydana gelmiştir. Ferîde Hanım, 1837-1903 tarihleri arasında yaşamıştır. Kastamonulu Baharzâde Hamâmî Mehmed Râşid Efendi'nin kızıdır. Aile, Baharzâdeler olarak bilinir. Münevver bir aileden gelen Ferîde Hanım, babasının da gayretleriyle kendini yetiştirmiştir. Tek eseri Divan'ıdır. Bu Divan, şairin torunu Raif Bey tarafından müsveddelerden yararlanılarak bir araya getirilmiştir.
Ferîde Hanım Divanı Tahlili isimli çalışma, giriş kısmındaki şairin "Hayatı, Sanatı ve Divanı" başlığı ile "Din-Tasavvuf", "Cemiyet", "İnsan" ve "Tabiat" olmak üzere dört ana bölümden oluşmaktadır. XIX. Yüzyıl Divan edebiyatı şairi olan Ferîde Hanım'ın dili büyük oranda sade ve anlaşılırdır. Devrini ve Kastamonu kültürünü, şiirlerine başarılı bir şekilde yansıtmıştır.
Bu tezde Bünyamin Çağlayan'ın hazırladığı Baharzâde Ferîde Hanım Divanı isimli çalışması temel kaynak olarak alınmıştır.

Abstract:
This study consists of the analysis of Ferîde Hanım Divan. Ferîde Hanım lived between 1837-1903. She is the daughter of Baharzâde Hamâmî Mehmed Râşid Efendi from Kastamonu. The family is known as Baharzâde. Ferîde Hanım, who came from an intellectual family, educated herself with the efforts of her father. Her only work is her Divan. This Divan was put together by Raif Bey, the poet's grandson, using manuscripts.
Our study titled "Analysis of Ferîde Hanım Divan" consists of four main chapters: "Religion-Sufism", "Society", "Human" and "Nature", followed by the poet's "Life, Art and Divan" in the introduction. XIX. The language of Feride Hanım, a poet of 19th century Divan literature, is largely simple and understandable. He successfully reflected his era and Kastamonu culture in his poems.
In this thesis, the work titled Baharzâde Ferîde Hanım Divanı, prepared by Bünyamin Çağlayan, was taken as the main source.
2011 Suriye krizinin Türkiye'deki büyükşehirlere etkileri: İzmir ve Hatay örnekleri
Effects of the 2011 Syria crisis on metropolitan cities in Turkey: Case studies of İzmir and Hatay
Yazar: SERGEN GÜZEL
Danışman: PROF. DR. YUNUS EMRE ÖZER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı / Afet Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Suriye'de yaşanan iç savaş gün geçtikçe içinden çıkılması zor bir hal almış ve yakın zamanda çözümü mümkün olmayan bir süreç haline gelmiştir. Milyonlarca Suriyeliye ev sahipliği yapmakta olan Türkiye, sürecin etkili bir şekilde yönetilebilmesi amacıyla göç politikalarını değiştirmek durumunda kalmıştır. Ancak doğa kaynaklı afetler gibi göç olaylarının da sosyal, ekonomik, kültürel vb. değerlerde kayıplara ve etkilere neden oldukları bilinmektedir.
Çalışma kapsamında, Göç İdaresi Başkanlığının istatistiklerinde en çok Suriyeliye ev sahipliği yapan ilk 10 şehir içerisinde yer almaları, ekonomik olarak güçlü şehirler olmaları ve yakın geçmişte iki kentin de deprem geçmişi bulunması nedeniyle Hatay ve İzmir illeri özelinde, Suriyelilerin büyükşehirler üzerindeki etkileri, Güçlü, Zayıf Yönler, Fırsatlar ve Tehditler (GZFT) analizi kullanılarak, Türkiye'ye göç sürecinin afet ve kriz boyutu üzerinden değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
Sonuç olarak Suriye Krizinin tüm güvenlik, ekonomik ve sosyo-kültürel etkileri göz önünde bulundurulduğunda göç sürecinin Türkiye ve büyükşehirler özelinde afetten ziyade kriz ortamını ortaya çıkardığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Göç, Afet ve Kriz, Suriye İç Savaşı, (GZFT), Göçmen, Geçici Koruma Statüsü

Abstract:
The civil war in Syria has become an intractable process that cannot be resolved in the near future. Turkey, which hosts millions of Syrians, has had to change its migration policies in order to manage the process effectively. However, it is known that migration events, like natural disasters, cause losses and impacts on social, economic, cultural, etc. values.
Within the scope of the study, it is aimed to evaluate the effects of Syrians on metropolises, using Strengths, Weaknesses, Opportunities and Threats (SWOT) analysis, through the disaster and crisis dimension of the migration process to Turkey in the provinces of Hatay and Izmir, since they are among the top 10 cities hosting the most Syrians in the statistics of the Directorate of Migration Management, they are economically strong cities and both cities have a history of earthquakes in the recent past. 
Keywords: Migration, Disaster and Crisis, Syrian Civil War, (SWOT), Migrant, Temporary Protection Status.
As a result, when all the security, economic and socio-cultural effects of the Syrian Crisis are taken into consideration, it is seen that the migration process has created a crisis environment rather than a disaster in Turkey and metropolises.
Günümüz modern yapılarında bezeme tasarımı
Ornament design in today's modern buildings
Yazar: NERMİN SOLAR ERTUĞRUL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ÇETİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Geçmişten günümüze kadar mimari, gelişimlere paralel olarak daima iç / dış cephelerde bezemeler yer almış ve gelişmiştir. Gelişmekte olan dünyanın değişimlerinden etkilenen sanatın her alanı gibi mimaride etkilenmiştir. Dolayısıyla dönemler arasında farklılıklar sadece desen, renk değil teknik malzeme alanında değil algı olarak da değişmiştir. Günümüz teknolojisinde daha önceleri sadece lokal bir alana kısıtlı sayıda insana ulaşan sanat eserleri, artık toplu olarak tüm kent ile bilinmektedir. Gelişen teknolojiye paralel olarak, tasarım süreçlerinin de gelişmesi özellikle teknolojik yapı cephelerindeki gelişmeleri ele aldığım, bu tez çalışmasında;  İlk bölümde mimari üzerinde cephe bezemesi kavramları incelenmiş gelişimleri örneklerle tezin içinde yer almıştır. İkinci bölümde çağdaş tekniklerle üretilen cephe tasarımları örnekleri üzerinden yorumlanmıştır. Günümüz cephe tasarımlarındaki dijital tekniklerin kontrollerinin önemi de ayrıca vurgulanmıştır. Tezin son bölümünde İzmir kenti yapı cepheleri örnekleri üzerinden uygulama çalışmaları tasarlanmış ve baskı sunumlarının yapılıp sergilemesi konusunda karar alınmıştır. Uygulama örneklerinde de aynı yapı cephelerinde olduğu gibi farklı teknikler ve malzemeler kullanılması konusunda karar verilmiştir.

Abstract:
From past to present, decorations have always been included and developed on interior and exterior facades in parallel with architectural developments. Architecture, like every field of art, has been affected by the changes of the developing world. Therefore, differences between periods have changed, not only in patterns and colors, but also in technical materials and also in perception. Previously, art may only reached a limited number of people in a local area, With today's technology; art Works are now collectively known throughout the city. 
In this thesis, I discuss the development of design processes in parallel with the developing technology, especially the developments in technological building facades; In the first chapter, the concepts of façade decoration in architecture are examined and their developments are included in the thesis with examples. In the second part, facade designs produced with contemporary techniques are interpreted through examples. The importance of controlling digital techniques in today's facade designs is also emphasized. In the last part of the thesis, application studies were designed based on examples of building facades of Izmir city and a decision was made to make and exhibit print presentations.
Entropi tabanlı TOPSIS yöntemi ile sağlık sektöründe finansal performans analizi
Financial performance analysis in the healthcare sector with the entropy-based TOPSIS method
Yazar: AYŞE MALAYOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ÇAĞATAY ORÇUN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Hastane ve Sağlık Kur. Yön. Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Borsa İstanbul'da işlem gören İnsan Sağlığı ve Sosyal Hizmetler alt sektörüne kote firmaların 2022 finansal performanslarının Entropi tabanlı TOPSIS ile belirlenmesidir. Çalışmada ilk olarak firmalara ilişkin cari rasyo, asit-test oranı, nakit oranı, alacak, stok ve aktif devir hızı oranı, borçlanma oranı, varlık, özsermaye, satış ve esas faaliyet karlılığı rasyoları kriter olarak belirlenmiş ve 4 firma için ayrı ayrı hesaplanmıştır. Ardından gerçekleştirilen Entropi yöntemi ile belirlenen kriterlerin objektif olarak ağırlıkları hesaplanmıştır. Bu kapsamda 2022 yılı için ağırlığı en yüksek finansal oran özsermaye karlılığı (%20,1) olarak bulgulanmıştır. Son aşamada finansal performans değerlerini hesaplamak için ilgili verilere TOPSIS uygulanmış ve sonucunda 2022 yılı için en başarılı firma TAPDİ Oksijen Özel Sağlık ve Eğitim (TNZTP) olarak bulgulanmıştır. Ek olarak, 4 firmanın finansal performans değerleri ile borsa getirileri karşılaştırılmak istenmiş fakat veri azlığına bağlı olarak sadece subjektif bir değerlendirme gerçekleştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Finansal Performans, Entropi, TOPSIS, BIST Sağlık Sektörü.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the 2022 financial performances of companies listed in the Human Health and Social Services sub-sector traded in Borsa Istanbul with Entropy-based TOPSIS. First of all, in the study, current ratio, acid-test ratio, cash ratio, receivables, stock and asset turnover ratio, debt ratio, asset, equity capital, sales and main activity profitability ratios of the companies were determined as criteria and calculated separately for 4 companies. Then, the objective weights of the criteria determined by the Entropy method were calculated. In this context, the financial ratio with the highest weight for 2022 was found to be return on equity (20.1%). In the last stage, TOPSIS was applied to the relevant data to calculate financial performance values and as a result, the most successful company for 2022 was found to be TAPDİ Oksijen Özel Sağlık ve Eğitim (TNZTP). In addition, it was intended to compare the financial performance values of 4 companies with their stock market returns, but only a subjective evaluation was made due to the scarcity of data.

Keywords: Financial Performance, Entropy, TOPSIS, BIST Health Sector.