Mandibular üçüncü molar diş gömülülüğü ile mandibular morfoloji ilişkisinin panoramik radyografilerde değerlendirilmesi: Retrospektif çalışma
Evaluation of the relationship between mandibular third molar tooth impaction and mandibular morphology in panoramic radiographs: A retrospective study
Yazar: GÜLER NUR İBİŞOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGE USLU AKÇAM
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Bu tez çalışmamızın amacı Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'ne başvuran hastalar arasından mandibular üçüncü molar dişi gömülü olan hastalarda üçüncü molar gömülülüğünün mandibular morfoloji ile ilişkisinin dijital panoramik radyografilerde boyutsal, açısal ve oransal ölçümler ile değerlendirilmesidir. 
Çalışmamızın materyalini Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'ne   başvuran 18-31 yaş aralığındaki %60,5'i (n=199) kız, %39,5'i (n=131 ) erkek toplam 330 hasta oluşturmaktadır. Çalışmamızda 9 boyutsal, 4 açısal,1 oransal parametre değerlendirilmiştir.
Araştırmada elde edilen veriler SPSS 22 paket programı aracılığı ile analiz edilmiştir. Normal dağılmayan, ikili gruplar arasındaki karşılaştırmalarda Mann-Whitney U testi, üç veya daha fazla gruplar arasındaki karşılaştırmalarda ise Kruskall Wallis H testi kullanılmıştır. Kategorik veriler arasındaki ilişkiye Ki-Kare analizi ile bakılmıştır. Değişkenler arası ilişkilerde ise korelasyon testi analizi kullanılmıştır. Gözlemci içi güvenirliğine ICC (Intraclass Corelation) ile bakılmıştır. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metodu (Ortalama, Medyan, Standart Sapma, Minimum-Maximum) kullanılmıştır. 
Çalışmamızda gömülü mandibular üçüncü molar diş Winter sınıflandırmasına göre gruplandırıldığında; %69,2'si mezioangular pozisyon %23,9'u vertikal, %8,9'u horizontal pozisyonda bulunmuştur. Pell ve Gregory okluzal yüzeye göre sınıflandırmasında en yaygın gömülülük derinliği Sınıf A (%53,33) olarak sonrasında Sınıf B (%39,39) ve sınıf C (%7,28) olarak bulunmuştur. Ramusa göre derinlik sınıflamasında en sık Sınıf 2 (%65,95) gömülülük bulunmuştur. 
Gömülü mandibular üçüncü molar dişe sahip deney grubunda, mandibular üçüncü molar dişi sürmüş kontrol grubuna göre boyutsal açıdan kondil uzunluğu, koronoid uzunluğu, mandibular korpus genişliği, sigmoid çentik derinliği, retromolar boşluk mesafesi, antegonial çentik derinliği anlamlı derecede düşük çıkmıştır. Çalışmamızda yapılan açısal ölçümlerde Co/Cr açısı deney grubunda, kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştır. Alpha açısı kontrol grubunda, deney grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Çalışmamızda yaptığımız oransal ölçüm retromolar boşluk mesafesenin üçüncü molar dişin genişliğine oranı kontrol grubunda deney grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. 
Sonuç olarak mandibular üçüncü molar gömülüğünün mandibular morfolojide çeşitli parametrelerle bağlantılı olduğu bulunmuştur. Hastalardan alınan panoramik radyografiler üzerinde yapılan ölçümler ile çeşitli parametreler kullanılarak dişin gömülü kalma açısından tahmin yapılabilir.


Anahtar kelimeler: Gömülü diş, Mandibula, Panoramik radyografi

Abstract:
The aim of this thesis is to evaluate the relationship between third molar embeddedness and mandibular morphology in patients with impacted mandibular third molars in digital panoramic radiographs with dimensional, angular and proportional measurements in patients with impacted mandibular third molars who applied to Ankara Yıldırım Beyazıt University Faculty of Dentistry. 
The material of our study consisted of 330 patients, 60.5% (n=199) female and 39.5% (n=131) male, between the ages of 18-31 years, who applied to Ankara Yıldırım Beyazıt University Faculty of Dentistry.  In our study, 9 dimensional, 4 angular and 1 proportional parameters were evaluated.
The data obtained in the study were analyzed using SPSS 22 package program. Mann-Whitney U test was used for comparisons between paired groups that were not normally distributed, and Kruskall Wallis H test was used for comparisons between three or more groups. The relationship between categorical data was analyzed by Chi-Square analysis. Correlation test analysis was used for relationships between variables. Intraobserver reliability was examined with ICC (Intraclass Correlation). Descriptive statistical method (Mean, Median, Standard Deviation, Minimum-Maximum) was used to evaluate the study data. 
In our study, when the impacted mandibular third molars were grouped according to the Winter classification, 69.2% were found in the mesioangular position, 23.9% in the vertical position and 8.9% in the horizontal position. In the Pell and Gregory classification according to occlusal surface, the most common depth of burial was found to be Class A (53.33%), followed by Class B (39.39%) and Class C (7.28%). Classification of depth according to ramus showed that the most common burial depth was Class 2 (65.95%). 
In the experimental group with impacted mandibular third molars, condyle length, coronoid length, mandibular corpus width, sigmoid notch depth, retromolar space distance, antegonial notch depth were significantly lower than the control group with erupted mandibular third molars. In the angular measurements made in our study, Co/Cr angle was significantly higher in the experimental group than in the control group. Alpha angle was significantly higher in the control group than in the experimental group. The ratio of the retromolar space distance to the width of the third molar was significantly higher in the control group than in the experimental group. 
In conclusion, it was found that mandibular third molar impactedness is associated with various parameters in mandibular morphology. By using measurements on panoramic radiographs taken from patients, various parameters can be used to predict the impacted tooth.


Key words: Impacted tooth, Mandible, Panoramic radiography