Tam kan sayımı değişkenlerinin Gestasyonel Diyabetes Mellitus riskini öngörmedeki rolünün değerlendirilmesi
Evaluation of the role of whole blood count variables in predicting the risk of Gestational Diabetes Mellitus
Yazar: ELVAN YAKUPOĞLU
Danışman: DR. MURAT ALTUNTAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Kan sayımı = Blood cell count

Özet:
Amaç: Gestasyonel diyabetes mellitus (GDM), gebelik sırasında ortaya çıkan ya da gebelikte tanısı konulan glukoz intoleransıdır. Günümüzde GDM tanı ve taramasında uygulanacak yaklaşım ile ilgili uluslararası fikir birliği yoktur. Ülkemizde de taramanın genel grupta mı, yoksa yüksek riskli grupta mı yapılması gerektiği, tarama zamanı, uygulanacak test, değerlendirmede kullanılan eşik değerler ile ilgili tartışmalar hala devam etmektedir.  Çalışmamızda, gebelerde kolay uygulanabilen ve maliyet etkin bir laboratuvar tetkiki olan tam kan sayımı değişkenlerinin GDM riskini öngörmedeki yararının araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma tanımlayıcı, retrospektif ve kesitsel bir araştırma olarak planlanmış olup, 01.Ocak 2017- 31.Aralık 2018 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bağcılar Eğitim ve  Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve  Doğum Kliniği'ne başvuran, GDM tanısı almış 237  hasta ve 239 sağlıklı olmak üzere toplamda 476 gebe dahil edilerek yapılmıştır. Hastalara ait tam kan sayımı değişkenleri retrospektif olarak incelenmiş ve gestasyonel diyabet hastalığı ile istatistiksel anlamlılık ilişkisi değerlendirilmiştir. Bu çalışmada istatistiksel analizler Number Cruncher Statistical System 2007 Statistical Software paket programı ile yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel metotların yanı sıra Shapiro–Wilk normallik testi ile değişkenlerin dağılımına bakılmıştır. Normal dağılım gösteren değişkenlerin, ikili grupların karşılaştırmasında bağımsız t testi, normal dağılım göstermeyen değişkenlerin, ikili grupların karşılaştırmasında Mann Whitney U testi, nitel verilerin karşılaştırmalarında ki-kare testi kullanılmıştır. GDM varlığında etkili faktörleri belirlemede Logistik Regresyon analizi yapılmıştır. Sonuçlar, anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir.
Bulgular: Gestasyonel diyabet tanılı hasta popülasyonunda yaş, kan glukozu, HbA1c, kan hemoglobin miktarı (Hb), kan eritrosit dağılım genişliği (RDW) ve kan ortalama trombosit hacmi (MPV) düzeyleri kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek [(p:<0,001), (p:0,001), (p:0,04), (p:0,013)), (p:0,001), (p:0,045)], kan trombosit sayısı, kan trombosit sayısı/lenfosit oranı ve kan trombosit sayısı/MPV oranları ise istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük olarak değerlendirilmiştir [(p:0,034), (p:0,018), (p:0,009) ].
Sonuç: Bu araştırma ile GDM riskini öngörmede tam kan sayımı değişkenlerinin değerlendirilmesi ilk kez ele alınmıştır. Bizim çalışmamızda yaş, kan glukoz, kan glikozile hemoglobin (HbA1c) düzeyleri yüksekliği yanı sıra; kan MPV, kan RDW, kan hemoglobin değerleri yüksekliği; kan trombosit sayısı/MPV oranı, kan trombosit sayısı/lenfosit sayısı oranı ve kan trombosit sayısı düşüklüğünün GDM ön tanısı için bir belirteç olabileceği sonucuna varılmıştır. Elde ettiğimiz bu sonuçların, konuyla ilişkili yapılacak yeni çalışmalar için de yol gösterici olacağı kanaatindeyiz. Çalışmamızı destekleyen kanıtlar arttıkça risk grubundaki gebelere OGTT yapılmasının tanıya yardımcı olabileceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Aim: Gestational diabetes mellitus (GDM) is a glucose intolerance that occurs during pregnancy or diagnosed during pregnancy. Currently, there is no international consensus on the approach to be used in the diagnosis and screening of GDM. In our country, there is still discussion about whether screening should be done in general group or high risk group, screening time, test to be applied and threshold values used in evaluation. The aim of this study was to investigate the benefit of complete blood count variables, which are easily applicable and cost effective laboratory tests, in predicting the risk of GDM in pregnant women.
Materials and Methods: The study was planned as a descriptive, retrospective and cross-sectional study. The study was carried out between 01. January 2017 and 31.December 2018, with a total of 476 pregnant women, 237 of whom were diagnosed as GDM, and 239 were healthy in the Department of Obstetrics and Gynecology. The hemogram variables of the patients were analyzed retrospectively and the relationship between gestational diabetes and statistical significance was evaluated. In this study, statistical analysis was performed with Number Cruncher Statistical System 2007 Statistical Software package program. In addition to descriptive statistical methods, Shapiro–Wilk normality test was used to evaluate the distribution of variables. Independent t test was used for comparison of variables with normal distribution, Mann Whitney U test was used for comparison of non-normal distribution variables, and chi-square test was used for comparison of qualitative data.  Logistic Regression analysis was performed to determine the factors effective in the presence of GDM. The results were evaluated at p <0.05 level of significance.
Results: Age, blood glucose, glycosylated hemoglobin level (HbA1c), blood hemoglobin amount (Hb), blood erythrocyte distribution width (RDW) and blood mean platelet volume (MPV) levels were significantly higher in the population of patients with gestational diabetes than the control group. (p:<0.001), (p:0.001), (p:0.04), (p:0.013)), (p:0.001), (p:0.045)], blood platelet count, blood platelet count/lymphocyte and blood platelet count/MPV ratios were found to be statistically significantly lower [(p: 0.034), (p: 0.018), (p: 0.009)].
Conclusion: In this study, the evaluation of hemogram variables for the prediction of GDM risk is discussed for the first time. In our study, age, blood glucose, blood glycosylated HbA1c levels as well as high; it was concluded that high blood MPV, RDW,  values, low blood platelet count/MPV ratio, platelet count / lymphocyte count ratio and low platelet count may be a predictor for GDM. We believe that it will be a guide for new studies on the subject. As the evidence supporting our study increases, we think that performing OGTT only in the risk group pregnant women may help the diagnosis.