İzale-i Şekavet Kanunu ve Cumhuriyet dönemi eşkıyalık olayları (1923-1938)
The law on the elimination of banditry and Republic period banditry events (1923-1938)
Yazar: MUHAMMET KUVEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİBEL KÜÇÜKKÜLAHLI
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
II. Meşrutiyet'in ilan edilmesinden sonra çıkarılan genel af Osmanlı Devleti'nde eşkıyalık olaylarının çoğalmasına sebep olmuştur. Bu durum Asırlardan beri eşkıyalık ile muzdarip olan halk üzerinde eşkıyaların tahakkümü daha da artmıştır. Ayrıca Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na katılmasıyla beraber asker kaçakları sorunu da tırmanmıştır. Anadolu'da yoğun bir şekilde faaliyet gösteren eşkıya gruplarına asker kaçaklarının da katılması bu sorunun çözülmesini daha da zorlaştırmıştır. I. Dünya Savaşı'nın kaybedilmesinin ardından Osmanlı topraklarının işgal edilmesiyle Anadolu'da tam bir kargaşa hâkim olmuştur. Yeni kurulmuş olan Türkiye Cumhuriyeti merkezi otoritesini sağlamak için eşkıyalığı ortadan kaldırmak zorunda kalmıştır. Bu yüzden birtakım önlemler alınmıştır. Bu önlemlerden bir tanesi İzale-i Şekavet Kanunu'dur.  Bu kanunla eşkıyalığın engellenmesi için devletin vatandaşlarına vermiş olduğu yetki birçok tartışmaya da neden olmuştur. Bu kanunun vermiş olduğu yetkiye göre eşkıyalığı ifşa edilmiş bir kişinin öldürülmesi suç olarak kabul edilmemiştir. Aksine eşkıyayı öldüren kişiye nakit ödül verilmesi uygun görülmüştür. Türkiye bir yandan jandarmalarıyla eşkıyaya karşı mücadele ederken bir yandan da vatandaşlarına yetkiler vermiştir. Bu sayede vatandaş eşkıyalık sorunun halledilmesine ortak edilmiştir. 
Türkiye Cumhuriyeti'nde yaşanan eşkıyalık olayları dış politikayı da etkilemiştir. Sınır ihlalinde bulunan eşkıyalar Türk köylerine baskınlar düzenlemiştir. Türkiye kendi içindeki asayişi sağlamaya çalışırken dışarıdan gelen tehlikeler için de girişimlerde bulunmuştur. Eşkıyalık olayları ülkenin her tarafında görülmüştür. Merkezi otoritenin daha az olduğu bölgelerde ise eşkıyalık daha yoğun bir şekilde cereyan etmiştir. Eşkıyaların en sık başvurdukları eylemler köy basma ve yol kesmedir. Bunun dışında eşkıya çeteleri ile jandarma birlikleri arasında çok fazla çatışmalar yaşanmıştır. Bu çatışmalar neticesinde birçok eşkıya gruplarına son verilmiştir.

Abstract:
After the Second Constitutional Monarchy, the generel amnesty issued in the Otoman Empire caused the increase of banditry incidents. This situation has increased the domination of the bandits over the people who have been suffering from banditry for centuries. In addition, with the participation of the Otoman empire in the First World War, the problem of deserters increased. The fact that deserters joined the bandit groups, which were active in Anatolia, made it even more difficult to solve this problem. After the loss of First World War, with the occupation on the Otoman lands, a complete turmoil prevailed in Anatolia. The newly established Republic of Turkey had to abolish banditry in order to maintain its central authority. Therefore, some precautions have been taken. One of these measures is the Law on the Elimination of Banditry. With this law, the authority given by the state to its citizens to prevent banditry has also caused many discussions. According to the authority given by this law, the murder of a person whose banditry has been disclosed is not considered a crime. On the contrary, it was deemed appropriate to give a cash reward to the person who killed the bandit. While Turkey was fighting aganist bandits with its gendarmes, it also gave its citizens powers. In this wat, citizens became partners in solving the problem of banditry.
Banditry events in the Republic of Turkey also affected foreign policy. Bandits who violated the border raided Turkish villages. While Turkey was trying to ensure the security within itself, it also took initiatives fort he dangers coming from otuside. Banditry incidents were seen all over the country. Banditry was more intense in regions where the central authority was less. The most common actions used by bandits are raiding villages and blocking roads. Apart from this, there were mant clashes between bandit gangs and gendarmerie units as a result of these conflicts, many bandit groups were terminated.