Türkiye'nin Balkan ülkeleriyle yaptığı serbest ticaret anlaşmalarının dış ticarete etkileri
Effects of Turkey's free trade agreements with the Balkan countries on foreign trade
Yazar: EMRE KOÇER
Danışman: PROF. DR. HATİCE ERKEKOĞLU
Kayseri Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Lojistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası Ticaret = International Trade

Özet:
Ülkelerin uluslararası ticaret yapmalarının temelinde son yıllarda artan rekabetçilik, mevcut pazarlardaki payını koruyarak artırma ve yeni pazarlardaki dış ticaretlerinde çeşitliliği artırma gereksinimi vardır. Bu sebeple ülkeler ekonomik entegrasyonlar yaparak uluslararası ticaretteki engelleri ve kısıtlamaları kısmi veya tamamen kaldırmak istemişlerdir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, Türkiye'nin taraf olduğu Balkan ülkeleriyle imzalanan yürürlükteki Serbest Ticaret Anlaşmalarının dış ticarete etkilerini inceleyerek bu ülkelerle olan dış ticarette Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler (AKÜ), Gini-Hirschman ve Grubel-Lloyd endekslerini kullanarak SITC 3'te yer alan 10 mal grubundaki STA öncesi ve sonrası durumu analiz ederek incelemektir. Çalışmadan elde edilen sonuca göre; Türkiye'nin yürürlükte STA'sı bulunan Balkan ülkeleri ile arasındaki dış ticarette incelenen 10 mal grubunda anlaşma sonrasında Kosova hariç tüm ülkelerde Türkiye'nin ihracatının ve ithalatının bazı dönemlerde azaldığı görülmüştür. Bununla birlikte söz konusu Balkan ülkeleriyle olan ihracatın ve ithalatın anlaşmadan sonra arttığı, yalnızca Türkiye'nin Kosova ile arasındaki dış ticarette zayıflama olduğu ve iki ülke arasındaki dış ticaretin yıllar itibariyle süreklilik gösteremediği sonucuna varılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Dış ticaret, Serbest Ticaret Anlaşması (STA), Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler Endeksi (AKÜ), Gini-Hirschman Endeksi, Grubel-Lloyd Endeksi

Abstract:
The basis for countries to engage in international trade is the increasing competitiveness in recent years, the need to maintain and increase their share in existing markets and to increase diversity in their foreign trade in new markets. For this reason, countries have wanted to partially or completely remove barriers and restrictions in international trade by making economic integrations. In this context, the aim of the study is to examine the effects of the FTAs signed and in force with the Balkan countries to which Turkey is a party on foreign trade and to analyze the situation before and after the FTA by using the Explained Comparative Advantage (ECU), Gini-Hirschman and Grubel-Lloyd indices in 10 commodity groups in SITC 3 in foreign trade with these countries. According to the results of the study, it is observed that Turkey's exports and imports decreased in some periods in all countries except Kosovo after the agreement in the 10 commodity groups analyzed in Turkey's foreign trade with the Balkan countries with which Turkey has an FTA in force. However, it is concluded that Turkey's exports and imports with these Balkan countries have increased after the agreement, but Turkey's foreign trade with Kosovo has weakened and foreign trade between the two countries has not been continuous over the years.
Keywords: Foreign Trade, Free Trade Agreement (FTA), Revealed Comparative Advantage (RCA), Gini-Hirschman Index, Grubel-Lloyd Index