Televizyon belgesel filminde anlam inşası:"Inside The Koran" örneği
The construction of sense in television documentary film: The example of "Inside he Koran"
Yazar: MESUT TANIR
Danışman: PROF. DR. YUSUF DEVRAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo Televizyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Anlam = Meaning ; Belgesel film = Documentary film ; Film = Film ; Göstergebilimsel analiz = Semiotic analysis ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Televizyon = Television ; Televizyon yayınları = Television broadcasts ; İslamiyet = Islam ; İslamofobi = Islamophobia

Özet:
Belgesel film, ortaya çıktığından beri, toplumsal değişim ve dönüşümlere etki
etmiştir. Çünkü belgesel filmi; "gerçek" olay ve olguları temsil eden ve bize doğru
bilgileri ulaştıran bir başvuru kaynağı olarak görülmüştür. Belgesele yüklenen bu ciddi
misyonun gereği özellikle din, tarih ve bilim gibi hassas ve önemli konularda belgesel
kanalları ve yapımcılarının da bu hassasiyeti göstermesi istenmiştir.
Dünya tarihini kökten değiştiren ve sosyolojik anlamda çok önemli bir değişimin
başlangıcı kabul edilen Kur'an'ın; belgesel sinema gibi -tanımında ve işlevlerinde ortak
bir noktada buluşulmayan- bir türde nasıl ele alınıp nasıl temsil edildiği önemli
olduğundan "Inside the Koran" belgeseli filmi ele alınmıştır. Antony Thomas'ın 2008
yılında yaptığı, pazarda büyük bir yere sahip olan uluslararası tematik belgesel kanalı
National Geographic'de yayınladığı filmin analizi; gerçek, temsil, ideoloji, kurumsal
yapı, nesnellik, etik gibi alt başlıklara da değinerek üç ayrı kavram üzerinden
(göstergebilim, söylem, retorik) yapılmıştır.
"Belgesel tam olarak nedir?" sorusunun cevabının çalışmada, toplumsal olayları
inceleyen ve kültür üretimine katkısı olan belgesellerin, yapım süreçleri göz önüne
alındığında, yönetmenin bakışı, kurumsal yapının duruşu ve ideoloji gibi unsurlardan
sıyrılarak ne kadar nesnel olabileceği tartışılmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Belgesel film, Belgesel Sinema, Göstergebilim, Söylem,
Retorik, Televizyon, Temsil, Kur'an, İslam ve Kur'an, İslamofobi, Nesnel

Abstract:
It is a known fact that documentary films have an influence over social changes
and transformations. It's because we consider documentary film as a source of application
that represents "real" facts and events and conveys us true information. Due to the serious
purpose with which we charge the documentary, we expect documentary channels and
producers to be meticulous on sensitive and important topics such as religion, history and
science.
In this study, it was analyzed that the documentary film entitled The Koran
released in 2008 by Antony Thomas who has had successful documentary works
broadcast on National Geographic, an international thematic documentary channel which
has a significant place in the international market, with touching upon its relationship
with subtitles such as real, representation, ideology, organizational structure, objectivity,
and ethics on three different concepts (semiology, discourse, rhetoric).
Undoubtedly, it is important to examine how a divine text, such as the Qur'an,
which has radically changed the history of world and which is accepted as the beginning
of a very important change in sociological terms, has been dealt with in the form of
documentary cinema which still diverges in respect to its definition and function. This
study was decided to be carried out because the objectivity of the quest for truth in this
documentary is a responsibility not only towards 1.5 billion Muslims but also towards the
whole world in these times in which islamophobia increasing day by day.
And it was concluded that in this documentary that Anthony Thomas who
analyzed the Quran as an Occidental foreigner couldn't avoid prejudice and ideology, and
couldn't examine the topic objectively
Key words: Documentary Film, Documentary Cinema, Semiology, Discourse,
Rhetoric, Television, Representation, Holy Quran, Islam and Quran