Keratoakantom tanılı hastalarda klinik ve prognostik faktörlerin araştırılması
Investigation of clinical and prognostic factors in patients diagnosed with Keratoacanthoma
Yazar: UMUT MERT YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. VEFA ASLI ERDEMİR ; DR. ÖĞR. ÜYESİ OZAN ERDEM
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Dermatoloji = Dermatology

Özet:
Keratoakantom (KA), genellikle ileri yaş gruplarındaki hastalarda ani ortaya çıkan,
hızlı büyüme eğiliminde olan ve zaman içinde kendiliğinden iyileşebilen bir deri tümörüdür.
Özellikle güneşe maruz kalan deri bölgelerinde sıkça görülen bu tümör, kubbe şeklinde bir
yapıya sahiptir ve merkezinde keratotik tıkaç ile karakterize edilen krater benzeri bir
görünüm sergiler. Keratoakantomun benign olup olmadığı tartışmalıdır. Skuamöz hücreli
karsinomun (SHK) iyi differansiye bir alt tipi olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmanın
amacı keratoakantom tanısı almış hastalarda demografik, klinik ve prognostik özelliklerin
araştırılmasıdır.
Çalışmamızda; 2015-2023 yılları arasında İstanbul Medeniyet Üniversitesi
Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi'nde klinik ve histopatolojik olarak KA tanısı almış, toplam
284 lezyonu olan 267 hasta retrospektif olarak incelendi. Hastalar telefonla aranarak
muayeneye çağrıldı, 62 hasta muayeneye gelmeyi kabul etti.
Çalışmaya dahil olan hastaların yaş ortalaması 65,4±13,5 yıl, erkek/kadın oranı 1,4:1
olarak bulundu. Ortalama tanı yaşı erkeklerde 66,6±13, kadınlarda 63,5±13,9 yıl, medyan
tanı yaşı sırasıyla 69 ve 62 yıl olup fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,041).
Ortalama lezyon boyutu 9,2±5,2 mm, en küçük lezyon 2 mm ve en büyük lezyon 40 mm
olarak saptandı. Tümörün ortaya çıkışı ile tanı konulması arasında geçen süre ortalama
8,2±14,3 ay, minimum 1 ay, maksimum 96 ay olarak bulundu. Lezyonların lokalizasyonları
158 (%55,6) baş-boyun bölgesi, 47 (%16,5) üst ekstremite, 35 (%12,3) gövde ve 41 (%14,4)
alt ekstremite olarak saptandı. 96 (%33,8) lezyona tanısal biyopsi uygulanmış olup 78'i
(%27,4) punch, 13'ü (%4,6) insizyonel ve 5'i (%1,8) shave biyopsiydi. 225 (%79,2) hastaya
total eksizyon uygulanmış olup histopatolojik incelemede 219 (%77,1) KA, 6 (%2,1) skar
dokusu olarak raporlanmıştı. Total eksizyon uygulanan 1 (%0,004) hastada nüks
görülmüştü. Eksizyon yapılmayan 6 (%2,1) hastaya kriyoterapi ve 1 (%0.4) hastaya
elektrokoterizasyon uygulanmış, takiplerinde nüks izlenmemişti. 284 KA'nın 34'ü (%12) ,
muayeneye çağrılan 62 hastanın 11'inde (%17,7) regresyon mevcuttu. KA tanılı hastalarda
eşlik eden lezyonlara bakıldığında muayeneye çağrılan ve gelmeyi kabul eden 62 hastanın
17 (%27,4)'sinde aktinik keratoz, 47 (%75,8) hastada seboreik keratoz, 56 (%90,3) hastada
solar lentigo görüldü, 3 (%4,8) hastada displastik nevüs öyküsü mevcuttu. Bu hastaların
fenotip ve güneş alışkanlıkları değerlendirildiğinde 52 (%83,8) hastanın fitzpatrick deri tipi
2 ve 3, 10'u (%16,2) ise deri tipi 4, 61 (%98,4) hastanın ten rengi açık ve orta, 1 (%1,6)
hastanın koyu tenli olduğu saptandı. 27 (%43,5) hasta açık ve karma, 35 (%56,5) hasta ise
kapalı mesleki ortamda çalışmaktaydı. 62 hastanın 24'ünde (38,7) 18 yaş öncesi, 42 (%67,7)
hastada ise erişkin dönemde güneş yanığı öyküsü mevcuttu. Dermoskopik yaşlanma ölçeği
skor ortalamaları 17,3±4,1, en düşük skor 6, en yüksek skor ise 25'ti. 41 (%66,1) hastada
ortalama 32,6±17,8 paket/yıl sigara kullanımı öyküsü, 20 (%32,3) hastada lezyonun geliştiği
bölgede travma öyküsü mevcuttu.
Çalışmamız sonucunda, KA'nın erkek hastalarda ve ileri yaşta, baş-boyun ve üst
ekstremitelerde daha sık görülen, gelişiminde ultraviyole ışınların ve kümülatif güneş
maruziyetinin rol oynadığı, güneş yanığı öyküsü, deri kanseri öyküsü, sigara kullanımı gibi
risk faktörleri olan benign karakterde bir deri tümörü olduğu görülmüştür. Çalışmamız
KA'nın demografik ve klinik özellikleri, risk faktörleri ve prognozu hakkında literatüre
katkıda bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Keratoakantom, risk faktörleri, Skuamöz hücreli karsinom, deri kanserleri, prognoz.

Abstract:
Keratoacanthoma (KA) is a skin tumor that typically occurs in the elderly,
characterized by a sudden onset, rapid growth, and a tendency to spontaneously regress over
time. This tumor, often observed in sun-exposed skin areas, manifests as a dome-shaped
structure with a crater-like appearance at its center, characterized by a keratotic plug. The
debate persists regarding whether KA is benign, and it is considered by some as a welldifferentiated
subtype of squamous cell carcinoma (SCC). The aim of this study is to
investigate demographic, clinical, and prognostic characteristics in patients diagnosed with
keratoacanthoma.
A total of 284 lesions from 267 patients diagnosed with KA clinically and
histopathologically at Istanbul Medeniyet University Suleyman Yalcin City Hospital
between 2015 and 2023 were retrospectively examined. Patients were contacted by phone
and invited for examination; 62 patients agreed to participate.
The mean age of the included patients was 65.4±13.5 years, with a male-to-female
ratio of 1.4:1. The average age at diagnosis was 66.6±13 for males and 63.5±13.9 for
females, with a statistically significant difference (p=0.041). The mean lesion size was
9.2±5.2 mm, with a range of 2 mm to 40 mm. The time interval between tumor onset and
diagnosis was found to be an average of 8.2±14.3 months, ranging from 1 to 96 months.
Lesion localization was 158 (55.6%) in the head-neck region, 47 (16.5%) in the upper
extremity, 35 (12.3%) in the trunk, and 41 (14.4%) in the lower extremity. Partial biopsy
was performed on 96 (33.8%) lesions, including 78 (27.4%) punch biopsies, 13 (4.6%)
incisional biopsies, and 5 (1.8%) shave biopsies. Total excision was performed on 225
xv
(79.2%) patients, with 219 (77.1%) confirmed as KA and 6 (2.1%) as scar tissue on
histopathological examination. One (0.004%) patient with total excision experienced
recurrence. Among the 6 (2.1%) patients without excision, cryotherapy was applied to 6
(2.1%) patients, and electrocautery was applied to 1 (0.4%) patient, with no recurrence
observed during follow-up. Regression was observed in 34 (12%) of the 284 KAs and in 11
(17.7%) of the 62 patients who accepted examination.
Regarding accompanying lesions in KA-diagnosed patients who accepted
examination, 17 (27.4%) had actinic keratosis, 47 (75.8%) had seborrheic keratosis, 56
(90.3%) had solar lentigo, and 3 (4.8%) had a history of dysplastic nevus. When evaluating
the phenotype and sun habits of these patients, it was determined that 52 (83.8%) had
Fitzpatrick skin types 2 and 3, 10 (16.2%) had skin type 4, 61 (98.4%) had light and medium
skin color, and 1 (1.6%) had dark skin color. Of the patients, 27 (43.5%) worked in open and
mixed occupational environments, while 35 (56.5%) worked in closed occupational
environments. Among the 62 patients, 24 (38.7%) had a history of sunburn before the age
of 18, and 42 (67.7%) had a history of sunburn in adulthood. Dermoscopic aging scale scores
averaged 17.3±4.1, with a minimum score of 6 and a maximum score of 25. In 41 (66.1%)
patients, the average smoking history was 32.6±17.8 pack-years, and in 20 (32.3%) patients,
there was a history of trauma in the region where the lesion developed.
In conclusion, our study revealed that KA is a benign skin tumor more frequently
seen in elderly males, on the head-neck and upper extremities, with a development
influenced by ultraviolet radiation and cumulative sun exposure. Risk factors such as a
history of sunburn, skin cancer, and smoking were associated with KA. Our study
contributes to the literature by providing insights into the demographic and clinical
characteristics, risk factors, and prognosis of KA.

Keywords: Keratoacanthoma, risk factors, Squamous Cell Carcinoma, skin cancer, prognosis