Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi setlerinin deyim öğretimi açısından karşılaştırmalı olarak incelenmesi: B2 seviyesi örneği
A comparative analysis of Turkish as a foreign language teaching sets in terms of idiom teaching: B2 level example
Yazar: NURŞEN ÇAĞLAK
Danışman: DOÇ. DR. FATMA SÜREYYA KURTOĞLU
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Yabancılara Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Deyimler = Idioms ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Öğretim seti = Teaching set

Özet:
Bu araştırmada yabancı dil olarak Türkçe öğretimi alanında yaygın bir şekilde kullanılan Türkçe öğretim setlerindeki deyimleri, deyim etkinliklerini, deyim sıklıklarını, deyim öğretiminde tercih edilen etkinlik çeşitlerini iletişimsel yaklaşım esasında analiz etmek ve değerlendirmek amaçlanmıştır. Bu kapsamda örneklem olarak Yunus Emre Enstitüsü tarafından hazırlanan Yedi İklim Türkçe Öğretim Seti, Gazi Üniversitesi TÖMER Yabancılar İçin Türkçe öğretim seti ve İstanbul Yabancılar İçin Türkçe öğretim seti seçilmiştir. B2 seviyesi ile sınırlandırılan çalışmada hem ders hem çalışma kitapları esas alınmıştır. Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni (D-AOBM), dil öğretiminde her seviyeye ait kazanımları ve yeterlilikleri ortaya koyarken deyim öğretimi konusuna da değinmiştir. Bunun neticesinde D-AOBM, esas alınarak bahsi geçen üç Türkçe öğretim setindeki deyimler ve deyim etkinlikleri incelenmiştir. Deyim etkinliklerinin iletişimsel yaklaşıma uygun olup olmadığı, hangi yöntemlerle yapıldığı karşılaştırmalı olarak ortaya konmuştur. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman analizi tercih edilmiştir. Bu bağlamdan hareketle araştırmaya konu olan Türkçe öğretim setleri hazırlanırken deyim öğretiminin öneminin yeteri kadar farkına varılmadığı, kitaplarda çok sayıda deyimin geçtiği ancak etkinliklerle bu öğretimin desteklenmesinin ihmal edilmiş olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Deyim etkinlikleri arasında en çok rastlanılan anlam-deyim eşleştirmesi olmuştur. Kısacası Türkçe öğretim setlerinin, deyimlere ve deyim etkinliklerine çok fazla dikkat edilmeden hazırlandığı düşünülmektedir. Araştırma sonucunda her üç kitap seti hakkında ortaya konulan çıkarımlardan hareketle yeni hazırlanacak dil öğretimi materyallerine yol gösterebileceği düşünülen önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This research, it is aimed to analyze and evaluate the idioms, idiom activities, idiom frequencies, and the types of activities preferred in idiom teaching based on the communicative approach in Turkish teaching sets that are widely used in the field of teaching Turkish as a foreign language. In this context, Yedi Climate Turkish Teaching Set prepared by Yunus Emre Institute, Gazi University TÖMER Turkish Books for Foreigners, and Istanbul Turkish Teaching Sets for Foreigners were selected as samples. The study, which was limited to the B2 level, was based on both courses and workbooks. The Common European Framework of Reference for Languages (CEFR), while presenting the achievements and competencies of all levels in language teaching, also touched on the subject of teaching idioms. As a result of this, idioms and idiom activities in the three Turkish teaching sets mentioned, based on CEFR, were examined. Whether or not the idiom activities are suitable for the communicative approach and the methods by which they are made have been comparatively demonstrated. In the study, document analysis, which is one of the qualitative research methods, was preferred. In this context, it was concluded that the importance of idiom teaching was realized while preparing the Turkish teaching sets, which were the subject of the research, and that many idioms were mentioned in the books, but supporting this teaching with activities was neglected. Among the idiom activities, the most common meaning-idiom matching was. In short, it is thought that Turkish teaching sets are prepared without paying too much attention to idioms and idiom activities. As a result of the research, based on the deficiencies revealed in all three books, suggestions were made that are thought to guide the new language teaching materials to be prepared.