Burdur yöresinde ruminantlarda theileria ve babesia türlerinin reverse line blot hibridizasyon tekniği ile araştırılması
Research of theileria and babesia species in ruminantia of Burdur province by reverse line blot hybridisation technique
Yazar: ONUR KÖSE
Danışman: PROF. DR. HASAN EREN
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Babesia = Babesia ; Burdur = Burdur ; Hayvan hastalıkları = Animal diseases ; Parazit hastalıkları-hayvan = Parasitic diseases-animal ; Ruminantlar = Ruminants ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures ; Theileria = Theileria

Özet:
Bu çalışmanın amacı; hayvancılık faaliyetleri konusunda Türkiye'nin önde gelen illerinden biri olan Burdur ve yöresindeki sığır, koyun ve keçilerde, önemli hastalıklardan ve dolayısıyla ekonomik kayıplardan sorumlu olan Theileria ve Babesia türlerinin varlıklarının, yaygınlıklarının ve sığırlar ile koyun ve keçiler arasındaki olası çapraz enfeksiyon durumlarının reverse line blot hibridizasyon tekniği yardımıyla moleküler düzeyde araştırılmasıdır. Araştırma yöntemi olarak reverse line blot hibridizasyon yönteminin seçilme sebebi, bu yöntemin hızlı ve eş zamanlı olarak çok sayıda örneğin çok sayıda parazit türü yönünden incelenebilmesini mümkün kılmasıdır.  
Bu amaçla öncelikle Burdur'a bağlı Ağlasun, Bucak, Gölhisar, Merkez ve Yeşilova ilçelerindeki çeşitli yerleşim merkezlerinden ortak veya komşu meralarda otlatılarak aynı kene türlerinin enfestasyonuna maruz kalabilme ihtimali bulunan sürüler seçilmiş ve 334 sığır, 330 koyun ve 300 keçi olmak üzere toplam 964 büyük ve küçükbaş hayvandan kan örnekleri toplanmıştır. İkibin onbeş yılının Eylül ve Ekim ayları boyunca toplanan kan örneklerinden DNA izolasyonunu takiben bütün DNA örneklerine Theileria/Babesia soylarına ait 18S ssu rRNA geninin V4 değişken bölgesi içinde 460-540 bp'lık parçayı amplifiye eden genel primerler RLB-F2 ve RLB-R2 (biotinle işaretli) kullanılarak PCR işlemi uygulanmıştır. Sonrasında PCR ürünleri RLB yöntemi yardımıyla Theileria ve Babesia türleri yönünden incelenmiştir.
Çalışma sonucunda; 330 adet koyun kan örneğinin 153'ü (% 46,3) T. ovis, 106'sı (% 32,1) T. ovis + Babesia spp., ikisi (% 0,6) Bm3 (B. crassa/Babesia sp. China/B. motasi) + BcG (B. crassa Türkiye/B. crassa İran), ikisi (% 0,6) T. ovis + Bm3, biri (% 0,3) Babesia spp., biri (% 0,3) T. ovis + Bm3 + BcG, biri (% 0,3) T. ovis + Bm3 + Bcİ (B. crassa İran) ve 64'ü (% 19,4) negatif olarak tespit edilmiştir. Tekli veya miks enfeksiyon olmasına bakılmaksızın T. ovis'in koyunlardaki yaygınlığı % 79,69 şeklinde bulunmuştur.
İncelenen 300 adet keçi kan örneğinin 33'ü (% 11) Bm3, 10'u (% 3,3) Babesia spp., üçü (% 1) Theileria/Babesia spp., ikisi (% 0,6) B. ovis, biri (% 0,3) T. ovis ve 206 tanesi (% 62,4) ise negatif bulunmuştur.
Taranan 334 sığır kan örneği içerisinde en yoğun karşılaşılan iki enfeksiyon B. bovis (% 3,3; 11/334) ve Babesia spp. (% 3,3; 11/334) enfeksiyonları olmuştur. Bunu bir sığırda (% 0,3) T. annulata ve yine bir başka sığırdaki (% 0,3) T. annulata + Babesia spp. enfeksiyonları izlemiş ve incelenen sığırların % 92,8 (310/334)'lik bir kısmı ise RLB analizleri sonucunda Theileria veya Babesia enfeksiyonları yönünden negatif bulunmuştur. Tekli veya miks enfeksiyon şeklinde olmasına bakılmaksızın T. annulata'nın yaygınlığı % 0,6 olarak tespit edilmiştir.
Tekli ve çoklu enfeksiyon tablosunda hayvan türlerinin toplam sayıları incelendiği zaman; beş ilçeden toplanan toplam 330 koyunun 154'ü (% 46,6) tek türle, 110'u (% 33,3) iki türle, ikisi (% 0,6) üç türle, 300 keçinin 49'u (% 16,3) tek türle, 334 sığırın 23'ü (% 6,9) tek türle ve biri (% 0,3) de iki türle enfekte olarak tespit edilirken keçilerde ikili ve üçlü, sığırlarda da üçlü enfeksiyona rastlanmamıştır.
Bu veriler incelendiği zaman ise; sığırlar ile koyun ve keçiler arasında Theileria/Babesia türleri yönünden her hangi bir çapraz enfeksiyon durumuna rastlanılmadığı görülmektedir.
Bu çalışma sonucunda sığır, koyun ve keçilerde parazitlenen Theileria ve Babesia türlerinin Burdur yöresindeki yaygınlıkları ile ilgili güncel veriler elde edilmiş; bu verilerin hem bölgedeki parazit faunasının anlaşılmasına, hem de gelecekte bu bölgede veya diğer bölgelerde yürütülmesi planlanan konuyla ilgili benzer çalışmalar için altyapı anlamında faydalı olacağı kanısına varılmıştır. Ayrıca bu veriler ışığında; sığır, koyun ve keçi yetiştiricileri ve veteriner hekimlerle görüşülerek durumun bildirilmesi ve hayvan hareketleri, mera yönetimi ve sistemli ve sürdürülebilir kene mücadelesi konularında gerekli önlemlerin alınması tavsiyelerinin verilmesi uygun görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Theileria/Babesia, ruminant, RLB, Burdur

Abstract:
The aim of the present study is; to research the presence, prevalence and possible cross infections between cattle, sheep and goats for Theileria and Babesia species in Burdur province which is one of the most important cities of Turkey for animal production, by reverse line blot hybridisation tecnique. These parasites are responsible for important diseases and economic loses. In the present study, RLB is choosen as a research tecnique because it allows rapid, simultaneous detection and differentiation of different piroplasms infecting a given animal.
For this purpose; firstly the herds of cattle, sheep and goats was choosen which are grazing in the same or neighboring pasture, so they would probably be exposed to same tick species infestations from Ağlasun, Bucak, Gölhisar, Merkez and Yeşilova districts of Burdur. Then totally 964 blood samples collected from 334 cattle, 330 sheep and 300 goats from those herds in September and October of 2015 year. After isolation of DNA from those blood samples, RLB-F2 and RLB-R2 (biotin labelled) primers used for amplification of 460-540 bp hypervariable region 4 (V4 region) of the 18s small subunit ribosomal RNA gene of Theileria/Babesia spp. by PCR assay. Then all PCR products of those samples were investigated for Theileria/Babesia spp. by RLB assay. 
As a result;  46,3 % (153/330) T. ovis, 32,1 % (106/330) T. ovis + Babesia spp., 0,6 % (2/330) Bm3 (B. crassa/B. sp. China/B. motasi) + BcG (B. crassa Turkey/ B. crassa Iran), 0,6 % (2/330) T. ovis + Bm3, 0,3 % (1/330) Babesia spp., 0,3 % (1/330) T. ovis + Bm3 + BcG, 0,3 % (1/330) T. ovis + Bm3 + Bcİ (B. crassa Iran) infections found in sheeps samples and 64 of 330 (19,4 %) sheep samples were found negative. So, the prevalence of T. ovis in sheep was found to be 79,69 % regardless of single or mixed infection.
In goat samples; 11 % (33/300) Bm3, 3,3 % (10/300) Babesia spp., 1 % (3/300) Theileria/Babesia spp., 0,6 % (2/300) B. ovis, 0,3 % (1/300) T. ovis infections found and 62,4 % (206/300) of the samples seems to be negative.
	In invastigated cattle samples; 3,3 % (11/334) B. bovis, 3,3 % (11/334) Babesia spp., 0,3 % (1/334) T. annulata, 0,3 % (1/334) T. annulata + Babesia spp. infections found and 310 of 334 cattle samples (92,8 %) were observed as negative. The prevalence of T. annulata was found to be 0,6 % regardless of whether it was a single or mixed infection.
	Sheep samples were found; 46,6 % (154/330) by single, 33,3 % (110/330) by two and 0,6 % (2/330) by three species infected. Goat samples were found; 16,3 % (49/300) by single species infected. And cattle samples were found; 6,9 % (23/334) by single and 0,3 % (1/334) by two species infected.
	According to present data it seems that; no cross Theileria/Babesia infections found between cattle, sheep and goat samples.
	As a result of present study; actual data obtained about presence and prevalence of Theileria and Babesia species in cattle, sheep and goats in Burdur province. It is believed that those data would be helpful to understand of parasite fauna in this province and would keep light for the similar future investigations in this or other provinces. Also it has been approved that; meeting and conversation with cattle, sheep and goat breeders and veterinaries about those parasites, their prevalence and to warn them about animal movements, pasture management and systematically fight against ticks is absolutely necessary for the future of animal production. 

Keywords: Theileria/Babesia, ruminantia, RLB, Burdur