Hafif bilişsel bozukluğu olan yaşlılarda sanal gerçeklik uygulamasının görsel beceriler, algılanan okupasyonel performans ve memnuniyet üzerine etkisinin incelenmesi
The effect of virtual reality intervention on visual skills, perceived occupational performance and satisfaction in older adults with mild cognitive impairment
Yazar: KÜBRA ERSOY
Danışman: DOÇ. DR. BERKAN TORPİL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ergoterapi = Occupational Therapy

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı hafif bilişsel bozukluk (HBB) tanısı olan yaşlı bireylerde sanal gerçeklik uygulamasının görsel beceriler, algılanan okupasyonel performans ve memnuniyet üzerine etkisinin incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya yaşları 65-75 yıl arasında olan 48 HBB tanılı birey dahil edilmiştir. Bireyler randomize olarak müdahale (n=25) ve kontrol (n=23) grubu olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Her iki gruptaki bireyler Motor Beceriden Bağımsız Görsel Algı Testi-4 (MBBGAT-4), İz Sürme Testi (İST) ve Kanada Aktivite Performans Ölçümü (KAPÖ) ile değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonrası her iki gruba 8 hafta, haftada 2 gün, her biri 45 dakika kişi merkezli ergoterapi müdahalesi uygulanmıştır. Ek olarak müdahale grubuna 8 hafta, haftada 2 gün, her biri 45 dakika sanal gerçeklik müdahalesi uygulanmıştır.
Bulgular: Müdahaleler öncesi gruplar arasında MBBGAT-4 alt testlerinden görsel yakınlık dışındaki diğer test skorları arasında fark bulunmamıştır (p>0,05). Müdahale sonrası gruplar arasında MBBGAT-4 toplam skor, görsel ayrım, uzaysal ilişki ve görsel bellek alt parametrelerinde; İST-A ve İST-B skorlarında; KAPÖ-performans ve KAPÖ-Memnuniyet skorlarında sanal gerçeklik müdahale grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,01).
Sonuç: Bu çalışmada her iki müdahale sonucunda görsel becerilerin, algılanan okupasyonel performans ve memnuniyetin arttığı belirlenmiş olup her iki müdahalenin de HBB'li bireylerde kullanılabileceği bulunmuştur. HBB'li bireylerde kişi merkezli ergoterapi müdahalelerinin sanal gerçeklik uygulamaları ile birleştirilmesi terapötik sonuçları artırabilir.
Anahtar Kelimeler: Hafif bilişsel bozukluk, kişi merkezli ergoterapi müdahalesi, okupasyonel memnuniyet, okupasyonel performans, sanal gerçeklik

Abstract:
Aim: The aim of this study was to investigate the effect of virtual reality intervention on visual skills, perceived occupational performance and satisfaction in elderly individuals with mild cognitive impairment (MCI).
Materials and methods: Forty-eight individuals with MCI aged between 65 and 75 years were included in the study. The individuals were randomly divided into two groups as intervention (n=25) and control (n=23) groups. Individuals in both groups were evaluated with Motor-Free Visual Perception Test-4 (MVPT-4), Trail Making Test (TMT) and Canadian Occupational Performance Measure (COPM). After the evaluation, person-centred occupational therapy intervention was applied to both groups for 8 weeks, 2 days a week, 45 minutes each. In addition, the intervention group received virtual reality intervention for 8 weeks, 2 days a week, 45 minutes each.
Results: There was no difference between the groups before the interventions in the MVPT-4 subtests except for visual proximity (p>0.05). Statistically significant differences were found between the groups after the intervention in MVPT-4 total score, visual discrimination, spatial relationship and visual memory sub-parameters; TMT-A and TMT-B scores; COPM-performance and COPM-Satisfaction scores in favour of the virtual reality intervention group (p<0.01).
Conclusion: In this study, it was determined that visual skills, perceived occupational performance and satisfaction increased as a result of both interventions and it was found that both interventions can be used in individuals with MCI. Combining person-centred occupational therapy interventions with virtual reality interventions may improve therapeutic outcomes in individuals with MCI.
Keyword: Mild cognitive impairment, person-centred occupational therapy intervention, occupational satisfaction, occupational performance, virtual reality