Primer immün yetmezliği olan çocukların ebeveynlerinde covid-19 pandemi süreci ile ilişkili anksiyete bozukluğu ve travma sonrası stres bozukluğunun değerlendirilmesi
Evaluation of anxiety disorder and post-trauma stress disorder  related to the covid-19 pandemic  in parents of children with primary immunodeficiency
Yazar: BERHAN AKDAĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ARİF ÖNDER
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ana-baba = Parents ; Anksiyete = Anxiety ; Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; COVID 19 = COVID 19 ; Pandemiler = Pandemics ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic ; Çocuklar = Children ; İmmün yetmezlik = Immun deficiency

Özet:
Bu çalışmada, Primer immün yetmezliği (PİY) olan çocukların
ebeveynlerinin COVID-19 pandemi ile ilişkili anksiyete ve posttravmatik stres
düzeylerini araştırmak amaçlanmıştır.
Çalışmaya Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
Alerji ve İmmünoloji bölümünde takipleri süren, Primer immün yetmezliği (PİY) olan
çocukların ebeveynleri dahil edilmiştir. Kontrol grubu olarak; cinsiyet, yaş ve
sosyoekonomik açıdan hasta grubu ile eşleştirilmiş çocukların ebeveynleri çalışmaya
dahil edilmiştir. Sosyodemografik özellikleri, uyku alışkanlıklarını, sosyal medya
kullanım alışkanlıklarını saptamak için sosyodemografik veri formu, COVID-19 ile
ilgili bilgi düzeylerini saptamak için araştırmacılar tarafından oluşturulmuş COVID
bilgi anketi, COVID-19 pandemisi sürecindeki anksiyete düzeylerini değerlendirmek
için Yaygın Anksiyete Bozukluğu-7 (YAB-7) Ölçeği ve post travmatik stres
düzeylerini değerlendirmek için ise PTSB Soru Listesi – Sivil Versiyonu kullanılmıştır.
Hasta ve kontrol gruplarının anksiyete ve post travmatik stres düzeyleri
karşılaştırıldığında; hasta grubunun ebeveynlerinde anksiyete ve post travmatik stres
düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulundu. Hasta ve kontrol
grubu uyku ile ilgili parametreler açısından karşılaştırıldığında; hasta grubunda uyku
süresi az (< 6 saat) olanları oranı, anlamlı derecede yüksekti. Hasta grubunun uyku
kalitesi kontrol grubuna göre daha kötü olmakla birlikte her iki grup arasında anlamlı
fark yoktu. Klinik parametrelerin birbirleriyle ilişkine bakıldığında; kontrol grubunda
klinik parametreler arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki yoktu. Hasta grubunda
ise anksiyete ve post travmatik stres düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı
ilişki vardı. Yine hasta grubunda; uyku süresi az (< 6 saat) olanların, uyku süresi fazla
(> 6 saat) olanlara göre; hem anksiyete hem de post travmatik stres düzeyleri daha
yüksekti.Sonuç olarak primer immün yetmezliği olan çocukların ebeveynleri
COVID-19 pandemisi sürecindeki anksiyete ve post travmatik stres düzeyleri kontrol
grubundaki ebeveynlere kıyasla daha yüksek olarak bulunmuştur. Bu bulgular primer
immün yetmezliği olan çocukların ebeveynlerinin pandemi sürecinde ruhsal açıdan
risk altında olduklarını göstermektedir. Bu bakımdan özellikle devam etmekte olan
pandemi sürecinde ve olası diğer pandemi süreçlerinde risk grubundaki çocukların
ebeveynlerine ruhsal açıdan verilecek profesyonel destek çok büyük önem arz
etmektedir.

Abstract:
It was aimed to investigate the COVID-19-related anxiety and post
traumatic stress levels of the parents of children with primary immunodeficiency (PI)
in this study.
The study included parents of children with primary immunodeficiency (PI)
and followed up in the Department of Allergy and Immunology of Children's Health
and Diseases of Akdeniz University Faculty of Medicine. As a control group; parents
of children, age and gender matched with the study group were included in the study.
Sociodemographic characteristics, sleep habits, social media using habits were
recorded during the interview with the parents. A COVID information questionnaire,
created by researchers was used to determine the information levels of parents about
COVID-19. Generalised Anxiety Disorder-7 (GAD-7) Questionnaire and PTSD
Checklist–Civilian Version were used to evaluate COVID-19-related anxiety and
post traumatic stress levels of parents.
When the anxiety and post traumatic stress levels of study and control
groups were compared; anxiety and post traumatic stress levels of the study group
were found to be significantly higher than the control group. When 2 groups were
compared in terms of sleep-related parameters; sleep duration of the study group was
significantly lower than the control group. The sleep quality of the study group was
also lower in the study group, however the difference did not reach a significant level.
In the patient group, there was a statistically significant correlation between anxiety
and post traumatic stress levels. In addition, in the patient group; there was a negative
correlation between the duration of the sleep and the anxiety and post traumatic stress
levels. However, these correlations were not determined in the control group.
In conclusion, parents of children with primary immunodeficiency were
found to have higher COVİD-19-related anxiety and post traumatic stress levels,
compared to the control group. These findings suggest that parents of children with
primary immunodeficiency are at risk in terms of mental health during the pandemic
process. In this respect, especially in the ongoing pandemic process and other possible
pandemic processes, professional support for the parents of these children is of great
importance.