1960-1971 yılları arasında Türkiye'de eğitim politikaları
Education policies betwen 1960-1971 years in Turkey
Yazar: GÖKHAN ABANOZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİL TÜRKER TEKİN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim politikaları = Educational policies ; Eğitim programları = Education programs ; Eğitim tarihi = Educational history ; Mesleki teknik eğitim = Vocational technical education ; Türk eğitim sistemi = Turkish education system ; Türk eğitim tarihi = Turkish education history ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training

Özet:
Bu araştırmada, 1960-1971 yılları arasında koalisyon hükümetleri ve Adalet Partisi'nin tek başına iktidar olduğu dönem aralığında Türkiye'deki eğitim politikaları ortaya konulmuştur. Araştırmada ilgili dönemdeki koalisyon hükümetleri ile tek parti hükümetlerinin eğitim politikalarını karşılaştırmak amaçlanmıştır. Bu sebeple 1961-1971 yılları arasında Türk eğitim sistemini düzenlemek için çalışmalar yürüten çeşitli komisyonların görüş ve önerileri, VII. ve VIII. Milli Eğitim Şuralarında alınan kararların uygulanma durumu, Birinci ve İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planlarının eğitim hedeflerine ulaşılıp ulaşılamadığı ve bu dönemde Türkiye'deki ilk ve ortaöğretim öğretmen yetiştirme politikaları ile bunların amaca hizmet etme durumları ortaya konulmuştur. Araştırma 1961-1965 koalisyon hükümetleri ve 1965-1971 tek parti hükümetleri dönemlerini kapsadığından her iki dönemin eğitim politikalarının kıyaslanması açısından iki farklı değişkeni içermektedir. Araştırmada dönem ve konuyla ilgili yazılı kaynaklar, doküman incelemesi yöntemi ile toplanmıştır.
Araştırmada zaman aralığı olarak seçilen 1960-1971 yılları, Türkiye'de en kapsamlı program geliştirme çalışmalarının yürütüldüğü, ilkokul ve ortaokul programlarının yeni baştan düzenlendiği, ilköğretim, ortaöğretim ve yaygın eğitim politikalarının belirginlik kazandığı bir dönemdir. Bu dönemde eğitim politikalarının yoğunlaştığı ilköğretim, genel ve mesleki teknik ortaöğretim kademeleri ile öğretmen yetiştirme ve istihdamında niceliksel ve niteliksel gelişmeler yaşanmıştır. 1961-1965 yılları arasında görev yapan hükümetlerinin eğitim politikaları 1965-1971 yıllarını kapsayan tek parti hükümetlerine göre daha istikrarlı olduğu gözlenmiştir. Bununla birlikte gerek koalisyon hükümetleri gerekse tek parti hükümetlerinin uyguladığı eğitim politikalarında niceliksel ve niteliksel olarak bir denge yakalanamadığı görülmüştür. Bu dönemde okul ve öğretmen istihdamı, eğitimden yararlanan öğrenci sayılarında artış yaşanmasına rağmen dersliklerin haddinden fazla dolu olması, okulların fiziksel eksiklikleri ve öğretmen yetiştirme kaynakları dışından gelenlerin öğretim sürecinde görevlendirilmesi gibi uygulamalar eğitimde verim ve kaliteyi düşürmüştür. Ayrıca Birinci ve İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planlarının eğitim ile ilgili hedeflerine ulaşılamadığı saptanmıştır. Buna karşın ilkokul ve ortaokul ders programlarının yenilenmesi, ortaöğretimde mesleki ve teknik eğitime önem verilmesi ve Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinin kurulması gibi Türk eğitim sisteminin geleceğine yön veren politikalar uygulamaya konulmuştur.

Abstract:
This study reveals educational policies followed in Turkey in the time period between the coalition governments from the year 1960 to 1971 and the period when the Justice and Development Party came to power alone. It aims to compare educational policies of the coalition governments and single-party governments in the related timeframe. Therefore, it puts forth the opinions and suggestions of various commissions that carried out studies to regulate the Turkish education system between 1961 and 1971, the implementation of the decisions taken in the 7th and 8th National Education Councils, whether the education goals of the First and the Second Five-Year Development Plans were achieved and the primary and secondary education teacher training policies and whether these served the purpose. The research includes two different variables to compare the education policies of both terms since it includes the 1961-1965 coalition governments and the 1965-1971 single-party governments. The written sources about the periods and the subject were collected through document analysis.
The time period between 1960 and 1971, considered as the timeframe in the research, is the period when the most comprehensive program development studies were carried out in Turkey, the curricula of the primary and secondary schools were reorganized, and the primary, secondary and non-formal education policies became definite. There were both quantitative and qualitative developments in teacher training and employment as well as primary education, and general and vocational technical secondary education, where the focal point was education policies during this period. The education policies of the governments that were in power between 1961 and 1965 were more steady than the single-party governments that were in power from 1965 to 1971.  However, there was no quantitative or qualitative balance in the education policies applied by both coalition governments and single-party governments. Despite the increase in the number of students benefiting from education, and the school and teacher employment in this period; overcrowded classrooms, physical deficiencies of the schools, and assignment of those coming from outside the teacher training resources during the teaching process decreased the productivity and quality in education. Furthermore, the First and Second Five-Year Development Plans could not achieve the educational objectives. However, policies such as renewal of primary and secondary school curricula, focusing on vocational and technical education in secondary education, and establishment of Guidance and Research Centers that shaped the future of the Turkish education system were carried into effect.