Dünyada porselen bebek kültürü
Porcelain doll culture around the world
Yazar: BEGÜM MANAV
Danışman: DOÇ. DUYGU KAHRAMAN
Anadolu Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Seramik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Kültür = Culture ; Oyuncak = Toy ; Porselen = Porcelain ; Porselen bebek = Porcelain doll

Özet:
Oyuncak bağlamında bebek sözcüğünün karşılığı Britannica sözlüğünde "insan veya hayvan formunda modellenmiş çocuk oyuncağı, bilinen en eski oyun araçlarından biri" şeklinde açıklanmıştır. İnsanlık tarihinde çeşitli materyallerden oyuncak bebekler yapıldığı düşünülse de bunlardan bazıları ahşap veya kumaş gibi çürüyebilen malzemelerden yapıldığı için günümüze ulaşamamıştır. 
Bebeklerin yapımında seçilen malzeme, teknik, yapılış amaçları açısından yöresel ve kültürel farklılıklar bulunmaktadır. Kızılderili bebekleri çocuklara bazı spiritüel ögeleri öğretmek amacıyla hediye edilirken, Japon kültüründe bebekler bir oyun nesnesinden çok, festival figürü olarak yer edinir. Avrupa'da ise kimi zaman bir oyuncak, kimi zamansa yetişkinlere hitap eden birer koleksiyon nesnesi olan bebeklerin yapımında geçmişte ahşap, bez, balmumu bileşimleri, günümüzde ise plastik kullanılmasının yanı sıra, tamamen veya kısmen seramikten de faydalanılmaktadır.
Bu malzemelerin arasında porselen, bebeklerin yapımında büyük farklılık yaratmış ve kendine has bir etki oluşturmuştur. Porselen, kökenini Çin'den almakta, genellikle beyaz rengi, yarı saydam oluşu ve sertliği ile diğer seramiklerden ayrılabilmektedir. Porselenden yapılan bebekler için porselen bebek adlandırması en bilinen isim olmakla birlikte, kullanılan malzemeye göre dünyada bisque doll (sırsız porselen bebek) ve china doll (pekişmiş çini bebek) olarak da anılmaktadır. Bilimsel Araştırma Projeleri kapsamında hazırlanan "Dünyada Porselen Bebek Kültürü" başlıklı tezde; porselen bebeklerin gelişimi, geçirdiği teknik ve kültürel değişimler, üzerlerine yüklenen anlamlar gibi konuların detaylıca araştırılması ve bu araştırmalar sonucunda elde edilecek verilerle, sanatsal bir bakış açısıyla tez araştırmacısı tarafından porselen bebekler üretilerek bir sergi ile izleyiciye sunulması planlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Porselen, Seramik, Bebek, Oyuncak, Kültür.

Abstract:
In the context of the toy, the word doll is described in the Britannica dictionary as "child's toy modeled in human or animal form, it is perhaps the oldest plaything". Although it is thought that dolls were made out of various materials in the history of humanity, some of them could not survive since they were made of decayable materials such as wood or fabric.
In the production of dolls, the selected materials and techniques, as well as the objectives of construction, show regional and cultural differences. Native American dolls were given as gifts to children to teach some spiritual elements. In Japanese culture, it is a collection object which is mostly used as a festival figure rather than a plaything, while in Europe it is sometimes a toy and sometimes a collection object appealing to adults. In the production of these dolls in the past, ceramics were used besides wood, cloth, wax compositions, and plastic.
Among all these materials, porcelain has made a big difference in the construction of dolls and has a unique effect. Porcelain has its origin from China and can be separate from other ceramics with its white color, translucency, and hardness.
"Porcelain doll" naming is the best-known name for these dolls in the world, but it is also known as the bisque doll and china doll. 
This thesis that named "Culture of Porcelain Dolls Around the World", includes the development of porcelain dolls, the technical and cultural changes, the meanings attributed to them. And with the data to be obtained as a result of these research, new porcelain dolls will be made and displayed with an exhibition.
Keywords: Porcelain, Ceramic, Doll, Toy, Culture.