Son dönem böbrek hastalığı tanılı hastalarda laboratuvar parametreler ile fiziksel kırılganlık arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between laboratory parameters and physical frailty in patients with end-stage kidney disease
Yazar: GÖKÇE MİNEL AYDOSLU
Danışman: PROF. DR. BEYZA MACUNLUOĞLU ATAKAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN BAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Sancaktepe Şehit Prof.Dr. İlhan Varank Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nefroloji = Nephrology ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Kronik böbrek hastalığı, son dönem böbrek hastalığına ve kardiyovasküler komplikasyonlara yol açarak global olarak günden güne artan bir sağlık sorunudur. Kronik hastalıklar, kırılganlığın başlamasında veya kötüleşmesinde önemli role sahiptir. Çalışmamızda hemodiyaliz tedavisi uygulanan hastalarda fiziksel kırılganlık sıklığının ve biyokimyasal ve hematolojik parametreler ile fiziksel kırılganlık arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza, Dialife İstanbul Diyaliz Merkezi'nde 1 Aralık 2022 ve 31 Mart 2023 tarihleri arasında rutin hemodiyaliz tedavisi almakta olan 18 yaş ve üstü hastalar dahil edildi. Hastaların demografik verileri, antropometrik ölçümleri, komorbiditeleri, kullandıkları ilaçlar, kronik böbrek hastalığı süresi, renal replasman tedavisinin başlandığı zaman ve laboratuvar parametreleri kaydedildi. Hastaların komorbiditeleri Charlson Komorbidite İndeksi ile skorlandı ve modifiye Charlson Komorbidite İndeksi ile yaşa göre skorlandı. Hastaların kırılganlık durumu FRAIL ölçeği ile belirlendi, hastalar aldıkları puanlara göre kırılgan olmayanlar hastalar (0 puan alanlar), Pre-Frail olan hastalar (1-2 puan alanlar) ve kırılgan olan hastalar (3 ve üzeri puan alanlar) olmak üzere hastalar 3 gruba ayrıldı. Kırılganlık durumuna göre gruplara ayrılan hastalar birbirleri ile karşılaştırıldı. Elde verilen verilerle istatistiksel analizler yapıldı. Bulgular: Çalışmaya 77 (%38,7) kadın, 122 (%61,3) erkek olmak üzere son dönem böbrek hastalığı tanısı olan toplam 199 hasta dahil edilmiştir. Hastaların ortalama yaşları 62,95±15,93 yıl olarak saptanmıştır. Hastaların 78'inin (%39,2) kırılgan olduğu saptandı. Kırılgan olanlar ve olmayanlar arasında demografik verilerde anlamlı fark saptanmadı. FRAIL ölçeği puanları ile Charlson Komorbidite İndeksi ve modifiye Charlson Komorbidite İndeksi puanları arasında anlamlı pozitif korelasyon saptandı. Kırılgan hasta grubunun Charlson Komorbidite İndeksi puanı anlamlı derecede yüksek bulundu. Kırılgan hasta grubunda HbA1c, serum kreatinin, albümin, fosfor düzeyleri ile hemoglobin ve hematokrit anlamlı olarak düşük, venöz bikarbonat düzeyleri anlamlı olarak yüksek bulundu. Kırılgan olmayan hastaların sodyum düzeyi anlamlı olarak yüksek bulundu. Kırılgan hasta grubunda anemi varlığı kırılgan olmayanlara göre anlamlı olarak yüksek bulundu. Sonuç: Son dönem böbrek hastalığı tanılı ve hemodiyaliz tedavisi alan kırılgan hastalarda serum kreatinin, albümin, fosfor, hemoglobin ve hematokrit düzeylerinin düşük, venöz bikarbonat düzeylerinin yüksek, kırılgan olmayan hastalarda sodyum düzeylerinin yüksek olduğunu saptadık. Hemodiyaliz hastalarının rutin takibinde laboratuvar parametrelerin seyrinde bu değişikliklerin fark edilmesi halinde anti-kırılgan müdahalelerin zamanında yapılması sağlanabilir. Anahtar Kelimeler: Biyokimya, frail, hemodiyaliz, hemogram, kırılganlık, kronik böbrek hastalığı

Abstract:
Objective: Chronic kidney disease is an increasing global health issue that leads to end-stage kidney disease and cardiovascular complications. Chronic diseases play a significant role in the onset or worsening of frailty. Our study aims to investigate the frequency of physical frailty in patients undergoing hemodialysis treatment and the relationship between biochemical and hematological parameters and physical frailty. Materials and Methods: Our study included patients aged 18 and over receiving maintenance hemodialysis treatment at Dialife Istanbul Dialysis Center between December 1, 2022 and March 31, 2023. Demographic data, anthropometric measurements, comorbidities, medication use, duration of chronic kidney disease, time of initiation of renal replacement therapy, and laboratory parameters of the patients were recorded. The patients' comorbidities were scored using the Charlson Comorbidity Index and the modified Charlson Comorbidity Index according to age. The patients' frailty status was determined using the FRAIL scale, and the patients were divided into three groups based on the scores they received: non-frail patients (those scoring 0 points), pre-frail patients (those scoring 1-2 points), and frail patients (those scoring 3 or more points). Patients grouped according to frailty status were compared with each other. Statistical analyses were performed with the obtained data. Results: 77 (38.7%) female and 122 (61.3%) male patients with a diagnosis of end-stage renal disease, totaling 199 patients, were included in the study. The average age of the patients was determined to be 62.95±15.93 years. It was found that 78 (39.2%) of the patients were frail. There was no significant difference in demographic data between those who were frail and those who were not. A significant positive correlation was found between FRAIL scale scores and Charlson Comorbidity Index, and modified Charlson Comorbidity Index scores. The Charlson Comorbidity Index score was significantly higher in the frail patient group. In the frail patient group, HbA1c, serum creatinine, albumin, phosphorus levels, as well as hemoglobin and hematocrit levels were significantly lower, and venous bicarbonate levels were significantly higher. Sodium levels were significantly higher in non-frail patients. The presence of anemia was significantly higher in the frail patient group compared to non-frail patients. Conclusion: In our study, we found that serum creatinine, albumin, phosphorus, hemoglobin, and hematocrit levels are low in frail patients diagnosed with end stage kidney disease and receiving hemodialysis treatment, while venous bicarbonate levels are high. In non-frail patients, we observed high sodium levels. Detecting these alterations in laboratory parameters during the routine monitoring of hemodialysis patients can facilitate timely anti-frail interventions. Keywords: Biochemistry, frail, hemodialysis, complete blood count, frailty, chronic kidney disease