Pnömoni öyküsü olan yaşlılarda yutma fonksiyonunun değerlendirilmesi
Evaluation of the history of pneumonia in the elderly swallowing function
Yazar: MERVE AKÇİL
Danışman: PROF. DR. AYNUR AYŞE KARADUMAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Aspirasyon = Aspiration ; Pnömoni = Pneumonia ; Yaşlılar = Aged ; Yutma = Deglutition ; Yutma bozuklukları = Deglutition disorders

Özet:
Bu çalışma; pnömoni öyküsüne sahip olan yaşlılarda yutma fonksiyonunu değerlendirmek amacı ile yapılmıştır. Çalışmaya yaş ortalaması 73,00±7,93 yıl olan 22 pnömoni öyküsü olan yaşlı çalışma grubu olarak, yaş ortalaması 70±6,39 yıl olan 22 pnömoni öyküsü bulunmayan yaşlı kontrol grubu olarak dahil edildi. Yaşlı bireylerin yutma fonksiyonu, su yutma testi ve yutma yeteneği ve fonksiyonu değerlendirmesi (SAFE) ile değerlendirildi. Değerlendirmelerde bireylerin klinik olarak yutma fonksiyonu, beslenme, komorbidite, yaşam kalitesi ve günlük yaşam aktivitelerine yer verildi. Pnömoni öyküsü olanların %59,1'inde yutma yeteneğinde azalma bulunurken, pnömoni öyküsü olmayanların %9,1'inde yutma yeteneğinde azalma bulundu. Yutma değerlendirmesinde, pnömoni öyküsü olan bireylerin %18,2'sinde öksürme refleksi görülürken, %50'sinde sessiz aspirasyon belirtileri gözlendi. Suyu içtikten sonra anormal ses ve zorlu solunum bulgusu, pnömoni öyküsü olan kişilerde pnömoni öyküsü olmayanlara göre daha fazla (p<0,05) görüldü. Pnömoni öyküsü olan kişilerde günlük yaşam aktivitesi ile yutma fonksiyonu arasında kuvvetli korelasyon (p<0,001) bulundu. 1 yıllık ve 10 yıllık komorbidite değerlerinde her iki grup arasında anlamlı fark bulunamadı (p>0,05). Pnömoni öyküsü olan bireylerin beslenme değerlendirme sonuçlarına göre, %45,5'inde malnutrisyon görüldü. Pnömoni öyküsü olanların yutma değerlendirmesinin oral ve faringeal fazı ile beslenme değerlendirmesi arasında (p<0,05) anlamlı bir ilişki bulundu. Yaşam kalitesi değerlendirmesinin emosyonel reaksiyonlar parametresinde, pnömoni öyküsü olanlarda anlamlı fark bulunurken (p<0,05), pnömoni öyküsü olmayan kişilerde anlamlı fark bulunamadı (p>0,05). Yutma fonksiyonu açısından pnömoni öyküsü olan ve olmayan kişiler arasında anlamlı bir fark bulundu (p<0,05). Sonuç olarak; yaşlı bireylerde yutma fonksiyonunu sağlayan yapılar artan yaşla birlikte anatomik ve fizyolojik olarak değişmektedir. Bu nedenle yaşlı bireyler yutma etkinliğindeki azalmanın yol açacağı aspirasyona ve pnömoniye daha yatkın olmaktadırlar. Yaşlıların yaşamını tehdit eden pnömoniyi en aza indirebilmek için erken dönemden itibaren detaylı bir yutma değerlendirmesi yapılmalı ve multidisipliner bir yaklaşımla koruyucu yutma rehabilitasyon programı oluşturulmalıdır.

Abstract:
This study was made to evaluate the swallowing function in the elderly with the history of pneumonia. The study, with a mean age of 73.00 ± 7.93 years, 22 working groups with a history of pneumonia in the elderly, with a mean age of 70 ± 6.39 years, were included in the 22 with no history of pneumonia in the elderly control group. Swallowing function of elderly people, water swallow test and swallowing ability and function evaluation (SAFE) were evaluated. In evaluation, clinical swallowing function of individuals, nutrition, comorbidity, quality of life and activities of daily living was given. Of which the history of pneumonia, which was found in 59.1% reduction in swallowing ability, without a history of pneumonia were found in 9.1% decrease in swallowing ability. Swallowing evaluation of individuals with a history of pneumonia, coughing reflex was observed in 18.2%, 50% showed signs of silent aspiration. After you drink the water, abnormal respiratory sounds and challenging findings in individuals with a history of pneumonia, pneumonia more than those without a history (p <0.05) was observed. In individuals with a history of pneumonia, a strong correlation between the swallowing function and activities of daily living (p <0.001) was found. At 1 year and 10-year comorbidity value, no significant difference between both groups (p> 0.05). Individuals with a history of pneumonia, according to nutritional assessment results were seen in 45.5% of malnutrition.Of which the history of pneumonia, oral and pharyngeal phase of swallowing evaluation between nutritional assessment (p <0.05) were significantly associated. Assessment of quality of life, the emotional reaction parameters, with a history of pneumonia in a statistically significant difference (p <0.05), but not in the history of pneumonia person found significant differences (p> 0.05). Swallowing function in terms of which the history of pneumonia and found a non-significant difference between groups (p <0.05). In conclusion; structures that provide the swallowing function in the elderly, as the anatomical and physiological changes with increasing age. Therefore, elderly individuals, will lead to a reduction in absorption and effectiveness are being more prone to aspiration pneumonia. Life-threatening pneumonia the elderly, should be made a detailed assessment of swallowing from early to minimize and multidisciplinary approach swallowing rehabilitation program should be established.