Mısır'da hurma lifi katkılı kerpicin restorasyon uygulamalarında kullanılabilirliğine yönelik bir araştırma
A study on usability of palm leaf additive to adobe in restoration applications in Egypt
Yazar: RASHA ELBORGY
Danışman: DOÇ. DR. GENCO BERKIN
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
İnsanlık tarihinde kullanılan en eski yapı yöntemlerinden biri kerpiç yapıdır. Kerpiç
yapı çevre dostu ve insan doğasına daha uygun olup yapının kullanılması döneminde
enerji kullandığı için toplumun her kesimine hitap eder. Kerpiç yapı mimarisinin
dünya üzerindeki coğrafi dağılımı, kerpiç yapımında kullanılan killi toprak ve
samanın temin edilişine bağlı olarak paralel bir şekilde seyretmiştir. Havanın kurak ve
yağışın az olduğu dolayısıyla sel tehlikesinin olmadığı bölgelerde bu yöntem daha çok
tercih edilmiştir. Mısır'da pirinç ekiminin toplam yıllık mahsulün yaklaşık %25
oranında azalmasının ardından kerpiç yapımında kullanılan pirinç samanına alternatif
olarak başka bir malzeme bulma olasılığı sorusu akla gelmiş ve buradan yola çıkarak;
Bu araştırmada buğday ile pirinç samanının kerpiç yapımında kullanmanın yerine
alternatif olarak bölgede yüksek oranda bulunan daha ekonomik hurma ağacı
yaprağının kullanımının uygunluğu araştırılmıştır. Hurma yaprağı ve pirinç samanı
katılan kerpiç su emme oranları analizi ve mukavemet testleri yapılmıştır. Pirinç
samanı ve hurma yaprağı kerpiç mukavemetini doğrudan etkilemektedir. Su emilim
oranlarına bakıldığında hurma yaprağında üretilen kerpicin pirinç samanı ile üretime
göre sudan daha az etkilendiği deneyler sonucunda ortaya çıkmıştır. Pirinç samanı
katkılı Toprak ile hurma yaprağı katkılı toprak su etkisi ile karşılaştığı zamanı, hurma
yaprağı katkılı toprak daha az su emmekte ve hasar görülmemekte.
Bu araştırmadaki kerpiç mimarisi teknoloji, kerpiç nasıl hazırlanıyor, Ayrıca, Mısır'da
kerpiç mimari yapının tarihi ve mimar Hassan Fathy felsefesi ve eserleri hakkında
gösterilecek, kerpiç yapının iklimsel şartları bilinecek, sonradaki kerpiç
bozulmalarının sebebi, kerpiç binalarının tipleri ve formlarının bozulması ve
restorasyonunda kullanılan teknikler gösterilecektir, sonunda hurma yaprağının pirinç
samanına alternatif olarak harcında kullanılma önerisi laboratuvar çalışması
Bütün bu araştırmaların sonucu olarak kerpiç yapımında kullanılan pirinç samanına
alternatif olarak hurma yaprağını kerpiç inşaat malzemesi olarak kullanılmasının
uygun olduğunu açık bir şekilde söyleyebiliriz. Çevre dostu olan bu maddeyi tercih
etmenin hem insan sağlığına, az enerji kullanan yapıları xiv

ANHTAR KALİME: Kerpiç, Hurma lifi, Kerpiç restorasyon, Pirinç samanı, kil
Toprak

Abstract:
One of the oldest building methods used in human history is Adobe. The adobe
building is more environmentally friendly and more suitable for human nature and
saving energy, The geographic distribution of Adobe architecture throughout the
world has been parallel in relation to the availability of clay soil and straw used for
Adobe construction. This method is more preferred in regions where air is dry and
rainfall is low and there is no danger of flooding. The question of the possibility of
finding another material as an alternative to the rice straw used in Adobe production
after the decrease of 25% of the total annual crop of rice cultivation in Egypt came to
mind. In this study, instead of using wheat and rice straw in adobe construction, the
suitability of using the more economical date-palm leaf in the region was
investigated. Analysis of water absorption rates and strength tests of adobe with palm
leaf and rice straw were performed. Rice straw and palm leaf directly affect the
adobe strength. When the water absorption rates are examined, it is revealed that the
adobe produced in palm leaf is less affected by water than rice straw production.
Rice straw doped Soil and palm doped soil when exposed to water effect, palm leaf
doped soil absorbs less water and does not damage.
As a result of all these researches, we can clearly say that it is appropriate to use
palm leaf as an adobe construction material as an alternative to rice straw used in
adobe construction. Choosing this environmentally friendly substance has the
advantages of using less energy for human health.
KEYWORD: Adobe building, Back to earth, Rice straw, Palm leaf, Restoration of
Adobe