Bazı endemik Centaurea l. (asteraeceae) türlerinin fitokimyasal özelliklerinin belirlenmesi ve ilaç sanayinde kullanılabilirliğinin araştırılması
Determination of the phytochemical properties of some Centaurea l. (asteraeceae) species and use in drug industry
Yazar: CEM CANLI
Danışman: PROF. DR. SEZGİN ÇELİK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı / Moleküler Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Biyoloji = Biology ; Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Bilindiği kadarıyla bu çalışma Centaurea sivasica Wagenitz, Centaurea haussknechtii Boiss ve Centaurea tomentella Hand.-Mazz'nın uçucu yağ bileşimi ve yağ asidi profili üzerine ilk rapordur. C. sivasica Wagenitz, C. haussknechtii Boiss ve C. tomentella Hand.-Mazz'nın uçucu yağ ve yağ asidi bileşimi gaz kromatografisi-kütle spektrometresi (GC-MS) ile analiz edildi. C. sivasica Wagenitz uçucu yağlarının ana bileşenleri hekzadekanoik asit (%12.707), heptakosan (%3.288), karyofilen oksit (%2.800), dodekanoik asit (%2.792), diisobütil ftalat (%2.671), nor-kopaanon (%2.036) ve spathulenol (%2.00) olarak belirlendi. C. sivasica Wagenitz yağ asidinin ana bileşenleri (Z,Z)-9,12 oktadekadienoik asit metil ester (%18.287), (Z,Z,Z)-9,12,15- oktadekatrienoik asit metil ester (%16.715) ve hekzadekanoik asit metil ester (%15.337) olarak bulundu. C. haussknechtii Boiss'nin uçucu yağının ana bileşenleri hekzadekanoik asit (%19.418), heptakosan (%3.744), karyofilen oksit (%3.323), tetradekanoik asit (%3.293), dodekanoik asit (%2.947), fitol (%2.181) ve nonaik asit (%2.00) olarak bulundu. C. haussknechtii Boiss yağ asidinin ana bileşenleri (Z)-9- oktadekanoik asit metil ester (%45.682), (Z,Z)-9,12- oktadekanoik asit metil ester (%37.85) ve hekzadekanoik asit metil ester (%15.802) olarak bulundu. C. tomentella Hand.-Mazz uçucu yağının ana bileşenleri hekzadekanoik asit (%21.586), heptakosan (%4.993), dodekanoik asit (%3.415), karyofilen oksit (%3.00), fitol (%2.624) ve tetradekanoik asit (%2.390), (%2.947) olarak bulundu. C. tomentella Hand.-Mazz yağ asidinin ana bileşenleri (Z)-9-oktadekanoik asit metil ester (%28.402), hekzadekanoik asit metil ester (%19.450) ve (Z,Z)-9,12- oktadekanoik asit metil ester (%14.809) olarak bulundu. Yapılan DPPH testi sonucunda üç bitkinin hem ham ekstresi için hem de yağ asitleri için antioksidan aktivite gözlemlenmemiştir. Antimikrobiyal aktivite için yapılan MİK testi sonucunda C. hausknechtii yağ asidi ve C. tomentella Hand.-Mazz uçucu yağı antimikrobiyal etki göstermiştir.

Abstract:
To the best of our knowledge this is the first report on the essential oil composition and fatty Asit profile of Centaurea sivasica Wagenitz, Centaurea haussknechtii Boiss and Centaurea tomentella Hand.-Mazz. Essential oil and fatty Asit composition of C. sivasica Wagenitz, , C. haussknechtii Boiss. and C. tomentella Hand.-Mazz. were analyzed by means of gas chromatography-mass spectrometry (GC-MS). The major components of the essential oil of C. sivasica Wagenitz were hexadecanoic acid (12.707 %), heptacosane (3.288 %), cayophllene oxide (2.800 %), dodecanoic acid (2.792 %), diisobutyl phthalate (2.671 %), nor-copaanone (2.036 %) and spathulenol (2.00 %). The major components of the fatty Asit of C. sivasica Wagenitz were (Z,Z)-9,12- octadecadienoic acid methyl ester (18.287 %), (Z,Z,Z)-9,12,15- octadecatrienoic acid methyl ester (16.715 %) and hexadecanoic acid methyl ester (15.337 %). The major components of the essential oil of C. haussknechtii Boiss were hexadecanoic acid (19.418 %), heptacosane (3.744 %), cayophllene oxide (3.323 %), tetradecanoic acid (3.293 %), dodecanoic acid (2.947 %), phytol (2.181 %) and nonaic acid (2.00 %). The major components of the fatty Asit of C. haussknechtii Boiss were (Z)-9- octadecanoic acid methyl ester (45.682 %), (Z,Z)-9,12- octadecanoic acid methyl ester (37.85 %) and hexadecanoic acid methyl ester (15.802 %). The major components of the essential oil of C. tomentella Hand.-Mazz were hexadecanoic acid (21.586 %), heptacosane (4.993 %), dodekanoik asit (3.415 %), karyofilen oksit (3.00 %), fitol (2.624 %) and tetradecanoic acid (2.390 %), (2.947 %). The major components of the fatty Asit of C. tomentella Hand.-Mazz were (Z)-9- octadecanoic acid methyl ester (28.402 %), hexadecanoic acid methyl ester (19.450 %) and (Z,Z)-9,12- octadecanoic acid methyl ester (14.809 %). As a result of the DPPH test, no antioxidant activity was observed for both the raw extract and the fatty Asits of the three plants. As a result of the MIC test for antimicrobial activity, C. haussknechtii Boiss fatty Asit and C. tomentella Hand.-Mazz essential oil showed antimicrobial effect.