Türkiye'nin dış ticaret yapısı ve Ortadoğu Ülkeleri ile dış ticaret ilişkileri
The structure of Turkey's foreign trade and relationship between Turkey and Middle East countries
Yazar: HASAN KIYAK
Danışman: Y.DOÇ.DR. KAMİL USLU
Marmara Üniversitesi / Ortadoğu Araştırmaları Enstitüsü / Ortadoğu İktisadı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Ekonomi = Economics ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
ÖZETYapılmış olan bu araştırmada; Türkiye ve Ortadoğu ülkelerinin dış ticaret verileribölge, sektör ve fasıl bazında analiz edilerek mevcut olan görünüme yorumgetirilmeye çalışılmıştır. Yapılan analizler ve tablolar yardımıyla Türkiye ve bölgeülkelerinin dış ticaret yapıları ile gelişim süreçleri netleştirilmeye gayretgösterilmiştir.Genel olarak, Türkiye dış ticaret yapısı ve Ortadoğu ülkeleri ile yapılan dış ticaretilişkilerinin genel yapısı ve gelişim yönü ortaya konmaya çalışılmıştır. Birincibölümde, Türkiye dış ticaretinin yapısı ve gelişim süreci genel hatları ile ortayakonulmuş, bu bağlamda Türkiye dış ticaretinin tarihsel süreci incelenip, GümrükBirliği Anlaşması'nın da katkıları ile Avrupa ülkeleri ile yapılan ticari ilişkiler veönemi vurgulanıp, ardından Serbest Ticaret Anlaşması imzalanan ülkeler ile olanticari ilişkilere değinilmeye çalışılmıştır.İkinci bölümde ise petrol ile birlikte Türkiye-Ortadoğu Ülkeleri arasındaki dış ticaretilişkisi ve bu ticaretin önündeki engellere değinilmiştir. Bu bağlamda ulaştırmasistemi ve bölge ticaretinde ulaştırma sisteminin yapısı, petrol ekonomisi ve petrolünTürkiye, dünya ve bölge ekonomilerine etkileri ile Türkiye'deki serbest bölgelerindış ticaret üzerinde olan etkileri ortaya konulmaya çalışılmıştır.Üçüncü ve son bölümde ise ülke bazında Ortadoğu ülkeleri ile yapılan dış ticaretilişkileri bu ülkelerin yapmış oldukları ithalatların tutar ve fasıl bazında analizleriortaya konarak Türkiye'nin Ortadoğu ülkelerine yaptığı ihracatın nasılgeliştirilebileceği ve bunun Türk ekonomisine etkilerine değinilmiştir. Bu bağlamdabölge ülkelerinin ithalat yapılarının genel özellikleri, fasıl bazında ithalat ve ihracatyapıları ve Türkiye'nin bölge ülkelerinin ithalatlarından aldığı pay ve bölge ülkeleriile yapılan ticaretin gelişim yönü ortaya konmaya çalışılmıştır.

Abstract:
ABSTRACTIn this study, the data?s of foreign trade of Turkey and Middle East Countries havebeen analyzed according to region, sector, and product sections. The structure offoreign trade of Turkey and region countries and development process of regiontrade have been tried to analysis by dynamic analyze methods and by the tables andschedules.Generally, the purpose is to introduce the structure of foreign trade, especially viewof the framework of export and import policy with Middle East countries in thisregion. In part one, it has been introduced that Turkey?s foreign structure andhistorical development process, and so, effects of Turkey-EU Customs Union. Andadditionally it has been mentioned that the affect of Free Trade Agreements onTurkey foreign development process.In part two, the purpose is to introduce that affect of the petrol economy and barriersand handicaps of development on region trade. In this sense it is analyzed that effectof transportation system of region?s and Turkey?s foreign trade development process.And it has been tried to introduce the contributions of Turkey?s Free Trade Zones onregion and Turkey?s foreign trade.Finally, in part three, the purpose is to introduce that analyze of region foreign tradestructure according to each one country. And, it is tried to be analyzed thecharacteristics import and export policy of these countries, and to introduce of percent of Turkey?s in Middle East market.