Kronik hepatit B hastalarında ıl28b gen polimorfizmi ile antiviral tedavi yanıtı arasındaki ilişki
The relationship between interleukin 28b gene polymorphism and response to antiviral treatment in patients with chronic hepatitis B
Yazar: TUBA İLGAR
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM ATAMAN HATİPOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Antiviral ajanlar = Antiviral agents ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit B virüsü = Hepatitis B virus ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Tedavi = Treatment

Özet:
İnterferon-λ, dokuzuncu kromozom üzerinde farklı bir gen bölgesinde kodlanan IFN-α ile aynı sinyal yolağını indükleyerek antiviral aktivite göstermektedir. İnterlökin 28B yani IFN λ3, JAK/STAT yolağı ile "interferon-stimulated gene" (ISG)'yi  up-regüle eden bir kaskatı tetikleyerek antiviral etki sağlamaktadır. Yapılan çalışmalarda kronik hepatit C hastalarında IL28B tek nükleotid gen polimorfizmi ile tedavi yanıtı arasında güçlü bir ilişki saptanmıştır. Kronik hepatit B hastalarında ise peg-IFN tedavisi ile IL28B tek nükleotid polimorfizmi arasındaki ilişki hakkında çelişkili sonuçlar bildirilmiştir, ancak oral antiviral tedavi yanıtı ile ilgili çalışmalar çok sınırlıdır.
Bu çalışmanın amacı, kronik hepatit B nedeniyle oral antiviral tedavi alan hastalarda IL28B rs8099917 tek nükleotid polimorfizmini araştırmak ve bu hastalarda antiviral tedavi yanıtı ile IL28B gen polimorfizmi arasında ilişki olup olmadığını araştırmaktır. Bununla beraber tedavi yanıtını etkileyebilecek diğer faktörlerin de araştırılması hedeflenmiştir.
Araştırmaya, en az bir yıldır oral antiviral tedavi kullanan, 18 yaş ve üzerindeki 100 hasta dahil edilmiştir. Hastaların demografik verileri ve laboratuvar bulguları kaydedilmiştir. Hastalardan EDTA'lı tüplere kan ayrılmış ve PZR ile DNA izolasyonu yapılıp IL28B rs8099917 tek nükleotid polimorfizmi araştırılmıştır. Tedavi altında görülen serolojik ve biyokimyasal yanıtlar ile tedavinin birinci yılında sağlanan virolojik yanıt araştırılmıştır. 
Çalışmanın istatistiksel analizi SPSS versiyon 15.0 programıyla yapılmıştır. P değerinin 0,05'in altında olduğu durumlar istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar şeklinde değerlendirilmiştir.
Hastaların biri genotipleme yapılamadığı için çalışmadan çıkarılmış, çalışmaya 99 hasta dahil edilmiştir. Herhangi bir nedenle antiviral tedavisinde değişiklik yapılan hastalarda, ilk başlanan antiviral tedavinin verileri çalışmaya alınmıştır.
Çalışmaya alınan hastalarda IL 28B rs8099917 genotiplerinin oranları, %63,6 TT, %34,3 GT, %2 ise GG olarak saptanmıştır. Genotipler ve aleller arasında; HBeAg pozitifliği, karaciğer histopatolojisi, ALT ve HBV DNA  değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05). 
IL 28B rs8099917 genotipleri ve alelleri ile virolojik yanıt, HBeAg kaybı, HBeAg serokonversiyonu ve biyokimyasal yanıt arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p>0,05).
Tedavi başlangıcında 40 yaşın altında olan hastalarda, HBeAg pozitif olan hastalarda, ALT değeri 40 IU/mL değerlerinin üzerinde olan hastalarda, HBV DNA değeri 2x106 IU/mL'nin üzerinde olan hastalarda ve tedavinin 24. haftasında HBV DNA değeri PZR ile saptanabilir sınırın üzerinde bulunan hastalarda; tedavinin birinci yılındaki virolojik yanıtın istatistiksel açıdan anlamlı olarak daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Lojistik regresyon analizinde HBeAg'nin pozitif olması ve HBV DNA değerinin 2x106 IU/mL'nin üzerinde olması, tedavinin birinci yılında virolojik yanıt sağlanamama için birer risk faktörü olarak değerlendirilmiştir.
Serolojik yanıtla yaş, cinsiyet, karaciğer histopatolojisi, kullanılan antiviral tedavi, HBV DNA ve ALT değerleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. HAI skoru 6 ve üzerinde olan hastalarda istatistiksel açıdan anlamlı olarak biyokimyasal yanıtın daha yüksek olduğu saptanmış ancak lojistik regresyon analizinde bu ilişki anlamlı olarak değerlendirilmemiştir (p>0,05).
IL28B yani IFN-λ3'ün, HCV üzerinde HBV'den daha etkili olduğu bilinmektedir. IFN-λ, kronik hepatit hastalarında ISG ekspresyonunu indükleyerek antiviral etki sağlamaktadır. HCV'de bununla beraber IFN-λ'nın adaptif immün yanıt gibi alternatif bir antiviral yolağı da aktive edebileceği düşünülmektedir. Önceki çalışmalarda kronik hepatit C hastalarında, IL28B tek nükleotid polimorfizmi ile tedavi yanıtı arasında saptanmış olan ilişkinin, çalışmamızdaki kronik hepatit B hastalarında saptanamamış olmasının nedeninin, IFN-λ'nın kronik hepatit C hastalarında, ISG dışında alternatif bir yolağı da aktive edebilmesi olduğu düşünülmüştür. 
Literatürde, kronik hepatit B hastalarında oral antiviral tedavi yanıtı ile IL28B gen polimorfizmi arasındaki ilişkiyi inceleyen çok az sayıda çalışma mevcuttur. Daha fazla hasta sayısı olan ve IL28B yakınındaki farklı tek nükleotid polimorfizmlerinin de araştırıldığı çalışmalara ihtiyaç olduğunu ve yapılacak bu çalışmalar sayesinde kronik hepatit B hastalarında tedavi yanıtını öngörebilecek bir belirtecin bulunmasının sağlanabileceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Interferon-λ exhibits its antiviral activity by inducing the same signaling pathway as IFN-α encoded in a different gene locus on the ninth chromosome. Interleukin-28B, or IFNλ3, provides its antiviral effect by triggering the JAK/STAT pathway up-regulating the interferon-stimulated gene (ISG). Studies have shown a robust association between IL28B single nucleotide gene polymorphism and treatment response in chronic hepatitis C patients. The relationship between peg-IFN treatment outcomes and IL28B single nucleotide polymorphism in chronic hepatitis B patients is controversial, yet, studies on oral antiviral response are very limited. 
The aim of this study was to investigate IL28B rs8099917 single nucleotide polymorphism in patients receiving oral antiviral therapy for chronic hepatitis B and to investigate whether there is an association between antiviral therapy response and IL28B gene polymorphism. In addition,  we also aimed to investigate other potential factors that may affect treatment response.
A total of 100 patients older than 18 years who were taking oral antiviral therapy for at least one year were included in the study. Demographic data and laboratory findings of the patients were recorded. Blood samples were contained in EDTA tubes, DNA was isolated by PCR and IL28B rs8099917 single nucleotide polymorphism was analyzed. The serological and biochemical responses seen under the treatment and the virologic response at the end of the first year of treatment were investigated.
SPSS 15.0 was used for statistical analysis and p values below 0.05 were considered as statistically significant.
One of the patients was excluded due to nonavailability of genotyping, 99 patients were included in the study. In patients whose antiviral treatment was changed for any reason, the data of the first antiviral treatment were taken into the study.
Rates of IL 28B rs8099917 genotypes were 63.6% TT, 34.3% GT and 2% GG. HBeAg positivity rates, liver histopathology findings, ALT and HBV DNA levels were not found statistically significant between genotypes and alleles groups (p> 0.05). Also, virologic response rates, HBeAg loss and seroconversion rates and biochemical response rates were statistically insignificant between IL28B rs8099917 genotypes and alleles groups (p> 0.05).
	The virologic response in the first year of treatment was found to be significantly lower in patients who met one of the following criteria; under 40 years of age at the onset of treatment, HBeAg positivity, ALT values above 40 IU/mL, HBV DNA values above 2x106 IU/mL and detectable HBV DNA values with PCR at 24 weeks of treatment. HBeAg positivity and HBV DNA levels above 2x106 IU/mL were found to be independent risk factors by logistic regression analysis for the failure of virological response during the first year of treatment. 
There was no statistically significant relationship between serologic response and age, gender, liver histopathology, antiviral therapy, HBV DNA and ALT values. Patients with an HAI score of 6 or more were found to have a significantly higher biochemical response, but this relationship was not considered significant variate in logistic regression analysis (p> 0.05). 
IL28B, or IFN- λ3, is known to be more effective on HCV than HBV. IFN-λ provides its antiviral effect in chronic hepatitis patients by inducing ISG expression. In HCV it is thought that IFN-λ may also activate an alternative antiviral pathway, such as an adaptive immunological response. The previously shown association between IL28B single nucleotide polymorphism and treatment response in chronic hepatitis C patients was not shown in chronic hepatitis B patients in our study, suggesting that IFN-λ may activate an alternative pathway in patients with chronic hepatitis C, other than ISG.
There are only a few studies in the literature that examine the association between oral antiviral response and IL28B gene polymorphism in chronic hepatitis B patients. Studies recruiting a higher number of patients for further single nucleotide polymorphisms near the IL28B are warranted. Thus, it will be possible to find a marker in chronic hepatitis B patients that can predict treatment response.