Akademisyenlerin e-ticarette bilgi güvenliği farkındalık düzeylerinin incelenmesi
Investigation of information security awareness levels of academicians in e-commerce
Yazar: HATİCE KÜBRA ÇİÇEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAMİ ACAR
Gazi Üniversitesi / Bilişim Enstitüsü / Adli Bilişim Ana Bilim Dalı / Adli Bilişim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Yönetim Bilişim Sistemleri = Management Information Systems
Dizin: Adli bilişim = Computer forensics ; Bilgi güvenliği = Information security ; Bilişim teknolojisi = Information technology

Özet:
2000'li yıllar itibariyle ekonomi ve geleneksel ticaret boyutunda dijital dönüşüm hızlanmıştır. Covid-19 salgını ile birlikte değişen tüketici alışkanlık ve davranışlarıyla e-ticaretin ciddi oranda büyümesi ve bu ortama ilişkin güvenlik konusunun ele alınması özellikle tüketiciler için güvenli alışveriş ortamları ve güvenli ödeme seçenekleri açısından önem arz etmektedir. Siber saldırı ve tehditlerin artması, kişisel ve hassas verilere karşı saldırıların yapılması, şifrelerin ele geçirilerek kredi kartı bilgilerine ulaşılması e-ticaret sitelerine olan güvenlik kaygısını artırmaktadır. Gerek internet sitelerinde kullanıcıların kişisel ve hassas verilerinin talep edilmesi noktasında bilgi güvenliği tarafından bir problem oluşturabileceği düşüncesi gerekse sitelere ve sistemlere yapılan siber saldırılarla verilerin ele geçirilmesi veya sitelerin güvenilir olmama boyutu bu güvenlik kaygısını oluşturan sebepler arasındadır. Diğer taraftan kullanıcıların veya tüketicilerin dijital okuryazarlık ve bilgi güvenliği düzeyleri de önemli bir güvenlik problemi oluşturmaktadır.Bu araştırmanın temel amacı, akademisyenlerinin elektronik ticarette bilgi güvenliğine ilişkin farkındalık düzeylerini ortaya koymaktır. Oluşturulan ve uygulanan ölçekler e-ticaret güvenliği boyutlarının tamamını kapsayacak şekildedir. E-ticarette bilgi güvenliği farkındalık düzeylerinin çeşitli değişkenler bağlamında (cinsiyet, yaş, akademik unvan, uzmanlık alanı, hizmet süresi vb.) ölçülmesi tezin araştırma amacını ortaya koymaktadır. Yükseköğretim kurumlarında görev yapan akademik personel hedef kitle olarak seçilmiştir. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesinde görev yapan farklı fakülte, yüksekokul ve meslek yüksekokulları arasından 361 kişi üzerinden E-Ticaret Bilgi Güvenliği Farkındalık Düzeyleri belirlenmiştir. Gerçekleştirilen araştırma sonrasında analiz safhası sırasında SPSS 22.0 ve Microsoft Excel paket programları kullanılmıştır. Normal dağılım gösteren araştırma için; Elektronik Ticarette Bilgi Güvenliği Farkındalık Düzeylerinin cinsiyet, yaş, akademik unvan gibi değişkenler bağlamında ilişkilerinin belirlenmesi için T-Testi ve ANOVA testi kullanılmıştır. Elde edilen verilere göre en çok tercih edilen ödeme yöntemi kredi kartıdır ve e-ticarette bilgi güvenliği konusunda katılımcıların en iyi bildikleri özellikler kaynağı belli olmayan uygulamalardan e-ticaret mobil uygulamalarını cihaza yüklememek, e-ticaret işlemlerini şahsi bilgisayardan yapmak, şifrelerin belirlenirken basit dizilimler kullanmaktan kaçınmak, e-ticaret sitelerinden gelen ve güvenli olmadığını düşündükleri SPAM e-postaları silmek,3D Secure özelliğine dikkat etmek şeklinde sıralanabilir. Tez araştırmasının son bölümünde çıkan anlamlılık düzeylerine dayanarak çıkarımda bulunulmuş ve tez araştırması sonlandırılmıştır.

Abstract:
By the 2000s, digital transformation in the economy and traditional trade has accelerated. With the changing consumer habits and behaviors with the Covid-19 epidemic, the significant growth of e-commerce and addressing the issue of security regarding this environment are especially important for consumers in terms of safe shopping environments and secure payment options. Increasing cyber attacks and threats, attacks against personal and sensitive data, accessing credit card information by obtaining passwords increase the security concerns of e-commerce sites. Both the idea that information security may create a problem at the point of requesting personal and sensitive data of users on websites, and the extent of data being seized by cyber attacks on sites and systems or the unreliability of sites are among the reasons for this security concern. On the other hand, the digital literacy and information security levels of users or consumers also pose an important security problem. The main purpose of this research is to reveal the awareness levels of academics about information security in electronic commerce. The scales created and applied are to cover all dimensions of e-commerce security. Measuring information security awareness levels in e-commerce in the context of various variables (gender, age, academic title, field of expertise, length of service, etc.) reveals the research purpose of the thesis. Academic staff working in higher education institutions were chosen as the target audience. E-Commerce Information Security Awareness Levels were determined over 361 people from different faculties, colleges and vocational schools working at Kırşehir Ahi Evran University. After the research, SPSS 22.0 and Microsoft Excel package programs were used during the analysis phase. For research showing normal distribution; T-Test and ANOVA test were used to determine the relations of Information Security Awareness Levels in Electronic Commerce in the context of variables such as gender, age, academic title. According to the data obtained, the most preferred payment method is credit card, and the features that the participants know best about information security in e-commerce are not to install e-commerce mobile applications on the device from applications with no known source, to perform e-commerce transactions from a personal computer, to avoid using simple sequences when determining passwords. , deleting SPAM e-mails from e-commerce sites that they think are not safe, paying attention to the 3D Secure feature. Inferences were made based on the significance levels in the last part of the thesis research and the thesis research was concluded.