Medine Malikova'nın romancılığı
Novelism of Medine Malikova
Yazar: MİHRİYE ÇELİK
Danışman: PROF. DR. ALSOU KAMALİEVA
Bartın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Edebi eserler = Literary works ; Malikowa, Medine = Malikowa, Medine ; Roman = Novel ; Tatar edebiyatı = Tatar literature ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
Medine Malikova'nın Romancılığı adlı bu tezle çağdaş Tatar romancılığının önemli
isimlerin biri olan Medine Malikova'nın Türk edebiyatında tanıtılması ve romanlarında
kullandığı yapı unsurlarının incelenerek onun edebiyat dünyasındaki konumu ve öneminin
belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda Malikova'nın yetişmesinde etkili olan edebî,
sosyal ve siyasî atmosfer tanıtılmış; sanatçının hayatı, sanat anlayışı ve eserleri hakkında
bilgi verilmiştir. Yazarın romancılık açısından sanat anlayışının 1990 öncesi olgunluğa
erişme süreci, 1990-2000 arası durgunluk ve 2000 sonrası olgunluk olmak üzere üç
döneme ayrıldığı görülmüştür.
Çalışmada yazarın kaleme aldığı on roman Türkiye Türkçesine aktarılarak yapı
bakımından romanlarında kullandığı yöntemlerin farklı ve ortak yönleri, romanlarındaki
yapı unsurlarının zaman içerisindeki değişim ve dönüşümleri saptanmaya çalışılmıştır. Bu
alanda yetkin, ikincil kaynaklar araştırılmış ve edinilen bilgiler doğrultusunda romanlar
incelenmiştir. On romanda yedi farklı kurgulama tekniği kullandığı tespit edilmiştir.
Romanlarında bireysel konulara da yer veren sanatçının, toplumsal ve siyasî konulara
ağırlık verdiği görülmüştür. Yaşadığı dönemin sosyal ve siyasî yansımalarını romanlarına
taşıyan yazar, romanlarıyla yaklaşık kırk yıllık bir sürecin panoramasını çizmiştir.
Anlatıcı ve bakış açısı bakımından ilk romanında daha çok anlatma yöntemini ve tanrısal
konumlu anlatıcıyı tercih eden yazarın sonraki romanlarında gösterme tekniğine ağırlık vererek anlatıcıyı daha sınırlı hale getirdiği tespit edilmiştir. Romanlarında mekân olarak
bizzat deneyimlediği yerleri tercih eden yazarın zaman bakımından da çağının tanığı
olduğu gözlemlenmiştir. Medine Malikova'nın derinlikli kişi yaratımları, dili kullanmadaki
ustalığı ve yer verdiği modern anlatım teknikleriyle son dönem Tatar edebiyatının en
yetenekli yazarları arasında yer alır.

Abstract:
In this thesis titled as Novelism of Medine Malikova it is aimed to introduce Medine
Malikova who is a prominent name of modern Tatar novelism to Turkish literature and to
determine her position and importance in the world of literature by examining the
structural elements she uses in her novels. In this direction, the literary, social and political
atmosphere that was effective in Malikova's upbringing was introduced; information about
the artist's life, understanding of art and works are given. It has been seen that the author's
understanding of art in terms of novelism is divided into three periods: the process of
reaching maturity before 1990, the stagnation between 1990-2000 and the maturity after
2000.
In the study, ten novels written by the author were transferred to Turkey Turkish, and the
different and common aspects of the methods she used in her novels in terms of structure,
and the changes and transformations of the structural elements in her novels over time
were tried to be determined. The competent, secondary sources in this field were
investigated and novels were examined with the information obtained. It was found out
that she used seven different editing techniques in ten novels. It has been seen that the
artist, who also includes individual subjects in her novels, focuses on social and political
issues. The author, who carries the social and political reflections of the period she lived in
to her novels, has drawn the panorama of a period of about forty years with her novels. In terms of narrator and point of view, it has been seen that the author, who preferred the
narrative method and the divine narrator in her first novel, focused on the showing
technique in her later novels and made the narrator more limited. It has been observed that
the author, who prefers the places she has personally experienced as places in her novels, is
also a witness of her age in terms of time. It can be said that Medina Malikova is among
the talented writers of the last period of Tatar literature with her deep personal creations,
her mastery in using language and the modern narrative techniques she includes.