18. yüzyıla ait telhis, takrir ve buyuruldu mecmuası
18. telhis, buyuruldu and century magazine description
Yazar: SEVDA YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ÖNAL
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Tarih = History
Dizin: 18. yüzyıl = 18. century ; Buyuruldu = Ordained ; Münşeat mecmuası = Münşeat magazine ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Takrir = Takrir

Özet:
Münşeat mecmuaları, Osmanlı tarihi araştırmaları için büyük ölçüde kaynak
malzemesi ihtiva eder. Bu çalışmaya konu teşkil eden mecmuanın, müellifi ve kaleme
alındığı tarih tam olarak tespit edilememektedir. Eserin tertip tarzından, müellifin, artık
XVIII. asırda devlet idaresinde Divân-ı Hümâyûn'un yerini almış olan Paşakapısı'ndan
çıkan temel belge türlerini, yani telhis, takrir ve buyuruldu suretlerini bir araya getirmeye
çalıştığı müşahede edilmektedir.
Mecmuadaki telhislerin bazıları Râgıb Paşa'ya aitken, diğer telhis, takrir ve
buyurulduların önemli bir kısmının kime ait olduğu tespit edilememektedir. Mecmua,
dönemin önemli devletlerarası hadiselerine dair belge suretlerini barındırdığı gibi sarayın
gündelik hayatı ile ilgili dinî ve resmî merasimlere dair belge suretlerine de yer vermiştir.
Mecmuanın bölümleri kendi içerisinde düzenlidir diyebiliriz. Devrin siyasi hadiselerine
dair Mehmed Râgıb Paşa'ya ait telhis suretleri birbiri ardına sıralanmıştır. Sarayın günlük
hayatı hakkında bilgi verilecek bölümler de kendi içinde bir bütünlük arz etmektedir.
Meselâ nevrûzdan bahsedilip hemen ardından nevrûzda içilen şerbet ve baharda yapılan
fasd-ı hümâyûndan yani padişahın hacamat yaptırtmasından bahsedilmiştir. Padişahın
sahilsaraylara yaptığı nakl-i hümâyûnlar, binişler, teşrifler, halvetler ile ilgili belge
sûretlerinin birbiri ardına verildiği görülmektedir.
Top dökümü, donanmanın denize uğurlanması, denize kalyon indirilmesi, sandalı
hümâyûn yapımı, kandiller, Ramazan ve Kurban bayramları merâsimleri; padişahın
hastalıktan kurutulması tebrikleri vs. dair belge suretleri de yine mecmuada yer
almaktadır.

Abstract:
Periodicals of Münşeat contain a considerable amount of resource material for
Ottoman history researches. The author and publication date of the periodical which
constitutes the subject of this research couldn't be exactly determined. The style of the
periodical has given the impression that the author tried to put together the types of
documents, namely the examples of epitomising, reporting and imperative scripts that
were produced by Paşakapısı, which took the place of Divân-ı Hümâyûn in state
administration throughout the 18th century.
While some of the epitomising belonged to Râgıb Paşa, the owners of many of
other epitomising, reports and imperative scripts couldn't be detected. In addition to
containing the document copies related to important interstate affairs of the era, the
periodical also included document copies of religious and formal ceremonies about daily
life in the palace. It may be suggested that the sections of the periodical are well-organised
within itself. The copies of epitomising about the political affairs of the era that were
belonged to Mehmed Râgıb Paşa were successively arranged. The sections that inform us
about the daily life in the palace were also successively arranged. For instance, following
a referring to the Nowruz festival, the sorbet drunk in Nowruz and fasd-ı hümâyûn
(making cupping to the sultan) were mentioned. It is observed that the document copies
of nakl-i hümâyûn (sultan's change of residence, e.g.: to pass the summer), horse ridings,
visits and seclusions to the waterfront residences were given successively.
The document copies of the ceremonies of cannon casting, sending off the fleet to
open seas, launching galleons to sea, sultanate boat construction, holy nights, eid al-fitr
and eid al-adha, celebrations of sultan's recovery and etc. were also placed into the article.