Çumra mutfak kültürü ve yemek çeşitliliği
The cuisine culture and food diversity of Çumra
Yazar: MEHMET KORU
Danışman: DOÇ. DR. YILMAZ SEÇİM
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Turizm = Tourism

Özet:
Toplumun kültürel unsurlarının birçoğunda yer alan mutfak kültürü oluşum sürecinde
coğrafyanın da etkisinin olduğu bilinmektedir. Günümüzde her bölgenin kendine has bir mutfak
kültürü bulunmaktadır. Kendine özgü geleneksel lezzetleri olan yörelerden biri de Konya'nın Çumra
ilçesidir. Ancak bölgede kültür üzerine yapılan çalışmaların sayısının hayli az olduğu görülmektedir.
Bu nedenle Çumra kültürü ve yemekleri üzerine hazırlanan bu çalışmanın yapılmasına ihtiyaç
duyulmuştur. Çalışma Çumra mutfak kültürünü ve unutulmaya yüz tutmuş lezzetlerini tespit etme
amacıyla hazırlanmıştır. Çalışma da Çumra ilçesinde ve köylerinde belirlenen kişi, işletme, kurumlar
ile yerinde gözlem ve yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak önceden yarı yapılandırılmış görüşme
formu soruları belirlenerek 50 kişi ile görüşmeler gerçekleştirilmiş. Soruların Çumra ilçesinin mutfak
kültürü ve geleneksel yemekleri ile tarihi hakkında bilgileri kapsayacak sorular olmasına dikkat
edilmiştir. Bu sorulara verilen cevapların da konunun paralelinde olmasına özen gösterilmiş ve elde
edilen bulgular kayıt altına alınmıştır. Çalışmada Çumra mutfak kültürü bütün yönleriyle ele
alınmıştır. Bu kapsamda elde edilen bulgular; Çumra ilçesinin sofra adabı ve beslenme alışkanlıkları,
Çumra gelenek ve görenekleri, Çumra mutfağında kullanılan bazı araç ve gereçler, Çumra
mutfağında yapılan dönemsel hazırlıklar ve Çumra yemekleri olmak üzere beş grupta incelenmiştir.
Çumra gelenek göreneklerine geçmişte sıkı sıkıya bağlı iken günümüzde birçok gelenek ve
göreneğin uygulanmadığı görülmüştür. Özellikle düğün geleneklerinin büyük bir kısmı unutulmaya
yüz tutmuştur. Ancak cenaze ve yemek gelenekleri kısmen aynı şekilde devam etmektedir. Mutfak alet
ve ekipmanlarında ise teknolojik gelişimlere bağlı olarak değişimler meydana gelmiştir. Aynı şekilde
kışlık ürün hazırlığında ise günümüzde insanların her istediği ürüne dilediği zamanda ulaşması kışlık hazırlık için yapılışını azaltmış ve çalışma sonucunda Çumra mutfak kültürü ve yemeklerinin özellikle genç kesim tarafından az bilindiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
It is known that geography also has an impact on the formation process of culinary culture,
which is included in many of the cultural elements of the society. Today, each region has its own
culinary culture. One of the regions with its own traditional flavors is Konya's Çumra district.
However, it seems that the number of studies on culture in the region is quite low. For this reason,
there was a need to conduct this study on Çumra culture and food. The study was prepared to identify
the culinary culture of Çumra and its almost forgotten tastes. In the study, interviews were conducted
with 50 people, businesses and institutions in Çumra district and villages, by using on-site observation
and face-to-face interview techniques, and semi-structured interview form questions were determined
in advance. Care was taken to ensure that the questions included information about the culinary
culture, traditional dishes and history of the Çumra district. Care was taken to ensure that the answers
given to these questions were in line with the topic, and the findings were recorded. In the study,
Cumra culinary culture was discussed in all its aspects. Findings obtained in this context; Table
manners and eating habits of Çumra district, Çumra traditions and customs, some tools and
equipment used in Çumra cuisine, periodic preparations made in Çumra cuisine and Çumra dishes
were examined in five groups.
While Çumra strictly adhered to its traditions in the past, it has been observed that many
traditions and customs are not practiced today. In particular, most of the wedding traditions have
sunk into oblivion. However, funeral and meal traditions continue partly the same. Changes have
occurred in kitchen tools and equipment due to technological developments. Likewise, in winter
product preparation, people's access to whatever product they want at any time they want has reduced
the amount of preparation made for winter products, and as a result of the study, it has been
concluded that Çumra culinary culture and dishes are little known, especially by the young population.