Doğu Türkçesi Kur'an tefsiri (mücādele, ḥaşr, mümteḥine, ṣaff, cum'a, münāfiḳūn, teġābun, ṭalāḳ, taḥrı̇m, mülk sureleri) (inceleme – tenkitli metin – dizin – tıpkıbasım)
A tafsir of Qur'an in Eastern Turkic (al-mujâdilah, al-hashr, al-mumtahanah, al-saff, al-jumu'ah, al-munâfiqûn, al-taghâbun, al-talâq, al-tahrîm and al-mulk suras) (examination-critical edition-index-facsimile)
Yazar: AHMET AKSU
Danışman: PROF. DR. GÜLŞEN SEYHAN ALIŞIK
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil bilgisi = Grammar ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Tefsir = Commentary ; Çağatayca = Chagatay language

Özet:
Çalışmamız; inceleme, tenkitli metin, dizin ve tıpkıbasım olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. İnceleme bölümünde nüshaların tanıtımı yapılmış, metindeki Farsça dilbilgisi özellikleri gösterilmiş, nüshalar arasındaki farklar belirtilmiştir. Ardından metnin imlâsı, grameri ve söz varlığı hakkında bilgi verilmiştir. Tenkitli metin kısmında hem Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi nüshası hem de Yusuf Ağa Kütüphanesi nüshasında bulunan Mücâdele, Haşr, Mümtehine, Saff, Cum'a, Münâfikûn, Tegâbun, Talâk, Tahrîm ve Mülk sûrelerinin tenkitli metni yer almaktadır. Tenkitli metin hazırlanırken Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi nüshası esas kabul edilmiş ve iki nüsha arasındaki farklar dipnotlarda belirtilmiştir. Tenkitli metni oluştururken Mevahib-i Aliyye'nin Farsça istinsahından ve Osmanlı Türkçesine yapılan tercümesinden de yararlanılmıştır. Dizin bölümünde TürkSözDiz programı kullanılarak metinde geçen kelimelerin anlamları metinde geçtiği bağlamlara uygun olarak verilmiştir. Ayrıca özel isimler, Arapça dua ve ibareler, yer isimleri, eser ve sûre adları için ayrı dizinler hazırlanmıştır. Dizin bölümünde kelimelere anlam verirken Farsça ve Osmanlı Türkçesi nüshalarından gerekli yerlerde yararlanılmıştır. Tıpkıbasım bölümünde Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi ile Yusuf Ağa Kütüphanesinin üzerinde çalıştığımız kısımlarının tıpkıbasımları sırasıyla verilmiştir.

Abstract:
Our study consists of four chapters: examination, critical edition, index and faksimile. In "exami-nation" part, copies are introduced, persian language features in the text are shown, the differen-ces between the copies are specified, and then information about the spelling, grammar and voca-bulary of the text is indicated. In the "critical edition section", the critical edition of the Al-Mujâdilah, Al-Hashr, Al-Mumtahanah, Al-Saff, Al-Jumu'ah, Al-Munâfiqûn, Al-Taghâbun, Al-Talâq, Al-Tahrîm and Al-Mulk suras, which is included in both the Yusuf Aga and the Topkapi Palace Museum Library copies, is present. While preparing the critical edition, Topkapı Palace Museum Library copy was accepted essential and the differences between the two copies are in-dicated in the footnotes. In this part, it is also benefited from the Persian Mawahib-i Aliyyah copy and translation into Ottoman Turkish of Mawahib-i Aliyyah. In "index" section, the mea-nings of the words in the text are given in accordance with their context in the text by using the TürkSözDiz program. Indexes have been prepared for proper names, Arabic prayers and phrases, place names and work and suras names. While giving meaning to the words in the index section, Persian and Ottoman Turkish copies were used where necessary. In "facsimile" part, Topkapı Pa-lace Museum Library and Yusuf Aga Library copies that we studied on are given respectively.