Algılanan ebeveyn kabul ve reddinin mizaç ve karakter özelliklerine etkisi
Influence of perceived parental acceptance or rejection on temperament and character traits
Yazar: HASAN ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. HALUK ARKAR
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ebeveyn kabul veya reddi = Parantel acceptance-rejection ; Ebeveynler = Parents ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Çocuk davranışları = Child behavior ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Ebeveyn Kabul-Red Kuramı (EKAR Kuramı) üzerine temellendirilmiş olan bu araştırmada çocuklukta yaşanan ebeveyn kabul-reddi ile yetişkinlikteki kişilik özellikleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma örneklemini 108 kadın, 67 erkek oluşturmaktadır. Deneklere Rohner'in (1986/199) geliştirdiği Ebeveyn Kabul-Red Ölçeği Anne ve Baba formları, Cloninger'in geliştirdiği Mizaç ve Karakter Envanteri ve Bireysel Bilgi Toplama Formu uygulanmıştır.Yapılan analizler sonucunda, erkeklerde Annenin Reddediciliğinin, Kendini Yönetme karakter boyutuyla pozitif yönde ilişkide olduğu bulunmuştur. Başka bir deyişle, Kendini Yönetme, yüksek Anne reddediciliği ile yordanabilmektedir. Benzer şekilde Anne Sıcaklığı ve Anne Koruması, İşbirliği Yapma karakter boyutuyla pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. İşbirliği yapma, düşük Anne Reddediciliği (yüksek puan, düşük kabul anlamına geldiğinden ) ile yordanmaktadır. Sebat etme mizaç boyutu, Anne ve Baba Kontrolü ile ilişkili bulunmuştur. Sonuçlar, ebeveyn kabul-reddinin, kişiliğin kültürel boyutu olarak bilinen karakter özelliklerinde önemli rol oynadığını göstermekte ve karakterin kültürel temelli kişilik boyutu olduğu ile ilgili teorileriyle örtüşmektedir. Sonuçlar, ebeveyn kabul-reddi ile mizaç ve karakter arasındaki ilişkinin kültüre göre değişebileceğini göstermektedir.

Abstract:
Drawing from the theoritical framework of Parental Acceptance-Rejection Theory (PARTheory), the main aim of the study was to investigate the link between perceived parental-rejection in childhood and temperament and character in adulthood. The sample consisted of 108 women and 67 men participants. Subject were administered Parental Acceptance-Rejection Questionnaire by developed by Rohner (1986/1999), Temperament and Character Inventory developed by Cloninger and Personal Information Form.Analyses showed that Self-Directedness character dimension is correlated with Mother Rejection. In other words Self-Directedness can be predicted by high Mother Rejection for males. Similary, Cooperativeness positive correlated with Mother Emotional Warmth and Mother Protection. Cooperativeness, can be predicted by low Mother Emotional Warmth ( because of hihg scores refers to low mother acceptance) and Mother Protection. Persistance temperament dimension correlated with Mother and Father Control. The results suggest that parental acceptance-rejection plays role the character which is considered to be the cultural component of personality and this also supports the theory that character is a cultural-based personality dimension. The result showed the link between perceived parental-rejection in childhood and temperament and character in adulthood.can be changed according to culture.