Covid-19 geçiren hastaların temporomandibular eklem şikayetlerinin değerlendirilmesi
Temporomandibular joint complaints of patients with covid-19evaluation
Yazar: KÜBRA KARAKUZU
Danışman: DOÇ. DR. NAZİFE BEGÜM KARAN
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Pandemiler = Pandemics ; SARS virüsü = SARS virus ; Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint ; Temporomandibular eklem hastalıkları = Temporomandibular joint disorders ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures

Özet:
Amaç: Bu çalışmada; TME rahatsızlıklarını belirlemek için literatürde geçerli olan DC/TMD skalası kullanılarak, hastaların sistemik durumlarının (ASA 1 – ASA 2) ve CV-19' un TME rahatsızlıkları üzerindeki etkisinin incelenmesi hedeflenmiştir.
Materyal ve Metod: Çalışma kliniğimize TME rahatsızlığı ile başvuran 76 hasta üzerinde yürütülmüştür. Çalışmaya katılan hastalar; CV-19 geçiren (çalışma grubu) ve geçirmeyen (kontrol grubu)  hastalar olmak üzere iki gruba, daha sonra bu iki grup ASA sınıflamasına göre, ASA 1 ve ASA 2 hastalar olmak üzere ikişer alt gruplara ayrıldı. Gruplardaki gerekli hasta sayısı için güç analizleri; G-power yazılımı kullanılarak yapılmıştır. Gruplar arası farklılıklar; literatürde geçerli olan DC/TMD skalasında yer alan; TMD/TK Belirti Anketi (SQ), Demografik Bilgiler, Derecelendirilmiş Kronik Ağrı Skalası ve Çenenin Fonksiyon Kısıtlanma Skalası 20 (JFLS-20)  kullanılarak değerlendirildi. İstatistiksel analiz için; Jamovi istatiksel yazılım programı (Sürüm 1.6.23) kullanıldı. TMD belirti anketi, katılımcıların demografik özellikleri ve kronik ağrı sınıflamasının çalışma gruplarına göre karşılaştırılması Pearson ki-kare testi ile gerçekleştirildi. TMD belirti anketinin ikinci ve altıncı sorusunun cevapları sürekli değişken olduğu için normalitesi Shapiro-Wilk sınama testi ile test edildi, normal olmayan dağılımdan dolayı Kruskal-Wallis sıralamalı tek yönlü varyans analizi uygulandı. Çenenin fonksiyon kısıtlaması sorularının cevapları sıralı veri olduğu için herhangi bir normalite testine tabi tutulmaksızın Kruskal-Wallis sıralamalı tek yönlü varyans analizi, parametrelerin ikili karşılaştırılması için ise Dwass-Steel-Critchlow-Fligner testi uygulandı.
Bulgular: CV-19 geçirenlerde, ASA 2 olan hastalarda eklem şikayetleri fazla olmasına karşın gruplar arası anlamlı bir farklılık gözlenmedi. Kronik ağrı sınıflamasında; Sınıf 2 kronik ağrı en fazla N2 grubundaki katılımcılarda (%38) ve Sınıf 3 ağrı ise en fazla C1 grubundaki katılımcılarda (%38) olmasına karşın gruplar arası anlamlı bir farklılık gözlenmedi. Çenenin fonksiyon kısıtlama puanında ise; puanı en yüksek olan grup 1,3±1,5 ortalama ile C2 grubu iken, en düşük 0,7±0,8 ortalama ile N1 grubudur; ancak gruplar arası anlamlı bir farklılık gözlenmedi.
Sonuç: İstatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmemesine rağmen, CV-19 geçiren ve ASA 2 olan hastalarda eklem şikayetlerinde artış gözlemlenmiştir. Sonuçların daha net anlaşılabilmesi için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: Covid-19, SARS-CoV-2, temporomandibular eklem rahatsızlıkları ( düzensizlikleri), DC/TMD, ASA

Abstract:
Evaluation
Aim: In this study; by using the DC/TMD scale valid in the literature to determine TMJ disorders, it was aimed to examine the effects of patients' systemic conditions (ASA 1 – ASA 2) and CV-19 on TMJ disorders.
Material and method: The study was carried out on 76 patients who applied to our clinic with TMJ. Patients participating in the study; They were divided into two groups as patients with CV-19 (study group) and patients without (control group), and then these two groups were divided into two subgroups according to the ASA classification, as ASA 1 and ASA 2 patients. Power analyzes for required number of patients in groups; Made using G-power software. Differences between groups; It was evaluated using the Symptom Questionnaire (SQ), Demographics, Graded Chronic Pain Scale and Jaw Function Restriction Scale 20 (JFLS-20), which are included in the DC/TMD scale valid in the literature. The Jamovi statistical software program (Version 1.6.23) was used for statistical analysis. Comparison of TMD symptom questionnaire, demographic characteristics of participants and "chronic pain classification" according to study groups; It was performed using the Pearson chi-square test. Since the answers to the second and sixth questions of the TMD symptom questionnaire were continuously variable, their normality was tested with the Shapiro-Wilk test, and because of the non-normal distribution, Kruskal-Wallis rank analysis of variance was applied. Since the answers to the questions on the function limitation of the jaw were sequential data, Kruskal-Wallis ranked one-way analysis of variance was used without any normality test, and the Dwass-Steel-Critchlow-Fligner test was used for pairwise comparison of the parameters.
Results: Although joint complaints were more common in patients with CV-19 and ASA 2, no significant difference was observed between the groups. In the function restriction score of the jaw; while the group with the highest score was the C2 group with an average of 1.3±1.5, the lowest was the N1 group with an average of 0.7±0.8; however, no significant difference was observed between the groups.
Conclusion: Although no statistically significant relationship was found, an increase in joint complaints was observed in patients with CV-19 and ASA 2. More studies are needed to better understand the results.
Keywords: Covid-19, SARS-CoV-2, temporomandibular joint disorders, DC/TMD, ASA