Erken çocukluk eğitimi öğretmen adaylarının toplumsal cinsiyet rolleri tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of gender role attitudes of early childhood and elementry education teacher candidates in terms of different variables
Yazar: AYŞE FİLİZ ÜNSER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERAL ÖREN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Toplumsal cinsiyet eşitsizliği Türkiye'de farklı boyutlarda yaşanan bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Özellikle öğrencilerle aktif iletişim içerisinde bulunan öğretmenlerin, çocukların toplumsal cinsiyete ilişkin eşitlikçi bakış açısı kazanmalarında önemli sorumlulukları bulunmaktadır. Bu çalışma ile okulöncesi ve sınıf öğretmenliği öğretmen adaylarının toplumsal cinsiyet rolleri tutumlarının farklı değişkenlere göre incelenmesi amaçlanmıştır. Kesitsel tarama modelinde yapılan araştırma, İç Anadolu' daki bir üniversitenin Okulöncesi ve Sınıf Öğretmenliği Programlarında öğrenim gören 1. ve 4. sınıf öğrencileriyle gerçekleştirilmiştir. Veriler; Kişisel Bilgi Formu ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği (TCRTÖ) kullanılarak toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS for Windows 22.0 programında Kruskal-Wallis ve Mann-Whitney U testi kullanılarak değerlendirilmiş ve etki büyüklükleri hesaplanmıştır. Öğretmen adaylarının çoğunluğunun tüm alt boyutlardan 'Eşitlikçi cinsiyet rolü', 'kadın cinsiyet rolü', 'evlilikte cinsiyet rolü', 'geleneksel cinsiyet rolü', 'erkek cinsiyet rolü' ve ölçeğin toplamından yüksek puanlar aldığı belirlenmiştir. TCRTÖ toplam tutum puanı ve alt boyutları puanlarında öğretmen adaylarının cinsiyeti, yaşı, okudukları program türü, sınıf düzeyi, anne eğitim durumu ve barınma türü değişkenlerinde gruplar arası istatistiksel olarak anlamlı fark vardır.. TCRTÖ toplam tutum puanları ve alt boyutları puanlarında öğretmen adaylarının doğum yeri, yerleşim yeri, baba eğitim durumu, anne meslek türü, baba meslek türü ve kardeş türü değişkenlerinde gruplar arası istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktur.

Anahtar Sözcükler: Toplumsal Cinsiyet Rollerine İlişkin Tutumlar, Okulöncesi 			         Eğitim, Erken Çocukluk Eğitimi, Öğretmen Adayları, Sınıf 			        Öğretmenliği.

Abstract:
Social gender inequailty is a worldwide problem which differs in terms of extent. Especially teachers have important responsibilities regarding childrens's awareness of social gender equality issues. Therefore, in the current study it is aimed to examine gender role attitudes of preschool teacher candidates and primary school tacher candidates with respect to different variables. For this purpose, cross-sectional survey modelling is carried out with a sample of freshman (1st year) and final year(4th year) undergraduate students studying in the Preschool and Primary School Teaching Programs at a state university in Anatolia. The data was collected through Personel Knowledge Form and Gender Roles Attitude Scale (GRAS). Kruskal-Wallis and Mann-Whitney U tests were run and also effect size was calculated. The results of the current study revealed that most of the teacher candidates scored high on overall scale. The results indicated that there was a significant difference between groups on total score of GRAS's and sub-dimesions' scores on teacher candidates' gender, age, the type of the program they registered, educational status of their mother and the type of accomodation during high school. On the other hand, no significant difference was observed regarding  the teacher candidates' place of birth, residential area, educational status of their father, occupation type of mother, occupation type of father and gender of sibling. In accordance with the results of the current study, several suggestions are offered for educational policies and for future researchers.

Keywords: Gender Role Attitudes, Early Childhood Education, Preschool Education, 	        Pre-service Teachers, Primary School Teaching.