Yaygın olarak tarımı yapılan yem bitkilerinde bazı ağır metallerin çimlenme üzerine etkisi
The effects of some heavy metals on germination of commonly cultivated forage plants
Yazar: ESRA NERMİN ERTEKİN
Danışman: PROF. DR. MEHMET BİLGEN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümünde 2017 yılında yaygın olarak tarımı yapılan yem bitkilerinde bazı ağır metallerin çimlenme üzerine etkisini belirleyebilmek için yürütülmüştür. Çimlenme aşamasındaki bitkiler sulama suyu aracılığıyla ağır metal stresine maruz bırakılmıştır. Bitki türleri olarak yaygın fiğ (Vicia sativa L.), korunga (Onobyrchis viciifolia Scop.), yaygın yonca (Medicago sativa L.), sorgum (Sorghum bicolor Moench.) ve mısır (Zea mays L.); ağır metaller olarak kurşun (Pb), nikel (Ni), krom (Cr), kadmiyum (Cd) ve cıva (Hg); ağır metalleri yoğunlukları olarak 0 (kontrol), 100, 200, 400 ve 800 mg L-1 kullanılmıştır. Deneme tesadüf parsellerinde bölünen bölünmüş deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak 120 mm çapındaki petri kutularında yürütülmüştür. Deneme planında ana parselleri bitki türleri, alt parselleri ağır metaller ve altın altı parselleri yoğunluklar oluşturmuştur.
Bitkiler üzerinde çimlenme oranı (%), çimlenme indeksi, ortalama çimlenme süresi (gün), kök uzunluğu (mm), sürgün uzunluğu (mm), kök yaş ağırlığı (mg/bitki), sürgün yaş ağırlığı (mg/bitki), kök kuru ağırlığı (mg/bitki), sürgün kuru ağırlığı (mg/bitki), kuru madde oranı (%), %90-10 çimlenme süresi (gün) ve %75-25 çimlenme süresi (gün) özellikleri incelenmiştir.
Denemenin sonucunda genel olarak ağır metallere karşı en toleranslı yaygın fiğ türü bulunurken en hassas ise sorgum türü bulunmuştur. Ağır metaller ise bitki türlerinin çimlenmesi üzerine toksikolojik etki açısından genel olarak "cıva>kadmiyum>kurşun>krom>nikel" şeklinde sıralanabilir. Ağır metallerden cıva ve kadmiyum ağır metallerinin 400 ve 800 mg L-1 yoğunlukları diğer ağır metallerin aynı yoğunluklarına göre daha fazla toksik etkide bulunmuştur.

Abstract:
This study was carried out to determine effect of some heavy metals on the gemination of commonly cultivated forage crops at Mediterranean University, Agricultural Faculty, Field Crops Department in 2017. Common vetch (Vicia sativa L.), sainfoin (Onobyrchis viciifolia Scop.), alfalfa (Medicago sativa L.), sorghum (Sorghum bicolor Moench.) and maize (Zea mays L. plant species; lead (Pb), nickel (Ni), chromium (Cr), cadmium (Cd) and mercury (Hg) heavy metals and 0 (control), 100, 200, 400 and 800 mg L-1 heavy metals concentrations were used as experimental factors. This experiment was conducted in the split-split plot with four replications in 120 mm dimater petri dishes. Plant species, heavy metals and concentrations were placed on mean, split an split-split plot, respectively.
Germination rate (%), germination index, mean germinaton time (day), radicle length (mm), plumala length (mm), radicle fresh weight (mg/plant), plumula fresh weigth (mg/plant), radicle dry weigth (mg/plant), plumula dry weight (mg/plant), dry matter rate (%), 90-10% germination time (day) and 75-25% germination time (day) traits were investigated.
At the end of this study, while the common vetch generally had the highest resistant, sorghum had the most sensitive against to these heavy metals. Heavy metals can be listed in general as "mercury> cadmium> lead> chromium> nickel" in terms of toxicological effect on germination of plant species. Mercury and cadmium heavy metals of 400 and 800 mg L-1 concentrations were found to be more toxic than the same concentrations of other heavy metals.