Kırsal yerleşme eylem planı yaratım süreci:Trabzon/salacık köyü deneyimi
Rural settlement action plan creation process:The experience of Trabzon/salacik village
Yazar: SEDA ÖZLÜ
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK BEYAZLI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Eylem planı yaratım süreci; yerel kaynak ve potansiyelleri kullanarak toplumun problemini kendisinin belirleyip önceliklendirildiği, çözüm için yerel halkın aktif olarak sorumluluk aldığı, etkin ve katılımcı bir süreçtir. Kırsal alanda yaşayan halkın potansiyel ve sorunlarını analiz ettiği, bilginin paylaşıldığı, ortak fikrin üretildiği, belirlenen problemin çözümüne yönelik eylemin planlandığı ve gerçekleştirildiği bir süreci amaçlar. Bu tezde; sürecin inşasında kırsal ve kentsel alanlar için eylem planları ve katılımcı süreçler incelenmiş; kırsal yerleşmeler için dokuz adımlı yeni bir kırsal yerleşme eylem planı süreci önerilmiştir. 
Kırsal alanın eylem planı yaratım sürecinde; çalışma alanı olarak Akçaabat ilçesi Salacık köyü seçilmiş; katılımcılık düzeyini arttırmaya yönelik yaklaşım ve tekniklerin uygulandığı bir atölye süreci oluşturulmuştur. Tasarlanan ve uygulanan eylem planı sürecinde belirlenen sorunlar köyde yaşayanlarca tespit edilmiş, gönüllü grubun katıldığı atölye süreçlerinde probleme odaklanılarak tanımlanan eylem ve adımları hayata geçirilmiştir. Toplumsal yapıyla doğrudan ilişkili olan eylem planı süreci; insan faktörüne dayalı her çalışmanın olduğu gibi hassas ve kırılgandır. Katılımcı süreçlerin dezavantajı olabilecek ve yaşanabilecek birçok olumsuzluğa veya çatışmaya karşın Salacık köyü özelinde başarılı ve toplum için eğitici bir süreç yaşanmıştır. Bilgilendirmeden başlayan birlikte hareket etmeye ve nihayet eylemi desteklemeye ulaşan bir katılım düzeyinin sağlandığı bu çalışmanın sonucunda; bireyin toplum içindeki rolünde, sosyal ilişkilerinde ve karar verme süreçlerinde olumlu yönde değişimler izlenmiştir. Başarılan her bir eylem adımı bir sonrası için cesaretlendirici olurken, gelecekte daha kapsamlı ve zor eylemler için sarmal etkinin oluşturması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Eylem Planı, Kırsal Yerleşme, Katılım, Katılımcı Teknikler, Salacık

Abstract:
Action plan creation process is an active and participatory process which society itself prioritizes and determines its problem by using local resource and potentials; which the local population actively takes responsibility for solution. It aims a process that community living in rural areas analyses its potentials and problems, that knowledge is shared, that common idea is produced, that the action intended for solving the determined problem is planned and carried out. In this thesis; participatory processes and action plans for rural and urban areas in construction of the process were analysed; a new village action plan process with nine-steps for rural settlements was proposed.
Salacık village of Akcaabat district was selected as working area in the action plan creation process of rural area. A workshop process which the approaches and techniques were applied for improving participation level was constituted. Determinated problems in designed and implemented action plan process were  determined by rural dwellers;  actions and steps identified by focusing the problem in the processes of workshop in which the volunteer group participated were carried out. Despite the situations which participatory processes could be at a disadvantage and possible many negations or conflicts, a process which was successful and educational for society was experienced in Salacık village. In the  result of this study which was provided a participation level which started from informing and reached to act together and finally support the action;  changes in a positive direction in the role of  the individual in society, in its social relations and in decision-making processes were monitored. While each achieved action step  is encouraging  ort he next one,  It is expected to create spiral effect for more comprehensive and difficult actions in the future.

Key Words: Action Plan, Rural Settlement, Participation, Participation Techniques, Salacık.