Saz üslubu formsal diyalektiğinin çağdaş anlayıştaki sentezine dönük bir yöntem araştırması
A method research on mudern understanding synthesis of forest styles dialect relation between forms
Yazar: BELGİN PEKPELVAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YAVUZ SEÇKİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Geleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 1998
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Resimler = Pictures ; Saz üslubu = Forest style

Özet:
" Saz üslubu formsal diyalektiğinin çağdaş anlayıştaki sentezine dönük bir yöntem araştırması" başlıklı tezimizde, kendi tarihsel değerlerimize sahip çıkabilmek ve onları bugünün çağdaş sanat anlayışına uygun yeni değerlerine dönüştürmek isteği yer almaktadır. Yeni resimlerin gerçekleştirilmesinde, geleneksel ve çağdaş sanat ölçütleri baz olarak alınmış ve uygulanabilecek yöntemler, öneriler niteliğinde sunulmuştur. Saz üslubu, tarihsel ve kültürel bağlantıları içerisinde açımlandığında, kökeninin İç-Asya ve Uzak - Doğu'ya kadar uzandığı } bu üslup üzerinde Şamanizm, Budizm, Maniheizm ve İslam dini inançlarının etkin roller oynadıkları anlaşılır. Saz yolu resimlerinde, Uygur ve Çin sanatının mürekkep ve fırça tekniği, sembolik hayvan tasarımları, Avrasya hayvan üslubunun sarsıcı ve kavrayıcı hareketliliği, belirgin özellikler olarak karşımıza çıkarlar. XVI.yüzyılın ikinci yansından, XVII.yüzyılın ilk çeyreği sonlarına kadar, üslupsal özellikleri değiştirilmeden süregelen saz yolu resimleri, anonim karakterde yapılara sahiptirler. Bu ortak özellikler, Osmanlı toplumunun kollektiflik ve İslam dini inancının bütünlük ilkelerine bağlılığın sonucunu yansıtırlar. Saz üslubu başlığı altında toplanan bezemeye yönelik eserlerde de, ayna anonim özelliklerin devam ettiği görülür. Resimlerin formsal yapısında izlenen hareketlenme bütünün kurgusunda da süregelir. Formsal diyalektik karşıt dengelerle sağlanır ve belirli biçimler için hazırlanan sistematik yapılar bir arada organize edilir. "Yeni", "Modern" ya da "Çağdaş" adı altında toplanan sanatlar dışında kalanlar, Batının geleneksel sanatını belirlerler. Türk sanatının geleneksel boyutu İse, Osmanlı saray sanatı bağlamında ve Tanzimat öncesinin sanatı olarak kabul edilmektedir. Saz üslubunun formsal diyalektiği çerçevesinde hazırlanacak resimlerin çağa uygunluğunda, çağdaş düşün'ün boyutları ele alınmıştır. Geleneksel üslubun felsefesi, uygulandığı dönemlerindeki toplumsal özellikler, toplumun sanat anlayışı, tekniği, formsal diyalektiği ve sembolik anlamları çözümlenerek, şimdinin eşzamanlı bütünlüğü içerisinde yorumlanmıştır.

Abstract:
In our thesis that is titled "A method Research on Modem Understanding synthesis of forest style's dialect relation between forms." İs aimed to be able to claim our historical values and transform them into a form which is suitable with today's modern art understanding style. Realising new pictures based on the traditional and modem art criteria and they presented in the form of applicable method and proposals. It's understood that its own origin based on Middle-Asia and Far- East and strongly effected by Shamanism, Buddhism, Manichaeism and Islam while forest style is elucidated with its historical and cultural connections. In forest spirit drawings, ink and brash techniques of Uygur and Chinese symbolic animal designs amazing end comprehending activity of Eurasia animal style are comes out as clear specialities.Forest spirit pictures of which methodical specialities had been continued without changing from the second half of XVI. century until the first guarter of XVII. century has anonymous type of configurations. These of joint specialities reflects the results of the collectivism of Ottoman society and their loyalty upon wholeness of islam confidence. if s seen that this kind of anonymous specialities is continued also in decoration works of art which collected under the forest style" title. The getting into motion which is seen in formal configuration of pictures, is also continued in editing of total. Formal dialectics is supplied by contrary balance and systematically configurations which are prepared for determined shapes, are together organised. The arts other than "New", " Modern" or"Contemporary" titled ones, are determined the traditional arts of the west. But traditional side of Turkish arts is accapted as Ottoman Palace Art and the Art of before Tanzimat ( Reorganisation ). The dimensions of the modern thought is took up in periodical appropriateness of the pictures which will be prepared according with the forest style dialectics. The philosophy of traditional style is explained in synchronous wholeness of nowadays by analysing of social specialities, understanding way of art of the society, its technical and formal dialectics in ite applied terms.