Üriner inkontinanslı kadınlarda biyofeedbackli pelvik taban kas egzersizi eğitimi ile manyetik sandalyenin inkontinans ve yaşam kalitesine etkisi
In women with urinary incontinence the effects of pelvic floor muscle training with biofeedback and of magnetic chair on incontinence and quality of life
Yazar: SÜREYYA GÜMÜŞSOY
Danışman: PROF. DR. OYA KAVLAK
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Yaşam kalitesi = Quality of life ; Üriner inkontinans-stres = Urinary incontinence-stress

Özet:
ÖZET
ÜRİNER İNKONTİNANSLI KADINLARDA BİYOFEEDBACKLİ PELVİK TABAN KAS EGZERSİZİ EĞİTİMİ İLE MANYETİK SANDALYENİN İNKONTİNANS VE YAŞAM KALİTESİNE ETKİSİ
Araştırma, stres üriner inkontinanslı kadınlara elektromyelografik biyofeedbackle (EMG-BF) öğretilen pelvik taban kas egzersizi (PTKE) ve ekstrakorporeal manyetik innervasyonun (ExMI) Stres üriner inkontinans, cinsel fonksiyon ve yaşam kalitesi üzerine etkisini incelemek amacıyla ön test-son test randomize kontrollü ve deneysel olarak planlanmıştır.
Araştırmanın evrenini, Eylül 2015- Eylül 2016 tarihleri arasında; Ege Üniversitesi Hastanesi ürojinekoloji polikliniğinde muayene olan SÜİ'li (n= 86) hastalar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini, Eylül 2015-2016 tarihleri arasında; SÜİ tanısı alan araştırmaya alınma kriterlerine uyan 70 hasta oluşturmuştur. İlk karşılaşmada bütün hastalara bilgilendirilmiş gönüllü olur formu imzalatılmış, olgu rapor formu, inkontinans yaşam kalitesi ölçeği (I-QQL), kadın cinsel işlev ölçeği (FSFI) doldurulmuş, Q tip test, rezidü idrar volumü, bir saatlik ped testi uygulanmış, perineometre ve modifiye oxford skalası ile kas gücü ölçümü yapıldıktan sonra üç günlük mesane günlüğü hakkında bilgi verilerek evde uygulaması istenmiştir. Hastalar randomize olarak iki gruba ayrılarak; her iki gruba da eğitim kitapçığı ile bilgi verilmiş, evde bu egzersizleri uygulamaları ve PTKE takip formuna işaretlemeleri istenmiş, buna ek olarak birinci gruba sekiz hafta boyunca haftada iki gün 20 dakika EMG BF-PTKE uygulaması yapılmış, ikinci gruba sekiz hafta boyunca haftada iki gün 20 dakika EMG BF -PTKE ve sonrasında 20 dakika ExMI uygulaması yapılmıştır. Sekizinci haftada; tüm hastalara I-QOL, FSFI doldurulmuş, Q tip test, rezidü idrar volumü, bir saatlik ped testi uygulanmış, perineometre ve modifiye oxford skalası ölçümü, üç günlük mesane günlüğü uygulamaları tekrarlanmıştır. Araştırma verilerinin analizi SPSS 15.0 paket programı ile yapılmıştır. Veriler değerlendirilirken frekans, yüzde, sayı, ortalama, standart sapma, minimum-maximum değerleri ile çalışma ve kontrol grubu arasında homojenlik testi için demografik değişkenler ve diğer niteliksel-niceliksel verilerin karşılaştırılmasında Ki-Kare, t test, gruplararası karşılaştırılmalarda tekrarlı ölçümlerde varyans analizi kullanılmıştır. Normal dağılım göstermediği saptanan değişkenler parametrik olmayan analiz tekniği Brunner-Langer modeli ile incelenmiştir. Örneklem sayısını belirlemek ve araştırmanın güçlülüğünü ortaya koyabilmek için güç analizi yapılmıştır. Sonuçlar %95 güven aralığında, p<0.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir.
BF grubunun yaş ortalaması 51.539.00 (min:38-max:69) BF+Manyetik sandalye (BF+MS) grubunun 50.288.89 (min:30-max:66) olarak belirlenmiştir. BF grubundaki hastaların %42.3'ünün, BF+MS grubundaki hastaların %24'ünün ilkokul, BF grubundaki hastaların %65.4'ünün, BF+MS grubundaki hastaların %20'sinin çalışmadığı, BF grubundaki hastaların %61.5'inin, BF+MS grubundaki hastaların %40'ının gelirinin giderinden az olduğu, BF grubundaki hastaların %73.1'inin, BF+MS grubundaki hastaların %64'ünün şehir merkezinde yaşadığı bulunmuştur. Hastaların I-QQL ve FSFI'dan aldıkları puan ortalamalarına göre gruplar karşılaştırıldığında uygulama öncesi ve sonrası puan ortalamaları açısından ölçümler arasındaki fark anlamlı bulunmuştur. Puan ortalamalarındaki artış hızı açısından grupların birbirine benzer olduğu belirlenmiştir.  Her iki grupta da uygulama öncesi ve sonrasında I-QQL ve FSFI puan ortalamalarında benzer oranda artış olduğu saptanmıştır. Hastaların modifiye oxford skalası, perineometre, Q tip test, rezidü idrar volümü, idrar yapma sayısı medyan değerlerine göre gruplar karşılaştırıldığında uygulama öncesi ve sonrası ölçümler arasındaki fark anlamlı bulunmuştur. Medyan değerlerindeki artış hızı açısından grupların birbirine benzer olduğu belirlenmiştir. Her iki grupta da uygulama öncesi ve sonrasında Modifiye Oxford Skalası,  perineometre, Q tip test, rezidü idrar volümü, idrar yapma sayısı değerlerinde benzer oranda artış olduğu saptanmıştır. Hastaların ped testi ve idrar kaçırma sayısı medyan değerlerine göre gruplar karşılaştırıldığında uygulama öncesi ve sonrası ölçümler arasındaki farkın anlamlı olduğu, BF+MS grubunun medyan değerlerindeki azalma hızının daha yüksek olduğu, her iki grupta da uygulama öncesi ve sonrasında medyan değerlerinde benzer oranda azalma olduğu bulunmuştur. 
EMG BF-PTKE'nin 8 hafta boyunca haftada iki gün 20 dakika uygulanmasının kadınların yaşam kalitesini ve cinsel fonksiyonlarını arttırdığı ve inkontinans şikayetlerini azalttığı ancak EMG BF-PTKE'ne ilave olarak ExMI'nın kullanılmasının yaşam kalitesi, cinsel fonksiyon ve inkontinans şikayetleri üzerine ilave bir etkisinin olmadığı sonucuna varılmıştır.
 Anahtar Kelimeler: Üriner inkontinans; Biyofeedback; Manyetik Sandalye; Yaşam   Kalitesi; Cinsel İşlev

Abstract:
ABSTRACT
IN WOMEN WITH URINARY INCONTINENCE THE EFFECTS OF PELVIC FLOOR MUSCLE EXERCISE WITH BIOFEEDBACK AND OF MAGNETIC CHAIR ON INCONTINENCE AND QUALITY OF LIFE
This research was planned as a pretest-posttest test, randomized controlled experimental study to examine the effects of extracorporeal magnetic innervations and PFMT taught to women with stress-incontinence by EMG-BF, on the stress-urinary incontinence, sexual function and quality of life.  The study population of the research is composed of (n=86) patients diagnosed with stress-urinary incontinence in Urology Polyclinic of Ege University Hospital between September 2015 and September 2016. The sampling of research comprised of 70 patients that diagnosed with stress-urinary incontinence in Urology Polyclinic of Ege University Hospital between September 2015 and 2016 and complied with the research criteria. At the first encounter all patients signed the informed consent form, the case report form, I-QQL and FSFI were filled out voluntarily; in addition, Q-type test, residue urinary volume, one-hour pad test were applied; after muscle strength was measured through perineometer and modified oxford scale information related to three-day bladder diary was provided and they were discharged home to apply it. Patients were randomized into two groups; both groups were given information through training booklet, they were requested to apply these exercises at home and note them on the "pelvic floor muscle exercise follow-up form". First group received 20-minute EMG BF-PFMT application twice a week for six weeks; second group received 20-minute EMG BF-PFMT application followed by 20-minute Extracorporeal Magnetic Innervation application twice a week for six weeks. At week eight, the I-QQL and FSFI were filled out; Q-type test, residue urinary volume, one-hour pad test were applied; measurement of perineometer and modified oxford scale and the three-day bladder diary applications repeated. Analysis of the research data was performed using SPSS package program version 15.0. During evaluation of data the following tools were utilized; frequency, percentage, number, average, standard deviation, minimal-maximal values and demographic variables for the homogeneity test between study and control groups;  the chi-square and t-test during comparison of other quantitative-qualitative data and the variance analysis during repetitive measurements in intergroup comparisons. The variables that did not demonstrate normal dispersion was scrutinized through Brunner-Langer model (nonparametric analysis technique). Strength analysis was carried out in order to determine the sampling number and to reveal the strength of research. Results were evaluated at 95 % confidence interval and p<0.05 significance level. The mean age of BF group was determined as 51.539.00 years (min:38-max:69 years); BF + Magnetic chair group's as 50.288.89 years (min:30-max:66 years). It was identified that 42.3 % of patients in BF group were elementary school graduates, 24 % high school graduates, 65.4% were unemployed, 61.5 % had income equal to expenses, 73.1 % were living in down-town, whereas in BF+MS group, 24 % of patients were elementary school graduates, 44% were employed, 52 % had income less than expenses, 64 % were living in down-town. When the mean scores obtained by patients from I-QQL and FSFI and the groups were compared a significant difference was found between measurements in terms of pre-and post-application score averages. Measurements and group interactions were found statistically insignificant. A significant difference could not be detected between groups in terms of score averages concerning pre-and post-application incontinence quality of life scale. When patients' modified oxford scale and perineometer median values were compared with groups a significant difference was found between pre-and post-application measurements. Measurements and group interactions were statistically insignificant. Any significant difference could not be found between groups before and after application. When patients' Q-type test, residual urinary volume, pad test, number of urination, number of urinary incontinence median values were compared with groups, a significant difference was detected between pre- and post-application measurements. Measurements and group interactions were statistically insignificant. Any significant difference could not be detected between groups before and after application. When the groups are compared according to the median values of the patients' pad test and the number of urinary incontinence, a significant difference between pre- and post-application measurements, the higher rate of decrease in median values of BF+MS group and similar decrease rates in the median values of pre- and post-application measurments in both groups were found. It was concluded that application of PFMT with EMG BF for 20 minutes twice-weekly for 8 weeks improved women's quality of life and sexual functions and decreased incontinence complaints; however, using magnetic innervations in addition to PFMT with EMG BF had no additional effect on the quality of life, sexual functions and incontinence complaints. 
Key Words: Urinary Incontinence; Biofeedback; Magnetic Chair; Quality of Life; Sexual Function