1980'lerden günümüze yeni-Osmanlıcılık ideolojisinin müziksel bir görünümü olarak mehter takımları
Mehter bands as a musical appearance of the ideology of neo-Ottomanism since 1980s
Yazar: HÜSEYİN BAYRAM
Danışman: DOÇ. DR. ALİ CENK GEDİK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzik Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Müzik = Music
Dizin: 1980 sonrası = After 1980 ; Mehter müziği = Mehter music ; Mehter takımı = Mehter team ; Osmanlıcılık = Ponottoman ; Yeni Osmanlılar = Young Ottomans ; İdeoloji = Ideology

Özet:
Yeni-Osmanlıcılık ideolojisinin müziksel bir görünümü olarak ele alınan mehteran takımlarının, istisnasız görüldüğü her yerde, bir tür resmi ideoloji haline geldiği düşünülen bu ideolojiyi yeniden üretip üretmediğini anlamaya çalışmak, araştırmanın temel problemi olarak belirlenmiştir. Bu problem ise, günümüzde karmaşık bir hegemonya süreci olarak karşımıza çıkan mehter müziğinin, resmi ideolojinin birebir yeniden üretimi yerine, farklı ideolojilere sahip aktörlerce de eklemlenerek yeni bir mücadele alanına nasıl dönüştürüldüğü sorusu üzerinden ele alınmıştır. Amacımız bu mücadelenin yaşandığı mehteran takımları üzerinden, karşılıklı eklemlenme sürecini anlamaya çalışmaktır. Çalışmada Balıkesir'de 5 farklı, Aydın'da ise 1 adet mehteran takımının gerçekleştirdiği çeşitli faaliyetlerde toplam 8 gözlem ve 13 görüşmeden oluşan bir alan araştırması yapılmıştır.
	Çalışma dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde hegemonya ve yeni-Osmanlıcılık kavramlarının yer aldığı kuramsal çerçeve çizilmiştir. İkinci bölümde mehteran takımlarının geçmişten günümüze tarihi yer almaktadır. Bu bölümde, mehterhanenin ortadan kaldırılmasına farklı bir perspektif de sunan Yeniçeriler ve Bektaşilik ilişkisi ele alınmış, ayrıca Türk Standartları Enstitüsünce tarihinde ilk kez bir müziksel pratiğe getirilen 'Mehteran Takımı Genel Kuralları'na yer verilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde yeni-Osmanlıcılık ve hegemonya bağlamında mehteran takımlarına genel bir bakış ve Balıkesir'de gerçekleştirilen alan çalışmaları ile görüşmeler üzerinden örnekler yer almaktadır. Dördüncü bölümde ise, "Aydın Büyükşehir Belediyesi Kadın Mehteran Takımı örnek olayı" ele alınmaktadır. Anaakım muhalefet partili belediye tarafından kurulan kadın mehter takımının, iktidarca benimsenen mehter müziği üzerinden gösterdiği çeşitli direniş alanları yer almaktadır. Hegemonya kavramıyla açıklanmaya çalışılan bu mücadelenin, mehteran takımı üzerinden hangi müziksel ve müzik dışı unsurlarla gerçekleştiği tartışılmaktadır. 
Çalışmanın sonucunda gündelik yaşam pratiklerinden siyasetin zirvesine kadar pek çok alanda kullanıldığı görülen mehteran takımlarının, günümüz iktidarının benimsediği yeni-Osmanlıcılık etkisiyle ivmelendiği görülmüş ancak istisnasız görüldüğü her yerde bu ideolojinin birebir yeniden üretilmediği anlaşılmıştır. Bunun yerine bu ideolojinin heterojen özellikleriyle hem kendi içinde hem de karşıt bir biçimde eklemlenme sürecinin ve karşılıklı güç ilişkilerinin yaşandığı bir hegemonya mücadelesi alanı olarak değerlendirilmiştir.

Abstract:
The main problem of this study is to understand whether mehter bands as musical appearances of ideology of neo-Ottomanism are reproducing this ideology or not. This problem is formulated by a question of how different social and political agencies articulated mehter bands as a complex site of hegemony to their own ideologies, instead of reproducing neo-Ottomanism. Therefore, the aim of our study is to investigate the struggles on the articulation processes of mehter bands. A fieldwork consisted of 5 mehter bands in Balıkesir and 1 mehter band in Aydın with 8 observations and 13 interviews in overall is made.
	This thesis consists of four chapters. Theoretical famework of the study based on hegemony and neo-Ottomanism is presented in the first chapter. The second chapter presents the history of mehter bands which also discusses the relation between jannisary and Bektaşi sect, and recent regulations on standardization of mehter bands. Mehter bands are considered within the contexts of Neo-Ottomanism and hegemony by discussing the fieldwork in Balıkesir in the third chapter. 
The fourth chapter presents the case study of Aydın Metropolitan Municipality Women Mehter Band. Founded by a mainstream oppositional party, the band demonstrates oppositional practices against the conception of mehter bands by the governtment in power. This struggle is discussed within the concept of hegemony in terms of musical and non-musical properties of the band.   
As a result, it is founded that the number and appearances of mehter bands are increased both in daily life and political practices due to the ideology of neo-Ottomanism of the government. However, it is also founded that each appearance and practice of mehter bands does not correspond to reproducing this ideology, literally. Instead, it is discussed that there are struggles both within this ideology and against it as a struggle for hegemony.