Çin'deki doğrudan yabancı yatırım belirleyicilerinin çekim modeli çerçevesinde incelenmesi
The analysis of determinants of the foreign direct investment in china through gravity model
Yazar: ABDULLAH KARAKUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK ÖZDEMİR
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Cazibe modelleri = Gravity models ; Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Türkiye = Türkiye ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments ; Yatırımlar = Investments ; Çin = China

Özet:
Doğrudan yabancı yatırım genel bir tanımla, yatırımcı bir firmanın kendi ülkesi dışında bir ülkede yeni bir firma kurma, mevcut bir firmayı satın alma, bir firma ile birleşme, bir firmanın sermayesini artırmak yoluyla ortaklık kurma gibi yöntemlerle yapılan ve ev sahibi ülkeye teknoloji, girişimcilik, yönetim ve organizasyon becerisi getiren uzun dönemli yatırımdır. Günümüzde yaşanan  ekonomik krizlere rağmen gücünü koruyabilen Asya ülkelerinin özellikle de Çin'in ekonomik gücüne yabancı yatırımları ülkesine çekerek ulaşması, bu başarının üzerine çalışma yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca gelişmekte olan ve 1978 Reformlarına kadar içine kapanık bir ülke iken ülkesine çektiği doğrudan yabancı yatırımlar sayesinde dünyanın en büyük ikinci ekonomik gücü konumuna gelen Çin'in Türkiye için önemli bir model olması da bu çalışmanın yapılmasında etkili olmuştur.
 Çin'e yapılan DYY'leri belirleyen faktörlerin, 1998-2017 dönemi  ele alınarak çekim modeli çerçevesinde analiz edildiği çalışmada, bağımlı değişken olarak doğrudan yabancı yatırımlar, bağımsız değişken olarak ise kişi başına düşen gayrisafi yurtiçi hasıla, ülkelerin başkentleri arasındaki mesafe, reel efektif döviz kuru, finansal özgürlük, serbest ticaret anlaşması, komşuluk ve aynı dili konuşma değişkenleri belirlenmiştir. Yapılan analiz sonucunda, KBGSYH'daki artış, serbest ticaret antlaşması yapma, finansal özgürlük ve aynı dili konuşmak DYY'leri arttırırken, mesafedeki ve  reel effektif döviz kurundaki artış  ise doğrudan yabancı yatırımları negatif etkilediği, komşuluk ilişkisinin ise DYY'ları etkilemede anlamsız olduğu bulgusu elde edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda Çin ve Türkiye için daha fazla DYY çekebilmek adına uygulanabilecek politika önerilerinde bulunulmuştur.

Abstract:
Foreign direct investment is a long-term investment made by an investor firm such as establishing a new firm in a country other than his own country, acquiring an existing firm, merging with a firm, and establishing a partnership by increasing the capital of a firm, also bringing technology, entrepreneurship, management and organization skills to the host country. The fact that Asian countries, which can maintain their power despite the current economic crises, reach the economic power of China by attracting foreign investments to their country, makes it necessary to work on this success.  In addition to developing and 1978 far into the reform withdrawn a through foreign direct investment that pulled the country while the country the world's second largest economic power in position to come to be an important model for China's Turkey has also been effective in making this work.  
In the study, in which the factors determining the FDI's to China were analyzed within the framework of the draft model, taking into account the 1998-2017 period, foreign direct investments as dependent variables, gross domestic product (GDP) per capita as an independent variable, the distance between capitals of countries, real effective exchange rate, financial freedom, free trade agreement, neighborhood and speaking the same language were determined. As a result of the analysis, while the increase in GDP per capita, making a free trade agreement, financial freedom and speaking the same language increase the FDI's, the increase in the distance and the real effective exchange rate negatively affects foreign direct investments, and the neighbor relationship is meaningless in affecting the FDI. The findings can be applied in order to attract more FDI to China and Turkey line with policy suggestions have been made.