OECD ülkeleri sağlık sistemleri performansı üzerine bir değerlendirme
An evaluation of health system performance of OECD countries
Yazar: FERİT SEVİM
Danışman: DOÇ. DR. ECE UĞURLUOĞLU ALDOĞAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: MOORA yöntemleri = MOORA methods ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Sağlık göstergeleri = Health indicators ; Sağlık sistemleri = Health systems ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Bu çalışma, Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) ülkelerinin sağlık sistemleri performans düzeylerinin belirlenen sağlık performans göstergelerine göre sıralanması ve karşılaştırılması amacıyla yapılmıştır. Çalışmada 2000-2017 yılları arasında ülkelere ait veriler kullanılmış ve değerlendirilmiştir. Veriler OECD ve Dünya Bankası (WB) veri tabanları kullanılarak elde edilmiştir. Çalışmanın kapsamını, OECD'ye üye olan 36 ülke oluşturmaktadır. Araştırmanın ilk bölümünde performans ve sağlık sistemlerine yönelik kavramsal çerçeve ele alınmıştır. İkinci bölümde elde edilen veriler çok kriterli karar verme yöntemlerinden MOORA (Oran Analizi Temeline Dayalı Çok Amaçlı Optimizasyon) yöntemi ile analiz edilerek ülkeler arası sağlık sistemleri performansı karşılaştırılmıştır. OECD ülkeleri sağlık sistemi performansı değerlendirmeleri sonucunda, İsviçre, Almanya, İsveç gibi ülkelerin sağlık sistemleri performansının yüksek düzeyde olduğu, Meksika, Kolombiya ve Türkiye'nin performans düzeyinin diğer ülkelere göre düşük düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sağlık sistemi performansı düşük düzeyde olan ülkelerin sağlık sistem yapısı, demografik özellikleri, eğitim düzeyi, ekonomik yapıları, teknolojik gelişmişlik düzeyi vb. gibi kriterlere göre kendilerine uygun alternatif ülkeyi örnek almaları, o ülkenin uygulamış olduğu politika ve stratejileri kendi sistemlerine uyarlaması sonucunda gelişme gösterebileceği beklenmektedir.

Abstract:
This study was conducted in order to rank and compare the health systems performance levels of the Organization for Economic Development and Cooperation (OECD) countries according to the determined health performance indicators. In the study, the data of the countries between the years 2000-2017 were used and evaluated. The data were obtained using OECD and World Bank (WB) databases. The study consists of 36 member countries of the OECD. In the first part of the study, the conceptual framework for performance and health systems is discussed. The data obtained in the second part are analyzed with MOORA (Multi-Objective Optimization on the basis of Ratio Analysis) method, which is one of the multi-criteria decision making methods, and the performance of health systems across countries is compared. As a result of the health system performance evaluations of OECD countries, it has been concluded that countries such as Switzerland, Germany and Sweden have a high level of health systems performance, and Mexico, Colombia and Turkey have a lower performance compared to other countries. Countries with low health system performance; health system structure, demographic characteristics, education level, economic structure, technological development level, it is expected that they can develop as a result of taking the alternative country suitable for them and adopting the policies and strategies of that country to their own systems.