Okul yöneticilerinin kuantum liderlik davranışlarının yönetim tarzlarına ve öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyine etkisi
The effect of school managers' quantum leadership behavior on management styles and teachers' organizational commitment level
Yazar: METHİ ÇELİK
Danışman: PROF. DR. ŞEFİKA ŞULE ERÇETİN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Kuantum liderlik = Quantum leadership ; Kuantum mekaniği = Quantum mechanics ; Liderlik = Leadership ; Okul yöneticileri = School administrators ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment

Özet:
Bu çalışmada okul yöneticilerin kuantum liderlik davranışı, okul yöneticilerinin yönetim tarzları ve okullardaki öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri; okulların düzeyi, okuldaki görev süresi, yönetici ile çalışma süresi, cinsiyeti, kıdemi ve eğitim durumu değişkenleri bağlamında araştırılarak, aralarındaki ilişki analiz edilmiştir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli esas alınmıştır. Araştırmanın evreni 2020 – 2021 eğitim öğretim yılında Ankara İli merkez ilçelerinde görev yapan 47.233 öğretmen ve okul yöneticisi oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi belirlenirken ilçeler esas alınarak tabakalı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma bulguları literatür taraması ve ölçeğin uygulanması sonucu elde edilen verilere dayanılarak oluşturulmuştur. Elde edilen verilerin analizleri, betimsel istatistik yöntemleriyle birlikte tek-yönlü ANOVA testi, Dunnet C testi, Tukey HSD testi ve çok boyutlu ölçekleme analizleriyle (PROXSCAL) incelenmiştir. Araştırma sonucunda; okul yöneticilerinin kuantum liderlik davranışlarının okul yöneticilerinin görüşlerine göre "cinsiyet" değişkenine göre farklılaştığı, öğretmen görüşlerine göre "okul düzeyi, okuldaki görev süresi, kıdem ve eğitim düzeyi" değişkenlerine göre farklılaştığı görülmüştür. Okul yöneticilerinin yönetim tarzlarının; okul yöneticilerinin görüşlerine göre "kıdem ve eğitim düzeyi" değişkenlerine göre farklılaştığı, öğretmen görüşlerine göre "okul düzeyi, cinsiyet, okuldaki görev süresi ve eğitim düzeyi" değişkenlerine göre farklılaştığı görülmüştür. Öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeylerinin; okul yöneticilerinin görüşlerine göre "okul düzeyi ve kıdem" değişkenlerine göre farklılaştığı, öğretmen görüşlerine göre "okul düzeyi, cinsiyet ve eğitim düzeyi" değişkenlerine göre farklılaştığı saptanmıştır. Okullarda yöneticilerin «LLI, LYK, LOK ve LEED» alt boyutlarından oluşan kuantum liderlik davranışının işbirlikli yönetim tarzı ile örgütsel bağlılık alt boyutlarından "özdeşleşme" ve "içselleştirme" alt boyutlarıyla ilişkili olduğu, "karşı koyucu" ve "otoriter" yönetim tarzları ile "uyum" bağlılığının ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study investigated the relationships among school administrators' quantum leadership, management styles and teachers' organizational commitment. The study also examined whether participants' perceptions differed significantly by the level of schools, tenure at the school, working time with the administrator, gender, seniority, and educational status. It employed relational screening model. The universe of the research consisted of 47.233 teachers and school administrators working in the central districts of Ankara in the 2020-2021 academic year and the sample was chosen through stratified sampling based on the districts. In data analysis, descriptive statistics, one-way ANOVA test, Dunnet C test, Tukey HSD test and multidimensional scaling analysis (PROXSCAL) were used. The findings indicated that school administrators' perceptions of quantum leadership differed significantly by "gender" and teachers' perceptions by "school level, tenure at the school, seniority, and education level".  As for management styles, administrators' perceptions differed significantly by "seniority and education level" and teachers' perceptions by "school level, gender, tenure at the school and education level". Lastly, teachers' organizational commitment differed significantly by "school level and seniority based on administrators' perceptions while by "school level, gender and education level" based on self-perceptions of teachers.  The findings also revealed that quantum leadership, consisting of "LLI, LYK, LOK and LEED" dimensions, is associated with "cooperative management style" and "identification" and "internalization" dimensions of organizational commitment. Additionally, "oppositional" and "authoritarian" management styles are significantly associated with compliance commitment.