Depresyon tanılı ergenlerin babalarının bilişsel duygu düzenleme, duygusal erişilebilirlik ve bağlanma özelliklerinin ergenin depresyon şiddeti ve bağlanma özellikleri ile ilişkisi /
Yazar: DİLARA MEDET ALBAYRAK
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE ÜNVER
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı; Major Depresif Bozukluk (MDB) tanılı ergenlerin depresyon şiddeti ve bağlanma özellikleri ile babalarının duygusal erişilebilirlikleri, duygu düzenleme kapasiteleri, ruhsal belirtileri ve bağlanma özellikleri arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. 

Gereç ve Yöntem: Çalışmamızın örneklemini Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'nde Majör Depresif Bozukluk tanısıyla takip ve tedavisi yapılan 12-18 yaş aralığındaki 54 ergen ve babaları oluşturmaktadır. Ergenler araştırmacı tarafından Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Versiyonu–Türkçe Uyarlaması (ÇDŞG-ŞY-T) ile değerlendirildi, ÇDŞG-ŞY-T ile değerlendirilemeyen bozukluklar Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı-5 (DSM-5) tanı kriterlerine dayanan klinik görüşmeler doğrultusunda incelendi. MDB tanısı alan ergenlerin depresyon şiddetini ölçmek için araştırmacı tarafından Çocuklar İçin Depresyon Değerlendirme Ölçeği-Gözden Geçirilmiş Formu (ÇDDÖ-R) uygulandı. Ergenlerden Sosyodemografik Veri Ek Formu, Ebeveyn Duygusal Erişilebilirliği Ölçeği (EDEÖ) ve İlişki Ölçekleri Anketi-Ergen (İÖA-E) doldurmaları istendi. Babalarından Sosyodemografik Veri Formu, Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği (BDDÖ), İlişki Ölçekleri Anketi-Baba (İÖA-B) ve Kısa Semptom Envanteri (KSE) doldurmaları talep edildi.  

Bulgular: MDB tanılı ergenlerin %79,6'sı (n=43) kızdı. Ergenlerin yaş ortalaması 16,11±1,58 yıldı. %75,9'unda kendine zarar verme davranışı, %57,4'ünde daha önce intihar girişimi olduğu ifade edildi. Ergenlerin %38,9'unda (n=21) eş tanı tespit edildi; en sık eş tanı yaygın anksiyete bozukluğuydu (%29,6). Depresif şikayetler ortalama 29,43±21,73 aydır sürmekteydi. Babaların %25,9'u çocuklarının psikiyatrik rahatsızlığı olduğunu düşünmediği, %70,4'ünün çocuklarının psikiyatri muayenelerine eşlik etmediği görüldü. Depresyon şiddeti hastaların %38,9'unda (n=21) ağır, %35,2'sinde (n=19) orta ve %24,1'inde (n=13) hafif düzeydeydi. Depresif şikayetlerin süresi ile depresyon şiddeti arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı. Kendine zarar verme davranışı ve intihar girişimi olanlarda da depresyon şiddeti yüksekti.  
       Cinsiyetler arasında depresyon şiddeti, EDEÖ, BDDÖ, İÖA-B ve KSE puanları açısından anlamlı bir farklılık saptanmazken, kızlarda saplantılı bağlanmanın daha yüksek oranda görüldüğü tespit edildi. Depresyon şiddeti ile ergenlerin güvenli bağlanması arasında negatif korelasyon olduğu görüldü. Depresyon şiddeti ile EDEÖ, BDDÖ, KSE, İÖA-B arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Babaların duygusal erişilebilirliği ile KSE, İÖA-E, BDDÖ ve İÖA-B arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Babaların güvensiz bağlanmaları ile KSE alt boyutları arasında ilişki görüldü. Ergenlerin korkulu ve kayıtsız bağlanmaları arasında pozitif, korkulu ve güvenli bağlanmaları arasında negatif korelasyon saptandı. Babaların saplantılı bağlanmaları ve kayıtsız bağlanmaları arasında pozitif korelasyon olduğu görüldü. Ayrıca, babaların saplantılı bağlanmaları ile ergenlerin saplantılı bağlanmaları arasında da anlamlı bir ilişki tespit edildi. 

Sonuç: Araştırmamızın sonuçlarına göre ergenler güvenli bağlandıkça depresyon şiddetleri azalıyordu. Babaların duygusal erişilebilirlikleri, duygu düzenleme kapasiteleri, ruhsal belirtileri ve bağlanma özellikleri ile ergenlerin depresyon şiddeti arasında herhangi bir ilişki saptanmadı.  
Anahtar Kelimeler: Major depresif bozukluk, bağlanma, ergenlik, bilişsel duygu düzenleme, duygusal erişilebilirlik

Abstract:
Aim: The aim of our study is to examine the relationship between the severity of depression and attachment characteristics of adolescents diagnosed with Major Depressive Disorder (MDD) and their fathers' emotional availability, emotion regulation capacity, psychological symptoms and attachment characteristics.

Materials and Methods: The sample of our study consists of 54 adolescents and their fathers, aged 12-18 years, who were followed up and treated with a diagnosis of Major Depressive Disorder at the Child and Adolescent Psychiatry Clinic of Marmara University Pendik Research and Training Hospital. Adolescents were assessed by the researcher using the Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children-Present and Lifetime Versions-Turkish Adaptation (K-SADS P/L), and disorders that could not be assessed using the K-SADS P/L were assessed using clinical interviews based on Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders-5 (DSM-5) diagnostic criteria. To measure the severity of depression in adolescents diagnosed with MDD, Children Depression Rating Scale- Revised (CDRS-R) was used by the researcher.  Adolescents were asked to fill out the Sociodemographic Data Supplement Form, the Lum Emotional Availability of Parents (LEAP) and the Adolescent Relationship Scales Questionnaire (A-RSQ). Their fathers were asked to complete the sociodemographic form, the Cognitive Emotion Regulation Questionnaire (CERQ), the Relationship Scales Questionnaire (F-RSQ) and the Brief Symptom Inventory (BSI).

Results: 79.6% (n=43) of the adolescents diagnosed with MDD were female. The mean age of the adolescents was 16.11±1.58 years. Self-harming behaviour was reported in 75.9% and suicide attempts in 57.4%. Comorbidity was found in 38.9% (n=21) of the adolescents; the most common comorbidity was generalised anxiety disorder (29.6%). The mean duration of depressive symptoms was 29.43±21.73 months. While 25.9% of the fathers did not think that their children had a psychiatric disorder, it was observed that 70.4% of them did not accompany their children to psychiatric examinations. The severity of depression was severe in 38.9% (n=21), moderate in 35.2% (n=19) and mild in 24.1% (n=13). A statistically significant relationship was determined between the duration of depressive symptoms and the severity of depression. Depression severity was also high in those with self-harming behaviour and suicide attempts. No significant difference was determined between the sexes in terms of depression severity, LEAP, CERQ, F-RSQ and BSI scores, while preoccupied attachment was found to be more common in girls. A negative correlation was found between depression severity and secure attachment in adolescents. No significant relationship was found between depression severity and LEAP, CERQ, BSI, F-RSQ. No significant relationship was found between fathers' emotional availability and BSI, A-RSQ, CERQ and F-RSQ. A relationship was found between fathers' insecure attachment and the BSI sub-dimensions. A positive correlation was found between adolescents' fearful and dismissive attachment, and a negative correlation between fearful and secure attachment. In addition, a positive correlation was found between fathers' preoccupied and dismissive attachment. A significant relationship was also found between fathers' preoccupied attachment and adolescents' preoccupied attachment.

Conclusion: According to the results of our study, as adolescents became more securely attached, their depression severity decreased. No relationship was found between fathers' emotional availability, emotion regulation, psychological symptoms and attachment characteristics and adolescents' depression severity.
Keywords: Major depressive disorder, attachment, adolescence, cognitive emotion regulation, emotional availability.