Akademisyenlerin elektronik dergi kullanımında disiplinler arasındaki farklılıklar
The differences between disciplines in the academisians usage of electronic journals
Yazar: CAN BESİMOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. NAZAN UÇAK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management

Özet:
Bilimsel dergiler akademisyenlerin araştırma, güncel gelişmeleri takip etme ve çalışmalarını yayımlamada en etkili resmi iletişim kanalıdır. Bilimsel dergiler ilk olarak 17. yy.'da yayınlanmaya başlanmıştır. Günümüzün özellikle de 1990'lı yıllarda yaşanan teknolojik gelişmelerle elektronik dergi yayıncılığının oluştuğu görülmektedir. Birçok yayınevi, üniversite ve profesyonel topluluk gerçekleştirdiği projelerle elektronik dergi yayıncılığına katkıda bulunmaya başlanmıştır. Açık erişimin etkisiyle elektronik yayıncılık farklı bir boyut kazanmaya başlamıştır.Yaşanan bu gelişmeler elektronik dergiler üzerine birçok araştırma yapılmasına yol açmıştır. Ancak kullanıcıların elektronik dergileri kullanım özellikleri ve bunları etkileyen nedenler üzerine yapılan çalışma sayısı azdır. Özellikle de elektronik dergi yayıncılığının gelişmesiyle birlikte bu konuda kullanıcılar üzerine yapılan çalışmaların arttığı görülmektedir. Yine de farklı disiplinlerdeki akademisyenlerin bu kaynakları kullanımını amaçlayan araştırma bulunmamaktadır.Bu nedenle araştırmamız bilimsel iletişimde elektronik dergilerin yerini, günümüze kadar bu kaynakların gelişimini ve akademisyenlerin kullanım özelliklerini, disiplinler arası farklılığın elektronik dergi kullanımına etkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Ayrıca elde ettiğimiz bulgular literatürde yapılmış benzer çalışmalarla karşılaştırılmıştır. Buna göre araştırmamızın hipotezleri: ?akademisyenlerin elektronik dergi kullanımı;-bağlı oldukları disipline göre farklılıklar göstermektedir.-bilgi ve deneyimlerine göre farklılık göstermektedir.-yerel faktörlere bağlı farklılıklar göstermektedir.? şeklinde düzenlenmiştir.Araştırmamızda literatür incelemesi yapılmış, anket ve görüşme teknikleri kullanılmıştır. Araştırmamızda evren büyüklüğü 1428 akademisyen iken örneklem olarak 249 kişi seçilmiştir. Örneklem mühendislik ve uygulamalı, fen , sosyal ve insan bilimleri olmak üzere dört disipline bölünmüştür.Araştırmamız sonucunda Ankara Üniversitesi'ndeki akademisyenlerin elektronik dergi kullanım özelliklerinde disiplinler arasında farklılıklar ve benzerlikler görülmektedir. Mühendis ve fen bilimcilerin elektronik dergileri diğer disiplinlerde çalışan kullanıcılara göre daha fazla kullandığı saptanmıştır. İnsan bilimciler ise elektronik dergiler en az kullanan akademisyenlerdir. Ayrıca kullanıcıların bilimsel dergi tercihleri, elektronik dergilerin zayıf ve güçlü yönlerine yönelik tutumları, açık erişim hakkında bilgi sahibi olup olmadıkları, açık erişim kaynaklarından yararlanma durumları, makale yayınlarken bilimsel dergilerin hangi özelliklerine dikkat ettikleri bağlı oldukları disipline göre değişmektedir.Anahtar Sözcükler:Elektronik dergiler, elektronik dergi yayıncılığı, elektronik dergi kullanımı ve disiplinler arasındaki farklar, bilimsel iletişim ve elektronik dergiler

Abstract:
Electronic journals are the most efficient scholar communication tools for academicians searching, keeping up with current affairs and publication of their works. Scientific journals are published in the 17th century for the first time. It is seen that the publishing of electronic journals is formed with technological developments in the 1990?s. Projects of many universities and professional groups begin to attribute publising of electronic journals. With the effect of open access electronic publishing begins to gain a different dimensionThese developments cause many researches on electronic journals. However, studies upon the features of electronic journals and usage causes affecting them are few. It is seen that especially with the development of the electronic journal publishing, studies on users in this subject began to increase. But still, there is not a study which aims to use the sources of different academicians from different disciplines.So our research aims to show the place of electronic journals in communication, the development of these sources up untill today and the effects of differences among disciplines on use of electronic journals. Furthermore, the findings which we obtain are compared with similar studies in literature. In this respect, the hypothesis of our research is as follows: ?The academicians use of e-journals varies depending on-the discipline they are associated with,-the knowledge and experiments of the users and-the local factors.?In our research, literature survey, survey and interview techniques have been used. While the capacity of universe is 1428 academicians, sampling is made up of 249 persons. Sampling is divided into four disciplines which are science , engineering, social science and humanities.As a result of our study, it is seen that there are similarities and differences in the features of Ankara University academicians usage of electronic journals. It is found that engineers and sciencists use e-journals more excessively when compared to other disciplines. The human scientists are observed to be the group of academicians who use e-journals least. User preference in scientific journals, their attitutes towards the weak and strong sides of journals, their knowledge about open access, the states of benefiting from open access sources and the things which they pay attention while publishing an article change according to the discipline which they are associated with.Keywords:Electronic journals, Electronic journal publishing, Usage of electronic journals and disciplinary differences