Yetişkin erkeklerin algıladıkları baba reddinin utanç ve suçluluk duygularıyla arasındaki ilişkide zihinselleştirmenin aracı rolü
The mediating role of mentalization in the relationship between adult males' perceived father rejection and feelings of shame and guilt
Yazar: SÜMEYRA AL
Danışman: PROF. DR. IŞIK KARAKAYA
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Travma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Baba- çocuk ilişkisi = Father-child relationship ; Ebeveyn kabul veya reddi = Parantel acceptance-rejection ; Suçluluk duygusu = Guilt ; Utanma duygusu = Shame ; Zihinselleştirme = Mentalization

Özet:
Bu  çalışmada, yetişkin erkeklerin algıladıkları baba reddinin utanç ve suçluluk duygularıyla arasındaki ilişkide zihinselleştirmenin aracı rolünün araştırılması amaçlanmıştır. Baba reddinin yaşamın erken döneminde, çocuklukta, ergenlikte ve beliren yetişkinlikte olduğu gibi yetişkin örneklemde de suçluluk ve utanç duygularının varlığında oynadığı rolün araştırılması hedeflenmiştir. Araştırmanın örneklemini 30-40 yaşları arasındaki 50 erkek katılımcı oluşturmuştur. Başlangıçta yüksek baba reddi algılayan örnekleme ulaşılması hedeflenmiştir. Ancak katılımcıların yalnızca %30'u yüksek baba reddi algıladığından dolayı, konunun kabul-red olarak çalışılmasına karar verilmiştir. Bu durum örneklem sayısının az olmasının nedenini açıklamaktadır. 
Araştırma verileri, Demografik Bilgi Formu, Yetişkin Ebeveyn Kabul-Red Ölçeği, Suçluluk-Utanç Ölçeği ve Zihinselleştirme Ölçeği kullanılarak çevrimiçi olarak toplanmıştır. Tüm katılımcıların gönüllü onamları alınmıştır. Pearson korelasyon analizi sonucunda baba reddiyle utanç ve suçluluk duyguları arasında ilişki olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bu bulgu sebebiyle zihinselleştirmenin olası aracı rolü incelenememiştir. Bununla beraber, utanç ile zihinselleştirmenin alt boyutu olan benlik arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Öte yandan utanç ile zihinselleştirmenin bir başka alt boyutu olan motivasyon arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Suçluluk ile zihinselleştirme  ve zihinselleştirme alt boyutu olan motivasyon arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular alanyazın doğrultusunda tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Ebeveyn Reddi, Utanç, Suçluluk, Zihinselleştirme, Baba-Erkek Çocuk İlişkisi

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the mediating role of mentalization in the relationship between adult males' perceived father rejection and feelings of shame and guilt. It is aimed to investigate the role of father rejection in the presence of feelings of guilt and shame in the adult sample as well as in early life, childhood, adolescence and emerging adulthood. The sample of the study consisted of 50 male participants between the ages of 30-40. Initially, it was aimed to reach the sample that perceived high father rejection. However, since only 30% of the participants perceived high father rejection, it was decided to study the subject as acceptance-rejection. This explains the reason for the small sample size. 
Research data were collected online using Demographic Information Form, Adult Parent Acceptance-Rejection Scale, Guilt-Shame Scale and Mentalization Scale. Voluntary consent was obtained from all participants. As a result of Pearson correlation analysis, it was concluded that there was no relationship between father rejection and feelings of shame and guilt. Due to this finding, the possible mediating role of mentalization could not be examined. However, there was a significant negative correlation between shame and the self, which is the sub-dimension of mentalization. On the other hand, a positive and significant relationship was found between shame and motivation, which is another sub-dimension of mentalization. It was concluded that there is a positive and significant relationship between guilt and motivation and mentalization  which is the sub-dimension of mentalization.

Keywords: Parental ejection, Shame, Guilt, Mentalization, Father-Son Relationship