Yeni azo-azometin türü ligand ve metal komplekslerinin sentezi, spektroskopik ve genotoksik özelliklerinin incelenmesi
Synthesis, investigation of spectroscopic and genotoxic properties of a new azo-azomethine ligand and its metal complexes
Yazar: ŞİRİN BİTMEZ
Danışman: DOÇ. DR. MÜKERREM KURTOĞLU
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada Schiff bazlarının önemi, sentezi ve geniş çalışma alanlarından bahsedilmiştir. Bu amaçla Schiff bazının metal kompleksleri sentezlemiştir. Bu bileşiklerin metal kompleksleri renkli maddeler olduklarından, boya endüstrisinde özellikle tekstil boyacılığında pigment boyar maddesi olarak kullanılmaktadır. İnhibitör olarak kullanılan Schiff bazlarının, benzen halkası üzerinde bulunan fonksiyonel grupların türüne bağlı olarak inhibisyon etkilerinin değiştiği, korozyon davranışında sıcaklığın etkisi ve diğer termodinamik parametreler tayin edilerek bu bileşiklerin mükemmel inhibitörler olduğu bulunmuştur. Özellikle, salisilaldehitin çok dişli ligandları kullanılarak sentezlenen Schiff bazlarının, geçiş metalleri ile çok kararlı kompleks bileşikler oluşturması özelliğinden yararlanılarak, iyon seçici elektrot yapımında da kullanılmaktadır.Bu çalışma doğrultusunda başlangıç maddesi olarak kullanılan aromatik amin bileşiği (p-Nitro Anilin), 0-5 °C sıcaklık aralığında sodyum nitrit ve hidroklorik asitli ortamda önce diazolananıp daha sonra salisilaldehite kenetlenmiştir. Kenetleme reaksiyonu neticesinde elde edilen fenilazo grup içeren salisilaldehit, hydrazid bileşiği ile (benzohidrazid) ile etkileştirilerek yeni üç dişli ONO tipi N'-[(E)-{2-hidroksi-5-[(E)-fenildiazenil]fenil} metiliden]benzohidrazid ligandının sentezi yapılmıştır. Sentezlenmiş olan ŞBL ligandı kompleksleri Ni(II) klorür, Co(II)klorür, Cu(II)klorür, Cd(II)asetat, ve Zn(II)asetat tuzları ile etkileştirilerek elde edilmiştir. Sentezi yapılan azo grubu içeren ONO tipi ligandın ve mononükleer metal komplekslerinin çeşitli spektroskopik ve analitik metodlar yardımıyla yapıları karakterize edilmiş ve genotoksik özellikleri incelenmiştir.Sonuç olarak sentezlenmiş olan bu ONO tipi fenil azo grup içeren komplekleri elementel analiz (C, H, N), IR spektroskopisi, elektronik, spektral ve analitik gibi farklı teknikler kullanılarak yapıları karakterize edilmiştir. Ayrıca SBL ligandının 1H-NMR spektrumu alınarak yapısının aydınlatılmasında kullanılmıştır. Yapı çalışmaları neticesinde elde edilen değerlere göre fenilazo grubu ligandının mononükleer Co(II), Ni(II), Cu(II), Zn(II) ve Cd(II) komplekslerinin metal/ligand oranı 1:2 şeklinde olduğu tespit edilmiştir. Diğer taraftan ligandın N (C=N-), O (ph-OH) ve O (C=O) atomları üzerinden metal iyonlarına koordine olduğu anlaşılmıştır. Ligand ve metal komplekslerinin genotoksik potansiyelleri Salmonella Typhimurium mikrozom test sistemi ile değerlendirilmiştir.

Abstract:
In this study that have been mentioned of Schiff base?s importance, synthesis and large work areas. For this purpose synthesize the Schiff base metal complexes. Metal complexes of these compounds, as they are colored substances and they are used in paint pigments as dyes, especially in the textile dyeing industry. Inhibitor used as a Schiff base of the benzene ring located on the functional types of groups depending on the inhibitory effect of the change in the corrosion behavior effect of temperature and other thermodynamic parameters determined by these compounds excellent inhibitors were found. Inhibition effect of Schiff bases, used in the synthesis of aldehydes and amines and that have been identified as molecules containing amine groups, depending on whether the increased inhibitory effect was found. In particular, salisilaldehite?s many gears ligands salisilaldehitin of Schiff bases were synthesized using transition metal compounds to form stable complexes with multiple features by utilizing the ion selective electrode is used in the making.In this study, aromatic amine compounds (p-nitroaniline), the first diazonationed with sodıum nitrite and hydrocloride acid at range of 0-5°C temperature, after that clamped with salisilaldehite. As a result of the clamping reaction obtained at the phenilazo group containing salisilaldehit interacts with hydrazide compounds (benzohidrazid) and has been synthesized a new gear ONO type N'-[(E) - (2-hydroxy-5-[(E)-fenildiazenil] phenyl metiliden)] benzohidrazid ligand. The metal complexes of SBL phenolic azo ligand with nickel (II) chloride, copper(II) chloride, cobalt (II) chloride, zinc(II) acetat and cadmium (II)acetat salts have been obtained. Azo group to be synthesized and mononuclear metal complexes containing the ONO-type ligand.As a result these ONO?type ligands and mononuclear metal complexes?s structures have been characterized by several spectral and analitic techniques using elementel analyses (C, H, N), IR spectra, electronic spectra. The 1H NMR spectrum of the SBL ligand was also recorded. Construction work for a result obtained by phenilazo ligand mononuclear Co (II), Ni (II), Cu (II), Zn (II) and Cd (II) complex of the metal / ligand ratio been found to be in the form of 1:2. On the other hand ligand N (C = N-) , O (ph-OH) and O (C=O) atoms are understood to be coordinated through the metal ions. Genotoxic potential ligand and metal complexes of was evaluated with Salmonella Typhimurium mikrozom test system.