Farklı hasta grupları (Tip 2 Diyabetes Mellitus, Obezite, Nonalkolik Yağlı Karaciğer Hastalığı, Kronik Hepatit C) ve sağlıklı gönüllülerde insülin direncinin belirlenmesinde HOMA ve QUICKI yöntemlerinin karşılaştırılması
A comparision of HOMA and QUICKI methods for the determination of insulin resistance in different patients groups (Type 2 Diabetes Mellitus, Obesity, Nonalcoholic Fatty Liver Disease, Chronic Hepatitis C) and healthy volunteers
Yazar: HÜSEYİN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. MURAT SERT
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Hepatit C = Hepatitis C ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Obezite = Obesity ; İnsülin = Insulin ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
İnsülin glukoz metabolizmasının ana düzenleyicisidir. İnsülin direnci, endojen veya ekzojen insüline bozulmuş biyolojik yanıt olarak tanımlanmaktadır. Yapılan çalışmalarda insülin direncinde genetik ve çevresel faktörlerin etkili olduğu görülmüştür. Ayrıca tip 2 diyabetes mellitus, dislipidemi, hipertansiyon, koroner arter hastalığı, obezite, nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı ve kronik hapatit C'de insülin direnci önemli patofizyolojik role sahiptir.Hiperinsülinemik öglisemik klemp testi insülin direncini belirlemede altın standart olarak kabul edilmektedir. Ancak geniş gruplarda uygulaması zor ve pratik olmayan bir yöntemdir. HOMA (Homeostasis model assessment) yöntemi 1985 yılında geliştirilmiş ve insülin duyarlılığının belirlenmesinde kullanılmıştır. Katz ve arkadaşları altın standart klemp tekniği ile daha iyi korelasyon gösterebilen yeni bir yöntem olan QUICKI (Quantitative insulin sensitivity check index) indeksini bildirmişlerdir. HOMA insülin direncini yansıtırken QUICKI insülin duyarlılığını gösterir.Çalışmada tip 2 diyabetik, obez, nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı olan ve kronik hepatit C'li hasta gruplarında sağlıklı gönüllülere göre insülin direncini araştırdık. Ocak 2009 Aralık 2010 tarihleri arasında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları, Gastroenteroloji, Endokrinoloji ve Metabolizma polikliniklerine başvuran 40 tip 2 diyabetik, 40 obez, 40 non alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAYKH) olan hasta, 40 kronik hepatit C'li hasta ve 40 sağlıklı gönüllü çalışmaya alındı. Çalışmaya alınanların boy, ağırlık, bel çevreleri ölçüldü ve beden kitle indeksi hesaplandı. İnsülin direnci için HOMA, İnsülin duyarlılığı için QUICKI yöntemi kullanıldı. İnsülin direncini belirlemede sınır değer HOMA için ? 2,24, QUICKI için < 0,3469 olarak kabul edildi. Açlık glukoz, insülin, yüksek dansiteli lipoprotein (HDL), düşük dansiteli liporotein (LDL) ve trigliserid düzeyleri ölçüldü.Bu çalışmada literatürle benzer şekilde tip 2 diyabetik, obez, non alkolik yağlı karaciğer hastalığı olan, kronik hepatit C'li hastalarda sağlıklı kontrol grubuna göre insülin dirençleri (HOMA) daha yüksek, insülin duyarlılıkları (QUICKI) daha düşük olarak bulundu.Anahtar Kelimeler: İnsülin direnci, HOMA indeksi, QUICKI indeksi, tip 2 diyabetes mellitus, obezite, nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı, kronik hepatit C.

Abstract:
Insulin is a key regulator in glucose homeostasis. Insulin resistance is defined as incomplete response to endogenous and exogenous insulin. Numerous studies have shown that insulin resistance is determined by both genetic and environmental factors. Also insulin resistance plays an important pathophysiological role in type 2 diabetes mellitus, dyslipidaemia, hypertension, coronary artery disease, obesity, nonalcoholic fatty liver disease and chronic hepatitis C.The hyperinsulinemic euglycemic clamp, the gold standart technique for estimation of insulin resistance, is accurate but complex and laborious enough that it is not practical for evaluation large number of populations at risk for insulin resistance. HOMA (Homeostasis model assessment) was developed in 1985 and widely used to predict insulin sensitivity. Katz et al. reported a new accurate index QUICKI (Quantitative insulin sensitvity check index) to assess insulin sensitivity, which better correlated to the gold standart clamp technique than other indexes. HOMA reflects insulin resistance, while QUICKI shows insulin sensitivity.The aim of our study was to show insulin resistance in patients with type 2 diabetes, obesity, nonalcoholic fatty liver disease (NAFLD), chronic hepatitis C compared to healthy individuals. Forty type 2 diabetic patients, 40 obese patients, 40 patients with NAFLD, 40 patients with chronic hepatitis C and 40 healthy subjects were admitted to Cukurova University School of Medicine Gastroenterology, Internal Medicine Department, Endocrinology and Metabolism Division between January 2009 to December 2010 included in the study. All patients were measured for height, weight and waist circumference and calculated for body mass index (BMI). Insulin sensitivity was calculated by using the HOMA index and QUICKI index. We used HOMA model for insulin resistance and QUICKI for insulin sensitivity. Cut off level for insulin resistance was accepted as ? 2,24 for HOMA, <0,3469 for QUICKI. Fasting glucose, insulin, HDL, LDL cholesterol and triglycerides were measured.In this study with smilarity as reported the literatures, we found that subjects with type 2 diabetes, obesity, nonalcoholic fatty liver disease, chronic hepatitis C were characterized by significantly higher insulin resistances (HOMA) and lower insulin sensitivites (QUICKI) indices compared to healthy subjects.Keywords: Insulin resistance, HOMA index, QUICKI index, type 2 diabetes mellitus, obesity, nonalcoholic fatty liver disease, chronic hepatitis C.