Televizyon program türü olarak durum komedileri ve Çocuklar Duymasın dizisi üzerine içerik analizi
Situation comedies as television program and content analysis of Çocuklar Duymasın
Yazar: NERGİZ GÜNDEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALİM ESEN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Diziler = Serials ; Durum komedisi = Situation comedy ; Komedi = Comedy ; Televizyon dizileri = Television serials ; Televizyon programları = Television programs ; Çocuklar Duymasın = Çocuklar Duymasın

Özet:
Bu bölümde çalışmanın bir özeti yapılarak, çalışmaya dayalı yargı ve önerilere yer verilecektir. 4.1. Özet Bu çalışma, yazım ve yapım olarak tamamen ülkemiz koşullarında gerçekleştirilen ve bu nedenle özgün bir durum komedisi olarak adlandırılan "Çocuklar Duymasın"ın incelenmesi üzerine oluşturulmuştur. Çalışma kuramsal ve uygulamaya dayalı dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde önce çalışmanın sorunu ortaya konulmuştur. Türk televizyonlarında artan dizi yapımlarından birini de ağarlıklı olarak durum komedileri oluşturmaktadır. "Çocuklar Duymasın" ise yüksek izlenirlilik oranlan ve aynı bölümlerin defalarca yayınlanması ile dikkat çekmiş ve incelenmeye değer bulunmuştur. Bu bölüm durum komedilerine ilişkin kuramsal bilgilerle devam etmiş ve çalışmanın amacı, önemi, varsayımları ve sınırlılıkları verilerek sonlandırılmıştrr. ikinci bölümde yönteme ilişkin açıklamalar yapılmış, çalışmanın evreni ve örneklemi verilmiştir. Araştırmanın evrenini yazım ve yapım olarak ülkemiz koşullarında gerçekleştirilen özgün durum komedileri oluştururken örneklemini "Çocuklar Duymasın"ın TGRT televizyonunda yayınlanan on üç bölümü oluşturur. Ardından uygulama bölümünde yararlanılmak üzere yapım, durum, karakterler ve güldürü olmak üzere dört ana başlık belirlenmiş ve bu ana başlıklara ait alt başlıklar seçilerek soru haline getirilmiştir. Üçüncü bölüm, çalışmanın uygulama kısmım oluşturmaktadır. Yöntemde belirlenen kategorilere ait soruların yanıtlan "Çocuklar Duymasın" dizisi içinde aranmıştır. Çalışmanın bu bölümündeki bulgulan şöyle özetleyebiliriz: 105Durum komedileri genellikle otuz dakikalık yapımlar olarak gerçekleştirilirken "Çocuklar Duymasın" bir saat olarak gerçekleştirilmektedir. Bu nedenle bir bölüm içinde iki ana hikaye ve iki ya da daha fazla yan hikaye bulunmaktadır. Bölümler içindeki hikayelerin dağılmama baktığımızda ise değişken bir yapının olduğu görülmektedir. Kimi zaman bir saatlik bölüm içinde iki ana hikaye yarımşar saat olarak ayrı ayrı anlatılmaktadır. Başka bir deyişle bir bölüm içinde iki farklı olay dizisi yer almaktadır. Bu durumda ilk yaran saatin sonunda birinci ana hikaye sonlandırılmakta ve ikinci yaran saatte de ikinci ana hikaye işlenmektedir. Sonuç olarak bu bölümlerde iki ayrı olay dizisi ve doruk noktası olmakla birlikte durum komedilerinin genel anlatı yapışma uygun olarak hikayeler yaran saatlik bir zaman dilimi içine sıkıştırılmaktadır. Örneğin dördüncü bölüm iki ana hikayenin ayrı ayrı işlendiği bir bölümdür. İlk yaran saatte Meltem'in tango dersi almasıyla ilgili olay dizisi işlenmiş, bu hikayenin sonlanmasından sonra ikinci ana hikayeye geçilmiştir. Bazı bölümlerde ise iki ana hikaye bölüm başında birlikte işlenmeye başlıyor ve bir saat sonunda yine birlikte sonlandırılıyorlar. Örneğin ikinci bölümde Duygu'nun aşık olması ve Haluk'un site sahibi tarafından aranmaya başlanması birlikte işlenmiş ve bölüm sonunda birlikte sonlandırılmıştır. Bazı bölümler arasında bağlantı vardır. Bunlar altıncı ve yedinci bölümdeki hikayeler ile on birinci ve on ikinci bölümdeki hikayelerdir. Bu hikayeler de Meltem ile Haluk boşanmaya karar vermişlerdir, bir sonraki bölümde ise onların çocuklarının yardımıyla nasıl tekrar bir araya geldiklerini görürüz. Meltem'in bir seminer dolayısıyla evden ayrılmasının ardından gelen bir sonraki bölümde ise onun eve döndüğünde karşılaştığı manzara konu edilmektedir. Durum komedilerinin genel yapışma uygun olarak "Çocuklar Duymasın"da da ev ve iş yerlerine ait iç mekanlar dekor olarak kullanılmaktadır. Evde salon, mutfak, çocuk odası ve yatak odası olmak üzere dört farklı mekan kullanılmaktadır. Evin dekorasyonu Meltem'in modern kişiliğinin bir yansımasıdır. İşyeri olarak da Meltem'in ve Haluk'un ofisleri kullanılmaktadır. Bunun dışında kullanılan dış mekan görüntüleri zaman ve mekan değişikliklerinde sahneler arasında geçiş yapmak üzere kullanılmıştır. "Çocuklar Duymasın"da ele alman hikayeler gündelik yaşamımızda karşılaşabileceğimiz can yakmayan türden küçük hikayelerdir. Hikayeler kahramanlardan biri tarafından mevcut durumun bozulması ile başlar. Durumun 106bozulmasına yol açan kargaşadan sonra yeni kargaşalar oluşur ve en sonunda baştaki duruma geri dönülür. Dizinin kendine ait melodisi olmakla birlikte bölümler içinde dramatik etkinin yaratılması açısından farklı müzikler de kullanılmaktadır. Ayrıca değişik yoğunluklarda güldürü efektleri de dizinin ana unsurlarındandır. Karakterleri durum komedilerinin genel karakter özelliklerini taşırlar. Sevimli ve cana yakındırlar. Her karakter güldürü üretim sürecinin bir parçası olarak dizide yerini alır. Duygu ve Emre anne babalarının özelliklerini taşımakla birlikte çocuk olmalarının getirdiği avantajlarla güldürü sürecinin önemli parçalarım oluştururlar. Bunun dışındaki karakterler birbirleriyle benzerlik göstermezler. Karakterlerin kendilerine ait sıklıkla yineledikleri belli sözcükler vardır.' Özellikle "light erkek, kepekli erkek, taş fırın erkeği" gibi toplum tarafından da kullanılmaya başlanan sözcükler Haluk karakterinin sürekli kullandığı sözcüklerdir. "Çocuklar Duymasın"da temel olarak uyumsuz davranışlar iki ana karakterin, Haluk ve Meltem karakterlerin kişilik özelliklerine dayandırılarak oluşturulmuştur. Haluk karakterinin zevkleri, davranışları daha geleneksel özellikler taşımaktadır. Buna karşın Meltem Haluk'a oranla daha modern bir karakter çizgisi oluşturmaktadır. Bu iki ana karakter arasındaki uyumsuzluklar dizinin temel güldürü unsurunu oluşturmaktadır. Çocukları Emre ve Duygu ise onları örnek alan davranışlar ile diziye ikinci uyumsuz karakterler olarak girerler. Emre babasının özelliklerini, Duygu ise annesinin özellikleri taşır. Çocuklar arasındaki bu uyumsuzluk hem kendi aralarında hem de anne babalarıyla girdikleri çatışmalar ile ikinci güldürü malzemesini oluşturur. Bunların dışında da Selemi ile Gönül ve Müzeyyen Hanım ile Kemal Bey de uyumsuz birer çifttirler. İsmail Bey karakteri ise tüm kadınlara düşkün olmakla birlikte yinede onlarla uyumsuzdur. Bir başka önemli güldürü konusu ise cinsiyet farklılıklarından dolayı yaratılır. Haluk'un eşini kıskanması, kızının erkek arkadaşlarını kabullenmemesi, Emre ile Duygu' nun cinsiyet ayrımından kaynaklanan hikayeler, İsmail Bey' in kendisine bir eş bulma çabalan bunlara örnektir. "Çocuklar Duymasın"da durum komedilerinin özelliğine uygun olarak karakterlerin başın gelen küçük ama can yakmayan olaylar da güldürünün malzemesini 107bozulmasına yol açan kargaşadan sonra yeni kargaşalar oluşur ve en sonunda baştaki duruma geri dönülür. Dizinin kendine ait melodisi olmakla birlikte bölümler içinde dramatik etkinin yaratılması açısından farklı müzikler de kullanılmaktadır. Ayrıca değişik yoğunluklarda güldürü efektleri de dizinin ana unsurlarındandır. Karakterleri durum komedilerinin genel karakter özelliklerini taşırlar. Sevimli ve cana yakındırlar. Her karakter güldürü üretim sürecinin bir parçası olarak dizide yerini alır. Duygu ve Emre anne babalarının özelliklerini taşımakla birlikte çocuk olmalarının getirdiği avantajlarla güldürü sürecinin önemli parçalarım oluştururlar. Bunun dışındaki karakterler birbirleriyle benzerlik göstermezler. Karakterlerin kendilerine ait sıklıkla yineledikleri belli sözcükler vardır.' Özellikle "light erkek, kepekli erkek, taş fırın erkeği" gibi toplum tarafından da kullanılmaya başlanan sözcükler Haluk karakterinin sürekli kullandığı sözcüklerdir. "Çocuklar Duymasın"da temel olarak uyumsuz davranışlar iki ana karakterin, Haluk ve Meltem karakterlerin kişilik özelliklerine dayandırılarak oluşturulmuştur. Haluk karakterinin zevkleri, davranışları daha geleneksel özellikler taşımaktadır. Buna karşın Meltem Haluk'a oranla daha modern bir karakter çizgisi oluşturmaktadır. Bu iki ana karakter arasındaki uyumsuzluklar dizinin temel güldürü unsurunu oluşturmaktadır. Çocukları Emre ve Duygu ise onları örnek alan davranışlar ile diziye ikinci uyumsuz karakterler olarak girerler. Emre babasının özelliklerini, Duygu ise annesinin özellikleri taşır. Çocuklar arasındaki bu uyumsuzluk hem kendi aralarında hem de anne babalarıyla girdikleri çatışmalar ile ikinci güldürü malzemesini oluşturur. Bunların dışında da Selemi ile Gönül ve Müzeyyen Hanım ile Kemal Bey de uyumsuz birer çifttirler. İsmail Bey karakteri ise tüm kadınlara düşkün olmakla birlikte yinede onlarla uyumsuzdur. Bir başka önemli güldürü konusu ise cinsiyet farklılıklarından dolayı yaratılır. Haluk'un eşini kıskanması, kızının erkek arkadaşlarını kabullenmemesi, Emre ile Duygu' nun cinsiyet ayrımından kaynaklanan hikayeler, İsmail Bey' in kendisine bir eş bulma çabalan bunlara örnektir. "Çocuklar Duymasın"da durum komedilerinin özelliğine uygun olarak karakterlerin başın gelen küçük ama can yakmayan olaylar da güldürünün malzemesini 107

Abstract: