Farklı oyun türlerine dayalı matematik öğretiminin 1. sınıf öğrencilerinin erişi ve kalıcılık düzeylerine etkisi
Effect of teaching mathematics through different play types on 1. grade students' achievements and   retention of learning levels
Yazar: MEHMET RACİ DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. FÜSUN GÜLDEREN ALACAPINAR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitici oyunlar = Education plays ; Kalıcılık = Permanence ; Matematik başarısı = Mathematics achievement ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Oyunla öğretim = Teaching with game ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu çalışmada, farklı oyun türlerine dayalı matematik öğretiminin 1. sınıf öğrencilerinin erişi ve kalıcılık düzeylerine etkisi incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, İstanbul İli, Gaziosmanpaşa İlçesinde bulunan bir ilkokulun 2014–2015 eğitim-öğretim yılında 1. sınıfta okumakta olan 54 öğrenci oluşturmuştur. Denk olan iki şube arasından yansız atama sonucu araştırmacının sınıfındaki 27 (15 erkek, 12 kız) öğrenci deney grubu olarak başka bir sınıftaki 27 (14 erkek,  13 kız) öğrenci de kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Araştırmada hem nicel, hem de nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı açıklayıcı araştırma (explanatory research) kullanılmıştır.  Önce nicel araştırma yönteminin ön test son test kontrol gruplu deneysel deseni işe koşulmuş; sonra nitel araştırmanın durum çalışması yönteminin yarı yapılandırılmış odak grup görüşmesi, gözlem ve sormacalar ile veriler toplanmıştır. Deneysel işlem haftada 1 veya 2 kez manipülatif oyunlar, kart oyunları, bahçe oyunları ve yarış (skor) oyunları gibi farklı oyun türlerini içeren etkinliklerle 8 hafta sürmüştür. Nicel veri toplama araçlarından elde edilen verilerin analizinde t testleri ve kovaryans analizi uygulanmıştır. Nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, deney ve kontrol gruplarının ön test son test matematik başarı ortalamaları arasında 0.05 manidarlık düzeyinde anlamlı bir farklılığın olduğu, deney grubu ve kontrol grubunun erişi ve kalıcılık ortalamaları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık ortaya çıktığı görülmüştür.  Bu bağlamda 1. sınıf matematik dersi sayılar teması kazanımları kapsamındaki matematiksel becerileri kazandırmada ve öğrenilenlerin kalıcılığının sağlanmasında oyunla öğretim yönteminin etkili olduğu söylenebilir. 
Araştırmada elde edilen nitel veriler incelendiğinde öğrencilerin büyük kısmının matematik dersinde yazı yazmak yerine oyun oynamayı tercih ettiği; hareket imkânı sağlayan, farklı gruplarda eşleşme imkânı olan, farklı renk ve büyüklükteki materyallerin manipülasyonuna izin veren, beklenmedik sonuçları olan ve kontrolün çocuklarda olduğu oyunlarda çocukların daha fazla zaman geçirmek istedikleri; öğrencilerin eğlendikleri oyunları sırasıyla bahçe oyunları, yarış oyunları, manipülatif oyunlar ve kart oyunları olarak belirttiği; eğitsel oyunla öğretimle ilgili öğrenci görüşlerinin "eğlence, mücadele (çaba), iletişim, rekabet ve başarı" temaları altında gruplanabileceği söylenebilir. Bu bağlamda oyunun matematik dersinde kullanılması öğrencilerin başarısını olumlu yönde etkileyeceği, kalıcılığı sağlayacağı ve öğrencilerin derse karşı ilgilerini olumlu yönde etkileyeceği sonuçlarına ulaşılmıştır. 

Anahtar kelimeler: eğitsel oyunlar, oyunla öğrenme yöntemi, matematik öğretimi, matematik oyunları, 1. Sınıf, matematik başarısı, erişi, kalıcılık

Abstract:
In this study, the effect of teaching mathematics through different play types on achievement and retention of first grade students was examined. The study group included first grade students attending at a public primary school in Gaziosmanpaşa, İstanbul, in 2014-2015 academic years. Two equivalent classes in the school were randomly appointed as experimental group with 27 students (12 female, 15 male) and control group with 27 students (13 female, 14 male). The study was conducted as an explanatory research with both quantitative and qualitative approach.. Pretest-posttest control group design was used as part of the quantitative approach. The experimental process lasted for 8 weeks. Qualitative data obtained from the experimental group via student interviews, classroom observations and open-ended inquiry questions during and after the application process. According to the quantitative data, results in both control and experimental groups showed significant differences between posttest and pretest on mathematics achievement. With regard to achievement and retention in mathematics, a significant difference emerged in favor of the experimental group. Thus, teaching mathematics through different play types was effective on achievement and retention of first grade students. 
  The qualitative data obtained during and after the implementation of the study revealed that most of the students preferred to move and play games rather than sit and write. They would rather play and study in different students and different groups. They liked using various materials with different colors and sizes. They enjoyed playing games that they could control and that gave unexpected results.  Moreover, they really loved playing out-door games, score games, manipulative (constructive) plays and cards games. Five themes emerged about teaching mathematics through different play types as "fun", "challenge", "communication", "competition" and "performance". As a result, playing environments including different play types and play-based learning in first grade math lessons have positive impact on achievement and retention in mathematics and on affective outputs about math lessons and arithmetic operations. 

Key words: play-based learning, learning through play, math instruction, math plays, first grade students, math achievement, retention