Gömülü 3. molar cerrahisinde deksametazonun farklı zamanlarda uygulanmasının postoperatif ağrı, ödem ve trismus üzerine etkilerinin karşılaştırılmalı olarak değerlendirilmesi: Randomize, çift kör ve plasebo kontrollü bölünmüş ağız (split-mouth) çalışması
Comparative evaluation of effects at different times of administration of dexamethasone on postoperative pain, edema and trismus in impacted third molar surgery: A randomized, double-blind and placebo-controlled split mouth study
Yazar: ALPER ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. ADNAN KILINÇ
Atatürk Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Azı dişi-üçüncü = Molar-third ; Azı dişleri = Molar ; Ağrı = Pain ; Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Cerrahi-diş hekimliği = Dentistry-operative ; Deksametazon = Dexamethasone ; Diş-gömülü = Tooth-impacted ; Trismus = Trismus ; Ödem = Edema

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, alt gömülü üçüncü molar cerrahisinde 8 mg tek doz deksametazonun farklı uygulama zamanlarının ağrı, ödem ve trismus üzerine etkilerini karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir.
Materyal ve Metot: Bu klinik çalışma birbirini takip eden 2 seansta çift taraflı gömülü mandibular üçüncü molar dişlerinin çekimi yapılacak 18-25 yaş arası 60 hastayı kapsamıştır. Hastalar rastgele iki gruba ayrılıp grup A (n = 30)'daki her hastaya bir seansta ameliyattan 1 saat önce 8 mg deksametazon diğer seansta ise ameliyattan 1 saat önce 2 ml salin solüsyonu, Grup B (n = 30)'deki her hastaya bir seansta ameliyattan hemen sonra 8 mg deksametazon diğer seansta ise ameliyattan hemen sonra 2 ml salin solüsyonu intramuskuler enjeksiyon olarak uygulandı. Ödem; tragus-pogonion, tragus-ağız köşesi ve mandibula angulusu-gözün dış köşesi ölçümleri kullanılarak trismus ise maksimum ağız açıklığında alt ve üst sağ santral kesici dişlerin mezial köşeleri arasındaki mesafe ölçülerek belirlendi. Ölçümler başlangıçta ve ameliyattan sonraki 2 ve 7. günlerde yapıldı. Postoperatif ağrı ise hastalar tarafından VAS skalası kullanılarak ameliyattan sonraki 1., 2., 4., 6., 8., 12., 24. saatler ile 2 ve 7. günlerde değerlendirilip kaydedildi. 
Bulgular: Her iki grupta da deksametazonun, plaseboya göre ağrı, ödem ve trismus kontrolünde tüm ölçümlerde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha iyi sonuçlar verdiği görüldü (p<0.05). Deksametazonun hastalara ameliyat öncesi uygulanması postoperatif 1. saatteki VAS skorunda ve 2 ve 7. günlerdeki ödem boyutunda ameliyattan hemen sonra uygulanmasına göre daha iyi sonuçlar verdiği ve bu farkın istatistiksel olarak da anlamlı olduğu görüldü (p<0.05). 
Sonuç: Gömülü alt üçüncü molar cerrahisinde tek doz 8 mg deksametazonun preoperatif olarak uygulanmasının postoperatif uygulamaya kıyasla özellikle ödemi, ılımlı olarak da ağrıyı azaltmada daha etkili olduğu izlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Deksametazon, ödem, uygulama zamanları, üçüncü molar cerrahi

Abstract:
Aim: The aim of this study is to evaluate comparatively the efficacy at different times of administration of a single dose 8 mg dexamethasone on postoperative pain, edema and trismus in impacted lower third molar surgery.
Material and method: This clinical trial included 60 patients aged between 18 and 25 years who underwent randomized bilateral extractions of impacted mandibular third molars during 2 consecutive sessions. The patients were randomly divided into two groups. In group A (n=30) each patient was given intramuscular injection of 8 mg dexamethasone 1 hour before surgery in one session and saline solution in the other session. In group B (n=30) each patient was given intramuscular injection of 8 mg dexamethasone immediately after surgery in one session and a saline solution in the other session. Edema was determined using measurement of tragus to pogonion, tragus to the corner of the mouth and angle of the mandible to external canthus of the eye and trismus was determined by measuring the distance between the mesial-incisal corners of the upper and lower right central incisors at maximum mouth opening. Edema and trismus were assessed at baseline and 2 and 7 days following surgery. Postoperative pain was recorded by the patients using a visual analogue scale at 1, 2, 4, 6, 8, 12, 24 hours and 2 and 7 days after surgery. 
Results: In both groups, dexamethasone demonstrated statistically significant better control of pain, edema and trismus in comparison to placebo at all postoperative evaluations (p<0.05). When patients were administered dexamethasone preoperatively showed superior results on VAS score at postoperative first hour and in the size of the edema at postoperative 2 and 7 days after surgery, with statistically significant differences versus the postoperatively administered dexamethasone (p <0.05). 
Conclusion: Administration of a single dose of 8 mg dexamethasone preoperatively is more effective in reducing pain and especially edema when compared to that administered postoperatively in impacted lower third molar surgery.
Key Words: Dexamethasone, edema, administration times, third molar surgery