COVID-19 pandemi sürecinde ortaöğretimde uzaktan eğitim olgusunun değerlendirilmesi
Evaluation of the phenomenon of distance education in secondary education during the COVID-19 pandemic
Yazar: NAZAN BURCU GEDİK
Danışman: PROF. DR. KEMAL DURUHAN
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Programları Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, Türkiye'deki ortaöğretim öğrencileri, velileri ve öğretmenlerinin görüşlerine odaklanarak COVID-19 pandemi sürecinde uygulanan uzaktan eğitim olgusunu değerlendirmeyi ve uzaktan eğitimin geleceği için öneriler geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda öğrenci, öğretmen ve velilere yöneltilen sorulara cevap aranmıştır. Bu araştırmada, COVID-19 pandemi sürecinde uzaktan eğitim olgusunun değerlendirilmesi amacıyla nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Araştırma katılımcılarını, Adıyaman ili Merkez ilçesindeki dört farklı türdeki ortaöğretim okulundan 20 öğrenci, 15 öğretmen ve 15 veli oluşturmuştur. Öğrenci, öğretmen ve velilerin COVID-19 pandemi sürecindeki uzaktan eğitime yönelik değerlendirmelerini almak amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmıştır. Görüşme verilerinin analizinde içerik analizi ve betimsel analiz tekniği uygulanmış ve araştırmanın geçerlik ve güvenirlik önlemleri alınmıştır. Uzaktan eğitim sürecinde öğrenciler, öğretmenler ve veliler benzer ve farklı görüşler belirtmişlerdir. Öğrenciler, bireysel ders çalışma ile başarılarının arttığını, ancak ev ortamının rahatlığı ve derslerin verimsizliği nedeniyle akademik başarılarının azaldığını vurgulamışlardır. Ayrıca, derslere ilginin azalması, uzaktan eğitime alışık olmamaları ve derslerin verimsizliği nedeniyle motivasyonlarının düştüğünü ifade etmişlerdir. Bunun yanı sıra bireysel çalışmaya zaman ayrılabilmesi ve yapılarına uygun olması bakımından bazı öğrenciler motivasyonlarının arttığını belirtmişlerdir. Öğrenciler, ödevlerini akran işbirliğiyle, aile desteğiyle ve internet araştırmalarıyla yaptıklarını ve EBA eğitim platformunun yarar sağladığını ancak altyapısının geliştirilmesi gerektiğini belirtmişlerdir. Gelecekte uzaktan eğitimin imkânlar iyileştirildiğinde fayda sağlayabileceğini düşünen öğrenciler olduğu gibi, yüz yüze eğitimin yerini alamayacağını ve sadece acil durumlarda kullanılabileceğini düşünenler de vardır. Öğretmenler, uzaktan eğitim sürecinde öğrencilerin dersleri düzenli takip etmemesi ve motivasyonlarının azalması sebebiyle akademik başarılarının düştüğünü belirtmişlerdir. Bunun yanı sıra bazı öğrencilerin akademik başarılarında herhangi bir değişiklik olmadığını ifade etmişlerdir. Uzaktan eğitimin öğrenme motivasyonuna olumsuz etkilerinin, öğrencilerin ciddiyetinin düşük olması, derslere düzenli katılmamaları ve aktif katılım sağlamamaları gibi nedenlerden kaynaklandığını ifade etmişlerdir. Buna karşın yüz yüze eğitimdeyken kendi öğrenme sorumluluğunu alan öğrencilerin motivasyonlarında düşme olmadığını belirtmişlerdir. Öğretmenler, uzaktan eğitimde verilen ev ödevlerinin niteliğinin ve verimliliğinin düşük olduğunu, ödevlerin yüzeysel yapıldığını ve bazı becerilerin yeterince geliştirilemediğini belirtmişlerdir. Bunun yanı sıra bazı öğretmenler uzaktan eğitim sürecinin ödev kontrolünü kolaylaştırdığını belirtmişlerdir. EBA eğitim platformunun güçlü yönlerini vurgulayan öğretmenler, uzaktan eğitimin yüz yüze eğitimin yerini almaması gerektiğini savunmuşlardır. Ayrıca, internet erişimi ve fırsat eşitsizliği gibi sorunların uzaktan eğitimde önemli problemler oluşturduğunu vurgulamışlardır. Uzaktan eğitimin verimliliğini artırmak için fırsat eşitliğinin sağlanması ve ders sürelerinin kısaltılması gerektiğini dile getirmişlerdir. Öğrencilerin motivasyonunu artırmak için soru-cevap tekniği ve sürekli iletişim gibi yöntemler kullandıklarını belirtmişlerdir. Buna karşın bazı veliler zamandan, mekândan ve eğitim masrafından tasarruf sağladığı ve öğrencilerin yapısına uygun olduğu ve öğrenciye kendi sorumluluğunu aldırdığı için uzaktan eğitim sürecini avantajlı olarak belirtmişlerdir. Veliler uzaktan eğitimde çocuklarının akademik başarılarının azaldığını, bazı veliler ise arttığını belirtmiştir. Veliler, çocuklarının öğrenme isteksizliği nedeniyle motivasyonlarının azaldığını, ancak bazıları bu durumdan etkilenmediklerini ifade etmişlerdir. Öğretimin verimsiz geçmesi ve motivasyonun sağlanamaması sebebiyle öğrenme kalıcılığının sağlanamadığını belirten veliler, öğretmenlerin dönüt sağlamaması nedeniyle ödevlerin özensiz yapıldığını, bazı destekler ve kaynak kullanımı ile bu eksikliklerin telafi edilmeye çalışıldığını ifade etmişlerdir. EBA'nın iyi hazırlanmış bir sistem olduğunu, ancak bağlantı sorunları yaşadıklarını belirtmişlerdir. Veliler, uzaktan eğitimin imkânlar iyileştirildiğinde yarar sağlayabileceğini, ancak yüz yüze eğitimin yerini alamayacağını ve sadece acil durumlarda kullanılabileceğini belirtmişlerdir. Ayrıca, ücretsiz internet erişimi sağlanması, derslerin küçük gruplarla işlenmesi ve etkileşimli sunumlar kullanılması gerektiğini önermişlerdir. Araştırma sonunda araştırmacılara, politika geliştiricilere, öğretmenlere, velilere ve öğrencilere yönelik öneriler sunulmuştur. 

Anahtar Sözcükler: Pandemi, Uzaktan Eğitim, EBA, Ortaöğretim, Öğrenci, Öğretmen, Veli

Abstract:
This study aims to evaluate the phenomenon of distance education implemented during the COVID-19 pandemic by focusing on the views of secondary school students, parents, and teachers in Turkey, and to develop suggestions for the future of distance education. To this end, questions posed to students, teachers, and parents were sought answers. In this research, the phenomenology design, one of the qualitative research methods, was used to evaluate the phenomenon of distance education during the pandemic. The study group consists of 20 students, 15 teachers, and 15 parents from four secondary schools in the central district of Adıyaman province. Semi-structured interview forms were used to gather evaluations of students, teachers, and parents regarding distance education during the pandemic. Content and descriptive analysis technique was applied to analyze the interview data, and validity and reliability measures were meticulously implemented. During the distance education process, students, teachers, and parents expressed similar and different views. Students emphasized that their success increased with individual study, but their academic success decreased due to the comfort of the home environment and the inefficiency of the lessons. They also stated that their motivation decreased due to reduced interest in lessons, lack of familiarity, and inefficiency of the lessons. Students reported completing their homework with peer cooperation, family support, and internet research, and that the EBA education platform was beneficial but needed infrastructure improvement. While some students believed that distance education could be beneficial if conditions were improved in the future, others thought it could not replace face-to-face education and should only be used in emergencies. Teachers noted that students' academic success decreased because they did not follow the lessons regularly and their motivation decreased during the distance education process. They expressed that the negative effects of distance education on learning motivation were due to students' lack of seriousness, irregular attendance, and lack of active participation in lessons. Teachers stated that the quality and efficiency of homework given in distance education were low, that homework was done superficially, and some skills were not sufficiently developed. While highlighting the strengths of the EBA education platform, teachers argued that distance education should not replace face-to-face education. They also emphasized that issues such as internet access and inequality of opportunity posed significant problems in distance education. They suggested that equality of opportunity should be ensured and lesson durations shortened to increase the efficiency of distance education. Teachers reported using methods such as question-and-answer techniques and continuous communication to increase students' motivation. Parents stated that their children's academic success decreased during distance education, while some parents noted an increase. They expressed that their children's motivation decreased due to lack of interest in learning, but some parents were not affected by this situation. Parents stated that learning retention could not be achieved due to the inefficiency of teaching and lack of motivation. They expressed that homework was done carelessly due to the lack of feedback from teachers, but some deficiencies were tried to be compensated with certain supports and resources. Parents mentioned that while the EBA system was well-prepared, they experienced connection problems. They believed that distance education could be beneficial if conditions were improved, but it could not replace face-to-face education and should only be used in emergencies. Additionally, they recommended providing free internet access, conducting lessons with small groups, and using interactive presentations. At the end of the research, recommendations were provided for researchers, policymakers, teachers, parents, and students.

Keywords: Pandemic, Distance Education, EBA, Secondary Education, Students, Teachers, Parents