D vitamininin endoplazmik retikulum stres üzerine etkisi
The effect of vitamin D on endoplasmic retikulum stress
Yazar: ELA HADDUR
Danışman: PROF. DR. HİKMET HAKAN AYDIN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Apoptozis = Apoptosis ; Endoplazmik retikulum = Endoplasmic reticulum ; Hücre dizisi = Cell line ; Kalsiyum = Calcium ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Vitamin D = Vitamin D

Özet:
Endoplazmik retikulum stresi, katlanmamış protein yanıtı yolağı üzerinden apoptoza sebep olabilen, hücre yaşam döngüsü için önemli hücresel bir mekanizmadır. Sitoplazmik kalsiyum seviyesini arttıran D vitamininin hücresel etkilerini açıklayan birçok çalışma bulunmasına rağmen D vitaminin ER stresi üzerine etkileri bilinmemektedir. Bu çalışmada D vitamininin apoptoz başta olmak üzere pek çok hücresel yolakta önemli olan endoplazmik retikulum stresi ile ilişkisi araştırılmıştır.
Bu amaçla, östrojen bağımlı (MCF-7), östrojen bağımsız (MDA-MB-231) ve meme epiteli (MCF10A)  hücre hatları D vitamininin aktif formu kalsitriol ile farklı sürelerde inkübe edilmiştir. D vitamininin canlılık üzerine etkileri WST8 yöntemi ile belirlenmiştir. İnkube edilen hücrelerde ER stres markırı Binding immunoglobulin protein (BIP) Western blot yöntemiyle, XPB-1 geninin splice ve unsplice varyantları ise gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu yöntemiyle araştırılmıştır. Hücre içi kalsiyum geçişinin araştırılması amacı ile kalpain aktivitesi ölçülmüştür.
Tüm hücre hatlarında D vitamini ile inkübasyon sonrası BIP ekspresyonunun farklı derecelerde arttığı tespit edilmiştir. XBP-1 geninin splice varyantının unsplice varyantına göre MCF-10 hücre hattında artış gösterdiği, diğer hücre hatlarında ise artış olmadığı tespit edildi.  
Bu bulgular D vitamininin endoplazmik retikulum stresini tetiklediğini göstermektedir. Bu çalışma, ER stresinde D vitaminin etki mekanizmalarını göstermesi açısından önemlidir.

Abstract:
Endoplasmic reticulum stress is an important cellular mechanism capable of inducing apoptosis through unfolded protein response (UPR) pathway. Even though many studies have been conducted to explain intracellular effects of the vitamin D which functions to increase intracellular calcium levels, the effect of vitamin D on ER stress is unknown. In present study the relationship between vitamin D and endoplasmic reticulum stress, an important component of many pathways including apoptosis, was investigated.
For this purpose estrogen dependent (MCF-7), estrogen independent (MDA-MB-231) and mammary epithelial (MCF-10A) cell lines were treated with calcitriol, the active form of vitamin D, for different incubation periods. The effects of the vitamin D on cell viability were determined with WST8 assay. ER stress markers BIP and spliced XBP-1 were detected in calcitriol-treated cells with western blot and real time polimerase chain reaction respectively. Calpain activation were measured to assess intracellular calcium transport. 
Following vitamin D treatment BIP expression was found to be increased at different rates in all cell lines investigated. XBP-1 splive variant was found to be increased compared to unspliced variant in MCF-10 but not in other cell lines.
These findings suggest that vitamin D induces ER stress. This study is important for understanding the underlying mechanisms of action for vitamin D.