19. yüzyıldan günümüze Türk musikisinde operetin müzikale evrilme sürecinin incelenmesi
The study of the evolution of operetta into musical in Turkish music from the 19th century to the present day
Yazar: DAMLA NUR KISIK
Danışman: PROF. DR. BERRAK TARANÇ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Müziği Ana Bilim Dalı / Türk Müziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Müzik = Music ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Batı müziği = Western music ; Müzikal = Musical ; Operet = Operetta ; Popüler müzik = Populer music ; Türk müziği = Turkish music ; Türk tiyatrosu = Turkish theatre

Özet:
Bu tezde, Türk tiyatrosunun Tanzimat'ın ilanından sonra operet türü ile tanışması ve günümüze kadar olan süreçte müzikale nasıl evrildiği incelenmektedir. Batı'nın çoksesliliğine duyulan ilgi ile tavandan tabana yayılan çağdaşlaşma etkisi içerisinde olan operetlerin değişim ve dönüşümü tarihsel bir çerçevede ele alınmaktadır. Günümüzde çalgıların ve dijital müziğin tüm teknik özelliklerinden yararlanılarak kostüm dekor, efekt, ışık, dramaturji konularında yoğunluk kazanılarak operetten müzikal oyunlara geçiş aşamaları değerlendirilmektedir. Cemal Reşit Rey, Hasan Ferit Alnar gibi Türk Beşlileri'nin operet konusunda veriler vermiş olması Türk operet tarihini, popüler kültür ve müzik alanındaki verileri ne yönde etkilediği saptanmaktadır. Araştırmamız sürecinde tüm operet bestecilerinin müzik alanındaki pek çok değerli verileri, operetlerin dolayısıyla müzikallerin desteklenerek çok boyutluluğun nasıl kazandırıldığı değerlendirilmektedir. Geçmişten günümüze operetlerdeki Türk ve Batı müziği etkileşimlerinin ve kültürel ögelerin sunumunu gerçekleştiren operetlerin, değişim ve gelişimle müzikalle aynı etkileri taşıyıp taşamadığı sorunsalı, tezin tartışmayı hedeflediği noktalardan biridir. Başlangıçta azınlıkların da katılımıyla gelişen Türk operetlerinin müzikale evrilmesinin popüler kültürün gelişmesine paralel olarak değişim ve gelişim gösterirken ki aşamaları analiz edilmektedir.

Abstract:
In this thesis, it is examined how the Turkish theatre met with the operetta genre after the proclamation of the Tanzimat and how it evolved into a musical in the process up to the present. The change and transformation of operettas, which are under the influence of modernization spreading from the ceiling to the bottom with the interest in the polyphony of the west, are discussed in a historical framework. Today, by making use of all the technical features of instruments and digital music, the stages of transition from operetta to musicals are evaluated by gaining concentration on costume, decor, effects, lighting, dramaturgy. It is determined how Turkish quintets such as Cemal Reşid Rey and Hasan Ferit Alnar provided data on operetta and how it affected the Turkish operetta history, popular culture and data in the field of music. In the process of our research, many valuable data of all operetta composers in the field of music, how operettas and thus musicals are supported, and how multidimensionality is gained are evaluated. One of the points that the thesis aims to discuss is whether operettas, which present Turkish and western music interactions and cultural elements in operettas from past to present have the same effects as musicals with change and development. The stages of the evaluation of Turkish operettas, which initially developed with the participation of minorities into musicals, in parallel with the development of popular culture, are analyzed.