Türkçede ortaç içeren tümcelerin yapısal ve anlamsal açıdan İngilizce ile karşılaştırılması
The comparison of adjectival clauses in Turkish and English in terms of structure and meaning
Yazar: NAZİLE ŞEN
Danışman: PROF. DR. KUTHAN KAHRAMANTÜRK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Derlem = Corpus ; Derlem dil bilim = Corpus linguistics ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilgisi-tümleç = Grammar-complement ; Karşılaştırmalı dil bilgisi = Comparative grammar ; Ortaçlar = Verbal adjective ; Ortaçlar = Verbal adjective ; Türkçe = Turkish ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; İngilizce = English

Özet:
Yabancı dil öğretimi sürecinde dilbilgisinin önemi tartışmalı bir konu olmakla birlikte hedef dilin yapısına yönelik bilgiye sahip olmanın o dilin kullanımına katkıda bulunduğu gerçeği yadsınamaz. Bu çalışma için temel oluşturan konu ise Türkçedeki ortaç (sıfatfiil) yapısı ve bu yapının İngilizcedeki hem yapısal hem de anlamsal eşdeğerlilikleri ve denklikleri olmuştur. Çalışmanın çıkış dili olarak seçilen Türkçenin ortaç yapısının seçilme sebebi ana dili Türkçe olmayan öğrenicilerin söz konusu yapıyı öğrenirken kendi ana dilleriyle kıyaslama yoluna gitmeleri ve çoğu zaman iki dil arasındaki farklılıklar nedeniyle güçlükle karşılaşmalarıdır. Türkçedeki bu hedef yapının İngilizce ile karşılaştırılmasının nedeni ise yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin İngilizce bilme olasılıklarının diğer yabancı dillere oranla daha yüksek olmasıdır. Bu çalışma için ilk olarak Türkçe dilbilgisi ve dilbilim kitapları taranarak ortaç yapısı betimlenmiştir. Ardından Türkçe yazılmış olan Sineklerin Tanrısı kitabındaki ortaç içeren bütün öbeklerin bir listesi oluşturulmuştur. Bu kitabın seçilme nedeni ise hedef yapıya yönelik oldukça fazla örnek içermesi olmuştur. Sineklerin Tanrısı'ndaki her ortaç yapısının aynı kitabın İngilizce sürümü olan Lord of the Flies'daki denkliği de listeye eklenmiş ve böylece çalışmanın temelini oluşturan bütünce oluşturulmuştur. Son olarak bütüncenin değerlendirilmesi sonucu ortaya çıkan yapısal ve anlamsal eşdeğerlilikler aracılığıyla Türkçedeki ortaç yapısı için bir güçlük sıra-düzenlemesi hazırlanmış ve bu çizelgenin özellikle İngilizce bilip de Türkçe öğrenen bireylerin hedef yapıyı öğrenme sürecine katkıda bulunması amaçlanmıştır.


Anahtar Sözcükler: Ortaç, sıfatfiil, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi, bütünce

Abstract:
Even though the significance of grammar in foreign language teaching is controversial, the knowledge regarding the structure of target language contributes to the use of that language. The topic underlying this study is verbal adjectives and its structural and semantic equivalents in English. The reason for the study is that learners whose mother tongue is not Turkish tend to compare the target structure with their own language and have difficulties while learning especially due to the differences between two languages. As for the reason why English has been chosen as the language to be compared, most probably learners of Turkish know English much better than other foreign languages. First of all, Turkish grammar books have been scanned and participles in Turkish have been described. Next, the book called Sineklerin Tanrısı has been read and a list has been formed with all the participles in this book. The reason why this book has been chosen is based on that there are many examples of participles in the book. Then the equivalent of every participle has been found in Lord of the Flies and added to the list. So, the corpus underlying this study has been formed. Finally, a hierarchy for probable difficulties has been prepared with the help of both structural and semantic equivalents that arose from the analysis of the corpus. This chart is expected to contribute to the process of learning the target structure (participles) especially for the ones who already know English but want to learn Turkish.




Key words: verbal adjective, participle, Turkish as a foreign language, corpus