Dipsiz–Çine Çayı'nın makrozoobentik organizmalara göre ve fizikokimyasal yöntemlerle su kalitesi tayini
Determination of water quality in dDipsiz-Çine (Muğla-Aydin) stream according to macrozoobentic organisms and physicochemical methods
Yazar: SELEN KIZILKAYA
Danışman: PROF. DR. MURAT BARLAS
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology
Dizin: Bentik canlılar = Benthic organism ; Dipsiz Çayı = Dipsiz Stream ; Su kalitesi = Water quality

Özet:
Bu çalışma 2015-2016 ve 2020 tarihleri arasında Dipsiz- Çine (Muğla-Aydın) Çayı su kalitesinin makrozoobentik organizmalara göre ve fiziko-kimyasal parametrelerle elde edilen analiz sonuçlarına göre belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. 
Dipsiz- Çine Çayı üzerinde belirlenen 6 istasyondan su örnekleri ve makrozoobentik örnekleri alınmıştır. Suyun fiziko-kimyasal özelliklerinin belirlenmesi amacıyla amonyum azotu, nitrit azotu, nitrat azotu, orto-fosfat fosforu, toplam sertlik, sülfat sertliği, karbonat sertliği, kalsiyum iyonu ve magnezyum iyonu ölçülerek değerlendirilmiştir. Su sıcaklığı, elektriksel iletkenlik, pH, çözünmüş oksijen parametreleri arazi çalışmaları esnasında ölçülmüştür.
Araştırma bölgesinden Mollusca, Annelida ve Arthropoda şubelerine ait örnekler toplanmıştır. Toplanan makrozoobentik örnekler cins veya tür seviyesinde teşhis edilmiştir. Gastropoda, Bivalvia, Oligochaeta, Hirudinea, Arachnida, Crustacea ve Insecta sınıflarına ait 88 takson belirlenmiştir. 
İstasyonlarda belirlenen makrozoobentik organizmaların sıklık, baskınlık, çeşitlilik değerleri ve bu canlılara göre istasyonların benzerlikleri saptanarak, su kalitesi sonuçları ile birlikte değerlendirilmiştir.
Su kalitesinin belirlenmesinde ASPT, BMWP, Belçika Biyotik İndeksi,  Saprobi İndeksi, Kirlilik Tolerans İndeksi ve Familya Biyotik İndekslerinde kullanılmıştır ve elde edilen sonuçlara göre su kalitesi belirlenmiştir. Fizikokimyasal veriler Klee (1991)'ye göre yorumlanarak, 1. ve 3.  istasyonların I-II. kalite sınıfında, 2. , 5. ve 6. istasyonların II. kalite sınıfında, 4. istasyonun ise II-III. kalite sınıfında olduğu belirlenmiştir. 
Yerüstü su kalitesi mevzuatına (2012) göre istasyonların su kalite sınıfları, 1., 2. ve 3. istasyonların I. Sınıf (yüksek kaliteli) su kalite sınıfına dahil olduğu,  4., 5. ve 6. istasyonların ise II.Sınıf (az  kirlenmiş) su kalite sınıfına dahil olduğu belirlenmiştir.
Dipsiz Çine Çayı, FBI'ya göre kritik kirlenmiş su sınıfına, BBI'ya göre hafif kirli su sınıfına, SI'ya göre az kirlenmiş su sınıfına, ASPT'ye göre az kirlenmiş su sınıfına ve BMWP'ye göre orta derecede kirlenmiş su sınıfına dahil olduğu belirlenmiştir.
ASPT, BMWP, Belçika Biyotik İndeksi,  Saprobi İndeksi, Kirlilik Tolerans İndeksi ve Familya Biyotik İndekslerinden elde edilen değerler ortak bir tabloda irdelenmiş ve indeksler arasında su kalite sınıflarında farklılıklar olduğu görülmüştür.

Abstract:
This study was carried out between periods of 2015-2016 and 2020 in order to determine water quality changes in Dipsiz-Çine (Muğla-Aydın) Stream according to macrozoobentic organisms and physicochemical methods.
From chosen 6 stations on Dipsiz- Çine Stream water samples were taken and macrozoobentic organisms were collected. In order to determine the physico-chemical properties of water, ammonium nitrogen, nitrite nitrogen, nitrate nitrogen, ortho-phosphate phosphorus, total hardness, sulfate hardness, carbonate hardness, calcium ion and magnesium ion were measured and evaluated. Water temperature, conductivity, pH, dissolved oxygen parameters were measured during the field. 
Samples belonging to Mollusca, Annelida and Arthropoda branches were collected from the research area. 88 taxa belonging to the classes Gastropoda, Bivalvia, Oligochaeta, Hirudinea, Arachnida, Crustacea and Insecta were determined. Frequency, dominance, diversity values of macrozoobentic organisms determined at stations and similarities of stations with respect to these organisms were determined and evaluated together with water quality results. 
ASPT, BMWP, Belgian Biotic Index, Saprobi Index, Pollution Tolerance Index and Family Biotic Index were used to determine water quality and water quality was determined according to the results obtained. 
Physicochemical data were interpreted according to Klee (1991), and 1 st and 3 th stations I-II. in quality class, 2 nd, 5 th and 6 th stations II. in quality class, 4. station II-III. determined to be in the quality class.  
According to surface water quality legislation (2012), the water quality classes of the stations are 1 st, 2 nd and 3 th, 4 th, 5 th and 6 th stations are included in I. Class (high quality) water quality class. It has been determined that the stations are included in the II. Class (less polluted) water quality class. 
Dipsiz-Çine Stream is included in critically polluted water class according to FBI, slightly polluted water class according to BBI, slightly polluted water class according to SI, slightly polluted water class according to ASPT and moderately polluted water class according to BMWP has been determined.
The values obtained from ASPT, BMWP, Belgian Biotic Index, Saprobi Index, Pollution Tolerance Index and Family Biotic Indexes were examined in a common table and it was observed that there were differences in water quality classes between the indices.