Araştırma geliştirme harcamalarının ekonomik büyüme ve işsizlik üzerindeki etkisi
The impact of research and development expenditures on economic growth and unemployment
Yazar: TUĞBA ÖZSARI
Danışman: DOÇ. DR. HURİYE GONCA DİLER
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Araştırma-geliştirme harcamaları = Research-development expenditures ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Nedensellik testleri = Causality test ; TodaYamamoto Nedensellik Analizi = TodaYamamoto Causality Analysis ; İşsizlik = Unemployment

Özet:
Ekonomik kalkınma politikaları arasında, üretimi destekleyen ve genel yatırım faaliyetlerine önderlik etmede sıklıkla rol oynayan kamu araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) harcamaları, en kritik ve yararlı araçlardan birisidir. Ar-Ge harcamalarının etki kanalları çeşitli ve karmaşık olmasına rağmen, insan sermayesinin gelişimi, endüstriyel üretkenlik ve temel araştırma açısından faydaları açıktır. Bununla birlikte, Türkiye ekonomisinde özel sektörün hızlı büyümesiyle birlikte, hükümetin Ar-Ge'ye yatırım yapmak için kamu mali bütçesini kullanmaya devam edip etmeyeceği tartışmalıdır. Kamu Ar-Ge harcamalarının Türkiye ekonomisi üzerindeki etkisini simüle etmek için yapılan bu çalışma, yalnızca devlet kurumlarındaki karar vericiler için değil, aynı zamanda akademik araştırmacılar için de değerli bir referans olarak hizmet edebilir. 
Bu çalışmanın amacı, Ar-Ge harcamaları doğrultusunda hızla gelişen teknolojinin ülkemizin ekonomik büyüme ve işsizlik parametreleri açısından ne gibi kazanımlar ortaya koyduğunun analiz edilmesidir. Bu kapsamda, 1990 – 2020 yıllarına ait yıllık veriler kullanılmaktadır. Analizde kullanılan veriler, TÜİK'ten elde edilmiştir. Bağımsız değişken olarak Ar-Ge harcamaları ve bağımlı değişkenler olarak da ekonomik büyüme ve işsizlik seçilmiştir. Bu çalışmada ekonometrik yöntem olarak Augmented Dickey Fuller (ADF) birim kök testi ve Toda-Yamamoto nedensellik analiz testi kullanılmıştır. Toda-Yamamoto nedensellik testinin sonuçlarına göre; Ar-Ge harcamaları ve ekonomik büyüme arasında nedensellik ilişkisi saptanmazken, Ar-Ge harcamaları ve işsizlik arasında Ar-Ge harcamalarından işsizlik değişkenine doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Özellikle Ar-Ge harcamaları ile ekonomik büyüme arasında herhangi bir ilişkinin bulunamaması, Türkiye'de Ar-Ge harcamalarına ayrılan payın GSYH'nın %1'i civarında olmasıyla doğru orantılı olduğunu ortaya koymaktadır.

Abstract:
Public research and development (R&D) expenditures, which often play a role in leading general investment activities to support production, are one of the most critical and useful tools for economic development policies. Although the channels of influence of R&D spending are diverse and complex, the benefits for human capital development, industrial productivity, and basic research are clear. However, with the rapid growth of the private sector in the Turkish economy, it is debatable whether the government will continue to use the public financial budget to invest in R&D. This study, which was conducted to simulate the impact of public R&D expenditures on the Turkish economy, can serve as a valuable reference not only for decision makers in government institutions, but also for academic researchers.
The aim of this study is to analyze what kind of gains the rapidly developing technology in line with R&D expenditures reveals in terms of economic growth and unemployment parameters of our country. In this context, annual data for the years 1990 – 2020 are used. The data used in the analysis were obtained from TURKSTAT. R&D expenditures were chosen as independent variables and economic growth and unemployment were selected as dependent variables. Augmented Dickey Fuller (ADF) unit root test and Toda-Yamamoto causality analysis test were used as econometric methods in this study. According to the results of the Toda-Yamamoto causality test; While no causality relationship was found between R&D expenditures and economic growth, a one-way causality relationship was found between R&D expenditures and unemployment from R&D expenditures to unemployment variable. In particular, the inability to find any relationship between R&D expenditures and economic growth reveals that the share allocated to R&D expenditures in Turkey is approximately 1% of GDP.