Otizmde insülin degrade edici enzimin değerlendirilmesi, D vitamini ve bazı biyokimyasal parametrelerle ilişkisi
Evaluation of insulin degrading enzyme  in autism, its relationship with vitamin D and some biochemical parameters
Yazar: OTHMAN IBRAHIM ABDULATEEF
Danışman: DOÇ. DR. ZUHAL ALIM ; DR. OMAR ALİ KANOSH
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Kimya = Chemistry
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Biyokimya = Biochemistry ; Enzim aktivitesi = Enzyme activity ; Glikoz =   ; Lipidler = Lipids ; Otizm =

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, Iraklı otizm hastalarında, insülin degrade edici enzim (IDE) ile D vitamini konsantrasyonu, glukoz konsantrasyonu, lipid konsantrasyonu (Kolesterol, Trigliserit, HDL, LDL ve VLDL), bazı antioksidan parametlerin konsantrasyonları (süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT), glutatyon (GSH) ve malondialdehit (MDA)) arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Tikrit Eğitim Hastanesi/Otizm Merkezi'nde tanısı konulan 1-20 yaş arası 60 otistik hasta ve 30 sağlıklı birey çalışmaya dahil edilmiştir. Otizmin erken tespiti ve tedavisi için kullanılabilecek biyokimyasal göstergeleri bulmak için bu çalışmada otizm hastalarında ve kontrol grubunda IDE aktivitesi ve kan biyobelirteçleri ölçülmüştür. Otizmli hasta grubunda kontrol grubuna göre IDE aktivitesinde anlamlı düşüşler gözlenmiştir (p<0,001). Otizmli hasta grubunda kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, D vitamini, glukoz, HDL, GSH konsantrasyonları ve CAT, SOD aktiviteleri anlamlı olarak azalırken (p<0,001) MDA, kolesterol, trigliserit, LDL ve VLDL konsantrasyonları anlamlı olarak artmıştır (p<0,001). IDE ile D vitamini (r=0.984), glukoz (r=0.970), CAT (r=0.927), SOD (r=0.927), GSH (r=0.927), MDA (r=- 0.841), kolesterol (r=- 0.842), trigliserit (r=- 0.842), HDL (r=0.915), LDL (r=- 0.940) ve VLDL (r=- 0.842) arasında anlamlı düzeylerde güçlü korelasyon görülmüştür. Sonuç olarak, bu çalışmada otizmli hasta grubunda IDE ve diğer biyokimyasal parametrelerin istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyona sahip olduğu belirlenmiş olup, otizmin önlenmesi ve tedavisinde, hekimlerin otizmli hastalarda D vitamini, lipid ve antioksidan düzeylerini daha sık tarama ve tedavi etmelerinin büyük fayda sağlayacağı tavsiye edilmektedir.

Abstract:
The main purpose of this study was to determine the relationship between insulin degrading enzyme (IDE) and vitamin D concentration, glucose concentration, lipid concentration (Cholesterol, Triglyceride, HDL, LDL and VLDL), some antioxidants parameters's concentration (superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT), glutathione (GSH) and malondialdehyde (MDA)) in Iraqi autism patients. 60 autistic patients aged 1-20 years diagnosed in Tikrit Training Hospital/Autism Center and 30 healthy individuals were included in the study. In order to find biochemical markers that can be used for early detection and treatment of autism, IDE activity and blood biomarkers were measured in autism patients and control group in this study. Significant decreases in IDE activity were observed in the autistic patient group compared to the control group (p<0.001). Vitamin D, glucose, HDL, GSH concentrations and CAT, SOD activities decreased significantly in the autistic patient group compared to the control group (p<0.001), while MDA, cholesterol, triglyceride, LDL and VLDL concentrations increased significantly (p<0.001). Strong correlation showed between IDE and Vitamin D (r=0.984), glucose (r=0.970), CAT(r=0.927), SOD (r=0.927), GSH (r=0.927), MDA (r=- 0.841), cholesterol (r=- 0.842), triglyceride (r=- 0.842), HDL (r=0.915), LDL (r=- 0.940), and VLDL (r=- 0.842). As a result, in this study IDE and other biochemical parameters were found to have a statistically significant correlation in the autistic patient group, and it is recommended that physicians screen and treat vitamin D, lipid and antioxidant levels more frequently in autism patients in the prevention and treatment of autism.