Obezite ve hafif şişmanlığın değerlendirilmesinde vücut cüssesinin önemi
The important of body frame size for evulation mild obesity and obesity
Yazar: MEHTAP BAHADIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PELİN BİLGİÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Toplu Beslenme Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Kilo alma = Weight gain ; Kilo değişimi = Weight change ; Obezite = Obesity ; Vücut bileşimi = Body composition ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
İnsan sağlığını bozacak miktarda dokularda yağ birikmesi olarak tanımlanan obezite, çağımızın en önemli sağlık problemleri arasında yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı obezite ve hafif şişmanlık göstergeleri değerlendirilirken,yaygın olarak kullanılan beden kütle indeksinin vücut yağ miktarı ve dağılımı hakkında bilgi vermediği için, tek başına kullanımının yetersiz olduğunu ve beden kütle indeksi gibi vücut cüssesinin de obezite ve hafif şişmanlığın değerlendirilmesinde  önemli olduğunu ve beden kütle indeksine göre aynı grupta yer alan bireyler arasında vücut cüssesi ince olan bireylerin yağ yüzdesinin daha yüksek oluğunu, vücut cüssesi iri olan bireylerin yağ yüzdesinin daha düşük olduğunu göstermektir. Çalışmaya Etlik Zübeyde Hanım Kadın Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesinde çalışan yaşları 20-50 yaş arasında değişen 64 erkek,165 kadın katılmıştır. Katılımcıların genel özellikleri yüz yüze uygulanan anket soruları ile alınmıştır.Bireylerin fiziksel aktivite kaydı Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi kısa formunun (International Physical Activity Questionnaire - IPAQ) Türkçe'ye çevrilmiş versiyonu kullanılarak alınmıştır. Bireyler arasında düzenli spor yapan birey olmadığı için fiziksel aktivite kaydı sonuçları herhangi bir istatiksel veri için kullanılmamıştır.Bireylerin antropometrik ölçümleri olarak ağırlık, boy, el- bilek çevresi, dirsek genişliği, bel çevresi,kalça çevresi ve boyun çevresi alınmıştır. Beden kütle indeksi ağırlık/boy uzunluğunun karesi olarak hesaplanmıştır. Bireylerin ortalama BKİ'si 26,25 ±4,45 bulunmuştur. BKİ sınıflanmasına göre bireyler normal, hafif şişman ve obez olarak sınıflandırılmıştır. Bel /kalça oranı ve bel/boy oranı hesaplanmıştır. Vücut cüssesi boy uzunluğunun bilek çevresine oranı  ve boya göre dirsek genişliği ile hesaplanmıştır. Vücut cüssesine göre bireyler ince, orta ve iri olarak sınıflandırılmıştır. Çalışmaya katılan 38 birey ince vücut cüsseli,59 birey orta vücut cüsseli ve 132 birey ir/kalın vücut cüsselidir. Bireylerin yağ yüzdeleri ölçümleri Tanita MC 780 ile yapılmıştır. Çalışmada yağ yüzdesi sınıfları ile vücut cüssesi sınıfları arasında her iki cinsiyette de istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Erkeklerden yağ yüzdesi yüksek olan bireylerin % 46,6 'sı iri vücut cüssesine sahiptir. Kadınların yağ yüzdesi yüksek bireylerin % 65,5'i iri vücut cüssesine sahiptir. BKİ sınıflandırması yapılarak incelendiğinde ise erkek bireylerde normal,hafif şişman ve obez grubunda vücut cüssesi ile yağ yüzdesi arasında ilişki tespit edilememiştr (χ2 3,360: p=0,186).Kadın bireylerde ise hafif şişman ve obez gruplarında vücut cüssesi ile yağ yüzdesi arasında anlamlı bir ilişki tespit edilemezken, normal gruba giren kadın  bireylerde yağ yüzdesi sınıfları ile vücut cüssesi sınıfları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir (χ2=6,909; p=0,032). Normal grubu giren kadın bireylerin % 46,7'sinin yağ yüzdesi yüksek iken % 53,3'ünün yağ yüzdesi normal çıkmıştır. Obezite  ve hafif şişmanlık göstergeleri değerlendirilirken vücut cüssesinin önemini göstermek için  için daha çok çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Obesity, which is defined as abnormal or excessive accumulation of fat in adipose tissues in a way that disrupts human health, is among the most important health problems of our time. The aim of this study was to show that body mass index alone is insufficient and body size index is important as body mass index is important because it does not provide information about body fat amount when evaluating obesity and mild obesity indicators. According to body mass index, to show that fat percentage of individuals with thin body size is higher among individuals in the same group and fat percentage of individuals with large body size is lower. 64 males and 165 females aged between 20-50 years working in Etlik Zübeyde Hanım Gynecology Training and Research Hospital participated in the study. General characteristics of the participants were taken with face to face questionnaires. Physical activity record of the individuals was taken using the translated version of the International Physical Activity Questionnaire (IPAQ). Physical activity record results were not used for any statistical data since there was no regular sport among individuals.Weight, height, wrist circumference, elbow width, waist circumference, hip circumference and neck circumference were taken as the anthropometric measurements of the individuals. Body mass index was calculated as  weight / square of length. The mean BMI of the subjects was 26.25 ± 4.45. According to BMI classification, individuals were classified as normal, overweight and obese. Waist / hip ratio and waist / height ratio were calculated. Body size was calculated by the ratio of length to wrist circumference according to height. According to body size, individuals were classified as thin, medium and large. 38 individuals participated in the study were thin body, 59 individuals were middle body, and 132 individuals were thick body. Fat percentages of the subjects were measured with Tanita MC 780. 
In the study a statistically significant relationship was found between fat percentage classes and body size classes in both sexes. % 46,6 of the men with a high fat percentage have a large body size, % 65,6 of women with high fat percentage have a large body size. When body mass index classification was examined no correlation was found between body size and fat percentage in normal, slightly obese and obese group in male subjects ( χ2=3,360: p=0,186). There was no significant correletaion betwwen body size and fat percentage in female slightly obese and obese groups, however a statistically significant relationsship was found between fat percentage classes and body size classes ( χ2=6,909: p=0,032). While % 46,7 of the female subjects entering the normal group had a high fat percentage, % 53,3 had a normal fat percentage.Further studies are needed to show the importance of body size when evulation slightly obesity and obesity indicators.