Luteal regresyonda liver X reseptör yolağının araştırılması
Investigation of liver X receptor pathway in luteal regression
Yazar: MUSTAFA HİTİT
Danışman: YRD. DOÇ. NADİR KOÇAK
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Genetik = Genetics
Dizin: Corpus luteum = Corpus luteum ; Dinoprost = Dinoprost ; Gen ifadesi = Gene expression ; Karaciğer = Liver ; Kolesterol = Cholesterol ; Prostaglandinler F = Prostaglandins F ; Reseptörler = Receptors

Özet:
Kolesterol steroid hormonları, safra asidi ve vitamin D'nin öncüsü olan nötral bir lipittir. Liver X reseptörleri kolesterolün reverz taşımında (efluks) önemli rol üstlenir ve makrofaj gibi periferal hücrelerden kolesterolün dışarı atılmasını sağlar. LXR'nin karaciğer ve diğer organlardaki rolü açıklanmış olsada, LXR' nin üreme organlarındaki rolü moleküler düzeyde tam olarak bilinmemektedir. Korpus luteumda (KL) gebelik gerçekleşmemişse progesteron üretimi durur, hücre bütünlüğü kaybolur, doku kitlesi azalarak apoptozis ve otofaji yolakları vasıtasıyla regresyon başlar. Regresyon süresince meydana gelen progesteron azalışında kolesterolün luteal dokudan efluksunun rolü olup olmadığı netlik kazanmamıştır. Bu çalışmanın amacı, kolesterolün reverz olarak tranpsortunun luteal regresyona katkısının araştırılmasıdır. Bu amaç için iki araştırma yapıldı: 1) Birinci araştırmada, siklik (S12 ve S16-doğal luteolizis) ve gebelik (G12, G16 ve G22) gruplarından, 2) İkinci araştırmada siklusun 12. günde luteolizis PGF2α enjeksiyonu ile uyarılıp 1 saat (PG1, n=4), 4 saat (PG4, n=4), 16 saat (PG16, n=4) ve kontrol (n=4) olmak üzere KL doku örnekleri toplandı. LXR yolağı (LXRα, LXRβ, ABCA1, ABCG1, APOE ve APOA1), steroidogenik progesteron sentez yolağı (StAR, 3βHSD ve P450scc) ile kolesterol alım reseptörlerinin (SRBI ve LDLR) gen ifadeleri mRNA düzeyinde RT-qPZ ve LXR yolağının genlerinin protein seviyesi western blot ile araştırıldı. Ayrıca, in-situ hibridizasyon ile StAR (S16 vs G16), SR-BI (S12 vs PG1 vs PG4 vs PG16), LXRα, LXRβ, ABCA1 genlerinin mRNA lokalizasyonları saptandı. Doğal luteolizisde LXRα ve ABCA1 mRNA ekspresyonu değişmezken (P>0,05), LXRβ, ABCG1, APOE ve ApoA-1 mRNA ekspresyon seviyesi S16'da S12'ye göre artmıştır (P<0,05). Ancak, StAR, 3βHSD, P450scc LDLR ve SR-BI mRNA ekspresyonları azalmıştır (P<0,05). PGF2α indüklenmiş luteolizis PG1'de S12'ye göre LXRα, ABCA1 ve 3βHSD mRNA ekspresyonu azalırken (P<0,05), LXRβ ekspresyonu artmıştır (P<0,05). Ancak, StAR, P450scc, LDRL ve SR-BI mRNA ekspresyonları değişmemiştir (P>0,05). PG4'de S12'ye göre LXRα, LXRβ, APOE, ApoA-I, LDLR, SR-BI, StAR, P450scc ve 3βHSD mRNA ekspresyonu azalırken (P<0,05), ABCA1 ve ABCG1 mRNA ekspresyonu değişmemiştir (P>0,05). PG16'da S12'ye göre StAR, P450scc, 3βHSD, LDLR, SR-BI ve ApoA-I azalmış (P<0,05), ABCG1 ekspresyonu artmıştır (P<0,05). Doğal luteolizis S16'da S12'ye göre LXRβ protein seviyesi artarken (P<0,05), diğer genlerin protein seviyesi doğal ve indüklenmiş luteolizis gruplarında değişmemiştir (P>0,05). In-situ hibridizasyonda StAR mRNA'sının ifadesi G16'da S16'ya göre daha fazladır (P<0,05). SR-BI mRNA'sı PG1'de S12'ye göre değişmezken, PG4 ve PG16'ı luteal doku lokalizasyonlarında azalmıştır (P<0,05). Sonuç olarak, bu öngörüler doğrultusunda, kolesterolün reverz taşınımından ziyade kolesterolün lipoprotein aracılı olarak alımının azalmasının luteal regresyonun sebebi olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Cholesterol is a key neutral lipid becoming the precursor of steroid hormones, bile acids, and vitamine D. Liver X receptors (LXR) play crucial roles in reverse transport of cholesterol and provides cholesterol efflux out of cells, such as macrophage. Although, the role of LXR in liver and other organs has been well characterized, the certain role has not been revealed in reproductive tract yet. If pregnancy does not occur,"production of proesterone drops, cellular integrity lose, tissue mass decrease" and regression begins through apoptosis and autophagy.The role of cholesterol efflux out of luteal tissues in the decrease of progesterone production during luteal regression procces has not been clarified yet. Objective was to investigate whether mechanism related to the reverse tranport of cholesterol leads to regression of corpus luteum. For this research, two experiments were planned, 1); ewes were divided into two sub-groups as pregnancy (G12, n=4), (G16, n=4), and 22 (G22, n=4) and cyclic (C12, n=4) and 16 (C16, n=4). In the second study 2) ewes were divided into four sub-groups after injection of PGF2α on the 12th day at the different time interval; control (n=4), 1 hour (n=4), 4 hour (n=4), and 16 hour (n=4), then CL tissues were collected. Gene expression levels of LXR pathway (LXRα, LXRβ, ABCA1, ABCG1, APOE, and APOA1), steriodegenic progesterone synthesis pathway (StAR, 3βHSD, P450scc), and cholesterol uptake receptors (SR-BI, LDLR) were evaluated by RT-qPCR and protein levels of LXR pathway genes were determined by western blot. Also, mRNA localizations of StAR, SR-BI, LXRα, LXRβ and ABCA1 were detected by in-situ hybridization. While mRNA expressione of LXRα, and ABCA1 were at steady state levels (P>0,05), expressions of LXRβ, ABCG1, APOE, and ApoA-1 were increased in S16 compared to S12 (P<0,05). However, expressions of StAR, 3βHSD, P450scc LDLR and SR-BI were decreased in S16 (P<0,05). Although, mRNA expressions of LXRα, ABCA1, and 3βHSD mRNA were decreased (P<0,05), LXRβ expression was increased (P<0,05) in PG1 compared to S12 in PGF2α-induced luteolysis. However, expressions of StAR, P450scc, LDRL, and SR-BI were at steady state level (P>0,05). While, mRNA expressions of LXRα, LXRβ, APOE, ApoA-I, LDLR, SR-BI, StAR, P450scc, and 3βHSD were decreased, expressions of ABCA1, and ABCG1 were not changed (P>0,05) in PG4 compared to S12. Expressions of StAR, P450scc, 3βHSD, LDLR, SR-BI, and ApoA-I were decreased (P<0,05), while ABCG1 increased (P<0,05) in PG16 compared to S12. Protein level of LXRβ was increased in S16 (P<0,05) compared to S12 while others was at stead state levels in both experimental models. In in-situ hybridization, StAR mRNA was higher in G16 that S16 (P<0,05). SR-BI levels of mRNA was not changed in PG1 and S12 (P<0,05), while decreased in both PG4, and PG16 (P<0,05). In conclusion, it is suggested that decrease of lipoprotein receptor-mediated cholesterol uptake may be the reason of lutel regression rather than the reverse transport of cholesterol.