Akademisyenlerin bilimsel etik ve intihal tespit yazılımlarıyla ilgili algıları: Aksaray Üniversitesi örneği
Perceptions of academicians on academic ethics and plagiarism detection software: The case of Aksaray University
Yazar: ŞERİFE YILMAZ KILIÇ
Danışman: PROF. DR. COŞKUN POLAT
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management

Özet:
Çalışmada bilimsel araştırma, akademik etik, intihal ve kütüphanelerin intihalin önlenmesiyle ilgili yapabilecekleriyle ilgili bilgiler verilmiş olup çalışmanın amacı; "Aksaray Üniversitesinde görevli olan akademisyenlerin bilimsel araştırma süreçlerindeki etik ve intihal ile ilgili bilgi ve algı düzeylerini belirlemek, intihal tespit yazılımlarını kullanma amaçları ve becerileri ile bu yazılımların intihali engellemedeki rolüne ilişkin değerlendirmelerini ortaya koymaktır" şeklinde belirlenmiştir. Bu amaç doğrultusunda Aksaray Üniversitesinde görevli 309 akademisyenden akademik etik, intihal, intihalin nedenleri, intihalin engellenmesi, intihal tespit yazılımlarının kullanımı, amaçları vb. ile ilgili birçok veri elde edilmiştir. 
Verilerin analiz edilmesiyle elde edilen sonuçlara göre akademisyenlerin akademik etik, intihal ve intihal tespit yazılımlarıyla ilgili genel bilgi ve algılarının yüksek olduğu ancak bilgi eksiklikleri ve yanlış bilinen bilgilerin de olduğu görülmüştür. Ayrıca intihal tespit yazılımlarının da yoğun olarak kullanıldığı tespit edilmiştir. En çok kullanılan intihal tespit yazılımlarının Turnitin ve iThenticate olduğu görülürken, akademisyenlerin bu yazılımların kullanımının intihalin engellenmesinde etkili olduğunu düşündükleri sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın son aşamasında ise intihalin engellenmesi için kütüphaneler tarafından intihal eğitimlerini planlama ve duyurma, akademik etik ve intihal politikası oluşturma, intihal tespit yazılımlarına abonelik konusunda daha aktif olma, bilgi okuryazarlığı eğitimlerine intihal ve alıntı stillerini ekleme vb. birçok konuda öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In the study, information about scientific research, academic ethics, plagiarism and what libraries can do to prevent plagiarism was given and the aim of the study was determined as; "To determine the level of knowledge and perception of academicians working at Aksaray University about ethics and plagiarism in scientific research processes, to reveal their evaluations about the purpose and skills of using plagiarism detection software and the role of these software in preventing plagiarism". In line with this purpose, many data on academic ethics, plagiarism, causes of plagiarism, prevention of plagiarism, use of plagiarism detection software, purposes, etc. were obtained from 309 academicians working at Aksaray University by survey method. 
According to the results obtained by analyzing the data, it was seen that academics' general knowledge and perceptions about academic ethics, plagiarism and plagiarism detection software are high, but there are also knowledge gaps and misinformation. It was also found that plagiarism detection software is also used intensively. While it was seen that the most used plagiarism detection software are Turnitin and iThenticate, it was concluded that academics think that the use of these software is effective in preventing plagiarism. In the last stage of the study, many suggestions were offered by libraries to prevent plagiarism, such as planning and announcing plagiarism trainings, creating academic ethics and plagiarism policy, being more active in subscription to plagiarism detection software, adding plagiarism and citation styles to information literacy trainings, etc.