Anne babası boşanmış ortaokul öğrencilerinin psikolojik sağlamlığının ailesel, kişisel ve sosyal faktörlerle modellenmesi
Structural equation modeling of psychological resilience in middle school students whose parents were divorced by family, personal and social factors
Yazar: GÖKÜL ER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ÖZEKES
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Boşanma = Divorce ; Boşanmış aileler = Divorced families ; Kişisel faktörler = Individual factors ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sosyal faktörler = Social factors ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma ile anne babası boşanmış ortaokul öğrencilerinin ailesel ( ebeveyn kabul ve reddi "düşmanlık/saldırganlık, kayıtsızlık/ihmal, ayrışmamış red, sıcaklık/sevgi" ), kişisel ( yaşam kalitesi, benlik saygısı ve başarı için denetim odağı) ve sosyal (akran ilişkileri için denetim odağı, batıl inanç için denetim odağı, kader için denetim odağı, arkadaşlardan algılanan sosyal destek ) faktörlerin psikolojik sağlamlık düzeyini ne derece etkilediği yapısal eşitlik modeli kullanılarak belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmada seçilen resmi/özel her ortaokulun 5., 6., 7. ve 8. sınıflarında öğrenim gören tüm öğrencilere uygulama yapılmış ve araştırmanın örneklemini anne babası boşanmış olan 247 kız, 278 erkek olmak üzere toplam 525 ortaokul öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama araçları; Ego Sağlamlık Ölçeği, Arkadaşlardan Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (PSS-Fr), Nowicki-Strickland İç-Dış Denetim Odağı Ölçeği, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği-Kısa Form, KINDL Yaşam Kalitesi Ölçeği (Kid-KINDL), Ebeveyn Kabul-Red/Kontrol Ölçeği-Çocuk Formu (EKRÖ/K) ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizi Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılarak yapılmıştır. 
Araştırmada ailesel, kişisel ve sosyal faktörlerin anne babası boşanmış olan ortaokul öğrencilerinin psikolojik sağlamlığını etkilediği hipotez edilmiştir. Bulgular; ailesel, kişisel ve sosyal faktörlerin anne babası boşanmış olan ortaokul öğrencilerinin psikolojik sağlamlık düzeyini anlamlı düzeyde yordadığını doğrulamaktadır. Sonuçlar, anne babası boşanmış ortaokul öğrencilerinin sahip olduğu yaşam kalitesi, benlik saygısı, başarı için denetim odağı, akran ilişkileri için denetim odağı, kader için denetim odağı, arkadaşlardan algılanan sosyal destek, ebeveyn kabul ve reddi düzeyleri arttıkça psikolojik sağlamlık düzeylerinin de bununla ilişkili olarak arttığını göstermektedir. 
Sonuç olarak; psikolojik danışma ve rehberlik hizmetleri çerçevesinde, koruyucu ve önleyici çalışmların yapılması, çocukların ailesel, kişisel, sosyal alanlardaki beceri ve yeterliklerinin gelişmesine ve dayanıklı bireyler olarak yetişmelerine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Psikolojik Sağlamlık, Kişisel Faktörler, Sosyal Faktörler, Ailesel Faktörler, Boşanma, Ortaokul öğrencileri.

Abstract:
Structural equation modeling of latent traits is used in the present study to examine the extent to which individual factors, social factors and familial factors of divorced family's children who is attend in middle school correlate with psychological resilience. The study participants consisted of 525  (247 girls and 278 boys) middle school children who is attend 5., 6., 7. ve 8. grade with divorced family's children who is  attend in middle  school. "Ego Resiliency Scale, Perceived Social Support From Friends Scale (PSS-Fr), Nowicki-Strickland Internal-External Locus of Control Scale, Rosenberg Self Esteem Scale, Kiddo KINDL Quality of Life Questioner (Kid-KINDL), Parental Acceptance – Rejection/Control Questionnaire (EKRÖ/K)" were used to collect data in this study. Structural Equation Modeling (SEM) was utilized for the data analysis.
In this study, it was hypothesized that familial factors, individual factor and social factors would predict psychological resilience of divorced family's Children. The principal finding of this study is explore that the individual factors, the social factors and the familial factors significantly predict the level of psychological resilience of middle school children whose parents are divorced. The findings of research demonstrated that psychological resilience increases as the divorced family's quality of life, self esteem, locus of control for success, locus of control for peer relationship, locus of contol for destiny, perceived social support from friends, parental aceeptance refusal increase.
As a result, it is thought that the creation of cognitive intervention programs for children and families will contribute to the development of children's competences in both familial, individual and social areas. 

Key words: Psychological Resilience, Familial Factors, Individual Factors, Social Factors, Divorced Family.  Middle School Student.