Hitit bayram törenlerinde yer alan bazı görevliler
Some practioners in Hittite festival rituals
Yazar: MÜZEYYEN KARATAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEDAT ERKUT
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri = Ancient Linguistics and Cultures ; Tarih = History
Dizin: Bayramlar = Fests ; Hitit Devleti = Hittite Government ; Hititler = Hittites ; Müzik = Music ; Ritüel = Ritual ; Törenler = Ceremonies

Özet:
Hitit yazılıvesikalarından verdiğimiz örneklerin de son derece net bir biçimdeortaya koyduğu gibi kral (ve) kraliçenin başrol oynadığıçeşitli kültesel seremonilersırasında kimi zaman GI?DINANNA enstrümanının kimi zaman da argammi-,galagalturi-, huhupal-, vb. enstrümanlar eşliğinde LÚALAN.ZU9, LÚpalwatalla- veLÚkita- gibi görevlilerin karakteristik bir takım görevler icra ettiklerianlaşılmaktadır.S. de Martino'nun da (1984: 144) belirttiği şekliyle eldeki mevcut materyallerdikkatle incelendiği zaman söz konusu üç görevliden LÚALAN.ZU9'nunçoğunlukla ilk sırada zikredildiği görülmektedir. Aynızamanda UGULALÚ.ME?ALAN.ZU9, GAL LÚ.ME?ALAN.ZU9 gibi ifadeler LÚALAN.ZU9'ların bireyselaçıdan LÚpalwatalla- ve LÚkita-'ya göre, hem ayrıcalıklıbir konumda bulunduğunuhem de sayıca daha fazla olduğunu son derece net bir biçimde ortaya koymaktadır.Çivi yazılıbelgelerde diğer iki görevli ile ilişkili olarak bu tipte tanımlamalarabugüne kadar rastlanmamıştır. Ayrıca söz konusu üç görevli içindeLÚALAN.ZU9'nun zaman zaman tiyatral bir karakter sergilemesi (KBo IV 9 I 45vd. ve KUB XLVIII 9 II 4 vd.nda alaca renkli elbiseler giymesi; KUB II 3 II 14vd.nda marnuwan havuzunda çıplak olarak çömelmesi;KUB XX 11 II 12' vd.ndabaşsoytarının aşçısının kafasına büyük bir testi ile sembolik olarak 3 kez vurmasıvb.) bu görevliyi LÚpalwatalla- ve LÚkita-'dan ayıran önemli bir özellik olarakgörünmektedir.Çivi yazılıbelgeler incelendiğinde LÚALAN.ZU ile LÚkita-adamının bayramseremonileri sırasında, Hitit inancına göre kutsal kabul edilen arkiu-evi vehalentu-evinde bulunmalarıve bunun yanısıra cenaze törenlerinde de görev almışolmalarıdinsel açıdan önemli bir misyon üstlendiklerini göstermektedir.

Abstract:
In the Hittite cuneiform texts, it clearly seems that LÚALANZU9, LÚpalwatalla andLÚkita performed their characteristic duties with GI? DINANNA, argammi-,galagalturi, huhupal etc. during the cultic ceremonials in which the king (and) thequeen have an important role.As S. de Martino pointed out, in the Hittite documents, it seems that among thesethree functionaries, LÚALANZU9 often appeared in the first place. Also someexpressions like UGULA LÚ.ME?ALAN.ZU9 and GAL LÚ.ME?ALAN.ZU9 indicate thatfunctionaries, so-called LÚALAN.ZU9, had individually an privilege situation, and thatthey were more crowded as to the functionaries like LÚpalwatalla and LÚkita. Incuneiform texts, it hasn?t known definitions like that, about the other twofunctionaries. Among those three functionaries, it seems that LÚALANZU9 sometimesperformed a theatrical character (in KBo IV 9 I 45 and KUB XL VIII 9 II 4 ff. itmentions that LÚALANZU9 wore a colored garment; in KUB II 3 II 14 ff. he squatteddown into the marnuuan-basin; in KUB XX 11 II 12 ff., the chief of clownssymbolically knocked on the cooker?s head etc.); this is an important special featurethat distinguishes LÚALANZU9 from the other two, named LÚpalwatalla and LÚkita.In the cuneiform-texts it appears that LÚALANZU9 and kita-man had an importantreligious function in the funeral ceremonies and also in the arkiu- and halentu-housetoo. Since LÚpalwatalla appears with the building-workman (LÚNAGAR) and thelandlord (ÉN) in the building-rituals, we decide that this functionary has a mysticcharacter.