Firdevsî-i Rûmî'nin Süleymân-Nâme-i Kebîr'i 31. cilt inceleme-metin-dizin
Firdevsi-i Rumi's Süleyman-Name-i Kebir 31. skin review-text-index
Yazar: MERYEM ÖZKARAKOÇ
Danışman: DOÇ. DR. SALİH DEMİRBİLEK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu çalışmada XV. yüzyıl sonları ile XVI. yüzyıl başlarında Firdevsî-i Rûmî ta-rafından yazılmış olan Süleymân-nâme adlı yazma eserin 31. cildi incelenmiştir. Ön-celikle eserin tüm nüshaları tespit edilmiş olup bu çalışmada ise İstanbul Üniversitesi Kütüpha¬nesi, TY 9884 numaralı nüsha üzerinde çalışılmıştır. Harekeli nesih hatla yazılmış olan nüsha, 264 varaktan meydana gelmektedir. Eserde incelediğimiz toplam varak sayısı ise 51'dir. Yazma eserler, Türk dili ve literatürü üzerine çalışmalar yapan araş¬tırmacılar için en mühim kaynaklardandır. Eski harfli metinlerin imlâsı, söz varlığı, ses ve şekil bilgisine ait özellikleri Türkçenin gelişimi hakkında bilgiler verir. Eski harfli bu me¬tinleri günümüz harfleriyle araştırmacılara sunmak oldukça önemli konulardan birisi¬dir. Bu sebeple metni en doğru şekilde günümüz harflerine transkribe ederek müellifin yazmış olduğu metne en yakın metni oluşturabilmek amaçlanmıştır. Çalışmamız; giriş, müellif ve eserleri hakkında genel bilgi, eserin muhtevası ve şekil özellikleri, imlâ özellikleri, fonetik özellikler, ekler, çeviri yazılı metin, gramatikal dizin-sözlük, yazma eserin tıpkı basımı ve kaynakça bölüm¬lerinden oluşmaktadır. Çalışmanın giriş bölümünde Firdevsî'nin yaşamı ve eserleri hakkında bilgi verilmiş olup sonrasında ise çalışmaya esas olan Süleymân-nâme adlı eser, Eski Anadolu Türkçesi dönemi dil özellikleri bağlamında değerlendirilmiştir. Ayrıca metinde karşımıza çıkan Osmanlı Türkçesine geçiş evresinin nitelikleri de ortaya konmuştur. Böylece imlâ özellikleri, ses ve şekil bilgisine ait özellikleri ortaya konmuş olan eserle araştır¬macılara incelemeleri için önemli dil materyalleri sunulmuştur. Eser; çeşitli dinî kıs¬salar, felsefe, mitoloji, savaş vb. mevzular hakkında da bilgiler bulundurmaktadır. Bu yönüyle söz varlığı bakımından da oldukça zengin olan bu metin, araştırmacılara farklı konularda çalışma alanları sunacaktır. 

Anahtar kelimeler: Firdevsî-i Rûmî, Uzun Firdevsî, Süleymân-nâme, 31. cilt, Eski Anadolu Türkçesi

Abstract:
In this work XV. between the end of the century and XVI. 31 of the work of writing called Suleyman-name, which was written from the Firdevsi-i Rumi book at the beginning of the century. the skin is examined. Previously, all copies of the work have been identified and in this study, Istanbul University Library, TY 9884 numbered copy has been studied. The copy, which is written in a movable prose line, consists of 264 leaves. The total number of leaves we have examined in the work is 51. Written works are one of the most important sources for researchers who study the Turkish language and literature. The spelling, vocabulary, sound and shape characteristics of old letter texts provide information about the development of the Turkish language. Presenting these texts with old letters to researchers with modern letters is one of the most important issues. For this reason, it is aimed to be able to create the closest text to the text written by the author by transcribing the text into modern letters in the most accurate way. Our Study; introduction, general information about the author and his works, content and shape characteristics of the work, spelling characteristics, phonetic characteristics, Octets, translation of written text, grammatical index-dictionary, writing consists of the same printing of the work and bibliography sections. In the introduction section of the study, information was given about Firdevsi's life and works, and then the work named Süleyman-name, which is the basis of the study, was evaluated in the context of the language characteristics of the Old Anatolian Turkish period. In addition, the characteristics of the transition phase to Ottoman Turkish that we encounter in the text are also revealed. Thus, important language materials were presented to the researchers for their examination with the work in which the features of spelling, sound and shape knowledge were revealed. The work includes various religious stories, philosophy, mythology, war, etc. he also has information about the issues. In this respect, this text, which is also very rich in terms of vocabulary, will provide researchers with areas of study on different topics.

Keywords: Firdevsi-i Rumi, Long Firdevsi, Suleyman-name, Volume 31, Old Anatolian Turkis