Kırım kongo kanamalı ateşi hastalığı tanısı konulan hastalarda akut stres bozukluğu yaygınlığı
Preference of acute stress disorder in patients diagnosed with crimean-congo hemorrhagic fever disease
Yazar: BURAK TAŞOVA
Danışman: PROF. DR. NESİM KUĞU
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Hemorajik ateş-Kırım = Hemorrhagic fever-Crimean ; Stres = Stress ; Stres bozuklukları = Stress disorder

Özet:
Giriş ve Amaç: Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığı; hastaneye yatış gerektiren ve izole edilerek takibi yapılan, kanamalı belirtiler göstererek hızlı ilerleyen ağır bir tabloya neden olabilen, yoğun bakım ihtiyacı gerekebilen ve %5-30 arasında ölüm oranı bulunan bir hastalıktır. Ölüm riski bulunan viral bir enfeksiyon sonrası, enfeksiyonu geçiren kişilerde akut stres bozukluğu veya travma sonrası stres bozukluğu görülme sıklığının arttığına dair çalışmalar mevcuttur.  Bu çalışmada Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığı tanısı konulan hastalarda akut stres bozukluğu yaygınlığı araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 01.04.2021-01.01.2022 tarihleri arasında Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları servisinde yatan Kırım Kongo Kanamalı Ateş Hastalığı tanısı kesinleşen ve taburcu olduktan sonra enfeksiyon hastalıkları polikliniğine kontrole gelen 81 hasta alındı. Bu hastalar ile hastanede tedavi görmekte iken ilk klinik görüşme, 25 gün sonra kontrole geldiklerinde ikinci klinik görüşme yapılmıştır. Klinik görüşmelerde akut stres bozukluğu Mental Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı-5 tanı kriterleri kullanılmıştır. Ayrıca çalışmaya katılanların sosyodemografik özelliklerini belirlemek amacı ile araştırma ekibi tarafından hazırlanan anket formu kullanılmıştır.
Bulgular: Sosyodemografik özellikler ile akut stres bozukluğu gelişimi karşılaştırıldı. Yaş ve meslek ile akut stres bozukluğu gelişimi arasında fark saptanmadı (p > 0,05). Kadın cinsiyet, evli olmak, kronik hastalığı bulunmak ve daha önce psikiyatrik tanı ile akut stres bozukluğu gelişimi arasında fark saptandı (p < 0,05) ve bu hastalarda daha yüksek oranda akut stres bozukluğu geliştiği bulundu. Birinci klinik görüşmede düşük eğitim seviyesi ile akut stres bozukluğu gelişimi arasında fark saptandı (p < 0,05), fakat ikinci klinik görüşmede eğitim durumu ile akut stres bozukluğu gelişimi arasında fark saptanmadı (p > 0,05).
Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığının seyri ile akut stres bozukluğu gelişimi karşılaştırıldı. Kanama öyküsünün bulunması ve taze donmuş plazma tedavisi ile akut stres bozukluğu gelişimi arasında fark saptandı (p < 0,05). Bu hastalarda daha yüksek oranda akut stres bozukluğu geliştiği bulundu. Yoğun bakım tedavisi ile akut stres bozukluğu gelişimi arasında fark saptanmadı (p > 0,05). Birinci klinik görüşmede trombosit aferezi tedavisi ile akut stres bozukluğu gelişimi arasında fark saptanmadı    (p > 0,05), fakat ikinci klinik görüşmede trombosit aferezi tedavisi ile akut stres bozukluğu gelişimi arasında fark saptandı (p < 0,05).
Sonuçlar: Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığı tanısı konulan hastalar arasında kadın hastalarda, evli olanlarda, kronik hastalığı olanlarda, daha önce psikiyatrik tanısı bulunanlarda, kanama öyküsü olanlarda ve taze donmuş plazma tedavisi alanlarda daha yüksek oranda akut stres bozukluğu geliştiği bulundu.

Abstract:
Introduction and Aim: Crimean-Congo Hemorrhagic Fever is a disease that requires hospitalization and isolation of the patient, can cause a rapidly progressing severe condition with hemorrhagic symptoms, may require intensive care, and has a mortality rate of 5-30%. There are studies showing that the incidence of acute stress disorder or post-traumatic stress disorder increases in people who have had a fatal viral infection. In this study, it was aimed to investigate the prevalence of acute stress disorder in patients diagnosed with Crimean-Congo Hemorrhagic Fever.

Materials and Methods: This study included 81 patients who were hospitalized between 01.04.2021 and 01.01.2022 in the Infectious Diseases Service of Sivas Cumhuriyet University Medical Faculty Hospital, whose diagnosis of Crimean-Congo Hemorrhagic Fever was confirmed and who came to the infectious diseases polyclinic after discharge. The first clinical interview was made with these patients while they were being treated at the hospital, and the second clinical interview was made when they came to the control after 25 days. In clinical interviews, Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders-5 diagnostic criteria for acute stress disorder were used. In addition, a questionnaire prepared by the research team was used to determine the sociodemographic characteristics of the participants.

Findings: Sociodemographic characteristics and the development of acute stress disorder were compared.. There was no difference between age and profession and the development of acute stress disorder (p > 0.05). There was a difference between female gender, being married, having a chronic disease, a previous psychiatric diagnosis and the development of acute stress disorder (p < 0.05), and it was found that acute stress disorder developed at a higher rate in these patients. There was a difference between the low education level and the development of acute stress disorder in the first clinical interview (p < 0.05), but there was no difference between the education status and the development of acute stress disorder in the second clinical interview (p > 0.05).
The course of Crimean-Congo Hemorrhagic Fever was compared with the development of acute stress disorder. There was a difference between the bleeding history, fresh frozen plasma treatment and the development of acute stress disorder (p < 0.05). A higher rate of acute stress disorder was found in these patients. There was no difference between intensive care treatment and the development of acute stress disorder               (p > 0.05). There was no difference between platelet apheresis treatment and the development of acute stress disorder in the first clinical interview (p > 0.05), but a difference was found between them in the second clinical interview (p < 0.05).

Results: Among patients diagnosed with Crimean-Congo Hemorrhagic Fever, it was found that acute stress disorder developed at a higher rate in women, those who were married, those with chronic diseases, those with a previous psychiatric diagnosis, those with a bleeding history, and those who received fresh frozen plasma therapy.