Salvia tomentosa uçucu yağının kimyasal kompozisyonunun belirlenmesi, asetilkolinesteraz, bütirilkolinesteraz, tirozinaz, ve α-amilaz üzerindeki inhibitör aktivitesinin tespiti ve yağın majör bileşenleri ile enzimler arasındaki etkileşimin moleküler docking analizleri yoluyla açığa çıkarılması
Determination of the chemical composition and inhibitory activity of essential oil of Salvia tomentosa on acetylcholinesterase, butyrylcholinesterase, tyrosinase and α-amylase and explanining the interaction between major compounds of the  oil  and enzymes through molecular docking analysis
Yazar: MUSTAFA KOÇER
Danışman: PROF. DR. BEKTAŞ TEPE
Kilis 7 Aralık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Bu çalışmanın amacı Salvia tomentosa (Miller)'dan elde edilen uçucu yağın kimyasal kompozisyonunu belirlemek ve yağın in vitro asetilkolinesteraz (AChE), bütirilkolinesteraz (BChE), tirozinaz, α-amilaz ve α-glukosidaz üzerindeki inhibitör aktivitesini test etmektir. Bu çalışmada ayrıca uçucu yağ ana bileşenleri ile söz konusu enzimler arasındaki etkileşim moleküler docking yöntemi yoluyla gerçekleştirilmiştir. Yağın % 98.2'sini temsil eden 60 bileşenin varlığı tespit edilmiştir. Yağ ana bileşenleri camphor (% 9.35), γ-muurolene (% 8.37), α-pinene (% 7.59), α-caryophyllene (% 6.25), viridiflorol (% 5.13), δ-cadinene (% 5.01) ve terpinene-4-ol (%5.01) olarak belirlenmiştir. Uçucu yağ, AChE'ye göre BChE üzerinde daha yüksek inhibitör aktivite göstermiştir. Yağın BChE inhibitör aktivitesi 16.48 mg GALAEs/g olarak belirlenmiştir. Yağ, tirozinaz üzerinde 47.13 mg KAEs/g aktivite sergilemiştir. Yağın α-glukosidaz ve α-amilaz üzerindeki inhibitör aktivitesi sırasıyla 703.29 ve 694.75 mg ACEs/g olarak ölçülmüştür. Docking bağlanma enerjilerine dayanarak, δ-cadinene, viridiflorol, γ-muurolene ve α-caryophyllene, α-amilaz, AChE ve BChE 'ye karşı en yüksek afiniteyi gösteren en umut verici ligandlar olarak belirlenmiştir. Bununla birlikte, dört ligandın tamamının tirozinaza karşı düşük afinite sergilediği tespit edilmiştir. İn siliko fizikokimyasal, ilaç benzeri özellikler (Lipinski'nin 5 kuralı) ve hücre içi hedefler göz önüne alındığında, δ-cadinene, viridiflorol, γ-muurolene ve α-caryophyllene 'hit' özelliklere sahiptir ve spesifik olmayan enzim veya protein afinitesi östermemişlerdir. Söz konusu monoterpenler ve enzimler arasında gerçekleştirilecek olan ligand bağlanma deneylerinin (LBA), bunların rekabetçi inhibitör kapasitelerinin teyit edilmesinde bir sonraki adımı oluşturabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study was to determine the chemical composition of Salvia tomentosa (Miller) essential oil and to examine its inhibitory effect on acetylcholinesterase (AChE), butyrylcholinesterase (BChE), tyrosinase, α-amylase and α-glucosidase in vitro. In the study, the interaction between the main components of essential oil and the enzymes in question was analyzed through molecular docking analyses. The presence of 60 compounds representing 98.2% of the essential oil was determined. The majör compounds of the oil were camphor (9.35%), γ-muurolene (8.37%), α-pinene (7.59%), α-caryophyllene (6.25%), viridiflorol (5.13), δ-cadinene (5.01%), and terpinene-4-ol (5.01 %). The oil exhibited higher inhibitory activity on BChE than on AChE. The BChE inhibitory activity of the oil was determined to be 16.48 mg GALAEs/g. The oil showed 47.13 mg KAEs/g inhibitory activity on tyrosinase. The inhibitory activities of the essential oil on α-glucosidase and α-amylase were determined as 703.29 and 694.75 mg ACEs/g, respectively. Based on docking binding energies, δ-cadinene, viridiflorol, γ-muurolene and α-caryophyllene were determined to be the most promising ligands showing the highest affinity against α-amylase, AChE and BChE. However, all four ligands were found to exhibit low affinity against tyrosinase. Considering in silicophysicochemical roperties, drug-like features (Lipinski's rule of 5) and intracellular targets, δ-cadinene, viridiflorol, γ-muurolene and α-caryophyllene possess hit features and do not show non-specific enzyme or protein affinity. Ligand binding assays (LBA) to be performed between the monoterpenes and enzymes in question may constitute the next step in confirming their competitive inhibitory capacity.