Allojenik kök hücre naklinde, allojenik kök hücre nakli vericilerinin D vitamini ve parathormon düzeyleri ile toplanan üründeki kök hücre miktarı ve engrafman ilişkisi
The relationship between vitamin D and parathormone levels of allogeneic stem cell transplant donors and the amount of stem cells in the collected product and engraftment in allogeneic stem cell transplantation
Yazar: DİCLE UZUN
Danışman: DOÇ. DR. MUZAFFER KEKLİK
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Engrafman = Engraftment ; Kök hücre taransplantasyonu = Stem cell transplantation ; Kök hücreler = Stem cells ; Paratiroid hormon = Parathyroid hormone ; Vitamin D = Vitamin D

Özet:
Amaç: Bu çalıĢmanın amacı allojenik kök hücre nakli vericilerinde mobilizasyon öncesi bakılan serum D vitamini ve parathormon düzeylerinin, toplanan kök hücre miktarı ve nakil sonrası alıcılarda oluĢan engrafman süreleri üzerine etkisi olup olmadığının tespitine dayanmaktadır.
Hastalar ve Yöntem: ÇalıĢmamızda Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi, ġahinur Dedeman Kemik Ġliği Nakli ve Kök Hücre Tedavi Merkezi'nde 2019-2021 yılları arasında yapılmıĢ allojenik kök hücre naklinde verici olmuĢ 18 yaĢ ve üzeri 35 kiĢi ile alıcılarının yazılı ve elektronik ortamdaki verileri geriye dönük olarak incelendi. Daha önce bilinen paratiroid bez ile ilgili patoloji tanısı mevcut, akraba dıĢı ve kemik iliği kaynaklı kök hücre vericileri çalıĢmaya dahil edilmedi. Vericiler serum D vitamini ve parathormon düzeylerine göre düĢük ve yüksek olarak gruplandırıldı. Bu değerlerin toplam ürün CD34+ hücre sayısı, nötrofil engrafman süresi ve platelet engrafman süresi ile muhtemel iliĢkisi değerlendirilmeye çalıĢıldı.
Bulgular: ÇalıĢma grubumuzda 11 (%31,4) kadın ve 24 (%68,6) erkek olmak üzere toplam 35 kök hücre vericisi bulunmaktadır. Vericilerin yaĢ ortalaması 39,4±13,8 olarak hesaplandı. Tüm vericilere en az 4 gün süreyle G-CSF subkütan yolla uygulandı. G-CSF uygulamasının dördüncü gününden sonra, verici lökosit sayısının >50.000/mm3 olması halinde aferez iĢlemine baĢlandı. G-CSF uygulama süresi ortalama 4,9±0,36 gündü. Vericilerin %97,1'ine 1 seans, sadece 1(%2,9) vericiye 2 seans aferez iĢlemi uygulandı. Genel olarak G-CSF uygulamasının 5. gününde gönderilen periferik kan CD34+ hücre sayısı ortalaması 101,4±51,1/mcl iken toplam ürün CD34+ hücre sayısı ortalaması 6,7±1,3x106/kg idi. Alıcılarda oluĢan nötrofil engrafman günü ortalaması 17,0±4,1 gün iken platelet engrafman günü ortalaması 14,5±5,4 gündü. Vericilerin D vitamini düzeyleri ortalama 18,7±8,0 ng/mL iken parathormon düzeyleri 34,8±18,3 pg/mL idi. AraĢtırmamızdaki vericilerin D vitamini düzeyleri 20 ng/mL'in altında
olanlar düĢük, 20 ng/mL ve üzerinde olanlar ise yüksek olarak kabul edildi. Vericilerin %54,3'ünde D vitamini seviyelerinin düĢük olduğu görüldü. Yüksek D vitamini düzeyine sahip vericilerin alıcılarında platelet engrafman günlerinin, düĢük D vitamini düzeyine sahip vericilere göre anlamlı düzeyde daha erken olduğu tespit edildi (p=0,026). Yüksek D vitamini düzeyine sahip vericilerde periferik CD34+ hücre sayısının daha az, toplam ürün CD34+ hücre sayısının daha fazla olduğu ancak anlamlı bir iliĢki olmadığı görüldü (p>0,05). Yüksek D vitamini düzeyi olan vericilerin alıcılarındaki nötrofil engrafman sürelerinin ise daha erken olsa da anlamlı bir iliĢki bulunmadığı görüldü (p=0,286). Platelet engrafman süreleri ile D vitamini düzeyleri arasında orta düzeyde negatif korelasyon olduğu tespit edildi.
Vericilerdeki parathormon düzeyleri 15 pg/mL'nin altında düĢük, 15 pg/mL ve üzerinde olanlar yüksek olarak kabul edildi. Vericilerin %14,7'sinin parathormon düzeylerinin düĢük olduğu görüldü. Yüksek parathormon düzeyine sahip olan vericilerde periferik kan CD34+ ve toplam ürün CD34+ hücre sayılarının daha az olduğu ancak aralarında anlamlı bir iliĢki olmadığı tespit edildi (p>0,05). Ayrıca yüksek PTH düzeylerine sahip olan vericilerin alıcılarında oluĢan nötrofil ve platelet engrafman günlerinin daha erken olduğu ancak anlamlı bir iliĢki olmadığı görüldü (p>0,05).
Sonuç: ÇalıĢmanın sonucunda, allojenik kök hücre naklinde mobilizasyon öncesi yüksek D vitamini düzeyine sahip vericilerin alıcılarındaki platelet engrafman süresinin, düĢük D vitamini düzeyine sahip vericilere göre anlamlı düzeyde daha kısa olduğu tespit edildi. Yüksek D vitamini düzeyine sahip vericilerde saptanan toplam ürün CD34+ hücre sayısı ve alıcılarında oluĢan nötrofil engrafman süreleri ile anlamlı bir iliĢki bulunmadı. Yüksek parathormon düzeyine sahip olan vericilerde ise saptanan toplam ürün CD34+ hücre sayısı ile alıcılarında oluĢan nötrofil ve platelet engrafman süreleriyle anlamlı bir iliĢki olmadığı görüldü.
Anahtar kelimeler: D Vitamini, Parathormon, Allojenik Kök Hücre Nakli, Donör (Verici), CD34+ Hücre ve Engrafman

Abstract:
ABSTRACT Aim: The aim of this study is to determine whether serum vitamin D and parathyroid hormone levels measured before mobilization in allogeneic stem cell transplant donors have an effect on the amount of stem cells collected and engraftment times in recipients after transplantation. Patients and methods: In our study, 35 individuals aged 18 and over who were donors in allogeneic stem cell transplantation performed between 2019-2021 at the ġahinur Dedeman Bone Marrow Transplantation and Stem Cell Treatment Center at Erciyes University Faculty of Medicine, and the data of the recipients in written and electronic media were retrospectively has been examined. Stem cell donors with a previously known diagnosis of parathyroid gland pathology, unrelated and bone marrow derived stem cell donors were not included in the study. Donors were grouped as low and high according to serum vitamin D and parathyroid hormone levels. The possible relationship of these values with the total product CD34+ cell count, neutrophil engraftment time and platelet engraftment time was tried to be evaluated. Results: There are a total of 35 stem cell donors in our study group, 11 (31.4%) female and 24 (68.6%) male. The average age of the donors was calculated as 39,4±13,8. All donors were applied G-CSF subcutaneously for at least 4 days. After the fourth day of G-CSF application, apheresis procedure was initiated if the donor leukocyte count was >50.000/mm3. The average duration of G-CSF application was 4.9±0,36 days. 1 session was applied to 97.1% of the donors, and 2 sessions of apheresis were applied to only 1 (2.9%) donor. In general, on the 5th day of G-CSF application the average number of peripheral blood CD34+ cells was 101,4±51,1/mcl while the average number of CD34+ cells in the total product was 6,7±1,3x106/kg. While the average of neutrophil engraftment days in the recipients was 17,0±4,1 days, the average platelet engraftment days was 14,5±5,4 days. Donors vitamin D levels were 18,7±8,0 ng/mL on average, while parathyroid hormone levels were 34,8±18,3 pg/mL. The donors in our study were considered low with vitamin D levels below 20 ng/mL, and those with 20 ng/mL and above as high. It was observed that 54.3% of the donors had low vitamin D levels. It was found that the platelet engraftment days were significantly earlier in donors with high vitamin D levels than donors with low vitamin D levels (p=0.026). In donors with high vitamin D levels, the number of peripheral CD34+ cells was lower and the total product CD34+ cell count was higher, but there was no significant relationship (p>0.05). It was observed that neutrophil engraftment times in the recipients of donors with high vitamin D levels were earlier, but there was no significant relationship (p=0.286). A moderate negative correlation was found between platelet engraftment times and vitamin D levels. Parathyroid hormone levels in donors below 15 pg/mL were considered low, and those above 15 pg/mL were considered high. It was observed that 14.7% of the donors had low parathyroid hormone levels. It was found that the numbers of peripheral blood CD34+ and total product CD34+ cells in donors with high parathyroid hormone levels were lower, but there was no significant relationship between them (p>0.05). In addition, it was observed that the donors with high PTH levels had earlier neutrophil and platelet engraftment days in their recipients, but there was no significant relationship (p>0.05). Conclusion: As a result of the study, it was determined that the platelet engraftment time in donors with high vitamin D level before mobilization in allogeneic stem cell transplantation were significantly shorter than donors with low vitamin D levels. No significant relationship was found between the total product CD34+ cell count and neutrophil engraftment times in donors with high vitamin D levels. In donors with high parathyroid hormone levels, it was observed that there was no significant relationship between the total product CD34+ cell count and neutrophil and platelet engraftment durations in their recipients. Keywords: Vitamin D, Parathyroid hormone, Allogeneic Stem Cell Transplantation, Donor, CD34+ Cell and Engraftment