Fen bilimleri öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ile eğitim bilişim ağı (EBA)'na yönelik tutumları arasındaki ilişki
The relationship between the digital literacy levels of science teachers and their attitudes to the educational information network (EBA)
Yazar: TUBA DOĞAN
Danışman: PROF. DR. SEMRA BENZER
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dijital okuryazarlık = Digital literacy ; Eğitim Bilişim Ağı = Education Information Network ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, fen bilimleri öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ve eğitim bilişim ağı (EBA)'na yönelik tutumlarını cinsiyet, yaş, eğitim durumu ve hizmet yılı değişkenlerine göre incelenmesidir. Araştırmada nicel araştırma yönteminden betimsel ve ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim öğretim yılında Gaziantep ili Şahinbey ve Şehitkâmil ilçelerinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ortaokulunda görev yapmakta olan fen bilimleri öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Dijital Okuryazarlık Ölçeği" ve "Eğitim Bilişim Ağı Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın elde edilen verilerin analizinde verilerin normal dağılım göstermemesi sebebiyle parametrik olmayan testler kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin değerlendirilmesinde Mann-Whitney U testi, Kruskal- Wallis testi ve dijital okuryazarlık düzeyleri ile eğitim bilişim ağı (EBA)'na yönelik tutumları arasındaki ilişki olup olmadığını belirlemek için Spearman Korelasyon testleri kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizi sonucunda fen bilimleri öğretmenlerin dijital okuryazarlık düzeylerinin orta düzeyde oldukları belirlenmiştir. Fen bilimleri öğretmenlerinin dijital okuryazarlık ölçeğin alt boyutlarından "genel bilgi ve işlevsel beceriler" boyutunda ise cinsiyete göre erkek öğretmenlerin kadın öğretmenlere göre dijital okuryazarlık düzeylerin yüksek olduğu görülmüştür. Dijital okuryazarlık düzeyleri yaş değişkenine göre incelendiğinde, ölçeğin ortalama puanında ve alt boyutlarından "etik ve sorumluluk", "günlük kullanım", "gizlilik ve güvenlik", "sosyal boyut" 21-30 yaş aralığı ve 41-50 yaş aralığındaki gruplar arasında istatiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Dijital okuryazarlık düzeyleri eğitim durumu değişkenine göre incelendiğinde, "genel bilgi ve işlevsel beceriler" alt boyutunda ise gruplar arasında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmüştür. Hizmet yılı değişkenine göre incelendiğinde ise ölçeğin ortalama puanı ve "etik ve sorumluluk", "sosyal boyut", "günlük kullanım", "gizlilik ve güvenlik" alt boyutlarında ise 1-10 hizmet yılı ve 11-20 hizmet yılı gruplar arasında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmüştür. Fen bilimleri öğretmenlerinin EBA'ya yönelik tutumların iyi düzeyde olumlu bir tutuma sahip oldukları belirlenmiştir. Fen bilimleri öğretmenlerinin EBA'ya yönelik tutumlarının cinsiyet, yaş, eğitim durumu ve hizmet yılı değişkenliklerine göre incelendiğinde EBA tutum ölçeği ve alt gruplar arasında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Fen bilimleri öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeyleri ve EBA tutumları arasında doğrusal bir ilişkinin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the digital literacy levels of science teachers and their attitudes towards the educational information network (EBA) according to the variables of gender, age, education level, and years of service. In the research, descriptive and relational survey model from the quantitative research method was used. The study group of the research consists of science teachers working in a secondary school affiliated to the Ministry of National Education in Gaziantep province Şahinbey and Şehitkamil in the 2021-2022 academic year. "Digital Literacy Scale" and "Education Information Network Attitude Scale" were used as data collection tools in the research. In the analysis of the data obtained from the research, nonparametric tests were used because the data did not show normal distribution. To determine whether there is a relationship between Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis test and digital literacy levels and attitudes towards educational information network (EBA) in the evaluation of the data obtained in the research were used for Spearman Correlation tests. As a result of the analysis of the data obtained in the research, it was determined that the digital literacy levels of the science teachers were moderate. In the "general knowledge and functional skills" dimension, which is one of the sub-dimensions of the digital literacy scale of science teachers, it was seen that the digital literacy levels of male teachers were higher than female teachers according to gender. When the digital literacy levels were analyzed according to the age variable, it was determined that there were statistically significant differences between the 21-30 age group and the 41-50 age group in the average score of the scale and its sub-dimensions of "ethics and responsibility", "daily use", "privacy and security", and "social dimensions". When digital literacy levels were analyzed according to the variable of educational status, a statistically significant difference was observed between the groups in the "general knowledge and functional skills" sub-dimension. When examined according to the service year variable, the average score of the scale and the sub-dimensions of "ethics and responsibility", "social dimension", "daily use", " privacy and security" were statistically significant between 1-10 service years and 11-20 service years groups. It has been determined that the attitudes of science teachers to EBA have a good level of positive attitude. When the attitudes of science teachers towards EBA were examined according to gender, age, educational status and years of service, it was seen that there was no statistically significant difference between the EBA attitude scale and subgroups. It was concluded that there is no linear relationship between the digital literacy levels of science teachers and their EBA attitudes.