Hemşirelik öğrencilerinde riskli davranışlar, akran baskısı ve psikolojik dayanıklılık
Risky behaviors, peer pressure and resilience in nursing students
Yazar: EMRE ÇİYDEM
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA BİLGİN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akran = Peer ; Akran baskısı = Peer pressure ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Riskli davranışlar = Risk behaviours ; Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing

Özet:
Lisans eğitimi alan hemşirelik öğrencilerinde riskli davranışlar, akran baskısı ve psikolojik dayanıklılığın incelenmesi amacıyla planlanan kesitsel ve tanımlayıcı araştırma desenindeki bu araştırma, Nisan 2017-Mayıs 2017 tarihleri arasında bir hemşirelik fakültesinde gerçekleştirilmiştir.  Hata oranı %5, güvenilirlik düzeyi %95 ve olayın görülme sıklığı %5 kabul edilerek mininum örneklem büyüklüğü 296 kişi olarak hesaplanmıştır. Veri toplama aracı olarak, bilgi formu, Riskli Davranışlar Ölçeği Üniversite Formu, Arkadaş Baskısını Belirleme Ölçeği, Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Mann-Whitney U testi, Kruskall Wallis testi ve Spearman Korelasyon Analizi kullanılmıştır.  
Yaş ortalaması 20,20±1,66 (min:17-max:32) olan katılımcıların, büyük çoğunluğunun (%82,4; n=422) kadın olduğu belirlenmiştir. Yaklaşık olarak %21'inin 1.sınıf, %20'sinin 2.sınıf, %30'unun 3.sınıf ve %29'unun 4.sınıf öğrencisi olduğu bulunmuştur. Katılımcıların çalışmanın yapıldığı dönemde yaklaşık olarak %15'inin sigara, %16'sının alkol ve %1'inin madde kullandığı belirlenmiştir. Riskli Davranışlar Ölçeği alt grup puan ortalamalarının düşüklüğünün yanı sıra, benzer şekilde, Akran Baskısı Ölçeği puan ortalamaları da düşüktür. Diğer taraftan katılımcıların psikolojik dayanıklılık puan ortalamaları yüksektir.  
Erkeklerde riskli davranışlar ve akran baskısı daha fazla görülürken, kadınların psikolojik dayanıklılık düzeyleri daha yüksektir. Sigara ve madde kullanan öğrencilerin riskli davranışlar sergileme eğilimi ve akran baskısı yaşama düzeyi daha yüksek olup, psikolojik dayanıklılık düzeylerinin daha düşük olduğu saptanmıştır. Riskli davranışlar, akran baskısı ve psikolojik dayanıklılık birbirleriyle ilişkilidir.  
Dayanıklılık teorisi kapsamında öğrencilerin sağlamlıklarını geliştirecek uygulamaları eğitim müfredatı içerisine yerleştirmek yararlı olacaktır. Eşzamanlı olarak da, riskli davranışlar ve akran baskısı deneyimleri açısından hemşirelik eğitimi öğrencileri dikkate alınmalıdır.

Abstract:
This study was aimed to investigate risky behaviors, peer pressure and resilience in nursing students which is cross-sectional and descriptive study was conducted at nursing faculty between April 2017 and May 2017. The minimum sample size was calculated as 296 people with a 5% error rate, a 95% confidence level and a 5% incidence rate. The data collection tools used in the study were the Socio-demographic characteristics questionnaire, Risky Behavior Scale University Form, Peer Pressure Assessment Scale and Psychological Resilience Scale for Adults. In the analysis of the study, descriptive statistics, Mann-Whitney U test, Kruskal Wallis test and Spearman correlation analysis were used.  
 The mean age of the participants was 20. Of them, 82% were female, approximately 21% were 1st-year, 20% were 2nd-year, 30% were 3rd-year and 29% were 4th-year students. Of the participants, about 15% were smokers, 16% were drinkers and 1% were substance users during the study period. The scores obtained from the subscales of the risky behaviors scale were below. Similarly, the peer pressure score was below. On the other hand, the mean scores the participants obtained from the psychological resilience were above. 
 While risky behaviors and peer pressure were more common in males, females had higher levels of psychological resilience. While the students who smoked had a tendency to display risky behaviors and were exposed to a higher level of peer pressure, they had a lower level of psychological resilience. There is a relationship between risky behaviors, peer pressure and psychological resilience. 
It will be beneficial to add the applications that will improve student's resilience within the scope of resilience theory to the educational curriculum. Simultaneously, nursing students need to be considered in terms of risky behaviours and peer pressure experiences.