Yenidoğan yoğun bakım ünitesine kabul edilen hastaların tanısında ve izlemde yeni nesil kan sayım parametrelerinin rolü
The role of new generation blood count parameters in diagnosis and follow-up of patients admitted to the neonatal intensive care unit
Yazar: ASLIHAN ÇOMRUK
Danışman: PROF. DR. ZÜHRE KAYA
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebek-yenidoğmuş hastalıkları = Infant-newborn diseases ; Bebekler = Infant ; Kan sayımı = Blood cell count ; Teşhis = Diagnosis ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri-neonatal = Intensive care units-neonatal

Özet:
Giriş: Yenidoğan bebeklerde tam kan sayımı parametrelerinin referans aralığının bilinmesi gestasyon yaşına göre yenidoğanlara yatış endikasyonunun ve transfüzyon ihtiyacının belirlenmesinde; ayrıca günlük tanı ve tedavi pratiğinde hekimlere büyük kolaylık sağlamaktadır. Literatürde rutin tam kan sayımı ile ilgili yapılmış çok fazla yayın bulunmasına karşılık yeni kan sayımı parametreleri ile ilgili az sayıda araştırma bulunmaktadır. Biz de Türk yenidoğan bebeklerde rutin ve yeni eritrosit, retikülosit, lökosit ve trombosit parametrelerini gestasyon yaşına göre değerlendirmeyi amaçladık.

Yöntem: Hastanemiz yenidoğan yoğun bakım ünitesine Ocak 2019 ile Aralık 2020 yılları arasında kabul edilmiş, 22 hafta ile 40 hafta arasında doğan yenidoğan bebeklerin ilk 24 saat içinde rutin ve yeni kan sayım parametreleri Sysmex XN® 2000 cihazı ile incelenmiştir. Çalışma grupları gestasyon yaşına göre 34 hafta altı (Grup 1, n=147), 34-37 haftalar arası (Grup 2, n= 154), 37 hafta üzeri (Grup 3, n=305) yenidoğan bebekler olarak 3 grupta incelenmiştir. Rutin ve yeni kan sayımı parametrelerinin ortalama, standart sapma değerleri ile 5, 25, 50, 75, 95 persentil değerleri belirlenmiştir. Sonrasında kan sayımı parametrelerini etkileyebilecek olan risk faktörleri (doğum ağırlığı, annede diyabet ve preeklamsi varlığı, annenin antenatal steroid kullanımı, kan uyuşmazlığı, Direkt Coombs testi pozitifliği, ilk gün fototerapi ihtiyacı, polistemi durumu, antibiyotik alma süresi, ilk gün entübasyon durumu) açısından değerlendirilme yapılmıştır. 

Bulgular: Eritrosit seride Grup 1'deki yenidoğanlarda Grup 2 ve Grup 3'teki yenidoğanlara göre 5P ve 95P değerleri Hb için en düşük (12 g/dL, 19,6 g/dL), 5P ve 95P değerleri MCV(103 fL, 135,5 fL), MacroR (%10,3, %52,6) ve HYPER-He (%1,7, %21,6) için en yüksek saptanmıştır. Lökosit seride Grup 3'teki yenidoğanların Grup 1 ve Grup 2'deki yenidoğanlara göre 5P ve 95P değerleri lökosit sayısı (10203/µL, 30075/µL), nötrofil sayısı (5352/µL, 21674/µL) ve IG (70-1735/µL) yüksek olarak saptanmıştır. Trombosit seriye ait 5P ve 95P değerleri Grup 1'deki yenidoğanlarda diğer gruplara benzer şekilde trombosit sayısı için 111200/µL–369600/µL iken MPV için 8,8 fL-11,6 fL olup PDW için 8,7 fL -14,2 fL arasındadır. Eritrosit seri için Grup 1'deki preterm bebeklerde Grup 2 ve 3'teki geç preterm ve term bebeklere göre eritrosit seri ortalama değerlerinde Hb, Hct, kırmızı kürede anlamlı düşüklük, ortalama MCV, RDW-SD, NRBC, MacroR, HYPO-He, HYPER-He'de anlamlı yükseklik saptanmıştır. (p<0.05) Retikülosit seri için Grup 1'deki preterm bebeklerde Grup 2 ve 3'teki geç preterm ve term bebeklere göre ortalama retikülosit sayısı ve yüzdesinde yükseklik tespit edilmiştir. (p<0.05). Grup 1'deki preterm bebeklerde Grup 2 ve 3'teki geç preterm ve term bebeklere göre lökosit seride ortalama lökosit sayısı, nötrofil sayısı, monosit sayısı, TNC, delta nötrofil, Nötrofil/Lenfosit oranında anlamlı düşüklük bulunmuştur. (p<0.05) Grup 1'deki bebeklerde Grup 2 ve 3'dekilere göre lökosit seri için ortalama delta lenfosit değerlerinde anlamlı yükseklik saptanmıştır. (p<0.05) Gestasyonel yaşa göre trombosit parametreleri ortalama değerlerinde gruplar arasında anlamlı fark bulunmamıştır. (p>0.05) Antenatal steroid kullanımı, ilk gün entubasyon ihtiyacı olan ve annede preeklampsi öyküsü olan Grup 1 deki yenidoğan bebeklerde bu risk faktörleri olmayanlara göre, MCV, MacroR, HYPER-He'de yükseklik saptanırken, antenatal steroid kullanımı ve entübasyon ihtiyacı olan bebeklerde olmayanlara göre Hb ve Hct de düşüklük tespit edilmiştir. (p<0.05) Preeklampsi öyküsü olan annelerin Grup 1 deki bebeklerinde retikülosit sayı ve yüzdesi, IRF, RPI, lenfosit, trombosit sayısı ve PCT değerleri risk olmayanlara göre düşük bulunmuştur. (p<0.05).

Sonuçlar: Gestasyon yaşına göre 34 haftadan küçük yenidoğanların 34 haftadan büyük yenidoğanlara göre eritrosit, lökosit, nötrofil sayılarının ve Hb içeriğinin daha düşük olması, eritrositlerin makrositik vasıfta olması henüz olgunlaşmamış kemik iliği aktivitesine işaret etmektedir. Ayrıca 34 haftadan küçük yenidoğanlarda makrositik karakterde eritrositlerle düşük Hb, retikülosit, lenfosit ve trombosit değerlerine antenatal steroid kullanımı, preeklampsi öyküsü ve ilk gün entubasyon ihtiyacının da katkısı olduğu düşünülmüştür. Yenidoğanlardan kan alım zorluğu nedeniyle rutin kan sayım parametreleri yanında yeni kan sayımı parametrelerinin persentil değerlerinin bilinmesi ve risk faktörlerine göre değişimin analizi yenidoğan hekimlerine tanı ve tedavi pratiğinde büyük yarar sağlayacaktır.

Abstract:
Introduction: Knowing the reference range of complete blood count parameters in newborns according to gestational age can be used to determine the indication for hospitalization and transfusion need for newborns. It also provides great advantages to physicians in daily diagnosis and treatment practice. Although there are many publications on routine complete blood count in the literature, there are few studies on new blood count parameters. We aimed to evaluate routine and new erythrocyte, reticulocyte, leukocyte, and thrombocyte parameters in Turkish newborn babies according to gestational age.

Methods: Routine and new blood count parameters in the first 24 hours of newborns between 22 to 40 weeks who were admitted to the Neonatal Intensive Care Unit of our hospital between January 2019 and December 2020 were examined with the Sysmex XN® 2000 device. The study groups were stratified into the three groups: less than 34 weeks (Group 1, n=147), between 34-37 weeks (Group 2, n= 154), and more than 37 weeks (Group 3, n=305) according to gestational age. Mean values, standard deviation and 5th, 25th, 50th, 75th, 95th percentile values of routine and new blood count parameters were determined. Afterwards, in terms of risk factors (birth weight, maternal diabetes, maternal preeclampsia, maternal antenatal steroid use, blood incompatibility, Direct Coombs test positivity, need for phototherapy on the first day, polycythemia status, duration of antibiotic use, intubation status on the first day) that may affect the blood count parameters evaluated for each group. 

Results: In the erythrocyte series, newborns in Group 1 were the lowest 5P and 95P values for Hb (12 g/dL, 19,6 g/dL), while they were highest 5P and 95P values for MCV(103 fL, 135,5), MacroR (10,3%, 52,6%) and HYPER-He (1,7%, 21,6%) compared to newborns in Group 2 and Group 3. In the leukocyte series, 5P and 95P values of newborns in Group 3 compared to Group 1 and Group 2, leukocyte count (10203/µL, 30075/µL), neutrophil count (5352/µL, 21674/µL) and IG (70-1735/µL) were found to be high. Platelet count for 5P and 95P were ranged from 111200/µL to 369600/µL for Group 1 in similar to other Groups. MPV values for 5P and 95P  were between 8,8fL and 11,6fL for Group 1. PDW values for 5P and 95P were range from 8,7 fL to 14,2 fL for Group 1. For the erythrocyte series, the mean values of Hb, Hct, red blood cells were significantly lower in preterm babies in Group 1 while mean MCV, RDW-SD, NRBC, MacroR, HYPO-He, HYPER-He were significantly higher values than Groups 2 and 3. (p<0.05) For the reticulocyte series, there was a higher mean reticulocyte count in preterm infants in Group 1 compared to Groups 2 and 3. (p<0.05). The mean leukocyte count, neutrophil count, monocyte count, TNC, delta neutrophil, Neutrophil/Lymphocyte ratio in leukocyte series were found to be significantly lower in Group 1 compared to Group 2 and Group 3. (p<0.05) There was a significant increase in the mean delta lymphocyte count for the leukocyte series in Group 1 compared to the newborn in Group 2 and 3. (p<0.05) There was no significant difference between the groups in terms of platelet parameters according to gestational age. (p>0.05). There were high MCV, MacroR, HYPER-He values in Group 1 who had history of antenatal steoid use, preeclampsia and intubation requirement while there were low Hb, Hct values in Group 1 who had history of antenatal steoid use and intubation requirement. (p<0.05) There were low reticulocyte counts, IRF, RPI, lymphocyte, PCT and platelet counts in Group 1 who had history of preeclampsia. (p<0.05)

Conclusion: The lower erythrocyte, leukocyte, neutrophil counts, and Hb values in newborns younger than 34 weeks according to gestational age, and the presence of macrocytic erythrocytes indicate immature bone marrow activity. As well, antenatal steroid use, maternal preeclampsia and intubation requirement could be contributed to the macrocytic erythrocytes and lower reticulocyte counts, Hb, lymphocyte and platelet levels. Knowing the percentile values of new blood count parameters as well as routine blood count parameters and analyzing the change according to risk factors will be of great benefit to neonatalogists in the diagnosis and treatment practice of neonatal disorders due to the difficulty of blood collection from newborns.