Analitik, sentetik ve vektörel yaklaşımların birlikte 
kullanılmasına dayalı olarak tasarlanan öğrenme 
ortamının değerlendirilmesi
Evaluation of the learning environment designed basing on using analytical, synthetic and vectorial approaches together
Yazar: DEMET BARAN BULUT
Danışman: PROF. DR. BÜLENT GÜVEN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Geometri = Geometry ; Geometri öğretimi = Geometry teaching ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematiksel beceri = Mathematical skill ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme ortamı = Learning environment ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods

Özet:
Geometri eğitiminin amaçları arasında bulunan, öğrencilerin problem çözme becerilerini geliştirme sürecinde kullanılan geometri problemlerinin, çeşitli yollarla ele alınabileceği kabul edilmektedir. Bu, problemlerin çözümleri analitik düzlem ve vektörler kullanılarak yapılabileceği gibi Euclid geometrisi kullanılarak da yapılabilir. Bu durum geometride farklı yaklaşımların kullanılabileceğini göstermektedir.
Bu çalışma kapsamında, ortaöğretim matematik öğretmenliği programında yer alan ve sentetik geometri odaklı yürütülen geometri dersi analitik yaklaşım, sentetik yaklaşım ve vektörel yaklaşımın bir arada kullanılmasına dayalı olarak tasarlanmış ve tasarlanan geometri dersinin ortaöğretim matematik öğretmen adaylarının problem çözme süreçleri üzerinde nasıl farklılıklar oluşturduğunun tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda yarı deneysel olarak tasarlanan bu çalışma 20 deney grubu ve 21 kontrol grubu matematik öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Deney grubunda bulunan öğretmen adaylarına farklı yaklaşımlara göre tasarlanan geometri derslerinde deneyim kazandırılırken, kontrol grubu öğretmen adayları sentetik yaklaşım temelli geometri dersine dahil olmuşlardır. 10 hafta süren uygulama öncesinde ve sonrasında öğretmen adaylarına geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılan farklı yaklaşımları kullanma testi ve yaklaşım tercihlerini belirleme testi uygulanmıştır. Bu testler, çalışma kapsamında adapte edilen puanlama anahtarı aracılığı ile değerlendirilmiştir. Testlerden alınan puanlar doğrultusunda oluşan farklı başarı düzeylerinden seçilen deney grubundan toplam altışar öğretmen adayı ile uygulama öncesi ve sonrasında klinik mülakatlar yürütülmüştür. 
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre tasarlanan geometri dersinin deney grubu öğretmen adaylarının problem çözme süreçlerinde kullandıkları yaklaşımların tamamında başarılarını olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir. Deney ve kontrol gruplarında en çok tercih edilen yaklaşım uygulama öncesi ve sonrasında sentetik yaklaşım olduğu belirlenirken, deney grubundaki analitik yaklaşım ve vektörel yaklaşımların problem çözümlerinde tercih edilme oranlarında artış meydana gelmiştir. Bu sonuçlar ışığında farklı yaklaşımların geometri öğretiminde kullanılmasına ve ileride yapılacak çalışmalara yönelik öneriler ile çalışma tamamlanmıştır.




Anahtar Kelimeler: Geometri Öğretimi, Analitik Yaklaşım, Sentetik Yaklaşım, Vektörel Yaklaşım, Problem Çözme.

Abstract:
It is approved that geometry problems which are used during the process of developing students' problem solving skills that is among the objectives of geometry education, can be handled with different ways.  The solution of these problems can be done by using Euclidian geometry as well as using analytical plane and vectorials. This situation proves that various approaches can be use in geometry.
Within the scope of the study, the geometry class instructed synthetic geometry oriented in the secondary school mathematics teaching program was designed basing on using analytical approach, synthetic approach and vectorial approach together, and it was aimed to find out what kind of differences this designed geometry lesson created on the problem solving process of prospective secondary school mathematics teachers. In line with this purpose, this study designed as quasi experimental study was carried out with 20 experimental group and 21 control group prospective teachers. While prospective teachers in the experimental group were provided experience during the geometry lessons that were designed according to different approaches, the prospective teachers in the control group were involved in the geometry classes instructed with synthetic based approach. Before and after the 10 weeks practices, prospective teachers were administered tests whose validity and reliability were investigated: a test for using different types of approaches and a test for determining their approach preferences. These tests were evaluated with the scoring key adapted within the scope of the study. Before and after the application, clinical interviews were carried out with totally 6 each prospective teachers from the experimental group chosen from different success levels that formed in accordance with the points which were gotten from the tests.
It was established that according to the findings obtained from the research, the designed geometry lesson has a positive effect on the success of experimental group prospective teachers in all of the approaches they used during the problem solving process. While it was proven that the most preferred approach by the experimental and control group before and after the application was synthetic approach, there was an increase in the rate of preferring analytical and vectorial approaches for problem solving in the experimental group before and after the application.  Regarding these results, the study was completed with the suggestions for using different approaches in geometry teaching and for future studies.



Key Words: Geometry Teaching, Analytical Approach, Synthetic Approach, Vectorial
Approach, Problem Solving.