Dış borçlanma ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye örneği
The relationship between external debt and economic growth: The case of Turkey
Yazar: AHMET AYSU
Danışman: PROF.DR. MEHMET ALİ BİLGİNOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik büyüme = Economic growth ; Türkiye = Turkey

Özet:
Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arzuladıkları ekonomik büyüme hızına ulaşmadaçeşitli kısıtlarla karşı karşıyadırlar. Bunlardan en önemlisi yatırımları finanse edecekolan iç tasarrufların yetersizliğidir. Ayrıca bu ülkelerde ihracat gelirlerinin düşük olmasıdöviz kıtlığına neden olmaktadır. Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler bu kısıtlarıaşarak yüksek büyüme hızlarına ulaşmak için dış borçlanmaya sık sıkbaşvurmaktadırlar. Fakat literatürde dış borçlanma ve ekonomik büyüme arasındakiilişki tartışmalıdır. Yapılan ampirik çalışmaların büyük bir kısmında yüksek dış borcasahip ülkelerde dış borç ile ekonomik büyüme arasında negatif bir ilişki tespitedilmiştir. Çünkü dış borç alındığında ülkeye bir kaynak transferi olurken bunların geriödenmesi sırasında ise dışarıya bir kaynak transferi söz konusudur. Krugman (1988),tarafından geliştirilen borç fazlası (debt overhang) teorisine göre belirli bir seviyeyekadar olan dış borçlanma ekonomik büyümeye pozitif bir katkı sağlarken belirli bir eşikdeğer üzerindeki dış borçlanma yatırımları ve ekonomik büyümeyi negatifetkilemektedir.Bu çalışmada, Cunningham (1993)'ın geliştirdiği modelden hareketle dış borç veekonomik büyüme ilişkisi Türkiye ekonomisi açısından ele alınmıştır. Çalışmada,Türkiye için 1968-2005 dönemine ait yıllık veriler kullanılmıştır. Yapılan regresyonanalizi sonucunda Türkiye'deki dış borçların ekonomik büyüme üzerinde negatif biretkiye sahip olduğu dolayısıyla borç fazlası sorunu ile karşı karşıya olduğu sonucunaulaşılmıştır. Bu sonuç, ekonomik büyümeyi hızlandırmak için ülkenin dış borçlarınınazaltılması gerektiği şeklinde yorumlanabilir.

Abstract:
Less developed and developing countries have been facing some restrictions in the wayto achieve the level of economic growth that they plan. Among these, the most seriousis the insufficiency of domestic savings, which are supposed to finance the investments.Besides, in less developed and developing countries, relatively-low export earningscause scarcity of foreign exchange. In order to overcome these restrictions and soachieve a higher rate of growth, these countries often utilize external loans. However,there is a dispute in the literature over the correlation between foreign debt andeconomic growth. Most empirical studies indicate a negative correlation betweenforeign debt and economic growth, especially in those countries whose foreign debts arerelatively high. Because, borrowing foreign loans means transferring funds into acountry, whereas repaying these loans means transferring funds out of the country.According to the ?Debt Overhang Theory,? developed by Krugman (1988), certainamount of foreign debt positively affects the economic growth, while foreign debts overthis certain amount negatively affects both the economic growth and investments.This study, employing Cunningham?s model (1993), examines the correlation betweenforeign debt and economic growth in Turkish economy. Toward this objective, it usesthe economic indicators of Turkey between 1968 and 2005. Results of the regressionanalysis demonstrate that foreign debts in Turkey negatively affect economic growthand therefore Turkey is facing the problem of overhang, that is, excessive debts. Thisconclusion suggests that the amount of foreign debt should be reduced so as to increasethe level of economic growth in Turkey.