Doğrusal fiziki programlama yaklaşımı ile kapalı döngü tedarik zinciri optimizasyonu
Closed loop supply chain optimization with linear physical programming approach
Yazar: GAMZE ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. HASAN KIVANÇ AKSOY
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı / Yöneylem Araştırması Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İstatistik = Statistics

Özet:
Kapalı Döngü Tedarik Zinciri (KDTZ) sistemi, ileri ve tersine tedarik akışlarını bütün bir sistem üzerinde görmeyi sağlayarak üretici-müşteri ve müşteri-üretici ilişkilerini bir araya getirmektedir. Son yıllarda KDTZ kavramı çevresel farkındalık, müşteri talebi, tedarik maliyetinden kazanç, satış pazarlarındaki başarı gibi nedenlerle önem kazanmıştır. Bu nedenle birçok firma yeniden imalat, yenileme, geri dönüşüm ve bertaraf konularını içeren KDTZ konusuna odaklanmaya başlamışlardır. Kapalı Döngü Tedarik Zinciri konusu incelendiğinde geri dönen ürünlerin miktarı, kalitesi, geri dönüşüm oranı ve tedarik süresi gibi belirsizliklerin yer aldığı görülmektedir. Bu belirsizliklerden yola çıkarak toplam kâr ve geri kazanım oranının maksimizasyonu ve tersine tedarik süresinin minimizasyonunu hedefleyen bir optimizasyon problemi ortaya çıkmaktadır. Bu problem çok amaçlı programlama modeli olarak ifade edilmektedir. Çok amaçlı optimizasyon probleminin çözümü için karşılaşılan zorluklardan biri de amaç fonksiyonundaki hedeflerin ağırlıklarının belirlenmesi ve buna bağlı olarak da karar vericinin tutarsız sonuçlarla karşılaşabilmesidir. Bu noktada Doğrusal Fiziki Programlama yöntemi karar vericilerin tercih aralıklarını belirleyerek hedefler için kriter ağırlıklarını tutarlı bir şekilde hesaplanmasına olanak sağlamaktadır. Bu tezde Kapalı Döngü Tedarik Zinciri problemi için yeniden üretilebilir ve ortak parçalara sahip 3 farklı ürün ele alınmıştır. Uygulaması yapılan çok amaçlı optimizasyon modelinde toplam kâr, tersine tedarik süresi ve geri kazanım oranı kriterleri göz önüne alınarak geri dönen ürünlerin stratejik önem dereceleri Doğrusal Fiziki Programlama yaklaşımı ile belirlenmiş ve bir sonraki üretim periyodu için önem derecelerine göre üretim miktarları hesaplanmıştır. Uygulama sonuçlarına göre toplam kâr değerinin stratejik önem seviyesinin belirlenmesinde etkin rol oynadığı görülmüş. Ayrıca, toplam kârı etkileyen geri dönüş miktarı, ürün kullanım süresi, geri kazanım oranı ve talep faktörleri 3 farklı seviyede ele alınarak Taguchi yöntemi ile analiz edilmiştir.

Abstract:
The Closed-Loop Supply Chain (CLSC) system brings together producer-customer and customer-producer relationships, by enabling the forward and reverse supply flows to be seen on a whole system. In recent years, the concept of CLSC has gained importance for reasons such as environmental awareness, customer demand, profit from procurement cost, success in sales markets. For this reason, many companies have started to focus on the CLSC issue, which includes remanufacturing, renovation, recycling and disposal issues. When the topic of Closed-Loop Supply Chain is examined, it is seen that there are uncertainties such as the amount of returned products, quality, recycling rate and lead time. Based on these uncertainties, an optimization problem emerges aimed at maximizing the total profit and recovery rate and minimizing the reverse logistics lead time. This problem is expressed as a multi-objective programming model. One of the difficulties encountered for solving the multi-objective optimization problem is determining the weights of the goals in the objective function and accordingly the decision maker may encounter inconsistent results. At this point, Linear Physical Programming method allow decision makers to calculate the weights of the goals in consistent manner, taking into account their preference ranges. In this thesis we considered 3 different remanufacturable products with common parts for the Closed-Loop Supply Chain problem. In the applied multi-objective optimization model, the strategic importance degrees of the returned products were determined by the Linear Physical Programming approach taking into account the total profit, reverse logistics lead time and recovery rate of used products criteria. Then production quantities were calculated according to the importance degrees for the next production period. According to the results of numerical application, it was seen that the total profit value played significant role in determining the level of strategic importance. Additionally total profit values were analyzed by Taguchi method by considering the return amount of used products, product life time, product recovery rate and demand factors at 3 different levels.