Diyabetes mellitus regülasyonunun eser elementler ve osteoporoz ile ilişkisi
The relationship between diabetes mellitus regulation wi̇th trace elements and osteoporosis
Yazar: AYSUN HALAÇOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET MURAT SUHER
Sağlık Bakanlığı / Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Bu çalışmada diyabetin regülasyonu ile serum demir, çinko, bakır, magnezyum düzeyleri ve ayrıca kemik mineral dansitometresi (KMD) arasında farklılık olup olmadığının araştırılması amaçlanmıştır. 
Materyal ve Metod: Prospektif olarak yapılan çalışmaya 30 iyi kontrollü diyabet (HbA1c ≤ 6.5), 30 kötü kontrollü diyabet (HbA1c > 6.5) ve 30 diyabeti olmayan, toplam 90 postmenopozal kadın hasta dahil edildi. Erken menopoza girenler, KMD üzerine etki edecek ilaç kullanımı olanlar (tiyazid diüretikleri, statinler, antikoagülanlar, hormon replasman tedavisi, antiepileptikler gibi), kemik metabolizmasını etkileyen hastalığı olanlar (hipo/hipertiroidi, Cushing sendromu, primer hiperparatiroidi, renal yetmezlik, karaciğer hastalığı, enflamatuar barsak hastalığı ve malabsorbsiyonlar), alkolizm, osteoporotik kırık hikayesi olanlar, osteoporoz tedavisi alanlar ile demir, magnezyum, çinko preparatı kullananlar çalışmadan dışlandı. Serum HbA1c, demir, çinko, bakır, magnezyum düzeyleri ölçüldü. Lumbal vertebra ve proksimal femur bölgelerinden KMD ölçümü yapıldı. Tüm hastaların antropometrik ölçümleri (boy, kilo, bel çevresi, vücut yağ indeksi, beden kitle indeksi, bel boy oranı) yapıldı.
Sonuçlar: Diyabetin regülasyonu ile beden kitle indeksi, bel çevresi, bel boy oranı, vücut yağ indeksi arasında farklılık saptanmadı (p=0.84, 0.28, 0.64, 0.59). HbA1c kötü kontrollü diyabet grubunda anlamlı olarak yüksek bulundu (p=0.001). Diyabetin varlığı veya diyabetin regülasyonu ile serum demir düzeyi arasında ilişki bulunmadı (p=0.36). Kötü kontrollü diyabet grubunda serum çinko düzeyi düşük bulundu (p=0.016). Kötü kontrollü diyabet grubunda hem iyi kontrolü diyabet grubuna göre, hem de diyabeti olmayan gruba göre serum bakır düzeyi yüksek bulundu (p=0.007). Kötü kontrollü diyabet grubunda, diyabeti olmayan gruba göre serum magnezyum düzeyi düşük bulundu (p=0.015). Diyabetin regülasyonu ile osteoporoz arasında ilişki saptanmadı (p>0.05). Diyabetin varlığı ile osteoporoz arasında ilişki saptanmadı (p>0.05). BKİ 40 kg/m2'nin üzerinde olanlarda femur T ve femur Z skorları yüksek saptandı (p=0.05, 0.01).
Anahtar kelimeler: Diyabetes mellitus, Eser elementler, Osteoporoz

Abstract:
Aim: In this study, we aimed to investigate whether there is difference between regulation of diabetes and serum iron, zinc, copper, magnesium levels, as well as bone mineral density (BMD).
Material-Method: In a prospective study of 30 well-controlled diabetes (HbA1c ≤ 6.5), 30 poorly controlled diabetes  (HbA1c> 6.5) and 30 without diabetes, patients with a total of 90 postmenopausal women were included. Entrants to early menopause, those with drug use that will impact on BMD (thiazide diuretics,  statins,  anticoagulants, hormone  replacement therapy, antiepileptics, etc.), illnesses that affect bone metabolism (hypo/ hyperthyroidism, Cushing's syndrome, primary  hyperparathyroidism, renal failure, liver disease, inflammatory bowel disease and malabsorbtions), alcoholism, those with history of osteoporotic fracture, patients receiving the treatment of osteoporosis and iron, magnesium, zinc supplements were excluded from study. Serum HbA1c, iron, zinc, copper, magnesium levels were measured. BMD was measured in lumbar spine and proximal femur regions. All patients' anthropometric measurements (height, weight, waist circumference, body fat index, body mass index, waist/height ratio) were performed.
Results: There was no significant differences between the regulation of diabetes and body mass index, waist circumference, waist/height ratio, body fat index (p= 0.84, 0.28, 0.64, 0.59). HbA1c was significantly higher in poorly controlled diabetes group (p= 0.001). There was no relationship between the presence of diabetes or diabetes with regulation and serum iron levels (p=0.36). Serum zinc levels were lower in poorly controlled diabetes group (p=0.016). Serum copper levels were higher in poorly controlled diabetes group than both those with the good control of diabetes and without diabetes (p=0.007).  Low serum magnesium levels were observed in poorly controlled diabetes group compared to non-diabetic group (p=0.015). There was no relationship between the regulation of the diabetes and osteoporosis (p>0.05). There was no relationship between the presence of diabetes and osteoporosis (p> 0.05). T and Z scores on femur were higher in the patients who had BMI over 40 kg/ m2 (p=0.05, 0.01).
Key Words: Diabetes mellitus, Trace elements, Osteoporosis