2010-2019 yılları arasında doğan çocuklarda D vitamini eksikliği sıklığının belirlenmesi
Determination of the frequency of vitamin D deficiency in children born between 2010-2019
Yazar: AYŞE BÜŞRA YAKARIŞ
Danışman: DOÇ. DR. ENGİN ERSİN ŞİMŞEK ; DOÇ. DR. CAN ÖNER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: D vitamini, kalsiyum (Ca) ve fosfor (P) metabolizmasını düzenleyen steroid yapıda bir hormondur. D vitamini eksikliği çocukluk çağında raşitizme yol açabilmektedir. Güncel çalışmalar, D vitamini eksikliğinin otoimmün hastalıklar, maliniteler, kardiyovasküler hastalıklar vb. birçok durumla da ilişkili olduğunu bildirmektedir. Bu çalışmada amaç İstanbul' da  aile hekimliği uygulamasına başlanan 2010 yılından itibaren doğan çocuklarda yıllara göre D vitamini eksikliği ve yetersizliğininprevalansının belirlenmesi, 0-1 yaş arası çocuklara ücretsiz olarak sağlanan D vitamini desteğinin etkisinin değerlendirilmesi  ve D vitamini eksikliği ile ilişkili olabilecek faktörlerin saptanmasıdır
Gereç ve Yöntem:Retrospektif olarak planlanan araştırmamıza 2010-2019 yılları arasında çocuk hastalıkları polikliniklerine başvuran ve D vitamini ölçümü yapılan 1909 katılımcı dahil edilmiştir.D vitamini düzeyleri ile hastaların yaşları, cinsiyetleri, hangi mevsimde hastaneye başvurdukları ve tanıları arasındaki ilişki araştırılmıştır. Ayrıca alkalenfosfataz (ALP), paratiroid hormon (PTH), kalsiyum (Ca) ve fosfor (P)   düzeyleri bakılanların bu laboratuvar parametreleri de çalışmaya dahil edilmiştir.İstatistiksel analiz için SPSS 21 bilgisayar programı kullanılmıştır. P<0,05 anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Katılımcılarda D vitamini eksikliği %9.0, D vitamini yetersizliği %22.9 oranında saptanmıştır. Yıllara göre D vitamini eksikliği ve yetersizliği prevalansının 2018 yılı hariç sürekli bir artış eğiliminde olduğu görülmektedir. Kış ve ilkbahar mevsimlerinde yaz ve sonbahara göre, Kız çocuklarda erkeklere göre ve 2-12 yaş grubunda 0-2 yaş grubuna göre D vitamini eksiklik ve yetersizliği istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşük bulunmuştur (p=0,000,p=0,000,p=0,000). Tanı kodlarına göre bakıldığında D vitamini eksikliği en sık enfeksiyon hastalıkları, D vitamini yetersizliği ise farklı farklı tanılar için araştırılırken saptanmıştır. Laboratuvar parametreleri arasında PTH  veCa ile D vitamini eksikliği arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki görülmüştür(p=0,000, p=0,001). Vitamin D eksikliği olanlarda hiperparatiroidi daha sık görülmüştür.
Sonuç:Yıllara göre ve yaş arttıkça çocuklarda D vitamini eksikliğiprevalansının arttığı görülmüştür. Sağlık Bakanlığı tarafından ücretsiz 0-1 yaş grubuna uygulanan D vitamini proflaksisiprogramının daha geniş kitlelere uygulanması ve D vitamini eksikliğinden koruyucu yaşam tarzının benimsenmesi uzun dönemde çıkabilecek komplikasyonları önleme açısından önem arz etmektedir.

Abstract:
Aim: Vitamin D is a steroid hormone that regulates calcium (Ca) and phosphorus (P) metabolism. Vitamin D deficiency can lead to rickets in childhood. Current studies show that vitamin D deficiency is associated with autoimmune diseases, malignancies, cardiovascular diseases, etc. reported to be associated with many conditions. The aim of this study is to determine the prevalence of vitamin D deficiency and insufficiency according to years in children born since 2010, when family medicine practice started in our country, and to determine the factors that may be associated with vitamin D deficiency.
Materials and Methods: Our study, which was planned retrospectively, included 1909 participants who applied to pediatric outpatient clinics between 2010 and 2019 and whose vitamin D measurements were made. 25(OH)D level; It was defined as vitamin D deficiency if <12 ng/mL, vitamin D deficiency if 12-20 ng/mL, normal vitamin D level if 20-100 ng/mL, and vitamin D intoxication if >100 ng/ml.The relationship between vitamin D levels and patients' age, gender, the season in which they were admitted to the hospital and their diagnosis were investigated. In addition, these laboratory parameters of those whose alkaline phosphatase (ALP), parathyroid hormone (PTH), calcium (Ca) and phosphorus (P) levels were measured were also included in the study. SPSS 21 computer program was used for statistical analysis. P<0.05 was considered significant.
Results: Vitamin D deficiency was found in 9.0% of the participants and 22.9% in vitamin D deficiency. It is seen that the prevalence of vitamin D deficiency and insufficiency by years has a continuous increase trend except 2018. Vitamin D deficiency and insufficiency were found to be statistically significantly lower in winter and spring compared to summer and autumn, in girls compared to boys and in the 2-12 age group compared to the 0-2 age group (p=0.000, p=0.000, p=0.000). Considering the diagnostic codes, vitamin D deficiency was found to be the most common infectious diseases, and vitamin D deficiency was found while investigating for different diagnoses. There was a statistically significant relationship between PTH and  
Ca and vitamin D deficiency among laboratory parameters (p=0.000, p=0.001). Hyperparathyroidism was more common in those with vitamin D deficiency.
Conclusion: It has been observed that the prevalence of vitamin D deficiency in children increases by years and as age increases.The application of the vitamin D prophylaxis program, which is applied to the 0-1 age group free of charge by the Ministry of Health, to wider masses and the adoption of a preventive lifestyle from vitamin D deficiency are important in terms of preventing complications that may arise in the long term.
Keywords: Frequency of vitamin D deficiency, vitamin d deficiency in children