Kendine zarar verici davranışı olan ergenlerde ebeveyn duygusal erişilebilirliğinin intihar olasılığı ile ilişkisi
The relationship between parental emotional availability and suicide risk in adolescents with nonsuicidal self-injury
Yazar: YAĞMUR ÖZGÜR KARABIYIKOĞLU
Danışman: PROF. DR. DİDEM BEHİCE ÖZTOP
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ergen psikiyatrisi = Adolescent psychiatry ; Çocuk psikiyatrisi = Child psychiatry

Özet:
Giriş ve Amaç: Kendine zarar verme davranışı (KZVD), yaygınlığı giderek artan ve özellikle ergenlik döneminde sık karşılaşılan önemli bir ruh sağlığı sorunudur. Bu çalışmada kendine zarar verme davranışı sergileyen ergenlerde ebeveynlerin duygusal erişilebilirliği ve bağlanma özelliklerinin intihar olasılığı ile ilişkisi incelenmiştir. Ayrıca borderline kişilik özellikleri ile ebeveyn psikopatolojisinin rolü değerlendirilmiş ve tüm değişkenler sağlıklı kontrol ve psikiyatrik kontrol grubuyla karşılaştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel nitelikte olan bu çalışmada, araştırma örneklemini 12-18 yaş arası ergenler ve ebeveynleri oluşturmuştur. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğine başvuran ve DSM 5 tanı kriterlerine göre KZVD tanısı konan 41 ergen KZVD grubunu, KZVD olmadığı saptanan ve diğer psikiyatrik yakınmalar ile takip edilen 40 ergen psikiyatrik kontrol grubunu; herhangi bir psikiyatrik tanı almayan 40 ergen ise sağlıklı kontrol grubunu oluşturmuştur. Ergenlerin tümü Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi–Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli– DSM–5 (ÇDŞG-ŞY-DSM-5-T) ile değerlendirilmiş ve Ebeveyn Duygusal Erişilebilirliği Ölçeği (EDEÖ), Ebeveyn ve Arkadaşlara Bağlanma Envanteri – Kısa Formu (EABE), İntihar Olasılığı Ölçeği (İOÖ), Borderline Kişilik Özellikleri Çocuk Ölçeği (BKÖÇÖ), Çocuklarda Anksiyete ve Depresyon Ölçeği-Yenilenmiş (ÇADÖ-Y) uygulanmıştır. KZVD grubundaki ergenlere bu ölçeklere ek olarak Kendine Zarar Verme Davranışı Değerlendirme Envanteri (KZVDDE) verilmiştir. Araştırmaya katılan tüm ebeveynlere Belirti Tarama Listesi (SCL-90- R) uygulanmıştır. Bulgular: KZVD gösteren ergenlerde sağlıklı kontrol grubuna kıyasla hem anne hem de babaların duygusal erişilebilirliği daha düşük, güvensiz bağlanma daha yüksek bulunmuştur. KZVD gösteren ergenlerin borderline kişilik özellikleri ve intihar olasılığı her iki kontrol grubuna kıyasla daha yüksek saptanmıştır. KZVD grubundaki ergenlerde, güvensiz bağlanma ve düşük ebeveyn duygusal erişilebilirliğinin intihar olasılığı ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Ergenlerde KZVD varlığı ile intihar olasılığı arasındaki ilişkiye ebeveynlerin duygusal erişilebilirliği kısmen aracılık etmektedir. Sonuç: Ebeveynlerin duygusal erişilebilirliğinin, KZVD ve intihar olasılığı arasındaki ilişkiye kısmen aracılık ettiği bulgusu, bu süreçte ailenin oynadığı role dair önemli ipuçları sunmaktadır. Bu bağlamda, ebeveynlerle olan duygusal bağın güçlendirilmesine yönelik müdahaleler, ergenlerin psikolojik iyi oluşunun desteklenmesinde ve intihar riskinin azaltılmasında önemli bir katkı sağlayabilir. Gelecekte yapılacak araştırmalarda, daha geniş örneklemler ve uzunlamasına tasarımlarla bu ilişkilerin daha derinlemesine incelenmesi, konunun daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler: Kendine zarar verme davranışı, İntihar, Bağlanma, Duygusal Erişilebilirlik, Borderline Kişilik Bozukluğu, Ebeveyn psikopatoloji

Abstract:
Introduction and Purpose: Nonsuicidal self-injury (NSSI) is a significant mental health concern, with increasing prevalence, particularly during adolescence. This study aimed to examine the relationship between parental emotional availability, parental attachment and suicide risk among adolescents engaging in NSSI. Additionally, the roles of borderline personality traits and parental psychopathology were evaluated, and all variables were compared across adolescents with NSSI, healthy controls, and psychiatric control groups. Materials and Methods: This cross-sectional study included adolescents aged 12–18 years and their parents. The study sample consisted of 41 adolescents with NSSI, 40 psychiatric patients without NSSI and 40 healthy controls. All adolescents were assessed using the Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children–Present and Lifetime Version–DSM–5 (K-SADS-PL-DSM-5-T). They also completed the Parental Emotional Availability Scale (LEAP), the Inventory of Parent and Peer Attachment–Short Form (IPPA-SF), the Suicide Probability Scale (SPS), the Borderline Personality Features Scale for Children-Short Form (BPFSC-SF), and the Revised Child Anxiety and Depression Scale (RCADS). Additionally, adolescents in the NSSI group completed the Inventory of Statements About Self- injury (ISAS). The Symptom Checklist-90-Revised (SCL-90-R) was administered to all participating parents. Results: Adolescents with NSSI were found to have lower levels of emotional availability from both their mothers and fathers, as well as higher levels of insecure attachment, compared to healthy controls. Additionally, adolescents in the NSSI group exhibited higher levels of borderline personality traits and suicide risk compared to both control groups. It was demonstrated that in the NSSI group, increased secure attachment and parental emotional availability were associated with a decreased risk of suicide. Furthermore, parental emotional availability partially mediated the relationship between the presence of NSSI and suicide risk in adolescents. Conclusion: The finding that parental emotional availability partially mediates the relationship between NSSI and suicide risk provides significant insights into the role of the family in this process. In this context, interventions aimed at strengthening emotional bonds with parents could make a valuable contribution to supporting adolescents' psychological well- being and reducing suicide risk. Future research employing larger samples and longitudinal designs would offer a deeper understanding of these relationships and further advance the field.
Key Words: Nonsuicidal self injury, attachment, emotional availability, borderline personality disorder, suicide, psychopathology, adolescent