Kronik böbrek yetmezliğinin geriatrik popülasyonda bilişsel ve ruhsal fonksiyonlara etkisinin standardize mini mental test ve geriatrik depresyon ölçeği kısa form ile değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of chronic renal failure on cognitive and mental functions in geriatric population with standardized mini-mental test and geriatric depression scale short form
Yazar: ESRA GÜRBUDAK BİLGİN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT AKARSU ; DR. TUĞÇE EMİROĞLU GEDİK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma  Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Kronik Böbrek Hastalığı' nın (KBH) bilişsel fonksiyonlar ve
depresyon üzerindeki olumsuz etkisi bilinmektedir. Yaptığımız çalışmada KBH tanılı
yaşlı hastalarda ve kontrol grubunda Standardize Mini Mental Test (SMMT) ve
Geriatrik Depresyon Skalası-15 ile bilişsel fonksiyonları ve depresyon durumunu
değerlendirdik. Bununla birlikte KBH tanılı hastalarda laboratuvar değerlerinin, KBH
evrelerinin, KBH ve hemodiyaliz süresinin, cinsiyetin SMMT ve GDS-15 skorları
üzerindeki etkisini değerlendirdik.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Nisan 2023- Haziran 2023 tarihleri arasında
iç hastalıkları polikliniklerine KBH tanısı olup başvuran 65 yaş ve üzeri 70 prediyaliz
(evre 3 ve 4), 32 diyaliz (evre 5) olmak üzere 102 kişi ile hasta grubuna benzer yaş,
demografik özelliklere sahip KBH tanısı olmayan 65 kişi kontrol grubu olarak alındı.
Her iki gruba da SMMT ve Geriatrik Depresyon Ölçeği Kısa Form uygulandı. KBH
grubunda yaş, cinsiyet, KBH ve hemodiyaliz süresinin, üre, kreatinin, Hb, GFR, PTH,
CRP, albümin düzeylerinin bilişsel fonksiyonlar ile ilişkisi incelendi.
Bulgular: Hemodiyaliz tedavisi alan hasta grubunda Standardize Mini Mental
Test, kayıt hafıza, dikkat ve hesap yapma puanları diğer gruplara göre istatistiksel
olarak anlamlı düşük bulundu (p değerleri sırasıyla; p<0,001, p=0,018, p<0,001).
Lisan puanı kontrol grubunda diğer gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı düşük
saptandı (p<0,001). GDS-15 skoru da diyaliz grubunda prediyaliz ve kontrol grubuna
göre yüksek saptandı (p<0,001). Ayrıca yaş, KBH ve diyaliz süresinin, üre, kreatinin,
Hb, GFR, PTH, CRP, albümin düzeylerinin bilişsel fonksiyonlar ile ilişkili olduğu
görüldü.
Sonuç: Kronik Böbrek Hastalığı yaşlanma ile beraber bilişsel fonksiyonlardaki
gerilemenin hızlanmasına sebep olmaktadır. Bu sebeple rutin poliklinik
muayenelerinde bilişsel işlevlerin değerlendirilmesi gereklidir. Bilişsel bozulmanın
erken evre de tespiti bilişsel gerilemeyi yavaşlatmanın yanı sıra tedaviye uyumu
sağlayıp, KBH komplikasyonlarının da gelişmesini engelleyebilir.

Abstract:
Introduction and Purpose: Chronic Kidney Disease (CKD) is known to have
adverse effects on cognitive functions and depression. In our study, we assessed
cognitive functions and depression in elderly patients diagnosed with CKD and in a
control group using the Standardized Mini-Mental Test (SMMT) and the Geriatric
Depression Scale-15 (GDS-15). Additionally, we evaluated the impact of laboratory
values, CKD stages, duration of CKD and hemodialysis, and gender on SMMT and
GDS-15 scores in patients diagnosed with CKD.
Materials and Methods: In our study, 102 people aged 65 and over who were
diagnosed with CKD and applied to internal medicine outpatient clinics between April
2023 and June 2023, 70 for predialysis (stage 3 and 4) and 32 for dialysis (stage 5),
and 65 people with similar age and demographic characteristics to the patient group
and without a diagnosis of CKD were included as the control group. SMMT and
Geriatric Depression Scale Short Form were administered to both groups. In the CKD
group, the relationship between age, CKD and dialysis duration, urea, creatinine, Hb,
GFR, PTH, CRP, albumin levels and cognitive functions was examined.
Result: SMMT, recording memory, attention and calculation scores were
found to be statistically significantly lower in the dialysis patient group compared to
the other groups (p values; p<0.001, p=0.018, p<0.001, respectively). Language score
was found to be statistically significantly lower in the control group compared to the
other groups (p<0.001). GDS-15 score was also found to be higher in the dialysis group
compared to the predialysis and control groups (p<0.001). In addition, age, CKD and
dialysis duration, urea, creatinine, Hb, GFR, PTH, CRP, albumin levels were found to
be related to cognitive functions.
Conclusion: CKD causes accelerated decline in cognitive functions with
aging. For this reason, it is necessary to evaluate cognitive functions in routine
outpatient clinic examinations. Detection of cognitive impairment at an early stage
may not only slow down cognitive decline but also ensure compliance with treatment
and prevent the development of CKD complications.