Hikâye okumanın öğrencilerin bilişsel ve duyuşsal gelişimlerine etkilerinin değerler eğitimi açısından incelenmesi: Mustafa Kutlu örneği
An investigation of the effects of reading stories on the cognitive and affective development of students in terms of values education: The case of Mustafa Kutlu
Yazar: ALİM BAYHAN
Danışman: PROF. DR. NURULLAH ALTAŞ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, hikâye destekli öğretim yönteminin bireylerin bilişsel ve duyuşsal değer algılarında değişme meydana getirip getirmediğini tespit etmektir. Yetişmekte olan nesillere birçok değerlerin kazandırılabilmesi için hikâyelerin önemli materyallerden birisi olduğu öngörülmektedir. Bu araştırmada deney-kontrol gruplu ön test- son test ve izleme testli yarı deneysel desen kullanılmıştır. Akademik başarı testi ve etkin vatandaşlık değer ölçeği araştırmanın veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini, 2021-2022 öğretim yılının ikinci döneminde, Denizli ili Merkezefendi ilçesi Servergazi İmam Hatip Ortaokulu 7/P, 7/H ve 7/D sınıflarında öğrenim görmekte olan toplam 62 öğrenci oluşturmuştur. Araştırma sürecinde deney ve kontrol gruplarına 6 hafta boyunca deneysel uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Deney grubuna yazar Mustafa Kutlu'nun hikâyelerinin yer aldığı hikâye destekli öğretim yöntemi uygulanırken kontrol I grubuna konuşma halkası tekniği ve kontrol II grubuna da geleneksel yöntem uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre hikâye destekli öğretim yöntemi uygulanan deney grubunun ön test ile son test akademik başarı puanları açısından anlamlı bir farklılık görülürken kontrol gruplarında akademik başarı yönünden anlamlı fark ortaya çıkmamıştır. Yine deney ile kontrol gruplarının akademik başarı son test puanları kıyaslandığında deney grubu açısından anlamlı bir farklılık görülürken kontrol gruplarında anlamlı farklılık ortaya çıkmamıştır. Araştırmadan elde edilen bir başka sonuca göre öğrencilerin duyuşsal boyut algılarının gerek ön test gerekse son testte benzer olduğu ve uygulanan hikâye destekli öğretimin deney ve kontrol grupları öğrencilerinin duyuşsal boyut değer algıları üzerinde anlamlı derecede etkisinin olmadığı görülmüştür. Yine deney ve kontrol gruplarına uygulanan izleme testi sonuçlarına göre kontrol gruplarında bilgilerin kalıcılığının sağlanamadığı görülürken deney grubunda uygulanan hikâye destekli öğretim yönteminin akademik başarıda bilgilerin kalıcılığını sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar çerçevesinde deney grubuna uygulanan hikâye destekli öğretim yönteminin akademik başarı ve öğrenilen bilgilerin kalıcılığı açısından anlamlı derecede etkili olduğu ancak duyuşsal boyut açısından anlamlı derecede etkili olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Uygulamalar boyunca gerçekleştirilen doğal gözlemler neticesinde deney grubuna uygulanan hikâye destekli öğretimin kontrol gruplarına göre öğrencilerin derse ilişkin ilgi ve motivasyonları açısından olumlu etkiler oluşturduğu ve öğrencilerin derse aktif katılımlarını artırdığı öğrencilerde derse yönelik olumlu tutumlar oluşturduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to determine whether the storytelling teaching method causes a change in individuals' cognitive and affective value perceptions. It is foreseen that stories are one of the most important materials to help the growing generations gain many values. In this study, a quasi-experimental design with experimental and control groups, pre-test, post-test and follow-up test was used. Academic achievement test (AAT) and active citizenship value scale (EVCS) were used as data collection tools in the study. The study group consisted of a total of 62 students studying in the 7/P, 7/H and 7/D classes of Servergazi Imam Hatip Secondary School in Merkezefendi district of Denizli province in the second semester of the 2021-2022 academic year. In the research process, experimental applications were carried out for 6 weeks in the experimental and control groups. While the storytelling teaching method including the stories of author Mustafa Kutlu was applied to the experimental group, the speech ring technique was applied to the control I group and the traditional method was applied to the control II group. According to the findings obtained from the research, while there was a significant difference in the pre-test and post-test academic achievement scores of the experimental group in which story-supported teaching was applied, there was no significant difference in terms of academic achievement in the control groups. Again, when the academic achievement post-test scores of the experimental and control groups were compared, a significant difference emerged in favor of the experimental group, while no significant difference emerged between the control groups. According to another result obtained from the research, it was seen that the affective dimension perceptions of the students were similar in both pre-test and post-test and that the storytelling instruction did not have a significant effect on the affective dimension of the value perceptions of the students in the experimental and control groups. Again, according to the results of the follow-up test applied to the experimental and control groups, it was concluded that the storytelling teaching method applied in the experimental group provided the retention of information in academic achievement, while the retention of information in the control groups was not achieved. Within the framework of results obtained from the research, it was concluded that the storytelling teaching method applied to the experimental group was significantly effective in terms of academic achievement and retention of learned information, but not significantly effective in terms of affective dimension.
           As a result of the natural observations during the implementation process, it was seen that the storytelling teaching applied to the experimental group had positive effects on the students' interest and motivation towards the course compared to the control groups and increased the students' active participation in the course and created positive attitudes towards the course.