Selçuklu-Osmanlı kervansaraylarının günümüzdeki kullanımları ve durumları (Kayseri-Sivas-Aksaray-Nevşehir)
Comtemporary use and condition of Seljuk-Ottoman caravansaries  (Kayseri-Sivas-Aksaray-Nevşehir)
Yazar: HİKMET UÇMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERHAN YOSKA
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Genel Türk Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Tarih = History
Dizin: Aksaray = Aksaray ; Hanlar = Inns ; Kayseri = Kayseri ; Kervansaraylar = Caravansaries ; Nevşehir = Nevşehir ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlılar = Ottomans ; Selçuklular = Seljuks ; Selçuklular Dönemi = Seljuks Period ; Sivas = Sivas

Özet:
Bu araştırmanın konusu, Selçuklu ve Osmanlı kervansaraylarının günümüzdeki kullanımları ve durumlarıdır. Araştırmada Kayseri, Sivas, Aksaray ve Nevşehir'de bulunan Selçuklu ve Osmanlı kervansaraylarından günümüze ulaşan 13 adet (han) kervansaray tespit edilerek günümüzdeki kullanımları ve genel durumları ortaya konmuştur. Bu sayede, günümüze ulaşan kervansarayların kullanım amacı ve genel olarak durumlarının tespit edilmesi amaçlanmıştır.  Bu araştırmada; Selçuklu dönemi ile ilgili Aksarayî, İbn Battûta, Evliya Çelebi ve Marco Polo Seyahatnamelerinden; Osmanlı Dönemi ile ilgili Tavernier ve Dernschwam Seyahatnamelerinden, buna ek olarak kervansarayların kitabeleri ile vakfiyeleri birinci elden kaynak olarak kullanılmıştır. Konu hakkında literatür ve arşiv taramaları yapılarak klasik tarama yöntemi ile elde edilen veriler, saha çalışması ile görsel olarak desteklenmiş ve bunun yanı sıra sözlü tarihten de yararlanılmıştır.
Araştırmanın sonunda elde edilen verilere göre kervansarayların günümüze ulaşanları genellikle Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından restorasyonu yapıldıktan sonra şahıs, belediye veya vakıflar tarafından 49 yıllığına kiralanarak ve turistik tesis, eğlence mekânı, lokanta, cafe gibi faaliyetleri yürüttüğü tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Kervan, Kervansaray, Han, Selçuklu, Osmanlı

Abstract:
The essential scope of study is the contemporary use and condition of Seljuk and Ottoman caravansaries. The research initially identifies 13 Seljuk and Ottoman caravansaries (public houses) still erect today located in the provinces of Kayseri, Sivas, Aksaray and Nevşehir 13 and clarifies their contemporary use and general conditions. By this way, the studies aims to clarify the purpose of use and general conditions of caravansaries still extant today. The study utilizes travel books of Aksarayî, İbn Battûta, Evliya Çelebi and Marco Polo for the Seljuk period; and those of Tavernier and Dernschwam for the Ottoman era, as well as the epitaphs and certificate charters of caravansaries as the main source. Relevant literature and archive studies are conducted, and the data gathered through classical research method are visually supported with field works as well as making use of oral history.
It is identified according to the data gathered under the research that most of the caravansaries still in use today are generally hired for 49 years by individuals, municipalities and foundations after being restored by the General Directorate of Foundations for use as a touristic facility, amusement place, restaurant and cafe.
Keywords: Caravan, Caravansaries, Public House, Seljuk, Ottoman