Bodipy türevleri ile sentezlenen floresans silika jel nanopartiküllerinin hazırlanması ve metal sensör uygulamaları
Preparation of fluorescence silica gel nanoparticles synthesis with bodipy derivatives and metal sensor applications
Yazar: ABDULRAZZAK ABDULLAH
Danışman: PROF. DR. ERSİN GÜLER
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Anorganik kimya = Inorganic chemistry

Özet:
Bu tez çalışmasında ağır metallerin tespit ve uzaklaştırılmasında kullanılmak üzere silika jel temelli iki floresans hibrit malzemeler hazırlanmıştır. Bu amaçla öncelikle floresans özellik kaynağının temini için Bodipy boyaları sentezlenmiştir. Hazırlanan bu floresans bileşikler 1H-NMR, 13C-NMR, FT-IR, element analizi, erime noktası gibi tekniklerle karakterize edilmiştir. Diğer taraftan katı destek yüzey olarak silika jelin yüzeyi materyali HCl asit ile aktive edildikten sonra uygun reaktiflerle (silanlayıcı ajanlar) modifiye edilerek hazırlanan Bodipy bileşikleri ile reaksiyon verecek kimyasal forma getirilmiştir. Modifiye katı yüzey ile Bodipy bileşikleri uygun şartlarında reaksiyona sokulmuş ve Bodipy-Si1 ve Bodipy-Si2 olarak isimlendirilen iki floresans hibrit materyal elde edilmiştir. Yeni yüzeylerin karakterizasyonu, SEM ve FT-IR cihazları ile gerçekleştirilmiştir. 
Çalışmanın ikinci aşamasında elde edilen bu iki floresans katı destek materyalinin belirlenen ağır metal tuzlarının tayininde kullanımı florometrik tekniklerle çalışılmıştır. Sonuçlar hazırlanan Bodipy-Si1 yüzeyinin Pb(II) iyonları tespitinde ve hazırlanan Bodipy-Si2 yüzeyinin ise Cr(III) iyonları tespitinde ve uzaklaştırılmasında hassas ve seçici olarak kullanılabileceğini ortaya koymuştur. Öyle ki burada gerekli tepki zamanı, yarışan iyon etkisi, uzaklaştırma yüzdesi gibi gerekli tüm parametreler florometrik olarak çalışılmıştır.  Bodipy-Si1 yüzeyinin Pb(II) iyonları için tespit sınır değeri (LOD) 0,155 μM olarak belirlenirken Bodipy-Si2 yüzeyinin Cr(III) iyonların LOD değeri 0,641 μM  olarak belirlenmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda hazırlanan iki floresans yüzeyin ağır metal tespit ve uzaklaştırılmasında kullanabileceği değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Hibrit Materyal, Silika jel, Bodipy, Kurşun(II), Krom(III), Floresans Sensör

Abstract:
In this thesis study, two silica gel-based fluorescence hybrid materials were prepared to be used in the detection and removal of heavy metals. For this purpose, Bodipy dyes were first synthesized to provide the source of fluorescence properties. These prepared fluorescent compounds were characterized by techniques such as 1H-NMR, 13C-NMR, FT-IR, elemental analysis and melting point. On the other hand, the surface material of silica gel as a solid support surface was activated with HCl acid and then modified with appropriate reagents (silanization agents) and brought into a chemical form that would react with the prepared Bodipy compounds. The modified solid surface and Bodipy compounds were reacted under appropriate conditions and two fluorescence hybrid materials named Bodipy-Si1 and Bodipy-Si2 were obtained. Characterization of new surfaces was carried out with SEM and FT-IR devices.
The use of these two fluorescence solid support materials obtained in the second stage of the study in the determination of heavy metal salts was studied using fluorometric techniques. The results revealed that the prepared Bodipy-Si1 surface can be used sensitively and selectively in the detection and removal of Pb(II) ions and the prepared Bodipy-Si2 surface in the detection and removal of Cr(III) ions. So much so that all the necessary parameters such as the required reaction time, competing ion effect, and removal percentage were studied fluorometrically. The detection limit value (LOD) for Pb(II) ions of the Bodipy-Si1 surface was determined as 0.155 μM, while the LOD value for Cr(III) ions of the Bodipy-Si2 surface was determined as 0.641 μM. In line with these results, it was evaluated that the two fluorescence surfaces prepared could be used in heavy metal detection and removal.

Keywords: Hybrid Material, Silica gel, Bodipy, Lead(II), Chromium(III), Fluorescence Sensor