İlkokul sosyal bilgiler dersinde oyunlaştırılmış ders etkinlikleriyle harita okuryazarlığının geliştirilmesi
Developing map literacy with the gamified lesson activities in primary school social studies lesson
Yazar: GAMZE KURU
Danışman: PROF. DR. ASIM ARI
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim etkinliği = Effectiveness of training ; Harita okuryazarlığı = Map literacy ; Oyun temelli öğrenme = Game-based learning ; Oyunla öğretim = Teaching with game ; Oyunlaştırma = Gamification ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
İlkokul 4. sınıf sosyal bilgiler dersinin "İnsanlar, Yerler ve Çevreler" 
öğrenme alanında kullanılan oyunlaştırılmış ders etkinliklerinin, öğrencilerin harita 
okuryazarlık becerilerinin geliştirilmesine ve sosyal bilgiler dersine yönelik tutumuna 
etkisini ortaya koymaktır. Bu araştırmada, nicel ve nitel veri toplama tekniklerinin birlikte 
kullanıldığı karma yöntem, karma yöntem türlerinden açıklayıcı sıralı desen 
kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünde, ön test-son test kontrol gruplu yarı 
deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın nitel bölümünde durum deseni kapsamında
görüşme tekniği kullanılmıştır. Çalışma grubunu 2021-2022 eğitim öğretim yılında 
Kütahya ili Gediz ilçesinde bulunan üç köy okulunda öğrenim gören 60 dördüncü sınıf 
öğrencisi oluşturmuştur. Amaçlar doğrultusunda Harita Okuryazarlığı Sınav Formu,
Sosyal Bilgiler Dersi Tutum Ölçeği ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu 
kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarında 7 haftalık sürede toplam 21 ders saatinde 
uygulama yapılmıştır. Veriler toplanmış; nicel ve betimsel analiz ile incelenmiştir.
Araştırmanın deney grubundaki öğrencilerin harita okuryazarlığına 
yönelik son test akademik başarı ortalamaları kontrol grubundan anlamlı olarak farklı 
bulunmuştur (p<0,05). Bu durum deney grubu lehinedir. Ayrıca deney ve kontrol grubu 
öğrencilerinin, uygulamalar sonrasında sosyal bilgiler dersine yönelik tutum düzeyleri 
tespit edilmiştir. Sosyal bilgiler dersine yönelik tutum düzeyleri, deney grubunda 
anlamlı bir farklılık göstermiş (p<0,05), kontrol grubunda ise anlamlı bir farklılık 
olmamıştır. Oyunlaştırılmış ders etkinlikleri ile ilgili deney grubu öğrencileriyle 
yapılan görüşmelerde; öğrenciler dersin eğlenceli geçtiğini, kalıcı öğrenmenin 
gerçekleştiğini, derslerde mutlu olduklarını ve derse olan ilgilerinin arttığını ifade 
etmişlerdir. Sosyal bilgiler dersinde oyunlaştırılmış ders etkinliklerinin 
uygulaması; öğrencilerin harita okuryazarlık düzeylerini ve derse yönelik tutumlarını 
olumlu yönde etkilemiştir. Sosyal bilgiler öğretiminde; oyunlaştırılmış etkinliklerin 
uygulanmasında olumlu sonuçlar elde edildiği gözlemlendiğinden bu yönteme derslerin 
işlenişinde daha fazla yer verilmesinin yerinde olacağı önerilmiştir.

Abstract:
To reveal the effect of gamified lesson activities used in the "People, 
Places and Environments" unit of the 4th grade primary school social studies lesson on 
the development of students' map literacy skills and their attitudes towards the social 
studies lesson.In this research, mixed method, in which quantitative and qualitative 
data collection techniques are used together, and explanatory sequential design from 
mixed method types were used. In the quantitative part of the study, a quasiexperimental design with pretest-posttest control group was used. In the qualitative part 
of the study, the interview technique was used. The study group consisted of 60 fourth 
grade students studying in three village schools in the Gediz district of Kütahya in the 
2021-2022 academic year. Map Literacy Exam Form, Social Studies Course Attitude 
Scale and Semi-Structured Interview Form were used for the purposes. In the 
experimental and control groups, the application was made in a total of 21 lesson hours 
in a 7-week period. Data were collected and analyzed with quantitative and descriptive 
analyses.The post-test academic achievement averages of the students in the 
experimental group of the study were found to be significantly different from the 
control group (p<0.05). This situation is in favor of the experimental group. In addition, 
the attitude levels of the experimental and control group students towards the social 
studies lesson were determined after the applications. Attitude levels towards social 
studies course increased significantly in the experimental group (p<0.05), while there 
was no significant difference in the control group. In the interviews with the 
experimental group students about the gamified lesson activities; students stated that the lesson was fun, permanent learning took place, they were happy in the lessons and their 
interest in the lesson increased. Implementation of gamified lesson 
activities in social studies lesson; positively affected students' academic achievement, 
map literacy levels and attitudes towards the course. In social studies teaching; since it 
was observed that positive results were obtained in the implementation of gamified 
activities, it was suggested that it would be appropriate to give more space to this 
method in the teaching of the lessons.