İngilizce okutmanlarının ve hazırlık sınıfı öğrencilerinin dil öğrenme stratejilerinin kullanımına ve öğretimine ilişkin görüşleri
Opinions of English instructors and preperatory school students on the use and instruction of language learning strategies
Yazar: DEMET GÜLSOY
Danışman: PROF. DR. NURAY SENEMOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Hazırlık sınıfları = Preparatory classes ; Okutmanlar = Instructors ; Yabancı dil öğrenimi = Foreign language learning ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Yabancı dil öğretimi stratejileri = Foreign language learning strategies ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Üniversiteler = Universities ; İngilizce = English

Özet:
Bu araştırmanın amacı, hazırlık sınıfı okutmanları ve öğrencilerinin dil öğrenme stratejilerinin kullanımına ve öğretimine ilişkin görüşlerini ortaya koymaktır. Araştırmada betimsel yöntem kullanılmıştır.Araştırmada dil öğrenme stratejileri kullanım ve öğretim düzeyi araştırmacı tarafından geliştirilen Dil Öğrenme Stratejileri Ölçeği ile ölçülmüştür. 40 maddeden oluşan ölçeğin ön uygulaması 237 üniversite hazırlık öğrencilerine uygulanmıştır. Yapılan doğrulayıcı faktör analizi sonucu ölçeğin yürütücü biliş ve bilişsel olmak üzere iki boyutlu olduğu görülmüştür. Ön uygulama sonucu elde edilen güvenirlik katsayısı Cronbach Alfa. 91'dir.AraştırmaHacettepe ve Ankara Üniversiteleri Yabancı Diller Yüksek Okulunda öğrenim gören 769 hazırlık sınıfı öğrencisi ve 120 İngilizce Okutmanı ile yürütülmüştür. Öğrencilerden elde edilen verilerin güvenirlik katsayısı Cronbach Alfa .95 ve okutmanlardan elde edilen verilerin güvenirlik katsayısı Cronbach Alpha .89 olarak hesaplanmıştır.Verilerin analizinde birinci, ikinci ve üçüncü alt problemler için yüzde, frekans ve aritmetik ortalamalar hesaplanmıştır. Dördüncü, beşinci, yedinci ve dokuzuncu alt problemlerden elde edilen verilerin analizinde ise bağımsız gruplar için t testi kullanılmıştır. Altıncı alt problem için ki-kare, sekiz ve onuncu alt problemler için ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular özetle aşağıdaki gibidir:1- Hazırlık sınıfı öğrencileri dil öğrenirken en çok duyuşsal stratejileri kullanmaktadırlar. Öğrencilerin en az kullandıkları strateji grubu ise bellek destekleyici stratejilerdir.2- Öğrencilere göre, okutmanlar derslerde en sık duyuşsal stratejilere yer vermektedirler. Öğrencilere göre, okutmanların derslerde en az yer verdikleri stratejiler, bellek destekleyici ve tekrar stratejileridir.3- Okutmanlar, derslerde en az yer verdikleri strateji grubunun, öğrenci grubunun sonuçlarıyla paralellik gösterdiği gibi, bellek destekleyici ve tekrar stratejileri olarak ifade etmişlerdir. Okutmanların, derslerde en çok yer verdikleri strateji grubunun sırasıyla duyuşsal, örgütleme, yürütücü biliş ve genişletme stratejileri olduğu görülmüştür.4- Öğrencilere göre, derslerde dil öğrenme stratejilerini kullanma düzeyleri ve okutmanların dil öğrenme stratejilerini yer verme düzeyine ilişkin görüşleri arasında, ölçeğin hem bilişsel hem de yürütücü biliş stratejileri boyutunda okutmanların derslerde yer verme düzeyinin lehine anlamlı fark bulunmuştur.5- Derslerde dil öğrenme stratejilerinin yer verilme düzeyine ilişkin öğrenci ve okutman görüşleri arasında ölçeğin bilişsel stratejileri boyutunda öğrencilerin görüşleri lehine anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Ölçeğin yürütücü biliş stratejileri boyutunda ise anlamlı bir farklılık görülmemiştir.6- Öğrencilerin dil öğrenme stratejileri kullanma düzeyleri ile okutmanlara göre, derslerde yer verme düzeyleri arasında anlamlı ilişki görülmüştür. Bellek destekleyici stratejilerin her iki grup tarafından da kullanılmadığı, örgütleme, eklemleme, yürütücü biliş ve duyuşsal stratejilerin her iki grup tarafından da kullanıldığı görülmüştür.7- Öğrencilere uygulanan Dil Öğrenme Stratejileri Ölçeğinin hem yürütücü biliş stratejileri hem de bilişsel stratejileri boyutunda kız ve erkek öğrenciler arasında dil öğrenme stratejileri kullanımı açısından kız öğrencilerin lehine anlamlı bir farklılık görülmüştür.8- Öğrencilerin mezun oldukları sözel, sayısal, dil ve eşit ağırlık alan türleri değişkenleri ile öğrencilerin dil öğrenme stratejilerini kullanımı arasında ölçeğin yürütücü biliş ve bilişsel stratejileri boyutunda anlamlı bir fark görülmemiştir.9- Okutmanların derslerde dil öğrenme stratejileri öğretimine yer verme düzeyleri ile mezun oldukları fakülte (Eğitim/Edebiyat) türüne göre anlamlı bir fark görülmemiştir.10- Okutmanların ölçeğin yürütücü biliş ve öğrenme stratejilerine yer verme düzeyleri ile kıdemleri arasında anlamlı bir fark görülmemiştir.Bu araştırmada elde edilen bulgulara dayalı olarak, öğretme-öğrenme sürecinin geliştirilmesine ve yeni yapılacak araştırmalara ilişkin öneriler geliştirilmiştir.Anahtar Sözcükler: Öğrenme stratejileri, dil öğrenme stratejileri, bilişsel stratejiler, yürütücü biliş stratejileri, öğrenme stratejileri öğretimi.

Abstract:
This study intends to find out student?s reported use of language learning strategies and the level of instruction by English instructors. This study employed qualitative research method. The revelant data obtained by means of the Language Learning Strategies Scale developed by the researcher. In the pilot study, 40-item-scale was applied to 237 university preperatory students. According to the confirmatory factor analysis result, the scale has been found two-dimensional as metacognitive and cognitive strategies. The Cronbach?s Alpha Coefficient of realiability of the pilot study was .91.The main study carried out with 769 preperatory students and 120 English instructors at the departments of English Language of Hacettepe and Ankara Universities. The Cronbach?s Alpha Coefficient of realiability of the data obtained from students (n=769) was found .95 and the one from instructors (n=120) was .89.The data collection from the scale analyzed quantitively by employing descriptive statistics, such as frequencies, percentages, means, and standard deviations for the first, second and third research questions, t-tests for the fourth, fifth, seventh and ninth questions, chi square for the sixth and Anova for the eighth and tenth research questions.The research findings can be summarized as follows:1-Preperatory school students use metacognitive strategies more than cognitive strategies. They use affective strategies most frequently and mnemonic devices least frequently.2- According to students, the instructors teach affective strategies most frequently and mnemonic devices and repetition strategies least frequently.3-English instructor?s reported teaching of most frequently strategies are affective strategies followed by organization, metacognition and elaboration strategies. Instructors teach mnemonic devices and repetition strategies least frequently.4- There were significiant differences in favor instructors? teaching level between the reported use and teaching level of language learning strategies according to students in terms of both cognitive and metacognitvie learning strategies.5- There were significiant differences in favor of students? opinions between the opinions of students and instructors about the about instruction of learning strategies in terms of cognitive strategies. There weren?t significiant differences observed in terms of metacognitive strategies of the scale.6- There were significiant releations between the student?s reported use of language learning strategies level and instructors? reported teaching of language learning strategies level in terms of cognitive strategies, affective and some of the metacognitive strategies in the scale.7- There were significiant differences in favor of the girls between the boys and girls? reported use of language learning strategies level in terms of both cognitive and metacognitive strategies of the scale.8- There were?nt significiant differences observed between the students? reported use of language learning strategies level and their graduation fields of high school.9- There were?nt significiant differences observed between the instructors? reported teaching of language learning strategies level and their graduation faculties (Education/ Literature).10- There were?nt significiant differences observed between the instructors? reported teaching of language learning strategies level and their teaching of experiences.Key Words: Learning Strategies, Language Learning Strategies, Cognitive Strategies, Metacognitive Strategies, Learning Strategy Instruction.