Bipolar bozukluklu hastalarda çocukluk çağı travmatik yaşantılarının klinik özellikler, işlevsellik ve koruyucu tedavi üzerine olan etkisinin incelenmesi'
Investigation of the effect of childhood traumatic experiences on clinical characteristics, functionality and protective treatment in patients with bipolar disorder'
Yazar: FATİH ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. ÇİÇEK HOCAOĞLU
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Koruyucu hekimlik = Preventive medicine ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas

Özet:
Giriş ve Amaç: Çocukluk çağı travmaları (ÇÇT) "Bir yetişkin tarafından bilerek ya da bilmeyerek yapılan ve çocuğun sağlığını, fiziksel gelişimini olumsuz yönde etkileyen davranışlar" olarak tanımlanır. ÇÇT varlığı psikiyatrik hasta popülasyonlarında topluma kıyasla daha sık saptanır. ÇÇT varlığı ile psikiyatrik hastalıkların görülme sıklığının arttığı ve var olan psikiyatrik hastalıkların klinik özelliklerinde kötüleşme izlendiği saptanmıştır. ÇÇT varlığının bipolar bozukluk (BB) tanılı hastalar üzerindeki etkisini araştıran çalışmalar; belirtiler üzerinde anlamlı, uzun süreli etkileri olduğunu göstermektedir. Çalışmamızın travmatik yaşantısı olan BB tanılı hastalarda işlevselliğin iyileştirilmesinde yeni veriler sunması beklenmektedir.
Yöntem: Çalışmaya Recep Tayip Erdoğan Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Polikliniğinde BB tanısı ile izlenen 52 hasta dahil edilmiştir. Dahil edilen hastalara sosyodemografik veri toplama formu, Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMDÖ), Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HDDÖ), Bipolar Bozukluk İşlevsellik Ölçeği (BBİÖ), Koruyucu Sağaltıma Yanıt Ölçeği (KSYÖ) ve Çocukluk Çağı Travmalar Ölçeği (ÇÇTÖ) uygulanmıştır. Elde edilen veriler SSPS for Windows 22.0 veri tabanı programına aktarılarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Hastaların 25'inde ÇÇT varlığı saptanmıştır. ÇÇTÖ alt boyutları incelendiğinde hastaların 14'ünde duygusal ihmal, 26'sında duygusal istismar, 19'unda fiziksel ihmal, 22'sinde fiziksel istismar, 11'inde ise cinsel istismar olduğu belirlenmiştir. Hastalık başlangıcından itibaren tedavisiz geçen sürenin ÇÇT varlığında anlamlı biçimde uzadığı saptanmıştır. ÇÇTÖ toplam puanı ile işlevsellik ve tedavi yanıtı arasında negatif ilişki saptanmıştır. İşlevsellik ve ÇÇTÖ alt boyutları arasındaki ilişki değerlendirildiğinde; fiziksel istismar ve duygusal ihmal ile işlevsellik arasında negatif ilişki saptanmıştır. Koruyucu tedavi yanıtı ile ÇÇTÖ alt boyutları arasındaki ilişki değerlendirildiğinde; fiziksel istismar, fiziksel ihmal ve cinsel istismar ile koruyucu tedavi yanıtı arasında negatif ilişki saptanmıştır. İşlevsellik ve koruyucu tedaviye yanıt arasında pozitif ilişki varlığı belirlenmiştir.
Sonuç: ÇÇT varlığı BB tanılı hastalarda tedavisiz geçen sürenin uzamasına,
v
işlevsellikte bozulmaya ve tedavi yanıtında azalmaya neden olmaktadır. BB tanılı hastalar değerlendirilirken ÇÇT öyküsünün sorgulanması ve uygun tedavinin düzenlenmesi, hastaların işlevselliğinin düzelmesine ve tedavi yanıtının artmasına olanak sağlayabilir.
Anahtar Kelimeler: Bipolar bozukluk, çocukluk çağı travması, işlevsellik, koruyucu tedavi

Abstract:
SUMMARY
Introduction and Objective: Childhood traumas (CTs) are defined as "behaviors which are knowingly or unknowingly executed by an adult and affect the health and physical development of a child". CTs are more frequently seen in psychiatric patients compared to general population. Increase in the prevalance of psychiatric disorders and worsening of the clinical features of psychiatric patients are found in the presence of CTs. Studies investigating the effect of the presence of CTs among the patients with bipolar disorder (BD) have shown significant, long-lasting effects on the symptoms. This research is expected to provide new data for the improvement of functionality in the BD patiens with traumatic experience.
Method: In this study, 52 patients with a diagnoses of BD who were followed by Recep Tayyip Erdoğan University Faculty of Medicine Training and Research Hospital Psychiatry out-patient unit were included. Sociodemographic data form, Young Mania Rating Scale (YMRS), Hamilton Depression Rating Scale (HDRS), Bipolar Disorder Functioning Questionnaire (BDFQ), Protective Treatment Response Scale (PTRS) and Chilhood Trauma Questionnaire (CTQ) were administered to the included patients. Obtained data was evaluated using SPSS for Windows 22.0 software programme.
Findings: The presence of CT was detected in 25 patients. When the sub-dimensions of CTQ were examined it was found that; 14 patients had emotional neglect, 26 patients had emotional abuse, 19 patients had pyhsical neglect, 22 patients had pyhsicalabuse and 11 patients had sexual abuse in their past. It was found that the time without treatment from the onset of the disease was significantly prolonged in the presence of CTs. We found that there was negative relationship between CTQ total score and functionality and treatment response. When the relationship between functionality and CTQ sub-dimensions was examined; negative relationship was found between functionality and physical abuse and emotional neglect. When the relationship between protective treatment response and CTQ sub-dimensions was examine; negative relationship between protective treatment response and physical abuse, physical neglect and sexual abuse. A positive relationship between functionality and protective treatment response was also determined.
vii
Result: Presence of CTs causes prolongation of the time without treatment, impairment in functionality and decrese in treatment response among patients diagnosed with BD. Questioning of history of CTs and regulation of the appropriate treatment during the evaluation of patients with BD may promote improvement of the functionality of the patients and increase in the treament response
Keywords: Bipolar disorder, chilhood trauma, functionality, protective treatment response