Ankara civarında tavuk, hindi, ördek ve kazlarda Helmint faunası
The Helminth faunain chickens, turkeys, ducks and geese in the region of Ankara
Yazar: FEYZULLAH GÜÇLÜ
Danışman: PROF.DR. AYŞE BURGU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1992
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Helmintiyaz = Helminthiasis ; Hindiler = Turkeys ; Kazlar = Geese ; Tavuklar = Chickens ; Ördekler = Ducks

Özet:
Bu çalışma, Ankara civarında tavuk, hindi, ördek ve kazlarda hel- mint faunasını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Araştırma Ankara ve Kırıkkale illeri ile bu illere bağlı 11 ilçe ve köylerden toplanan 65' i işletme, 50' si köy tavuğu 115 tavuk, 15' i iş letmelerden, 35' i köylerden 50 hindi, tamamı köylerden 50 ördek ve 50 kaz üzerinde yürütülmüştür. Laboratuvara getirilen hayvanların dışkıları alı narak kontrol edilmiş ve otopsileri yapılmıştır. Otopsi sonuçlarına göre kanatlıların % 72.45' i çeşitli helmintler- le enfekte bulunmuş, enfeksiyon tavuklarda % 59.13, hindilerde % 72, ördek lerde % 78 ve kazlarda % 98 yaygın olmuştur. Helmint enfeksiyonlarının yaygınlığı işletme orijinli tavuklarda % 30.76, köy orijinlilerde ise % 96 olmuş, gruplar arasındaki farklılık istatistik! olarak da önemli bulunmuştur (P<0.01). İşletme orijinli tavuk lardan broyl eri erde enfeksiyon hiç görülmezken, yumurta tavuklarının % 40' ı enfekte bulunmuştur. Otopsilerde tavuklarda 6 sestod ve 9 nematod olmak üzere 15 helmint türü saptanmıştır. En sık görülen türler H. galli- narum (% 38.26), A. galli (% 28.7 ), S. differens {% 13.04), C. caudinf la ta {% 11.3 ), H. carioca (% 12.17) ve R. echinobothrida (% 10.43) olmuş tur. îşletme hindilerinin % 13.33'ünde, köy hindilerinin % 97.14'ünde helmint enfeksiyonları tespit edilmiş, aradaki fark istatistiki olarak da önemli olmuştur (P<0.01). Hindilerde 1 sestod ve 6 nematod olmak üzere 7 tür bulunmuş olup en yaygınları H. gallinarum {% 70), C. obsignata (% 10) ve A. galli'dir (Şi 8). Ördeklerde helmint enfeksiyonları % 78 yaygın bulunmuş, 1 sestod ve 7 nematod olmak üzere 8 tür tespit edilmiştir. Etken türlerden C. con- torta % 52, G. anatis % 42, H. gallinarum %' 6 yaygın olmuştur.Kazların % 98'inde helmint enfeksiyonları tespit edilmiş, 1 tre- matod, 2 sestod, 4 nematod ve 1 akantosefala olmak üzere 8 tür helmint bu lunmuştur. En yaygın türler A. anseris {% 66), H. dispar {% 58), C. an- seris {% 56), H. setigera (?ö 12) ve E. revolutum'dur {% 10). Tüm kanatlılarda enfeksiyon dişilerde erkeklere, yaşlılarda genç lere göre daha fazla bulunmuş, ancak tavuk ve hindilerde bu farklılığın önemli olduğu görülmüştür (P<0.01). Tavuklarda en düşük enfeksiyona ilkbaharda (Ju 43.75), en yüksek enfeksiyona sonbaharda (% 91) rastlanırken, hindilerde en düşük enfeksi yona kışın (% 58.06), en fazla enfeksiyona ise ilkbahar ve yazda (% 100) rastlanmıştır. Ördeklerde kışın en az olan enfeksiyon (% 50), sonbaharda en fazla (% 80.64) olmuştur. Kazlarda ise sonbaharda % 96.42 olan enfek siyon, ilkbahar, yaz ve kışın % 100 olarak belirlenmiştir. Tavuklarda sonbaharda görülen yükselme (P<0.01), hindilerde kışın görülen azalma (P<0.05) önemli bulunurken, Ördek ve kazlardaki farklılığın önemli olma dığı belirlenmiştir. Bütün gruplarda otopsi bakısı sonuçlarının, dışkı bakısı sonuç larından daha fazla olduğu ve bunun istatistik açıdan da önem taşıdığı belirlenmiştir (P<0.01). Bu araştırmada saptanan türlerden E. anatina ile C. anseris' e Türkiye'de ilk defa rastlanmış, ayrıca yurdumuzda hindilerde C. bursata, C. obsignata, ördeklerde H. coronula, kazlarda P. boschadis bulunduğu ilk defa belirlenmiştir.

Abstract:
The Helminth Fauna in Chickens, Turkeys, Ducks and Geese in the Region of Ankara This study was made for determining the helminth fauna in chick ens, turkeys, ducks and geese in the region of Ankara. In this investigation, totally 115 chickens (65 chickens from different farms, 50 chickens from villages), 50 turkeys (15 turkeys from farms, 35 from villages), 50 ducks and 50 geese (from villages) were examined for helminth infections. According to necropsy results, 72.45 % of poultry that were examined found to be infected with various helminths. Infections were about 59.13 % in chickens, 72 % in turkeys, 78 % in ducks and 98 % in geese. Infection rate of chickens obtained from farms was 30.76 % but chickens obtained from villages was 96 % and difference was found to be statistically important (P<0.01). Broilers obtained from farms hadn't been infected while 40 % of layers had. In chickens totally 15 helminths species were determined, 6 of this number were cestodes and 9 were nematodes. Mostly determined species were H. galllnarum (38.26 %)t A. galli (28.70 %)t S. differens (13.04 %), C. caudinflata (11.30 %), H. carioca (12.17 %) and R. echinobothrida (10.43^). Infection rate of turkeys obtained from farms was 13.33 % and turkeys obtained from villages was 97.14 % and difference was found to be statistically important (P< 0.01). One cestode and 6 nematodes, totally 7 helminth species had been determined. Mostly determined species were H. gallinarum (70 %), C. obsignata (10 %) and A. galli (8 %').Ducks were infected with helminths of 78 %, 1 cestode and 7 nematodes, totally 8 helminth species had been determined. Mostly, C. contorta (52 %), C. anatis (42 %) and H. gallinarum (6 %) were determined from ducks. Helminth infection rate of geese was 98 %. One trematode, 2 cestodes, 4 nematodes and one acanthocephala, totally 8 species of hel minths were obtained from geese. Mostly determined species were A. anse- ris (66 %), H. dispar (58 %), C. anseris (56 %), H. setigera (12 %) and E. revolutum (10 C/J). In all poultry species, helminth infections in females had been found higher than males and in adults than youngs. But the differences were found to be statistically important in chickens and turkeys (P<0.01). In chickens the lowest infection rate was determined in spring (43.75 %) and the highest in autumn (91 %). In turkeys the lowest preva lence was determined in winter (58.06 %), the highest in spring and summer ( 100 %). In ducks it was lowest in winter (50 %) and highest in autumn (80.64 %). In geese the infection was 96.42 % in spring and 100 % in summer and winter. Increasing in the chicken infections in autumn (P<0.01) and decreasing in the turkey infections in winter (P<0.05) were found to be statistically important while the differences in ducks and geese had no importance. The rates of helminth infection according to necropsy results in all groups were found higher than the rates according to faecal examination results and the difference was statistically important (P< 0.01). Echinocotyle anatina and C. anseris were firstly determined in Turkey. On the other hand, C. bursata and C. obsignata in turkeys, H.coronula in ducks and P. boschadis in geese were also firstly determined in Turkey.