Çukurova bölgesinde mısır zararlısı Ostrinia nubilalis hübner (Lepidoptera;pyralidae)'ın doğal düşmanlarının saptanması ve yumurta parazitoidi, Trichogramme evanescens westwood (Hymenoptera; Trichogrammatidae) ile arasındaki ilişkilerin araştırılması
Determination of the naturel enemies of D. nubilalis hübner (Lepidoptera;pyralidae)in the Çukurova region of Turkey, and investigation of the relationships between the egg parasitiod, Trichogramme evanescens ...
Yazar: ALİ KAYAPINAR
Danışman: PROF. DR. SERPİL KORNOŞAR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1991
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki koruma = Plant protection ; Mısır kurdu = Corn borer ; Trichogramma evanescens = Trichogramma evanescens ; Çukurova bölgesi = Çukurova region

Özet:
Çalışma 1988-1990 yıllarında Çukurova Bölgesi'nde Mısır kurdu, {Gstrim'a m/MJafis Hübner, Lepidoptera; Pyralidae)'nun doğal düşmanlarını saptamak ve yumurta parazitoidi, Tricftogramma evmescem West wood (Hymenoptera; Trichograrnmatidae) ile konukçusu arasındaki ilişkileri ortaya çıkarmak amacıyla yürütülmüştür. Çukurova Bölgesi mısır tarlalarında yapılan survey sonunda bu zararlının predatörü olarak Adom'a varfegata Goeze, Coccf/re/fa sepi ompımci ata (L), C. i/Mocimpımciata (L.).. C?$rysopor!a carma (Stephens), Grimmger (Wolff), O. minutus (L), Nebis ptmctetus C. ve A&TGJGpftos sp. türleri belirlenmiştir. Parazitoid olarak da yumurta parazitoidi, Tnctmgramma eva/?escoj?s West wood ve larva parazitoidi eri Bracon ftobeior Say, ipMaufax impostor Scopoli, Cotesîs ruficrus Hal i day, ScMzoprymmm abscurus Nees, Symp/os/s vfrM/fa Thompson, ve ütadegma crassfcorms Gravenhorst ile Lyöelfa thompsom Herting saptanmıştır. Belirlenen bu predatörler Balcalı'da mevsim başında Mısır kurdu'nun 1. dölünün larva populasyonu üzerinde 1989 ve 1990 yıllarında sırasıyla; %50.00 ve 51.85, mevsim sonunda ise 2. ve 3. dölün üzerinde %23.52 ve 20.68 oranında bir etki sağlamış ve mevsim başına göre bu etki düşük kalmıştır. û. m/Pf/aff&'m en etkili doğal düşmanı olarak belirlenen T. omr/oscms Çukurova Bölgesi'nde 1988, 1989 ve 1990 yıllarında sırasıyla; %2.36, 27.17 ve 51.06 oranında doğal parazitlerine sağlamıştır. Mevsim sonuna doğru populasyonu yükselen bu parazitoid, tarım ilaçlarının yoğun olarak kullanıldığı 2. alt bölgede137 (Vüreğir ve Karataş) düşük ve tarımsal ilaçların az kullanıldığı 4. alt bölgede (Adana'nın kuzeybatısı, Karaisalı ve Aladağ) ise yüksek oranda bir etki sağlamıştır. Balcalı'da 1988, 1989 ve 1990 yıllarında T. evanescens populasyon gelişmesi ile 0 nubilalis yumurta populasyon gelişmesi arasında yakın bir ilişki görülmüş ve yıllara bağlı olarak sırasıyla; %48.96 75.26 ve 73.02 oranında bir parazitlerime saptanmıştır. Parazitoidin etkinliği laboratuvarda 25±1°C sıcaklık ve ^70+5 bağıl neme göre ayarlı uzun gün aydınlatmalı (16:8) klima odalarında, doğada ise Ç.Ü.2.F. Bitki Koruma Bölümü araştırma arazisinde yürütülmüştür. Laboratuvarda konukçu verilmeksizin balla beslenen T. evanescens dişileri ortalama 4.83+0.84, erkekleri ise 2.80±0.33 gün; aynı koşullarda aç bırakılan dişiler 1.21+0.06, erkekler ise 1.5+0.12 gün yaşamışlardır. Mısır kurdu yumurtası verilen dişilerin preovipozisyon, ovipozisyon ve postovipozisyon süresi sırasıyla; 0.0095 gün (13.73 dakika), 2.21 ve 0.89 gün olup; ergin ömrü 3.31 ±0.33(1 -6) gün sürmüştür. T. evanescens dişileri ömrü boyunca 30.31+2.80 0nubilalis yumurtası parazitleyerek; ömrünün 1. gününde yumurtaların % 75.36'sım ve 2. gününde %15.00'ni geriye kalanlarını ise izleyen 4 gün içerisinde paraziti emiş ve parazitleme 6 gün sürmüştür. Paraziti enen bu yumurtalar 3.48 günde kararmış ve konukçu yumurtasından erkekler 9.18+0.10, dişiler ise 9.27±0.06 günde gelişmişlerdir. Bu yumurtalarda ortalama 41.23+3.38 (6-101) birey meydana gelmiş ve bu bireylerin %10.72'si konukçu yumurtasından çıkış yapmadan doğal olarak ölmüş geriye kalan %89.27'sinin ise normal çıkış yaptığı belirlenmiştir. Çıkış yapan bu ergin bireylerin %80.62'si dişi ve geriye kalan I19.37*si erkek bireylerden oluşmuştur.138 Kafes içerisindeki bitkilere bıraktırılan Mısır kurdu yumurtaları özerine birinci denemede, verilen 10" ar adet 7 evmesc&m- dişisi ortalama 19.53 yumurta parazitlemiş ve bunlardan 19.00 ergin parazitoid çıkış yapmıştır. İlk 4 günde yoğunlaşan paraziti eme 6 gün sürmüştür. İkinci denemede, ise hücrecikler altına alınmış ve 24 saat arayla yeni bırakılmış ü. m/l'ffs/fs yumurtalarına aktarılan bir dişi parazitoidin ömrü boyunca 26.80±3.09 yumurta parazitlediği ve bunlardan 5.36±0.50 erkek ve 25.45±2.70 dişi olmak üzere ortalama 30.8±308 ergin parazitoid çıkış yapmıştır. Bitki Koruma BölümüYıde doğal Mısır kurdu yumurta populasyonu üzerine salımdan 1 gün sonra parazitoid çıkacak olan 5000 adet parazitlenmiş £ kuehnîslfö yumurtası; Kültûrteknik Bölümü'nde ise 2 günlük 5000- 5500 adet 7. &vmescens ergini salınarak sırasıyla; ^75.5 î ve 28.50 oranında bir parazitleme sağlanmıştır. Her iki yerdeki parazitleme oram salınan parazitoid yaşı ve konukçu yoğunluğundan dolayı farklı çıkmıştır.

Abstract:
Determl nation of the natural Enemies of O. m&tiaiis Hübner (Lepidoptera; Pyralidae) In the Çukurova Region of Turkey,, end Sn¥estigetion of the Relationships Between the Egg Paresi ti od, Trî£ft@§r@mm@ @r@f?es£&ms West wood (Hytnenoptera; Trichogrammatidae) and Its Host European corn borer. This study was conducted to identify natural enemies of The European corn borer (f/sfrm/s m&t'J&Jte) and describe the relationship between û m&ffofrs and the egg parasitoid Tric&ogrsmms eva/mscens in the Çukurova Region of Turkey, from 1988 to 1990. Adorns mrwg&ts Goeze.. CoccînsHo sept&mptmctata (L), C. tmdecimptmci&ts (L), Chrysoperls c&rm® (Stephens), ürms m'ger (Wolff), û mimttus (L.).. Atefrte punctstus C. and Atrolophus sp. were identified as predators. In addition, Tncftogrumms evsmscens West wood, and Braccm ftststor Say, tpftim/tax impsstor Scopoîi, Cotesw rufîcrus Hal i day, ScMzoprymrms a&scurus Nees, Si/mpmsjs viridufo Thompson, Diaöagma cr8$sicûmte{&rwm\%m\} and L0eli& ifaompsom Herting were egg and larval parasitoids. The predators infested 50.00 % and 51.85 % of the larvae of the first generation at the beginning of the growing season, and 23.52 % and 20.68 % of the second and third generations at the end of the growing season in 1989 and 1990, respectively. T. svmescem-, was the most effective parasitoid of ü mtbilolîs in the Çukurova Region, with natural parasitism of 2.36 %, 27.17 % and 51.06 % observed in 1988; 1989 and 1990,140 respectively. 7. avm&scms populations increased by the end of the growing season. It was not effective in the region of Vüreğir plain, where insecticide applications are common, it was more effective in the region northwest of Adana, near Karaisalı and Aladağ, where there were no insecticide applications. Population development of 7. evsmscms was correleted to the number of eggs laid by a f?t/Pf/s/f&m Bal call in 1988, 1989 and 1990, where the parasitism rate was 48.96 %, 75.26 % and 73.02 %, respectively. The effectiveness of 7. evmescms was tested both in the laboratory at constant temperature of 25±rc and a photoperiod of LD 16:8 and in a the research field of The Department of Plant Protection, University of Çukurova, Adana. The longevity of female and male 7 evemseens kept from the host, but fed on honey in the laboratory, was 4.83+0.84 and 2.80±0.33 days. Longevity was reduced 1.21 ±0.06 and 1.50±0. 12 days, respectively, when starved under the same conditions. Females which were allowed ft r/i/MW/s eggs preoviposition, oviposition and postoviposition periods were 0.0095, 2.21 and 0.89 days respectively. For 7. evemscans female longevity was an average 3.31 ±0.33 (1-6) days. 7. evamscens females parasitized an average of 30.31 ±2.80 Ü. mtbttsite eggs during their life span. Females parasitized of 75.36 % and 15.00 % when they were 1 and 2 days - old, respectively. Remaining eggs were laid during the four subsequent days, oviposition lasted in 6 days. Parasited eggs darkened at the an average 3.48 days. Male and female parasitoids completed their development in the host eggs in 9.18±0.10 and 9.2?±0.06 days respectively.141 From these parasitized eggs 41.23+3.38 (6-101), parasitoids occured. Parasitoids emerged from 89.27 % of parasitized eggs parasitoids were found dead in the remaining 10.72 % eggs. The male :female ratio was 1/4. In the first trial, 10 adult female T. ûm/?e&£m& parasitized an average of 19.53 European corn borer eggs. Nineteen parasitoids hatced from infested eggs. Parasitation rates were higher during in the initial 4 days and lasted for 6 days. In the second trial, conducted in the cells on leaves a single female parasitized an average of 26.80+3.09 Û. nubilsHs eggs which were transfered into cells in 24 -hour- intervals. 30.8±3.8 adult parasitoid hatced from the parasited host eggs, of which 5.36+0.50 and 25.45+2.70 were male and female, respectively. A release of 5.000 parasited eggs of Ephestis küetmtettö Zeller, resulted in a parasitism rate of 75.51 % on European corn borer eggs. Releasing 5000 -5500 adult females T. evsnsscerfs of 2 day-old resulted in 28.50 % parasitism. Different age of released parasitoids and host population density resulted in different parasitism rates at the two sites.