Prostat kanserli hastalarda alt ekstremite lenfödem sıklığı ve ilişkili faktörler
Frequency and associated factors of lower limb lymphedema in patients with prostate cancer
Yazar: ZEHRA DİNÇ DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN KIZIL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Amaç: Lenfödem, yeterli lenf drenajının sağlanamamasından kaynaklanan konjenital veya edinilmiş kronik doku ödemi olarak tanımlanır. Kanser ile ilişkili lenfödem, lenfatiklerin tümöral tutulumundan veya cerrahi veya radyoterapi gibi tedavi yöntemlerinden kaynaklanabilir. Bu çalışmada prostat kanserli hastalarda alt ekstremite lenfödem sıklığının ve ilişkili faktörlerin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Üroloji, Radyasyon Onkolojisi ve Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Anabilim Dalları polikliniklerinde takip edilen, prostat kanseri tanısı almış, değişik tedavi protokolleri uygulanmış 527 hasta içerisinden basit rasgele örnekleme yöntemi ile 147 hasta alındı. Hastalar lenfödem varlığı açısından klinik muayene ile değerlendirildi. Veriler SPSS 29.0 paket programında değerlendirildi. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 kabul edildi.  
Bulgular: Çalışmaya alınan prostat kanserli 147 hastanın 12'sinde (%8,16) lenfödem saptandı. Prostat kanseri tanılı lenfödem saptanan ve saptanmayan hasta grupları arasında yaş, vücut kitle indeksi (VKI), ek hastalık varlığı, tümör evresi, lenf nodu metastazı varlığı, ameliyat uygulanması, radyoterapi (RT) uygulanması, kemoterapi (KT) uygulanması, hormonal terapi uygulanmasının lenfödem gelişimi üzerindeki etkisine bakıldığında lenfödem saptanan ve saptanmayan gruplar arasında istatistiksel anlamlı fark saptanmadı (P>0.05).
Sonuç: Lenfödem prostat kanserli hastalarda tedavi sürecinde veya sonrasında gelişebilecek morbiditelerden biridir. Bu çalışmada prostat kanserli hastalarda alt ekstremite lenfödem sıklığı ve hastaların demografik, klinik ve patolojik verileri ile uygulanan tedavilerin lenfödem gelişimi ile ilişkisi araştırıldı. Lenfödem sıklığı %8,16 olarak bulundu. Lenfödem saptanan ve saptanmayan hasta grupları arasında değerlendirilen hasta özellikleri açısından anlamlı fark bulunmadı. 
Anahtar Kelimeler: Prostat kanseri, Alt ekstremite lenfödem, Malignite ilişkili lenfödem

Abstract:
Objective: Lymphedema is defined as chronic tissue swelling resulting from insufficient lymphatic drainage, which can be congenital or acquired. Malignancy-associated lymphedema may arise from tumor involvement of lymphatics or as a consequence of treatments such as surgery or radiotherapy. This study aimed to investigate the frequency of lower limb lymphedema and its associated factors in patients with prostate cancer.
Materials and Methods: A total of 527 patients diagnosed with prostate cancer who were followed in the Urology, Radiation Oncology, and Physical Medicine and Rehabilitation Departments of Dokuz Eylul University Medical Faculty Hospital were assessed. Using simple random sampling, 147 patients were included in the study. Patients were evaluated for the presence of lymphedema through clinical examination. Data were analyzed using the SPSS 29.0 software, with a statistical significance level set at p<0.05.
Results: Of the 147 prostate cancer patients included in the study, 12 (8.16%) were found to have lymphedema. When examining the impact of age, body mass index (BMI), presence of comorbidities, tumor stage, presence of lymph node metastasis, surgery, radiotherapy (RT), chemotherapy (CT), and hormonal therapy on the development of lymphedema, no statistically significant differences were found between the groups with and without lymphedema (P>0.05).
Conclusion: Lymphedema is one of the morbidities that may develop during or after the treatment process in prostate cancer patients. In this study, the frequency of lower extremity lymphedema in prostate cancer patients and the relationship between lymphedema development and patients' demographic, clinical, and pathological data, as well as the treatments applied, were investigated. The frequency of lymphedema was found to be 8.16%. No significant differences were found between the groups with and without lymphedema in terms of the evaluated patient characteristics.
Key Words: Prostate cancer, Lower limb lymphedema, Secondary lymphedema