Birinci basamağa başvuran erişkin hastalarda çocukluk çağı olumsuz yaşantılarının uzun dönem etkilerinin ayrıntılı olarak incelenmesi
Detailed examination of the long-term effects of adverse childhood experiences in adult patients admitted to primary care
Yazar: BÜŞRA NUR ABACI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN AKSOY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Depresyon = Depression ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Olumsuz erken çocukluk deneyimleri = Negative early childhood experiences ; Sağlık davranışı etkileşim modeli = Health behavior interaction model ; Yetişkinler = Adults ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Çocukluk çağı olumsuz yaşantıları, hem tüm dünyada hem de ülkemizde beraberinde getirdiği sosyal, sağlık ve toplumsal sonuçları açısından önem arz etmektedir. Dünyada bu konuda yapılan çalışmalar olmasına rağmen ülkemizde çocukluk çağı olumsuz yaşantılarının uzun dönem etkileriyle ilgili çalışmalar kısıtlıdır. Bu araştırmada birinci basamağa başvuran erişkin hastalarda çocukluk çağı olumsuz yaşantılarının (ÇÇOY) uzun dönem etkilerinin ayrıntılı olarak incelenmesi amaçlanmaktadır.
	Gereç ve Yöntemi: Bu Araştırma, 01 Ocak 2022-31 Mart 2022 tarihleri arasında Adana İli'ne bağlı Afetevleri Aile Sağlığı Merkezi, Rotary Gürselpaşa 1 Aile Sağlığı Merkezi ve Gülbahçesi Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı 18-65 yaş arası 415 birey üzerinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik verileri, mevcut sağlık yönünden verileri, sağlık hizmet kullanımı yönünden verileri, riskli sağlık davranışlarına yönelik veriler, geçmiş yaşantılarına yönelik algıları ile ilgili tanımlayıcı veriler kaydedildikten sonra tüm katılımcılara, Aile APGAR Ölçeği, Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantılar Ölçeği (ÇÇOYÖ), Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği (HAD), Bapirt Alkol Ölçeği, Fagerström Nikotin Bağımlılık Ölçeği ve Yaşam Doyum Ölçeği (YDÖ) yüz yüze görüşülerek uygulanmıştır. 
	Bulgular: Çalışmaya katılan 415 katılımcının ortanca yaş değeri 35 idi. Katılımcıların %65,8'i kadın, %24,3'ü düşük eğitimli, %46,2'si çalışmıyor, %38,8'i düşük gelire sahipti. Çocukluk çağı olumsuz yaşantı sayılarının ortalaması kadınlarda 2,4±2,2 erkeklerde 1,5±1,9 idi. Çocukluğundan katılımcıların %38,3'ü duygusal istismar, %37,1'i fiziksel istismar, %32,8'i duygusal ihmal, %26,5'i aile içi şiddete tanık olma durumu, %17,1'i cinsel istismar yaşamıştı. Katılımcıların %30,5'i (n=126) hiç ÇÇOY bildirmezken %44,9'u 1-3 ÇÇOY, %24,6'sı ≥4 ÇÇOY bildirmişti. Çalışmamızda ÇÇOY arttıkça kişilerin yetişkin dönemde fiziksel şiddet uygulama, fiziksel şiddete maruz kalma, sözlü şiddet uygulama/maruz kalma, erken gebelik/partnerini gebe bırakma (<20 yaş), intihar girişimi, hapse girme oranları anlamlı olarak yüksekti. ÇÇOY ile kronik hastalık sayısı ve vki arasında pozitif yönde ilişki; yaşam doyum puanları, Aile APGAR puanları arasında negatif yönde ilişki vardı. 
	Sonuç: Çocukluk çağı olumsuz yaşantıları bireyi fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden etkilediği gibi, toplumsal sonuçlara da sebep olmaktadır. Kişiye biyopsikososyal açıdan yaklaşması gereken aile hekimlerine çocukluk çağı olumsuz yaşantılarının tespiti ve önlenmesine yönelik önemli rol düşmektedir.

Abstract:
Aim: Adverse childhood experiences are important both in the world and in our country in terms of their social, health and societal consequences. Although there are studies conducted on this subject in the world, studies on the long-term effects of adverse childhood experience in our country are limited. In this study, it is aimed to examine in detail the long-term effects of adverse childhood experience (ACE) on adult patients admitted to primary care.

	Materials and methods: This research was carried out on 415 individuals aged 18-65 years registered in the Afetevleri Family Health Center, Rotary Gürselpaşa 1 Family Health Center and Gülbahçesi Family Health Center units of Adana Province between 1 January and 31 March, 2022. After recording the participants' sociodemographic data, current health data, health service usage data, data on risky health behaviors, descriptive data about their perceptions about their past lives, the Family APGAR Scale, Adverse Childhood Experience (ACE), Hospital Anxiety and Depression Scale (HADs), Bapirt Alcohol Scale, Fagerström Nicotine Addiction Scale and Life Satisfaction Scale (LSS) were applied to all participants by interviewing them face to face.

	Results: The median age of the 415 participants in the study was 35 years. 65.8% of the respondents were women, 24.3% of participants had a low level of education, 46.2% were not employed, 38.8% had a low income. The average number of adverse childhood experiences was 2.4±2.2 in women and 1.5±1.9 in men. 38.3% of the participants had experienced emotional abuse, 37.1% had experienced physical abuse, 32.8% had experienced emotional neglect, 26.5% had witnessed domestic violence, 17.1% had experienced sexual abuse since childhood. While 30.5% (n=126) of the participants reported no any ACE, 44.9% reported 1-3 ACE, and 24.6% reported ≥4 ACE. In our study, as ACE is increased, the rates of physical violence, physical violence exposure, verbal violence/exposure, early pregnancy/conceiving a partner (<20 years old), suicide attempt, and incarceration were significantly higher in adults. There was a positive relationship between adverse childhood experiences and the number of chronic diseases and BMI; there was a negative relationship between life satisfaction scores and Family APGAR scores.

	Conclusion: Adverse childhood experiences affect the individual physically, spiritually and socially, as well as cause social consequences. An important role for the detection and prevention of adverse childhood experience falls on family doctors who need to approach a person from a biopsychosocial point of view.