Mikrobölgeleme çalışmalarında jeofizik ve geoteknik verilerin birlikte kullanımı: Şişli (İstanbul) örneği
Integrated use of geophysical and geotechnical data in microzonation studies: Şişli (Istanbul) example
Yazar: BURCU KORKMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FERHAT ÖZÇEP
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
Deprem tehlikesi için mikrobölgeleme çalışmalın birçok kullanım alanına sahiptir. Bunlar depreme dayanıklı yapı tasarımı için bir giriş verisi, arazi kullanım ya da yerleşime uygunluk çalışmalarının değerlendirilmesi ve zemin sıvılaşması/heyelanlar için potansiyel tehlikenin kestirilmesi sayılabilir. Sismik/Depremsel Mikrobölgeleme incelemeleri; inşaatlar üzerinde yer hareketleri tarafından oluşturulan etkilerin geniş kapsamlı olarak anlaşılmasına ihtiyaç gösterdiği gibi, aynı zamanda çok disiplinli çalışmaları da kapsamaktadır. Bu çalışmalar deprem risk azaltma çalışmalarının ilk aşaması olarak gösterilebilir. Bunlar ayrıca, deprem mühendisliği ve mühendislik sismolojisinin farklı verilerin değerlendirilmesidir. En genel terimlerle, depremsel mikrobölgeleme, deprem titreşimleri altında zemin tabakalarının tepkisinin kestirilmesi sürecidir/işlemidir.Bu tez çalışmasının ana amacı jeofizik ve geoteknik verileri mikrobölgeleme bağlamınabirlikte kullanımını ortaya koymaktır. Kuzey Anadolu Fay Zonundaki depremler genellikle karakteristik özelliklere sahiptir ve tarihsel olarak çok iyi belgelenmiştir. Olasılıksal (Probabilistik) olarak elde edilen analizde proje depremi büyüklüğü belirli zaman süresi (30 yıl) içinde belirli bir aşılma oranı (%30) için hesaplanmıştır. Probabilistik yaklaşım değerlendirilerek tasarım depremi büyüklüğü 7.6 alınmıştır. Bu tasarım depreminden çeşitli azalım ilişkileri kullanılarak çalışma sahası için (15 km.'den 50 km.'ye kadar) ivmeler kestirilmiştir. Çalışmanın ikinci aşaamda, zemin büyütme faktörleri ve hakim titreşim periyottan İstanbul kentinin önemli yerleşim yerlerinden Şişli İlçesinde yapılan sismik ölçümlerden ve SPT verilerinden belirlenmiştir. Kayma (Vs) dalgası hızı ve sıkışma dalgası (Vp) hızına bağlı zemin özellikleri belirlenmiş ve çizelgeler halinde verilmiştir. Sondajlardan ve labaratuardan elde edilen geoteknik veri; jeofizik verilerle birlikte değerlendirilmiştir. Kayma dalgası hızından ampirik ilişkilerle belirlenen zemin büyütme değerleri 1,0 ve 2,1 arasında değişmektedir. 30 meter için ortalama kayma dalgası hızı Vs(30) değerleri 381,5 ve 915 arasında değişim göstermektedir. Zemin hakim titreşim periyot değeri 0,2 ve 0,6 aarsında değişmektedir.

Abstract:
Mirozonation studies for seismic hazard have many uses. it can provide input for seismic design, land use management and estimation of the potential for liquefaction and lanslides. Seismic microzonation works requires multi-disciplinary contributions as well as comprehensive understanding of the effects of earthquake generated ground motions on man made structures. it can be considered as the preliminary phase of earthquake risk mitigation studies. it is evaluation and assesment of different inputs from different fıelds of earthquake engineering and engineering seismology. in most general terms, seismic microzonation is the process of estimating the response of soil layers under earthquake.Main purpose of this study is to provide the combined use of goephysical and geotechnical data in context of microzonation. Earthquake occurences on the North Anatolian Fault being usually characteristic and well documented in history. For the study area, the probablistic seismic hazard analysis vvere determinated by using Poisson probobalistic aproachs. The hazard gives the probality that a given level of acceleration will be exceeded (%30) in a given time period (30years). By using probobalistic analysis, magnitude of design earthquake vvere taken 7,6. From thi design earthquake, accelerations vvere estimated for several distances (from 15 km. to 50 km.) by several attenuation relations. in the second phase of the study, soil amplifıcation factors and site characteristic periods vvere determined and estimated by seismic measurements and SPT test data for the area of Şişli vvhere is important part of istanbul city. From shear and compressional vvave velocities, several soil properties vvere determined and presented in table form. Geotechnical test data from boreholes and laboratory measurements vvere evaluated vvith geophysical data. Soil amplifıcation values estimated by empirical relationships by shear vvave velocities are in range betvveen 1,0 and 2,1 values. Shear vvave velocity (Vs,30) values are 381,5 and 915 (m/s) values. Site characteristic period range are betvveen 0,2 and 0,5 s.