Türkiye`de ihracat, ekonomik büyüme ve yapısal değişim
Export, economic growth and structural cahnge in Turkey
Yazar: GÜL MOR
Danışman: Y.DOÇ.DR. LEVENT GÖKDEMİR
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
T.C.NÖNÜ ÜN VERS TESSOSYAL B L MLER ENST TÜSÜKT SAT ANAB L M DALIYÜKSEK L SANS TEZTÜRK YE'DE HRACAT, EKONOM K BÜYÜME VE YAPISAL DEĞ Ş MAnahtar Kelimeler: Türkiye Ekonomisi, hracat, Ekonomik Büyüme, Tarım, Sanayi,Hizmetler1923 yılında kurulan Türkiye Cumhuriyeti için kazanılması gereken bir savaş dahakalmıştı; ekonomik bağımsızlık savaşı. Bu savaştan da galip gelebilmek için bir çok iktisadiyöntem uygulanmıştır. Bu yöntemlerden bazılarından olumlu sonuçlar alınmışken bazıları iseülkenin karanlık yıllar geçirmesine neden olmuştur.Bu bağlamda, daha özele inilmesi gerekirse, dönemler itibariyle ülkenin ihracat,ekonomik büyüme ve yapısal değişim konularında attığı adımlar ve gerçekleştirdiğideğişimlerin incelenmesi bu savaşın yorumunu yapmak açısından daha faydalı olacaktır.Ülke, hemen hemen diğer tüm değerlerinde olduğu gibi Atatürk döneminde dış ticaretkonusunda da oldukça olumlu rakamlara ulaşmıştır. Ancak daha sonraki dönemlerde belirlibir istikrar yakalanamamış, dış ticarette ithalata bağımlı politikalar uygulanagelmiştir. Birdönüm noktası olan 1980 Kararları ile birlikte ülkenin kaderi değiştirilerek ihracatın önemivurgulanmış ve bu yönde politikalar uygulanmaya başlamıştır.Ülkenin ekonomik büyümesi son yıllara kadar istikrarsız bir yapı sürdürmüştür.Sektörel anlamda yaşanan kararsızlıklar, siyasetin ekonomi içinde önemli bir role sahipolması ve bu anlamda yaşanan rant kavgaları, küreselleşme dalgası ile birlikte dış dünyameselelerinden oldukça etkilenen bir yapı içine girilmesi ve buna bağlı olarak sürekli krizlerinyaşanması istikrarsızlığın nedenlerinden bazılarıdır. Bununla birlikte, son yıllarda ortayaçıkan ekonomik büyüme rakamlarının da her yönüyle incelenmesinde ve olumlu ya daolumsuz yorumların buna göre yapılmasında yarar vardır.Yapısal değişim konusunda özellikle planlı yıllarla birlikte kararlı bir dönüşüme yolaçacak ortam hazırlayan ülkede geleneksel tarıma dayalı yapı kırılarak sanayi öncelikliekonomik kalkınma politikaları uygulanmaya başlamıştır. Hizmetler sektörü ise dikkat çekicibir şekilde diğer iki ana sektör oranla daha hızlı bir şekilde ilerlemesini devam ettirmektedir.Bu noktada vurgulanması gereken bir diğer önemli konu ülke ekonomisinde bilgi veteknoloji çağının gerektirdiklerinin ne kadarının yapılabildiği ne kadarının yapılamadığıdır.Buna bağlı olarak özellikle 8. Plan çerçevesinde devletin bu konuda izlediği tutum önemkazanmaktadır. Nitekim Plan'da öngörülen gelişmeler istenildiği oranda sağlanamamıştır.

Abstract:
REPUBLIC OF TURKEYINONU UNIVERSITYSOCIAL SCIENCES INSTITUTEECONOMICS MAIN SCIENCE PARTMASTER THESISKey Words: Turkish Economy, Export, Economic Growth, Agriculture, Industry, ServicesThere was one more war for Republic of Turkey to win; economical independencewar. To overcome this war else, a lot of economic methods were used. While positive resultswere got from some of these methods, some of these methods caused the dark years forcountry.In these sense, if it is needed to be specialized, it will be more useful while examing ofcountry?s footsteps about export, economic growth and structural change and realizedchanges.Like almost all of the values, the country got much positive digits about export in theAtatürk period. But after the other periods, a certain stability couldn?t be caught, in foreigntrade import-subsdiary policies were performed. Wtih the 1980 Decisions that are a turn point,the country?s destiny was changed, the importance of export was emphasized and the policieswith this direction were started to perform.The economic growth of the country continued an unstable structure until recent years.Indecisions about sectoral meaning, the huge place of politics in economy and rent fihgts intihs sense, with the globalisation wave entering to a structure that is affected from outsideworld matters and depending on this, living constant crisises are some of the reasons of theunstability. However, it will be useful to examinig of economic growth values that haveexisted recently and making of positive or negative comments to this.About structural change, in the country that prepared an ambient which excited adecided transformation especially with the planned years the structure based on traditionalagriculture was offended and industry preferred economical development policies were beganto perform.Another important subjcet that have to be emphasized at this point is in country?seconomy how much the requirements of the knowledge era can done how much can?t bedone. In this sense, especially in the round of 8th Plan, attitude of the state is come intoprominence. Thus, formatives that were anticipated in the Plan were not provided as wanted.