Tanzimat Dönemi Osmanlı ceza hukukunda şahsa karşı işlenen suçlar
Crimes against individuals in the Ottoman criminal law of the Tanzimat Period
Yazar: DAVUT YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. AHMET KILINÇ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ceza hukuku = Criminal law ; Cinayet = Murder ; Diyet = Diet ; Kısas = Retaliation ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Suç = Crime ; Tanzimat Dönemi = Tanzimat Period ; Tazir cezaları = Tazir crimes ; Türk ceza hukuku = Turkish criminal law ; Yaralama = Laceration

Özet:
Çalışmada şahıslara karşı suçlar Tanzimat dönemi Osmanlı ceza hukuku bakımından ele alınmıştır. Tarihi sürece bakıldığında şahsa karşı suçlar ve cezaların, her devlette olduğu gibi Osmanlı Devleti'nde de çok eskiden beri mevcut olduğu görülmektedir. Ancak literatürde çalışma konusu suçlara ilişkin olarak Tanzimat dönemi Osmanlı ceza hukuku açısından detaylı ve kapsamlı bir çalışmaya rastlanılamamıştır. Somut vakalardan yola çıkarak soyut yaklaşımlarla ilintili olarak değerlendirmeler yapılmış ve literatürdeki boşluk az da olsa doldurulmaya çalışılmıştır. Çalışmada fermanlar, ceza kanunnameleri, dönemin hukukçuları tarafından hazırlanan ceza kanunu şerhleri ve arşiv belgeleri gibi birinci el kaynakların kullanımına özen gösterilmiştir. Bunun yanı sıra öğretide yer alan eserlerden de istifade edilmiştir. Yapılan araştırmalar neticesinde varılan sonuçlar şunlardır: Tanzimat döneminde yayınlanan 1840, 1851 ve 1858 Ceza Kanunnamelerinin tez konumuz olan suç tipleri açısından topyekün olarak değerlendirildiğinde birbirlerini olabildiğince tamamlama gayreti içerisinde olduğu görülmüştür. Ceza Kanunnamelerinin yürürlükte olduğu dönemdeki normatif boşluk İslam hukuku kurallarının uygulanmasıyla doldurulmuştur. Çalışmanın konusu olan şahsa karşı suçlar açısından bakıldığında İslam hukukundaki teori ile Tanzimat dönemi Osmanlı ceza hukuku pratiğinin birbiri ile uyum içerisinde olduğu ve buna ilişkin düzenlemeler getirildiği tespit edilmiştir. Ayrıca Ceza Kanunnamelerinin hükümleri ile İslam hukuku kurallarının hukukun uygulayıcıları olan kadılar tarafından anılan suç tiplerine dikkatlice uygulandığı görülmektedir.

Abstract:
In this study, crimes against individuals are discussed in terms of Ottoman criminal law in the Tanzimat period. Looking at the historical process, it is seen that crimes and punishments against individuals have existed in the Ottoman Empire for a long time, as in every state. However, in the literature, no detailed and comprehensive study has been found in terms of Ottoman criminal law in the Tanzimat period regarding the subject crimes. Based on concrete cases, evaluations have been made in relation to abstract approaches and attempts have been made to fill the gap in the literature. In the study, attention has been paid to the use of primary sources such as decrees, penal codes, annotations on the penal code prepared by the lawyers of the period and archive documents. In addition, the works in the teaching were also benefited. The results obtained as a result of the researches are as follows: When the Criminal Code of 1840, 1851 and 1858 published in the Tanzimat period are evaluated as a whole in terms of crime types, which is our thesis subject, it is seen that they are in an effort to complement each other as much as possible. The normative gap in the period when the Penal Code was in effect was filled by the application of Islamic law rules. In terms of crimes against individuals, which is the subject of the study, it was determined that the theory in Islamic law and the Ottoman criminal law practice in the Tanzimat period were in harmony with each other and regulations were made in this regard. In addition, it is seen that the provisions of the Criminal Code and the Islamic law rules are carefully applied to the types of crime mentioned by the judges who are the enforcers of the law.