Rüzgâr santrallerinin yer seçimi için bir model önerisi: Konya ili uygulaması
Suggestion of a model for location of wind turbines: Application for Konya province
Yazar: GÖZDE TAŞKINÖZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET KABAK
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Enerji hayatın devamlılığı açısından vazgeçilmez bir öğedir. Enerjiye olan ihtiyaç arttıkça enerji üretimi çalışmaları da artmaktadır. Hızla artan dünya nüfusu ve enerjiye olan talep kıt kaynakların yanı sıra insanları yeni enerji kaynakları aramaya itmiştir. Enerjiyi elde etmek için yüzyıllardır geliştirilmiş yöntemler artık sürdürülebilirliğini yitirmektedir. Bu nedenle enerji üretimi sadece kâr amacıyla yapılmamakta, enerjinin sürekliliği, elde edilme şartları, çevreye etkileri açısından da önem taşımakta, gün geçtikçe sürdürülebilir enerji kaynaklarına yönelim artmaktadır. Bu enerji kaynaklarından en önemlilerinden birisi olan rüzgâr enerjisi hızla artan bir trendle enerji üretimi alanında gelişmeye ve geliştirilmeye açık sürdürülebilir bir kaynak olarak karşımıza çıkmaktadır. Rüzgâr enerjisi; yel değirmenlerinden rüzgâr türbinleri ve rüzgâr santrallerine uzanan bir süreç yaşamış, teknolojinin ilerlemesiyle gelişen türbin tasarımları elde edilen enerjinin verimini de artırmıştır. Rüzgâr enerjisi elektrik enerjisi üretimi için yatırım yapmaya uygun bir enerji dalıdır. Çalışma, rüzgâr enerjisinin kuruluş aşamasındaki en önemli konularından biri olan santral sahası yer seçimi konusuna odaklanmaktadır. Yatırımların daha çok kıyı bölgelerde yapılması ve iç bölgelerdeki potansiyellerin farkedilmemesi nedeniyle çalışma iç bölgelerin farkındalığını arttırmak amacıyla ve coğrafi gerekçelerle yatırıma elverişli olduğu için Konya ilinde yapılmıştır.  Yer seçimi, Coğrafi Bilgi Sistemleri uygulaması olan ArcGIS ve bir tamsayılı programlama modelinin birlikte kullanılmasıyla gerçekleştirilmiştir. Rüzgâr santrali yer seçimi için göz önünde bulundurulması gereken kriterler belirlenmiş kriterlere eşit ağırlıklandırma yapılarak ArcGIS'e veriler girilmiştir. Kriterleri sağlayan uygun alternatifler maliyet minimizasyonu temelli tamsayılı modelle kıyaslanmıştır. Yapılan çalışmada birim enerji maliyeti minimize edilirken türbin sayısı kilometrekare başına standart bir sayı üzerinden belirlenmiştir. Türbin tipi olarak standart tek tip türbin kullanıldığı durum için değerlendirme yapılmıştır.

Abstract:
Energy is an indispensable element in the continuity of life. As the need for energy increases, energy production studies increase as well. The rapidly growing world population and the demand for energy have led people to seek new sources of energy except for scarce resources. The methods that have been developed for centuries to achieve energy are losing their sustainability. For this reason, energy production is not only made for profit but it is also critical in terms of the continuity of energy, production conditions and environmental effects and the orientation towards sustainable energy resources are increasing. Wind energy, one of the most important energy sources, is a rapidly growing trend and is a sustainable source open to development in the field of energy production. Wind power production transitioned from wind turbines to and wind power plants throughout the years, also with technological developments in turbine designs, the efficiency of energy obtainment went up. The wind energy used to prevent the energy problem caused by the consumption of scarce resources will be one of the most important energy sources in the future as it is today. Wind energy is a branch in electrical energy production that is suitable for investment. This study focuses on plant site selection, which is one of the most important issues regarding wind energy in the establishment phase. As the investments were mostly made in coastal regions and the potentials in the inner regions were not realized, the study was conducted in Konya to increase the awareness of the inner regions and to be suitable for investment on geographical grounds. The choice of location was carried out by using Geographic Information Systems application ArcGIS and a integer programming model together. The criteria to be taken into consideration for wind plant selection are determined and data have been entered into ArcGIS considering equal weight factors to each specified criteria. The appropriate alternatives that satisfy the criteria are compared with the integer model based on cost minimization. In this study, while the unit energy cost was minimized, the number of turbines per square kilometer was determined by a standard number. Regarding the turbine type, the evaluation is made for the case where a standard uniform turbine is used.