Çeşitli porfirazinlerin sentezi
Synthesis of various porphyrazines
Yazar: ÖZGE KURT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZGÜL SAĞLAM
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / İnorganik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Porfirazinler, magnezyumun template etkisiyle maleonitril, fumaronitril veya ftalonitril türevlerinin siklotetramerizasyonu sonucu sentezlenirler. Porfirazinin fonksiyonel gruplara sahip olması sonucunda kullanılabileceği alanlar genişler. Bu nedenle, başlangıç maddesi olarak amaca uygun dinitril türevlerinin seçilmesi önemlidir. Porfirazin sentezinde kullanılan başlangıç maddesi doymamış 1,2-disiyano bileşiğidir.Bu çalışmada, periferal konumlara metiltiyo köprüleriyle bağlı taç eter grupları içeren magnezyum porfirazin, metiltiyo köprüleriyle bağlı bifenil grupları içeren magnezyum porfirazin ve periferal konumlara bağlı hegziltiyo grupları içeren magnezyum porfirazin eldesi ile bu porfirazinlerin metalsiz türevlerinin sentezi amaçlanmıştır.Oktakis(benzo-15-crown-5 metiltiyo)-magnezyum porfirazin için denenen reaksiyonlar sonucunda hacimli taç eter grupları magnezyum porfirazin molekülünü oluşturacak şekilde yönlenememişlerdir. Hacimli taç eter grupları ile hegziltiyo grupları aynı anda reaksiyona sokularak asimetrik yapıda magnezyum porfirazin sentezi de denenmiş fakat asimetrik yapıya ulaşılamamıştır.Sonuç olarak; bu çalışmada periferal konumlara metiltiyo köprüleriyle bağlı bifenil grupları içeren magnezyum porfirazin ile periferal konumlara bağlı hegziltiyo grupları içeren magnezyum porfirazin ve metalsiz türevi sentezlenmiştir. Sentezlenen bu yeni bileşikler IR, 1H-NMR ve UV?Vis spektrometrik yöntemler ile karakterize edilmiştir.

Abstract:
As porphyrazines are synthesised via a magnesium template tetra-macrocyclization reaction of maleonitrile or fumaronitrile or phthalonitrile derivatives, and because a focus of this research was the synthesis of porphyrazines with peripheral functionality, a lot of effort went into the preparation of the dinitrile precursors. Porphyrazines having peripheral substituents might have improved physical properties such as solubility in aqueous media that were functionalised with dinitrile derivatives.In this study, the three different dinitrile derivatives are synthesized. Our aim was the synthesis of porphyrazine which carries crown ether substituents containing methylthio bridge on peripheral positions. Unfortunately, porphyrazine molecule couldn?t be synthesized. We reported the synthesis and characterization of magnesium porphyrazine and metal-free porphyrazine which carries biphenyl substituents containing methylthio bridge on peripheral positions. And, we synthesized the magnesium porphyrazine which carries eight hexylthio substituents containing on the periphery as well.We tried to convert bulky crown ether groups and hexylthio groups into asymmetric porphyrazine, no asymmetric product could be observed. In conclusion, two magnesium porphyrazine derivatives and a metal-free porphyrazine of octakis(biphenlymetylthio) porphyrazinato magnesium were synthesized in this study. The new compounds were characterized by IR, 1H-NMR and UV?Vis spectral techniques.