Tanzimat'tan önce Sivas'ta gayrimüslimler
Non-muslims in Sivas before Tanzimat
Yazar: SERAP BOZPOLAT
Danışman: PROF.DR. ÖMER DEMİREL
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Tarih = History
Dizin: Sivas = Sivas

Özet:
Osmanl' mparatorlu%unda ya1ayan gayrimüslimler, son dönemde h'zkazanan sosyal tarih çal'1malar'n'n önemli ve ilgi çekici konular' aras'nda yeralmaktad'r. Bu konuda yap'lan ara1t'rmalar, millet sisteminin sorgulanmas'n'n daönünü açm'1t'r. Bu ba%lamda, Osmanl' devleti taraf'ndan öngörülen kurallar'n nekadar ve nereye kadar uygulama alan' buldu%u ve Müslümanlar ile Gayrimüslimleraras'ndaki sosyal ili1kileri ne 1ekilde etkiledi%i belli ölçüde gözlemlenebilmi1tir. Buçal'1mada, Osmanl' devletinin Gayrimüslimlere olan genel bak'1'ndan ziyade,Osmanl' döneminde, bir Anadolu 1ehrinde ya1ayan Gayrimüslimlerin ya1amko1ullar'n' ve Müslümanlarla olan ili1kilerini de%erlendirmeye çal'1'lm'1t'r.Tanzimattan Önce Sivasta Gayrimüslimler adl' tez çal'1mam'zda, temelkaynak olarak, tarih ara1t'rmalar'nda en önemli kaynak grubu durumunda olan, kenteait 11 1eriyye sicil defteri ile di%er ar1iv vesikalar' kullan'lm'1t'r. Bu çal'1mada,kaynaklar'n ve imkânlar'n elverdi%i ölçüde, Sivasta ya1ayan gayrimüslimler, hemenher yönleriyle ve kentin Müslüman sakinleriyle kar1'la1t'rmal' olarak ele al'nmayaçal'1'lm'1t'r. Kentin gayrimüslimleri nüfus aç's'ndan tan't'ld'ktan sonra, ya1ad'klar'fiziksel çevre, ekonomik ve sosyal hayatlar', aile ya1ant'lar', dinî ve kültürel yap'lar'hakk'nda belgelere yans'd'%' ölçüde bilgiler ve de%erlendirmeler verilmi1, sosyalili1kiler bak'm'ndan dinin ay'rt edici rolü tart'1'lm'1t'r. Böylece millet sistemi deSivas örne%inde gözden geçirilmi1tir.Ara1t'rmada, ayn' kent kültürünün parçalar' olan Müslüman vegayrimüslimlerin birçok noktada ortakl'klar' göze çarpm'1t'r. Bununla beraber farkl'dinlere mensubiyetin baz' durumlarda belirleyici bir unsur oldu%u da gözlenmi1tir.Osmanl' geneline ait gözlemler edinebilmek noktas'nda, bu konuda ve farkl' kentlerüzerinde kar1'la1t'rmal' olarak yeni çal'1malara ihtiyaç duyulacakt'r.

Abstract:
Non-Muslims who have lived in Otoman Empire?s administration, is one ofthe charming and important subject in social-historical research area which has beenspeeded up lately. The researchs which have been made about this subject, hasbrought up the interrogation of Ottoman millet system(social system) In thiscontext, it has been slightly observed that the prescribed rules of Ottoman Empirewas how capable to find area of application and how it has affected the relationshipbetween Muslims and Non-Muslims. In this study, rather than how Ottomansapproached to them, it has been tried to assess that the living conditions of a Non-Muslim society and their relations with the Muslims, whom have lived in anAnatolian city together.11 4er?iyye record book and the other record samples have been used as mainsource for this thesis study, named "Non-Muslims in Sivas before Tanzimat(Administrative Reforms)". In this study, as far the sources and facilities enabled tomake it happen, Non-Muslims have been discussed completely and ascomparatively to the Muslim habitants. Right after the Non-Muslims has beenintroduced demographically, it has been discussed that the religions?s distinguishingrole on their physical conditions, economical and social conditions, family lives,religious and cultural structures.Thus, "millet system" has been overwieved in Sivassample.Many common points between Non-Muslims and Muslims have been greet inthis research. Nevermore, it has been observed that belonging to the other religionswas a determining factor. To gather the general observations about Ottomans, newcomparative researches will be required about the other cities in Ottoman Empire.