Yükseköğretim mezunu gençlerde işsizlik ve sosyal dışlanma sorunu: Elazığ örneği
The problem of unemployment and social exclusion among higher education graduates: Elazığ example
Yazar: MERVE CAN
Danışman: DOÇ. DR. GÖKÇE CEREV
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
İşsizlik, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeleri ekonomik, sosyal, toplumsal açıdan tahrip eden küresel bir problemdir. Etki alanları bakımından birçok sorunu tetikleyen işsizlik, bireysel anlamda da toplumdan giderek soyutlanma hissine neden olmakta bu durum da sosyal dışlanma olgusunu ortaya çıkartmaktadır. Sosyal dışlanmanın boyutu ve dışlanma yaşanan alanlar ise ülkelerin gelişmişlik düzeyine göre değişkenlik gösterebilmektedir. 
İşsizliğin en derin hali ile yüzleşen kesim ise gençlerdir. Genel işsizliğe kıyasla yıllar itibariyle yüksek oranlarda seyir gösteren genç işsizliği kronikleştiği için kişisel ve toplumsal sorunların giderek kemikleşmesine neden olmaktadır. Bu anlamda genç nüfusu yüksek ülkelerin, genç işsizliğine ve dışlanmaya yönelik politikalarına çözüm odaklı bir nitelik kazandırması gerekmektedir. Genç nüfus potansiyeli yüksek olan ülkemizde de soruna yönelik girişimlerin şekillendirilmesinde gençlerin fikirlerine başvurulması, genç işsizliğine yönelik uygulamaların etkinliğini artırabilmek adına oldukça önemlidir.
Çalışmanın amacı genç işsizliğinin sosyal dışlanma üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Ülkemizin genç işsizlik oranları göz önünde bulundurulduğunda, eğitimli genç işsizlerin sosyal dışlanma düzeylerinin araştırılması literatüre katkı sağlanması açısından oldukça önemlidir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden anket tekniği kullanılmıştır. Elazığ (Merkez) ilinde ikamet eden 15-24 yaş grubunda İŞKUR'a kayıtlı üniversite mezunu genç işsizler özelinde bir anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Çalışmada elde edilen verilere frekans analizi, t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Anket verileri SPSS 25 programı ile analiz edilerek değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda gençlerin çoğunluğunun işsizlik sorununa bağlı olarak dışlandığı tespit edilmiştir. Özellikle kültürel ve sanatsal alan, siyasi katılım ve beslenme dışı zorunlu tüketimi temsil eden soruların yanıtlarında diğer boyutlara kıyasla daha yüksek dışlanma yaşandığı tespit edilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: İşsizlik, Genç İşsizliği, Sosyal Dışlanma

Abstract:
Unemployment is a global problem that destroys developed and developing countries economically and socially. Unemployment, which causes many problems in terms of its impact areas, also generates a feeling of isolation from the society from an individual point of view, and this situation leads to the phenomenon of social exclusion. The extent and scope of social exclusion may vary depending on a country's level of development.
Youth are the most vulnerable group to unemployment. Youth unemployment, which has been higher in recent years than general unemployment, causes personal and social problems to become more ossified as they become chronic. In this sense, countries with a large youth population must approach youth unemployment and exclusion in a solution-oriented manner. In our country, which has a large youth population potential, it is critical to consult young people's ideas when developing initiatives to address the problem in order to improve the effectiveness of youth unemployment practices.
         This study aims to explore the relationship between social exclusion and youth unemployment. Considering the youth unemployment rates of our country, investigating the social exclusion levels of educated young unemployed is very important in terms of contributing to the literature. One of the quantitative research methods used in the study was the questionnaire technique. A survey of young unemployed university graduates in the Elazığ (Central) province who were between the ages of 15 and 24 and registered with İŞKUR was conducted. Frequency analysis, t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were applied to the data obtained in the study. The survey data were analysed and evaluated with SPSS 25 software. As a result of the research, it was determined that the majority of young people are excluded due to unemployment. It was discovered that higher exclusion was experienced compared to other dimensions, particularly in the responses to questions representing cultural and artistic fields, political participation, and compulsory consumption other than nutrition.

Key Words: Unemployment, Youth Unemployment, Social Exclusion