Özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerle çalışan öğretmenlerin psikolojik sağlamlıkları ve öz-yeterlik inançları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between psychological resilience and self-efficacy beliefs of teachers working with students with special education needs
Yazar: ARZU KALINCI DÜNYA
Danışman: DOÇ. DR. HASAN YÜCEL ERTEM
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitim öğretmenleri = Special education teachers ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Özel eğitime ihtiyacı olan öğrenciler ile temas eden öğretmenlerin onlara etkili ve verimli eğitim hizmetlerini sunabilmeleri için psikolojik sağlamlıklarının geliştirilmesi ve öz-yeterlik inançlarının yüksek olması gerektiği görülmektedir. Bu nedenle araştırmanın amacı, özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerle çalışan öğretmenlerin psikolojik sağlamlıkları ile öz-yeterlik inançları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Ayrıca araştırmada özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerle çalışan öğretmenlerin öz-yeterlik inançlarının psikolojik sağlamlıklarını yordama durumu incelenmiştir. Araştırma betimsel nitelikte, ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim öğretim yılında Zonguldak ili Ereğli ilçesinde görev yapan özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerle çalışmış veya çalışan; kamu ve özel okulların ilkokul, ortaokul ve lise bünyesinde görev yapan 250 öğretmen oluşturmuştur. Araştırma verilerin toplanmasında "Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği" ve "Öğretmen Öz-Yeterlik İnancı Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre; özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler ile çalışan öğretmenlerin psikolojik sağlamlıkları orta düzeyde, öz-yeterlilik geneli ile akademik, mesleki, sosyal ve entelektüel öz-yeterlik alt boyutları yüksek düzeyde bulunmuştur. Psikolojik sağlamlık düzeyinin öz-yeterlilik ölçeği geneli ve akademik, mesleki, sosyal ve entelektüel öz-yeterlilik alt boyutları ile pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. Öz-yeterlik geneli ile sosyal öz-yeterlik alt boyutu psikolojik sağlamlığı yordamaktadır. Öğretmenlerin öz-yeterlik inançları arttıkça psikolojik sağlamlık düzeylerinin arttığı sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Özel Eğitim İhtiyacı Olan Öğrenciler, Psikolojik Sağlamlık, Öz-Yeterlik İnancı

Abstract:
It is seen that teachers who come into contact with students in need of special education need to develop their psychological resilience and have high self-efficacy beliefs in order to provide them with effective and efficient education services. Therefore, the aim of the research is to examine the relationship between the psychological resilience of teachers working with students with special educational needs and their self-efficacy beliefs. In addition, in the study, the self-efficacy beliefs of teachers working with students with special educational needs were examined in terms of predicting their resilience. The research is descriptive, relational survey model. The study group of the research consisted of students with special education needs working or working in the Ereğli district of Zonguldak province in the 2021-2022 academic year; It consisted of 250 teachers working in primary, secondary and high schools of public and private schools. "Short Psychological Resilience Scale" and "Teacher Self-Efficacy Belief Scale" were used to collect the research data. According to the research findings; The psychological resilience of teachers working with students with special education needs was found to be moderate, while the general self-efficacy and academic, professional, social and intellectual self-efficacy sub-dimensions were found to be high. A positive and significant relationship was found with the overall self-efficacy scale of psychological resilience level and sub-dimensions of academic, professional, social and intellectual self-efficacy. Overall self-efficacy and social self-efficacy sub-dimension predict psychological resilience. It was concluded that as teachers' self-efficacy beliefs increase, their level of resilience increases.

Keywords: Students With Special Educational Needs, Psychological Resilience, Self-Efficacy Belief