Trametes versicolor'un ekzopolisakkarit üretim potansiyelinin araştırılması
Investigation of the exopolysaccharide production potential of trametes versicolor
Yazar: GONCA TORUN
Danışman: PROF. DR. ÖZFER YEŞİLADA
İnönü Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Mikroorganizmalar çeşitli polisakkaritleri sentezleyebilmektedirler. Funguslar da farklı özellikte intrasellüler veya ekstrasellüler polisakkarit sentezleme yeteneğindedir. Ekzopolisakkaritler (EPS) yüksek miktarda sentezlenebilir ve kültür ortamına salgılandıkları için elde edilmeleri kolaydır. Beyaz çürükçül funguslar da EPS üretebilmektedir ve ürettikleri EPS'ler sağlık alanı dahil çeşitli uygulamalarda kullanım potansiyeli bulunmaktadır.
Bir beyaz çürükçül fungus olan Trametes versicolor da ekzopolisakkarit ve endopolisakkaritleri üretebilmektedir. Bu fungus tıbbi fungus olarak da tanımlanmaktadır. Bu fungusun protein bağlı ekzopolisakkaritlerinin antitümör aktivitesi de rapor edilmiştir. T. versicolor'un EPS üretimi, üretim koşullarına ve besiyerindeki besin kaynaklarına bağlı olarak değişmektedir. Bu nedenle bu çalışmada Hatay bölgesinden toplandıktan sonra saf kültür olarak korunmakta olan T. versicolor kullanılmıştır.
Çalışmada T. versicolor iki farklı fermentasyon sürecinde üretilmiştir. Bu süreçler, kesikli ve tekrarlı-kesikli fermentasyon süreçleridir. Tekrarlı-kesikli süreçte, farklı besiyerlerinde EPS üretimi araştırıldıktan sonra besiyeri alıkonma zamanının (taze besiyeri ekleme zamanı) EPS üretimine etkisi belirlenmiştir. Daha sonrada; çalkalama hızı, sıcaklık, pH, kullanılan pelet miktarı, glukoz, maya özütü, pepton ve melas miktarının EPS üretimine etkisi saptanmıştır. Kesikli süreçte de zaman, çalkalama hızı, sıcaklık, pH ve glukoz, magnezyum sülfat, pepton, maya özütü ve melas miktarının EPS üretimine etkisi ortaya konmuştur.
Çalışma sonuçları hem üretim koşullarının hem de besin kaynaklarının bu suşun EPS üretimini etkilediğini ortaya koymuştur. Tekrarlı-kesikli ve kesikli fermentasyon süreci gibi 2 farklı fermentasyon sürecinde de EPS üretiminin farklı olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, doğadan izole ettiğimiz bu suş, EPS (antikanser aktivite de dahil olmak üzere çeşitli metabolik ve biyolojik aktivitesi olabilir) üretiminde kullanılabilir.

Abstract:
Microorganisms can synthesize various polysaccharides. Fungi are also capable of synthesizing different intracellular or extracellular polysaccharides. Exopolysaccharides (EPS) can be synthesized in high amounts and are easy to obtain because they are secreted into the culture medium. White rot fungi can also produce EPS and the EPSs they produce have the potential to be used in various applications, including healthcare.
Trametes versicolor, a white rot fungus, can also produce exopolysaccharides and endopolysaccharides. This fungus is also known as medicinal fungus. Antitumor activity of protein-bound exopolysaccharides of this fungus has also been reported. EPS production of T. versicolor varies depending on production conditions and nutrient sources in the medium. Therefore, in this study, T. versicolor, which was collected from the Hatay region and preserved as a pure culture, was used.
In this study, T. versicolor was incubated in two different fermentation processes. These processes are batch and repeated-batch fermentation processes. After investigating the EPS production in different media during repeated-batch process, the effect of mediumretention time (fresh medium addition time) on EPS production was determined. Then; the effects of agitation, temperature, pH, amount of pellets used, amount of glucose, yeast extract, peptone and molasses on EPS production were determined. The effects of time, agitation speed, temperature, pH and amount of glucose, magnesium sulfate, peptone, yeast extract and molasses on EPS production were also revealed in the batch process.
The results of the study showed that both production conditions and nutritional sources affected the EPS production of this strain used. It was determined that EPS production was different in two different fermentation processes such as repeated-batch and batch fermentation processes. As a result, this strain, which isolated from nature, can be used in the production of EPS (may have various metabolic and biological activities, including anticancer activity).