Centranthus longiflorus ve β-sitosterolün tyloxapol ile indüklenmiş hiperkolesterolomik ratlarda in vivo etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of Centranthus longiflorus and β-sitosterol in vivo in tyloxapol induced hypercholesterolemic rats
Yazar: GAMZE KALMIŞOĞLU
Danışman: PROF. DR. HAKAN AŞKIN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Genetik = Genetics
Dizin: Bilişsel davranışlar = Cognitive behaviours ; Centranthus longiflorus = Centranthus longiflorus ; Hiperlipidemiler = Hyperlipidemias ; Sitosteroller = Sitosterols

Özet:
Amaç: Ateroskleroz ve kognitif (bilişsel) bozukluğun her ikisi de hiperlipidemiden etkilenir. Yüksek güvenlik marjları ve düşük maliyetleri nedeniyle, doğal kimyasallar son zamanlarda hastalıkların tedavisi bağlamında özel ilgi görmektedir. Bu nedenle, bu çalışmanın amacı, Centranthus longiflorus (CL) ekstraktının ve β- Sitosterolün (βS)  Tyloxapol ile indüklenen hiperlipidemili sıçanların farklı dokularındaki bazı metabolik enzimlerin aktivitesi üzerindeki olası iyileştirici etkisini araştırmaktı. Bu enzimler sırasıyla; Asetilkolinestaraz (AChE), Karbonik anhidraz (CA), Aldoz Redüktaz (AR), Glutatyon Redüktaz (GR), 6-Fosfo Glukonat Dehidrogenaz (6PGD), Glukoz-6-Fosfat Dehidrogenaz (G6PD), Glutatyon-S-Transferaz (GST), Sorbitol Dehidrogenaz (SDH) idi.
Yöntem: Sıçanlar sekiz gruba ayrıldı: Sağlıklı kontrol (SK), Centranthus longiflorus (CL), β-Sitosterol (βS), Anacetrapib (ACP), Tyloxapol (TY), Centranthus longiflorus + Tyloxapol (CL+TY), β-Sitosterol + Tyloxapol (βS+TY),  Anacetrapib + Tyloxapol (ACP + TY). Uygulamalar literatür bilgisinden elde edilen neticeler ışığında gerçekleştirildi. 
Bulgular: Tyloxapol uygulaması neticesinde çalışılan tüm dokularda hiçbir metabolik enzim kontrole göre önemli ölçüde artış göstermedi. AChE, CA ve SDH aktivitelerinde ise önemli ölçüde azalışlar tespit edildi. Diğer enzimler üzerinde ise önemsiz değişimler görüldü. İncelenen metabolik enzimlerin aktivitesindeki değişiklikler CL bitki ekstraktı ve βS ile kısmen önlendi. 
Sonuç: Bilişsel bozuklukların ve hiperlipideminin önlenmesine yönelik destekleyiciler olarak kullanılabilecek umut verici doğal bileşikler arasında CL bitki ekstraktının ve βS'nin olabileceği önerildi. 

Anahtar Kelimeler: Centranthus longiflorus, β- Sitosterol, hiperlipidemi, tyloxapol, metabolik enzimler

Abstract:
Purpose: Atherosclerosis and cognitive impairment are both affected by hyperlipidemia. Due to their high margins of safety and low cost, natural chemicals have recently received special attention in the context of the treatment of diseases. Therefore, the aim of this study was to investigate the possible ameliorative effect of Centranthus longiflorus (CL) extract and β-Sitosterol (βS) on the activity of some metabolic enzymes in different tissues of rats with Tyloxapol-induced hyperlipidemia. These enzymes are respectively; Acetylcholinestarase (AChE), Carbonic anhydrase (CA), Aldose Reductase (AR), Glutathione Reductase (GR), 6-Phospho Gluconate Dehydrogenase (6PGD), Glucose-6-Phosphate Dehydrogenase (G6PD), Glutathione-S-Transferase (GST) was Sorbitol Dehydrogenase (SDH).
Method: Rats were divided into eight groups: Healthy control (SK), Centranthus longiflorus (CL), β-Sitosterol (βS), Anacetrapib (ACP), Tyloxapol (TY), Centranthus longiflorus + Tyloxapol (CL+TY), β-Sitosterol + Tyloxapol ( βS+TY), Anacetrapib + Tyloxapol (ACP + TY). The applications were carried out in the light of the results obtained from the literature.
Findings: As a result of Tyloxapol application, no metabolic enzyme increased significantly in all tissues studied compared to control. Significant decreases were detected in AChE, CA and SDH activities. Insignificant changes were observed on other enzymes. Changes in the activity of the metabolic enzymes studied were partially prevented by CL plant extract and βS.
Results: It has been suggested that CL plant extract and βS may be among the promising natural compounds that can be used as promoters for the prevention of cognitive disorders and hyperlipidemia.

Keywords: Centranthus longiflorus, β- Sitosterol, hyperlipidemia, tyloxapol, metabolic enzymes