Türkiye'de küresel ısınmaya yol açan Sera gazı emisyonlarındaki artış ile mücadelede iktisadi araçların rolü
The role of the economic instruments in struggle with the increase in Greenhouse gas emissions which causes global warming in Turkey
Yazar: GÖKNİL ÇILGIN YAMANOĞLU
Danışman: PROF.DR. ÇELİK ARUOBA
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ekonomi = Economics ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
ÖZETTÜRKİYE'DE KÜRESEL ISINMAYA YOL AÇAN SERA GAZIEMİSYONLARINDAKİ ARTIŞ İLE MÜCADELEDE İKTİSADİ ARAÇLARINROLÜGöknil ÇILGIN YAMANOĞLUGünümüzde en büyük çevre sorunlarından biri küresel ısınma veiklim değişikliğidir. İnsan kaynaklı bu çevre sorunun en temel nedeni,özellikle sanayi devrimi ile birlikte artan fosil yakıt tüketimidir. İklimdeğişikliğine ve onun ciddi boyuttaki ekolojik ve sosyo-ekonomiketkilerine dair kanıtlar arttıkça, sera gazı emisyonlarının azaltılması içinçözüm arayışları da hız kazanmıştır. İlk adım 1992 yılında yapılan RioZirvesi'yle olmuş, onu 1994 yılında Birleşmiş Milletler İklim DeğişikliğiÇerçeve Sözleşmesi ve 1997 yılında Kyoto Protokolü izlemiştir.Türkiye'de sera gazı emisyonları ile mücadeleye son yıllardabaşlanmış ve henüz iklim politikaları tam olarak belirlenememiştir. Bukonuda yapılmış bazı çalışmalar olmakla beraber, sera gazıemisyonlarının kontrolü için yeterli değildir.Bu çalışmada, iklim değişikliğine neden olan sera gazıemisyonlarındaki artışın kontrolünde en etkili çözümün, piyasamekanizmaları ile sağlanabileceğine dikkat çekilmekte, ticaretiyapılabilir emisyon permileri, karbon vergileri, yenilenebilir enerjininteşviki gibi iktisadi araçlara işaret edilmektedir.Çeşitli ülkelerin ve uluslar arası oluşumların piyasamekanizmasına dayalı başarılı uygulamaları da bu çalışmada yeralmaktadır. Ayrıca, Türkiye'nin sera gazı emisyon değerlerine ilişkintemel göstergeleri ile öncelikli sektörlere ilişkin yapılmış modelçalışmalarına yer verilmektedir.Çalışmanın sonuç ve değerlendirme kısmında ise elde edilenbulgular tartışılmakta ve tamamlayıcı çalışmalar için zeminoluşturmaktadır.Anahtar Kelimeler: İklim değişikliği, sera gazı, iktisadi araçlar, karbonvergisi, emisyon ticareti

Abstract:
ABSTRACTTHE ROLE OF THE ECONOMIC INSTRUMENTS IN STRUGGLE WITH THEINCREASE IN GREENHOUSE GAS EMISSIONS WHICH CAUSES GLOBALWARMING IN TURKEYGöknil ÇILGIN YAMANOĞLUOne of the most remarkable problems of nowadays is the globalwarming and climate change. The most considerable reason of theenvironmental problem which is caused by mankind is theconsumption of the fossil fuels which has been mostly increasing sincethe industrial revolution. The more serious evidences related with theclimate change and its ecological and socio-economic effectsincrease, the faster it got to find a solution to decrease in greenhousegas emissions. The first step was taken with the Rio Meeting in 1992and then in 1994 it was followed by the United Nations FrameworkConvention on Climate Change and in 1997 Kyoto Protocol.In Turkey, the struggle with greenhouse gas emissions hasrecently started and the policy of climate has not been exactly definedyet. Although, there are many works on this subject, yet it is notsatisfying for the control of greenhouse gas emissions.In this project, the most efficient resolution in the control of theincrease greenhouse gas emissions, is focusing on that it can beprovided by marketing mechanisms, tradable emissions permits,carbon taxes, the prompting of the renewable energies and these sortsof economic instruments are pointed out.In this project, the successful applications based on marketmechanisms by international constitution and various countries arepresented. Besides there are the basic indicators of Turkey?sgreenhouse gas emission values, the model projects which are doneabout the prior sectors.In the consequent and the assessment part of this project, thefinal indications are being discussed and it enables a background forthe complementary projects.Keywords: Climate change, greenhouse gas, economic instruments,carbon tax, emission trading.