Sosyal bilgiler öğretiminde projeye dayalı öğrenme yaklaşımının öğrencilerin başarısına, derse yönelik tutumlarına ve görüşlerine etkisi
The effect of project based learning approach to the students? achievements, attitudes and opinions in social studies teaching
Yazar: TALİP ÖZTÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. A. KÜRŞAT GÖKKAYA
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Proje temelli öğrenme yöntemi = Project based learning method ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Tutumlar = Attitudes ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Sosyal Bilgiler dersi ?Ülkemiz ve Dünya? ünitesinin öğretiminde projeye dayalı öğrenme yaklaşımının öğrencilerin akademik başarısı, derse yönelik tutumlarına ve sürece ilişkin görüşleri üzerinde etkili olup olmadığını ortaya koymaktır. Araştırmanın katılımcılarını, 2010-2011 eğitim ve öğretim yılı ikinci döneminde Ankara ili Mamak ilçesi Demirlibahçe İlköğretim Okulu'nda eğitim gören 6/B (deney grubu) ve 6/A (kontrol grubu) sınıfı öğrencileri oluşturmaktadır.Araştırmada hem nicel hem de nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanılmasına imkân sağlayan karışık araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmında 2x2'lik öntest-sontest kontrol gruplu desen kullanılmıştır. Deney grubundaki öğrencilerle ?Ülkemiz ve Dünya? ünitesi PDÖY (Projeye Dayalı Öğrenme Yaklaşımı) ile kontrol grubunda ise aynı ünite müfredatın gerektirdiği yaklaşım ile işlenmiştir.Proje çalışmalarına yardımcı olması amacıyla araştırmacı tarafından diğer araştırmalardan derlenerek hazırlanan ?Bireysel Proje Hazırlama Kılavuzu?, ?Grup Proje Hazırlama Kılavuzu? ve ?Öğretmen Proje Hazırlama Kılavuzu? kullanılmıştır. Araştırma ?Sosyal Bilgiler Öğretim Programı Yıllık Planı?na göre ?Ülkemiz ve Dünya? ünitesinin işlendiği beş hafta süresince yürütülmüş ve öntest, sontest, görüşme gibi veri toplama süreçleri için iki hafta süre kullanılmıştır.Proje gruplarının oluşturulması sürecinde ?Kişisel Bilgi Formu? ve ?Grasha-Reichmann Öğrenme Stilleri Ölçeği? kullanılmıştır. Araştırmada her iki gruba da ?Akademik Başarı Testi? ve ?Sosyal Bilgiler Dersine Yönelik Tutum Ölçeği? öntest ve sontest olarak uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 18.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. İstatistiklerde kullanılan anlamlılık düzeyi 0.05 olarak alınmıştır. Araştırmanın nicel kısmından elde edilen bulgulara göre PDÖY ile öğretimin müfredatın gerektirdiği yöntemlere göre Sosyal Bilgiler dersinde öğrenci başarısını artırmada etkili olmadığı fakat tutumlarını arttırmada etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Araştırmanın nitel kısmı ile ilgili olarak süreç hakkında öğrenci ve veli görüşlerini almak amacıyla ?Öğrenci Görüşme Formu? ve ?Veli Görüşme Formu? kullanılmıştır. Görüşmelerin gerçekleştirildiği deney grubu öğrencileri (10 öğrenci) ve veliler (10 veli) maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemine göre tespit edilmiştir. Görüşme sorularından elde edilen verilerle yapılan analizler sonucunda; deney grubu öğrencileri ve öğrenci velilerinin proje çalışmasıyla ilgili olarak olumlu görüş ve düşünceler geliştirdikleri belirlenmiştir.Araştırma sonunda PDÖY'nın uygulanması sürecinde uygulayıcıların göz önünde bulundurması gerekenler ve ileriki araştırmalara yönelik tavsiyelerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to determine whether the project based learning approach is effective on students? academic achievements, attitudes towards the Social Studies lesson and their opinions about the process in teaching ?Our Country and the World? learning unit in Social Studies lesson. The attendants of the research are the students of 6/B (experimental group) and 6/A (control group) classes in Demirlibahçe Primary School in Mamak district of Ankara province during the spring semester of 2010-2011 educational year.Mixed research model which enables both quantitative and qualitative methods was applied in this research. The quantitative dimension of the study consisted of 2x2 pre-test post-test control group design. ?Our Country and the World? learning unit was taught by conducting Project based learning approach ? in experimental group and the same learning unit was taught by using the approach which Social Studies curriculum requires.?Student Project Guide?, ?Group Project Guide? and ?Teacher Project Guide? was compiled from other similar researches in order to help students out during project works. The research was conducted at the time when ?Our Country and the World? learning unit was planned according to ?Social Studies Curriculum Annual Plan? and two-week time was spent to collect data by pre-test, post-test and interview.?Personal Information Form? and ?Grasha-Reichmann Learning Styles Scale? were used in the process of comprising project study groups. ?Academic Achievement Test? and ?Attitude Scale towards the Social Studies Course? were applied as pre-test and post-test. The data gathered was analyzed by using SPSS 18.0 statistical package program. Statistical significance level was determined as 0,05. According to the findings of quantitative dimension of the research, it is concluded that project based learning approach is not effective in enhancing students achievements but effective in students attitudes towards Social Studies course.?Student Interview Form? and ?Parent Interview Form? were used to collect students? and parents? opinions about the application process in the qualitative dimension of the research. Experiential group students (10 students) and the parents (10 parents) whom with the interviews done were chosen by the maximum diversity sampling method. According to the findings of qualitative dimension of the research, it is concluded that experiential group students and parents produced positive ideas about project works.Recommendations for the implementers to take into consideration about applying project based learning approach and to researchers for further research were given at the end of this study.