Anonim ortaklık genel kurulunda oy hakkının kullanılmasında sınırlamalar
Limitations to usage of voting right in general board of incorporated companies
Yazar: SİMGE SERTOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. AYNUR YONGALIK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk (Ticaret Hukuku) Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anonim ortaklıklar = Incorporated companies ; Genel kurul = General assembly ; Oy hakkı = Voting right ; Ticaret hukuku = Commercial law

Özet:
Anonim ortaklıklarda genel kurul kararları, pay sahiplerinin kullandıkları oyların bir araya gelmesi sonucunda oluşmaktadır. Bu nedenle oy hakkı, büyük önem kazanmaktadır.Oy hakkının önemini gözönünde bulunduran kanun koyucu, Türk Ticaret Kanunu'nun 373. maddesinin I. fıkrasında, her payın sahibine en az bir oy hakkı vereceğini emredici bir biçimde düzenlemiştir. 385. maddenin II. fıkrasında ise oy hakkının, pay sahibinin rızası olmaksızın ortadan kaldırılamayan veya sınırlandırılamayan bir müktesep hak olduğu ifade edilmiştir. Oy hakkını güvence altına alan bu hükümlerden kanun koyucunun bu hakka son derece önem verdiği anlaşılmaktadır. Bununla birlikte kanun koyucu, birtakım maddî ve kişisel koşulların varlığı durumunda, pay sahibinin oy hakkını kötüye kullanması olasılığını göz önünde bulundurarak, pay sahibinin ortaklık iradesinin belirlendiği genel kurul kararlarının oluşumuna katılmasını doğru bulmamış ve oy hakkının kullanılmasına bazı sınırlamalar getirmiştir. Pay sahibinin oy hakkından yoksunluğuna yol açan bu kanunî sınırlamalar, Türk Ticaret Kanunu'nun 291, 329/III ve 374. maddelerinde emredici bir şekilde düzenlenmiştir. Pay sahibinin en temel haklarından biri olan oy hakkını kullanamaması sonucunu doğuran bu düzenlemelerin istisnaî nitelikte olduğu ve sınırlayıcı bir biçimde sayıldığı kuşkusuzdur.Kanunî sınırlamaların dışında, oy hakkının kullanılmasına iradî sınırlamalar da getirilebilir. İradî sınırlamalar, ortaklık esas sözleşmesi ile veya oy sözleşmeleri ile getirilebilmektedir. Esas sözleşmesel sınırlamalar, oy hakkının müktesep ve vazgeçilmez niteliğinden dolayı oy hakkının özüne dokunmamak koşuluyla geçerlidir. Pay sahiplerinin kendi aralarında veya üçüncü kişilerle yapacakları oy sözleşmeleri ile pay sahipleri oylarını belli bir yönde kullanmak, kullanmamak veya oy kullanırken çekimser kalmak taahhüdü altına girerler. Ancak oy sözleşmeleri, yalnızca sözleşmenin tarafları bakımından bağlayıcıdır. Bu nedenle pay sahipleri, oy sözleşmesindeki taahhütlerine aykırı yönde oy kullansalar dahi, kullanılan oy geçerli olacaktır.

Abstract:
General board decisions constitutes of a combination of shareholders? votes. As a result, voting rights come into prominence.In view the fact that the importance of the voting rights, legislators put an imperative provision in the first paragraph of the article 373 of Turkish Commercial Code which emphasizes each share gives at least one vote to its owner. It is also stated in the second paragraph of the article 385 of the TCC that voting right is a vested right which cannot be limited or eliminated without its owner?s consent. As a result of these articles which secure voting rights, it can be understood that legislators gives too much emphasis to voting rights. However, in the case that some material and personal conditions occur there is the possibility that shareholders may misuse their voting rights. So, keeping this in mind legislators have brought some limitations to using voting rights by shareholders and they also did not find it suitable to involve in general board?s decisions by shareholders in some cases. These legal limitations which make a shareholder destitute from his voting right have been regulated imperatively in articles 291, 329/III and 374 of TCC. Although these regulations lead shareholders not to be able to use their voting rights which are the principal rights of them, limitations to using voting rights are described exceptionally and restrictively.Beside the legal limitations, it is also possible to bring some limitations by the shareholders? will. These limitations can be brought by the the principal agreement of the association or voting agreements. Limitations put by the principal agreement are valid if only they do not touch the essence of the voting rights as these rights have a vested and indispensable character. Shareholders can make agreements with third parties or between themselves. With these agreements the shareowners may undertake not to use their votes or use them in a particular way or stay noncommittal. However these agreements will only bind for the parties signed or agreed on such a specific agreement. For that reason, even shareowners use their votes contrary to their vote agreements, used vote will be accepted.