Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı almış 6-10 yaş arasındaki çocukların ailelerine verilen psikoeğitimin; Ailelerin psikolojik dayanıklılık, tükenmişlik, yaşam kalitesi ve çocuklarının semptomları üzerine etkisi
The effects of psychoeducation given to the families of children between 6-10 years diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder in terms of psychological resilience, burnout, quality of life and symptoms of their children
Yazar: ÖZGÜR ÖZGEY
Danışman: PROF. DR. NURPER ÜLKÜER
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile eğitimi = Family education ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Tükenmişlik = Burnout ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışmada; Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanısı almış, 6-10 yaş arası çocukların ailelerine verilen psikoeğitimin; ailelerin psikolojik dayanıklılık, tükenmişlik, yaşam kalitesi ve çocuklarının semptomları üzerine etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın deney grubu 34 çocuk ve ebeveyni, kontrol grubu ise 31 çocuk ve ebeveyninden oluşmaktadır.  Deney grubunda yer alan ailelere haftada bir gün olmak üzere 5 oturumdan oluşan online eğitim programı uygulanmıştır. Kontrol grubunda yer alan ailelere herhangi bir program uygulanmamıştır. Araştırma verilerini toplamak için Kişisel Bilgi Formu, Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (YPDÖ), Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ), Beach Center Aile Yaşam Kalitesi Ölçeği (BCAYKÖ), Conners Ebeveyn Derecelendirme Ölçeği-Yenilenmiş Uzun Form uygulanmıştır. Deney grubundaki ailelere ölçekler ilk oturumdan önce ve son oturumdan sonra; kontrol grubundaki ailelere ise 5 hafta arayla uygulanmıştır. Veri analizinde ANOVA ve Pearson Ki-Kare analizleri kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık için p<0.05 kriter olarak kabul edilmiştir. Araştırma sonunda eğitim sonrasında deney grubundaki ailelerin psikolojik dayanıklılıklarında istatistiksel anlamda anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0.005). Araştırma sonunda eğitim sonrasında deney grubundaki ailelerin tükenmişlik ve yaşam kalitelerinde; çocuklarının semptomlarında istatiksel anlamda anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<0.001).
Anahtar Kelimeler: Aile Yaşam Kalitesi, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, Psikolojik Dayanıklılık, Tükenmişlik

Abstract:
In this study,it was aimed to evaluate the effects of the psycho-education given to the families of the children aged 6-10 years with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) diagnosis in terms of psychological resilience, burnout, quality of life and symptoms of their children. The experimental group of the study consists of 34 children and their parents, while the control group is composed of 31 children and their parents. An online training program which includes 5 sessionswas applied to the families in the experimental group once a week. No program was applied to the families in the control group. To collect the research data, Personal Information Form, Adult Psychological Resilience Scale (YPRS), Maslach Burnout Scale (MBI), Beach Center Family Quality of Life Scale (BCAYKÖ), Conners Parent Rating Scale-Revised Long Form were applied. Scales for families in the experimental group were administered before the first session and after the last session while they were administered to the families in the control group every 5 weeks. ANOVA and Pearson Chi-Square analyses were used for data analysis. P <0.05 was accepted as the criterion for statistical significance. At the end of the study, there was no statistically significant difference in the psychological resilince of the families in the experimental group, but an increase was observed in the mean scores (p>0,05). A statistically significant difference was found in burnout, quality of family life and symptoms of their children (p<0,001). As a result, after the education program given to families in our study, a positive contribution was found to be made to the families' quality of life, burnout, psychological resilience and the symptoms of their children. 
Keywords: Attention Deficit Hyperactivity Disorder, Burnout, Psychological Resilience, Quality of Family Life