Türkiye ve Irak devlet muhasebe sistemlerinin karşılaştırmalı analizi
A comparative analysis of government accounting systems in Türkiye and Iraq
Yazar: SAFANAH MOHAMMED A. ABDULAZEEZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERDAR ŞAHİN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Bütçe = Budget ; Devlet muhasebesi =   ; Irak = Iraq ; Türkiye = Türkiye

Özet:
Devletler tarafından sunulan kamu hizmetleri; eğitimden sağlığa, güvenlikten adalete, yatırımdan dış ticarete kadar geniş bir alanı kapsamaktadır. Devletler, kamu hizmetlerini kamu gelirleri adı verilen kaynakları kullanarak yerine getirmektedirler. Devletler tarafından gerçekleştirilen kamu harcamaları ile kamu gelirleri bütçe hakkının bir gereği olarak belirli bir döneme yönelik hazırlanan bütçeler aracılığıyla belirlenmektedir. Bütçelerin beklenilen fonksiyonları yerine getirebilmesinin en temel şartı ulusal ve uluslararası standartlarda bir devlet muhasebe sistemine sahip olunmasıdır. Zira her ne kadar devletler muhasebe sistemlerini uluslararası kabul görmüş muhasebe standartları doğrultusunda dizayn etmiş olsalar da ülkelerin kendi karakteristik özellikleri doğrultusunda devlet muhasebe sistemleri farklılıklar göstermektedir. Bu çalışmada, Türkiye ve Irak devlet muhasebe sistemleri karşılaştırmalı olarak analiz edilerek benzer ve farklı yönleri tespit edilmiştir. Türkiye ve Irak devlet muhasebe sistemleriyle ilgili yerli ve yabancı literatürden yararlanılmış, her iki ülkenin bütçe ilkeleri, bütçe sınıflandırmaları, bütçe sistemleri ve bütçe kalemleri karşılaştırılmıştır. Türkiye ve Irak devlet muhasebe sistemleri ile ilgili kanunlar karşılaştırılarak bütçe hazırlık aşamaları irdelenmiştir. Araştırma sonucunda; Türkiye ve Irak devlet muhasebe sitemlerinin birçok açıdan benzer özellikler taşıdığı ancak iki devletin yönetim yapıları ile gelir ve harcama kalemlerinin farklı olması nedeniyle devlet muhasebe sistemlerinin farklılık gösterdiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca çalışmada; sosyal, siyasi ve ekonomik sorunlar nedeniyle yeni bir devlet yapılanması ile oluşturulan Irak Devlet Muhasebe sisteminin düzenlenmesi gereken bazı sorunları tespit edilmiştir. Bu kapsamda Türkiye'de uygulamaya geçirilmiş bulunan analitik bütçe sisteminin Türkiye tecrübesinden yararlanılarak ve Irak devletinin karakteristik özellikleri dikkate alınarak Irak devlet muhasebe sistemine uyarlanması yerinde bir uygulama olacaktır.

Abstract:
Public services provided by states; It covers a wide area from education to health, from security to justice, from investment to foreign trade. States perform their public services by using resources called public revenues. Public expenditures and public revenues made by the states are determined through the budgets prepared for a certain period as a requirement of the budget right. The most basic condition for budgets to fulfill the expected functions is to have a government accounting system at national and international standards. Because, although governments have designed their accounting systems in line with internationally accepted accounting standards, government accounting systems differ in line with the characteristics of the countries. In this study, Turkish and Iraqi government accounting systems were analyzed comparatively and their similarities and differences were determined. The domestic and foreign literature on the government accounting systems of Türkiye and Iraq were used, and the budget principles, budget classifications, budget systems and budget items of both countries were compared. The budget preparation stages were examined by comparing the laws related to the state accounting systems of Türkiye and Iraq. As a result of the research; It has been concluded that the government accounting systems of Türkiye and Iraq have similar features in many respects, but the government accounting systems of the two states differ due to the different management structures and income and expenditure items. Also, in the study; Due to social, political and economic problems, some problems that need to be regulated in the Iraqi State Accounting system, which was created with a new state structure, were determined. In this context, it would be a good practice to adapt the analytical budget system, which has been implemented in Türkiye, to the Iraqi state accounting system by taking advantage of the experience of Türkiye and taking into account the characteristics of the Iraqi State.