Primipar kadınlarda doğuma ilişkin travma algısının cinsel sorunlar ve cinsel yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of the perfection of trauma related to childbirth on sexual problems and sexual quality of life in primiparous women
Yazar: SAMİYE BARUT
Danışman: PROF. DR. ZEHRA GÖLBAŞI
LOKMAN HEKİM ÜNİVERSİTESİ / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma, primipar kadınlarda doğuma ilişkin travma algısının cinsel sorunlar ve cinsel yaşam kalitesi üzerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.
Araştırma Ankara ili Altındağ İlçesi Karapürçek Mahallesinde bulunan dört Aile Sağlığı Merkezinde (ASM) yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Ankara İlinde, Altındağ İlçesi Karapürçek Mahallesine bağlı ASM'lere kayıtlı doğum yapmış kadınlar oluşturmuştur. Örneklem büyüklüğü G*Power bilgisayar programında güç analizi kullanılarak belirlenmiş ve 181 olarak bulunmuştur. Veriler, Tanıtıcı Bilgi Formu, Doğuma İlişkin Travma Algısı Ölçeği (DİTAÖ), Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği (ACYÖ) ve Cinsel Yaşam Kalitesi Ölçeği (CYKÖ) kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemi kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizi IBM SPSS 25,0 programında yapılmıştır. İstatistiksel değerlendirmelerde bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), korelasyon analizi ve regresyon analizi kullanılmıştır. Ulaşılan bütün sonuçlarda istatistiki anlamlılık p<0,05 seviyesinde değerlendirilmiştir.
Araştırmaya katılan kadınların yaşının 18-40 yaş aralığında, yaş ortalamasının (26,14±4,67) olduğu, kadınların %38,1'inin lise mezunu olduğu ve %69,6'sının çalışmadığı belirlenmiştir. Kadınların %73,5'inin müdahaleli vajinal doğum yaptığı, %45,3'nün doğumdan sonra 41-60 gün arasında cinsel ilişkiye başladığı ve %57,5'inin gebelikten korunma yöntemi kullandığı belirlenmiştir. Kadınların Doğuma İlişkin Travma Algısı Ölçeği (DİTAÖ) puan ortalaması (102,34±15,72), ACYÖ puan ortalaması (13,70±4,43) ve CYKÖ puan ortalaması (78,76±20,38) olarak bulunmuştur. Müdahaleli vajinal doğum yapan kadınların DİTAÖ puan ortalaması müdahalesiz doğum yapanlardan anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0.05). Kadınların DİTAÖ puan ortalaması ile ACYÖ puan ortalaması arasında anlamlı bir ilişki bulunmazken (p>0,05); DİTAÖ ile CYKÖ puan ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.05)
İlk doğumunu yapan kadınlarda doğuma yönelik travma algısı ile cinsel sorunlar arasında bir ilişkisi bulunmazken, doğuma yönelik travma algısı cinsel yaşam kalitesini olumsuz olarak etkilemektedir. Kadınların olumlu doğum deneyimi yaşamaları için hem gebelik döneminde hem de doğum eyleminde gerekli müdahaleler planlanmalıdır.

Abstract:
This study was conducted to examine the relationship between trauma perception related to childbirth and sexual problems and quality of sexual life in primiparous women. 
The study was carried out in four Family Health Centers (FHCs) located in Karapürçek Neighborhood of Altındağ District of Ankara Province. The population of the study consisted of women in the postpartum period of four-six months who gave birth vaginally for the first time registered in the determined FHCs. The sample size was determined using power analysis in the G*Power computer program and was found to be 181. The data were collected using the Descriptive Information Form, the Trauma Perception Scale Related to Childbirth (TPSRC), the Arizona Sexual Life Scale (ASLS) and the Sexual Life Quality Scale (SLQS) using the face-to-face interview method. The analysis of the data was carried out in the IBM SPSS 25,0 program. Unpaired samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), correlation analysis, and regression analysis were used in statistical evaluations. Statistical significance was evaluated at the level of p<0,05 in all results. 
It was determined that the age of the women participating in the study was between the ages of 18-40, the average age was (26,14 ±4,67), 38,1% of the women were high school graduates, and 69.6% of them were not working. It was determined that 73,5% of women had an interventional vaginal birth, 45,3 % started sexual intercourse 40-60 days after birth, and 57,5% used a pregnancy prevention method. The mean score of the TPSRC was (102,34 ±15,72), the mean score of the ASLS was (13,70 ±4.43) and the mean score of the SLQS was (78,76 ±20,38). The mean score of the TPCS of women who gave birth vaginally with intervention was found to be significantly higher than those who gave birth without intervention. While there was no significant relationship between the mean score of the TPSRC and the mean score of the ASLS (p>0,05); it was determined that there was a statistically significant negative relationship between the mean score of the TPSRC and the SLQS (p<0,05).
While the perception of trauma towards childbirth of women who gave birth for the first time was not related to sexual problems, it negatively affects the quality of sexual life. For women to have a positive childbirth experience, the necessary interventions should be planned both during pregnancy and childbirth.
Keywords: Childbirth, Perception of traumatic birth, Sexual problems, Quality of sexual life