Kuzey Kafkasya Özerk cumhuriyetleri bağlamında Rus dış politikası
Russian foreign policy in the context of North Caucasian republics
Yazar: AHMET ARKIN BÖLÜKBAŞI
Danışman: DOÇ.DR. MEHMET EMİN ÇAĞIRAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Rusya Federasyonu'nun dıs politikası, hem ülke içi belirsizlikler hem deuluslararası ortamdaki degismenin etkisiyle farklı egilimler göstermistir. kikutba dayalı sistemin sona ermesi ve tek süper güç olarak ABD'nin ortayaçıkması ile sekillenen dünyada Sovyetler Birligi'nin varisi olarak kurulanRusya Federasyonu, kuruldugu ilk yıllarda siyasi belirsizlikler ve ekonomikzorluklar yasamıstır. ktidarda bulunan kadroların da etkisiyle Batı'ya yönelendıs politika anlayısı ülkedeki durumu degistirmemistir. Yakın Çevre Doktriniile birlikte terk edilen Atlantikçi görüs, yerini Avrasyacı dıs politikayabırakmıstır. Eski Sovyet toprakları üzerindeki nüfuzun devamı arzusu ve bubölgenin hayat sahası olarak kabul edilmesi, Rusya'nın bu bölgede dahaetkin hareket etmesini beraberinde getirmistir.Putin'in iktidara gelisiyle ülke içinde gerçeklestirilmeye çalısılanmerkezilesme ve yakın çevrede kontrolün elde tutulması, Rusya'nın ayaktakalması ve eski gücüne kavusması açısından önemlidir. Ulusal güvenliginsaglanmasında da yakın çevrenin önemi büyüktür. Özellikle Kafkasyabölgesi, Rusya Federasyonu'nun kendisine yönelebilecek tehditlere karsıkontrol altında tutmak istedigi bir tampon bölgedir.Kafkasya'nın kuzey ve güneyindeki sorunlarda Rusya'nın yaklasımıkendi toprakları içinde kalan Kuzey Kafkasya'da ayrılıkçılara karsı ödünsüz,sert bir tutum; sınırları dısındakilere karsı ise ilgili devletler aleyhindekullanabilecegi kozlar olarak ortaya çıkmıstır. Çeçen sorununda izledigi sertpolitikalar nedeniyle bölge ülkeleriyle ve Batı ile sorunlar yasansa daRusya'ya karsı somut bir adım atılamamıstır. Rusya'nın Kafkasya'nınbagımsız ülkelerindeki sorunlarda izledigi tahrik edici politikalar bölgededenetimin elinde olması amacına yöneliktir. Dıs politika önceliklerinde ilksırada yakın çevrenin yer alması, konumu ve barındırdıgı sorunlar itibariyleKafkasya bölgesini Rusya Federasyonu'nun dıs politikasında öne156çıkarmaktadır. Enerjinin dıs politikada belirleyici olmaya basladıgı budönemde Kafkasya'nın önemi daha da artmaktadır. Ancak, 11 Eylül'densonra terörizmi gerekçe göstererek Çeçenistan'da daha rahat hareketetmeye baslayan Rusya, aynı sebeplerle ABD'nin bölgeye girisine engelolamamıstır. ABD'nin bölge ülkelerine yakınlıgı, elde ettigi üsler Rusyaaleyhine gelismelerdir ve önümüzdeki dönemde Kafkasya ve Karadeniz, ikidevlet arasında önemli bir çekisme alanı olacaktır.Dıs politikasında Batı ile iliskileri bozmadan Asya'da da birtakım ittifaklariçinde yer alan Rusya, Avrasya adı verilen zengin cografyada bölgesel birgüç olma yolunda hareket etmektedir. Dünya siyasetinde çok kutuplu sistemisavunmakta ve bu sistem içinde yerini almak istemektedir. zledigi çok yönlüdıs politika Rusya'ya bu amacında yardımcı olacaktır. Genis topraklarıyla,nüfusuyla, zengin enerji kaynaklarıyla, nükleer gücüyle gözardı edilemeyecekbir güç olan Rusya Federasyonu, bu niteligiyle daha saglam temellerolusturarak gücünü pekistirecektir.

Abstract:
By the influence of both domestic uncertainties and changes ininternational stage, foreign policy of Russian Federation has shown differentinclinations. Russian Federation which is the natural inheritor of SovietUnions has survived political uncertainties and economical difficulties in itsfirst years as the world reshaped by the end of two-pole global politicalsystem and USA appearing to be sole super power. The foreign policyapproaches leaning towards West with the influence of the governing forcesin charge has not helped as well. Near abroad doctrine which is abandonedwith Atlantic thinking has been replaced with Euroasian foreign policy. Havingthe desire of ruling in the old Soviet soils and accepting those regions asliving areas have endep up Russia to be effective in its moves in thoseregions.Attempts of implementation of controlling peripheral regions andcentralization as Putin starts governing the country has been important forRussia's standing on its own and recovering to its old days' power. Peripheralregions have been crucial on establishing national security as well. EspeciallyCaucasian region has been a buffer by means of which Russian Federationcontrols the threats headed for itself.The approach of Russia in dealing with the problems in North and Southof Caucasian region has appeared as handling the cases without toleranceoccuring in its soils in Northern Caucasia and using the cases as trumpsagainst the interested countries occuring beyond its boundaries. As Russiahas problems with countries in region and Western countries due to harshpolicies pursued in Chechnya problem, nothing effective could be doneagainst it. The agitative policies pursued in the indepedendent countries ofCaucasian has been due to the purpose of holding control the region. AsPeripheral regions being in high priority in its foreign policies, Caucasian158region in Russian foreign policies has the highest priority regarding to itsgeographical position and problems it contains. As the energy starts to havebigger impact on describing foreign policy, importance of Caucasian regionbecomes more important. However, after 9/11, Russia using terrorism as ajustification to freely move in Chechnya could not prevent USA to enter theregion for the very same reasons. USA having close relations with countriesin region and establishing military bases have been the development againstRussia and in the coming future Caucasian and Black Sea will be animportant contention region between two states.In its foreign policy, Russia taking place in several alliances in Asia,without destroying relations with Western Countries, proceeds to be aregional power in a rich geograpy called Euroasia. It advocates multi polarsystem in world policy and claims to be in that system. multi aspect foreignpolicy followed by Russia will help in this objective. Russian Federation whichcan not be disregarded due to its vast lands, population, prosperous energyresources and nuclear power will consolidate its power as it stands on robustgrounding with these characteristics.