Türkiye'deki yabancı uyruklu öğrencilerin dini-kültürel etkileşimi (SAÜ örneği)
Religious-cultural interactions of foreign students in Turkey (SAÜ sample)
Yazar: ABDULMUTTALİP BAYCAR
Danışman: PROF. DR. FUAT AYDIN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din sosyolojisi = Religious sociology ; Din-kültür ilişkileri = Religious-culture relations ; Karşılıklı etkileşim = Interplay ; Kültürlerarası ilişkiler = Intercultural relations ; Sosyal memnuniyetsizlik = Social dissatisfaction ; Sosyal uyum = Social adjustment ; Toplumsal etkileşim = Social interaction ; Yabancı uyruklu öğrenciler = Foreign domestic students ; Çok kültürlülük = Multiculturalism ; Öğrenci memnuniyeti = Student satisfaction

Özet:
Araştırmada yükseköğrenim amacıyla Sakarya Üniversitesi'nde lisans-lisansüstü düzeyinde tam zamanlı olarak öğrenim gören, burslu ve kendi imkânlarıyla gelen yabancı uyruklu öğrencilerin bir yabancı olarak yaşadıkları akademik, barınma, ekonomik ve psiko-sosyolojik (aile/vatan özlemi, dışlayıcılık/ayrımcılık, uyum) problemlerinin yanı sıra dini-kültürel farklılıkların onların yaşam doyumu düzeyine, Türkiye'ye ve Türk kültürüne uyuma ve etkileşime olan etkisi geniş bir perspektiften ele alınmaya çalışılmıştır. 
Nitel araştırma yöntemlerine başvurulan bu çalışmada, farklı din, dil, etnik kökene mensup olan 54 yabancı uyruklu öğrenci ile derinlemesine mülakat gerçekleştirilmiştir. Buna ek olarak çalışmadan elde edilen bulguları sınamak, geçerlik ve güvenirliğini arttırmak amacıyla katılımcıların Türk ve yabancı arkadaşlarıyla da dolaylı gözlem kapsamında derinlemesine görüşmelerde bulunulmuştur. Ayrıca yabancı uyruklu öğrencilerin sıklıkla bulunduğu kampüs, kantin ve kafelerde dolaysız gözlem yapılmıştır.
Çalışmada öğrencilerin dil probleminden ötürü akademik başarı sağlamada ve arkadaşlık ilişkisi kurmada zorluklar yaşadığı sonucuna varılmıştır. Buna ek olarak bireysel imkânlarıyla gelenlerin, burslu olarak gelenlere nazaran ekonomik problemlerle karşılaşma hususunda daha dezavantajlı olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin sıklıkla/nadiren ten renginden, etnik kökeninden veya aldığı devlet bursundan ötürü ayrımcılık ve dışlayıcılık ile karşılaştığı anlaşılmıştır. Afrika'dan ve Uzakdoğu'dan gelenlerin yemek, giyim-kuşam gibi kültürel farlılıklardan ötürü diğerlerine nazaran daha fazla uyum problemi yaşadığı sonucu ortaya çıkmıştır. Araştırmamızda Türkiye'deki mevcut dini-toplumsal yaşam biçiminin ve politik durumunun Müslüman öğrencilere kültürlerarası etkileşim ve dini vecibelerini yetirme getirme konusunda geldikleri ülkelere nazaran daha fazla imkân sunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte dini-kültürel farklılıklardan ötürü Hristiyan (Afrikalılar dışında) ve Budist katılımcıların Türkiye'de dini mekanlara erişim sağlamaları, dini gün ve bayramları alışageldik şekilde kutlamaları hususunda ülkelerine kıyasla daha fazla zorluk yaşadığı bulgusuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, it is aimed to discuss international students who receive full time education in Sakarya University at undergraduate and graduate level on scholarship or their own resources; the problems they encounter on academic, housing, financial and psycho-sociological issues (homesickness, exclusion/discrimination, and adaptation), in addition to the effects of religious-cultural differences on their level of life satisfaction, adaptation and interaction in a broader perspective. 
In this study, in which qualitative research methods were employed, in-depth interviews were conducted with 54 foreign national students belonging to different religions, languages and ethnic backgrounds. Moreover, in order to examine the findings obtained from the study and to improve the validity and reliability of the study, in-depth interviews were conducted with Turkish / foreign friends of the participants and direct observations were made in places such as campuses, cafeterias and canteens where foreign students are regularly found. 
In this study, it was established that the students had difficulties associated with making friends and academic achievement due to language problems; it was also established that the students who come with their own means had more financially difficulties compared to bursars. Furthermore, it was seen that students frequently/occasionally encountered discrimination and exclusion based on skin color, race or the fact that they receive state scholarship. It was found that students from Africa and the Far East experience more difficulties with adaptation due to cultural differences such as food and clothing in comparison with the others. It came to conclusion that Turkey provides more opportunities compared to the countries of their origin in the matter of intercultural interaction and practicing religious duties (for Muslims). However, due to religious-cultural differences, it was found that Christians (except for Africans) and Buddhist participants had difficulties in accessing places of worship and celebrating religious holidays as required.