Türkiye'de havayolu ile seyahat eden görme engellilerde öznel iyi oluş ve yaşamda anlam algısı
Perceptions of subjective wellness and meaning in life in visual impacts traveling by air
Yazar: AHU ALTINEL
Danışman: DOÇ. DR. ALPER ATEŞ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Seyahat İşletmeciliği ve Turist Rehberliği Ana Bilim Dalı / Seyahat İşletmeciliği ve Turizm Rehberliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sivil Havacılık = Civil Aviation ; Turizm = Tourism
Dizin: Engelliler turizmi = Handicappeds tourism ; Görme engelliler = Visually impaired ; Pozitif psikoloji = Positive psychology ; Sivil havacılık = Civil aviation ; Sosyal turizm = Social tourism

Özet:
Bu çalışmanın amacı, havayolu taşımacılığı ile seyahat eden görme engelli bireylerde öznel iyi oluş ve yaşamda anlam algısı düzeyinin belirlenmesi, öznel iyi oluş ve yaşamda anlam algısı değişkenlerinin demografik faktörler, seyahat sıklığı ve uçuş şekli unsurları ile ilişkisinin incelenmesidir.
Çalışma, Türkiye' de havayolu taşımacılığını tercih eden görme engelli bireyler örnekleminde, açıklayıcı bir araştırma olarak nicel veriler kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya 391 görme engelli birey gönüllü olarak katılım sağlamıştır. Araştırma verilerinin istatistiksel analizleri sonucunda; engelli bireylerin yaşam doyumlarının göreceli olarak düşük düzeyde olduğu, buna karşın pozitif duygularının yüksek, negatif duygularının ise daha düşük düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Bireylerin, öznel iyi oluş ve yaşamda anlam algı düzeylerinin cinsiyete, medeni duruma göre değişmediği, uçağa grup halinde binen görme engelli bireylerin yaşam doyumlarının, uçağa bireysel olarak binen görme engelli bireylerin ise pozitif duygularının daha yüksek seviyede olduğu, 18-34 yaş grubundaki bireylerin pozitif duyguları 35 yaş ve üzeri görme engelli bireylerden daha düşük, 55 yaş ve üzerindeki bireylerin negatif duyguları daha küçük yaşlardaki görme engelli bireylerden daha düşük düzeylerde olduğu, ilköğretim düzeyinde eğitimi olan görme engelli bireylerin pozitif duygularının daha yüksek olduğu ve eğitim seviyesi yükseldikçe aksi şekilde pozitif duygularda bir azalma meydana geldiği, serbest meslek çalışanlarının çalışmayanlara, emeklilere ve işçilere göre daha düşük düzeyde pozitif duygularının olduğu, hiç veya yılda 1-3 kez uçağa binen görme engelli bireylerin pozitif duygularının daha düşük düzeyde iken, tam tersine bu bireylerin negatif duygularının daha yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, görme engelli bireylerin öznel iyi oluş ve yaşamda anlam algı düzeyleri arasında herhangi bir korelasyon ilişkisinin bulunmadığı, öznel iyi oluşu oluşturan pozitif ve negatif duyguların ise birbirlerine zıt yönde etki ettiği belirlenmiştir.

Abstract:
This study was conducted to examine the subjective well-being and perceptions of meaning in life in visually impaired people traveling by air transportation. The study was conducted using quantitative data as an explanatory research on a sample of visually impaired individuals who prefer air transportation in Turkey. In the research 391 visually impaired individuals participated voluntarily. As a result of statistical analysis of the research data; It has been determined that the life satisfaction of disabled individuals is relatively low, whereas their positive emotions are high and their negative emotions are positively low. It was determined that Individuals' levels of subjective well-being and perception of meaning in life do not vary according to gender and marital status, the life satisfaction of visually impaired individuals who board the plane as a group is higher, and the positive emotions of visually impaired individuals who board the plane individually are higher, the positive emotions of individuals in the 18-34 age group are lower than visually impaired individuals aged 35 and over, and the negative emotions of individuals aged 55 and over are positively lower than visually impaired individuals at younger ages, visually impaired individuals with primary school education have higher positive emotions, and as the education level increases, there is a decrease in positive emotions, self-employed workers have lower levels of positive emotions than unemployed people, retirees and workers, and also, the positive emotions of visually impaired individuals who never or 1-3 times a year were at a lower level, while on the contrary, the negative emotions of these individuals were higher. Besides, there is no correlation between the subjective well-being and perception of meaning in life levels of visually impaired individuals, and that the positive and negative emotions that constitute subjective well-being affect each other in opposite directions.