Engelli kurum bakım hizmet modelinde aile süreçleri
Family processes in the disabled institutional care service model
Yazar: EMRE KAYACI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA POYRAZ KOLLUOĞLU
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmetler Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bakım hizmetleri = Maintenance services ; Düşünümsel etnografi = Reflexive ethnography ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Engellilik = Disability ; Kurum bakımı = Institional care ; Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu = Social Services and Child Protection Agency ; Sosyal hizmetler = Social services ; Sosyal kurumlar = Social institutions ; Sosyal politika = Social policy

Özet:
Bu çalışma, sosyal hizmetler mesleğinin saha çalışmalarından yola çıkarak, engelli aileleriyle yaşanan birliktelikte; ailelerin yaşadıkları sorunları, bakım hizmetlerinin zorluğu ve sürekliliği gibi bireyleri birçok açıdan etkileyen süreçlerin, aile üyelerinin yaşamlarına olanı etkisinin gözlemlenmesiyle ortaya çıkmıştır. Engelli kurum bakım hizmet modelinden faydalanmakta olan engelli ailelerinin; bakım hizmeti verdikleri engelli bireyi, yaşadıkları hangi süreçlerden, sorunlardan sonra yaş ve engel durumuna uygun olan bir bakım merkezine yerleştirmek istedikleri araştırılmıştır. 
Bu araştırmada, İstanbul'da yaşamakta olan 7(yedi) aile kolay örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Örneklem olarak seçilen aileler, araştırmacının uzun süre boyunca hem engelliyle hem de aile üyeleriyle görüşme yaptığı kişilerden oluşmaktadır. Örneklemin bu şekilde oluşturulması, araştırmanın yöntemiyle ilgilidir. Araştırmada nitel araştırma tekniklerinden yararlanılarak, etnografik araştırma deseni ile karma yöntem kullanılmıştır. Saha çalışmalarında gözlemlerin yanı sıra yarı yapılandırılmış görüşme soruları hazırlanarak, ailelerle görüşmeler yapılmıştır. Araştırma sonucunda, görüşme yapılan engelli aileleri; kurum bakım hizmet modelini, bakım hizmetleri sürecinde karşılaştıkları sorunlardan dolayı mecburiyetten tercih ettiklerini ifade etmişlerdir. Engelli ailelerinin, mecburiyetten dolayı bu hizmet modelini tercih etmeleri, sosyal hizmetler açısından bir sorunu işaret etmektedir. Bu nedenle engelli ailelerinin söylemleri, sosyal hizmet uygulamalarının bireyler üzerindeki etkisini göstermesi açısından önemli bir noktadadır. Bu çalışmanın sosyal hizmetler alanında, engelli bireyler ve engelli aileleri hakkında yapılacak olan diğer çalışmalara, sosyal hizmetler alanında sunulan hizmetlerin toplumsal yansımasını göstermesi açısından yapıcı olacağını öne sürebilirim.

Anahtar Kelimeler: Engellilik, Engelli Aileleri, Engelli Kurum Bakım Hizmet Modeli, Sosyal Hizmet, Sosyal Politika

Abstract:
This study is based on the field studies of the social services profession, in the togetherness of the families of the disabled; It has emerged by observing the effects of processes that affect individuals in many ways, such as the problems experienced by families, the difficulty and continuity of care services, on the lives of family members. Families of the disabled who benefit from the disabled institution care service model; It has been researched that they want to place the disabled person they care for in a care center that is suitable for their age and disability after what processes and problems they have experienced.
In this study, 7 (seven) families living in Istanbul were selected by easy sampling method. The families selected as the sample consist of people with whom the researcher has interviewed both the disabled and their family members for a long time. The creation of the sample in this way is related to the method of the research. In the research, using qualitative research techniques, ethnographic research design and mixed method were used. In addition to the observations in the field studies, semi structured interview questions were prepared and interviews were held with the families. As a result of the research, the interviewed disabled families; stated that they preferred the institutional care service model because of the problems they encountered during the care services process. The fact that families with disabilities prefer this service model out of necessity points out a problem in terms of social services. For this reason, the discourses of families with disabilities are at an important point in terms of showing the effect of social work practices on individuals. I would argue that this research is constructive in terms of demonstrating the societal reflections of social work for other studies that will be carried out in social work literature.

Keywords: Disability, Disabled Families, Disabled Institutional Care Model, Social Work, Social Policy