Total kalça protezi ameliyatı sonrasında ayarlanabilir alt ekstremite abdüksiyon aparatının etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the efficiency of the adjustable lower extremity abduction apparatus after total hip prosthesis surgery
Yazar: TUĞBA TÜRKKAN
Danışman: PROF. DR. FATMA ETİ ASLAN ; DOÇ. DR. YELİZ DOĞAN MERİH
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Kalça protezi ameliyatı sonrası dislokasyon önemli bir sorunudur. Bu çalışma, Total kalça protezi (TKP) ameliyatları sonrasında geliştirilen "Ayarlanabilir Alt Ekstremite Abdüksiyon Aparatı" nın dislokasyonu önleme ve yürümeye etkisini değerlendirmek amacıyla yapıldı.

Gereç ve Yöntem: Araştırma randomize kontrollü tiptedir. İstanbul'da bir Eğitim Araştırma Hastanesi' nin yatan hasta katında, femur boyun kırığı ameliyatı olan hastalarla, Kasım 2021 – Ekim 2023 tarihleri arasında yapıldı. Bu kliniğe cerrahi girişim için yatışı yapılmış tüm hastalar araştırmanın evrenini oluşturdu. Araştırmada 50-80 yaş arası olan 30 hasta tez kapsamında geliştirilen "Ayarlanabilir Alt Ekstremite Abdüksiyon Aparatı" kullanılan çalışma grubuna, bu aparatın kullanılmadığı 30 hasta ise, kontrol grubuna alındı. Araştırmada veri toplama araçları olarak "Bireysel Bilgi Formu", "Standardize Mini Mental Durum Testi", "Hasta Hareketlilik Ölçeği", "Modifiye Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi", "Ameliyat Sonrası Hasta Haftalık İzlem Formu", "Aparatın Kullanım ve Konfor Değerlendirme Formu" ve "Harris Kalça Skoru Formu" kullanıldı. Veriler IBM SPPS 27.0 istatistik paket programı kullanılarak değerlendirildi.

Bulgular: Total kalça protezi ameliyatı sonrası "Ayarlanabilir Alt Ekstremite Abdüksiyon Aparatı" kullanılan çalışma grubu hastalarda dislokasyon gelişmediği ve kontrol grubunda iki hastada dislokasyon geliştiği, çalışma grubundaki hastaların kontrol grubuna göre, Harris Kalça Skor' larının (p=0.008) ve Modifiye Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi' nin arttığı (p=0.001) ve hastanede kalış sürelerinin kısaldığı (p=0.025) belirlendi. 

Sonuç ve Öneri: Total kalça protezi ameliyatları sonrasında kullanılan "Ayarlanabilir Alt Ekstremite Abdüksiyon Aparatı" nın dislokasyon, yürüme ve günlük yaşam aktiviteleri üzerine olumlu etkisi olduğu ve hastanede kalış süresini kısalttığı sonucuna varıldı. Bu sonuçlara dayanarak TKP ameliyatı sonrası kullanımı önerilmekle birlikte daha geniş hasta gruplarıyla da çalışılmasının uygun olacağı kanaatindeyiz.

Abstract:
Objective: Dislocation is an important problem after hip replacement surgery. This study aimed to evaluate the effect of an "Adjustable Lower Extremity Abduction Apparatus" on the prevention of dislocation and gait after total hip replacement (THR).

Materials and Methods: The study was a randomised controlled trial. It was conducted on the inpatient floor of a Training and Research Hospital in Istanbul between November 2021 and October 2023 with patients who had femoral neck fracture surgery. All patients admitted to this clinic for surgical intervention constituted the population of the study. In the study, 30 patients aged 50-80 years were included in the intervention group using the adjustable lower extremity abduction apparatus developed within the scope of the thesis, and 30 patients using the pillow in routine practice were included in the control group. Patient Introduction Form, Standardized Mini-Mental State Test, Patient Mobility Scale, Modified Barthel Activities of Daily Living Index, Apparatus Quality and Comfort Assessment Form, and Harris Hip Score Form were used as data collection tools. Data were analysed using the IBM SPPS 27.0 software.

Results: It was determined that no dislocation developed in the intervention group of patients who used the Adjustable lower extremity abduction apparatus after total hip replacement surgery and two patients in the control group developed dislocation, Harris Hip Scores (p=0.008) and Modified Barthel Activities of Daily Living Index Scores (p=0.001) increased in the intervention group (p=0.008) and shortened length of hospital stay (p=0.025) compared to the control group.

Conclusion: It was concluded that the adjustable lower extremity abduction apparatus used after total hip arthroplasty has a positive effect on dislocation, gait and activities of daily living and shortens the hospital stay. Based on these results, it is recommended to use the apparatus after THR surgery, but we believe that it would be appropriate to study with larger patient groups.