Lise çağındaki futbol oyuncularının Q-açısı değerlerinin araştırılması
The i̇nvestigation of Q-angle values of high school age footballers
Yazar: YASEMİN ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. KENAN ERDAĞI ; DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT IŞIK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Anatomi = Anatomy ; Spor = Sports
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Futbol = Football ; Futbolcular = Football players ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Kuadriceps femoris = Quadriceps femoris ; Lise öğrencileri = High schools students ; Q açısı = Q angle ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Quadriceps femoris kas açısı (Q-açısı), Spina İliaca Anterior Süperior'dan (SİAS) patella merkezine çizilen bir çizgi ile patella'nın merkezinden tibial tüberkül merkezine çizilen başka bir çizgi arasındaki açı olarak tanımlanır. Bu araştırmanın amacı, en az iki yıl haftada üç gün futbol antrenmanı yapan ve hiç spor yapmayan lise düzeyindeki kadın ve erkek gençlerin Q-açılarının incelenmesidir.
Araştırmanın örneklemini Konya ilinde lise eğitimi gören, yaşları 15 ile 18 arasında değişen 100 katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcılar kadın sporcu, erkek sporcu, kadın sedanter ve erkek sedanter olarak gruplandırıldı (verilen sırayla, n=25). Katılımcıların demografik özellikleri ve bazı antropometrik ölçümleri yapıldı. Q-açıları gonyometre ile, diz ekstensiyon ve fleksiyon kas kuvvetleri ise, manüel el dinamometresi ile ölçüldü. Normallik sayıltısını test etmek için çarpıklık–basıklık değerleri, histogramlar ve Q-Q plot değerleri incelenmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalarda bağımsız gruplar için t testi, birey içi sağ-sol karşılaştırmalarında ise eşleştirilmiş gruplar için t testi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek için Pearson korelasyon analizi yürütülmüştür. Elde edilen bulguların analizinde SPSS 25 istatistik paket programı kullanıldı. p < .05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Araştırmanın sonucunda kadın sporcular ile kadın sedanterler ve erkek sporcular ile erkek sedanterler arasında yaş (ortalama±ss; 15.99±.91 yıl), boy, vücut ağırlığı gibi demografik veriler açısından anlamlı farklılık tespit edilmedi (p> .05). Kadın sporcular ile kadın sedanterler arasında sağ ve sol diz fleksiyon kas kuvvetinin kadın sporcularda (p <.001), Q-açılarının ise, kadın sedanterlerde anlamlı düzeyde yüksek olduğu bulundu (p <.001). Erkek sporcular ile erkek sedanterler arasında sağ ve sol diz ekstensiyon ve fleksiyon kas kuvvetlerinin erkek sporcularda (p <.05), Q- açılarının ise, erkek sedanterlerde anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu bulundu (p < .01). Sağ ve sol Q-açılarının kadın sporcularda erkek sporculardan anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu tespit edildi ((p < .05).
Sonuç olarak; genç erkek ve kadın sporcu olarak futbol antrenmanı yapmanın Q-açısı değerinde azalmaya neden olduğu ve bu azalmanın kadın sporculara göre erkek sporcularda daha fazla meydana geldiği söylenebilir.

Abstract:
The quadriceps femoris muscle angle is defined as the angle between a line drawn from the anterior superior of the spina iliacato the center of the patella and another line drawn from the center of the patella to the center of the tibial tubercle. The aim of this research is an investigation of the Q-angles of female and male high school students who have been training for three days a week for at least two years and who do not do sports.
The sample of the study consists of 100 participants aged between 15 and 18 who have high school education in Konya. Participants were grouped as female and male athletes, female and male sedentary (in the order given, n=25). Demographic characteristics of the participants were determined and some anthropometric measurements were made. Q-angles were measured with a ganiometry, and knee extension and flexion muscle strengths were measured with a manual hand dynamometer. Skewness- kurtosis values, histograms and Q-Q plot values were examined to test the normality assumption. For comparisons between groups, t-test was used for independent groups and in the intra-individual right-left comparisons; the t-test was used for paired groups. Pearson correlation analysis was applied to examine the relationships between the variables. SPSS 25 statistical package program was used in the analysis of the findings. A value of p < .05 was considered statistically significant.
At the end of the study, no significant difference was found between female athletes and female sedentary and male athletes and male sedentary in terms of demographic data such as age (mean±sd; 15.99±.91 years), height and body weight (p> .05). Between female athletes and female sedentaries, right and left knee flexion muscle strength was found to be significantly higher in female athletes (p<.001), and Q-angles were significantly higher in female sedentaries (p< .001). Between male athletes and male sedentaries, right and left knee extension and flexion muscle strengths were found to be significantly higher in male athletes (p<.05), and Q-angles were significantly higher in male sedentaries (p<.01). Right and left Q-angles were found to be significantly higher in female athletes than in male athletes ((p<.05).
As a result, it can be said that doing football training as young male and female athletes causes a decrease in the Q-angle value and this decrease occurs more in male athletes than in female athletes.