Müzisyenlerin otomatikleşmiş taksim ile yaratıcı taksim yapmaları esnasındaki beyin bölgesel kan akımı değişikliklerinin araştırılması
Investigation of brain regional blood flow changes during musicians' performances of automated taqsim and creative taqsim
Yazar: LEYLA RÜVEYDA ŞENYÜZ
Danışman: PROF. DR. LÜTFÜ HANOĞLU ; PROF. DR. HANEFİ ÖZBEK
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Müzik = Music ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Müzik = Music ; Müzisyenler = Musicians ; Neurobilişsel işlevler = Neurocognitive functions ; Sanatsal yaratıcılık = Artistic creativity ; Yaratıcılık = Creativity

Özet:
Müzikal yaratıcılığın nörobiyoloji çalışmalarına konu olduğu ve caz müziği etrafında şekillenerek zamanla yeni müzik türlerinde de araştırıldığı bilinmektedir. Çalışmamızda müzikal yaratıcılık kavramı, Türk Müziği'nde taksim türü aracılığıyla incelenmiştir. Taksim, Türk Müziği'nde doğaçlama olarak icra edilen, belirli makam kuralları çerçevesinde müzisyenin yaratıcılık becerisini ortaya koyarak enstrüman aracılığı ile icra ettiği özgün ve ahenkli bir müzikal türdür. Her ne kadar doğaçlama özellik içerse de zaman içerisinde sık sık tekrar edilmeye bağlı olarak taksim türü, alışılagelmiş ve kalıplaşmış motifler içerebilir. Bu durum, taksim taksim türünü yaratıcı olma özelliğinden bir miktar ayrıştırarak araştırmamızın temel çıkış noktasını oluşturmaktadır. Buna göre araştırmamızda "yaratıcı taksim" adı altında, taksim türünün akla ilk geldiği şekilde, özgünlüğün oldukça üst düzeyde işlendiği, müzisyenin deneyim ve yeteneğini olabildiğince ortaya koyduğu taksim icrası ile "otomatikleşmiş taksim" adı altında, daha kalıplaşmış motifler etrafında daha az yaratıcı ögeler içeren taksim performansı karşılaştırılmıştır. Her iki taksim de doğası gereği doğaçlama olsa da, yaratıcılık düzeyleri açısından farklılaşmaktadır. Araştırmamızda 11 Türk Müziği icra eden katılımcı müzisyenler kapsamında yaratıcı taksim, otomatikleşmiş taksim ve dinlenim durumu arasındaki olası farklılıklar hemgdinamik yanıtlar çerçevesince hesaplanmıştır. Bu kapsamda fNIRS (functional near-infrared spectroscopy) nörogörüntüleme cihazı kullanılarak beyin bölgesel kan akımı değişikliklerine göre kayıtlar alınmıştır. Sonuç olarak, yaratıcılık düzeylerinin karşılaştırıldığı iki taksim performansı arasında frontal bölgelerde aktivasyon ve deaktivasyon görülürken, dinlenim durumu ile iki taksim görevinin ayrı ayrı karşılaştırıldığı sonuçlara göre dinlenim durumu ile iki taksim görevinin ayrı ayrı karşılaştırıldığı sonuçlara göre, frontal korteks, motor bölgeler ve somatosensoriyel korteksteki çeşitli alanlarda hemodinamik yanıt haritasında hem yaratıcı taksimde hem de otomatikleşmiş taksim icralarında azalmış aktivasyonlar tespit edilmiştir.

Abstract:
It is known that musical creativity is the subject of neurobiology studies and is shaped around jazz music, so it is researched in new music genres over time. In our study, the concept of musical creativity has been examined through the genre of taqsim in Turkish Music. Taqsim is an original and harmonious musical genre that is improvised in Turkish Music and performed by presenting the creativity skills of the musician by means of an instrument within the framework of specific maqam rules. Although taqsim contains improvisational features, it may contain usual and stereotyped motifs due to frequent repetitions in time. This situation constitutes the fundamental starting point of our research by separating the taqsim genre somewhat from its creative feature. Accordingly, in our research, two taqsim tasks have been compared. One is under the name of "creative taqsim", the first thing that comes to mind is the taqsim genre which the originality is handled at a very high level and which the musician reveals his experience and talent as much as possible. The other is still the improvisation performance, under the name of "automated taqsim", which includes less creative items with more stereotyped motifs. Although both taqsim are improvisational in nature, they differ in terms of their creativity levels. In our study, the possible differences between creative taqsim, automated taqsim and resting state have been calculated within the framework of hemodynamic responses with 11 Turkish Music musicians. In this context, neuroimage datas have been taken according to regional blood flow changes in the brain, using fNIRS (functional near-infrared spectroscopy) device. As a result, while there has activation and deactivation in the frontal regions between two taqsim performances in which creativity levels have been compared, according to the results in which the resting state and two taqsim tasks have been compared seperately, decreased activations in both creative taqsim and automated taqsim have been determined in the hemodynamic response map in various areas within the frontal cortex, motor regions and sensory cortex.