Mobil mekan kapsamında karavan-treyler tasarımının iç mekan organizasyonu yönünden incelenmesi
Research on interior organisation of caravan-trailer design in scope of mobile environments
Yazar: FATIMA BETÜL GÜRTEKİN
Danışman: DOÇ. PELİN YILDIZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Mimarlık = Architecture ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Kara yolları = Highways ; Karavan = Caravan ; Kısıtlı mekan = Limited area ; Mekan tasarımı = Space design ; Mimari tasarım = Architectural design ; Tasarım = Design ; Treyler = Trailer ; Ulaşım = Transportation ; Ulaşım sistemleri = Transportation systems ; İç mekan tasarımı = Interior design

Özet:
Bu yüksek lisans tezi, karavan-treyler tasarımına devinim, mobil mekan, göçebe kültürü ve ulasım kavramları yönüyle yaklasmaktadır. Bu çalısma, karavan-treylerlerdeki iç mekan organizasyon etkinliklerini, bu araçların bir barınak ve bir ulasım aracı olduğunu göz önünde bulundurarak incelemektedir. Arastırma bes ana bölümden olusmaktadır:Birinci bölüm tez çalısması için kavramsal yaklasımı içermektedir. Bu bölümde, devinim ve mekan kavramları ile bu kavramların kesisim ve etkilesiminde mobil mekan kavramı irdelenmektedir. Ayrıca, mobil mekanların ilkel göçebe kültüründen günümüzekadar olan gelisimi de bölüm içinde ele alınmaktadır. Günümüzdeki farklı islevleri yerine getiren mobil mekan örnekleri de bölüm içerisinde yer almaktadır.?kinci bölüm temel olarak ulasım kavramıyla ilgilidir. Ulasım kavramı sosyokültürel ve psikolojik yönleriyle irdelenmektedir. Ayrıca, bu bölümde, gemiler ve transatlantikler, trenler, uçaklar, tekneler ve karavan-treylerler yasam alanı öneren ulasım araçları olarak ele alınmaktadır. Bu araçların tasarımını etkileyen akademik disiplinler ve karavantreylerlerin disiplinler arası durumu da bölüm içerisinde incelenmektedir.Üçüncü bölüm ayrıntılı biçimde karavan-treyler tasarımına odaklanmaktadır. Öncelikle karavan-treylerlerin tasarım süreci irdelenmektedir. Daha sonra bu araçların tasarımını etkileyen temel yaklasımlar/faktörler ele alınmaktadır. Bu araçlardaki iç mekan organizasyon kriterleri de bölüm içerisinde yer almaktadır.Dördüncü bölümde karavan- treylerlerdeki iç mekan organizasyonu üç örnek üzerinden daha detaylı arastırılmaktadır. Bahsedilen bu örnekler Bürstner Elegance i 900 G modeli, Airstream Classic Limited 31' modeli ve Soyut Karavan Mobil Ev modelidir. Bu karavan-treylerler; yerlesim planları, iç mekanda teknik düzenlemeler, iç mekanda estetik düzenlemeler ve esnek kullanım ölçütü baslıkları altında incelenmektedir. Örnekler arasındaki benzer ve farklı noktalar da saptanarak bölüm içerisindeaktarılmaktadır.Besinci bölüm ise sonuç bölümüdür. Bu bölümde, yapılan arastırma özetlenmekte ve bazı bulgular öne sürülmektedir. Bunun yanında, karavan- treylerlerin iç mekan tasarım ve organizasyonu ve karavan-treyler tasarımına kavramsal yaklasım açılarından öneriler sunulmaktadır.Bu arastırma, karavan-treylerleri mobil mekan kapsamında ele alarak bu araçların tasarımını iç mekan organizasyonu yönünden irdelemeyi hedeflemektedir. Tez çalısması sürecinde nitel arastırma yöntemi izlenmis, konuyla ilgili literatür taraması yapılmıs, yazılı, görsel ve elektronik kaynaklar kullanılmıstır. Tez çalısması, ayrıca, yerinde gözlem ve fotoğraflama, kisisel görüsme ve yazısma yapılarak da desteklenmistir.

Abstract:
This master thesis approaches to the design of caravan-trailers in the main concept of mobility, mobile environments, nomadic culture and transportation. This study aims to research the interior organisation activities in caravan-trailers considering the nature of these vehicles as housing unit and a mean of transport. This thesis has been structured in five main chapters:The first chapter includes the conceptual approach for the thesis. In this chapter the main concepts- mobility and environment and mobile environment at the intersection and interaction of these two concepts-are examined. Moreover, the development process of mobile environments -from the nomadic culture to nowadays- is explored in this chapter. Also, the contemporary mobile environments meeting different functions are involved.The second chapter of the study is mainly about the concept of transportation. Transportation is examined in terms of sociocultural and physchological aspects. Moreover, in this chapter, ships and liners, trains, aeroplanes, boats and caravan-trailers are discussed as the means of transport which offer living environments. Besides, the academic disciplines affecting the design of these vehicles and the interdisciplinary situation of caravan-trailers are examined.The third chapter, focuses on the design of caravan-treilers in a detailed way. Primarily, the design process of caravan-trailers is explored. Then, the basic approaches affecting the design of these vehicles are examined. The interior design criterias are also involved in the chapter.The forth chapter examines further the interior organisation of caravan-trailers via three examples which are Bürstner Elegance i 900 G, Airstream Classic Limited 31? and Soyut Karavan Mobil Home. These caravan-trailers are examined in the topics of floor plans, interior technical arrangements, interior aesthetical arrangements and flexible usage criteria. The similar and different points between these examples are determined and declared in the chapter.The fifth- the last- chapter is a conclusion chapter. It summarizes the thesis and put forward some findings. Furthermore, some suggestions on interior design of caravantrailers and conceptual approach to caravan-trailer design are made.This research, considering the caravan-trailers in the scope of mobile environments,aims to examine the design of these vehicles in terms of interior organisation. During the thesis process, the qualitative research method was used, literature reviewed, written, visual and electronic resources were used. Moreover, this research was supported by personal conversation and correspondance, observation and photographing in place.