Difüzyon ağırlıklı manyetik rezonans görüntüleme ile alzheimer hastalarında ventriküler bos sıcaklığının değerlendirilmesi
Evaluation of ventricular csf temperature in alzheimer patients with diffusion weighted magnetic resonance imaging
Yazar: BERRAK BARUTCU
Danışman: PROF. DR. EMİN TURGUT TALI
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Difüzyon manyetik rezonans görüntüleme = Diffusion magnetic resonance imaging ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Serebrospinal sıvı = Cerebrospinal fluid ; Sıcaklık = Temperature ; Termometreler = Thermometers

Özet:
Alzheimer hastalığı demansın en sık nedeni olup yaşam süresinin artması ile sıklığı giderek artmaktadır. Alzheimer tanısında görüntüleme yöntemleri tamamlayıcı tetkik olarak sıklıkla kullanılmaktadır. Difüzyon temelli MR termometri ile BOS sıcaklığı non-invaziv değerlendirilebilmektedir. Bu tez çalışmasında Alzheimer hastaları, hafif kognitif bozukluk tanılı ve sağlıklı kontrol grubu olguların lateral ventrikül ortalama BOS sıcaklık değerlerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya 72 olgu (37 Alzheimer, 19 hafif kognitif bozukluk, 16 kontrol grubu) dahil edilmiştir. Hastaların sigara kullanımı, eğitim süreleri, hastalık süreleri ve ek hastalıkları kaydedilmiştir. Hastalara mini mental durum testi ve klinik demans değerlendirme ölçeği uygulanmıştır. Olguların kranial MR incelemelerinde, difüzyon tensör görüntüleme voksel bilgisinden yararlanılarak difüzyon katsayısı hesaplanmasının ardından T = 2256.74/ln (4.39221/D) − 273.15 formülü ile °C cinsinden sıcaklık değeri hesaplanmıştır. İstatistiksel yöntem olarak gruplar arası ortalama BOS sıcaklığının karşılaştırılmasında tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Ortalama sıcaklık değerlerinin MMSE puanlarına göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği bağımsız gruplarda t testi, CDR gruplarına göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği ise tek yönlü varyans analizi ile incelenmiştir. Sonuç olarak Alzheimer hastalarında ortalama BOS sıcaklığı hafif kognitif bozukluk tanılı olgular ve sağlıklı gruptan daha düşüktür. Ortalama BOS sıcaklıkları sırası ile 37,72±1,05, 38,35±0,77, 38,47±0,77 °C'dir. Sağlıklı grup ile hafif kognitif bozukluk tanılı olgular arasında ortalama BOS sıcaklığı açısından anlamlı farklılık bulunmamaktadır. Difüzyon temelli MR termometrinin Alzheimer hastalığında erken tanıya katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Alzheimer's disease is the most common cause of dementia.  Imaging methods are frequently used as complementary techniques in the diagnosis of Alzheimer's disease. CSF temperature has been estimated non-invasively using diffusion-based MR thermometry. The aim of this thesis is to compare the mean CSF temperature of the patients with Alzheimer's disease, mild cognitive impairment and healthy control group. 72 patients (37 Alzheimer's disease, 19 mild cognitive impairment, 16 control group) were included in this study. Smoking habits, education level, disease duration and comorbidities of patients were recorded. Mini mental state examination and the clinical dementia rating scores were applied to all patients. The diffusion coefficient was calculated by using diffusion tensor imaging voxel data and converted to brain temperature (°C) using the following equation: T = 2256.74/ln (4.39221/D) − 273.15. Statistical analysis was performed using one way ANOVA test to compare the groups regarding the mean CSF temperature. The correlation between MMSE scores and CSF temperature and CDR scores and CSF temperature of different groups were tested with independent sample t test one way ANOVA test, respectively. In conclusion, mean the CSF temperature in Alzheimer's patients showed to be lower than the patients with MCI and healthy group (mean CSF temperatures are 37.72 ± 1.05, 38.35 ± 0.77, 38.47 ± 0.77 °C, respectively). There was no significant difference in mean CSF temperature between healthy group and patients with mild cognitive impairment. Diffusion-based MR thermometry may contribute to early diagnosis of Alzheimer's disease.