Otistik çocuklara hayat bilgisi dersi ailemiz teması içinde geçen kavramların öğretiminde semantik (anlamsal) kavram haritalarının kullanımının etkililiği
The effectiveness of using semantic maps in teaching autistic children concepts within the topic of family in social studies classes
Yazar: FATİH KOÇAK
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN SARI
Selçuk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anlam bilim = Semantics ; Hayat bilgisi = Life science ; Kavram haritaları = Concept maps ; Kavram öğretimi = Concept teaching ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Özel eğitim = Special education

Özet:
Otistik bireyler, sosyal etkileşim, sözel ve sözel olmayan iletişim, ilgi ve etkinliklerdeki sınırlılığı erken çocukluk döneminde ortaya çıkan ve bu özellikleri nedeniyle özel eğitim ile destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireylerdir. Genel eğitimdeki yeniliklere benzer bir şekilde otizm alanında da öğretim çalışmaları çeşitlenme sürecindedir. Bu çeşitlenme sürecinde kavram öğretimi ile ilgili çalışmalarda uygulanmıştır. Bu çalışma anlamsal kavram haritalarının otistik çocuklara kavram öğretimi açısından etkililiğini belirlemeyi amaçlarken bu alanda yapılmış çalışmalara katkı sağlamaya çalışılmıştır. Dolayısıyla bu araştırmanın amacı, Otistik Çocuklara Hayat Bilgisi Dersi Ailemiz Teması İçinde Geçen Kavramların Öğretiminde, Semantik (Anlamsal) Kavram Haritalarının Kullanımının etkililiğini ortaya çıkarmaktır. Bu amaca yönelik olarak aşağıdaki araştırma sorularının cevabı aranmıştır: Otistik Çocuklara Hayat Bilgisi Dersi Ailemiz Teması İçinde Geçen Kavramların Öğretiminde Semantik (Anlamsal) Kavram Haritalarının Kullanımının Öğrencilerin;1)Gösterme düzeyinde, kavramların kazandırılmasında etkili midir?2)Söyleme düzeyinde, kavramların kazandırılmasında etkili midir?3)Yerine koyma, düzeyinde kavramların kazandırılmasında etkili midir?4)Eşleme düzeyinde, kavramların kazandırılmasında etkili midir?5)Fotoğraf yerleştirme düzeyinde, kavramların kazandırılmasında etkili midir?6)Resim yerleştirme, düzeyinde kavramların kazandırılmasında etkili midir?Araştırmanın yöntemi, tek denekli araştırma yöntemlerinden ?denekler arası çoklu başlama düzeyi modeli? kullanılmıştır. Araştırmaya Bağımlı OÇEM'e devam eden otistik özellikler gösteren üç öğrenci katılmıştır. Araştırma verileri araştırma amacına paralel olarak hazırlanan ölçü araçlarıyla toplanmıştır. Toplanan verilerinin analizinde tek denekli araştırma yöntemlerinin bir gereği olarak grafiksel analizden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda Hayat Bilgisi Dersi Ailemiz teması içinde geçen kavramların öğretiminde Semantik Kavram Haritalarının kullanımının öğrencilerin tamamında araştırma alt problemlerinin tamamında, tüm düzeylerdeki kazanımlarda etkili olduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Semantik Kavram Haritası, Otizm, Kavram Öğretimi, Hayat Bilgisi, Tek Denekli Araştırma Yöntemi.

Abstract:
Autistic individuals are individuals who have handicaps in social interaction, verbal and nonverbal communication, attention, and activity performance, emerging during the early childhood period, and are therefore in need of special education and supportive education services. In line with the recent reforms in mainstream education, the educational studies in the field of autizm are within the process of diversification. Throughout this diversification process, studies related to the teaching of concepts are also conducted. The present study tries to contribute to the studies conducted in this field while determining the effectiveness of using semantic maps in conceptual teaching of autistic children. Thus, the aim of the present study is to determine the effectiveness of using semantic maps while teaching autistic children concepts related to the ?family? in social studies classes. Hence the answers of the following research questions were sought:The use of semantic maps for teaching autistic children concepts within the topic of ?family? in social studies classes;1)Is it effective in making the children acquire the concepts in the indication (depiction) level?2)Is it effective in making the children acquire the concepts in the articulation level?3)Is it effective in making the children acquire the concepts in the replacement level?4)Is it effective in making the children acquire the concepts in the matching level?5)Is it effective in making the children acquire the concepts in the photograph placement level?6)Is it effective in making the children acquire the concepts in the picture placement level?As the research design, among the single subject research models ?multiple baseline model? is used. Three students displaying autistic behaviors, continuing their education at a center for the education for autistic children within a regular primary school, have participated in the study. Data were collected with tools prepared in line with the research design. In the analysis of the data, graphical analysis, a prerequisite of single subject research model, is made use of. At the end of the study, semantic concept maps have proven to be effective while teaching concepts within the topic of ?family? in all students and all sub problems of the research at all levels.Key words: Semantic Concept Map, Autism, Concept Teaching, Social Studies Class, Single Subject Research Model.