Kaman-1 ceviz çeşidinde serbest tozlanmış tohumlardan elde edilen genotiplerin fenolojik ve moleküler karakterizasyonu
Determination of phenological and genetic differences in genotypes obtained from free pollinated seeds in kaman-1 walnut cultivar
Yazar: ÖZLEM KELEŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET SÜTYEMEZ ; DR. ŞAKİR BURAK BÜKÜCÜ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, ana çeşit (Kaman-1) ve bu çeşitten serbest tozlanmış tohumlardan elde edilen 79 genotip materyel olarak kullanılmıştır. Araştırma genotiplerin birbirine ve ana çeşide göre fenolojik ve genetik farklılıklarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Fenolojik olarak genotiplerin, tomurcuk patlama, yapraklanma, yaprak sararma ve yaprak döküm dönemleri incelenmiştir. Genoiplerde genetik varyasyonu belirlemek için 12 farklı Basit Tekrarlı Diziler Arası Polimorfizm (ISSR) primeri kullanılmıştır.
Ceviz genotiplerinde fenolojik aktiviteye başlangıç periyotlarının, tomurcuk patlamada 48 gün, yapraklanmada 47 gün, yaprak sararmada 25 gün, yaprak dökümünde ise 33 gün boyunca devam ettiği belirlenmiştir. Ana çeşit ile genotipler karşılaştırıldığında, tomurcuk patlamada %94.74, yapraklanmada %88.41, yaprak sararma ile yaprak dökümünde ise %100 seviyesinde fenolojik varyasyon görülmüştür. Genotiplerde ortalama fenolojik varyasyonun ise %95.78 olduğu hesaplanmıştır.
Genetik farklılıkların belirlenmesi için yürütülen analizler sonucunda polimorfizm oranının %86.36 olduğu tespit edilirken, genotiplerde farklılık oranlarının %1 ile %99 arasında değiştiği belirlenmiştir. UPGMA benzerlik indeksi kullanılarak oluşturulan dendogram ve kümeleme analiz sonuçlarına göre ceviz genotipleri 2 ana kümede yer almıştır. 
Bu araştırmada kullanılan ceviz popülasyonun hem fenolojik hem de genetik olarak önemli bir çeşitliliğe sahip olduğu belirlenmiştir. Gen kaynaklarının yönetiminde fenolojik ve moleküler verilerin birlikte kullanılmasının önemi teyit edilmiştir.

Abstract:
In this study, the main cultivar (Kaman-1) and 79 genotypes obtained from free-pollinated seeds of this cultivar were used. This study was carried out to determine the phenological and genetic differences of genotypes according to each other and the main cultivar. Phenologically, the periods of budburst, foliation, yellowing and defoliation of genotypes were investigated. 12 different Simple Repetitive Inter-series Polymorphism (ISSR) primers were used to determine genetic variation in the walnut genotypes.
It was determined that the starting periods of phenological activity in walnut genotypes continued for 48 days in budburst, 47 days in foliation, 25 days in leaf yellowing and 33 days in defoliation. When comparing genotypes with the main cultivar, it was calculated that there is 94.74% in budburst, 88.41% in foliation, 100% in foliar and defoliation. When comparing the genotypes with the main cultivar, phenological variation was observed at the level of 94.74% in budburst, 88.41% in leaf yellowing and 100% in defoliation. The average phenological variation in genotypes was determined to be 95.78%.
As a result of the analyzes carried out to determine genetic differences, it was determined that the polymorphism rate was 86.36%, while the genetic difference rates in genotypes varied between 1% and 99%. According to the dendrogram and cluster analysis results created using the UPGMA similarity index, walnut genotypes were included in 2 main clusters.
The walnut population used in this study was determined to have a significant variation both phenologically and genetically. The importance of using phenological and molecular data together in the management of gene resources has been confirmed. The importance of using phenological and molecular data together in the management of gene resources has been confirmed.