11. sınıf öğrencilerinin doğal afetlere yönelik bilişsel yapılarının kelime ilişkilendirme testi yoluyla incelenmesi
Cognitive effects of 11th grade students on natural disastersexamination of their structures using the word association test
Yazar: HAKAN SUCU
Danışman: DOÇ. DR. RECEP BOZYİĞİT
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Coğrafya Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Coğrafya = Geography ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Afetler = Disasters ; Bilişsel yapı = Cognitive structure ; Doğal afetler = Natural disasters ; Kelime ilişkilendirme = Word association ; Kelime testleri = Vocabulary tests ; Lise öğrencileri = High schools students

Özet:
İnsanların coğrafi düşünceleri ilerletmesinde, yaşadıkları ortamdaki doğal olumsuzluklar yani doğal afetler etkili olmuştur. İnsanlar bulunduğu medeniyetin seviyesine göre doğal afetlere karşı önlemler almıştır. Günümüzde insanlığın ulaştığı medeniyet, geçmişe göre çok ileri de olsa doğal afetler insanlığın en büyük problemlerindendir. Doğal afetler konusu, ilköğretimde ve ortaöğretim 10.sınıf coğrafya dersinde Dünya ve Türkiye ölçeğinde işlenmektedir. İlköğretim ve ortaöğretim kademesinde işlenen doğal afetler konusu, öğrencilerde yeterli bilişsel seviyeye ulaşamadığını yapılan çalışmalarda görmekteyiz. Bu araştırmanın amacı, Kelime İlişkilendirme Testi (KİT) aracılığıyla 11. Sınıf öğrencilerinin doğal afetlere ilişkin bilişsel yapılarını ortaya koymaktır. Araştırmanın çalışma grubunu, Hatay ilinin Antakya ilçesine bağlı üç farklı lisede 11. Sınıfta öğrenim gören 180 öğrenci oluşturmaktadır. Testi oluşturmak amacıyla doğal afetleri oluşturan sekiz tane anahtar kavram (deprem, sel, kuraklık, erozyon, heyelan, çığ, orman yangını, tsunami) seçilmiştir. Öğrencilerden bu anahtar kavramları gördüklerinde, akıllarına gelen kelimeleri belli bir süre içerisinde yazmaları istenmiştir. Elde edilen veriler, anahtar kavram ve cevap kelimelerden oluşan frekans tablosuna kaydedilmiştir. Bu frekans tablosu doğrultusunda öğrencilerin bilişsel yapılarını ortaya koymak için kavram ağları oluşturulmuştur. Bu kavram ağlarında, anahtar kavramlar arasındaki ilişki gösterilmiştir. Anahtar kavramların arasındaki ilişkiyi, en fazla ölüm kelimesi kurmuştur. En fazla cevap depreme verilmiştir. Erozyonun heyelanla karıştırıldığı tespit edilmiştir. Yaşanılan yerin bilişsel yapıdaki etkisi tespit edilmiştir.  Doğal afetlerin, yeryüzündeki dağılışı hakkında bilgi eksikliği olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, elde edilen bulgulara göre kelime ilişkilendirme testlerinin bilişsel yapıyı ortaya çıkarmada ve kavram yanılgılarını tespit etmede etkili bir teknik olduğu söylenebilir.
Anahtar Kelimeler: Doğal Afet, Bilişsel Yapı, Kelime İlişkilendirme Testi (KİT)

Abstract:
In other words, natural disasters and natural disasters have been effective in the development of people's geographical thoughts in the environment they live in. It is adapted against visible disasters where people are located. The civilization reached by humanity today and natural disasters are among the biggest problems of humanity, even if it is very advanced compared to the past. In the 10th grade geography lesson in Secondary Education, the subject of natural disasters is covered in the world and Turkey. In the studies conducted, we see that the students, which are subject to natural disasters, have not reached the cognitive level in primary and secondary education levels. The aim of this study is to reveal the cognitive structures of 11th grade students in natural disasters through the Word Association Test (SOE). The study group of the study is 180 11th grade students studying in three different high schools in Antakya district of Hatay province. Test create own natural disasters kind free grain key concept (earthquake, flood, drought, erosion, landslide, avalanche, forest fire, tsunami) has been chosen. Students were asked to write the words of the words that come to mind when they see these key concepts. The obtained data, key concept and response are recorded in the resulting frequency table. Concept networks have been created to reveal the cognitive structures of this frequency table outside. Relationship between key concepts in these networks. The relationship between the key concepts is mostly formed by the word death. It was found that erosion was mixed with landslide. Lack of knowledge about the distribution of natural disasters on earth has been identified. As a result, according to the findings, it can be said that word association-association tests are an effective technique in revealing the cognitive structure and detecting misconceptions.


Keywords: Natural Disaster, Cognitive Structure, Word Association Test (KIT)