Tanzanya'da küçük ölçekli pamuk işletmelerinin üretim ve pazarlama yapısının swot analizi ile değerlendirilmesi
Evaluation of the production and marketing structure of small-scale cotton enterprises in tanzania with swot analysis
Yazar: MUSA HASSAN MADEZI
Danışman: DOÇ. DR. MAKBULE NİSA MENCET YELBOĞA
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Tarım ekonomisi = Agricultural economy ; Tarım politikaları = Agricultural policies

Özet:
Pamuk, Tanzanya'da ulusal gelirlere ve istihdama katkıda bulunan önemli ticari tarımsal ürünlerinden biridir. Pamuk; tarıma bağımlı birçok topluluk için, özellikle batı bölgesinde yer alan Kwimba ilçesi için önemli bir gelir kaynağı olmuştur.Araştırmanın amacı;Tanzanya'nın Kwimba ilçesinde küçük ölçekli pamuk işletmelerinin üretim ve pazarlama yapısın araştırılmasıdır. Araştırmanın ana materyalini; pamuk üretimi yapan küçük çiftçilerin ağırlıkta olduğu Kwimba ilçesinde, Tabakalı Tesadüfi Örnekleme ile seçilen örneklerle, 2024 yılında, yüz yüze anket yöntemiyle elde edilen birincil veriler oluşturmaktadır. Çalışmada, sonuçların tartışılması ve önerilerin geliştirilmesi için ikincil veriler de kullanılmıştır. Elde edilen birincil veriler, frekans, yüzde ve ortalama gibi tanımlayıcı istatistikler kullanılarak SPSS ve Nvivo 20 versiyonlarıyla analiz edilmiştir. Ayrıca, nitel veriler  tematik yöntem kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre; Küçük ölçekli üreticilerin arazi büyüklüğü 1 ile 5 hektar arasında değişmektedir.  Anket yapılan üreticilerin arazi büyüklüğü 1 ile 2 hektar ve onların ortalama üretim miktarı 1,65 ton olarak saptanmıştır. Üreticilerin arazi büyüklüğü ise 2 ile 5 hektar arasında değişmekte olup onların ortalama üretim miktarı 2,58 tondur. Anket yapılan tüm pamuk üreticileri kooperatif aracılığıyla ürünlerini satmaktadır. Çalışma bulgularına göre, çoğu pamuk çiftçisinin düşük gelirli hanelerden geldiği ve küçük ölçekli tarım yaptıkları, meslekte erkeklerin ağırlıklı olduğu belirlenmiştir. Çalışma bulguları, tarımsal girdilerin kooperatifler aracılığıyla hükümet tarafından sağlanan sübvansiyonlarla çiftçiler için oldukça erişilebilir olduğunu ortaya koymuştur. Ancak, daha az sübvanse edilen gübreler nedeniyle, birçok çiftçi geleneksel gübre kullanmasına rağmen, mevcut gübrelere erişimde zorluklar yaşamaktadır. Çalışma, çiftçilerin pamuk pazarının yalnızca kooperatifler aracılığıyla birincil alıcı olarak mevcut olduğunu bulmuştur. Birincil pamuk pazarı ve fiyatları hükümet tarafından kontrol edilmektedir. Bununla birlikte, ikincil ve üçüncül pazarda kooperatiflerden pamuk lifi satın alan birçok alıcı bulunmaktadır. Üreticilerin iklim değişikliklerinden etkilendiği belirlenmiştir. Çalışmada, tarımsal arazinin mevcudiyeti ve tarımsal girdilere kolay erişim pamuk üretimin güçlü yön olarak bulunmuş olup  sermaye eksikliği, eğitim ve beceri eksikliği pamuk üretimin zayıf yönleri olarak belirlenmiştir. SWOT analizi sonuçlarına göre; artan yerel talep, modern tarım yöntemleri ve teknolojisi pamuk üretimin fırsatları olarak belirlenmiş fiyatın siyasi etkisi ve iklim değişikliği pamuk üretimin tehditleri olarak saptanmıştır. Küçük işletmelerin uretimi ve piyasaya katılımının arttırılması için;  etkili fiyat politikaları çalışmaları, yol altyapısı, iklim değişikliği ve  genişleme hizmeti çalışmaları, pazarlamabilgilerine erişim, krediye erişim, ticarileşme, iyileştirilmiş depolama tesisleri ve ve tarımsal girdilerine erişim sağlanması çalışmaları yapılmalıdır. Ayrıca, üreticiler de,  daha yüksek verimlilik için modern tarımda uygulamalarına  yer almalıdır.

Abstract:
Cotton is one of the key agricultural cash crops in Tanzania, contributing significantly to national revenues and employment. Cotton has been important source of income for many communities particularly western region, with Kwimba district leading in more dependents of the cotton farming. Therefore this research aim is to evaluate the production and marketing structure of small-scale cotton enterprises in the Kwimba district of Tanzania. The main material of the research combined primary and secondary data sources, including surveys, interviews, and existing literature. Data collection employed both quantitative and qualitative methods. Primary data obtained by face-to-face survey method to 93 small-scale cotton producers selected through stratified-random sampling in Kimbwa district, where small farmers producing cotton are predominant in 2024, and 7 key informants were chosen purposively. SPSS was used to evaluate quantitative data, utilizing descriptive statistics and Nvivo software version 20 was used to evaluate qualitative data thematically. According to the research finding; the land size of the small-scale producers ranged from 1 to 5 hectares, with an average production of 1.65 to 2.58 tons. The findings highlighted the importance of agricultural inputs such as seeds, herbicides, fertilizers, and technology in increasing cotton production. Despite government subsidies that increased input accessibility, difficulties remained due to the monopoly nature of input supply. This exclusivity constrained farmers options and may have affected production, which was worsened by high fertilizer costs and a scarcity of high-quality supplies. The government-managed cotton market provided a consistent intermediary for selling product but concerns with market access and pricing persisted. Although the market provided a consistent outlet for cotton, changing prices and limited buyer options reduced farmers profits. The study emphasized the need for changes in handling pricing volatility and improving market access. Additionally, cotton cultivation in Kwimba District faced environmental issues such as soil degradation and the effects of climate change. Despite existing measures to reduce environmental impacts, issues such as soil exhaustion from chemical fertilizers and climatic variability remained important challenges. Farmers struggled to manage these environmental problems, which impacted crop quality and productivity. Overall, the SWOT analysis found that, while Kwimba District benefited from strong support systems for input provision and market access, it nevertheless faced persistent issues with input quality, market stability, and environmental sustainability. The research emphasized the need for stronger agricultural policy, market systems, and environmental management techniques to help Tanzania's small-scale cotton sector.