Bazı yeni fenil, furil ve 1,2,4-triazol sübstitüe aril ve alkil eterlerin sentezi ve biyolojik aktivitelerinin araştırılması
The synthesis of some novel phenyl, furyl and 1,2,4-triazole substituted aryl and alkyl ethers and investigation of their biological activities
Yazar: HAKAN TAHTACI
Danışman: PROF. DR. ÖZDEN ÖZEL GÜVEN
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: 1,2,4-triazol = 1,2,4-triazole ; Antibakteriyel aktivite = Antibacterial activity ; Antifungal aktivite = Antifungal activity ; Furil halkası = Furyl ring

Özet:
Antifungal etkiye sahip bileşiklerin sayısında son zamanlarda önemli artışlar olmasına rağmen bunların büyük bir kısmının kullanımı, uygulama zorluğu, yüksek toksisite riski, ilaç direncinin ortaya çıkması, istenmeyen yan etkilerin gözlenmesi, farmakokinetik eksiklik ve/veya antifungal aktivitesindeki yetersizlik nedeniyle sınırlı kalmıştır. Bu durum günümüz bilimini sürekli olarak yenilerinin geliştirilmesine zorlamaktadır. Azol türevleri içerisinde yapısında imidazol halkası bulunduran ekonazol ve mikonazol antifungal aktivite gösteren ve çokça kullanılan maddelerdendir.Triazol halkası taşıyan azol grubu bileşikleri imidazol bileşiklerine benzer aktivitelere sahip olmakla birlikte daha az toksisite gösterip, daha yavaş metobolize edildikleri ve daha uzun süre etkili olduklarından dolayı bu konudaki araştırmalar önem kazanmaktadır.Bu çalışmada, antifungal aktivite gösteren bir bileşik olan mikonazolden esinlenilerek bir ?gem-fenil-(1H-1,2,4-triazol-1-ilmetil)? ve bir ?gem-furil-(1H-1,2,4-triazol-1-ilmetil)? grubu bulunduran iki farklı aril (7a-i ve 14a-i) ve alkil (9a-d ve 15a-d) eter türevlerinin sentezlenmesiyle benzer maddelerden farklı yeni biyolojik aktif yapıların literatüre kazandırılması planlanmıştır.Bu çalışmada, öncelikle 2-brom-1-feniletanon'dan (2) başlayarak 1-fenil-2-(1H-1,2,4-triazol-1-il)etanon (4) elde edilmiştir. Daha sonra 1-fenil-2-(1H-1,2,4-triazol-1-il)etanon (4) NaBH4 ile indirgenerek 1-fenil-2-(1H-1,2,4-triazol-1-il)etanol (5) elde edilmiştir. Bundan sonra elde edilen alkol NaH varlığında çeşitli aril ve alkil halojenürlerle tepkimeye sokularak çeşitli aril (7a-i) ve alkil (9a-d) eterler sentezlenmiştir.Daha sonra 2-asetilfuran'dan (10) başlayarak benzer reaksiyonlar sonucu fenil yerine furil sübstitüe çeşitli aril (14a-i) ve alkil (15a-d) eterler sentezlenmiştir.Son olarak da sentezlenen keton, alkol ve tüm fenil ve furil sübstitüe aril ve alkil eterlerin biyolojik aktivite testleri yapılmış ve furil sübstitüe eterlerin antifungal aktivitelerinin fenil sübstitüe eterlere göre daha fazla olduğu görülmüştür.

Abstract:
In recent years despite the increasing number of compounds having antifungal effect, their usage have been limited because of their application difficulties, high toxicity risks, emergence of drug resistance, unwanted side effects, pharmacokinetic deficiency and/or deficiency in antifungal activity. This circumstance is forcing today's science to develop new antifungals continuously. Econazole and miconazole are mostly used imidazole ring containing antifungal compounds through all azole derivatives.However, triazole ring containing azole type compounds show similar activity to imidazole compounds, their lower toxicity, slower metabolism and longer period of effectiveness make investigations on these compounds important.In this study, being inspired of miconazole which is a compound showing antifungal activity, it is planned to obtain novel biologically active structures by the synthesis of a "gem-fenil-(1H-1,2,4-triazol-1-ylmethyl)" and a "gem-furyl-(1H-1,2,4-triazol-1-ylmethyl)" containing two different aryl (7a-i and 14a-i) and alkyl (9a-d and 15a-d) ether derivatives.In this study firstly 1-phenyl-2-(1H-1,2,4-triazol-1-yl)ethanone (4) was synthesized from 2-bromo-1-phenylethanone (2). Then 1-phenyl-2-(1H-1,2,4-triazol-1-yl)ethanol (5) was obtained by reduction of 2-bromo-1-phenylethanone (4). And then various aryl (7a-i) and alkyl (9a-d) ethers were synthesized by reaction of alcohol with various aryl and alkyl halides in the presence of sodium hydride.Then aryl (14a-i) and alkyl (15a-d) ethers bearing a furyl moiety instead of phenyl were synthesized by similar reaction pathway. In this case 2-acetylfuran (10) were used as starting material.At the last part, biological activity tests for synthesized ketone, alcohol and all phenyl and furyl substituted aryl and alkyl ethers were carried out and it was noticed that the antifungal activities of furyl substituted ethers are more important than phenyl substituted ethers.