Dünyada orta sınıfların gelişim süreci ve Türkiye örneği
The development process of middle classes around the world and Turkey
Yazar: ÖMER FARUK YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ÇETİN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Politikası Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik sınıflandırma = Economic classification ; Gelir dağılımı = Income distribution ; Gelir paylaşımı = Revenue sharing ; Orta sınıf = Middle class ; Sosyal sınıf = Social class ; Üst-orta sınıf = Upper-middle class

Özet:
Orta sınıflar her toplumda çeşitli rolleri üstlenebilmektedir. Bu roller her ülkede iktisadî, siyasi, tarihî ve sosyolojik alanlarda farklı şekillerde kendini göstererek ayrı değerlendirmeler içermektedir. Gelir, tüketim ve birikim gibi orta sınıfların belirleyiciliğinde kullanılan değişkenlerle küresel çapta ortak şekilde de değerlendirilmektedirler. Tüm bu rolleri ve değerlendirmeleri göz önünde bulundurarak, bu çalışmada orta sınıftan ne anlaşıldığı sosyolojik ve iktisadi teorilerle açıklanmıştır. Küresel olarak değerlendirildiğinde; gelire dayalı verilere göre, orta sınıflar gelişmiş ülkelerde azalmaktayken, gelişmekte olan ülkelerde artmaktadır. Servete göre yapılan değerlendirmelerde ise her iki gruptaki ülkelerde de orta sınıflar azalmaktadır. Orta sınıflara atfedilen birçok geleneksel özellik ise gittikçe anlamını yitirmeye başlamaktadır. Türkiye'de de tüm bunlara benzer eğilimler yaşanmaktadır. Türkiye'de bu eğilimin seyrini daha iyi anlamak adına, sınıf oluşumlarının başladığı Osmanlı'nın son dönemlerinden günümüze kadar olan tarihsel süreç içinde farklı dönemlendirmelerle bir değerlendirme yapılmıştır. Buna göre, geleneksel orta sınıf özelliği taşıyanlar daha çok devletin dağıtım mekanizmasına hâkim olmak için çaba verirken, hizmetler sektöründe çalışan beyaz yakalı yeni orta sınıfların, konumlarının kırılganlığı nedeniyle, toplumsal inisiyatif almakta daha çekimser davrandığı görülmektedir.

Abstract:
Middle classes can play various roles in every society. These roles include distinctive evaluations in different countries in economic, political, historical and sociological areas in each country. Variables used in the determination of middle classes such as income, consumption and accumulation of wealth are also evaluated on a global scale. Taking all these roles into account, this study is explained by sociological and economic theories to understand middle class. When evaluated globally, according to income-based estimates, while the middle classes are declining in developed countries, they are increasing in developing countries. In the evaluations which are made according to wealth, the middle classes decrease in the countries in both groups. Accordingly, middle classes are beginning to lose their traditional characteristics. Turkey is also experienced in these similar trends. In order to better understand this middle class trend in Turkey, the historical process which began in the late Ottoman period to the present day of class formation is made of a different periodization assessments. According to our evaluations, it seems that the white-collar middle class is more hesitant to take social actions, while those traditional middle class try to dominate the distribution mechanism of the state.