Pulmoner arteriyel hipertansiyon semptom skalasının Türkçe geçerlilik ve güvenirliği
Turkish validity and reliability of the pulmonary arterial hypertension symptom scale
Yazar: CANSU YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK SEZGİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kardiyoloji = Cardiology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hipertansiyon = Hypertension ; Pulmoner arter = Pulmonary artery ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; İntraabdominal hipertansiyon = Intraabdominal hypertension

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı Pulmoner Arteriyel Hipertansiyon Semptom Skalası'nın (PAHSS) Türkçe versiyonunun psikometrik özelliklerinin incelenmesidir.
Yöntem: Araştırmanın örneklemini, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kardiyoloji Anabilim Dalı içinde hizmet veren Pulmoner Hipertansiyon Polikliniğinde izlemi yapılan 130 hasta oluşturmuştur. Veriler Mart 2020-Mayıs 2020 tarihleri arasında toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesi bilgisayar ortamında SPSS 25 programı ve AMOS 24 programı kullanılarak araştırmacılar tarafından yapılmıştır. Ölçek geçerliği için dil ve kavram eşdeğerliği, içerik geçerliği, yüzey geçerliği, yapı geçerliği değerlendirilmiş; ölçek güvenirliği için ise iç tutarlılık güvenirlik katsayısı (Cronbach alfa katsayısı), madde toplam puan analizi, test tekrar test analizi, tukey's test analizi uygulanmıştır.
Bulgular: Araştırmaya dahil edilen hastaların yaş ortalaması 60,81±15,39 ve hastaların %70'i (n=91) kadındır. Hastaların %60,8'i (n=79) semptom alevlenmesi yaşamaktadır. Hastaların %63,8'i (n=83) pulmoner hipertansiyon sınıflamasına göre Grup1'de yer almaktadır. Ölçeğin içerik geçerliğinin saptanması için uygulanan Lawshe tekniğine göre hesaplanan kapsam geçerlik indeksi 0,94 olarak bulunmuştur. PAHSS'nın kardiyak alt boyutunun faktör yükleri 0,553-0,901 arasında ve pulmoner alt boyutunun faktör yükleri 0,457-0,811 arasında bulunmuştur. Ölçeğin cronbach alfa katsayısı 0,945 olarak belirlenmiştir. Ölçeğin kardiyak alt boyutunun cronbach alfa katsayısı 0,930 ve pulmoner alt boyutunun cronbach alfa katsayısı 0,868 olarak hesaplanmıştır. Madde-toplam puan korelasyonları kardiyak alt boyutunda 0,548-0,866 arasında ve pulmoner alt boyutunda 0,430-0,759 arasında bulunmuştur. 
Sonuç: Yapılan analizler sonucunda PAHSS, pulmoner hipertansiyon hastalarının semptomlarının değerlendirilebilmesi için Türk kültürüne kazandırılan geçerli ve güvenilir bir skala olarak kabul edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Pulmoner Hipertansiyon, Pulmoner Arteriyel Hipertansiyon, Semptom, Geçerlik, Güvenirlik

Abstract:
Objective: The aim of this study is to examine the psychometric properties of the Turkish version of the Pulmonary Arterial Hypertension Symptom Scale (PAHSS).
Methods: The sample of the study consisted of 130 patients who were followed up in the Pulmonary Hypertension Outpatient Clinic serving in the Cardiology Department of Dokuz Eylül University Medical Faculty Hospital. The data were collected between March 2020-May 2020. Data were evaluated by the researchers using the SPSS 25 program and AMOS 24 program in the computer environment. Language and concept equivalence, content validity, surface validity, and construct validity were evaluated for the scale validity; as for the scale reliability, internal consistency reliability coefficient (Cronbach's alpha coefficient), item-total score analysis, test-retest analysis, tukey's test analysis were applied.
Results: The average age of the patients included in the study is 60.81 ± 15.39 and 70% (n = 91) of the patients are women. 60.8% (n = 79) of the patients experience exacerbation of symptoms. 63,8% (n = 83) of the patients are in Group 1 according to the pulmonary hypertension classification. The content validity index, which was applied to determine the content validity of the scale and calculated according to the Lawshe technique, was found to be 0.94. The factor loads of the cardiac sub-dimension of PAHSS were between 0.553-0.901, and the factor loads of the pulmonary sub-dimension were between 0.457 and 0.811. The Cronbach alpha coefficient of the scale was determined as 0.945. The Cronbach alpha coefficient of the cardiac sub-dimension of the scale was 0.930 and the Cronbach alpha coefficient of the pulmonary sub-dimension was 0.868. Item-total score correlations were found between 0.548-0.866 for the cardiac sub-dimension and between 0.430-0.759 for the pulmonary sub-dimension.
Conclusion: As a result of the analysis performed, PAHSS was evaluated as a valid and reliable scale which is transferred to Turkish culture to evaluate the symptoms of pulmonary hypertension patients.
Key Words: Pulmonary Hypertension, Pulmonary Arterial Hypertension, Symptom, Validity, Reliability