Şanlıurfa'daki gastronomi kültürünün, kenti ziyaret eden yerli turistlerin kalış sürelerine etkisi üzerine bir araştırma
A study on the impact of the gastronomy culture in Şanlıurfa on the stay time of domestic tourists visiting the city
Yazar: MUHABBET ÇELİK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA AKSOY
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme hizmetleri = Nutrition services ; Gastronomi = Gastronomy ; Mutfak turizmi = Culinary tourism ; Turistler = Tourists ; Yemek kültürü = Food culture ; Şanlıurfa = Şanlıurfa

Özet:
Bu araştırmanın amacı; Şanlıurfa gastronomi kültürünün yöre mutfağını tanıtmadaki potansiyelini, bir çekicilik unsuru olarak yerli turistler üzerindeki etkisini ölçmek, Şanlıurfa'nın gastronomi değerlerini ön planda tutarak kenti ziyaret eden turistlerin şehrin gastronomi turizmine yönelik tutumlarını belirlemektir. Araştırmada demografik özelliklerle yerli turistlerin Şanlıurfa gastronomi turizmine yönelik algıları karşılaştırılmış, gastronomi turizmine yönelik tutumlarına ilişkin en önemli gördükleri unsurlar belirlenerek gastronomi turizminin kentte kalış süresi üzerinde ne gibi etki yarattığı ve sonrasında destinasyonu tekrar ziyaret etme durumuna ait bulguların ortaya konulması amaçlanmıştır. Konuyla ilgili kapsamlı literatür taraması yapılmış ve 15 Haziran-30 Ağustos 2016 tarihleri arasında Şanlıurfa'yı ziyaret eden yerli turistlere hazırlanan anket formları uygulanarak veriler toplanmıştır. Çalışmada kullanılan ölçeğin güvenilirliğine ilişkin gerekli analizler yapılmış ve güvenilirlik katsayısı chronbach α:0,918 bulunmuştur. Verilerin analizinde, "yüzde", "frekans", "bağımsız örneklemler için t-testi", "tek faktörlü varyans (Anova) analizi" yapılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre anket uygulanan kişilerin %54,5'i erkek, %45,5'i kadındır. Genel eğitim seviyesini % 58,1 oranla lisans mezunları oluşturmaktadır. Yerli turistlerin gastronomi turizmine ilişkin algıları ile demografik özellikleri karşılaştırıldığında cinsiyet, gelir ve memleketin etkili olmadığı, yaşın, medeni durumun, eğitimin ve ikamet edilen yerlerin ise çoğunlukla etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Turistlerin Şanlıurfa gastronomi turizmine yönelik tutumlarına ilişkin ifadelerin ortalamalarına bakıldığında; "Şanlıurfa mutfağı kültürel bir değerdir ve korunması gerekir", "Şanlıurfa'da satılan yiyecekler lezzetli ve doyurucudur" ve "Şanlıurfa'da satılan yiyecek ve içecekler Urfa kültürünü temsil eder" olarak belirlenmiştir. En düşük ortalamaya sahip ifadeler ise, "Eve dönerken Şanlıurfa'nın yerel yemek tariflerini içeren yemek kitapları satın aldım", "Yöresel gıdalardan temin etmek için Şanlıurfa'da kalış süremi uzatmak isterim" ve "Şanlıurfa mutfağı hakkında bilgi sahibi olmak için konaklama süremi uzatmak isterim" olarak belirlenmiştir. Turistlerin yarısından fazlası (%82,4) kentte planlanan süreden fazla kalmadıklarını belirtirken, % 81,6'sı Şanlıurfa'ya tekrar gelmek istediğini belirtmiştir.


Anahtar Kelimeler : Gastronomi, Gastronomi Turizmi, Yöresel Yiyecek Kültürü,Şanlıurfa

Abstract:
The aim of this study is to determine the potential of the gastronomy culture in Sanliurfa in promotion of the cuisine of the city and to evaluate the impact of this gastronomy culture on the domestic tourists as an attraction; and also to observe the attitudes of the tourists visiting the city towards the gastronomy tourism of the city in consideration of the gastronomy values of Sanliurfa. It is also aimed to compare the perceptions of the domestic tourists towards the gastronomy tourism of Sanliurfa according to the demographic attributes and to suggest the impacts of the gastronomy culture on the stay time of the domestic tourists in the city and the findings on revisit status of the tourists to the destination upon determination of the most important factors on the attitudes of the tourists towards gastronomy culture. A comprehensive literature review has been made in connection with the subject; questionnaires were applied on the domestic tourists visiting Sanliurfa between 15th June and 30th August 2016; and the relevant data have been collected. Necessary analyses have been made in connection with the reliability of the scale used in the study and the Cronbach alpha has been found as Cronbach α: 0,918. For data analysis, "percentage", "frequency", "t-test for independent sample" and "one-way variant (Anova) analysis" have been used. According to the findings of the study, the participation rate of the men in the study has been 54,5% and the participation rate of the women in the study has been 45,5%. 58.1 % of the participants have been university graduates. Upon comparison of the attitudes of the domestic tourists towards gastronomy tourism according to the demographic attributes, it has been observed that attributes such as gender, income or home city made hardly little impact, but attributes such as age, marital status, education and the place of accommodation made great impact on their attitudes. Considering the expressions of the tourists on their attitudes towards gastronomy tourism in Sanliurfa; it has been observed that the tourists used the expressions; "Sanliurfa cuisine is a cultural asset and it must be protected", "The food sold in Sanliurfa is delicious and filling" and "The food and beverages sold in Sanliurfa represent the culture of Urfa". The rarely faced expressions include "I purchased a cookbook of Sanliurfa meals while returning", "I would like to extend my stay time in Sanliurfa in order to purchase local food (isot, isot jam)" and "I would like to extend my accommodation period in order to be acknowledged about Sanliurfa cuisine". While more than half of the tourists (82,4%) stated that they had not stayed in the city longed than they had planned; and 81,6% of the tourists indicated that they would like to visit the city again.


Key Words : Gastronomy, Gastronomy Tourism, Local Food Culture, Sanliurfa