Primer hiperparatiroidi tanılı hastalarda ılımlı hiperkalsemi takibinde D vitamininin etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effect of vitamin D in the follow-up of mild hypercalcemia in the patients with primary hyperthyroidism
Yazar: MELİS ÖZYAZANLAR KASAPOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. İLKAY ÇAKIR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Hiperkalsemi = Hypercalcemia ; Hiperparatiroidizm = Hyperparathyroidism ; Paratiroid hormon = Parathyroid hormone ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Vitamin D = Vitamin D

Özet:
Amaç: Primer hiperparatiroidi, en sık görülen üçüncü endokrin hastalık olup, ılımlı hiperkalseminin en sık nedenidir. Serum kalsiyum düzeyi yüksekliğine eşlik eden uygunsuz yüksek parathormon (PTH) seviyeleri ile seyreden klinik durumdur. Semptomatik olduğunda ve şiddetli hiperkalsemi (Ca>12 mg/dL), genç yaş gibi durumlarda paratiroidektomi endikasyonu bulunmaktadır. Literatürde primer hiperparatiroidi hastalarında Vitamin D eksikliğinin de eşlik etmesi halinde tedavi yaklaşımları konusunda fikir birliği bulunmamaktadır. Vitamin D'nin intestinal kalsiyum emilimini arttırıcı etkisi nedeniyle hiperkalseminin ağırlaşmasına neden olup olmayacağı tartışma konusudur. Mevcut çalışmada hastanemiz Endokrinoloji Kliniğinde PHPT tanılarına Vitamin D eksikliği eşlik eden ve acil cerrahi endikasyonu bulunmayan hastaların retrospektif incelenmesi ve D Vitamini replasmanının serum kalsiyum, fosfor, ALP, PTH, 24 saat idrar kalsiyumu ve kemik mineral yoğunluklarına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma, hastanemiz Endokrinoloji Kliniğinde takip edilen 29 PHPT hastasının farklı dozlarda Vitamin D replase edilerek bazal, 3-6.ay ve 12.ay sonlanım noktalarında serum Ca, P, ALP, PTH, 24 saat idrar Ca ve kemik mineral yoğunlukları seviyelerinin karşılaştırılmasını amaçlar. SPSS programı kullanılmıştır.
Bulgular: Vitamin D replasmanı öncesi bazal PTH ve Vitamin D düzeyleri arasında ters korelasyon mevcuttur (r=0,43; p=0,009). Replasman sonrası 1 yılın sonunda serum PTH, kalsiyum ve kemik mineral yoğunluğu seviyelerinde anlamlı değişim saptanmamıştır. 24 saat idrar Ca düzeylerinde ise anlamlı artış görülmüştür (p=0,029).
Sonuç: Primer hiperparatiroidiye eşlik eden D vitamini eksikliği durumunda, Vitamin D replasmanı sonrası PTH, Ca ve KMY değerlerinde anlamlı değişiklik olmamıştır ancak idrar Ca artış nedeniyle hastalar yakın takip edilmelidir.
Anahtar kelimeler: Paratiroid hormonu, hiperkalsemi, D vitamini, primer hiperparatiroidi, sekonder hiperparatiroidi

Abstract:
Aim: Primary hyperparathyroidism is the third most common endocrine disease and is the most common cause of mild hypercalcemia. It is a clinical condition with inappropriately high parathormone (PTH) levels with elevated serum calcium levels. Parathyroidectomy is indicated in cases where the disease is symptomatic, and in case of some other conditions including severe hypercalcemia (Ca>12 mg/dL) and young age. In the literature, there is no consensus on treatment approaches in patients with primary hyperparathyroidism when vitamin D deficiency is accompanied. It is a matter of debate whether Vitamin D will cause aggravation of hypercalcemia due to its effect on increasing intestinal calcium absorption. In the present study, it was aimed to retrospectively examine these patients and to investigate the effects of Vitamin D replacement on serum calcium, phosphorus, ALP, PTH, 24-hour urine calcium and bone mineral densities.
Materials and Methods: The study aims to compare serum Ca, P, ALP, PTH, 24-hour urinary calcium and bone mineral densities levels at baseline and 3-6 and 12th month endpoints by replacing Vitamin D at different doses in 29 PHPT patients followed up in the Endocrinology Clinic of our hospital. SPSS program was used.
Results: There was an inverse correlation between basal PTH and Vitamin D levels before vitamin D replacement (r=0.43; p=0.009). There was no significant change in serum PTH calcium and bone mineral density levels at the end of 1 year after the replacement therapy. A significant increase was observed in 24-hour urinary Ca levels (p=0.029).
Conclusion: In case of primary hyperparathyroidism with Vitamin D deficiency, there was no significant change in PTH, Ca and BMD values after Vitamin D replacement therapy, but patients should be followed closely because of increased urinary Ca.
Key words: Parathyroid hormone, hypercalcemia, Vitamin D, primary hyperparathyroidism, secondary hyperparathyroidism