Bütünleşik bina tasarımı yaklaşımı çerçevesinde BIM tabanlı araçların sürdürülebilir bina tasarımına etkisi: Bir toplu konut projesinde gün ışığı analizi
The impact of BIM based tools on sustainable building design within the framework of integrated building design approach: Daylight analysis in a mass housing project
Yazar: RÜMEYSA ÖĞÜTCÜ
Danışman: PROF. DR. MURAT TAŞ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Yapı Bilgisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bütünleşik bina tasarımı yaklaşımı bina tasarımında multidisipliner bir çalışmanın bina yapma süreçlerinin en başından itibaren bir araya getirilmesini ve tasarım sürecinin tüm girdilerinin birbirleri ile etkileşim içinde olmasını öngörmektedir. Bu yaklaşım çerçevesinde sürdürülebilir binalar inşa edilmesi oldukça önemlidir. Günümüzde enerji tüketimini azaltmak için enerji performansı konuları ile ilgili yapılan teknolojik gelişmeler sayesinde enerji etkinliğinin planlanması mümkün olmaktadır. Son yıllarda sürdürülebilir yapıma yönelik çalışmaların artması tasarım ve yapım aşamalarında BIM teknolojilerinin kullanımını teşvik etmektedir. BIM, bir binanın bina yaşam döngüsünde yer alan planlama, tasarım, uygulama, işletme, yeniden işlevlendirilmesi ve yıkılması süreçlerini içeren bütünleşik bir sistemdir. Bina performansı, enerji etkinlik gibi projenin başlarında verilen kararların ve üretilen bilginin diğer proje aşamalarına aktarılmasını kolaylaştırmaktadır. Bir binada enerji etkinliğini sağlamak için kullanılan temelde 4 sistem bulunmaktadır. Bunlar; ısıtma-soğutma, havalandırma ve aydınlatma sistemleridir. BIM tabanlı yazılımların sağladığı simülasyonlar bu sistemler üzerinden enerji etkinliği performans analizleri yaparak hem çevresel hem de yapısal verimliliği sağlamaktadır. Çalışmanın giriş bölümünde tezin amaç, yöntem ve kapsamı anlatılmıştır. İkinci bölümde enerji etkin binalar, enerji performansının ölçülmesi ve değerlendirilmesi, bina ve gün ışığı, LEED sertifika sistemi, bina bilgi modellemesi ve özellikleri, sürdürülebilir bina tasarımı yapmak için geliştirilen yazılımlar ve yöntemler gibi konulara yer verilmiştir. Üçüncü bölümde, İstanbul ilinde yapımı tamamlanmış olan B+Z+5N katlı bir konut projesi üzerinden bina bilgi modeli hazırlanarak seçilen BIM yazılımı aracılığı ile simülasyon oluşturarak gün ışığı analizi üzerine çalışılmıştır. Binanın enerji etkin iyileştirilmesine yönelik alternatif senaryo oluşturarak sonuçları mevcut bina ile karşılaştırılmıştır. Dördüncü bölümde, tüm çalışmaların bulguları değerlendirilmiş ve alternatifler karşılaştırılmıştır. Beşinci bölümde ise sonuçlar ve öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The integrated building design approach predicts that a multidisciplinary study in building design will bring together the building construction processes from the very beginning and that all the inputs of the design process will interact with each other.  It is very important to build sustainable buildings within the framework of this approach. Today, there is an increasing interest in energy performance issues in order to reduce energy consumption. Thanks to the technological developments made in this direction, it is possible to plan energy efficiency The increasing efforts towards sustainable construction in recent years have encouraged the use of BIM technologies in the design and construction phases. BIM is an integrated system that includes the planning, design, implementation, operation, re-functioning and demolition processes of a building in the building life cycle. It facilitates the transfer of decisions made at the beginning of the project, such as building performance, energy efficiency, and the information generated to other project stages. There are basically 4 systems used to ensure energy efficiency in a building. These are; heating-cooling, ventilation and lighting systems. The simulations provided by BIM-based software provide both environmental and structural efficiency by performing energy efficiency performance analyzes on these systems. In the introductory part of the study, the purpose, method and scope of the thesis are explained. The second section covers topics such as energy-efficient buildings, measuring and evaluating energy performance, building and daylight, LEED certification system, building information modeling and features, software and methods developed to make sustainable building design. In the third section, a building information model was prepared based on a BF+GF+5-storey residential project completed in Istanbul and daylight analysis was studied by creating a simulation using the selected BIM software. By creating an alternative scenario for the energy-efficient improvement of the structure, the results were compared with the existing structure. In the fourth section, the findings of all the studies were evaluated and the alternatives were compared. In the fifth section, the results and recommendations are presented.