Antonio Buero Vallejo'nun tiyatro eserlerinde varoluşçuluk
The existentialism of the theatreworks of Antonio Buero Vallejo
Yazar: ÇAĞLAR ERTEBER
Danışman: PROF. DR. HALE TOLEDO
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / İspanyol Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; Vallejo, Antonio Buero = Vallejo, Antonio Buero ; Varoluşçuluk = Existentialism ; İspanya = Spain ; İspanyol edebiyatı = Spainsh literature

Özet:
Bu tez, İspanyol tiyatro yazarı Antonio Buero Vallejo'nun eserlerindeki kavramları ve bu kavramların varoluşçuluk açısından nasıl değerlendirildiğini irdelemiştir. Yazarın, oyunlarında kullandığı bazı kavramsal simgeler ve metaforlar bu anlamda incelenmiştir. Bir tragedya yazarı olan Buero Vallejo insanı, yaşamın trajik duygusu içerisinde değerlendirmiş ve bu yönde tragedyalar kaleme almıştır. Modern insanın, kendisiyle ve toplumla olan açmazlarını, ikilemlerini gözler önüne sermiştir. Eserlerinde başlıca, ?körlük?, ?sağırlık?, ?delilik? gibi kavramları ele almıştır ve bu kavramlara toplumsal açıdan yaklaştığı gibi, onları varoluşsal (ontolojik) açıdan da değerlendirmiştir. Körlük, sağırlık, delilik aynı zamanda bireyin toplum karşısındaki varoluşsal eşitsizliğini de dile getirmektedir. Ayrıca kullandığı ?merdiven?, ?teras katı?, ?bodrum penceresi? gibi metaforlarla da, varoluşçu düşünceyle yakınlık kurmaktadır.Buero Vallejo, etkisinde kaldığı filozof ve yazar Unamuno'nun düşüncelerini eserlerine yansıtmıştır. Unamuno'nun varoluşçu düşünceleri, kendisinden sonraki birçok yazarda olduğu gibi, Vallejo'nun da eserlerinde işlenmiştir. Umut ve umutsuzluk arasında sıkışıp kalmış birey, tıpkı Unamuno'nun karakterleri gibi, Vallejo'nun karakterlerinin de başlıca profilini oluşturmaktadır. Vallejo, İspanya'nın en büyük yıkımlarından birisi olan İspanya İç Savaşı'na ve iç savaş sonrası baskı, sansür ve diktatörlük uygulamalarına yakından tanıklık etmiş bir yazardır. İspanya'nın ve kendisinin yaşadığı bu travmalar, eserlerine de yansımıştır. Bu travmalar, toplumsal olduğu kadar, bireyin içinden çıkamadığı varoluşsal problemleri de ifade etmektedir.Vallejo, XX. yüzyılın en önemli tiyatro yazarlarından biri olarak kabul görmektedir. Sadece kendi ülkesinde değil, tüm dünyada, eserleriyle yankı uyandırmıştır. Bu yankının sebebi de, tiyatro anlayışına getirdiği özgün yaklaşımlardır. Vallejo, endüstri toplumunda yalnızlaştırılmış bireyin trajedilerini kaleme alan bir modern tragedya yazarıdır. Öte yandan, özellikle Aristoteles'in Poetika'sında belirttiği ilkelere da bağlı kalmıştır. Katharsis, yani arınma düşüncesini prensip edinmiş ve bunu eserlerine başarıyla yansıtabilmiştir.

Abstract:
In this thesis, to concentrated the works of Spanish writer Antonio Buero Vallejo?s works through all concepts and how these concepts are fully described in terms of existentialist perspectives. The author uses concepts of plays and some symbolic elements which were investigated in this regard. Antonio Buero Vallejo used to be the author of human tragedies and tragic sense of life, evaluated in this direction through his written tragedies. Usually, most of his tragedies which was deeply connected to the modern man and women and society itself through so many dilemmas,dilemmas has shown. Specially in the works of ?blindness?, ?deafness?, ?madness? concepts processed in his works. All these concepts, such as socially closer to them and who looks from social perspectives as well as to existential / ontological way of perspectives which assessed or used. Mean time, ?blindness?, ?deafness?, ?madness? which related to the existential inequality also expresses the individuals community against the society. Also Vallejo, uses by some symbols or metaphors such as the ?ladder?, ?terrace?, ?basement window? and which all relates to the existentialist though, such as establishing intimacy.His works usually the influence of works that reflected the thoughts of the philosopher, thinker and writer of Unamuno. Particularly, Unamuno?s existential thoughts which was heavily influenced many Spanish writers just after him, as well as the works of Vallejo was processed. Vallejo?s individual characters was caught between hope and despair, -just like the characters of Unamuno- as well as the characters of Vallejo?s were in the main profile. Also, Vallejo was an eye witnessed of the most destructive, violent and traumatic period of the Spanish Civil War and just after through oppressed, censored etc. long run military based totalitarianism under the Franco?s despotic regime. Vallejo?s his own traumas and the traumas of Spain was deeply reflected in his works. These traumas, as well as social, existential questions, problems and social confusing was remain unsolved through the individuals.Finally, Vallejo, was regarded as one of the most important and influential writer of the 20th century?s theatre world and not just in his country but also aroused world-wide echo around the globe. This unique approach brings the understanding echo of his plays in the 20th century?s theatre. Vallejo?s writing which is clearly indicates of the human loneliness in the modern society through the individual tragedies. On the other hand, he was deeply respected especially between Aristotle in the `Poetics? was noted. Also, Vallejo had used for his plays to `Catharsis?(emotional cleansing or purging) principles by Aristotle in the `Poetics? and did worked successfully into his theory which was reflected on his writings.