Algılanan stres ve uyku kalitesi ilişkisi
The relationship between perceived stress and sleep quality
Yazar: NESLİHAN BUKET GÜRBÜZ
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN GÖRPELİOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Algı = Perception ; Stres = Stress ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Amaç: Uyku kalitesi ve stresin birçok hastalıkla ilişkili olduğu bilinmektedir. Birçok çalışmada insidansı yüksek saptanan bu risk faktörleri, önlenebilir niteliktedir. Bu çalışmada 18 yaş üzeri erişkin bireylerde algılanan stres ile uyku kalitesi arasındaki ilişkiyi belirlemek amaçlandı. Bu değişkenlerin sosyodemografik verilerle ilişkisi de araştırıldı.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı nitelikte olan bu çalışmaya; 01.10.2019-01.03.2020 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran 18 yaş üzeri, uyku bozukluğu oluşturduğu bilinen biyolojik ya da psikiyatrik bir hastalığı olmayan ve iletişim kurabilen kişiler alındı. Katılımcılara demografik veri formu, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ-10) yüz yüze görüşme tekniği ile uygulandı. İstatistiksel analizler IBM SPSS 21.0 programı ile yapıldı.
Bulgular: Çalışmaya uygun kriterleri sağlayan 450 kişi dahil edildi. Katılımcılardan PUKİ'den 5'in üzerinde puan alıp uyku kalitesi kötü olarak değerlendirilenlerin oranı %68,7, ASÖ'den 14-26 arasında puan alıp orta düzeyde stres olarak değerlendirilenlerin oranı %61,1 olarak saptandı. ASÖ'den alınan puanların ortalaması 20,36±6,79, PUKİ'den alınan puanların ortalaması da 6,50±3,41 idi. Katılımcıların yatağa yatması ile uykuya dalma arasındaki geçen süre ortalaması 28,20±26,71 dakika; geceleri uyku süreleri ortalaması 6,80±1,36 saat idi. Algılanan stres ve uyku kalitesi arasında pozitif yönlü orta ilişki ilişki saptandı. (rho=0,486)
Sonuç:. Algılanan stres ve uyku kalitesinin ilişkili olduğu saptandı. Kötü uyku kalitesinin ve stresin demografik verilerden cinsiyet ve gelir durumu ile ilişkili olduğu; yaş, meslek ve eğitim durumu ile anlamlı bir ilişki saptanmadığı görüldü. Kadınların ve maddi desteğe ihtiyaç duyan katılımcılarda kötü uyku kalitesi ve yüksek stres düzeyinin daha sık olduğu saptandı.
Anahtar Kelimeler: Uyku kalitesi, algılanan stres, yetişkinler

Abstract:
Aim: It is known that sleep quality and stress are associated with many diseases. These risk factors which have a high incidence in many studies, are preventable. In this study, it was aimed to determine the relationship between perceived stress and sleep quality in adults over 18 years old. The relationship of these variables with sociodemographic data was also investigated.
Materials and Methods: This descriptive study; Between 01.10.2019 - 01.03.2020, people over the age of 18 who applied to the Family Medicine outpatient clinics of Health Sciences University Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Training and Research Hospital, who did not have a biological or psychiatric disease known to cause sleep disorders and who were able to communicate were included. Demographic data form, Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) and Perceived Stress Scale (PSS-10) were administered to the participants by face-to-face interview technique. Statistical analyzes were made with IBM SPSS 21.0 program.
Results: 450 people who met the eligible criteria for the study were included. Among the participants, the rate of those who scored more than 5 on the PSQI and evaluated as poor sleep quality was 68.7%, and the rate of those who got a score between 14-26 on the PSS and evaluated as moderate stress was found to be 61.1%. The average of the scores from the PSS was 20.36 ± 6.79, and the average of the scores from the PSQI was 6.50 ± 3.41. The average time between the participants going to bed and falling asleep was 28.20 ± 26.71 minutes and the average duration of sleep at night was 6.80 ± 1.36 hours. A moderate positive correlation was found between perceived stress and sleep quality.(rho=0,486)
Conclusions: It was found that perceived stress and sleep quality were related. Poor sleep quality and stress are associated with gender and income from demographic data; it was observed that there was no significant relationship with age, profession and educational status. Poor sleep quality and high stress levels were found to be more frequent in women and participants in need of financial support.
Keywords: perceived stress, sleep quality, adults