Dede Korkut hikâyelerinin tasavvufî açıdan değerlendirilmesi
Evaluation of Dede Korkut stories from a sufi perspective
Yazar: RABİA NUR YORULMAZ
Danışman: PROF. DR. BÜLENT AKOT
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tasavvuf Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dede Korkut Hikayeleri = Dede Korkut Stories ; Dini edebiyat = Religious literature ; Tasavvuf = Mystic ; Tasavvuf edebiyatı = Literature of mysticism ; Tasavvufi unsurlar = Mystical elements ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature ; Türk halk hikayeleri = Turkish folk stories ; İslamiyet = Islam

Özet:
Türk sözlü edebiyatının en kıymetli eserlerinden biri olan Dede Korkut Hikâyeleri, Oğuz Türklerinin en eski epik eseri olarak bilinir. On dördüncü, on beşinci yüzyıllarda yazıya geçirildiği tahmin edilen Dede Korkut Hikâyeleri, Türklerin günlük yaşantısından, inanç esaslarına kadar birçok unsura ev sahipliği yapar. Türklerin milli hayatları hakkında bizlere bilgiler sunan Dede Korkut Hikâyeleri 2019 yılında yeni bulunan nüsha ile birlikte toplam 3 nüshadan ve 13 hikâyeden oluşur. Dede Korkut, Türklerin ortak bir değeridir. Dede Korkut Hikâyeleri içinde bulunan evrensel değerler sebebiyle anlayarak ve önemsenerek okunması gereken bir eserdir. Eserde, ağırlıklı olarak Türklerin İslâmiyet'i benimsedikten sonraki yaşantılarına ışık tutulur. Allah, melek, peygamber, salavat, namaz, kelime-i tevhid, dua, Kur'ân-ı Kerîm gibi birçok İslâmî unsuru hikâyelerde bulmak mümkündür. Dede Korkut'un toplumda mürşid nev'inde üstlendiği rol, verdiği öğütler, getirilen zikirler hikâyelerde tasavvufi bir boyut olduğuna dair merak uyandırır. Nefsin; kibir, gurur, insanlar arasına fitne sokma, sui zan gibi sıfatları ile birlikte tevbe, seyr u sülûk yolculuğu nefs ile mücadele, nefsin terbiye metotlarından az yemek, az uyumak, az konuşmak, kalbin hastalıkları, gönül ehlinin hali gibi mevzular eserde anlatılır. Çalışmada toplamda üç nüshası bulunan Dede Korkut Hikâyeleri anlatılarak hikâyelerden hareketle Türklerin İslâm'ı benimsedikten sonraki yaşantılarında tasavvufi unsurlar incelenerek tespit edilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Korkut Stories, which is one of the most productive Turkish dictionary, is known as the oldest epic work of Oghuz Turks. Korkut Stories, which can be designed to be added in any way and written on them, are made in a way that not mant things can be done from the Daily  life of the Turks, as much as faith- based. The book of  Dede Korkut, which provides information aboyut the national life of the Turks,  consists of a total of 3 copies an 13 stories, Korkut. In the work, it is an award that has a lifetime for adopting Turkish Islam as a source while eating beliefs and beliefs such as God, Hızır, water, mountain, horse, wolf, family. Many Islamic angels can be found in stories such as Allah, prophet, salawat, prayer, kalima-i tawhid, dua, Quran. Dede Korkut's role in the murshid nev arouses curiosity in the events related to the given dhikrs. Your soul; Issues such as arrogance, people, causing mischief among people, repentance with those like su-i zan, eating at the school of seyr- u suluk, arguing with the soul, sleeping less, heart and the state of the people ofthe heart are told. In the study, the Dede Korkut Stories, which have three copies in total, are told and the mystical elements in the lives of the turks after adopting Islama re included.