Yeşil örgütsel davranış ile örgütsel vatandaşlık davranışının işe duyarlılık üzerindeki etkisi
The effect of green organizational behaviour and organisational citizenship behaviour on work sensitivity
Yazar: BERKAY KARGILI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PERİHAN EREN BANA
İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Bu çalışma, yeşil örgütsel davranış ve örgütsel vatandaşlık davranışının sağlık çalışanlarının işe duyarlılık üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, İstanbul ilindeki özel bir hastane zincirinin genel müdürlüğü ve bir hastanesinde görev yapan 292 sağlık personeli üzerinde yürütülmüştür. Yüz yüze anket uygulamasıyla gerçekleştirilen çalışmada, 33 eksik veya hatalı doldurulan anket formu dışarıda bırakılmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel analizleri için IBM SPSS 24.0 ve IBM SPSS AMOS 24.0 istatistik programları kullanılmıştır.
Katılımcı sağlık çalışanlarının özelliklerine bakıldığında, %69,7'sinin kadın, %53,2'sinin 26-35 yaş aralığında, %55,6'sının bekar, %53,8'inin lisans düzeyinde üniversite mezunu olduğu görülmüştür. Yeşil örgütsel davranışın faktör analizi sonucunda, çevreci duyarlılık, çevreci katılım, ekonomik duyarlılık ve tüketim duyarlılığı olmak üzere dört boyut belirlenmiştir. Bu ölçeğin toplam güvenilirlik değeri %92 olarak hesaplanmıştır. Örgütsel vatandaşlık davranışı ölçeğinin faktör analizi sonucunda ise, vicdanlılık, özgecilik, sivil erdem ve centilmenlik olmak üzere dört boyut ortaya çıkmıştır. Bu ölçeğin toplam güvenilirlik değeri %93'tür. İşe duyarlılık için yapılan faktör analizi sonucunda, işe adanmışlık, işin anlamlılığı ve işe istek duyma olmak üzere üç boyut belirlenmiştir. Ölçeğin toplam güvenilirlik değeri %91 olarak bulunmuştur.
Araştırmanın gruplar arası karşılaştırmalarında, yaş, cinsiyet, medeni durum, meslek, mesleki deneyim, ünvan, kurumdaki deneyim, statü, birim, kurum ve semt değişkenlerinde farklılıklar gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, yeşil örgütsel davranışın örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisinin 1 olduğu, örgütsel vatandaşlık davranışının yeşil örgütsel davranıştan %80 oranında etkilendiği ve aynı değişkenin işe duyarlılık üzerindeki aracılık etkisinin %31 olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 
Yeşil örgütsel davranış ve örgütsel vatandaşlık davranışının işe duyarlılık üzerindeki etkisi değerlendirildiğinde, sağlık yöneticilerinin işe alım süreçlerinde ve bu davranışların güçlendirilmesine yönelik çalışmalar yapması uygun olacaktır.

Abstract:
This study aims to evaluate the effects of green organisational behaviour and organisational citizenship behaviour on health care workers' sensitivity to work. The study was conducted on 292 healthcare professionals working in the general directorate and a hospital of a private hospital chain in Istanbul. In the face-to-face survey, 33 incomplete or incorrectly completed questionnaire forms were excluded. IBM SPSS 24.0 and IBM SPSS AMOS 24.0 statistical programmes were used for statistical analyses of the data obtained.
When the characteristics of the participating healthcare professionals were analysed, it was seen that 69.7% of them were female, 53.2% were between the ages of 26-35, 55.6% were single, and 53.8% were university graduates at undergraduate level. As a result of the factor analysis of green organisational behaviour, four dimensions were determined as environmental sensitivity, environmental participation, economic sensitivity and consumption sensitivity. The total reliability value of this scale was calculated as 92%. The factor analysis of the organisational citizenship behaviour scale revealed four dimensions: conscientiousness, altruism, civic virtue and chivalry. The total reliability value of this scale is 93%. As a result of the factor analysis for job sensitivity, three dimensions were identified: job dedication, job meaningfulness and job enthusiasm. The total reliability value of the scale was found to be 91%.
In the inter-group comparisons of the research, differences were observed in age, gender, marital status, occupation, professional experience, title, experience in the institution, status, unit, institution and neighbourhood variables. As a result, it was concluded that the effect of green organisational behaviour on organisational citizenship behaviour was 1, organisational citizenship behaviour was 80% affected by green organisational behaviour and the mediating effect of the same variable on job sensitivity was 31%. 
When the effect of green organisational behaviour and organisational citizenship behaviour on job sensitivity is evaluated, it would be appropriate for health managers to conduct studies to strengthen these behaviours in recruitment processes.