Karayoluyla uluslararası eşya taşıma sözleşmesine (CMR) göre taşıyıcının gecikmeden doğan sorumluluğu (TTK ve TTK tasarısı ile mukayeseli olarak)
Liability of tha carrier for delay in delivery according to the convention on international carriage of goods by road (making comparative analyses with TTK and TTK draft)
Yazar: HALİT ÇİM
Danışman: PROF. DR. HURİYE KUBİLAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Türkiye'nin CMR'ye taraf olması ile birlikte CMR hükümleri,kapsamına aldığı karayoluyla uluslararası eşya taşımaları bakımından bir içhukuk düzenlemesi olarak uygulama alanı kazanmıştır. Bu bakımdan butarihten itibaren kural olarak karayoluyla eşya taşınmasına ilişkin biruyuşmazlıkta, uyuşmazlık konusu taşıma uluslararası nitelikte bir taşıma iseCMR, yurtiçi bir taşıma ise TTK hükümlerine tabi olacaktır ve taşıyıcınınsorumluluğu bu hükümler dikkate alınarak tespit edilecektir.Taşıyıcının gecikmeden doğan sorumluluğu gerek CMR'de gerekTTK'da gerekse TTK tasarısında taşıyıcının hasar ve zıyadan doğansorumluluğundan ayrı bir sorumluluk sebebi olarak düzenlenmiştir. Eşyanıntaşıyıcı tarafından taşınmak üzere teslim alındığı ana taraflarca kararlaştırılanveya bu şekilde bir kararlaştırma bulunmaması halinde halin icabına göretespit edilecek olan taşıma süresinin eklenmesi ile ortaya çıkacak olan tarihtetaşımanın tamamlanarak eşyanın gönderilene teslim edilmemiş olması halindeteslim süresinin aşılmasından bir başka deyişle gecikmeden söz edilir.Taşıyıcının gecikmeden doğan sorumluluğu bakımından TTK ve CMRdüzenlemeleri arasında esasen önemli farklar bulunmaktadır. Bunlarınbaşlıcaları; taşıyıcının sorumluluğu bakımından getirilen sınır, sorumluluğunhukuki niteliği, bildirim ve zamanaşımı süreleri, sorumluluktan kurtulmasebeplerine ilişkin farklar olarak sayılabilir.Türk Ticaret Kanunu tasarısında ise bu farkları ortadan kaldırabilmekamacıyla TTK'da yer alan konuya ilişkin farklılıklar CMR'de belirlenenesaslar çerçevesinde düzenlenerek taşıma hukukunda bir uyum sağlanmayaçalışılmıştır.Bu çalışmada, taşıyıcının gecikmeden doğan sorumluluğu, CMR'ninkonuya ilişkin düzenlemeleri esas alınarak işlenmiş, ayrıca her bölüm içerisindeTTK'nın konuya ilişkin hükümleri ve TTK tasarısında getirilmiş olandüzenlemelere yer verilerek CMR düzenlemeleri ile karşılaştırmalardabulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: 1) CMR, 2) Taşıyıcı, 3) Taşıma Süresi, 4) Gecikme,5) Sorumluluk

Abstract:
Turkey, inter alia, is a party to CMR convention and the rules of CMRactually has been applied to conflicts regarding the international carriage ofgoods by road in Turkey since 04.11.1995.CMR is a very significiant convention in terms of standardizing thegoverning the rules in international carriage of goods by road particularly withrespect to the carrier?s liability. The liability of the carrier for delay in deliveryhas been provided in CMR, TTK and TTK draft besides to the liability of thecarrier for loss or/and damage of the goods during carriage.Delay in delivery shall be said to occur when the goods have not beendelivered within the agreed time limit or the actual duration of the carriagehaving regard to the circumstances of the case.On the other hand, carriage of goods within Turkey may be subject torules and provisions of Turkish Commercial Code which are different otherthan CMR used in international carriage especially in terms of carrier?sliabilities, such as the limitation of the carrier?s liability, status of limitation,status of notification in liability of the carrier for delay in delivery. It must beemphasised, however, that the draft of the Turkish Commercial Code has beendrawn up to remedy these differences likely the rules arranged in CMR,particularly to approximate the different rules in the transportation law.This paper will focus on the carrier?s liabilities arising from the delay indelivery of the goods in the light of CMR rules by making comparative analysesbetween the CMR rules and the relevant articles of the Turkish CommercialCode. Besides there will be references to the draft of Turkish Commercial Code.Key Words: 1) CMR, 2) Carrier, 3) Time Limit Of Carriage 4) Delay, 5) Liability