Meme kanseri tanılı hastalarda cerrahi sonrası omuz mobilitesi, omuz ağrısı ve omuz fonksiyonunun değerlendirilmesi
Assesment of shoulder mobility, pain and function in patients with breast cancer after surgery
Yazar: NAGİHAN ACET
Danışman: DOÇ. DR. NEVİN AYSEL GÜZEL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Ağrı = Pain ; Cerrahi = Surgery ; Hareket = Motion ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Omuz = Shoulder ; Omuz ağrısı = Shoulder pain ; Omuz eklemi = Shoulder joint ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications

Özet:
Çalışmamızın amacı meme kanseri tanılı hastalarda mastektomi ve aksiller diseksiyon sonrası omuz mobilitesi, skapular diskinezi, omuz ağrısı ve omuz fonksiyonunun değerlendirilmesi, omuz mobilitesinin ve skapular diskinezinin birbirleri ile ve lenfödem, ağrı, fonksiyon, vücut kitle indeksi, yaş ile ilişkilerinin incelenmesidir. Çalışmaya Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Bölümü'nde meme kanseri nedeniyle aksiller diseksiyon uygulanan 25 hasta dahil edildi. Omuz mobilitesi (fleksiyon, abdüksiyon-addüksiyon ve internal-eksternal rotasyon) gonyometrik ölçüm ile, lenfödem Kuhnke tarafından tanımlanan disk metodu ile, ağrı Vizüel Analog Skala ile, fonksiyonel durum "Kol Omuz ve El Sorunları Anketi"nin (Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand - DASH) Türkçe versiyonu ile, skapular diskinezi ise "Skapulanın laterale kayma testi", "Skapular yardımcı test" ve "Skapular retraksiyon testi" ile değerlendirildi. Hastalarda fleksiyon limitasyonu %84, abdüksiyon limitasyonu %60, eksternal rotasyon limitasyonu %88, internal rotasyon limitasyonu %52, istirahat ağrısı %28, hareketle ağrı %60, gece ağrısı %80, skapular diskinezi varlığı %48, ciddi fonksiyon kaybı %4, orta derece fonksiyon kaybı %44, hafif derece fonksiyon kaybı %52 olarak ölçülmüştür (p<0,05). Mobilite ile hareketle ağrı, gece ağrısı, omuz fonksiyonu, skapular diskinezi arasında ilişki bulundu (p<0,05). Ayrıca lenfödem ile vücut kütle indeksi ilişkili idi (p<0,05). Skapular diskinezi ile fleksiyon, eksternal rotasyon, internal rotasyon, omuz fonksiyonu, yaş ve vücut kütle indeksi arasında ilişki olduğu saptandı (p<0,05). Meme kanseri tanılı ve aksiller diseksiyon uygulanan hastalarda azalan omuz mobilitesi, fonksiyon kaybı ve artan omuz ağrısı önemli üst ekstremite sorunları olarak karşımıza çıkmaktadır. Ayrıca bu hastalarda SD varlığı rehabilitasyonda göz önünde bulundurulmalıdır.

Anahtar kelimeler: Meme kanseri, mobilite, ağrı, fonksiyon, skapular diskinezi

Abstract:
The aim of this study was to determine the insidence of shoulder limitation, scapular dyskinesia, shoulder pain, shoulder function and to examine the relationship between shoulder mobility, SD, shoulder pain, shoulder function, age, body mass index, lymphedema. Twenty-five patients operated for breast cancer with axillary dissection in department of general surgery in Gazi University Faculty of Medicine were included in the study. Shoulder mobility (flexion, abduction, external rotation, internal rotation) was measured by goniometer, shoulder pain intensity of the operated side was evalueted by visual analogue scale, the presence of lymhedema was   measured according to the method of described by Kuhnke (disk model), shoulder function was evaluated by Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand Questionnaire, the presence of scapular dyskinesia was evaluated by lateral scapular slide test, scapular assistance test, scapular retraction test. Limited shoulder flexion was %84, limited shoulder  abduction was %60, limited shoulder external rotation was %88, limited shoulder internal rotation was %52, shoulder pain during movement was %60, shoulder pain during rest was %28, shoulder pain at night was %80, the presence of scapular dyskinesia was %48, serious disability was %4, moderate disability was %44, mild disability was %52 (p<0,05). There is a relationship between mobility and pain during movement (p<0,05). There is a relationship between external rotation and shoulder function (p<0,05) . Also there is a relationship between presence of scapular dyskinesia and flexion, external rotation, internal rotation, shoulder function, age, body mass index (p<0,05). In patients with breast cancer after surgery, reduced shoulder mobility, reduced shoulder function and increased shoulder pain are important upper extremity problems. Also the presence of should be scapular dyskinesia considered in the rehabilitation of these patients.

Key Words	: Breast cancer, mobility, pain, function, scapular dyskinesia