Zeki Demirkubuz sinemasında kötülüğün sıradanlığı
The ordinariness of evil in Zeki Demirkubuz cinema
Yazar: YAŞAR YİĞİT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLAN TÜYSÜZ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon Ana Bilim Dalı / Sinema Televizyon Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Demirkubuz, Zeki = Demirkubuz, Zeki ; Kötülük = Evil ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
İnsanoğlu var olduğu günden itibaren hayatı anlamlandırma çabası içinde olmuştur. Bu noktada kötülük kavramı, insanlığın temel uğraşlarından biri haline gelmiştir. Kötülükle doğrudan ya da dolaylı olarak ilişki içinde bulunan insan, kötülüğü tanımlamaya ve anlamlandırmaya çalışmıştır. Bu sebeple değişen dünya düzeni içinde kötülük kavramı farklı zamanlarda farklı temellerde tartışılmıştır. Zamanla kötülüğün varlığı, ifade aracına dönüşerek sanat dallarına yansımıştır. Yedinci sanat olarak kabul görülen sinema, kötülük kavramından en fazla beslenen sanat dallarının başında gelmiştir. Görsel ve işitsel duyuya hitap eden sinema, kötülüğün temsilinde bir araç görevi görmüştür. Toplum yaşantısı ve sinema arasında doğrudan bir ilişki vardır. Türk sineması, başlangıcından günümüze kadar toplumu yansıtan bir ayna görevi görmüştür. Özellikle 1980'li dönemlerde Türkiye coğrafyasında yaşanan gelişmeler, Türk toplumu ve Türk sineması üzerinde doğrudan etkili olmuştur. Bu durum kötülük anlayışını da şekillendirmiştir. 1990'lı yıllarda sinemaya başlayan Zeki Demirkubuz toplumsal sorunları birey üzerinden anlatma yolunu seçerek, kötülük kavramıyla doğrudan ilgilenmiştir. Bu çalışma, kötülüğün günümüzde sıradanlaşması ve sıradanlaşan kötülüğün Zeki Demirkubuz filmlerinde temsillerini göstermeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla birinci bölümde kötülük kavramı tanımlanmaya çalışılarak, kötülüğün Antik Yunan'dan günümüze kadar felsefi boyutta ele alınma biçimlerine değinilmiştir. İkinci bölümde Türk sinemasının gelişim sürecine, bu süreçte kötülüğün ele alınma biçimlerine ve Zeki Demirkubuz sinemasının genel özellikleri dahil kötülük anlayışına yer verilmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise Zeki Demirkubuz'un Üçüncü Sayfa, Yazgı ve Yeraltı filmlerinin analizi yapılarak, bu filmler üzerinden kötülük olgusu incelenmiştir.

Abstract:
Mankind has been in an effort to make sense of life since its existence. At this point, the concept of evil has become one of the main preoccupations of humanity. A human, who has a direct or indirect relationship with evil, has tried to define and make sense of evil. For this reason, the concept of evil has been discussed for different reasons at different times in the changing world order. Over time, the existence of evil turned into a means of expression and reflected on the branches of art. Cinema, which is accepted as the seventh art, is one of the art branches that is fed the most from the concept of evil. Cinema, which appeals to the visual and auditory senses, has served as a tool in the representation of evil. There is a direct relationship between social life and cinema. Turkish cinema has served as a mirror reflecting the society from its beginning to the present day. Especially in the 1980s, the developments in Turkey's geography had a direct impact on Turkish society and Turkish cinema. This situation also shaped the understanding of evil. Zeki Demirkubuz, who started cinema in the 1990s, was directly interested in the concept of evil by choosing the way of telling social problems through the individual. This study aims to show the ordinaryization of evil and its representations in Zeki Demirkubuz films. For this purpose, in the first chapter, the concept of evil is tried to be defined and the ways in which evil is handled in a philosophical dimension from Ancient Greece to the present are mentioned. In the second part, the development process of Turkish cinema, the ways in which evil is handled in this process and the understanding of evil, including the general characteristics of Zeki Demirkubuz's cinema, are included. In the last part of the study, Zeki Demirkubuz's Üçüncü Sayfa (Third Page), Yazgı (Destiny) and Yeraltı films were analyzed and the phenomenon of evil was examined through these films.