Avrupa'da yaşayan Türklerde dini kimlik ve aidiyet algısı: Sandıklı örneği
Religious identity and religion perception among Turks living in europe: Example of Sandikli
Yazar: MUHAMMED ARICAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN BULUT
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Afyonkarahisar-Sandıklı = Afyonkarahisar-Sandıklı ; Aidiyet = Belonging ; Avrupa = European ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dini kimlik = Religious identity ; Evlilik = Marriage ; Göçler = Migrations ; Uluslararası göç = International migration ; İslamofobi = Islamophobia ; İşçi göçü = Worker migration

Özet:
Araştırma 1960'lı yıllarda başlayan 1970'li yıllarda ivme kazanan ve bugün
hala varlığını sürdüren dış göç sürecinde Avrupa'ya yerleşen Sandıklılı Türklerin
dini kimlik ve aidiyet algılarını ele almaktadır. Bu bağlamda Avrupa'da yaşayan
Sandıklılıların göç, dini kimlik ve aidiyet kavramlarına yükledikleri anlamlara
değinen araştırmanın saha çalışması Sandıklı ilçesinde yapılmıştır. Araştırmanın
verileri Avrupa'nın çeşitli ülkelerinde ikamet eden ve tatil için ilçeye gelen 22 kişilik
bir örneklem grubuyla derinlemesine görüşme tekniği ile elde edilmiştir.
Araştırmamızda iki temel bölüm bulunmaktadır. İlk bölümde literatür taraması
yapılmış genel anlamda göç, dini kimlik ve aidiyet tanımlamalarına ve bunlar
arasındaki ilişkiye yer verilmiştir. İkinci bölümde bulgular kısmında ise görüşülen
bireylerden elde edilen veriler çözümlenerek yorumlanmıştır. Araştırmamızda
örneklem grubunu oluşturan Sandıklılı Türklerin birçoğunda milli, dini ve kültürel
değerlerini koruma eğilimi hakimdir ve bu bireylerin göç ettiği ülkedeki toplumla
uyum içerisinde yaşadığı tespit edilmiştir. Bu manada Türk kültür ve değerlerini
benimseyen bireylerin varlığı dikkat çekmektedir. Katılımcılarımız kendilerini
Türkiye'ye ait hissettiğini ifade etmiş ve Avrupa kültürüne ayak uydursalar da Türk
değer, örf ve âdetlerini unutmadıklarını dile getirmişlerdir. Ayrıca dini yönlerini ve
milli benliklerini ortak bir noktada buluşturarak dinsel kimliklerine ve aidiyet
bağlarına vurgu yapmışlardır. Araştırmamızın katılımcıları Müslüman ve Türk
kimliklerinden dolayı sosyal ve kamusal alanda çeşitli şekilde ötekileştirmeye maruz
kaldıklarını ifade etmişlerdir. Ancak, islamofobi ve ötekileştirme kaynaklı herhangi
olay ya da davranışla karşılaşmadığını dile getirenler de bulunmaktadır.
Araştırmamıza göre Sandıklılı Türkler ile Avrupa halkı arasında ülkelere göre
kültürlerarası iletişimin farklı düzeylerde gerçekleştiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak
Avrupa'da altmış yılı aşan bir süredir hayatlarını idame ettiren Sandıklılı Türklerin
iv
kimliklerinin ve aidiyet algılarının oluşumunda ve korunmasında dinin kuşatıcı ve
baskın etkisi görülmektedir.

Abstract:
The study aims to examine the religious identity which includes perceptions
of belonging and the basic social problems faced by Turkish immigrants who settled
in Europe after the immigration flow that started in the 1960s, accelerated in the
1970s and still continue today, in the sample of immigrants from Sandıklı. In this
context, in the research; Turks living in the Europe migration of Turks, meaning they
load their religious identity and belonging concepts and religious life, cultural
identity and integration, islamophobia and marginalization, assimilation, marriage,
family relations were focused on, and finally subject thoughts return to Turkey. At
this point a field work about meanings attributed to migration, religious identity and
belonging was done in Sandıklı between people immigrated to Europe from Sandıklı.
The field study was conducted with the people over the age of 18 in Sandıklı district.
In-depth interviews were conducted with a sample group of 15 men and 7 women
with a total of 22 people. Participants were interviewed with a pre-prepared and
categorized questionnaire. Voice recording was made during the interviews, and
notes were taken when it was not possible to record. Then the study data were
transferred to the electronic divices.
The research consists of two main parts. In the first part, the literature was
reviewed, and the relationship between immigration, religious identity and identity
definitions as well as the notions of immigration, religious identity and belonging
were included with the information obtained. In the section of findings in the second
part, the data obtained from the individuals interviewed were analyzed and
interpreted. In the study, the majority of Turks in Sandıklı tend to live in harmony
with the European society by preserving their cultural, religious and national values.
However, it is noteworthy that there are people who show a balance tendency in
terms of adaptation. Marginalization and assimilation tendencies are very low.
vi
According to the results it was detected that intercultural communication was
occured at different levels between European community and Turks from Sandıklı.
The comprehensive and dominanat effect of religion is observed at the preservation
and creation of identity and belonging among Turks from Sandıklı living more than
sixty years in Sandıklı.