Hemşirelerin basınç yarasını önlemeye yönelik tutumlarının ve klinik uygulamalarının belirlenmesi
A determination of nurses' attitudes and clinical practices regarding the prevention of pressure ulcers
Yazar: ARZU ASLAN
Danışman: PROF. DR. MERYEM YAVUZ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Basınç = Pressure ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Tutumlar = Attitudes ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yaralar-delici olmayan = Wounds-nonpenetrating

Özet:
Amaç: Bu araştırma; hemşirelerin basınç yarasını önlemeye yönelik tutumlarının ve klinik uygulamalarının belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak planlanmıştır.
Yöntem: Araştırma Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi dahili - cerrahi klinik ve yoğun bakım ünitelerinde 25 Haziran – 25 Temmuz 2014 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın ilk aşamasında hemşirelerin basınç yarasını önlemeye yönelik tutumlarının belirlenmesinde araştırmanın evrenini dahili- cerrahi klinikler ve yoğun bakımlar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini; araştırmanın yapıldığı tarihlerde izinli, raporlu olmayan, çalışmaya katılmayı kabul eden 426 hemşire oluşturmuştur. Hemşirelerin basınç yarasını önleme uygulamalarını belirlemek için EPUAP 2009 rehber önerilerini içeren bir soru formu, tutumlarını belirleyebilmek amacı ile "Basınç Ülserini Önlemeye Yönelik Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında ise basınç yarasını önlemeye yönelik uygulamaların belirlenmesinde ve basınç yarası prevalansının belirlenmesinde dahili- cerrahi klinikler ve yoğun bakımlarda yatan 18 yaş ve üzeri 575 hastanın erişkin hasta izlem formları kullanılmıştır. 
Verilerin analizinde istatistiksel paket programı  (Statiscical Package For Social Science -  SPSS)  18 kullanılmıştır. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotların (Ortalama, Standart Sapma, Medyan, Frekans, Oran, Minimum, Maksimum) yanı sıra niceliksel verilerin karşılaştırılmasında normal dağılım gösteren değişkenlerin iki grup karşılaştırmalarında Student t Test kullanılmıştır.
Çalışmada "Basınç Ülserini Önlemeye Yönelik Tutum Ölçeği"nin kullanım izni ve çalışmanın yapılabilmesi için bilimsel etik kurulundan ve hastane yönetiminden yazılı izin alınmıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılan hemşirelerin yaşları ortalama 31,86±7,09 yıldır. Çalışmaya katılanların %92,7'si (n=395) kadın, %89'u (n=379) lisans mezunudur. Hemşirelerin çalışma yılı ortalama 8,88±7,41 yıldır. Hemşirelerin %36,9'i (n=157) yoğun bakımlarda, %31,5'i (n=134) cerrahi kliniklerde, %31,7'si (n=135) dahili kliniklerde çalışmaktadır
Hemşirelerin Basınç Yarasını Önlemeye Yönelik Tutum Ölçeği puan ortalaması 43,74 ± 4,29'dür.
Yüzdelik olarak ifade edildiğinde hemşirelerin tutum puanları  %84,12'dir Ölçek puan ortalamasının ≥ %75 olması yeterli sayılmaktadır. Çalışmamızda hemşirelerin basınç yarasını önlemeye yönelik tutumlarının pozitif olduğu görülmüştür. 
İncelenen hasta formlarının %49,0'unu (n=282) cerrahi klinikler, %31,7'sini (n=182) dahili klinikler, %19,3'ünü (n=111) yoğun bakımlarda yatan hastaların formları oluşturmaktadır. İncelenen hasta formlarındaki Braden Risk Puanı 19'un altı olan riskli hastalarda (n=169) basınç yarasını önlemeye yönelik uygulamalara ilişkin; hastaların %98,8'inde (n=167) risk tanılama, %78,7'sinde (n=133) pozisyon değişikliği planlama, %82,8'inde (n=140) deri bakımı, %81,1'inde (n=137) önleyici krem, %82,2'sinde (n=139) sürtünme ve sıyrılmayı önleme, %80,5'inde (n=136) topukları koruma, %81,1'inde (n=137) nem yönetimi, %82,8'sinde (n=140) beslenme kontrolü, %84,6'sında (n=143) hareketi sağlama, %74,6'sında (n=126) destek yüzey kontrolü ve türü ve %63,3'ünde (n=107) deri muayenesi uygulamaları yerine getirilmiştir.
Sonuç: Hemşirelerin Basınç Ülserini Önlemeye Yönelik Tutum Ölçeği'ne göre olumlu tutumlarının olduğu, basınç yarasını önleme konusunda rehber okumanın ve basınç yarası ile ilgili eğitim alma zamanının basınç yarasını önlemeye yönelik tutumu etkilediği görülmüştür. Hemşirelerin Braden Risk Puanına göre riskli grupta (<19) olan hastalara önleyici girişimleri uyguladıkları ve en yüksek oranda risk tanılamanın (%98,8) yapıldığı görülmüştür. Önleyici girişimlerin uygulanmasındaki engellerin de zaman sorunu, personel eksikliği, ekipman eksikliği, kurum politikalarındaki eksiklik olduğu belirlenmiştir. Braden Risk Puanına göre riskli grupta (<19) olan hastalara uygulanan önleyici girişimlerin yoğun bakımlarda daha çok uygulandığı görülmüştür. Dahili kliniklerde basınç yarası görülme oranının (%2.7) cerrahi kliniklere göre  (%5.3) daha düşük olduğu görülmüştür.  	

Anahtar Kelimeler: Basınç yarasını önleme, tutum, hemşirelik

Abstract:
Aim:  This descriptive study was planned to determine the attitudes and clinical practices of nurses regarding the prevention of pressure ulcers.
Method:  The study was conducted between 25 June and 25 July 2014 in the medical and surgical clinics and intensive care units of Ege University Medical Faculty Hospital.  In the first stage of the research, which was to determine the attitudes of nurses to preventing pressure ulcers, the research population consisted of medical and surgical clinics and intensive care units.  The research sample consisted of the 426 nurses who were not on leave when the research was conducted and who consented to take part. A questionnaire which was based on EPUAP 2009 guideline recommendations was used to assess nurses practices and "Attitude Towards Pressure Ulcer Prevention Instrument" was used to determine the attitudes of the nurses toward pressure ulcer prevention. In the second stage, to determine practices to prevent pressure ulcers, the research sample consisted of medical and surgical clinics and intensive care units.  The adult follow-up forms of the 575 patients aged 18 and over in these units were used to detect clinical practices and pressure ulcer prevalence.
The statistics program SPSS 18 packaged software was used in the analyses of data. To evaluation of data, as well as the descriptive statistical methods (mean, standart deviation, median, frequency, percentage, minimum, maximum) Student's t test was used to compare two groups.
Written permissions for ethical considerations and Attitude Towards Pressure Ulcer Prevention Instrument permission were obtained. 
Findings:  The average age of the nurses who took part in the study was 31.86 ± 7.09 years; 92.7% (n: 395) of participants were female, and 89% (n: 379) were bachelor degree.  The average work experience was 8.88 ± 7.41 years; 36.9% (n: 157) were working in intensive care units, 31.5% (n: 134) in surgical clinics, and 31.7% (n: 135) in medical clinics. The nurses' average score on the Attitude Towards Pressure Ulcer Prevention Instrument was 43.74 ± 4.29 (84.12%), where an average score of ≥ 75% was counted as sufficient.  Thus it was seen that the attitudes of the nurses towards the prevention of pressure ulcers was positive.
In the patient forms that were examined, 49.0% (n: 282) came from patients in surgical clinics, 31.7% (n: 182) from those in medical clinics, and 19.3% (n: 111) from those in intensive care units.  Considering the measures to prevent pressure ulcers in the patients (n: 169) who were at risk with a Braden Risk Score below 19 on the forms examined, the following procedures had been carried out: risk assessment 98.8% (n: 167), position change planning 78.7% (n: 133), skin care 82.8% (n: 140), preventive cream 81.1% (n: 137), prevention of friction and shearing 82.2% (n: 139), protect heels 80.5% (n: 136), moisture management 81.1% (n: 137), diet control 82.8% (n: 140), ensuring movement 84.6% (n: 143), control and type of support surface 74.6% (n: 126), and skin examination 63.3% (n: 107).
Conclusion: It was seen that the attitudes of the nurses towards the prevention of pressure ulcers was positive. To read guidelines and training time about pressure ulcer prevention affect positively attitudes towards the prevention of pressure ulcers. Nurses carried out preventive clinical practices to prevent pressure ulcer for patients at risk.  It is seen that the highest rate of practices was risk assessment (%98.8). Barriers in the implementation of preventive interventions have been identified as lack of time, lack of staff, lack of equipment, and lack of institutional policies. Preventive clinical practices in patients at risk were more practiced in intensive care units. In medical clinics, preventive clinical practices were more than other surgical clinics. Thus; pressure ulcer prevalence in medical clinics (%2.7) was less than surgical clinics (%5.3).

Key Words: Pressure ulcer prevention, attitude, nursing