8. sınıf öğrencilerinin dört temel dil becerisine yönelik metaforik algıları
Metaphorical perception of 8th grade students based on four basic language skills
Yazar: DEMET ŞİMŞEK
Danışman: DOÇ. DR. SELMA ERDAĞI TOKSUN
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Türkçe eğitimi ve öğretimi; dört temel dil becerisi olan okuma, yazma, dinleme, konuşma üzerine kurulmuştur. Türkçe eğitimi ve öğrenimi sayesinde öğrenciler, hayatının her alanında ihtiyaç duyduğu bu temel dil becerilerini kazanır ve geliştirir. Öğrencilerin dil becerilerinin önemini kavraması ve dil becerilerine yönelik olumlu algılara sahip olması bu temel becerilerin kazanılması ve geliştirilmesi adına önemli bir faktördür. Öğrencilerin algılarını ortaya çıkarmadaki en önemli tekniklerden biri de metafordur. Bu bağlamda çalışma; 8. sınıf öğrencilerinin dört temel dil becerisi olan dinleme, konuşma, okuma ve yazmaya yönelik algılarını metaforlar yoluyla ortaya çıkarmayı amaçlamıştır. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden olgubilim deseni ve amaçlı örneklem yöntemlerinden biri olan kolay ulaşılabilir durum örneklemesi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Kars ili ve Kars iline bağlı ilçe ve köylerde yer alan 10 farklı devlet ortaokulunda öğrenim görmekte olan 168 kız ve 145 erkek öğrenci olmak üzere 313 8. sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan bir form aracılığı ile elde edilmiştir ve araştırmadan elde edilen veriler, içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir. 
Araştırmanın sonucunda okuma becerisi üzerine 293 metafor üretilmiş ve bu metaforlar 14 kategori altında toplanmıştır, yazma becerisi üzerine 264 metafor üretilmiş ve bu metaforlar 19 kategori altında toplanmıştır, konuşma becerisi üzerine 265 metafor üretilmiş ve bu metaforlar 18 kategori altında toplanmıştır, dinleme becerisi üzerine ise 263 metafor üretilmiş ve metaforlar 18 kategori altında toplanmıştır. Bu verilerden hareketle öğrencilerin en fazla okuma becerisine yönelik metafor ürettiği tespit edilmiştir. Katılımcıların; okuma becerisine yönelik 290 olumlu ve 3 olumsuz metafor ürettiği, yazma becerisine yönelik 258 olumlu ve 6 olumsuz metafor ürettiği, konuşma becerisine yönelik 258 olumlu ve 7 olumsuz metafor ürettiği, dinleme becerisine yönelik ise 255 olumlu ve 8 olumsuz metafor geliştirdiği tespit edilmiştir. Elde edilen bu veriler ışığında öğrencilerin dört temel dil becerisi olan okuma, yazma, konuşma ve dinlemeye yönelik algılanın büyük bir çoğunlukla olumlu olduğu saptanmıştır.

Abstract:
Teaching Turkish is grounded on four basic language skills; reading, writing, listening and speaking. Through the teaching and learning of Turkish, students acquire and develop these basic language skills that they need in every part of their lives. Students' understanding of the importance of language skills and having positive perceptions of language skills is an important factor for the acquisition and development of these basic skills. One of the most important techniques in revealing students' perceptions is metaphor. In this context, the current study aimed to reveal 8th grade students' perceptions of listening, speaking, reading and writing, which are four basic language skills, through metaphors. In the study, phenomenological design, which is one of the qualitative research designs, and convenience sampling, which is one of the purposive sampling methods, were used. The study group of the study consists of 313 eighth grade students, 168 girls and 145 boys, attending 10 different public middle schools in Kars province and its districts and villages in the 2021-2022 school year. The data were collected by using a form prepared by the researcher and the collected data were analyzed with the content analysis technique.  
As a result of the study, 293 metaphors were produced on reading skill and these metaphors were gathered under 14 categories, 264 metaphors were produced on writing skill and these metaphors were gathered under 19 categories, 265 metaphors were produced on speaking skill and these metaphors were gathered under 18 categories and 263 metaphors were produced on listening skill and these metaphors were gathered under 18 categories. Based on these data, it was determined that the students produced the greatest number of metaphors for reading skill. It was determined that the participants produced 290 positive and 3 negative metaphors for reading skill, 258 positive and 6 negative metaphors for writing skill, 258 positive and 7 negative metaphors for speaking skill and 255 positive and 8 negative metaphors for listening skill. In light of these findings, it was determined that the students' perceptions of the four basic language skills of reading, writing, speaking and listening were mostly positive.