Türkiye ekonomisinde dış ticaret ve enflasyonun istihdamsız büyüme üzerindeki etkileri
The effects of foreign trade and inflation's jobless growth on the Turkish economy
Yazar: CANAN DEMİRCİ ÇELİKKOL
Danışman: PROF. DR. MİTHAT ZEKİ DİNÇER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Büyüme = Growth ; Büyüme kaynakları = Growth sources ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Enflasyon = Inflation ; Ticaret = Trade ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Uluslararası ticaret = International trade ; İstihdam = Employment ; İstihdam politikaları = Employment policies ; İşsizlik = Unemployment

Özet:
Ekonomik büyüme hem ülke ekonomisi hem de o ülkedeki hane halklarının yaşam standartlarının yükseltilmesinde çok önemli bir makro ekonomik değişkendir. Literatürden de bilindiği üzere ekonomik büyümenin istihdam artışı sağlaması beklenir. Ancak son yıllarda büyümenin istihdam yaratmaması tartışılmalara yol açmıştır.

Bu tartışmalar çerçevesinde, istihdamsız büyüme kavramının ortaya çıkışı, gelişimi, yarattığı sorunlar ve bu sorunların çözümüne ilişkin önerilerin yanı sıra; Türkiye ekonomisi özelinde dış ticaret ve enflasyon gibi makroekonomik göstergelerin büyüme ve istihdam üzerinde etkisi olup olmadığının analiz sonuçları bu çalışmada yer almaktadır.

Çalışmada; istihdamsız büyüme kavramının ne ölçüde gerçek olduğu, tarım ve sanayi sektörünün büyüme-istihdam ilişkisindeki payı, teknolojik gelişmelerle birlikte ortaya çıkan Sanayi 4.0'ın istihdam ve ekonomik büyüme üzerinde ne kadar ve nasıl etki ettiği ve Türkiye ekonomisinin nasıl etkilendiği gibi sorulara cevap aranmaktadır.
Bu çalışmada; dış ticaret, enflasyon, işsizlik ve büyüme arasındaki ilişkiler incelenirken 1980-2017 yılları arası baz alınmış; Genişletilmiş Dickey-Fuller Birim Kök Testi  ve Granger Nedensellik Testi kullanılmıştır.

Yapılan analizlerin sonuçlarına göre; dış ticaretten büyümeye ve büyümeden dış ticarete doğru nedensellik ilişkisi bulunamamıştır.  Dış ticaret ve işsizlik arasında iki yönlü de bir ilişki bulunamamıştır. Enflasyon oranı ile büyüme arasında karşılıklı bir nedensellik ilişkisi bulunmuştur. Büyüme ve işsizlik arasında da yine iki yönlü de ilişki bulunamamıştır.

Abstract:
Economic growth is a macroeconomic variable which is very important for the country's and households living standards. As known in literature, economic growth is expected to increase employment. But in last years it has been argued that growth does not cause employment.

Within the framework of this controversy, this study comprises the coming to existence of non-growth, its various phases, recommendations, aiming at solving related issues, furthermore, whether this phenomenon has effects on the macroeconomic indicators of the Turkish economy in particular.

Within this dissertation, answers are sought to questions like; how real the concept of jobless growth is, if so, its share in agriculture and manufacturing industries, as well as how and to what extent the concept of Industry 4.0, which was a result of technological advancements, affects economic growth and rate of employment.

In this study, the relations among foreign trade, inflation and economic growth has been examined, for the period between 1980-2017 as the basis and the Granger Causality test has been deployed.

The results of the analysis show that there is no causality exists from growth to foreign trade and from foreign trade to growth. Besides, no relation between foreign trade and unemployment was detected. A causality relation has been detected both ways between inflation rate and economic growth. And also no relation has  been detected both ways between economic growth and unemployment.