Zihin engelli ve normal gelişim gösteren bireylerin ebeveynlerinin öfke yönetimi ve stresle başa çıkma tarzları bakımından incelenmesi
Investigations of anger management and coping with stress methods of the parents who have mentally retatded children and the parents who have regular education children
Yazar: AYHAN KARADAĞ
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM COŞKUN
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Engelli Çalışmaları  Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Başa çıkma = Coping ; Demografik özellikler = Demographic characteristics ; Stresle başetme = Coping with stress ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Öfke = Anger ; Öfke kontrolü = Anger control ; Öfke yönetimi tedavisi = Anger management therapy ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Bu araştırmanın amacı, zihinsel engelli ve normal gelişim gösteren bireylerin ebeveynlerinin öfke yönetimi ve stresle başa çıkma tarzları ile bu iki değişken arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı, öfke yönetimi ve stresle başa çıkma tarzlarının yaş, cinsiyet, sosyo-ekonomik durum gibi çeşitli demografik özelliklere göre farklılık gösterip göstermediğini incelemektir.

     Araştırmanın çalışma grubunu Aydın ilinde ikamet eden 1-18 yaş arası zihinsel engelli çocuğa sahip 200 ebeveyn ve normal gelişim gösteren çocuğa sahip 200 ebeveyn olmak üzere toplamda 400 ebeveyn oluşturmaktadır.

     Çalışmada ailelerin kişisel bilgilerine yönelik araştırmacı tarafından hazırlanan "Demografik Bilgi Formu", "Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarzı Ölçeği", "Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği" kullanılmıştır.

     Araştırmada elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 21.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Niteliksel verilerin karşılaştırılmasında iki grup arasındaki farkı Mann-Whitney U testi ve ikiden fazla grup durumunda parametrelerin gruplar arası karşılaştırmalarında Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. Kruskal Wallis H Testinde anlamlı çıkan bulgular arasında farkı belirleyebilmek için Mann Whitney U testi yapılmıştır. Bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki ilişkiye Spearman Korelasyon Testi ile bakılmıştır. Sonuçlar araştırmanın amaçları doğrultusunda tablolaştırılmış, açıklanmış ve yorumlanmıştır.

     Araştırma sonucunda zihinsel engelli çocuğa sahip ailelerin, normal gelişim gösteren çocuğa sahip ebeveynlere göre kendine güven yaklaşımı, iyimserlik yaklaşım, çaresizlik ve boyun eğici yaklaşım ile öfke içte, öfke dışta, sürekli öfke ve öfke kontrol düzeyleri arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Bununla beraber ebeveynlerin sürekli öfke tarzlarından en çok öfke kontrolüne, stresle başa çıkma tarzlarından ise en çok kendine güven yaklaşımına sahip olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular ilgili literatür doğrultusunda yorumlanmış ve öneriler sunulmuştur. 
Anahtar Kelimeler: Zihin Engelli, ebeveyn, öfke yönetimi, stresle başa çıkma,

Abstract:
The aim of this study is to examine if there is a meaningful relationship between the anger management and coping with stress methods of the parents who have mentally retarded children and the parents who have regular education children or not, and determine how the anger management and coping with stress methods differ in terms of demographic characteristics such as age, gender, socio-economic status or not.

     The study population consisted of 400 parents living in Aydın city, 200 of whom have mentally retarded children aged 1-18 and 200 of whom have regular education children.

     In the study, A Demografic Questionnaire which was prepared by the researcher, An Anger Expression Inventory and A Scale of Coping With Stress were used to collect data.

     SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 21.0 programme were used to analyze the data. In the comparison of qualitative datas between two groups, Mann-Whitney U test was used, and in the comparison of parameters between groups more than two, Kruskal Wallis H test was used. Mann- Whitney U test was applied to determine the difference between findings that come out as meaningful in Kruskal Wallis H test.
     As a result of the study, meaningful differences were found out between self-confident approach, optimistic attitudes, helpless approach and submissive attitudes of parents who have mentally retarded children compare to parents whose regular education children and anger in, anger out, permanent anger and anger control levels. At the same time, it was exposed that parents use  anger control among permanent anger methods and self-confident approach among coping with stress methods much more than the other methods. Findings from the study were commented in terms of the literature related to our study and suggestions were pointed out.

Key words: mentally retarded, parent, anger management, coping with stress methods.