Sağlık hizmetleri yönetim rejiminin analitiği: İstanbul'a yönetimsellik perspektifinden odaklanmanın sunduğu açılımlar
Analytics of the healthcare regime of government: The implications of focusing on İstanbul via governmentality perspective
Yazar: MAHFUZ AKTAŞ
Danışman: PROF. DR. ASUMAN TÜRKÜN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Şehir Planlama Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Bu tezin amacı, günümüz Türkiye'sinin sağlık hizmetleri yönetim rejimini, yönetimsellik perspektifinden yararlanarak, İstanbul ölçeğinde incelemek ve böylelikle kuramsal bir sınırlılığı aşma gayreti göstermektir. Bir yandan, Foucault'nun yönetimsellik çalışmalarının kavramsal hazinesinden; diğer yandan Anglo-Foucaultcu yönetimsellik çalışmalarına yöneltilen eleştirilerden faydalanan bu disiplinlerarası çalışma, sınayacağı yönetim rejimleri analitiği sayesinde, hem şehir planlama çalışmalarına, bir sosyal altyapı alanı olarak değerlendirdiği sağlık hizmetlerine ilişkin analitik merceklerini çeşitlendirmeye yönelik bir davet çıkarır; hem de sosyal ve siyasal kuramların, sağlık yönetim rejimi üzerine analizlerinde mekânsal dinamikleri de dikkate almaları yönünde çağrıda bulunur.
Yönetim analitiğinin mercekleri, 2000'lerde, İstanbul'da, sağlık alanına ilişkin söylemler ve pratikler yanında makro, mezo, mikro ölçeklerde yer alan çok çeşitli aktörlerin etkileşimlerince teşvik edilen sağlık özneleri ve sağlık mekanlarına odaklandığında, sağlık hizmetlerinin, 2000'ler Türkiye'sinde, büyük ölçüde, piyasa prensiplerince yönlendirildiği belirginleşir. Yönetim analitiğinin izlekleri takip edildiğinde, 2000'lerden günümüze, Türkiye'de sağlık hizmetlerinin piyasa prensiplerinin hâkim olmasını teşvik eden bir yönetim rejimi içinde işlemekte olduğu görülür. Günümüzde, piyasa prensipleri, sağlık hizmetleri söz konusu olduğunda müdahalenin derecesi ve türüne karar verir ve sosyal kaygıları, piyasa pahasına marjinalleştirir.

Abstract:
This dissertation aims to resolve a theoretical double bind by casting Turkey's contemporary healthcare regime of government onto the scale of Istanbul in the 2000s with the help of the governmentality perspective. This interdisciplinary dissertation, by conducting analytics of government devised out of not only Michel Foucault's own governmentality studies but also the critics of the Anglo-Foucauldian Governmentality Studies, on the one hand, invites urban planning studies that consider healthcare a mere form of social infrastructure to upgrade and diversify their analytical lenses; on the other hand, calls social and political theories to take into consideration the implications of the spatial strategies and technologies when it comes to discussions around healthcare. 
Focusing on the discourses and practices that make up a regime of healthcare government in Istanbul in the 2000s while taking into account the subjects and spaces of healthcare invested by the interactions of various actors on macro, mezzo, and micro scales, the healthcare regime of government in Turkey appears to be dominantly governed by the expectations of market principles. In guidance of the trajectories of an analytics of government, the healthcare regime of government in Turkey since 2000s promotes market principles. Today, market principles decide for the degree and type of governmental intervention when it comes to matters of healthcare, marginalizing social concerns at the expense of the market.