Gebelikte uygulanan pelvik taban egzersizlerinin  
postpartum stres inkontinansa ve yaşam kalitesine etkisi
Assessment of the effect of pelvic floor muscle exercises applied during pregnancy in postpartum stress incontinence and quality of life
Yazar: EBRU SERT
Danışman: DOÇ. DR. BİRSEN KARACA SAYDAM
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Gebelik = Pregnancy ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Uterus = Uterus ; Üriner inkontinans = Urinary incontinence

Özet:
Gebelik sırasında üriner sistemde anatomik ve fizyolojik pek çok değişiklik meydana gelir. Üriner inkontinansın oluşmasında gebelik ve doğum ile ilgili faktörler; terme ulaşan gebelik sayısı, parite, doğum şekli, doğum komplikasyonları, epizyotomi/yırtık varlığı, bebeğin doğum ağırlığı, doğumdan sonra miksiyon ile ilgili problemlerin önemli rolü vardır. Bu çalışma; gebelikte yapılan pelvik taban kas egzersizlerinin doğum sonu dönemde pelvik taban kas gücüne, stres inkontinansa ve yaşam kalitesine etkisini değerlendirmek amacıyla planlanmıştır.
Araştırma Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Ürojinekoloji Polikliniği'nde 01 Ekim 2014 ve 31 Mayıs 2016 tarihleri arsında yapılmıştır. Araştırmaya 14 kontrol, 18 çalışma grubu olmak üzere toplam 32 gebe dahil edilmiştir. Tüm kadınların primipar, 20-30 haftalar arasında gebe olması ve vajinal doğum yapması çalışmaya dahil edilmede en önemli kriterleri oluşturmuştur. Veriler; kadınların sosyo-demografik ve tanımlatıcı bilgilerini içeren anket formu yanı sıra, Incontinence Impact Qestionnaire (IIQ-7) ve Urogenital Distress Inventory (UDI-6) ölçekleri kullanılarak, Biofeedback (BF) cihazı, elektromyelografi (EMG) probu, perineometre ve dijital muayene (Modifiye Oxford Skalası) ile kas gücü ölçümleri yapılarak toplanmıştır.
Verilerin analizinde SPSS 16.0 paket programı kullanılarak sayı, yüzde, Bağımsız T Testi, Mann Whitney U Testi, Wilcoxon Sıralı İşaretler Testi, ve Ki Kare Testi uygulanmıştır.
Çalışma ve kontrol grubundaki kadınların gebelikteki Modifiye Oxford Skalasına göre pelvik taban kas gücü dağılımları incelendiğinde en yüksek oranda %31.2'sinin (n:10) 1 kas gücü seviyesine ve %28.1'inin (n: 9) 2 kas gücü seviyesine, sahip oldukları saptanmıştır. Çalışma ve kontrol gruplarının kas gücü değerlendirildiğinde; egzersiz alan kadınlar ile egzersiz almayan kadınların kas gücü arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır.
UDI-6 ve IIQ-7 toplam ölçek puanları incelendiğinde; çalışma ve kontrol grupları arasında gebelikte ve doğum sonu ikinci ayda istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır.
Araştırmadan elde edilen sonuçlar pelvik taban kas egzersizlerinin gebelikte ve lohusalıkta tüm kadınlara pelvik taban kas egzersizleri öğretilmesinin faydalı olduğunu göstermiştir.  Pelvik taban kas egzersizlerinin gebelikte ve doğum sonu uzun dönemde etkinliğini incelemek adına daha büyük örneklem sayısı ve daha uzun dönem takipli araştırmalar yapılmasının yararlı olacağı düşünülmektedir.

Anahtar kelimeler: Pelvik taban kas egzersizleri; üriner inkontinans; gebelik; postpartum

Abstract:
A plenty of both anatomical and physiological changes occur in the urinary tract during pregnancy and in postpartum. The factors of urinary incontinence related to pregnancy and childbirth state as term reaching parity, mode of delivery, birth complications, episiotomy, presence of tears, baby's birth weight and the problems about micturation after birth in postpartum. This research was designed to evaluate the effects of pelvic floor muscle exercises performed during pregnancy on the pelvic floor muscle strenght, stress urinary incontinence and quality of life in postpartum. 
The research was carried out at Ege University Medicine Faculty Hoşpital, Gynecology and Obstetri Clinic, Urogynecology Policlinic and data were collected between  October 1, 2014 and May 31, 2016. The study includes total number of 32 pregnant women 14 of whom are control group and 18 of whom are experimental group. The essential criteria to include women in the research are that all the pregnant woman were between the weeks 20 and 30, primipar and they would have vaginal delivery. Data were collected using Incontinence Impact Questionnare (IIQ-7) and Urogenital Distress Inventory (UDI-6) scales, measuring muscle strenght by Biofeedback, electromyelographi probe, perineometre and digital examination (Modified Oxford Scale) in addition to questionnare form including descriptive and sociodemographic information of women.
In the data analysis, SPSS 16.0 package programme was used including numeric and persentage distributions, Mann Whitney U Test, Independent T Test, Wilcoxon Signed Ranks Test and Chi Square Test. 
Investigating the pelvic floor muscle strength range of pregnant women according to Modified Oxford Scale it is found that the women have1 muscle strength level is the highest percentage of %31.2 (n=10) and %28.1 (n= 9) of women have 2 muscle strength level. Analyzing thr muscle strenght of experimental and cpntrol groups no significant difference is found between the women who has taken the exercises and the women who has not.
Analyzing UDI-6 and IIQ-7 total scale score no significant difference was statisticly found between the experimental group and control group. 
The results achieved from the research show that teaching women pelvic floor muscle exercises performed during pregnancy and postpartum usefull. It is thought that long term researches with bigger sample number and long term follow ups  are recommended to investigate effects of pelvik floor muscle exercises during pregnancy and postpartum. 

Key words: Pelvic floor muscles exercises, urinary incontinence, pregnancy, postpartum