Destinasyon pazarlama unsuru olarak etkinlik turizmi ve etkileri - İstanbul örneği
Event tourism and perceived impacts as a destination marketing element - The case of Istanbul
Yazar: AYŞE ÇELİK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SELMA MEYDAN UYGUR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Destinasyon = Destination ; Etkinlik = Efficiency ; Pazarlama = Marketing ; Turizm = Tourism ; Turizm pazarlaması = Tourism marketing ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Etkinlikler destinasyonun önemli çekicilikleri içinde yer almakta ve turistlerin destinasyona ait kültürel, sosyal ve tarihi doku konusunda güncel bilgiler edinilmesini sağlamaktadır. Bu nedenle etkinlikler destinasyon pazarlamasında kullanılabilecek önemli bir unsurdur. Bunun yanında, etkinliklerin destinasyonlar üzerinde bıraktığı birçok olumlu ve olumsuz etki bulunmaktadır.Araştırmanın temel amacı, etkinliklerin destinasyon üzerinde meydana getirdiği etkilerden sosyo-ekonomik ve destinasyon pazarlamasına yönelik etkileri ortaya koymaktır. Uygulama alanı olarak etkinliklerin en yoğun düzenlendiği yer olan İstanbul ili belirlenmiş ve İstanbul ilinde bulunan ve etkinlik düzenleyen fuar organizatörlerine ve seyahat acentalarına yönelik araştırma yapılmıştır. Araştırmada anket tekniği kullanılmıştır. Araştırmada 316 A grubu seyahat acentası ve 74 fuar organizatörü çalışanına ulaşılmıştır. Bu araştırmada, katılımcıların etkinliklerin sosyo-ekonomik ve destinasyon pazarlaması etkilerini belirlemek üzere faktör analizi yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler, frekans analizi, t-testi ve ANOVA testi kullanılarak SPSS 15.0 programı yardımı ile değerlendirilmiştir. Anlamlılık düzeyi, 0,05 olarak kabul edilmiş ve buna göre yorumlanmıştır.Araştırmada sosyo-ekonomik etkiler ve destinasyon pazarlaması etkilerine yönelik bulgular elde edilmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda sosyo-ekonomik etkiler; topluluk bağdaşımı, ekonomik yarar, sosyal yarar ve sosyal maliyet faktörleri olarak isimlendirilmiştir. Analizler sonucunda; İstanbul'daki etkinliklerin şehir projelerine katkı sağlamadığı, etkinliklerin İstanbul destinasyonunda eğitici olduğu ve farkındalık yarattığı, etkinlikleri suç oranını artırdığı ve yerel halk ile turistlerin karşılaşmasında İstanbul'da fuar organizatörü ve seyahat acentası çalışanlarının Doxey'in öfke indeksi modeline göre kaygı ve karşıtlık safhasında bulundukları sonuçları elde edilmiştir. Destinasyon pazarlamasına yönelik algılarda, etkinliklerin destinasyon pazarlamasında bir unsur olarak kullanıldığı ortaya çıkmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda etkinlik turizmi destinasyon pazarlamasında kullanılabilecek bir pazarlama unsuru olduğu ve destinasyon markasını, imajını ve tanınırlığını pekiştirdiği sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Destinasyon Pazarlaması, Destinasyon Pazarlaması Etkisi, Etkinlik Turizmi, Sosyo-Ekonomik Etki.

Abstract:
Events take place between destination attractions and provides updated information about cultural, social and historical values. Hence the events are important element that could be used for marketing of destinations. Events have some positive and negative impacts on destinations.The main purpose of this study is to reveal the socio-economic and destination marketing impacts of events on destinations. İstanbul was chosen as a study field since events are organized in İstanbul intensively and the research was conducted on fair organizations organizing events and travel agencies holding important positions in tourism. The research was carried out by survey. In research, 316 A-group travel agencies employees and 74 fair organizations employees were attained. The collected data was analyzed by using factor analysis, frequency, t-test and ANOVA tests in SPSS 15.0 and the conclusions were made by accepting the significance level as 0,05.In research, as findings; socio-economic impacts and destination marketing impacts are revealed. In the results of findings the impacts are named as socio-economic; community cohesiveness, economic benefits, social incentives and social costs. At the end of the results of analysis, it has been attained that the events in Istanbul have not any contributions to civic projects but build community pride, increase the crime rates. According to Doxey?s irritation index, employees in fair organizations and travel agencies have level of worries and contradictions about the meeting of locals and tourists. In the destination marketing perceptions, it is attained that events are used as an element in destination marketing and it is attained that events strengthen destination image, destination brand, destination position and increase the recognition of destination. In the light of findings, it is revealed that the events can be used as an element of marketing and are reinforces of destination image, destination brand and destination recognition.Key Words: Destinations marketing, Destination marketing impact, Event tourism, Socio-economic impact.