Gözetim toplumu bağlamında algoritmalar tarafından dönüştürülen halkla ilişkiler
Public relations transformed by algorithms in the context of the surveillance society
Yazar: ÖZLEM SEZER
Danışman: PROF. DR. EBRU ÖZGEN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations

Özet:
Gözetim kavramı, toplumların tarihi boyunca, bireyler ve toplum üzerinde kontrol sağlamak amacıyla kullanılan bir yöntem olmuştur. Bu süreçte, gözetim çoğunlukla toplumsal düzenin korunması ve güvenliğin artırılması gerekçesiyle meşrulaştırılmıştır. Özellikle iktidar sahipleri, gözetimi kendi çıkarları doğrultusunda kullanarak, toplumu kontrol altında tutmayı gaye edinmişlerdir. Bunun yanında halkla ilişkiler stratejilerinin bir parçası olarak da kullanılan gözetim, kurum ve markaların imajlarını yönetmek, hedef kitlelerle daha etkili bir şekilde iletişim kurmak ve kamuoyunu şekillendirmek amacıyla da kullanılmaktadır. Yeni iletişim teknolojilerinin ortaya çıkması ve hızlı bir şekilde gelişmesi, gözetim pratiğini büyük ölçüde değiştirmiştir. Geleneksel gözetim yöntemleri, genellikle fiziksel izleme ve sınırlı veri toplama ile sınırlıyken, dijitalleşme ve yeni iletişim ortamlarının ortaya çıkması, gözetimin kapsamını ve etkinliğini artırmıştır. Dijitalleşme ile birlikte, gözetim artık büyük ölçüde algoritmalar aracılığıyla gerçekleştirilir olmuştur. Bu çalışma da gözetim toplumu bağlamında dijitalleşme ile ortaya çıkan algoritmaların halkla ilişkiler alanındaki dönüşüme olan etkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda, dijital halkla ilişkiler yöntemlerini aktif bir şekilde kullanan ve İstanbul'da faaliyet gösteren halkla ilişkiler ajansları belirlenmiş, bu ajanslar arasından amaçlı örneklem yöntemiyle 10 halkla ilişkiler ajansı araştırmanın örneklemi olarak seçilmiştir. Daha sonra bu halkla ilişkiler ajanslarının yöneticileri ile yarı yapılandırılmış derinlemesine mülakat yöntemi ile görüşmeler gerçekleştirilerek ulaşılan bulgular betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiş, verilerin analizinde MAXQDA Analytics Pro programı kullanılmıştır. Araştırma kapsamında gerçekleştirilen analizde, 5 tema belirlenmiştir. Çözümleme sonucu elde edilen bulgular literatür bağlamında değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda internetle birlikte ortaya çıkan algoritmik tabanlı teknolojilerin gelişiminin halkla ilişkiler stratejilerinin belirlenmesi ve bunların uygulanmasında radikal dönüşüme neden olduğu sonucuna varılmıştır. Bu dönüşüm ile veri analizi, dijital medya takibi ve kriz iletişimi gibi uygulamalar artık algoritma tabanlı teknolojiler sayesinde gerçekleştirilir olmuştur. 

Anahtar Kelimeler: Halkla İlişkiler, Gözetim, Dijitalleşme, Algoritma, Algoritmik Halkla İlişkiler

Abstract:
The concept of surveillance has been a method used to maintain control over individuals and society throughout the history of societies. In this process, surveillance has often been justified on the grounds of preserving social order and increasing security. Especially those in power aim to keep society under control by using surveillance for their own interests. In addition, surveillance, which is used as a part of public relations strategies, is also used to manage the images of institutions and brands, to communicate more effectively with target audiences and to shape public opinion. The emergence and rapid development of new communication technologies has greatly changed the application of surveillance in practice. Although traditional surveillance methods are generally limited to physical monitoring and limited data collection, digitalization and the emergence of new communication environments have increased the scope and effectiveness of surveillance. By the help of digitalization, surveillance is now largely carried out through algorithms. This study aims to reveal the transformation experienced by the algorithms that emerged with digitalization in the context of surveillance society in the field of public relations. For this purpose, public relations agencies that actively use digital public relations methods and operate in Istanbul were determined, and among these agencies, 10 public relations agencies were selected as the sample of the research with the purposeful sampling method. Then, interviews were conducted with the managers of these public relations agencies using the semi-structured in-depth interview method, and the findings were evaluated with the descriptive analysis method, and MAXQDA Analytics Pro program was used to analyze the data. In the analysis carried out within the scope of the research, 5 themes were identified. The findings obtained as a result of the analysis were evaluated in the context of the literature. As a result of the research, it was concluded that the development of algorithmic-based technologies that emerged with the internet caused a radical transformation in the determination of public relations strategies and their implementation. Thanks to this transformation, applications such as data analysis, digital media monitoring and crisis communication are now carried out thanks to algorithm-based technologies.

Keywords: Public Relations, Surveillance, Digitalization, Algorithm, Algorithmic Public Relations