Çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanlarının ve uzmanlık öğrencilerinin çocuk istismarı ve ihmali konusundaki bilgi düzeyleri ve yaklaşımlarının değerlendirilmesi
Comparison and evaluation of knowledge and approaches of pediatric specialists and pediatric residents about child abuse and neglect
Yazar: DİCLE EROL
Danışman: DOÇ. DR. ÇAĞATAY NUHOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Doktorlar = Physicians ; Tıp eğitimi = Education-medical ; Yaklaşım yöntemleri = Approximation methods ; Çocuk ihmali = Child negligence ; Çocuk istismarı = Child abuse ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Amaç: Çocuk istismarı ve ihmali; tıbbi, hukuki, sosyal yönleri olan ve multidisipliner yaklaşılması gereken önemli bir çocuk sağlığı sorunudur. Çalışmada, çocuk istismar ve ihmalinin tanınmasında ve önlenmesinde önemli rolü olan çocuk sağlığı ve hastalıkları asistan ve uzman hekimlerinin konuyla ilgili bilgi düzeylerini ve yaklaşımlarını değerlendirmek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmaya, İstanbul Anadolu yakasındaki eğitim ve araştırma hastanelerinde görev yapan 122 pediatri asistanı ve 61 pediatri uzmanı  olmak üzere toplam 183 hekim katılmıştır. Hekimlere , iki bölüm ve toplam 45 sorudan oluşan anket formu uygulanmıştır. Anketin ilk bölümünde, hekimlerin demografik özelliklerini, çocuk istismarı ve ihmali konusundaki görüş ve yaklaşımlarını belirlemeye yönelik sorular bulunmaktadır. İkinci bölümde ise; daha önce hekimlere yönelik yapılmış benzer konudaki anket çalışmaları ve tıbbı literatürler derlenerek oluşturulan, hekimlerin çocuk istismarı ve ihmali konusundaki bilgi düzeylerini değerlendirmeyi amaçlayan sorular bulunmaktadır. Verilerin analizinde SPSS 22 programı kullanılmıştır. 
Bulgular: Araştırmaya 121 (%66,1) kadın, 46 (%33,9) erkek olmak üzere toplam 183 hekim katılmıştır. Çocuk istismarı ve ihmali  konusunda hekimlerin %60,7'si mezuniyet öncesi eğitim almış ve bunların ancak %25,2'si eğitimi yeterli olarak değerlendirmiştir. Mezuniyet sonrasında ise araştırmaya katılan hekimlerin %51,9'u eğitim almış ve bunların %41,1'i eğitimi yeterli olarak değerlendirmiştir. Hekimlerin %72,7'si meslek hayatlarında çocuk istismar/ihmal olgu veya şüphesi ile karşılaşmışlardır. Karşılaşanların %87,2'si kurumlarla iletişim/yasal süreçlerde zorlandıklarını belirtmişlerdir. Hekimlerin sadece %42,1'i çalıştıkları kurumda çocuk istismar ve ihmaline yönelik talimat/prosedür bulunduğunu belirtmiştir. Pediatri uzmanlarının genel bilgi puanı ortalaması 97,77±3,06  ve pediatri asistanlarının genel bilgi puanı ortalaması 92,46±7,65 hesaplanmıştır. Pediatri asistanlarının bilgi düzeyleri, pediatri uzmanlarından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur (p:0,000; p<0,05). Çocuk istismarı ve ihmali konusundaki genel bilgi  puanları mezuniyet sonrası eğitim alanlarda,çalışma süresi 10 yıl ve üzerinde olanlarda, istismar olgu veya şüphesi ile karşılaşanlarda, kurumlarında prosedür bulunanlarda diğer gruplara göre istatiksel olarak anlamlı düzeyde yüksektir (p<0,05).
Sonuç: Çocuk doktorlarının, çocuk istismarı ve ihmalini tanıma ve farkındalık bilgi düzeyleri yeterlidir. Buna karşılık hekimlerin olguyla karşılaşma sonrasındaki yasal süreç hakkında ve olgunun yönetiminde bilgi eksiklikleri bulunmaktadır. Pediatri asistanlarının bilgi düzeylerinin, pediatri uzmanlarından düşük olduğu; eğitimin, hekimlerin çocuk istismarı ve ihmaline yaklaşımlarını geliştirdiği ve bilgi düzeylerini arttırdığı belirlenmiştir. Bu nedenle mezuniyet öncesi dönemde çocuk istismarı ve ihmali konusundaki eğitimlerin geliştirilmesi ve mezuniyet sonrası dönemdeki düzenli eğitimlerle konuya gerekli önemin verilmesi gereklidir.

Abstract:
Objective: Child abuse and neglect is an important child health problem and requires multidisciplinary approach since it has medical, legal and social aspects. The aim of this study was to evaluate the knowledge and approaches of pediatric specialists and residents who have a significant role in the diagnosis and prevention of child abuse and neglect.
Materials and Methods: A total of 183 physicians, 122 pediatric residents and 61 pediatric specialists working in education and research hospitals on the Asian side of Istanbul, were included in the study. A questionnaire form consisting of 45 questions was applied to physicians. In the first part of the questionnaire, there are questions to determine the demographic characteristics of the physicians and their views and approaches about child abuse and neglect. In the second part; there are questions that aim to evaluate the level of knowledge of physicians about child abuse and neglect, which were formed by collecting questionnaires and similar medical literature. SPSS 22 program was used to analyze the data.
Results: A total of 183 physicians participated in the study: 121 (66,1%) female and 46 (33,9%) male. 60,7% of physicians received pre-graduate education in child abuse and neglect, and 25,2% of them considered the education as adequate. Physicians who were educated about child abuse and neglect after graduation were 51,9% and 41,1% of considered the education as adequate. 72,7% of physicians experienced child abuse / neglect cases or suspicions in their professional lives. 87,2% of respondents stated that they had difficulties in communication / legal processes with institutions. Only 42,1% of physicians stated that there were instructions / procedures for child abuse and neglect in their institution. The general knowledge score of the pediatric specialists was calculated as 97,77 ± 3,06 and the average of the general knowledge score of the pediatric residents was 92,46 ± 7,65. Pediatric residents knowledge levels were found to be significantly lower than those of pediatric specialists (p: 0,000; p <0,05). General information points about child abuse and neglect were found to be statistically significantly higher in those who received post-graduation training, those with a working experience of 10 years or more, who experienced a childabuse case or suspicion of abuse and those who had procedures in their institution were statistically higher than those in other groups (p <0,05).
Conclusion: Recognition and awareness levels of child abuse and neglect of pediatricians are sufficient. On the other hand, physicians have a lack of knowledge about legal process after the incident and management of the case. The level of knowledge of pediatric residents was lower than that of pediatric specialists; it was determined that education developed the approaches of physicians to child abuse and neglect and increased their level of knowledge. For this reason, it is necessary to give importance to the subject by developing trainings on child abuse and neglect in the pre-graduation period and by regular trainings in the post-graduation period.