Ar-Ge harcamalarının firmaların performansına etkilerinin dinamik panel veri analizi yöntemi ile incelenmesi
Study of R&D expenditures on the effects of performance of the companies by the dynamic panel data analysis method
Yazar: BÜLENT ORDU
Danışman: PROF. DR. RAHMİ YÜCEL
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge) faaliyet giderleri firmaların nakit akımlarının devamlılığı için yeni ürünler ve süreçler geliştirilmesi ve bunların devamlılığının sağlanması amacıyla katlandıkları gider kalemlerinden meydana gelmektedir. Mevcut dönemde katlanılan Ar-Ge giderleri ile geliştirilecek yeni ürün ya da süreçler sayesinde firmaların takip eden dönemlerde daha fazla satış geliri elde etmesi amaçlanır. Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri sayesinde geliştirilen bu ürün ve süreçler vasıtasıyla ekonomik büyümenin sağlanması mümkün olabilir. Firmaların dolaylı olarak da ülkelerin ekonomik olarak büyümelerinin altında yatan en büyük sebeplerden birisi kuşkusuz Ar-Ge faaliyetleridir. Ar-Ge faaliyetleri çerçevesinde yapılan harcamaların firmanın satışlarına oranının firmaların performansına etkilerinin dinamik panel veri analizi yöntemi ile incelenmesi çalışmamızın amacı olarak belirlenmiştir. Firmaların varlıklarını arttırmak amacıyla Ar-Ge faaliyetleri için katlandıkları giderlerin firmaların performansına nasıl bir etki sağladığını açıklamak üzere gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde yapılan çalışmaların birçoğunda yatay-kesit ya da zaman serileri analizlerinden yararlanılmıştır. Ancak Ar-Ge faaliyetlerinin firma performansına olan gecikmeli etkilerinin yeterli derecede incelenmediğinin görülmüş olması sebebiyle çalışmamızda Dinamik Panel Veri Analizi yöntemi kullanılmıştır. Borsa İstanbul'da (BİST) 1998-2020 döneminde imalat sanayisinde işlem gören firmalarda yapılan Ar-Ge harcamalarının firmanın satışlarına oranının firmaların kârlarına, satışlarına, ihracatına, piyasa değerine olan etkilerinin incelendiği bu çalışmanın temel amacı, Türkiye gibi gelişmekte olan bir ülkede faaliyet gösteren firmaların Ar-Ge harcamalarının satışlar oranının firma performanslarına olan etkilerinin Dinamik Panel Veri Analiz yöntemi ile ortaya çıkarılmasıdır. Çalışma neticesinde Ar-Ge faaliyetlerinin firmaların piyasa değerini ülkemizde istenilen düzeyde etkilemediği görülmektedir.

Abstract:
Research and Development (R&D) operating expenses; developing new products and processes for the continuity of companies' cash flows; consists of expense items incurred in order to ensure their continuity. With the R&D expenses incurred in the current period and the new products or processes to be developed, it is aimed that the companies will gain more sales revenue in the following periods. It may be possible to achieve economic growth through these products and processes developed through R&D and innovation activities. Undoubtedly, one of the biggest reasons underlying the economic growth of companies and countries indirectly is R&D activities. The aim of our study is to examine the effects of the ratio of the expenditures made within the framework of R&D activities to the company's sales on the performance of the companies by using the dynamic panel data analysis method. In order to explain how the expenses incurred for R&D activities in order to increase the assets of the companies affect the performance of the companies, cross-section or time series analyzes were used in most of the studies conducted in developed and developing countries. However, since it was seen that the delayed effects of R&D activities on firm performance were not adequately examined, Dynamic Panel Data Analysis method was used in our study. The main purpose of this study, which examines the effects of the ratio of R&D expenditures made in companies traded in the manufacturing industry on Borsa Istanbul (BIST) to the company's sales, on the profits, sales, exports and market value of the companies, is to examine the companies operating in a developing country like Türkiye. It is to reveal the effects of the sales ratio of R&D expenditures on company performances with the Dynamic Panel Data Analysis method. As a result of the study, it is seen that R&D activities do not affect the market value of companies at the desired level in our country.