Yoğun bakım hastalarında enteral ve parenteral beslenmenin sodyum, potasyum ve kan gazları üzerine etkilerinin karşılaştırılması
The effects of enteral and parenteral nutrition on sodium, potassium and blood gases in icu patients comparison
Yazar: ÖZDEN ÖRKCÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İREM ÖZAY ARANCIOĞLU
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Kan gaz analizi = Blood gas analysis ; Parenteral beslenme = Parenteral nutrition ; Potasyum = Potassium ; Sodyum = Sodium ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Yoğun bakım ünitesinde yatan hastaların birçoğu beslenme desteğine gereksinim duyar ve bunun için ilk 24 saat içerisinde uygun beslenme yöntemiyle hastaların beslenmelerine başlanması gerekmektedir. Sağlıklı bir bireyin enerji gereksinimi 25-30 kg/kcal iken, yoğun bakım sürecinde ihtiyaç duyulan enerji gereksinimi değişebilmektedir. Abdominal şişme, kusma, diyare, pnömoni, düşük beslenme tolerasyonu, kronik obstruktif akciğer hastalıkları gibi çeşitli nedenlere bağlı olarak enerji alımında düşme sonucu, yeterli beslenme sağlanamadığı görülmüştür. Araştırmada, hangi beslenme tipini tercih edilecekleri belirlenen hastaların günlük beslenme takipleri yapılmış, enteral beslenmenin ve parenteral  beslenmenin, sodyum, potasyum ve kan gazları üzerine etkileri karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Etik kurul onayı ve hasta yakınlarından onay alınarak İstanbul NPİstanbul Beyin Hastanesin' de Şubat - Nisan 2021 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir.
Yoğun bakım ünitesinde (YBÜ) yatan 85 hastadan COVİD-19 tanılı hastalar ve hem enteral hem de parenteral beslenen hastalar dışarda bırakılacak şekilde %5 kabul edilebilir hata ve %95 güven güven seviyesi hesaplarına göre 35 hasta dâhil edilmiştir. Bu hasta gruplarının içerisinde 50 yaş üzeri hastalar ve Diyabet, Hipertansiyon, Kronik Kalp Hastalığı (KKH), Solunum Yetmezliği Serebrovasküler (SVO) Hastalıklar çalışma grubuna dâhil edilmiştir. Çalışmanın anlamlı çıkabilmesi için 5 günlük kan gazı ve beslenme örüntüsü kayıt altına alınmıştır. Katılımcıların %57,1'i erkek; %42,9'u kadın ve 24 kişi sadece enteral 11' i ise sadece parenteral beslenmektedir. Katılımcıların %54,3' ü 70 yaş ve altı, %45,7' si 71 yaş ve üstü olup, yaş ortalaması 69,08±11,37'dir. Ağırlık ortalamalarının ise 78,13±17,39 kg olarak belirlenmiştir. Veriler SPSS 22.0 programı ve MS Excel 2016 programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Tanımlayıcı istatistiklerde, frekans, yüzde, ortalama, standart sapma, medyan ve persentiller kullanılmıştır. Sayısal veriler Shapiro-Wilk testi ile incelenmiş ve verilerin normal dağılımına göre analiz seçimi gerçekleştirilmiştir. Enteral ve parenteral olarak ayrılan iki grup kendi içinde karşılaştırılırken gözlem sayısının 30' un altında kalması nedeniyle dağılım incelenmeksizin doğrudan non parametrik analizler uygulanırken; 30' un üstü gözlem sayısı içeren değişkenlerde ve normal dağılımın olduğu verilerde parametrik testler kullanılmıştır. Non parametrik testlerde; Mann Whitney U, Friedman Test; parametrik testlerden ise bağımsız örneklem t testi kullanılmıştır. Üç ve üzeri parametre içeren değişkenlerin anlamlılığı Bonferroni düzeltmesi ile incelenmiştir. Tekrarlanan nominal değişkenlerin analizinde Cochran' s Q' dan yararlanılarak değerlendirmeye gidilmiştir. 

Elde edilen veriler ve istatiksel analiz sonuçlarından yola çıkılarak enteral beslenme ile parenteral beslenme arasında, sodyum, potasyum ve kan gazları üzerine anlamlı bir fark olmadığı kanısına varılmıştır. Sonuç olarak, daha fazla hasta sayısı ile çalışma yapılarak, hastanın hastanede yatış süreci ve stres faktörleri gibi dış etmenler de göz önünde bulundurularak daha kapsamlı ve uzun süreli bir çalışma yapılabilirdi.

Abstract:
Most of the patients hospitalized in the intensive care unit need nutritional support and for this, the patients should be fed with the appropriate nutrition method within the first 24 hours. While the energy requirement of a healthy individual is 25- 30 kg/kcal, the energy requirement needed during the intensive care process may change. It has been observed that adequate nutrition cannot be provided as a result of decreased energy intake due to various reasons such as abdominal swelling, vomiting, diarrhea, pneumonia, low nutritional tolerance, and chronic obstructive pulmonary diseases. In the study, the daily nutrition follow-up of the patients who were determined which nutrition type they would prefer was made, and it was aimed to compare the effects of enteral nutrition and parenteral nutrition on sodium, potassium and blood gases.
It was carried out in Istanbul NPIstanbul Brain Hospital between February - April 2021, with the approval of the ethics committee and the approval of the patient's relatives.
Excluding the patients with COVID-19 from 85 patients hospitalized in the intensive care unit (ICU), 35 patients were included according to the 5% acceptable error and 95% confidence level calculations. Among these patient groups, patients over 50 years of age and Diabetes, Hypertension, Chronic Heart Disease (CHD), Respiratory Failure Cerebrovascular (CVO) Diseases were included in the study group. In order for the study to be meaningful, 5-day blood gas and nutrition patterns were recorded. 57,1% of the participants were male; While 42,9% are women and 24 people are fed only enterally, 11 of them are fed only parenterally. 54,3% of the participants were 70 years old and under, 45,7% were 71 years old and over, and the mean age was 69,08±11.37 years. The mean weights were determined as 78,13±17,39 kg. Data were analyzed using SPSS 22.0 program and MS Excel 2016 program. Frequency, percentage, mean, standard deviation, median and percentiles were used in descriptive statistics. Numerical data were analyzed with the Shapiro-Wilk test and analysis was selected according to the normal distribution of the data. While the two groups, which are divided into enteral and parenteral, are compared within themselves, since the number of observations is below 30, non-parametric analyzes are applied directly without examining the distribution; Parametric tests were used for variables with more than 30 observation numbers and data with normal distribution. In non-parametric tests; Mann Whitney U, Friedman Test; The independent sample t-test was used as one of the parametric tests. The significance of the variables containing three or more parameters was analyzed with Bonferroni correction. In the analysis of repeated nominal variables, an evaluation was made by using Cochran' s Q.

Based on the obtained data and statistical analysis results, it was concluded that there is no significant difference between enteral nutrition and parenteral nutrition on sodium, potassium and blood gases. As a result, a more comprehensive and long-term study could be carried out by working with a larger number of patients, taking into account external factors such as the hospitalization period of the patient and stress factors.