Yataklı tedavi kurumlarında çalışan hemşirelerin yeterlik düzeylerinin belirlenmesi
Assessing competency of nurses working at the bedded health care institutions
Yazar: SENEM YALÇIN
Danışman: PROF.DR. GÜLSÜN TAŞOCAK
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Günümüz dünyasında özellikle de saglık bakımında degisim süreklidir. Hemsirelikhizmetlerinin karmasıklıgının artmasıyla nitelikli hemsirelik bakımı için hastane isverenleridaha nitelikli ve yeterli hemsireler talep etmektedirler. Bu nedenle hemsireler, kariyerleriboyunca profesyonel yeterligi göstermeli ve sürdürmelidir. Arastırma, Hemsirelik YeterlikÖlçegi'nin (Nursing Competence Questionaire) geçerlik, güvenirligini degerlendirmek vehemsirelerin yeterliklerini öz-degerlendirme yöntemiyle ölçmek amacıyla metodolojik,tanımlayıcı ve iliski arayıcı tasarım olarak planlanmıstır. Arastırma stanbul ili sınırları içinde100 ve üzerinde yataga sahip 2 üniversite, 8 Saglık Bakanlıgı ve 5 özel hastanede çalısan vearastırmaya katılmayı kabul eden toplam 544 hemsire üzerinde gerçeklestirilmistir. Verilerintoplanmasında, Bilgi Formu, Hemsirelik Yeterlik Ölçegi, Öz-Etkililik- Yeterlik Ölçegikullanılmıstır. Verilerin analizinde sayı, yüzdelik, aritmetik ortalama, Kolmogorov-Simirnow,Pearson Çarpım Moment Korelasyon katsayısı, Paired Sample t-testi, tek yönlü varyansanalizi ( ANOVA) ve Scheffe testi kullanılmıstır.Hemsirelik Yeterlik Ölçegi'nin (HYÖ) test-tekrar test güvenirligi r=0,64 ve iç tutarlılıgı,Cronbach Alpha katsayısı= 0,74 bulunmustur. Yataklı tedavi kurumlarında çalısanhemsirelerin yeterlik düzeylerinin belirlenmesinde geçerli ve güvenilir bir ölçektir.Hemsirelik Yeterlik Ölçegi'ni olusturan alt boyutların aritmetik ortalamalarına göre, bilisselyetenek alt boyutu en yüksek ortalamaya sahip iken, sosyal katılımın en düsük ortalamayasahip oldugu saptanmıstır. Hemsirelerin cinsiyet, medeni durum, çalısılan hastane, çalısılanalana yönelik egitim alma durumlarına göre puan ortalamaları arasında istatistiksel olarakanlamlı fark bulunmustur. Ancak yas, görev, mezun olunan okul, mesleki deneyim süresi,çalısılan alan ve o alandaki çalısma süresine göre puan ortalamaları arasında istatistikselolarak anlamlı fark bulunamamıstır.Hemsirelikte profesyonelligin gelismesi için önemli olan Hemsirelik Yeterlik Ölçegi'nin 10boyutu arasında sırasıyla, tanılama, girisim, ego gücü, mesleki gelisim, planlama, uygulamabilgisi ve politika gelisimi, liderlik ve arastırma kullanımı ortalamalarının daha düsük oldugusaptanmıstır.

Abstract:
Change is a constant in today?s world, especially in health care. Along with the increasingcomplexity of nursing services, hospital employers are demanding qualified and staff nurseswho have competecy for quality nursing care. That?s why, nurses should maintain anddemonstrate professional competency trough the their career. The purpose of thismethodologic, descriptive and correlational study was to make the reliability and validationstudy of the Nursing Competency Questionaire and evaluate nurses competence with the selfassessedmethod. The study was conducted in Istanbul at hospitals with 100 and more bed,including two universities, eight-goverment hospitals and five-private hospitals. A total of 544nurses accepting take part in the study. Data were collected with the Information Form,Nursing Competency Questionaire, Self-Efficacy-Sufficiency Scale. Data were evaluated withdescriptive (frequency, percentage, mean) and analytical Kolmogorov-Simirnov, Pearsonmoment correlation coefficients technique, Paired Sample t-test, One way variance analysis( ANOVA) and Scheffe test.The test-retest validity of the Nursing Competency Questionaire is 0,64 and the CronbachAlpha coefficient is 0,74. The scale is reliable and valid in determination of nurses?competency level working at the bedded health care institutions. It was determined thatcognitive ability had highest mean score value while social participatian had the least meanscore value according to the means of dimensions of Nursing Competency Questionaire. Itwas found statistically significant difference in mean score values according to nurses?gender, marital status, taking an education specified to the working area. But age, job positionat the hospital, education, length of work experience, working ward and length of work in thatward did not show any statistically significant difference in mean score values.It was determined that assessment, intervention, ego strength, professional development,planning, knowledge of practice and policy development, leadership, and use of researchwhich are very important to develope the professionalism in nursing had less mean scorevalues among in the order of dimensions of Nursing Competency Questionnaire.