Serum zonulin seviyesinin şizofreni tanılı bireylerde ve kardeşlerinde nörobilişsel bozulma süreci ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship of serum zonulin level with the neurocognitive impairment process in individuals diagnosed with schizophrenia and their siblings
Yazar: MELİH MUSTAFA SEDEF
Danışman: DOÇ. DR. HASAN KARADAĞ
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı; şizofreni etiyolojisinde yer alabileceğini, hastalık şiddeti ve hastalık sürecindeki nörobilişsel bozulmalar ile ilişkisinin olduğunu düşündüğümüz zonulin proteinin serum düzeylerini, şizofreni tanılı bireyler ve sağlıklı kontroller arasında kıyaslamaktır. Bu amaca ek olarak endofenotip adayı olabileceğini düşündüğümüz serum zonulin düzeylerini, şizofreni için yüksek riskli olduğunu bildiğimiz, şizofreni tanılı bireylerin kardeşleri ile sağlıklı kontroller arasında kıyaslamaktır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ankara Etlik Şehir Hastanesi Psikiyatri Polikliniği'ne ayaktan başvuran hâlihazırda şizofreni tanısı olan 56 kişi hasta grubu olarak çalışmaya dâhil edilmiştir. Hâlihazırda psikiyatrik tanısı olmayan 56 tane şizofreni hastasının kardeşi ikinci grup olarak çalışmaya alınmıştır. Daha önce psikiyatrik tanısı olmayan ve başvurusu sırasında SCID-5-CV ile değerlendirilip hâlihazırda psikiyatrik tanısı olmadığı belirlenmiş 56 sağlıklı kişi de kontrol grubunda çalışmaya dâhil edilmiştir. Katılımcılara DSM-5 Tanılarını Koymak İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme Aracı (SCID), Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), Sosyodemografik ve klinik veri formu, İşlevselliğin Global Değerlendirme Ölçeği (Global Assessment of Functioning, GAF), Bilişsel Değerlendirme Görüşmesi Ölçeği(CAI-TR,BDG) uygulanmıştır.

Bulgular: Çalışmamızdan elde edilen veriler incelendiğinde, şizofreni hastaları ve kontrol grubu arasında serum zonulin seviyesinin gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı farklılığa sahip olduğu tespit edildi. Ortalamalar incelendiğinde, şizofren hastalarının serum zonulin seviyesinin kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu ve bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edildi. Yine serum zonulin seviyesinin şizofreni kardeşleri ve sağlıklı kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılığa sahip olduğu bulundu. Ortalamalar incelendiğinde, şizofren hasta yakınlarının serum zonulin seviyesinin kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu ve bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edildi. Şizofreni hastalarının zonulin seviyesi ile PANSS alt boyutları arasından zihinsel aşırı uğraşı ve manyerizm ile pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı bir ilişkinin olduğu diğer pozitif ve negatif semptom şiddetleri ile istatistiksel olarak anlamlı olmayan ilişkilere sahip olduğu görüldü. BDG skorları değerlendirildiğinde şizofreni hastalarının zonulin seviyesi ile nörobilişsel bozulma süreçleri arasındaki ilişkilerin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı bulundu. Yine şizofreni tanılı birey kardeşleri gurunda BDG skorları ve serum zonulin düzeyi karşılaştırıldığında bu iki değişken ilişkisinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görüldü.
Sonuç: Çalışma verilerimize göre şizofreni hastalarında sağlıklı kontrollere göre serum zonulin düzeyleri anlamlı olarak yüksektir Çalışma verilerimiz ışığında, zonulinin şizofreni etiyolojisinde rolü olabileceği sonucuna varıyoruz. Psikiyatri alanında özellikle de şizofreni hastalığında yeni çalışılmaya başlanan bu biyobelirteç adayının, bu alanda daha kapsamlı yeni çalışmalara ihtiyacı olduğunu düşünüyoruz. Bir diğer sonuç ise serum zonulin düzeyinin, şizofreni hastalarının kardeşlerinde sağlıklı kontrollere göre anlamlı düzeyde yüksek olduğudur. Şizofreni kardeşlerinde sağlıklı kontrollere göre yüksek bulduğumuz serum zonulin düzeyi, bir endofenotip adayı olarak daha fazla araştırılmalıdır. Çalışmamızın bu bağlamda literatüre önemli bir katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar Sözcükler: Şizofreni, Nörobilişsel özellikler, Şizofreni kardeşleri, Endofenotip, Zonulin, Şizofreni yakınları

Abstract:
Objective The aim of our study was to compare the serum levels of zonulin protein, which we think may be involved in the etiology of schizophrenia and may be associated with disease severity and neurocognitive impairments during the disease process, between individuals diagnosed with schizophrenia and healthy controls. In addition to this aim, we aimed to compare the serum zonulin levels, which we think may be a candidate endophenotype, between the siblings of individuals diagnosed with schizophrenia, who are known to be at high risk for schizophrenia, and healthy controls. 
Materials and Methods: In the study, 56 people with a current diagnosis of schizophrenia who applied to Ankara Etlik City Hospital Psychiatry Outpatient Clinic were included in the study as the patient group. The siblings of 56 schizophrenia patients without a current psychiatric diagnosis were included as the second group. A total of 56 healthy people who did not have a previous psychiatric diagnosis and who were evaluated with the SCID-5-CV at the time of admission and were determined to have no current psychiatric diagnosis were included in the control group. Participants were administered the Structured Clinical Interview for DSM-5 Diagnosis (SCID), Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS), Sociodemographic and clinical data form, Global Assessment of Functioning (GAF), CAI-TR (Cognitive Assessment Interview Scale).
Results: According to our study data, serum zonulin levels are significantly higher in patients with schizophrenia compared to healthy controls. In the light of our study data, we conclude that zonulin may play a role in the etiology of schizophrenia. We think that this biomarker candidate, which has recently started to be studied in the field of psychiatry, especially in schizophrenia, needs more comprehensive studies in this field. Another result was that serum zonulin levels were significantly higher in siblings of schizophrenia patients compared to healthy controls. Serum zonulin level, which we found to be higher in siblings of schizophrenia patients compared to healthy controls, should be further investigated as a candidate endophenotype. It is thought that our study will make an important contribution to the literature in this context.
Conclusion: According to our study data, serum zonulin levels are significantly higher in patients with schizophrenia compared to healthy controls. In the light of our study data, we conclude that zonulin may play a role in the etiology of schizophrenia. We think that this biomarker candidate, which has recently started to be studied in the field of psychiatry, especially in schizophrenia, needs more comprehensive studies in this field. Another result was that serum zonulin levels were significantly higher in siblings of schizophrenia patients compared to healthy controls. Serum zonulin level, which we found to be higher in siblings of schizophrenia patients compared to healthy controls, should be further investigated as a candidate endophenotype. It is thought that our study will make an important contribution to the literature in this context.
Keywords:  Schizophrenia, Neurocognitive traits, Schizophrenia siblings, Endophenotype, Zonulin, Schizophrenia relatives