Bağımsızlık sonrası enerji ve güvenlik boyutunda Azerbaycan-Türkiye ilişkileri
Energy and security aspects of Azerbaijan-Turkey relations after the independence
Yazar: NAIL BAGHIRZADE
Danışman: PROF. DR. VEFA KURBAN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dünyası Sosyal Ekonomik ve Siyasal İlişkiler Ana Bilim Dalı / Türk Dünyası Sosyal, Ekonomik ve Siyasal İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Enerji = Energy ; Enerji politikaları = Energy policies ; Güvenlik = Security ; Güvenlik politikaları = Security policies ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk-Azerbaycan ilişkileri = Turkish-Azerbaijan relations ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Azerbaycan ile Türkiye'nin ilişkileri 1990'lı yıllardan sonra, yoğun bir biçimde dini, etnik, kültürel, tarihi bağlarla geliştirilmeye çalışılmışsa da ilerleyen süreçte enerji ikili ilişkilerde ön plana çıkmış ve önemli bir unsur olmuştur. Bununla birlikte, iki ülke arasında gelişen ilişkiler, bu iki ülkenin bölgesel ilişkileri üzerinde de şekillendirici bir unsur olmuştur. Azerbaycan, yalnızca petrol ve gaz rezervleri açısından değil, Karadeniz ve Hazar Denizi'ndeki konumu nedeniyle Avrupa ve Asya'nın kesiştiği noktada jeostratejik bir merkez haline gelmektedir. Petrol ve gaz rezervlerinin büyümesi ve bunların uluslararası pazarlara satılmasına yönelik büyük projelerin yürütülmesi nedeniyle Hazar bölgesi, dünyanın en önemli bölgelerinden biri haline gelmiştir. Türkiye bağlamında değerlendirildiğinde ise bu süreçte Türk dış politikası çok boyutlu ve aktif bir dış politikanın parçası şeklinde enerji merkezi olmayı hedefleyen aktif ve çok yönlü bir dış politika uygulamaya başlamıştır.  Bu bağlamda her iki ülkenin de dış politikasında enerjinin önemli bir unsur haline gelmesi ile Bakü ve Ankara, enerji üzerinden kurulan iş birlikleri ile bölgesel bir güç haline gelebilmek için girişimlerde bulunmuşlardır. Bu çalışmanın problemi, Bağımsızlık sonrası Azerbaycan ile Türkiye arasında sürekli gelişen ilişkiler üzerinde enerjinin ve güvenlik ihtiyacının etkisinin ne ölçüde belirleyici unsurlar olduğunun tespit edilmesidir. Bu bağlamda enerji ve güvenlik ihtiyacının iki ülke ilişkileri üzerinde etkisi ve rolünün incelenmesi amaçlanmaktadır.

Abstract:
Even though the relations between Azerbaijan and Turkey were tried to be developed intensely with religious, ethnic, cultural and historical ties after the 1990s, energy came to the fore in bilateral relations and became an important element in the following process. However, the developing relations between the two countries have also been a shaping factor on the regional relations of these two countries. Azerbaijan is becoming a geostrategic center at the intersection of Europe and Asia, not only in terms of oil and gas reserves, but also because of its location in the Black Sea and Caspian Sea. The Caspian region has become one of the most important regions of the world due to the growth of oil and gas reserves and the execution of large projects for their sale to international markets. When evaluated in the context of Turkey, in this process, Turkish foreign policy has started to implement an active and versatile foreign policy aiming to be an energy center as part of a multidimensional and active foreign policy. In this context, as energy has become an important element in the foreign policy of both countries, Baku and Ankara have taken initiatives to become a regional power with cooperation established over energy. The problem of this study is to determine to what extent the effect of energy and security needs on the ever-developing relations between Azerbaijan and Turkey between after The İndependence. In this context, it is aimed to determine to what extent energy and security needs are decisive on the relations between the two countries.