Kartacali Cyprianus'un ekleziolojisi
The ecclesiology of saint Cyprian of Carthage
Yazar: MERVE TAY YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. BİLAL BAŞ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Din = Religion
Dizin: Cyprianus = Cyprianus ; Eklezioloji = Ecclesiology ; Kiliseler = Churchs

Özet:
Tam ismi Thascius Caecilius Cyprianus olan Aziz Cyprianus, üçüncü yüzyılın ilk yarısında, Kartaca'da dünyaya geldi. Pagan olmasına rağmen kendi isteğiyle 246 yılında, o dönemde presbiter olan Caecilius tarafından vaftiz edildi. Vaftinizden iki yıl sonra da çevresinin yardımı ve gençken aldığı retorik eğitiminin sayesinde, diyakozu Pontius'un ifadesiyle "Halkın sesi ve Tanrı'nın kararıyla"  Kartaca piskoposu oldu. Piskoposluk görevi süresince (248 - 258) kilise ile ilgili pek çok sorunla karşılaştı. Bunlar: İmparator Decius fermanı sonrası yaşanan zulümler, bu zulümlerin etkisiyle dininden dönen Hıristiyanlar, zulüm sonrası mürtedlerin geleceği, meşru papa Cornelius'u tanımayıp kendisini yeni papa ilan eden Novatianus'un öncü olduğu heretik hareket, farklı cemaatlerle mürtedler probleminin çözümüne yönelik yaşanan "yeniden vaftiz" ve "heretiklerin vaftizi" ile ilgili ihtilaflardır. Cyprianus bu problemlerle alakalı Roma ve Afrika cemaatleri başta olmak üzere belirli cemaatlere pek çok mektup yazdı ve teolojik metinler kaleme aldı. Bu mektuplar ve metinler, yukarıda saydığımız sorunların çözümüne yönelik olarak yazılmıştır ve bu sorunlar Cyprianus'un ekleziolojisinin oluşmasındaki en önemli etkenlerdir.
Eklezioloji terimi Yunanca "ekklesia"dan doğan, "toplanma", "toplantı" gibi anlamlara gelen "kilise" kelimesinden türemiştir. "Kilise doktrini" ya da "Kilise bilimi"olarak çevirebileceğimiz bu araştırma alanı Hıristiyan kilisesi ile ilgili bütün teolojik konuları kapsamaktadır. Bunlar: kilisenin tanımı ve tarihi, niteliği, amacı, yapılanması, üyeleri, sakramentleri, ekonomisi, kendisine bağlı bulunan vakıfları ve benzeri konulardır. Tezimiz ise Cyprianus'un kilisenin belirli temalarıyla ilgili fikirlerine yer vermektedir. Başta kilise birliği olmak üzere, İsa'nın bedeni olarak kilise, kurtuluş teolojisi, piskoposluk kurumu ve piskoposların eşitliği gibi konular onun yazılarında temel unsurlardır.
 Cyprianus, kilise üzerindeki tehditleri yok etmek amacıyla yazdığı metinlerle Hıristiyan literatüre önemli eserler kazandırmıştır. Bunların en başında da "kilise birliği" konusunu işlediği "The Unity of the Church" gelmektedir. Bu eser Cyprianus'un ekleziolojisinin temelini teşkil etmektedir. Yazılma amacı yaşanan ihtilaflar sonrası oluşan kilise içi ayrışmaları bitirmek olan bu eser, hem kendi döneminde hem de ölümünden sonraki dönemde Hıristiyan Kilisesi için çok önemli bir metin olarak kabul edilmiştir.

Abstract:
Saint Cyprian, whose full name was Thascius Caecilius Cyprian, was born in Carthage in the first half of the third century.  Although he was pagan, he was baptized willingly in 246 by Caecilius, who was presbiter at that time. Two years after his baptism, with the help of his environment and his rhetorical training, he was chosen as the bishop of Carthage, by Pontius's words, "with the voice of the people" and "God's decision" . During his episcopacy (248 - 258) he encountered many problems related the church. These are: The persecution of Emperor Decius, apostate Christians, the future of the apostates after the persecution, the heretical movement pioneered by Novatian, who recognized the rightful pope and declared himself as a new pope, controversies concerning the "rebaptism" and "the baptism of heretics" for the solution of the apostates problem with different communities. Cyprianus wrote many letters to Roman and African communities and theological texts. These letters and texts were written in order to solve the problems mentioned above and these problems were the most important factors in the formation of Cyprianic ecclesiology.
The term of the ecclesiology derived from the Greek word "ekklesia", which means "gathering". This research area, which we can translate as "the doctrine of the church" or "church science" covers all theological issues related to the Christian Church. These are: the definition and history of the church, its nature, purpose, structure, members, sacraments, economy, foundations and etc. Our thesis includes Cyprians ideas about specific themes of the church. Issues such as primarily the unity of the church, the church as the body of Christ, the liberation theology, diocese and the equality of the bishops are the main elements in his writings.
Cyprianus brought important works to Christian literature with his texts which aimed to destroy threats on the church. "The Unity of the Church" was the first of these works. This work is about the unity of the Christian Church and constitutes basis of Cyprianic ecclesiology.  Main purpose of writing this text is end of the in-church divisions after the actual conflicts and this is accepted as a very important text for the Christian Church both in its own period and in the period after his death.