Çeşitli bal örneklerinde radyoaktivite ve ağır metal analizi
Radioactivity and heavy metal analysis in various honey samples
Yazar: ELİF ALTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. RECEP KESER
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Biyofizik = Biophysics ; Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'nin Rize, Erzurum, Ankara şehirlerinden ve Gürcistan'ın Batum şehrinden toplanan 20 bal örneğinin gama spektrometrik analiz yöntemiyle 137Cs ve 40K aktivasyonları ölçülmüştür. Örneklerin % 80 inde 137Cs gözlenmiş olup 137Cs bulunan örneklerin % 50 sinin aktivite düzeyi 10 Bq/kg'dan düşüktür. Örneklerde 137Cs aktivitesi 1.28±0.30 Bq/kg ile 105.09±0.97 Bq/kg arasında, 40K aktivitesi ise 7.12±1.57 Bq/kg ile 168.95±6.77 Bq/kg arasında bulunmuştur. 
Çalışmada ayrıca, 18 farklı bal örneğinin krom, mangan, demir, bakır, çinko, kadmiyum, kurşun, kobalt ve nikel (Cr, Mn, Fe, Cu, Zn, Cd, Pb, Co, Ni) içerikleri, ICP-OES cihazı kullanılarak belirlenmiş ve sonuçlar Cr için,  0.004±0.0003 µg/g ile 0.029±0.0003 µg/g arasında; Mn için, 0.023±0.0000 µg/g ile 3.898 ±0.0136 µg/g arasında; Fe için, 0.160±0.0008 µg/g ile 0.693±0.0024 µg/g arasında; Cu için 0.044±0.0004 µg/g ile 0.116±0.0007 µg/g arasında; Zn için, 0.771±0.0004 µg/g ile 9.576±0.0985 µg/g arasında; Cd için, 0.008±0.0003 µg/g ile 0.016±0.0007 µg/g arasında; Pb için 0.036±0.0038 µg/g ile 0.185±0.0065 µg/g arasında; Co için 0.009±0.0001 µg/g ile 0.013±0.0005 µg/g arasında ve Ni için 0.018±0.0016 µg/g ile 0.065±0.0013 µg/g arasında bulunmuştur.
Bal örneklerinde bulunan radyoaktiviteden dolayı gıda yoluyla radyasyon maruz kalma değerleri uluslararası izin verilen seviyelerde hesaplanmıştır. Ağır metal değerleri ise balların tüketilmesinin insan sağlığı açısından risk oluşturmayacak düzeydedir

Abstract:
In this study, the contents of natural radionuclide 40K and fission product 137Cs and also heavy metal concentrations in floral honey samples from Rize, Erzurum, Ankara cities in Turkey and Batum from Gerorgia, were investigated. The results indicated that 80% of honey samples was contaminated by 137Cs, but the 137Cs contamination of 50% of the honey samples reached values lower than 10 Bqkg-1. 
Activity concentrations of honey samples for 137Cs , ranged between 1.28±0.30 Bq/kg and 105.09±0.97 Bq/kg, and ranged for  40K between 7.12±1.57 Bq/kg and 168.95±6.77 Bq/kg. 
In addition, the contents of heavy metals like cadmium, chrome, iron, lead, zinc, copper, nickel, cobalt and manganese in honey samples were analyzed using ICP-OES. Metal concentrations of honey samples ranged for Cr between  0.004±0.0003 µg/g and 0.029±0.0003 µg/g; for Mn between, 0.023±0.0000 µg/g and 3.898 ±0.0136 µg/g; for Fe between 0.160±0.0008 µg/g and 0.693±0.0024 µg/g; for Cu between 0.044±0.0004 µg/g and 0.116±0.0007 µg/g; for Zn between  0.771±0.0004 µg/g and 9.576±0.0985 µg/g; for Cd between 0.008±0.0003 µg/g and 0.016±0.0007 µg/g; for  Pb between 0.036±0.0038 µg/g and 0.185±0.0065 µg/; for Co between 0.009±0.0001 µg/g and 0.013±0.0005 µg/g and for Ni between 0.018±0.0016 µg/g and 0.065±0.0013 µg/g.
The found activities of honey samples didn't exceed the highest permitted level of the radionuclide for food. Results also indicated that mean intake of heavy metals due to daily honey consumption would be generally tolerable and fairly satisfactory.