Meme kanseri cerrahisi sonrasında kemoterapi ve radyoterapi almış hastalarda egzersizin ağrı, eklem hareket açıklığı, kas kuvveti ile fiziksel aktivite, yaşam kalitesi ve depresyon üzerine etkisi
The effects of radiotherapy and chemotherapy after breast cancer surgery on pain, range of motion, muscle strenght and physical activity, quality of life and depression on patients
Yazar: BERRİN AKAEVREN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR BOZAN
İzmir Tınaztepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Meme kanseri, akciğer kanserinden sonra dünyada en sık görülen ikici kanser türüdür. Meme kanseri cerrahisi sonrasında uygulanan sistematik tedaviler ve radyoterapi (RT) kanser tedavisinde kullanılan yöntemlerdir. Radyoterapi yararlı etkilerine rağmen hastalarda çeşitli komplikasyonlara neden olabilir. Bu çalışmanın amacı, meme kanseri cerrahisinden sonra RT uygulanan hastalarda fizyoterapist gözetiminde yapılan egzersiz eğitimi programının omuz eklem hareket açıklığı (EHA), üst ekstremite kavrama kuvveti, omuz ağrısı, fiziksel aktivite, yaşam kalitesi ve depresyon üzerine etkilerini araştırmaktır. Çalışmaya tek taraflı meme kanseri teşhisiyle cerrahi geçirmiş, aksillar alanı da içeren RT'ye yönlendirilen 23 hasta dahil edilmiştir.8 hafta ve haftada 3 gün kadınların risk altında olması muhtemel kasları ve omuz hareketlerini hedef alan omuz egzersizleri içeren denetimli egzersiz seansları yapıldı. EHA egzersizleri, sırtüstü pozisyonda fizyoterapist eşliğinde germeler, egzersiz bantları ile kuvvetlendirme egzersizleri egzersiz programının komponentleriydi. Hastalar çalışmanın öncesinde ve sonrasında olmak üzere 2 kez; EHA gonyometre, üst ekstremite kavrama kuvveti Jamar el dinomometresi, omuz ağrısı Visüel Analog Skala (VAS), fiziksel aktivite Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ), yaşam kalitesi Avrupa Kanser Araştırma ve Tedavi Örgütü Yaşam Kalitesi Sürüm 3 (EORTC QLQ-C30) ve Meme Modülü (BR23) kullanılarak ölçülmüştür. Çalışmada elde ettiğimiz sonuçlara göre; uyguladığımız tedavi ile omuz eklem hareket açıklığı değerlerinde tüm yönlerde (fleksiyon, ekstansiyon, abdüksiyon, internal ve eksternal rotasyon) tedavi öncesi değerlere göre anlamlı olarak artış sağlanmıştır. Üst ekstremite kavrama kuvveti ortalamasında tedavi sonrası anlamlı bir gelişme elde edilmiştir. Ağrı şiddetini sorguladığımız VAS değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş elde edilmiştir. Fiziksel aktivite değerlerinde orta dereceli fiziksel aktivite süresi ve en az 10 dk. yürünen gün sayısında artış, yaşam kalitesinin fonksiyon ve semptom alt boyutlarında tedavi sonrası lehine değişiklikler kaydedilmiştir, tedavi sonrası elde edilen depresyon puanına ilişkin ortalamanın tedavi öncesi depresyon puanına ilişkin ortalamadan daha düşük olduğu belirlenmiştir.

Sonuç olarak meme kanseri cerrahisi sonrası, radyoterapi uygulanmış hastalarda fizyoterapist eşliğinde yapılan gözetimli egzersizlerin hastalarının üst ekstremiteye ait uzun dönem komplikasyonların rehabilitasyonunda etkili olduğu kanıtlanmıştır. Uyguladığımız egzersiz eğitiminin meme kanseri cerrahisi geçirmiş radyoterapi almış hastalarda kullanılması tavsiye edilir.

Abstract:
Breast cancer is the second most common cancer in the world after lung cancer.Applying Systemic treatments and radiotherapy (RT) after breast cancer surgery are the methods used.Despite the benefical effects of RT, it may cause complications on various patients.The purpose of this study was to inverstigate the effcts of a supervised exercised program on shoulder joint range of öotion (EHA), upper extremity grip strenght, shoulder pain, physical activity, quality of life and depreesion in patients receiving RT, after breast cancer surgery. 23 patients who underwent surgery with a diagnosis of unilateral breast cancer, including axillary region, directed TR, were included in the study.Controlled exercise sessions, targeting muscles and shoulder movements at risk forwomen over 8 weeks and 3 times a weeks were conducted.EHA exercises, streches, physiotherapist- asisted streches in a supine position and resistance band strengthening exercises were components of the exercise program.Patients were assessed twice, before and after the study, using EHA goniometer, upper extremity grip strength Jamar Hand Dynamometer, shulder pain Visual Analoh Scale (GAS), phsical activity International Physical Activity Questionnaire (IPAQ), quality of life European Organization for Research and Treatment of Cancer Quality of Life Version 3 (EORTC QLQ-C30). And breast modüle (BR23). According to the results obtained from our study, significiant improvement and shoulder joint range of motion values in all directions (flexion, extansion, abduction, internal and external rotation) has been achived compared to pre-treatment values with the applied therapy. A significant improvement in average grip strength of the upper extremity has been achived after the treatment. A statistically significant decrease has been obtained in the VAS values when we queried the pain severity. There is an increase in the duration of moderate physical activity and the number of days with at least 10 min. Of walking in the phsical activity values; favorable changes have been recorded in the quality of life's function and symptom sob-dimensions after treatment, and the avarage depression score obtained after treatment is found to be lower than the avarage depression score before treatment.


In conclusion, supervised exercises conducted under the guidance of a physiotherapist have been proven effective in the rehabiitation of long- term complications related to the upper extremites in patients who have undergone breast cancer surgery followed by radiotherapy.