Türkiye'de 1946-1954 yılları arasında din ve laiklik tartışmaları
Reli̇gi̇on and lai̇ci̇sm debates between 1946-1954 i̇n Turkey
Yazar: ZAFER ÇİL
Danışman: PROF. DR. MEHMET AKİF TURAL
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Din = Religion ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Din = Religion ; Din eğitimi = Religious education ; Din-devlet ilişkileri = Religion-state relationship ; Din-siyaset ilişkileri = Religious-politics relations ; Eğitim = Education ; Laiklik = Laicism ; Siyaset = Politics ; Siyasi partiler = Political parties

Özet:
Türkiye'de 1946 yılında yapılan seçimlerle çok partili hayata geçiş sağlanmıştır. Bu geçişle birlikte din ve laiklik alanındaki tartışmalar tekrar gündeme gelmiştir. Ayrıca 1946-1950 yılları arasındaki dönemde, CHP laiklikten ödün vermemek şartıyla halkın din alanındaki taleplerini göz önünde tutmuştur. Bu alanda Türk ve Müslüman Büyüklerine ait bir takım türbelerin ziyarete açılması, okullarda din derslerinin konulması, imam-hatip kursları ve İlahiyat Fakültesi'nin açılması gibi talepler yerine getirilmiştir.
     14 Mayıs 1950 Seçimleriyle birlikte iktidara gelen Demokrat Parti, öncelikle Ezanın Arapça okunabilmesine dair kanun çıkararak, halkın bu yöndeki isteğini yerine getirmiştir. DP 1950-1954 yılları arasında, din eğitimine imkân sağlanması gibi birçok alanda halkın isteklerine yönelik adımlar atmıştır. DP bütün bunları insan hak ve hürriyetlerinden olan din ve vicdan hürriyeti adı altında yapılmasına dikkat etmekteydi. CHP ile laiklik konusunda aynı programa sahip olan DP; bu ilkenin korumasına da dikkat etmekteydi.
     Çok partili hayata geçiş Cemaatler ve Tarikatlar için de bir dönüm noktası olmuştur. Toplumun tüm kesimlerine ulaşmayı, taleplerini dinleyip bu talepleri siyasal iktidara taşımak ve böylelikle bu kesimlerin desteğini almak siyasi partilerce önemli bir amaç olmuştur. Yeni kurulan siyasi partiler her ne kadar bu kesimlerin desteğini almak istemişse de laiklik aleyhinde herhangi bir olayın olmamasına özen göstermişlerdir.

Abstract:
With 1946 Elections in Turkey, transition to multi-party system were provided. With this transition religion and secularism debate has come up again. And, between 1946-1950 period, Repuclican Peoples Party compromising secularism, provided that responded to the demands of the people in the field of religion. For this reason, Regulation about Derwish Lodge, Opening of the shrines to visit again belong to Turkish-Muslim Great Men, Religion Courses, Religious Vocational courses, the establishment of the Faculty of Theology demands have been fulfilled.
     With May 14, 1950 elections, the Democratic Party came to power, firstly, DP was made a law about removal the ban on the Arabic call to prayer, has fulfilled the desire of the people in this direction. DP between the years 1950-1954, in many areas such as the provision of religious education opportunities to the wishes of the people has taken steps.  All of them human rights and freedoms in the name of religion and freedom of conscience was made to pay attention to. RPP and DP have the same program on secularism, this principle had been paying attention to the protection.
     Transition to multi-party was a turning point for Sect and Communities. To reach all segments of society, it demands listened to the demands of political power to move; for this reason, get the support of this sector has been an important purpose by political parties. The newly established political parties, although if you want to get the support of these segments against secularism paid attention to the lack of any event.