Yetişkinlerde algılanan ebeveyn tutumları ile bililşsel duygu düzenleme ve kişilik bozuklukları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between perceived parental attitudes and cognitive emotion regulation and personality disorders in adults
Yazar: MERVE PEKER
Danışman: PROF. DR. MARGÖRIT RITA KRESPI ÜLGEN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Ebeveyn bir bireyin dünyaya geldiği andan itibaren direkt olarak deneyimleri üzerinde etkisi olan ve sergilemiş olduğu tutumlar ile kişinin hayatında önemli dinamiklere sahip olan bir konumda yer alır. Birey ebeveynin kendisi ile olan iletişim şekli, davranış kalıpları, duygusal tepkileri gibi birçok alanı kapsayan ebeveynlik stilleri hem duygu düzenleme hem de kişilik bozuklukları noktasında önemli bir role sahiptir. Kişinin ebeveyni tarafından var olan ebeveyn tutumunu algılama biçimi bireysel, sosyal, bilişsel ve psikolojik birçok alan üzerinde önemli bir etkiye sahip konumdadır. Araştırma bu noktada yetişkinlerde algılanan ebeveyn tutumları ile bilişsel duygu düzenleme ve kişilik bozuklukları arasındaki ilişkiyi incelenmeyi amaçlamıştır. Bunun için araştırmanın evrenini 2022 yılında Türkiye'nin çeşitli illerinde yaşayan 20 yaş ve üzeri bireyler oluşturmuştur. Örneklem grubu kartopu örnekleme yöntemi ile seçilen  263'ü kadın 237'si erkek toplam 500 kişiden oluşmuştur. 500 kişiye ait veriler Google Forms aracılığı ile online olarak toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak Sosyodemografik Bilgi Formu, Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği, SCID-II Formu, Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumu Ölçeği Çocuk Formu kullanılmıştır. İstatistiksel analizler SPSS 25 ve PROCESS 3.5 macro kullanılarak yapılmıştır. Normal dağılım varsayımınının karşılanıp karşılamadığını incelemek amacıyla gerekli analizler yapılmıştır. Bu analizler sonucunda parametrik testler kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre kişinin algılanan ebeveyn tutumları ile bilişsel duygu düzenleme becerisi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur.  Kişinin algılanan ebeveyn tutumları ile kişilik bozuklukları arasında da anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca, algılanan olumsuz ebeveyn tutumları ile kişilik bozuklukları arasındaki ilişkide uyumsuz bilişsel duygu düzenleme becerilerinin aracı rolü de bulunmuştur. Bu bulgular literatür ışığında tartışılmış ve gelecek araştırmalar ve klinik uygulamalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Ebeveyn, Tutum, Duygu Düzenleme, Kişilik Bozukluğu.

Abstract:
A parent is in a position that has a direct impact on the experiences of an individual from the moment he/she is born and has important dynamics in the person's life with the attitudes he/she exhibits. Parenting styles, which cover many areas such as the individual parent's communication style, behavior patterns, and emotional reactions, have an important role in both emotion regulation and personality disorders. The way one perceives the parental attitude of one's parents has a significant impact on  personal, social, cognitive and psychological areas. At this point, the research aimed to examine the relationship between perceived parental attitudes and emotion regulation and personality disorder in adults. For this purpose, the population of the study consisted of individuals aged 20 and over living in various provinces of Türkiye in 2022. The sample group consisted of 500 people, 263 women and 237 men, selected by snowball sampling method. Data were collected online via Google Forms. Sociodemographic Information Form, Cognitive Emotion Regulation Scale, SCID-II Form, Abbreviated Perceived Parental Attitude Scale Child Form were used as data collection tools. Statistical analyses were performed using SPSS 25 and PROCESS 3.5 macro. Necessary analyses were undertaken to check whether or not the assumption of normal distribution was met. As a result of these analyses parametric tests were used. Findings showed there was a significant relationship between the person's perceived parental attitudes and cognitive emotion regulation skills. There was also a significant relationship between the person's perceived parental attitudes and personality disorders. Moreover, maladaptive cognitive emotion regulation skills had a mediating role in the relationship between perceived negative parental attitudes and personality disorders. Findings were discussed on the basis of the lietrature and recommendations were maded for future research and clinical practice.

Keywords: Parental Attitude, Emotion Regulation, Personality Disorder.