Karaciğer sirozu olan hastalarda denge ve dengeye etki eden faktörler
Balance and related factors in patients with liver cirrhosis
Yazar: MERİÇ ŞENDURAN
Danışman: PROF. DR. NİHAL GELECEK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Bacak = Leg ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Denge = Equilibrium ; Karaciğer sirozu = Liver cirrhosis ; Kaslar = Muscles ; Kazalar = Accidents ; Uyku = Sleep

Özet:
Amaç: Karaciğer sirozu hastalarında denge, alt ekstremite kas kuvveti, kognitif fonksiyon, otonomik disfonksiyon, yorgunluk ve uyku parametrelerinin belirlenmesi, düşme ile ilişkilerinin araştırılması, sonuçların sağlıklılarla karşılaştırılmasıdır.
Yöntem: Çalışmaya 24 sirozlu ile 24 sağlıklı alındı. Statik ve dinamik denge bilgisayarlı denge sistemiyle değerlendirildi. Düşme riski Düşme Etki Ölçeği (DEÖ), Süreli Kalk-Yürü Testi (SKYT) ve 5 Tekrarlı Otur-Kalk Testi (OKT) ile belirlendi. Kognitif fonksiyon, alt ekstremite kas kuvveti, otonomik disfonksiyon, yorgunluk, uykululuk hali sırasıyla Stroop Testi, dinamometre, ortostatik hipotansiyon ölçümü, Yorgunluk Şiddeti Skalası, Epworth Uyku Skalası ile değerlendirildi. 
Bulgular: Çalışma grubunda kontrol grubuna göre gözler kapalı sağ ve sol tek ayak üzerinde duruştaki salınım hızları, Kararlılık Sınırları Testi?nde reaksiyon zamanı, DEÖ skoru, yorgunluk düzeyi ve uyku skoru, SKYT ve 5 Tekrarlı OKT tamamlama süreleri, Stroop testi görevlerinin tamamlama süreleri yüksek bulundu (p<0,05). Çalışma grubunda KST?de hareket hızı, ulaşılan son nokta, son noktaya olan uzaklık, hareketin kontrolü; Ritmik Ağırlık Aktarma Testi?nde öne?arkaya ağırlık aktarma hızı, OKT?de yükselme indeksi, her iki alt ekstremite QF ve TA kuvveti daha düşüktü (p<0,05). Çalışma grubunda statik ve dinamik denge testleri ile düşme riski, alt ekstremite kas kuvveti, kognitif disfonksiyon ve uyku hali arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki belirlendi (p<0,05).
Sonuç: Sirozlularda statik ve dinamik dengede, alt ekstremite kas kuvvetinde, kognitif fonksiyonda olumsuz etkilenme; düşme korkusu, yorgunluk ve uykululuk hali görülebilmektedir. Sonuçlarımız sirozlu hastalarda denge bozuklukları, alt ekstremite kas kuvveti kaybı, kognitif disfonksiyon ve uykululuk halinin düşme riskini arttırabileceği görüşünü desteklemektedir. Düşme riskinin azaltılmasında etkin stratejilerin belirlenmesi ve egzersiz yaklaşımlarının seçilmesi sağlık harcamalarını azaltarak hastaların yaşam kalitesini arttıracaktır.

Abstract:
Objective: To determine balance, lower extremity muscle strength, cognitive function, autonomic dysfunction, fatigue and sleep, investigate their relationships with fall risk and compare results to healthy controls.
Method: 24 cirrhotics and 24 healthy volunteers were included. Computarized balance system was used for balance assessments. Falls Efficacy Scale (FES), Timed Up and Go Test (TUGT) and 5 Times Sit-to-Stand Test (STS) were used to determine fall risk. Cognitive function, lower extremity muscle strength, autonomic dysfunction, fatigue, somnolence were evaluated by Stroop Test, dynamometer, orthostatic hypotension measurement, Fatigue Severity Scale, Epworth Sleepiness Scale, respectively. 
Results: Sway velocities during unilateral stance in eyes closed conditions, reaction times in Limits of Stability (LOS) Test, FES score, fatigue severity, sleepiness score, TUGT and 5 Times STS times, Stroop task durations were higher in patient group (p<0,05). Movement velocity, endpoint and maximum excursions, directional control in LOS test, antero-posterior movement velocity in Rhythmic Weight Shift test, rising index in STS test and QF and TA strengths were lower in patient group (p<0,05). Statistically significant relationships were found between balance tests and lower extremity muscle strength, cognitive dysfunction and day somnolence (p<0,05).
Conclusion: Static and dynamic balance, lower extremity muscle strength, cognitive function could be affected negatively in cirrhotics. Fear of falling, fatigue and somnolence could be increased. Our results support the idea that balance disorders, decreases in lower extremity muscle strength, cognitive dysfunction and somnolence may increase risk of falling in cirrhotics. Determination of effective strategies and exercise approaches for minimizing fall risk leads to a decrease in health care costs and improve patients? quality of life.