Pediatrik onkoloji hastalarına periferik damar yolu açılırken terapötik oyun ile verilen eğitimin anksiyete düzeyine etkisi
Effects of pre-intervention training with therapeutic play on anxiety of pediatric oncology patients during peripheral catheterization
Yazar: EDA ORHAN
Danışman: PROF. DR. SUZAN YILDIZ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bölümü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Hasta eğitimi = Patient education ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Kateterizasyon = Catheterization ; Pediatri = Pediatrics ; Tıbbi onkoloji = Medical oncology ; Çocuklar = Children

Özet:
Araştırma, pediatrik onkoloji hastalarında periferik damar yolu açılırken oluşan anksiyeteyi azaltmada, girişim öncesi terapötik oyun yöntemi ile verilen eğitimin etkisini belirlemek amacıyla yarı deneysel olarak gerçekleştirildi.
Araştırmanın evrenini 2012 Eylül- 2013 Mart tarihleri arasında İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji-Onkoloji Servisi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji-Onkoloji Servisi ve Amerikan Hastanesi Pediatri Servisi'nde hematolojik-onkolojik hastalığı nedeniyle tedavi görmekte olan 40 çocuk hasta oluşturdu. Araştırma örneklemini de çalışma kriterlerine uyan ve çalışmayı kabul eden bu 40 çocuk hasta oluşturmuştur. Örneklem grubu (kontrol=20, deney=20) randomize olarak belirlendi. Deney grubundaki çocuklara girişim öncesi oyuncak Chemo-Duck kullanılarak uygulanan terapötik oyun yöntemi ile damar yolu açma işlemi anlatıldı. Veriler Çocuk İle İlgili Bilgi Formu ve Çocuklar İçin Durumluk-Süreklilik Kaygı Envanteri (ÇDSKE) ile elde edildi. Veriler Ki-kare ve Fisher kesin olasılık testi, iki grup kıyaslamasında t testi, ikiden fazla grup ortalamasının karşılaştırılmasında tek yönlü varyans analizi, arasındaki farkların kıyaslamalarında da Post-Hoc Tukey HSD testi  ile değerlendirildi. 
Araştırma sonucunda kontrol ve deney gruplarının süreklilik kaygı puan ortalamalarının her iki grupta da benzer olup orta seviyede kaldığı, istatistiksel yönden gruplar arasında anlamlı bir fark olmadığı (p ˃ 0,05), durumluk kaygı puan ortalamalarının deney grubunda kontrol grubuna göre düşük olduğu (Kontrol: 43.40 ± 5.42, Deney: 31.50 ± 4.73) ve bu farkın istatistiksel yönden anlamlı olduğu bulundu (p ˂ 0,001). Yaş, cinsiyet, okuma/yazma durumu, kardeş sayısı, sağlık güvencesi, alınan tanı, tanının süresi, tanıyı bilme/bilmeme, ameliyat olup/olmama, fiziksel engel varlığı/yokluğu, alınan tedavi türü ve sıklığı, aylık uygulanan test sayısı ve aylık hastaneye yatış sayısı değişkenlerinden hiç birinin çocukların durumluk-süreklilik kaygı düzeyini etkilemediği, ancak bütün çocuklarda –değişkenler ne olursa olsun- işlem öncesi uygulanan terapötik oyun ile verilen eğitimin durumluk kaygı düzeyini düşürdüğü bulundu.
Periferik damar yolu açma gibi girişimler sırasında çocukların anksiyetesini azaltmak amacıyla girişim öncesi terapötik oyun yöntemi ile eğitim verilebilir ve bu yöntem sağlık kuruluşlarında kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler: terapötik oyun, eğitim, anksiyete, periferik damar yolu açma, çocuk

Abstract:
The research is a quasi-experimental study that aims to identify the effects of information with therapeutic play on minimization of pediatric oncology patients' anxiety before peripheral catheterization.
The population of the study consists of 40 pediatric oncology patients received treatment between September 2012 and March 2013 in Istanbul Faculty of Medicine Pediatric Hematology-Oncology Service, Cerrahpasa Faculty of Medicine Pediatric Hematology-Oncology Service and American Hospital Pediatric Service. The sample of the study also consists the 40 children who approved the research. The sample groups are determined with randomization (experimental group: 20, control group: 20). In the experimental group, children were trained with therapeutic play using the toy Chemo-Duck before the intervention. Datas are collected with the child information form and  the State-Trait Anxiety Inventory for Children form. Chi-square and Fisher's exact test, t-test  for comparing the two groups, the average one-way analysis of variance in the comparison more than two groups, the Post-Hoc Tukey HSD test in comparison of the difference between groups are used for statistical analyze.
In the conclusion of the study, the trait anxiety mean scores are statistically similar in both groups. There isn't any significant difference between two groups (p ˃ 0.05). The state anxiety mean score in the experimental group was lower than the control group (Control group: 43.40 ± 5.42, Experimental group: 31.50 ± 4.73), and the difference was statistically significant between two groups (p ˂ 0,001).
The state-trait anxiety levels has not been affected by age, gender, reading/writing status, number of siblings, health insurance, the diagnosis, diagnosis time, knowing / not knowing diagnosis, surgery, physical barriers presence / absence, received treatment type and frequency, the number of tests in a month and the number of monthly hospitalizations. Pre-intervention training with therapeutic play was found  reducing the level of state anxiety of children whatever the variables are.
Pre-intervention training with therapeutic play method can be used to reduce the anxiety of children during peripheral catheterization in health care organizations.

Keywords: therapeutic play, education, anxiety, peripheral catheterization, child