Kronik hepatit c enfeksiyonuna bağlı karaciğer fibrozu ve cxcl11, cxcl12 kemokin düzeyleri arasındaki olası ilişkinin araştırılması
Investigation of possible relationship between liver fibrosis due to chronic hepatitis c infection and chemokine levels cxcl11, cxcl12
Yazar: SEREN OĞULTEKİN TENEKE
Danışman: PROF. DR. MEHMET SAMİ SERİN ; DR. ZEHRA ÖKSÜZ
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Antiviral ajanlar = Antiviral agents ; Fibroz = Fibrosis ; Hepatit C = Hepatitis C ; Hepatit C virüsü = Hepatitis C virus ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Kemokinler = Chemokines

Özet:
Hepatit C enfeksiyonu ciddi bir küresel sağlık sorunu olup tüm dünyada 180 milyon kişinin bu
virüsün taşıyıcısı olduğu tahmin edilmektedir. Fibroz, siroz ve hepatosellüler karsinoma (HSK)
gibi ciddi karaciğer komplikasyonlarına neden olan Hepatit C enfeksiyonunun tedavisi için son
dönemde kullanıma giren Direkt Etkili Antiviral Ajanlar (DAA) ile kalıcı virolojik yanıt olasılığı
arttırılmıştır. Ancak bu antivirallerin klinik etkileri tam olarak bilinmemektedir. HCV ile enfekte
hastaların prognozu için hepatik fibrozun evrelemesi oldukça önemlidir. Altın standart tanı
yöntemi olan karaciğer biyopsisi, invaziv ve komplikasyon riski olan bir işlemdir. Bu nedenden
dolayı Hepatit C enfeksiyonunda fibrozun evrelendirilmesi için non-invaziv biyobelirteçlere
ihtiyaç vardır. Son dönemde kemokinler ile kronik hepatit C (KHC) enfeksiyonu arasındaki ilişki
araştırılmaktadır. Bu çalışma CXCL11 ve CXCL12 kemokinlerinin KHC enfeksiyonunda hem
fibrozun farklı evrelerini belirleyen noninvaziv biyobelirteç olma potansiyelini hem de DAA ile
tedavi sonrası hastalardaki immünmodülasyonu göstermeyi amaçlamıştır. Çalışmaya, farklı
fibroz evrelerine sahip 60 KHC [hafif/orta fibroz (n=30), şiddetli fibroz (n=30)] hastasının DAA
ile tedavi öncesi ve tedaviden 3 ay sonraki serumları ile 46 sağlıklı kontrolün serumları dahil
edilmiştir ve bu serumlardaki CXCL11, CXCL12 serum kemokin seviyeleri enzime bağlı
immünosorban (ELISA) yöntemiyle incelenmiştir. Çalışmaya dahil edilen bu iki kemokinin farklı
hasta gruplarındaki (hafif/orta ve şiddetli fibroz; hafif, orta ve şiddetli grade; toplam hepatit C
hastası ve sağlıklı kontroller) serum seviyeleri DAA ile tedavi öncesi ve sonrasında istatistiksel
olarak karşılaştırılmıştır. CXCL11 kemokini farklı fibroz evrelerinde istatistiksel olarak anlamlı
bulunmuşken CXCL12 kemokini istatistiksel olarak anlamlı bulunamamıştır. Ayrıca aynı
gruplarda DAA ile tedavi öncesi ALT, AST, HCV RNA ve elastografi düzeyleri de tedavi sonrasıyla
istatistiksel olarak karşılaştırılmış ve DAA tedavisinin 3 ay sonrasında toplam hasta
popülasyonunda serum CXCL11, CXCL12 kemokin seviyelerinde ve ALT, AST, HCV RNA ve
elastografi değerlerinde anlamlı bir azalma tespit edilmiştir. Sonuç olarak, bulgularımız CXCL11
ve CXCL12 kemokinlerinin KHC enfeksiyonu ile ilişkili olduğunu ve özellikle CXCL11
kemokininin bu enfeksiyonun fibroz evrelerini ayırmada biyobelirteç olma potansiyelini
göstermektedir. Ayrıca DAA tedavisi sonrasında inflamatuar belirteçlerin seviyesindeki azalma
bu antiviral tedavinin immünmodülasyonu sağladığını düşündürebilir. Çalışmamız hasta
kohortumuzdaki sayısal sınırlılıkla birlikte HCV enfeksiyonunda immünogenetik profilin
aydınlatılması için önemli ön verileri sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Hepatit C Virüsü, Kemokinler, CXCL11, CXCL12, Direkt Etkili Antiviral
Ajanlar

Abstract:
Hepatitis C virus (HCV) infection is a serious global health problem and it's estimated that 180
million people worldwide are hepatitis c carriers. In the treatment of HCV which causes serious
liver complications such as fibrosis, cirrhosis and hepatocellular carcinoma (HSC) the possibilty
of a sustained virological response has been increased with the recently introduced direct
acting antiviral agents (DAA). However the clinical effects of these antivirals are not fully
known. Staging of hepatic fibrosis is very important for the prognosis of HCV infected patients.
Liver biopsy which is the gold standard diagnostic method is an invasive procedure with a risk
of complications. Therefore non-invasive biomarkers are needed for staging fibrosis in HCV
infection. Lately the relationship between chronic hepatitis c (CHC) infection and chemokines is
being investigated. This study aimed to demonstrate the potential of CXCL11 and CXCL12
chemokines to be noninvasive biomarkers that determine different stages of fibrosis in CHC
infection as well as to demonstrate immunomodulation in patients after treatment with DAA.
The serum of 60 patients with CHC [(mild/moderate fibrosis(n=30), severe fibrosis(n=30)] with
different fibrosis stages, before and 3months after treatment with DAA and the serum of 46
healthy controls were included in the study and CXCL11, CXCL12 serum chemokine levels were
analyzed by enzyme linked immunosorbent assay (ELISA). CXCL11 and CXCL12 serum
chemokine levels before DAA were compared in CHC patients with mild/moderate and severe
fibrosis stages. CXCL11 chemokine was found to be statisticaly significant in mild/moderate and
severe fibrosis stages, whereas CXCL12 chemokine was not statistically significant. Additionally,
the findings showed a statistically significant reduction in serum chemokine levels of CXCL11,
CXCL12 and ALT, AST, HCV RNA and elastography in the total CHC patient population after 3
months of DAA treatment. In conclusion, the findings show that the CXCL11 and CXCL12
chemokines are associated with CHC infection and especially, the CXCL11 chemokine has the
potential to be a biomarker in distinguishing the fibrosis stages of this infection. In addition, the
decrease in the level of inflammatory markers after DAA treatment may suggest that this
antiviral treatment provides immunomodulation. This study provides important preliminary
data for elucidating the immunogenetic profile in HCV infection.
Keywords: Hepatitis C Virus, Chemokines, CXCL11, CXCL12, Direct Acting Antiviral Agent