Hız mesafe tahmin ve periferal algılama testlerinin Türk örneklemi üzerinde geçerlik, güvenirlik ve norm çalışması
Validity, reliability, and norm study of the time movement anticipation test and the peripheral perception tests in Turkish sample
Yazar: GÜLİN KAÇA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET KOYUNCU
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Deneysel Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Geçerlik = Validity ; Güvenilirlik = Reliability ; Hız mesafe tahmini = Time movement anticipation ; Periferal algılama = Peripheral perception ; Psikoloji = Psychology ; Psikoteknik yöntemler = Psychotechnic methods ; Trafik = Traffic ; Trafik güvenliği = Traffic safety ; Viyana test sistemi = Vienna test system

Özet:
Bu çalışmanın amacı ülkemizde psikoteknik değerlendirilme amacıyla yaygın olarak kullanılan sistemlerden biri olan Viyana Test Sistemi'nin (VTS) trafik bataryasında yer alan ?hız mesafe tahmin (HMT)? ve ?periferal algılama (PA)? testlerinin Türk örneklemi üzerinde geçerlik, güvenirlik ve norm çalışmasını yapmaktır.Çalışmanın örneklemi, en az 1 yıldır araç kullanan ve şimdiye kadar 5000 km. yol katetmiş her yaş ve eğitim düzeyindeki katılımcılardan oluşturmaktadır. Türk sürücü normlarının belirlenmesi amacıyla HMT testi 461, PA testi ise 487 sürücüye uygulanmıştır. Çok sayıda testi tüm katılımcılara uygulamak ekonomik olmayacağından geçerlik çalışması daha küçük bir örneklem üzerinde yürütülmüştür (HMT 148, PA 143 kişi).Çalışmada VTS'nin HMT ve PA testleri dışında Psikotek Danışmanlık Şirketi tarafından geliştirilen HMT ve PA testleri, Trafikent test sistemi içinde yer alan HMT ve ÇG testleri ve ART2020 test sistemine ait HMT ve PA testleri geçerliği değerlendirmek amacıyla kullanılmıştır. VTS-HMT testinin, diğer üç HMT testiyle düşük düzeyde ilişkili olduğu ve benzer yapıları ölçmedikleri görülmüştür. VTS-PA testinin ise diğer PA testleriyle orta düzeyde ilişkili olduğu görülmüştür. VTS'nin HMT ve PA testlerinin iç tutarlık güvenirliklerinin yüksek düzeyde olduğu bulunmuştur. Her iki testin temel parametrelerine ilişkin norm değerleri yüzdelik dilim olarak belirlenmiştir.Sonuç olarak VTS'nin HMT ve PA testlerinin psikoteknik değerlendirme için güvenilir bir ölçme aracı olduğu görülmüştür. Ancak elde edilen bulgular bu testlerin geçerliğine ilişkin sınırlı bilgi vermektedir. Bu nedenle HMT ve PA testlerin geçerlilerinin başka yöntemler kullanılarak da araştırılması önerilmiştir. Testlerin norm değerlendirilmesinin yapılmış olmasının da psikoteknik uygulamalarında standardizasyon sağlaması açısından faydalı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to conduct validity, reliability, and norm study of the ?time movement anticipation (TMA)? and the ?peripheral perception (PP)? tests, which take part in one of the most prevalent system about psychotechnical evaluation Vienna Test System traffic battery, in Turkish sample.The sample of this study consists of participants in every age and educational level who had driven at least for one year and 5000 km mileages so far. The TMA test was applied 461 drivers and the PP test was applied 487 drivers in order to determine norms of Turkish driver. Validity study performed on a smaller sample (n (TMA) = 148, n (PP) = 143) because of applying numerous tests on every participant would not be economical.In addition to the TMA and the PP tests in VTS, other TMA and PP tests which was developed by Psikotek Danışmanlık Company, Trafikent test system and ART2020 test system was used in the study in order to evaluate validity. It was observed that the correlation between the TMA test in VTS with other TMA tests is low. On the other hand, the correlation between the PP test in VTS with other PP tests in is average level. It was found that the internal reliabilities of the TMA and the PP tests in VTS are high level. Norm values of both tests? main variables are defined as percentile.In conclusion, it is observed that the TMA and the PP tests of VTS are reliable measurement tools for psychotechnical evaluation. However, the findings provide limited information about validity of these tests. Therefore, it is recommended to use different methods for investigation of the validity of the TMA and the PP tests. Furthermore, it may be useful to make the norm study of these tests to provide standardization for other applications.