Türkiye ve Suudi Arabistan'daki 3 ve 4. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitaplarının Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi
EXAMINATION OF THE THİRD AND FOURTH-GRADE SCİENCE TEXTBOOKS İN TURKEY AND SAUDİ ARABİA
Yazar: BARAA AL ALI
Danışman: PROF. DR. NİL DUBAN
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günümüz dünyası, teknolojik ilerleme ve muazzam bilgi akışının bir sonucu olarak yaşamın çeşitli alanlarında hızlı bir gelişmeye tanıklık etmektedir; bu da eğitim sistemlerine bilgi ve teknolojideki gelişmelere ayak uydurmayı ve nesilleri bu zorluklara uyum sağlamak ve etkili bir şekilde etkileşimde bulunmak için gerekli becerilerle hazırlamayı gerektiren yeni zorluklar eklemiştir. Eğitim programları, bilimsel ve araştırma becerilerini artırarak, eleştirel düşünme yeteneklerini geliştirerek ve öğrencilere toplumsal değerleri aşılayarak 21. yüzyılın ihtiyaçlarını karşılamalıdır. Bu bağlamda, 21. yüzyılda başarılı olmak ve gelecekteki zorluklarla yüzleşmek için gerekli becerilere sahip bir öğrenci nesli hazırlamayı amaçladığından, özellikle ilköğretim düzeyinde fen öğretim programlarını incelenmesinin önemi ortaya çıkmaktadır. Bu çalışma, Türkiye ve Suudi Arabistan'daki genç öğrencilere bilimin nasıl sunulduğunu anlama ve bu iki ülkedeki fen ders kitaplarının 21. yüzyılın talepleriyle ne ölçüde uyumlu olduğunu ölçme ihtiyacından kaynaklanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye ve Suudi Arabistan'da ilkokul üçüncü ve dördüncü sınıflarda okutulan fen bilimleri ders kitaplarının içeriğini analiz ederek, bu programların modern eğitim standartlarına ve 21. yüzyılın gerekliliklerine ne ölçüde uygun olduğunu, bir dizi modern standarda odaklanan bir içerik analizi yöntemiyle belirlemektir. Çalışmanın hedefleri, kitapların araştırma ve inceleme becerilerini, 21. yüzyıl becerilerini, bilimsel süreç becerilerini, öğrenci merkezli öğretim yöntemlerinin ne ölçüde benimsendiğini ve öğrencilerin değerlerini ne ölçüde kapsadığını belirlemeye dayanmaktadır. Çalışma aynı zamanda iki ülkenin öğretim programlarındaki benzerlik ve farklılıkları ortaya koyarak geliştirme ve iyileştirmeye yönelik tavsiyelerde bulunmayı amaçlamaktadır. Çalışma, ders kitaplarındaki farklı eğitsel unsurları çözümlemek ve analiz etmek için ana araç olarak içerik analizini kullanarak betimleyici-analitik bir yaklaşım benimsemiştir. Çalışmanın örneklemi, ilkokul üçüncü ve dördüncü sınıfların tüm içeriğini kapsayan, iki Türk ve altı Suudi fen ders kitabı da dahil olmak üzere, tüm akademik yılı kapsayan ve iki ülke arasında titiz bir karşılaştırmalı analiz yapılmasına olanak tanıyan sekiz fen ders kitabından oluşmaktadır. Kitaplar, modern eğitim becerileri ve standartlarını içeren bütünleşik bir kriter listesine göre analiz edilmiştir. Çalışma, Türkiye ve Suudi Arabistan'daki 3. ve 4. sınıf fen ders kitaplarının eleştirel düşünme, problem çözme, iletişim, işbirliği ve teknoloji kullanımı gibi 21. yüzyıl becerilerini teşvik etme konusunda ortak bir temayı paylaştığını, ancak farklılıkların her ülkenin kültürel özelliklerini yansıttığını göstermiştir. Türkiye'deki fen ders kitabı işbirliği ve pratik iletişim becerilerine daha fazla vurgu yaparken, Suudi fen ders kitabı sorgulama ve araştırma becerilerinin kullanımı yoluyla bilimsel sorgulamayı vurgulamaktadır.
 

Temel fen becerileri söz konusu olduğunda, her iki ülkenin fen ders kitapları da bu becerileri teşvik etmektedir, ancak Türk kitapları daha çok bilimsel deneylere odaklanırken, Suudi kitapları çevre uygulamaları ve yerel teknolojiyi vurgulamaktadır. Araştırma sonucunda aşağıdaki öneriler ortaya çıkmıştır: Değerler ve duygusal unsurların incelenmesini de içerecek şekilde analizin genişletilmesi. Çalışmanın kapsamını genişletmek için nicel veya karma araştırma yöntemleri kullanın. Kültürel faktörlerin etkilerini anlamak için eğitim müfredatıyla ilgili karşılaştırmalı çalışmalar yapılması.
Anahtar Kelimeler: Fen Bilimleri Ders Kitapları, 21. Yüzyıl Becerileri, Bilimsel Süreç Becerileri, Araştırma\Sorgulama Becerileri.

Abstract:
Today's world is witnessing rapid development in various aspects of life as a result of technological progress and the enormous flow of information, which has added new challenges to educational systems that require keeping pace with advances in knowledge and technology and preparing generations with the necessary skills to adapt and interact effectively with these challenges. Educational programs must meet the needs of the 21st century by increasing scientific and research skills, developing critical thinking abilities, and instilling societal values in students. In this context, the importance of examining science curricula, especially at the primary level, emerges as it aims to prepare a generation of students with the necessary skills to succeed in the 21st century and face future challenges. This study stems from the need to understand how science is presented to young learners in Turkey and Saudi Arabia and to measure the extent to which science textbooks in these two countries align with the demands of the 21st century. This study aims to analyze the content of third and fourth-grade science textbooks in Turkey and Saudi Arabia to determine the extent to which these programs comply with modern educational standards and the requirements of the 21st century through a content analysis method focusing on a set of modern standards. The objectives of the study are based on determining the extent to which the textbooks cover research and investigation skills, 21st-century skills, science process skills, student-centered teaching methods, and students' values. The study also aims to identify similarities and differences in the curricula of the two countries and to make recommendations for development and improvement. The study adopted a descriptive-analytical approach using content analysis as the primary tool to analyze the different educational elements in the textbooks. The study sample consisted of eight science textbooks, including two Turkish and six Saudi science textbooks, covering the entire content of primary school's third and fourth grades, spanning the entire academic year and allowing for a rigorous comparative analysis between the two countries. The textbooks were analyzed according to an integrated list of criteria, including modern educational skills and standards. The study showed that 3rd and 4th-grade science textbooks in Turkey and Saudi Arabia share a common theme of promoting 21st-century skills such as critical thinking, problem-solving, communication, collaboration, and use of technology, but the differences reflect the cultural characteristics of each country. The Turkish science textbook emphasizes collaboration and practical communication skills, while the Saudi science textbook emphasizes scientific inquiry through inquiry and research skills. When it comes to basic science skills, both countries' science textbooks encourage these skills, but Turkish textbooks focus more on scientific experiments, while Saudi textbooks emphasize environmental practices and local technology. The following recommendations emerged from the research: Extend the analysis to include an examination of values and emotional elements. Use quantitative or mixed research methods to broaden the scope of the study. Conduct comparative studies of educational curricula to understand the impact of cultural factors.
Keywords: Science Textbooks, 21st Century Skills, Scientific Process Skills, Research\Inquiry Skills.