Bulanık ortamda çok kriterli karar verme yöntemi ile personel seçimi: Havacılık sektöründe bir uygulama
Personnel selection with multi-criteria decision making under fuzzy environment: An application in aviation sector
Yazar: FEYZA SOFU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ OSMAN KUŞAKCI
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Günümüzde işletmelerin rakiplerine karşı rekabet avantajı sağlayabilmesi için, insan kaynağı seçimi göz ardı edilemez temel bir unsur olmuştur. İşletmelerin doğru işe doğru personel yerleştirmesi, zaman, para, enerji gerektiren önemli bir maliyet kalemi olması nedeniyle alternatifler arasından en uygun seçeneğin belirlenmesi önem arz etmektedir. İşletmelerin istekleri ve ihtiyaçları doğrultusunda en uygun personelin belirlenmesinin amaçlandığı personel seçim problemi, sözel ve sayısal kriterleri içeren bir çok kriterli karar verme problemidir.
Bu çalışmada, personel seçimi sürecinde belirsizlik ve subjektiflik durumları dikkate alınarak çok kriterli karar verme yöntemlerinden bulanık MULTIMOORA metodu önerilmiştir. İşletmenin belirlemiş olduğu ve çalışanlarında aradığı yetkinlikler kullanılarak havacılık sektöründe hizmet veren bir firmada, çeşitli departmanlarda istihdam edilmesi planlanan genel uzman personel seçimi çalışması yapılmıştır. İlk aşama olan yazılı sınavları geçen üç aday, işletmede personel alımında görevli üç uzman tarafından ilgili pozisyon için gerçekleştirilen görüşmede değerlendirilmiştir. İnsan kaynakları uzmanları ile gerçekleştirilen bu görüşme sonucunda ortaya çıkan veriler kullanılarak MULTIMOORA yöntemiyle en iyi aday belirlenmeye çalışılmıştır. Bulguların geçerliliğinin test edilmesi amacıyla bütünleşik bir AHS-TOPSIS uygulamasının sonuçlarından da yararlanılmıştır.
Bu çalışma neticesinde, klasik insan kaynakları değerlendirme sürecinde farklı kriterlerde en çok beklenen düzeyde puanı alan Aday 1'in değil, pozisyon için daha uygun olduğu MULTIMOORA yöntemiyle belirlenen Aday 3'ün seçilmesi gerektiği tespit edilmiştir. Bütünleşik AHS-TOPSIS yöntemi uygulamasının da bu sonuçları desteklediği görülmüştür.

Abstract:
Today, the selection of human resources becomes a non-negligible fundamental factor for the companies in order to gain competitive advantage over their rivals. As hiring the right person at the right job is a substantial effort that requires time, money and energy, it becomes more of an issue to determine the most appropriate option among the alternatives. The case of personnel selection aiming to determine the most appropriate staff in accordance to demands and needs of a company, contains various qualitative and quantitative criterion. Thus, it is a challenging multi-criteria decision making problem.
In this study, the fuzzy MULTIMOORA method, as one of the prominent multi criteria decision making methods, is applied due to the ambiguity and subjectivity that the personnel selection processpossesses. By using the competencies determined by a prominent aviation firm in Turkey, a fuzzy decision support system aiding in hiring process in various departments at the firm is implemented. In the first phase, the three applicants who passed the written exam are assessed by three recruiters of the company. By using the data revealed at the end of the interview that was implemented with the human resources specialists, the best candidate is tried to be chosen with MULTIMOORA method. Fort he sake of testing the reliability of the applied method, the same problem is handled with an alternative multi-criteria decision making approach hybridizing two very common methods, AHP and TOPSIS.
As a result of the study, in the usual human resources assessment process it was decided to behoove not to assess the candidate 1 who got the most expected points in different criteria, but the candidate 3 as more appropriate for the position. Additionally, the hybridized AHP-TOPSIS approach approves the same result.