Pediatri polikliniğinde çinko eksikliği saptanan hastalarda dikkat eksikliği bulgularının conners ölçeğine göre tedavi öncesi ve sonrası değerlendirilmesi
Evaluation of attention deficit findings in patients with zinc deficiency in pediatric outpatient clinic before and after treatment according to conners scale
Yazar: EZEL YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ERCAN MIHÇI
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Dikkat = Attention ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Çinko = Zinc ; Çinko eksikliği = Zinc deficiency ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş ve Amaç: Dünya nüfusunun yaklaşık %50'si yetersiz çinko alımı riski altındadır. Türkiye'de çinko eksikliğinin yaygın görüldüğü tahmin edilmesine rağmen yetersiz çalışma nedeni ile çinko eksikliğinin ülkemizdeki prevalansı kesin olarak olarak söylenememektedir. Bu çalışma çocuk polikliniğinde çinko düzeyi rastlantısal olarak düşük saptanan hastalarda dikkat eksikliği semptomlarını Conners Ebeveyn Değerlendirme Ölçeği  ile değerlendirmeyi ve çinko tedavisi sonrası ölçek puanlarındaki değişimi analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmadan elde edilecek verilerin, çinko ile dikkat eksikliği semptomları arasındaki ilişki ile ilgili literatüre katkıda bulunması, hastaların uzun dönem izlemlerine ve medikal tedavilerinin planlanmasına yardımcı olması amaçlanmaktadır.

Hastalar ve Yöntemler: Araştırmaya pediatri polikliniğinde çinko düzeyi rastlantısal olarak düşük saptanan, bilinen DEHB tanısı, nörolojik hastalığı, psikiyatrik hastalığı olmayan 5-17 yaş aralığında 50 çocuk hasta dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen hastalara 1 mg/kg/g çinko tedavisi 3 ay süreyle uygulanmış, tedavi sonrası kontrol çinko değerleri görülmüştür. Hastalar çinko tedavisi öncesi ve 3 aylık çinko tedavisi sonrası Conners Ebeveyn Değerlendirme Ölçeği ile değerlendirilmiştir.

Bulgular: Çalışmaya 23'ü (%46) erkek, 27'si (%54) kız 50 hasta dahil edildi. Hasta grubunun yaş ortalamaları 7,43±4,42 yıl olarak hesaplandı. Hastaların tedavi öncesi çinko düzeyleri 58,44±7,76, tedavi sonrası çinko düzeyleri 80,28±18,95 saptandı. Hastaların Conners ebeveyn değerlendirme ölçeğinden tedavi öncesi ve sonrası aldıkları puanlar karşılaştırmalı analiz edildi ve "Conners duygusal değişkenlik" skoru dışındaki tüm skorlar tedavi sonrasında tedavi öncesine göre anlamlı derecede daha düşük bulundu (p<0,05). Hastaların tedavi öncesi çinko düzeyleri ile tedavi öncesi ölçekten aldıkları puanların korelasyonu incelendiğinde tedavi öncesi çinko düzeyi ile tedavi öncesi "karşı gelme" skoru (r=0,357, p=0,011), "sosyal problemler" skoru (r=0,314, p=0,027) ve "psikosomatik" skoru (r=0,423, p=0,002) arasında aynı yönde orta düzeyde anlamlı ilişki saptandı.

Sonuç: Çalışmamızın sonuçları literatürle uyumlu şekilde çinko eksikliğinin dikkat eksikliği etiyolojisinde  rol oynadığı ve çinko tedavisinin dikkat eksikliği semptomları üzerine iyileştirici etkisi olduğunu desteklemiştir. Çalışmamızda en belirgin fark hiperaktivite, kaygı utangaçlık ve sosyal problemler alt ölçeklerinde saptanmıştır.


Anahtar Kelimeler: Pediatri, Çinko, DEHB, Conners

Abstract:
Objectives: Approximately 50% of the world's population is at risk of insufficient zinc intake. Although it is estimated that zinc deficiency is common in Turkey, the prevalence of zinc deficiency in our country cannot be stated precisely due to insufficient studies. This study aims to evaluate the attention deficit symptoms with the Conners Parent Rating Scale and to analyze the changes in the scale scores after zinc treatment in patients whose zinc level was found to be coincidentally low in the pediatric outpatient clinic. It is aimed that the data to be obtained from the study will contribute to the literature on the relationship between zinc and attention deficit symptoms, and help the long-term follow-up of the patients and the planning of their medical treatment.

Design and Methods: Fifty pediatric patients aged 5-17 years, who were found to have low zinc levels incidentally in the pediatric outpatient clinic, without known ADHD diagnosis, neurological disease, or psychiatric disease were included in the study. 1 mg/kg/g zinc treatment was applied to the patients included in the study for 3 months, and control zinc values were observed after the treatment. Patients were evaluated with the Conners Parental Rating Scale before and after 3 months of zinc treatment.

Results: Fifty patients, 23 (46%) male and 27 (54%) female, were included in the study. The mean age of the patient group was calculated as 7.43±4.42 years. Pre-treatment zinc levels were 58.44±7.76, and post-treatment zinc levels were 80.28±18.95. The scores of the patients before and after the treatment from the "Conners parent rating scale" were analyzed comparatively and all scores were found to be significantly lower after the treatment than before the treatment, except for the "Conners emotional lability" score (p<0.05). When the correlation between the pre-treatment zinc levels and the scores they got from the pre-treatment scale was examined, a moderately significant correlation was found in the same direction between the pre-treatment zinc level and the pre-treatment "oppositional" score(r=0.357, p=0.011), "social problems" score (r=0.314, p=0.027) and "psychosomatic" score (r=0.423, p=0.002). 

Conclusions: The results of our study supported that zinc deficiency plays a role in the etiology of attention deficit and that zinc treatment has a curative effect on attention deficit symptoms in accordance with the literature. In our study, the most significant difference was found in the subscales of hyperactivity, anxiety, shyness and social problems.

Keywords: Pediatric, Zinc, ADHD, Conners