Endüstriyel devrimin Fener ve Balat semtlerindeki geleneksel konut mimarisi üzerindeki etkileri
Industrial revolution's impact on traditional residential architecture in the Fener and Balat districts
Yazar: BAHRİYE ASLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MÜNEVVER DAĞGÜLÜ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
İstanbul, tarihi boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış, farklı dinleri, kültürleri ve etnik grupları iç içe yaşatan ve bu mirası devam ettiren bir kenttir. Tarihi Yarımada içerisinde yer alan Balat ve Fener bölgeleri de çeşitli etnik grupların bir arada bulunduğu tarih içinde önemli yerlere sahip alt bölgelerdir. Aynı inanç, görüş ve değerlere sahip insan topluluklarının oluşturduğu kültürel yapı, yaşadıkları mekanın oluşumunu da etkilemiştir. Sosyal yapıda farklılık, kent ölçeğinde kendini gösterebilmekte olduğu ve bunun kent içinde farklı etnik bölgeler ortaya çıkardığı görülmektedir. Kent içinde farklılıklar olarak görülen bu gelişme, bölgede ki doku özellikleri, sokak şekillenişi dışında, bölgede ki dokuyu oluşturan en küçük birim olan bina ölçeğinde de kendini göstermiştir.Kentsel yapıda devam eden değişimler, kentsel alanlarda yeni konut biçimlerinin görülmesine neden olmuştur. Bu yeni bina türleri önce gayrimüslim mahallelerinde gözükmektedir (Yahudhane vb.). Batılılaşma dönemi içinde sıra ev ve apartmanların ortaya çıkması, orta tabakanın oluşması ve arazilerin değerinin artması ile yakından ilgilidir. Sıra evleri ve apartmanlaşma, sabit kalan yapı alanında yoğunluğun artmasına neden olmuştur. Yoğunluğun artması yapı alanında dış mekanlarının boyut ve oranlarının kontrolsüz yapılanma ile değişmesine neden olmuştur.Bu çalışma, Fener ve Balat semtlerinde batılılaşmanın etkisiyle değişen teknolojik, sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomik gelişmelerin konut mimarisi üzerinde ki etkilerini incelemeyi hedeflemiştir. Çalışma kapsamında, Fener ve Balat semtleri sınırlarının birleştiği noktadaki Hızır Çavuş Köprübaşı Sokağı ve Yıldırım Caddesi seçilmiş, bu alan üzerinde yapıların günümüzde ki durumunu incelemek için çeşitli analizler yapılmıştır.Bölgenin önemi 19. yüzyılda yaşanan değişimler sonucunda azalmış, bunun etkisiyle de bölgede konut yerleşimlerinde değişimler görülmeye başlanmıştır. Tez kapsamında bu değişimlere etki eden nedenler ve değişimlerin etkisiyle ortaya çıkan yapılaşma incelenmeye çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Fener, Balat, Sanayi Devrimi, konut mimarisi, mimari akımlar, 19. Yüzyıl, teknoloji, batılılaşma

Abstract:
Istanbul has hosted many civilizations throughout history, different religions, cultures and ethnic groups who live within, and this legacy continues to make is a city . History of the Balat and Fener districts in the peninsula also has several ethnic groups coexist with an important place in history is a campus. Same beliefs, opinions and values have formed the cultural structure of human society, has also influenced the formation of the space they live. Differences in social structure, urban scale and that the city can show itself in different ethnic regions revealed is observed. Seen as differences within the city, this development in the region that the tissue properties, the street outside the invention formed in the region that the tissue forming the smallest unit in the building, the scale itself has shown.Ongoing changes in urban structure, urban areas have led to new housing forms to be seen. This new type of buildings in the first quarter appears to be non-Muslim (Yahudhane etc.). During the emergence of middle class homes and apartment buildings created and is closely related to the increasing value of land. Houses and apartments during the hard left in the field of construction has led to increased density. Increased density of structures in the area outdoors with the size and rate of uncontrolled change is caused.This study, in the western district of Fener and Balat, the convergence effect of the changing technological, socio-cultural and socio-economic developments that impact on the residential architecture has aimed to examine. Working within the framework of Fener and Balat districts bordering on the point that the streets Yıldırım Street and Hızır Çavuş Köprübaşı selected, on the field today that the state structures have been made to examine the various analysis.The importance of the region 19 decreased as a result of changes in century, with its impact on changes in residential housing in the region was introduced. Changes affecting the scope of this thesis in the causes and effects of changes was to examine the emerging construction.Key Words: Fener, Balat, Industrial Revolution, residential architecture, architecture flows, 19 Century, technology, westernization