Davranışsal iktisatta kamu politikaları ve Türkiye
Government policies and policy recommendations in behavioral economics
Yazar: MUAMMER ALEVCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UMUT EVLİMOĞLU
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Davranışsal iktisat, iktisat bilimi ile psikoloji bilimini ortak paydada buluşturan disiplinler arası bir alandır ve iktisadın alt dallarından biri olarak kabul görmektedir. Davranışsal iktisat; son yıllarda popülaritesi artan bir alandır. Bu anlamda davranışsal iktisadın farklı alanlardaki yansımaları araştırmalara konu olmaktadır. Bu alanlardan bir tanesi de kamu politikalarıdır. Politika yapıcılar tarafından, kamu politikaları belirlenirken, davranışsal iktisat çerçevesinde ekonomik karar birimlerinin gösterecekleri tutum ve davranışların önceden bilinmesi politikaların başarısını etkileyecektir. Ayrıca toplumsal refahın arttırılması amacıyla uygulamaya konulacak kamu politikalarının tespitinde davranışsal iktisattan faydalanmak yararlı olabilmektedir. Kahneman ve Thaler çalışmalarında teorik bilgiyi pratikte uygulayarak kamu politikaları oluştumaya başlamıştır. Böylece davranışsal kamu politikaları alanı doğmuştur.

Davranışsal kamu politikaları; kamu kurumlarının davranışsal iktisat, davranış bilimi ve dürtme pratiklerini kullanarak oluşturulan yumuşak müdahaleler ile toplum ya da hedef bireylerin refahını arttırmayı amaçlamaktadır. Çalışmada beklentiler, davranışsal iktisat ve dürtme uygulamaları açıklanmış ve davranışsal kamu politikaları üzerinde çalışan kurumlar ve çalışmaları anlatılmaya çalışılmıştır. Bunun yanında Türkiye'nin davranışsal kamu politikaları konusunda durumu incelenmeye çalışılmıştır. Konu özelinde Türkçe alanyazın çok kısıtlı kalmıştır. Bu çalışmanın önemi Türkçe literatüre katkı sağlaması beklenen örnek bir çalışma olmasının beklenmesidir.

Toplum açısından davranışsal kamu politikaları ile oluşturulmuş müdahalelerin diğer müdahalelere kıyasla daha etkili ve olabileceği görülmektedir. Davranışsal kamu politikalarındaki yasaklar ve vergiler gibi sert müdahalelerin yanında beslenme, organ bağışı, tasarruf gibi toplum refahını etkileyen konulara da müdahaleler de bulunabilmektedir. Türkiye'de davranışsal kamu politikaları uygulamaları da kısıtlı kalmıştır. Bu çalışma politika uygulamaları hakkında bilgilendirici olmaktadır ve örnek teşkil etmesi açısından önem arz

etmektedir. Bu bağlamda dünyadaki diğer kamu kurumlarının ve bu kurumların uyguladıkları davranışsal kamu politikalarının incelenmesi önemlidir. Çalışmada davranışsal iktisat kamu politikalarına uyarlanabilir mi, alan çerçevesinde belirlenen kamu politikaları ile toplumsal refah artırılabilir mi, Türkiye özelinde davranışsal iktisat çerçevesinde hangi alanlarda kamu politikaları oluşturabilir ve ne gibi sonuçlar elde edileceği soruları sorulmuştur. Çalışmanın amacı dünyada davranışsal iktisadın kamu politikaları kapsamındaki uygulamalarını araştırarak; Türkiye'de hangi alanlarda bunların kullanılabileceğini ortaya koymak ve buna yönelik çeşitli öneriler sunmaktır.

ANAHTAR KELİMELER: Davranışsal İktisat, Devlet Politikaları, Davranışsal Kamu Politikaları, Dürtme, Beklenti Teorisi

Abstract:
Behavioral economics is an interdisciplinary field that brings together the science of economics and psychology on a common ground, and it is accepted as one of the sub-branches of economics. Behavioral economics; It is an area that has grown in popularity in recent years. In this sense, the reflections of behavioral economics in different fields are the subject of research. One of these areas is public policy. Knowing beforehand the attitudes and behaviors of the economic decision-makers within the framework of behavioral economics while determining public policies by policy makers will affect the success of policies. In addition, it may be beneficial to use behavioral economics in determining the public policies to be implemented in order to increase social welfare. In the studies of Kahneman and Thaler, public policies began to be formed by applying the theoretical knowledge in practice. Thus, the field of behavioral public policies was born.

Behavioral public policies; It aims to increase the welfare of the society or target individuals with soft interventions created by using behavioral economics, behavioral science and poking practices of public institutions. In the study, expectations, behavioral economics and nudging practices are explained and institutions working on behavioral public policies and their studies are tried to be explained. In addition, the situation of Turkey in behavioral public policies has been tried to be examined. Turkish literature on the subject has been very limited. The importance of this study is that it is expected to be an exemplary study that is expected to contribute to the Turkish literature.

In terms of society, it is seen that the interventions created with behavioral public policies are more effective and can be compared to other interventions. In addition to harsh interventions such as prohibitions and taxes in behavioral public policies, interventions can also be made on issues that affect the welfare of the society such as nutrition, organ donation, and savings. Behavioral public policy practices in Turkey have also remained limited. This study is informative about policy practices and is important in terms of setting an example. In this context, it is important to examine other public institutions in the world and the behavioral public policies implemented by these institutions. In the study, questions were asked whether behavioral economics can be adapted to public policies, can social welfare be increased with public policies determined within the framework of the field, in which areas public policies can be formed within the framework of behavioral economics in Turkey and what results will be obtained.The aim of the study is to investigate the applications of behavioral economics within the scope of public policies in the world; It is to reveal in which areas they can be used in Turkey and to offer various suggestions for this

KEYWORDS: Behavioral Economics, Government Policies, Behavioral Public Policies, Nudge, Prospect Theory