Mastektomi sonrası gelişen lenfödemde fizyoterapinin etkinliği
Effectiveness of physiotherapy on lymphedema after mastectomy
Yazar: YEŞİM BAKAR
Danışman: PROF. DR. HÜLYA KAYIHAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protez-Ortez-Biyomekanik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Bu çalışmanın amacı mastektomi sonrası lenfödem gelişen kişilerdefarklı fizyoterapi yöntemlerini karşılaştırmaktı. Bu kapsamda çalışmaya mastektomi sonrasıunilateral lenfödem gelişen 60 kadın dahil edildi. Olguların ödem miktarları, çevre ölçümü vevolumetrik ölçüm ile değerlendirildi. Olgular rasgele 2 gruba ayrıldı ve 2 farklı fizyoterapiprogramı uygulandı. Bir gruba (n=31) Manuel Lenf Drenajı (MLD)-cilt bakımı-kompresyonbandajı-egzersizden oluşan ve Kompleks Boşaltıcı Fizyoterapi (KBF) diye adlandırılanfizyoterapi programı uygulandı. Diğer gruba (n=29) ise ntermittant Pnömatik Kompresyon( PK)-cilt bakımı-kompresyon bandajı-egzersizden oluşan fizyoterapi programı uygulandı.Uygulamalar haftada 5 gün olmak üzere toplam 4 hafta süre ile yapıldı. 4 hafta sonra korumafazına geçildi. Bu fazda her olguya bir kompresyon çorabı yaptırıldı. Olgulardan kompresyonçorapları ile birlikte egzersiz ve cilt bakımlarına devam etmekleri istendi Olgular tedaviöncesi, 2.hafta sonunda (10.seans), 4.hafta sonunda (20.seans) ve tedaviden 1 ay sonradeğerlendirildi. Değerlendirmeler sonucunda her iki fizyoterapi programının lenfödem'iazaltmada etkili olduğu, ancak MLD grubunun PK grubuna göre ödemi anlamlı derecedeazalttığı belirlendi (p<0.05). Tedavinin sonlarına doğru PK grubundaki hastalarınödemlerinin omuz çevresinde lokalize olduğu gözlenirken, MLD grubunda böyle bir etkigörülmedi. Bu durum mastektomi sonrası gelişen LÖ tedavisinde, MLD'nın güvenlekullanılabilecek bir yöntem olduğunu gösterirken, PK uygulamasının MLD uygulamasınınmümkün olmadığı durumlarda kullanılabileceği sonucunu gösterdi.Anahtar kelimeler: lenfödem, manuel lenf drenajı, kompleks boşaltıcı fizyoterapi, pnömatikkompresyon, mastektomi

Abstract:
The aim of this study was to compare the effectivenes of differentphysiotherapy metods on lymphedema after mastectomy. 60 mastectomy patients withunilateral lymphedema were participated in this study. Edema was evaluated withcircumferential and volumetric measurements before the treatment, at the 10th and 20thtreatment sessions and one month after the discharge. Cases were randomly divided into 2groups and 2 different physiotherapy programs was applied. One group (n=31) was appiledComplex Decongestive Physiotherapy (CDP) that was composed manual lymphatic drainage(MLD)-skin care-compression bandage and exercise. The other group (n=29) receivedntermittant Pneumatic Compression ( PC)-skin care-compression bandage and exercise. Bothtreatment programs lasted for 4 weeks, 5 days a week. After the 4 week, a compressiongarment were ordered according to their current edema measurement. Cases were told tocontinue skin care and exercise with their compressions garments on during the follow-upperiod. The results indicate that both treatment programs reduced lymphedema due tomastectomy but MLD group was found significantly better a reducing the edema (p<0.05). Atthe end of the treatment, while edema was accumulated in the shoulder region of cases in PCgroup, no accumulation was observed in MLD group. This findings leads us to think thatMLD is a safe method for treatment of lymphedema after mastectomy and PC can be appliedif MLD application is not possible.Key Words: lymphedema, manual lymph drainage, complex decongestive physiotherapy,pneumatic compression, mastectomy