Kamu maliyesi çerçevesinde İslam ekonomisi ve heterodoks kritik
Islamic economy and heterodox critical in the context of public finance
Yazar: KEREM CAN GÜNER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CİHAN YÜKSEL
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Heterodoks istikrar programları = Heterodox stability programs ; Heterodoksi = Heterodox ; Kamu maliyesi = Public finance ; Maliye politikaları = Fiscal policies ; İslam ekonomisi = Islamic economy ; İslamiyet = Islam

Özet:
Son dönemde iktisat biliminin gelişimi ve ona atfedilen önemin artması sebebiyle alternatif bir yaklaşım olarak öne çıkan İslam iktisadi yaklaşımı da merak uyandıran, çalışmalara konu olan ve diğer iktisadi yaklaşımlar ile benzerlik ve farklılıkları ortaya konulan bir alt dal olarak göze çarpmaktadır. İslam iktisadi yaklaşımı temelini İslam'ın birincil kaynakları olan Kur'an ve sünnetten almakta ve kısaca özetlemek gerekirse tüm insanlığın huzur bulacağı bir dünya hedefi doğrultusunda adil bir ekonomik sistemin yol haritasını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Ağırlıklı olarak on dokuzuncu yüzyıldan itibaren şekillenmeye başlayan İslam iktisadi yaklaşımına dair pek çok kitap, makale ve tez yayımlanmıştır. Bu çalışma ise , adil bir ekonomik sistem odaklı İslam iktisadi yaklaşımını Kur'an ve sünnet temelinde açıklayıp günümüzde ana akım iktisadi yaklaşım olarak kabul gören ortodoks iktisat yaklaşımından ayrıştığı noktaları belirterek, bugün gelinen noktada İslam iktisadi yaklaşımının pozisyonunu değerlendirmiştir. Günümüzde hakim iktisadi yaklaşım olarak kabul gören ortodoks iktisat yaklaşımı ile farklılıklar ortaya konularak İslam iktisadi yaklaşımının aslında heterodoks bir yaklaşım olarak ele alınabileceği ifade edilmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde İslam iktisadi yaklaşımı Kur'an ve sünnete dayalı olarak detaylı bir şekilde açıklanmış ve temel çerçevesi ifade edilmiştir. Ayrıca bu temel çerçeve dahilinde günümüz şartları göz önünde bulundurularak özellikle bankacılık ve finans alanı ile ilgili uygulanmakta olan alternatif İslami çözümlere yer verilmiştir. İkinci bölümde İslam'da devlet kavramına atfedilen önem ve iktisadi alanda devletin görevleri açıklanmış ayrıca İslam'ın kamu maliyesi perspektifi ifade edilmiştir. Son bölümde ise ana akım iktisadi yaklaşım olarak günümüz ekonomi politikalarına yön veren ortodoks yaklaşımlar İslam iktisadi yaklaşımı gözüyle eleştirilmiş ve İslam iktisadi yaklaşımı heterodoks bir yaklaşım olarak ifade edilmiştir. Sonuç bölümünde ise günümüzde İslam iktisadının geldiği nokta itibariyle metodolojik varsayımlar ışığında ortaya konulan çözümlerin yetersizliğinden bahsedilmiştir.

Abstract:
The Islamic economic approach, which has emerged as an alternative approach due to the development of the science of economics and the increasing importance attributed to it in recent years, stands out as a subspecialty, which is the subject of studies and reveals similarities and differences with other economic approaches. The Islamic economic approach is based on the Qur'an and the Sunnah, the primary sources of Islam, and it aims to briefly summarize the road map of a just economic system in line with the goal of a world where all mankind will find peace. Many books, articles and dissertations on the Islamic economic approach, which began to take shape mainly from the nineteenth century, were published. This study, on the basis of Qur'an and Sunnah, explained a fair economic system-oriented Islamic economic approach and differentiated it from the orthodox economics approach which is accepted as mainstream economic approach and evaluated the position of Islamic economic approach at the point reached today. With the orthodox economics approach which is accepted as the prevailing economic approach, it is stated that the Islamic economic approach can be considered as a heterodox approach. In the first part of the study, the Islamic economic approach was explained in detail in terms of the Qur'an and Sunnah and its basic framework was expressed. Also within the framework of this basic framework, considering the current conditions, alternative Islamic solutions are being applied especially in the field of banking and finance. In the second chapter, the importance attributed to the concept of state in Islam and the duties of the state in the economic field are explained and Islam's public finance perspective is expressed. In the last chapter, the orthodox approaches that direct the current economic policies as a mainstream economic approach have been criticized in the sense of Islamic economic approach and Islamic economic approach is expressed as a heterodox approach. In the conclusion, in the light of the methodological assumptions of the Islamic economics, there are insufficient solutions.