İptal davalarında hukuka uygunluk denetiminin sınırları
Boundiries of review of legality on actions for annulment
Yazar: MUSTAFA BAL
Danışman: PROF. DR. MURAT SEZGİNER
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / İdare Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Hukuka uygunluk = Compliance with laws ; Kamu hukuku = Public law ; Yargısal denetim = Judical rewiew ; İdare hukuku = Administrative law ; İdari işlemler = Administrative processes ; İdari yargı = Administrative justice ; İptal davası = Annulment action ; İptal kararı = Annulment decree

Özet:
Kamu hizmeti faaliyetini yerine getirirken idareye birey karşısında bir takım üstün yetki ve ayrıcalıklar tanınmıştır. Örneğin, idare, tek yanlı işlemleri ile idare edilenlere yükümlülükler getirebilmekte, haklar tanımakta, bu şekilde hukuk aleminde değişiklikler yapabilmekte; ayrıca tek yanlı olarak tesis ettiği bu işlemleri re'sen icra edebilme yetkisine de sahiptir.İşte, idarenin, bu üstün yetkilerini suiistimal edip bireyin temel hak ve özgürlüklerini ihlal etmesinin önüne geçmek ve hukuk alanında kalmasını temin etmek için idari işlemlerin yargısal denetimi ilkesi öngörülmüştür.Kuvvetler ayrılığı ilkesinin zorunlu bir sonucu olarak idarenin eylem ve işlemlerini denetleyen idari yargının bir sınırı olmalıdır. Bu ilke uyarınca yargı, yasama ve yürütme karşısında bağımsız olduğu gibi yürütmenin bir parçası olan idare de, yargı karşısında bağımsızdır.Söz konusu sınır, gerek Anayasanın 125. maddesinde gerekse 2577 sayılı Kanunu'nun 2. maddesinde düzenlenmiş olup, bu hükümlere göre idari yargının yetkisi, idari işlemlerin hukuka uygunluk denetimi ile sınırlı olup, idari işlemlerin yerindelik denetimi bu yetkinin kapsamı dışındadır.Hukuka uygunluk denetiminin, önceden konulacak kurallarla belirlenebilen kesin ve her olaya uygulanabilecek bir sınırı bulunmayıp, her somut olayın özelliklerine göre değişkenlik arz ettiğinden objektif ve istikrarlı içtihatları ile meseleyi somutlaştırmak yargı merciine düşmektedir.Anahtar Sözcükler1. Hukuka Uygunluk Denetimi,2. Yerindelik Denetimi,3. Takdir Yetkisi,4. İdari Yargının Sınırı,5. İptal Davası.

Abstract:
Administration was granted some superior priviliges and authorities against individuals, while implementing public service. For instance, administration has right to charge obligations, to grant rights and to make amendments by its unilateral transactions; it also has the authority to put into effect those unilateral actions ex officio.In this respect, administrative transactions is subject to judicial review in order to prevent administration from abusing such superior authorities over fundemantal rights and to keep administrative agencies within legal boundiries.There must be a limit for administrative justice which review the actions and transactions of administration as a compulsary result of seperation of powers. Judicial power is independent from legislative and executive, same as the administration, a part of executive, is independent from judicial power.The limit mentioned above is stipulated both in article 125 of Costitution and article 2 of Act no. 2577. According to these provisions, the authority of administrative justice is limited to the review of administrative transactions? legality. In contrary, review of expediency (oppotunity) is out of that authority.As the review of legality, which depends on features of each concret matter, has no certain rules that is applicable for all events, judicial organs are obliged to concritize the matter via its impartial and steady precedents.Key Words1.Review of legality,2.Review of expediency (opportunity),3.Authority of discretion,4.Boundary of administrative justice,5.Action for annulment.