Aytaç Manizade: Hayatı, sanatı, eğitimciliği ve bir rejisör olarak Türk operasına katkılarının incelenmesi
Aytaç Manizade: Examining her life, art, education and contributions to Turkish opera as a director
Yazar: BİRGÜL ARİÇ
Danışman: DOÇ. DR. BERTAN RONA
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzik Ana Sanat Dalı / Müzik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts

Özet:
Bu araştırma, ülkemizde sayıları çok az olan opera rejisörlerinden Aytaç Manizade'nin 
yaşamı, sanatı, eğitimciliği ve bir rejisör olarak Türk Operası'na katkılarını ortaya 
koymak amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılarak 
döküman taraması ve görüşme tekniği ile betimsel analiz yapılmıştır. Bu araştırma 
tarama modeline uygun olarak yürütülmeye çalışılmış bir monografi çalışmasıdır. Aytaç 
Manizade, Türkiye'deki tüm opera sahnelerinde ve ulusal/uluslararası festivallerde 
60'ın üzerinde prodüksüyonun yönetmenliğini yapmıştır. Bilgisi, yüksek entelektüelliği, 
sıradışı yaratıcılığı ve yeteneğiyle yüzyıllardır sahnelenmekte olan birçok operaya 
dekor, kostüm ve ışığı bir şekilde farklı kullanarak yeni yorumlar ortaya koymuştur. 
Aynı zamanda eğitmenlik kimliği de bulunan sanatçı, geleceğin opera sanatçısı 
adaylarına en temelden başlayarak sahnede nasıl iyi bir artist olunacağının donanımını 
kazandırmaktadır. Tüm bu özellikleri göz önünde bulundurularak Aytaç Manizade 
araştırmaya konu edilmiştir. Araştırma için kendisiyle, operadaki "yaratıcı kadro" tabir 
edilen ekiple ve öğrencileriyle yarı-yapılandırılmış görüşme soruları ile röportajlar 
yapılmıştır. Bu araştırmadan elde edilen bulgulara bakıldığında iyi bir opera rejisörü 
olmanın temel unsurlarından birinin, uzun yıllar yapılan asistanlık çalışmaları olduğu 
gözlenmektedir. Ayrıca şarkı söyleme esnasında solistlerin konforunu dikkate 
alabilecek düzeyde şan bilgisine sahip olmak gerektiği; sahnedeki olayları ve 
karakterleri çözümlemek adına, başta çok sesli müzik olmak üzere tiyatro, felsefe, 
psikoloji, sosyoloji, resim sanatı, arkeoloji, sanat tarihi v.b. alanlarda kişisel eğitimini 
sürdürerek araştırmacı olmak gerektiği belirlenmiştir. Tüm bunların ışığında sıra dışı 
öngörü ve sanatsal yaratıcılıkla büyük prodüksiyonların ortaya çıktığı gözlemlenmiştir.

Abstract:
This research was conducted to reveal the life, art, education and contributions of 
Aytaç Manizade, one of the few opera directors in our country, to Turkish Opera as a 
director. In the research, descriptive analysis was conduct with document scanning and 
interview techniques using qualitative research method. This research is a monograph 
study conducted in accordance with the survey model. Aytaç Manizade has directed 
over 60 productions in all opera stages in Turkey and national/international festivals. 
With her knowledge, high intellectualism, extraordinary creativity and talent, she has 
created new interpretations of many operas that have been staged for centuries by using 
décor, costumes and lighting in a different ways. The artist, who is also an educator, 
instructs prospective opera singer candidates on how to be a good artist on the stage, 
starting from the very basics. Considering all her qualifications, Aytaç Manizade was 
the subject of this research. In this research, semi-structured interviews were conducted 
with her, the creative staff of the opera, opera singers and her students. When we 
examine our results. It is observed that the basic elements of being a good opera director 
are based on many years of assistant work. Besides, it is necessary to have art of singing 
at a level of considering the comfort of opera singers during singing; In order to analyze 
the events and characters on the stage, it is necessary especialy sufficient knowledge of 
classical music. Additionaly it is necessary to be a researcher by continuing personal 
education in the fields of philosophy, psychology, sociology, painting, archeology, art 
history, etc. In the light of all these qualities, it is observed that great productions have 
emerged with extraordinary foresight and artistic creativity.