İstanbul ili ilköğretim okul öğretmenlerinin performans değerlendirmesi
The Evaluation of primary education teachers performance in Istanbul
Yazar: ALİ UÇAR
Danışman: PROF.DR. HOŞCAN ENSARİ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim = Primary education

Özet:
oz Bu araştırma; İstanbul ilindeki ilköğretim okulu öğretmenlerinin performans değerlendirilmesi ile ilgili, ilköğretim müfettişi, ilçe yöneticisi, okul müdürü ve öğretmenlerin uygulanan anket sorularına verdikleri cevaplar doğrultusunda; mevcut uygulama formlarında yer alan sorularla objektif değerlendirilebilme durumu ve uygulamadaki bazı sorunlu alanların ortaya konulması hedeflenmiştir. Ayrıca, çağdaş değerlendirme sisteminde kullanılan bazı önerilere katılma dereceleri de belirlenmeye çalışılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda; öğretmen değerlendirilmesi konusunda iyileştirme alanlarına dikkat çekilebilmesi, sürecin yeniden tanımlanması ve etkililiğinin artırılmasına yönelik araştırma çalışmalarına hız verilmesi, sürece ilişkin bir uygulama modeli ortaya konulması ve İstanbul Milli Eğitim Teşkilatındaki TKY uygulamalarına katkı sağlanması amaçlanmaktadır. Araştırmanın evreni İstanbul ilindeki; 263 ilköğretim müfettişi; 32 ilçe milli eğitim müdürü ve 98 şube müdürü ile 1275 resmi ve 213 özel ilköğretim okulu müdürü; 30.867 resmi ve 4.814 özel ilköğretim okulu öğretmeni olmak üzere toplam 37.566 dır. Evrene ait örneklem ise İstanbul ilindeki 71 İlköğretim müfettişi, Avrupa yakasında bulunan Bağcılar, Bahçelievler, Beşiktaş, Şişli, Eminönü ilçeleri ile Asya yakasında yer alan Kadıköy, Üsküdar, Maltepe, Kartal ve Ümraniye ilçelerinde 8 ilçe milli eğitim müdürü ve 26 şube müdürü, 134 Okul müdürü, 166 Resmi ve 138 Özel İlköğretim Okulu öğretmeni olmak üzere toplam 543 kişidir. Bu araştırmada anket tekniği ile veriler toplanmıştır. Verilerin analizinde, betimsel istatistiklerden; frekans(f), yüzde(%), aritmetik ortalama (X), standart sapma (ss) tek boyutlu varyans analizi (ANOVA) ve Fisher testi (LSD) kullanılmıştır. Bu araştırma ile; Sicil raporlarıyla öğretmenlerin yıllık performansım ölçebilme yeterliliğinin bulunmadığı, öğretmenlerin müfettiş tarafından kullanılan teftiş formlarıyla objektif değerlendirilmediği,Değerlendirme öncesi, değerlendirilecek öğretmenin hedef belirlemesinin sağlanması, Etki düzeyleri farklı şekilde müfettiş, yönetici, zümre öğretmenleri, veli ve öğrenci gözlemlerinin bir araya getirilerek öğretmenlerin performans değerlendirmesinde kullanılması, Öğretmenin kendisiyle ilgili yapacağı değerlendirmenin değerlendirme sürecinde kullanılması, Öğrencilerin amaçlarına ulaşma düzeyinin, standart testlerle belirlenerek değerlendirmede kullanılması, Öğretmenlerin ders sürecindeki çabasının gözlem formu doğrultusunda müfettiş ve okul müdürü tarafından ayrı ayrı doldurulması, sınıf içi gözlem yoluyla elde edilen bu verilerin öğretmenlerin performanslarının değerlendirilmesinde kullanılması, Değerlendirmede; okulun fiziksel ve eğitsel olanaklarının, sosyal çevre ve aile olanaklarının, öğretmenin mesleki gelişim durumunun, ders dışı etkinliklerinin, ders öncesi çabasının, kişisel özelliklerinin değerlendirmede kullanılması, Değerlendirme sonuçlarının öğretmene bildirilmesi; sonuçlara göre maddi veya sembolik ödül, yükseltme ve hizmet içi eğitim gibi özendiriciler, ceza gibi yaptırımların uygulanması, Sonuçlarına ulaşılmıştır. Bu araştırmanın bulguları, performans değerlendirme konusundaki literatür taramaları ve M.E.B. EARGED' in (2000:217-237) geliştirdiği "Öğretmen Performans Değerlendirme Modeli" nden yararlanılarak "Öğretmen Performansının Değerlendirme Süreci Uygulama Modeli" oluşturulmuştur. II

Abstract:
ABSTRACT This investigation is concerned with evaluating primary education teachers' performance in Istanbul. A survey was prepared to assess the thoughts of primary education inspectors, district administrators, school managers and teachers. Its aim was to evaluate questions in the current teaching practice objectively and to highlight problem areas in practice. The survey also tried to determine the acceptance of suggestions arising from the contemporary evaluation system. The result of this survey draw attention to a need to improve evaluation of teachers, to define the evaluation process again and to accelerate investigation studies into increasing the activities. As a concequence a model is constructed for the implementation of TQM practices in Istanbul National Education Organization. The investigation in the city of Istanbul includes; 263 primary Education Inspectors, 32 Districtial Public Education Manegers and 98 department manegers; 1275 official and 213 private primary education manegers; 30.867 official and 4814 private primary education teachers, which sums up to 37.566. The research team consisted of 71 primary education inspectors in Istanbul, from Bağcılar, Bahçelievler, Beşiktaş, Şişli, Eminönü which are located in the European side of the city and Districtial Public Education Manegers, 26 department managers, 134 School Managers, 166 offical and 138 private primary education teachers from Kadıköy, Üsküdar, Maltepe, Kartal, Ümraniye which are located in the Asian half of the city, which is total of 543 people. Data was gathered by the way of a questionnaire technique. Data was analysed using; frequency (f), percent (%), aritmatic mean (X),standard deviation (sd), one dimensional variance analysis (F) and Fisher test (LSD). IllThe results of this investigation are; There is no adequate means of measuring the teachers' yearly performance by the help of register reports and the teachers are not evaluated objectively with inspection forms used by the inspectors. Target determination of the teacher who will be evaluated, should be supplied, before the evaluation. The observations of inspectors, administrators, head of the departments, parents and students should be play a determinant role for evaluation of teachers' performances while these observations effect on performance evaluation at a different level. The evaluation of teachers about themselves should be used in the evaluation process. In addition, the students' level of reaching their aims should be determined by the help of standard tests and the results of these tests should be used to evaluate the teachers' performances. The efforts of the teachers during the lesson process should be observed by both the school director and inspector who completed observation forms and, according to which the teachers' performances' are evaluated. The physical and educational possibilities, social environment and possibilities of the family, condition of the teacher's professional progress, his/her activities outside the school, his/her preliminary works and his/her characteristics should be used in the evaluation, The results of the evaluation should be presented to the teacher. According to the results either rewards (such as financial, promotional or in-service trainings) or disciplinary procedure should be implemented. In addition to the research data presented here a literature review on performance evaluation and "Performance Evaluation Model of Teachers" brought up by M.E.B. EARGED (2000:217-237) were used to present a "Performance Evaluation Process Practice Model of Teachers". IV