Bingöl ekolojik koşullarında tef (Eragrostis tef (Zucc.) Trotter) bitkisinde farklı sıra arası mesafelerinin verim, verim unsurları ve bazı kalite özellikleri üzerine etkisi
The effect of different sowing methods on the grain yield and some yield characteristics of teff (Eragrostis tef [Zucc] Trotter) in Bingol province
Yazar: YUNUS TANIK
Danışman: PROF. DR. KAĞAN KÖKTEN
Bingöl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma; tef (Eragrostis tef [Zucc.] Trotter) bitkisinin Bingöl ilinde farklı sıra arası ekim yöntemlerinin verim ile bazı verim özelliklerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma, Bingöl il merkezine 10 km uzakta bulunan Bingöl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama arazisinde 2019 yetiştirme sezonunda gerçekleştirilmiştir. Araştırmada materyal olarak bir çeşit tef tohumu kullanılmıştır. Deneme tesadüf bloklar deneme desenine göre farklı sıra arası (10-20-30-40-50 cm) mesafeler olmak üzere 4 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Temmuz ayı içerisinde markörle açılan çizilere elle ekim yapılmıştır.
Araştırma bulgularına göre; farklı sıra aralığında ekimi yapılan tef bitkisine ait ortalama değerler, bitki boyu 95,91 cm, sap çapı 1,86 mm, yeşil ot verimi 2561,65 kg/da, kuru ot verimi 906,73 kg/da, tane verimi 135,38 kg/da, biyolojik verimi 1480,50 kg/da, bin tane ağırlığı 0,215 g, ham protein verimi 152,70 kg/da olarak bulunmuştur. Farklı sıra aralığında ekimi yapılan tef bitkisine ait asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF) oranı %35,16, nötr deterjanda çözünmeyen lif (NDF) oranı %62,83, ham kül oranı %9,72, ham protein oranı %16,77, sindirilebilir kuru madde (SKM) oranı %61,5, kuru madde tüketimi (KMT) oranı %1,918 ve nispi yem değeri (NYD) ise 91,25 olarak bulunmuştur.
Sonuç olarak; Bingöl ekolojik koşullarında ot amaçlı tef yetiştiriciliği için 30 ve 40 cm, tane amaçlı tef yetiştiriciliği için ise 40 cm sıra arası mesafenin uygun olduğu söylenebilir. Kontrollü koşullarda, bir ön çalışma niteliğinde yürütülen bu çalışmada elde ettiğimiz bu sonuçların, daha anlamlı hale gelmesi için en az iki yıllık tarla çalışmalarıyla desteklenmesi gerektiği kanısına varılmıştır.

Abstract:
This work; was carried out to determine the effect of different sowing methods on yield and some yield characteristics of Teff (Eragrostis tef [Zucc.] Trotter) in Bingol province. The study was carried out in Bingol University Faculty of Agriculture Research and Application area, which is 10 km away from Bingol city center in the field season in 2019. A kind of teff seed was used as a material in the research. The field experiment was established in randomized complete block design with different row spacings (10-20-30-40-50 cm) with four replications. Hand sowing was done on the drawings opened with the marker in July.
According to the research findings; average values of teff plant cultivated in different row spacing; plant height 95.91 cm, stem diameter 1.86 mm, forage yield 2561.65 kg/da, dry matter yield 906.73 kg/da, grain yield 135,38 kg/da, biological yield was 1480.50 kg/da, thousand grain weight was 0.215 g, crude protein yield was 152.70 kg/da. Average values of teff plant cultivated in different row spacing; acid detergent fiber (ADF) value 35.16%, neutral detergent fiber (NDF) value 62.83%, raw ash rate 9.72%, crude protein ratio 16.77%, dry matter digestible (DMD), value 61.5%, dry matter intake (DMI), 1.918% and the relative feed value (RFV) was found to be 91.25.
As a result; it can be said that the distance between the rows of 30 and 40 cm is suitable for the cultivation of teff for grass and 40 cm for the cultivation of teff for grain in Bingol ecological conditions. It is concluded that the results we obtained in this study, which was conducted as a preliminary study under controlled conditions, should be supported with field studies for at least two years in order to become more meaningful.