Yaban hayvanlarının doğal yaşam ortamlarında fotoğraflanması
Photographing wild animals in their natural habitats
Yazar: CENK OĞURTANI
Danışman: PROF. YUSUF MURAT ŞEN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA DOĞAN SÖZÜER
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Fotoğraf ve Video Ana Sanat Dalı / Fotoğraf ve Video Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Belgesel fotoğraf = Documentary photography ; Biyoekoloji = Bioecology ; Ekoturizm = Ecotourism ; Fotoğraf sanatı = Photography art ; Hayvanlar = Animals ; Sayısal fotoğraf = Digital photography ; Sayısal video = Digital video ; Yaban hayatı = Wildlife ; Özel ilgi turizmi = Special interest tourism

Özet:
Türkiye'deki yaban hayatı fotoğrafçılığı faaliyetlerinin, II. Dünya Savaşı öncesinde ülkeye göç eden Alman bilim insanları ile başladığı kabul edilmektedir. Batı ölçeğinde, bu konudaki faaliyetlerin, nerede ise fotoğrafın bulunuşuna kadar geriye götürülebildiği düşünüldüğünde, ülkemiz için sözü edilen bu tarih çok geç sayılmalıdır. Üstelik, yurdumuzdaki çalışmalar, 2000'li yıllardaki sayısal fotoğraf devriminden sonra bir miktar artış gösterse de hala istenilen düzeylerde olmaktan çok uzaktır. Öyle ki, kendi içinde, memeli, kuş, makro fotoğrafçılık gibi alt dallara da ayrılabilen yaban hayatı fotoğrafçılığı alanında, tek bir kuş fotoğrafçılığı tezi dışında başka bir tez çalışması bulunamamıştır.

Yaban hayatı fotoğrafçılığının, olası bilimsel, belgesel, sanatsal, ekonomik ve turistik faydaları ve işlevleri düşünüldüğünde, bu kabul edilebilir bir durum değildir. Bunun altında yatan sebepler, yüksek maliyetli ekipmanlar, hatırı sayılır seyahat masrafları veya faaliyetin hakkıyla icrasının geniş bir zamana ihtiyaç duyması olabilir. Sahada karşılaşılması olası güç koşullar, karmaşık ekipmanların işleyişinin öğrenilmesindeki zorluklar, geniş tecrübe ve bilgi birikimi gerekliliği de bu konudaki diğer olumsuz etkenlerdir.

Üzerinde çalışılan hayvan türleri ve bu türlerin davranışlarının çözülmesi de ayrı bir ihtisas ve araştırma konusudur. Bu hayvanların yaşadıkları yerlerin sadece bilinmesi yetmez, bu hayvanların sahada bulunması ve tespit edilmesi de gerekir. Bu konularda yerel insanlar ve rehberlerle kurulması gereken ilişkiler ise işin başka bir sosyal yönünü oluşturur.

Açık arazide yaşamanın ve çalışmanın kendine mahsus birçok zorlukları ve sağlık riskleri söz konusudur. Ayrıca görüntülenen hayvanlar da kırılgan varlıklardır; kolayca zarar görebilir, huzursuzluk yaratıldığında kendi yavrularını bile yuvada bırakıp bölgeyi terkedebilirler.

Yaban hayatı fotoğrafçılığına ilişkin, yukarıda bahsi geçen bütün bu konularda, güvenilir, geniş ve yetkin bir bilgi birikimi meydana getirmek amacıyla hazırlanan bu akademik çalışma, daha çok Türkiye doğal alanlarına ve hayvan türlerine odaklanmıştır. Konular oldukça detaylı incelenmekle beraber, işleniş sırasında, her yerde kolaylıkla bulunabilecek temel fotoğrafçılık bilgilerinin, yaban hayatı platformu üzerinden bir kere daha tekrar edilmesinden özellikle kaçınılmış ve tez hacminin aşırı büyümesinin önüne geçilmek istenmiştir.

Yaban hayatı fotoğrafçılığının alt dallarını oluşturan memeli, kuş ve makro fotoğrafçılığının kendine özgü yönleri ve ekipmanları mevcuttur. Bu durum, bu alt dalların kendi başlıkları altında, ayrı ayrı incelenmelerini gerektirmiştir. Ayrıca, daha önce, akademik anlamda üzerinde hiç çalışılmayan bir yaban hayatı makro video bölümü, pratik saha uygulamaları gözetilerek hazırlanmıştır. Dalış ve özel fotoğraf ekipmanlarının birlikte geliştirilmesini gerektiren ve ayrı bir tarihsel gelişim süreci izleyen sualtı fotoğrafçılığı konusuna ise girilmemiştir.

Teze eşlik eden sahada görüntüleme çalışmaları sırasında elde edilmiş ve doğada serbest yaşayan ve çoğu yurdumuzdan seçilmiş hayvan türlerinden oluşan bir fotoğraf portfolyosu da ana metne ek olarak sunulmaktadır.

Sonuç olarak bu tez, ülkemiz özelinde, kendi alanındaki ilk kapsamlı akademik çalışmayı temsil etmekte ve konuyu, uzun zamandır yurdumuz doğal alanlarında çalışan ve doğa korumacı zihniyete sahip bir yaban hayatı fotoğrafçısının bakış açısından ele almaktadır.

Abstract:
It is accepted that wildlife photography in Turkey began with the works of the German scientists who migrated to the country before World War II. Taking into account that, on the Western part of the spectrum, works in this field can be traced back to almost the invention of photography, such an inception can be considered quite late for our country. In addition, the amount of work in the country is still far below a satisfactory level despite the slight increase following the digital photography revolution in the 2000s. In fact, in the field of wildlife photography, which consists of sub-branches, such as mammal photography, avian photography and macro photography, all one can find as an academic work in the field is one postgraduate thesis on avian photography.

When the potential benefits of wildlife photography for science, documentarism, art, economy and tourism are considered, this is unacceptable. The underlying reasons may be listed as; costly equipment, high traveling expenses, or the time required to execute proper work being too long. The possibility of encountering challenges on the field, the strain that learning how to use the complex equipment puts on the photographer, and the prerequisite of having deep knowledge and experience might also be regarded as other drawbacks preventing progress on the subject.

The species studied on and decoding their behavior are parts of another field of study and specialization. Knowing where they live would not be sufficient on its own; these species need to be located and identified in their own habitats. In the end, this requires interactions with local people and guides which brings about a social aspect of the study.

There are a lot of hardships and health risks to living and working in the open space. There is also the fact that the animals being viewed are fragile; they may easily be hurt, or even flee the area, leaving their offspring behind upon feeling discomfort.

The purpose of this study is to establish a ground on which reliable, extensive and efficient data and a "know-how" on all the above-mentioned issues can be accumulated. The study focuses primarily on ranges and species found in Turkey, and while it is highly extensive, the study abstains from providing fundamental information on photography, which can easily be found elsewhere, through wildlife photography, in order to prevent an unnecessarily lengthy dissertation.

Of mammal, avian and macro photography, as sub-branches of wildlife photography, each respectively have their own unique equipment. This fact has made the studies on these sub-branches differ in methods. In addition, a wildlife macro video section which has never been studied on before has been put together with practical field applications in mind. However, underwater photography, which underwent a more different historical process and requires a joint development of diving equipment and unique photography equipment, was not included in this study.

Accompanying the thesis is a photography portfolio which showcases various species living in their natural habitats, mainly from Turkey, photographed during the field studies.

In conclusion, this thesis stands out as the first of its kind in Turkey as an academic study as well as shedding light on the subject from a nature-friendly wildlife photographer's perspective who has been working in Turkey for a long time.