Glokom hastalarının takibinde optik koherens tomografi ile ölçülen retina sinir lifi kalınlığı ve optik sinir başı parametrelerinin kullanımının değerlendirilmesi
Evaluatıon of the use retınal nerve fıber layer and optıc nerve head measurements obtaıned by optıcal coherence tomography ın follow-up of the glaucoma patıents
Yazar: MEHMET AYKUT
Danışman: PROF. DR. İHSAN ÖGE
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Glokom = Glaucoma ; Görme alanları = Visual fields ; Optik sinir = Optic nerve ; Retina = Retina ; Tomografi = Tomography ; İntraoküler basınç = Intraocular pressure

Özet:
Amaç: Glokom progresyonunun değerlendirilmesinde, optik koherens tomografi (OKT) ile yapılan retina sinir lifi tabakası (RSLT) ve optik sinir başı (OSB) ölçümlerinin karşılaştırılması ve progresyonu saptamadaki etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Materyal ve Metot: Şubat 2011 ile Eylül 2011 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Göz Hastalıkları Polikliniği'nde değerlendirilen ve en az bir yıllık takibi olan hastalar çalışmaya alındı. Altmış hastanın 106 gözü değerlendirildi. Hastaların başlangıçta ve takip periyodu sonundaki görme alanı (GA) değerleri ve OKT parametreleri kaydedildi. İki ölçüm arasında ortalama RSLT kalınlığında 11,7 µm'den fazla azalma olan hastalar, progresyon olan; 11,7 µm'den daha az azalma olan hastalar, progresyon olmayan hastalar olarak kabul edildi. Progresyon olan ve olmayan hastaların GA değerleri, RSLT kalınlığı ve OSB parametrelerinin değişimleri istatistiksel olarak karşılaştırıldı. Parametrelerin duyarlılığı ROC analizi yapılarak değerlendirildi.Bulgular: Hastaların 27'si erkek, 33'ü kadın ve ortalama yaşı 62,5 ± 12,1 yıl, ortalama glokom süresi 9,0 ± 6,4 yıl idi. Hastaların ortalama takip periyodu 2,5 yıl idi. OKT'ye göre 20 gözde (% 19) progresyon tespit edilirken, 86 gözde (% 81) progresyon görülmedi. Progresyon olan 20 gözün 9'unda (% 45), GA'ya göre de progresyon tespit edildi. Progresyon olmayan 86 gözün 4'ünde (% 4,6) ise, GA'ya göre progresyon vardı. Takip periyodu sonunda, iki grup arasında GA ortalama sapma (MD) ve patern standart sapma (PSD) değerlerinin değişimi anlamlı derecede farklıydı (progresyon olan ve olmayan grupta sırayla MD farkı: -3,48±3,09; -0,89±1,39, PSD farkı: 2,06±3,70; -0,18± 1,40) (P <0,0001 ve P =0,005). Ortalama RSLT kalınlığındaki değişim progresyon olan grupta -16,00±3,82; progresyon olmayan grupta -3,44±4,03 idi (P <0,0001). Progresyon olan grupta, RSLT değerlerinin değişim anlamlı derecede fazlaydı (P <0,001). OSB parametreleri değerlendirildiğinde, cup alanı, disk alanı ve vertikal cup/disk oranı değişimi, iki grup arasında benzerken(P >0,05); diğer parametrelerdeki değişim anlamlı bulundu (P<0,05). Nazal sinir lifi kalınlığının AUROC değerleri en yüksekti (0,896).Tartışma: Glokom hastalarının takibinde ve progresyonlarının değerlendirilmesinde, erken dönemde yapısal değişikliklerin fonksiyonel değişikliklerden önce ortaya çıkması nedeniyle, OKT parametrelerinin (özellikler RSLT kalınlığı ölçümlerinin) kullanılması yararlıdır.

Abstract:
Purpose: To investigate the retinal nerve fiber layer (RNFL) and optic nerve head (ONH) measurements obtained by optical coherence tomography (OCT) in order to evaluate the progression of the structural damage due to glaucoma and value the effectiveness of these measurements in the detection of this progression.Materials and Method: The patients, who were followed during at least one year and were examined in the duration between February 2011 and September 2011 at the Department of Ophthalmology of Ondokuz Mayıs University, were included in our study. 106 eyes of sixty patients were investigated in our study. At the last visit of the patients, visual field test (VF) and OCT measurements were performed. Baseline data and values obtained at the end of follow-up period were compared. If the difference between the RNFL thicknesses at the baseline and last visit was bigger than 11,7 µm, we assumed the status of the glaucoma as progressive. VF parameters and RNFL thickness, and ONH parameters were statistically compared between the patients with glaucoma progression and those with no progression. ROC analysis was performed in order to evaluate the sensitivity of parameters for the detection of the progression.Results: Twenty seven of the patients were male and 33 of all were female. While the mean age of the patients was 62,5 ± 12,1 years, the mean of glaucoma duration was 9,0 ± 6,4 years. The mean of follow-up time was 2,5 years. By the analysis of the change in average RNFL thickness, the glaucoma progression was determined in 20 patients (% 19) and there was no progression in 86 eyes (% 81). In 9 of 20 (% 45) patients whose glaucoma progressions had been shown by OCT, the progression was also determined by VF test. In 4 of 86 patients (%4,6) with no progression, the glaucoma progression was determined by VF test. At the end of follow-up period, there was statistically significant difference between the two groups in terms of the changes in mean deviation (MD) and pattern standard deviation (PSD) (in the group with or without progression; the mean difference in MD: -3,48±3,09; -0,89±1,39, the mean difference in PSD: 2,06±3,70; -0,18±1,40; respectively) (P <0,0001 and P = 0,005). The change over average RNFL thickness was -16,00±3,82 µm in group with progression and - 3,44 ± 4,03 µm in the group with no progression (P<0,0001). The changes over all parameters measured by OCT were much more in the group with progression (P <0,001). When the changes over the parameters of ONH during this follow-up period were being evaluated, significant difference between the two groups in terms of all parameters, except cup area, disc area, and vertical cup/disc ratio were found. The highest AUROC value was found in the nasal RNFL thickness (0,896).Conclusion: In follow-up of the glaucoma patients and for the evaluation of the glaucoma progression, the parameters of OCT -especially the RNFL thicknesses- are useful because the structural alterations precede the functional changes in early period of the disease.