Mandibula cerrahisinde inferior alveoler sinir lokalizasyonu; tavşanlarda deneysel çalışma
Localization of the inferior alveolar nerve in mandibular surgery; an experimental study in rabbits
Yazar: MUHAMMED FATİH KUYUMCU
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR ERDOĞAN
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Cerrahi-oral = Surgery-oral ; Diş çekimi = Tooth extraction ; Elektrikle uyarma = Electric stimulation ; Kemik rezorpsiyonu = Bone resorption ; Mandibula = Mandible ; Mandibular sinir = Mandibular nerve ; Sinir ezilmesi = Nerve crush ; Tavşanlar = Rabbits ; Trigeminal sinir = Trigeminal nerve

Özet:
Diş kayıpları herhangi bir yaşta travma, çürük, periodontal hastalık ve diğer sebepler ile meydana gelebilen bir durumdur. Diş çekimi yapıldıktan sonra hastaların alveol kemiğinde rezorpsiyon oluşur. Oluşan bu rezorpsiyon protetik rehabilitasyon ve implant cerrahisi uygulamasında zorluklar oluşturmaktadır.
Bu durum maksilla ve mandibulanın alveoler kemiğinde rezorpsiyona sebep olmaktadır. Bu durum mandibula posterior bölgede karşılaşıldığında dental implant uygulamalarını zorlaştırabilmektedir. Bu gibi durumlarda dental implant cerrahileri sırasında inferior alveoler sinirin konumunu belirlemek daha da önem kazanmaktadır. Dental implant cerrahisi sırasında implant frezlerinin veya dental implantların inferior alveoler sinir ile olan yakın ilişkisinden dolayı alt dudak ilgili taraf derisinde duyu kaybı gibi yıkıcı sonuçlar ile karşılaşılabilmektedir.
Son bir kaç on yılda, cerrahi işlemler sırasında periferal motor sinirlere yönelik konum belirleme işlemleri klinik uygulamalarda kendisine geniş yer bulmuştur. Öte yandan, periferal duyu sinirlerinin konumunun belirlenmesi ise son yıllarda önem kazanmaya başlamıştır. Bu çalışmanın amacı elektriksel uyarıcı cihazlar yardımı ile tavşan modelinde mandibula içerisinde seyreden inferior alveoler sinirin konumunu cerrahi esnasında belirlemektir.
Çalışmada 6 adet erişkin, erkek Yeni Zelanda tavşanı kullanıldı. Uyarıcı cihaz olarak günümüz klinik uygulamalarda kullanılan bir sinir stimülatörünün (Tracer III®- Portex, Smith's Medical, Kent, United Kingdom) etkinliği değerlendirildi. Çalışmaya özel olarak izole edilmiş kayıt ve uyaran elektrotları üretildi. Tüm ölçümlerin uyarı  frekansı 1 Hz olacak şekilde yapıldı. Uyarı şiddeti 0,5 – 5 mA aralığında değerlendirildi. Uyarı süresi 0,05; 0,1; 0,3; 0,5 ve 1 ms aralıklarında değerlendirildi. Oluşturulan aksiyon potansiyelleri bileşik aksiyon potansiyeli ölçümü tekniği yöntemiyle tespit edildi. Elde edilen veriler istatistiksel olarak değerlendirildi.
Sonuç olarak; kemik doku içerisinde seyretmekte olan inferior alveoler sinirin uyarılabildiği ve bu şekilde kemik içerisindeki konumunun belirlenebildiği gözlenmiş olup; bu tekniğin güvenilir, objektif bir değerlendirme metodu olduğu gözlenmiştir. Ancak klinik uygulamalar açısından bu tekniğin ilerleyen çalışmalar ile desteklenmesi gerekmektedir.

Abstract:
Tooth loss may occur at any age as a result of trauma, caries, periodontal diseases and other reasons. Alveolar bone tends to resorb after tooth extraction. This situation  causes difficulties for implant surgery and prosthetic rehabilitation.
This phenomenon results in decreased alveolar bone height in the maxilla and in the posterior mandible as well. Therefore localization of the inferior alveolar nerve has great importance during dental implant surgery.
In last few decades intraoperative localization of motor nerves has been widely studied. On the other hand, sensorial nerve localization has gained a role in clinical practice recently. Detrimental consequences such as lip paresthesia may occur after dental implant placements due to close contact of dental implant drills or dental implants iteself. In order to prevent such complications the localization of inferior alveolar nerve gains great importance during the surgery. The aim of the present study was to determine the location of the inferior alveolar nerve within the mandible using an electrical stimulation device intraoperatively.
In the present experimental study, six New Zealand rabbits were used. A nerve stimulator (Tracer III®- Portex, Smith's Medical, Kent, United Kingdom) was used as stimulating device. The recording and isolated stimulating electrodes were  manifactured and calibrated particularly for this study.  The frequency of stimulation was set as 1 Hz. The range of the stimulator was 0,5-5 mA. The duration of the stimulation was evaluated in 0,05; 0,1; 0,3; 0,5 and 1 ms. The action potentials were detected by compound action potential technique.  The data were analyzed statistically.
In conclusion, intraoperative localization of the inferior alveolar nerve within the bone tissue was achieved via stimulation technique and this technique offers a reliable, objective method of evaluating the distance of the inferior alveolar nerve in bone tissue. However the technique needs to be further studied to be used clinical settings.