Edebiyat ve narsisizm bağlamında F. M. Dostoyevski'nin "Öteki" (Двойник) ve Yusuf Atılgan'ın "Anayurt Oteli" eserlerinin karşılaştırmalı incelenmesi
Comparative analysis of F. M. Dostoyevsky's "The Double" (Двойник) and Yusuf Atılgan's "Motherland Hotel" in the context of literature and narcissism
Yazar: ZEHRA KAPLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAHMAN ÖZDEMİR
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature ; Karşılaştırmalı Edebiyat = Comparative Literature

Özet:
Son yıllarda sosyal boyutuyla sıkça ele alınan narsisizm teriminin kökeni, Yunanca 'duyarsızlık' anlamına gelen 'narke' sözcüğünden gelmektedir. Bu kavramın kökeni, Yunan mitolojisinde kendi yansımasına âşık olan ve bu yüzden hayatını kaybeden Narkissos'un hikâyesine dayanır. Kendini tanımanın olumlu çağrışımlarından, kendine ölümcül bir aşk duyma seviyesine ulaşan durum, Narkissos'un kendine duyduğu sıra dışı sevgi ile ilişkilendirilir. Bu hikâye, zamanla psikolojik bir fenomeni açıklamak için kullanılır. Literatürde narsisizm, genellikle benlik ve kişiler arası ilişkiler açısından ele alınır. Ayrıca kendini aşırı önemseme, başkalarını yok sayma ve bu nedenle kişiler arası ilişkilerde sorunlar yaşama ile ilişkili olduğu öne sürülmektedir. Bu bağlamda, Rus ve Türk yazın dünyasının iki önemli ismi Dostoyevski ve Atılgan'ın psikolojik yapıt olarak kabul edilen Öteki (Двойник) ve Anayurt Oteli başkahramanlarının içsel çatışmaları ve toplumsal ilişkileri derinlemesine irdelenerek, "narsisizm" bağlamında incelememize esas alınmıştır. Karşılaştırmalı analiz metodu kullanılarak her iki eserin başkahramanı "Golyadkin" ve "Zebercet" narsisistik tutumları çerçevesinde incelerek, kahramanlar benzerlikleri ve farklılıkları hususunda değerlendirilmiştir.

Abstract:
In recent years, the term narcissism, frequently addressed in its social dimension, originates from the Greek word 'narke' meaning 'insensitivity.' The root of this concept lies in Greek mythology, in the story of Narcissus, who fell in love with his own reflection and consequently lost his life. This state, which reaches the level of a fatal love for oneself from the positive connotations of self-knowledge, is associated with Narcissus's peculiar love for himself. Over time, this story has been used to explain a psychological phenomenon. In the literature, narcissism is generally considered in terms of self and interpersonal relationships. It is also suggested that narcissism is related to an excessive self-importance, disregard for others, and thus experiencing problems in interpersonal relationships. In this context, the two significant figures of Russian and Turkish literature, Dostoevsky and Atılgan, are taken as the basis for our analysis of "narcissism" through their psychological works "The Double" (Двойник) and "Motherland Hotel" (Anayurt Oteli), respectively. By using the comparative analysis method, the main characters of both works, "Golyadkin" and "Zebercet" are examined within the framework of their narcissistic attitudes, and the similarities and differences between the characters are evaluated.