Türkiye'de aile hekimliğinin uygulanış şekli ve sorunlarının incelenmesi
Investigation of the way of practice and problems of family medicine in Turkey
Yazar: MEHMET ÜNLÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ BAKIN
İstanbul Esenyurt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Hastane ve Sağlık Kur. Yön. Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de aile hekimliği sisteminin uygulanış şekli ve
karşılaşılan sorunları incelemektir. Bu araştırmada nitel araştırma desenlerinden biri
olan fenomenolojik yaklaşım modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Afyon
ilinde Sandıklı ilçesinde aile sağlığı merkezilerinde aile hekimi olarak çalışan 10 aile
hekimi oluşturmaktadır. Bu araştırmada, veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış
görüşme formu tercih edilmiştir. Elde edilen verilere göre, en çok talep edilen sağlık
hizmetleri arasında ilaç/reçete yazdırma olduğu belirlenmiştir. Ayrıca 1. basamak
poliklinik muayenesi, rapor yazdırma, enjeksiyon/aşı yaptırma ve kronik hastalık
takibi gelmektedir. Türkiye'de uygulanan aile hekimliği sisteminin genel işleyişi
hakkında öne çıkan sorunun iş yükü/hasta sayısı fazlalığı olduğu belirlenmiştir. Hasta
takibi ve izlem süreçlerinde yaşanan zorlukların başında hastalara ve hastaların ulaşımı
sorunu gelmekte, sonrasında ise yoğunluğun en önemli zorluklar arasında olduğu
belirlenmiştir. Aile hekimlerinin görüşlerine göre sağlık hizmetlerinin erişiminde
yaşanan sorunların başında hastaların sağlık okuryazarlığının düşük olması
gelmektedir. Sonrasında ise yoğunluk, talepkâr hastalar, usulsüz istenen reçete ve
raporlar gelmektedir. Karşılaşılan zorluklardan öne çıkanlar; yakınlara ilaç yazdırılma
talebi, emrivaki ilaç ve rapor yazdırma talebi, fazla iş yükü, gereksiz tekrar başvurular
ve hasta kayıt silme, adres değişikliği durumlarıdır. Aile hekimliği sevk zincirinin daha
iyi işlemesi konusunda öne çıkan görüş aile hekimine düşen hasta sayısının azaltılması
şeklindedir. Aile hekimliği uygulamasının sürdürülebilir ve verimli hale gelmesi için
aile hekimleri, personel bulmada destek sağlanması, usulsüz istekte bulunan hastalara
yaptırım uygulanması, sağlıkta şiddet yasası çıkartılması ve halkın sağlık
okuryazarlığı arttırılması gibi önerilerde bulunmuşlardır.
Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, Sağlık Hizmetleri, Halk Sağlığı.

Abstract:
The aim of this study is to examine the implementation of the family medicine
system in Turkey and the problems encountered. In this research, the
phenomenological approach model, one of the qualitative research designs, was used.
The sample of the research consists of 10 family physicians working as family
physicians in family health centers in Sandıklı district of Afyon province. In this
research, a semi-structured interview form was preferred as the data collection tool.
According to the data obtained, it was determined that (ıt has been determined that
medicine/prescription printing is among the most requested health services) theme was
medicine/prescription printing. In addition, primary outpatient clinic examination,
report printing, injection/vaccination and chronic disease follow-up are included. It
has been determined that the prominent problem about the general functioning of the
family medicine system implemented in Turkey is the excess workload/number of
patients. The main difficulty experienced in patient follow-up and follow-up processes
is the problem of transportation to and from patients, and it has been determined that
density is among the most important difficulties. According to the opinions of family
physicians, the main problem in accessing health services is the low health literacy of
patients. Then comes the busyness, demanding patients, and improperly requested
prescriptions and reports. Highlights of the difficulties encountered are; these are
requests for medication to be prescribed for relatives, requests for impromptu
medication and report printing, excessive workload, unnecessary re-applications,
deletion of patient records, and change of address. The prominent opinion regarding
the better functioning of the family medicine referral chain is to reduce the number of
patients per family doctor. In order to make the practice of family medicine sustainable
and efficient, family physicians have made suggestions such as providing support in
finding personnel, imposing sanctions on patients who make irregular requests,
enacting a law on violence in health and increasing the health literacy of the public.
Key Words: Family Medicine, Health Services, Public Health.