Denizli kuzey yakası pekmez toprakları ağır metal içeriklerinin belirlenmesi
Determination of heavy metal content of marl using in Denizli and around
Yazar: HİLAL ÖZMEN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA GÜRHAN YALÇIN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Çalışmanın gerçekleştiği Denizli ili Güney, Buldan, Akköy, Sarayköy, Babadağ
ve yakın civarında pekmez toprağı kullanımına sıklıkla rastlanmaktadır. Bölge halkı,
farklı bileşim ve özellikler sergileyen pekmez topraklarını pekmez şırası içinde
kullanmaktadır. Fakat bu toprakların bir takım sağlık problemlerine neden olabileceği
göz ardı edilmektedir. Bu toprakların gerek antropojenik nedenlerle ve gerekse doğal
koşullar nedeniyle ağır metallerce kirlenmesi söz konusudur. Jeolojik oluşum süreçleri
ve özellikle kullanılan pekmez topraklarına ait ocakların karayolu yakınında bulunması,
tarımda kullanılmakta olan zirai ilaçların etkilemesi durumu, çöp artıklarının
etkiyebileceği bir alanda olması, ağır metal içeriklerinin olumsuz yönde etkilenmesine
neden olabilmektedir. Bu nedenle pekmez topraklarının maruziyet süresi, zaman ve
insan vücuduna ulaşan oranları çerçevesinde farklı sağlık sorunlarına sebebiyet
verebileceği öngörülmüştür.
Denizli iline bağlı Güney, Buldan, Akköy, Sarayköy, Babadağ ilçeleri ve yakın
civarında kullanılmakta olan pekmez topraklarının temin edildikleri ocaklardan 18
lokasyonda 33 numune alınmıştır. Numunelerin ön değerlendirmeleri yapılarak
içerikleri XRD, XRF, FTIR ve SEM analizlerinin verileri doğrultusunda
değerlendirilmiştir. Bu incelemelerde %0,63 değerle en yüksek TiO2 anomalisi
Sarayköy-Beylerbeyi (H17) ve %0,51 değerle Sarayköy-Kumluca (H15) numunelerinde
tespit edilmiştir. Cr2O3 için %0,04 değerle en yüksek anomali değeri, 27 numaralı
Babadağ-Ahıllı numunesinde görülmüştür. %44,31 değerle en yüksek SiO2 anomalisi
Sarayköy-Beylerbeyi (H17) ocağında belirlenmiştir. %1,69 değerle en yüksek K2O
Sarayköy-Beylerbeyi (H16) lokasyonunda belirlenmiştir. Numune alımı yapılan bu
ocakların, belirtilen değerler ve maruziyet süresi bağlamında çeşitli sağlık sorunlarına
yol açabileceği belirlenmiştir.

Abstract:
In and around Güney, Buldan, Akköy, Sarayköy, Babadağ districts of Denizli
province, where the study is carried out, the use of marl is frequently encountered. The
people of the region use the marl, which exhibits different compositions and properties,
in the unfermented grape-juice (molasses syrup). However, it is overlooked that these
marls may cause some health problems. The problem is that these marls are
contaminated with heavy metals due to anthropogenic causes and natural conditions.
Geological formation processes, especially being located near the highway of quarries
belonging to the used marls, being in the area where the soil may be affected from
garbage residues and the effect of agrochemicals used in agriculture; can cause the
heavy metal contents in these marls to be adversely affected. For this reason, it is
foreseen that the marl may cause different health problems in terms of the time,
exposure time and the rate of reaching the human body.
33 samples were taken from 18 different locations, from the quarries where
marls being used in the districts of Güney, Buldan, Akköy, Sarayköy, Babadağ and
nearby of Denizli provinces. Preliminary evaluations of the samples were made and
their contents were evaluated in the order of XRD, XRF, FTIR and SEM analyses. In
these investigations, TiO2 anomaly was detected in Sarayköy-Beylerbeyi (H17) with the
0,63% highest value and Sarayköy-Kumluca (H15) with 0,51% value. The anomaly
value for Cr2O3 was highest value at Babadağ-Ahıllı (H27 27) with a value of 0.04%.
SiO2 anomaly was determined at Sarayköy-Beylerbeyi (H17) with the highest value of
44.31%. K2O anomaly was determined at Sarayköy-Beylerbeyi (H16) location with the
highest value of 1.69%. It has been determined that these quarries, where samples were
taken, may lead to various health problems in the context of the stated values and
exposure time.