Terapötik düzeyde warfarin sodyum uygulanan sıçanlarda diş çekimi sonrası ankaferd blood stopper uygulamasının yara ve kemik doku iyileşmesi üzerine etkisinin histopatolojik ve histomorfometrik olarak tespiti
Histopathological and histomorphometric detection of ankaferd blood stoppers effects following tooth extraction on soft and bone tissue healing in the rats receiving warfarin sodium at therapeutic level
Yazar: AYHAN TETİK
Danışman: PROF. DR. SEVTAP GÜNBAY
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Cerrahi-oral = Surgery-oral ; Diş çekimi = Tooth extraction ; Kemik rejenerasyonu = Bone regeneration ; Sıçanlar = Rats ; Varfarin = Warfarin ; Yara iyileşmesi = Wound healing

Özet:
Oral antikoagülan kullanan hastalara uygulanan minör oral cerrahi işlemler sırasında ve sonrasında meydana gelebilecek kanama riski, dişhekimliği ve oral cerrahi açısından önemli bir sorundur. Oral cerrahi pratiğinde, kan kaybını önlemek amacıyla ticari olarak mevcut pek çok hemostatik ajan uzun yıllardan beri kullanılmaktadır. Ancak kullanılan hemostaz yöntemlerinin yan etkileri veya yetersiz kalması araştırmacıları etkin ve yan etkisi az yeni hemostaz metodları arama yoluna sevketmektedir. Ankaferd Blood Stopper® bu arayış içinde geliştirilen yeni bir hemostatik ajandır. Çalışmamızın amacı kanama durdurucu özelliği birçok çalışmayla gösterilmiş bir bitki ekstresi olan yerli hemostatik ajan Ankaferd Blood Stopper®'in warfarinize edilerek kanama zamanı uzatılmış sıçanlarda hemostatik etkinliği yanında diş çekim yaralarındaki iyileşmeye etkilerinin histolojik değerlendirmeyle incelenmesidir. Çalışmamızda kullanılan 84 adet denekten 56 tanesi (Çalışma grubu) warfarinize edilmiş geriye kalan 28 deneğe ise (Kontrol grubu) herhangi bir ilaç uygulaması yapılmamıştır. Kontrol grubundaki deneklerden sağ ve sol olmak üzere ikişer, çalışma grubunda ise sadece sağ üst 1. azı dişleri çekilerek toplam 112 adet çekim bölgesi oluşturulmuştur. Bu bölgeler dört alt gruba ayrılarak topikal olarak Ankaferd Blood Stopper® ve serum fizyolojik uygulanmıştır. Uygulama sonrası kanama zamanı ölçümü yapılmış ve 7., 14., 21. ve 30. günlerde denekler sakrifiye edilmişlerdir.Çekim soketlerinden alınan örnekler ışık mikroskobu altında inflamasyon yoğunluğu, yara yeri iyileşmesi, nekroz, apse varlığı, epitel rejenerasyonu ve yeni kemik yapımı kriter alınarak histopatolojik ve histomorfometrik olarak incelenmiştir.Sonuç olarak çalışmamızda kullanılan lokal hemostatik ajan olan Ankaferd Blood Stopper®'in antikoagüle ve antikoagüle olmayan deneklerde kanama zamanını istatistiki olarak anlamlı şekilde kısalttığı, yara iyileşme periyodunun ilk iki haftasında yeni kemik oluşumunu, gerek antikoagüle gerekse antikoagüle olmayan gruplarda istatistiki olarak anlamlı olacak şekilde arttırdığı, yara epitelizasyonunu ve bağ dokusu miktarında istatistiksel olarak anlamlı olmasada artış sağladığı tespit edilmiştir. Ankaferd Blood Stopper®'in yara iyileşmesini olumsuz etkileyecek her hangi bir bulguya rastlanmamıştır.Anahtar kelimeler: Warfarin, Ankaferd Blood Stopper®, Soket iyileşmesi

Abstract:
Bleeding risk that may occur during and after minor oral surgical procedures in the patients receiving oral anti-coagulant therapy is an important issue for dentistry and oral surgery. In oral surgery practice, many commercial hemostatic agents have been used commercially to prevent blood loss. However, the fact that used hemostatic methods have remained inefficient and have many side effects led investigators to seek for new effective hemostatic methods with fewer side effects. Ankaferd Blood Stopper® is a new hemostatic agent developed for this purpose. Aim of the present study was to evaluate histologically the effects of Ankaferd Blood Stopper®, a new native hemostatic agent which is a plant extract of which anti-bleeding feature has been demonstrated in many studies on healing of tooth extraction wounds in the rats of which bleeding time was extended following application of warfarin. Among 84 rats used in the present study, 56 (the study group) received warfarin and the remaining rats (the control group) didnt receive any medication. Two teeth, one on the right and one on the left, were extracted from the rats in the control group and right-upper molar tooth was extracted from the rats in the study groups; thus, a total of 112 extraction site was created. These sites were divided into 4 sub-groups and Ankaferd Blood Stopper® and saline was administered on them. Bleeding time was measured following the administration and the rats were sacrified on the days 7, 14, 21, and 30.Samples from the extraction sockets were examined histopathologically and histomorphometrically under using the criteria of light microscope for inflammation intensity, wound healing, necrosis, presence of abscess, epithelial regeneration and new bone formation.In conclusion, it was found that Ankaferd Blood Stopper® which was a local hemostatic agent used in the present study shortened the bleeding time statistically significantly in the rats receiving and not receiving anti-coagulant therapy, increased significantly new bone formation during the first two weeks of wound healing period in both groups of rats, and increased insignificantly the wound epithelization and amount of connective tissue. No finding was found that may indicate that Ankaferd Blood Stopper® would affect wound healing negatively.Key words: Warfarin, Ankaferd Blood Stopper®, Socket healing.