Peymân Gazetesinin 1325 (1909) transkript, tahlil ve değerlendirilmesi
Transkript, analisis and evaluation of the Peyman Newspaper 1325 (1909)
Yazar: ZÜLFÜKAR İPEK
Danışman: DOÇ. DR. OKTAY BOZAN
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Tarih = History
Dizin: Basın = Press ; Basın tarihi = Press history ; Diyarbakır = Diyarbakır ; Gazeteler = Newspapers ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Peyman gazetesi = Peyman newspaper ; Yerel gazetecilik = Local journalism

Özet:
Osmanlı dönemi Diyarbekir Vilâyeti'nde ilk matbaa, h. 1286 (m.1869-70) yılında kurulmuştur. 1869 yılında ise bir devlet gazetesi olan Diyarbekir Gazetesi basılmıştır. Diyarbakır'ın ilk özel gazetesi olan Peymân Gazetesi ise II. Meşrûtiyet'in ilanından sonra 29 Haziran 1909 yılında yayın hayâtına başlamıştır. Gazetenin ilk sayısındaki bilgilere baktığımızda her hafta pazartesi günleri basılan gazetenin imtiyâz sâhibi ve mes'ul müdürünün Mirîkâtibizâde Şükrü olduğu anlaşılmaktadır. Peymân Gazetesi'nin 16, 26, 29, 30, 31, 32, 34 numaralı sayıları ise kayıp olduğundan  çalışmaya dâhil edilememiştir. 
Konu olarak özellikle kalkınma, medenileşme üzerine yazılar yazan Peymân yazarları ayrıca Osmanlı donanması, İttihad ve Terâkki Cemiyeti'nin faaliyetleri, Osmanlı birlik ve kardeşliği, II. Abdülhamid Dönemi Osmanlı uygulamaları, aşiretlerin durumu ve ıslahı gibi pek çok konuda yazılar da kaleme almışlardır. Gazetenin yazar kadrosunda başta Ziya Gökalp olmak üzere Mirikatibizâde Şükrü, Mukâvelât Muharriri Amir Adil, Pirinçcizâde Feyzi, İttihâd ve Terâkki yöneticisi Yüzbaşı Mazhar gibi birçok isim ile beraber isim ve imzasını belirtmeden yazan çok sayıda yazar da mevcuttur. Bu çalışma ile Peymân Gazetesi, içerik itibariyle tartışmaya açılmaya çalışılacaktır.
Anahtar Kelimeler:

Abstract:
The first printing house in the province of Diyarbakır in the Ottoman period was foonded in h. 1286the newspaper "Diyarbekir" was published in 1869. The first private newspaper in Diyarbakır, Peyman Newspaper, started published 29 June 1909 after the declaration of the second constitotional monarchy. When we look at the information in the first issue of the newspaper, it is understood Mirikatibizade Şükrü, the owner of the newspaper and the manager of the newspaper was published on Monday everyweek. The Numbers 16, 26, 29, 30, 31, 32 and 34 of the  newspaper Peyman were not included in the study because they are missing.
As a subject, the writers of Peyman who wrote on development and civilization also wrote articles on the Ottoman navy, the activities of the Union and Progress Society, the Ottoman Unitiy and brotherhood, Ottoman practices in the period of Abdülhamid II, the state of the tribes and the correction of them. There are many writers who write in the newspaper, in cluding Ziya Gökalp, Mirikatibizade Şükrü, Amir Adil, Pirinççizade Feyzi, İttihat and Terakki director and captain Mazhar. With This study, Peyman Newspaper will be tried to bediscusset by content. 
Keywords: 
Diyarbakır Press, Ziya Gökalp, Mirikatibizâde, Private Newspaper, Peymân