Dikkat eksikliği hiperakaativite bozukluğu olan çocukların anne - babalarının empati düzeyi ve aile işlevlerinin incelenmesi
The empathic skills and tendencies of parents and the family functions for the children with attention deficit hyperactivity disorder
Yazar: CELALE TANGÜL ÖZCAN
Danışman: DR. FAHRİYE OFLAZ
GATA / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
V. ÖZET Bu çalışma, GATA Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğine başvuran DEHB tanısı konan çocukların anne-babalarının empati düzeyi ve aile işlevlerine ilişkin özellikleri tanımlayıcı tipte kesitsel bir araştırma olarak yapılmıştır. Bu araştırma çerçevesinde, DEHB olan çocuklar ile KGB komorbid tanısı alan çocukların anne- babalarının empati düzeyleri ve aile işlevleri değerlendirilerek karşılaştırılmıştır. Araştırmaya DSM-IV kriterlerine göre DEHB tanısı konan 7-15 yaş arası 70 çocuk ve onların ebeveynleri alınmıştır. Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından oluşturulan bilgi toplama formu, anne-babalara uygulanan Aile Değerlendirme ölçeği, Empati Beceri ve Empati Eğilim ölçeği ve klinisyen tarafından anne ve öğretmene uygulanan DSM-IV'e dayalı "Yıkıcı Davranış Bozukluklarını Değerlendirme ölçeği" ile toplanmıştır. DEHB olgu grubu bütünü aile işlevleri ve empati yönünden değerlendirildikten sonra, olgular komorbid KGB tanısı alıp almamalarına göre iki gruba ayrılarak aile işlevleri ve empati yönünden incelenmiştir. DEHB olan çocukların %37.1'i komorbid KGB tanısı konmuştur. Araştırmayı oluşturan DEHB tanısı konan çocuklara sahip ailelerin, aile işlevlerinde sağlıksızlık bildirme durumuna göre; ilk sırayı "Gereken İlgiyi Gösterebilme" daha sonra "Roller", ardından da "Duygusal Tepki Verebilme" ve "Genel Fonksiyonlar" alanlarında sağlıksızlık saptanmıştır. Ailenin sosyo-demografık özelliklerinden ailelerdeki çocuk sayısı arttıkça "Roller" ve "Duygusal Tepki Verebilme" puanları sağlıksızlık yönünde artış göstermiştir. DEHB+KGB olan grupta "Gereken İlgiyi Gösterme" ve "Davranış Kontrolü" alanlarında, DEHB grubuna göre daha fazla sağlıksızlık saptanmıştır. DEHB ile DEHB+KGB tanısı almış çocukların anne babaları empati puanları açısından değerlendirildiğinde gruplar arasında farklılık saptanmamıştır. Ancak annenin empati eğilim düzeyinin düşmesine paralel olarak aile işlevlerinden "Duygusal Tepki Verebilme" alanında sağlıksızlığın arttığı saptanmıştır. Babanın empati eğilim düzeyinin düşmesi ile aile işlevlerinde problem çözme dışında diğer alanlarda sağlıksızlığın arttığı görülmüştür. Ayrıca anne empati eğilim puanı düştükçe çocuğun dikkat eksikliği sorunlarının da arttığı saptanmıştır. 69

Abstract:
VI. SUMMARY In this study, the empathic skills and tendencies of parents and the family functions for the children with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) were assessed in the Child Psychiatry and Mental Health outpatient clinic of Gülhane Military Medical Academy. This study was designed as descriptive. In this research, the family functions and empathic levels of parents of the children with ADHD and of the parents of the children with ADHD / co-occurrence of ODD were evaluated and compared to each other. 70 children who were 7-to-15 years old and had ADHD according to DSM IV criteria and their parents were selected for this research. The data were collected through the information sheet formed by the researcher; the Family Assessment Device; Empathic Skill and Tendency Scales for the parents; The Child and Adolescent Behavior Disorders Screening and Rating Scale for the mothers and the teachers in order to evaluate the children. ADHD was assessed in terms of family functions and empathic levels. Then, this main group was divided into two according to co-occurrence of ODD and compared considering the family functions and empathic levels. Two groups of the children included in this study; subjects with "pure" ADHD (n=44) and ADHD/co occurrence of ODD (n=26). The data were evaluated through computer. 37.1% of the children had been diagnosed as ODD before the research. According to the parents' (n=70) informing about the abnormalities in the family functions, "Affective involvement", "Roles" and "Affective responsiveness" were respectively found abnormal. The more children number increases in the family, the more "abnormal roles" and "abnormal affective responsiveness" increase. For the parents of the group with ADHD+ODD, more abnormalities were found in "Behavior control" and "Affective involvement" when compared to the group with pure ADHD group. When Empathic levels of the parents of the group with pure ADHD and of the group with ADHD+ODD were compared, there was no significance. However, the abnormalities in the function of "Affective responsiveness" were increased in parallel with the decrease in the empathic tendency of the mother. And, as the empathic tendency of the father decreased, abnormalities in all functions except "Problem solving" increased. Also it was found that "Attention deficit" of the children increased found when the empathic tendency of the mother decreased. 70