Akılcı antibiyotik kullanımına yönelik bilgi-tutum ölçeği geliştirilmesi ve yapılan eğitimin etkinliğinin bu ölçekle değerlendirilmesi
Developing a knowledge-attitude scale for rational antibiotic use and examining the effectiveness of the training with this scale
Yazar: İSMET ÇELEBİ
Danışman: DOÇ. DR. İSKENDER GÜN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Akılcı ilaç kullanımı = Rational drug use ; Antibiyotikler = Antibiotics ; Teknikerlik = Technician ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışma, akılcı antibiyotik kullanımına yönelik bilgi ve tutum ölçeklerini geliştirmek ve akılcı antibiyotik kullanımına yönelik yapılan eğitim programının ölçek puanına etkisini ölçmek amacıyla planlanmıştır.  Araştırma, iki aşamalı olarak gerçekleşmiştir. Birinci aşama akılcı antibiyotik kullanımına yönelik bilgi ve tutum ölçeği geliştirildiği için bu bakımdan metodolojik tiptedir. İkinci aşama ise müdahale ve kontrol grupları oluşturularak öğrencilere akılcı antibiyotik kullanımına yönelik eğitimi verildiği için müdahale araştırmasıdır. Metodolojik araştırma için iki ayrı çalışma grubu bulunmaktadır. Akılcı antibiyotik kullanımı bilgi ve tutum ölçekleri'nin geliştirildiği ve deneme uygulamasının yapıldığı çalışma grubu 1 ve deneme uygulamasından elde edilen ölçek yapısının doğrulanmasının yapıldığı çalışma grubu 2 oluşturulmuştur. Müdahale araştırmasının evrenini Ankara Üniversitesi ve Gazi Üniversitesinde aynı programlarda eğitim gören toplam 437 kişi müdahale grubunu, 403 kişi kontrol grubunu oluşturmuştur. Müdahale araştırması aşamasında Gazi Üniversitesi öğrencileri müdahale grubu, Ankara Üniversitesi öğrencileri kontrol grubunu oluşturmuştur. Müdahale çalışmasında akılcı antibiyotik kullanımına yönelik beş ders saati süresince eğitim verilmiştir. Akılcı antibiyotik kullanımına yönelik bilgi ve tutum ölçeği puanı eğitim sonrası müdahale grubunda anlamlı düzeyde artmıştır. Akılcı antibiyotik kullanımına yönelik bilgi ve tutum puan ortalamalarının kalıcılığının olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak Akılcı antibiyotik kullanımı bilgi ve tutum düzeyini ölçen, geçerli ve güvenilir iki ölçek geliştirilmiştir. Akılcı antibiyotik kullanımına yönelik yapılan eğitim programının müdahale grubundaki katılımcıların antibiyotik bilgi ve tutum düzeylerini artırdığı ve kalıcı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Akılcı antibiyotik kullanımına yönelik geliştirilen bilgi ve tutum ölçeğinin ve bu tür eğitim programlarının farklı gruplarda uygulanması önerilmektedir.

Abstract:
This study was conducted to develop the knowledge and attitude scale on rational antibiotic use and to measure the effect of training programs designed for rational antibiotic use on the average scores of knowledge-attitude scale regarding rational antibiotic use.  Study was conducted in two phases. The first phase is descriptive since a knowledge and attitude scale for the rational antibiotic usage was developed. The second phase has the characteristics of an intervention study since intervention and control groups were formed and students were trained in rational antibiotic use.  There are two separate study groups for the descriptive study. Study group 1 was formed to develop Knowledge-Attitude Scales on Rational Antibiotic Use and to make trial application and study group 2 was formed to verify the scale structure obtained from the trial application. The students receiving training in the same programs of Ankara University and Gazi University constituted the population of the intervention study. There are 437 students in the intervention group and 403 students in the control group. During the intervention study phase, Gazi University students constituted the intervention group, and Ankara University students constituted the control group. The average scores in the knowledge-attitude scale towards rational antibiotic use increased significantly in the post-training intervention group. It was determined that the average scores in knowledge and attitude scale towards rational antibiotic use are persistent. In conclusion, a scale with was developed that measure the knowledge-attitude levels in rational antibiotic use and whose validity and reliability studies were completed. It was determined that the training program planned for rational antibiotic use increased the antibiotic knowledge and attitude levels of the participants in the intervention group and the results persistent. It is recommended that the knowledge and attitude scale developed for rational antibiotic use and such training programs be implemented in different groups.