Bazı heterosiklik kaliksaren bileşiklerinin sentezi ve spektrometrik metodla DNA ile etkileşimleri
Synthesis of some heterocyclic calixarene compounds and investigation of their DNA interactions with spectrometric methods
Yazar: AYŞE HUZUR
Danışman: PROF. DR. AYDAN YILMAZ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışma Bodipy türevli bazı heterosiklik kaliks[4]aren bileşiklerinin sentezini ve bu bileşiklerin DNA üzerindeki etkilerinin incelenmesini içermektedir. Sentezlenen bileşiklerin yapıları spektroskopik teknikler (FTIR, 1H NMR, 13C NMR) ve element analizi ile aydınlatıldı. 5,11,17,23-tetra-ter-bütil-25,26,27,28-tetrahidroksikaliks[4] aren (1) bileşiği literatürde belirtilen metoda göre sentezlendi. 4,4-difloro, 8-{4-(kloro metil)fenil}-2,6-dietil, 1,3,5,7-tetrametil-4-bora-3a,4a-diaza-s-indasen(2) literatüre göre sentezlendikten sonra 1 nolu bileşik ile kloroform/dimetilformamit ortamında etkileştirilerek Bodipy/Kaliks[4]aren 3 bileşiği sentezlendi.1 nolu bileşik propargil bromür ile asetonda reaksiyona sokularak 5,11,17,23-tetra-ter-butil-25,26-bis(O-propargil)kaliks[4]aren(4) elde edildi. 1-aminonaftalen ve sodyum nitritin reaksiyonundan elde edilen 1-,Azidonaftelen(5) bileşiği Bileşik 4 ile reaksiyona sokularak Kaliks[4]aren-click-1-azidonaftalen (6) sentezlendi. Daha sonra, Bileşik 2 ve Bileşik 6 kloroform/dimetilformamit ortamında etkileştirilerek bileşik 7 elde edildi. 2,4-dimetil-3-etilpirol ve 4-bromobütilklorür reaksiyona sokularak elde edilen ürün trietilamin ve bor triflorür dietil eterat ile etkileştirilerek 4,4-difloro, 8-{4-(bromopropil)}-2,6-dietil, 1,3,5,7-tetrametil-4-bora-3a,4a-diaza-s-indasen(8) elde edildi. Daha sonra Bileşik 1 ile tepkimeye sokularak bileşik 9 elde edildi. Sentezlenen kaliksaren/Bodipy bileşiklerinin(3,6 ve 9) ct-DNA ya karşı etkileri florometrik ve UV spektrometrik metodları ile incelendi. Ayrıca pBR322 plazmit DNA ya karşı DNA cleavage etkileri araştırıldı.

Abstract:
This work involves the synthesis of some Bodipy-derived heterocyclic calix[4]arene compounds and the investigation their effects on DNA. The structures of the synthesized compounds were clarified by the spectroscopic techniques (FTIR, 1H NMR, 13C NMR) and elemental analysis. 5,11,17,23-tetra-tert-butyl-25,26,27,28-tetrahydroxycalix[4]arene (1) was synthesized according to a method in literature. After the synthesis of 4,4-difluoro,8-{4-(chloromethyl)phenyl}-2,6-diethyl,1,3,5,7-tetramethyl-4-bora-3a,4a-diaza-s-indacene(2)  according to the literature, treated with 1 in chloroform/dimethylformamide medium to give Bodipy/Calix[4]arene (3). Compound 4 was synthesized through the reaction of 1 with propargil bromide in acetone. 1-azidonaphthalene(5) compound obtained by the  reacting 1-azidonaphthalene and sodium nitrite, than treated with Compound 4 to give calix[4]arene-click-1-azidonaphthalene(6). Compound 2 was then reacted with Compound 6 in the presence of chloroform /dimethylformamide to afford compound 7. After the reaction with 2,4-dimethyl-3-ethylpyrrole and 4-bromobutylchloride the synthesized compound was treated with triethylamine and boron trifluoride dethyletherate to give 4,4-difluoro, 8-{4-(bromopropyl}-2,6-diethyl, 1,3,5,7-tetramethyl-4-bora-3a,4a-diaza-s-indacene(8). It was then reacted with Compound 1 to give compound 9. The effects of the synthesized calixarene /Bodipy compounds (3, 7 and 9) against ct-DNA were investigated by the fluorimetric and UV spectrometric methods. In addition, DNA cleavage effects were investigated against pBR322 plasmid DNA.