Otizm Spektrum Bozukluğu tanılı okul öncesi dönem çocuklarınınduygu düzenleme becerileri ile annelerinin psikososyal iyilik hali arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between emotion regulation skills of preschool children with Autism Spectrum Disorder and psychosocial well-being of their mothers
Yazar: GÜLÇİN SENA UZUNÇİÇEK
Danışman: PROF. DR. CUMHUR TAŞ
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada çocuklarına otizm spektrum bozukluğu tanısı konan annelerin
depresyon, anksiyete, algıladıkları aile yaşam kalitesi ve ebeveyn yetkinliği düzeyleriyle
birlikte çocuklarının duygu düzenleme becerileri ile annelerinin psikososyal iyilik hali
arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmaya 2020-2021 yılında İstanbul'da yaşayan 3-6
yaş arası otizm spektrum bozukluğu tanısı almış çocuğu olan 26 anne ile aynı
özelliklere sahip 3-6 yaş arası normal gelişim gösteren çocuğu olan 25 anne olmak
üzere 51 kişi katılmıştır.
Bu araştırmada, otizm spektrum bozukluğu tanısı almış çocuklar ile normal
gelişim gösteren çocukların duygu düzenleme becerilerini ölçmek için anneleri
tarafından Çocuk Davranış Listesi – Kısa Formu ve Duygu Düzenleme Ölçeği
doldurulmuştur. İlk olarak anneler Sosyodemografik Veri Formunu doldurmuştur. Daha
sonra annelerin psikososyal iyilik halini ölçmek amacı ile Beck Depresyon Ölçeği, Beck
Anksiyete Ölçeği, Beach Center Aile Yaşam Kalitesi Ölçeği, Anneler için Ebeveyn
Yetkinlik Ölçeği ile veriler toplanmıştır. Araştırmanın verileri toplanırken anket
yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verileri SPSS 25 programı ile değerlendirilmiştir.
Araştırma sonuçları otizm spektrum bozukluğu tanısı almış çocuklar ile normal
gelişim gösteren çocukların duygu düzenleme becerilerinde farklılıklar olduğu,
annelerinin psikososyal iyilik halini etkilediği ve farklılıklar olduğu saptanmıştır.
Sonuçlar ilgili alan yazına göre tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Otizm Spektrum Bozukluğu, Psikososyal İyilik Hali, Depresyon, Anksiyete, Yaşam Kalitesi, Ebeveyn Yetkinliği

Abstract:
In this study, the relationship between psychological resilience, life satisfaction
and depression levels of mothers whose children were diagnosed with autism spectrum
disorder, and their emotional regulation skills and their mothers' psychosocial wellbeing were investigated. In 2020-2021, 51 people, including 26 mothers with a child
aged 3-6 years who were diagnosed with autism spectrum disorder, living in Istanbul,
and 25 mothers with normally developing children aged 3-6 years with the same
characteristics, participated in the study.
In this study, Child Behavior List – Short Form and Emotion Regulation Scale
were filled in by their mothers to measure emotion regulation skills of children
diagnosed with autism spectrum disorder and children with normal development. Then,
data were collected with the Beck Depression Scale, Beck Anxiety Scale, Beach Center
Family Quality of Life Scale, and Parental Competency Scale for Mothers to measure
the psychosocial well-being of the mothers. Questionnaire method was used while
collecting the data of the research. The data of the research were evaluated with SPSS
25 program.
According to the findings obtained as a result of the research, it was determined
that there were differences in emotion regulation skills of children diagnosed with
autism spectrum disorder and children with normal development, affecting the
psychosocial well-being of their mothers, and there were differences. The results were
discussed according to the related literature and suggestions were made.

Keywords: Autism Spectrum Disorder, Psychosocial Well-Being, Depression, Anxiety, Quality of Life, Parental Competence