Yoğun bakım hastalarında kol, baldır ve ayak bileğinden indirekt kan basıncı ölçümünün direkt intraarteriyel kan basıncı ölçümü ile karşılaştırılması
Comparison of indirect blood pressure measurement from arm, calf and ankle with direct intra-arterial blood pressure measurement in intensive care patients
Yazar: AYSU ROYEM GÜRSOY
Danışman: DOÇ. DR. ELİF GÜNAY İSMAİLOĞLU
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Yoğun bakım hastalarında kan basıncı ölçümleri çoğunlukla direkt intraarteriyel kateter veya indirekt otomatik osilometrik cihazlar ile gerçekleştirilir. İndirekt ölçümlerde kol bölgesi uygun değilse manşet baldır veya ayak bileğine yerleştirilmektedir. Ancak bu bölgelerin güvenirliği tartışmalıdır. Bu nedenle bu çalışma, yoğun bakım hastalarında farklı bölgelerden ölçülen indirekt kan basıncı değerleri ve direkt intraarteriyel kan basıncı değerleri arasındaki ölçümleri karşılaştırmak ve ölçümler arasındaki uyumu belirlemek amacıyla yapılmıştır. Ayrıca hasta pozisyonunun indirekt ve direkt yöntemle kan basıncı ölçümü arasındaki uyum üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Araştırma, prospektif gözlemsel ve tanımlayıcı tipte tasarlanmıştır. Araştırmanın evrenini  Şubat-Aralık 2023 tarihleri arasında İzmir Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi Anestezi ve Reanimasyon yoğun bakım ünitesinde yatan hastalar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise, 18-65 yaş arasında olan, radyal kateter arter basıncı takibi ile izlenen ve araştırmaya katılmayı kabul eden 58 hasta oluşturmuştur. Kan basıncının ölçüleceği bölgelerden herhangi birinde açık yara, ödem, yanık, ampütasyon vb. olan, kardiyovasküler hastalık ve diyabet tanısı olan, kan basıncı değeri 160/110 mmHg'nin üzerinde ve 90/60 mmHg'nın altında olan, gebe, obez olan hastalar araştırmadan dışlanmıştır. Verilerin toplanmasında "Hasta Tanıtım Formu" ve "Veri Kayıt Formu" kullanılmıştır. Hastaların sırt üstü ve yarı oturur pozisyonda kol, baldır ve ayak bileğinden ölçülen sistolik, diyastolik ve ortalama kan basıncı değerleri intraarterial kan basıncı değerleri ile karşılaştırılmıştır. Araştırmanın uygulanabilmesi için; klinik araştırmalar etik kurulundan, İl Sağlık Müdürlüğü'nden ve hasta/hasta yakınlarından yazılı izin alınmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Shapiro Wilk, ANOVA, Kruskal Wallis, Bağımsız Örneklem T ve Mann Whitney U testleri kullanılmıştır. Normal dağılıma uygun olan sürekli değişkenlerin aralarındaki ilişkinin ölçülmesi için Pearson korelasyonu, normal dağılım görülmediğinde ise Spearman korelasyonu yapılmıştır. İndirekt ve direkt kan basıncı ölçümlerinin uyumunu değerlendirmek için Tek Örneklem T analizi ve Bland-Altman grafikleri uygulanmıştır. Analizler IBM SPSS 25 programında gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda, hastaların yaş ortalaması 42,29±13,9 yıldır. Hastaların %55,2'si erkek ve %41,4'ünün en az bir kronik hastalığı bulunmaktadır. Sırt üstü ve yarı oturur pozisyonda farklı bölgelere göre sistolik, diastolik ve ortalama kan basıncı değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05). Tüm bölgelerden ölçülen indirekt kan basıncı değerleri intraarteriyel kan basıncı değerleri ile ilişkili bulunmuştur (p˂0.001). Sırt üstü ve yarı oturur pozisyonda kol ve baldırdan ölçülen kan basıncı değerleri ve intraarteriyel kan basıncı değerleri arasındaki fark birbiri ile uyumlu olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, kol ve baldır bölgesinden elde edilen kan basıncı değerlerinin referans olan intraarteriyel kan basıncı değerine en yakın ölçüm olduğu görülmektedir. Kol bölgesinin kullanılamadığı durumlarda kan basıncı ölçümünde baldır bölgesinin kullanılması önerilebilir.

Abstract:
Blood pressure measurements in intensive care patients are mostly performed with direct intraarterial catheter or indirect automatic oscillometric devices. If the arm area is not suitable, the cuff is placed on the calf or ankle in indirect measurements, However, the reliability of these regions is controversial. Therefore, this study was conducted to compare the measurements between indirect blood pressure values and direct intraarterial blood pressure values measured from different regions in intensive care patients and to determine the agreement between the measurements. In addition, the effect of patient position on the compatibility between indirect and direct blood pressure measurement was evaluated. The research was designed as a prospective observational and descriptive type. The population of the study consisted of patients hospitalized in the Anesthesia and Reanimation intensive care unit of Izmir Atatürk Training and Research Hospital between February and December 2023. The sample of the study consisted of 58 patients between the ages of 18-65, who were monitored by radial catheter artery pressure and agreed to participate in the study. Patients with open wounds, edema, burns, amputations, etc., diagnosed with cardiovascular disease and diabetes, with blood pressure above 160/110 mmHg and below 90/60 mmHg, pregnant, obese in any of the regions where blood pressure will be measured were excluded from the study. "Patient Introduction Form" and "Data Record Form" were used to collect the data. The systolic, diastolic and mean blood pressure values of the patients measured from the arms, calves and ankles in the supine and semi-sitting positions were compared with the intraarterial blood pressure values. Written permission was obtained from the clinical research ethics committee, the Provincial Health Directorate and the patient/patient's relatives. Shapiro Wilk, ANOVA, Kruskal Wallis, Independent Sample T and Mann Whitney U tests were used to evaluate the data. Pearson correlation was used to measure the relationship between continuous variables that are suitable for normal distribution, and Spearman correlation was used when normal distribution was not observed. Single Sample T analysis and Bland-Altman graphs were applied to evaluate the concordance of indirect and direct bot pressure measurements. Analyses were carried out in IBM SPSS 25 program. As a result of the research, the mean age of the patients was 42.29±13.9 years. 55.2% of the patients were male and 41.4% had at least one chronic disease. There was no statistically significant difference between systolic, diastolic and mean blood pressure values according to different regions in supine and semi-sitting positions (p>0.05). Indirect blood pressure values measured from all regions were found to be correlated with intraarterial blood pressure values (p˂0.001). The difference between blood pressure values measured from the arms and calves in the supine and semi-sitting position and intraarterial blood pressure values was evaluated in agreement with each other. As a result, it is seen that the blood pressure values obtained from the arm and calf region are the closest measurement to the reference intraarterial blood pressure value. In cases where the arm area cannot be used, it may be recommended to use the calf area to measure blood pressure.