Robot yardımlı laparoskopik histerektomi ve prostatektomi geçiren hastalarda trendelenburg pozisyonu ile serebral hipoksi arasındaki ilişki
Association between trendelenburg position and cerebral hypoxia in patients who  underwent robotic assisted laparoscopic hysterectomy and prostatectomy
Yazar: ALİ ÖZGÜN
Danışman: PROF. DR. SEMRA KARAMAN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Hipoksi = Hypoxia ; Histerektomi = Hysterectomy ; Laparoskopi = Laparoscopy ; Prostatektomi = Prostatectomy

Özet:
Amaç
Günümüzde artık laparoskopik cerrahiler robot yardımlı ve trendelenburg pozisyonunda yapılmaktadır. Pozisyona bağlı olarak kafa içi basıncında artış, beyinde hipoksi, beyne yetersiz kan akışı, hipoksemi ve yüksek beyin oksijen tüketimi gelişebilmektedir. Biz bu araştırma projesinde robot yardımlı laparoskopik histerektomi ve prostatektomi operasyonu olacak toplam 50 hastada; trendelenburg pozisyonu ile serebral hipoksi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesini amaçladık. 
Materyal Metod
Fakülte etik kurul onayı ve hastalardan bilgilendirilmiş yazılı onam alındıktan sonra 50 hasta prospektif olarak çalışmaya alındı. Tüm hastalara standardize minimental test (SMMT) preoperatif bir saat önce ve postoperatif bir saat sonra uygulandı. Operasyon salonuna alınan hastalara NIRS (Near infrared spectroscopy) probu frontal bölgeye iki adet yapıştırıldı ve standart genel anestezi protokolü uygulandı. NIRS değerleri, hemodinamik ve solunumsal parametreler; anestezi indüksiyonu sonrası (bazal), trendelenburg pozisyonunda her 20 dakikada bir ve operasyon bitiminde supin pozisyonunda kaydedildi. Hastalarda gelişen serebral desatürasyonun pozisyonla ilişkisi araştırıldı. 
Bulgular:
Hastalarımızın %90'ı erkek olup, ortalama yaşları 62.9±6.8 yıl idi. Başlangıç ortalama sağ rSO2 70,5±7,3 iken sol rSO2 70,6±6,7 olarak gerçekleşti. Sağ rSO₂ değerlerinde trendelenburg 20. dk (69,4±8,8; p: 0,042) ve 60.dk (69,2±9,8; p:0,043) dönemlerinde anlamlı düşüş, T120'de (74,3±12; p:0,041) ise artış bulunmuştur. Sol rSO2 değerleri bazal değerlere göre tüm zamanlarda değişim göstermemiştir(p˃0.05). Hastaların postoperatif SMMT değerlerinde (24,1±3,8) preoperatif döneme (25,3±3,8) göre anlamlı düşüş tespit edilmiştir (p˂0.001). Başlangıca göre ameliyat sonu supin dönemde sağ rSO₂ ile ETCO₂; T60 ve ameliyat sonu supin dönemde sol rSO₂ ile ETCO₂ arasında anlamlı pozitif korelasyon vardı(p˂0.05). Hastalarımızda NIRS ile kognitif disfonksiyon arasındaki ilişki anlamlı bulunmamıştır. Hastaların postoperatif SMMT değerlerinde preoperatif döneme göre anlamlı (p ˂ 0.05) bir düşüş tespit edilmiştir.  
Sonuç:
Çalışmamız sonucunda robotik yardımlı laparoskopik cerrahi planlanan hastalarda hem trendelenburg pozisyonunun hem de pnömoperitonyumun serebral perfüzyon üzerine olumsuz etkilerinin dikkatli değerlendirilmesi gerekmektedir. Özellikle yaşlı hastalar da serebral hipoksiye yatkınlık olması ve serebral monitorizasyonun ile zamanında müdahale edilmesinin gelişebilecek serebral komplikasyonu önleme de yararlı olabileceğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Laparoskopi, NIRS, Robotik Cerrahi, Serebral hipoksi

Abstract:
Aim
Nowadays the laparoscopic surgeries performed robotic assisted and in trendelenburg position. Depending on the position, increasing of intracranial pressure, cerebral hypoxia, decreasing brain blood flow, hypoxemia and increasing of brain oxygen payment may be occured. Aim of the study is, connection between trendelenburg position and cerebral hypoxia of 50 patients who underwent robotic assisted laparoscopic hysterectomy and prostatectomy. 
Material Method
Material and Methods: After ethics committee aproval and written concent from 50 patient, the prospective study started. The standardized minimental test  (SMMT) performed all patients, preoperative 1 hour and postoperative 1 hour. NIRS (Near infared spectroscopy) probe sticked all patients' both side of frontal lobe and standardized general anesthesia protocol performed. NIRS values, hemodynamic and respiratuary parameters:; after anesthesia induction, every 20 minutes in trendelenburg position and after operation at supin position was recorded. Cerebral desaturation and position relationship was investigated. 
Results
%90 of patient was male and mean age was 62.9±6.8. Beginning mean right rSO2 70,5±7,3, left rSO2 70,6±6,7. Right rSO2 values in 20 minutes of trendelenburg position (69,4±8,8; p: 0,042) and 60 minutes (69,2±9,8; p:0,043) significant decreased, also in T120 (74,3±12; p:0,041) increased was detected. Left rSO2 values have no significant changed while compared with the main values at all times (p>0.05). Postoperative SMMT values (24.1 ±3.8) was significant decreased compared with the preoperative period (25.3 ±3.8) (p<0.001). Compared with the beginning and postoperative supin position there was significant positive correlation (p<0.05) between right rSO2 and ETCO2.There was another  significant positive correlation (p<0.05) between T60 and postoperative supin period left rSO2 and ETCO2. There was no significant relation between NIRS and cognitive disfunction. Postoperative SMMT values was significant decreased compared preoperative period (p<0.05). 
Conclusions
Patients who underwent robotic assisted laparoscopic operation, trendelenburg position and pneumoperitoneum has negative effects on cerebral perfusion. Especially elder patients are predisposition for cerebral hypoxia and with cerebral monitoring prevented for cerebral complications on time. 

Key Words: Laparoscopy, NIRS, Robotic surgery, cerebral hipoxia