Bir eğitim ve araştırma hastanesi doğum salonu çalışanlarının mesleki sağlık ve güvenliğini etkileyen tehlike ve riskler
Hazards and risks affecting the occupational health and safety of employees of a training and research hospital delivery room
Yazar: AKGÜL KURU OKTAY
Danışman: PROF. DR. ŞAFAK TANER
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Halk sağlığı = Public health

Özet:
Amaç: Doğumhaneler çalışan sağlığı ve güvenliğini tehdit eden birçok riski barındıran çalışma ortamlarıdır. Buralarda önemli olan risklerin azaltılması için çalışmalar yapılmasına ihtiyaç vardır. Bu ihtiyaca yönelik gerçekleştirilen araştırmanın amacı, bir eğitim araştırma hastanesinde doğum salonu çalışanlarının çalışma ortamından kaynaklanan mesleki sağlık ve güvenliğini etkileyen tehlike ve risklerin belirlenmesidir. 
Yöntem: "İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği" ne uygun olarak katılımcı bir yöntemle gerçekleştirilmiştir. Tehlike ve risklerin belirlenmesi hazırlık, tehlike ve risklerin tanımlanması, risklerin sınıflandırılması ve önceliklendirilmesi ile çözümler şeklinde beş aşamada tamamlanmıştır. Karşılaşılan tehlikeler biyolojik ajanlar (mikroorganizmalar, kontamine kan/kan ürünleri ve vücut sıvıları, kesici-delici alet yaralanmaları), kimyasal maddeler (dezenfektan, temizlik maddeleri, laboratuar kimyasalları, ilaçlar…), psiko-sosyal faktörler (stres, tükenmişlik, duygusal emek…), fiziksel ajanlar (gürültü, aydınlatma, havalandırma, elektrik..), ergonomik sorunlar (uygunsuz duruş, ağır kaldırma ve taşıma, tekrarlı hareketler…) şeklinde gruplanmıştır. Gerçekleştirilen işler ve yerleşim göz önüne alınarak Doğum Salonu 6 çalışma alanına bölünmüştür: hasta kabul odası, travay ve izlem odası, doğum odaları (2 adet), jinekoloji işlem odası, depo ve giyinme odası. Risk skorları L-tipi matris yöntemi kullanılarak 5x5'lik puanlama sistemi ile yapılmıştır.
Bulgular: Doğum salonunda öncelikli ve önemli olan riskler psikososyal ve biyolojik tehlike sınıflarına ait olup; psiko-sosyal risklerden sözlü veya fiziksel şiddet, aşırı iş yükü ve ağır hukuki sorumluluk ile biyolojik risklerden enfeksiyon olarak tespit edilmiştir.  
Sonuç: Çalışanların sağlık ve güvenliğinin sağlanması hedefine yönelik, çalışma ortamında risklerin önlenmesi girişimini başlatarak çalışma koşullarının düzeltilmesi ve çalışanların periyodik izlemlerinin gerçekleştirilmesi yönünde aşama kaydedilmiştir. 
Anahtar Sözcükler: Doğum salonu, risk değerlendirme; sağlık çalışanı

Abstract:
Objective: Birth rooms are working environments that contain many risks that threaten the health and safety of employees. There is a need for studies to reduce significant risks in here. The aim of this research is to determine the dangers and risks that affect the occupational health and safety of the delivery room workers arising from the working environment in a training and research hospital.
Method: It was carried out with a participatory method in accordance with the "Occupational Health and Safety Risk Assessment Regulation". Encountered hazards are grouped as biological agents (microorganisms, contaminated blood/blood products and body fluids, sharps injuries), chemicals (disinfectants, cleaning agents, laboratory chemicals, drugs…), psychosocial factors (stress, burnout, emotional stress…), physical agents (noise, lighting, ventilation, electricity..), ergonomic problems (unsuitable posture, heavy lifting and carrying, repetitive movements…). Considering the works performed and the location, the Birth Room is divided into 6 working areas: patient admission room, labor and follow-up room, delivery rooms (two units), gynecology procedure room, storage and dressing room. Risk scores were made with a 5x5 scoring system using the L-type matrix method.
Results: The primary and important risks in the delivery room belong to the psychosocial and biological hazard classes; verbal or physical violence, excessive workload and heavy legal liability from psycho-social risks, and infection from biological risks.
Conclusion: In order to ensure the health and safety of the employees, progress has been made in the prevention of risks in the working environment, improving working conditions and carrying out periodic monitoring of the employees.
Keywords: Delivery room; risk assessment; healthcare worker