Müşterilerin elektronik bankacılıktaki teknolojik yeniliklere ilişkin tutum ve davranışları üzerine bir araştırma: Somali örneği
A study on customers attitudes and behaviors towards technological innovations in electronic banking: The case of Somalia
Yazar: ABDIWAHAB ISAK HASSAN
Danışman: PROF. DR. HASAN AYYILDIZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Bankacılık = Banking ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Elektronik bankacılık = Electronic banking ; Müşteri tutumu = Customer attitude ; Somali = Somalia ; Teknoloji kabul ve kullanım modeli = Acceptance and use of technology model ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model ; Yeni teknolojiler = New technologies ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bilgi teknolojisinin hızlı gelişimi ve internetin yaygın kullanımı, yaşamın hemen hemen her alanında temel dönüşümleri beraberinde getirmiştir. Bankacılık sektöründe, günümüzde geleneksel bankacılık uygulamalarının yerini elektronik bankacılık uygulamaları almıştır. Somali bankaları, daha yüksek getiri ve piyasa penetrasyonuna dönüşeceği umuduyla, elektronik bankacılık hizmetlerinin sağlanmasına büyük ölçüde yatırım yapmaktadırlar. Bununla birlikte, bu teknolojinin hızlı bir şekilde kabul edilmesi her zaman müşterilerin bu hizmetleri benimsemesini ve kullanımını etkileyen faktörlerin sağlam bir şekilde anlaşılmasına bağlıdır. Bu nedenle, bu çalışma elektronik bankacılığın mevcut kullanım düzeyini değerlendirmeyi ve Somali'deki müşterilerin elektronik bankacılığa karşı tutumunu etkileyen faktörleri belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırma modeli, bazı ek değişkenler dahil edilerek genişletilmiş Teknoloji Kabul Modeline (TAM) dayanarak geliştirilmiştir. Model, Mogadişu'da ikamet eden profesyonellere uygulanan çevrimiçi bir anketten elde edilen veriler kullanılarak Yapısal Eşitlik Modellemesi (SEM) tarafından ampirik olarak test edilmiştir. 

Bu çalışmanın ana bulgusu, TAM değişkenlerinin algılanan fayda ve algılanan kullanım kolaylığının, müşterilerin elektronik bankacılığa karşı tutumları üzerinde önemli etkileri olduğunu göstermektedir. Hizmetlerin farkındalığının, elektronik bankacılığın hem algılanan kullanışlılığı hem de algılanan kullanım kolaylığı üzerinde önemli etkileri olduğu bulunmuştur. Çalışma ayrıca algılanan riskin, algılanan kullanım maliyetinin ve mobil para transferinin müşterilerin elektronik bankacılığa karşı tutumları üzerinde önemli bir etkisi olmadığını göstermektedir. Bulguların sonuçları tartışılmakta ve gelecekteki araştırmalar için öneriler sunulmaktadır.

Abstract:
The rapid development of information technology and the widespread use of internet have brought about fundamental transformations in almost all aspects of life. In the banking sector, it has come in the form of electronic banking, ousting the traditional banking practices and bringing new banking experience to customers. Somali banks are investing significant amounts of money in the provision of electronic banking services, hoping that this could transform into market penetration and higher returns. However, the rapid acceptance of this technology depends on a solid understanding of factors that influence customers' adoption and use of the services. Therefore, this study aims to assess the current level of usage of electronic banking and identify factors influencing customers' attitude towards electronic banking in Somalia. The research constructs were developed based on the extended Technology Acceptance Model (TAM) by incorporating some additional variables and the model was empirically tested by Structural Equation Modeling (SEM) using data obtained from an online survey administrated to professionals and college students who reside in Mogadishu. 

The main finding of this study shows that TAM variables- perceived usefulness and perceived ease of use have significant effects on customers' attitude towards electronic banking. Awareness of services was found to have significant effects on both perceived usefulness and perceived ease of use of electronic banking. The findings also show that perceived risk, perceived cost of use, and mobile money transfer have non-significant effects on customers' attitudes towards electronic banking. The implications of the findings are discussed and suggestions for future research are presented.