Mekanik ventilasyon desteğindeki hastalara uygulanan iki farklı yatak banyosunun yaşam bulgularına etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of two different bed baths applied to patients on mechanical ventilation support on vital signs: A randomized controlled trial
Yazar: SERCAN KARA
Danışman: DOÇ. DR. AYLİN ÖZAKGÜL
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Banyo = Bathroom ; Hemşirelik = Nursing ; Yoğun bakım = Intensive care

Özet:
Bu araştırma, yoğun bakım ünitesinde mekanik ventilasyon desteğinde olan hastalara geleneksel yatak banyosu ve tek kullanımlık mendille silme banyosu olmak üzere uygulanan iki farklı yatak banyosunun; hastaların yaşam bulgularına etkisini değerlendirmek amacıyla, randomize kontrollü deneysel çalışma türünde gerçekleştirildi. Araştırma, Mart–Haziran 2023 tarihleri arasında İstanbul ili Avrupa yakasında bulunan bir hastanenin Erişkin Yoğun Bakım Üniteleri'nde gerçekleştirildi. Araştırma örneklemini dahil edilme kriterlerine uygun 50 deney ve 50 kontrol grubu olmak üzere toplam 100 hasta oluşturdu.  Hastaların banyodan hemen önce, banyo sırasında ve banyodan 30 dakika sonra yaşam bulguları kaydedildi. Verilerin toplanmasında "Hasta Bilgi Formu" ve "Yaşam Bulguları Takip Formu" kullanıldı. Veriler SPSS 26.0 programı kullanılarak analiz edildi. Hastaların %57'sinin erkek olduğu, yaş ortalamasının 65.03±17,28 yıl olduğu, %88'inin daha önce hastaneye yattığı ve %89'unun kronik hastalığı bulunduğu saptandı. Uygulanan geleneksel ve tek kullanımlık mendille silme banyo yöntemlerinde,  banyo sırasında ve banyodan 30 dakika sonra ölçülen yaşam bulgularının tamamında (kan basıncı, nabız, solunum, beden sıcaklığı) istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunduğu (p<0.001) ancak iki yöntem birbiri ile karşılaştırıldığında aralarında anlamlı fark olmadığı saptandı (p>0.05). Her iki banyo türünde de banyo sonrasında satürasyon ölçüm değerleri, APACHE II, verilen havadaki oksijen miktarı (FiO2) ve mekanik ventilasyon modunda anlamlı bir değişimin olmadığı görüldü (p>0.05). Tek kullanımlık mendille silme banyo yönteminin geleneksel banyo yöntemine göre daha uzun sürdüğü aradaki farkın anlamlı olduğu saptandı (p<0.05).  Sonuç olarak, yoğun bakım da mekanik ventilasyon desteğindeki hastalara uygulanan her iki tür yatak banyosunun da yaşam bulgularını etkilediği ancak banyo türüne göre yaşam bulguları değerlerinde farklılık olmadığı saptandı. Bu nedenle bireyin gereksinimlerine göre seçilecek her iki banyo türünde de yaşam bulguları yakından takip edilmelidir. Ayrıca, banyonun yararları ve fizyolojik parametreler üzerine etkisi hakkında eğitim programlarının düzenlenmesi, daha büyük örneklemde iki banyo yönteminin karşılaştırılmasına yönelik çalışmaların artırılması önerilebilir.

Abstract:
This study was carried out as a randomised controlled experimental study to evaluate the effect of two different bed baths, traditional bed bath and disposable wipe bath, on the vital signs of patients with mechanical ventilation support in the intensive care unit. The study was conducted in the Adult Intensive Care Units of a hospital located on the European side of Istanbul between March and June 2023. The study sample consisted of a total of 100 patients, 50 experimental and 50 control groups, who met the inclusion criteria.  The vital signs of the patients were recorded just before, during and 30 minutes after bathing. "Patient Information Form" and "Vital Signs Follow-up Form" were used to collect the data. The data were analysed using SPSS 26.0 software. It was found that 57% of the patients were male, the mean age was 65.03±17.28 years, 88% had been hospitalised before and 89% had chronic diseases. It was found that there were statistically significant differences (p<0.001) in all of the vital signs (blood pressure, pulse, respiration, body temperature) measured in traditional and disposable wipe bathing methods (p>0.05), but there was no significant difference between the two methods when compared with each other. There was no statistically significant difference in saturation values after bathing in both bath types (p>0.05), and there was no significant change in APACHE II, the amount of oxygen in the supplied air (FiO2) and mechanical ventilation mode (p>0.05). It was found that the disposable wiping bath method lasted longer than the traditional bath method and the difference was statistically significant (p<0.05).  In conclusion, both types of bed baths applied to patients under mechanical ventilation support in intensive care unit were found to affect vital signs. Therefore, vital signs and respiratory parameters should be closely monitored in both types of baths to be selected according to the needs of the individual. In addition, it may be recommended to organise educational programmes about the benefits of bathing and its effect on physiological parameters, and to increase the number of studies comparing the two bathing methods in larger samples.