Hemşirelik mesleki yeterlik ölçeği'nin geliştirilmesi, mesleki algı ve diğer faktörlerle ilişkisinin araştırılması
Development of Nursing Professional Competence Scale and investigation of its correlation with professional perception and other factors
Yazar: FİGEN ÇALIŞKAN
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE ŞENYUVA
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelikte Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik eğitimi = Education-nursing ; Mesleki benlik algısı = Vocational self perception ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Yeterlilik = Sufficiency ; Ölçekler = Scales

Özet:
Araştırmada; hemşirelerin mesleki yeterliklerini değerlendirmede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç geliştirmek ve hemşirelerin mesleki yeterlikleri ile mesleki algısı ve diğer faktörlerin ilişkisini belirlemek amaçlanmıştır. Araştırma, metodolojik ve ilişkisel araştırma tasarımındadır. İki aşamada gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada; hemşirelerin mesleki yeterliklerini değerlendirmede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç geliştirilmiştir. İkinci aşamada; geliştirilen ölçek doğrultusunda hemşirelerin mesleki yeterlikleri ile mesleki algısı ve diğer faktörlerin ilişkisi belirlenmiştir. Birinci aşamanın evrenini; İstanbul ilinde bulunan üç eğitim ve araştırma hastanesi, bir üniversite hastanesi ve bir özel hastanede çalışan 3133 hemşire, örneklemini 902 hemşire oluşturmuştur. İkinci aşamanın evrenini; İstanbul ilinde bulunan üç eğitim ve araştırma hastanesi, iki üniversite hastanesi ve bir özel hastanede çalışan 3383 hemşire, örneklemini 512 hemşire oluşturmuştur. Veri toplama araçları olarak; birinci aşamada, Hemşire Bilgi Formu-1 ve Hemşirelik Mesleki Yeterlik Ölçeği Taslak Formu, ikinci aşamada Hemşire Bilgi Formu-2, Hemşirelik Mesleki Yeterlik Ölçeği ve Hemşirelik Mesleğini Algılama Ölçeği kullanılmıştır. Veriler, SPSS 21 paket programında analiz edilmiştir. Araştırmada, Hemşirelik Mesleki Yeterlik Ölçeği'nin hemşirelerin; tanılama, hemşirelik sürecini uygulama, sağlık/hasta eğitimi yapma, mesleki gelişimi sürdürme, hemşirelik uygulamalarında etik uygulamaları sürdürme, hemşirelik bakımını araştırmalara temellendirme vb. mesleki yeterliklerini belirlemek/değerlendirmek amacıyla kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç olduğu belirlenmiştir. Araştırmada hemşirelerin mesleki yeterlikleri üst düzeydedir. Hemşireler, genel olarak mesleklerini olumlu, mesleki statülerini ise orta düzeyde algılamaktadırlar. Hemşirelerin mesleki yeterlikleri arttıkça, mesleki algısı da daha olumlu olmaktadır. Araştırma sonuçları doğrultusunda; Hemşirelik Mesleki Yeterlik Ölçeği kullanılarak farklı öğrenim düzeyindeki (lisans, lisansüstü vb) hemşirelerle ayrı ayrı araştırmaların yapılması, hemşirelik lisans eğitim programlarının ve mezuniyet sonrası sürekli eğitim/hizmetiçi eğitim etkinliklerinin hemşirelerin mesleki yeterlikleri ve meslek algısı üzerindeki etkisini ortaya koymaya yönelik araştırmaların yapılması önerilebilir.

Abstract:
This study aims to develop a valid and reliable tool that can be used to assess the professional competence of nurses, and to determine the correlation between the nurses' professional competence, and to determine the correlation between the nurses' professional competence and perception and other factors. The study has a methodological and correlational design. The study was conducted in two stages. In the first stage, a valid and reliable tool that can be used to assess the professional competence of nurses was developed. In the second stage, the correlation between the nurses' professional competence and professional perception and other factors were determined in line with the developed scale. The population of the first stage included 3133 nurses who worked at three training and research hospitals, one university hospital and one private hospital in Istanbul, and its sample included 902 nurses. The population of the second stage included 3383 nurses who worked at three training and research hospitals, two university hospitals and one private hospital in Istanbul, and its sample included 512 nurses. The study used a Nurse Information Form-1 and Nursing Professional Competence Scale Draft Form in first stage, and Nurse Information Form-2, Nursing Professional Competence Scale and Nursing Professional Perception Scale in the second stage. Data were analyzed with SPSS 21 package program. The study found that the Nursing Professional Competence Scale is a valid and reliable tool that can be used to determine/assess the nurses' professional competences such as diagnosis, implementing the nursing process, providing health/patient education, continuing professional development, maintaining ethical practices in nursing practices, and grounding nursing care to with researches. The nurses' professional competence levels were high in this study. The nurses generally perceived their profession as positive and their professional status at a moderate level. As the professional competence levels of the nurses increased, their professional perception tended to be more positive. According to the study results, the study suggests conducting more studies on nurses with different educational levels (undergraduate, graduate, etc.) using the Nursing Professional Competence Scale, and conducting studies that aim to reveal the effects of nursing undergraduate educational programs and post-graduate continuing education/in-service training activities on the nurses' professional competencies and professional perception.