Özel gereksinimli çocukların sağlık kurul raporu (Çözger) alım sürecinin incelenmesi
Examination of taking process of the health board report (Çözger) for special needs children
Yazar: ORHAN AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TURGAY ALTUNALAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Erken teşhis = Early diagnosis ; Raporlar = Reports ; Sağlık kurulları = Health boards ; Sağlık raporu = Medical report ; Teşhis = Diagnosis ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs

Özet:
Bu çalışmanın amacı Serebral Palsi (SP), konuşma bozukluğu ve otizm tanılarına sahip çocukların tanı alma, ÇÖZGER edinme ve Özel Eğitim ve Rehabilitasyon (OER)'a başlama süreçlerinin karşılaştırılmasıdır. Çalışmaya çocuklar için "Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik" sonrasında ilk defa sağlık kurulu raporu almak üzere başvuran 0-18 yaş aralığındaki çocuk, ergen bireyler ve aileleri dahil edildi. Çocuğun tanısına ait bilgiler hastane raporlarından, demografik bilgiler, tanı, ÇÖZGER ve ÖER süreçleri ebeveynlerin raporlarıyla kaydedildi. Gelişimsel problemlerin SP tanısında otizm ve konuşma bozukluğuna göre daha erken tespit edildiği bulundu. Çocukların gelişimsel izlemlerinin tanı grupları arasında farklılaşmadığı (p>0,0125) ancak boy ve kilo takibine göre düşük olduğu tespit edildi. Gelişimsel izlemler sırasında GİDR kullanım oranları %50-70 arasında değişmekteydi. Gelişimsel problemin fark edilmesi ile OER desteğine başlanması arasında geçen süre tanı gruplarında farklı değildir SP 11,11 ay, konuşma bozukluğu 10,65 ay, otizm 7,32 ay (p>0,0125). Farklı tanı gruplarının ilk tanı alma yaşı farklı olsa da gelişimsel problemlerin ilk tespiti ile desteğe başlanması arasında yaklaşık 12 ay geçmektedir. Yaşamın erken döneminde beyin gelişiminin ve beceri öğrenim kapasitesinin yüksek olması dikkate alındığında çocukların olabildiğince erken dönemde rehabilitasyona başlamaları önemlidir. Gelişimsel problemin ilk fark edilmesi ile gelişimsel desteğe başlama arasındaki süreyi kısaltmaya yönelik düzenlemeler önemlidir.

Abstract:
The aim of this study is to compare the diagnostic, ÇÖZGER and initiation processes of Special Education and Rehabilitation (OER) in children with Cerebral Palsy (CP), speech disorder, and autism diagnoses. Participants included children aged 0-18 and their families who applied for the first health board report after the "Regulation on Special Needs Assessment" for children. Information about the child's diagnosis was recorded through hospital reports and parent reports, including demographic information, diagnosis, ÇÖZGER, and OER processes. Developmental problems were found to be diagnosed earlier in SP compared to autism and speech disorder. Developmental monitoring did not differ among diagnosis groups (p>0.0125), but was low compared to height and weight tracking. The usage rate of the Development Monitoring Support Guide (GIDR) during developmental monitoring was % 50-70. The time between the detection of developmental problems and the start of OER support did not differ among diagnosis groups CP 11,11 months, speech disorder 10,65  months, autism 7,32 months  (p>0.0125). Although the age of first diagnosis may differ among different diagnosis groups, approximately 12 months elapse between the detection of developmental problems and the start of support. Given the high brain development and skill learning capacity in the early stages of life, it is important for children to start rehabilitation as early as possible. Regulations to shorten the time between the detection of developmental problems and the start of developmental support are important.