Zen'den manga ve otaku kültürüne Japon sanatı ve boşluk bağlamında değerlendirilmesi
Japanese art from zen to otaku culture and its assessment in the context of emptiness
Yazar: İPEK KURŞUNCU
Danışman: DOÇ. RIZA KURUÜZÜMCÜ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Boşluk = Void ; Grafik sanatlar = Graphic arts ; Görsel sanatlar = Visual arts ; Güzel sanatlar = Fine arts ; Japon resim sanatı = Japanese painting art ; Japon sanatı = Japanese art ; Manga = Squad ; Otaku = Otaku ; Zen = Zen ; Zen sanatı = Zen art

Özet:
Bu tezin amacı; Japon sanatının son derece heterojen yapısı içerisindeki kimi spesifik alanları derinlemesine analiz ederken, temelinde birbirinden çok uzak gibi görünen kavramların iç içe geçmiş ilişkisini ortak bir noktadan hareketle sunmak ve Japon sanatını 'boşluk' gibi pek çok farklı role bürünebilen bir bağlam çerçevesinde okumak. Kronolojik biçimde ilerlendiğinde araştırmaların başlangıç noktası ve tez boyunca yinelenen düşüncelerin temeli Zen olurken; çerçevesi önce manga, buna bağlantılı olarak otaku kültürü ve bir sonuç niteliği taşıyan superflat akımı perspektifinden Japon sanatına bakılacak şekilde daralıyor ve tüm bu konular, farklı açılardan ortak noktaları olan 'boşluk' bağlamında ele alınıyor. Bu çerçeve içinde ve bu bağlam doğrultusunda, Zen temelinden hareketle, Japon çizgiromanı 'manga', hayatını kimi alt kültür, kişi, kahraman veya objelere adayan obsesif fanatik grubu 'otaku' ve tüm bunlardan ilhamla yaratılmış bir çağdaş sanat akımı olan 'superflat' tezin temelini oluşturuyor. Burada boşluk Zen düşüncesinin temel öğesinden, bir sanat akımının analizinde kullanılan kavrama, formsuz alanlardandan, içerik ve anlam yoksunluğuna dönüşüyor. Bu şekilde Japon kültüründe hem düşünsel açıdan, hem de sanatsal uygulamada önemli bir yeri olan 'boşluk' kavramı 'hissedilen-hissedilmeyen, görülen-görülmeyen' şeklinde sadece fiziksel değil, aynı zamanda spirituel, dinsel hatta psikolojik ve sosyolojik açılardan da kendini göstererek, belli bir kronolojide düzenlenmiş farklı konu başlıklarını bir arada tutan bağlam oluyor.


Anahtar Kelimeler: zen, zen sanatı, boşluk, manga, otaku, superflat, Takashi Murakami, Japon sanatı

Abstract:
The aim of this thesis is to deeply analyse some specific areas inside the immensely heterogenic structure of Japanese art, to show the interlaced relationship of some concepts that essentially seem to be apart, and to make a reading of Japanese art in a context such as emptiness which can gain many different roles. While chronologically progressing the starting point of the researches and the basic of the including ideas is Zen, the framework is limited to a look from the eperspective of manga, otaku, and superflat as a result of them, in addition all these subjects are examined in the context of emptiness which is somehow the common point of them. Inside this framework and this context, starting from the point of Zen; the structure of this thesis is made from the Japanese comics 'manga', 'otaku' who are obsessive fanatics who devote their lives to some subcultures, persons, heroes or objects, and superflat, a contemporary art movement inspired from all those. Emptiness starts its journey as the main factor of Zen idea, and transforms to a concept used in the analysis of an art movement, to flat areas without a form, and lack of meaning. Therefore, 'emptiness' which is very important in Japanese culture in both art practice and theories, appears as a physical, spiritual, religious and also psychologic and sociologic concept, and becomes the context that keeps together different subjects organised in a certain chronology.


Keywords: zen, zen art, emptiness, manga, otaku, superflat, Takashi Murakami.Japanese ar