16 Numaralı, 1082-1083 (1671-1673) tarihli Kadıasker Defteri'ne göre Kırım'da sosyal ve ekonomik hayat
Social and economic life in the Crimea According to book of Kadiasker, Number 16, dated 1082-1083 (1671-1673)
Yazar: NURULLAH ÇELEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FIRAT YAŞA
Düzce Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Ekonomik hayat = Economic life ; Kadıasker Defterleri = Kadıasker Notebooks ; Kırım = Crimean ; Kırım Hanlığı = Crimean Khanate ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Sosyal hayat = Social life ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Sosyoekonomik hayat = Socio-economic life ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Şer'iyye sicilleri, yerel tarih çalışmalarında önemli kaynaklardan biridir. Bu
siciller Osmanlı Devleti'nde ve Kırım Hanlığı'nda adalet mekanizmasının başındaki
kadı dediğimiz görevliler tarafından tutulur. Tutulan sicillerde evlilik, boşanma,
miras, hırsızlık, cinayet, tayin ve daha pek çok konu hakkında bilgiler mevcuttur.
Söz konusu kayıtlarda toplumun her kesiminden insanı görmek mümkündür.
15. yüzyılın son çeyreğinden 18. yüzyılın sonlarına kadar Osmanlı toprağı
olan Kırım, Karadeniz'de stratejik bir konuma sahiptir. Bölge, Osmanlı Devleti ile
Rusya arasında çetin mücadelelere sahne olmuştur. Bulunduğu coğrafî konum
hasebiyle Balkanlar, Avrupa, Rusya, Asya ve Anadolu insanlarının kültürlerinden
izler taşımaktadır. Bu bakımdan Kırım kadıasker defterleri yerel ve sosyal tarih
alanında çalışma yapmak isteyen araştırmacılara fevkalade bilgiler sunmaktadır. Söz
konusu tezde, 16 numaralı Kırım kadıasker defteri incelenmiştir. Elde edilen veriler
üzerinden bölgedeki idarî yapılanma, ekonomik yapı, aile hayatı, etnik gruplar,
Müslüman ve gayrimüslimlerin isimleri, onların unvanları, meslek kolları, kullanılan
ölçü birimleri ve para cinsleri, kişisel eşyalar, günlük hayatta kullanılan araç-
gereçler, köyler, mahalleler ve hatta hayvan cinsleri değerlendirilmiştir.

Abstract:
Court records are one of the most important sources in local history studies.
These records known as qadi records were recorded by qadis, who were the head of
the justice system in the Ottoman Empire and the Crimean Khanate. There were
many cases in these records about marriage, divorce, inheritance, theft, murder,
appointments, etc. In mentioned records, it is possible to find many people from
different part of the society.
Crimea, which was the Ottoman territory from the last quarter of the 15th
century to the end of the 18th century, has a strategic position in the Black Sea. The
region has faced many conflicts between the Ottoman Empire and Russia. It has
cultural mixtures of Balkans, European, Russian, Asian and Anatolian people due to
its geographical location. In this respect, Crimean court records are outstanding
sources for researchers who are willing to study local and social history. In this
thesis, the Crimean court records numbered 16 was examined. Administrative
structure in the region, economic structure, family life, ethnic groups, names of
Muslims and non-Muslims, their titles, professions branches, units of measurement
and currencies, personal belongings, tools and equipment used in daily life, villages
neighborhoods and even animal breed were evaluated through obtained data.