Safevi dönemi minyatürlü eserlerinden Tahmasp Şehnamesi'ndeki at zırhları ve eyer örtülerinin incelenmesi
An examination of horse armors and saddle cloths in miniatures of the Shahnama of shah Tahmasp from the Safavid period
Yazar: SOGOL BADRI
Danışman: DOÇ. DR. SEVGİ PARLAK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Bu çalışmada, şehname destanlarındaki atların önemi ve destanın genel içeriği üzerine çeşitli bilgiler sunulmuştur. Firdevsî'nin bu önemli eseri, İran tarihini ve mitolojisini kapsayan geniş bir zaman dilimini içererek, tarihsel ve mitolojik olayları birleştirmiştir. Atlar, destandaki çeşitli kahramanlık hikayelerinde ve savaş sahnelerinde stratejik önem taşıyan figürler olarak sıkça karşımıza çıkarlar.

Şehnamenin minyatürlerle bezenmesi, özellikle Şah Tahmasp döneminde Tebriz Saray Kütüphanesi'nde gerçekleştirilmiştir. Şah Tahmasp Şehnamesi, Safevî minyatürlerinin önemli bir örneğini oluşturur. Bu eserde, at zırhları ve eyer örtülerine odaklanan bir araştırma yapılmıştır. Toplamda 258 minyatür içeren eser, at zırhları, eyerler ve örtülerin detaylı bir analizini sunar. Elde edilen bulgular, minyatür sahnelerindeki süvariler kadar atların da korunmasına önem verildiğini, bu amaçla çok farklı materyaller kullanılarak alın zırhları ve atların vücutlarını örten zırhların yapılmış olduğunu ayrıca son derece dekoratif eyer örtülerinin de tercih edildiğini göstermektedir. 

Şehname destanlarında, atların konu olduğu savaş, kahramanlık ve mitolojik temalar ele alınmış özellikle de bu konular minyatür sanatında da sevilerek işlenmiştir. Bu çalışma, at zırhları ve eyer örtülerinin detaylı bir analiziyle, Şah Tahmasp Şehnamesi'nin sanatsal ve kültürel önemine ışık tutmaktadır.


Anahtar kelimeler: Safevi minyatürleri, At zırhları, At eyer örtüleri, Alın zırhları, Şah Tahmasp Şehnamesi, İran, Bergüstvan.

Abstract:
This study provides insights into the significance of horses in the Shahnameh epics and the overall theme of the epic. Firdawsî's significant work spans a broad time period, encompassing Iranian history and mythology, effectively blending historical and mythological events. Horses emerge as strategic figures in various tales of heroism and war scenes within the epic.

The processing of Shahnameh with miniatures was particularly carried out during the reign of Shah Tahmasp at the Tebriz Palace Library. The Shanhameh of Shah Tahmasp serves as a notable example of Safavid miniatures. The research focuses on horse armors and saddlecloths in this work.

Findings indicate that horses often played a protective role in battle scenes, with diverse materials used in armor designs, and saddlecloths covering the backs of horses. Moreover, crucial details like horse helmets have been examined, revealing that helmets were not depicted in cases where horses did not have armor.

In conclusion, Shahnameh epics enriched Iranian culture through the portrayal of war, heroism, and mythological themes using horses, leaving a significant impact on miniature art. This study sheds light on the artistic and cultural importance of Shah Tahmasp Shahnameh through a detailed analysis of horse armors and saddlecloths.

Keywords: Safavid miniatures, Horse armors, Chamfron, Horse saddlecloths, The Shahnameh of Shah Tahmasp, Iran, Bargustuwan