Ortaöğretim Türk dili ve edebiyatı dersinde destan türü
Epic type in Turkish language and literature course in secondary education
Yazar: MUHAMMET AKYOL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET AKİF KORKMAZ
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Destanlar = Epics ; Etkili öğrenme = Effective learning ; Kalıcılık = Permanence ; Kültür = Culture ; Milli şuur = National conscious ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Türk dili ve edebiyatı dersi = Turkish language and literature course

Özet:
Tarihin en önemli tanıklarından olan destanlar, ortak bir kültür belleği yaratan, ulusal kimliğin şekillenmesinde önemli rol oynayan, toplumun temel dinamikleriyle ilgili etkileyici örnekler sunan, geçmişte olduğu gibi bugün de gelecekte de eğitimde bir araç vazifesi görme özelliğiyle dikkat çeken bir türdür. Geleceğin her yönüyle teminatı olarak değerlendirilen gençlerin milleti millet yapan unsurları destanlardan özümseyerek öğrenmesi, öğrendiklerinde kalıcılık sağlanması, öğretilmek istenen konunun nasıl verildiğiyle ilgilidir.

Bu çalışmada amaç, destan öğretiminin etkili ve kalıcı yapılabilmesi için öğrenci ve öğretmen görüşlerini belirlemektir. Bu amacın ortaya çıkarılması için nicel ve nitel yöntemlerden yararlanılmıştır. Öğrenciler için nitel yöntemlerden görüşme tekniği uygulanmış ve elde edilen sonuçlar tabloya dönüştürülmüştür. Öğretmen görüşlerini belirlemek için 42 sorudan oluşan anket uygulanmıştır. Anketle elde edilen veriler, SPSS 20.0 yazılımı ile %95 güven düzeyinde analiz edilmiştir.

Öğrenci görüşleri değerlendirildiğinde; destan metinlerindeki ayrıntıların hatırlanmasına yönelik bilgi düzeyini ölçen sorulara öğrencilerin tam olarak cevap veremedikleri ve bu bağlamda kalıcılık düzeyinin düşük olduğu tespit edilmiştir. Destan öğretimine yönelik öğrenciler, etkili ve kalıcı anlatım için farklı etkinliklerin uygulanmasını, görsel materyallere fazlaca yer verilmesini, kısa filmlerin yapılmasını öneri olarak belirtmişlerdir. Öğretmen görüşleri değerlendirildiğinde; Türk Dili ve Edebiyatı dersinde destan öğretiminin etkililiğinin ve kalıcılığının tam olmadığı yönünde görüş bildirdikleri anlaşılmıştır. Destan öğretiminde karşılaşılan eksiklerin öğretmen görüşlerine göre, eğitim öğretim olanaklarının eksikliğinden, sürenin yeterli olmadığından, metinlerin çeşitliliğinin az olmasından kaynaklandığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimler: Destan, Milli Şuur, Kültür, Öğretim, Kalıcılık

Abstract:
Epic, one of the most important witnesses of history, is an outstanding genre, playing an important role in shaping national identity, providing impressive examples of the fundamental dynamics of society and standing out as a means of education in the future as well as it was in the past. Young people are considered as the assurance of the future and their learning the elements that create the origins of a nation through epics, providing the  persistence of what learn, is about the teaching way of the subject that is aimed to teach.

The aim of this study is to determine the views of students and teachers in order to make epic teaching effective and permanent. Quantitative and qualitative methods were used to reveal this aim. Qualitative interview method was applied to the students and the results were converted into tables. A questionnaire consisting of 42 questions was applied to determine the views of teachers. The data obtained from the questionnaire were analyzed with SPSS 20.0 software at 95% confidence level.

When the opinions of students were evaluated; it was determined that the students could not answer the questions measuring the level of knowledge to remember the details in the epic texts and the permanence level was low in this context. For the teaching of the epic, the students suggested the application of different activities, the use of visual materials, and the production of short films for effective and permanent expression. When the teachers' opinions were evaluated; it was understood that they gave an opinion that the effectiveness and permanence of epic teaching in Turkish Language and Literature course was not complete. It was concluded that the deficiencies encountered in the epic teaching were due to the lack of educational opportunities, time and the diversity of the texts.

Keywords: Epic, National Consciousness, Culture, Teaching, Permanence