Lise öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimleri, akademik güdülenme ve mükemmeliyetçilik düzeyleri ile akademik başarıları arasındaki ilişki
The relationship between critical thinking tendencies, academic guidance and excellence level and academic achievements of high school students
Yazar: ÇETİN DENİZ
Danışman: DOÇ. DR. HASAN BOZGEYİKLİ
Erciyes Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Akademik çalışmalar = Academic studies ; Demografik özellikler = Demographic characteristics ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Lise öğrencileri = High schools students ; Motivasyon = Motivation ; Mükemmeliyetçilik = Perfectionism

Özet:
Bu araştırmada lise öğrencilerinin eleştirel düşünme eğilimleri, akademik güdülenme ve mükemmeliyetçilik algıları ile akademik başarı arasındaki ilişki lise öğrencilerinin sahip olduğu farklı demografik (cinsiyet, lise türü, sınıf düzeyi) değişkenlere göre incelenmiştir. 2004 yılından eğitim sistemimizde uygulanmaya başlayan öğrenci merkezli yapılandırmacı eğitim anlayışının verimliliği hakkında katkı sağlayacağı görülmüştür.
Yapılandırmacı eğitim anlayışıyla, eğitim sistemimizde ezberci ve öğretmen merkezli eğitim anlayışından vazgeçilmiş olup öğrenciyi merkeze alan, yapılandırarak öğrenen öğrencilerin eleştirel düşünme düzeylerine katkı sağlayan, güdülenmelerini sağlayacak bir anlayış ortaya konmuştur. Bu araştırmada elde edilen bulgularla, eğitim sisteminden beklenen öğrenci değişimlerinin olup olmadığı konusunda yeterli bilgi sahibi olunacağı düşünülmektedir. Bununla birlikte öğrencide eleştirel düşünme eğilimleri ve akademik güdülenme neticesinde mükemmeliyetçilik algısı ortaya çıkıp çıkmayacağı, ortaya çıkan mükemmeliyetçilik algısının olumlu yada olumsuz etkisi de ortaya konulmuştur. Eleştirel düşünme eğilimi, akademik güdülenme ve mükemmeliyetçilik algısı kavramlarının tanımı ve önemi belirtilirken, akademik başarı ile değişkenler arasındaki ilişkinin de teorik boyutları ortaya konulmuştur.
Çalışmada genel tarama modeli olarak gerçekleştirilmiştir. Literatür taramasında, eleştirel düşünme eğilimi, eleştirel düşünmenin farklı boyutları, eleştirel düşünme becerilerinin geliştirilmesi, eleştirel düşünme ve akademik başarı arasındaki ilişki,  akademik güdülenme, akademik başarı ve akademik güdülenme düzeyi ile ilişki akademik güdülenmenin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi,  mükemmeliyetçilik,  mükemmeliyetçilik türleri, mükemmeliyetçiliğin akademik başarı üzerindeki etkisi, mükemmeliyetçiliğin farklı değişkenler açısından incelenmesi, eleştirel düşünme eğilimleri ölçeği, akademik güdülenme ölçeği ve mükemmeliyetçilik ölçeği ve bunlarla ilgili yapılan araştırmalar incelenmiştir.  Araştırmada kullanılan ölçme araçları; Ricketts ve Ruds tarafından (2005) geliştirilen "Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği" (EMI), Bozanoğlu (2004) tarafından geliştirilen " Akademik Güdülenme Ölçeği" (AGÖ) ve Flett ve arkadaşları tarafından (2001) geliştirilen, Uz Bas ve Siyez tarafından Türkçe'ye uyarlaması yapılan "Çocuk ve Ergen Mükemmeliyetçiliği Ölçeği"dir. Bu ölçeklerin uyarlama bölümünde lisede öğrenimine devam eden farklı lise türlerinde ve farklı sınıf seviyelerinde öğrencilerin akademik başarısı ile eleştirel düşünme eğilimleri, akademik güdülenme ve mükemmeliyetçilik düzeyleri arasındaki ilişki araştırılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak derecelendirme ölçeği ve okuldan edinilen öğrencilerin akademik başarı durumlarının karşılaştırılması kullanılmıştır.
Araştırmanın örneklemini, 2017-2018 yılında lisede öğrenime devam eden farklı lise türlerinde ve farklı kademelerdeki 450 öğrenci oluşturmaktadır.   Araştırma için 5 farklı lise türünde araştırma yapılmıştır. Bu lise türleri, Anadolu Lisesi, Fen Lisesi, Anadolu İmam Hatip Lisesi, Mesleki ve Teknik Lise ve Güzel Sanatlar Lisesi olarak belirlenmiştir.  Eleştirel düşünme eğilimleri, akademik güdülenme ve mükemmeliyetçilik algısının akademik başarı açısından, farklı lise türünde öğrenime devam etme, bulunduğu kademe, cinsiyet gibi değişkenler açısından farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler:	Lise Öğrencisi,  Akademik Başarı, Eleştirel Düşünme Eğilimi, Akademik Güdülenme,  Mükemmeliyetçilik Algısı.

Abstract:
In this research, the relationship between high school students' critical thinking dispositions, academic motivation and perceptions of perfectionism and academic achievement were examined according to different demographic variables (gender, high school type, class level) of high school students. It is thought that student-centered constructivist education approach, which started to be implemented in our education system in 2004, will contribute to the efficiency.
With the concept of constructivist education, in our education system, rethinking and teacher-centered education concept is abandoned and an understanding is provided to students who take the student to the center and contribute to their critical thinking level by learning by structuring. With the findings obtained in this research, it is thought that there will be enough information about the student changes expected from the education system. In addition to this, it is revealed whether there will be a perception of perfectionism as a result of critical thinking tendencies and academic motivation and the positive or negative effect of the perception of perfectionism . While the definition and importance of the concepts of critical thinking tendency, academic motivation and perfectionism perception are mentioned, the theoretical dimensions of the relationship between academic achievement and variables have been put forward.
The study was carried out as a general screening model. In the literature review, critical thinking tendency, different dimensions of critical thinking, development of critical thinking skills, relationship between critical thinking and academic achievement, relationship with academic motivation, academic achievement and academic motivation are examined in terms of various variables, the effect of perfectionism in terms of different variables, scale of critical thinking trends, academic motivation scale and perfectionism scale and the related researches were examined. Measurement tools used in the research; By Ricketts and Ruds (2005) developed "Critical Thinking Dispositions Scale" (EMI), Bozanoglu (2004) "developed by the Academic Motivation Scale" (AMS) and by Flett et al (2001) developed, Uz Bas and by Siyaz Turkish, Child and Adolescent Perfectionism Scale uyar . In the adaptation section of these scales, the relationship between academic achievement and critical thinking tendencies, academic motivation and perfectionism levels were investigated in different high school types and different grade levels. In the study, the rating scale as a data collection tool and the comparison of the academic achievement status of the students obtained from the school were used.
The sample of the study consisted of 450 students in different high school types and in different levels who were studying in high school in 2017-2018. Research has been conducted in 5 different high school types. These high schools were determined as Anatolian High School, Science High School, Anatolian Imam Hatip High School, Vocational and Technical High School and Fine Arts High School. It has been examined whether the perception of critical thinking, academic motivation and perfectionism differ in terms of academic achievement, in terms of variables such as attendance, gender and gender.
Key Words:	High School Student, Academic Achievement, Critical Thinking Disposition, Academic Motivation, Perfectionism Perception.