Şizofreni hastalarında damgalanmanın işlevsel iyileşmeye etkisi
Effect of stigmatization on functional recovery in patients with schizophrenia
Yazar: MELTEM ÇAPAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FUNDA KAVAK
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Damgalama = Stigmatization ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Ölçekler = Scales ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: Bu araştırma şizofreni hastalarında damgalanmanın işlevsel iyileşmeye etkisini belirlemek amacıyla kesitsel olarak yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Araştırma Eylül 2016-Haziran 2017 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Elazığ Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi'nde polikliniğe kayıtlı toplam 4000 şizofreni hastası oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini belirlemek için yapılan güç analizi ile 0.05 yanılgı düzeyi, 0.08 etki büyüklüğü ve 0.95 evreni temsil etme yeteneği ile örneklem büyüklüğü 250 olarak belirlenmiştir. Hastalar basit rastgele örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından oluşturulan Hasta Tanıtım Formu, Şizofrenide İşlevsel İyileşme Ölçeği (ŞİLÖ), Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalanma Ölçeği (RHİDÖ) kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; yüzdelik dağılım, aritmetik ortalama, standart sapma, bağımsız gruplarda t testi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis, ANOVA, Korelasyon kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan hastaların ŞİLÖ alt boyut ve toplam puan ortalamalarının düşük olduğu tespit edilmiştir. Hastaların RHİDÖ alt boyut ve toplam puan ortalamalarının yüksek olduğu saptanmıştır. Hastaların ŞİLÖ alt boyut ve toplam puan ortalamaları ve RHİDÖ alt boyut ve toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak negatif yönde önemli ilişki olduğu saptanmıştır (p˂0.05).
Sonuç ve Öneriler: Şizofreni hastalarında damgalanma düzeyinin yüksek, işlevsel iyileşme düzeyinin düşük olduğu bulunmuştur. Hastalarda damgalanma düzeyi arttıkça işlevsel iyileşme düzeyinde azalma olduğu tespit edilmiştir. Şizofreni hastalarında damgalanma düzeyinin azaltılması ve işlevsel iyileşme düzeyinin artırılması için sağlık çalışanlarına eğitim verilmesi önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Damgalanma, İşlevsel İyileşme, Şizofreni

Abstract:
Aim: This cross-sectional study was conducted to determine the effect of stigma on functional recovery in patients with schizophrenia.

Material and Method: The study was carried out between September 2016 and June 2017. The study population consisted of 4000 patients with schizophrenia registered in the outpatient clinic of the Mental Health Hospital in the Province of Elazıg, Turkey. As a result of the power analysis performed, the sample size of the study that reflect population was determined to be 250 patients, with a 0.95 test power, 0.08 degree of impact, and 0.05 error level. Patients were selected with the simple random sampling method. Patient Information Form, Functional Recovery Scale in Schizophrenia (FRSS) and Internalized Stigma of Mental Illness (ISMI) Scale were used for data collection. Percentage distribution, arithmetic mean, standard deviation, independent samples t-test, Mann Whitney U test, Kruskal-Wallis, ANOVA and correlation analysis were used in the evaluation of the data.

Results: It was determined that the mean FRSS sub-scale and total scores of the patients participating in the study were low. The mean ISMIS sub-scale and total scores of the patients were high. There was a statistically significant negative relationship between FRSS mean sub-scale and total scores and mean ISMIS sub-scale and total scores of the patients (p<0.05).

Conclusion: It was found that the level of stigmatization was high and the level of functional recovery was low patients with schizophrenia. It was revealed in the patients that the level of functional recovery decreases as the level of stigmatization increases. It may be advisable to provide training to healthcare professionals in order to reduce the level of stigmatization and increase the level of functional recovery in patients with schizophrenia.
Keywords: Functional Recovery, Schizophrenia, Stigmatization