gebelerin internet yoluyla karar alma durumları ile fetal sağlığın denetimine ilişkin tutumlarının belirlenmesi
determinatıon of pregnant peoples decision-making sıtuatıons vıa the internet and their attıtudes towards the control of fetal health
Yazar: CEYDA EFSUN SANCAKTAR
Danışman: DOÇ. DR. DİDEM ŞİMŞEK KÜÇÜKKELEPÇE
LOKMAN HEKİM ÜNİVERSİTESİ / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ebelik = Midwifery

Özet:
Bu araştırma gebelerin internet yoluyla karar alma durumları ile fetal sağlığın
denetimine ilişkin tutumları belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak
yapılmıştır. Araştırma Ankara'nın ilçesi olan Elmadağ'da bir devlet hastanesinde
yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini hastanenin kadın doğum polikliniklerine
başvuran tüm gebeler oluşturmuştur. Örneklemini ise; evreni bilinen örneklem
yöntemi ile belirlenen ve araştırmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 220 gebe
oluşturmuştur. Araştırmanın verileri araştırmacılar tarafından hazırlanan Tanıtıcı Bilgi
Formu, Gebelikte İnternet Yoluyla Karar Alma Ölçeği (GİYKAÖ) ve Anne
Karnındaki Bebek Sağlığı Denetim Ölçeği (AKBSDOÖ) kullanılarak toplanmıştır.
Verilerin değerlendirilmesinde frekans, yüzde, standart sapma, ortalama, pearson
korelasyonu ve lineer regresyon, bağımsız gruplar t testi, tek yönlü varyans analizi
(Anova) ve post hoc (Tukey, LSD) analizleri kullanılmıştır. Gebelerin GİYKAÖ
toplam puan ortalamasının 31,65±8,59 (min 10,00; max 50,00) puan, AKBSDOÖ
toplam puan ortalamasının 101,10±29,68 (Min 0,00; Max 158,00), GİYKAÖ öz
yeterlilik algısı alt boyutu puan ortalaması 15,09±4,39 (min 5,00; max 25,00), öz
kontrol algısı alt boyutu puan ortalaması 16,55±4,69 (min 5,00; max 25,00),
AKBSDOÖ içsel sağlık denetim odağı alt boyutu puan ortalaması 36,65±11,23 (min
0,00; max 54,00), şansa bağlı sağlık denetim odağı alt boyutu puan ortalaması
30,83±11,51 (min 0,00 max 54,00), güçlü diğerlerine bağlı sağlık denetim odağı alt
boyutu puanı ortalaması 33,62±10,37 (min 0,00; max 54,00)'dır. AKBSDOÖ toplam
puanı ile GİYKAÖ toplam puanı ve öz yeterlik algısı, öz kontrol algısı alt boyutları
toplam puanları arasında pozitif yönde zayıf ilişki vardır (p:0,00<0,05). AKBSDOÖ
alt boyutu olan içsel sağlık denetim odağı toplam puanları ile GİYKAÖ toplam puanı,
alt boyutları olan öz yeterlik algısı ve öz kontrol algısı toplam puanları arasında pozitif
yönde zayıf bir ilişki vardır (p:0,00<0,05). AKBSDOÖ alt boyutu olan şansa bağlı
sağlık denetim odağı puanı ile GİYKAÖ toplam puanı, öz yeterlilik algısı ve öz kontrol
algısı puanları arasında pozitif yönde zayıf bir ilişki vardır. AKBSDOÖ alt boyutu olan
güçlü diğerlerine bağlı sağlık denetim odağı ile GİYKAÖ toplam puanı, GİYKAÖ alt
boyutu olan öz kontrol algısı puanı arasında pozitif yönde zayıf bir ilişki vardır
(p:0,00<0,05). AKBSDOÖ alt boyutu güçlü diğerlerine bağlı sağlık denetim odağı
toplam puanı ile GİYKAÖ alt boyutu olan öz yeterlilik algısı puanı arasında pozitif
yönde çok zayıf ilişki vardır (p:0,00<0,05).
Anahtar Kelimeler: Denetim Odağı, Ebelik, Gebe, İnternet, Karar Alma.

Abstract:
This study was conducted as a descriptive and correlational study to determine
pregnant women's decision-making via the internet and their attitudes towards the
control of fetal health. The study was conducted in a state hospital in Elmadağ, a district
of Ankara. The population of the study consisted of all pregnant women who applied
to the obstetrics and gynecology outpatient clinics of the hospital. The sample consisted
of 220 pregnant women who met the inclusion criteria and were determined by the
known sampling method. The data of the study were collected using the Introductory
Information Form prepared by the researchers, the Internet Decision-Making Scale in
Pregnancy (ICDPS) and the Maternal Infant Health Supervision Scale (MICBSBS).
Frequency, percentage, standard deviation, mean, Pearson correlation and linear
regression, independent groups t test, one-way analysis of variance (ANOVA) and post
hoc (Tukey, LSD) analyses were used to evaluate the data. The mean total score of the
pregnant women was 31.65±8.59 (min 10.00; max 50.00) points, The mean total score
of the ACBSRDS was 101.10±29.68 (Min 0.00; Max 158.00), The mean score of the
self-efficacy perception sub-dimension of the GIQAS was 15.09±4.39 (min 5.00; max
25.00), the mean score of the self-control perception sub-dimension was 16.55±4.69
(min 5.00; max 25.00), the mean score of the intrinsic health locus of control subdimension of the ACBSAS was 36.65±11.23 (min 0.00; max 54,00), the mean score of
the health locus of control sub-dimension depending on chance was 30,83±11,51 (min
0,00; max 54,00), the mean score of the health locus of control sub-dimension
depending on strong others was 33,62±10,37 (min 0,00; max 54,00). There is a weak
positive correlation between the total score of the ACBSBSAS and the total score of
the GIQAS and the total scores of self-efficacy perception and self-control perception
sub-dimensions (p:0.00<0.05). There is a weak positive correlation between the total
scores of the internal health locus of control, which is a sub-dimension of the
ACBSBSBS, and the total score of the IWBQ and the total scores of the sub-dimensions
of self-efficacy perception and self-control perception (p:0,00<0,05). There is a weak
positive correlation between the health locus of control due to chance, which is a subdimension of the ACBSBSBS, and the total score, self-efficacy perception and selfcontrol perception scores of the IWBQ. There is a weak positive correlation between
the strong others-dependent health locus of control score, which is a sub-dimension of
the ACBSBSBSOQ, and the total score of the IYDAS and the self-control perception
score, which is a sub-dimension of the IYDAS (p:0.00<0.05). There is a very weak
positive correlation between the total score of strong interdependent health locus of
control, which is the sub-dimension of the ACBSBSBS, and the score of self-efficacy
perception, which is the sub-dimension of the IYDAS (p:0,00<0,05).
Key Words: Locus of Control, Midwifery, Pregnant, Internet, Decision
Making