İş hayatında korku kültürünün işgören yaratıcılığı ve motivasyonu üzerine etkisi
The effect of fear culture in the workplace on employee creativity and motivation
Yazar: CANAN KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. AYŞEHAN ÇAKICI
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Korku = Fear ; Korku kültürü = Culture of fear ; Motivasyon = Motivation ; Yaratıcı emek = Creative labour ; Yaratıcılık = Creativity ; Çalışanlar = Workers ; Ölçekler = Scales ; İş hayatı = Work life

Özet:
Korku, en güçlü duygulardan biri olup, bireyleri, psikolojik ve sosyolojik olarak baskılayabilmektedir. Pek çok işletmede yönetim, korkuyu bir strateji olarak kullanabilmektedir. Bazı çalışanlar, bu yönetim biçimini bir engel olarak görebilirken, kimileri bu zorlayıcı tavrı kendini geliştirmek için kullanabilir. Korku kültürü, düşünsel yetiyi daraltarak bireysel yaratıcılığı engelleyebilir. Korku, bazen de insanı imkansızı arayıp bulmaya itebilir. Yaratıcılık ve motivasyon konusu, örgütün finansal sonuçlarını etkilediğinden yöneticilerin dikkate aldığı konulardandır. Bu çalışmanın amacı, örgütlerde korku kültürünün, motivasyon ve yaratıcılık üzerindeki etkisini incelemektedir. Bu bağlamda, Mersin ve Ankara illerinde kamu ve özel sektör çalışanlarından 466 kişiye "Korku kültürü Ölçeği, Bireysel Yaratıcılık Ölçeği ve Motivasyon Araçları Ölçeği" sorularından oluşan anket formu uygulanmıştır. Araştırma verileri, SPSS ve Lisrel' de yapısal eşitlik modeli kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada korku kültürünün yaratıcılık, içsel ve dışsal motivasyona etkisini test eden üç ana hipotez oluşturulmuştur. Hipotezler, yapısal eşitlik modellemesi ile test edilmiştir. Bunun yanında korku kültürünün, demografik ve sektöre yönelik farklılık yaratıp yaratmadığına t-testi ve ANOVA yapılarak bakılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, korku kültürü içsel ve dışsal motivasyonu istatistiksel olarak olumsuz yönde etkilemektedir. Bunun yanında korku kültürünün, yaratıcılığı da istatistiksel olarak anlamlı ve olumsuz bir biçimde etkilediği tespit edilmiştir. Yöneticilere korku kültürü yerine çalışanları geliştiren değerler kültürünü hâkim kılmaları önerilmektedir.

Abstract:
Fear which is one of the strongest emotions, has the potential to affect individual creativity and motivation by suppressing employees psychologically and sociologically. Fear can sometimes push a person to look for the impossible and find it. Creativity and motivation are among the issues that managers take into account because they affect the financial results of the organization. The aim of this study is to examine the effect of fear culture on motivation and creativity in organizations. In this context, a questionnaire consisting of "Culture of Fear Scale, Individual Creativity Scale and Motivational Tools Scale" questions was applied to 466 people from public and private sector employees in Mersin and Ankara provinces. The research datas were analyzed using the structural equation modeling in SPSS and Lisrel. In the research, three main hypotheses have been established that test the effect of fear culture on creativity, intrinsic and extrinsic motivation. The hypotheses were tested by structural equation modeling. Besides, whether the culture of fear creates a demographic and sector-specific difference was examined by performing the t-test and ANOVA. According to the research results, the culture of fear negatively affects the intrinsic and extrinsic motivation statistically. In addition, it has been found that the culture of fear also affects creativity in a statistically significant and negative way. By managing the culture of fear in organizations, the employee should not be seen as a punitive tool.