Karaciğer fibrozisinin tespiti, evrelemesi ve özefagus varis tahmininde karaciğer ve dalak MR elastografi ile T1/T2 haritalama yöntemleri
Liver and spleen MR elastography and T1, T2 mapping for the detection and staging of liver fibrosis and estimation of esophageal varices
Yazar: GÖKHAN MERT ÖZYURT
Danışman: DOÇ. DR. KAAN ESEN
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Fibroz = Fibrosis ; Haritalama = Mapping ; Hepatit-kronik = Hepatitis-chronic ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer sirozu = Liver cirrhosis ; Karaciğer sirozu-alkolik = Liver cirrhosis-alcoholic ; Manyetik rezonans = Magnetic resonance ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Özofageal ve gastrik varisler = Esophageal and gastric varices

Özet:
Bu çalışmada manyetik rezonans elastografi (MRE) ile yapılan karaciğer ve dalak sertlik ölçümlerini T1/T2 haritalama yöntemleri ve klinik fibrozis skoru ile karşılaştırarak dalak sertliğinin özefagus varisleri ile ilişkisini değerlendirmek amaçlandı.
Yetmişbeş sirotik hasta ve 25 sağlıklı gönüllü MRE ve T1, T2 haritalama ile prospektif olarak değerlendirildi. Fibrozis evresi, dalak, karaciğer hacmi ve özefagus varislerinin varlığı belirlendi.
 Karaciğer MRE, T1 haritalaması (r=0,51; p=0,000) ve T2 haritalaması (r=0,30; p=0,009) ile orta derecede pozitif korelasyon gösterdi. Hasta ve kontrol grubu karşılaştırıldığında karaciğer sertliği, T1 ve T2 haritalama ve dalak hacmi fibrozisin saptanmasında istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). Dalak MRE ve dalak T2 haritalama arasında orta derecede pozitif korelasyon saptandı (r=0,37; p=0,001). Hasta ve kontrol grubu karşılaştırıldığında dalak T1 haritalama ve dalak MRE için istatistiksel olarak anlamlı fark olmasına rağmen (p=0,000) hasta grupta dalak MRE ile T1 haritalama arasında istatistiksel bir ilişki saptanmadı. Hasta ve kontrol gruplarının karşılaştırılmasında karaciğer MRE, karaciğer T1 haritalama ve karaciğer T2 haritalama için eşik değerleri sırasıyla 2,6 kPA (AUC 0,97), 619 ms (AUC 0,90) ve 52,5 ms (AUC 0,62) olarak tespit edildi. Hasta grubunda dalak MRE ve dalak hacmi için özefagus varislerini öngörmenin eşik değerleri sırasıyla 8,65 kPA (AUC 0,834; p<0,001) ve 607 cm3 (AUC 0,790; p<0,001) olarak bulundu.
 Karaciğer MRE, karaciğer T1 ve T2 haritalaması ile orta derecede pozitif korelasyon gösterirken özefagus varislerinin tahmininde dalak hacmi, dalak MRE ile benzer bir tanısal performans göstermiştir. Karaciğer T1 haritalama karaciğer fibrozisin tespitinde ve takibinde MRE kadar yüksek tanısal performans gösteremese de hızlı ve noninvaziv bir yöntem olarak kullanılabilir.

Abstract:
To compare the stiffness measurements of liver and spleen with MR elastography (MRE), T1/T2 mapping and to evaluate the relationship of spleen stiffness with esophageal varices and clinical fibrosis score.
We prospectively evaluated 75 cirrhotic patients and 25 healthy volunteers with MRE, T1/T2 mapping. Fibrosis stage, splenic/liver volume and the presence of esophageal varices were also determined.  
Liver MRE showed a significant moderate positive correlation with T1 mapping (r=0.51, p=0.000), and T2 mapping (r=0.30, p=0.009).  Liver stiffness, T1 and T2 mapping and spleen volume were found to be statistically significant in detecting fibrosis (p<0.05). There was a significant moderate positive correlation with spleen MRE and T2 mapping (r=0.37, p=0.001). Although there was a statistically significant difference between patient and control group with spleen T1 mapping and with spleen MRE (p=0.000), a correlation wasn't detected between spleen MRE and T1 mapping in the group of patients. In the comparison of the patient and the control groups the cut-off values for liver MRE, liver T1 mapping and liver T2 mapping were 2.6 kPA (AUC 0.97), 619 ms (AUC 0.90) and 52.5 ms (AUC 0.62), respectively.  The cut-off value for the prediction of esophageal varices in the patient group was 8.65 kPA (AUC 0.834, p<0.0001) and 607 cm3 (AUC 0.790, p<0.0001) for spleen MRE and spleen volume, respectively.  
Liver MRE showed a positive moderate correlation with liver T1 and T2 mapping. In the prediction of esophageal varices spleen volume showed a similar diagnostic performance with spleen MRE.