12 haftalık sportif aktivitelerle desteklenmiş rekreatif etkinlik uygulamalarının madde bağımlılığı tedavisi gören bireylerde psikolojik belirti ve kişiler arası problem çözme becerileri üzerine etkisi
The effect of 12 weeks of recreational activity practices supported by sportive activities on psychological symptoms and interpersonal problem solving skills in individuals under substance addiction treatment
Yazar: BUŞRA ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. ELİF KARAGÜN
Kocaeli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Spor Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Rekreasyon = Recreation ; Rekreasyonel aktiviteler = Recreational activities ; Spor = Sports

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı madde bağımlılığı tedavisi gören bireylerin sportif faaliyetlerle desteklenmiş rekreatif etkinlik uygulamalarının psikolojik belirti ve kişiler arası problem çözme becerileri üzerine etkisini incelemektir. Bu amaçla İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Bağımlı Hastalar Ayaktan Rehabilitasyon Merkezinde tedavi gören ve araştırmaya gönüllü katılan 62 hastaya rekreatif etkinlikler uygulanarak deneysel desene dayalı olarak ön test ve son test uygulanması yapılmıştır.
Yöntem: Tez başlığı kabulü ve etik onay sonrasında araştırmaya gönüllü katılmak isteyenlere onam formu imzalatılmış ve ön test uygulamaları yapılmıştır. Müdahale ve kontrol grubunun belirlenmesinde öntestlerle birlikte uygulanan bilgi anketinde 102. soruya verilen yanıt belirleyici olmuştur. Bilgi anketinde yer alan 102. soruya 12 hafta süresince uygulamaya katılacağı yönünde cevap veren katılımcılar etkinlik programlarına katılmak üzere müdahale grubu olarak belirlenmiştir. Etkinlik programına düzenli katılamayacağını belirtenler ise sadece ön test ve son test uygulaması yapılmak üzere kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Katılımcılara Kısa Semptom Envanteri ile Kişiler Arası Problem Çözme Envanteri ve Sosyo-Demografik özellikleri ölçen bilgi anketi ön test olarak uygulanmıştır. Ön testlerden sonra müdahale grubuna rutin tedavilerin yanısıra psikiyatri, psikoloji ve spor alanında çalışan uzmanların görüşü alınarak belirlenen sportif aktivitelerle desteklenmiş rekreatif etkinlik programı 12 hafta süresince uygulanmıştır. Kontrol grubu ise sadece 12 hafta süresince rutin tedavilerine devam etmiş, ön test ve son test ölçek uygulamasına katılmıştır. Müdahale grubuna ön testler sonrasında 12 hafta rekreatif etkinlik uygulaması 2020 yılı Şubat ayı ila Nisan ayı arasında uygulanmıştır. Araştırma her iki gruba uygulanan son testlerle tamamlanmıştır. 
Bulgular: Yapılan analiz sonucunda ön testler ve gruplar arası karşılaştırma Kişilerarası problem çözme envanteri açısından; kinci/benmerkezcilik, kendini feda etme ile aşırı uyumluluk, Kısa semptom envanteri açısından olumsuz benlik, somatizasyon alt boyutlarında anlamlı fark bulunmazken; Kişilerarası problem çözme envanteri açısından; sosyal çekiniklik, Kısa semptom envanteri açısından ise anksiyete, depresyon, hostilite alt boyutlarda anlamlı farklılık belirlenmiştir.
Sonuç: Sportif faaliyetlerle desteklenen rekreatif etkinliklerin, madde bağımlılığı tedavisi gören bireylerde görülen olumsuz benlik algısı, hostilite, depresyon, anksiyete, somatizasyon, dominant kontrolcülük, soğuk mesafelilik, sosyal çekiniklik, kendine güvenmeme/girişken olmama ve intrunsif muhtaçlık durumlarında problemleri çözme yönünden etkin olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Rekreatif Etkinlikler, Madde Bağımlılığı, Psikolojik Belirti, Kişiler Arası Problem Çözme Becerileri, Sportif Aktivite

Abstract:
Objective: The aim of this study is to examine the effects of recreational activities supported by sportive activities on psychological symptoms and interpersonal problem-solving skills of individuals receiving substance addiction treatment. For this purpose, pre-test and post-test were applied to 62 patients who were treated at Istanbul Erenköy Mental and Neurological Diseases Training and Research Hospital, Dependent Patients Outpatient Rehabilitation Center and voluntarily participated in the study, based on the experimental design by doing recreational activities.
Methods: After accepting the thesis title and ethical approval, consent forms were signed by those who wanted to participate in the research voluntarily and pre-test applications were made. The answer given to the 102nd question in the information questionnaire applied together with the pretests was decisive in determining the intervention and control group. Participants who answered the 102nd question in the information survey stating that they would participate in the application for 12 weeks were determined as the intervention group to participate in the activity programs. Those who stated that they could not participate in the activity program regularly were determined as the control group, with only the pre-test and post-test application. Brief Symptom Inventory, Interpersonal Problem Solving Inventory and knowledge questionnaire measuring socio-demographic characteristics were administered to the participants as a pre-test. After the pre-tests, a recreational activity program supported by sportive activities, which was determined by taking the opinions of experts working in the field of psychiatry, psychology and sports, was applied to the intervention group for 12 weeks, as well as routine treatments. The control group, on the other hand, continued their routine treatment for only 12 weeks and participated in the pre-test and post-test scale application. After the pre-tests, 12 weeks of recreational activity was applied to the intervention group between February and April 2020. The research was completed with the post-tests applied to both groups.
Results: As a result of the analysis, pre-tests and comparison between groups In terms of interpersonal problem solving inventory; While there was no significant difference in the sub-dimensions of resentment/egocentrism, self-sacrifice, and negative self in terms of brief symptom inventory, somatization; In terms of interpersonal problem solving inventory; In terms of social withdrawal and Brief symptom inventory, a significant difference was determined in the sub-dimensions of anxiety, depression, and hostility.
Conclusion: It has been determined that recreational activities supported by sportive activities are effective in solving problems in negative self-perception, hostility, depression, anxiety, somatization, dominant controlling, cold distance, social withdrawal, insecurity/not assertiveness, and intrinsic neediness seen in individuals receiving substance addiction treatment. 
Keywords: Recreational Activities, Substance Abuse, Psychological Symptom, Interpersonal Problem Solving Skills, Sports Activity