Etansiyon akıllı telefon uygulamasının hpertansiyon kontrolüne etkisi
The effect of "etansiyon" smartphone application on hypertension control
Yazar: EMRE YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ARZU UZUNER
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Akıllı telefonlar = Smartphones ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Hipertansiyon = Hypertension ; Kan basıncı = Blood pressure ; Mobil uygulama = Mobile application ; Teletıp = Telemedicine

Özet:
eTansiyon Akıllı Telefon Uygulamasının Hipertansiyon Kontrolüne Etkisi
Giriş ve Amaç
Hipertansiyon tüm dünyada sık görülen ve prevalansı giderek artan bir halk sağlığı sorunudur. Küresel anlamda yürütülen etkin tedavilere ve harcanan çabaya rağmen kan basıncı kontrolü oranları oldukça düşüktür. Kontrolsüz hipertansiyon mortalite ve morbiditeyi arttıran bir durumdur. Hipertansiyon kontrolünün sağlanamamasında, antihipertansif tedaviye ve yaşam tarzı değişikliklerine uyumun zayıf olması, hastalık yönetimine hasta katılımının olmaması, hasta eğitimi ve yaşam tarzı önerileri sunmak için zaman ve kaynakların sınırlı olması gibi birçok faktör rol oynar. Teknolojilerin gelişmesiyle, sağlık alanında hemen her alanda mobil uygulamalar kullanılmaya başlanmıştır. Bu araştırmanın amacı, Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği, Teknoloji Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği, Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Bilgisayar Teknolojileri bölümleri iş birliği ile geliştirilen "e-Tansiyon" akıllı telefon uygulaması yoluyla, hipertansif hastaların farkındalığının ve tedaviye uyumun artırılmasına; kan basıncı değerlerinde düşmenin ve hedefte kan basıncı kontrolünün sağlanmasına yönelik etkinliğinin araştırılmasıdır.
Yöntem
Araştırma semi-randomize kontrollü deneysel tipte bir çalışmadır. Birinci basamakta yürütülen bu araştırma 01.12.2017-20.12.2018 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya dahil edilen altı ayrı Aile Sağlığı Birimi, müdahale ve kontrol grubu 1:2 oranında olacak şekilde randomize edilerek, bu birimlere kayıtlı hipertansif hastalara arasından rastlantısal örnekleme metodu ile seçilmiştir ve araştırma kontrol grubunda 124, müdahale grubunda ise 61 hasta ile tamamlanmıştır. Katılımcılar, araştırmanın başlangıcında ve sonunda, sosyodemografik özellikleri, hastaların hipertansiyonla ilgili bilgilerini ve sağlıkla ilgili tutum ve davranışlarını sorgulayan bir anket formu ile iki kez değerlendirilmiştir. Anket formuna ek olarak ofiste kan basıncı ölçümleri alınmış olup, hastalardan bir hafta evde kan basıncı takibi yapmaları istenmiştir.
Her iki grup için en az dört ay izlem süresi hedeflenmiş olup, izlem süresince kayıtlı bulundukları aile hekimleri tarafından 2013 ESH/ESC kılavuzuna göre takip edilmişlerdir. Müdahale grubundaki hastalar ek olarak eTansiyon akıllı telefon uygulamasını kullanmışlardır.
Katılımcılardan ilk ve son görüşmelerde uygulanan anket formları, ofiste yapılan kan basıncı ve antropometrik ölçümleri ile evde kaydedilen kan basıncı takipleri ile birlikte müdahale grubunun uygulama ile ilgili girdi kayıtlarına ait verilerin analizinde SPSS (version 20.0, SPSS Inc., Chicago, IL, USA) programı kullanılmıştır. Kategorik değişkenlerde Ki-kare ve McNemar, sürekli değişkenlerde ise normal dağılıma uyan veriler Student's T ve Eşleştirilmiş T testi; normal dağılıma uymayan verilerde Mann-Whitney U ve Wilcoxon-Sum Rank testi kullanılmıştır. Gruplar ve zaman arasındaki etkileşimi değerlendirmek için, kategorik veriler için Genelleştirilmiş Tahmin Denklemleri, sürekli verilerde ise Tekrarlı ölçümlerde ANOVA modelleri ile analiz edilmiş olup, sürekli değişkenlerdeki korelasyon Pearson/Spearman korelasyon testleriyle analiz edilmiştir.
Bulgular
Araştırma, kontrol grubunda 49(%39.5)'u erkek, 75(%60.5)'i kadın olmak üzere 124 hasta, müdahale grubunda ise 28(%45.9)'i erkek, 33(%54.1)'ü kadın 61 hasta ile yürütülmüştür. Çalışmaya katılanların yaş ortalaması 56.9±8.2 yıldır. Araştırma için toplam izlem süresi ortalaması 176.6 gün, kontrol grubu için 183.4 gün, müdahale grubu için 162.7 gündür. Tüm katılımcıların %71.4(n=132)'ü; kontrol grubunun %76.6(n=95)'sı, müdahale grubunun ise %60.6(n=37)'sının eğitim düzeyi ilköğretim ve altı düzeydedir. Katılımcıların hipertansiyon tanısı ile toplam izlem ve tedavi süresi ortanca değeri 7 yıldır.
Araştırmada, son görüşmede, ofis SKB ve DKB ortalamaları, ev SKB ve DKB ortalamaları ile Framingham 10 yıllık KVH geçirme riski ortalamaları müdahale grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşüktür (sırasıyla p<0.001, ort.fark 9.5 mmHg; p=0.007, ort. fark 3.8 mmHg; p<0.001, ort. fark 10.6 mmHg; p<0.001, ort. fark 4.8 mmHg; p=0.001, ort. fark % 7.81).
Tekrarlı ölçümlü ANOVA analizi, müdahale edilen grup ile kontrol grubunun izlem süresince ofis SKB/DKB ve ev SKB/DKB ile framingham risk yüzdesi açısından zamandan farklı etkilendiğini göstermiştir (sırasıyla p=0.001, p<0.001, p=0.002, p<0.001, p<0.001).
Müdahale grubunda, hedefte kan basıncına sahip kişilerin oranı, bilgi düzeyi yeterli olan hastaların oranı, tedaviye yüksek düzeyde uyum gösterenlerin oranı kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksektir (sırasıyla p<0.001, p<0.001, p<0.001). Genelleştirilmiş tahmin denklemleri analizi müdahale edilen grup ile kontrol grubunun, izlem süresince hedefte kan basıncı düzeyi ve hipertansiyon bilgi düzeyi açısından zamandan farklı etkilenmişlerdir (sırasıyla p<0.025, p<0.001).
Sonuç
Aile hekimlerinin günlük hasta bakım yükü ve zamanın kısıtlılığı göz önüne alındığında mobil teknolojilerin sağlık hizmeti sunumunda ve hizmetin devamlılığını sağlamada kullanılması önemli bir imkandır. Bu araştırmanın sonuçları, bize, eTansiyon uygulamasının, aile hekimliği günlük pratiğinde en sık görülen kronik hastalıklardan biri olan hipertansiyonun izleminde etkin ve kullanılabilir bir araç olduğunu göstermektedir. Araştırmamızın yöntemi ve sonuçları, diğer kronik hastalıkların izlemi için yol gösterici olabilir.

Anahtar Kelimeler: Akıllı telefon, Mobil uygulama, Kan basıncı, Hipertansiyon yönetimi, Birinci basamak, Hasta merkezli bakım

Abstract:
The Effect of "eTansiyon" Smartphone Application on Hypertension Control
Background and Aim
Hypertension is a common public health problem and its prevalence is increasing all over the world. Blood pressure control rates are very low despite the globally effective treatments and effort. Uncontrolled hypertension is a condition that increases mortality and morbidity. Many factors play a role in the absence of hypertension control, poor adaptation to antihypertensive treatment and lifestyle changes, lack of patient participation in disease management, limited time and resources to offer patient education and lifestyle recommendations. With the development of technologies, mobile applications have started to be used in almost all areas of health. The aim of this study is to investigate the effectiveness of the "eTansiyon" smartphone application developed by us to increase the awareness of hypertensive patients and their adherence to treatment, decrease in blood pressure values and control of blood pressure in the target.
Method
The study is a semi-randomized controlled intervention study. This research was conducted in primary care between 01.12.2017-20.12.2018. The patients included in the study were selected by random sampling method among in six Family Health Unit that hypertensive patients registered, and there were 124 patients in the control group and 61 patients in the intervention group. Participants were evaluated twice at the beginning and at the end of the study with a questionnaire that questions their sociodemographic characteristics, their knowledge about hypertension and their attitudes and behaviors related to health. In addition to the questionnaire, blood pressure measurements were taken at the office and they were asked to monitor blood pressure at home for one week. Both groups were followed-up for at least four months according to the 2013 ESH / ESC guidelines. Patients in the intervention group also used the "eTansiyon" smartphone application.
SPSS program was used in the analysis of the data of the questionnaire forms used in the first and last interviews, blood pressure and anthropometric measurements in the office and home blood pressure monitoring records of all participants and log inputs of the intervention group associated with the mobile app. Chi-square and McNemar tests were used categorical variables. In Continuous variables, Student's T test and Mann-Whitney U were used for parametric data, and Paired-T test and Wilcoxon-Sum Rank test were used for nonparametric data. To evaluate the interaction between groups and within groups, Generalized Estimation Equations models were used for categorical data and Repeated Measures ANOVA models were used in continuous data. The correlation between the continuous variables was analyzed by Pearson / Spearman correlation tests.
Results
The study was carried out with 124 patients whom of 49 (39.5%) were male and 75 (60.5%) were female in control group, with 28 (45.9%) male and 33 (54.1%) female, totally 61 patients in the intervention group. The mean age of the participants was 56.9 ± 8.2 years. The mean follow-up period was 176.6 days for the control group, 183.4 days for the control group and 162.7 days for the intervention group. Education level of 71.4% (n = 132) of all participants; 76.6% (n = 95) of the control group and 60.6% (n = 37) of the intervention group was at primary education level and below. The median value of total follow-up and treatment duration of the participants with the diagnosis of hypertension is 7 years.
In the study, at the last evaluation, office systolic blood pressure (SBP), office diastolic blood pressure (DBP), home SBP, home DBP, Framingham 10-year risk of cardiovascular disease mean values were significantly lower in the intervention group compared to the control group (respectively p<0.001, MD 9.5 mmHg; p=0.007, MD 3.8 mmHg; p<0.001, MD 10.6 mmHg; p<0.001, MD 4.8 mmHg; p=0.001, MD 7.81%).
Repeated Measures ANOVA analysis showed that the intervention group and the control group were affected by time in terms of Office SBP/DBP, home SBP/DBP and Framingham 10-year risk of cardiovascular disease during the follow-up period (respectively p=0.001, p<0.001, p=0.002, p<0.001, p<0.001). In the intervention group, the proportion of people with blood pressure at the target, the rate of patients with sufficient knowledge level, and the high level of compliance with treatment were significantly higher than the control group (respectively p<0.001, p<0.001, p<0.001). The analysis of Generalized Estimation Equations showed that the intervention group and the control group were affected by time in terms of blood pressure level and hypertension knowledge level in the target during the follow-up period (respectively p<0.025, p<0.001).
Conclusion
Considering the daily patient care burden and limited time of family physicians, the use of mobile technologies in providing health services and maintaining the continuity of the service is an important opportunity. The results of this study show us that the practice of "eTansiyon" is an effective and available tool in the follow-up of hypertension, one of the most common chronic diseases in family practice daily practice. The method and results of our study may be a guide for monitoring of other chronic diseases.

Keywords: Smartphone, Mobile application, Blood pressure, Hypertension management, Primary care, Patient-centered care