Behçet hastalığı hasar indeksi'nin (Behçet's disease overall damage index) validasyonu ve farklı hastalık fenotiplerinde değerlendirilmesi
Validation of Behçet's disease damage index (Behçet's disease overall damage index) and evaluation in different phenotypes
Yazar: YELİZ YAĞIZ ÖZOĞUL
Danışman: PROF. DR. GÜLEN HATEMİ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Behçet sendromu = Behcet syndrome ; Fenotip = Phenotype ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç:Behçet sendromunda (BS) hasarın ölçülmesi için geliştirilen BODİ'nin Türkçe'ye çevrilerek retrospektif kullanım için; yapı geçerliliğinin, uygulanabilirliğinin ve farklı fenotiplerindeki işlevselliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: BODİ, ölçek uyarlaması ilkeleri doğrultusunda Türkçe'ye çevrildi. BS tanısı alan, bir yıl ara ile en az iki viziti bulunan 300 hastada her yıl için BODİ retrospektif skorlandı. 53 hasta ayrıca prospektif değerlendirildi. Aynı gözlemci tarafından altı ay ara ile ve farklı bir gözlemci tarafından kör olarak skorlandı. Hastalık aktivitesi ile korelasyonu spearman testi ile, gözlemci uyumları ise sınıf içi korelasyon katsayısı ile değerlendirildi. 
Bulgular: 300 hastanın (160 erkek, 140 kadın, ortalama yaş 33,64±9,9) 117'sinde izole mukokutanöz, 145'inde göz, 62'sinde damar, 9'unda nörolojik, 8'inde gastrointestinal tutulum vardı.  Ortalama BODİ skoru: 1,95'di. 113 (%37,6) hastada BODİ'de artış gözlemlendi. Artışın en önemli sebebi göz tutulumuydu. Prospektif ve retrospektif değerlendirme arasında uyum ICC 0,998 (%95 GA 0,997-0,999), gözlemci arası uyum ICC 0,96 (%95 GA 0,94-0,98) ve gözlemci içi uyum ICC 1; iyiydi. Hastalık aktivitesi ile korelasyon göstermediği saptandı. BODİ'nin ölçemediği hasar öğeleri hipertansiyon, lenfödem, karaciğer yetmezliği, peptik ülser, fırsatçı enfeksiyonlar, talamik tutulum, glokom, venöz girişim nedenli hasarlar, akciğer ve beyin parankim tutulumu olarak belirlendi. 
Sonuç: BODİ'nin valide edilen Türkçe versiyonunun, yapı geçerliliği açısından uygun ve uygulanabilir olduğu ve çalışmalarda retrospektif olarak da güvenilir olarak kullanılabileceği gösterildi. BODİ'nin çalışmamızda saptanan ek hasar öğeleri eklenerek modifikasyonu, daha da iyi bir ölçek olmasını sağlayabilir. 
Anahtar Kelimeler: Behçet Sendromu, hasar, BODİ

Abstract:
Aim:BODI, which was developed to measure damage in Behçet's syndrome (BS), was translated into Turkish; aimed to evaluate the construct validity, applicability and its performance for use in retrospective cohort studies for different phenotypes of BS.
Material and Method:BODI was translated into Turkish with the principles of scale adaptation.The study included 300 patients with at least 2 visits at 1 year intervals.53 patients were also prospectively evaluated.It was scored six months apart by the same observer and blinded by a different observer.Correlation with disease activity was evaluated with the Spearman test, and observer agreement was evaluated with intraclass correlation coefficient (ICC).
Results:Among the 300 patients (160 M/140 F, mean age 33,64±9,9), 117 had isolated mucocutaneous, 145 eye, 62 vascular, 9 neurological, 8 gastrointestinal involvement.The mean BODI score was 1.95.There was good correlation between prospective and retrospective evaluation (ICC 0,998; %95 CI, 0,997-0,999).Mean ICC for inter-observer agreement was 0.96 (95% CI, 0.94-0.98) and for intra-observer agreement was 1.Items not captured by BODI were hypertension, lymphedema, liver failure, peptic ulcer, thalamic involvement, glaucoma, damage due to venous access, lung and brain parenchymal involvement.
Conclusion:It has been shown that the validated Turkish version of BODI is convenient and applicable in terms of construct validity and can be used reliably in retrospective studies.Modification of the BODI by adding additional damage elements identified in our study may make it an even better scale.
Keywords:Behçet's Syndrome, damage, BODI