Nietzsche'nin güç istenci ve üstinsan kavramları kapsamında Black Mirror dizisinin söylem analizi
Discourse analysis of the Black Mirror series within the concepts of Nietzsche's power will and the superman
Yazar: ASLI KAPROL
Danışman: DOÇ. DR. GÖKSEL AYMAZ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy ; Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Black Mirror = Black Mirror ; Nietzsche, Friedrich Wilhem = Nietzsche, Friedrich Wilhem ; Söylem analizi = Discourse analysis ; Televizyon dizileri = Television serials ; Üstinsan = Superman

Özet:
Bu çalışma Friedrich Nietzsche'nin "güç istenci" ve "üstinsan" kavramları kapsamında geleceğin dünyasını tasvir eden Black Mirror adlı dispotik ögelerin ağırlıkta olduğu fütürist dizideki olay ve karakterlere odaklanmaktadır. Gerçekte olduğumuz kişi olmayı öğretmeyi amaçlayan felsefesi ile 19. yüzyıla damgasını vuran Alman filozof Friedrich Nietzsche "Tanrı öldü." manifestosu ile bilinen tüm değerleri yıkmayı önerir. Felsefesinin ana araştırma konusu insan olan, içinde yaşadığı çağın çöküşünü "decadence" kavramı ile açıklayan Nietzsche için çöküş Antik Yunan düşünürü Sokrates ile başlamış Hristiyanlık ile zirve noktasına ulaşmıştır. İnsanları köleler ve efendiler olarak iki gruba ayıran Nietzsche'nin karşı çıktığı şey ahlak kavramı altına saklanan insanın ilerlemesi için hayati öneme sahip olduğunu düşündüğü yaşam mücadelesine hizmet eden güdülerin reddidir. Ölümden sonra başka bir dünyada yeniden dirileceğine olan güvenle gerçek hayatta pasif bir yaşam tarzını seçmeyi asıl büyük ahlaksızlık olarak nitelendiren Nietzsche için güç haktır. Ölümünden sonra notlarından kitaplaştırılan Güç İstenci adlı eserinde Nietzsche, kendini gerçekleştirme yolculuğunda insanın geçeceği üç aşamadan bahseder: 1. Sürü insanı, 2. (Nihilist İnsan) Özgür İnsan ve 3. (Yaratıcı İnsan- ''üstinsan") Trajik İnsan. 
  Nietzsche'nin felsefesinde ''üstinsan" ile bengi dönüş (ebedî-sonsuz dönüş) düşünceleri birbirini tamamlayan kavramlardır. Hayatın her anını sonsuz kez yaşanması anlamına gelen bu düşünceyi Nietzsche aslında "Dionysos hâl" şeklinde görmektedir. Apollo-Dionysos uzlaşması ve çatışmasının birbirine geçmiş ayrılamaz biçiminin bengi dönüşümde yer aldığını savunur. Sonsuz dönüş hayatı coşkulu ve iyimser bir şekilde karşılamak demektir. Acı çekmek Hristiyanlığın öğrettiği gibi ödenmesi zorunlu bir bedel değil, kucaklanması, üstüne uzmanlaşılması gereken bir tecrübedir. İnsan yaşamı tam anlamıyla yaşayabilmek için acı çekme riskini göze almalı ve bunun üstesinden gelmeyi başarmalıdır. Çok bilinen aforizmasında dile getirdiği gibi "sizi öldürmeyen şey güçlendirir." Nietzsche'ye göre yaşamın özü çatışmadır ve "üstinsan"a da bu çatışmalar sonucu en baştan kurulan değerler sayesinde ulaşılır.
  Bu çalışmada Nietzsche'nin çok tartışılan ''güç istenci" ve ''üstinsan" kavramları ışığında, ortaya çıktığı 2011 yılından bu yana üst seviye teknolojik gelişme ile bir ütopya beklentisinden çok simülasyonun, teknopolinin hâkimiyetinde bir distopya örneği sunan Black Mirror dizisi incelenecektir. Çalışmanın çerçevesini belirleyen temel soru, filozof Michel Foucault'un öne sürdüğü türden bir gözetim toplumunda, insanlığı teknoloji hapishanesine mahkûm eden bu yeni gerçeklikte, Nietzsche'nin tüm felsefesini inşa ettiği geleceğin insanının nasıl konumlanacağıdır.
  Çalışma Giriş ve Sonuç haricinde başlıca üç bölümden meydana gelmektedir. Birinci bölüm, Nietzsche'nin hayatı, felsefesi ve özellikle ''güç istenci" ve ''üstinsan" kavramlarının açıklanmasını; ikinci bölüm bu çalışmada yöntem olarak seçilen söylem analizinin içeriğini ve bu tezdeki önemini; üçüncü bölüm ise Black Mirror dizisi bölümlerinin Nietzsche'nin ''üstinsan" ve ''güç istenci" kavramları kapsamında incelenmesini içermektedir. 
  Bu çalışma mevcut ahlaki değerlerin baş düşmanı, "üstinsan" aşığı, felsefesini geleceğin insanı için tasarlayan Friedrich Nietzsche'nin düşüncelerinin Black Mirror dizisindeki yansımaları olarak değerlendirilebilir. Nietzsche'nin manifestosundaki gibi Tanrı gerçekten öldüyse insanlar hâlâ niye itaat etme ihtiyacı içindeydiler? Üstelik "üstinsan" olma yolunda bir patika daha keşfettiler. O yol Tanrı olmaktı. Ama Nietzsche'nin tasarladığı türden bir Tanrısallık değildi bu. Acı çekmenin yok sayıldığı, gücün teknolojiyle kazanıldığı yapay bir Tanrısallık.

Abstract:
This study concentrates on the evaluation of stories, events and characters in the futuristic and dyspotic concepta containing TV show "Black Mirror", which depicts the alternative future of the world, within the concepts of Nietzsche's "Will to Power" and "Superhuman". The German philosopher Friedrich Nietzsche, who has significantly influenced the 19th century's philosophy with aiming through his approaches of how to be real "Ourselves"; proposed to destroy all known values with his statement of "God is dead." For Nietzsche, whose main study subject of his philosophy based on understanding human behavior, tried to explain the depravity and immortality of his own century as a "decadence" and stated that this collapse would have initiated with the ancient Greek philosopher Socrates and would have reached its peak with the Christianity. By dividing humans into two groups as slaves and masters, Nietzsche explicitly opposed the denial of the primitive drives which were hidden under the morality but serve the struggle for life which he was considering as vital factor for human progress. Nietzsche considered as an absolute immorality, the choice of a passive lifestyle in this world with the confidence of resurrection in another world after death, therefore he stated that Power is a right and every way to achieve this power would be tolerable. "Will to Power" ("Der Wille zur Macht") is perceived as Nietzsche's "Magnum Opus" in philosophy describes three phases for human realization:  1. Herd person (Common person), 2. Free person (nihilistic), 3. Tragic person (creative - Superhuman).
  Nietzsche's thoughts about "Superhuman" and "Eternal Recurrence" are concepts that complement to each other. Nietzsche advocates this thought as Dionysus state which means that to live every moment of life perpetually and he defends the inseparable form of the Dionysus and Apollo conflict and its reconciliation in the "Eternal Recurrence". "Eternal Recurrence" was meaning to greet life with full enthusiasm and optimism. Suffering should not be a "quid pro quo" for people imposed under Christian doctrine, but something to be embraced and mastered. A person shall take the risk of suffering and shall manage to overcome it in order to live the life exhaustively. As he expressed in his well-known aphorism: "What doesn't kill you make you stronger". According to him, the essence of life is a continuous conflict and through these conflicts it can be achieved to be a "Superhuman".
  Throughout his study, the TV Show "Black Mirror" which appears since 2011with an example of a dystopia under the influence of technopoly and simulation rather than an expectation of a utopia; will be examined by the effetcs of Nietzsche's widely discussed "Will to Power" and the "Superhuman" concepts. How the humans would be positioned in the future on Nietzsche philosophy thorugh this new reality that condemns humanity into a technology prison as stated Michel Foucault in his surveillance society?
  Overall study contains three main sections except the Introduction and Conslusion sections. First section covers Nietzsche's life, philosophy and especially the will to Power and the superhuman concepts: the second section covers the content of discourse analysis chosen as a method and its importance in this thesis; the third part includes the analysis of the various episodes of the Black Mirror series within the scope of Nietzsche's concepts of "Will to Power" and the "Superhuman".
  This study would be perceived as reflections of Friedrich Nietzsche's views towards the Black Mirror episodes, who is the enemy of current moral values, the admirer of the "Superhuman", and who designed his philosophy for the man of the future. If "God is dead", as in Nietzsche's manifesto, why do people still feel the necessity of obey? Moreover, modern human has discovered the way to be able to become the "Superhuman". This way would be to become God. However, it would not be the kind of divinity which Nietzsche had envisioned: An artificial divinity where suffering is ignored and power is gained through technology.