COVİD-19 salgınının kentsel açık mekan kullanımı üzerindekietkilerinin araştırılması: Trabzon örneği
Investigating the effects of the COVİD-19 pandemic on the use of urban open space: Example of Trabzon
Yazar: İKBAL KAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSEL YAVUZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı / Peyzaj Mimarlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Covıd-19 salgını dünyada büyük bir halk sağlığı krizine sebep olmasının yanı sıra hayatın her alanını belli seviyelerde etkileyen bir felaket olarak karşımıza çıkmıştır. Trabzon ili özelinde yürütülen bu çalışmada Covıd-19 salgın süreci ve tedbirleri kapsamında uygulanan kısıtlamalar ile bağlantılı olarak insanların kentsel açık alan kullanım tercihlerinin değişkenlik gösterip göstermediği araştırılmıştır.
Çalışmanın amaçları doğrultusunda Trabzon şehrinde belirlenen 7 farklı kentsel alanda gözlemler ve 157 kişinin katılımıyla bir çevrimiçi anket uygulaması yapılarak veriler elde edilmiştir. Sonuçlarda Covıd-19 salgınının salgın olmayan dönemlere kıyasla kent parklarının kullanımı ve algıları üzerinde önemli bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Sosyo demografik özelliklerin kentsel açık alanların kullanım ve algıları üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca salgın döneminde kent meydanı, kıyı alanları ve yeşil alanların "Sosyal alan işlevlerini", tarihi mekanların "Sosyo kültürel alan işlevlerini", yaya sokaklarının "Psiko sosyal alan işlevlerini" ve çocuk mekanlarının ise "Fiziksel alan işlevlerini" karşıladığı saptanmıştır.
Bu çalışma yerel bir tespit ve değerlendirme çalışması olup; bulguları kentsel açık alanların önemini anlamaya ve Trabzon şehrindeki kentsel açık alanların kalitesini ve miktarını artırmaya yönelik önlemlerin uygulanmasına yardımcı olacak niteliktedir.

Abstract:
In addition to causing a major public health crisis in the world, the Covid-19 pandemic has come across as a disaster that affects every area of life at certain levels. In this study conducted specifically for the province of Trabzon, it was investigated whether people's preferences for using urban open spaces vary in connection with the restrictions imposed within the scope of the Covıd-19 pandemic process and measures.
In this purposes of study, data were obtained by conducting observations in 7 different urban areas determined in the city of Trabzon and an online survey application with the participation of 157 people. In the results, it was found that the Covıd-19 pandemic had a significant impact on the use and perceptions of urban parks compared to non-epidemic periods. It has been determined that sociodemographic characteristics have an impact on the use and perceptions of urban open spaces. In addition, during the epidemic period, it has been determined that town squares, coasts and green areas have a social function, historical areas have socio-cultural functions, pedestrian streets have a psycho-social space function, children's spaces have a physical space function.
This study is a local detection and evaluation study; its findings are qualified to help understand the importance of urban open spaces and implement measures to increase the quality and quantity of urban open spaces in the city of Trabzon.