Türkiye'de Amerikan Protestan misyonerlerinin faaliyetleri çerçevesinde Bursa şubesi(istasyonu)1834-1928
Bursa station in the scope of American protestant missionaries' activities in Turkey (1834-1928)
Yazar: ÖZGÜR YILDIZ
Danışman: DOÇ. AYHAN ÖZTÜRK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Tarih = History

Özet:
Bursa tarihin eski dönemlerinden beri siyasi, sosyal ve ticari olarak öneme sahip olmus birkenttir. Bu önemi iyi kavrayan Amerikan misyonerleri Anadolu' da misyonerlik çalısmalarınabasladıktan 14 yıl sonra, 1834 yılında Bursa sehrine bir stasyon kurarak teskilatlanmayabaslamıslardır.Misyonerler Bursa'da dini faaliyetlerde bulunmuslardır. 25 Temmuz 1848 tarihinde BursaProtestan Kilisesini kurarak bu faaliyetleri üst düzeyde yapmıslardır. ncil dagıtarak ve vaazlaryaparak çalısmalarını genisletmislerdir.Bursa'da Amerikan misyonerlerinin Protestanlıgı yayma çalısmalarında diger bir yol yardımfaaliyetleriyle olmustur. Bursa'da yetimhane açarak yardım faaliyetlerinde bulunmuslardır.Bursa'da Ermeni, Rum, Türk çocuklarını bu yetimhanede Protestanlastırmaya çalısmıslardır.Egitim faaliyetleri misyonerlerin önem verdikleri diger bir faaliyet olmustur. Bursa'da bufaaliyetlerde en önemli nokta 1876 yılında Bursa Amerikan Kız Koleji'nin kurulmasıdır.Kuruldugundan beri Protestanlastırma çabası içinde olan bu okul Türkiye Cumhuriyeti'nin veMustafa Kemal'in kararlı tutumuyla misyonerlik çalısmaları yaptıgı için 1928 yılındakapatılmıstır.Misyonerler sosyal hayatın da içinde olmuslardır. Osmanlı Toplumu'nu tanımak için tüm halkgruplarıyla iç içe yasamıslardır. Toplumun sosyal yapısını detaylı incelemislerdir. Dügünler,ölümler, bayramlar, yiyecek çesitleri, evcil hayvanlar, geçim kaynakları gibi tüm detaylarlailgilenmisler ve yazılarında bu detayları aktarmıslardır.Amerikalı Protestan Misyonerler Bursa'daki çalısmalarına Mustafa Kemal döneminde de birsüre devam etmislerdir. Mustafa Kemal misyonerlik çalısmalarının ülkenin zararına olacagınıdüsünmüstür. Bu kurumların ülke zararına çalıstıgını vurgulamıstır. Amerikan ProtestanMisyonerleri'nin kurumlarının da zaman zaman ülke zararına çalıstıgını tespit etmis ve bunuengellemeye çalısmıstır.Board Teskilatı'nın incelenen dönemde Bursa'da birçok kurumuyla misyonerlik çalısmasıyaptıgı belirlenmistir. Günümüze de bu çalısmaların etkisi oldugu çalısmada ortayakonulmustur.

Abstract:
Bursa is a city which have had political,social and commercial importance since ancienttimes. When the American Misionaries understood this importance of Bursa they beganto be organized, 14 years after they had come; in 1834Misionaries did religious actvities in Bursa. n 25 july 1848,by founding BursaProtestant Church they did these activities in high level. By giving The Gospel to thepeople and by preaching they tried to enlarged their studies.Another way for dispelling protestant in Bursa was the helping activities. Byestablishing orphanage they did helping activities. They tried to make Armenian, andTurkish children Protestant in this orphanage.Education activity was another important activity for Misionaries. The most importantpoint in education activity was the founding of Bursa American Girl School in 1876.This school was closed down for its activity of misionary by means of Mustafa Kemaland Turkish Republic?s determined attidudes.Misionaries were also in social life in Bursa for being acquanted with the folk, theylived one inside the other with the folk of Ottoman. They studied the origin of thecommunity in detailed. They were interested in weddings, deaths, festivals, kind offoods, domestic animals, living sources in details. And then they wrote these details intheir boks.American Protestant Misionaries continued their activities a period of time in Bursa atM.Kemal period. Mustafa Kemal worried that the Misionary activities would bedetrimental to country. He claimed that these instuations were working fordisadvantage of country. And he tried to obstruct these activities.The period while Board Organization was being investigated, it was brought to lightthat Board Organization had been in action in misionary activities.