Çivit otunun (Isatis tinctoria L.) deri boyama işlemlerinde kullanımı
The use of dyer`s woad (Isatis tinctoria L.) in leather dyeing processes
Yazar: SINA POURRASOUL SARDROUDI
Danışman: PROF. DR. BEHZAT ORAL BİTLİSLİ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Deri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Deri Mühendisliği = Leather Engineering

Özet:
Tez çalışmasında, Isatis tinctoria L. bitkisinden (çivit otu) ekstrakte edilen indigo içerikli boya ekstrakları kürk süet boyama işleminde kullanılabilirliği incelenmiştir. Çalışmada mavi renk tonunun elde edilmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla, Isatis tinctoria L. bitkisinin 7 farklı popülasyonlarından; fermentasyon ve sıcak su ile ekstraksiyon teknikleri kullanılarak boya ekstrakları elde edilmiştir. Boya ekstrakları kürk süet derilerin yün boyama işleminde kullanılmıştır. Denemeler, 100 ml sabit boya ekstraktı eşliğinde; 10, 25, 45 dakika olmak üzere üç farklı işlem süresinde ve 1, 2, 5, 10 g/L olmak üzere dört farklı sodyum ditiyonit kullanım oranında yürütülmüştür. Yün boyaması gerçekleştirilen kürk süet derilerin spektrofotometrik renk değerleri, ışık haslığı ve yaşlanma özellikleri incelenmiştir.
Yün boyama denemeleri sonucunda, Isatis tinctoria L. bitkisinin sadece 2 popülasyonundan başarılı sonuçlar elde edilmiştir. Elde edilen boya ekstraklarının, yüne; mavi, koyu mavi, lacivert ve mor renk tonları kazandırdığı görülmüştür.  Yine; fermentasyon yöntemine göre elde edilen ekstrakların, koyu mavi ve lacivert tonları, sıcak su yöntemine göre elde edilen ekstrakların, açık mavi ve mor tonları verdiği belirlenmiştir. 
 Renk ölçümü, ışık haslığı ve hızlandırılmış yaşlandırma testlerine göre en iyi sonuçlar; fermentasyon ekstraksiyon yönteminden, 5 g/L sodyum ditiyonit kullanımından ve 10 dakika işlem sürelerinden elde edilmiştir. 
Tez çalışmasında; renk ve haslıklar değerleri açısından çivit otundan elde edilen doğal boyaların kürk süet üretiminde kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. 
Anahtar sözcükler: Deri, deri boyama, Çivit otu, doğal boya

Abstract:
In the thesis study, the usability of dye solutions containing indigo extracted from Isatis tinctoria L. plant (Woad) in fur suede dyeing process was investigated. For this purpose, from 7 different population of Isatis tinctoria L.; Dye solutions were obtained by using fermentation and hot water extraction techniques. Dye solutions were used in the wool dyeing process of fur suede leathers. Trials, accompanied by 100 ml of fixed dye solution; It was carried out in three different treatment times, 10, 25, 45 minutes, and at four different sodium dithionite usage rates, 1, 2, 5, 10 g/L. The spectrophotometric color values, light fastness properties and aging properties of fur suede leathers, which were dyed with wool, were investigated.
As a result of wool dyeing experiments, successful results were obtained in only 3 population of Isatis tinctoria L. plant. The dye extracts obtained are used in wool; It has been seen that it gives blue, dark blue, navy blue and purple color tones. Still; It was determined that the extracts obtained according to the fermentation method gave dark blue and navy blue tones, and the extracts obtained according to the hot water method gave light blue and purple tones.
The best results according to color measurement, light fastness and accelerated aging tests; obtained from the fermentation extraction method, using 5 g/L sodium dithionite, and processing times of 10 minutes.
In the thesis study; In terms of color and fastness values, it was concluded that natural dyes obtained from Woad can be used in the production of fur suede leather.
Keywords: Leather, leather dyes, Woad, natural dye.