Roma'da velayet sistemi, evlat edinme kurumu ve evlat edinen İmparatorlar
Succession in Rome, adoption organization and adopted Emperors
Yazar: İREM TARĞIT
Danışman: PROF. DR. İLHAMİ DURMUŞ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Eski Çağ = Old Age ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Evlat edinme = Adoption ; Roma Dönemi = Roman Period ; Roma İmparatorluğu = Roman Empire ; Velayet = Custody

Özet:
Roma toplumu için evlat edinmek, her şeyden önce ailenin devam etmesi fikrini
simgelemektedir. Aynı mantık çerçevesinde İmparatorlar da evlat edinme yoluyla; ailenin,
dolayısıyla ülkenin ismini sürdürmek, devletin gücünü arttırmak gibi çeşitli amaçlarla
yapılmıştır. Evlatlık alınmış İmparatorlar döneminin en parlak yıllarını kronolojik olarak
sıralamak gerekirse; ilk isim Nerva Caesar Augustus'tur. Augustus, Senato'nun seçtiği ilk
imparatordu. 96 ile 98 arasında ülkenin karışık olduğu zamanlarda, parasal sıkıntıların da
yaşandığı bir dönemde 65 yaşında göreve gelmiştir ve en büyük eksikliğinin ordu
üzerindeki otoritesi olduğu ifade edilmiştir. 98 ile 117 arasında imparator olan asker kökenli
Trojan (Traianus Divi) ise en fazla takdir edilen yöneticilerdendir. Pax Romana'yı en geniş
sınırlara ulaştıran, sosyal yaşama katkılar sunan ve savaş ganimetlerinin halkla paylaşan bir
imparatordur. Hadrianus (Hadrianus Augustus) 117-138 yıllarında imparatorluk yapmış,
şair ruhlu, sanat ve edebiyatı seven bir imparatordur. Çok sık gezintilere çıkan Hadrianus,
fethettiği toprakları; politik ve ekonomik açıdan imparatorluğa bağlı, verimli coğrafyalara
çevirmeye çalışan birisidir. Antoninus Pius'un imparatorluğu 138-161 yılları arasındadır.
İtalya'dan ayrılmadan imparatorluğu barış içinde yönetmeyi başarmış ender
imparatorlardan birisidir. Bir savaşın ve ayaklanmanın yaşanmadığı bu dönemde kanunların
üstünlüğünü önemsemiş, özgürleşmiş kölelerin oy haklarını savunmuştur. Sonraki
imparatorlara zengin bir hazine, masumiyet karinesi gibi önemli bir hukuki ilke ve bayındır
bir ülke bırakmıştır. Dört imparatora kadar geldik ama burada bir soluklanalım. "Beş İyi
İmparator" içinde adı anılmasada 161-169 yılları arasında hükümdarlık eden Lucius Verus,
üvey kardeşi Marcus Aurelius ilebaşa geçişi, Roma döneminde ilk kez 'iki başlı yönetim/iki
imparator' kavramını dünyatarihine kazandırmıştır. Marcus Aurelius, 161-180'de yılları
arasında hükümdar olmuş, 58 yaşında öldüğünde, kazandığı önemli zaferlerle anılmıştı.
Marcus Aurelius, ayrıca Stoacı yönü ile felsefeye ilgisiyle de bilinmektedir.
"Meditasyonlar" adlı eseri, bu konuda en önemli bilgi kaynaklarından biridir. Germen
ırklarının tehditlerinin arttığı 180 yılında ölen Marcus Aurelius'un ölümü, birçok tarihçi
tarafından "Büyük Roma Barışı (Pax Romana)" döneminin sonu ve Batı Roma
İmparatorluğu'nun Çöküş sürecinin başlangıcı olarak kabul edilmiştir.
Roma İmparatorluğu tarihindeki örneklere bakıldığı zaman, vasiyetnameyle evlat
edinmenin; imparatorların haleflerini işaret etmek için bir yöntem olduğunu ve siyasi
amaçları gerçekleştirmek için de bir araç olarak kullanıldığını ifade etmek mümkündür.

Abstract:
For Roman society, adoption symbolized above all the idea of the continuation of
the family. In the same logic, Emperors are also adopted by adoption; It was built for various
purposes such as maintaining the name of the family, therefore the country, and increasing
the power ofthe state. To chronologically list the heyday of the adopted emperors, the first
name was Nerva Caesar Augustus, the first emperor elected by the Senate. He took office
at the age of65 during a mixed period between 96 and 98, when financial difficulties were
experienced, and it was stated that his greatest shortcoming was his authority over the army.
Trojan (Traianus Divi), who was the emperor between 98 and 117, is one of the most
appreciated rulers. He was an emperor who brought Pax Romana to the widest borders,
contributed to social life and shared the spoils of war with the people. Hadrianus (Hadrianus
Augustus) was an emperor who was an emperor in 117-138 years, with a poetic spirit, who
loved art and literature. Trojan, who goes out on trips very often, conquered the lands; He
is a person whois politically and economically dependent on the empire, trying to turn it
into productive geographies. The empire of Antoninus Pius is between 138-161 years. He
is one of the rare emperors who managed to rule the empire peacefully without leaving Italy.
In this period, when there was no war and uprising, he cared about the rule of law and
defended the voting rights of the emancipated slaves. He left a rich treasury, an important
legal principle such as the presumption of innocence, and a flourishing country to
subsequent emperors. We're up to four emperors, but let's take a breather here. Although
his name is not mentioned in the "Five Good Emperors", Lucius Verus, who ruled between
161-169, brought the concept of "two- headed government / two emperors" to world history
for the first time in the Roman period, when he came to power with his half-brother Marcus
Aurelius. Marcus Aurelius reigned from 161-180, and when he died at the age of 58, he was
commemorated with his important victories. Marcus Aurelius is also known for his stoic
interest in philosophy. His work"Meditations" is one of the most important sources of
information on this subject. The deathof Marcus Aurelius, who died in 180, when the threat
of the Germanic races increased, has been accepted by many historians as the end of the
"Great Roman Peace (Pax Romana) periodand the beginning of the Decline of the Western
Roman Empire."
Considering the examples in the history of the Roman Empire, adoption by
testament; It is possible to say that it was a method to point out the successors of the
emperors and it was used as a tool to achieve political goals.