Katılım öncesi yardım aracı kırsal kalkınma (Ipard) programı kapsamında Çankırı ili hayvancılık yatırımlarının incelenmesi
Examining investments under the scope of Ipard programme on livestock in Çankiri
Yazar: SELÇUK ÖZBOSTANCI
Danışman: PROF. DR. CEYHAN ÖZBEYAZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Beyaz et = White meat ; Et = Meat ; Hayvancılık = Animal husbandry ; Hibe destek kredileri = Subsidies ; Kırmızı et = Red meat ; Kırsal kalkınma = Rural development ; Süt = Milk ; Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu = Agricultural and Rural Development Institution ; Çankırı = Çankırı

Özet:
Katılım Öncesi Yardım Aracı Kırsal Kalkınma IPARD Programı Kapsamında Çankırı İli Hayvancılık Yatırımlarının İncelenmesi
Çalışma kapsamında, IPARD I (2007-2013) kapsamında Çankırı ilinde 2013-2016 tarihleri arasında 9. Çağrı İlan'ından 15. Çağrı İlan'ına kadar IPARD Ödeme Ajansı olarak belirlenen TKDK tarafından hibe ödemesi gerçekleşen mali yardımlar ile desteklenen projelerdeki hayvan sayıları, işletme büyüklükleri ve işletme sahiplerinin özellikleri (yaş, eğitim, cinsiyet vb.) incelenmiştir.
 Çalışmada Çankırı İlinde IPARD I programı kapsamında 2013-2016 yılları arasında desteklenen süt üreten (sığır, koyun, keçi), kırmızı et üreten (sığır, koyun, keçi) ve kanatlı eti üreten (etlik piliç) işletmelerin durumunun incelenmesi ve hayvancılık bakımından IPARD programı öncesi (2005-2013) ve sonrasının (2013-2018) karşılaştırılması amaçlanmıştır. 
Çalışma sonuçları değerlendirildiğinde Çankırı'da IPARD I programından destek almış 33 broyler işletmesine, 12 kırmızı et üreten ve 19 süt üreten tarımsal işletmeye toplam 102,5 milyon TL hibe desteği sağlandığı tespit edilmiştir. Destekler ile Çankırı'da özellikle Broyler yetiştiriciliğinde %50 den fazla olmak üzere süt ve besi hayvanı sayısındaki artışla birlikte kanatlı eti, süt ve kırmızı et üretiminde artışlar olduğu görülmektedir. Çevreye duyarlı, hayvan refahı, hayvan ve insan sağlığı açısından modern, son teknolojiye sahip makine-ekipmanları içeren AB ve ulusal standartlarda işletmelerin Çankırı iline kazandırıldığı görülmektedir. IPARD programından destek alan işletme sahiplerinin %83'ünün 40 yaş altında olması dolayısıyla kırsalda genç nüfusun korunması, kadın işletme sahiplerinin sayısının artması, gerçekleşen yatırımların %100'nün dağlık alanlarda olması, faaliyete geçen işletmeler ile kırsal alanlarda yeni iş imkânlarının sağlanmasıyla birlikte program kapsamında birçok hedefin amacına ulaştığı görülmektedir. IPARD II destekleri ile birlikte kırsal alanlar için hedef ve amaçların önemli bir kısmının gerçekleşeceği beklenmektedir. 

Anahtar Sözcükler: IPARD, Kanatlı eti, Kırmızı et, Süt, TKDK.

Abstract:
This study is based on foundations made by T.K.D.K which is specified as IPARD Payment Agency, IPARD Program, in Çankırı province between 2013-2016, from 9.th Call Announcement to 15.th Call Announcement. In the projects supported within this scope, it's studied animal numbers, operating sizes, and characteristics of business owners ( age, education, gender etc.).
In the study, In Çankırı province, it's intended to examine the companies which produce milk ( beef, sheep, goat), red meat ( beef, sheep, goat) and poultry meat (broiler – broiler chick) within IPARD I Program and to compare in terms of husbandry before IPARD Program (2005 – 2013) after the program (2013 – 2018).
When the study results are evaluated, it has been identified that it is provided grant support to 33 broilers companies, 12 red meat producing enterprisa and 19 dairy farms 102,5 million in total according to interviews made with breeders within IPARD I Program in Çankırı with the supports, especially in Broiler production  there is increase more than %50, also milk and fattening animal numbers are increased and it's also seen rises in meat of poultry, milk and red meat production. It's seen that it's provided to Çankırı province environmentally friendly, animal welfare, animal and human health, modern, up to date machinery and equipment, including EU and national standarts enterprises. %83 of the owners of IPARD program are under 40 years of age, the protection of young population in rural areas, the increase in the number of female breeders, the fact that %100 of the realized invesments are in mountainous areas, the establishment of new businesses in rural areas, the goal has been achived. It's expected that a significant portion of the objectives and objectives for rural areas will be realized with the support of IPARD II.

Keywords: IPARD, Milk, Poultry meat, Red meat, TKDK.