Sinop ili Sarıkum gölü havzasında tarımsal sürdürülebilirliğin değerlendirilmesi
Assessment of agricultural sustainability in sinop province, Sarıkum lake basim, Turkey
Yazar: TUBA BEŞEN
Danışman: PROF. DR. EMİNE OLHAN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Tarım insanoğlunun beslenme ihtiyacını karşılaması nedeniyle hiçbir sektörle karşılaştırılamayacak kadar büyük bir öneme sahiptir. İnsan nüfusunun 7.5 milyar olduğu 2016 yılında artan tüketim alışkanlıkları ve küresel iklim değişikliğinin etkisiyle her zamankinden çok daha fazla dikkatle planlanması gereken bir sektör halini almıştır. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) raporlarına göre iklim değişikliğinden en fazla etkilenecek olan Akdeniz Havzasında yer alan ülkemizde tarımsal araştırmaların sürdürülebilir kaynak kullanımı odaklı geliştirilmesini zaruri kılmaktadır. Türkiye'de tarımın sosyal, ekonomik ve çevresel boyutlarda sürdürülebilirliğini sağlamak Türkiye kalkınma politikaları açısından önem arz etmektedir. Bu çalışma ile tarımsal sürdürülebilirlik sosyal, ekonomik ve çevresel boyutlarda değerlendirilmiştir. Ekonomik boyut altında 7 gösterge, sosyal boyut altında 7 gösterge ve çevresel boyut altında 7 gösterge kullanılmıştır. Toplam gösterge sayısı 21'dir. Doktora tezi Sinop ili Sarıkum Gölü Havzasında yürütülmüştür. Çalışmada çiftçilerle yüz yüze yapılan anketlerle elde edilen bilgiler ile ilgili istatistiki bilgiler veri olarak kullanılmıştır.  Bu verilerin değerlendirilmesinde indeks yöntemi kullanılmıştır. Sonuç olarak Sinop İli Sarıkum Gölü havzasında tarımsal sürdürülebilirlik çevresel boyutta %13.95, ekonomik boyutta %9.64 ve sosyal boyutta %16.62 sürdürülebilirlik düzeyinde tespit edilmiştir. Sarıkum Gölü Havzasında tarımsal sürdürülebilirlik 40.21 seviyesinde tespit edilmiştir. Havzada tarımsal sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi en düşük değere sahip olan ekonomik sürdürülebilirliğin sağlanması büyük önem taşımaktadır. Tarımsal gelirin, havzada sulanan arazi oranının artırılması ve yeter gelirli işletme büyüklüğünün sağlanması gerekmektedir. Sosyal sürdürülebilirliğin sağlanması için göçün engellenmesi ve çiftçilerin tarımla uğraşmaktan memnun olmasını sağlayacak koşullar oluşturulmalıdır. Çevresel sürdürülebilirliğin sağlanması için korunan alan miktarının artırılması ve yaban hayvanı zararlarının azaltılması gerekmektedir.

Abstract:
Agriculture is the most important sector in terms of providing food for humankind. Increased counsumption, global climate change and increased population level make agriculture much more important for human well being. Turkey is located in Mediterranean basin where mostly affected area from climate change according to IPCC report. For this reason, agricultural researchs should be focused on effective natural resources use. Providing agricultural sustainability in social, economic and environmental dimensions is very important for Turkish development policies.  In this research agricultural sustainabiliy level was quantified in three dimensions with 21 indicators; 7 indicators in economic dimension, 7 indicators in social dimension and 7 indicators in environmental dimension. Sinop province Sarıkum Lake Basin was choosed as research area. Index method was used to assess agricultural sustainability in research area. Results showed that the economic sustainability level is %9.64, the social sustainability level is %16.62 and the environmental sustainability level is %13.95 in Sarıkum Lake Basin. Total agricultural sustainability level is %40.21. Achieving the economic sustainability of the lowest value of agricultural sustainability in the basin is great importance. It is necessary to increase the agricultural income, the rate of irrigated land and the sufficient income enterprise size.  In order to ensure social sustainability, conditions must be established to prevent migration and to ensure that farmers are satisfied with farming. In order to achieve environmental sustainability, it is necessary to increase the amount of protected area and to reduce wild animal damage.