Sağlık hizmeti kullanıcılarının katılım payı hakkındaki görüşlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the views of health service users abouth user fees
Yazar: MAHMUT SARI
Danışman: PROF. DR. YUSUF ÇELİK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healtcare Management
Dizin: Hastalar = Patients ; Hastaneler = Hospitals ; Katılım payı = Share ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık kuruluşları = Health institutions

Özet:
Bu çalışmada Ankara Çankaya ilçesi sınırları içerinde yer alan Hacettepe Üniversitesi Beytepe hastanesine sağlık hizmeti almak amacı ile başvuran vatandaşların katılım payları ve katılım paylarının sağlık hizmeti kullanımı üzerine olan etkilerinin ne olduğu konusundaki görüşlerinin toplanması ve bu görüşlerinin katılımcıların sağlık hizmeti kullanım davranışları ve sosyo-demografik özelliklerine göre farklılık gösterip göstermediğinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışma örneklemini, veri toplama aracı olarak kullanılan anketi yanıtlamayı gönüllü olarak kabul eden 400 kişi oluşturmuştur. Katılımcıların %55,6'sı katılım payını bilirken, %44,4'ü katılım payının ne demek olduğunu bilmemektedir. Alınan hizmet karşılığı ödenen muayene katılım payının ne kadar olduğunu katılımcıların %34,3'ü bilirken, %65,8'i bilmediğini belirtmişlerdir.  'Hangi durumlarda katılım payı ücretinin alındığını biliyor musunuz?' Sorusuna katılımcıların %26,1'i 'evet' derken, %73,6'sı 'hayır' şeklinde cevaplamışlardır. Alınan ilaçlar için katılım payının alındığını katılımcıların %20,9'u bilirken, %79,1'i bilmediğini ifade etmiştir. Katılımcıların %9,6'sı hangi tıbbi malzemelerde katılım payının alındığını konusunda bilgi sahibiyken, %90,4'ü bu konuda bilgi sahibi olmadığını; katılım payı ücretlerinin nereye ödendiğini katılımcıların %29,9'u biliyorken, %70,1'i katılım payı ücretinin nereye ödendiğini bilmedikleri bu çalışmanın önemli bulguları arasındadır. Bu bulgulara bakılarak Sosyal Güvenlik Kurumunun vatandaşların katılım payı ile ilgili bilgi seviyesini artırması gerektiği söylenebilir. Sağlık hizmeti kullanımı veya ilaç alım noktalarında, sağlık hizmeti sunucuları veya eczacılar halka katılım payı ile ilgili gerekli bilgileri vermeleri için sorumlu tutulabilirler ya da hastane hizmetlerinde yararlanma kılavuzu şeklinde bir broşür hazırlayarak sağlık hizmeti kullanım noktalarında vatandaşlara dağıtarak vatandaşlar arasında katılım payı konusundaki bilinç düzeyi artırılmalıdır.

Abstract:
This study aims to collect the views of citizens, who applied to Hacettepe University Beytepe Hospital located in Çankaya/Ankara, about user fees and their effects on use of health services, and to examine if their views were changed according to health care utilization behaviours and demographic characteristics. Research sample consisted of 400 people accepting to be volunteer for replying the questionnaire which was used as data collection tool. Of participants, 55.6% stated that they knew user fee while the remaining (44.4%) didn't know it. 34.3% of the participants knew the amount of user fee paid while the remaiming 65.8% did not know the amount.  26.1% of participants answered the question 'In which situations participation share is paid' by saying 'yes'?" while 73.6% answered 'no'.  Of participants, 20.9% knew that the user fee was paid for the drugs, and 79.1% did not know. 9.6% of the participants had information about for which medical supplies they were required to pay user fees while 90.4% did not have any information about this issue. One of the important findings of this sutdy is that %29,9 percent of participants knew where user fee should be paid while 70,1 percent didn't know it. In the light of these findings, it can be said that Social Security Institution (SGK) should take some measures in order to improve the knowledge level of citizens. Health care providers or pharmacists might be responsible for providing needed information about user fees at the point of health care or drug utilization, or brochures about user fees might be prepared and distributed to citizens for improving knowledge level.