Bilgi endüstrisi ve iletişim ağları: Türkiye`de kullanılan akademik veri tabanları örnek olayı
Information industries and communiaation networks: The case on academic databases in Turkey
Yazar: GÜLSELİ BAYRAKTUTAN
Danışman: PROF. DR. HALUK GERAY
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
Bilgi Endüstrisi ve İletişim Ağları: Türkiye'de Kullanılan Akademik Veri Tabanları Örnek Olayı" isimli tez çalışmasının konusu, yeni iletişim teknolojileriyle desteklenmiş bilgi endüstrisinin bir ürünü olan akademik veri tabanlarının, üretim ve dağıtım süreçlerinin hangi mekanizmalar aracılığıyla, hangi aktörlerle ilişki içerisinde gerçekleştiği ve bu ürüne bağlı olarak ortaya çıkan hizmetlerin nasıl örgütlendiğidir. Ayrıca, Türkiye'de bu süreçlerin nasıl ve hangi aktörlerle gerçekleştiği, bu uluslararası sistem/ağ içerisindeki konumu, sisteme nasıl eklemlendiği de bu çalışmanın kapsamı içerisindedir. Çalışma bu anlamda akademik veri tabanlarını iletişim bakış açısıyla değerlendirmekte ve akademik iletişimi uluslararası iletişim ekseninde ele almaktadır. Bu amaçla çalışma kapsamında yapılan araştırma sonucunda da bir hizmet ve ürün olarak akademik veri tabanlarıyla doğrudan ilişkili iki temel grubu oluşturan kütüphane yöneticileri ve bu ürünleri sağlayan aracı kurumlar ve üreticiler ile görüşülmüştür. Sonuçta, teknolojik bir yenilik sayılabilecek bu ürünlerin Türkiye'ye girişinin, ülkenin global ekonomi ile bütünleşme çabalarının bir sonucu olduğu ortaya çıkmaktadır. Bu bakımdan ortaya çıkan aracı kurumlarla veri tabanları sahiplerinden oluşan global aktörlerle Konsorsiyum ve kütüphane gibi yerel aktörlerin biribiriyle etkileşiminin sergilediği özgül görünüm bunun bir göstergesidir. Kuşkusuz bu görünüm 123sürecin olumlu olumsuz bütün sonuçlarını ve etkilerini yansıtmaktadır. Bu tez bu durumun değerlendirilmesini amaçlamaktadır.

Abstract:
The aim of the study is to explore the production and distribution processes of the academic databases, which can be regarded as the most recent product of the information industries supported by the new communication technologies. Also, the central actors in these processes and the organization of the services stemming from this production are also portrayed within the scope of this study. The position and the articulation of Turkey within this international system/ network are also discussed. To this end, the study evaluates the academic databases in the international and scholarly communication axis from a communicational point of view. As the main aim of the study is to explore the relationships and transactions between central actors who take part in the process, interviews are conducted with library managers as local actors, vendors and producers as global actors who provide such products and services which can be regarded as technological innovations. It can be said that introduction of these products to the national market of Turkey is one of the consequences of its national attempts to integrate into the global economy. The particular configuration that has appeared between the global and local actors in this market is one of the signs of this particular scape. Undoubtedly this configuration reflects both negative and positive aspects and effects of the integration process. The exploration of the relationship and interaction among above mentioned actors is necessary to understand the dynamics of the production in this market.