Şanlıurfa ilinde pamukta pazarlama ağı ve pamuk üreticilerinin üretici birliği algısı
The perception of cotton marketing network and cotton producers' union in Şanliurfa province
Yazar: İSMAİL EFE
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET REŞİT SEVİNÇ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET CANÇELİK
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Pamuk = Cotton ; Tarımsal pazarlama = Agricultural market ; Örgütlenme = Organization ; Üreticiler = Producers ; Şanlıurfa = Şanlıurfa

Özet:
Pamuğun insanoğlunun yaşamında yer alması günümüzden beş bin yıl öncesine kadar gitmektedir. Pamuk insanoğlu tarafından ilk olarak doğal elyaf olarak kullanılmıştır. Günümüzde ise pamuk tarıma dayalı sanayi sektöründe yoğun olarak kullanan hammadde niteliği taşımaktadır. Pamuk lifi ile tekstil ve aynı zamanda selüloz sanayinin, çekirdeğinin işlenmesi ile elde edilen yağı nedeniyle bitkisel yağ sanayinin en önemli hammaddesidir. Diğer taraftan pamuk kapçık ve küspesi ile hayvancılık sektörünün en önemli girdi teminini sağlayarak yem sanayinin ayakta kalmasına da yardımcı olmaktadır. Bu niteliklerinden dolayı pamuk uluslararası ticarette oldukça değerli bir emtia olup birçok ülkenin dış ticaretinde ve tarıma dayalı kalkınmasında rol almaktadır. Ülkelerin ekonomilerinde önemli bir yeri olan pamuk; ekiminden katma değer yaratmak amacıyla işlenmesine kadar olan süreçlerde emek yoğun bir faaliyet gerektirdiğinden istihdam yaratması açısından da önemlidir. Günümüzde dünya üzerinde 90 ülkede pamuk üretimi yapılmaktadır. Türkiye 2019 yılında 2.2 milyon ton kütlü pamuk üretimi ile dünyada yedinci sırada yer almaktadır. Şanlıurfa ili 813 bin ton kütlü pamuk üretimi ile Türkiye'de lider konumundadır. Şanlıurfa ili Türkiye kütlü pamuk üretiminin yaklaşık %37'sini gerçekleştirmektedir. Şanlıurfa ilinin Türkiye'de pamuk üretiminde sahip olduğu bu konuma rağmen pamuk üreticileri tarafından günümüzde bir birlik kurulmamıştır. Bu tez çalışmasında öncelikle Türkiye'de pamuk üretiminde lider konumunda yer alan Şanlıurfa ilinde pamuğun pazarlama ağı ve pazarlanma yöntemleri araştırılmıştır. Bununla birlikte Şanlıurfa ili pamuk üreticilerinin tarıma dayalı örgütlenme modellerine bakışları ve pamuk üreticileri birliği tarzında bir üretici birliği yapısına yönelik tutum ve algıları araştırılmıştır. Araştırma sonucuna göre pamuk üreticilerin üretici birliği kurulmasına yönelik olumlu yaklaştıkları tespit edilmiştir. Ancak birliğin kurulması ve idare edilmesi sürecinde görev alma konusunda pamuk üreticileri temkinlidirler. Bu nedenden ötürü birliğin kuruluş sürecinde önder çiftçilerin ve kamu organlarının eşgüdümlü hareket etmesi gerekmektedir.

Abstract:
The place of cotton in human life goes back to five thousand years ago. Cotton was first used by mankind as a natural fiber. Today, cotton is a raw material that is used extensively in the agriculture-based industry sector. It is the most important raw material of the vegetable oil industry because of the oil obtained by processing the core of the cotton fiber and textile, as well as the cellulose industry. On the other hand, it also helps the feed industry to survive by providing the most important input for the livestock sector with its cotton pulp and pulp. Due to these qualities, cotton is a very valuable commodity in international trade and plays a role in the foreign trade and agricultural development of many countries. Cotton, which has an important place in the economies of countries; is also important in terms of creating employment since it requires a labor-intensive activity in the processes from planting to processing to create added value. Today, cotton is produced in 90 countries around the world. Turkey ranks seventh in the world with 2.2 million tons of unseen cotton production in 2019. Şanlıurfa province is the leader in Turkey with its 813 thousand tons of unseen cotton production. Şanlıurfa province realizes approximately 37% of Turkey's seed cotton production. Despite the position of Şanlıurfa in cotton production in Turkey, no union has been established by cotton producers today. In this thesis, first of all, the marketing network and marketing methods of cotton in the province of Şanlıurfa, which is the leader in cotton production in Turkey, were investigated. In addition, the attitudes and perceptions of the cotton producers in Şanlıurfa towards the organizational models based on agriculture and a producer union structure in the style of cotton producers' union were investigated. According to the results of the research, it has been determined that cotton producers have a positive approach towards establishing a producer union. However, cotton producers are cautious about taking part in the establishment and management of the union. For this reason, leading farmers and public bodies should act in coordination during the establishment process of the union.