Kıyı alanlarında çevre yönetimi politikaları Türkiye limanları örneği
Environment management policies on coastal areas an example of Turkey's ports
Yazar: NESLİ ÇANKIRI KOLBAŞI
Danışman: PROF. DR. ZİNET SELMİN BURAK
İstanbul Üniversitesi / Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü / Denizel Çevre Ana Bilim Dalı / Kıyı Bilimleri ve Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Denizcilik = Marine ; İşletme = Business Administration
Dizin: Kıyı alanları = Coastal areas ; Kıyı alanları yönetimi = Coastal zone management ; Kıyılar = Coasts ; Liman işletmesi = Port operation ; Limanlar = Ports ; Çevre politikaları = Environmental policies ; Çevre yönetimi = Environmental management

Özet:
Avrupa Birliğine üyelik sürecinde olan ülkemizin müzakere fasıllarından biri olan çevre
faslının tamamlanabilmesi açısından birincil öncelik, sürdürülebilir çevre politikalarının
oluşturularak, ilgili yapılanma ve denetimler yoluyla uygulanabilmesidir. Çevre kirliliği
açısından, limanlar taşıma modları arasında değişim noktası olarak ve uğrak yapan
gemilerden kaynaklanabilecek kirlilik riskleri ile birlikte, çevre politikalarının oluşturulması ve uygulanması açılarından birincil önceliğe sahip kıyı alanları içerisinde yer almaktadır. AB çevre politikalarında da belirtildiği gibi kirliliğin kaynağında önlenmesi açısından limanlar merkezli çevre politikalarının oluşturulması ve uygulanması büyük önem arz etmektedir. Ülkemizde, limanlar merkezli oluşturulacak çevre politikaları açısından birincil sorun yasal mevzuatın karmaşıklığı, birbirine atıf yapılan çok sayıda kanun, yönetmelik, yönerge vb. yasaların varlığı ile uygulama ve denetim ayaklarında yaşanan bürokratik çok başlılıklardır. Ayrıca, şimdiye kadar yayınlanmış olan tüm rapor, strateji ve planlarda tamamen limanlar özelinde şekillendirilmiş ve liman işletmelerinin çevresel sorunlarına yönelik olarak hazırlanmış bir çalışma bulunmamaktadır.

Bu araştırmada, limanlar merkezli çevre yönetimi politikalarının oluşturularak
uygulanabilmesi için ortaya konması gereken temel argümanlar çerçevesinde, limanların
çevresel yapılanma, uygulama ve denetim aşamalarında pay sahibi olan ya da olabilecek
konumda bulunan, ulusal ve uluslar arası belirleyiciler incelenmiş, yasal mevzuatın tümü
limanlar merkezli olarak gözden geçirilerek tekrar ve eksikliklere değinilmiş, bugüne de dek konu hakkında yayınlanan tüm sektör raporları, kalkınma planları, strateji ve ilgili planlar incelenerek politika oluşturmaya katkıda bulunabilecek olanlar değerlendirilmiştir.

Abstract:
One of the negotiation sections of Turkey's European Union (EU) membership
process is Environment Section, which principally requires Turkey to establish sustainable
environment policies and practice those policies by relevant settlements and controls. Since they hold middle and merging points between different transportation modes, ports are under risk in terms of pollution. Therefore, ports are involved in the primarily coastline regions in the sense of building and implementing environment policies. As stated in the EU
Environment Policies, it is highly important to establish and practice environment policies
which are concentrated on ports in terms of preventing pollution at its origin.

In Turkey, complicated legislation, numerous regulations, laws, codes, and directives
etc. which reference each other, and polycephalic bureaucracy are major problems in terms of building and practicing port concentrated environment policies. Furthermore, most of the
reports, strategies and plans have argued ports out in general terms and there is not any
available study that examines the port managements with respect to their environmental
issues. 

In this study, local and international determinants, which may take place in
environmental settlement, implementation, and controlling processes of ports are evaluated
within the framework of the arguments that are necessary for establishing and practicing port concentrated environment policies. Besides those determinants, entire port related legislation has been reviewed and either duplications or deficiencies have been disclosed. Moreover, in the cope of this study, all of the industrial reports, progress and strategic plans which are related to the subject have been re-examined and the ones which may be useful for establishing policies have been evaluated.