Fen bilgisi öğretmen adaylarının gen, DNA ve kromozom kavramları için geliştirdikleri analojiler
Analogies of science teacher candidates for gene, DNA and chromosome concepts
Yazar: NURGÜL ÇOLAK
Danışman: PROF. DR. GÜLDEM DÖNEL AKGÜL
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Analoji = Analogy ; DNA = DNA ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Genler = Genes ; Kromozomlar = Chromosomes

Özet:
Bu çalışmanın amacı, fen bilgisi öğretmen adaylarının gen, DNA ve kromozom
kavramları için geliştirdikleri analojileri yapı ve çeşitlerini dikkate alarak
değerlendirmektir. Araştırmada veri toplama süreci 2019-2020 öğretim yılı güz
döneminde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya, Doğu Anadolu Bölgesinde bulunan bir
üniversitesinin Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği son sınıfında öğrenim
gören toplam 65 öğretmen adayı katılmıştır. Verilerin içerik analizi yapılmış, elde
edilen sonuçlar kodlanıp, frekans ve yüzdeleri belirlendikten sonra tablolaştırılmıştır.
Verilerin analizi sonucunda; öğretmen adaylarının gen kavramı için 39 farklı analoji,
DNA kavramı için 31 farklı analoji ve kromozom kavramı için 36 farklı analoji
geliştirdikleri tespit edilmiştir. Ayrıca araştırmada geliştirilen analojilerin analojik
ilişkilerine göre en çok yapısal analoji, analojinin soyutlama düzeyine göre en fazla
somut-somut analoji, zenginlik düzeyine göre daha çok basitleştirilmiş analoji,
sınırlılıklarına göre çoğunlukla belirtilmiş analojiler, analojiler sunuluş biçimine göre
sıklıkla sözel analojiler olduğu elde edilmiştir. Analoji kullanımının öğretim sürecine
katkısı literatürde sıklıkla görülmektedir. Bu açıdan öğretmenlerin fen derslerinde
analoji kullanmaları önerilebilir.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the analogies developed by science teacher
candidates for gene, DNA and chromosome concepts by considering their structure and
types. Data collection process in the study was carried out in the fall semester of the
2019-2020 academic year. A total of 65 prospective teachers studying at the Faculty of
Education Science Education final year of a university in the Eastern Anatolia Region
participated in the study. The data were analyzed by content analysis, the results
obtained were coded, and their frequency and percentages were determined and then
tabulated. As a result of the analysis of the data; It was determined that teacher
candidates developed 39 different analogies for gene concept, 31 different analogies for
DNA concept and 36 different analogies for chromosome concept. In addition,
according to the analogical relations of the analogies developed in the research, the
most structural analogy, the simplified analogy according to the abstraction level of the
analogy, the analogy stated 94% according to their limitations, the analogies indicated
by 94% according to their limitations, and the verbal analogies by 95% according to the
way analogies are presented. It was. The contribution of the use of analogy to the
teaching process is frequently seen in the literature. In this respect, it can be suggested
that teachers use analogy in science lessons.