75 gram oral glukoz tolerans testi yapılan kadınlarda 0. ve 2. saat kan şekeri değerleri ile hba1c ve non-hdl kolesterol arasındaki ilişki
The relationship between glycated hemoglobin, postload blood glucose levels and non-hdl cholesterol among 75 gram oral glucose tolerance test applied women
Yazar: HİLAL YÖNET ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. MERAL MERT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Glükoz tolerans testi = Glucose tolerance test ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; Kadınlar = Women ; Kan glükozu = Blood glucose ; Kan glükozu ölçümü-bireysel = Blood Glucose Self-Monitoring ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kolesterol-HDL = Cholesterol-HDL ; Prediabetik durum = Prediabetic state

Özet:
Amaç: Giderek yaygınlaşan diyabet ve öncüsü olan prediyabet kadar komplikasyonları da büyük önem taşımaktadır. Major komplikasyonlardan olan kardiyovasküler hastalıklar için lipid profili de değerlendirilmektedir. Son dislipidemi kılavuzlarında özellikle diyabetlilerde non-HDL kolesterol tedavi hedeflerinden biri haline gelmiştir. Bu çalışmanın amacı 75 g oral glukoz tolerans testi (OGTT) sonucuna göre, normal, glukoz metabolizma bozukluğu olan ve diyabetli olarak tanımlanan kadınlarda non-HDL kolesterol değerlerinin karşılaştırılması, OGTT'deki 0. ve 2. saat kan şekeri değerleri ile HbA1c ve non-HDL arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nden 75 g OGTT istemi yapılan kadınların glukoz, OGTT 0. ve 2. saat kan şekeri değerleri, HbA1c, total kolesterol, trigliserid, HDL, LDL ve non-HDL kolesterol sonuçları retrospektif olarak değerlendirildi. Hastalar OGTT sonuçlarına göre gruplandırıldı. Her grupta parametrelerin birbirleriyle ilişkisi ve gruplar arası farklılıklar incelendi. İstatistik yöntemi olarak Pearson korelasyon katsayısı, ANOVA ve Post-Hoc bilgileri için Bonferroni testi uygulandı.
Bulgular: Çalışma grubumuzdaki 133 kadından 34'ü normal, 85'i prediyabetli, 14'ü diyabetli olarak belirlendi. Tüm grupta OGTT 0. saat değişkeni; OGTT 2. saat ile % 41, HbA1c ile % 38.6; OGTT 2. saat değişkeni, HbA1c ile % 36.5; HbA1c, non-HDL ile % 17.2 anlamlı pozitif ilişkili saptandı. Diyabetli grupta non-HDL ortalamalarının bozulmuş glukoz toleranslı gruba oranla istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek olduğu tespit edildi. Tüm grupta hedef LDL değerlerine ulaşanların oranı % 34.6, non-HDL hedeflerine ulaşanlarınki % 47.4 idi.
Sonuç: Koruyucu sağlık hizmetleri kapsamında kişilerin glukoz metabolizma durumları belirlenmeli ve komplikasyonların önlenmesi için tedbirler alınmalıdır. Kardiyovasküler hastalıklar açısından lipid profili de değerlendirilerek risk
ix
belirlenmelidir. Özellikle diyabetlilerde non-HDL kolesterol ikincil tedavi hedefi olarak göz önünde bulundurulmalıdır.
Anahtar kelimeler: Diabetes mellitus, HbA1c, kardiyovasküler hastalık, non-HDL kolesterol, OGTT, prediyabet.

Abstract:
Aim: Diabetes and prediabetes become prevalent day by day, likewise their complications are also as important as they are. Lipid profile is also evaluated for cardiovascular diseases which are the major complications of diabetes and prediabetes. Non-HDL cholesterol has begun to be taken as one of the treatment goals, especially in diabetics, with respect to the recent dyslipidemia guidelines. The aim of this study is to compare non-HDL values in women with normal or impaired glucose tolerance or diabetes mellitus according to the results of 75 g oral glucose tolerance test (OGTT) and to analyse the relationship between 0- and 2- hour blood glucose values with HbA1c and non-HDL.
Materials and Methods: Glucose, OGTT 0- and 2-hour blood glucose values, HbA1c, total cholesterol, triglyceride, HDL, LDL and non-HDL cholesterol results of 75 g OGTT applied women in Bakırköy Dr. Sadi Konuk Education and Research Hospital, were evaluated retrospectively. Patients were grouped according to OGTT results. The relationship of the parameters in each other for each group and the differences between groups were examined. Pearson correlation coefficient and, for ANOVA and Post-Hoc information Bonferroni test were applied as statistical methods.
Results: 34, 85 and 14 of 133 women were determined as normal, prediabetic and diabetic in our study group, respectively. For whole group, OGTT 0-hour variable was determined as 41 % and 38.6 % correlated with OGTT 2-hour and HbA1c, respectively; OGTT 2-hour variable was 36.5 % correlated with HbA1c; HbA1c was 17.2 % correlated with non-HDL positively and these were statistically significant. In diabetic group, non-HDL averages were found as significantly higher when compared to impaired glucose tolerance, statistically. In whole group, proportion of individuals who reached to target LDL values and non-HDL targets were 34.6 % and 47.4 %, respectively.
xi
Conclusion: Glucose metabolism states of individuals should be determined and precautions should be taken to avert complications within the context of preventive medicine. The risk should be identified by evaluating lipid profile in the scope of cardiovascular diseases. Non-HDL cholesterol should be considered as secondary treatment target, especially for diabetics.
Key words: Cardiovascular diseases, diabetes mellitus, HbA1c, non-HDL cholesterol, oral glucose tolerance test, prediabetes.