Bilgi eğitim iletişim gereçlerinin aşılama hizmetleri yönetimine etkisi
The impacts of communicational tools on the management of immunization activities
Yazar: TURHAN ŞALVA
Danışman: DOÇ.DR. SİBEL KALAÇA
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Bilgi eğitim iletişim gereçlerinin aşılama hizmetleri yönetimine etkisinin incelendiği bu müdahale araştırması 2007 yılında İstanbul ili Maltepe ve Beykoz ilçelerinde gerçekleştirilmiştir.Bu çalışma eczacı ve eczane çalışanlarına yapılmış olup müdahale grubunda 86, kontrol grubunda ise 40 kişi katılmıştır. Müdahale öncesi ve müdahale sonrası aynı kişiler çalışmaya katılmıştır. Araştırmada bilgi düzeyini değerlendiren bir anket formu ve davranış düzeyini değerlendiren bir gözlem formu kullanılmıştır. Müdahale olarak araştırmacı tarafından bir broşür hazırlanarak araştırmaya katılanlara verilmiştir. Müdahalenin etkinliğini değerlendirmek için müdahale ve kontrol bölgelerinde bulunan ve araştırmaya katılan eczanelerde gözlem ve anketler, müdahaleden 3 ay sonra müdahale ve kontrol gruplarında ayrı ayrı yenilenmiştir.Soğuk zincir yönetiminde gerekli olan temel işlevleri sorgulayan bilgi düzeyi ile ilgili sonuçlara baktığımız zaman müdahale grubunda buz kaseti kullanma nedeni ile buzdolabında aşı saklama ısısını bilme açısından müdahale grubunda kontrol grubuna göre anlamlı bir artış saptanmıştır ( p < 0,05 )Davranışla ilgili sonuçlara baktığımızda ise aşıları satarken buz kaseti verme, buzluğu doğru sıklıkta eritme ve buzdolabı ısısını kontrol etme açısından müdahale grubunda kontrol grubuna göre anlamlı bir iyileşme saptanmıştır ( p < 0,05 )Sonuçlar, yapılan müdahale ile eczane çalışanlarındaki bilgi eksikliğinde belirgin bir düzelme sağlandığını göstermektedir. Bilgi eğitim ve iletişim gereçleri kullanarak farklı müdahalelerin sürekli eğitim projeleri kapsamında değerlendirilmesi uygun olacaktır. Özellikle kitle iletişim araçlarından yararlanılması, meslek odaları ve aşı firmalarının broşür ve yayın desteğinden yararlanılması faydalı olacaktır. Eczaneler üzerinde denetim fonksiyonu olduğu düşünüldüğü zaman Sağlık Bakanlığının yayın ve mevzuat desteğinden de yararlanılması gerekli olabilir. Ayrıca halkın soğuk zincir konusunda bilinçlendirilmesi soğuk zincir yönetimi ile ilgili daha fazla fayda sağlanması açısından faydalı olacaktır.Anahtar Kelimeler: aşı, buz kaseti, soğuk zincir, eczane, buzdolabı

Abstract:
This interventional study, which aims to explore the impacts of communicational tools on the management of immunization activities, has been carried out in 2007 in the districts of Maltepe and Beykoz.This study consists of two groups; the intervention group includes 86 pharmacists and pharmacy employees and the control group 40. The observations were done both before and after the intervention on the same subjects. Two questionnaire forms were used. One of these forms are about determining the knowledge level and the other behavioral situation. The intervention is the distribution of a brochure prepared by the researcher. Observations and questionnaire responses were collected 3 months later for the second time.A significant difference between the intervention and control groups ( p < 0,05 ) were obtained from the knowledge questionnaire about the use of ice cassette and the proper vaccine keeping temperature in the fridge.A significant behavioral improvement in the intervention group( p < 0,05 ) were obtained about ice cassette giving and the proper melting frequency of the fridge comparing to the control group.The results show a significant improvement on the knowledge levels of the intervention group. It would be an effective way to maintain training projects with various interventions and communication and training tools. Particularly the mass communication tools are of special importance. The Professional associations and vaccine companies should provide brochures and publication support. Considering the control power on the pharmacies, Ministry of Health should be thought as another focus of support.Key words: vaccine, ice casette, cold chain, pharmacy, fridge.