Elit sporcuların doping hakkındaki bilgi düzeylerinin belirlenmesi
The determining of knowledge level related to doping in elite athletes
Yazar: NEVZAT DİNÇER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAYRİ DEMİR
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Spor = Sports
Dizin: Sporda doping = Doping in sport

Özet:
Araştırma bireysel sporlarla (güreş, tekvando ve judo) uğraşan sporcuların doping hakkındaki bilgi düzeylerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışma evrenini, Türkiye'de bireysel sporlarla uğraşan sporcular oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini ise, milli takım seviyesinde 62 güreşçi, 29 tekvandocu, 26 judocudan oluşan toplam 117 milli sporcudan oluşmaktadır. Bu araştırma için etik kurul raporu 2009/001 sayılı yazı ile 15.01.2009 tarihinde onaylanmıştır.Araştırmaya katılan sporculara veri toplama aracı olarak, genel bilgi formu ve sporcuların doping ve ergojenik yardım hakkındaki bilgi düzeylerinin ve görüşlerinin belirlenmesine yönelik sorular oluşan geçerlilik güvenilirlik çalışması Eröz (2007) tarafından yapılan bir anket uygulanmıştır. Anket 5 gurup sorudan oluşmaktadır. Araştırmanın verileri SPSS 16.0 paket programına girilerek değerlendirilmiştir. Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde sıklık (frekans) ve yüzde (%) değerler kullanılmıştır. Araştırmanın her bir bağımlı değişkeninin bağımsız değişkenlere göre farklılıklarının incelenmesinde Ki-Kare bağımsızlık testi uygulanmıştır. İstatistiksel önem seviyesi 0,05 olarak kabul edilmiştir.Ankete katılan sporcuların ?Başarılı sporcu daha yüksek performans elde etmek için doping kullanmak ister? sorusuna verdikleri yanıtlar incelendiğinde spor branşına göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklı oldukları tespit edilmiştir (X2 = 26,764; p < 0.01). ?Başarılı sporcu kaybetme korkusunu yok etmek için doping kullanmak ister? sorusuna verilen yanıtlar spor branşına göre karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir (X2 = 43,207; p < 0,01). Sporculara yöneltilen ?Başarılı sporcu heyecanını yatıştırabilmek için doping kullanmak ister? sorusuna verilen yanıtlar ki-kare testi sonuçlarına göre spor branşları arasında anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği tespit edilmiştir (X2 = 59,035; p < 0,01). Ankete katılan sporcuların doping hakkında yeterli bilgiye sahip olup almama durumları incelendiğinde spor branşına göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılık olduğu tespit edilmiştir (X2 = 16,955; p < 0.05). Dopingin sağlığa büyük zararları olup olmadığı hususunda sporcuların görüşleri spor branşına göre karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olmadığı belirlenmiştir (X2 = 13,742; p > 0,05).Sonuç olarak, Sporun ne anlama geldiği, amacının ne olduğu sürekli anlatılmalı ve spor kültürü sporculara tam anlamıyla kazandırılmalıdır.Anahtar Kelimeler: Elit Sporcu, Ergojenik Yardım, Doping

Abstract:
The aim of the survey was to the determining of knowledge level related to doping in Athletes who performed individual sports (wrestling, taekwon do and judo).The sample of the survey was 117 national level athletes (62 wrestler, 29 teakwon do athletes and 26 judoist). This study was approved by the local ethical committee (report number: 2009/001, date: 15.01.2009).A personal knowledge form and a questionnaire which aim to determine the knowledge level of athletes about doping and ergogenic edge was carried out to the athletes. Reliability and validity of the questionnaire were realized by Eröz (2007). The questionnaire consisted of 5 groups of the questions. The data were analyzed using SPSS version 16.0 (SPSS Inc, Chicago, IL). During data were estimate, frequency and percentage (%) values were used. The chi-square test was performed to compare variables. Significance was set a priori at P < 0.05.A significant difference was found between sport branches about whether they want to use doping for higher performances (X2 = 26,764; p < 0.01). A significant difference was found between sport branches about whether athletes want to use doping due to the fear of losing (X2 = 43,207; p < 0,01). Views of athletes about whether they want to use doping so as to decreasing their emotion was different between sport branches (X2 = 59,035; p < 0,01). Ideas about whether athletes had enough knowledge about doping were different between sport branches (X2 = 16,955; p < 0.05). Idea of athletes about doping damages to health was significantly found between sport branches ((X2 = 13,742; p > 0, 05).In conclusion, the meaning and aim of sport should be explained. And, sport culture is adopted in principle to athletes.Key Words: Elite Athletes, Ergogenic Aid, Doping