Gastronomi ve mutfak sanatları alanında yeni bir kavram: Gastronomi edebiyatı
A new concept in the field of gastronomy and culinary arts: Gastronomy literature
Yazar: EMRE TURAN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT DOĞAN
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gastronomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts
Dizin: Batı edebiyatı = Western literature

Özet:
Gastronomi, yemeği anlamak üzerine kurulu bir alandır. İçerisinde pek çok disiplini barındırır. Edebiyat ise roman, şiir, deneme, tiyatro gibi yazılı ve sözlü anlatılarla duyguları, felsefi bir düşünce etrafında aktarılmasıdır. Gastronomi ve edebiyatın ortak olarak ele aldığı pek çok tema vardır. Ayrıca Antik dönemden günümüze kadar pek çok önemli yazar, gastronomiyi eserlerinde işlemişlerdir. Nitekim, şimdiye kadar gastronomi ve edebiyat arasındaki ilişkiyle alakalı akademik çalışmalar yok denecek kadar azdır. Dünyada ve ülkemizdeki çalışmalar daha çok yemek-edebiyat çerçevesi sınırlarında, yemek yapmak, yemeği servis etmek ve yemeği yemek ele alınmıştır. Bu tez çalışması ile edebiyat ve gastronomi arasındaki ilişkinin incelenmesiyle tarih, sanat, estetik, sosyoloji, politika, ekonomi gibi hem edebiyatın hem de gastronominin ortak olduğu disiplinler yemek/gıda bağlamında anlaşılması amaçlanmıştır. Ayrıca geçmişten bugüne kadar ki önemli yazarların eserlerindeki gastronomi anlatıları çözümlenmesi, yazarların gastronomiye olan edebi bakış açılarının ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. Bu amaç ve hedef doğrultusunda literatür taramasından yararlanılarak belirli sorular oluşturulup yarı yapılandırılmış görüşme formu hazırlanmıştır. Bu 13 sorudan oluşan formlar hayatının belirli dönemlerinde yazarlık tecrübesi olan yazarlara e-posta aracılığıyla iletişmiş ve açık uçlu sorulardan cevaplar toplanmıştır. Elde edilen bilgilere veri analiz yöntemlerinden biri olan içerik analizi yöntemi uygulanıp literatür taramasından da yararlanılarak; 5 ana tema, bu temaların altında ise toplam 15 alt tema, bu alt temalarında altında 11 alt tema daha belirlenmiştir. Sonuç olarak "gastronomi edebiyatı" kavramı yeni bir alan olarak sınırları belirlenmiş ve yazar görüşmelerinden elde edilen yorumlarla bazı yazarların bu yeni kavramının varlığına ihtiyaç ve ilgi olduğu gözlemlenmiş, bazı yazarlar içinse "gastronominin olduğu edebiyat" olarak tanımlanması yeterli görülmüştür.

Abstract:
Gastronomy is a field centered around understanding food. It encompasses various disciplines. Literature, on the other hand, involves conveying emotions and philosophical thoughts through written and oral narratives such as novels, poetry, essays, and plays. There are many themes that gastronomy and literature commonly explore. Additionally, numerous significant writers from ancient times to the present have incorporated gastronomy into their works. However, there are few academic studies on the relationship between gastronomy and literature. Most studies in the world and in our country have focused mainly on cooking, serving, and consuming food within the framework of food-literature. This thesis aims to examine the relationship between literature and gastronomy by exploring disciplines such as history, art, aesthetics, sociology, politics, and economics in the context of food. Furthermore, it aims to analyze gastronomic narratives in the works of important authors throughout history and to reveal these authors' literary perspectives on gastronomy. To achieve these aims and objectives, a literature review was conducted, and specific questions were formulated to create a semi-structured interview form. These forms, consisting of 13 questions, were emailed to authors with experience in writing at various stages of their lives, and responses to open-ended questions were collected. Content analysis, supported by the literature review, was applied to the obtained data, resulting in the identification of 5 main themes, along with a total of 15 sub-themes, and beneath these sub-themes, 11 more sub-themes were identified. Consequently, the concept of "gastronomy literature" has been defined as a new field with its boundaries delineated, and insights from author interviews have observed a necessity and interest in this new concept among some authors, while for others, defining it as "literature with gastronomy" was deemed sufficient."