Enerji sektöründe bulunan örgütlerin teknoloji edinimine etki eden etkenler: Kaynak bağımlılığı kuramı bağlamında bir araştırma
The factors affecting the technology acquisition of organizations in energy sector: A research in context of the resource dependence theory
Yazar: ALİ BURAK İMANÇER
Danışman: PROF. DR. HAKKI OKAN YELOĞLU
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Enerji sektörü = Energy sector ; Kaynak bağımlılığı = Resource dependence ; Kaynak sağlama = Creating funds ; Stratejik iş birliği = Strategic alliances ; Teknoloji edinimi = Technology acquisition ; Özümseme kapasitesi = Absorptive capacity

Özet:
Yapılan bu çalışmada örgütler arası teknoloji edinimi; onu en iyi açıklayan kuramlardan biri olan kaynak bağımlılığı kuramı bağlamında açıklanmaya çalışılmıştır. Kaynak bağımlılığı yaklaşımının anlatmaya ve açıklamaya çalıştığı esas meselede, çevrenin yaratabileceği güçlük ve tehditler karşısında örgütlerin neleri, neden yaptıklarıdır. Bu bağlamda kuram, kaynakları, örgütler arası kaynak değişimini, eşit olmayan kaynak değişimi sonucunda ortaya çıkan güç farklılıkları ve bağımlılıkları, örgütler arası bağımlılığın derecesi ve doğasını, örgütün davranışında bağımlılığın yarattığı etkileri ve bunun sonucunda örgüt yapısında meydana gelen değişimleri, örgüt yöneticilerinin kaynak temini süreci ile bağımlılığı yönetme çabalarını incelemektedir. Örgütler arası ilişkiler bağlamında edinim stratejisini önemli derecede etkilediği düşünülen kuramın edinimi oluşturan faktörlerle değerlendirilmesi gerekliliği bu çalışmanın yapılma niyetini oluşturmaktadır. Bu değerlendirme yapılırken enerji sektöründe bulunan örgütlerin teknoloji edinimine etki eden etmelerin neler olduğu temel araştırma sorusu olarak ortaya konulmaktadır. Çalışma kapsamında Ankara'da yerleşik bulunan ve enerji sektöründe faaliyet gösteren firmalar ile görüşmeler yapılmış, katılımcı firmalara ölçek kapsamında sorular sorulmuştur. Katılımcı firmalara sorular iki ana bölüm halinde sorulmuş olup, bazı stratejik noktalar derinlemesine görüşülmüştür. Ölçek kapsamında sorulan sorulardan yola çıkıldığında örgütün karşısındaki seçenekleri azaltmak ve buna göre en uygun edinim stratejisini seçebilmek için edinime etki eden dört adet değişken ortaya çıkmaktadır; motivasyon, özümseme kapasitesi, kaynaklar ve teknolojik uygunluk düzeyleri. Buradan yola çıkılarak edinim bağlamında örgütlerin neler yaptıkları, hangi stratejileri izledikleri ve eksiklikleri gün ışığına çıkarılmaya çalışılmıştır. Yapılan çalışmada katılımcı firmaların ortaklıklar ve iş birlikleri aracılığı ile teknolojileri uygun yöntemler ile edindikleri sonucuna ulaşılmış, ancak elde edilen bulgulara göre enerji sektöründe rekabet ortamının yoğun olmaması nedeniyle diğer firmalar ile ortak hareket etmekten kaçındıkları ortaya çıkmıştır.

Abstract:
In this study, it was attempted to explain the inter-organisational technology acquisition within the context of the resource dependence theory as one of the theories that best describes such type of acquisition. The main issue that the resource dependence approach tries to explain and elucidate what organizations do and why they are doing in the face of the challenges and threats that the environment can create. In this context, theory examines resources, inter-organizational resource exchange, power differences and dependencies caused by unequal resource change, the degree and nature of inter-organisational dependence, the effects of dependency in the behaviour of the organization, and the changes that occur in the structure of the organization as a result, and the efforts of the organization's managers to manage dependency through the resource supply process. This study intends to examine the necessity of evaluating the factors that constitute the theory, which is considered to affect the resource exchange and the acquisition significantly within the context of inter-organisational relationships. While this evaluation was made, the study has asked the basic research question: what factors affect the technology acquisition of organizations in the energy sector? Within the scope of the study, interviews were held with companies based in Ankara and operating in the energy sector and questions were asked within the scope of scale to participating companies. Questions were asked to participating companies in two main sections, and some strategic points were discussed in depth.  Based on the questions asked within the scope of scale, it is observed that four variables affect acquisition in order to reduce the organization's options and to choose the optimal acquisition strategy accordingly: motivation, absorptive capacity, resources and technological compatibility levels. Based on this information, it was attempted to reveal what organizations are doing, what strategies they follow and their shortcomings within the context of acquisition. In the study, it was concluded that participating companies obtained technologies through partnerships and collaborations with appropriate methods, but according to the findings obtained, it was observed that companies in this sector refrain from acting in partnership with other companies due to the lack of a competitive environment in the energy sector.