Dijital ve yarı-dijital iş akışlarının tam ark implant üstü ölçüleri üzerindeki doğruluk ve hassasiyetinin karşılaştırılması
Comparison of trueness and precision of digital and semi-digital workflows on complete-arch implant impressions
Yazar: MÜNİR DEMİREL
Danışman: PROF. DR. SEVİL MERAL ŞAHMALI ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA BORGA DÖNMEZ
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental ark = Dental arch ; Dental implantasyon = Dental implantation ; Dental implantlar = Dental implants ; Elektrokimyasal ölçümler = Electrochemical measurements ; Ölçüm yöntemleri = Measurement methods ; İş akışı = Workflow

Özet:
Amaç: Bir tam mandibula dişsizlik vakasında, ağız içi tarayıcılar, ağız dışı fotogrametrik tarayıcı ve masaüstü tarayıcıları ile alınan tam çene implant ölçülerinin doğruluk ve hassasiyetinin karşılaştırılmasıdır.
Materyal Metot: Dişsiz bir alt çene modelinde 47,45,43,33,35,37 no.lu bölgelere; sırasıyla toplam 6 adet implant dijital ortamda guide sistemi ile yerleştirilmiştir. İmplantlara yerleştirilen multi-unit abutmenlar üzerine ölçü postu takılarak endüstriyel tip model Atos Core 80 ile taratılmış ve 3 boyutlu referans model elde edilmiştir. Ağız içi dijital ölçüler Cerec PrimeScan (PS) ve 3Shape Trios 4 (T4) olmak üzere 2 farklı ağız içi tarayıcı kullanılarak alınırken; alçı modeller Sirona inEos X5 (X5) ve Straumann 7 Series dijital laboratuvar tarayıcısı (S7) ile dijitalize edilmiştir. Ağız dışı fotogrametrik tarayıcı ile alınan ölçüde ise iMetric 4D/iCam 4D tarayıcı (IM) kullanılmıştır. Bu ölçü grupları dijitalize edilerek, bir tersine mühendislik programı olan Geomagic Control programında referans model değerleri ile istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Farklı ölçü gruplarının mesafesel sapma verilerinin karşılaştırıldığında PS ölçü grubunda 56 ±82 μm, T4 ölçü grubunda 60 ± 23 μm, X5 ölçü grubunda 33 ± 6,6 μm, S7 ölçü grubunda 37 ± 6,1 μm, IM ölçü grubunda 107 ± 0,5 μm değerleri bulunmuştur. Farklı ölçü gruplarının mesafesel sapma verileri kullanılarak hassasiyetlerinin karşılaştırılmasında PS ölçü grubunda 39 ± 17 μm, T4 ölçü grubunda 18 ±13 μm, X5 ölçü grubunda 5.4 ± 3.6μm, S7 ölçü grubunda 5 ± 3.3 μm, IM ölçü grubunda 0.39± 0.27 μm değerleri bulunmuştur. Farklı ölçü gruplarının açısal sapma verileri karşılaştırıldığında PS ölçü grubunda 0,28° ±0,16°, T4 ölçü grubunda 0,26° ±0,21°, X5 ölçü grubunda 0,18° ±0,21°, S7 ölçü grubunda 0,17° ± 0,17°, IM ölçü grubunda 0,39° ±0,06° değerleri bulunmuştur. Farklı ölçü gruplarının açısal sapma verileri kullanılarak hassasiyetleri karşılaştırıldığında PS ölçü grubunda
IX
X
0,13° ±0,11°, T4 ölçü grubunda 0,18° ±0,12° μm, X5 ölçü grubunda 0,8° ± 0,7°, S7 ölçü grubunda 0,5° ±0,5°, IM ölçü grubunda 0,05° ± 0,05° μm değerleri bulunmuştur.
Sonuç: Dijital ve yarı dijital iş akışı teknikleriyle alınan ölçülerin doğruluğu ve hassasiyeti, mesafe ve açısal parametreler içinde değerlendirilmiştir. Yarı dijital iş akışı ile alınan ölçüler dijital iş akışı ile alınan ölçülere göre daha yüksek doğruluğa (mesafesel ve açısal) sahiptir. Ancak test edilen masaüstü tarayıcılar arasında ölçülerin doğruluğu bakımından herhangi bir fark bulunmamıştır. Test edilen ağız içi tarayıcılar ile alınan ölçülerin doğruluğu (mesafesel ve açısal), fotogrametrik tarayıcı ile alınan ölçüler ile karşılaştırıldığında daha yüksek bulunmuştur. Fotogrametrik tarayıcılar ile alınan ölçüler en yüksek hassasiyete sahiptir. Yarı dijital iş akışı ile alınan ölçüler ise ağız içi tarayıcılar ile alınan ölçülere göre daha yüksek hassasiyete sahiptir. Kullanılan masaüstü veya ağız içi tarayıcıların ise hassasiyet bakımından kendi aralarında herhangi bir fark bulunmamıştır.
Anahtar Kelimeler: tam ark, dijital implant ölçüsü, dijital iş akışı, konvansiyonel implant ölçüsü, doğruluk, hassasiyet

Abstract:
Objective: To compare the trueness and the precision of complete-arch digital implant scans performed by using intraoral scanners, extraoral photogrammetric scanner, and laboratory scanners in the case of mandibular edentulism.
Material Method: Six implants were placed to the right second molar (47), right second premolar (45), right canine (43), left canine (33), left second premolar (35), and left second molar (37) sites of an edentulous mandibular model. Multi-unit abutments and subsequently scan bodies were fixed on these implants. An industrial- grade blue light scanner (ATOS Core 80) was used to generate a reference model scan in standard tessellation language (STL) format. One hundred impressions were taken by using 2 intraoral scanners (Cerec PrimeScan (PS) and 3Shape Trios 4 (T4)), 2 laboratory scanners (Sirona inEos X5 (X5) and Straumann 7 Series (S7)), and one extraoral photogrammetric scanner (iMetric 4D/iCam 4D scanner (IM)) (n=20). Open tray impression technique was used to obtain models to be scanned with laboratory scanners, while PS was used for the gingival scan stage of photogrammetric scan process. STL files of impressions and the master STL file were imported into a reverse engineering software (Geomagic Control X). Impression files were superimposed over master STL file, and distance and angular deviations of each implant were calculated. The data were analyzed with Kruskal-Wallis and Mann Whitney U tests for trueness and precision (α=.05).
Results: Scanner type significantly affected the trueness (P<.001 for distance and angular deviations) and the precision (P<.001 for distance and angular deviations) of scans. X5 (33 ±6.6 μm) and S7 (37 ±6.1 μm) had the lowest distance deviations (P≤.031), while IM (107 ±0.5 μm) had the highest distance deviations (P≤.003). However, the difference between PS (56 ±82 μm) and T4 (60 ±23 μm) was nonsignificant (P>.05). When distance deviation data were considered, IM (0.39 ±0.27 μm) had the highest (P≤.002) and PS (39 ± 17 μm) and T4 (18 ± 13 μm) had the lowest
XI
XII
precision (P≤.009). In addition, X5 (5.4 ±3.6 μm) and S7 (5 ±3.3 μm) had similar precision (P>.05). X5 (0,18 ±0,21°) and S7 (0,17 ±0,17°) had the lowest angular deviations (P≤.03), while IM (0,39 ±0,06°) had the highest distance deviations (P≤.001). However, the difference between PS (0,28 ±0,16°) and T4 (0,26 ±0,21°) was nonsignificant (P>.05). When angular deviation data were considered, IM (0.05 ± 0.05°) had the highest (P≤.001) and PS (0,13 ±0,11°) and T4 (0,18 ±0,12°) had the lowest precision (P≤.009). In addition, X5 (0,8 ±0,7°) and S7 (0,5 ±0,5°) had similar precision (P>.05).
Conclusion: Scan accuracy (trueness and precision) of mandibular complete- arch implants digitized either by using direct or indirect digital workflows were evaluated by using distance and angular deviation parameters. Laboratory scanners had the highest trueness (distance and angular), while extraoral photogrammetric scanner had the highest precision (distance and angular) among the scanners tested. Tested laboratory and intraoral scanners had similar accuracy within each scanner type.
Keywords: full arc, digital implant impression, digital workflow, conventional implant impression, accuracy, precision