Engelli bireyin evde bakıldığı ve kurum bakımına verildiği aileler arasındaki sosyolojik farklılıklar: Aksaray ili örneği
Sociological differences between families in where the people wtih disabilities is cared at home and institutional care: Aksaray province example
Yazar: PINAR ŞALCI
Danışman: PROF. DR. YÜCEL CAN
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile = Family ; Aksaray = Aksaray ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Engellilik = Disability ; Evde bakım hizmetleri = Home care services ; Kurum bakımı = Institional care ; Sosyal destek = Social support ; Sosyal politika = Social policy

Özet:
Bu çalışmada evde bakım ve kurum bakımı hizmetini tercih eden ailelerin sosyolojik farklılıklarının ortaya çıkartılması amaçlanmaktadır. Aksaray ilinde yaşayan ve engelli bireye sahip olan aileler araştırmanın evrenini oluşturmaktadır. Bu doğrultuda Aksaray Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünün arşivinde bulunan evde bakım ve kurum bakımı hizmetinden faydalanan ailelerin dosyaları incelenerek; ekonomik yapıları, geçim kaynakları, aile yapıları, ikamet yerleri gibi bilgilere ulaşılmıştır. Aynı zamanda engelli bireye evde bakan ve kurum bakımına vermek zorunda kalan aileler ile yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanarak yüz yüze derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiştir. Dosya taraması, görüşme ve gözlemlerden elde edilen bulgular sonucunda evde bakım hizmeti veren ailelerin anlamlı bir çoğunluğunun çekirdek aile yapısına sahip olduğu, engelli bireyin aileye katılmasıyla birlikte aile içi roller belirlenerek sorumlulukların paylaşıldığı anlaşılmıştır. Evde bakım hizmeti veren ailelerin engelli bireye karşı davranışlarında dini referanslar, gelenek ve göreneklerin etkisinin oldukça fazla olduğu, akraba ve komşuluk ilişkisinin yardımlaşma ve dayanışma temelli ilerlediği tespit edilmiştir. Kurum bakımını tercih eden ailelerin ise büyük bir kısmı parçalanmış ailedir. Dini öğretilerin ve kültürün aileler üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı saptanmıştır. Ailelerin akrabalık ve komşuluk ilişkilerinin zayıf olduğu, ekonomik yoksunluk çektiği ve yoğun gelecek kaygısı taşıdıkları belirlenmiştir. Ayrıca araştırmanın sonucu göz önünde bulundurularak sunulan öneriler gelecekte üretilen politikalara da rehber niteliğinde olacaktır.

Abstract:
In this study, it is aimed to expose the sociological differences of families who prefer home care and institutional care services. Families living in Aksaray and having a people with disabilities compose the universe of the research. In this direction, by examining the files of families benefiting from home care and institutional care services in the archive of Aksaray Provincial Directorate of Family and Social Services; Information such as economic structures, livelihoods, family structures, places of residence were obtained. At the same time, face-to-face in depth interviews were conducted using a semi-structured interview form with the families who care for the handicapped person at home and have to give them to institutional care. As a result of the findings obtained from file scanning, interviews and observations, it was understood that a significant majority of families providing home care services had a nuclear family structure, and responsibilities were shared by determining the roles within the family with the participation of the people with disabilities in the family. It has been determined that religious references, traditions and customs have a great influence on the behavior of families providing home care services towards the people with disabilities, and that the relationship between relatives and neighbors progresses on the basis of cooperation and solidarity. Most of the families who prefer institutional care are broken families. It was determined that religious teachings and culture did not have a significant effect on families. It has been determined that families have weak kinship and neighborly relations, suffer from economic deprivation and have intense future concerns. Furthermore, the suggestions presented considering the results of the research will also be a guide for the policies produced in the future.