Bitlis İli mutki ilçesinde koyun keçi yetiştiren işletmelerin temel hayvan besleme bilgi düzeylerinin araştırılması
Investigation of basic breeding and animal nutrition knowledge levels of sheep goat breeding enterprises in mutki district of bitlis province
Yazar: SİNAN YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. HALİT İMİK ; PROF. DR. AYTEKİN GÜNLÜ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Bitlis-Mutki = Bitlis-Mutki ; Hayvan besleme = Animal feeding ; Hayvancılık işletmeleri = Livestock enterprises ; Keçiler = Goats ; Koyunculuk = Sheep farming ; Koyunlar = Sheep ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; Çiftçi eğitimi = Farmer training

Özet:
Amaç: Ülkemizdeki yüksek gıda enflasyonu listesinin ilk sıralarında yer alan kırmızı et fiyatları hayvancılık sektörünün incelenmesini zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda yetiştiriciliğinin daha ekonomik olması ve üretilen hayvanın daha hızlı ürüne (kırmızı ete) dönüşebilmesi, dikkatlerin koyun keçi yetiştiriciliğine yoğunlaşmasına neden olmaktadır. Hayvansal üretimde Türkiye'nin lokomotifi konumundaki Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan illerden biri olan Bitlis ili Mutki ilçesinde, koyun keçi yetiştiriciliği yapan yetiştiricilerin, koyun keçi yetiştiriciliği ile ilgili temel yetiştiricilik ve hayvan besleme bilgi düzeylerinin, tecrübelerinin,  eğitim durumlarının, işletme ölçeklerinin, hayvan yetiştiriciliğinin esas işlerinin olup olmadığının koyun keçi yetiştiriciliği üzerindeki etkilerinin ortaya konulması amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Bu çalışmanın ana materyalini Bitlis ili Mutki ilçesinde koyun keçi yetiştiren işletmelerinden yüz yüze anket yolu ile elde edilen orijinal (birincil) veriler oluşturmaktadır. 
Bitlis ili Mutki ilçesinde koyun keçi yetiştiricilerinin temel yetiştiricilik ve hayvan besleme bilgi düzeylerinin ortaya çıkarılması için temel olan veriler orijinal (birincil) veriler olup koyun keçi yetiştiricileri ile birebir yüz yüze görüşmeye dayalı anket uygulaması ile elde edilmiştir.
Verilerin değerlendirilmesinde SPSS.25 istatistik paket programı kullanılmıştır. Kategorik veriler Ki Kare testi ile analiz edilmiştir. Testin anlamlılık düzeyi için p<0,05 değeri kabul edilmiştir.
Bulgular: İşletme sahiplerinin genel itibariyle yetiştiricilikteki tecrübe sürelerinin 5 ile 70 yıl arasında olduğu, buna karşılık eğitim düzeylerinin düşük olduğu tespit edildi. Eğitim düzeyleri ile hayvanların tedavisi, bakım besleme şekilleri (Vitamin ve mineral takviyesi yapma, konsantre yem kullanımı )arasındaki bağ incelendiğinde ortaya çıkan fark anlamlı bulunmuş, daha eğitimli olanların hayvanların tedavisinde geleneksel yöntemleri daha az tercih ettikleri vitamin ve mineral takviyesi ile konsantre yem verme konusunda ise daha duyarlı oldukları tespit edilmiştir.
Sonuç: Bitlis ili Mutki ilçesinde  yapılan çalışmada koyun-keçi yetiştiricilerinin temel yetiştiricilik ve hayvan besleme bilgi düzeyleri araştırılmış, araştırma sonucunda yetiştiricilerin geleneksel yöntem ile hayvan yetiştiriciliğine devam ettikleri, eğitim düzeyleri yükseldikçe ve işletme ölçekleri büyüdükçe bakım, besleme ve yetiştiricilik alışkanlıklarının da daha ileri düzeye taşındığı sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Eğitim, koyun-keçi, yetiştirici

Abstract:
Investigation of Basic Breeding and Animal Nutrition Knowledge Levels of Sheep Goat Breeding Enterprises in Mutki District of Bitlis Province
Aim: Red meat prices, which are at the top of the list of high food inflation in our country, make it necessary to examine the livestock sector. In this sense, the fact that the breeding is more economical and the production of the animal to turn into a faster product (red meat) causes attention to concentrate on sheep and goat breeding. Bitlis, which is located in the eastern Anatolia, is the locomotive of the animal production in Turkey and it has been aimed that whether the sheep-goat breeders in this province have the basic farming about the sheep-goat farming or the level of knowledge about it, their experience about it, their educational background are the main task in the animal farming or not and aimed to reveal their effects on the sheep-goat farming. 
Materials and methods: The main material of this study consists of the original (primary) datas obtained from face-to-face surveys from sheep-goat breeding enterprises in Mutki District of Bitlis Province. 
The data which is the basis for revealing the basic knowledge of basic breeding and animal nutrition of sheep-goat breeders in Bitlis is orijinal (primary) data and was obtained through a face-to-face interview with sheep-goat breeders. SPSS.25 statistical package program was used for the evaluation of the data. Categorical data were analyzed by Chi Square test. A p value of <0.05 was accepted for the significance level of the test.
Findings: In general, it was determined that although the owners had between five and seventy years experience in aquaculture, their education levels were low. When the relationship between education levels and treatment of animals, feeding types (Vit.- Min. supplementation, use of concentrated feed) were examined, there was a significant difference. More educated ones prefered less traditional methods in the treatment of animals, and it was determined that they were more sensitive to giving concentrated feed with vit.-min supplementation.
Results: In the study carried out in Mutki District of Bitlis province, basic knowledge of sheep and goat breeders and animal nutrition were investigated. As a result of this research, it was concluded that the breeders continued animal breeding with the traditional method, and as the education level increased and the enterprise scales enlarged, the maintenance, feeding and breeding habits were carried to a higher level.

Key words: Breeder, education, sheep- goat