Bireylerin sağlıklı beslenme takıntısının (ortoreksiya nervoza) yaşam kalitesi ve mutluluk üzerine etkisi
The effect of healthy nutrition obsession (orthorexia nervoza) on the quality of life and happiness
Yazar: FATMANUR GÜVENÇ
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN ERDEM
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Mutluluk = Happiness ; Ortoreksiya nervoza = Orthorexia nervosa ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Günümüzde çok yaygın olan ve özellikle medya araçlarıyla insanlara sürekli empoze edilen "sağlıklı beslenme" başlığının altında fazlaca yer edinen birçok konu bulunmaktadır. Sağlıklı beslenme çok gerekli ve yararlı gibi görünse de takıntı haline getirildiğinde zararları olabilmektedir. Birçok değişkenle arasında ilişki bulunan ortoreksiya nevroza, bireylerin yaşam kalitesini ve mutluluklarını da etkilemektedir. Bu çalışmanın temel amacı bireylerin ortoreksiya nevroza eğilimlerini tespit etmek ve yaşam kalitesi ve mutluluk ile ilişkisini ortaya koyarak sosyo-demografik değişkenler açısından farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektedir. Yapılan literatür taramasında ortoreksiya nervozanın yaşam kalitesi ve mutluluk üzerine etkisi ile ilgili böyle bir çalışmaya rastlanmaması çalışmanın önemini ortaya koymaktadır. Araştırmanın evrenini Isparta il merkezinde yaşayan 18 yaş ve üzeri bireyler oluşturmaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmış olup veri toplama aracı olarak anket tekniğinden yararlanılmış ve 501 kişiye kolayda örnekleme yöntemiyle ulaşılmıştır. Çalışmada, "Orto-15 Ölçeği", "Mutluluk Ölçeği" ve "Çok Boyutlu Yaşam Kalitesi Ölçeği" olmak üzere üç bölümden ve 55 sorudan oluşan ölçekler kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, sosyo-demografik değişkenlerden yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, beden kitle indeksi, satın aldığı gıdaların doğal olup olmamasına özen gösterme durumu ve kronik bir hastalığın olup olmaması durumu ORTO-15 boyutları, yaşam kalitesi ve mutluluk üzerinde farklılaşmaya sebep olmuştur. Araştırma sonucuna göre, ortoreksiya nervoza eğiliminde olan bireylerin yaşam kalitelerinin yüksek olduğu ve bununla beraber mutluluk düzeylerinin de arttığı görülmektedir. ORTO-15 boyutları ile yaşam kalitesi ve mutluluk arasında pozitif yönlü ilişkinin olduğu elde edilen bir diğer sonuçtur. Bu da ortoreksiya nervozanın yaşam kalitesi ve mutluluktan bağımsız olmadığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Beslenme, Ortoreksiya Nervoza, Sağlıklı Beslenme Takıntısı, Yaşam Kalitesi, Mutluluk

Abstract:
There are many topics that are very common today, and which take a lot of place under the heading of "healthy eating", which is constantly imposed on people with media tools. Although healthy eating may seem very necessary and beneficial, it may cause harm when it is obsessed. Orthotexia nervosa, which is associated with many variables, also affects the quality of life and happiness of individuals. The main purpose of this study is to determine whether individuals differentiate in terms of socio-demographic variables by identifying tendency to orthorexia neurosis and revealing their relationship with quality of life and happiness.In literature review, absence such study regarding effect of orthorexia neurosis on quality of life and happiness reveals importance study. The population the study consists individuals aged 18 and over living in the city center Isparta. Quantitative research method was used research, questionnaire technique was used data collection tool and 501 people were reached by easy sampling method. In the study, the scales consisting of three parts and 55 questions, namely "Ortho-15 Scale", "Happiness Scale" and "Multıidimensional Quality of Life Scale" and were used. According to the results of the research, age, gender, marital status, educational status, body mass index, taking care of whether the foods purchased are natural and whether there is a chronic disease cause differentiation on ORTO-15 dimensions, quality of life and happiness. It has been. According to the results of the research, it is seen that the individuals with a tendency to orthorexia nervosa have high quality of life and their level of happiness increases.It is another result that there is a positive relationship between ORTO-15 dimensions and quality of life and happiness. This shows that orthotexia neurosis is not independent of quality of life and happiness.

Key Words: Nutrition, Orthorexia Nervosa, Healthy Eating, Obsession, Life Quality, Happiness