Glutensiz beslenme ve yüksek yağlı beslenmenin deneysel ortodontik diş hareketine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of gluten-free diet and high-fat diet on experimental orthodontic tooth movement in rats
Yazar: ZEYNEP BALAT ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. ŞENİZ KARAÇAY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı / Ortodonti Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Diyet yağları = Dietary fats ; Diş hareketleri = Tooth movement ; Glutenler = Glutens ; Glutensiz beslenme = Gluten free diet ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Ortodonti = Orthodontics ; Sıçanlar = Rats ; İmmünohistokimya = Immunohistochemistry

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı glutensiz beslenme ve yağlı diyetle beslenmenin ortodontik diş hareketi sırasında oluşan kemik yapımı ve yıkımı üzerine etkilerini araştırmaktır. 
Gereç ve Yöntem: 30 adet Sprague-Dawley rat kontrol, standart diyet (SD), yüksek yağlı diyet (YYD) ve glutensiz diyetle (GD) beslenenler olmak üzere 4 gruba ayrıldı. SD,YYD,GD gruplarına ortodontik aparey uygulandı. Hayvanlar 10 hafta süreyle beslendi ve 14 günlük ortodontik kuvvet uygulaması sonrası sakrifiye edildi. Gerilim ve basınç taraflarında BMP-2, OPN, RANKL ve OPG belirteçleri immunohistokimyasal olarak incelendi.
Bulgular: Gerilim bölgesinde; GD grubunda OPN oranı tüm gruplardan yüksek bulundu (p<0,05). SD grubu BMP2 oranı kontrol ve YYD gruplarından düşüktü (p<0.05). GD grubu BMP2 oranı tüm gruplardan daha yüksekti (p<0.05). Basınç bölgesinde; kontrol grubunun OPN oranı, SD, YYD ve GD gruplarına göre düşüktü (p<0.05). GD grubunun  BMP2 oranı SD ve YYD gruplarından  yüksek saptandı (p<0.05). YYD grubunda OPG oranı kontrol ve GD gruplarından daha düşük bulundu (p<0.05). Diş hareket miktarı açısından gruplar arasında anlamlı fark bulunamadı (p>0.05). 
Sonuç: Ortodontik diş hareketi hızı ve tedavi süresi diyet farklılıklarına bağlı olarak değişebilmektedir. Bu çalışma glutensiz beslenme ve ortodontik diş hareketi açısından literatürdeki ilk çalışmadır. Glutensiz beslenen ratlarda kemik yıkımının daha az, yüksek yağlı beslenenlerde ise yıkımın daha şiddetli olduğu gözlemlenmiştir. Ancak, bu konuda ileri deneysel ve klinik araştırmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: Glutensiz Diyet, İmmunohistokimya, Kemik Remodelingi, Ortodontik Diş Hareketi, Yüksek Yağlı Diyet

Abstract:
Aim: To investigate the effects of gluten-free and high-fat diets on bone resorption and apposition during orthodontic tooth movement.
Materials and Methods: 30 Sprague-Dawley rats were divided into four groups: control, standard diet (SD), high-fat diet (HFD), and gluten-free diet (GFD). Orthodontic appliances were applied to SD, HFD, and GFD groups. Animals were fed for ten weeks and sacrificed after 14 days of the orthodontic force application. BMP-2, OPN, RANKL, and OPG markers were examined immunohistochemically on both tension and pressure sides.
Result: On the tension side, the OPN ratio was higher in the GFD group than in all groups (p<0.05). The BMP2 ratio in the SD group was lower than in the control and HFD groups (p<0.05). The BMP2 ratio in the GFD group was higher than in all groups (p<0.05). On the compression side, the OPN ratio of the control group was lower than that of the SD, HFD, and GFD groups (p<0.05). The BMP2 ratio of the GFD group was higher than the SD and HFD groups (p<0.05). There was no significant difference between the groups regarding the amount of tooth movement (p>0.05).
Conclusion: The rate of orthodontic tooth movement and treatment duration may depend on diet differences. This study is the first in the literature regarding gluten-free diet and orthodontic tooth movement. It was observed that bone resorption was less in gluten-free diet and more severe in high-fat diet in rats. However, further experimental and clinical studies are needed on this subject.

Key Words: Bone Remodeling, Gluten-Free Diet, High-Fat Diet, Immunohistochemistry, Orthodontic Tooth Movement