Güneydoğu Anadolu bölgesi koşullarında kavuzlu ve kavuzsuz arpa çeşitlerininbazı verim ve kalite karakterlerinin karşılaştırılması
Comparison of some yield and quality characteristics of hulled and hull-less barley cultivars in Southeastern Anatolia region conditions
Yazar: EREN ATEŞ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALP FURAN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Arpa = Barley ; Güneydoğu Anadolu bölgesi = Southeastern Anatolia region ; Kalite = Quality ; Kavuz = Beard ; Verim = Yield

Özet:
Yıllık bir bitki olan kavuzlu ve kavuzsuz arpanın kullanımı Türkiye ve diğer ülkelerde benzerlik göstermektedir. Kavuzsuz arpalar genelde insan gıdası temininde kullanılırken, kavuzlu arpa hayvan yemi olarak kullanılmaktadır. Kavuzlu ve kavuzsuz arpa çeşitleri besin içeriği, uygulama bölgeleri, bulunabilirlik ve fiziksel özellikler açısından farklılık göstermektedir. Küresel ısınma, nüfus artışı vb. çevresel kaygıların bir sonucu olarak gıda talebi son yıllarda istikrarlı bir şekilde artmaktadır. Gerçekten de, arpanın gıda arzındaki önemi göz ardı edilemez. Bu araştırmada materyal olarak 6 kavuzlu arpa ve 2 kavuzsuz arpa çeşidi kullanılmıştır. Saksı denemesi olarak açık sera koşularında yetiştirilen arpa bitkilerinde verim ve verim unsurları ile kalite analizleri yürütülmüştür. Denemede bitki boyu, başak uzunluğu, başakta tane sayısı, başakta tane ağırlığı, bitki tane verimi, bin tane ağırlığı, saksı tane verimi gibi tarımsal karakterler ve protein oranı, selüloz oranı gibi kalite karakterleri incelenmiştir.  2018- 2019 yılı iklim koşullarında Diyarbakırda Yapılan çalışmada incelenen parametrelerdeki ölçümler sonucunda ortalamalara göre kavuzlu arpada bitki tane verimi ve başaktaki tane sayısının  kavuzsuz arpaya oranla belirgin olarak daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Ancak protein oranları bakımından kavuzsuz arpaların protein oranının kavuzlu arpaya oranla daha fazla olduğu gözlenmiştir.

Abstract:
Turkey and other nations make comparable usage of hulled and hullless barley, an annual plant. Generally, hulled barley is utilized for human consumption, while hullless barley is used for animal feed. Hulled and hull-less barley cultivars vary in terms of nutritional content, application regions, availability, and physical characteristics. Food demand has been steadily growing in recent years as a result of environmental concerns such as global warming, population growth, and so on. Indeed, the importance of barley in the food supply cannot be overstated. Six varieties of hulled barley and two varieties of hull-less barley were utilized as materials in this research. The yield, yield components, and quality of barley plants cultivated in an open greenhouse environment were analyzed in a pot experiment. in the experiment, agricultural characters such as plant height, spike length, number of grains per spike, grain weight per spike, plant grain yield, thousand grain weight, pot seed yield, and quality characters such as protein ratio and cellulose ratio were examined. As a result of the parameters studied in the research performed in Diyarbakır during the 2018–19 growing season, it was determined that the plant grain yield and number of grains per spike in hulled barley were much greater than in hull-less barley. Additionally, it was discovered that hull-less barley had more protein than hulled barley