Çağdaş sanatta imge olarak dehşet
Horror as image in contemporary art
Yazar: ERENCAN AKTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURHAN YILMAZ
Düzce Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Korku = Fear ; Korkunç = Scary ; Modern sanat = Modern art ; Sanat eserleri = Artistic works ; İmge = Image

Özet:
Sanat eserlerinde korkutucu öğelerin varlığı üzerine başlayan bu araştırmada, korkutucu
öğelerin tarihin belli dönemlerindeki sanata etkileri ve sanatçılara yansımaları üzerine
incelemelere yer verilmiştir. Sonrasında popüler kültürde karşımıza çıkan varlıklar
üzerine bir araştırma serüveni başlamıştır. Birinci başlıkta savaş korkusu ve kendi
bilinçaltını ele aldığımız Francisco Goya ile Cehennem ve Demon gibi bir diğer
korkutucu öğeler alt başlıklarda ele alınmıştır. İkinci başlık ile birlikte güncel sanat,
1968 sonrası olarak ele alınmıştır. Güncel sanat ile çokça karşımıza çıkan palyaço,
zombi ve öteki bedenlerin dehşet ile ilişkileri tanımlanmıştır. Bu öğeler, Çağdaş Sanatta
ve içerik olarak çalışmada, 19. yüzyıl düşünürleri Sigmund Freud ve Ernest Jentsch'in
Tekinsiz kavramları ve kendinden önceki Tekinsiz kavramlarından etkilenerek
Masahiro Mori'nin 1970 yılında ortaya attığı "Tekinsiz Vadi" kuramı üzerinden
geliştirilmiştir. Mori'nin Tekinsiz Vadi kuramını açıkladığı grafikte bulunan denklem
içerisinde popüler kültüre ait korkunç denilecek nesnelerle karşılaşılmıştır. Çalışmanın
ikinci başlığında dehşete düşürücü varlıkların günümüz sanat eserleri ile arasında
ilişkiler kurularak çözümlenmiştir. Araştırmamın içeriği kendi atölye çalışmalarımı da
etkilediği için popüler kültürün korkutucu nesneleri, popüler kültüre ait teknoloji ile
bütünleştirilerek çalışmalarımın ağırlığı dijital boyamalara ya da kinetik heykellere
verilmiştir. Bu çalışmada Mori'nin Tekinsiz Vadisi esas alınmıştır ve Mori'nin kavramı
ile sanatın içerisindeki korkutucu nesnelerin nasıl ele alındığının cevapları bulunmuştur.
Anahtar Sözcükler: Çağdaş Sanat, Dehşet, Korku, Korkunç.

Abstract:
In this research, which started on the existence of scary elements in works of art,
examinations on the effects of art in certain periods of history and their reflections on
artists were included. Afterwards, a research adventure started on beings that we
encounter in popular culture. In the first title, Francisco Goya, where we deal with the
fear of war and his own subconscious, and other scary elements such as Hell and
Demon are discussed in sub-headings. Along with the second title, contemporary art has
been discussed as after 1968. The relationship between clowns, zombies and other
bodies, which we come across with contemporary art, with horror has been defined.
These elements were influenced by the Uncanny concepts of 19th century thinkers
Sigmund Freud and Ernest Jentsch and the Uncanny concepts before him, and
developed through Masahiro Mori's theory of "Uncanny Valley" in 1970 in
Contemporary Art and in our work as content. In the equation in the graph in which
Mori explains the Uncanny Valley theory, terrible objects of popular culture are
encountered. In the second title of our study, frightening beings have been analyzed by
establishing relationships with contemporary artworks. Since the content of my research
also affected my own workshops, the frightening objects of popular culture were
integrated with technology belonging to popular culture, and the weight of my work
was given to digital paintings or kinetic sculptures. In this research, Mori's Uncanny
Valley was taken as a basis and answers were found on how to deal with Mori's concept
and scary objects in art.
Keywords: Contemporary Art, Horror, Scary