Erken çocukluk döneminde değerler eğitimi bağlamında mahremiyet eğitimi
Privacy education in the context of values education in early childhood period
Yazar: ESMA BUDAK
Danışman: PROF. DR. SEVGİ COŞKUN KESKİN
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Değerler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Mahremiyet eğitimi, bireyin kendisinin ve diğer insanların kişisel alanı ve zamanı olduğunu öğrenmesi, bu alanlara ve zamana saygı duymasını, bedenini tanıması ve korumayı öğrenmesini, sağlıklı sınırlar koyabilmesini, kendisi ve karşı cinsle ilgili gelişim farklılıklarını öğrenmesi ve ruhsal gelişimini sağlıklı bir şekilde tamamlayabilmesini sağlayan bir dizi eğitimdir.  Gelişimin ve öğrenme hızının çok hızlı olduğu, yaşamın temeli olan erken çocukluk döneminde mahremiyet eğitiminin verilmesi, mahremiyet bilinci kazanımı açısından çok önemli kabul edilmektedir. Mahremiyet eğitimi evde başlamakta, okulda desteklenmesi beklenmektedir. Bu açıdan çocuklara ve ailelerine değerler eğitimi bağlamında mahremiyet eğitiminin verilmesi önemli görülmektedir.  
Bu araştırmada ailenin de mahremiyet eğitiminin içine alındığı etkinlikler geliştirmek, uygulamak ve sonucunda elde edilen bulgular ışığında değerler eğitimi alanında mahremiyet eğitimi adına uygulamalı bir bakış açısı sunmak amaçlanmıştır. Bu bağlamda 48-72 ay okul öncesi çocukları ve ailelerine yönelik "Mahremiyet Eğitimi" adlı bu çalışma gerçekleştirilmiştir. Araştırmada; insanın gelişim ve öğrenim açısından en aktif olduğu erken çocukluk döneminde mahremiyetin nasıl ve hangi etkinliklerle öğretilebileceği araştırılmıştır. Bu etkinlikler hazırlanırken mevcutta uygulanan Millî Eğitim Bakanlığı (48-72 aylık çocuklar için) Okul Öncesi Eğitim Programına uygun kazanım ve göstergeler kullanılmış, mahremiyet değeriyle bağlantılı değerler ve beceriler tespit edilmiştir.
Mahremiyetin geniş yapısı, 2017 yılında Aile ve Sosyal Politikalar Mahremiyet Eğitimi Çalıştayı'nda tavsiye edilen 5 mahremiyet alanı üzerinden ele alınmıştır. Buna binaen araştırmada, bedensel mahremiyet, mekân ve eşya mahremiyeti, duygusal ve düşünsel mahremiyet, dijital mahremiyet ve zaman mahremiyeti alanlarında eğitimler planlanmıştır. Bu şekildeki bir mahremiyet eğitimi planlamasında, çocukların yaş gurubu gelişim özellikleri dikkate alınmıştır. Mahremiyetin 5 alanına dair ikişer ders oluşturulmuş ve toplamda 20 etkinlik, 5 aile katılımı ve 5 veli mektubu araştırmacı tarafından geliştirilmiştir.
İstanbul ili Maltepe ilçesinde özel bir okulun okul öncesi bölümünde öğrenim gören 19 çocuk ve velisi araştırmanın çalışma grubunu oluşturmuştur. Pandemi sürecine denk gelmesi dolayısıyla araştırma, 2021-2023 eğitim ve öğretim yılına yayılmıştır. Eğitim öncesi ve sonrasında çocukların velileriyle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Veli ve çocuklara hazırlanmış ön ve son görüşmeler, çocuklarla yapılacak drama, oyun, bulmaca, müzik ve sanat etkinlikleri, aileleri de eğitimin içine alan aile katılımları ve veliyi bilgilendiren veli mektupları bu eğitimin ana hatlarını oluşturmaktadır. 
Uygulama sürecinde veri toplama araçları, mahremiyet eğitimleri veli ön ve son görüşmeleri ile çocuklarla mahremiyetin beş alanına dair verilen her bir alan eğitiminin öncesinde, sonrasında gerçekleştirilen görüşmeler ve genel olarak mahremiyet eğitimlerinin tamamı bittikten sonra gerçekleştirilen genel son görüşmelerdir. Bu araştırmada veri toplama aracı olan görüşmeler tasniflenmiş ve içerik analizine tabi tutulmuştur. Bu aşamada nitel araştırma desenlerinden olgubilim (fenomenoloji) ile nitel deney birlikte kullanılmıştır. Araştırmada bedensel mahremiyet, mekân ve eşya mahremiyeti, duygusal ve düşünsel mahremiyet, dijital mahremiyet ve zaman mahremiyeti alanlarında çocuklar ve velilerin algı ve tutumlarında olumlu gelişmeler olduğu; gerçekleşen mahremiyet eğitimlerden sonra veliler tarafından ev ortamlarında ve çocukları üzerinde pek çok olumlu mahremiyet uygulamalarının gerçekleştirildiği görülmüştür.

Abstract:
Privacy education is a series of trainings which enables the individual to learn that he/she and other people possess personal space and time, to respect such spaces and time, to know and protect his/her body, to set healthy boundaries, to learn the developmental differences about himself/herself and the opposite sex, and to complete his/her spiritual development in a healthy way. Providing privacy education in early childhood, which is the basis of life, where the pace of development and learning is very fast, is considered very important in terms of gaining privacy awareness. Privacy education starts at home and is expected to be supported at school. In this respect, it is considered important to give privacy education to children and their families, in the context of values education.
In this research, it is aimed to develop and implement activities in which the privacy education of the family is also included, and consequently, in the light of the findings obtained, to present an applied perspective on behalf of privacy education in the field of values education. In this context, this study entitled "Privacy Education" is performed for 48-72 months old pre-school children and for their families. In the research, it is searched how and with which activities the privacy can be taught in early childhood, while people are most active in terms of development and learning. In preparing these activities, the acquisitions and indicators which are in conformity with the current Ministry of National Education Pre-School Education Program (for 48-72 months old children) are used and values and skills associated with privacy values are identified.
The wide nature of privacy is discussed over 5 privacy areas as recommended at the Family and Social Policies Privacy Training Workshop in 2017. Accordingly, in this research, trainings are planned in the areas of bodily privacy, space and property privacy, emotional and intellectual privacy, digital privacy and time privacy. The development characteristics of the age group of the children are taken into account in such a privacy education planning. Two courses are created for each 5 areas of privacy and 20 activities, 5 family participation and 5 parent letters are developed by the researcher in total. 
The study group of the research consisted of 19 children having education in the pre-school department of a private school in Maltepe district of Istanbul, and of their parents. Because of coinciding with the pandemic period, the research extended to the 2021-2023 academic years. Interviews are performed with the parents of the children both before and after the training. The items constituting the main lines of this education are pre- and post-interviews prepared for parents and children, dramas, games, puzzles, music and art activities with children, family participation that includes families into education, and parent letters informing the parents. 
Data collection tools in the implementation process are privacy education pre- and post-interviews with the children and their parents, interviews with children before and after each field training provided on the five areas of privacy, and final interviews generally held after all privacy trainings are completed. In this research, the interviews which are data collection tools are classified and subjected to content analysis. In this study, phenomenology, which is a qualitative research design is used together with qualitative experiment. In the research, it is observed that there occurred positive developments in the perceptions and attitudes of the children and their parents in the areas of bodily privacy, space and property privacy, emotional and intellectual privacy, digital privacy and time privacy; and that many positive privacy practices are ensured by parents at home environment and on their children, following the privacy trainings performed.