Madde kullanım geçmişi olan erkeklerde emosyonel şemalar ve bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin çocukluk çağı travmaları ile ilişkisi: Bir kontrollü çalışma
The relationship between childhood traumas, emotional schemas and cognitive emotion regulation strategies in males with a history of substance abuse: A controlled study
Yazar: FATMA AKTAŞ
Danışman: PROF. DR. FERYAL ÇELİKEL
Işık Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel duygu düzenleme = Cognitive emotion regulation ; Duygusal şema = Emotional schemes ; Erkekler = Men ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Travma = Trauma ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı madde kullanım geçmişi olan erkeklerin emosyonel şemaları ve bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin çocukluk çağı travmaları ile ilişkisini kontrollü bir çalışmada incelemektir. 
Yöntem: Araştırmanın çalışma grubunu, Umut Çocukları Derneği'nin Hayata Yeniden Başlıyorum Projesi'ne ve Balıklı Rum Hastanesi Anatolia Bağımlılık Klinikleri'ne başvuran 85 erkek, kontrol grubunu ise madde kullanım geçmişi olmayan 109 erkek katılımcı oluşturmuştur. Veriler Sosyodemografik Özellikler ve Veri Formu, Leahy Emosyonel Şema Ölçeği, Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği ve Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. 
Bulgular: Çalışma ve kontrol grupları yaş ortalamaları sırasıyla 26,72±5,91 ve 25,92±7,47 olup aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktur. Araştırmamızda madde kullanım geçmişi olan erkeklerin çocukluk çağı travmaları ile emosyonel şema toplam puan ve alt boyutlarından kontrol edilmezlik, duygulara karşı zayıflık, ruminasyon, farklılık, uzlaşı, duyguları zararlı görme ve suçluluk arasında pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu gözlenmiştir. Bununla birlikte çalışma grubunun çocukluk çağı travmaları ile işlevsel olmayan bilişsel duygu düzenleme boyutlarından kendini suçlama, diğerlerini suçlama, düşünceye odaklanma ve felaketleştirme arasında pozitif yönde, zayıf düzeyde ve anlamlı bir ilişki vardır. Emosyonel şema toplam puan ile işlevsel olmayan bilişsel duygu düzenleme boyutlarından ise kendini suçlama, diğerlerini suçlama, düşünceye odaklanma ve felaketleştirme arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Aynı zamanda çocukluk çağı travmaları alt boyutları ile işlevsel olmayan bilişsel duygu düzenleme stratejileri ve uyum bozucu emosyonel şemaları arasında anlamlı ilişki olduğu bilgilerine ulaşılmıştır. 
Sonuç: Özetle çalışmamızda geçmiş dönemlerde madde kullanımına yönelen erkeklerin madde kullanım geçmişi olmayan erkeklere kıyasla işlevsel olmayan bilişsel duygu düzenleme stratejileri kullanma ve uyum bozucu emosyonel şemalara sahip olma düzeylerine dikkat çekmiş, bu durumun çocukluk çağı travmaları açısından ilişkisi incelenmiş ve sonuçlarımız literatür ışığında tartışılmıştır. 
Anahtar Kelime: madde kullanımı, emosyonel şemalar, bilişsel duygu düzenleme, çocukluk çağı travması.

Abstract:
Objective: The aim of this research was to examine the relationship between childhood traumas, emotional schemas and cognitive emotional regulation strategies in males with history of substance abuse in a controlled study. 
Methods: The participants of the study group (85 males) were selected from Umut Çocukları Association's Project, named "Hayata Yeniden Başlıyorum" and Balıklı Rum Hospital. The participants of the control group (109 males) were individuals with no history of substance abuse. All participants were applied a Sociodemographic Data Form, the Leahy Emotional Schema Questionnaire, the Cognitive Emotional Regulation Questionnaire and the Childhood Traumas Questionnaire. 
Results: The mean age of the study and the control groups were as 26,72±5,91 and 25,92±7,47, respectively, with no significant difference between. In our study, significant and positive correlations were found between the levels of childhood traumas and emotional schemas, total and subscales (uncontrollability, weakness in emotions, rumination, differences, reconciliation, seeing emotions as dangerous, guilt). Moreover, a weak significant relationship was observed between the levels of childhood traumas and maladaptive regulation of emotion cognition strategies, such as blaming yourself, focusing on thought and catastrophizing in the study group. There was also a positive correlation between the emotional schema total score, the maladaptive cognitive emotional regulation strategies and the subscales, such as blaming yourself, focusing on thought and catastrophizing. In addition, a significant correlation was found between childhood traumas, unfunctional cognitive emotion regulation strategies and maladaptive emotional schemas in the study group.  
Conclusion: In our study it was found that males with history of substances abuse were more likely to use maladaptive emotional schemas and dysfunctional cognitive emotion regulation strategies compared to males with no history of substance abuse. Key words: substance abuse, emotional schemas, cognitive emotional regulation strategies, childhood trauma.