Yenilenebilir enerji kaynaklarının veri zarflama analizi ve stokastik sınır analizi ile etkinlik ölçümü
Efficiency measurement with renewable energy sources data envelopment analysis and stocastic border analysis
Yazar: SEDA ELMAS
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRÜ ÖZŞAHİN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Enerji = Energy
Dizin: Stokastik sınır analizi = Stochastic frontier analysis ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis ; Yenilenebilir enerji kaynakları = Renewable energy resources

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'nin ve diğer Avrupa ülkelerinin yenilenebilir enerji kaynaklarının Veri Zarflama Analizi (VZA) ve Stokastik Sınır Analizi (SSA) yardımıyla etkinlik ölçümü yapılmıştır. Bu iki yöntem temelde birbirinden farklı olsa da etkinlik analizlerinde sıklıkla kullanılmaktadır. VZA ile karar birimleri arasında net bir sıralama yapılamadığından çalışmaya Süper Etkinlik Veri Zarflama Analizi (SE VZA) de dâhil edilmiştir. Girdi olarak yenilenebilir enerji tüketiminin birincil enerji tüketimindeki payı, birincil enerji tüketimi ve CO2 emisyonları; çıktı olarak ise yenilenebilir enerji üretimi ve Gayri Safi Yurt İçi Hâsıla (GSYİH) kullanılarak bir model oluşturulmuştur. Girdi ve çıktı değişkenleri için 2018, 2019, 2020 ve 2021 yıllarını kapsayan veriler Dünya Bankası ve British Petrol (BP)'ün son yıllarda yayınladıkları raporlardan alınmıştır. 2018 2019 yılları için pandemi öncesi ve 2020 2021 yılları için pandemi süreci olmak üzere 20 Karar Verme Birimi (KVB) için yenilenebilir enerji kaynaklarının etkinlik analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda KVB'lerin yenilenebilir enerji durumları ve pandeminin yenilenebilir enerji üretimini etkileyip etkilemediği hakkında yorumlar yapılmıştır. Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımına yönelik etkinlik analizi için VZA, SE VZA ve SSA olarak birbirinden farklı 3 yöntem kullanılarak literatüre katkı sağlanması hedeflenmiştir.

Abstract:
In this study, efficiency measurement of renewable energy sources of Turkey and other European countries was made with the help of Data Envelopment Analysis (DEA) and Stochastic Boundary Analysis (SSA). Although these two methods are fundamentally different from each other, they are frequently used in efficiency analysis. Super Efficiency Data Envelopment Analysis (SE DEA) was also included in the study because a clear ranking could not be made between DEA and decision units. The share of renewable energy consumption as input in primary energy consumption, primary energy consumption and CO2 emissions; A model was created by using renewable energy production and Gross Domestic Product (GDP) as output. The data covering the years 2018, 2019, 2020 and 2021 for the input and output variables are taken from the reports published by the World Bank and British Petroleum in recent years. Efficiency analysis of renewable energy sources was conducted for 20 Decision Making Units (DMU) for 2018 2019, pre pandemic, and 2020 2021, pandemic process. As a result of the analysis, comments were made about the renewable energy status of DMUs and whether the pandemic affected renewable energy production. It is aimed to contribute to the literature by using 3 different methods as DEA, SE DEA and SSA for the efficiency analysis for the use of renewable energy sources.