Tarafların maksatları açısından İslâm fıkhında nikâh
Marriage in Islamic fiqh in accordance with the purpose of the parties
Yazar: ELİF BETÜL GÜNEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET EFE
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Evlilik = Marriage ; Evlilik akdi = Marriage contract ; Gaye = Aim ; Maksat = Purpose ; Nikah = Marriage ; Niyetler = Intentions ; İslam hukuku = Islamic law ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu tezde, İslam aile hukukunun temelini oluşturan konulardan nikâh, akdi gerçekleştiren tarafların maksatları yönünden ele alınmıştır. Söz konusu akitte irade beyanında bulunan tarafların nikâhtan amaçladıkları gayeye binaen, geçmişten günümüze nikâh, farklı adlandırmalarla bu akit şekillerinin ortaya çıkış nedenleri ve Fıkıh âlimlerinin konu hakkındaki görüşleriyle birlikte incelenmiştir. Konu ele alınırken, belli bir mezheple sınırlı kalınmamış, genellikle dört fıkıh mezhebinin görüşlerine yer verilmiştir. 
Tezimiz üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümünde tezin konusuna temel teşkil etmesi açısından nikâh kavramı tanımlanmış, nikâhın meşruluğu ve hükmü incelenmiş ve kısaca nikâhın Kur'an, sünnet ve sosyal açıdan değerlendirilmesine temas edilmiştir. Araştırmamızın ikinci bölümünde ise, kavramsal olarak ele alınan nikâhın, rükün ve şartlarına tafsilatlı şekilde yer verilmiştir. Bu şekilde nikâh için gerekli esaslar ile nikâhın gerçekleşmesini, sahih, geçerli ve bağlayıcı olmasını sağlayan şartlar ele alınarak, nikâhın akitsel özelliği incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise, nikâh taraflarının evlenmeden maksatları ve bu maksatların icra edilen akdin hükmüne etkisi incelenmiştir. Bunun için öncelikle maksat kavramı üzerinde durulmuş, kastın tanımı ve ilişkili olduğu kavram ile külli kaideler ele alınmıştır. Sonrasında ise tarafların farklı maksatlarla gerçekleştirdikleri nikâh türleri sıralanmıştır. Maksadın etkisiyle şekillenen farklı nikâhların her biri ayrı başlıklar altında keyfiyet, tanım ve fıkhi hüküm açısından incelenmiştir. 
Netice itibariyle tezimizde icra edilen bir nikâh akdinde, akit taraflarının maksat ve niyetlerinin, akdin sıhhat ve geçerliliğine etkisi hususunda Fıkıh âlimlerinin farklı görüşlerinin bulunduğu belirlenmiştir. Tezimizin sonuç bölümünde de öncesinde ayrı ayrı ele alınan nikâhların mahiyetinin genel değerlendirmesi özet şeklinde sunulmuştur.  

Anahtar Kelimeler: maksat, niyet, gaye, etki, taraf, nikâh, akit

Abstract:
In this thesis, marriage, one of the subjects that form the basis of Islamic family law, is discussed in terms of the purposes of the contracting parties. Based on the purpose of the parties who made the declaration of will in the said contract, the marriage from the past to the present, different naming, the reasons for the emergence of these contract forms and the opinions of Fiqh Scholars on the subject have been examined. While dealing with the subject, it was not limited to a certain sect, but generally the views of four fiqh sects were included.
Our thesis consists of three main parts. In the first part, the concept of marriage is defined in terms of being the basis of the subject of the thesis, the legitimacy and provision of marriage are examined and briefly the evaluation of marriage from the Qur'an, Sunnah and social aspects are mentioned. In the second part of our research, the elements and conditions of the marriage, which is considered conceptually, are given in detail. In this way, the contractual feature of the marriage was examined by considering the necessary principles for the marriage and the conditions that ensures that the marriage is correct, valid and binding. In the third part, the intentions of the parties to the marriage and the effect of these purposes on the execution of the contract are examined. For this, firstly, the concept of purpose is emphasized, the definition of intent, the concept it is related to and the general rules are discussed. Afterwards, the types of marriages performed by the parties for different purposes are listed. Each of the different marriages shaped by the effect of the purpose has been examined under separate headings as condition, definition and fiqh provision.
As a result, in our thesis it has been determined that Fiqh scholars have different views on the effect of the intentions and intentions of the contracting parties on the correctness and validity of the marriage contract. In the conclusion part of our thesis, the general evaluation of the nature of the marriages, which were discussed separately before, is presented in summary form.

Keywords: purpose, ıntention, purpose, effect, party, marriage, contract