Kağızman folklor monografisi
The folklore monography of Kağızman
Yazar: ERSİN ALTUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMAİL ABALI
Iğdır Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Folklor = Folklore ; Gelenekler = Traditions ; Halk kültürü = Folk culture ; Kültür = Culture ; Örf-adetler = Traditions customs

Özet:
Bir folklor monografisi olan bu çalışmada Kars'ın Kağızman ilçesinin geçiş dönemi folklor ürünleri olan doğum, evlenme ve ölüm adetleri; bayram, tören ve kutlamalar; halk inanışları, halk mutfağı, halk hekimliği, halk veterinerliği ve halk meteorolojisi ile anonim halk edebiyatı ürünleri sırasıyla incelenmiştir.
Birinci bölümde folklor ürünleri ile ilgili çalışmalar yer almaktadır. İncelenen konular ile ilgili öncelikle yazılı kaynaklardan taramalar yapılarak elde edilen bilgilere yer verilmiştir. Bunun ardından sahada, kaynak kişilerden derlenen âdet ve inanışlara yer verilmiştir. Ele alınan her konunun sonunda yer alan değerlendirme kısmında ise yörede tespit edilen âdet ve inanışların Türk kültürü ile olan bağlantıları incelenmeye çalışılmıştır.
İkinci bölümde ise yörede tespit edilen anonim halk edebiyatı ürünleri manzum, manzum-mensur ve mensur başlıkları altında incelenmiştir. Yine bu kısımda da önce yazılı kaynaklardan taranıp elde edilen bilgilere ardından da kaynak kişilerden derlenen ürünlere yer verilmiştir. Bu bölüme ek olarak yöreye ait köy seyirlik oyunlarına ve çocuk oyunlarına da yer verilmiştir. Çalışmanın son kısmında ise yöresel kelimelerden oluşan bir sözlüğe, yörenin farklı yerlerinde çekilmiş fotoğraflara ve yöreye ait çeşitli haritalara yer verilmiştir.
Bu çalışmanın her aşamasında Kağızman halk kültüründe yer alan ve geçmişten günümüze kadar ulaşan, halkın da icra ederek yaşattı eski Türk âdet ve inanışlarının izlerine rastlanmıştır. Bu âdet ve inanışların izleri incelendiğinde, İslamiyet'le yoğrulup günümüze değin varlıklarını korudukları tespit edilmektedir.

Abstract:
In this study, which is a folklore monograph; Birth, marriage, death customs, holidays, ceremonies, celebrations, folk beliefs, folk cuisine, folk medicine, veterinary medicine, folk meteorology and anonymous folk literature, which are the transition period folklore products of Kars's Kağızman district, were examined respectively.
In the first part, there are sections related to folklore studies. First of all, the information obtained by scanning the written sources about the subjects examined is given. After that, customs and beliefs compiled from people in the study area are included. In the evaluation section at the end of each topic discussed; The connections between the customs and beliefs in the region and the Turkish culture were examined.
In the second part, anonymous folk literature products identified in the region; analyzed under the headings of verse, verse-prose and prose. In this section, firstly, the information obtained by scanning from written sources, and then the studies compiled from the people of the region are included. In addition to this section, village theatrical plays and children's plays belonging to the region are included. In the last part of the study, a dictionary consisting of local words, photographs taken in different parts of the region and various maps of the region are included.
At every stage of this study, traces of old Turkish customs and beliefs, which are in Kağızman folk culture and have survived from the past to the present, have been found. When the traces of these customs and beliefs were examined, it was determined that they were synthesized with Islam and continued their existence until today.