Tarihsel mekanların analizinde uzaktan algılama ve CBS uygulamalarında entropi yaklaşımı: "Ksanthos Antik Kenti örneği"
Entropy approach in remote sensing and gis applications in the analysis of historical places: "the case of Ancient City of Xanthos"
Yazar: ESRA ÖLMEZ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ERTÜRK
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Coğrafya = Geography ; Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Coğrafi mekan = Geographical location ; Entropi = Entropy ; Kentsel arkeoloji = Urban archaeology ; Kentsel mekan = Urban space ; Tarihi kentler = Historical urbans ; Tekstüre işlemi = Texturing ; Uzaktan algılama = Remote sensing ; Yapay zeka = Artificial intelligence

Özet:
Birçok disiplini kapsayan çalışma alanı ile Uzaktan Algılama, Coğrafi Bilgi
Sistemleri ve sayısal yöntemler ile tarihi kentlerin mekânsal analizi yapılabilmektedir.
Ksanthos Antik Kenti'ne ait mekânsal alan ve yapıların kent içi önem derecesini tespit
etmek amacıyla oluşturulmuş bu tez çalışmasında; İnsansız Hava Aracı sayesinde elde
edilen hava fotoğrafı ile kentin dokusu CBS altyapısında çıkarılmış ve görüntüdeki
mekânsal unsurlar; parça-bütün ilişkisine dayalı GLCM tekstür parametresi algoritması
olan "entropi" yöntemi ile analiz edilmiştir. Düzensizliğin ölçüsü olarak kabul edilen
entropi ile; antik kentteki mekânsal unsurlar kent vaziyet planına bağlı kalınarak tek tek
hesaplatılmış ve kentin orijinal görünümüne göre olan değişimi sayısal ölçekte analiz
edilmiştir. Yapılan bu analiz ile kentte yer alan hangi mekansal yapı ve alanın kent için
ne önem ifade ettiği, yazılım dili aracılığı ile oluşturulmuş YSA tahmin yöntemine göre
istatistiki dokümantasyonlar ile ispatlanmıştır.
Bu çalışma ile; entropi yönteminin tarihsel mekanların tanımlanmasındaki önem
derecesi vurgulanmış ve çalışma sonuçlarına göre; birçok çalışma alanı türüne yönelik
yapılacak mekansal analizlere yeni bir bakış açısının oluşturulması hedeflenmektedir.

Abstract:
Spatial analysis of historical cities can be made with Remote Sensing,
Geographical Information Systems and numerical methods with a field of study
covering many disciplines. In this thesis study, which was created to determine the
importance of the spatial areas and structures of the ancient city of Xanthos; with the
aerial photograph obtained by the Unmanned Aerial Vehicle, the texture of the city was
extracted in the GIS infrastructure and the spatial elements in the image; the part-whole
relationship-based GLCM texture parameter algorithm was analyzed with the "entropy"
method. With entropy, which is accepted as a measure of disorder; the spatial elements
in the ancient city were calculated one by one, adhering to the city site plan, and the
change in the original appearance of the city was analyzed on a numerical scale. With
this analysis, which spatial structure and area in the city are important for the city has
been proven with statistical documentation according to the ANN estimation method
created by the software language.
With this work; the importance of the entropy method in defining historical
places was emphasized and according to the results of the study; it is aimed to create a
new perspective on spatial analyzes to be made for many types of study areas.