3 boyutlu animasyon yapımlarında anlatım unsuru olarak aydınlatma: Örnek bir çalışma
Dramatic lighting as a narrative element in the process of 3d animation production: A case study
Yazar: AHMET ÇAĞRI ÇAKIN
Danışman: DOÇ. MÜGE BURCU CODUR
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Anlatım = Expression ; Anlatım yöntemi = Expression method ; Aydınlatma = Lighting ; Bilgisayarlı canlandırma sistemi = Computer animation system ; Grafik sanatlar = Graphic arts ; Üç boyutlu canlandırma = Three dimensional animation

Özet:
Bilgi teknolojilerindeki yaklaşık yarım yüzyıldır yapılan yenilikler yaşamımızı çok yönlü etkilemekte ve insanları birçok alanda değişime ve dönüşüme zorlamaktadır.  Geleneksel araç ya da tekniklerle üretilmesi mümkün olmayan sanat yapıtları, günümüzde, yeni teknolojilerden yararlanarak üretilmeye başlanmıştır. Bu gelişmelerden en çok etkilenen sanat dallarından biri animasyondur. Teknolojinin gelişimiyle bilgisayar animasyonları gündelik yaşamımızın ayrılmaz bir parçası haline geldi. Animasyon uygulamaları artık  fantastik dünyaları gerçeğe dönüştüren yeni bir sanat formu olarak algılanmaya başlandı.  Bu yeni sanat formu, tıpkı bir kokteyl gibi yaratıcılık, hayal gücü, anlam, renk, hikâye vb. çeşitli sanatsal ögeyi içinde barındırmaktadır. 
"3 Boyutlu Animasyon Yapımlarında Anlatım Unsuru Olarak Aydınlatma: Örnek Bir Çalışma" başlığını taşıyan bu çalışmanın amacı, geleneksel sinema yapımlarının yaşamsal unsurlardan biri olan sinematografik (dramatik) aydınlatmanın 3B animasyon filmlerinde nasıl uygulanabileceği ve ayrıca, söz konusu aydınlatmanın hikâye anlatımına nasıl uyarlanabileceğinin incelenmesi olarak belirlenmiştir. Bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır. 
Çalışmanın ilk bölümü 3B animasyonun ne olduğu, önemi ve yapım aşamalarının neler olduğu hakkındadır. Her aşamanın kendisine özgü terminolojisi ve uygulanan temel teknikler bu bölümde açıklanmaya ve tanıtılmaya çalışılmıştır.  
İkinci bölümde dramatik aydınlatma konusu mevcut literatür ışığında önce tartışılmış, sonrasında işlevleri detaylara girilerek açıklanmıştır. Hikâye anlatımına başarılı katkı sağladığı düşünülen uygulamalar, 3B animasyon filmlerinden seçilen örneklerle yansıtılmaya çalışılmıştır. 
Üçüncü bölümde dijital aydınlatma araçları ele alınmış ve her aracın geleneksel sinema aydınlatılmasındaki benzerleri ile farklılıkları belirtilmeye çalışılmıştır. Ayrıca dijital aydınlatmada kullanılan araçların üretim sürecine etkileri de incelenmiştir.
Çalışmanın dördüncü ve son bölümünü "Uygulama Çalışması" oluşturmaktadır. 3B animasyon yapımlarında temel unsurlardan biri olan aydınlatmanın hikâye anlatımına katkısını somutlaştırmak amacıyla kısa metrajlı bir animasyon çalışması yapılmıştır. 
Anahtar sözcükler: 3B animasyon, aydınlatma, sinematografik aydınlatma, hikaye anlatımı, dramatik aydınlatma, animasyon.

Abstract:
Innovations in information technologies for nearly half a century has effected our daily lives and forced us to transform and change in many ways.  At present, artworks that can not be produced with the traditional tools or techniques have started to be produced by using new and modern technologies of today. Animation has been one of the most affected art form by these developments. Due to the recent development in technology, computer animations have become insaperable part of our daily lives. Animation applications are now being perceived as a new art form that turns fantastic worlds into reality. This new art form, like a cocktail of many tastes, accommodates various artistic elements such as creativity, imagination, meaning, color and story etc. 
The title of this dissertation and the application is "Dramatic Lighting as a Narrative Element in the Process of 3D Animation Production: A Case Study". It aims to examine how lighting, which is one of the vital elements of traditional cinema productions, can be applied in 3D animated films and also, how it can be adapted to the storytelling.  The study consists of four chapters. 
The first chapter of this study is about meaning, importance and the characteristics of 3D animation as well as description and explanation of each production stage. The specific terminology of each stage and the major techniques that are used during production process are identified and discussed.  
The second chapter focuses on dramatic lighting in the lights of current literature. The functions dramatic lighting are discussed in detail.  The techniques that are thought to have contributed to storytelling have been tried to be reflected with the examples selected from 3D animation films. 
In the third chapter, digital lighting tools are discussed and differences of each tool with the similar ones in traditional cinema lighting are tried to be mentioned. The chapter also examines the effects of dijital lighting tools on the 3D production process 
The fourth and the final part of this study is a case study. An animated short film has been made in order to show the the contribution of lighting as a narrative element in the process of 3d animation production.
Keywords: 3D animation, lighting, cinematic lighting, visual storytelling, dramatic animation, animation.