Diyarbakır koşullarında ekim zamanı ve bitki sıklığının şeker pancarı (Beta vulgaris L.)'nda önemli tarımsal ve kalite özellikleri üzerine etkileri
The effects of sowing date and plant density on important agricultural and quality characters of sugarbeet (Beta vulgaris L.) in Diyarbakır conditions
Yazar: TAHSİN SÖĞÜT
Danışman: PROF. DR. H. HALİS ARIOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Diyarbakır = Diyarbakır ; Ekim sıklığı = Seeding density ; Ekim zamanı = Sowing date ; Kalite özellikleri = Quality properties ; Tarımsal özellikler = Agricultural properties ; Verim = Yield ; Şeker pancarı = Sugar beet

Özet:
Bu araştırma, 1999 ve 2000 yıllarında, Diyarbakır koşullarında farklı ekim zamanı ve ekim sıklığının şeker pancarında önemli tarımsal özellikler ve kalite üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Deneme; beş farklı ekim zamanı (5 Şubat, 20 Şubat, 7 Mart, 22 Mart ve 5 Nisan) ve sıra aralığı 45 cm olacak şekilde beş farklı sıra üzeri ekim aralıklarında (15, 20, 25, 30 ve 35 cm), bölünmüş parseller deneme desenine göre 4 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Araştırma sonucunda; denemenin her iki yılında da, erken ekim ve dar sıra üzeri aralıklarda daha yüksek gövde ve şeker verimi elde edildiği belirlenmiştir. Denemenin ilk yılında; ekim zamanının gövde ve şeker verimi üzerine etkisi önemli olmamakla birlikte, en yüksek gövde ve şeker verimi, 5 Şubat tarihinde yapılan ekimlerde elde edilmiştir. Gövde ve şeker verimi üzerine ekim sıklıklarının etkisi ise önemli bulunmuş ve en yüksek gövde ve şeker verimi değerleri; 15, 20 ve 25 cm sıra üzeri aralıklarda yapılan ekimlerden elde edilmiştir. Denemenin ikinci yılında; ekim zamanı, ekim sıklığı ve ekim zamanı x ekim sıklığı etkileşimlerinin, gövde ve şeker verimi üzerine önemli etkide bulunduğu belirlenmiş ve en yüksek gövde ve şeker verimi değerleri, 5 Şubat tarihindeki 15 cm sıra üzeri aralığında yapılan ekimlerden elde edildiği saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Şeker pancarı, ekim zamanı, ekim sıklığı, verim, kalite özellikleri

Abstract:
Objectives of this research were to investigate the effects of sowing date and plant density on important agricultural and quality characters of sugarbeet in 1999 and 2000, in Diyarbakır conditions. Five sowing dates (February 5 and 20, March 7 and 22, April 5) and five in row spacing (15, 20, 25, 30 and 35 cm) of 45 cm beetwen rows were established for each plots. Four replications of each treatment were used in a split plot. At the end of this research; in both years of the study, it was determined that early sowing and narrow in row spacing resulted in higher root and sugar yields. In the first year of the study; root and sugar yields were nonsignificantly affected by sowing dates while, the highest root and sugar yields were obtained at February 5. However, root and sugar yields were significantly affected by plant densities and, the highest root and sugar yields were obtained at the 15, 20 and 25 cm in row spacing. In the second year of the study; root and sugar yields were significantly affected by sowing dates, plant densities and sowing dates x plant densities interactions and, the highest root and sugar yields were obtained at February 5 and 15 cm in row spacing. Key Words: Sugarbeet, sowing date, plant density, root yield, quality characters II