Mekânsal planlamada sosyal adaletin yeri ve sosyal konutla ilişkisi: Türkiye'de 1980 sonrası dönemde konut politikaları üzerine bir değerlendirme
Social justice in spatial planning and its relevance to social housing: An evaluation on housing policies after 1980 period in Turkey
Yazar: ÖZLEM ÇALIŞKAN
Danışman: PROF. DR. FATMA ÜNSAL
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Şehir Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Konut politikaları = Housing policies ; Sosyal adalet = Social justice

Özet:
Mekânsal planlamanın değişen içeriği kapsamında yeni kavramlar ortaya çıkmakta ve plancıya yeni roller atfedilmektedir. Planlamanın ilgisindeki güçlü kamusallık ve çoğulculuk fikirleri, yeni katılımcı pratikler, ayrımcılık ve yoksulluk karşıtı politikalar ve insani değerler savunusunu içine alan yeni tartışmalar daha adil olma arayışındadır. Mekânsal planlamada sosyal adaletin sağlanması konusu planlamanın ilkesel gerekliliklerini sorgulamaya açmaktadır. Bu sorgulamayı, dağıtıcı adalet ve hakçalık teorilerinden başlatarak gündelik hayata taşımak mümkündür. Bu şekilde sosyal adaletin soyut kapsamı aşılabilmektedir. Öte yandan mekânsal adalet teorik alanı, planlama için sınırlı etik çerçeveye indirgenmiş bir kamu yararı anlayışını dönüştürmenin imkânlarını barındırmaktadır. Konutun mekâna dair teorik bağlamlar arasında bağlayıcı bir rolü bulunmaktadır. Sosyal politika alanı mekânsal planlamanın sosyal adalet teorisiyle ilişkisinin tanımlı kılınması ve sosyal konutun bu ilişkideki yerinin ortaya çıkarılması için dayanakları barındırmaktadır. Sosyal konutun toplumsal dışlanma, yoksulluk ve toplumsal dezavantajlılık konularıyla birlikte bütünleşik bir yaklaşımla ele alınması gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada öncelikle mekânsal planlamanın, sosyal konut ve sosyal politika bağlamlarında, sosyal adaletle kurduğu ilişkinin tanımlı kılınması amaçlanmıştır. İkinci olarak Türkiye'nin 1980 sonrası son dönemi için bir değerlendirme yapılacaktır. İlk aşamadaki kavramsal tartışmalar sonucunda elde edilecek ilkesel kapsamın daha ileri çalışmalar için kriterlerin belirlenmesinde altlık oluşturmaya imkân tanıması beklenmektedir.

Abstract:
Within the context of the changing content of spatial planning new concepts are emerging and the planner is attributed new roles. New discussions involving strong public and pluralist ideas of planning, new participatory practices, anti-discrimination and anti-poverty policies and advocacy of human values are seeking to be more just. The provision of social justice in spatial planning opens the question of the principal requirements of planning. It is possible to carry out this questioning everyday life starting from the theories of distributive justice and equity. In this way the abstract scope of social justice can be overcome. On the other hand, the theoretical domain of spatial justice has the possibility of transforming a public interest concept reduced to a limited ethical framework for planning. Between the theoretical contexts of space there is a binding role of housing. The social policy area holds the grounds for defining spatial planning in relation to the theory of social justice and for revealing the position of social housing in this relationship. Dealing social housing with social exclusion, poverty and social disadvantage necessitate an integrated approach. In this study, it is aimed to define the relationship between spatial planning and social justice within the context of social housing and social policy. Secondly, an evaluation will be made for Turkey's final period after 1980. As a result of the conceptual debates at the first stage, it is expected that the principal scope to be obtained will be able to create a basis for setting criteria for further study.