Covid 19 sürecinde iş yerinde alınan önlemlerin çok yönlü incelenmesi: Perakende sektörü örneği
A versatile examination of measures taken at the workplace during the Covid 19 process: The example of the retail sector
Yazar: MUSTAFA ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. HAFİZ HULUSİ ACAR
İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; İşletme = Business Administration
Dizin: Kontrol riski = Control risk ; Kurumsal risk yönetimi = Enterprise risk management

Özet:
Sağlık, bireyleri yaşamsal faaliyetleri arasında temel gereksinimler arasındadır. Tarihte farklı dönemlerde çeşitli coğrafyalarda toplumları etkileyen sağlık sorunları görülse de son birkaç yılda Covid 19 dünya genelini etkileyen pandemi olarak kayıtlara geçmiştir. Covid 19'un etkileri şiddetli düzeylerde olabildiği gibi ölüme de neden olabilmektedir. Covid 19 bulaşının azaltılması amacı sosyal mesafe, maske kullanımı ve kişisel hijyen başta olmak üzere birçok önlem alınmıştır.  
Çalışma ortamlarında sağlık ve güvenlik yönünden zararların engellenmesi veya en az seviyelere indirilmesi ise iş sağlığı ve güvenliği (İSG) adı verilen faaliyetler doğrultusunda gerçekleştirilebilmektedir. İSG, çok sayıda disiplini ve çok sayıda işyeri ve çevresel tehlikeyi kapsayan nitelikte olup insan yaşamı açısından önem arz eder niteliktedir. Alışveriş merkezleri (AVM) Dünya genelinde tarihsel olarak Eski Roma'ya kadar uzansa da Türkiye'de daha sonradan görülen yapılar arasında yer almıştır. Covid 19 vaka ve ölüm oranları sonrasında hali ile AVM'ler, çalışanlar ve ziyaretçiler pandemi boyutundaki bu salgından olumsuz etkilenmiştir. AVM'ler toplumda Covid 19'un bulaş ihtimali en yüksek olan ortam olarak görülmüş ve buna yönelik birçok İSG önlemini alarak faaliyetlerine devam etmiştir.
Bu çalışmada, AVM çalışanların, AVM'de İSG kapsamında alınan Covid-19 önlemlerine yönelik görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. İki ayrı yöntem tercih edildiği bu araştırmada, yöntemler fenomenolojik yöntem ve Fine-Kinney yöntemidir. Araştırmada elde edilen bulgular çalışan görüşleri (fenomenolojik) ve saha kontrolleri sonrası elde edilen (Fine-Kinney) olmak üzere iki ayrı grupta incelenmiştir. 
İnceleme sonucunda, toplu kullanım alanlarında alınabilecek İSG faaliyetlerine yönelik aksiyonların uygulanma yönteminin toplum yaşam koşulları açısından etkili olduğu belirlenmiştir. İSG açısından kullanılan ve matematiksel ifadelerin ağırlıkta olduğu risk değerlendirme yöntemlerine sözel perspektiften, birey görüşlerinin dahil edilmesinin oldukça yararlı olduğu görülmüştür. Çalışan görüşmelerinden elde edilen bulgular ile risk değerlendirmesinden elde edilen bulgularda bir birinden farklı tespitlerinde olduğu, her iki yöntemin bir birini tamamlayıcı etkide olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Health is among the basic needs of individuals among their vital activities. Although there have been health problems affecting societies in various geographies at different periods in history, in the last few years, Covid 19 has been recorded as a pandemic affecting the world. The effects of Covid 19 can be severe as well as cause death. Many measures have been taken to reduce the transmission of Covid 19, especially social distance, mask use and personal hygiene. 
Preventing or minimizing harm in terms of health and safety in working environments can be carried out in line with activities called occupational health and safety (OHS). OHS is of a nature that covers a large number of disciplines and many workplaces and environmental hazards and is important for human life. Although shopping centers (AVM) historically date back to Ancient Rome throughout the world, they have been among the structures seen later in Turkey. After the Covid 19 case and death rates, shopping malls, employees and visitors were adversely affected by this pandemic-sized epidemic. Shopping malls were seen as the environment with the highest probability of transmission of Covid 19 in the society and continued their activities by taking many OHS measures for this.
In this study, it is aimed to examine the opinions of the shopping mall employees about the Covid-19 measures taken within the scope of OHS in the shopping mall. Two different methods are preferred in the research, these methods are the phenomenological method and the Fine-Kinney method. The findings obtained in the study were analyzed in two separate groups as employee opinions (phenomenological) and obtained after field controls (Fine-Kinney). 
As a result of the examination, it has been determined that the method of implementation of actions for OHS activities that can be taken in public areas is effective in terms of community living conditions. It has been seen that it is very useful to include individual views from a verbal perspective in risk assessment methods used in terms of OHS and where mathematical expressions are predominant. It is thought that the findings obtained from the employee interviews and the findings obtained from the risk assessment are different from each other, and that both methods will have a complementary effect.