Dijital iletişim sürecinde Türkiye'deki müzelerin yeri
The role of museums within digital communication process
Yazar: İREM OĞUZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ GÜR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzecilik Ana Bilim Dalı / Müzecilik Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Müzecilik = Museology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Müzeler = Museums ; Sayısal iletişim = Digital communication ; Türkiye = Türkiye ; İletişim = Communication ; İnternet = Internet

Özet:
İnternetin yaygın kullanımının başlamasıyla birlikte bilgi akışı,
haberleşme, iletişim yolları da değişmiştir. İçinde bulunduğumuz dijital çağ
etkisini her alanda göstermektedir. Bu çalışmada dijitalleşmenin iletişim boyutu
müzecilik üzerinden araştırılmıştır. Dijital arşiv, dijital sergileme metotları olan
projeksiyonlar, etkileşimli akıllı ekranlar, kiosklar, etkivizyon uygulamaları,
simülatörler, QR kodları ve artırılmış gerçekliklerin kullanımı, sanal müzeler ve
sanal gerçeklik incelenmiştir.
Çalışma dönemi içerisinde yapılan literatür taramalarında ziyaretçilerin
müzelerden dijital beklentileri ve müzelerin internet tabanlı var oluşlarına dair
kaynak bulunamadığından dolayı meta veri ve alan araştırması yapılarak özgün
bir çalışma oluşturulmuştur. Bu çalışma ile de literatüre katkı sağlanması
amaçlanmıştır.
Müzelerin web site kullanımları ve sosyal medya kullanımlarından
bahsedilmiş, Türkiye'deki 603 müze grupları üzerinde web sitesi, web sayfası ve
sosyal medya kullanımı hakkında diyagnostik çalışma yapılmıştır. Bu müze
grupları sergi mekânına, yönetim yapısına, koleksiyon türüne, işlevlerine ve
ziyaret edilebilme durumlarına göre ayrıştırılmış ve birbirleriyle çapraz
tablolama ve grafik gösterimler için bir meta veri oluşturulmuştur. Oluşturulan
veriler meta-analiz tekniği ile analiz edilerek istatistiksel sonuçlara ulaşılmıştır.
Ziyaretçilerin müze iletişimlerindeki dijital platformların kullanımı ve
beklentilerini anlamak amacıyla alan araştırılması yapılmıştır. Müze
ziyaretçilerinin teknoloji kullanımı ve dijital tercihleri değerlendirilmiştir.
iv
Ziyaretçilerin farklı deneyim imkânını müzeden de beklemesi, post
modern çağımızda alışılmışların dışına çıkarak bilgiyi farklı boyutlarda
öğrenmek veya deneyimleyerek öğrenmeyi tercih etmekte olduğunu
göstermektedir. Dolayısıyla Türkiye'deki müzelerin çağın gerekliliklerini tam
olarak karşılamaları ve ziyaretçilerle iletişimi koparmamak için yeni medya
kanallarını daha aktif kullanması gerektiği tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Dijitalleşme, Sosyal Medya, Müze İletişimi, İnteraktif
Müze, Sanal Müze, Türkiye, Alan Araştırması, Meta Veri
v

Abstract:
Telecommunications and communications as well as information flow
have developed with the widespread usage of the internet. Furthermore, the
digital age turned prevalent within our lives in countless aspects. Thus, this paper
aims to enquire into the digitization process of intercommucation as to
museology, by which a large number of various digitization forms are examined,
several of which are defined as; projectors with digital presentation features,
digital archives, interactive smartscreens, kiosks, vision-effect applications,
simulators, QR codes, products of virtual reality as well as augmented reality
experience.
Moreover, this paper runs its authentic research benefiting from the
metadata so far gathered as well as self-performed field study due to the lack of
informative resources for the general take from the public on its demands as to
the digital services provided by museums as well as museums' web-based
accessibility. By following a method as such, the intended is contribute to the field
literature of museology.
In the course of developing this study paper, an extensive identificatory
research has been conducted on the usage of social media channels and web-based
resources examining over 603 museological collectives in Turkey, as well as a vast
review on museums' approach to web-based resources as well as social media
communications. Furthermore, these said collectives have been classified with
regard to their venues, infrastructures, collection categories, functionalities, and
their availability for visits. Later, the information collected from these processes
vi
have been used in order to gather metadata by cross tabulation and graphic
display.
This paper also presents the field study in order to bring to light the
demands of the public as well as the amount of digital platform usage as to
museum communication. Additionally, the choices of digital and technological
features have been studied and evaluated.
The paper suggests that visitors prefer to acquaint themselves with the
cultural knowledge by experience and learn through various ways of experiencing
it by means of unconventional methods in this postmodern era, while demanding
to be provided these opportunities by museums. Thus, it has been concluded that
museums are expected to fulfil the contemporary digital requirements of today
as well as to equip themselves actively with modern media channels in order to
maintain the interests of visitors.
Key Words: Digitalization, Social Media, Museum Communication,
Interactive Museums, Virtual Museums, Turkey, Field Study, Metadata
vii