Sanatta öznenin otobiyografik inşası: Çocukluk odağı
The autobiographical construction of the subject in art: Focus on childhood
Yazar: SEDA ÖZCAN ÖZDEN
Danışman: PROF. A. FEYZA ÖZGÜNDOĞDU
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Seramik Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: An = Moment ; Biyografi = Biography ; Oyunlar = Games ; Sanat = Art ; Çocukluk dönemi = Childhood ; Özne = Subject

Özet:
Sanat yoluyla biyografik ve otobiyografik anlatımın inşası üzerine çalışılan bu raporda, sanat ve özne kavramı ilişkisi, sanat öznesine odaklanılarak incelenmiştir. Sanat eylemine özne kavramı üzerinden bir yaklaşım, biyografik ve otobiyografik ifadeleri sanatın farklı alanlarında okuma olanağı sunan bir tavır üzerinden oluşmaktadır.
Raporun ilk bölümünde; sanat eyleminde öznenin varlığı ve değişkenliği biyografik ifadeler ile yorumlanmaktadır. Sanatta özne kavramına yaklaşım, kişisel bellek izlerini sanat eylemine yansıtan sanatçılardan bazıları, eserleri üzerinden değerlendirilerek sunulmuştur. Doğası gereği öznel bir süreç olan sanat eylemine, kişisel bellek izlerinin an ve anılardan beslenen ifadeleri üzerinden bakmak mümkündür. Sanatta kişisel bellek izleri çocukluk odağında incelenmekte; çocukluk, oyun ve oyuncak kavramlarını bir araç olarak kullanan sanatsal pratiklerin oluşumları değerlendirilmektedir. Bu araştırma kapsamında, ikinci bölümde; bir ilham kaynağı olarak "an" kavramına ilişkin imgeler tercih edilmekle beraber, geçmişteki bir an'ın şimdide uyandırdığı hissin sanat üretiminde yeri irdelenmektedir. Sanatta yaratma biçimi olarak, belli bir döneme ait hatırlanan fragmanların süreçlerinin görünür kılınması amaçlanmaktadır.
"Ben" kavramının çocuklukla özdeşleşen an'larının ilişkisi, "kendime ait yeni bir kurgu oluşturmak" üzerinden, sanat üretiminde öznenin varlığı ve değişkenliği ile yorumlanmaktadır. Özne, bazen sanatçı kimliği bazen de esere yansıtılan nesne konumundaki özne olarak düşünülerek otobiyografik anlatımlar gerçekleştirilmektedir. Öznenin imgelemleri, içsellik kavramı doğrultusunda özgün betimlemelere kapı açacak anlık hislerin kaydedilmesi ile metaforik yaklaşımla eser kurguları çocukluk kavramını odak noktasına alarak oluşmaktadır.

Abstract:
This proficiency in arts study, focuses on the construction of biographical and autobiographical expression by means of art, which is a creation of the human feelings, the relationship between art and concept of subject are examined  by focusing on the art subject. An approach to the action of art through the concept of subject consists of through an attitude that enable to read biographical and autobiographical expressions in different types of art.
In the first part of the report, the existance and the variability of the subject in the action of art is interpreted with biographical expressions. The approach to the concept of subject in art is presented by evaluating some of the artists who reflect their personal memory traces to the act of art, through their works of art. It is possible to view the action of art which is naturally a subjective process, through the expressions of traces of personal memory nourished by moments and memories. Traces of personal memory in art are analyzed with focus of childhood and the formations of artistic practices in which concepts of childhood, game and toy is used as a tool are evaluated. Within the scope of this research, In the second part, images relating to the opinion of "moment" is choosen as a source of inspiration; and in addition, the role of a current feeling revived by a previous moment, in art production is examined. It is aimed to process the memories of a certain time in mind as a way of art creation.
The existance and the variability of the subject in art creation is interpreted in scope of the relation of the concepts of the self with childhood moments and "creating a new autofiction". Autobiographical expressions are made by considering the subject sometimes as an artist itself and sometimes as an object of the art. The artistic fictions are created by focusing on the concept of childhood and with a methaphoric approach by recording the momentary feelings, which will open a new door to the unique presentations in accordance with the intrinsicness of the subject's imaginations.