Hukuk davalarında yargılama harçları ve sorumluluk
Litigation fees of civil cases and responsibility
Yazar: KAMİL ERSİN ORTAÇ
Danışman: PROF. DR. EJDER YILMAZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk (Medeni Usul ve İcra İflas Hukuku) Ana Bilim Dalı / Medeni Usül İcra İflas Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Çağdaş hukuk sistemlerinde, kişilerin haklarını kendi kendilerine, zorla almaları kural olarak yasaktır. Hakkı çiğnenen veya verilmeyen kişi, yargılama gücüne sahip olan Devlete başvurarak, onun eliyle hakkını alır. Ancak kişi, Devletin bu işle görevli kuruluşuna başvurduğunda, yargılama harç ve giderleri adı altında belli bir harcama yapmakla karşı karşıya bırakılmaktadır. Bu harcamalardan olan ve niteliği hakkında değişik görüşler bulunan harç, kamu kuruluşlarının hizmetlerinden yararlanmaları karşılığında, gerçek ve tüzel kişilerin Devlet Hazinesine yaptıkları formalite ödemeler veya katkılardır.Harcı doğuran olay bir kamu hizmetidir ve bu hizmetin harç konusu olabilmesi için; kişinin bir kamu kuruluşundan yararlanması, kişiye kamu tarafından bir menfaat sağlanması ve kamu kuruluşunun, kişinin bir işiyle uğraşması gerekir.Yargılama harcı, Devletin mahkemeleri vasıtasıyla yaptığı yargılama faaliyetleri için yapılan harcamalara katkı niteliğindedir. Keşif, bilirkişi ve tebligat gibi yargılama giderlerinde ise faaliyetinin gerektirdiği ücretin tamamının ödenir. Bu farktan da anlaşılacağı üzere harç, diğer yargılama giderlerinden farklılık göstermekte ve ?vergi? niteliği taşımaktadır.Yargılamaya başlayabilmek için harcın ödenmesi gerekmektedir. Ödenmesi gereken bu harçlar, başvuru harcı ile maktu ve nispî olmak üzere iki çeşit olan karar ve ilâm harcıdır. Maktu harca tabî davalarda dava açarken başvuru harcı ve peşin harç ödenir. Bu peşin harç karar ve ilâm harcının miktarındadır. Yani davacı maktu harca tabî davasını açarken başvuru harcı ile davanın sonunda ödeyeceği maktu karar ve ilâm harcını peşin olarak ödemektedir. Nispî harca tabî davalarda ise, davacı başvuru harcı ile nispî karar ve ilam harcının binde 54 ünün ¼'ünü peşin olarak vermekte, davası kabul edildiği taktirde kalan kısmı da vermekte, davası ret edildiği taktirde kendisinden maktu karar ve ilâm harcı alınmaktadır. Davacı nispî harca tabî davasını açarken ödediği nispî karar ve ilâm harcının, binde 54 ünün ¼'ü, maktu karar ve ilâm harcından fazla ise, isteği halende bu miktar kendisine verilmektedir. Bu harçların yanında celse harçları da Harçlar Kanunu'nda düzenlenmiştir. Bu harç da, tezimizde incelendiği üzere, duruşmanın ertelenmesine sebebiyet verilen durumlarda taraflardan alınan bir harç türüdür.

Abstract:
In modern law systems, persons whose right is infringed or whose right is not given, can not take their rights by themselves, they have to take own rights by hand of goverment. However, person must pay certain expenses which are under the name of litigation costs and fees when applies the authority for take own right. Fee, which is a type of this litigation expenses and which has different view about it, is formality payment or contribution which are made by natural or artificial persons to general fund, because of profit from service of public institution.The ground of fee is public service. The service to be subject of fee gets necessary to those condition; person must benefit from a public institution or public must confer benefit on person or public institution must engage in a person?s action.The litigation fee is a donation to expenditure of public which is made for court?s activity of judging. The cost is paid in full by persons when the cost is about estimate, court expert and certificate of notice. As it appears from this difference, litigation fee is differ from other litigation costs and it has tax characteristic.Fees must paid at the begining of judging. These fees seperates from two types; one of them is judgement fee and the other is writ fees, and both of them have two types which are called fixed and proportional. At the suit which is subjected to fixed fee, application fee and advance fee must paid at the time when the suit is filed. Advance fee?s amount is equal judgement and writ fee?s amount. plaintiff has to pay the application fee and fixed judgement and writ fee at begining of judgement, by cash. At the suit which is subjected to proportional fee, plaintiff has to pay the quarter of fifty four per thousand of application fee and proportional judgement and writ fee by cash. If plaintiff?s suit is accepted by the court, he must pay rest of fee but if plaintiff?s suit is dismissed by court, he must pay fixed judgement and writ fee. At the suit of subjected to proportional fee, if quarter of fifty four per thousand of proportional judgement and writ fee, which was paid at the filed the suit by the plaintiff, is more than fixed judgement and writ fee, this quantity must give back, writ of summons. In additiıon to these fees, fee of hearing is regulated in the Charges Law, too. This fee is collected from parties when the trial is abatement.