Sınav soru türleri tutum ölçeğinin geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesi ve öğrencilerin sınav soru türlerine yönelik tutumlarının çeşitli değişkenlere göre belirlenmesi
Examining the validity and reliability of the exam question types attitude scale and determining the attitudes of the students to the exam question types according to various variables
Yazar: MEVLÜDE OLCAYTÜRK
Danışman: PROF. DR. NAMUDAR İZZET KURBANOĞLU
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın iki temel amacı vardır. Birinci amacı, ortaokul öğrencilerinin sınav soru türlerine yönelik tutumlarının ölçülmesinde kullanılmak üzere bir ölçme aracı geliştirmek ve bu amaç doğrultusunda geliştirilen Sınav Soru Türleri Tutum Ölçeği (SST-TÖ)' nin geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmaktır. İkinci amacı ise ortaokul 5, 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin sınav soru türlerine yönelik tutumlarının cinsiyet ve sınıf düzeylerine göre istatistiksel olarak fark oluşturup oluşturmadığını araştırmaktır. 
Bu çalışma; 2021-2022 ve 2022-2023 eğitim-öğretim yıllarının birinci ve ikinci dönemlerinde Kocaeli ili Gebze ilçesinde beş farklı devlet ortaokulunda gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın birinci amacına yönelik örneklemi, beş farklı devlet ortaokulundan rastgele seçilen, üç farklı örneklem (347, 309 ve 125 öğrenci) grubundan oluşan toplam 781 ortaokul öğrencisidir. Bu örneklem gruplarıyla, çalışmanın birinci amacına yönelik geliştirilen Sınav Soru Türleri Tutum Ölçeği (SST-TÖ)'nin geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılmıştır. 
Çalışmanın ikinci amacına yönelik örneklemini yine aynı okulların 5, 6, 7 ve 8. sınıflarında öğrenim gören 781 ortaokul öğrencisi oluşturmuştur. Bu örneklemle, öğrencilerin sınav soru türlerine yönelik tutumlarının cinsiyet ve sınıf düzeylerine göre istatistiksel olarak fark oluşturup oluşturmadığı araştırılmıştır. 
Çalışmada veri toplamak için ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. İlişkisel tarama yöntemi kapsamında, çalışmanın amaçlarına yönelik verileri toplamak için ortaokul öğrencilerine dört farklı sınav soru türüne yönelik tutum ölçekleri ile sınav tutum ve sınav kaygısı ölçekleri uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS paket programı ile analiz edilmiştir. 
Çalışmanın birinci amacına yönelik toplanan veriler analiz edildiğinde ortaokul öğrencilerinin bir sınavda tercih ettikleri soru türlerini belirlemek için geliştirilen "sınav soru türleri tutum ölçeğinin" geçerlik ve güvenirliğinin olduğunu göstermiştir.
Ayrıca çalışmanın ikinci amacına yönelik toplanan veriler analiz edildiğinde; ortaokul öğrencilerinin sırasıyla çoktan-seçmeli, doğru-yanlış ve kısa-cevaplı sınav soru türlerine yönelik tutum puanlarının, açık-uçlu sınav soru türüne yönelik tutum puanından yüksek olduğu görülmüştür. Diğer bir ifadeyle öğrencilerin en çok çoktan-seçmeli sınav soru türünü tercih ettiği görülmüştür.
Öğrencilerin açık uçlu, çoktan seçmeli ve kısa cevaplı sınav soru türleri tutum puanlarında cinsiyete göre anlamlı bir farkın olmadığı ve ancak doğru-yanlış sınav soru türü tutum puanlarında erkek öğrencilerin lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olduğu belirlenmiştir. 
Bir başka sonuca göre 5, 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin, doğru-yanlış sınav soru türü tutum puanları arasında anlamlı bir farkın olmadığı; açık-uçlu, çoktan-seçmeli ve kısa-cevaplı sınav soru türleri tutum puanları arasında ise anlamlı farkların olduğu belirlenmiştir.  Bu anlamlı farkın açık-uçlu ve çoktan-seçmeli sınav soru türleri tutum puanlarında 5. sınıf öğrencilerin, kısa-cevaplı sınav soru türü tutum puanın da ise 8. sınıf öğrencilerin lehine olduğu görülmüştür.  
Anahtar Kelimeler: Geçerlik ve güvenirlik, Sınav kaygısı, Sınav soru türleri, Sınav tutumu.

Abstract:
There are two main aims of this study. The first aim is to develop a tool for measuring the attitudes toward exam question types of secondary school students and to conduct the validity and reliability study of the Exam Question Types Attitude Scale (EQTA-S) developed for this purpose. The second aim is to investigate whether the attitudes of secondary school 5th, 6th, 7th, and 8th-grade students towards exam question types make a statistical difference according to gender and grade levels.
This study was held in five different public secondary schools in the Gebze district of Kocaeli province in the first and second semesters of the 2021-2022 and 2022-2023 academic years. The sample for the first purpose of the study is a total of 781 secondary school students, consisting of three different sample groups (347, 309, and 125 students) randomly selected from five different public secondary schools. The validity and reliability analyses of the Exam Question Types Attitude Scale (EQTA-S), which was developed for the first purpose of the study with these sample groups, were made.
The sample for the second purpose of the study consisted of 781 secondary school students studying in the 5th, 6th, 7th, and 8th grades of the same schools. With this sample, it was investigated whether students' attitudes towards exam question types make a statistical difference according to gender and grade level.
In the study, the relational survey method was used to collect data. Within the scope of the relational survey method, attitude scales for four different exam question types, exam attitude, and test anxiety scales were applied to secondary school students to collect data for the purposes of the study. The obtained data were analyzed with the SPSS package program.

When the data collected for the first purpose of the study is analyzed; showed that the "exam question types attitude scale" developed to determine the question types preferred by secondary school students in an exam has validity and reliability.
In addition, when the data collected for the second purpose of the study were analyzed, it was observed that the attitude scores of secondary school students for multiple-choice, true-false, and short-answer exam question types were higher than their attitude scores for open-ended exam question types, respectively. In other words, it was seen that the students mostly preferred the multiple-choice exam question type.
It was determined that there was no significant difference according to gender in the open-ended, multiple-choice, and true-false question types attitude scores of the students, but there was a statistically significant difference in favor of male students in the true-false exam question-type attitude scores.
According to another result, it was determined that there was no significant difference between the 5th, 6th, 7th, and 8th-grade students' true-false exam question types attitude scores,  while there were significant differences between open-ended, multiple-choice, and short-answer exam question types attitude scores. It was seen that this significant difference was in favor of the 5th-grade students in the open-ended and multiple-choice exam question types, and the 8th-grade students in the short-answer exam question type attitude scores.
Keywords: Exam question types, Test anxiety, Test attitude, Validity and Reliability.