Temel psikolojik ihtiyaçların karşılanması ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişki: Affetme, duygu düzenlenme güçlüğü ve psikolojik kırılganlığın aracı rolü
The relationship between satisfaction of basic psychological needs and psychological well-being: The mediating role of forgiveness, emotion dysregulation and psychological vulnerability
Yazar: İLKEM YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA EŞKİSU
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ergen psikolojisi = Adolescent psychology ; Erken ergenlik = Early puberty ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being

Özet:
Bu araştırmada temel psikolojik ihtiyaçların karşılanması ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide affetme, duygu düzenleme güçlüğü ve psikolojik kırılganlığın rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu ortaöğretim kademesindeki 219'u erkek 181'i kadın toplamda 400 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın veri toplama sürecinde Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği Kısa Formu, Heartland Affetme Ölçeği, Temel Psikolojik İhtiyaçların Tatmini ve Engellenmesi Ölçeği, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği,  Psikolojik Kırılganlık Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu Kullanılmıştır. İlişkisel modelin kullanıldığı araştırmada araştırmadaki değişkenlerin birbiriyle ilişkilerinin belirlenmesi amacıyla Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizinden yararlanılmıştır. Temel psikolojik ihtiyaçların karşılanması, affetme, duygu düzenleme güçlüğü, psikolojik kırılganlık ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkiler Yapısal Eşitlik Modeli ile test edilerek analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre temel psikolojik ihtiyaçların tatmini iyi oluş üzerinde doğrudan bir etkiye sahipken temel psikolojik ihtiyaçların engellenmesi psikolojik iyi oluşu affetme, duygu düzenleme güçlüğü ve psikolojik kırılganlık aracılığıyla yordamaktadır. Araştırma ergenlere ve ailelerine yönelik müdahalelerin psikolojik ihtiyaçların karşılanmasını ve affetme becerisi kazandırmayı içeren bileşenlere sahip olmasının ergenlerin iyi oluşları üzerinde fayda sağlayabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Temel Psikolojik İhtiyaçların Karşılanması, Affetme, Duygu Düzenleme Güçlüğü, Psikolojik Kırılganlık, Psikolojik İyi Oluş.

Abstract:
This research aimed to investigate the interplay among forgiveness, emotion regulation difficulties, and psychological vulnerability in the context of meeting basic psychological needs and psychological well-being. The study involved 400 high school students, comprising 219 males and 181 females. Data collection instruments included the Emotion Dysregulation Scale Short Form, Heartland Forgiveness Scale, Satisfaction and Inhibition of Basic Psychological Needs Scale, Psychological Well-Being Scale, Psychological Vulnerability Scale, and Personal Information Form. Utilizing a relational model, Pearson Product Moment Correlation Analysis was employed to examine the associations between the variables. The relationships among satisfaction of basic psychological needs, forgiveness, emotion regulation difficulties, psychological vulnerability, and psychological well-being were further explored through Structural Equation Modeling. The findings revealed that the stisfaction of basic psychological needs directly impacts well-being, while the frustration of these needs influences psychological well-being through forgiveness, emotion dysregulation, and psychological vulnerability. The study suggests that interventions targeting adolescents and their families, incorporating strategies to address psychological needs and foster forgiveness skills, may enhance the well-being of adolescents.

Keywords: Meeting Basic Psychological Needs, Forgiveness, Difficulty in Emotion Regulation, Psychological vulnerability, Psychological Well-Being.