Belediyelerde mali özerklik ve Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi gelir yapısının mali özerklik açısından değerlendirilmesi
Fiscal autonomy in municipalities and evaluation of Tekirdağ Metropolitan Municipality revenue structure in terms of fiscal autonomy
Yazar: ÖZALP KILIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYKUT TAVŞANCI
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Maliye = Finance
Dizin: Belediyeler = Municipalities ; Büyükşehir belediyeleri = Metropolitan municipality ; Gelir yapısı = Revenue structure ; Mali özerklik = Fiscal autonomy ; Tekirdağ = Tekirdağ ; Yerel yönetimler = Local administrations ; Yerel özerklik = Local autonomy

Özet:
Kentsel alanların yönetimi hususunda yerel düzeydeki en yaygın örgütlenme biçimi belediyelerdir. Belediyeler, günlük yaşamın işleyişini doğrudan etkileyen pek çok görev ve sorumluluğu üstlenmiş olan idari ve mali özerk birimlerdir. Ülkemizde, nüfusun yaklaşık olarak % 94'ü belediye sınırları içerisinde ikamet etmektedir. Belediyelerin üstlenmiş oldukları görev ve sorumlulukları eksiksiz bir şekilde yerine getirebilmeleri için yeterli mali kaynaklara sahip olmaları şarttır. Bu açıdan belediyelerin etkin ve kaliteli hizmet üretebilmesi, bu idarelerin mali özerkliğe sahip olması ile yakından ilgilidir. Mali özerklik, belediyelerin kendi öz gelir kaynaklarına sahip olmasını ve bu kaynakları başka bir yönetim biriminin müdahalesi olmaksızın kurumun amaçları doğrultusunda kullanabilmesini ifade etmektedir. Belediyelerde mali özerklik düzeyinin tespitine yönelik pek çok yöntem bulunmaktadır. Bu yöntemler içerisinde en yaygın olanı, yerel öz gelir oranının tespit edilmesidir.
Bu çalışmanın temel amacı, 2014-2017 yıllarını kapsayan dönemde Tekirdağ Büyükşehir Belediyesinin mali özerklik düzeyini tespit etmektir. Yapılan değerlendirmelerde yerel öz gelir oranının ortalama olarak % 16,35 olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu oran Türkiye ortalamasının da oldukça altındadır. Bu çerçevede Tekirdağ Büyükşehir Belediyesinin mali açıdan özerk olmadığı ve büyük ölçüde merkezi yönetimden gelen yardımlara bağımlı olduğu söylenebilmektedir.

Abstract:
Municipalities are the most common form of organization at the local level in the management of urban areas. Municipalities are administrative and financial autonomous institutions that take on several tasks and responsibilities directly affecting the functioning of daily life. In our country, approximately 94 % of the population resides within the municipal boundaries. Municipalities must have enough financial resources to perform their duties and responsibilities in a complete manner. In this respect, the municipalities' ability to produce effective and quality services is closely related to the financial autonomy of these administrations. Fiscal autonomy means that municipalities have their own sources of income and that these resources can be used for the purposes of the institution without the intervention of another management unit. There are multiple measures to determine the level of fiscal autonomy in municipalities. The most common of these measures is the determination of the local own revenue ratio.
The main aim of this study is to determine the fiscal autonomy level of Tekirdağ Metropolitan Municipality in the period 2014-2017. In the evaluations made, it was found that the local own revenue ratio of Tekirdağ was 16.35 % on average which ratio is dramatically lower compared to the other municipalities' averages in Turkey in the same period. By this fact, one can claim that Tekirdağ Metropolitan Municipality is not financially autonomous and is largely dependent on assistance from central government.