Kök-ur nematodu meloidogyne incognita' nın asma anaçlarında reaksiyonlarının belirlenmesi
Determination of root-knot nematode meloidogyne incognita reactions of grapevine rootstocks
Yazar: HARUN BURAK GÖZE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ HALLAÇ TÜRK
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Sabit endoparazit beslenen kök-ur nematodları asma bitkisinde zarar yapmakta ve verim kayıplarına neden olmaktadırlar. Meloidogyne incognita dünya çapında asma alanlarında yaygın olan kök-ur nematodu türüdür. Bu nematodun kontrolünde asma anaçlarının kullanımı öne çıkmaktadır. Bu tezde kontrollü koşullar altında Ramsey, Harmony, Dogridge, 5BB, 1613C ve 1103P asma anaçlarında M. incognita G7 izolatının reaksiyonları araştırılmıştır. Tesadüf blokları deneme desenine göre kurulan araştırmada tek bir anaç dikilen her saksıya 1 000 Meloidogyne incognita 2. dönem larva inokulasyonu yapılırken nematod uygulaması yapılmayan anaçlar kontrol olarak kullanılmıştır. Araştırmada bitki boy ve yaş ağırlığı, sürgün boyu ve sayısı, yaprak sayısı, kök uzunluğu ve yaş ağırlığı, gal sayısı, gal indeksi, yumurta paketi ve yumurta sayısı ile topraktaki 2. dönem larva yoğunluğu parametreleri değerlendirilmiştir. Değerlendirmeler sonucunda Harmony anacında M. incognita G7 izolatının virülent reaksiyon gösterdiği bulunmuştur. G7 izolatının bu anaçta gal indeks değeri 3, yumurta paketi sayısı 23.3, yumurta sayısı ise 2 567 olarak saptanmıştır. Gal sayısı ve indeks değerlerine bakıldığında M. incognita G7 izolatına karşı anaçların dayanım durumu 1103P>1613C>Dodridge>Ramsey>5BB>Harmony olarak sıralanabilmektedir. Araştırmada tüm parametreler değerlendirildiğinde, M. incognita G7 izolatına karşı en iyi dayanımı sağlayan anaç 1103P olarak belirlenmiştir. 1103P de G7 izolatının gal indeks değeri 0.5, yumurta paketi sayısı 0.6, yumurta sayısı ise 63.3 olarak saptanmıştır. Araştırma sonucunda 1103P asma anacının Türkiye bağcılığının geliştirilmesi ve iyileştirilmesi bakımından yeni anaç ıslahında kullanılabilinir olduğu sonuca varılmıştır.

Abstract:
Root-knot nematodes are endo-parasites of plant roots and parasitisation can lead to diminished grape yields. Meloidogyne incognita is common root-knot nematode species in vineyards. Grapevine rootstocks are used to control these nematodes. In this study, the reactions of M. incognita G7 isolates were investigated in Ramsey, Harmony, Dogridge, 5BB, 1613C and 1103P grapevine rootstocks under controlled conditions. The experiment was established with randomized block design. Rootstock without nematode application was used as control. Single grapevine plants were inoculated with 1 000 second stage juveniles of M.incognita. After inoculation, the plant height and fresh weight, shoot height and number, number of leaves, root length and fresh weight, number of galls, gall index, egg masses and number of eggs and second stage larvae of soil density parameters were evaluated. It was found that M. incognita G7 isolate showed virulent reaction in Harmony rootstock and the value of gall index G7 isolate 3, number of egg masses 23.3 and number of eggs 2 567 respectıvely. The resistance of the rootstocks against M. incognita G7 isolates can be listed as 1103P>1613C>Dogridge>Ramsey>5BB>Harmony. 1103P was the best resistance against M. incognita G7 isolate. The value of G7 isolate of gall index was found to be 0.5, number of egg masses 0.6 and number of eggs 63.3 in 1103 P. Therefore, 1103P can be used for breeding new rootstocks for improving the Turkey viticulture sector.