Ekolojik ayak izi bağlamında çevre ve ekonomik büyüme ilişkisi: OECD ülkeleri örneği
Relationship between environment and economic growth in the context of ecological footprint: The case of OECD countries
Yazar: GİZEM ATILGAN
Danışman: DOÇ. DR. CELİL AYDIN
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Ülkelerin sürdürülebilir büyüme hedefleri kapsamında çevrenin korunması büyük önem taşımaktadır. Fakat ülkelerin üretim faktörlerinden olan enerjiyi, fosil kaynaklardan karşılaması CO2 salınımını artırarak çevreyi olumsuz etkilemektedir. CO2 salınımının artması, atmosferde sera etkisi yaratarak küresel ısınma ve iklim değişikliği gibi insan hayatını son derece derinden etkileyen birtakım problemleri de beraberinde getirmektedir. Oluşan sorunları en aza indirgemek için kaynakları etkin ve bilinçli bir şekilde kullanmak, fosil kaynaklara alternatif olan temiz enerji kaynaklarını üretime dahil etmek gerekmektedir. Çevre kirliliğini azaltmak adına yapılan bu gereklilikler ekolojik ayak izinin düşük olmasına ve sonucunda ise daha sürdürülebilir bir çevre ile beraber üretim ve tüketim faaliyetleri sonucu oluşan CO2 salınımının da azalmasına neden olmaktadır. Bu nedenle ekolojik ayak izini azaltmak oldukça önemlidir.
  Bu çalışmada OECD ülkelerinde, ekolojik ayak izi bağlamında çevre kirliliği  ve ekonomik büyüme ilişkisi, 1995-2018 dönemi için Yumuşak Geçişli Panel Regresyon (YGPR) modeli ile incelenmiştir. Analiz sonuçlarına göre, eşik değişken olarak baz alınan ekolojik ayak izinin 1,63 kha olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda kişi başı ekolojik ayak izi eşik düzeyinin altında olduğunda ekonomik büyüme çevre kirliliğini azaltırken, eşik seviyesinin üstünde olduğunda ekonomik büyüme çevre kirliliğini artırmaktadır. Ayrıca çalışmada ele alınan ülke grubunda Çevresel Kuznets Eğrisinin geçerli olduğu tespit edilmiştir. Böylelikle çevre dostu teknolojilerin teşvik edilmesi, enerji verimliliğinin artırılması ve atık yönetimi politikalarının güçlendirilmesi çevre kirliliğini azaltmak adına çözüm niteliği taşımaktadır.

Abstract:
Ensuring the protection of the environment is of great importance within the scope of countries' sustainable growth goals. However, the reliance of countries on fossil fuels to meet their energy needs leads to an increase in CO2 emissions, negatively impacting environmental pollution. The rise in CO2 emissions creates a greenhouse effect in the atmosphere, giving rise to severe problems such as global warming and climate change, which deeply affect human life. To minimize the resulting issues, it is crucial to utilize resources efficiently and consciously, incorporating clean energy sources as alternatives to fossil fuels in production. These necessary measures to reduce environmental pollution contribute to a lower ecological footprint and, as a result, a decrease in CO2 emissions generated from production and consumption activities, leading to a more sustainable environment. Therefore, reducing the ecological footprint is highly significant.
This study examines the relationship between environmental pollution and economic growth in OECD countries in the context of ecological footprint using the Soft Transition Panel Regression (PSTR) model for the period 1995-2018. The analysis results indicate that the ecological footprint, defined as the threshold variable, is found to be 1,63 kha. When the per capita ecological footprint is below the threshold level, economic growth reduces environmental pollution, while it increases environmental pollution when it is above the threshold level. Additionally, the study finds that the Environmental Kuznets Curve is valid for the group of countries considered. Therefore, promoting eco-friendly technologies, enhancing energy efficiency, and strengthening waste management policies serve as solutions to reduce environmental pollution.