İstanbul Komnenoslar Dönemi Bizans yapılarında mimari plastik kullanımı
Byzantine architectural plastics at Comnenian buildings in Istanbul
Yazar: GÜLNUR GÜREŞ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE ÇAYLAK TÜRKER
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Bizans kiliseleri = Byzantine churchs ; Komnenos Dönemi = Komnenos Era ; Mimari plastik = Architectural plastic ; Taş eserler = Stone works ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Komnenoslar dönemi (1081-1185) yalnız Bizans tarihini değil, Avrupa ve İslam dünyasını da yakından ilgilendiren olaylar ile dolu bir dönem olmuş, bu dönemde gerek meydana geldiği dönemleri gerekse gelecek yüzyılları siyasi-dini ve de ekonomik olarak derinden etkileyen Haçlı Seferleri yaşanmıştır. İşte bu olaylar cereyan ederken, olayların içinde birinci dereceden rol oynayan ve etkilenen Bizans yönetiminde Komnenoslar Hanedanlığı hüküm sürmekteydi ve Orta Bizans olarak da adlandırılan bu dönemde inşa edilen yapıların önemli bölümü, İstanbul'un Fethinden sonra başta cami olmak üzere, çok çeşitli amaçlar için düzenlenmiş ve kullanılmıştır. Bu dönem içerisinde tespit ettiğimiz Pantepoptes İsa Kilisesi, Aziz Theodoros Kilisesi, Pantokrator İsa Kilisesi, Şeyh Süleyman Mescidi, Azize Theodosia Kilisesi, Aya Kapı Kilisesi, Kyrios Meryem Kilisesi, Aziz İoannes en to Trulla Kilisesi bu dönem plan tiplerini bize yansıtmakla beraber, yapılardaki sütun, lento, sütun başlığı, arşitrav gibi statik işlevli ve ambon, templon, atlar, sütunlu templon gibi liturjik işlevli elemanların; İstanbul Komneneoslar Dönemi Bizans Yapılarında Mimari Plastik Kullanımı başlığı altında ele alınması tezimizin konusunu oluşturmaktadır. Bu çalışma ile orta Bizans dönemi mimari plastik eserlerinin malzeme, yapım tekniği ve süsleme motifleri ayrıntılı biçimde belgelenecektir. Elde edilecek sonuçlar Komnenoslar döneminde başkentte üretilen taş eserlerinin üslup özelliklerinin daha iyi anlaşılmasını sağlayacaktır.

Abstract:
The Comnenian period (1081 - 1185) had been a period, not only concerned the Byzantium history, but also the Europe and Islamic world with lots of events. In that period, the Crausades acted a great role on affecting not only the period they took place, but also affected the following centuries deeply, especially in politics, religious and financially. While, those events were happening, the Comnene Dynasty were reingning under the reign of the Byzantium which was playing the premier role and being affected mostly. This period, also called Middle Byzantium, is used in most buildings after the conquest of İstanbul, edited and used mainly for the mosques. In that period we ascertained some buildings which reflect that period's building plans. These are, Pantepoptes Jesus Church, St. Theodoros Church, Pantokrator Jesus Church, Sheikh Süleyman Mosque, Ave Theodosia Church, Aya Kapı Church, Kyrios Mary Church, St. Ioannes en to Trulla Church. These buildings also constitute the subject of the prject called "The use of Plastic in Architecture in the period of Byzantium Comnenons in İstanbul. With this work the weorks of architectural sculpture in the middle Byzantine period, materials, construction techniques and decorative motifz would be documented in detail. The resoults will be dole to provide understanding styles of stones objects produced in the capital during Comnenian. The results obtained in the capital during the period of his stylistic features Comnenian stone produced will provide a better understanding.