Görsel sanat eğitimi programının okul öncesi dönem çocuklarının eleştirel düşünme becerilerine etkisinin incelenmesi
Examining the effect of visual art education programme on the critical thinking skills of preschool children
Yazar: GÜL DALĞAR
Danışman: DOÇ. DR. İLKAY ULUTAŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders programları = Curriculum ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Görsel sanatlar = Visual arts ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Sanat eğitimi = Art education ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırma, okul öncesi çocuklarının eleştirel düşünme becerilerinin desteklenmesinde "Görsel Sanat Eğitimi Programı"nın etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini 2014-2015 eğitim öğretim yılında Burdur il merkezinde bağımsız anaokullarına devam eden 5-6 yaş çocukları oluşturmuştur. Araştırmanın çalışma grubunu 20'si deney, 20'si kontrol grubu olmak üzere tesadüfi olarak belirlenen 40 çocuk oluşturmuştur. "Görsel Sanat Eğitimi Programı"nın çocukların eleştirel düşünme becerileri üzerindeki etkisini belirleyebilmek amacıyla yarı deneysel model kullanılmıştır. Deney grubunu oluşturan çocuklara on iki hafta boyunca "Görsel Sanat Eğitimi Programı" uygulanmıştır. Veriler çocuklara ilişkin genel bilgileri içeren "Kişisel Bilgi Formu" ve "Çocuklar İçin Eleştirel Düşünme Ön-göstergeleri Değerlendirme Aracı/ÇEDÖDA (Chandra, 2008)" kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde; öncelikle deney ve kontrol gruplarının ÇEDÖDA'dan elde ettikleri puan ortalamaları arasındaki farkın anlamlılığı bağımsız örneklemler için t Testi ile analiz edilmiştir. Deney ve kontrol gruplarının ÇEDÖDA'dan elde ettikleri öntest-sontest ortalamaları ise ilişkili örneklemler için t testi ile karşılaştırılmıştır. Deney grubunun ÇEDÖDA'dan elde ettikleri son test-kalıcılık testi karşılaştırmaları ise ilişkili örneklemler için t testi ve öntest/sontest ve izleme testi ve ortalama puanları arasındaki farkı test etmek için tek faktör üzerinde tekrarlı ölçümler için iki faktörlü ANOVA ile belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda, "Görsel Sanat Eğitimi Programı" sonrasında çocukların ÇEDÖDA'dan aldıkları toplam puan ortalamaları arasında deney grubunun lehine anlamlı fark olduğu (p<.001) ve bu farkın etkisinin büyük olduğu belirlenmiştir. Deney grubu çocuklarına son-testten dört hafta sonra yapılan izleme testi ile son-test puan ortalamaları karşılaştırıldığında anlamlı fark (p>.05) bulunmazken, izleme testi ile ön-test puan ortalamaları karşılaştırıldığında anlamlı fark (p<.001) olduğu tespit edilmiştir. İstatistiksel olarak belirlenen bu farklılığın izleme testi toplam değeri lehine olduğu saptanmıştır. Bu bulgulara dayalı olarak "Görsel Sanat Eğitimi Programı"nın çocukların eleştirel düşünme becerileri üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This research aimed to investigate the effect of "Visual Art Education Programme" on the critical thinking skills of preschool children. The population of the research consists of 5-6-years-old children attending to kindergartens at Burdur city center in 2014-2015 academic year. The study group involved 40 randomly selected children, 20 of whom were assigned to the experimental group while the rest performed in the control group. To examine the effect of "Visual Art Education Programme" on 5-6-year-old children's critical thinking skills, quasi experimental design was used. "Visual Art Education Program" was applied on the experiment group during 12 weeks. For the data collection process, "Individual Demographical Information Form" and "Precursors of Critical Thinking Assessment for Children/PCTAC (Chandra, 2008)" were used. The significance of the difference between means obtained from PCTAC was tested with t-Test analysis to determine equivalence of experiment and control groups. For samples related to pretest-posttest means of experiment and control groups obtained from PCTAC, t-test was used for comparison. Posttest-permanence test comparisons that were obtained by the experiment group from PCTAC were determined using two factor ANOVA for repeated measurements on single factor to test the difference between t-test and pretest/posttest and follow-up test and means for related samples. As a result of the study, a significant difference in favor of experiment group was found at the end of "Visual Arts Education Program" (p<.001) and it was determined that the program had a large effect. While no significant differences were found when score averages between the follow-up test conducted on the experiment group four weeks after the posttest and averages in post-test (p>.05); when follow-up test and pretest score averages were compared, significant difference (p<.001) was determined. It was revealed that this statistically determined difference was in favor of the follow-up test total score. Based on these findings, it was concluded that "Visual Art Education Programme" was effective on the critical thinking skills of preschool children.