Antalya'da Ortaçağ mimarisinde kullanılan bezemelerin günümüzdeki izleri üzerine bir inceleme
A study on the today's traces of the decorations used in medieval architecture in Antalya
Yazar: MELEK ERSOY
Danışman: PROF. DR. ZUHAL KAYNAKCI ELİNÇ
Akdeniz Üniversitesi / Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsü / Akdeniz Ortaçağ Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture ; Tarih = History

Özet:
Antik dönemden günümüze kadar mimaride süsleme her zaman önemli bir yer tutmuştur. Bu
durum farklı kültür ve dönemlerde de kendini göstermiştir. Özellikle Selçuklu dönemi yapılarında,
süslemenin mimarideki önemi açıkça görülmektedir. Bu dönemde kullanılan süsleme teknikleri hem
estetik hem de sembolik anlamlar taşıyan çeşitli formlarla ve figürlerle ifade edilmiştir. Malzeme ve
teknoloji zamanla değişmiş olsa da, süsleme mimarideki yerini ve önemini korumuştur.
Bu çalışma, 11. ve 14. yüzyıllar arasında Antalya mimarisinin günümüz Antalya mimarisine
etkilerini araştırmaktadır. Antalya'daki Selçuklu dönemine ait mimari eserlerin incelenmesi ve günümüz
mimarisindeki yansımalarının belgelenmesi üzerine odaklanılmıştır. Yapılar üzerindeki süslemelerin
detaylı bir analizi yapılarak geometrik, figürlü, bitkisel ve yazılı desenlerin kullanımı incelenmiştir.
Çalışma, Antalya'nın tarihsel gelişiminden başlayarak Ortaçağ mimarisindeki süslemenin evrimini ve
günümüzdeki etkilerini sistematik bir şekilde ele almaktadır. Levhalarda karşılaştırmalı gözlemler,
Selçuklu mimarisinin günümüz yapıları üzerindeki izlerini ve süsleme unsurlarının değişimini ortaya
koymaktadır. Mimari formların yanı sıra süsleme unsurları da detaylı olarak incelenmiş, geometrik
desenlerin önemli bir yer tuttuğu, figürlerin ve bitkisel süslemelerin de kullanıldığı vurgulanmıştır.
Araştırma, günümüz mimarisinde Selçuklu mirasının izlerini ve süsleme unsurlarının evrimini akademik
bir çerçevede ele almaktadır. Bu kapsamda, Selçuklu döneminin mimari mirası ile modern Antalya'nın
mimari yapıları arasındaki bağlantılar detaylı bir şekilde ortaya konulmuştur. Bu çalışmanın bulguları
hem mimarlık tarihi hem de güncel mimari uygulamalar açısından önemli bir katkı sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Antalya, Ortaçağ Mimarisi, Anadolu Selçuklu Devleti, Mimaride Süsleme

Abstract:
Throughout history, decoration has always played a significant role in architecture, which is evident
across different cultures and periods. This is particularly true in Seljuk architecture, where the
importance of decoration is clearly seen. The decorative techniques used during this period were
expressed in various forms and figures that carried both aesthetic and symbolic meanings. Although
materials and technology have changed over time, the importance of decoration in architecture has
remained.
This study investigates the influence of Antalya's architecture from the 11th to the 14th centuries on
contemporary architecture in Antalya. It focuses on examining Seljuk period architectural works in
Antalya and documenting their reflections in today's architecture. A detailed analysis of the decorations
on buildings is conducted, examining the use of geometric, figural, vegetal, and scriptural patterns. The
study systematically addresses the historical development of Antalya, the evolution of ornamentation in
medieval architecture, and its current impacts. Comparative observations on the plates reveal the traces
of Seljuk architecture on modern buildings and the transformation of decorative elements. In addition
to architectural forms, decorative elements are also examined in detail, emphasizing the significant role
of geometric patterns as well as the use of figures and vegetal decorations. The research academically
addresses the traces of Seljuk heritage and the evolution of decorative elements in contemporary
architecture. In this context, the connections between the architectural heritage of the Seljuk period and
the modern architectural structures of Antalya are thoroughly presented. The findings of this study
provide significant contributions to both architectural history and current architectural practices.
Keywords: Antalya, Medieval Architecture, Anatolian Seljuk State, Ornamentation in Architecture