Kamu alacağının takibinde rüçhan hakkı
Priority right in public receivables
Yazar: DİLA ALPAY
Danışman: DOÇ. DR. ERDEM ATEŞAĞAOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Mali Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law ; Maliye = Finance

Özet:
Çalışmanın esas konusunu, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un İkinci Bölümü'nün "Diğer korunma hükümleri" başlığı altında düzenlenmiş "Amme alacaklarında rüçhan hakkı" kenar başlıklı 21. maddesi oluşturmaktadır. Üç bölümden oluşan bu çalışma ile kamu alacaklarının rüçhan hakkı; kavramsal boyutu, kapsamı, hukuki niteliği, Anayasal sınırları ve uygulama sorunları ekseninde incelenmesi amaçlanmaktadır.
 	Çalışmanın kapsamı, 6183 sayılı Kanun'un kamu alacağı olarak nitelendirdiği alacaklar ile sınırlı olduğu için ilk bölümde öncelikle kamu alacağı kavramı, kamu alacağının tarafları ve kapsamı açısından genel açıklamalarda bulunulmuştur.  Ayrıca bu bölümde kamu alacaklarına rüçhan hakkı tanınması tahsil edilme önceliği tanıyan diğer kanuni düzenlemeler, kamu alacaklarında rüçhan hakkı, tanınan öncelik ve ayrıcalıkların amacı ile bağlantılı olarak değerlendirilmiş ve tanımlanmıştır. 
Çalışmanın ikinci bölümde ise 6183 sayılı Kanun uyarınca "Diğer korunma hükümleri" başlığı altında düzenlenmiş bulunan rüçhan hakkının hukuki niteliği, vergi hukukundaki koruma önlemlerinin ön şartları ve özellikleri çerçevesinde ele alınmıştır. Ayrıca rüçhan hakkının idare açısından idari bir yetkinin kullanımı olma özelliği, hak ve yetki kavramları kapsamında rüçhan hakkı uygulamasının değerlendirilmesini gerektirmiştir. Devam eden kısımda Anayasal ilkeler ve esaslar doğrultusunda konu ele alınmış olup bu kısımda Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin kararları yol gösterici olmuştur.
Son olarak üçüncü bölümde, kamu alacaklarının rüçhan hakkından yararlanabilmesi için kanunda öngörülen şartlar, ilk uygulanan hacizlerin niteliğine göre ayrı ayrı incelenmiştir. Ayrıca farklı kamu idarelerinin kendi aralarında hacizlere katılması, hacizlere ek olarak rehinli alacakların da takip ve tahsil sürecine dâhil olması durumları da bu bölümün konusunu oluşturmaktadır. İflas yolu ile takiplerde kamu alacaklarının imtiyazlı olma durumu incelenmiş ve uygulamada ortaya çıkan sorunlar temel hak ve özgürlükleri gözeten bir yaklaşım ile irdelenerek çalışma sonlandırılmıştır.

Abstract:
In the first part of the study consisting of three parts, the concept of public receivables and the differentiation of the procedure of public receivables from the general follow-up procedure are examined and general explanations are made in terms of the parties and scope of public receivables. The reason for this is that the scope of the study is not limited to all public revenues, but to the receivables that Law No. 6183 characterizes as public receivables.
The main subject of the study is the 21st article with the side title "Priority Right in Public Receivables", which is arranged under the title of Other Protective Provisions in the second part of the Law No. 6183 on Collection Procedure of Public Receivables. 
In addition, in this section, the legal regulations and amendments to the law granting priority to public receivables were examined, and the right of priority in public receivables was evaluated and defined in connection with the purpose of the priority and privileges granted. In this section, in justifying the priority right granted to public receivables, not only the legal regulations but also international conventions and norms were utilized. In this section, an attempt has been made to establish a basis for justifying the priority right granted to public receivables by making use of international conventions and norms rather than just legal regulations.
In the second part of the study, the legal nature of the right of priority is discussed within the scope of the preconditions, features and European Court of Human Rights (ECHR) criteria of the protection measures, evaluations were made within the scope of the characteristics of the administrative action, based on the fact that the public administration uses the authority, and the subject was discussed within the scope of constitutional principles and essentials. Especially in this section, the cases law of the ECHR have been guiding.
Finally, in the third part, the conditions stipulated in the law for public receivables to benefit from the priority right are analyzed separately according to whether the first attachments were of public quality or private law origin. In addition, the participation of different public administrations in foreclosures among themselves and the inclusion of pledged receivables in the follow-up and collection process in addition to foreclosures are also the subject of this section. By evaluating the privilege of public receivables in bankruptcy proceedings, the chapter was terminated with the aim of finding solutions to the problems that arise in practice. 
Throughout the study, an approach that is fit for purpose, fair, and considering of fundamental rights and freedoms has been tried to be adopted while finding solutions to the situations identified as legal problems