Adil yargılanma hakkı çerçevesinde ceza muhakemesi hukukunda seri muhakeme usulü
Speed trial procedure in criminal procedure law within the framework of the right to a fair trial
Yazar: METİN KAPLAN
Danışman: PROF. DR. FAZIL HÜSNÜ ERDEM
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
24/10/2019 tarih 30928 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7188 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 3.maddesi ile mülga Ceza Muhakemesi Kanununun 250.maddesinin yeniden düzenlenmesi ile hukuk sistemimize giren Ceza Muhakemesi Hukukunda Seri Muhakeme Usulü, yargılama süreçlerini kısaltmak, mahkemelerin iş yüklerini azaltarak daha nitelikli dosyalarla daha fazla ilgilenmelerini sağlamak ve mahkemelerin artan iş yoğunluklarının azaltmak amacıyla hukukumuza giren bir alternatif çözüm yoludur. Bu kurumun hem usul hukukuyla ilgili süreçler içermesi hem de yapılacak yargılama sonucunda fail hakkında verilecek cezada belirli bir oranda indirim öngörmesi nedeniyle karma nitelikli bir kurum olduğu anlaşılmaktadır. Bu kurumun yargılamanın asli muhataplarından olan failler bakımından uygulanmasının getirileri kadar götürülerinin de olduğu bir gerçekliktir. Bu kurumun uygulanması neticesinde failin, yüz yüzelik, davasız yargılama olmaz ilkesi, aleni yargılama hakkı, mahkemelerin vicdani kanaatlerine göre karar vermesi gibi birçok temel yargılama ve adil yargılanma haklarından feragat etmesi gerekmektedir. Bu feragatin seri muhakeme usulünün götürüleri olduğunu ifade etmemiz gerekirken seri muhakeme usulünün uygulanacak olması neticesinde fail hakkında savcılık tarafından belirlenen cezada yarı oranında indirim yapılarak ceza tayin edilecek olması bu kurumun getirileri arasında yer almaktadır. Bu çalışmada Türk Hukuk Sistemine 7188 sayılı yasa ile birlikte giren Seri muhakeme kurumunun uygulamada ve teorikte yarattığı problemlere ve gerek fail gerekse de kamusal açıdan sağladığı faydalara uygulamadan ve doktrinde yapılan çalışmalar vasıtasıyla değinilmiştir. Yine bu kurumun uluslararası alanda uygulamalarına karşılaştırmalı hukuktan yararlanılarak bakılmış ve özellikle bu kurumun adil yargılanma hakkı kapsamında detaylı karşılaştırması ve incelenmesi, AİHM içtihatları ve uygulamaları dikkate alınarak yapılmıştır.

Abstract:
24/10/2019 dated 30928 published in the Official Gazette numbered 7188 which entered into force regarding Amendment to the Criminal Procedure Law and Certain Laws Article 3 of the Code of Criminal Procedure Act 250.serial Procedure in Criminal Procedure Law, which enters our legal system with the reorganization of the article, to shorten the judicial processes, it is an alternative solution that enters into our law in order to reduce workloads for courts and to provide them with greater interest in more qualified files and to reduce the increasing labor densities of the courts. İt is understood that this institution is a mixed-qualified institution because it contains processes related to procedural law and as a result of the trial, it foresees a certain amount of discount on the penalty to be given about the perpetrator. It is a reality that the implementation of this institution in terms of the perpetrators, who are the main interlocutors of the trial, is as much a reality as the returns. As a result of the implementation of this institution, the perpetrator must renounce many basic rights of trial and fair trial, such as face-to-face, non-judgment principle, right to judge publicly, decision of the courts according to their conscientious convictions. While we should state that this waiver is the lump of the serial procedure, the fact that the serial reasoning procedure will be applied and the penalty will be determined by the half of the penalty determined by the prosecution as a result of the fact that this institution will be among the returns of this institution receives. In this study, the problems created by the Serial reasoning institution, which entered into Turkish Law System with the law numbered 7188, in practice and theory, and the benefits it provides from both the perpetrator and the public point of view were addressed through the work done in practice and doctrine. Again, the applications of this institution in the international arena were taken into consideration by using comparative law and in particular the detailed comparison and examination of this institution within the scope of the right to a fair trial was made by taking into account the ECHR jurisprudences and practices.