Örgütsel adalet ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişkide mesleki tükenmişlik, değişime direnç ve iş tatmininin aracılık ve düzenleyicilik etkisi; Osmaniye ortaöğretim müdürlüklerinde çalışan öğretmenler örnekleminde incelenmesi
Mediation and regulatory effects of occupational burnout, resistance to change and job satisfaction in the relationship between organizational justice and organizational commitment; Examining the sample of teachers working in Osmaniye secondary education directorates
Yazar: HÜSEYİN KISACIKOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET MELİH EYİTMİŞ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Değişime direnç = Resistance to change ; Düzenleyiciler = Moderators ; Eğitim kurumları = Education establishments ; Osmaniye = Osmaniye ; Tükenmişlik = Burnout ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Öğretmenler = Teachers ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Eğitim kurumları toplumun pek çok noktasında olduğu gibi örgütlü ve
profesyonel yönetimi gerektiren bir yapıdır. Toplumu yönlendirmeye yönelik etkileri
olabileceği gibi toplumdaki değişimden etkilenmeleri de söz konusu olduğu için,
okulları açık bir sistem olarak tanımlamak mümkündür. Öğretmenler ise eğitim ve
öğretim hizmetlerinin sunulmasında en çok çabayı gösteren kişilerdir ve onların örgüt
kültürü içinde rahat bir şekilde çalışmalarının sağlanması toplumun geleceğine yapılan
önemli bir yatırım olarak görülmelidir
Buradan hareketle bu çalışmada örgütsel adalet ve örgütsel bağlılık arasındaki
ilişkide iş tatmini, değişime direnç ve mesleki tükenmişliğin aracı ve düzenleyici
rolünün olup olmadığı araştırılmaktadır. Bu kapsamda Osmaniye ili merkezinde çalışan
öğretmenlerden seçkisiz rastsal örnekleme yöntemiyle resmi ve etik kurul izinleri
alınmak suretiyle 400 kişiden veri toplanmıştır. Bu araştırma bu yönüyle belirtilen
bağlamda yapılmış olan ilk çalışma özelliğini taşımaktadır.
Elde edilen veriler ilk olarak tanımsal istatistikler ve güvenirlik bakımından
değerlendirilmiş ve daha sonra araştırmanın kavramsal çerçevesinin veriye yansımış
olup olmadığının tespitine yönelik faktör analizleri gerçekleştirilmiştir. Bu kısımlarda
bir problemin olmadığı görüldüğü için araştırma kapsamında geliştirilen hipotezlerin
testleri ile çalışma tamamlanmıştır.
Sonuç olarak Osmaniye il merkezinde çalışan ortaöğretim kurumları
öğretmenlerinin iş tatmini, örgütsel bağlılık ve örgütsel adalet algılarının yüksek olduğu
ve buna bağlı olarak değişime direnç ve mesleki tükenmişlik algılarının da düşük
olduğu belirlenmiştir. Ayrıca örgütsel adaletle örgütsel bağlılık arasındaki ilişkide iş
tatmini ve mesleki tükenmişliğin aracı ve düzenleyici etkilerinin bulunduğu
belirlenmiştir. Buna karşın değişime direncin bahsedilen ilişkide aracı ve düzenleyici bir
II
etkisinin bulunmadığı belirlenmiştir. Çalışmanın son kısmında akademisyenler,
uygulayıcılar ve politika geliştiriciler için öneriler sunularak araştırma sonlandırılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Örgütsel adalet, Örgütsel bağlılık, iş tatmini, mesleki
tükenmişlik, değişime direnç, Osmaniye, Ortaöğretim Kurumları, Öğretmenler

Abstract:
Educational institutions are a structure that requires organized and professional
management as in many parts of the society. It is possible to define schools as an open
system, as they can have effects on directing the society as well as being affected by the
changes in the society. Teachers, on the other hand, are the people who make the most
effort in the provision of education and training services, and ensuring that they work
comfortably within the organizational culture should be seen as an important investment
in the future of the society.
From this point of view, in this study, it is investigated whether job satisfaction,
resistance to change and professional burnout have a mediator and moderator role in the
relationship between organizational justice and organizational commitment. In this
context, data were collected from 400 people by obtaining official and ethical
committee permissions from teachers working in the city center of Osmaniye by
random sampling method. In this respect, this research is the first study to be conducted
in this context.
The obtained data were first evaluated in terms of descriptive statistics and
reliability, and then factor analyzes were carried out to determine whether the
conceptual framework of the research was reflected in the data. Since it was seen that
there was no problem in these parts, the study was completed with the tests of the
hypotheses developed within the scope of the research.
As a result, it was determined that the job satisfaction, organizational
commitment and organizational justice perceptions of secondary school teachers
working in the city center of Osmaniye were high, and accordingly, their perceptions of
resistance to change and professional burnout were also low. In addition, it has been
IV
determined that there are mediator and regulatory effects of job satisfaction and
professional burnout in the relationship between organizational justice and
organizational commitment. On the other hand, it was determined that resistance to
change did not have a mediating and regulating effect in the mentioned relationship. In
the last part of the study, the research was concluded by presenting suggestions for
academics, practitioners and policy makers.
Keywords: Organizational justice, Organizational commitment, job satisfaction,
professional burnout, resistance to change, Osmaniye, High schools, Teachers