Afrika etno_felsefesinde ontolojinin imkanı
The possiblity of ontology in African ethno-philosophy
Yazar: MİNOUROU BAGAYOGO
Danışman: DOÇ. DR. ÖZKAN GÖZEL
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Afrika = Africa ; Analitik felsefe = Analytical philosophy ; Etnoloji = Ethnology ; Felsefe = Philosophy ; Kozmogoni = Cosmogony ; Ontoloji = Ontology ; Siyaset felsefesi = Political philosophy ; Varlık felsefesi = Existence philosophy

Özet:
Bu çalışmada Afrika etno-felsefesinde ontolojinin imkânı ekseninde Afrika felsefesinin kaynaklarına (Afrika'da bulunan mitler, atasözleri, masalları ) odaklanılarak Afrika felsefesinin ontolojik veçhesi gösterildi. Avrupa-merkezciliği savunan düşünürlerin düşüncesinin aksine olarak Afrika'da bir varlık anlayışının mevcut olduğu ortaya kondu.  Çünkü düşünme işi, varlığın içinde ve varlık üzerinden gerçekleşir, başka bir deyişle her düşünce son tahlilde varlığa ya da varlığın hallerine dair bir düşüncedir. Afrika düşüncesinin tarzı başka kıtaların düşünce tarzından farklı olsa da, Afrikalılar da ebedi metafizik problemler üzerinde düşündüler. Bu tezde Afrikalıların işbu düşüncelerinden felsefe çıkarılabileceği gösterildi. Söz konusu felsefe dört akıma bölünmektedir: Etno-felsefe, Afrika bilgelik felsefesi, ideolojik-siyasi felsefe, eleştiri felsefesi. Afrika felsefesi deyince tek bir düşünceden veya düşünce tarzından bahsetmek mümkün değildir. Kendi içinde birbiri ile mücadele eden çok çeşitli düşünce tarzları ve canlı bir tartışma atmosferi mevcuttur. Bu dört akımın anlaşılabilmesi için tarihe başvurma gerekliliği gösterildi. Çünkü her düşünce özgün bir zaman ve mekân içerisinde zuhur etmektedir.
Tezde Afrika ontoloji; kozmogoni, din, dil, ahlak ve politikaya dayanılarak incelendi. Yani söz konusu ontolojinin Afrika'nın hayatında her bakımdan (kültür, sanat, ahlak, politika, eğitim, din) bulunmuş ve bulunmakta olduğu gösterilmeye çalışıldı. Bu alanların her biri ontolojik bir düşünce üzerine oturmaktadır. Yine, bu eksende, Afrika ontolojisinin hareketli, bütünlüklü ve maddi bir ontoloji olduğuna değinildi. Afrika ontolojisi, bütünlüklü bir ontolojidir, çünkü varlıklar -inorganik maddeden insana kadar- aynı zemini paylaşmaktadır. Bu ontoloji açısından, varlık sadece yaşayanları değil ölenleri de kapsanmaktadır. Varlığın zemininde tek bir arkè olduğu ama bu arkè'nin statik bir arkè olmadığı vurgulandı. Afrika ontolojisi maddi bir ontolojidir, çünkü bu ontolojide varlık boş ve spekülatif bir şey olarak anlaşılmamaktadır.

Abstract:
This thesis, based on the sources ( myths, proverbs, tales ) of African philosophy has assessed the possibility of ontology in African ethnophilosophy. Contrary to eurocentrism thought, it has demonstrated that Africans have a conception of being, because thinking is something which is always realized in being and on being, in other words all the final analysis have showed that every thought is always appertained to being. That means African thoughts have their ontological aspect, which have been discovered in this study.
The African way of thinking can be different from the way of thinking in other continents but African people have thought about eternal and metaphysical problems. It is evident from the African school of thought that it's possible to derive philosophy. What is called philosophy in Africa can be divided into four movements:  Ethnophilosophy, Philosophic Sagacity, Ideologic-political philosophy and Critical philosophy. When we talk about African philosophy, it doesn't refer to only one way of thinking, because there are a various schools of thought and amongst them there are a vivid discussions and arguments. In order to understand the various African philosophical schools of thought, it's necessary to refer to the history, because every philosophical thought appears in a specific time, period and place.
African ontology has been based on cosmogony, religion, languages, moral and politics. It has demonstrated that African ontology can be found in every living structure in Africa, such as culture, morals, politics, art, religion and education. Each that is based on ontological thought. Contrary to others African ontology is holistic, dynamic and tangible. In this study it has been emphasized that a specific character of African ontology is its holistic, dynamic and substantial nature. The holistic nature of African ontology is drawn from the fact that according to the African thought all existence, from non-living to living, all share the same and unique origin. According to this ontological thought, existence is not limited to the living, even the dead creatures are included. In this understanding of being we find the same and unique arkè but it has been emphasized that contrary to Geek philosophical thought this arkè is dynamic. African ontology is tangible because it recognizes metaphysic hence making it not fall into a vain category.