COVID-19 hastaların serumunda neopterin endotelin-1 ve nitrik oksit seviyelerinin incelenmesi
Investigation of neopterin, endothelin-1 and nitrik oksitlevels in serum of COVID-19 patients
Yazar: OSMAN ÇOBAN
Danışman: DOÇ. DR. NİHAYET BAYRAKTAR
Harran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Endotelinler = Endothelins ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Neopterine = Neopterine ; Nitrik oksit = Nitric oxide

Özet:
Koronavirüs-19 hastalığı ilk olarak Çin'in Wuhan şehrinde tanımlanmış ve bu 
hastalık için en önemli bulaş yolu solunumsal çıkartılarla, damlacık yoluyla veya direkt 
olarak temastır. Covid-19 hastalığında semptomatik enfeksiyon, hafif seyirli klinik, orta 
şiddetli klinik ya da kritik hastalık arasında değişken spektrumda seyretmektedir.
Neopterin; Guanozin trifosfattan sentezlenen unkonjuge bir pteridin türevidir ve 
hücresel immünitenin bir göstergesi olarak görülmektedir. Tüberküloz ve Romatoid 
Artrit gibi pek çok iltihabi hastalıklarda hücre aracılı bağışıklığın bir belirteci de 
olmuştur. Endotelinler çok geniş etki mekanizmasına ve fizyolojik etkilere sahiptirler. 
Güçlü vazokonstrüktördürler ve nöroendokrin fonksiyonların düzenlemesinde, 
aldosteron ve natriüretik hormon salınımının arttırılmasında, hücre büyümesinin 
ayarlanmasında etkili roller alırlar. NO, çok sayıda düzenleyici fonksiyonlar 
göstermesinin yanısıra, yaşamı tehdit edebilecek derecede ciddi toksik etkiler de 
göstermektedir. Bu özelliklerine ve fonksiyonlarına dayanarak; bu çalışmada neopterin, 
endotelin ve nitrik oksitin Covid-19 hastalık patofizyolojisi üzerindeki etkilerini 
anlamayı ve hastalığın gelişim mekanizmalarını araştırmayı amaçladık. 
Çalışmaya Harran Üniversitesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları polikliniğine 
Covid-19 tanısı ile gelen 30 tedavi öncesi hasta, 30 tedavi sonrası hasta ve 30 sağlıklı 
gönüllü birey olarak 3 grup dahil edilmiştir. 
Hastalardan alınan venöz kan örnekleri santrifüj edilip ayrılmış ve elde edilen 
örnekler ELİSA metodu ile çalışılmıştır. 
Elde edilen sonuçlarda tüm gruplar için çalışmada araştırılan neopterin, endokelin 
ve NO düzeyleri sırasıyla yüksekten düşüğe: tedavi öncesi, tedavi sonrası, kontrol 
olarak sıralanmıştır. Bakılan parametrelerin tedavi öncesi grubunda tedavi sonrası gruba 
göre yüksek olması hastalığın immün sistemi aşikâr olarak uyardığı ve hastalık 
mekanizmasında inflamasyonun şiddetli rol oynadığını destekler niteliktedir. Ayrıca 
yine aynı şekilde tedavi sonrası grubun da tedavi öncesi grubuna göre daha düşük 
değerlere sahip olması da uygulanılan tedavilerin hastalığın inflamatuar sürecine ve 
patojenitesine etkili olduğunu desteklemektedir. 
Aynı parametrelerin kontrol grubunda diğer iki gruba nazaran daha düşük olması 
da hastalığın neopterin, endotelin ve NO düzeylerinde belirgin artışa neden olduğunu 
kanıtlar niteliktedir. Ayrıca bu parametrelerin hastalığın tedavisi sırasında da etkin rol 
oynamaya devam ettiğini göstermektedir. Yaptığımız çalışmayla bilim dünyasına 
katkıda bulunmayı ve Covid-19 tedavisinin daha anlaşılır olmasını hedefledik. Ve 
bakılan parametrelerin Covid-19 hastalığında takip edilebilir olduğunu tespit ettik. 
Anahtar kelimeler: Covid-19, Neopterin, Endotelin, Nitrik Oksit

Abstract:
The coronavirus-19 disease was first identified in the city of Wuhan, China, and 
the most important mode of transmission for this disease is contact with respiratory 
tracts, droplets, or directly. Symptomatic infection in Covid-19 disease varies between 
mild clinical, moderate clinical or critical illness. Neopterin; It is an unconjugated 
pteridine derivative synthesized from guanosine triphosphate and is seen as an indicator 
of cellular immunity. It has also been a marker of cell-mediated immunity in many 
inflammatory diseases such as tuberculosis and rheumatoid arthritis. Endothelins have a 
very broad mechanism of action and physiological effects. They are potent 
vasoconstrictors and play an effective role in regulating neuroendocrine functions, 
increasing aldosterone and natriuretic hormone secretion, and regulating cell growth. In 
addition to showing many regulatory functions, NO also shows serious toxic effects that 
can threaten life. Based on these features and functions; In this study, we aimed to 
understand the effects of neopterin, endothelin and Nıtrık oksıt on Covid-19 disease 
pathophysiology and to investigate the development mechanisms of the disease.
Three groups, 30 pre-treatment patients, 30 post-treatment patients, and 30 
healthy volunteers, who came to the Harran University Training, Research and 
Application Hospital Infection out patient clinic with the diagnosis of Covid-19 were
included in the study.
Venous blood samples taken from the patients were centrifuged and separated and 
the obtained samples were studied by ELISA method.
In the results obtained, the neopterin, endotelin and NO levels investigated in the 
study for all groups were listed from high to low: before treatment, after treatment, and 
control. The fact that the measured parameters were higher in the pre-treatment group 
compared to the post-treatment group supports that the disease overtly stimulates the 
immune system and inflammation plays a severe role in the disease mechanism. In 
addition, the fact that the post-treatment group had lower values compared to the pretreatment group also supports that the treatments applied are effective on the 
inflammatory process and pathogenicity of the disease.
The fact that the same parameters were lower in the control group than in the 
other two groups proves that the disease causes a significant increase in neopterin, 
endothelin and NO levels. It also shows that the separameters continue to play an active 
role during the treatment of the disease. With our study, we aimed to contribute to the
world of science and to make the treatment of Covid-19 more understandable. And we 
found that the parameters looked at are traceable in Covid-19 disease.
Keywords: Covıd-19, Neopterın, Endothelın, Nıtrık Oksıt