Halkla ilişkilerin sivil toplum örgütleri tarafından kullanımı: Çevre alanında faaliyet gösteren sivil toplum örgütlerinin halkla ilişkiler çalışmalarının Grunig'in mükemmellik modeline göre incelenmesi
Use of public relations by non-governmental organizations: Investigation of the public relations studies of non-governmental organizations operating in the environmental area according to Grunig's excellence model
Yazar: SERHAN SALEPCİGİL
Danışman: PROF. DR. SEDA MENGÜ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Grunig, Larissa E = Grunig, Larissa E ; Halkla ilişkiler = Public relations ; Mükemmellik = Perfection ; Sivil toplum = Civil society ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Çevrecilik = Environmentalism

Özet:
Sivil toplum örgütleri, demokratik toplumların önemli unsurlarından biri olarak
görülmektedir. Sivil toplum örgütleri bireylerin siyasal, sosyal, ekonomik, kültürel ve
daha farklı alanlardaki hak ve özgürlük taleplerini elde edebilmek, kazanılmış
haklarını korumak için oluşturdukları örgütlenmeler olarak tanımlanabilir. Çevre
sorunları ve bu sorunların ortadan kaldırılması için gerçekleştirilen çalışmalar küresel
bir gündem başlığı haline gelmiştir. Çevre alanında faaliyet gösteren sivil toplum
örgütleri de bu sorunların çözümü için faaliyetler yürüten önemli unsurlar olarak öne
çıkmaktadır. Halkla ilişkiler çalışmaları bu örgütlerin stratejik hedeflerine
ulaşabilmelerinde önemli bir role sahiptir. Halkla ilişkilerde mükemmellik modeli,
kurumların nasıl daha etkili olabilecekleri konusunda ortaya koyduğu önermeler
açısından önemlidir. Bu çalışmada çevre alanında faaliyet gösteren sivil toplum
örgütlerinin halkla ilişkiler çalışmaları, mükemmel halkla ilişkiler kriterlerine göre
incelenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde, sivil toplum kavramının Antik
Yunan'dan günümüze kadar hangi özellik ve anlamlara sahip olduğu, sivil toplumun
çağdaş tanımlamasının ne olduğu, sivil toplum örgütlerinin özelliklerinin ve
işlevlerinin ne olduğu değerlendirilmiştir. İkinci bölümde, çevreselcilik, ekolojizm ve
çevre hakkı kavramları ele alınarak, ekolojizmin ideolojik unsurları
değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde halkla ilişkilerde mükemmellik teorisi
kapsamında, mükemmel halkla ilişkilerin unsurları ve mükemmel halkla ilişkiler
modelinin özellikleri açıklanmıştır. Dördüncü bölümde, çevre alanında faaliyet
gösteren on (10) sivil toplum örgütünün halkla ilişkiler çalışmalarının mükemmel
halkla ilişkiler modeline göre değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilen araştırma
yer almaktadır. Sivil toplum örgütlerinin iletişim sorumluları ile gerçekleştirilen
derinlemesine görüşmelere dayanan araştırma bulgularının mükemmellik kriterleri ile
uyumu, tartışma ve değerlendirme kısmında yer almaktadır. Çalışmada son olarak
genel bir değerlendirme yapılarak ortaya çıkan sonuç ve önerilere yer verilmiştir. Buna
göre araştırmaya konu olan sivil toplum örgütlerinin halkla ilişkiler çalışmalarının,
mükemmel halkla ilişkiler kriterlerinin çoğu ile uyum içerisinde olduğu, ancak halkla
ilişkiler departmanının olmaması, iletişim sorumlularının halkla ilişkiler alanında
akademik eğitime sahip olmamaları şeklinde önemli bazı eksikliklere de sahip
oldukları görülmüştür

Abstract:
Non-governmental organizations are seen as one of the important elements of
democratic societies. Non-governmental organizations can be defined as organizations
formed by individuals to obtain their rights and freedoms in political, social, economic,
cultural, and other fields and to protect their acquired rights. Environmental problems
and the efforts to eliminate these problems have become a global agenda topic. Nongovernmental organizations operating in the field of environment also stand out as
important elements that carry out activities for the solution of these problems. Public
relations studies have an important role in achieving the strategic goals of these
organizations. The excellence model in public relations is important in terms of the
propositions that institutions put forward on how they can be more effective. In this
study, public relations activities of non-governmental organizations operating in the
field of environment were examined according to excellent public relations criteria. In
the first part of the study, the features, and meanings of the concept of civil society
from Ancient Greece to the present, what the contemporary definition of civil society
is, what the characteristics and functions of non-governmental organizations are
evaluated. In the second part, the concepts of environmentalism, ecology and
environmental right are discussed, and the ideological elements of ecology are
evaluated. In the third chapter, within the scope of the theory of excellence in public
relations, the elements of perfect public relations and the characteristics of the perfect
public relations model are explained. In the fourth chapter, there is the research
conducted to evaluate the public relations activities of ten (10) non-governmental
organizations operating in the field of environment according to the perfect public
relations model. The compatibility of the research findings with the excellence criteria,
based on in-depth interviews with the communication officers of non-governmental
organizations, is included in the discussion and evaluation part. Finally, a general
evaluation was made in the study, and the results and suggestions were given.
According to this, it has been seen that the public relations activities of the nongovernmental organizations that are the subject of the research are in harmony with
most of the excellent public relations criteria, but they also have some important
shortcomings such as the lack of a public relations department and the lack of academic
training in the field of public relations.