Ortaokul öğretmenlerinin duygusal taciz (mobbing)'e ilişkin algıları: Bolu ili örneği
Perceptions of secondary school teachers about emotional abuse (mobbing): Sample of Bolu
Yazar: BAYRAM KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. SALİH PAŞA MEMİŞOĞLU
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bolu = Bolu ; Mobbing = Mobbing ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Ortaokullar = Secondary schools ; Psikolojik istismar = Psychological maltreatment ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı; Türkiye'de birçok örgütte var olduğu düşünülen fakat yeni yeni tanımlanarak çözüm yolları aranan ve önlem alınmaya çalışılan bir kavram olan duygusal taciz'in eğitim örgütlerinde (ortaokul) hangi boyutta olduğunu belirlemek, Bolu İl Merkezinde ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin duygusal taciz ile ilgili algılarını ortaya koymaktır.
Araştırma tarama modeliyle yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini; 2013 - 2014 eğitim öğretim yılında Bolu ili merkez ilçesindeki ortaokullarda görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın evreni kapsamında 29 ortaokulda görev yapan toplam 635 öğretmene ulaşılması hedeflenmiştir. Araştırmada evrenin tamamına ulaşılacağı düşünüldüğü için örneklem alma yoluna gidilmemiştir. Sağlık raporu, doğum izni ya da araştırma ölçeğini cevaplamak istememe gibi sebeplerden dolayı 158 öğretmene ulaşılamamış olup; anket sorularını cevaplamaya gönüllü, toplamda 477 öğretmene ulaşılmıştır.
Araştırma verilerinin toplanabilmesi için, Einarsen ve Raknes'in (1997) kullanmış oldukları, 21 maddeden oluşan, olumsuz davranış soruları Negative Acts Questionnaire (NAQ) ölçeğinin, Cemaloğlu (2007) tarafından Türkçe'ye çevrilmesi ve Ocak (2008) tarafından geliştirilmesi ile ortaya çıkan "Duygusal Taciz Anketi" kullanılmıştır. Ölçme aracının uygulanabilmesi için gerekli izinler ve Makam Olur'ları alınarak, duygusal taciz anketi Bolu merkez ilçesinde bulunan okullarda görevli öğretmenlere, araştırmacı tarafından dağıtılarak yine araştırmacı tarafından toplanmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre; öğretmenlerin işyerinde duygusal tacize yönelik algıları tüm boyutlarda ve genel olarak düşük düzeydedir. Öğretmenlerin, duygusal taciz davranışlarından hangilerine daha çok maruz kaldıklarına yönelik algıları, ölçeğe verilen cevaplardan alınan aritmetik ortalamalara göre büyükten küçüğe doğru sırasıyla "Kişinin Kendini Gerçekleştirmesinin Engellenmesi Davranışları", "Kişinin İletişim Kurmasını Engelleyen Davranışlar", "Yaşam Kalitesini ve Mesleki İtibarı Etkileyen Davranışlar", "Sosyal İlişkileri Engelleyen Davranışlar", "Kişisel İtibarı Zedeleyici Davranışlar", "Kişinin Özel Hayatına Müdahale Eden Davranışlar" ve "Kişiye Yönelik Şiddet Davranışları" olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
The purpose of this research is to define the level of mobbing in educational organisations (secondary schools), which is a newly realised problem to be solved, and  explain the thoughts of teachers who work in Secondary Schools in the center of Bolu on this matter.
The survey research method was used in this study. The target population of the study is teachers who work in the secondary schools in the center of Bolu, in the academic year 2013-2014. Considering the target population, it was aimed to interview with 635 teachers in total, who work in 29 secondary schools. Sampling was disregarded since it was assumed to reach all the population during the research. 477 volunteer teachers were interviewed in total, but 158 teachers could not be reached for some reasons like having medical report, maternity-leave or reluctance.
While collecting research data, "Mobbing Survey" was used, which consists of 21 items, translated from Einarsen and Raknes's (1997) "Negative Acts Questionnaire scale" by Cemaloğlu(2007) and then developed by Ocak(2008). After getting permissions and completing necessary procedures, the investigator distributed the mobbing survey to the recipients and then collected them by himself.
According to the results of the research, the thoughts of the teachers about mobbing are at a low level overall. Teachers perception about emotional abuse  behaviour  types which is more  exposed,  sorted as according to the arithmetic average of received answers from the scale "Precluding the possibility of self-actualisation", "Attitudes that preclude communication", "Attitudes that affect quality of life and professional reputation", "Attitudes that affect social relations", "Attitudes that harm personal reputation", "Attitudes that interfere with privacy", and "Personal violence", respectively.