Faaliyet denetimi kavramı ve önemi, faaliyet denetiminin rekabetçilik ve performans üzerindeki etkileri: Petrol-kimya sektörü üzerine bir araştırma
Concept and it's importance of operational audit, it's effects on competitiveness and performance: A research on petroleum-chemical industry
Yazar: ALİ CEM GÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. AYŞE GÜNSEL
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Denetim = Control ; Faaliyet denetimi = Operation audit ; Firma performansı = Firm performance ; Performans = Performance ; Petrokimya endüstrisi = Petrochemical industry ; Rekabet = Competition ; Rekabet stratejileri = Competition strategies ; Rekabetçi davranış = Competitive behavior

Özet:
Hızlı gelişen teknoloji, küreselleşme ve şiddetli rekabet koşulları işletmelerin 
önceliklerinde bir farklılaşmaya neden olmaktadır. Üretim ve satış, işletmeler için tek 
başına yetersiz hale gelmektedir. Bu dönemde işletmelerin yeni amaçları; müşteri 
taleplerini karşılamak, teknolojiyi ve stratejiyi örgüt faaliyetlerine yayabilmektir. Bu 
amaçların gerçekleştirilebilmesi ise beraberinde faaliyet denetimi kavramını ortaya 
çıkarmaktadır. Faaliyet denetimi kavramı birçok akademisyen, yönetici ve iş adamı 
için farklı anlamları ifade etmektedir. Faaliyet denetimi; örgüt yapısı, iş akış şekilleri, 
kontrol sistemleri, yönetim şekli, ödül ve ceza yöntemleri gibi örgüt faaliyetlerinin 
sistematik olarak incelenmesini ifade etmektedir. Faaliyet denetimi ile bu faaliyetleri 
gerçekleştirmek için kullanılan kıt kaynakların etkin, verimli ve ekonomik bir şekilde 
kullanılması ve kaynak israfının minimize edilmesine katkı sağlanması 
beklenmektedir. Yönetim yazını incelendiğinde faaliyet denetimi üzerine 
gerçekleştirilen çalışma sayısının yok denecek kadar az olduğu görülmekte olup; 
literatürdeki bu boşluğu gidermek amacıyla bu çalışmada faaliyet denetimi, 
rekabetçilik ve performans ilişkileri, bütünsel bir perspektifte incelenmektedir. Bu 
amaçla Türkiye çapında 101 adet akaryakıt ve petrol-kimya sektörü yöneticisinden 
toplanan veriler SmartPLS ile yapısal eşitlik modellemesine tabi tutulmuştur. 
Bulgular; faaliyet denetiminin performansınönemli bir öncülü olduğunu ancak 
faaliyet denetimi performans ilişkinin rekabetçilik üzerinden gerçekleştiği 
göstermekte; böylece rekabetçiliğin faaliyet denetimi ile firma performansı 
arasındaki ilişkide aracı rolü üstlendiği açığa çıkmaktadır.

Abstract:
Rapidly developing technology, globalization and fierce competition cause a 
differentiation in the priorities of businesses. Production and sales alone become 
insufficient for businesses. In this period, the new goals of businesses are to meet 
customer demands and to spread technology and strategy to organizational activities. 
The achievement of those goals brings forth the concept of operational audit. 
Operational audit refers to the systematic examination of organizational activities, 
such as organizational structure, work flow types, control systems, management style, 
reward and punishment methods. With the operational audit, the usage the scarce 
resources used to carry out those activities becomes effectively, efficiently and 
economically; and so operational audit contributes to the minimization of resource 
waste. Review of the management literature shows that studies on operational audit 
is scarce. In order to fill this existing gap, this study examines operational audit, 
competitiveness and performance relationships in a holistic perspective. For this 
purpose, data, collected from 101 fuel and petroleum chemicals sector managers 
across Turkey, were subjected to structural equation modeling with SmartPLS. 
Results demonstrate that operational audit is an important antecedent of performance, 
but relations between the operational audit and firm performance comes to pass 
through competitiveness. Thus, it becomes clear that competitiveness plays a 
mediator role in the relationship between operational control and firm performance.