Resim sanatında duygu ifade biçimleri bağlamında palyaço teması
The clown theme in the context of emotion expression forms in painting art
Yazar: SÜMEYYA YURTDAKAL
Danışman: PROF. DR. AHMET DALKIRAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
İnsanlar üzüntü, mutluluk, heyecan, korku, tiksinti gibi pek çok duyguyu farklı yollar ile ifade edebilmektedir. Bu ifade biçimleri içerisinden en belirgin olanı ise yüz ifadeleridir. Geçmişten günümüze kadar etkinliğini sürdürebilen palyaçolar, duygu ifade ediş biçimi konusunda oldukça önemli bir örnek teşkil etmektedir. Resim sanatında pek çok sanatçı hissettikleri duyguları, bazen açık bir şekilde bazen ise gizleyerek palyaço figürü üzerinden tuvallerine yansıtmışlardır. Bu sanatçılardan Tez içerisinde yer alan yedi sanatçıdan ilki Antoine Watteau, eserlerinin bir kısmında Comedia Del Arte adlı İtalyan tiyatro oyunundan çeşitli sahneleri konu almış olduğu görülmektedir. Ana figür olarak palyaço figürünü kullanan Watteau, yalnızlık, hüzün gibi duyguları palyaço figürü üzerinden yansıtmıştır.  Bir diğer sanatçı Bernard Buffet'de Fransız toplumunun yaşadığı zorluklar ve kendi iç dünyasında oluşan duyguları palyaço figürleri üzerinden keskin, siyah ve sert kontur çizgileri ile yansıtmaktadır. Sanatçı Dame Laura Knight; İngiliz sanat dünyasında kendine yer edinerek farkındalık yaratan bir kadın ressamdır. Knight bir gezi sırasında katıldığı Mills and Carno Companny'le birlikte sirklere olan ilgisi ve beğenisi artmıştır. Bu durumla birlikte Knight palyaço ve sirk gösterilerinde sahne arkası görünümleri ve palyaçoların anlık duygu ifadelerini eserlerine yansıtmış olduğu görülmektedir. Amerikan Sanat dünyasında önemli bir yere sahip olan Edwar Hopper ise Amerikan yaşamının yalnızlık, umutsuzluk, sessizlik gibi duyguları kendine has üslubuyla yansıtmış, bu duyguları eserlerinde izleyiciye aktarırken bir aracı olarak palyaço figürlerine de yer vermiş olduğu görülmektedir. Palyaço figürlerini bir duygu ifade aracı olarak gören bir diğer sanatçı Georges Rouault'dur. Sanatçı kendi duygusal dalgalanmalarını yansıttığı kalın sert kontur çizgileri ile yaptığı palyaço portrelerinde içindeki hüzün ve umutsuzluk gibi duyguları yansıttığı görülmektedir. Kendine has üslubu ile farklılık yaratan bir diğer sanatçı ise Michael Cheval'dır. Cheval çalışmalarında genellikle palyaço, hokkabaz gibi sirk karakterlerini kendi hayal dünyasında konumlandırarak çeşitli düşsel sahneler oluşturmaktadır. Son olarak; XX. yy'ın en bilinen sanatçılarından biri olan Pablo Picasso ürettiği sanat eserlerinin içerisinde palyaço figürünü oldukça etkili kullanan ve melankoli, yalnızlık, hüzün gibi duyguları palyaço figürleri üzerinden ustaca yansıtan bir sanatçıdır. Her sanatçı, palyaço temasını kendine has teknikler ve ifade ediş biçimi ile ele almıştır. Batı resim sanatında sirklerin ortaya çıkması ile belirginleşen palyaço figürü Türk resim sanatında ise panayırlar ile şenliklerde ortaya çıkan cambazlar ve palyaçolar ile belirginleşmiştir.
Anahtar Kelimeler: Duygu, Duygu İfade Biçimleri, Palyaço, Resim Sanatı.

Abstract:
People can express many emotions such as sadness, happiness, excitement, fear and disgust in different ways. The most obvious of these forms of expression are facial expressions. Clowns, which have been effective from past to present, constitute a very important example of the way of expressing emotions. In painting, many artists have reflected the emotions they felt on their canvases, sometimes openly and sometimes concealed, through the clown figure. Among these artists, Antoine Watteau, the first of the seven artists in the thesis, appears to have included various scenes from the Italian theater play called Comedia Del Arte in some of his works. Watteau, who uses the clown figure as the main figure, seems to reflect emotions such as loneliness and sadness through the clown figure. Another artist, Bernard Buffett, reflects the difficulties experienced by the French society and the emotions arising in his inner world with sharp, black and harsh contour lines through clown figures. Artist Dame Laura Knight; She is a female painter who raises awareness by gaining a place in the British art world. Knight's interest and appreciation for circuses increased after he joined the Mills and Carno Company during a trip. With this in mind, it can be seen that Knight reflected backstage views of clown and circus shows and the instant emotional expressions of clowns in his works. Edwar Hopper, who has an important place in the American art world, reflected the emotions of American life such as loneliness, despair, and silence in his unique style, and it is seen that he included clown figures as a means of conveying these emotions to the audience in his works. Another artist who sees clown figures as a means of emotional expression is Georges Rouault. It can be seen that the artist reflects his own emotional fluctuations, such as sadness and despair, in his clown portraits with thick, hard contour lines. Another artist who makes a difference with his unique style is Michael Cheval. In his works, Cheval generally creates various imaginary scenes by positioning circus characters such as clowns and jugglers in his own dream world. Finally; Pablo Picasso, one of the most well-known artists of the twentieth century, appears to have used the clown figure very effectively in his artworks and skillfully reflected emotions such as melancholy, loneliness and sadness through clown figures. Each artist has handled the clown theme with his or her own techniques and way of expression. The clown figure, which became evident with the emergence of circuses in Western painting, became evident in Turkish painting with the acrobats and clowns that appeared in fairs and festivals.
Painting.Keywors: Emotion, Emotion Expression, Clown, Painting Art.