Palyatif bakım hastalarına uygulanan aromaterapinin ve müziğin ağrı, anksiyete,yaşamsal parametreler ve semptom yönetimi üzerine etkisi
Effect of aromatherapy and music applied to palliative care patients on pain, anxiety, vital parameters and symptom management
Yazar: DUYGU AKBAŞ UYSAL
Danışman: PROF. DR. FİSUN ŞENUZUN AYKAR
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Giriş: Palyatif bakım, hastalığın son evresinde olan her yaş grubundaki hastalar ve aileleri için acıyı gidermeye odaklanan bir sağlık uzmanlığıdır. Hastalar palyatif bakımla birlikte fiziksel, psikolojik ve sosyal yönden bütüncül bir bakım almaktadırlar. Bütüncül bakım kapsamında tamamlayıcı ve destekleyici olarak uygulanan müzik ve aromaterapi hastaların semptom yüklerini oldukça azaltmaktadır. Amaç: Çalışmanın amacı palyatif bakım hastalarına uygulanan müzik ve aromaterapinin ağrı, anksiyete yaşamsal parametreler ve semptom yönetmine etkisini belirlemek. Gereç ve Yöntem: Çalışma İzmir Bozyaka EAH palyatif bakım servisinde toplamda 88 hastayla yürütülmüştür. Hastalar müzik grubu, aromaterapi grubu, müzik ve aromaterapi gurubu ve kontrol grubu olarak dörde ayrılmıştır. Müzik grubundaki hastalara 20 dakika boyunca kulaklık ile müzik dinletilmiş, aromaterapi grubundaki bireylere 20 dakika boyunca lavanta yağı inhalasyonu uygulanmış, müzik ve aromaterapi grubuna ise 20 dakika boyunca müzik eşliğinde lavanta yağı inhalasyonu uygulanmış kontrol grubuna ise herhangi bir girişim uygulanmamıştır. Tüm gruplara uygulama öncesi hasta tanılama formu, edmonton semptom değerlendirme ölçeği, vizuel analaog skala, yüz anksiyete ölçeği uygulanmış ve yaşamsal parametreleri değerlendirilmiştir. Uygulama sonrasında da tüm gruplara hasta tanılama formu hariç tüm ölçekler uygulanmış ve yaşamsal parametreleri kaydedilmiştir. 
Bulgular: Araştırmada kullanılan çalışma grupları ile kişilerin demografik özellikleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler ve farklar elde edilmemiştir (p>0,05). Deney gruplarında üç izlem sonrası ağrı, anksiyete distress ve semptom yönetimi ölçek değerlendirmelerinde en çok değişimi sırasıyla; müzik ve aromaterapi grubu, aromaterapi grubu ve müzik grubu oluştururken, kan basıncı ölçümlerinde müzik grubunun değişim yüzdesi daha fazla olmuştur. Oksijen saturasyonu değişimi ise en fazla aromaterapi grubunda yer alan bireylerde olmuştur.
  Sonuç: Çalışma sonucunda tüm uygulama gruplarında ağrı, anksiyete, yaşamsal parametreler ve semptom yönetiminde anlamlı farklılıklar saptanmıştır.

Abstract:
Introduction: Palliative care is a healthcare specialty that focuses on relieving suffering for patients of all ages and their families in the end stages of the disease. Patients receive holistic care in terms of physical, psychological and social aspects along with palliative care. Music and aromatherapy, applied as complementary and supportive within the scope of holistic care, significantly reduce the symptom burden of patients. Purpose: The aim of the study is to determine the effect of music and aromatherapy applied to palliative care patients on pain, anxiety, vital parameters and symptom management. Materials and Methods: The study was conducted with a total of 88 patients in Izmir Bozyaka EAH palliative care service. The patients were divided into four groups: music group, aromatherapy group, music and aromatherapy group and control group. Patients in the music group listened to music with headphones for 20 minutes, individuals in the aromatherapy group were administered lavender oil inhalation for 20 minutes, lavender oil inhalation was applied to the music and aromatherapy group accompanied by music for 20 minutes, and no intervention was applied to the control group. Before the application, patient diagnosis form, Edmonton symptom assessment scale, visual analogue scale, facial anxiety scale were applied to all groups and vital parameters were evaluated. After the application, all scales except the patient diagnosis form were applied to all groups and vital parameters were recorded.
 Results: No statistically significant relationships or differences were obtained between the study groups used in the research and the demographic characteristics of the individuals (p>0.05). In the experimental groups, the most changes in pain, anxiety distress and symptom management scale evaluations after three follow-ups were; While the music and aromatherapy group constituted the aromatherapy group and the music group, the percentage of change in blood pressure measurements was higher in the music group. The change in oxygen saturation was greatest in individuals in the aromatherapy group.
  Result: As a result of the study, significant differences were found in pain, anxiety, vital parameters and symptom management in all application groups.