Mekân tasarımında biyofilik indekse yönelik yöntem önerisinin geliştirilmesi
Development of method proposal for the biophilic index in space design
Yazar: MAKBULENUR ONUR
Danışman: PROF. DR. CENGİZ ACAR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı / Bitki Materyali ve Yetiştiriciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture ; Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Gelişen ve değişen dünya düzeninde, insanoğlu başta toplumsal ihtiyaçlar olmak üzere birçok nedenden ötürü doğadan gittikçe uzaklaşmak zorunda kalmıştır. Bu uzaklaşma beraberinde bir zincir gibi birçok sorunu da getirmiştir. Ortaya çıkan bu sorunlar ve tüketim ilişkisi, yeşil alanların azalmasına ve bireylerin doğadan uzaklaşmasına neden olmuştur. Doğadan uzaklaşan bireyler ise fiziksel, zihinsel ve ekolojik olmak üzere bir çok açıdan çeşitli sorunlara maruz kalmaktadır. Bu sorunlara maruz kalan kendisini doğanın bir parçası olarak görmeden yetişen bu neslin; psikolojik gelişimleri olumsuz etkilenmekte, keşif, yaratıcılık ve düşünme kabiliyetleri kısıtlı kalmaktadır. Çalışmanın yöntem kurgusunun temel taşlarını oluşturan biyofilik tasarım yaklaşımı ise, "insanların doğayla dolaylı ya da direkt olarak etkileşimde olduğu ortamlarda daha huzurlu olduğu" düşüncesiyle ortaya çıkmış ve insan ve doğa arasındaki ilişki arttıkça insanların daha hızlı iyileşebildiği hastanelerin; gençlerin daha başarılı olacağı üniversite kampüsleri vb. alanların oluşturulabileceğini savunmaktadır. 
Çalışmanın varsayımı doğrultusunda temel amaç "doğadan uzaklaşan insanların doğaya tekrardan entegre olabilmelerini sağlayan mekân tasarımları" için yöntem önerisi sunup "biyofilik peyzaj-biyofilik kampüs" kavramlarını nitel ve nicel dayanaklar ile tasarım odaklı meslek disiplinlerine kazandırabilmektir. Bu amaç doğrultusunda çalışma kapsamında literatür ve istatistiksel çalışmalar neticesinde biyofilik tasarım temelli sayısal bir yöntem metriği oluşturulmuştur. Oluşturulan metrik ile biyofilik kapasite ölçümü yapılabilmesi için "indeks formülü" oluşturulmuştur. Biyofilik analiz metriği ve indeks formülü oluşturulduktan sonra tez kapsamında belirlenen çalışma alanı üzerinde uygulanmış ve seçilen çalışma alanının "biyofilik" olduğu tespit edilmiştir. Sonuçlarda tespit edilen tüm veriler istatistiksel çalışmalar neticesinde incelenmiş ve biyofilik analiz metriğini oluşturn her kriterlerin aralarındaki ilişkiler ortaya konulmuştur.

Abstract:
In the developing and changing world order, human beings have had to distance themselves from nature for many reasons, especially social needs. This divergence brought along many problems such as a chain. These emerging problems and the relationship of consumption have led to the reduction of green areas and the alienation of individuals from nature. Individuals who move away from nature are exposed to various problems in many ways, including physical, mental and ecological. This generation, who was exposed to these problems and grew up without seeing itself as a part of nature; their psychological development is negatively affected, and their exploration, creativity and thinking abilities are limited. The biophilic design approach, which constitutes the cornerstones of the method structure of the study, emerged with the idea that "people are more peaceful in environments where they interact with nature indirectly or directly". university campuses where young people will be more successful, etc. argues that areas can be created.
In line with the assumption of the study, the main purpose is to propose a method for "space designs that enable people who are distant from nature to reintegrate with nature" and to bring the concepts of "biophilic landscape-biophilic campus" to design-oriented professional disciplines with qualitative and quantitative bases. For this purpose, a numerical method metric based on biophilic design was created as a result of literature and statistical studies within the scope of the study. An "index formula" has been created to measure biophilic capacity with the created metric. After the biophilic analysis metric and index formula were created, it was applied on the study area determined within the scope of the thesis and it was determined that the selected study area was "biophilic". All the data determined in the results were examined as a result of statistical studies and the relationships between each criteria that formed the biophilic analysis metric were revealed.