Doğrudan öğretim temelli öğretmen adayı değerlendirme programı'nın, özel eğitim öğretmenlerinin değerlendirme ve dönüt verme becerilerine etkisi
Effects of direct instruction based preservice teacher assessment program on special education teachers' student teacher assessment and feedbacks skills
Yazar: BANU ALTUNAY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. A. TUBA TUNCER
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Bölümü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Görme Engellilerin Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Öğretmen yetiştirme = Teacher training

Özet:
Araştırma, Doğrudan Öğretim Temelli Öğretmen Adayı Değerlendirme Programı'nın, özel eğitim öğretmenlerinin değerlendirme ve dönüt verme becerilerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, nitel araştırma tekniklerine uygun olarak desenlenmiştir. Araştırmanın deneklerini Özel Eğitim Bölümü Görme Engellilerin Eğitimi Anabilim Dalı'ndan lisans/yüksek lisans eğitimi almış ve Aydınlıkevler ile Mitat Enç Görme Engelliler Okulu'nda öğretmenlik yapan sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır.Araştırmanın verilerinin toplanabilmesi için, Öğretim Becerileri Kontrol Listesi, Yazılı Dönüt Formu ve görüşme soruları geliştirilmiştir. Araştırmanın uygulanması için Öğretmen Adayını Değerlendirme Modülleri ile bu modülleri içeren Doğrudan Öğretim Temelli Öğretmen Adayı Değerlendirme Programı oluşturulmuştur.Araştırmada Öğretim Becerileri Kontrol Listeleri'nden elde edilen veriler incelenmiş, öğretmenlerin program öncesi ve sonrasına ilişkin olarak kontrol listelerini doğru doldurma yüzdeleri belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının derslerini izleyen öğretmenler tarafından doldurulmuş olan kontrol listeleriyle sözel olarak verilen dokümanlar karşılaştırılmış, bilgi biçimlerine göre program öncesi, sonrası ve izleme aşamalarında verilen dönütler doğru/yanlış olma durumlarına göre kodlanarak, nicel veriler elde edilmiştir. Yazılı/sözel dönütler, gözlemler ve görüşmelerden elde edilen verilere içerik analizi yapılmıştır.Araştırma sonucunda,1. Program öncesinde öğretmenlerin, Öğretim Becerileri Kontrol Listesi'ndeki maddeleri doğru işaretleme yüzdelerinin çok düşük olduğu, programın uygulanmasından hemen sonra ve izleme aşamalarında öğretim becerilerini gözleyip, kontrol listesinde tamamına yakınını doğru olarak işaretledikleri görülmektedir.2. Öğretmenlerin hepsinin yazılı/sözel dönütleri incelendiğinde, program öncesinde yanlış ve yüzeysel dönütler verdikleri, program sonrası ve izleme aşamalarında dönütlerinin doğru olduğu, ayrıntılı olarak dönütler verdikleri ve öğretim becerilerini uygulamalı olarak gösterdikleri görülmüştür.3. Program sonrasında, öğretmenlerin oturdukları yerlerin öğretmen adayının öğretim becerilerini kontrol edebilecekleri şekilde değiştiği, kontrol listesi ve dönüt formlarına bağımlı kalmadıkları, dönütler doğrultusunda öğretmen adaylarının performanslarının değiştiği ve dolayısıyla görme engelli öğrencilerin de amaçları gerçekleştirebilir hale geldikleri, adayların öğretmenleri danışmanları olarak benimsedikleri gözlenmiştir.4. Görüşmeler sonucunda, öğretmenlerin hepsi programın bütün öğretim becerilerini anlamada yeterli ve etkili olduğunu, program öncesinde ve sonrasında verdikleri dönütler arasında çok fark bulunduğunu, program öncesinde dönütlerinin yüzeysel olduğunu, program sonrasında doğru dönütlerinin arttığını, öğretim becerilerini iyi şekilde gözleyerek dönütler verdiklerini ifade etmişlerdir. Öğretmenlerin hepsi, çalışmanın öğretmen adaylarının etkili öğretim becerilerini kazanmalarına katkı sağladığını ifade etmişlerdir. Programın kendi derslerine, öğretmen adaylarının denetlenmedikleri derslerde öğretim becerilerine olan olumlu etkilerini belirtmişlerdir. Öğretmen adayları da bu görüşleri destekleyecek nitelikte görüşlerini söylemişlerdir.Araştırmada, kontrol listeleri, yazılı/sözel dönütler, gözlemler ve görüşmelerden elde edilen veriler doğrultusunda, Doğrudan Öğretim Temelli Öğretmen Adayı Değerlendirme Programı'nın uygulanmasının, özel eğitim öğretmenlerinin değerlendirme ve dönüt verme becerilerine etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The purpose of the study is to examine the effectiveness of Direct Instruction Based Preservice Teacher Assessment Program, special education teachers? skills to assessment the preservice teachers, and feedback providing skills. They study was designed in accordance to qualitative inquiry. The subjects of the study who had bachelor or master degree in special education were serving in Aydınlıkevler and Mitat Enç Görme Engelliler Okulu as classroom teachers.In order to collect data, preservice teachers teaching skills checklist, teacher feedback forms, and interview questionnaire were developed. Modules to evaluation program which involved an evaluate structure for preservice teachers were also improved.In the data analysis, the data from preservice teachers? teaching skills checklist were examined, and also correct use of the forms by the teachers before and after the application of the program was observed. The checklist which were filled out by classroom teachers were compared to interview data. The feedbacks given by the teachers were coded into two categories as corrects and wrongs. The interviews, observation, and feedbacks were examined by using content analysis technique.The study concluded that,1. Before the application of the program, percentage of correct feedbacks was considerably low, but after observing teaching skills and maintenance phase almost all of the checklists were filled with correct answers. When the checklists were examined, regarding to the topic which was taught, it was recognized that teachers took detailed notes about the teaching.2. Close examination of the data which were gathered before and after the use of the program and in maintenance phase, all teachers gave limited and wrong feedbacks before the application of the program. After use of the program, more detailed and correct feedbacks were provided by the teachers along with demonstrating instructional skill applications.3. After the application of the program, the teachers switched the better position in the classroom to be able to observe better the preservice teacher, reduced their depend to the checklists, and feedback forms, and that way student with visual impairment became capable of realizing course goals, and preservice teachers accepted the teachers as their advisor.4. The interviews provided evidence that teachers were able to understand the components of the program efficiently, the feedbacks given by them were changed dramatically, error corrections by the teachers became more detailed and effective. All of the teachers stated that the program helped preservice teachers to gain appropriate teaching skills by using impressive examples. Also, their statements included information about how the program affected their own lessons positively, and how preservice teachers behaved professionally even if they were not observed in the classroom.In the study, control checklists, written/verbal feedbacks, observations, and interviews were used to collect data. The data provided evidence that Direct Instruction Based Preservice Teacher Assessment Program showed effectiveness in assessing preservice teachers? skills and providing feedback.