Radyoterapiye bağlı katarakt gelişiminde vitröz sıvının önemi
The importance of vitreous humor in radiation-induced cataracts
Yazar: ECEM YİĞİT
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA CENGİZ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı / Radyasyon Onkolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Radyasyon Onkolojisi = Radiation Oncology

Özet:
Radyasyona bağlı kataraktın patogenezi tam olarak  aydınlatılamamıştır. Oksidatif stresin arttığı durumlarda katarakt gelişiminin indüklendiği bilinmektedir. Vitröz sıvı oksijen basıncını düzenleyici etkisi ve içerdiği antioksidanlar ile lensin hipoksik koşullarda kalmasına katkı sağlamaktadır. Bu çalışmada radyasyon maruziyeti sonrasında vitröz sıvıda meydana gelen değişikliklerin lens üzerindeki, özellikle kataraktojenik etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla 8 ila 10 haftalık Yeni Zelanda tavşanlarının sol göz vitröz sıvılarına lens korunarak tek doz 20 Gy radyoterapi uygulanmış, sağ gözleri kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Üç aylık izlemde aylık periyotlar ile oftalmolojik muayene yapılmıştır. Takip süresi sonunda orbitaya yönelik manyetik rezonans görüntüleme (MRG) yapılmış, enükleasyon sonrasında vitröz sıvı numunelerinde total oksidan ve antioksidan düzeyleri spektrofotometrik yöntemle incelenmiştir. Yapılan oftalmolojik muayenelerde izlem süresi sonunda hayatta olan sekiz tavşanın ikisinde (%25) radyoterapi uygulanan tarafta katarakt geliştiği saptanmıştır. Orbita MRG'de uygulama tarafındaki aköz sıvılarda kontrastsız sekanslarda azalmış (p = 0,03), geç dönem post-kontrast sekanslarda ise artmış sinyal intensitesi saptanmıştır (p = 0,04). Vitröz sıvılardaki total oksidan düzeyleri (p = 0,04) ve oksidatif stres indeksinin (p = 0,04) ise kontrol grubunda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük olduğu izlenmiştir. Çalışmamızın bulguları radyasyona bağlı gözün posterior yapılarında gerçekleşen değişikliklerin, ön kamara üzerinde etkilerinin olduğunu ve radyasyona bağlı katarakt gelişiminde bu değişikliklerin rolü olabileceğini desteklemektedir.

Abstract:
The mechanism underlying radiation-induced cataracts has not been fully elucidated to date. An increase in oxidative stress induces cataract formation. Vitreous humor contributes to maintaining hypoxic conditions in the lens with its regulatory effect on oxygen pressure and the antioxidants it contains. This study aimed to investigate the impact of radiation-induced changes in vitreous humor on the lens, particularly its cataractogenic effect. Eight to ten-week-old New Zealand rabbits were used, and a single dose of 20 Gy of radiotherapy was applied to the left eye's vitreous humor, while the right eye served as the control group. Ophthalmological examinations were performed at monthly intervals during the three-month follow-up. At the end of the follow-up period, orbital magnetic resonance imaging (MRI) was conducted. Total oxidant and antioxidant levels were assessed using spectrophotometric methods within the vitreous humor samples. Cataracts developed in two of the eight surviving rabbits' irradiated eyes (25%). In orbital MRI, decreased signal intensity was observed in the left aqueous humor in non-contrast sequences (p = 0,03), while increased signal intensity was detected in late post-contrast sequences (p = 0,04). Total oxidant levels (p = 0,04) and oxidative stress index (p = 0,04) in the vitreous humor samples were significantly lower in the control group. These findings support that the alterations in the posterior structures of the eye due to radiation had effects on the anterior chamber and may contribute to the development of radiation-induced cataracts.