Yerli ve yabancı fastfood ürünlerinin 17-25 yaş gençlerin tercih nedenlerinin belirlenmesi üzerine bir alan çalışması: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi örneği
Fastfood causes of domestic and foreign products on the determination of 17-25 years young people choose a field study: University Sıtkı Koçman Muğla
Yazar: ADNAN ACAR
Danışman: PROF. DR. SIDDIKA BULDUK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Aile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Ev Ekonomisi = Home Economics

Özet:
Bu araştırmanın amacı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesinde okuyan 
öğrencilerin yerli ve yabancı fastfood ürünlerinin tercih nedenlerini etkileyen faktörleri 
belirlemektir. Ayrıca fastfood beslenme tarzının günlük yaşamdaki yeri hakkında bilgi 
almak, yerli ve yabancı fastfood ürünlerinin tercihi noktasında farklılaşan unsurları 
belirlemek çalışmanın amaçları arasında sayılabilir. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesin 
de okuyan yaklaşık 35847 aktif öğrenci evreni üzerinden yapılan bu çalışmanın verileri 
anket formu kullanılarak araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yöntemi ile 
toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 14.0 istatistik paket programından 
yararlanılmıştır. Verilerin önce sayı ve yüzde değerlerini gösteren frekans değerleri 
verilmiş, daha sonra fastfood tüketim eğilimleri ile ilgili bulgulara yer verilmiştir. 
Değişkenler arası ilişkileri incelemek üzere, t-testi, Tek Yönlü Varyans analizi (Oneway ANOVA), Ki kare, Kruskal-Wallis testi yapılmıştır.
Örneklem büyüklüğü n=381 olarak hesaplanmış fakat çalışmanın güvenirliliğini 
arttırmak adına daha fazla sayıda öğrenciye ulaşmak için 600 anket formu çoğaltılmış 
ve uygulanmıştır. Hatalı ve eksik veri girilen anket formları veri setinden çıkartılarak 
toplamda n=532 kullanılabilir anket formu elde edilmiştir. Katılımcıların %66,4'ü
(n=353) fastfood türü yiyecek tükettiklerini, %33,5'ü (n=178) ise bazen fastfood türü 
yiyecek tükettiklerini belirtmişlerdir. Katılımcıların büyük çoğunluğu fastfood türü 
yiyeceği öğle (%34 n=181) ve ikindi (%46,8 n=249) vakti tükettiklerini belirtmişlerdir. viii
Fastfood tüketimi genellikle yerinde yiyerek (%52,4 n=279) gerçekleşmiştir. En fazla 
tüketilen fastfood ürünü olarak yerli fastfood işletmelerinde döner, dürüm, lahmacun 
pide çeşitleri iken bu yabancı fastfood işletmelerinde ise burger, patates cipsi, pizza, 
kumpir çeşitleri olarak tespit edilmiştir. Tüketilen fastfood cinsinin türüne göre 
içeceklerin de şekillendiği görülmüştür. Genellikle yerli fastfood türü ürünler ile birlikte 
ayran, yabancı fastfood türü ürünler ile ise genellikle asitli içecek türlerinin (kola, fanta, 
gazoz) tüketildiği görülmektedir.
Katılımcıların yerli ve yabancı fastfood ürünlerini tercih etme nedenleri 
arasında, yabancı fastfood işletmelerinin popülerlik, standart lezzet ve kaliteye sahip 
olması ve fiziksel mekan özellikleri etkenlerine göre anlamlı farklılıklar belirlenmiştir
(p< 0,01; p<0,05). Yerli fastfood işletmelerinin fiyatının uygun olması, sunulan 
yiyeceklerin damak zevkine hitap etmesi etkenine göre anlamlı farklılıklar tespit 
edilmiştir (p< 0,01; p<0,05).
Anahtar Kelimeler: Yerli ve yabancı fastfood işletmeleri, beslenme, fastfood.ix

Abstract:
The aim of this study is to determine the factors effecting the preferences of 
students studying at Muğla Sıtkı Koçman University for local and foreign fast food 
products. In addition, this study aims to understand the place of fast food eating habits 
in everyday life and to determine preference differences influencing the choice of local 
and foreign fast food products. The data for this study is collected by the researcher in 
face-to-face interviews with a questionnaire from a population of 35847 actively 
studying students at Muğla Sıtkı Koçman University. For the analysis of data, SPSS 14 
package program is used. Frequency values and percentages are presented first and then 
findings about fast food consumption tendencies are presented. To analyze the 
relationship between variables, T-test, Anova, Chi-square, Kruskal-Wallis tests are 
applied.
The sample size for this research is calculated as n=381. However, for increasing 
reliability of the research, the sample size is enlarged to be n=600. Questionnaires with 
mistakes and missing fields are excluded from the data set resulting in n= 532. 66.4 %
(n=353) of participants expressed that they consume fast food, while 33.5 % (n= 178) 
indicated that they sometimes consume fast food. A great majority of participants 
indicated that they consume fast food for lunch (34 %, n= 181) and for late afternoon
(46.8 %, n= 249). Fast food consumption usually took place on location (52,4 %, 
n= 279). While the most preferred fast food products in local fast food businesses are x
döner, durum, lahmacun, pide, for foreign fast food businesses, the most preferred fast 
food products are burghers, chips, pizza and baked potatoes. Preference for the type of 
drinks is shaped by the type of fast food consumed. While ayran is the preferred drink 
consumed with local fast food products, with foreign fast food products, carbonated 
drinks (cola, fanta, fizzy drinks) are consumed.
It is observed that for foreign fast food products there are significant differences 
among the factors effecting the choice of participants as popularity, standardized taste 
and quality and physical space (p<0,01; p<0,05), while for local fast food products, 
there are significant differences among the factors effecting the choice of participants as 
suitability of price, and palatability of the food consumed (p<0,01; p<0,05).
Keywords: Local and foreign fast food businesses, nutrition, fast food.xi