İnvitro fertilizasyon siklusunda agonist protokolü uygulanan hastalarda ovulasyonun tetiklendiği gün serum progesteron
estradiol oranının gebelik sonuçları üzerine etkisinin araştırılması / Analysis the effect of HCG-day progesteron / estradiol ratio on pregnancy rates in patients undergoing in vitro fertilization cycles with gnrh agonist
Yazar: MEHMET YAMAN
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM EGEMEN ERTAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Fertilizasyon = Fertilization ; Fertilizasyon-in vitro = Fertilization-in vitro ; Gebelik = Pregnancy ; Ovulasyon = Ovulation ; Ovulasyon indüksiyonu = Ovulation induction ; Progesteron = Progesterone ; Östradiol = Estradiol

Özet:
Amaç: İnfertilite, çiftlerin en az bir yıl süreyle, hiçbir kontrasepsiyon yöntemi kullanmaksızın düzenli cinsel ilişkide bulunmalarına rağmen çocuk sahibi olamama durumudur. Çalışmamızda; T.C Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı'nda IVF tedavisi alan agonist protokol uygulanan hastalarda ovulasyonun tetiklendiği gün serum progesteron/estradiol oranı ve gebelik/embriyo implantasyonu başarısı arasındaki ilişkiyi analiz etmeyi amaçladık.
Materyal ve Metod: Çalışmamıza 01 Mart 2010 - 01 Kasım 2016 yılları arasında Tepecik Eğitim Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği Tüp bebek merkezinde tubal faktör, polikistik over sendromu, düşük over rezervi, açıklanamayan infertilite ve hafif orta erkek faktör nedeniyle tüp bebek tedavisi uygulanan toplam 2517 hasta dosyası tüp bebek merkezi arşivinde retrospektif olarak incelenmiştir. 2517 hastaya yumurta toplama işlemi (oocyte pick-up=OPU) yapılmış ve dahil etme/hariç tutma kriterlerine göre toplam 140 taze embriyo transferi yapılan agonist siklüs çalışmaya dahil edilmiştir. Verilerin analizinde Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 20 programı kullanıldı. İki yönlü P değeri <0.05 anlamlı kabul edildi. Sürekli değişkenlerde ortalama, ortanca, standart sapma, en küçük değer, en büyük değer ve örneklem büyüklüğüne yer verildi. Kategorik veriler için, sıklık ve yüzdelere (%) yer verildi. Tüm değişkenlerin, normal dağılıma uygunluğu Shapiro-Wilk testi ile kontrol edilirken gruplar arasındaki varyansların homojenitesi Levene test ile kontrol edildi. Normal dağılım özelliği göstermeyen gruplarda iki grubu karşılaştırmak amacıyla non-parametrik Mann Whitney-U testi kullanıldı. Normallik ve varyans homojenliği varsayımı sağlandığı durumda iki grup kıyaslamasında T-test kullanıldı. Bağımsız iki grupta kategorik değişkenin kıyaslamasında Pearson Chi-Square testi kullanıldı. İdeal eşik Progesteron ve Progesteron/Estradiol değerlerinin saptanması amacıyla Receiver Operating Characteristics (ROC) analizi uygulanmıştır. Genel gebelik oranları üzerine P/E oranının etkisi lojistik regresyon analizi ile değerlendirildi. Lojistik regresyon modeli yaşa ve transfer edilen embriyo sayısına göre ayarlandı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların ortalama yaşı 33.96 ± 4.14'tür. Ortalama vücut kitle indeksi 24.48 ± 4.29 kg/m² ve infertilite süresi 7.31 ± 4.36 yıldır. Agonist sikluslarda ICSI hastalarının stimülasyon süresi 9.54 ± 2.51 gün olarak saptanmıştır. Kimyasal gebelik oranı %19.3, canlı gebelik oranı ise %8.8 olarak saptanmıştır. Siklus sonucu kimyasal gebelik pozitifliğini predikte edecek, sensitivitesi ve spesifitesi yüksek bir P/E kestirim değeri (cut-off) saptanması için ROC (Recevier Operating Characteristic) eğrisi analizi yapılmış ve eğri altında kalan alan (AUC) 0.512 (%95 güven aralığı: 0.407-0.638) olarak saptanmış ancak istatistiksel açıdan anlamlı saptanmamıştır, (p=0.718). Embriyo transferi yapılan hastaların 116'sı kimyasal gebelikle sonuçlanmazken 30 hastada kimyasal gebelik oluşmuştur. Kimyasal gebelikle sonuçlanmayan hastaların yaş ortalaması 33.9 ± 4.38 ve hCG günü P/E oranı 0.7415 ± 0.0010285; kimyasal gebelikle sonuçlanan hastaların yaş ortalaması 34.1 ± 2.97 ve hCG günü P/E oranı 2.4637 ± 0.0099075 olarak bulunmuştur. Kimyasal gebelikle sonuçlanan ve sonuçlanmayan hastaların P/E oranı istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır, (p=0,718).
Sonuç: Taze embriyo transferi yapılan ve agonist siklüs uygulanan tüp bebek hastalarında, serum progesteron düzeyinin aynı gün ölçülen estradiol düzeyine oranının (P/E) kimyasal gebelik oranını öngörmede etkili bir parametre olarak gözükmemektedir. Bu konuda daha geniş hasta serileriyle yapılacak çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Aim: Infertility is defined by failure to achieve a clinical pregnancy after 1 year or more of regular unprotected sexual intercourse. In our study, we aimed to investigate the relationship between the hCG day progesterone/estradiol ratio and pregnancy success in infertile patients who underwent in vitro fertilization treatment with agonist protocol in University of Health Sciences, Tepecik Education and Research Hospital.
Material and Methods: In this retrospective cohort study, recorded data of 2517 IVF patients which were accepted at Tepecik Education and Research Hospital IVF Unit with tubal factor, PCOS, low ovarian reserve, unexplained infertility and mild-moderate male factor diagnosis between March 2010 - November 2016 were evaluated. 140 cycles matching inclusion criteria and with GnRH agonist protocol were included in the analysis. 
Results: The mean age of the patients included in the study was 33.96 ± 4.14. The mean body mass index was 24.48 ± 4.29 kg/m² and the duration of infertility was 7.31 ± 4.36 years.  The duration of stimulation of ICSI patients in agonist cycles was 9.54 ± 2.51 days. 80.7% of the patients (113 of 140 cycles) did not result in pregnancy. Chemical pregnancy rate was 19.3% (27 of 140 cycles) and live birth rate was 8,8% (12 of 140 cycles). ROC (Receiver Operating Characteristic) curve analysis was performed to determine a P / E cut-off to predict chemical pregnancy positivity and the area under the curve (AUC) was 0.512 (95% confidence interval: 0.407-0,638) and it was statistically insignificant (p = 0.718). 116 of the patients who underwent embryo transfer after GnRH agonist protocol did not result in chemical pregnancy and 30 patients had chemical pregnancy.  Chemical pregnancy rate was 19.3% and live pregnancy rate was 8.8%.  ROC (Receiver Operating Characteristic) curve analysis was performed to determine a P / E cut-off to predict chemical pregnancy positivity and the area under the curve (AUC) was 0.512 (95% confidence interval: 0.407-0.638) but it was not statistically significant, (p = 0.718).
Conclusion: The ratio of serum P/E level on the day of hCG in agonist cycles in which ICSI and embryo transfer are performed, does not seem to be an efficient parameter for predicting chemical pregnancy rate. Further studies with larger patient samples and subgroup analysis are needed for more accurate comments.