Avrupa Birliği'ne entegrasyon sürecinde Bulgaristan'daki Türk azınlığının hakları /
Yazar: AYŞE ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. CANAN ATEŞ EKŞİ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Azınlık hakları = Minority rights ; Azınlıklar = Minorities ; Bulgaristan = Bulgaria ; Bulgaristan Türkleri = Bulgarian Turks ; Türk azınlığı = Turkish minority ; Türkler = Turks

Özet:
159 ÖZET Avrupa Birliği'nin genişleme stratejisi çerçevesinde, Birliğe aday ülkelerle yürütülen ilişkilerde gözetilen siyasi kriterler içerisinde "azınlıklara saygı" önemli bir yer tutmaktadır. Bu bağlamda azınlık haklarının korunması, çoğunluğu eski Doğu Bloku üyesi olan diğer aday ülkelerde olduğu gibi Bulgaristan'da da Avrupa Birliği'ne entegrasyon süreciyle birlikte önem kazanmıştır. Soğuk Savaş döneminde Türklere uyguladığı asimilasyon politikası ve buna bağlı insan hakları ihlallerinin izlerinden kurtulmak isteyen Bulgaristan, Türklerin haklarını tanıma yoluna gitmiştir. Ancak Bulgaristan'daki Türk azınlığının haklarının tanınmaya başlaması 1995 yılında ülkenin adaylık statüsünü kazanmasından önce başladığı için, AB'ye entegrasyon sürecinin ülkedeki azınlık haklarının tanınması yönündeki etkileri daha erken yıllarda başlamıştır. Bu çalışmada Bulgaristan'ın Avrupa Birliği'ne entegrasyon sürecinde yaşadığı dönüşümün Türk azınlığa yansımaları ele alınmıştır. AB'ne adaylık döneminin başlamasıyla birlikte Bulgaristan'ın ülkesindeki azınlıklar konusundaki yükümlülükleri artmış bulunmaktadır. Bu çerçevede konuya AB hukukunun azınlıklara ilişkin mevzuatı çerçevesinde yaklaşılmış ve ardından AB'nin dış ilişkilerinde başvurduğu azınlık haklarının korunması mekanizmaları ele alınmıştır. Bu bağlamda azınlık haklarına ilişkin sözkonusu AB mevzuatının, Birliğe üyelik sürecinde Bulgaristan hukukuna yansıma biçimleri incelenmiştir. Çalışmanın sonunda, Türk azınlık hakları açısından günümüzde devam eden sorunlara dikkat çekilmekle birlikte, ülkede ilk demokratik yönetimin kurulmasından bugüne doğru, güderek Türkler lehine bir değişim gerçekleştiği saptamasına ulaşılmıştır.

Abstract:
160 SUMMARY In the frame of the EU's enlargement strategy, respect for minority rights is one of the most important political criteria in relations between the EU and the candidate countries. In this context, protection of minority rights has become an important issue in Bulgaria's EU integration process as in the other candidate countries. Bulgaria, who had carried out an assimilation compaign against the Turkish minority during the Cold War era, started to respect to the minority rights in the country. However the results of Bulgaria's EU integration process became apparent well before 1995, the year in which Bulgaria was accepted as an EU candidate country -- since most of the Turkish minority rights were rocognised gradually as of 1991. In this thesis we studied the effects of Bulgaria's EU integration process on the situation of Turkish minority. With the beginning of Bulgaria's EU integration process, obligations concerning minority rights has expanded. We approached this issue in the frame of EU law on minority rights. After that we determined the EU's mechanisms for protection of minority rights and this helped to show how the EU law affected Bulgarian law and Bulgarian politics. At the end of the thesis, we establish that there is still some serious problems about the Turkish minority rights in Bulgaria, but there has been a big change and favorable development on the minority rights scene.