Ceza hukukunda takdiri indirim nedenleri
Discretional reduction in criminal law reasons
Yazar: MUHAMMED İKBAL ÇELİK
Danışman: PROF. DR. MAHMUT KOCA
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Kanun koyucu tarafından belirlenen soyut ceza hükümleri cezanın amacı doğrultusunda, yargılamaya konu olayın niteliğine ve failin kişiliğine göre bireyselleştirilmektedir. Takdiri indirim nedenleri kurumu da cezanın bireyselleştirilmesi araçlarındandır. Takdiri indirim nedenleri 756 sayılı kanunun 59'uncu maddesinde genel ifadelerle düzenlenmiş iken, 5237 sayılı kanunun 62'inci maddesi ile bu kurumun sınırları örnek olarak belirtilen ölçütlerle daha belirgin hale getirilmiştir. 12/05/2022 tarihli 7406 sayılı kanun getirdiği düzenleme ile de 62'inci maddesinde belirtilen takdiri indirim nedenleri kanunda sayılan ölçütlerle sınırlandırılmış, ayrıca failin fiilden sonra ve yargılama sürecindeki tutum ve davranışlarında pişmanlığını göstermesi takdiri indirimin uygulanması için bir koşul olarak getirilmiştir. Özellikle toplumda infial uyandıran olayların yargılamasında takdiri indirim nedenlerinin uygulanması belirtilen düzenlemenin nedeni olarak görülmüştür. Belirtilen düzenleme sonrasında bu kurumun uygulanmasında hâkimin takdir yetkisi alanı daraltılmıştır. İddia ve delilleri değerlendiren, duruşma ve keşif ile yargılamaya konu olaya tüm yönleri ile vakıf olan ve faili yakından gözlemleyen hâkimin takdiri indirim nedenleri kurumunu uygularken takdir yetkisini hak ve nesafet kuralları içerinden kullanması önem arz etmektedir. Takdir yetkisi olayın niteliğine ve failin kişiliğine göre değerlendirilmeli, kanun maddesinde sayılan ölçütler olgusal temele dayandırılmalıdır. Ayrıca takdiri indirimin gerekçesi denetime elverişli ve vicdanları tatmin edecek şekilde kararda belirtilmelidir.

Anahtar Sözcükler: cezanın bireyselleştirilmesi, gerekçelendirme, takdir yetkisi, takdiri hafifletici nedenler, takdiri indirim nedenleri

Abstract:
The abstract penal provisions determined by the legislator are individualized according to the purpose of the punishment, the nature of the event subject to the trial and the personality of the perpetrator. The institution of reasons for discretionary reduction is also one of the tools for individualizing punishment. While the reasons for discretionary deduction are regulated in general terms in Article 59 of Law No. 756, the limits of this institution have been made more evident with the criteria specified as an example with Article 62 of Law No. 5237. With the regulation introduced by Law No. 7406 dated 12/05/2022, the reasons for discretionary reduction specified in Article 62 are limited to the criteria listed in the law, and the perpetrator's showing remorse in his attitudes and behaviors after the act and during the trial process has been introduced as a condition for the application of discretionary discount. In particular, the application of the reasons for discretionary reduction in the trial of events that aroused indignation in the society was seen as the reason for the said regulation. After the specified regulation, the discretionary area of the judge in the implementation of this institution has been narrowed. It is important that the judge, who evaluates the allegations and evidence, is familiar with the trial and discovery and the incident subject to the trial in all its aspects, and closely observes the perpetrator, uses his discretion within the rules of right and decency while applying the institution of discretionary deduction reasons. Discretion should be evaluated according to the nature of the incident and the personality of the perpetrator, and the criteria listed in the article of the law should be based on a factual basis. In addition, the reason for the discretionary reduction should be stated in the decision in a way that is suitable for inspection and satisfies the conscience. 
 
Keywords: individualization of punishment, justification, discretion, discretionary mitigating circumstances, reasons for discretionary reduction