Türkiye hayat dışı sigorta piyasasının yapısı ve rekabet analizi: 2013-2022 dönemi
Structure and competitive analysis of turkish non-life insurance market: 2013-2022 period
Yazar: ENES AKKURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UFUK KAYA
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sigortacılık Ana Bilim Dalı / Sigortacılık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sigortacılık = Insurance
Dizin: Analitik rekabet = Analytic competition ; Eksik rekabet = Imperfect competition ; Kredi sigortası = Credit insurance ; Sorumluluk sigortası = Liability insurance ; Tam rekabet = Perfect competition ; Zorunlu mali sorumluluk sigortası = Compulsory liability insurance ; Zorunlu sigortalar = Compulsory insurance ; Özel sigortacılık = Private insurance ; İhtiyari mali mesuliyet sigortaları = Voluntary financial liability insurance ; İsteğe bağlı sigorta = Voluntary insurance

Özet:
Bu araştırmanın amacı Türkiye'de hayat dışı sigorta piyasasındaki rekabet gücünüölçmek ve rekabet gücüne etki eden faktörleri belirlemektir. Araştırma konusu itibariyle rekabet gücünü belirlemek amacıyla Lerner endeksi değerleri hesaplanmış buna göre rekabetin düzeyi saptanmıştır. Rekabet yapısına etki eden faktörlerin belirlenmesi amacıyla öncelikle verilerin durağan olduğu ve birim kök testi içermediği tespit edilmiştir. Bu tespitin sonrasında panel veri analizi için uygun olan driscoll-kray dirençli standart hatalara sahip model seçilmiştir. Çalışma sonucunda 2013-2022 yılları arasında Hayat dışı branşta faaliyet gösteren 28 şirket ile yürütülen analizde sigorta piyasasında monopollü rekabet ortamı olduğu sonucuna varılmıştır. Rekabete etki eden faktörlerin hesaplandığı tahmin sonucuna göre; aktif devir hızı oranı ve yönetim gideri oranı Lerner endeksini arttırırken, likidite oranı, kaldıraç oranı, şirket büyüklüğü, Z skoru, hasar prim oranı ve personel gideri oranının Lerner endeksini azalttığı tespit edilmiştir. Sermaye yeterlilik oranı, aktif kârlılık oranı, reasürans devir oranı ve tazminat tediye oranı değişkenlerinin ise Lerner endeksi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olmadığı görülmüştür.

Abstract:
The aim of this research is to measure the competitiveness of the non-life insurance market in Turkey and to identify the factors affecting competitiveness. To determine the level of competition, Lerner index values were calculated and used to assess the level of competition. In order to identify the factors influencing the competitive structure, it was first determined that the data was stationary and did not contain unit root tests. Following this determination, a model with Driscoll-Kraay robust standard errors, suitable for panel data analysis, was selected. The study concluded that there was monopolistic competition in the insurance market, based on the analysis conducted with 28 companies operating in the non-life sector between 2013 and 2022. According to the estimation results of the factors affecting competition, it was found that the asset turnover ratio and the management expense ratio increased the Lerner index, while the liquidity ratio, leverage ratio, company size, Z-score, loss ratio, and personnel expense ratio decreased the Lerner index. It was observed that the variables of capital adequacy ratio, asset profitability ratio, reinsurance cession ratio, and claims payment ratio did not have a statistically significant effect on the Lerner index.