Otizm spektrum bozukluğu tanısı olan çocukların annelerinde ayrılma anksiyetesi bozukluğu,  psikolojik dayanıklılık ve çift uyumu arasındaki ilişkinin  incelenmesi
Investigation of relationship between separation anxiety disorder, psychological resilience and dyadic adjustment in mothers of children with autism spectrum disorder
Yazar: CEREN ENÜSTÜN HÜRMEYDAN
Danışman: DOÇ. DR. OYA GÜÇLÜ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Anneler = Mothers ; Ayrılma anksiyete bozukluğu = Separation anxiety disorder ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Çift uyumu = Appropriateness of couples

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmanın amacı Otizm Spektrum Bozukluğu(OSB) tanısı olan çocukların annelerinde ayrılma anksiyetesi bozukluğu(AAB), psikolojik dayanıklılık ve evlilik uyumu arasındaki ilişkinin kontrol grubu ile karşılaştırılarak incelenmesidir.
GEREÇ ve YÖNTEM: Çalışmaya Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikiyatri Polikliniği'nde takip edilmekte olan OSB tanılı   çocuğu olan 70  anne   ve  kontrol grubu oluşturmak üzere sağlıklı çocuğu olan 74  gönüllü anne  dahil edilmiştir. Çocukların yaş aralığı 2-6 yaş arasındadır. Çocuklarda otizm semptom şiddetini değerlendirmeye yönelik Çocukluk Otizmi Derecelendirme Ölçeği(ÇODÖ) uygulanmıştır. Katılımcılara sosyodemografik bilgilerin yer aldığı veri formları doldurulmuştur. Uygulanan Ayrılma Anksiyetesi Belirtileri için Yapılandırılmış Klinik Görüşme, Ayrılma Anksiyetesi Belirti Envanteri ve Yetişkin Ayrılık Anksiyetesi Anketi  sonuçlarına göre katılımcılara AAB tanısı konmuştur. Katılımcıların psikolojik dayanıklılık düzeyini değerlendirmeye yönelik Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği uygulanmıştır. Katılımcıların eşleriyle olan uyumunu değerlendirmeye yönelik Evlilikte Uyum Ölçeği uygulanmıştır. Ayrıca  Beck Depresyon Ölçeği ve Beck Anksiyete Ölçeği  de uygulanmıştır.
BULGULAR: Gruplar arasında AAB sıklığı ve ayrılma anksiyetesi belirti şiddeti karşılaştırıldığında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Çocuğu OSB olan annelerin psikolojik dayanıklılık düzeyi, sağlıklı çocuğu olan annelerle karşılaştırıldığında daha düşük bulunmuştur. Çocuğu OSB olan annelerin evlilik uyumunun; çocuğu sağlıklı olan annelerle karşılaştırıldığında  azalmış olduğu bulunmuştur. Her iki grupta  ayrılma anksiyetesi belirti şiddetinin;  hem psikolojik dayanıklılık düzeyi  hem de evlilikte uyum düzeyi ile  negatif yönde bir ilişkisi olduğu bulunmuştur. Çocuğu OSB olan annelerde psikolojik dayanıklılık düzeyi ile çocuktaki otizm şiddeti arasında negatif yönde bir ilişki olduğu görülmüştür. Psikolojik dayanıklılık düzeyinin daha düşük olması ve çocukluk döneminde ebeveynden ayrı kalma öyküsünün; Yetişkin Ayrılma Anksiyetesi Bozukluğu'nu (YAAB)  anlamlı  olarak yordadığı bulunmuştur. Depresif belirti düzeyinin yükselmesi , evlilik uyumunun  azalması ve eğitim düzeyinin düşük olmasının;annelerin dayanıklılık düzeyinin  düşük olmasını  anlamlı olarak yordadığı bulunmuştur. 
SONUÇ: Bulgular; ayrılma anksiyetesi belirti şiddetinin yüksek ve evlilik uyumunun azalmış olmasının dayanıklılık düzeyinin  düşük olması ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Dayanıklılığın dinamik bir süreç olduğu göz önünde bulundurulduğunda OSB tanısı olan çocukların annelerinde dayanıklılığı arttırmaya yönelik  stratejilerin geliştirilmesine ihtiyaç olduğu görülmektedir.

Abstract:
OBJECTIVE: The aim of this study is to investigate the relationship between  separation anxiety disorder(SAD), psychological resilience and marital adjustment in mothers whose children were diagnosed Autism Spectrum Disorder(ASD); and to compare it with  mothers of healthy children.
METHOD: A sample of seventy mothers whose children were diagnosed ASD who have been followed-up at Child and Adolescent Psychiatry Outpatient Clinic of Bakirkoy Mazhar Osman Mental Health and Neurology Training and Research Hospital and seventy-four volunteer mothers with  healthy children  were included in the study. The ages of the children ranged from 2 to 6 years.  Childhood Autism Rating Scale(CARS) were applied to confirm the diagnosis of  ASD. The participants were administered  sociodemographic data form. Based on the results of Structured Clinical Interview for Separation Anxiety Symptoms, Separation Anxiety Symptom Inventory  and Adult Separation Anxiety Questionnaire, the participants were evaluated and diagnosed with SAD. Psychological Resilience Scale for Adults (RSA) was applied  the resilience level of the participants. Marital Adjustment Test(MAT) was administered to measure the harmony of the participants with their spouses. Beck Depression Scale and Beck Anxiety Scale was also applied.
RESULTS: The results have been showed that there was no significant difference in the frequency of SAD and severity of separation anxiety symptoms in between the groups. It has been found that resilience level was significantly lower in mother of children with ASD than comparison group. It has been found that marital adjustment level was decreased in mothers of children with ASD than mothers of healthy children. The severity of separation anxiety symptoms has been found to have a negative correlation with both level of resilience  and marital adjustment. It has been showed that a negative relationship between mothers' resilience level  and  their child's autism severity. Lower levels of resilience and history of separation from the parent during childhood were found to be significant predictors of  ASAD. Higher levels of depressive symptoms, decreased marital adjusment and lower level of education  were  found to be  significant predictors of  lower levels of resilience.
CONCLUSION: Findings demonstrate that high severity of separation anxiety symptoms   and decreased marital adjustment was associated with lower resilience level. Considering that resilience is as a dynamic process, it is seen that there is a need to develop strategies to increase resilience in mothers of children with ASD.