Orta Anadolu'da kadınlar ve yaşadıkları sorunlar (XVI-XIX. Yüzyıllar)
Women and the problems they face in Central Anatolia ((XVI-XIX centuries)
Yazar: SİMGE SANİYE ASLIYÜCE
Danışman: PROF. DR. TANJU DEMİR
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Kısıtlama = Constraint ; Orta Anadolu bölgesi = Central Anatolian region ; Şikayet Defterleri = Şikayet Registers

Özet:
Bu çalışmanın amacı, XVI. ve XIX. Yüzyıllardaki Orta Anadolu'daki Türk kadınının
ailedeki rolünü, hukuki alandaki, toplumsal ve ekonomik yaşamdaki değerini ortaya
koymaktır. Nitekim kadın gelecektir ve en az karşı cinsi kadar görünür olmalıdır. Konu, daha
önce çalışılmamış olması nedeniyle Orta Anadolu'daki kadının yaşadığı sorunlara dair genel
bir çerçeve çizmek, kadının statüsü ve eğitiminden yola çıkılarak toplumsal ve iktisadi
önemini tespit etmek amacıyla ele alınmıştır. Çalışmada, Orta Anadolu illerindeki Osmanlı
Türk kadınının rolüne yoğunlaşılmış; kadının XVI ve XIX. yüzyıllardaki toplumsal ve
hukuksal statüsü, eğitim durumu ve çalışma yaşamındaki yeri ve uğradığı her türlü şiddet
örneklerle açıklanmıştır. Ayrıca bu çalışma, konuyla ilgili bölgesel olarak yeterince araştırma
yapılmamış olması ve dolayısıyla da bu alandaki eksikliğin giderilmesi ve ilgi duyanların
faydalanabilmesi açısından da önem arzetmektedir.
Bu çalışma yapılırken önce Osmanlı kadınını ele alan kaynaklar taranmıştır. Çalışmaya
konu olan dönemin şer'iyye sicil transkripsiyonları, Atik şikâyet defteri Transkripsiyon ve
değerlendirmeleri ve konu ile ilgili ele alınan makaleler okunup konuya hâkim olunduktan
sonra da yazım aşamasına geçilmiştir. Şer'iyye Sicillerini kaynak olarak tercih etme
nedenimiz, Osmanlı Toplumunun yaşayışını, aile hayatını en iyi biçimde bizlere yansıtan ve
Osmanlı toplum hayatı ile ilgili araştırma yapılırken başvurulacak en birincil kaynak
olmasıdır. O yüzden çalışmamızda Siciller, Osmanlı Devleti'nin orijinal belgeleri olması
nedeniyle birinci elden kaynak olma özelliği göstermektedir. Dolayısıyla doğru ve
güvenilirdir. Daha önce transkribe edilmiş şer'iyye sicilleri olmasından mütevellit araştırma


konusuyla ilgili verilere kolay ulaşılmıştır. Böylece değerlendirilmesi yapılan sicillerin
araştırma konumuzla ilgili kısımları yazımıza eklenmiştir. Çalışmamda büyük katkısı olan
Şikâyet(Atik) defterleri de çalışmamama iyi bir kaynak olmuştur. Çünkü şikâyet defterleri
bize yaşanan anlaşmazlıkları, tecavüz, darp, kaçırma gibi suçları görüp incelememizi
sağlamıştır. Yazım aşamasına gelindiğinde kadının ailedeki statüsü, toplumsal ve iktisadi
yaşamdaki rolü ve yaşadığı her türlü mağduriyet iyi analiz edilmeye ve yorumlanmaya
çalışılmıştır.
Sonuç olarak, XIX. yüzyılda ilan edilen Tanzimat fermanına kadar toplumsal rolü
sınırlanırılmış Orta Anadolu kadının tüm sınırlama ve kısıtlamalara rağmen toplumsal
alandaki önemine vurgu yapılmıştır.
Anahtar Sözcükler: Kadın, Kısıtlama, XVI. ve XIX. Yüzyıl, Orta Anadolu, Şer'iyye
Sicilleri, Şikâyet (Atik) Defterleri.

Abstract:
The aim of this study is the XVI. and XIX. The aim is to reveal the role of Turkish
women in the family and their value in the legal field, social and economic life in Central
Anatolia in the centuries. As a matter of fact, women will come and they should be at least as
visible as the opposite sex. Since the subject has not been studied before, it was discussed in
order to draw a general framework for the problems experienced by women in Central
Anatolia and to determine the social and economic importance of women based on their status
and education. The study focused on the role of Ottoman Turkish women in the Central
Anatolian provinces; woman in the 16th and 19th centuries. His social and legal status in the
centuries, his educational status and place in working life, and all kinds of violence he suffered
are explained with examples. In addition, this study is important in terms of the fact that there
has not been enough research on the subject regionally and therefore it will fill the gap in this
field and benefit those who are interested.
While carrying out this study, first the sources dealing with Ottoman women were
scanned. After reading the Sharia registry transcriptions of the period subject to the study,
Atik complaint book transcription and evaluations, and articles on the subject and mastering
the subject, the writing phase was started. The reason why we prefer the Sharia Registers as
a source is that it reflects the life and family life of the Ottoman Society in the best way and
is the primary source to be consulted when doing research on Ottoman social life. Therefore,
in our study, the Registers are a first-hand source because they are the original documents of
the Ottoman Empire. Therefore, it is accurate and reliable. Due to the existence of previously
transcribed sharia registers, data related to the research topic was easily accessed. Thus, the
parts of the evaluated registry that are relevant to our research topic have been added to our
article. Complaint (Waste) notebooks, which contributed greatly to my work, were also a
good resource for me not to work. Because complaint books enabled us to see and investigate
disputes and crimes such as rape, assault and kidnapping. When it came to the writing stage,
women's status in the family, their role in social and economic life, and all kinds of grievances
they experienced were tried to be well analyzed and interpreted.
As a result, in the XIX. The importance of Central Anatolian women, whose social role
was limited until the Tanzimat Edict declared in the 19th century, was emphasized in the
social sphere despite all the limitations and restrictions.
Key Words: Woman, Restriction, XVI. and 19th Century, Central Anatolia, Sharia
Registers, Complaint (Waste) Books.