Kolorektal adenokanser ve prekanseröz lezyonlarda mikrosatellit instabilitenin immunhistokimyasal ve genetik olarak saptanması
Genetic and immunohistochemical detection of microsatellite instability in colorectal adenocarcinoma and precancerous lesions
Yazar: ÖZLEM ERDAL ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM METEOĞLU
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Patoloji = Pathology
Dizin: Adenokarsinom = Adenocarcinoma ; Kolorektal neoplazmlar = Colorectal neoplasms ; Mikrosatelitler = Microsatellites ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Polipler = Polyps ; Prekanseröz durumlar = Precancerous conditions ; İmmünohistokimya = Immunohistochemistry ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases

Özet:
Kolorektal karsinom (KRK) gastrointestinal sistemin en sık kanseridir. KRK'lerin büyük bir çoğunluğunun kolonda daha önce bulunan bir adenomdan kaynaklandığı bilinmektedir. İnflamatuar bağırsak hastalıklarında (İBH) özellikle uzun dönem sonrasında KRK riski artar. Kolorektal karsinogenezde Mikrosatellit İnstabilite (MSI) gösteren tümörler daha iyi prognozludur. Bu yüzden KRK'lerde MSI göstermek önemlidir. Bu çalışmada, KRK, adenomatöz polip ve İBH'de, prognozu ve tedaviye yanıtı daha iyi olan mikrosatellit instabil olguları belirlemek amaçlanmıştır.
Çalışmamıza, özellik içermeyen ardışık 40 KRK, 40 adenomatöz polip ve 40 İBH tanılı toplam 120 olgu dahil edilmiştir. Tüm olgulara immunhistokimyasal (İHK) MLH1 ve MLH2 antikorları uygulanmıştır. Ayrıca tüm olgularda izole edilen DNA örneklerinden Bethesda paneli primerleri kullanılarak Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PCR) ve sekans analizi ile MSI durumu değerlendirilmiştir.
MLH1 ile olguların %20'sinde, MSH2 ile ise %12,5'inde ekspresyon kaybı gözlenmiştir. Olguların %10,8'inde PCR yöntemle MSI gözlenmiştir. Hem İHK'sal yöntemle ekspresyon kaybı hem de PCR yöntemle mutasyon varlığı en yüksek oranda adenokarsinom grubunda en düşük oranda İBH grubunda bulunmuştur. MLH1 İHK'sal boyası ile MSH2 İHK'sal boyalarının karşılaştırılmasında, iki markırın boyanma dağılımları arasında tüm gruplar için pozitif korelasyon bulunmuştur (p=0,003). Adenokarsinom grubu ile İBH hasta grubu arasındaki MSI oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunurken (p=0,046), adenomatöz polip grubu arasındaki farklılık anlamlı bulunmamıştır (p=0,07). İHK'sal MLH1 ve MSH2 negatifliği ile MSI arasında anlamlı pozitif korelasyon gözlenmiştir (p=0,49, p=0,01).
Çalışmamızda tüm gruplarda İHK'sal yöntemle uygulanan MLH1 ve MSH2 ekspresyon kaybı ile genetik olarak saptanan MSI arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. Böylece yavaş ve pahalı bir yöntem olan PCR yerine ucuz ve pratik olan İHK'sal yöntemin özellikle seçilmiş hasta gruplarında uygulanabileceği sonucuna varılmıştır. Bu hastaların prognozunun daha iyi olması ve tedaviye daha iyi cevap vermeleri nedeniyle çalışmamızın sonuçları dikkate değerdir. 

Anahtar kelimeler: KRK, Adenomatöz Polip, İBH, MLH1, MSH2, Mikrosatellit İnstabilite, İmmunhistokimya, PCR.

Abstract:
Colorectal carcinoma (CRC) is the most common cancer of the gastrointestinal tract. It is known that the vast majority of CRC in the colon resulting from the previously found adenoma. In inflammatory bowel diseases (IBD) in particular after long periods the risk of CRC increases. In colorectal carcinogenesis tumors with Microsatellite Instability(MSI) shows a better prognosis. So it is important to show MSI in CRC. This study aimed to determine microsatellite unstable cases which have a better prognosis and better response to treatment, in CRC, adenomatous polyps and IBD.
In our study, 40 CRC, 40 adenomatous polyps and 40 IBD diagnosed consecutive patients of total 120 patients with no specific features, were included. Immunohistochemical MLH1 and MLH2 antibodies were applied to all patients. Also in all cases MSI status was assessed by Polymerase Chain Reaction (PCR) and sequence analysis from the isolated DNA samples using primers Bethesda panel.
20% of cases showed absent MLH1 expression and 12,5% of cases showed absent MSH2 expression. 10,8% of cases showed MSI by PCR. Either immunohistochemical loss of expression or presence of mutation was the highest in adenocarcinoma group and the lowest in IBD group. In comparison of MLH1 and MSH2 immunohistochemical stains, positive correlation were found for all groups between two markers staining distribution (p=0,003). A statistically significant difference was found between MSI rates among the patients with adenocarcinoma and IBD groups (p=0,046). Differences between adenocarcinoma and adenomatous polyps groups were not significant (p=0,07). Significant positive correlation was observed between MSI and immunohistochemically loss of MLH1 and MSH2 expression (p=0,01, p=0,49).
In our study, the loss of MLH1 and MSH2 expression, which performed by immunohistochemical methods, correlated positively with genetically determined MSI in all groups. Thus, instead of PCR which is a slow and expensive method, a cheaper and practical method, immunohistochemistry can be applied especially in selected patients was reached as a result. The results of our study are noteworthy because of these patients have better prognosis and a better ability to respond the treatment.

Key words: CRC, Adenomatous Polyps, IBD, MLH1, MSH2, Microsatellite Instability, Immunohistochemistry, PCR.