İŞKUR tarafından düzenlenen mesleki eğitim kurslarının kadınların istihdam edilebilirliğine katkısı
Contribution of vocational training courses arranged by İŞKUR to employability of women
Yazar: NAZAN ÖKSÜZ
Danışman: PROF. DR. EYÜP BEDİR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kadın iş gücü = Women labour force ; Kadınlar = Women ; Kurslar = Courses ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Çalışan kadınlar = Working women ; İstihdam = Employment ; İş gücü piyasası = Labour market ; İş ve İşçi Bulma Kurumu = Association of Work and Workman Foundation

Özet:
Dünyada gelişmiş ülkelerin mesleki eğitim sistemleri incelendiğinde, işgücünün istihdam edilebilirliğini sağlamada mesleki eğitimin son derece önemli bir sosyal politika aracı olduğu; istihdam yapıları incelendiğinde ise; istihdamdaki işgücünün büyük ölçüde mesleki eğitim sisteminden geçmiş kişilerden oluştuğu ve kadın istihdam oranlarının yüksek olduğu görülmektedir. AB ülkelerinin oldukça gerisinde kadın istihdam oranına sahip Türkiye' de ise; istihdam edilebilirliği sağlamada mesleki eğitim sisteminin önemli olduğu herkes tarafından kabul edilse de mesleki eğitime gerekli önem verilmemekte ve mesleki eğitimin istihdama etkisi yeterince analiz edilmemektedir. Bu nedenle çalışmada; işgücü piyasası ihtiyaçları doğrultusunda mesleki eğitim programları düzenleyen İŞKUR'un mesleki eğitim kursları ve kadın istihdamı arasındaki ilişki istihdam edilebilirlik temelinde irdelenerek İŞKUR'un düzenlediği kursların kadınların istihdam edilebilirliği üzerinde meydana getirdiği katkıların ortaya konulması amaçlanmıştır.Çalışmada; mesleki eğitim, mesleki eğitim kursları, kadın işgücü, istihdam ve istihdam edilebilirlik kavramları bağlamında konuya yaklaşım sergilendikten sonra kadın istihdamının görünümü ve kadınların istihdamı önündeki engellere değinilmiştir. Aktif istihdam programları özelinde İŞKUR bünyesinde düzenlenen mesleki eğitim kurslarının 1988'den günümüze işleyişi, eğitim programları, kurslara katılanların izlenimleri ve takibine ilişkin değerlendirmelerde bulunduktan sonra İŞKUR'un kurs ve projelerinde kadınlara yönelik olarak neler yaptığı sayısal veriler ışığında ortaya konulmuştur.Ağırlıklı olarak literatür taraması ve istatistiksel veri analizi yapılarak oluşturulan bu çalışmada; İŞKUR'un mesleki eğitim kurslarına ilişkin toplumsal cinsiyet bazında ayrıştırılmış yeterli ve doğru sayısal veri bulunmaması, meslek kursları temelinde şimdiye kadar istihdam ve istihdam edilebilirlikle ilgili araştırma yapılmamış olması ve de meslek kurslarından mezun olanların takiplerinin yeterince yapılmamış olması gibi kısıtlarla karşılaşılmıştır. Daha sağlıklı bir değerlendirme yapabilmek için -istihdam edilebilirlik temelinde- kadınlara ilişkin analizlerde İŞKUR'un sadece 2009 yılı kurslarına odaklanılmıştır. Bu ise çalışmamızda daha fazla değişkenin (kadın kursiyer, mezun, istihdam, bekleme süresi, işte kalma süresi, sektörler ve meslekler gibi) analiz edilmesini sağlamıştır.Çalışma göstermiştir ki; İŞKUR bugüne kadar düzenlediği kurslar ve projelerle işgücü piyasasında toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasına katkıda bulunacak başlıca kurumlardan biridir. Çünkü kadınları işsizlikten kurtarmak ve uygun işlere kavuşturmak sadece kadınları güçlendirmez aynı zamanda tüm toplumu olumlu biçimde etkiler. Ancak; yaptığı çalışmalarla kadınların istihdam edilebilirliğine önemli katkılar sağlayan Kurumun, söz konusu çalışmalara ilişkin tüm verilerini gerektiğinde toplumsal cinsiyet bazında ayrıştırması ve gerekli analizleri yapması hem İŞKUR'un çalışmaların verimliliğini arttıracak hem de kadın istihdamını teşvik edici çalışmaların planlanmasını kolaylaştıracaktır.

Abstract:
When considering vocational training systems of developed contries in the world, it is conspicuous that vocational training is an extremely important social policy instrument for ensuring employability of labour force. If structure of labour in these countries is examined, it appears that working population in the labour market is made up of persons came from vocational education system and women employability rate is high. In Turkey, which has considerably low rate of women employment when compared to EU countries, even though it is accepted by everyone that vocational education system is an important element for ensuring desired level of employability, required importance has not been given to that issue and effect of vocational education to employment has not been analysed adequately. For that reason, this study aims examining relationship between women employment and vocational trainings realized by ISKUR arranging vocational training programs according to labour market needs. Also contributions generated by these trainings to women employment are aimed to be revealed.In this study, it is aimed to show an approach to the issue within the context of vocational education, vocational training courses, women labour force, employment and employability concepts. On the other hand, general structure of women employment in the labour market and obstacles hindering employability of women were mentioned. Some evaluations were made related to operating of vocational trainings arranged by ISKUR within the scope of active employment measures since 1988, training programmes, views of participants to these courses and monitoring features for them. Also some statistical figures were presented about what kind of activities were made for women in the courses and projects carried out by ISKUR.This study is mainly based on literature scanning and statistical data analyses. It has been faced with some constraints such as lack of sufficient and reliable statistical data about participants to vocational trainings according to gender mainstreaming basis, lack of studies about employment and employability according to the vocational trainings basis, and inadequate monitoring of participants succesfully graduated from these courses. For more creditworthy evalution for the analyses about women employability, it is focused on trainings arranged by ISKUR in just 2009. This method ensured to focus on more variables (women participant, graduates, employment, waiting time, period of staying at the job, sectors, vocations etc) in our study.This study shows that ISKUR is one of the main institutions contributing to gender mainstreaming in the labour market by arranging courses and projects up to the present. Because getting women into labour market and placing them in decent works are not only strengthen these women but also effect society in positive manner. However ISKUR, which has contributed importantly to women employability, when necessary, should decouple its data with related issues according to gender mainstreaming basis and carry out required analyses. This will improve productivity of studies of ISKUR and facilitate planning of the studies encouraging women employment.