Psikolojik sözleşme ihlali algısının üretkenlik karşıtı davranışlar üzerine etkisi: Antalya ilindeki banka çalışanları örnekleminde bir araştırma
The impacts of psychological contract violation perception on counterproductive work behaviors : A research in the sample of bank employees in Antalya province
Yazar: BAYRAM TOKA
Danışman: DOÇ. DR. LALE ORAL ATAÇ
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Antalya = Antalya ; Banka çalışanları = Bank employees ; Psikolojik sözleşme = Psychological contract ; Psikolojik sözleşme ihlali algısı = Perceived psychological contract breach ; Üretkenlik karşıtı davranışlar = Counter productive behaviours

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Antalya ilinde istihdam edilen banka
çalışanlarının psikolojik sözleşme ihlali algıları ile üretkenlik karşıtı davranışları
arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda anket tekniğinden
yararlanılarak 276 kişilik bir örneklem grubu ile araştırma yapılmıştır.
Araştırmada kullanılan anket formunun içeriğinde iki ölçek ve örneklemin
demografik özelliklerini ölçemeye yönelik sorular yer almaktadır. Araştırmada
psikolojik sözleşme ihlali algısı ile üretkenlik karşıtı davranışlar değişkenlerinin,
bireylerin demografik özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını ortaya
koymak için t testi ve ANOVA testi yapılmıştır. Ayrıca değişkenlerin alt
boyutları arasındaki ilişkiyi saptamak için korelasyon analizi ve regresyon
analizi yapılmıştır.
Araştırmada bireylerin psikolojik sözleşme ihlali algılarını ölçmek için
Robinson ve Morrison (2000) tarafından geliştirilen, Salha, Cinnioğlu ve Yazıt'ın
(2016) Türkçeye uyarladığı 9 maddelik ölçek kullanılmıştır. Bireylerin üretkenlik
karşıtı davranış sergileme seviyelerini ölçmek için Bennett ve Robinson'un (2000)
geliştirmiş olduğu, Öztürk (2015) tarafından Türkçeye çevrilen, 19 maddelik
ölçek kullanılmıştır. Söz konusu ölçek, bireyler arası üretkenlik karşıtı
davranışlar ve örgüte yönelik üretkenlik karşıtı davranışlar olmak üzere iki alt
boyuttan oluşmaktadır. Her iki ölçeğin de yapılan analizler sonucunda geçerlilik
ve güvenilirlik değerlerinin uygun olduğu belirlenmiştir.
Araştırma sonucunda psikolojik sözleşme ihlali algısı ile üretkenlik karşıtı
davranışlar ve alt boyutları arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu bulunmuştur.
Araştırma kapsamında bireyin üretkenlik karşıtı davranış sergilemesinde
psikolojik sözleşme ihlali algısının anlamlı bir etkisinin olduğu bulunmuştur.
Anahtar kelimeler: Psikolojik sözleşme, psikolojik sözleşme ihlali,
üretkenlik karşıtı davranışlar

Abstract:
The aim of this study is to dec the relationship between psychological
perceptions of contract violation and anti-productivity behaviors of bank
employees employed in Antalya province. For this purpose, a survey was
conducted with a sample group of 276 people using the survey technique. The
content of the questionnaire used in the study includes two scales and questions
aimed at measuring the demographic characteristics of the sample. In the study,
t-test and ANOVA test were performed to determine whether the variables of
psychological contract violation perception and anti-productive behaviors
differed according to the demographic characteristics of the individuals. In
addition, correlation analysis and regression analysis were performed to decipher
the relationship between the sub-dimensions of the variables.
In the study, a 9-item scale developed by Robinson and Morrison (2000)
and adapted to Turkish by Salha, Cinnioğlu and Yazıt (2016) was used to measure
individuals' perceptions of psychological contract violation. A 19-item scale
developed by Bennett and Robinson (2000) and translated into Turkish by
Öztürk (2015) was used to measure the level of individuals exhibiting antiproductive behavior. The scale in question consists of two decimals: antiproductivity behaviors among individuals and anti-productivity behaviors
towards the organization. As a result of the analyses conducted on both scales, it
was determined that the validity and reliability values were appropriate. As a
result of the research, it was found that there is a positive relationship between
the perception of psychological contract violation and dec-productive behaviors
and their sub-dimensions. Within the scope of the research, it was found that
there is a significant effect of psychological contract violation perception on the
individual's anti-productive behavior.
Keywords: Psychological contract, psychological contract violation, antiproductivity behaviors