Çok kültürlü ilkokullarda karşılaşılan sorunlarla ilgili tezlerin incelenmesi
Analysis of theses on problems encountered in multicultural primary schools
Yazar: ZİYNET KIYAK
Danışman: DOÇ. DR. KENAN DEMİR
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada farklı kültürlerden öğrencilerin bulunduğu çok kültürlü ilkokullarda yaşanan eğitim sorunları ortaya çıkarmayı amaçlayan tezler sistematik derleme yöntemiyle incelenmiştir. Bu tezlerin yılı, yapıldığı enstitü, anahtar kelimeleri, amaçları, araştırma yöntemleri, çalışma grubu ya da örneklemi, veri toplama araçları, veri analiz yöntemleri, sonuçları ve önerileri tematik bir biçimde analiz edilmiştir. Çalışmada 2008-2023 yılları arasında ulusal tez merkezinde yayımlanan ve dahil edilme ölçütlerine uygun olan 75 yüksek lisans 2 doktora tezi incelenmiştir.  
Analiz sonucunda tezlerin yaklaşık %70'inin Türkiye'nin batısında kalan illerdeki üniversitelerin enstitülerince yürütülmüştür. Tezlerde anahtar kelime olarak kültür, çok kültürlülük, göç, göçmen, yabancı, sığınmacı gibi kavramların daha çok kullanıldığı belirlenmiştir. Yine incelenen tezlerde uyum, tutum, kimlik gelişimi, araştırmaları inceleme, sorunlar ve çözümler, öğretmen yeterlikleri, akademik başarı ve yetenek, öğrenci davranışları, yönetim, dil ve eğitim hizmetleri olmak birçok amaç çerçevesinde yapıldığı ortaya çıkmıştır. Bu tezlerin %64'ü nitel, %25'i nicel ve yaklaşık %12'sinin karma araştırma desenleriyle yürütüldüğü tespit edilmiştir. 
Tezler öğretmen, öğrenci, yönetici, veli, diğer kişilerin görüş ve gözlemlerine dayalı sorunları incelemiştir. Bu incelemelerde sadece bir gruptan görüş alan tezler olduğu gibi birden fazla gruptan görüş alana tezlere de rastlanmıştır. Bu tezlerin hemen hemen hepsinde amaçlı örnekleme yöntemi ile birlikte ölçüt, tabakalı, uygun örnekleme, kartopu ve kolay ulaşılabilir örnekleme, maksimum çeşitlilik örneklemesi gibi farklı örnekleme yollarının kullanıldığı belirlenmiştir. Tezlerde yer alan sonuç ve önerilerde ise temel ihtiyaçların karşılanması, öğretim programı, öğretme-öğrenme süreci, öğretmen yeterlikleri, ders materyalleri, öğrenme mekânı, iletişim, dil, uyum, öğrenci davranışları, iş birliği, rehberlik hizmetleri, akademik yetersizlikler, eğitim yönetimi, aile, ekonomik ve eğitim politikaları konularında sorunlar yaşandığı ve bunlara öneriler geliştirildiği ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler: Çok Kültürlü Eğitim, Çok Kültürlülük, Çok Kültürlü Okul, Göç, Göçmen, Mülteci, Sığınmacı, Yabancı Öğrenci.

Abstract:
In this study, theses aiming to reveal the educational problems experienced in multicultural primary schools where students from different cultures are present were examined with the systematic compilation method. The year, institute, keywords, purposes, research methods, study group or sample, data collection tools, data analysis methods, results and suggestions of these theses were analyzed thematically. In the study, 75 masters and 2 doctoral theses published in the national thesis center between 2008 and 2023 and meeting the inclusion criteria were examined. As a result of the analysis, it was determined that approximately 70% of the theses were conducted by the institutes of universities in the provinces in the west of Turkey. It was determined that concepts such as culture, multiculturalism, migration, immigrant, foreigner, refugee were used more as keywords in the theses. Again, it was revealed that the theses examined were made within the framework of many purposes such as adaptation, attitude, identity development, research review, problems and solutions, teacher competencies, academic success and talent, student behavior, management, language and educational services. It was determined that 64% of these theses were qualitative, 25% were quantitative and 12% were conducted with mixed research designs. The theses examined problems based on the opinions and observations of teachers, students, administrators, parents and other people. In this examination, there were theses that received opinions from only one group, as well as theses that received opinions from more than one group. It was determined that almost all of these theses used different sampling methods such as purposeful sampling method, criterion, stratified, convenience sampling, snowball and easily accessible sampling, maximum diversity sampling. In the conclusions and recommendations in the theses, it was revealed that there were problems in meeting basic needs, curriculum, teaching-learning process, teacher competencies, course materials, learning environment, communication, language, adaptation, student behaviors, cooperation, guidance services, academic deficiencies, education management, family, economic and education policies and that suggestions were developed for these problems.

Keywords: Asylum Seeker, Foreign Student, Immigrant, Immigration, Multicultural Education, Multicultural School, Multiculturalism, Refugee.