Primipar ve multipar annelerin emzirme öz-yeterliliğini etkileyen faktörlerin karşılaştırılması
Comparison of factors affecting breastfeeding self-efficacy of primiparous and multiparous mothers
Yazar: MİNE KESKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA GÜNER EMÜL
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum, Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anne eğitimi = Mother education ; Anneler = Mothers ; Emzirme = Breast feeding ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu araştırma, primipar ve multipar annelerin emzirme öz-yeterliliğini etkileyen faktörleri karşılaştırmak amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini 16 Şubat - 4 Mayıs 2019 tarihleri arasında, Mersin Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesi'nde vajinal doğum yapan, araştırmaya dahil edilme kriterlerini kapsayan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 280 anne (140 primipar ve 140 multipar anne) oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama araçları uygulanmadan önce gerekli etik kurul onayı ve kurum iznialınmıştır. Araştırmanın verileri; araştırmacılar tarafından ilgili literatür temel alınarak hazırlanan annelere yönelik tanıtıcı bilgileri içeren kişisel bilgi formu ve emzirme öz-yeterliliklerini belirlemeye yönelik Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veri toplama araçları, postpartum dönemde hastanede yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistikler (ortalama, standart sapma, frekans, yüzde), bağımsız gruplarda student's t test, ki-kare test, One Way ANOVA, Post Hoc test olarak Tukey testi ve pearson korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Araştırmada emzirme öz-yeterlilik ölçeği'nin Cronbach alpha iç tutarlılık katsayısıise 0,85 olarak hesaplanmıştır. Araştırmada primipar annelerin yaş ortalaması 24,1±4,5 iken, multipar annelerin yaş ortalaması ise 28,5±4,8'dır. Primipar annelerin %51,4'ünün, multipar annelerin ise %66,4'ünün ilkokul mezunu olduğu saptanmıştır. Araştırmada, primipar annelerin emzirme öz-yeterlilik ölçeği'nden aldıkları puan ortalamalarının "55,05±8,40" olduğu, multipar annelerin ise "62,53±6,22" olduğu bulunmuştur. Araştırmada; lisans mezunu olan, çalışan ve geniş aile tipine sahip olan primipar anneler ile bebeklerini doğumdan hemen sonra doğumhanede emziren ve daha önce emzirme deneyimi olan multipar annelerin emzirme öz-yeterlilik ölçeği puan ortalamalarının daha yüksek olduğu bulunmuştur. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda hemşirelerin postpartum dönemde parite ile emzirme öz-yeterliliği puan ortalaması bakımından anlamlı fark olduğu, primipar ve multipar annelerin emzirme öz-yeterliliğini etkileyen faktörlerin farkında olarak bu konularda eğitim ve danışmanlık rolüne önem vermeleri önerilmektedir. Ayrıca hemşirelerin primipar annelerin emzirme öz-yeterliliklerini arttırmak için doğumdan hemen sonra doğumhanede emzirmeye başlanması ve hastanede karşılaştıkları emzirme problemlerin giderilmesine yönelik girişimlerin yapılması önerilmektedir.

Abstract:
Comparison of Factors Affecting Breastfeeding Self-Efficacy of Primiparous and Multiparous Mothers

This descriptive and cross-sectional study was conducted to compare the factors affecting breastfeeding self-efficacy of primipara and multiparous mothers. The sample of the study consisted of 280 mothers (140 primiparous and 140 multiparous mothers) who gave vaginal birth in Mersin City Training and Research Hospital Maternity and Children's Hospital between February 16 and May 4, 2019, covering the inclusion criteria and agreeing to participate in the study. Before applying data collection tools in the study, the necessary ethics committee approval and institutional permission were obtained. Research data; the personal information form including introductory information for mothers prepared by the researchers based on the relevant literature and the Breastfeeding Self-Efficacy Scale for determining the breastfeeding self-efficacy were collected. Data collection tools were applied by face-to-face interview method in the hospital in the postpartum period. In evaluating the data; descriptive statistics (mean, standard deviation, frequency, percentage), student's t test, chi-square test, One Way ANOVA, Tukey test and Pearson correlation coefficient were used as Post Hoc test. In the study, the Cronbach alpha internal consistency coefficient of the breastfeeding self-efficacy scale was calculated as 0.85.In the study, the mean age of primiparous mothers was 24.1±4.5, and that of multiparous mothers was 28.5±4.8. It was determined that 51.4% of primiparous mothers and 66.4% of multiparous mothers were primary school graduates. In the study, it was found that the mean score obtained by primiparous mothers from the breastfeeding self-efficacy scale was "55.05 ± 8.40", while multiparous mothers were "62.53±6.22". It was found that the total scores of multiparous mothers were clinically higher than the total scores of primiparous mothers (p <0.05). In the research; It was found that the mean scores of the breastfeeding self-efficacy scale were higher in primiparous mothers who were undergraduate, working and have an extended family type and multiparous mothers who breastfed their babies in the delivery room immediately after birth and had previous breastfeeding experience. In line with the results obtained, it is recommended that nurses give importance to the role of education and counseling in these issues, being aware of the factors affecting breastfeeding self-efficacy of primiparous and multiparous mothers, that there is a significant difference between parity and breastfeeding self-efficacy in the postpartum period. In addition, it is recommended that nurses start breastfeeding in the delivery room immediately after birth in order to increase the breastfeeding self-efficacy of primiparous mothers and to take interventions to eliminate the breastfeeding problems they encounter in the hospital.