Kuşadası Yılancı Burnu Höyüğü ve yakın çevresi buluntularının Batı Anadolu arkeolojisindeki yeri ve önemi
The place and importance of finds in Kuşadası Yılancı Burnu Mound and its surrounding in Western Anatolian archaeology
Yazar: MUSTAFA ÜZÜMCÜ
Danışman: DOÇ. DR. AYDIN ERÖN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Yılancı Burnu Höyüğü, Aydın ili Kuşadası İlçesi, Hacıfeyzullah Mahallesi, Yılancı Burnu Mevkii olarak bilinmektedir. Yerleşim doğal bir yarımada görünümde bir tombolodur ve arkeolojik potansiyeli birçok kişi tarafından dikkat çekici bulunmuştur. Yılancı Burnu Höyüğü ile ilgili bilgiler ilk olarak seyyahlar tarafından verilmiştir. Seyyahların Yılancı Burnu Höyüğü'nden bahsetmesinin nedeni, Strabon'un söz ettiği Samos ile Ephesos arasında gerçekleşen Neapolis-Marathesion takasıdır. Bu bağlamda Yılancı Burnu Höyüğü'nde ilk arkeolojik çalışmalar 1908 yılında J. Keil tarafından yapılmış ve Yılancı Burnu Mevkii'ni Marathesion olarak adlandırmıştır. 1910 yılında Phillipson tarafından Küçük Asya haritasında Yılancı Burnu Mevkii'ni Marathesion olarak gösterilmiştir. Bahsi geçen bu çalışmaların ardından söz konusu alanda uzunca bir süre çalışma yürütülmemiştir. 1978 yılında M. Büyükkolancı tarafından, Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü ile çalışmalara başlanmıştır. Bu çalışmalar sonucunda Arkaik Dönem ile Roma Dönemi arasına ait yapı kalıntıları ile Klasik Dönem'e ait seramik buluntuları saptamıştır. Daha sonraları çevre bölgelerde yapılan çalışmalarda Yılancı Burnu'na az olsa da değinilmiş ancak, arkeolojik potansiyeli göz ardı edilmiş ve yerleşim üzerinde durulmamıştır. Söz konusu çalışmaların hiçbirinde Yılancı Burnu Höyüğü'nün höyük mantığıyla yerleşilen bir merkez olduğu saptanamamıştır. 2020-2022 yılları arasında yürütülen Kuşadası İlçesi ve Samsun (Mykale) Dağı Yüzey Araştırmaları (KİSDA) kapsamında Yılancı Burnu Mevkii incelenerek, bu bölgedeki yerleşimin tartışmalara konu olan Marathesion ve önemli bir höyük yerleşimi olduğu saptanmıştır. Geç Neolitik Çağ'dan günümüze değin yerleşim izlerine sahip olduğu anlaşılan Yılancı Burnu Mevkii, Kuşadası'nda bulunan erken dönem yerleşimlerini anlamamızın yanı sıra Batı Anadolu'da yer alan Prehistorik Dönem denizsel kültürün anlaşılmasına da yardımcı olmaktadır.

Abstract:
Yılancı Burnu Mound is located at the Kuşadası Province, Hacıfeyzullah District. The settlement is a tombolo with appearance of a natural peninsula and its archaeological potential was found remarkable by many researchers. First informations about Yılancı Burnu Mound was given by the travelers. The reason why travelers talk about Yılancı Burnu Mound is the Neapolis-Marathesion exchange that took place between Samos and Ephesos, which Strabo mentioned. In this context, the first archaeological studies on Yılancı Burnu Mound were carried out by J. Keil in 1908. J. Keil named Yılancı Burnu Mound as Marathesion. In 1910, Phillipson marked the Yılancı Burnu Mound as Marathesion on the map of Asia Minor. Afterwards, no archaeological works were carried out at Yılancı Burnu Mound until 1978. M. Büyükkolancı found building remains between the Archaic-Roman Periods and ceramic finds from the Classical Period during the excavations he carried out in cooperation with the General Directorate of Antiquites and Museum at Yılancı Burnu. Later, in the archaeological studies carried out in the surrounding areas, Yılancı Burnu Mound was mentioned a little but its archaeological potential was ignored. In none of the studies in question, it was determined that Yılancı Burnu Mound was a settlement established with the mound logic. Within the scope of the Kuşadası District and Samsun (Mykale) Mountain Surveys carried out between 2020-2022, Yılancı Burnu Mound was examined and was determined that the settlement in this region was the subject of discussions, Marathesion, as well as an important mound settlement. Yılancı Burnu Mound, which is understood to have trace of settlement from the Late Neolithic Period to the present, helps us to understand the early period settlements in Kuşadası as well as to understand the Prehistoic Period marine culture in Western Anatolia.