Pranayamik tekniklerin obstrüktif uyku apne sendromuna etkisi
The effect of pranayamic techniques on obstructive sleep apnea syndrome
Yazar: ZEYNEP KAÇAR
Danışman: PROF. DR. RENGİN DEMİR
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Biliş = Cognition ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Pranamaya nefesi = Pranayamic breathing ; Solunum bozuklukları = Respiration disorders ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Obstrüktif Uyku Apne Sendromunda (OUAS) tek başına pranayamik tekniklerin etkisini araştıran bir çalışmaya rastlanmamıştır. Çalışmamız OUAS'da pranayamanın dispne, gündüz uykululuk, kognitif fonksiyon, yaşam kalitesi, günlük yaşam aktiviteleri, fonksiyonel egzersiz kapasitesi, fiziksel aktivite düzeyi, uyku kalitesi, yorgunluk, kas iskelet sistemi ağrısı, depresyon ve anksiyete üzerindeki etkisini araştırmak amacıyla planlandı. Çalışmaya dahil edilme kriterlerine uyan 38 OUAS hastası pranayama ve kontrol grubu olarak 2 gruba randomize edildi. Pranayama grubuna 8 hafta, haftada 7 gün, günde 3 kez 15'er dk pranayama eğitimi uygulandı. Ayrıca haftada 3 gün 15 dk'lık tek seans fizyoterapist gözetiminde çevrimiçi olarak gerçekleştirildi. Kontrol grubu herhangi bir müdahale almadı. Çalışma öncesinde ve sonrasında dispne hissi Modifiye Medical Research Council dispne skalası, gündüz uykululuk Epworth Uykululuk Ölçeği, kognitif fonksiyon Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği, yaşam kalitesi Kısa Form-36, Nottingham Sağlık Profili Anketi ve Uykunun Fonksiyonel Sonuçları Anketinin Türkçe Uyarlaması, günlük yaşam aktiviteleri London Chest Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği, fonksiyonel egzersiz kapasitesi 30 saniye otur kalk testi, fiziksel aktivite düzeyi Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-Kısa Formu, uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi, yorgunluk durumu Yorgunluk Şiddet Ölçeği, depresyon ve anksiyete Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği, kas iskelet sistemi ağrısı İskandinav Kas İskelet Sistemi Anketi ile değerlendirildi. Çalışma sonunda gündüz uykululuk, kognitif fonksiyon , uyku kalitesi, yaşam kalitesi, yorgunluk, anksiyete ve depresyon durumlarında pranayama grubunda kontrol grubuna göre anlamlı iyileşmeler olduğu görüldü (p<0.05). Fonksiyonel egzersiz kapasitesinde ve kas iskelet sistemi ağrısında iki grupta da anlamlı bir değişim olmadı (p>0.05). Pranayama grubunda dispne hissi ve fiziksel aktivite seviyesindeki anlamlı iyileşmeler kontrol grubuna göre üstünlük göstermedi (p>0.05). OUAS'da pranayama etkili bir alternatif terapi yöntemidir ve tedavi programında yer alması hastalar açısından yararlı olacaktır.
Anahtar Kelimeler: Obstrüktif Uyku Apne Sendromu, pranayama, uyku kalitesi, kognitif fonksiyon, gündüz uykululuk.

Abstract:
There is no study investigating the effect of pranayamic techniques alone in Obstructive Sleep Apnea Syndrome (OSAS). Our study was planned to investigate the effects of pranayama on dyspnea, daytime sleepiness, cognitive function, quality of life, activities of daily living, functional exercise capacity, physical activity level, sleep quality, fatigue, musculoskeletal pain, depression and anxiety in OSAS. 38 OSAS patients who met the inclusion criteria were randomized into 2 groups as pranayama and control groups. Pranayama training was applied to the pranayama group for 8 weeks, 7 days a week, 3 times a day for 15 minutes. In addition, a single 15-minute session, 3 days a week, was conducted online under the supervision of a physiotherapist. The control group did not receive any intervention. Before and after the study were evaluated dyspnea sensation Modified Medical Research Council dyspnea scale, daytime sleepiness Epworth Sleepiness Scale, cognitive function Montreal Cognitive Assessment Scale, quality of life Short Form-36, Nottingham Health Profile Questionnaire and Turkish Adaptation of Functional Outcomes of Sleep Questionnaire, activities of daily living London Chest Activities of Daily Living Scale, functional exercise capacity 30 second sit and stand test, physical activity level International Physical Activity Questionnaire-Short Form, sleep quality Pittsburgh Sleep Quality Index, fatigue status Fatigue Severity Scale, depression and anxiety Hospital Anxiety and Depression Scale, musculoskeletal system pain Nordic Musculoskeletal Questionnaire. At the end of the study, it was observed that there were significant improvements in daytime sleepiness, cognitive function, sleep quality, quality of life, fatigue, anxiety and depression in the pranayama group compared to the control group (p<0.05). There was no significant change in functional exercise capacity and musculoskeletal pain in both groups (p>0.05). Significant improvements in dyspnea sensation and physical activity level in the Pranayama group did not show any superiority compared to the control group (p>0.05). Pranayama is an effective alternative therapy method in OSAS and its inclusion in the treatment program will be beneficial for patients.
Keywords: Obstructive Sleep Apnea Syndrome, pranayama, sleep quality, cognitive function, daytime sleepiness.