Türk gelir vergisinde beyan usulünün vergi etiği açısından değerlendirilmesi
Evaluation of the declaration procedure in turkish income tax in terms of tax ethics
Yazar: MİNE EMRE
Danışman: DR. AHMET SOMUNCU
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Beyan = Statement ; Etik = Ethics ; Gelir vergisi = Income tax ; Türk vergi sistemi = Turkish tax system ; Vergi ahlakı = Tax ethics ; Vergiler = Taxes

Özet:
Vergi karşılıksız ve cebri bir yükümlülüktür. Mükellefler bu yükümlülüğü yerine getirirken çeşitli sebeplerle, vergiden kaçınmanın veya vergi kaçırmanın yollarını arar.
Devlet için vergi asli gelir kaynağıdır. Devletin kamusal hizmetleri yapabilmesi için gelire ihtiyacı vardır ve bu gelirin büyük bir kısmını vergilerden elde eder. Bu yüzden vergileri tam ve eksiksiz tahsil etmek ister ve bunun için mükelleflerin vergi ödememe isteği karşısında çeşitli çalışmalar yapar. 
Mükelleflerin vergi ödeme isteği vergi etiği kavramı ile açıklanır. Vergi etiği içsel bir motivasyondur ve mükellefin vergisini isteyerek ödemesi anlamına gelir.  Vergi etiğini etkileyen birden fazla faktör bulunmaktadır. Mükellef her zaman vergi etiğine sahip olmaz. Bu gibi durumlarda devlet yaptırım ve cezalarla mükelleflerin vergi etiği seviyesini artırmak ister. Türk Gelir Vergisinde kaynaktan kesinti yönteminde vergi kaybı yaşanması zor olduğu için daha çok beyan usulünde vergi kaybına rastlanmaktadır. Beyan usulü ile gelirini beyan eden mükellefin vergi etiği seviyesi o gelirin tahsilinde büyük önem taşımaktadır.
Çalışmamızda gelir vergisi ile vergi etiği ilişkisinde Vergi Denetim Raporları, Gelir İdaresi Başkanlığı Vergi İstatistikleri, Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü Faaliyet Raporları ve Hazine ve Maliye Bakanlığı vergi istatistiklerinden yararlanılmıştır. Ulaşılan rapor ve istatistikler yorumlanarak gelir vergisinde vergi etiği ilişkisi tahlil edilmeye, yorumlanmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Vergi, Vergi Etiği, Gelir Vergisi, Beyan Sistemi

Abstract:
Tax is an unrequited and compulsory obligation. While fulfilling this obligation, taxpayers seek ways to evade or evade taxes for various reasons.
Taxes are the main source of income for the state. The state needs income to perform public services, and a large part of this income is obtained from taxes.  Therefore, it wants to collect the taxes fully and completely, and for this, it does various studies against the taxpayers desire to not pay taxes.
Taxpayers willingness to pay taxes is explained by the concept of tax ethics. Tax ethics is an intrinsic motivation and means that the taxpayer willingly pays his tax. There are multiple factors that affect tax ethics. The taxpayers does not always have tax ethics. In such cases, the state wants to increase the tax ethics level of taxpayers with sanctions and penalties.
Since it is difficult to experience tax loss in the source deduction method in Turkish Income Tax, tax loss is more common in the declaration method. The tax ethics level of the taxpayer who declares his income with the declaration method is of great importance in the collection of that income. 
In our study, Tax Audit Reports, Tax Statistics of the Revenue Administration, Activity Reports of the Ministry of Treasury and Finance, General Directorate of Public Accounts and tax statistics of the Ministry of Treasury and Finance were used in the relationship between income tax and tax ethics. By interpreting the obtained reports and statistics, the relationship between tax ethics in income tax has been tried to analyzed and interpreted.
Keywords: Tax, Tax Ethics, Income Tax, Declaration System