Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanılı çocuklarda tedavinin uyku paternine etkisinin aktigrafik uyku analizi ile değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of the treatment on sleep pattern in children with attention deficiency and hyperactivity disorder by using actigraphic sleep analysis
Yazar: BEGÜM DEMİRCİ ŞİPKA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MENGÜHAN ARAZ ALTAY
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Tedavi = Treatment ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışmada dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı çocukların uyku özelliklerinin sağlıklı kontrollerin uyku özellikleri ile karşılaştırılması yapılmış, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu grubunun metilfenidat tedavisi öncesi ve sonrasındaki uyku özellikleri değerlendirilmiştir. Uyku değerlendirmeleri sırasında subjektif ve objektif uyku değerlendirme yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmamız, Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'ne Eylül 2020-Mart 2021 tarihleri arasında başvuran ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu-bileşik tip tanısını yeni alan 30 olgu ve Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'ne Eylül 2020-Mart 2021 tarihleri arasında başvuran ve çalışmamızın kontrol grubuna dahil edilme kriterlerini karşılayan 30 sağlıklı kontrol ile yapılmıştır. Çalışmada katılımcıların aileleri tarafından Çocuklar İçin Uyku Bozuklukları Ölçeği,Conner's Anababa Derecelendirme Ölçeği, Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi, Çocukluk Dönemi Kronotip Anketi, Uyku Hijyen İndeksi ve Uyku Günlüğü doldurulmuştur. Eştanıların dışlanması amacıyla katılımcılara Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Versiyonu – DSM 5-Türkçe Uyarlaması uygulanmıştır. Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve kontrol grubundaki çocukların dominant olmayan el bileklerine aktigrafi cihazı takılarak 48 saat boyunca aktigrafi kaydı alınmıştır. Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu grubu için ölçekler, uyku günlüğü ve aktigrafi kaydı 1 aylık metilfenidat tedavisi öncesi ve sonrası olmak üzere 2 kez tekrarlanmıştır. Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu grubunun aileleri tarafından kontrol grubuna kıyasla daha fazla uyku sorunu bildirilmiştir. Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu grubunun toplam uyku süresinin daha kısa olduğu ve uyku memnuniyetlerinin daha az olduğu saptanmıştır. Metilfenidat tedavisi sonrasında dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu semptomlarında anlamlı düzeyde azalma olduğu ancak aktigrafik uyku parametrelerinde anlamlı değişiklik saptanmadığı görülmüştür. Çalışmamızın sonuçları dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı çocukların daha çok uyku sorunu yaşadıklarını ancak metilfenidat tedavisinin uyku paternini olumsuz etkilemediğini göstermiştir.

Abstract:
In this study, the sleep characteristics of children who are diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder were compared with the sleep characteristics of a control group of healthy children, and the sleep characteristics of the attention deficit hyperactivity disorder group before and after methylphenidate treatment were evaluated. The subjects for attention deficit hyperactivity disorder group are selected from patients who have been to Trakya University Faculty of Medicine Child and Adolescent Psychiatry Department between September 2020-March 2021 and newly diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder- combined type, whereas the subjects for control group are selected from patients who have been to Trakya University Faculty of Medicine Department of Pediatrics between 2020 and March 2021 and met the criteria for inclusion in the control group of our study. In the study, the families of participants filled the Children Sleep Disorders Scale, Conner's Parent Rating Scale, Pittsburg Sleep Quality Index, Childhood Chronotype Questionnaire, Sleep Hygiene Index and Sleep Diary. In order to exclude comorbidities, Affective Disorders and Schizophrenia Interview Schedule-Now and Lifetime Version-DSM 5-Turkish Version for School-Age Children was applied to the participants. The actigraphy device was attached to the non-dominant wrists of the children in attention deficit hyperactivity disorder and control groups, and actigraphy was recorded for 48 hours. The scales, sleep diary and actigraphy recording were repeated twice for the attention deficit hyperactivity disorder group, before and after 1 month extended-release methylphenidate treatment. More sleep problems were reported by the families of the attention deficit hyperactivity disorder group compared to the control group. It is found that the total sleep time of the patient group was shorter, and their sleep satisfaction was lower. After methylphenidate treatment, there was a significant decrease in the symptoms of attention deficit hyperactivity disorder in the post-treatment group, but no significant change in actigraphic sleep parameters. The results of our study show that children who are diagnosed with attention deficit
hyperactivity disorder have more sleep problems, but methylphenidate treatment does not adversely affect the sleep pattern.