Damızlık bıldırcın rasyonlarına farklı seviyelerde organik ve inorganik formda bakır ilavesinin performans, yumurta ve kabuk kalitesi, döllü yumurta oranı, çıkış gücü, civciv çıkış ağırlığı ve kemik mineralizasyonuna etkisi
Effects of adding organic and inorganic form of copper at different levels to rations of breeding quail on the performance, egg and eggshell quality, fertilized egg ratio, chick weight at hatching, hatchability and bone mineralization
Yazar: ŞÜKRÜ GÜNER
Danışman: PROF. DR. YUSUF CUFADAR
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada farklı seviyelerde organik ve inorganik bakır içeren rasyonların damızlık bıldırcınların performans, yumurta kalitesi, kuluçka özellikleri, kemik biyomekanik özellikleri ve kemik mineral konsantrasyonuna etkisi incelenmiştir. Çalışmada 7 haftalık yaşta toplam 360 adet bıldırcın (dişi:erkek oranı, 2/1) kullanılmıştır. Bıldırcınlar 0, 10, 20, 40 ve 80 mg/kg seviyelerinde organik formda (Cu-amino asit şelatı) veya inorganik (CuSO4) bakır ilave edilmiş toplam 10 adet rasyonla yemlenmişlerdir. Deneme 2 farklı Cu kaynağı ve 5 farklı Cu seviyesinin oluşturduğu 10 muamele 6 tekerrürlü olarak 2x5 faktöriyel deneme planına göre yürütülmüştür. Çalışma 28 günlük 5 dönem halinde toplam 140 gün sürmüştür. 
Ana faktör olarak organik Cu kaynağı ile beslenen bıldırcınların kabuk kalınlığı inorganik Cu kaynağı ile beslenen bıldırcınlardan önemli derecede (P<0.01) yüksek bulunurken, yem tüketimi (P<0.05), yem değerlendirme katsayısı (P<0.05), kabuk yoğunluğu, sarı indeksi, kemik kırılma kuvveti ve kemik Ca, P, Mg ve Zn mineral konsantrasyonları önemli derecede (P<0.01) düşük bulunmuştur. Diğer parametreler bakımından organik ve inorganik Cu kaynakları arasında farklılıklar önemsiz olmuştur (P>0.05). 
Ana faktör olarak, rasyona Cu ilavesi ile kabuk yoğunluğu önemli seviyede (P<0.05) düşük olurken, ilave Cu içermeyen rasyonla (kontrol) yemlenen grupta kemik Ca ve Mg mineral miktarı, diğer gruplara göre önemli derecede (P<0.05) yüksek olmuştur. Rasyon farklı Cu seviyelerinin incelenen diğer parametrelere etkisi önemsiz olmuştur (P>0.05).
Cu kaynak x seviye interaksiyon gruplarında, inorganik formda 10 mg/kg ilave Cu içeren rasyonla beslenen bıldırcınların ortalama yumurta ağırlığı ve yumurta yüzey alanı organik 80 mg/kg ilave Cu içeren gruptan önemli derecede (P<0.01) yüksek olmuştur. İnorganik formda 10 mg/kg ilave Cu içeren rasyonla beslenen bıldırcınların civciv çıkış ağırlığı, ilave Cu içermeyen bazal rasyon (kontrol grubu) ve diğer bazı muamelelerden önemli derecede (P<0.01) yüksek olmuştur. İncelenen diğer parametrelere interaksiyonun etkisi önemsiz olmuştur (P>0.05).
Bu sonuçlar mısır-soya küspesine dayalı damızlık bıldırcın rasyonu (8.18 mg/kg Cu içeren), damızlık bıldırcınlarının Cu gereksinimlerini karşılamak için yeterli olacağını ancak civciv üretimi için rasyona inorganik formda 10 mg/kg Cu ilavesinin faydalı olabileceğini göstermiştir.

Abstract:
In this study, the effects of diets containing different levels of organic and inorganic copper on the performance, egg quality, hatchability, bone biomechanical properties and bone mineral concentration of breeding quails were investigated. A total of 360 quails (female:male ratio, 2/1) at 7 weeks of age were used in the study. Quails were fed with a total of 10 diets supplemented with organic (Cu-amino acid chelate) or inorganic (CuSO4) copper at levels of 0, 10, 20, 40 and 80 mg/kg. The trial was conducted according to a 2x5 factorial design with 6 replications in 10 treatments consisting of 2 different Cu sources and 5 different Cu levels. The study lasted a total of 140 days in 5 periods of 28 days. 
As the main factor, the shell thickness of quails fed with organic Cu source was found to be significantly (P<0.01) higher than quails fed with inorganic Cu source, while feed intake (P<0.05), feed conversion ratio (P<0.05), shell density, yolk index, bone breaking strength and bone Ca, P, Mg and Zn mineral concentrations were found to be significantly (P<0.01) lower. Differences between organic and inorganic Cu sources were insignificant in terms of other parameters (P>0.05). 
As the main factor, shell density was significantly (P<0.05) lower with Cu addition to the diet, while bone Ca and Mg mineral contents were significantly (P<0.05) higher in the group fed with the diet without additional Cu (control) compared to the other groups. The effect of different Cu levels in the diet on the other parameters examined was insignificant (P>0.05).
In Cu source x level interaction groups, the average egg weight and egg surface area of quails fed with the diet containing 10 mg/kg additional Cu in inorganic form was significantly (P<0.01) higher than the organic 80 mg/kg additional Cu group. The hatching weight of quails fed with the diet containing 10 mg/kg additional Cu in inorganic form was significantly (P<0.01) higher than the basal diet without additional Cu (control group) and some other treatments. The effect of the interaction on other parameters examined was insignificant (P>0.05). 
These results indicate that the corn-soybean meal based quail breeder diet (containing 8.18 mg/kg Cu) will be sufficient to meet the Cu requirements of breeder quails. However, it was shown that adding 10 mg/kg of Cu in inorganic form to the diet for chick production may be beneficial.