NBA takımlarının performanslarında sirkadiyen ritmin etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of circadian rhythm on the performances of NBA teams
Yazar: FIRAT ÖZDALYAN
Danışman: PROF. DR. OSMAN AÇIKGÖZ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ERHAN ÇENE
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı / Egzersiz Fizyolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Fizyoloji = Physiology ; Spor = Sports

Özet:
NBA'de mücadele eden profesyonel sporcular sıklıkla zaman dilimi değiştirilen seyahatlere maruz kalırlar. Bu zaman dilimi değişimleri sirkadiyen ritim (SR) faz kaymasına neden olmakta ve bu faz kaymalarıysa sportif performansı etkilemektdir. Bu çalışmanın amacı SR faz kaymalarının NBA takımlarının performansına etkilerini incelemektir. 
	Ardışık 21 sezon boyunca oynanan 25.016 normal sezon maçı SR faz kayma hesaplamasına dahil edildi. Takım performansı üzerindeki SR faz kayması etkisini incelemek için takımlar yerel saate göre üç gruba ayrıldı: içsel saati yerel saatle aynı olan (YA); içsel saati yerel saatten ileride olan (Yİ) ve içsel saati yerel saatten geride olan (YG). Ayrıca rakiplerin içsel saati dikkate alınarak başka bir gruplama yaklaşımı daha uygulandı: içsel saati rakibin içsel saatiyle aynı olan (RA); içsel saati rakibin içsel saatinden ileride olan (Rİ) ve içsel saati rakibin içsel saatinden geride olan (RG). Analizler bütün maçlar için ve sadece 19:00-19:30 maçları için ayrı ayrı uygulandı. Bu grupları 25 basketbol oyun içi performans metriği açısından karşılaştırmak için 24.985 maç verisi kullanıldı. İstatistiksel analizler ev sahibi ve deplasman takımları için ayrı ayrı uygulandı. 
	Ev sahibi takımlar için Yİ ve Rİ'nın bütün koşullar için en başarılı grup olduğu bulundu. Deplasman maçları için YA'nın en avantajlı grup olduğu belirlendi. Ancak RA, Rİ ve RG gruplarının hiç birisi diğerlerine göre bariz bir avantaj göstermedi. Bu sonuçlar normal sezon maçlarında daha batıdaki takımların ev sahibi oldukları maçlarda SR avantajına sahip olabileceklerini ortaya koymuştur. Ancak deplasman takımlarının performansının SR faz kaymasından daha çok seyahat yorgunluğundan etkilendiği düşünülmektedir. Son olarak, bu çalışmanın en önemli özelliği özgün metodolojik yaklaşımlarıdır. Dolayısıyla bu yöntemlerin ileride yapılacak çalışmalara kaynak olacağı ve egzersiz fizyolojisi alanında sıklıkla kullanılacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Professional athletes competing in the NBA are frequently exposed to time-zone-shifting travels. These time zone changes may cause circadian rhythm (CR) phase shifts and these shifts affect sportive performance. The aim of this study was to investigate the effects of CR phase shifts on the performance of NBA teams. 
	25,016 regular season games across 21 consecutive seasons were included in the CR phase shift calculations. To examine the CR phase shift effect on team performance, teams were divided into three groups according to local clock: the same internal clock as the local clock (LS); the internal clock ahead of the local clock (LA); and the internal clock behind the local clock (LB). Furthermore, another grouping approach was performed according to opponents' internal clock: the same internal clock as the opponent (OS); the internal clock ahead of the opponent's internal clock (OA); and the internal clock behind the opponent's internal clock (LB). The analyses were performed for all games and for only 19:00-19:30 games separately. 24,985 game data were used to compare these groups in terms of 25 basketball in-game performance metrics. Statistical analyses were conducted separately for home and away teams. 
	For home games, it was found that LA and OA are the most successful groups for all conditions. For away games, it was determined that LS is the most advantageous group. However, none of the OA, OS, and OB groups showed an obvious CR advantage among others. These results revealed that teams from more west may have a CR advantage in regular season home games. However, it is thought that the performance of away teams depends more on travel fatigue than CR phase shifts. Finally, the most important feature of this study is its unique methodological approaches. Hence it is thought that these methods will guide future studies and will be used frequently in the field of exercise physiology.