Dikkat eğitimi tekniği'nin bilişsel kontrol, duygu regülasyonu ve metakognitif inançlar üzerindeki etkisi
The effect of attention training technique on cognitive control, emotion regulation and metacognitive beli̇efs
Yazar: HİLAL BEBEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLİN GÜNERİ YÜCEULUĞ
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada, Dikkat Eğitimi Tekniği'nin duygu düzenleme, bilişsel kontrol ve metakognitif inançlar üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma modeli ön ve son testlerin uygulandığı gerçek tam deneysel desendir. Araştırmaya toplam 826 kişi katılmıştır. Çalışma grubu; 38 deney, 38 kontrol grubu olmak üzere toplam 76 kişiden oluşmaktadır. Deney ve kontrol grupları seçkisiz bir şekilde oluşturulmuştur.  Deney grubu Dikkat Eğitimi Tekniği'ni içeren müdahaleler almıştır ve sonrasında deneklerin duygu düzenleme, bilişsel kontrol ve metakognitif inanç düzeylerindeki farklılıklar incelenmiştir. Katılımcılara sosyo-demografik bilgi formu, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Formu, Bilişsel Kontrol ve Esneklik Envanteri, İz Sürme Testi ve Stroop Testi uygulanmıştır. Ön ve son ölçüm farklılıklarının karşılaştırılması için Karışık Desen ANOVA uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, deney grubunun bilişsel kontrol düzeylerinde anlamlı derecede iyileşme, duygu düzenleme güçlüklerinde ve patalojik metakognitif inançlarda anlamlı derecede düşüş olduğu görülmüştür. Dikkat Eğitimi Tekniği'nin deney grubunda anlamlı etkisinin en fazla olduğu değişkenlerin iz sürme ve stroop testi skorlarında olduğu görülmüştür. Araştırma bulguları, Dikkat Eğitimi Tekniği'nin bilişsel kontrol üzerinde anlamlı olduğunu ve terapötik süreçte kullanılabilecek bir müdahale yöntemi olabileceğini göstermektedir. Araştırmanın ileri araştırmalarla desteklenebileceği düşünülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Dikkat eğitimi tekniği, bilişsel kontrol, duygu regülasyonu, dikkat, metakognisyon, metakognitif terapi

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the effect of attention training technique on emotion regulation, cognitive control and metacognitive beliefs. A total of 826 people participated in the research. The study model is a real full experimental design with pre- and post-tests. The sample of the research; It consists of 76 people in total, 38 of which are in the experimental group and 38 in the control group. Experimental and control groups were formed randomly. Experimental group; He received interventions including the Attention Training Technique, and then the differences in the subjects' emotion regulation, cognitive control, and metacognitive belief levels were examined. Socio-demographic information form, Emotion Regulation Difficulty Scale-Short Form, Cognitive Control and Flexibility Inventory, Trail Making Test, and Stroop Test were administered to the participants. Mixed Design ANOVA were applied to compare the pre- and post-measurement differences. According to the findings obtained in the study, a significant increase was observed in the cognitive control, as well as decrease in emotion regulation difficulties and metacognitive scores of the experimental group. It was observed that the variables with the highest significant effect of the Attention Training Technique in the experimental group were trail making and stroop test scores. Research findings show that the Attention Training Technique is significant on cognitive control and can be an intervention method that can be used in the therapeutic process. It is thought that the research can be supported by further research.
Key Words: Attention training technique, cognitive control, emotion regulation, attention, metacognition, metacognitive therapy