Anjiokardiyografide kullanılan radyoopak maddeye bağlı kardiyotoksisitenin ve efrotoksisitenin değerlendirilmesi ve önlenmesi: deneysel çalışma
The evaluation and prevention of radioopaque cardiotoxicity and nephrotoxicity: an experimental study
Yazar: ALİ BAYKAN
Danışman: PROF. DR. NAZMİ NARİN
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2006
Konu: Kardiyoloji = Cardiology ; Nefroloji = Nephrology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
ÖZETAmaç:Bu çalışmada anjiyografide kullanılan RO maddenin böbrek ve kalp üzerindeoluşturabileceği etkileri değerlendirmek, radyoopağa (iohexol-OmnipaqueÂ®) bağlıtoksisitenin Hid, Mel veya NAC ile önlenip önlenemeyeceğini, biyokimyasal vehistopatolojik parametreler kullanarak göstermek amaçlanmıştır.Materyal Metod:Çalışmada ağırlıkları 240-454 gram olan 80 adet, 4-5 aylık, erkek, Sprague-Dawleyrat kullanıldı. Her grupta 10 rat olacak şekilde 8 grup (Kontrol, RO, NAC, NACRO,Hid, HidRO, Mel, MelRO) rastgele örnekleme yöntemiyle oluşturuldu. RO maddeve koruyucu ilaç uygulamaları sonrası kardiyotoksisite ve nefrotoksisitenindeğerlendirilmesi için serum ve doku örnekleri alındı.Bulgular:Maksimum güvenli dozda kullanılan RO ile Kontrol grupları arasında biyokimyasalve histopatolojik boyutta fark oluşmadı.NAC grubunda Kontrol grubuna göre NO seviyelerinin serumda ve kalpte azaldığı,böbrekte ise değişmediği gösterildi. NAC alanlarda serum kreatinin değerlerinindüştüğü saptandı. NAC ve NACRO grupları karşılaştırıldığında NACRO grubundaböbrek NO seviyesinin arttığı saptandı. RO grubu ile NACRO grubuviiikarşılaştırıldığında NACRO verilen grubun kalp ve serum NO seviyelerinin dahadüşük olduğu tespit edildi.Hidrasyon ile Kontrol grupları karşılaştırıldığında Hid grubunda kalp NOseviyelerinde azalma tespit edildi. Hidrasyon grubu ile HidRO grubukarşılaştırılınca HidRO grubunda serum NO yüksek bulundu. HidRO grubu ile ROgrubu karşılaştırılınca HidRO grubunda BUN ve kalp NO seviyeleri düşük, serumGPX ve böbrek NO seviyeleri yüksek bulundu.Melatonin grubu ile Kontrol grubu karşılaştırıldığında Mel grubunda serumkreatinin ve serum NO değerlerinde azalma, kalp GPX değerlerinde artma tespitedildi. RO alan grup ile MelRO alan grup karşılaştırıldığında MelRO grubundakreatinin, kalp ve serum NO seviyeleri düşük, böbrek GPX seviyeleri yüksekbulundu.Kalp ve böbrek doku örnekleri incelendiğinde RO alan gruplarda ışıkmikroskopunda böbrekte vakuoler dejenerasyon tespit edildi. Ancak gruplarkarşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı.Sonuç: Pediatride anjiyografide kullanılan dozlarda iohexole bağlı major olumsuzbir bulgu saptanmadı. NAC ve Mel'in antioksidan özellikleri ile, Hid'un renalklerensi artırıcı etkisi ile RO toksisitesinde koruyucu etkiye sahip olduklarıgösterildi. Sonuç olarak OmnipaqueÂ® 6ml/kg/gün dozunda pediatrik kardiyolojidegüvenle kullanılabilirken, riskli hastalarda veya doz aşımında NAC, Mel veya Hidile toksisite riskinin azaltılabileceği saptandı.Anahtar Sözcükler: Radyoopak, kontrast toksisitesi, kontrast nefropatisi,antioksidan savunma, N acetyl cystein, melatonin, hidrasyonix

Abstract:
ABSTRACTTHE EVALUATION AND PREVENTION OF RADIOOPAQUECARDIOTOXICITY AND NEPHROTOXICITY: AN EXPERIMENTAL STUDYAim:The aim of this study was to evaluate the toxic effects of RO agent (iohexol-OmnipaqueÂ®) on heart and kidney and determine the protective effects of Hid, Mel,and NAC by using biochemical and histopathological parameters.Material-Methods:Study group was composed of 80 male Sprague-Dawley rats weighed 240-454grand 4-5 months old. Rats were divided into 8 groups by using randomized samplingmethod. Each group was composed of 10 rats (Control, RO, NAC, NACRO, Hid,HidRO, Mel, MelRO). After RO, and protective medication applications serum andtissue samples were taken for evaluation of cardiotoxicity and nephrotoxicity.Results:There was no biochemical and histopathological significant difference between theControl group and RO group (at maximal safe dose).The NO levels of NAC group were lower than Control group especially in serumand cardiac tissue, and remain unchanged in renal tissue. Serum creatinin levelsxwere found decreased in NAC group. When NAC and NACRO groups comparedrenal NO levels were found higher in NACRO group. The comparison of RO andNACRO groups revealed lower serum and cardiac NO levels in NACRO group.When Hid and Control groups compared the cardiac NO levels of Hid group werelower. Also the serum NO level of HidRO group was higher than Hid group. ROand HidRO comparison revealed lower BUN and cardiac NO levels, higher serumGPX and renal NO levels in HidRO group.The serum kreatinin and NO levels were found lower and cardiac GPX higher inMel group than control group. Also the comparison of parameters of RO andMelRO revealed, lower creatinin, serum and cardiac NO and higher renal GPX inMelRO group.The histopathological examination revealed no significant change in myocardialtissue samples. Vacuolar degeneration in renal tubular cells was detected in ROreceived groups but the changes were not statistically significant.Conclusion: No major significant side effect of iohexole was detected at routinemaximal dose used in pediatric cardiology. By the antioxidant activities of Mel andNAC, the clearance effect of hydration, RO toxicity can be reduced. The 6 ml/kgdose of OmnipaqueÂ® was found safe and in high risk patients and RO overdosedones Hid, Mel and NAC may reduce the RO toxicity.Keywords: Radioopaque, contrast toxicity, contrast induced nephropathy,antioxidants, N acetyl cystein, melatonin, hydrationxi