Sar uydu görüntüleri yardımıyla Türkiye il merkezlerinin deformasyon değerlerinin izlenmesi
Monitoring the deformation values of Turkish provincial centers with the help of sar satellite images
Yazar: SUAT COŞKUN
Danışman: PROF. DR. FUSUN BALIK ŞANLI ; DOÇ. DR. SAYGIN ABDİKAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Geomatik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Zemin deformasyonu = Soil deformation

Özet:
Türkiye'de yer alan 81 adet il merkezinin deformasyon değerlerinin Sentinel 1A/B SAR uydu verileri (SLC) kullanılarak  hesaplanmaya çalışıldığı bu çalışmada; Ocak 2015- Ağustos 2023 tarihleri arasında 14 adet yükselen ve 23 adet alçalan yörünge çerçevesinde  7172 adet olmak üzere toplamda ~30000GB (30TB)  büyüklüğünde uydu görüntüsü veri seti kullanılarak  şehir merkezlerini kapsayan ~13390 adet interferogram ESA SNAP  yazılımı yardımıyla üretilmiştir. Bu interferogramlar yardımıyla StaMPS yazılımı kullanılarak linear atmosferik düzeltmeleri yapılan ve zaman serileri içeren 4.107.965 adet PS noktası üretimi gerçekeleştirilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda pek çok il merkezinde belirgin bazı deformasyon izlerinin bulunduğu tespit edişmiştir. 18 adet şehir merkezinde deformasyon izlerinin tarımsal alanlara yakın konumlanmış bölgelerde olduğu, 17 adet şehir  merkezinde deformasyon izlerinin eski nehir yatağı civarında yoğunlaştığı,  12 adet şehir merkezeinde eğim yönünde deformasyonların bulunduğu,  9 adet şehir merkezinde bazı yapıların (köprüler, otoyollar, binalar, sanayi tesisleri, barajlar vb.) deformasyona maruz kaldığı, 5 adet şehir merkezinde dolgu alanlarında deformasyon izlerinin bulunduğu 5 adet il merkezinde ise jeolojik sebeplerle deformsyonların oluştuğu, 4 adet şehir merkezinde bulunan deformasyonların sınıflandırılamadığı ve 11 adet il merkezinde deformasyon izine rastlanmadığı anlaşımıştır. Tüm bu sonuçlar zaman serilerinin ve deformasyon alanlarının daha iyi görüntülenip değelrendirilebilmesi için oluşturulan bir WebGIS aracılığıyla internet üzerinden açık erişime sunulmuştur.

Abstract:
In this study, the deformation values of 81 provincial centers in Turkey were tried to be calculated using Sentinel1A/B SAR satellite data (SLC); between January 2015 and August 2023. Approximetly 13390 interferograms covering city centers were produced with the help of ESA SNAP software, using a satellite image data set of ~30000GB (30TB) in total, including 7172 in 14 ascending and 23 descending orbits. With the help of these interferograms, 4,107,965 PS points with linear atmospheric corrections and time series were produced using StaMPS software. As a result of the study, it was determined that there were some obvious deformation traces in many city centers. In 18 city centers, the deformation traces are located in areas located close to agricultural areas, in 17 city centers, the deformation traces are concentrated around the old river bed, in 12 city centers, there are deformations in the direction of the slope, in 9 city centers, some structures (bridges, highways, buildings, industrial facilities, dams, etc.) were exposed to deformation, there were traces of deformation in the filling areas in 5 city centers, deformations occurred due to geological reasons in 5 city centers, deformations in 4 city centers could not be classified and no traces of deformation were found in 11 city centers. All these results have been made available for open access over the internet through a WebGIS created to better display and evaluate time series and deformation areas.