Görme kaybı olan yetişkin bireylerde sağlık davranışı yeterliliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of HEALTH behavior competency in ADULT individuals with visual LOSS
Yazar: AYIŞIĞIM AYYILDIZ
Danışman: PROF. DR. FUNDA BÜYÜKYILMAZ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Görme = Vision ; Görme bozuklukları = Vision disorders ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Araştırma; görme kaybı olan bireylerin sağlık davranışları yeterlilik durumlarını değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı bir çalışma olarak planlandı. Araştırma, basit rastgele örneklem yöntemi ile belirlenen  görme kaybı olan yetişkin bireyler üzerinde gerçekleştirildi (N=100). Araştırma verileri; bireylerin bireysel ve görme kaybı ile ilgili soruları içeren "Bilgi Formu" ve "Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-SOY" aracılığı ile toplandı. Veriler, araştırmacı tarafından yüz-yüze görüşme yöntemi ile, ilgili veriler tek tek okunarak, bireylerin yanıtlarına göre ilgili formlar dolduruldu. Veriler, yaklaşık 10-15 dakikada tamamlandı. Elde edilen veriler, uygun istatistiksel analizler ile değerlendirildi. Araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalamasının 65.24 olduğu; büyük çoğunluğunun kadın (%52), ilköğretim mezunu (%37), evli (%64) olduğu ve ailesi ile birlikte yaşadığı (%89), büyükşehirde yaşadığı (%87), emekli (%48), gelir giderden düşük (%83), sağlık güvencesinin (%93) ve kronik rahatsızlığının olduğu (%80) belirlendi. Ayrıca görme kaybı olan bireylerin "bilgileri anlama" konusunda  SOY puanlarının en düşük düzeyde, toplam puanın ise, orta düzey (61.35±14.84) olduğu saptandı.  Ayrıca; lise ve üstü eğitim düzeyine sahip, evli, ailesi ile birlikte yaşayan, çalışan (işçi, memur, serbest meslek vb.) görme kaybı olan bireylerin; toplam SOY puan ortalamalarının diğerlerine göre daha yüksek düzeyde olduğu ve aralarında ileri düzeyde istatistiksel anlamlılık olduğu görüldü (p<0,01).

Abstract:
The study was planned as descriptive to evaluate the health behaviors competency of individuals with visual loss. The study was conducted with adult individuals with visual loss identified using a simple random sampling method (N=100). The research data were collected using the "Information Form" and the "Health Literacy Scale-HLS", which included questions on demographics and vision loss of individuals. In collecting the data with face-to-face interviews, the questions were read one by one by and the responses of the individuals were recorded by the researcher. The data were collected in approximately 10-15 minutes. The data obtained were evaluated by completing appropriate statistical analyses. It was determined that the mean age of the individuals participating in the study was 65.24, the majority of them were women (52%), primary school graduates (37%), married (64%) and lived with their families (89%), lived in a metropolitan area (87%), retired (48%), had a lower income than expenditure (83%), had health insurance (93%) and chronic illness (80%). In addition , it was determined that the HL (Health Literacy) scores of the individuals with vision loss were at the lowest level and the total score was moderate (61.35±14.84) in terms of "understanding information".  Additionally, it was observed that the total HL mean scores of individuals with vision loss who had an education level of high school and above, who are married, living with their families, and working were higher than the others, and there was a statistical significance between them (p<0.01).