Erzurum ilinde ortaokul öğrencilerinde yeme bozukluklarının görülme sıklığı ve sosyal medya kullanımı ile ilişkisi
In Erzurum province, the incidence of eating disorders in secondary school students and its relationship with the use of social media
Yazar: AYŞE ÇAMLİ
Danışman: DOÇ. DR. LALE SARİYE AKAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Ergenler = Adolescents ; Erzurum = Erzurum ; Görünüş = Appearance ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Sosyal medya = Social media

Özet:
Erzurum İlinde Ortaokul Öğrencilerinde Yeme Bozukluklarının Görülme Sıklığı ve Sosyal Medya Kullanımı ile İlişkisi
Bu çalışma, erken ergenlik döneminde yeme bozukluklarının görülme sıklığını ve sosyal medya kullanımı ile ilişkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmaya Erzurum ilinde eğitim gören 505 adolesan dahil edilmiştir. Adolesanların genel bilgileri, beslenme alışkanlıkları ve sosyal medya kullanım özellikleri anket formu aracılığıyla öğrenilmiştir. Adolesanların yeme bozukluklarını saptamak için YTT-26 ve sosyal medyada fiziksel görünüm karşılaştırması yapma derecelerini değerlendirmek için SMFGKÖ uygulanmıştır. Adolesanların 295'i kız (%58.4), 210'u erkek (%41.6) olup yaş ortalamaları 12.04±1.18 yıldır. YTT-26 ve SMFGKÖ puan ortalamaları sırasıyla 14.44±10.93 ve 5.98±8.89 olarak bulunmuştur. Adolesanların %26.7'sinde yeme davranışı bozukluğu saptanmıştır. Adolesanların %47.6'sının günde bir saatten az sosyal medya kullandığı belirlenmiştir. Sosyal medya kullanım süresi, YTT-26 ve SMFGKÖ puan ortalamaları ile yeme davranışı bozukluğu olanların oranları açısından cinsiyetler arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0.05). Sosyal medya hesabı olanların YTT-26 ve SMFGKÖ puan ortalamaları hesabı olmayanlara göre yüksek saptanmıştır (p<0.05). Günde dört saat sosyal medya kullanan adolesanların YTT-26 puan ortalaması günde bir, iki, üç, beş, altı ve üzeri saat sosyal  medya kullananlara göre yüksek bulunmuştur (p<0.05). Haftalık sosyal medya kullanım süresi ile YTT-26 puanları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0.05). Sosyal medyada her zaman fotoğraf paylaşanların SMFGKÖ puan ortalaması fotoğraf paylaşmayanlara göre yüksek saptanmıştır (p<0.05). Yeme davranışı bozukluğu olan adolesanların SMFGKÖ puan ortalaması yeme davranışı bozukluğu olmayanlara göre yüksek bulunmuştur (p<0.05). YTT-26 puanları ile SMFGKÖ puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı, zayıf pozitif ilişki saptanmıştır (r=0.301, p<0.058). Sonuç olarak, adolesanların sosyal medyada fiziksel görünümlerini başkaları ile karşılaştırmalarının yeme davranışı bozukluğu için risk oluşturabileceği belirlenmiştir. Bu nedenle adolesanların fiziksel ve ruhsal sağlığının korunması için sosyal medya okuryazarlığı becerilerinin geliştirilmesi önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Adolesan, görünüm karşılaştırması, sosyal medya, yeme bozuklukları

Abstract:
This study was conducted to determine the incidence of eating disorders in early adolescence and its relationship with the use of social media. Five hundred and five adolescents studying in Erzurum province participated in the study. General information, nutritional habits and social media usage characteristics of the adolescents were learned through a questionnaire form. EAT-26 was applied to determine the eating disorders of adolescents and SM-PACS was applied to evaluate their degree of physical appearance comparison on social media. 295 of the adolescents are girls (58.4%) and 210 are boys (41.6%) and their mean age is 12.04 ± 1.18 years. The mean EAT-26 and SM-PACS scores were found to be 14.44 ± 10.93 and 5.98 ± 8.89, respectively. Eating behaviour disorder was found in 26.7% of the adolescents. It was determined that 47.6% of adolescents use of social media for less than an hour a day. There was no significant difference between the genders in terms of duration of social media use, the mean EAT-26 and SM-PACS scores, and the rates of those with eating behavior disorder (p> 0.05). The mean EAT-26 and SM-PACS scores of those with social media accounts were found to be higher than those who did not have an account (p <0.05). The mean EAT-26 scores was found to be higher in adolescents using social media for four hours a day than adolescents using social media for one, two, three, five, six or more hours a day (p <0.05). There was no significant relationship between weekly social media usage time and EAT-26 scores (p> 0.05). The mean SM-PACS scores was found to be higher for those who always shared photos on social media than those who did not (p<0.05).  The mean SM-PACS scores was found to be higher in adolescents with eating behaviour disorder than those without eating behavior disorder (p <0.05). A statistically significant, weakly positive correlation was found between EAT-26 scores and SM-PACS scores. (r = 0.301, p <0.058). As a result, it has been determined that  the physical appearance comparison between self and others on social media may constitute risks for eating behaviour disorder in adolescents. Therefore, it is important to develop their social media literacy skills in order to protect the physical and mental health of adolescents.
Keywords: Adolescent, appearance comparison, social media, eating disorders