Duygudurum düzenlemede bozulma hemşirelik tanısı alan bireylerde tidal model temelli duygu düzenleme girişimlerinin iyileşmeye etkisi
The effect of tidal model-based emotion regulation nursing interventions on recovery in individuals diagnosed with nursing diagnosis of impaired mood regulation
Yazar: GÜLSENAY TAŞ SOYLU
Danışman: PROF. DR. MAHİRE OLCAY ÇAM
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Depresyon = Depression ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı depresyon tanısı olan ve duygudurum düzenlemesinde bozulma hemşirelik tanısı alan bireylerde, Tidal Model temelli duygu düzenleme girişimlerinin, bireylerin iyileşme, duygu düzenlemede güçlük, depresyon düzeyi ve hemşirelik sonuç kriterleri üzerinde etkisini değerlendirmektir. 
Gereç-Yöntem: Araştırma, ön-test son-test ölçümlü randomize kontrollü deneysel bir çalışmadır. Araştırmaya yapılan g-power analizi sonrası 23 girişim 23 kontrol grubu olacak şekilde toplam 46 birey dahil edilmiştir. Veriler bir üniversite hastanesi psikiyatri polikliniklerinde Mart 2022- Haziran 2023 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırma verilerini toplamak için tanıtıcı bilgi formu, Hamilton Depresyon Ölçeği, İyileşme Değerlendirme Ölçeği, Duygu Düzenlemede Zorluklar Ölçeği ve hemşirelik sonuç kriterleri kullanılmıştır. Tüm bireyler ile görüşmeler yüz yüze yapılmıştır. Girişim grubunda olan bireylere rutin kontrole ek olarak sekiz görüşmeden oluşan Tidal Model Temelli Duygu Düzenleme Girişimleri uygulanırken kontrol grubunda olan bireylere sadece rutin kontrol uygulanmıştır. Araştırmada tanımlayıcı analizler, bağımsız örneklem t testi, Mann Whitney U testi uygulanmış ve istatistiksel anlamlılık p=0.05'in altı olarak kabul edilmiştir. 
Bulgular: Araştırma verilerine göre Tidal Model temelli duygu düzenleme girişimleri sonrası Hamilton depresyon ölçeği, İyileşme Değerlendirme Ölçeği ve Duygu Düzenlemede Zorluklar Ölçeği puan ortalamalarında girişim grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş saptanmıştır (sırasıyla Z=-4.534, p=0,000; Z=-4.617, p=0.000; Z=-4.944, p=0.000). Tidal Model temelli duygu düzenleme girişimleri sonrası, İyileşme Değerlendirme Ölçeği ve Duygu Düzenlemede Zorluklar Ölçeği puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0.05). Girişim grubunun NOC1208, NOC1409 ve NOC1204 değerlerinin kontrol grubuna oranla daha yüksek olduğu ve görülen değişimlerin istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (sırasıyla; Z=-1.322, p=0.186; Z=-0.881, p=0.378; t=0.929, p=0.358). Uygulanan girişimlerin etki büyüklüklerinin tüm ölçek değerlendirmeleri için büyük etkiye sahip olduğu bulunmuştur. 
Sonuç: Araştırmada Tidal Model temelli duygu düzenleme girişimlerinin, depresyonu olan bireylerde iyileşmeyi arttırdığı, depresyon düzeyini azalttığı ve duygu düzenlemede yaşanan zorlukları azalttığı saptanmıştır. Başka bir anlatımla, depresyonu olan bireylerin duygu düzenlemede yaşadıkları zorluklar azaldıkça, iyileşme düzeylerinin arttığı bulunmuştur. Hemşirelik sonuç kriterleri de değerlendirildiğinde, hemşirelik girişimlerinin hem bir hemşirelik modeli kullanılarak hem de depresyon için önemli olan duygu düzenleme kavramı temelinde yapılandırılarak uygulanması, etkili sonuçlar elde edildiğini kanıtlamıştır. Tidal Model temelli müdahalelerin daha farklı örneklem gruplarında uygulanması, farklı hemşirelik modelleri ile etkisinin karşılaştırılması önerilmektedir.

Abstract:
Aim: The purpose of this study is to evaluate the effect of Tidal Model-based emotion regulation interventions on individuals' recovery, difficulty in emotion regulation, depression level and nursing outcome criteria in individuals diagnosed with depression and nursing diagnosis of impaired mood regulation.
Method: The research is a randomized controlled experimental study with pre-test and post-test measurements. After the g-power analysis, a total of 46 individuals, 23 in the intervention group and 23 in the control group, were included in the research. Data were collected in the psychiatric outpatient clinics of a university hospital between March 2022 and June 2023. An introductory information form, Hamilton Depression Scale, Recovery Assessment Scale, Difficulties in Emotion Regulation Scale and nursing outcome criteria were used to collect research data. Interviews with all individuals were conducted face to face. Only routine control was applied to individuals in the control group. In addition to routine control, Tidal Model-Based Emotion Regulation Interventions, consisting of eight interviews, were applied to individuals in the intervention group. Descriptive analyses, independent samples t test, Mann Whitney U test was applied in the study, and p values below 0.05 were considered significant.
Results: According to research data, after Tidal Model-based emotion regulation interventions, there was a statistically significant decrease in the Hamilton Depression Scale, Recovery Assessment Scale and Difficulties in Emotion Regulation Scale score averages in the intervention group compared to the control group (respectively Z=-4.534, p=0.000; Z=-4.617, p=0.000; Z=-4.944, p=0.000). After Tidal Model-based emotion regulation interventions, a statistically significant and negative relationship was found between the Recovery Assessment Scale and the Difficulties in Emotion Regulation Scale (p<0.05). It was found that the NOC1208, NOC1409 and NOC1204 score averages of the intervention group were higher than the control group and the changes observed were statistically significant (respectively Z=-1.322, p=0.186; Z=-0.881, p=0.378; t=0.929, p=0.358). It was found that the effect sizes of the implemented interventions had a large impact for all scale evaluations.
Conclusion: The study found that in individuals with depression, Tidal Model-based emotion regulation interventions increased recovery, reduced the level of depression, and reduced difficulties in emotion regulation. It has been found that as difficulties in emotional regulation decrease, the recovery levels of individuals with depression increase. When the nursing outcome criteria are evaluated, the implementation of nursing interventions using both a nursing model and structuring them based on the concept of emotion regulation, which is important for depression, has proven to achieve effective results. It is recommended to apply Tidal Model-based interventions in different sample groups and compare their effects with different nursing models.