Fî Zılâli'l-Kur'ân örneğinde Lokmân Sûresinin psikolojik tefsiri
Psychological interpretation of Surah Luqman in the example of Fî Zılâli'l-Kur'an
Yazar: RABİA YILMAZER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİYE MERVE ERFİDAN
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion
Dizin: Psikoloji = Psychology ; Tefsir = Commentary

Özet:
Müslümanlar, Kur'ân-ı Kerîm inmeye başladığı andan itibaren daha iyi anlayabilmek için pek çok yöntem ile farklı açılardan yaklaşmışlardır. Bu doğrultuda Kur'ân'ı, bilimin getirdiği bilgiler ışığında İslami nasslar çerçevesinde yorumlamaya çalışmışlardır. Bu bilim dallarından bir tanesi psikolojidir ve bu bilim dalı insan davranışlarını incelemektedir. Kur'ân'ın konularından bir tanesi de hiç şüphesiz insandır. Bu bağlamda psikoloji ilminin verileriyle Kur'ân ayetlerinin yorumlanmaya çalışılması "Psikolojik Tefsir" in oluşmasına zemin hazırlamıştır. Günümüzde tefsir kitapları incelediğinde tam manasıyla psikolojik tefsir denilebilecek bir tefsir bulunmamaktadır. Ancak klasik ve özellikle de çağdaş dönem tefsirler incelendiğinde insan psikolojisine dair bulgular göze çarpmaktadır. Bu tefsirlerden bir tanesi, çalışmanın ana kaynağını oluşturan Seyyid Kutub'un Fî Zılâli'l-Kur'ân isimli eseridir. Çalışma Lokmân Sûresi ile sınırlandırılmaktadır. Bu çalışmanın amacı Lokmân sûresindeki ayetleri, psikolojik tefsir açısından ele almaktadır. Çalışma giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşacaktır. Giriş kısmında çalışmanın konusu, amacı, önemi, yöntemi ve çalışmanın ana kaynağını teşkil eden Fî Zılâli'l-Kur'ân ve yazarı Seyyid Kutub hakkında bilgiler verilecektir. Birinci bölümde psikolojik tefsir yöntemi hakkında genel bilgilere yer verilecek, ikinci bölümde çalışmayı sınırlandıran Lokmân sûresi hakkındaki bilgilere yer verilecek ve bu sûreye ismini veren Lokman (a.s.) hakkındaki rivayetler irdelenecektir. Sonrasında ise Lokmân sûresinin her bir ayeti psikolojik tefsir bağlamında ele alınmaya çalışılacak ve psikolojik mahiyetteki bilgiler müstakil başlıklar halinde sunulacaktır. Lokmân sûresi incelendiğinde psikolojik tefsir açısından zengin bir muhtevaya sahip olduğu, insanın birçok olumlu ve olumsuz duygularını ihtiva ettiği görülmektedir. Bu çalışmanın amacı psikoloji ilminin verilerini İslami naslar çerçevesinde kullanarak Kur'ân'ın anlaşılmasına bir başka açıdan hizmet etmektir.

Abstract:
Muslims have approached the Qur'an from different angles with many methods in order to understand it better from the moment it began to descend. In this direction, they have tried to interpret the Qur'an in the light of the information brought by science within the framework of Islamic nasses. One of these branches of science is psychology and this branch of science examines human behaviour. One of the subjects of the Qur'an is undoubtedly human. In this context, trying to interpret the verses of the Qur'an with the data of the science of psychology has prepared the ground for the formation of 'Psychological Tafsir'. Today, when the tafsir books are examined, there is no tafsir that can be called psychological tafsir in the full sense. However, when classical and especially contemporary tafsirs are examined, findings on human psychology stand out. One of these tafsirs is Sayyid Qutb's Fî Zılâli'l-Kur'ân, which constitutes the main source of the study. The study is limited to Surah al-Lokmân. The aim of this study is to analyse the verses in Surat al-Lokmân in terms of psychological exegesis. The study will consist of an introduction, two chapters and a conclusion. In the introduction, information about the subject, purpose, importance, method and the main source of the study, Fî Zılâli'l-Kur'ân and its author Sayyid Qutb will be given. In the first part, general information about the psychological tafsir method will be given, in the second part, information about the sūrah of Lokmān, which limits the study, will be given and the narrations about Lokman (pbuh), who gives the name to this sūrah, will be examined. Afterwards, each verse of Surah al-Lokmān will be tried to be handled in the context of psychological exegesis and information of psychological nature will be presented under separate headings. When the Surah of Lokmân is examined, it is seen that it has a rich content in terms of psychological exegesis and contains many positive and negative emotions of human beings. The aim of this study is to serve the understanding of the Qur'an from another point of view by using the data of the science of psychology within the framework of Islamic evidence.