Din anlayışı açısından 1982 sonrası yayımlanan din öğretimi ders kitapları
Religious education textbooks published after 1982 in terms of understanding of religion
Yazar: AHMET DÜZENLİ
Danışman: PROF. DR. TUGRUL YÜRÜK
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Din anlayışı = Understanding of religion ; Din eğitimi = Religious education ; Din öğretimi = Religious teaching

Özet:
Eğitim tarihinin başlangıç noktasının aynı zamanda din eğitimi tarihinin de başlangıcını oluşturduğu söylenebilir. Ne var ki binlerce yıldır bilimsel anlamda dönüşüp gelişerek gelen eğitim tarihi sürecine karşılık din eğitimi bu süreçleri aynı ivmede gerçekleştirememiştir. Bunun temel nedenlerinin başında din eğitiminin içinde bulunduğu ülkenin tarihsel, kültürel, siyasal ve ekonomik gelişim süreçlerinden doğrudan etkilenmesidir. Ülkemizde de 1982 yılından sonra zorunlu olarak ilk ve ortaöğretim düzeyinde okutulmaya başlayan Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi derslerinin içinde bulunduğu dönemin siyasal ve kültürel atmosferden etkilenip etkilenmediği sorusu akıllara gelmektedir. Dolayısıyla bu etkinin açık ve anlaşılır şekilde ortaya konulabilmesi için, birebir öğrencinin de muhatap olduğu ders kitaplarındaki din anlayışlarının tespit edilmesi gerekmektedir. Çalışmamızda da bu bağlamda öncelikle 1982'den günümüze kadar yayımlanmış ve okullarda okutulan DKAB ders kitaplarından bir örneklem oluşturulmuş, bu kitaplardaki din anlayışları üzerinden dönemsel dönüşümün ortaya konması hedeflenmiştir. Çalışma, amaç, önem, literatür, yöntem ve din anlayışlarıyla ilgili tasnifleri içeren bir giriş ve ilkokul, ortaokul ile lise ders kitaplarının din anlayışı açısından incelenmesini içeren iki ana bölümden oluşmaktadır. Din anlayışları ve dönemsel ayrımlar bağlamında yapılan bu çalışmada, belirli dönemlerde belirli din anlayışlarının nispeten daha ön planda tutulduğu sonucuna varılmış, dönemin siyasal, kültürel ve bilimsel altyapısının ders kitaplarına doğrudan yön verdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
It can be said that the starting point of the history of education also constitutes the beginning of the history of religious education. However, despite the historical process of education that has been transformed and developed in a scientific sense for thousands of years, religious education has not been able to realize these processes at the same acceleration. One of the main reasons for this is that religious education is directly influenced by the historical, cultural, political and economic development processes of the country in which it is located. In our country, the question of whether the Religious Culture and Moral Knowledge courses, which started to be taught at primary and secondary education level after 1982, were affected by the political and cultural atmosphere of the period in which they were held, comes to mind. Therefore, in order for this effect to be clearly and clearly revealed, it is necessary to determine the understanding of religion in the textbooks that the student is dealing with one-on-one. In this context, in our study, firstly, a sample was created from the textbooks published from 1982 to the present and taught in schools, and it is aimed to reveal the periodic transformation through the understanding of religion in these books. The study consists of two main parts, an introduction containing classifications related to the purpose, importance, literature, methods and understanding of religion, and an examination of elementary, middle and high school textbooks in terms of understanding of religion. In this study conducted in the context of religious understandings and periodic distinctions, it was concluded that certain religious understandings were kept relatively at the forefront in certain periods, and it was found that the political, cultural and scientific infrastructure of the period directly directed textbooks.