Tip 2 diyabetli hastaların glikozile hemoglobin (HbA1c) düzeylerinin beslenme durumları ile ilişkisi
Relationship between glycosylated hemoglobin (HbA1c) levels and nutritional status of type 2 diabetic patients
Yazar: NESLİHAN KAYMAZLAR
Danışman: PROF. DR. SEYİT M. MERCANLIGİL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme durumu = Nutritional status ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; İnsülin = Insulin

Özet:
Bu araştırma, Hacettepe Erişkin Hastanesi Endokrinoloji Polikliniği'nde izlenen ve buradaki hekimler tarafından Tip 2 diyabet tanısı konmuş, 20-65 yaş arasında olan, oral antidiyabetik ilaç ve/veya insülin kullanan 57 kadın, 22 erkek olmak üzere toplam 79 birey üzerinde yürütülmüştür. Bu çalışmanın amacı, diyabetik hastaların HbA1c düzeyleri ile beslenme durumlarını karşılaştırarak bu bireyler için uygun diyet önerilerinin uygulanmasının önemini vurgulamaktır. Çalışmaya katılan hastalar, HbA1c düzeylerine göre ?%7 ve >%7 olmak üzere 2 gruba ayrılmıştır ve bu gruplar cinsiyete göre karşılaştırılmıştır. Çalışmaya katılan hastaların % 38.0'inin (n=30) HbA1c düzeyi ?%7 ve % 62'sinin (n=49) HbA1c düzeyi >%7'dir. HbA1c düzeyi ?%7 olan kadın ve erkek hastaların yaş ortalamaları 55.6 ve 51.3 yıl iken; HbA1c düzeyi >%7 olan kadın ve erkek hastaların yaş ortalamaları 54.2 ve 55.1 yıl olarak bulunmuştur. Çalışmaya katılan kadın hastalardan HbA1c düzeyi ?%7 olanların BKI ortalaması 31.0 kg/m², HbA1c düzeyi >%7 olan kadın hastaların ise 33.1 kg/m²'dir. Erkek hastalarda ise, HbA1c düzeyi ?%7 olanların BKI ortalaması 28.0 kg/m² iken, HbA1c düzeyi >%7 olanların 27.8 kg/m² olduğu görülmüştür (p>0.05). İstatistiksel olarak önemli bir fark bulunmamasına rağmen özellikle HbA1c düzeyi ? %7 olan kadın hastaların BKI'lerinin HbA1c düzeyi >%7 olan kadın hastaların BKI'lerine göre daha düşük olduğu görülmüştür.Lipit profilleri açısından kadın ve erkek gruplar arasında kolesterol, trigliserit, HDL kolesterol, LDL kolesterol, VLDL kolesterol düzeyleri açısından önemli bir farklılık bulunmamıştır (p>0.05). Tüm kadın ve erkek bireyler arasında ise açlık ve tokluk kan glukoz düzeylerinin erkek hastalarda kadın hastalara göre önemli derecede yüksek olduğu görülmüştür (p<0.05). Bu çalışmada, HbA1c düzeyi ?%7 olan kadın hastalarda enerji tüketimi 1167.8 kkal/gün HbA1c düzeyi >%7 olan kadın hastalarda ise 1215.2 kkal/gün olarak bulunmuştur (p>0.05). Erkek hastalarda ise HbA1c düzeyi ?%7 olan hastalarda enerji tüketimi 1330.7 kkal/gün HbA1c düzeyi >%7 olan hastalarda ise 1560.1 kkal/gün olarak saptanmıştır. Enerji tüketimi HbA1c düzeyi >%7 olan erkek hastalarda, HbA1c düzeyi düzeyi ?%7 olan erkek hastalara göre önemli derecede yüksek bulunmuştur (p<0.05). Çalışmada kadın hastalar arasında HbA1c düzeyine göre diğer besin ögeleri tüketim düzeyleri açısından önemli bir farklılık görülmezken (p>0.05); erkek hastalar arasında yağ miktarı, yağ yüzdesi, PUFA yüzdesi , B2 vitamini ve iyot miktarı açısından istatistiksel olarak önemli bir farklılık bulunmuştur (p<0.05). Sonuç olarak bu çalışma, tip 2 diyabetli hastalarda beslenme durumunun HbA1c düzeyini etkilediğini göstermiştir. Bu nedenle tip 2 diyabetli hastalar iyi bir metabolik kontrol için diyetisyen tarafından oluşturulan bir beslenme programı uygulamalı ve bunu yaşam tarzı haline getirmelidir.

Abstract:
In this study, total of 79 patients (57 women and 22 men), who were followed in Hacettepe Univercity Adult Hospital Endocrinology Clinic and diagnosed with type 2 diabetes by the doctors, between ages of 20-65 years, used oral antidiabetic drugs and/or insulin. The purpose of this study, HbA1c levels with type 2 diabetic patients by comparing the nutritional status of the implementation of these recommendations emphasize the importance of proper diet for individuals. Patients in the study, divided into 2 groups according to HbA1c levels (?7% and >7%) and these groups were compared by sex. While HbA1c level ?7% patients? percentage is 38.0%, HbA1c level >7% patients? percentage is 62.0%. While HbA1c level ?7% women and men patients? mean ages are 55.6 and 51.3 years old, HbA1c level >7% women and men patients? mean ages are 52.4 and 55.1 years old. While HbA1c level ?7% women patients? mean BMI is 31.0 kg/m², HbA1c level >7% women patients? mean BMI is 33.1 kg/m² (p>0.05). While HbA1c level ?7% men patients? mean BMI is 28.0 kg/m², HbA1c level >7% men patients? mean BMI is 27.8 kg/m² (p>0.05). Although there was no statistically significant difference, especially HbA1c level ?7% women patients? mean BKI is lower than HbA1c level >7% women patients? mean BMI. There is no differences between cholesterol, triglycerides, HDL cholesterol, LDL cholesterol, VLDL cholesterol levels in women and men groups (p>0.05). The fasting and postprandial blood glocose levels in men patients were significantly higher than women patients (p<0.05). In this study, while energy consumption of women patients with HbA1c level ?7% was 1167.8 kcal/day, energy consumption of women patients with HbA1c level >7% was 1512.2 kcal/day (p>0.05). While energy consumption of men patients with HbA1c level ?7% was 1330.7 kcal/day, energy consumption of men patients with HbA1c level >7% was 1560.1 kcal/day (p>0.05). Energy consumption of men patients with HbA1c level >7% ise significantly higher than men patients with HbA1c level ? 7%. According to HbA1c levels, the consumption of other nutrients were not show a significant difference in women groups (p>0.05), but fat, the percentage of fat and PUFA, vitamin B2 and iodine amount were found a statistically significant difference in men groups (p<0.05). In conclusion, this study show that nutritional status influences the level of HbA1c in patients with tip 2 diabetes. For this reason, type 2 diabetic patients should apply a nutritonal programme that given by a dietitian for a good metabolic control.