Avrupa Birliği'nde sürdürülebilir bir geleceğe doğru: Karbon emisyonlarının azaltılması ve yeşil ekonomiye geçiş
Towards a sustainable future in the European Union: Reducing carbon emissions and transitioning to a green economy
Yazar: NURANA MUSAYEVA
Danışman: PROF. DR. ANIL AKÇAĞLAYAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği ve Uluslararası Ekonomik İlişkiler Ana Bilim Dalı / Avrupa Birliği ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Yeşil Düzen, özünde Avrupa ekonomisini ve Avrupa tüketim kalıplarını
dönüştürme girişimidir. Ancak Avrupa enerji sisteminin köklü bir şekilde yeniden
yapılandırılmasını içerdiğinden ve aynı zamanda AB'nin siyasi gündeminde çok üst
sıralarda yer aldığından, Yeşil Mutabakat AB ile komşuları arasındaki ilişkiler üzerinde
bir etkiye sahip olacak ve Avrupa'nın küresel siyasi önceliklerini yeniden tanımlayacaktır.
Böylece Yeşil Mutabakat, kaçınılmaz olarak ciddi jeopolitik sonuçlara yol açacak bir dış
politikanın parçası haline gelmektedir. Çalışmanın amacı, yeşil ekonomi araçlarını
kullanarak sürdürülebilir açıdan kalkınmanın kavramsal temellerini derinleştirmek ve
karbon emisyonlarını etkileyen faktörlerin bir değerlendirmesini yapmak olarak
tanımlanmıştır.
Amaç doğrultusunda, çalışmanın analiz kısmında AB Ülkelerinde yenilenebilir ve
yenilenemez enerji kaynaklarından elektrik üretimi, ekonomik büyüme, enerji vergisi
geliri ve karbon emisyonları arasındaki nedensellik ilişkisi test edilmektedir. Bu amaçla,
1990-2020 yıllarını kapsayan AB Ülkelerinin panel verisine öncelikle, Birim kök testi,
sonra Granger nedensellik testi uygulanmıştır. Analizin sonuçlarına göre, AB
Ülkelerinde güneş ve hidroelektrik enerjisi üretiminden karbon emisyonlarına doğru tek
yönlü bir nedensellik olduğu tespit edilmişdir. Etki-tepki fonksiyonlarına göre, güneş ve
hidroelektrik enerjisi karbon emisyonlarının azaltılmasında kullanılacak önemli
kaynaklardır.
Ayrıca sonuçlara göre, doğalgaz için yapılan pozitif şok uygulamalarıyla karbon
emisyonları ilk dönemde artış gösterirken, zamanla azalma eğilimine girmektedir. Son
dönemler kömürden gaza geçilmesi karbon emisyonunu azaltmaktadır. Aynı zamanda
karbon emisyonundan doğalgaza doğru nedensellik ilişkisi de bulunmaktadır. Karbon emisyonlarını azaltmaya yönelik politikalar, örneğin kömür üretiminin azaltılması
doğalgaz kullanımını artırabilmektedir.
Kişi başına düşen GSYİH ve enerji vergisi gelirinin CO_2 emisyonlarını
etkilediği tespit edildi. Ekonomik büyüme genellikle enerji talebini artırmakta, bu da
sonradan karbon emisyonlarını artırabilmektedir. enerji vergisi geliri, başlangıçta karbon
emisyonlarını artırırken, zamanla azalmaya yol açmaktadır. Bu durum, 1990 yılından beri
AB'de uygulanan karbon vergisinin etkilerinin hemen hissedilmeyebileceğini ve uzun
vadeli bir perspektife dayalı olarak değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.
Sonuçlara göre, CO_2 emisyonları azaltılırken ekonomik büyüme ve enerji
politikalarının da dikkate alınması gerekmektedir. Bu bulgular, yeşil enerji kaynaklarının
karbon emisyonlarının azaltılmasında önemli rol oynadığını ve enerji politikalarının
dikkate alınması gerektiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Yeşil Ekonomi, Karbon Emisyonları, Avrupa Birliği, Nedensellik analizi, Yeşil Mutakabat.

Abstract:
Green Deal is essentially an initiative to transform the European economy and
consumption patterns in Europe. However, due to its inclusion of a fundamental
restructuring of the European energy system and its high priority on the EU's political
agenda, the Green Deal will have an impact on relations between the EU and its neighbors
and will redefine Europe's global political priorities. Thus, the Green Deal is inevitably
becoming a part of a foreign policy that will lead to serious geopolitical consequences.
The aim of the study is to deepen the conceptual foundations of sustainable development
using green economy tools and to assess factors affecting carbon emissions.
The analysis section of the study aims to test the causal relationship between
electricity generation from renewable and non-renewable energy sources, economic
growth, energy tax revenue, and carbon emissions in EU countries. To achieve this goal,
panel data of EU countries from 1990 to 2020 was utilized. First, a unit root test and then
a Granger causality test were applied. According to the results of the analysis, an
unidirectional causality from solar and hydroelectric power generation to carbon
emissions was identified in EU countries. Based on the impulse-response functions, solar
and hydroelectric power are important resources to be utilized in reducing carbon
emissions.
Additionally, the results indicate that positive shocks in natural gas applications
lead to an initial increase in carbon emissions, followed by a decreasing trend over time.
The shift from coal to gas in recent periods contributes to reducing carbon emissions.
Furthermore, there is a causal relationship from carbon emissions to natural gas. Policies
aimed at reducing carbon emissions, such as decreasing coal production, can increase the
use of natural gas.
It was determined that per capita GDP and energy tax revenue influence CO2
emissions. Economic growth generally increases energy demand, which can later lead to
increased carbon emissions. Energy tax revenue initially raises carbon emissions but
eventually results in a decrease over time. This situation suggests that the effects of the
carbon tax implemented in the EU since 1990 may not be immediately felt and need to
be evaluated based on a long-term perspective.
İn a result economic growth and energy policies need to be taken into account
while reducing CO₂ emissions. These findings highlight the significant role of green
energy sources in reducing carbon emissions and emphasize the importance of energy
policies.

Keywords: Green Economy, Carbon Emissions, European Union, Causality analysis, Green Deal.