Karpuz genetik kaynaklarının tuzluluk ve kuraklığa tolerans seviyelerinin belirlenmesi
Determination of tolerance level of watermelon genetic resources to salinity and drought
Yazar: KERİM SÜYÜM
Danışman: DOÇ. DR. H. YILDIZ DAŞGAN ; PROF. DR. NEBAHAT SARI
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, 65 adet karpuz genotipinin tuzluluk ve kuraklığa tolerans seviyelerinin erken bitki aşamasında araştırılması amaçlanmıştır. Bitkiler, vermikulit ortamında yetiştirilmiştir. Karpuz genotiplerinin tuz stresine tepkilerini ortaya çıkarmak amacıyla; tuzluluk testlerinde bitkiler 4-5 yapraklı aşamadayken 200 mM NaCl kullanılırken, kuraklık stresi uygulamasında verilen su kademeli olarak kesilmiştir. Çalışmada, karpuz bitkileri tuz ve kurak streslerinin yanısıra stres olmayan kontrol koşullarında da yetiştirilmiştir. Denemede 24 günlük erken gelişme aşamasındaki karpuz bitkileri ile çalışılmış, verime kadar gidilmemiştir. Farklı karpuz genotiplerinin kuraklığa ve tuzluluğa olan tolerans seviyelerinin belirlenmesi için bir dizi morfolojik ve fizyolojik ölçümler ve analizler yapılmıştır. Bunlar; 0-5 skalasına göre genotiplerde semptomatik zararlanmanın puanlandırılması, yeşil aksam taze ve kuru ağırlıkları, kök taze ve kuru ağırlıkları, yaprak sayısı, bitki boyu, yaprak alanı, membran zararlanma indeksi, SPAD-Klorofil metre okumaları, yaprak oransal su içeriği, yaprak su potansiyeli, yaprak osmotik potansiyeli, stoma geçirgenliği, yeşil aksam ve kökte Na, K, Ca ve Cl analizleridir. İncelenen tüm parametreler bakımından tuz ve kuraklık stresindeki bitkilerde kontrol bitkilerine göre oluşan % değişimler hesaplanmıştır. Ayrıca parametrelerin birbirleriyle olan ilişkileri araştırılmıştır.Çalışma sonucunda, incelenen karpuz genotiplerinin tuz ve kuraklık streslerine tepkileri bakımından geniş bir varyasyon olduğu belirlenmiştir. Altmış beş farklı karpuz genotipi tuz ve kuraklığa tolerant, orta düzeyde tolerant ve hassas olarak sınıflandırılmıştır.

Abstract:
In this study, salinity and drought responses of 65 watermelon genotypes have been investigated under the early growth phase. The goal of the work was tolerance levels of the watermelon genotypes. The plants have been grown in vermiculite. The watermelon genotypes have been grown with 200 mM NaCl for salinity stress and irrigation was stopped gradually for drought stress. Control plants without stress have also been grown. Young plant stage (24 days old plant) was used for screening studies and plants were not been grown until fruit stage. In order to identified tolerance and susceptible watermelon genotypes some morphological and physiological measurements and analysis have been realized; 0-5 scale evaluation for the symptomatic appearance of the plants, shoot fresh and dry weights, root fresh and dry weights, leaf number per plant, leaf area, SPAD-Chlorophyll meter reading, membrane injury index, leaf relative water content, leaf water potential, leaf osmotic potential, stomata conductance, leaf temperature, Na, K, Ca, and Cl concentrations of the shoot and root samples. All these parameters? differences in salinity and drought stresses via control have been calculated. Also the relationships among the parameters have been investigated.At the end of the study, large variations have been determined in watermelon genotypes for their salinity and drought responses. Sixty five watermelon genotypes have been classified; tolerant, mild tolerant and susceptible.