Bilfer Eskiköy Krom Konsantre Tesisi atıklarının flotasyon ile zenginleştirilmesi
Beneficiation of Bilfer Eskikoy Chromite Concentration Plant tailings by flotation
Yazar: MERVE ARATOĞLU
Danışman: PROF. DR. ZAFİR EKMEKÇİ
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
Kromit cevheri tesis atıklarının değerlendirilmesini hedef alan bu çalışmada, Eskiköy Krom Konsantre Tesisi atıklarının mineralojik karakteri belirlendikten sonra, tesiste kazanılamayıp atılan ve yaklaşık 30 senedir biriktirilen atıktan kromit tanelerinin büyük çoğunluğunun kazanımı flotasyon ile sağlanmıştır. Yer çekimiyle zenginleştirme yöntemlerinden biri olan sallantılı masa ile zenginleştirilemeyen kromitin tane boyu incelenmiş ve zenginleştirilemeyen kromitin bu yöntem için oldukça ince olduğu tespit edilmiştir. Atıktan yüksek tenör ve verimle kromit konsantresi elde etmek amacıyla, atıktan alınan örneğin tane boyu analizi ve serbestleşme derecesi saptanmış buradan elde edilen veriler doğrultusunda flotasyon testleri yapılmıştır. Flotasyon koşulları belirlendikten sonra farklı toplayıcılarla elde edilen veriler karşılaştırılmış ve asidik pH'da amin tipi toplayıcıların kromiti yüzdürmede daha başarılı olduğu görülmüştür. Amin tipi toplayıcı ile yapılan deneylerde pH ayarı için kullanılan sülfirik asidin cevher olmayan ince kısım (şlam) tarafından tüketildiği ve bu yüzden pH ayarlamak için sisteme sürekli asit beslenilmesi gerektiği saptanmıştır. 
Flotasyon esnasında, yüzdürmeyi olumsuz etkileyen ve testlerde kullanılan kimyasalları tükettiği saptanan şlamın atılmasından sonra yapılan analizlere göre ince tane boyunda olan kromitin şlam ile birlikte uzaklaştığı görülmüştür. Bu nedenle, tesis atığını flotasyona beslemeden önce asit liçi yapılarak , flotasyon esnasında asit tüketimini artıran şlam uzaklaştırılmış, liçte kullanılan asit miktarı ve asitte bekletme süresi optimize edilerek %53,37 tenör ve %74,26 verimde kromit cevheri elde edilmiştir. Bu cevheri elde etmek için tüketilen asit miktarı 294 kg/ton olmuştur.

Abstract:
In this study, aiming that the evaluation of chromite ore plant wastes, lots of the chromite grains were recovered by flotation after the mineralogical characterization of the Eskikoy Chromium Concentrate Plant was determined. The chromite ore was confirmed to be very fine to extract by shaking table which is one of the gravity methods. Flotation tests were carried out by using the datas from sieve analysis and liberation degree of the sample of the tailing to obtain chromite concentrate with high grade and recovery. After determining the flotation conditions, the results from different type of collectors were compared and it was seen that the amine type of collectors at acidic pH were more successful to float chromite. The sulphuric acid which was used as a pH regulator in the experiment of amine type of collectors was consumed by the non-ore fine size (slime) and so it was determined that the acid should be continuously supplied to the system for pH regulation.
During flotation, it was observed that, due to the analysis after de-slimming,  the fine size of chromite was removed with the slime which had adversely affected the flotation and had consumed the chemicals in experiments. For this reason, before feeding the plant tailings to the flotation, the feed was leached with sulphuric acid and the slime, which increases the amount of acid consumption, was removed and the amount of acid in leaching and the leach time was optimized. 
The chromite ore was obtained with 53,37% Cr grade and 74,26% Cr recovery. The amount of the acid consumption of leaching was 294 kg/tons.