Hadislerde ihsan kavramı
The concept of the "İhsan" in the hadith
Yazar: FERİZE YEKSEK
Danışman: DOÇ. DR. NECMEDDİN ŞEKER
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Hadis = Hadith ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; İnsan = Human ; İslamiyet = Islam ; İyilik = Goodness

Özet:
İslâm dini fıtrata ve yaradılış gayesine uygun ilke ve esaslarla, insanın hem bu dünya hem de ahiretteki huzur ve saadetini hedefleyen son ilâhî dindir. İslam dininde, bir olan Allah'a inanmak, salt kalbî, nazarî bir hususa işaret etmenin yanında amelî yükümlülükleri de beraberinde getiren bir akîdedir. İslam inancında Tanrı, âlemi sadece yaratmakla kalmayıp onu muhafaza edip yöneten ve ayakta tutan yagâne kudret ve insanın varoluş sebebi olduğu gibi yaşam gâyesi, vicdânî sorumluluğunun kendisine bağlı olarak anlam kazandığı varlıktır. Yüce Allah'ın Kur'an ve Hz. Muhammed (sav)'in rehberliğinde son ilâhî din olarak insanlığa vaz' ettiği İslam, insan yaşamında boşluğa mahal bırakmayan yapısıyla genel ilkeler getirir.
Kur'anî bir kavram olan "ihsan", iyilik, güzellik ve kulluğun kemâline işaret eden bu genel ilkelerden birini ifade eder. İhsan, kalbî bir eylem olan imanın dış dünyadaki yansıması, birey ve toplum hayatındaki tezahürü, insanı özünde de varolan iyiliğe ve güzelliğe güdüleyen, Allah'a lâyık kul olmanın sırrını ifşa eden ahlakî bir prensiptir. Hz. Peygamber'in(sav) ahlâkının "Kur'an ahlâkı" olduğu düşünüldüğünde Kur'anî bir ilke olan "ihsan"ın, yani Allah'ı görüyormuşçasına yaşamanın en güzel örneğini görebileceğimiz mecrâ, pek tabii ki Rasulullah (sav)'in sünneti ve hadisleridir.
Bu çalışmada, Cibrîl hadisi ile mütekâmil tarifine kavuşan, Cebrâil (as)'ın dini öğretmek adına sorduğu üç sorudan biri olması itibâriyle İslâm dininin üç temel ilkesinden biri olarak kabul edilen "ihsan" kavramı üzerinde durulmuş, ihsanın lugavî, ıstılahî ve Kur'anî manaları incelenerek Rasulullah(sav)'in sünnet-i seniyyesindeki yansımaları hadis rivayetleri ekseninde örneklendirilerek ortaya konmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: İhsan, İyilik, Güzellik, Hadis

Abstract:
Islam is the last divine religion that aims at peace and happiness both in this world and in the Hereafter with the principles and principles appropriate to the nature and purpose of creation of man. In Islamic theory, believing in one and only Allah is a purely hearty, theoretical point of view as well as bringing operational obligations. it is expressed. In Islamic belief, God is not only the creator, but the only power that manages and maintains it and maintains it, as well as the reason of existence of man, the purpose of life, the existence of which the conscientious responsibility gains meaning. Almighty Allah, is the Qur'an and the Prophet. Islam, which Muhammad sa preached to humanity as the last divine religion under the guidance of Islam, introduces general principles in every field with its structure that leaves no room for emptiness in human life.
The "ihsan", a Qur'anic concept, is a general principle that points to the virtue of goodness, beauty and servitude. The reflection of faith, which is a heart action, in the outside world, its manifestation in individual and social life, is a moral principle that drives man to the essence of good and beauty and reveals the secret of being worthy of God. Hz. Considering that the morality of the Prophet sa is the morality of the Qur'an, we can see the best example of "ihsan", which is a principle of the Qur'an, that is to live as if you were seeing Allah, of course, the Sunnah and hadiths of the Prophetsa.
In this study, the concept of "ihsan" which is considered to be one of the three basic principles of Islamic religion, which is one of the three questions asked by Jibril as in the name of teaching the religion of Jibrîl hadith, was given the concept of ile ihsan,. by examining Rasulullah sa 's reflections in the Sunnah-i seniyyah hadith narrated in the axis of hadith narrations.
Keywords; Ihsan, Kindness, Beauty, Hadith