Tüketim amacıyla piyasada bulunan çiğ ve pastörize sütlerde enterotoksijenik staphylococcus aureus ve enterotoksinlerinin araştırılması
Investigation of enterotoxigenic staphylococcus aureus and enterotoxins in RAW an pasteurized milk available in the market for consumption
Yazar: RECEP GEÇKİNLİ
Danışman: PROF. DR. SEYYAL AK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı / Veterinerlik Mikrobiyolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Enterotoksemi = Enterotoxemia ; Enterotoksinler = Enterotoxins ; Enzime bağlı immünosorbent testi = Enzyme-linked immunosorbent assay ; Genler = Genes ; Pastörize süt = Pasteurized milk ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Staphylococcus aureus = Staphylococcus aureus ; Süt = Milk ; Çiğ süt = Raw milk

Özet:
Bu çalışmada, İstanbul ili ve çevresinde tüketime sunulmuş olan çiğ ve pastörize sütlerdeki enterotoksijenik Staphylococcus aureus varlığı, ELISA ile tüm sütlerde oluşmuş enterotoksinlerin ve Real-Time PCR ile de stafilokokal enterotoksin genlerinin belirlenmesi amaçlandı. Toplanan 100 çiğ ve 100 pastörize (n=200) süt örneği Egg Yolk Tellurite içeren Baird Parker agara ekildi. Çiğ süt örneklerinin %98'inde Staphylococcus spp. ve %48'inde S. aureus şüpheli koloniler üredi. Pastörize süt örneklerinin 6'sında Staphylococcus spp. ve 1'inde S. aureus şüpheli koloniler üredi.  İdentifikasyon sonucunda piyasada satılan çiğ süt (n=100) öneklerinin %48 (n=48)'inde S. aureus saptandı. Pastörize sütlerde, 6 pastörize sütten izole edilen Staphylococcus spp. izolatlarının 2'sinin koagülaz pozitif olduğu, bunların identifikasyon testleri sonucunda 1'inin S. aureus olduğu belirlendi. Sonuç olarak piyasada satılan çiğ süt (n=100) öneklerinin 48 (%48)'inde ve pastörize süt (n=100) öneklerinin 1 (%1)'inde S. aureus saptandı. Tüm sütlere (n=200) oluşmuş SEA-SEE enterotoksin varlığını belirlemek amacıyla uygulanan ELISA sonucunda, S. aureus saptanan 10 (10/48) çiğ süt örneğinde, Stafilokokal enterotoksin varlığı saptandı. Saptanan enterotoksin tipleri incelendiğinde ilk sırada SEA (10/10), ikinci sırada SEE (7/10) ve üçüncü sırada SEB üretildiği belirlendi. İzolatların hiçbirinin SEC ve SED üretmediği görüldü. Pastörize sütlerde stafilokokal enterotoksin saptanmadı. Real-Time PCR testi ile enterotoksinlerin sentezinden sorumlu sea-see enterotoksijenik gen tiplerinden en az biri 45 S. aureus izolatında saptandı ve bu genler sadece çiğ süt örneklerinden elde edilen izolatlarda tespit edildi. Pastörize sütten izole edilen S. aureus 'da (n=1) ise enterotoksin geni saptanmadı. Çiğ sütlerde izole edilen S. aureus izolatlarının %93,8 (45/48)'inde söz konusu genlerden en az bir tanesinin bulunduğu, 3'ünün ise bu genleri taşımadığı tespit edildi. Enterotoksin genlerinin %46,7 (21/45)'sinde tek tip, %33,3 (15/45)'ünde iki, 13,3 (6/45)'ünde üç, %4,4 (2/45)'ünde dört ve %2,2 (1/45)'sinde ise tüm gen bölgelerinin bir arada bulunduğu tespit edildi. İzolatlarda en çok sec geni (n=27) saptanmış olup, bunları sea (n=19), seb (n=15), sed (n=14) ve see (n=7) genlerinin takip ettiği belirlendi. Real-Time PCR sonuçları (n=45) ile ELISA sonuçları (n=10) birbiriyle karşılaştırıldığında ELISA sonucunda sütlerde saptanan enterotoksin tiplerinin, aynı sütten izole edilen S. aureus izolatlarında saptanan enterotoksijenik gen bölgeleri (sea-see) ile uyumlu olduğu saptandı. Çiğ süt örneklerinden izole edilen S. aureus izolatlarının %77,8 (35/45)'inde bir veya daha fazla enterotoksin gen tipi/tipleri saptanmasına rağmen bu izolatlara ait sütlerde sentezlenmiş enterotoksin belirlenmedi.  Sonuç olarak, tüketime sunulmuş çiğ süt ürünlerinde %98 oranında Staphylococcus spp. ve % 48 oranında S. aureus  saptandı ve enterotoksin gen tipi/tiplerini taşıyan, etkenle kontamine olmuş bu ürünlerin de bir kısmında süte salınmış enterotoksin varlığı belirlendi. Bu bulgular, S. aureus'un çiğ sütlerde ciddi kirliliğe neden olduğunu ve bunun halk sağlığı açısından risk oluşturduğunu gösterdi. Bu nedenle üretimden tüketime kadar her aşamada çiğ sütün kalite ve güvenliğini sağlamak için kontrol önlemleri ve sürekli izleme programlarının yapılması gerekliliği vurgulandı.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the presence of enterotoxigenic Staphylococcus aureus in raw and pasteurized milk offered for consumption in and around Istanbul, enterotoxins formed in all milk by ELISA and staphylococcal enterotoxin genes by Real-Time PCR. Collected 100 raw and 100 pasteurized (n=200) milk samples were plated on Baird Parker agar containing Egg Yolk Tellurite. Staphylococcus spp. in 98% of raw milk samples and 48% of S. aureus suspicious colonies grew. Staphylococcus spp. colonies grew in 6 and S. aureus suspicious in 1 of pasteurized milk samples. As a result of the identification, S. aureus was detected in 48% (n=48) of the raw milk (n=100) samples sold in the market. In pasteurized milk, Staphylococcus spp. isolated from 6 pasteurized milk. It was determined that 2 of the isolates were coagulase positive, and 1 of them was S. aureus as a result of the identification tests. As a result, S. aureus was detected in 48 (48%) of commercially available raw milk (n=100) prefixes and in 1 (1%) of pasteurized milk (n=100) prefixes. Staphylococcal enterotoxin was detected in 10 (10/48) raw milk samples with S. aureus as a result of ELISA applied to all milk (n=200) to determine the presence of SEA-SEE enterotoxin. When the detected enterotoxin types were examined, it was determined that SEA (10/10) was the first, SEE (7/10) was the second, and SEB was the third. It was observed that none of the isolates produced SEC and SED. Staphylococcal enterethoxin was not detected in pasteurized milk. At least one of the sea-see enterotoxigenic gene types responsible for the synthesis of enterotoxins was detected in 45 S. aureus isolates by Real-Time PCR test, and these genes were detected only in isolates obtained from raw milk samples. Enterotoxin gene was not detected in S. aureus (n=1) isolated from pasteurized milk. It was determined that 93.8% (45/48) of S. aureus isolates isolated in raw milk had at least one of the aforementioned genes and 3 did not carry these genes. 46.7% (21/45) of enterotoxin genes had one, 33.3% (15/45) had two, 13.3 (6/45) had three, 4.4% (2/45) had four, and 2.2% (1/45) of it had all gene regions together. The most sec gene (n=27) was detected in isolates, followed by sea (n=19), seb (n=15), sed (n=14) and see (n=7) genes. When Real-Time PCR results (n=45) and ELISA results (n=10) were compared with each other, it was determined that enterotoxin types detected in milk as a result of ELISA were compatible with enterotoxigenic gene regions (sea-see) detected in S. aureus isolates isolated from the same milk. Although one or more enterotoxin gene type(s) were detected in 77.8% (35/45) of S. aureus isolates isolated from raw milk samples, no synthesized enterotoxin was detected in the milk of these isolates. As a result, 98% Staphylococcus spp. and 48% of S. aureus carriers were observed, and the presence of enterotoxin released into milk was determined in some of these products, which were contaminated with the agent and carried the enterotoxin gene type(s). These findings showed that S. aureus causes serious pollution in raw milk and this poses a risk to public health. For this reason, it was emphasized that control measures and continuous monitoring programs should be carried out in order to ensure the quality and safety of raw milk at every stage from production to consumption.