İnflamatuvar barsak sendromunda fas gen varyantlarının rolü
The role of fas gene variants in inflammatory bowel disease
Yazar: AYHAN DEMİR
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE ARZU ERGEN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Moleküler Tıp = Molecular Medicine
Dizin: Crohn hastalığı = Crohn disease ; Genetik varyasyon = Genetic variation ; Kolit-ülseratif = Colitis-ulcerative ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; İmmün sistem = Immune system ; İnflamasyon = Inflammation ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases

Özet:
İnflamatuar barsak sendromu (İBS), etiyolojisi bilinmeyen, barsakları etkileyen, kronik seyirli ve otoimmun bir hastalıktır. Sağlıklı barsak mukozasında besin maddeleri ve mikrobiyal ajanların uyarısıyla fizyolojik inflamasyon meydana gelmektedir. İBS hastalarında ise bu inflamatuvar cevap abartılı olmaktadır. FAS proteini, molekül ağırlığı 48 kd olan membran proteinidir ve tümör nekroz faktör(TNF) ailesine aittir. FAS geni insanlarda 10. kromozomun uzun kolunda 10q24.1 lokalizedir. FAS geninin inflamatuvar barsak sendromundaki rolü tam olarak açıklanamamıştır.  Olası roller; ilk olarak, FAS eksprese eden intestinal epitel hücrelerinin apoptoza giderek, intestinal epitelin geçirgenliğinde artışa neden olması ve ikinci olarak, FAS-FASL sisteminin, makrofajlar tarafından pro-inflamatuvar sitokinlerin üretilmesini uyarmasıdır. Çalışmamızda FAS rs1800682 ve rs2234767 gen polimorfizmleri incelenerek, bu polimorfizmlerin İBS için yatkınlık oluşturup oluşturmadığının incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaçla 73'ü ülseratif kolit ve 52'ü Crohn hastası olan 125 birey ve hastalığa dair herhangi bir patolojik belirti göstermeyen 101 sağlıklı kontrol kontrolde FAS gen polimorfizmlerini saptamak için Real-time PCR tekniği kullanılmıştır. Yapılan çalışmalar her iki polimorfizm açısından da ülkemizde yapılan ilk çalışma özelliğini taşımakta olup, FAS rs1800682 polimorfizmli hasta grubunda A alleli İBS'ye karşı koruyucu olarak gözlemlenirken, GG genotipi ise artmış hastalık riski ile ilişkilendirilmiştir. FAS rs2234767 polimorfizminde ise G alleli ve GG genotipi taşımak İBS'ye karşı koruyucu olarak gözlemlenirken, hasta grubunda ise AA, GA genotipleri ve A alleli taşıma sıklığı artmış olarak saptanmıştır.

Abstract:
Inflammatory bowel syndrome (IBS) is a chronic, autoimmune disease that affects the intestines and has unknown aetiology. In the healthy intestinal mucosa, physiological inflammation occurs due to nutrients and the stimulation of microbial agents. In IBS patients, this inflammatory response is exaggerated. FAS protein is a membrane protein with a molecular weight of 48 kD and belongs to the tumor necrosis factor (TNF) family. FAS is localized to 10q24.1 in the long arm of human chromosome 10. The role of the FAS gene in inflammatory bowel syndrome has not been fully elucidated. Possible roles; first, Intestinal epithelial cells expressing FAS are causing apoptosis, so increasing the permeability of the intestinal epithelium, and second, inducing the FAS-FASL system to produce pro-inflammatory cytokines by macrophages. Our study aimed to investigate whether polymorphisms of FAS rs1800682 and rs2234767 are susceptible to IBS. For this purpose, real-time PCR technique was used to detect FAS polymorphisms in 125 patients with IBD including 73 ulcerative colitis and 52 Crohn's disease and also 101 healthy controls without any pathological signs of IBD. The studies carried out are the first study in our country in terms of both polymorphisms. While the FAS rs1800682 polymorphism patient group has A allele was observed to be protective against IBS, the GG genotype was associated with increased risk of disease. In FAS rs2234767 polymorphism, G allele and GG genotype were observed to be protective against IBS whereas in patient group frequency of AA, GA genotypes and A allele are increased.