Gelişmekte olan Avrupa ülkelerinde sağlık harcamalarının analizi
Analysis of health expenditures in the developing European countries
Yazar: ONUR YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. EMRE ATILGAN
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Avrupa ülkeleri = European countries ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Sağlık = Health ; Sağlık göstergeleri = Health indicators ; Sağlık harcamaları = Health expenditures ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research ; Çok boyutlu ölçekleme = Multidimensional scaling

Özet:
Toplumun sağlıklı ve güvenli bir şekilde yaşayabilmesi için kamu sağlık hizmetleri
her geçen gün daha fazla önem kazanmaktadır. Bunun sonucunda toplumlar sağlık
hizmetlerinin sınırlarının genişletilmesi gerektiği fikrini her geçen gün daha fazla
benimsemektedir. Sağlık sektörü ülke ekonomisinin gelişimi açısından önemli bir rol
oynadığı gibi; ülke ekonomisi de sağlık hizmetleri ve sağlık finansmanına pozitif veya negatif
etki edebilmektedir.
Sağlık harcamaları göstergeleri ülkelerin gelişmişlik düzeyinin belirlenmesinde
kullanılan önemli göstergelerdendir. Son yıllarda kişi başına düşen gelirin artması, nüfusun
yaşlanması, bireylerin sağlık bilicinin ve eğitim düzeyinin yükselmesi, teknolojik cihaz ve
tedavilerin daha fazla kullanılması gibi nedenlerden dolayı ülkelerin sağlık harcamalarında
artış görülmüştür.
Bireylerin sağlıklı olması üretkenliğin ve kalkınmanın devamlı olmasını
sağlamaktadır. Bundan dolayı gelişmekte olan ülkeler sağlık politikalarını daha iyi hale
getirebilmek için; kaynaklarını verimli kullanmak, daha etkin ve ulaşılabilir bir sağlık hizmet
vermek ve sağlık için yapılan çalışmaları desteklemek gibi finansal ve yapısal düzenlemeleri
oluşturmalıdır.
Bu çalışmada sağlık hizmetleri ve sağlık hizmetlerinin finansmanı hakkında bilgiler
verilmiştir. Ayrıca gelişmekte olan Avrupa ülkelerinin sağlık harcamaları üzerinde
durulmuştur. Gelişmekte olan Avrupa ülkelerinin sağlık harcamaları göstergeleri çok boyutlu
ölçekleme analizi ile incelenmiştir. Analiz sonucunda ülkelerin birbirlerine olan benzerlik ve
farklılıkları saptanmıştır. Türkiye'nin en benzer durumda olduğu ülkenin Romanya, en çok 
farklılık gösterdiği ülkenin ise Arnavutluk olduğu tespit edilmiştir. Macaristan, Letonya ve
Litvanya'nın bir alt grup oluşturduğu görülmüştür. Gelişmekte olan 13 Avrupa ülkesinde
diğer ülkelerden en çok ayrışan ülkenin Hırvatistan olduğu tespit edilmiştir. Bu farklılıkların
oluşma sebepleri sağlık harcamaları göstergeleri aracılığıyla değerlendirilmiştir. Türkiye'nin
gelişmekte olan diğer Avrupa ülkelerine göre en çok ayrıştığı sağlık harcamaları göstergeleri
tespit edilmiştir. Son olarak gelişmekte olan ülkelerin sağlık harcamalarını daha verimli
kullanabilmesi için öneriler verilmiştir.

Abstract:
Public health services are becoming more and more important in order for society to
live in a healthy and safe way.As a result, societies are increasingly adopting the idea that
health care needs to be extended. Just as the health sector plays an important role in the
development of the country's economy; the country's economy can also have a positive or
negative impact on health care and health financing.
Health expenditure indicators are important indicators used in determining the level of
development of countries. In recent years, there has been an increase in countries health
spending due to increase in income per capita, aging of the population, increase in the level of
health and education of individuals, and increased use of technological devices and
treatments.
The health of individuals ensures the continuity of productivity and development. In
order to improve health policies, developing countries should establish financial and structural
arrangements such as efficient use of resources, providing a more efficient and accessible
health service and supporting studies for health.
In this study, information has been provided on health services and financing of health
services. It also has been focused on the health expenditure of developing European countries.
Health expenditure indicators of developing European countries have been included in the
multidimensional scale analysis. It has been determined that the country in which Turkey is in
the most similar situation is Romania and the country in which it differs most is Albania. İt
has been seen Hungary, Latvia and Lithuania constitute a subgroup. It has been determined
that Croatia is one of the most divided countries in the developing 13 European countries. The
reasons for these differences has been evaluated through health expenditures indicators. It has
been determined that Turkey's health spending indicators, which are most differentiated
compared to other developing European countries. Finally, recommendations have been given
to the developing countries to use their health expenditures more efficiently