Tuz stresi altında çimlendirilen arpa tohumlarında humik asitin sitogenetik etkisi
Cytogenetic effect of humic acid on barley seeds germinated under salt stress
Yazar: MERVE DÜNDAR YURTLU
Danışman: DOÇ. DR. SELMA TABUR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada, farklı tuz konsantrasyonlarında (0.25, 0.30, 0.35 M) çimlendirilen arpa (Hordeum vulgare L. cv. 'Bülbül 89')  tohumlarının kök ucu meristem hücrelerindeki mitotik aktivite ve kromozom davranışları üzerine humik asit ön uygulamasının etkisi çalışılmıştır. Kontrol grubuyla karşılaştırıldığında mitotik aktivite tuz konsantrasyonunun artışına paralel olarak kısmen azalmıştır. Aynı zamanda bu tuz konsantrasyonları arpa kök uçlarında kromozomal anormalliklerin önemli bir derecede artmasına sebep olmuştur. Ayrıca tek başına humik asit ön uygulamalı tohumların mitotik indeksi kontrol (saf su) ile karşılaştırıldığında % 70 oranında bir artış gösterdiği ve mitotik anormalliklerin frekansını ise % 42 oranında arttırdığı belirlenmiştir.
Humik asit ile muamele edildikten sonra farklı tuz konsantrasyonlarında çimlendirilen tohumların mitotik indeksinin tek başına tuzlu ortamda çimlendirilen tohumların mitotik indeksinden daha düşük olduğu gözlenmiştir. Diğer bir ifadeyle tuzlulukla birlikte humik asit ön uygulaması tuz konsantrasyonu artışına paralel olarak mitotik indeksi engellemiştir. Bununla birlikte humik asit ön uygulamasından sonra farklı tuz konsantrasyonlarında çimlendirilen tohumların mitotik indeksi kendi kontrol grubuyla (tek başına humik asit ile) karşılaştırıldığında çalışılan tüm konsantrasyonlarda önemli derecede azalmıştır. Ayrıca tuzlu ortamda çimlendirilen humik asit ön uygulamalı tohumların kök ucu hücrelerindeki kromozomal anormalliklerin frekansı kendi kontrol grubuna göre önemli derecede azalmıştır. 28 mg/L humik asit ön uygulaması çalışılan tüm tuz konsantrasyonlarında tuzluluğun negatif etkisini hafifletmekte başarılı bir performans göstermiştir. En yüksek tuz konsantrasyonunda (0,35 M) humik asit uygulaması ise saf su ortamında çimlendirilen tohumlarla aynı anormallik yüzdesine ulaşarak mükemmel bir başarı göstermiştir. Farklı tuz konsantrasyonları ve/veya humik asit ön uygulaması mikronükleus ve granülasyonun yanı sıra çeşitli profaz, metafaz, anafaz ve telofaz anormallikleri gibi önemli kromozomal sapmalar meydana getirmiştir.

Abstract:
In this study, the effect of humic acid pretreatment on mitotic activity and chromosome behaviors in meristematic root cells of barley (Hordeum vulgare L. cv. 'Bülbül 89') seeds germinated under different salt concentrations (0.25, 0.30 and 0.35 M) were investigated. Mitotic activity partly decreased in parallel to salt concentrations increasing as compared to control group. At the same time, these salt concentrations caused a significant increase of chromosomal abnormalities in root tips of barley. Moreover, as compared to control (in distilled water), it was determined that the mitotic index of barley seeds with alone humic acid pretreatment  decreased 70 % and the frequency of mitotic aberrations increased 42 %.
It was observed that the mitotic index of seeds germinated in different salt concentrations after treatment with humic acid was lower than the mitotic index of seeds germinated in saline media alone. In other words, humic acid pretreatment along with salinity prevented mitotic index in parallel to salt concentration rise. However, the mitotic index of seeds germinated in different salt concentrations after humic acid pretreatment decreased considerably in the all concentrations studied as compared with its control group (by alone humic acid). Moreover, the frequency of chromosomal aberrations in root tip cells of seeds with humic acid pretreatment germinated in saline medium significantly decreased according to its control group. 28 mg/L humic acid pretreatment revealed to a successful performance in ameliorating of the negative effect of salinity in the all concentrations studied. Humic acid pretreatment in the highest salt concentration (0.35 M) showed perfectly a successful reaching to the same abnormality percentage with the seeds germinated in distiled water medium. Different salt concentrations and/or humic acid pretreatment constituted the major chromosomal aberrations such as micronucleus and granulation and also various prophase, metaphase, anaphase and telophase aberrations.