Terör örgütleri'nin çocuk istismarı: DEAŞ örneği
Abuse of children by terrorist organizations: The case of DAESH
Yazar: AYŞEGÜL ÖZERDEM
Danışman: PROF. DR. HAMİT EMRAH BERİŞ
Polis Akademisi / Güvenlik Bilimleri Enstitüsü / Uluslararası Güvenlik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: IŞİD = Islamic State of Iraq and al Sham ; Siyasi terör = Political terror ; Terör = Terror ; Terör örgütleri = Terror organizations ; Terörizm = Terrorism ; Uluslararası terörizm = International terrorism ; Çocuk istismarı = Child abuse

Özet:
Günümüzde çocukların küresel ölçekte savaş ve çatışmalarda kullanımı
sürdürmekte ve uluslararası normlar ve kurallar çocukları korumakta yetersiz
kalmaktadır. Bu bağlamda, çocukların silahlı örgütlerce terör amaçlı kullanımı
günümüz güvenlik çalışmalarında irdelenen konular arasında yer almaktadır. Bir
uluslararası güvenlik çalışması olan bu tez, Ortadoğu'da, 5-18 yaş arası çocukların
terör amaçlı kullanımını DEAŞ terör örgütü özelinde ele alarak dini motifli terör
örgütlerinde çocuk kullanımını araştırmayı amaçlamıştır. Tezde, çocukların terör
amaçlı kullanımı olgusu uluslararası güvenlik açısından, örgüt içi sosyalizasyon
çerçevesinde sistematik bir biçimde analiz edilmiştir. Çalışmayı özgün ve önemli
kılan, DEAŞ'ın çocuk kullanımının örgüt içi sosyalizasyon kuramı çerçevesinde ele
alınmasıdır. 1990-2020 yılları arasında DEAŞ tarafından kullanılan çocukların kısa
vadeli amaçlar için mi kullanıldığı yoksa uzun vadeli bir yatırım olarak mı görüldüğü
sorusu ekseninde değerlendirilen konu, tarihsel arka planı ile birlikte olay ve olgular
ışığında irdelenmiştir. Bu çalışma, 'Giriş' ve 'Sonuç' hariç, toplam dört ana
bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde terör ve terörist kimlik tanımı ele alınmış
ve sosyalleştirme (sosyalizasyon-sosyal öğrenme) kuramı ve terörist kimlik ilişkisine
değinilmiştir. İkinci bölümde terör amaçlı çocuk kullanımı sosyolojik ve tarihsel
bağlamda ele alınmış, terör amaçlı çocuk kullanımı çocuk ve asker açısından
nedenleri ve sonuçları özelinde incelenmiştir. Üçüncü bölüm çocuklarda terörist
kimlik inşa süreci ve sosyalizasyon ilişkisini açıklamış, sosyalizasyon çeşitlerini
özetleyerek, kız çocuklarının sosyalizasyon sürecindeki farklılığına vurgu yapmıştır.
Tezin dördüncü kısmı DEAŞ örneği üzerinden terör amaçlı çocuk kullanımını
incelerken, DEAŞ'ın tarihsel gelişimine kısaca değinmiş ve DEAŞ tarafından
kullanılan çocukların hangi sosyalizasyon çeşitlerine maruz kaldıkları irdelenerek,
çocukların kısa vadeli mi uzun vadeli mi kullanıldıkları analiz edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Terör, Çocuk, Çocuk Asker, Çocuk Savaşçı, DEAŞ, Sosyalizasyon

Abstract:
At the present time, children are still taking part in wars and armed conflicts
on a global scale while the international norms and rules fall short to protect them. In
this context, the use of children by terrorist organizations for military purposes is a
contemporary discussion of security studies. This international security research
focuses on the use of children between the ages of 5 and 18, in the Middle East by
terrorist organizations with religious motifs, through the DAESH example. In this
thesis, the use of children for terrorist purposes has been systematically analyzed in
terms of international security within the framework of socialization within the
organization. What makes the study unique and important is that the use of children
for terrorist purposes is analyzed within the framework of the organizational
socialization theory using DAESH as an example. Through an examination of
historical background, fact and chain of events, this research focuses on whether the
use of children by DAESH between the years 1990-2020 had short-term purposes or
the children was seen as a long-term investment by the terrorist organization. This
study consists of an introduction, four discussion chapters and the conclusion part.
In the first chapter, the definition of terrorism and terrorist identity is given and the
relation between the socialization (socialization-social learning) theory and terrorist
identity building is discussed. In the second chapter, the use of children for terrorist
purposes is discussed within a sociological and historical context. In the this chapter,
use of children for military purposes is examined in terms of the reasons and
consequences in relation to the children and the soldiers. The thirth chapter explains
the terrorist identity building process of children, in relation to various socialization types, with special emphasis on gender difference in socialization processes. The
fourth chapter of the thesis analyses the historical development of DAESH and its
methods of socializing children within the organization, in order to find out whether
the children are seen as short or long term investments by the terrorist organization.

Key Words: Child Soldiers, Child Combatants, DAESH, IS, ISIS, İslamic State, Socialization