Preterm ve term bebek sahibi annelerin beslenme durumlarıyla sütlerindeki adiponektin ve leptin düzeylerinin büyüme ile ilişkisi
Nutritional status of preterm and term infants' mothers and the relationship between growth and their breast milk levels of adiponectin and leptin
Yazar: BETÜL KOCAADAM
Danışman: DOÇ. DR. EDA KÖKSAL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Adiponektin = Adiponectin ; Anneler = Mothers ; Bebek beslenmesi = Infant nutrition ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Leptin = Leptin

Özet:
Bu çalışma, preterm ve term bebek annelerinin beslenme durumları ile sütlerindeki adiponektin ve leptin düzeylerinin büyüme ile ilişkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya, 18-35 yaş arası 65 gönüllü anne ile bebekleri (31 preterm; 34 term) alınmıştır. Evebeynlerin genel özellikleri, annenin beslenme alışkanlıkları ve bebeklerin genel özellikleri anket formu ile saptanmıştır. Annelerden süt numunesi 15-30 gün aralığında (olgun süt) ve emzirmeden önce (ön süt), antropometrik ölçümleri ise doğum sonrası birinci ayda alınmıştır. Bebekler doğumdan itibaren üç ay süresince izlenmiş ve aylık olarak antropometrik ölçümleri yapılmıştır. Preterm bebek annelerinin sütlerinde adiponektin (32,7±32,27 ng/mL) ve leptin (1,8±1,64 ng/mL) ortalama değerlerinin term bebek annelerine göre (sırasıyla 24,3±11,04 ng/mL, 1,1±1,35 ng/mL) yüksek olduğu saptanmıştır; ancak aralarındaki fark anlamlı değildir (p>0,05). Cinsiyete göre ise preterm kız bebeklerin anne sütü leptin düzeyleri term kız bebeklerden daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Annelerin antropometrik ölçümleri ile sütlerindeki adipokinlerin ilişkisi değerlendirildiğinde sadece term bebeklerde, gebelik süresince kazanılan ağırlık ile leptin pozitif ilişkili (p=0,010); gebelik sonrası birinci ayda vücut ağırlığı ile adiponektin negatif ilişkili bulunmuştur (p=0,039). Preterm annelerin diyetle protein, yağ ve doymamış yağ asitleri alımları ile anne sütü leptin konsantrasyonu negatif ilişki; term annelerde ise diyetle protein alımının leptin ile pozitif ilişki gösterdiği belirlenmiştir (p<0,05). Aynı zamanda, annenin beslenmesi ile bebeklerin 0-1 ay arası antropometrik ölçüm değerlerindeki artışlar değerlendirildiğinde; pretermlerde boy uzunluğundaki artış ile protein ve niasin arasında pozitif ilişki (p<0,05), termlerde diyet yağı ve TDYA ile vücut ağırlığındaki artış negatif ilişkili bulunmuştur (p<0,05). Süt arttırıcı çay tüketen term annelerde adiponektin konsantrasyonunun daha yüksek olduğu saptanmıştır (p=0,001); ancak izlem süresince bebeklerin antropometrik ölçümleri ve antropometrik ölçüm değişimleri ile çay tüketimi arasında hiçbir parametrede istatistiki olarak anlamlılık saptanmamıştır (p>0,05). Term bebeklerin üç aylık izlemindeki vücut ağırlığı ile anne sütü adiponektin konsantrasyonu negatif ilişkili bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak;  anne sütü adipokin içeriğinin bebeğe ve anneye bağlı birçok değişken ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Bu nedenle annenin diyeti ve anne sütü adipokinlerinin büyüme ile ilişkisinin değerlendirilmesi amacıyla daha uzun süre izlemli ve geniş örneklemde çalışmaların yapılması son derece önemlidir.

Abstract:
This study aims to evaluate the relation between nutritional status of the mothers of preterm and term infants and adiponectin and leptin levels in their milk and growth of their infants. Sixty five voluntary mothers (31 preterm and 34 term mothers) between age 18 and 35 with their infants participated in the study. General features of parents and infants and dietary patterns of mothers were recorded in questionnaire forms. Breast milk samples were taken between 15th and 30th days (mature milk) and before breastfeeding (fore milk), and anthropometric measurements of mothers were made in the first month after the birth. It was found out that mean adiponectin (32,7±32,27 ng/mL) and leptin (1,8±1,64 ng/mL) levels in the breast milk of the mothers of preterm infants were higher than that of the mothers of term infants (24,3±11,04 ng/mL, 1,1±1,35 ng/mL respectively); however, this difference was not statistically significant (p>0,05). In terms of sex, breast milk leptin levels of preterm infant girls were higher than that of term infant girls (p<0,05). The evaluation of anthropometric measurements and adipokines level in breast milk of mothers showed that leptin was positively related with the weight gained during pregnancy (p=0,010) and adiponectin was negatively related with the body weight in the first month after birth in only term infants (p=0,039). Protein, fat and unsaturated fatty acids intake of preterm mothers with diet was found to have a negative relation with breast milk leptin concentration (p<0,05). In addition, protein intake of term mothers with diet was found to have a positive relation with leptin (p<0,05). Also, when assessed mother's diet and the increase in 0-1 month anthropometric measurements of infants; increase in height in preterm was positively correlated with protein and niacin (p<0,05), dietary fat and MUFA negatively correlated with increase in body weight in term (p<0,05). In addition, it was proved that the mothers who consumed galactagogue herbal tea had more adiponectin concentration (p=0,001); however, during the observation, researchers could not detect any statistical relation between galactagogue herbal tea consumption and anthropometric measurements of infants and growth velocity (p>0,05). Consequently, it was determined that adipokines content of breast milk are related with numerous variables depending on infants and mothers. Therefore, it is quite important to conduct long-lasting studies with more participants in order to evaluate the relation between nutritional status of mothers and adipokines in breast milk and growth of infants.