Amatör futbolcuların liderlik özellikleri ile sportmenlik yönelimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analysis of the relationship between the leadership characteristics and sportsmanship orientations of amateur soccer players
Yazar: HACI ALİ ÇAKICI
Danışman: PROF. DR. HAKAN SALİM ÇAĞLAYAN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Spor = Sports
Dizin: Futbol = Football ; Futbolcular = Football players ; Liderlik = Leadership ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Sportmenlik = Sportsmanship

Özet:
Bu araştırma, amatör futbolcuların liderlik özellikleri ile sportmenlik yönelimleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve demografik değişkenlere göre amatör futbolcuların liderlik özelikleri ve sportmenlik yönelimlerinin farklılaşıp farklılaşmadığını araştırmak amacıyla yapılmıştır. 
Araştırmada, betimsel taramaya (survey) ve ilişkisel taramaya yönelik bir yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2017-2018 futbol sezonunda Ordu ilindeki 2. Amatör küme A ve B grubunda mücadele eden takımlardan tesadüfi örneklem yöntemiyle seçilen, 12 takımın 214 amatör futbolcusu oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Bolman ve Deal (1991) tarafından geliştirilen ve Dereli (2003) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Liderlik Yönelimi Ölçeği", Vallerand ve ark (1997) tarafından geliştirilen ve Balçıkanlı (2010) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Çok Boyutlu Sportmenlik Yönelimi Ölçeği" ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. 
Verilerin analizinde, ikili karşılaştırmalar için Mann Whitney-U testi ve çoklu karşılaştırmalar için Kruskal-Wallis Varyans Analizi kullanılmıştır. Amatör futbolcuların liderlik özellikleri ile sportmenlik yönelimleri arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak için de Spearman Brown Sıra Farkları Korelasyon (r) katsayısı tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırmada anlamlılık düzeyi için α=0.05 seçilmiştir.
Amatör futbolcuların liderlik yönelimi ölçeği tüm alt boyutlarının (insan kaynakları çerçevesi, yapısal çerçeve, politik çerçeve, sembolik çerçeve) ve toplam puanlarının doğduğu yer, futbol oynama yılı, kulüpten ücret alma, eğitim durumu, baba eğitim durumu ve aile aylık gelir durumu değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı; yaş değişkenine göre sembolik çerçeve alt boyutunun ve toplam puanlarının; anne eğitim durumu değişkenine göre yapısal çerçeve, politik çerçeve, sembolik çerçeve alt boyutlarının ve toplam puanlarının anlamlı düzeyde farklılaştığı tespit edilmiştir. 
Amatör futbolcuların çok boyutlu sportmenlik yönelimi ölçeği tüm alt boyutlarının (sosyal normlara uyum, kurallara ve yönetime saygı, sporda sorumluluklara bağlılık, rakibe saygı) ve toplam puanlarının doğduğu yer, kulüpten ücret alma, eğitim durumu, anne eğitim durumu ve aile aylık gelir durumu değişkenine göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı; yaş değişkenine göre sporda sorumluluklara bağlılık alt boyutunun; futbol oynama yılı ve baba eğitim durumu değişkenine göre sosyal normlara uyum alt boyutunun anlamlı düzeyde farklılaştığı tespit edilmiştir. 
Amatör futbolcuların liderlik özellikleri ile sportmenlik yönelimleri arasında orta ve düşük düzeyde pozitif yönlü ilişkiler olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the relationship between amateur soccer players' leadership characteristics and sportsmanship orientations and to determine whether they differ by demographic variables.
The study was conducted using adescriptive and relational survey model. Study sample consisted of 214 amateur soccer players of 12 teams in Groups A and B of the Second Amateur League in the city of Ordu in the 2017-2018 soccer season. Participants were recruited using random sampling. Data were collected using the Leadership Orientation Scale (LOS) developed by Bolman and Deal (1991) and adapted to the Turkish language by Dereli (2003), the Multidimensional Sportsmanship Orientations Scale (MSOS) developed by Vallerand et al. (1997) and adapted to the Turkish language by Balçıkanlı (2010), and a "Personal Information Form" developed by the researcher.
Data were analyzed using the SPSS at a significance level of 0.05. Mann Whitney-U test was used for paired comparisons and Kruskal-Wallis Variance Analysis for multiple comparisons. The relationship between participants' leadership characteristics and sportsmanship orientations was determined using Spearman Brown Rank Correlation (r) Coefficient.
Participants' LOS subscale (human resources, structural, political, symbolic) scores did not significantly differ by place of birth, duration of soccer experience (year), getting paid by club, education, fathers' education and monthly family income. Participants' symbolic subscale and total scores significantly differed by age while their structural, political and symbolic subscale and total scores significantly differed by mothers' education.
Participants' MSOS subscale (social conventions in sport, concern and respect for rules and officials, commitment toward sport participation, and concern and respect for one's opponent) and total scores did not significantly differ by place of birth, getting paid by club, education, mothers' education and monthly family income. Participants' "commitment toward sport participation" subscale scores significantly differed by age while their "social conventions in sport" subscale scores significantly differed by duration of soccer experience (year) and fathers' education.
The results indicate that there is a positive and moderate to low correlation between participants' leadership characteristics and sportsmanship orientations.