Marmara bölgesinde Ro-Ro taşımacılığı için liman yeri seçimi ve bir uygulama
Port area selection for Ro-Ro transportation in marmara region and an application
Yazar: ABDURRAHMAN YARAN
Danışman: PROF. DR. ŞAKİR ESNAF
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Analitik ağ süreci = Analytical network process ; Yer seçimi problemi = Site selection problem

Özet:
Dünyada taşımacılığın günümüzde geldiği noktaya bakıldığında hizmet alan firmaların yüklerini tek bir taşıyanla muhatap olarak taşıtmak istedikleri bir gerçektir. Bu amaca giden yol ise birden çok taşıma sisteminin bir araya getirilmesinden geçmektedir.Ro-Ro taşımacılığı intermodal sistemler olarak adlandırılan çok modlu taşımanın (taşıma zincirinin) ayaklarından bir tanesidir. Günümüz lojistik çağında kapıdan-kapıya taşıma hizmetinin özellikle tekerlekli yükler açısından aksaksız yürütülebilmesinde Ro-Ro taşımacılığının yadsınamaz payı vardır.Ulaştırma sistemlerinin uygun şekilde entegre edilmesi yalnızca uygun taşıma sistemlerinin seçilmesiyle değil bu sistemlere ait altyapı ve üstyapıların modern taşımacılık anlayışının gerekliliklerine uyacak şekilde tasarlanması ve işletilmesi ile mümkün olacaktır. Bu bağlamda denizyolu taşımacılığı ele alındığında liman yerlerinin taşınan yüklerin ana güzergahlarına yakın olacak biçimde seçilmesi gerekmektedir. Bu amaçla bir yandan atıl kapasitenin ortaya çıkmasını engellemek için bir bölgedeki yüke yetecek kadar limanı olan bölgelere yatırım yapılmamalı diğer yandan yüklerin ekonomik taşınması için verimli olacağı düşünülen yerler denizyolu taşımacılığı hizmetine açılmalıdır.Bu tez çalışmasının amacı Ro-Ro taşımacılığının temel çalışma ilkeleri hakkında bilgi sağlamak, bu tür taşımacılık için seçilecek terminal noktalarında aranan özellikleri tespit etmek ve belirli bir bölge içerisinde bu özelliklere uygun bir hat kurulması için ön fizibilite etüdü hazırlamaktır.Deniz ulaşımından faydalanma açısından oldukça elverişli imkanlara sahip olduğu halde yurt içi taşımalarında deniz yolu kullanım oranının çok düşük olduğu ülkemizde, Ro-Ro taşımacılığının olumlu ve olumsuz yanlarını ortaya koymak açısından bu tezin faydalı ve gelecek yatırımlar için yönlendirici olabileceği düşünülmektedir.Ayrıca kapıdan kapıya taşımacılığı mümkün kılan, taşımacılığa ekonomi, sürat, miktar ve çevre açısından katkıları olan bu sistemin incelenmesi ve Türk denizlerine uyarlanması ülke ekonomisi açısından da gereklidir.Bu tez çalışmasının teorik kısmında Ro-Ro taşımacılığı hakkında genel bir bilgi verilecek ve Ro-Ro terminali kuruluş yeri seçiminde göz önünde bulundurulması gereken kriterler incelenecektir.Çalışmanın uygulama kısmında ise Marmara Bölgesi içerisinde kurulması, bölgeye ve hinterlandına en verimli şekilde hizmet etmesi düşünülen bir Ro-Ro hattı için Analitik Ağ Süreci (AAS) yöntemi ile bölge içerisinde iki adet terminal noktası belirlenmeye çalışılacaktır. AAS ile en uygun liman yeri seçimi problemine etki eden somut ve soyut ölçütler bir arada değerlendirmeye dahil edilerek çok daha tutarlı ve kabul edilebilir bir sonuca ulaşılacağı düşünülmektedir. AAS yönteminin niteliği gereği yapılan karşılaştırmalar öznel olduğu için çalışmadan elde edilen sonuçlar tartışmaya açıktır. Ancak modelin kurulması ve çözüm yönteminin hazırlanmış olması daha fazla sayıdada ve daha farklı disiplinlerden gelen uzman görüşlere dayandırılan verilerin değerlendirilmesi durumunda daha sağlıklı sonuçlara daha hızlı bir şekilde ulaşılmasını sağlayacaktır.

Abstract:
When the point where the transportation of the modern world stands nowadays is considered it can be seen that the companies want to make their cargoes carried by just one carrier. The way to this purpose is to coordinate more than one transportation system.Ro-Ro transportation is one of the steps of multimodal transportation (transportation chain) as known as intermodal transportation. In the logistic era of today, Ro-Ro transportation has a significant share in the proper execution of the door-to-door transportation services and especially of the rolling cargoes.The appropriate integration of the transportation systems can be possible by not only the selection of proper transportation systems but also the design and management of the intrastructure and superstructure of these transportation systems complying the requirements of the modern transportation mentality. When marine transportation is considered in this concept, the port areas should be selected near to the mainstream of the cargoes carried. For this purpose, investments to the areas having enough ports for the cargoes should not be made. On the other hand the areas considered as necessary for the economic transportation of the cargoes should be allocated to the marine transportation.The purpose of this thesis study is; providing information about the main working principles of Ro-Ro transportation, defining the properties for the terminal points for this kind of transportation system and preparing a feasibility study for a line proper to these properties in a specific region.It is thought that this thesis may be beneficial and leading for the future investments in our country, the cabotage share of which is very low in spite of having convenient opportunities about benefitting from the marine transportation, especially from the aspect of presenting the advantages and disadvantages of the Ro-Ro transportation.Investigating this system which has contributions to the economic, quick, green transportation and adapting it to our country is also necessary.In the theoretical part of this study, general information about Ro-Ro transportation will be given and the criteria which should be taken into consideration about Ro-Ro terminal area choice will be examined.In the practical part of the study, two terminal points for a Ro-Ro line which is thought to be established inside the Marmara Region and to serve its hinterland as effective as possible will be determined with ANP method. Since the tangible and intangible criteria effecting the optimal port area choice problem will be evaluated together with ANP method, more convenient and acceptable results will be obtained. The results of the study may be discussed because the comparisons made are subjective as a characteristic of ANP. To construct the model will provide to get the more reliable results faster, in case of evaluating the data obtained by more expert judgements from more disciplinces.