Topoğrafya ile uyumlu yapıların mimari tasarım ölçütlerinin irdelenmesi
Examination of architectural design criteria for structures compatible with topography
Yazar: NİLSERAP ÖZDEMİR KUTLU
Danışman: PROF. DR. SEVİM ATEŞ CAN
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Tasarım parametreleri = Design parameters ; Topoğrafya = Topography ; Toprak altı = Subsoil ; Toprak üstü biyokütlesi = Aboveground biomass ; Uyum = Adaptation

Özet:
Doğanın parçası olabilen yapıların biçimsel yaklaşımı, bulunduğu araziyi referans alarak öne çıkarmakta ve çevresel verileri maksimum düzeyde kullanmaktadır. Tez çalışmasında, mimari tasarımlarda "topoğrafya ile uyum" olgusunun önemini ele almak ve mimari tasarım ölçütlerini biçimsel, işlevsel, yapısal cephe özellikleri ile bulunduğu yer bağlamında inceleyerek, gündemde tutmak amaçlanmaktadır. Modern mimari yapılarda topoğrafyanın tasarıma kattığı esneklik, arazinin tasarımlara göre biçimlenmesiyle vurgulanmaktadır. 
Çalışmanın konu başlıkları dört bölümden meydana gelmektedir. İlk olarak topoğrafya kavramının sözlük anlamları, teorik tanımlamalar ile incelenmiştir. İkinci bölümde tarihsel gelişim süreci içerisinde topoğrafyanın biçimlendirilmesi, ilk yerleşim yerlerinden günümüze kadar yorumlanma şekilleri ile kronolojik olarak sıralanmıştır. Üçüncü bölümde ise mimari tasarımda topoğrafyanın kullanım şekilleri, toprak üstü ve toprak altı yapılar olmak üzere iki ayrı başlıkta incelenmiştir. Araştırma bulguları sonucunda çalışma kapsamında olan yapılardan Karatepe Aslantaş Açık Hava Müzesi, Norman Lykes House, Cherry Hill Office, TBMM Camisi,  Galicia Kültür Merkezi, Chichu Sanat Müzesi, Hebil 157 Evleri, Voronoi Corrals ve Issa Megaron'un tasarım ölçütleri irdelenmiştir. Tasarım ölçütü olarak; alan kriterleri-topoğrafik uyum, kabuk ve cephe tasarımı, yapı malzemesi seçimi, iç mekân tasarımı başlıkları altında düzenlenen bu materyaller belirli bir kurgu çerçevesinde incelenmiştir. Sonuç olarak, yapıların topoğrafya ile uyumlu bir ilişki kurması, yere özgü mimari tasarımlara karşı algı ve duyarlılık oluşturulması amaçlanmıştır. Topoğrafya ve çevre etkileri birlikte değerlendirilerek bulunduğu yere uygun, iç ve dış mekân ilişkisine dayalı çözümlerin analizi yapılarak elde edilen kazanımların mimari tasarımlara referans olması hedeflenmiştir.

Abstract:
The formal approach of the buildings, which can be part of nature, highlights the land they are located in as a reference and uses environmental data at the maximum level. In the thesis, it is aimed to discuss the importance of the concept of "harmony with topography" in architectural designs and to keep the architectural design criteria on the agenda by examining them in the context of formal, functional, structural facade features and location. In modern architectural structures, the flexibility that topography adds to the design is emphasized by shaping the land according to the designs.
The subject headings of the study consist of four parts. First of all, the dictionary meanings of the concept of topography were examined with theoretical definitions. In the second part, the formation of the topography in the historical development process and the way it was interpreted from the first settlements to the present are listed chronologically. In the third part, the use of topography in architectural design has been examined under two headings: above ground and underground structures. As a result of the research findings, the design criteria of the buildings within the scope of the study: Karatepe Aslantaş Açık Hava Müzesi, Norman Lykes House, Cherry Hill Office, TBMM Camisi,  Galicia Kültür Merkezi, Chichu Sanat Müzesi, Hebil 157 Evleri, Voronoi Corrals and Issa Megaron were examined. As a design criterion; These materials, which were organized under the titles of area criteria-topographic harmony, shell and facade design, building material selection, interior design, were examined within a certain framework of fiction. As a result, it is aimed that the buildings establish a harmonious relationship with the topography and create a perception and sensitivity towards site-specific architectural designs. By evaluating the topography and environmental effects together, it is aimed that the gains obtained by analyzing the solutions based on the indoor and outdoor relationship, suitable for the location, will be a reference to architectural designs.