Serâiru'l-Kur'ân'da evrenin yaratılışı ve yok oluşunun değerlendirilmesi
Evaluation of the creation and extinction of the cosmos in serâiru'l-Qur'an
Yazar: SEFA ŞİRİNGÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AKİF YILDIRIM
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışma, Gâzi Ahmet Muhtar Paşa'nın "Serâiru'l-Kur'ân fî Tekvîni ve İfnâi ve İâdeti'l-Ekvân" adlı eseri üzerine yapılan bir araştırmayı içermektedir. Eser, Paşa'nın ülkemizde siyasi, ilmi ve askeri alanlarda büyük başarılar elde etmiş bir şahsiyet olarak, bilimsel tefsir alanında kaleme aldığı önemli bir eserdir. Tez, giriş, üç bölüm ve sonuç bölümünden oluşmaktadır.
Giriş bölümünde, "Serâiru'l-Kur'ân" hakkında yapılan araştırmalara ve kullanılan metodolojiye dair bilgi sunulmaktadır. Eserin önemi ve çalışmanın amacı açıklanarak, araştırmanın çerçevesi belirlenmektedir.
Birinci bölümde, bilimsel tefsir alanı geniş bir perspektifle ele alınmakta ve daha önceki benzer eserlere kısa bir bakış atılmaktadır. Bilimsel tefsirin tanımı ve evrimi açıklanarak, neden ve nasıl ilgi gördüğüne dair araştırmalar sunulmaktadır. Ayrıca, Gâzi Ahmet Muhtar Paşa'nın yaşamı ve siyasi yönü yanı sıra, ilmi yönü, tefsir yöntemi ve eserleri hakkında bilgi verilmektedir.
İkinci bölümde, "Serâir'ul-Kur'ân" eserinde ele alınan konular, evrenin varoluş teorileri, yapısı, astronomi ve Güneş Sistemi gibi konular bilimsel ve dini açılardan ele alınmaktadır. Araştırmalar, Ali TURGUT'un "Yaratılış ve Ötesi" ve Dr. Mehmet Akif ALPAYDIN'ın "Kur'ân'ın Sırları" adlı iki eser başta olmak üzere, günümüzde geçerli olan bilimsel teorilerin ışığında değerlendirilmektedir. Bu bölümde, kevni âyetlerin günümüzdeki bilimsel keşiflerle ilişkilendirilerek İlahi mesajın daha iyi anlaşılması hedeflenmektedir.
Üçüncü bölümde ise kıyamet konusu ele alınmakta, kıyametin farklı isimleri ve sıfatları âyetlerle açıklanmaktadır. Bilimsel felaketlerin kıyametle ilişkilendirilebileceği düşünülerek, bu konuda yapılan araştırmalar ve âyetlerle ilişkilendirme yapılarak dini ve bilimsel açılardan yorumlanmaktadır.
Sonuç bölümünde yapılan araştırmaların özetlenmesi ve bulguların değerlendirilmesi yer almaktadır. Bu tez, Gâzi Ahmet Muhtar Paşa'nın "Serâiru'l-Kur'ân" adlı eserinin bilimsel tefsir açısından önemine vurgu yapmayı ve evrenin yaratılışı ile yok oluşu hakkında ilmi ve dini bir perspektif sunmayı amaçlamaktadır. Bu çalışmanın ilgili alanlardaki araştırmalara katkı sağlaması beklenmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Bilimsel Tefsir, Gâzi Ahmet Muhtar Paşa, Serâiru'l-Kur'ân, Yaratılış ve Ötesi, Kevni âyetler, Kozmos, Kıyamet.

Abstract:
This study encompasses research on Gâzi Ahmet Muhtar Paşa's work titled "Serâiru'l-Kur'ân fî Tekvîni ve İfnâi ve İâdeti'l-Ekvân." The work is a significant contribution of Paşa, a prominent figure who achieved great success in political, scientific, and military fields in our country, to the field of scientific exegesis. The thesis consists of an introduction, three main chapters, and a conclusion.
In the introduction, information is provided about the research conducted on "Serâiru'l-Kur'ân" and the methodology applied. The importance of the work and the purpose of the study are explained, setting the framework for the research.
The first chapter addresses the field of scientific exegesis from a broad perspective and briefly examines previous similar works. The definition and evolution of scientific exegesis are explained, along with research on why and how it has attracted attention. Furthermore, information is given about Gâzi Ahmet Muhtar Paşa's life and political background, as well as his scholarly inclinations, exegetical methodology, and other works.
In the second chapter, the topics covered in the work "Serâir'ul-Kur'ân" such as theories of the universe's existence, its structure, astronomy, and the Solar System, are approached from both scientific and religious angles. The research relies on works by Ali TURGUT, particularly "Yaratılış ve Ötesi" and Dr. Mehmet Akif ALPAYDIN's "Kur'ân'ın Sırları" along with other contemporary scientific theories. The primary objective of this chapter is to establish a connection between the cosmic verses and modern scientific discoveries, aiming for a better understanding of the Divine message.
The third chapter addresses the concept of Doomsday, exploring various names and attributes associated with it in the Quranic verses. Considering the potential linkage between scientific catastrophes and Doomsday, this section examines relevant research and provides a religious and scientific interpretation of the matter.
The conclusion section summarizes the research findings and evaluates the results. The purpose of this thesis is to emphasize the significance of Gâzi Ahmet Muhtar Paşa's work "Serâiru'l-Kur'ân" in terms of scientific exegesis and to present a scholarly and religious perspective on the creation and destruction of the universe. It is expected that this study will contribute to research in relevant fields.
Keywords: Scientific Interpretation, Gâzi Ahmet Muhtar Paşa, Serâiru'l-Kur'ân, Creation and Beyond, Cosmic Signs, Cosmos, Apocalypse.