Sınıf öğretmenlerinin otizm spektrum bozukluğuna yönelik toplumsal tutumları ile merhamet düzeyleri arasındaki ilişkisinin incelenmesi /
Yazar: ABDULKADİR ÇEÇEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CAHİT NURI
Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin otizm spektrum bozukluğuna yönelik
toplumsal tutumları ile merhamet arasındaki ilişkisinin incelenmesidir.Araştırma
nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli ile yapılmıştır.Araştırmanın
örneklemini 2019-2020 eğitim-öğretim yılında İzmir İl Milli Eğitim Bakanlığına
bağlı devlet okullarında görev yapan 243 kadın, 85 erkek olmak üzere toplam 328
sınıf öğretmenioluşturmaktadır.Öğretmenlerin otizm spektrum bozukluğuna yönelik
toplumsal tutumlarının saptanması amacıyla "Otizm Spektrum Bozukluğuna Yönelik
Toplumsal Tutum Ölçeği - OYTTÖ"ve merhamet düzeylerini belirlemek amacıyla
"Merhamet Ölçeği"kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre kadın ve erkek
öğretmenlerin otizm spektrum bozukluğuna yönelik toplumsal tutumlar ölçeğinden
aldıkları puanların benzer olduğu görülmüştür.Öğretmenlerin yaş grubuna göre otizm
spektrum bozukluğuna yönelik toplumsal tutumlar ölçeği genelinden ve ölçeğin bilgi
alt boyutundan aldıkları puanlar arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu
saptanmıştır.Öğretmenlerin yakın çevrede otizm spektrum bozukluğu olan birey
olması durumuna göre OYTTÖ genelinden ve ölçeğin bilgi ile toplumsal yaşam alt
boyutlarından aldıkları puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olduğu
görülmüştür. Öğretmenlerin "otizmli bireyler yardıma muhtaç ve merhamet edilmesi
gereken bireylerdir ifadesine katılma" durumuna göre OYTTÖ genelinden ve bilgi
ile toplumsal yaşam alt boyutlarından aldıkları puanlar arasındaki farkın istatistiksel
olarak anlamlı seviyede olduğu belirlenmiştir. Araştırmadaki öğretmenlerin otizmli
bir öğrencinin öğretmeni olmak isteme durumuna göre OYTTÖ genelinden ve
ölçeğin kişisel mesafe, bilgi ve toplumsal yaşam alt boyutundan aldıkları puanlar
arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur. Araştırmaya katılan
öğretmenlerin otizmli biriyle karşılıklı yemek yemekten rahatsız olma durumuna
göre OYTTÖ genelinden ve toplumsal yaşam alt boyutundan aldıkları puanlar
arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olduğu belirlenmiştir.Araştırmadaki
öğretmenlerin cinsiyetine göre Merhamet Ölçeği genelinden ve ölçeğin paylaşımların
bilincinde olma ile bağlantısızlık alt boyutlarından aldıkları puanlar arasında
istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olmadığı görülmüştür. Araştırmadaki
öğretmenlerin özel gereksinimli öğrenciler hakkında bilgi ve kaynaştırma eğitimine
ilişkin hizmet öncesi eğitim alma durumuna göre Merhamet Ölçeği genelinden ve
tüm alt boyutlarından aldıkları puanlar arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı
olmadığı tespit edilmiştir. Öğretmenlerin "otizmli öğrencilerle çalışma deneyimine"
göre merhamet ölçeği genelinden ve ölçeğin tüm alt boyutlarından aldıkları puanlar
arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler:Sınıf Öğretmeni, Otizm, Tutum, Toplumsal Tutum, Merhame

Abstract:
The ultimate purpose of the present research is to examine the relationship between
primary school teachers' social attitudes towards autism spectrum disorder and
compassion. The research was conducted with the screening model, which is
considered as one of the quantitative research methods. The sample of the research
encompasses a total of 328 classroom teachers, 243 female and 85 male, who are
working in public schools affiliated to the Izmir Provincial Ministry of National
Education in the 2019-2020 academic year. In order to determine the social attitudes
of teachers towards autism spectrum disorder, the "Social Attitudes Scale towards
Autism Spectrum Disorder - SATA" and to determine the compassion levels, the
"Compassion Scale" was employed. According to the findings of the study, it was
revealed that the scores of female and male teachers from the scale of social attitudes
towards autism spectrum disorder were similar. It was determined that the difference
between the scores of the teachers in the scale of social attitudes towards autism
spectrum disorder and the knowledge sub-dimension of the scale according to age
group was statistically significant. Further, it was observed that there was a
statistically significant difference between the scores of the teachers in the general
SATA and the knowledge and social life sub-dimensions of the scale, depending on
whether the teachers were individuals with autism spectrum disorder in their
immediate environment. It was also determined that the difference between the
scores of the teachers in the general SATA and the sub-dimensions of knowledge and
social life was at a statistically significant level according to the teachers' agreement
with the statement that "people with autism are individuals who need help and need
compassion". It was found out that the difference between the scores of the teachers
in the study from the general SATA and the personal distance, knowledge and social
life sub-dimension of the scale was statistically significant based on the situation of
teachers wanting to be the teacher of a student with autism. Moreover, it has been
determined that there is a statistically significant difference between the scores of the
teachers participating in the study in the general SATA and the social life subdimension, according to the state of being uncomfortable with having a meal with
someone with autism. According to the gender of the teachers, there was no
statistically significant difference between the scores of the Compassion Scale in
general and the scale's awareness of sharing and the sub-dimensions of
disconnection. Furthermore, it was revealed that the difference between the scores of
the teachers in the study from the Compassion Scale in general and all its subdimensions was not statistically significant, according to the knowledge about
students with special needs and their pre-service training on inclusive education.
Also, it was found out that there was no statistically significant difference between
the scores of the teachers in the overall compassion scale and in all sub-dimensions
of the scale according to their "experience of working with students with autism".
Keywords:Teacher, Autism, Social Attitude, Attitude Scale, Compassion,
Compassion Scale