Birikim dergisi ve dergi etrafında gelişen din tartışmaları
Birikim magazine and debates on religion around the magazine
Yazar: MEHMET EMİN BABACAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA TEKİN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din = Religion ; Din anlayışı = Understanding of religion ; Sosyalizm = Socialism ; Sosyoekonomik özellikler = Socio-economic characteristies ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Türkiye'de Cumhuriyetin kurulması süreciyle başlayan toplumsal değişim biçimi, çoğu kez din ve din bağlamında tartışılan konular etrafında gelişme göstermiştir. Sosyal ve kültürel hayatın hemen her alanında tartışılan bu konular bugün de farklı biçim ve konular etrafında gündeme gelmektedir.İlk dönemler özellikle din, kültür ve sosyal hayata ilişkin konularda yoğunluk kazanmış bu tartışmalar bugün de İslamcılık, İslami Hareketler, İslam ve kadın, İslam ve modernite, laiklik, muhafazakârlık vb. birçok kavram etrafında tartışılmaya devam edilmektedir. Toplumun bütün kesimlerini bir biçimde ilgilendiren söz konusu bu tartışmalar, farklı birçok düşünce tarafından ele alınmış, incelenmiş ve değerlendirmelerde bulunulmuştur.Bu çerçevede tez çalışmamızın konusunu, yukarıda sözü edilen kavram ve konulara ilişkin aylık sosyalist kültür dergisi olan Birikim Dergisi'nin yaklaşımı ve konuları ele alış biçimi oluşturmaktadır.Bu anlamda Türkiye'de sol düşünce içerisinde farklı biçimde konumlandırılabilecek olan Birikim Dergisi, yukarıda belirtilen başlıklar etrafında farklı dünya görüşüne sahip insanların görüş ve kanaatlerine yer vermektedir. Ayrıca geleneksel sol düşüncenin dine ve Müslümanlara yaklaşımı konusunda da farklı bir yaklaşım biçimi geliştirmektedir. Türkiye'de sol düşüncenin genel anlamda dini `halkın afyonu' olarak gördüğünden farklı olarak, `anlama çabası' geliştiren Birikim bu yönüyle birçok tartışmaya kaynaklık etmiştir.Dine ve Müslümanlara ilişkin derginin genel anlamda yaklaşımını şu ifadelerle özetleyebiliriz: Dini benimseyerek onu bir hayat tarzı formu olarak yaşamak isteyen insanları, özgürlük ve insan hakları bağlamında değerlendirerek anlamak gerektiği şeklinde özetlenebilir. Bununla birlikte dinin insanların bireysel hayatlarıyla sınırlı olması gerektiği, kamu hayatında belirleyiciliğinin ve işlevselliğinin tartışılması gerektiği şeklinde özetleyebiliriz.

Abstract:
The societal change beginning with the foundation of Republic in Turkey usually develops in parallel with debates within the context of the religion. These debates, which are discussed in many fields related with the social and cultural lives, are coming up around various issues.In early periods, debates were more concentrated on religion, culture and issues concerning the social life; and recently, they are concentrated on Islamism, Islamic movements, Islam and women, Islam and modernity, secularism, conservatism and etc. Those issues, concerning the whole society, have been analyzed and evaluated by many different school of thought.In this respect, the point that will be analyzed within this thesis is the approach and assessment form of Birikim Magazine, a monthly socialist culture magazine, towards those issues.Birikim, as an influential and distinctive magazine within the leftist school of thought, includes the persons belonging to different world views. Additionally, it differs from the traditional leftist school of thought by bringing a different form of assessment towards the religion and muslims? world views. It represents an attempt to understand the religion, unlike the view of the general leftist thought of religion as the opium of the people. And in this respect, it can be said that it has been source of the various many discussions.Generally, we can summarize the view of the Magazine concerning the religion and muslims? world views, as follows:People, believing in a religion and desiring to live in the form of the religion as a life style, should be regarded within the context of freedom and human rights. However, the religion should be constrained with personal life of people; therefore, determinism and functionality of the religion in the public life need to be discussed.