İdari işlem teorisi açısından vergilendirme işlemleri ve yargısal denetimi
Tax transactions and their judicial review in view of administrative acts theory
Yazar: ŞULENUR GÖZTEPE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BURAK PINAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hukuk = Law ; Maliye = Finance
Dizin: Vergi Hukuku = Tax Law ; Vergi idaresi = Tax administration ; Vergilendirme = Taxation ; Vergiler = Taxes ; Yargısal denetim = Judical rewiew ; İdari işlemler = Administrative processes

Özet:
Vergi, devletin kamu harcamalarının karşılanması amacıyla cebren ve kamu gücü kullanılarak kişilerden alınan paradır. Çağdaş demokrasilerde verginin elde edilmesi yönünde kullanılan yetki kaynağını anayasadan almaktadır. Türk vergi hukukunda da Vergi idaresi sahip olduğu vergilendirme yetkisini Anayasa'da belirlenmiş sınırlar içinde kullanmak zorundadır. Aksi durumda kişilerin temel hak ve özgürlüklerine müdahale eden işlemler ortaya çıkabilecektir. Bu nedenle vergilendirme sürecinde yapılan işlemlerin denetiminin sağlanması gerekir. 
Hukuka uygunluk denetimine tabi olması için vergilendirme işlemlerinin öncelikle hukuki niteliği belirlenmelidir. Bu belirlemeyi yapmada ise idari işlem teorisi kapsamında hareket edilmelidir. Çünkü idari işlem niteliği taşıdığından idari işlemler hakkında geçerli olan kuralların büyük çoğunluğu vergilendirme işlemleri hakkında da geçerlidir.  
Bir idari işlem olarak vergilendirme işlemlerinin değerlendirmeye tabi tutulması bireylerin idarenin üstün gücü karşısında mağdur duruma düşmemesi açısından önem taşımaktadır. Hukuk devleti ilkesi ile idarenin her türlü eylem ve işleminden sorumlu olması kuralı da bu belirlemenin yapılmasına temel oluşturmaktadır.
Bu hususlar doğrultusunda çalışmanın konusunu vergilendirme sürecinin aşamaları olan tarh, tebliğ, tahakkuk ve tahsil aşamalarında tesis edilen işlemlerin idari işlem teorisi açısından incelenmesi ve bu işlemlerin yargısal denetime ne şekilde tabi olacağının belirlenmesi oluşturmaktadır.
Anahtar Kelimeler: İdari İşlem Teorisi, Vergilendirme İşlemleri, Vergi İdaresi, Vergi Yükümlüsü, Yargısal Denetim, İptal Davası.

Abstract:
Tax is a sum, which is taken from persons with using force and public power to meet the public expenses. In modern democracies, the state authority to introduce taxes is usually defined in constitutions. Similarly, in Turkish tax law, the administrative authorities have to use their taxation power within the limits provided in the Constitution. If this principle were not observed, this would interfere with the basic human rights and freedoms. This necessitates supervision of transactions carried out throughout the taxation process. 
In order for a taxation transaction to be subject to judicial review, the legal nature of taxation transactions must first be determined. This determination should be done in light of the administrative acts theory. Since taxation transactions are administrative acts, the majority of the rules that apply to administrative acts also apply to taxation transactions.
Review of taxation transactions as administrative transactions enables the administrative authorities become liable when they do not act according to law. In line with these issues, this study examines stages of the taxation such as, tax assessment, notification, accrual and collection phases in view of administrative transaction theory and assesses whether and to the extent that these transactions are subject to judicial review.
Key Words: Administrative Acts Theory, Taxation Transactions, Tax Administration, Taxpayer, Judicial Review, Action for Nullity.