Çizgi filmlerdeki sosyalleşmenin değer aktarımına etkisinin analizi: Z Takımı, Erdem, Teen Titans Go ve Adventure Time örneklemi
Analysis of the effect of socialization in cartoons on value transmission: "Z Takımı, Erdem, Teen Titans Go and Adventure Time" sample
Yazar: NURULLAH TÜRKER
Danışman: DOÇ. DR. BAHSET KARSLI
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bireylerin toplumsal değer, norm, statü ve rolleri öğrenme ve benimseme süreçlerine sosyalleşme denir. Yaşam boyu devam eden sosyalleşmenin pek çok türü bildirilmiştir. Çocukluk dönemine denk gelen asli sosyalleşme döneminin etkileri yaşamın geri kalanında da devam etmektedir. Yerli ve yabancı pek çok şirket tarafından üretilen çizgi filmler çocukluk döneminde yoğun bir şekilde izlenilen içeriklerdir ve çocukların sosyalleşme süreçleri üzerindeki etkileri büyüktür. 
Bu çalışmanın amacı çizgi film içerikleri hazırlanırken temel alınan senaryo yapısı bağlamında sosyalleşme türlerinin değer aktarımına etkisinin araştırılmasıdır. Çalışmamızda Türkiye'de yayın yapan ve belirli ilkeler doğrultusunda yerli içerikler üreten TRT Çocuk kanalında yayınlanan "Z Takımı" ve "Erdem" çizgi filmleri ile yine Türkiye'de yayın yapan ve kendine özgü farklı ilkeler doğrultusunda yayın yapan Cartoon Network kanalında yayınlanan "Teen Titans Go" ve "Adventure Time" çizgi filmleri karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Senaryonun temel unsurları olan olay örgüsünün kendine özel parametreleri ve karakter tasarımının kuralları sınıflandırılmış, bu sınıflandırma bağlamında her bir çizgi filmin taşıdığı özellikler nicel verilere dönüştürülerek tablolar halinde sunulmuştur. Tüm veriler incelenerek karşılaştırılmış ve yorumlanmıştır. TV kanallarının belirledikleri değerler doğrultusunda hazırladığı içeriklerin bu değerleri izleyici kitle olan çocuklara aktarmadaki etkinlikleri sosyalleşmeye etkileri üzerinden değerlendirilmiştir. Böylelikle senaryo unsurlarının hangi sosyalleşme türleri yoluyla izleyici ile etkileştiği ve bunun görsel içeriğin taşıdığı mesajların temel alındığı değerlerin aktarımına etkisi ele alınmıştır. 
	Çalışma bulguları farklı ilkelerle hazırlanan yerli ve yabancı çizgi filmlerin senaryo yapılarının birbirinden farklı olduğunu göstermiştir. Değer aktarımı hedeflenen yapımların senaryonun temel unsurları konusunda eksiklikler içerdiği gözlenmiştir. Böylelikle seyirci üzerinde etkisi azalan çizgi filmlerin çocukların sosyalleşme süreçleri üzerinde daha az etkiye sahip olacağı sonucuna varılmıştır. Özellikle dini içeriklerde temel hedefin değer aktarımı olması nedeniyle bu kaygı ile senaryonun temel ilkelerinden vazgeçilmesinin içeriğin dini sosyalleşme süreçleri üzerindeki etkisini azaltacağı çıkarımı yapılmıştır.

Abstract:
The process of individuals learning and adopting social values, norms, status and roles is called socialization. Many types of lifelong socialization have been reported. The effects of the primary socialization period, which coincides with childhood, continue throughout the rest of life. Cartoons produced by many domestic and foreign companies are intensively watched during childhood and have a great impact on children's socialization processes. 
The aim of this study is to investigate the effect of socialization types on value transmission in the context of the scenario structure based on the preparation of cartoon content. In our study, "Z Team" and "Erdem" cartoons broadcasted on TRT Çocuk channel, which broadcasts in Turkey and produces local content in line with certain principles, and "Teen Titans Go" and "Adventure Time" cartoons broadcasted on Cartoon Network channel, which also broadcasts in Turkey and broadcasts in line with its own different principles, were analyzed comparatively. The specific parameters of the plot and the rules of character design, which are the basic elements of the script, have been classified, and the characteristics of each cartoon in the context of this classification have been transformed into quantitative data and presented in tables. All data were analyzed, compared and interpreted. The effectiveness of the contents prepared by TV channels in line with the values they have determined in order to transfer these values to children, the audience, was evaluated through their effects on socialization. Thus, the types of socialization through which scenario elements interact with the audience and the effect of this on the transfer of values based on the messages carried by the visual content were discussed. 
	The findings of the study showed that the script structures of domestic and foreign cartoons prepared with different principles are different from each other. It was observed that the productions aimed at transferring values contain deficiencies in the basic elements of the script. Thus, it was concluded that cartoons that have less impact on the audience will have less impact on children's socialization processes. Especially in religious content, since the main goal is value transfer, it is inferred that giving up the basic principles of the script with this concern will reduce the impact of the content on religious socialization processes.