Türkiye finansal raporlama standartları kapsamında türev finansal araçların raporlanması ve türev finansal araçların bankaların aktif-pasif yönetimi ve risk yönetimi üzerindeki etkilerinin incelenmesi: Türk bankacılık sektörü uygulamaları
Reporting of financial derivatives within Turkish financial reporting standards and analysis of financial derivatives' effects on asset liability and risk management practices of banks: Turkish banking sector practices
Yazar: MURAT YALVAÇ
Danışman: DOÇ. DR. VOLKAN DEMİR
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Aktif pasif yönetimi = Asset and liability management ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Finansal araçlar = Financial instruments ; Finansal raporlama = Financial reporting ; Finansal raporlama standartları = Financial reporting standarts ; Risk yönetimi = Risk management ; Türkiye Finansal Raporlama Standardı = Turkish Financial Reporting Standards ; Vadeli işlem piyasaları = Futures markets

Özet:
Hızla gelişen ve serbestleşen finansal piyasalarla birlikte işlem hacmi önemli oranda artan ve küresel finans krizi ile birlikte tartışılır hale gelen türev ürünler finansal risklerden korunmak veya spekülatif gelir elde etmek ya da arbitraj amacıyla kullanılabilmektedir. Türev işlemlerin risk yönetimini kolaylaştırmak, gelecekteki fiyatları öngörülebilir hale getirmek ve geleceğe yönelik karar alınmasına yardımcı olmak gibi önemli işlevleri vardır. Faydalarının yanı sıra önemli riskleri de bünyelerinde taşımaktadırlar. Zira, az bir bedel ile yüksek miktarlı yükümlülükler altına girilebilmesi mümkündür (yüksek kaldıraç oranları). Yine, türev işlemler bir kazananın karşısında mutlaka bir de kaybedenin olduğu sözleşmelerdir (sıfır toplamlı oyun).
 
Türev işlemler karmaşıklaşmakta ve bu işlemlerin yönetilmesi ve anlaşılması zorlaşmaktadır. Türev işlemlerden kaynaklanan risklerin izlenmesi ve yönetilebilmesinin önemi küresel kriz ile birlikte açık bir şekilde anlaşılmıştır. Bu çerçevede türev işlemlerin gerçek mahiyetlerine uygun bir şekilde muhasebeleştirilmesi ve özellikle çalışmanın konusunu oluşturan bankaların bilançolarının bu işlemlerden kaynaklanan riskleri doğru yansıtacak şekilde şeffaf olması finans ve ekonomik sistem için önem arz etmektedir. 

Bu çalışmanın amacı; küresel finans piyasasında önemli bir yer işgal eden ve bankalar tarafından sıklıkla kullanılan enstrümanlar olan türev ürünlerin aktif ve pasif yönetimi ile risk yönetimi bağlamında kullanımının irdelenmesi, bu ürünlerin yapısından kaynaklanan risklerin açıklanması ve ayrıca Türkiye Finansal Raporlama Standartları (TFRS) ve Tekdüzen Hesap Planı (THP) çerçevesinde banka bilançolarına etkilerinin değerlendirilmesi ve Türk bankacılık sektöründeki uygulama örneklerinin incelenerek risk yönetiminin finansal raporlara nasıl yansıtıldığını açıklayabilmektir.

Abstract:
Financial derivatives whose volume increased with rapidly evolving and liberalized financial markets and which are in debate with the global financial crisis, are used to hedge financial risks or make speculation or arbitrage. Derivatives have important benefits like facilitating of risk management, making forward prices to be predictable, helping to make decision about future. However they have significant risks in their structures. Indeed, it is possible to enter into high volume obligation with little capital. In addition, derivatives are the contract including two parties, one of them always lose if the other wins.

Derivatives are complicated instruments and becoming more complex. Thus it is difficult to understand and manage the risks of these instruments. The importance of monitoring and management of risks arising from derivatives is clearly understood with the recent global financial crisis. In this context, the fair recognition of derivative transactions and especially to be transparent banks' balance sheets enough to reflect the reality in terms of risks arising from derivatives is crucial for financial and economic system. 

Aim of this study is to examine the usage of derivatives which are frequently carried out by banks in terms of asset liability management and risk management, explain the risks arising from the nature of these instruments, evaluate the effects of derivative transactions to the banks' balance sheets in terms of Financial Reporting Standards and the uniform chart of accounting, examine the practices in Turkish banking sector and explain how the risk management practices are presented in the financial reports.