Konjuge pnömokok aşılarının (KPA7-KPA13) çocuklarda tüm nedenli pnömoniler, bakteriyel pnömoni ve ampiyem hastalık yükü üzerine etkisinin araştırılması /
Yazar: CHAKAN TSAKIR
Danışman: DOÇ. DR. HALİL ÖZDEMİR
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ampiyem = Empyema ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Pnömokok aşıları = Pneumococcal vaccines ; Pnömoni = Pneumonia ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: KPA7 ve KPA13'ün ülkemizde rutin çocukluk çağı aşı takvimine alınmasından sonraki yıllarda 0-18 yaş arası çocuklarda tüm nedenli pnömoniler, bakteriyel pnömoni ve ampiyem hastalık yüklerindeki değişimin incelenmesidir.

Gereç ve yöntem: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı Servisi'nde 1 Ocak 2006 ile 30 Aralık 2019 tarihleri arasında pnömoni tanısı ile yatırılarak tedavi edilmiş 0-18 yaş arası çocuklar çalışmaya alınmıştır. Hastalıkların yükü hesabı yıllara göre şu şekilde hesaplanmıştır: O yıl içerisinde çocuk enfeksiyon hastalıkları servisine yatan tüm nedenli pnömonili hasta sayısı, bakteriyel pnömonili hasta sayısı ve ampiyemli hasta sayısı tespit edildikten sonra o yıl içerisinde bahsedilen polikliniklere başvuran tüm hastaların sayısına bölünerek /100.000 oranında hesaplanmıştır.
Ayrıca, hastaların demografik verileri, aşılanma durumları (aşısız ve parsiyel aşılı olanlar ile tam aşılı olanlar), hastanede kalış süreleri, tedaviler, prognoz ve elde edilen pnömokokların serotipleri ve antibiyotik duyarlılıkları da hasta dosyalarından elde edilmiştir.
İstatistiksel anlamlılık sınırı olarak p<0,05 kabul edildi.

Bulgular: Tüm nedenli pnömonilerin hastalık yükünde 0-18 yaş grubunda 2012-2019 (KPA13) döneminde 2009-2010 (KPA7) dönemine göre anlamlı bir azalma saptandı (p<0,001). Tüm nedenli pnömonilerin hastalık yükünde 0-24 ay yaş grubunda, 2012-2019 (KPA13) döneminde 2009-2010 (KPA7) dönemine göre belirgin azalma görüldü (p<0,001). Tüm nedenli pnömonilerin hastalık yükünde 60 aydan büyük çocuklarda KPA13 döneminde KPA7 dönemi ve aşı öncesi döneme göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azalma tespit edildi (sırasıyla p<0,05 ve p<0,01).
Aynı hasta popülasyonunda KPA13 öncesi (KPA7 ve aşı öncesi dönem birlikte) ve sonrası dönem karşılaştırıldığında ise; tüm yaş gruplarında, KPA13 döneminde tüm nedenli pnömoniye bağlı hastalık yükünde anlamlı düzeyde azalma saptandı (p<0,001). Hastaneye yatışı yapılan 0-24 ay arası çocuklarda ve 24-60 ay arası çocuklarda da, KPA13 döneminde tüm nedenli pnömoni hastalık yükünde anlamlı azalma saptandı (p<0,001 ve p<0,05). 
Bakteriyel pnömoni hastalık yüküne baktığımızda ise; tüm yaş gruplarında 2012-2019 (KPA13) yıllarında bakteriyel pnömoni hastalık yükü hem 2006-2007 (aşı öncesi) yıllarındaki hem de 2009-2010 (KPA7) yıllarındaki hastalık yüküne göre anlamlı düzeyde düşük bulundu (her iki dönem karşılaştırması için p<0,001). Ayrıca, 0-24 ay arası çocuklarda KPA7 ve KPA13 sonrası dönemde, aşı öncesi döneme göre bakteriyel pnömoni hastalık yükünde anlamlı azalma tespit edildi (p<0,001). Bakteriyel pnömoni nedeni ile hastaneye yatışı yapılan 24-60 ay arası çocuklarda, KPA13 döneminde KPA7 dönemine göre hastalık yükünde anlamlı düzeyde azalma saptandı (p<0,05). 
KPA13 aşısı sonrasındaki dönemde tüm yaş gruplarında bakteriyel pnömoni nedeni ile hastalık yükü aşı öncesi döneme göre anlamlı düzeyde düşük bulundu (p<0,001). KPA13 sonrası dönemde bakteriyel pnömoni tanısı ile hastaneye yatışı yapılan 0-24 ay arası çocuklarda, aşı öncesi döneme göre hastalık yükünde anlamlı azalma saptandı (p<0,001). KPA13 sonrasında bakteriyel pnömoni nedeni ile hastaneye yatışı yapılan 60 aydan büyük çocuklarda, KPA13 öncesine göre anlamlı azalma saptandı (p<0,001).
Tüm yaş guruplarında 2009-2010 (KPA7) ve 2012-2019 (KPA13) dönemleri karşılaştırıldığında KPA13 sonrasında ampiyem nedeni ile hastaneye yatışlarda anlamlı düzeyde azalma tespit edildi (p<0,05).
 
Sonuç: KPA13 sonrası ve öncesindeki dönemler karşılaştırıldığında, tüm yaş gruplarında tüm nedenli pnömoniler ve bakteriyel pnömonilere bağlı hastalık yükünde belirgin bir azalma olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar kelimeler: Pnömoni, bakteriyel pnömoni, ampiyem, konjuge pnömokok aşısı, çocuk

Abstract:
Aim: To examine the changes in the burden of all-cause pneumonia, bacterial pneumonia and empyema in children aged 0-18 years after the inclusion of KPA7 and KPA13 in the routine childhood vaccination calendar in our country.

Materials and methods: Children aged 0-18 years who were hospitalized with the diagnosis of pneumonia and treated at Ankara University Faculty of Medicine, Department of Pediatric Infectious Diseases between January 1, 2006 and December 30, 2019 were included in the study. The burden of disease according to the years was calculated as follows: After determining the number of patients with all-cause pneumonia, the number of patients with bacterial pneumonia and the number of patients with empyema, who were admitted to the pediatric infectious diseases service, we divided that numbers to admission numbers to all outpatient clinics. 
	Demographic data of patients, vaccination status (unvaccinated and partially vaccinated and fully vaccinated), hospital stay, treatments, prognosis and serotypes of pneumococci obtained and antibiotic susceptibility will also be obtained from patient files.
	Kolmogorov-Smirnov test was used to examine the conformity of the data with normal distribution. Kruskal-Wallis variance analysis was used to compare hospitalization durations by years. Chi-Square and Fisher's Exact Test were used for group comparisons (cross tables) of nominal variables. IBM SPSS Statistics 20 program was used in the evaluations and p<0.05 was accepted as the statistical significance limit.

Results: There was a significant decrease in the disease burden of all-cause pneumonia in the 0-18 age group in the 2012-2019 (KPA13) period compared to the 2009-2010 (KPA7) period (p<0.001). In the 0-24 month age group, there was a significant decrease in the burden of all-cause pneumonia in the 2012-2019 (KPA13) period compared to the 2009-2010 (KPA7) period (p<0.001). A statistically significant decrease was found in the burden of disease of all-cause pneumonia in children older than 60 months in the KPA13 period compared to the KPA7 period and the pre-vaccine period (p<0.05 and p<0.01, respectively).
In the same patient population, when the pre-KPA13 (KPA7 and pre-vaccine period together) and post-KPA period are compared; in all age groups, there was a significant decrease in the burden of disease due to all-cause pneumonia in the period of KPA13 (p<0.001). A significant decrease was found in the burden of all-cause pneumonia in children aged 0-24 months and children aged 24-60 months who were hospitalized during the KPA13 period than before (p<0.001 and p<0.05).
When we look at the bacterial pneumonia disease burden; in 2012-2019 (KPA13) period, bacterial pneumonia disease burden in all age groups was found to be significantly lower than in both 2006-2007 (pre-vaccine) and 2009-2010 (KPA7) periods (p<0.001 for both periods comparison). In addition, a significant decrease in bacterial pneumonia disease burden was detected in the period after KPA7 and KPA13 in children aged 0-24 months compared to the pre-vaccine period (p<0.001). A significant decrease was found in the disease burden in children aged 24-60 months who were hospitalized due to bacterial pneumonia, in the KPA13 period compared to the KPA7 period (p<0.05).
After KPA13 vaccine, the disease burden due to bacterial pneumonia was found to be significantly lower in all age groups compared to the pre-vaccine period (p<0.001). The disease burden due to bacterial pneumonia was found to be significantly lower in children aged 0-24 months compared to the pre-vaccine period (p<0.001). A significant decrease was found in the disease burden due to bacterial pneumonia in children older than 60 months who were hospitalized for bacterial pneumonia after KPA13 compared to before KPA13 (p<0.001).
When the 2009-2010 (KPA7) and 2012-2019 (KPA13) periods were compared in all age groups, a significant decrease was found in hospitalizations due to empyema after KPA13 (p<0.05).

Conclusion: When the periods before and after KPA13 were compared, it was determined that there was a significant decrease in the burden of disease due to all-cause pneumonia and bacterial pneumonia in all age groups.

Key words: Pneumonia, bacterial pneumonia, empyema, pneumococcal conjugated vaccine, child