Türk Vergi Hukukunda vergi denetim türü olarak yoklama ve elektronik yoklama
Inspection and electronic inspection as a tax audit type in Turkish Tax Law
Yazar: ÜMRAN İZMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET EZHAN DOĞRUSÖZ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Mali Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Denetim = Control ; Elektronik işlem = Electronic process ; Elektronik muhasebe = Electronic accounting ; Mali hukuk = Fiscal law ; Türk vergi hukuku = Turkish tax law ; Vergi Hukuku = Tax Law ; Vergi denetimi = Tax audit ; Vergi yoklama = Tax inspection

Özet:
Vergi kamu harcamalarını karşılamak üzere kamu tüzel kişilerinin, toplumu oluşturan bireylerden doğrudan bir karşılık vaadi olmaksızın cebren tahsil ettiği nihai ve nakdi yükümlülüklerdir. Çağdaş vergilemenin gereği olarak beyan esasına göre tahsil edilen vergi gelirlerini güvence altına almak amacıyla vergi denetim faaliyetleri yürütülmektedir. Vergi denetimi, vergi sisteminin devamlılığını sağlamak, beyan esasında ortaya çıkabilecek sorunları gidermek ve vergi mevzuatının uygulamasını sağlamak adına idare tarafından yürütülen faaliyetleri kapsamaktadır.Vergi denetiminin ilk aşaması olan yoklama, vergi idaresinin bilgisi dışında bırakılan durumların tespit edilmesi, mükellefe ve mükellefiyete ilişkin maddi olay ve kayıtların vergi kanunlarında belirtilen usul ve esaslar dahilinde araştırılması işlemidir. Uygulamada yaşanan sorunların önüne geçmek, yoklama faaliyetlerinin takibini hızlandırmak ve yoklama sonuçlarını elektronik ortamda muhafaza etmek için elektronik yoklama sistemine geçilmesiyle, yoklama faaliyetlerinde etkinlik ve verimlilik artışı sağlanmıştır. Belirtmek gerekir ki vergi denetiminde etkinlik ve verimliliğin sağlanması, vergi kayıp ve kaçağın önlenmesi, kayıt dışı ekonomik alanın daraltılması için idare tarafından yürütülen çalışmalar halen devam etmektedir. Ancak idarenin aldığı tedbirlerden beklenen sonuçların alınması için mükelleflerin de vergi ahlakı ve vergi bilincinin gelişmesi, bununla birlikte yoklama faaliyetleri sırasında mükellef haklarının da gözetilmesi gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Vergi Denetimi, Yoklama, Elektronik Yoklama, Mükellef Hakları

Abstract:
Tax is the final and compulsory financial charge imposed on individuals within a society by statutory bodies to finance public expenditures, without any promises as to its direct returns. As a requirement of modern taxation systems, governments conduct regular tax audits in order to secure their tax revenues collected on the basis of statement. Tax auditing includes the activities carried out by the administration to ensure the continuity of the tax system, to tackle the issues associated with statement principle and to enforce the relevant tax legislation. The first stage of auditing, tax inspection involves detection of cases unreported to tax authorities and investigation of the material events and records concerning taxpayers and tax liability in accordance with the principles and procedures prescribed under the relevant laws. Designed to minimize the problems that may occur in practice, accelerate inspection procedures, and keep relevant data on electronic environment, the introduction of electronic inspection system has enhanced the effectiveness and efficiency of tax auditing in our country. We should note here that the tax administration still continues its efforts to streamline the effectiveness and efficiency in tax auditing, prevent tax loss and evasion, and minimize the unrecorded economic space. However, in order to achieve the expected results from the measures taken by the administration, we should educate the taxpayers about tax ethics and raise awareness on tax compliance, observing the taxpayer rights during all tax inspection procedures. 
Keywords: Tax Audit, Inspection, Electronic Inspection, Taxpayer Rights