36-79 aylar arasında tipik ve atipik dil gelişimi gösteren türkçe-almanca iki dilli çocukların anlatı becerilerinin makro yapısal düzeyde incelenmesi
Analysis of the narrative skills at the macrostructural level of turkish-german bilingual children with typical and atypical language development between 36-79 months
Yazar: SEDA ESERSİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN MÜGE TUNÇER ; PROF. DR. NATALİA GAGARİNA
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
Mevcut çalışma tipik gelişim gösteren (TGG), atipik gelişim gösteren dil gelişimi riskli (AGG_R) ve atipik gelişim gösteren dil bozukluğuna sahip (AGG_B) Türkçe-Almanca iki dilli çocukların anlatı becerilerini makro yapı çerçevesinde MAIN (Anlatıda Çok Dilliliği Değerlendirme Aracı) kullanılarak 36-79 aylar arasında boylamsal olarak incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla çalışmaya TGG (n= 34), AGG_R (n= 15) ve AGG_B (n= 12) iki dilli toplamda 61 çocuk dahil edilmiştir. Katılımcılar MAIN kullanılarak her iki dilde önce model öykü görevinin anlama sorularını yanıtlamış daha sonra da anlatım görevinde kendilerine sunulan resim serilerini kullanarak kendi öykülerini anlatmış ve anlattıkları öykülere ait anlama sorularına yanıt vermişlerdir. Elde edilen veriler makro yapı bileşenleri çerçevesinde değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde R programıyla gruplar arası ve gruplar içi diller arası karşılaştırmalar iki yönlü varyans analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Yaş değişkeninin makro yapılarla ilişkisi ise korelasyon analiziyle incelenmiştir. Tüm analizler sonucunda yaş ile makro yapı puanları arasında pozitif bir ilişki tespit edilmiştir. Gruplar arası analizlerle, TGG çocukların makro yapı puanlarının AGG_R ve AGG_B çocukların puanlarından daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Çocukların dilleri arası yapılan karşılaştırma, baskın olan ikinci dilleri Almancadaki makro yapı puanlarının Türkçe puanlarından daha yüksek olduğunu göstermiştir. Son olarak, anlatı görev türünün anlama puanlarına olan etkisi araştırılmış ve model öykü sonrası anlama puanlarının anlatım görevinden sonraki anlama puanlarından yüksek olduğu bulgulanmıştır. Tüm bu bulgular ışığında, bu çalışmanın Türkçe eşlemeli TGG ve AGG iki dilli çocukların anlatı becerilerine dair referans norm verileri için önemli bir başlangıç noktası olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The present study was conducted to longitudinally examine the narrative skills of Turkish-German bilingual children with typical development (TD), atypical language development risk (AD_R) and atypical language development diagnosed with a language disorder (AD_LD) between 36-79 months using MAIN (Multilingual Assessment Instrument for Narratives) within the macrostructure framework. For this purpose, a total of 61 bilingual children with TD (n= 34), AD_R (n= 15) and AD_LD (n= 12) were included in the study. The children first answered the comprehension questions of the model story task in both languages and then told their own stories using the picture series presented to them in the telling task and answered the comprehension questions related to the stories they told. The data were evaluated within the framework of macrostructure components. In the analysis of the data, inter-group and intra-group comparisons between languages were analyzed using two-way ANOVA using the R program. The effect of age variable on macrostructures was analyzed by correlation analysis. All analyses revealed a positive relationship between age and macrostructures scores. Between-group analyses revealed that the macrostructure scores of TD children were higher than the scores of AD_R and AD_LD children. The comparison between children's two languages also showed that macrostructure scores in their dominant and second language, German, were higher than Turkish scores. Finally, the effect of narrative task type on comprehension scores was investigated and the comprehension scores after the model story were found to be higher than comprehension scores after the narrative task. In the light of all these findings, it was concluded that this study could be an important starting point for being the reference norm data on the narrative skills of Turkish-matched TD and AD bilingual children.