Toplumsal hafıza ve mekân: Bulgaristan göçmeni kadınların deneyimleri ve Bursa göç tarihi müzesi
Collective memory and space: experiences of women immigrants from Bulgaria and Bursa immigration history museum
Yazar: SERCAN EKLEMEZLER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERYAL AYŞİN KOÇAK TURHANOĞLU
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bulgaristan = Bulgaria ; Bursa = Bursa ; Göçmenler = Emigrants ; Kadınlar = Women ; Mekan = Space ; Toplumsal bellek = Social memory ; Uluslararası göç = International migration

Özet:
Bu tez, toplumsal hafıza ve mekân ilişkisini Bulgaristan'dan Türkiye'ye göç eden
kadınların yaşam deneyimleri temelinde araştırmayı amaçlamaktadır. Çalışmada toplumsal
ve bireysel hafıza, mekânla ilişkisi çerçevesinde ele alınmakta ve hafızanın toplumsal
olarak grup etkileşimlerine, araçsal olarak da nesnelere ve mekâna dağılmış olabileceği
görüşü üzerinde durulmaktadır. Göç, grup hafızasında bir "baskın anı" olarak ve aynı
zamanda ortak deneyimin sürekliliğini bölen ve toplumsal anlam çerçevelerinde bir
değişimi beraberinde getiren mekânsal bir yer değiştirme olarak değerlendirilmektedir.
Göç ve göçle birlikte gelen yeni kent yaşamı, göçmenin zamana ve mekâna dair algı ve
alışkanlıklarını değiştirmekte, hatırladıkları ve unuttuklarına dikkat çekmeyi
gerektirmektedir. Çalışmada, Bursa Göç Tarihi Müzesi, göçmen kadınların anılarının geri
getirilmesindeki etkisi açısından bir "hafıza mekânı" olarak ele alınmaktadır. Tezin
amaçları doğrultusunda niteliksel bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın ilk
aşamasında göçmen kadınlarla yapılan derinlemesine görüşmeler; göçten öncesi, göç
süreci ve göç sonrası ile ilgili deneyimleri kapsamaktadır. İkinci aşamada ise Bursa Göç
Tarihi Müzesi birlikte gezilerek katılımlı gözlem ve ardından yapılan odak grup
görüşmeleriyle göçmen kadınların müzeye ilişkin görüşleri değerlendirilmektedir.
Anahtar Sözcükler: Toplumsal hafıza, Mekân, Göç, Bulgaristan göçmenleri, Bursa Göç
 Tarihi Müzesi.

Abstract:
This thesis aims to investigate the relationship between collective memory and
space on the basis of the life experiences of women who migrated from Bulgaria to
Turkey. In the study, collective and individual memories are handled in relation to
space. It is viewed that memory may be distributed socially in group interactions and
instrumentally in objects and space is emphasized. Migration is regarded as a "dominant
memory" in group memory and at the same time as a spatial displacement dividing the
continuity of the common experience and bringing about a change in the frames of
social meanings. The migration and the new urban life that came with migration
changes the perception and habits of immigrants about time and space, needed to draw
attention to the immigrants' remembrance and forgetfulness. In the study, Bursa
Immigration History Museum is considered as a "place of memory" in terms of the
impact about the return of women immigrants' memories. Qualitative research has been
carried out for the purposes of thesis. In-depth interviews with migrant women in the
first stage of the research include experiences about before, during and after
immigration. In the second stage, Bursa Immigration History Museum is visited
together with immigrant women. By this way, their views about the museum are
evaluated in terms of participant observation and the focus group interviews.
Keywords: Collective memory, Space, Migration, Immigrants from Bulgaria, Bursa
 Immigration History Museum