Genç yetişkinlerin sosyal kaygıları ve algıladıkları ebeveyn tutumları arasındaki ilişkide çocukluk çağı travmaları ve benlik saygısının aracılık rolünün incelenmesi
Investigation of the mediating role of childhood traumas and self-esteem in the relationship between social anxiety and perceived parental attitudes of young adults
Yazar: CEMRENUR KARAASLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM TOLAN
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Benlik saygısı = Self esteem ; Genç yetişkinler = Young adult ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas

Özet:
Mevcut çalışmada, genç yetişkinlerin ebeveyn tutumları ile sosyal kaygı düzeyleri ilişkisinde çocukluk çağı travmaları ve benlik saygısının aracılık rolünün incelenmesi hedeflenmiştir. Çalışmada, Türkiye'de 18-35 yaş aralığında olan 654 katılımcıya Demografik Bilgi Formu, İki Boyutlu Benlik Saygısı Ölçeği, Sosyal Kaygı, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği ve Ana-Baba Tutum Envanteri uygulanarak veri toplanma aşaması sonlandırılmıştır. Çalışma verilerinin test edilmesi amacıyla Pearson Korelasyon Analizi ve Paralel Çoklu Aracı Değişken Analizi kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre, demokratik ve otoriter ebeveyn tutumunun çocukluk çağı travmaları ve sosyal kaygı ile pozitif yönlü, benlik saygısı ile negatif yönlü bir ilişkisi bulunurken; koruyucu tutumun çocukluk çağı travmaları ile negatif yönlü, benlik saygısı ile pozitif yönlü bir ilişkisi olduğu saptanmıştır. Aracılık bulgularına bakıldığında ise; demokratik, koruyucu ve otoriter ebeveyn tutumlarının sosyal kaygı ile ilişkisinde çocukluk çağı travmalarının ve benlik saygısının aracı rolünün istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmektedir. Ayrıca, çocukluk çağı travmalarının ve benlik saygısının ebeveyn tutumları ve sosyal kaygı ilişkisindeki aracılık rolleri karşılaştırıldığında, bu iki değişkenin aracılık güçleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Son olarak, çalışma bulguları alanyazın ışığında tartışılmış ve çalışmanın sonucunda gelecek çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The current study aimed to investigate the mediating role of childhood traumas and self-esteem in the relationship between perceived parental attitudes and social anxiety levels of young adults. In the study, the data collection was concluded by administering the Demographic Information Form, Two Dimensional Self-Esteem Scale, Social Anxiety Scale, Childhood Trauma Questionnaire and Parent Attitude Inventory to 654 participants aged between 18 and 35 in Turkey. In order to examine the data of the study, Pearson Correlation Analysis and Parallel Multiple Mediator Analysis were carried out. The findings revealed that authoritative and authoritarian parenting were positively related to childhood traumas and social anxiety, however, negatively related to self-esteem. Also, protective parenting has a negative relationship with childhood traumas, and a positive relationship with self-esteem. As a result of the moderation analyses, it was found that the mediating role of childhood traumas and self-esteem on the relationship between authoritative, protective and authoritarian parenting and social anxiety is statistically significant. However, when the mediator roles of childhood traumas and self-esteem on the relationship between parenting and social anxiety were compared, there was no significant difference between the mediation powers of these two mediator variables. Finally, the findings of the current study were discussed within the scope of the related literature and suggestions were mentioned for future studies.