Özel spor merkezlerinde aktif olarak spor yapan bireylerin beslenme destek ürünlerini kullanma eğilimleri ve ürünlere yönelik farkındalık durumları
The tendency of individuals actively involving in exercise in private sports centers to use nutritional supplements and their awareness of the products
Yazar: GİZEM HELVACI
Danışman: PROF. DR. FİLİZ AÇKURT
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Spor = Sports
Dizin: Besin destekleri = Dietary supplements ; Egzersiz = Exercise ; Spor = Sports ; Spor salonları = Gymnasiums ; Spor tesisleri = Sports facilities ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Çalışmanın amacı özel spor merkezlerinde aktif olarak spor yapan bireylerin beslenme destek ürünlerini kullanma yaygınlığı ile ürünlerin kullanımıyla ilgili bilgi kaynaklarını tespit etmek ve ürünlerle ilgili bilgi düzeylerini değerlendirmektir. Araştırmamız 1 haziran – 1 ekim 2017 tarihlerinde Ankara'daki iki farklı özel spor merkezinin kayıtlı üyelerinden seçilmiş 500 kişiye anket uygulanarak yürütülmüştür. Anket formu araştırmacı tarafından hazırlanmış olup dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümünde sosyodemografik değişkenler, ikinci bölümünde spor yapma süreleri ve sıklıkları, üçüncü bölümünde beslenme destek ürünlerinin kullanımı ve ürünler hakkındaki bilgi kaynakları, dördüncü bölümünde ise beslenme destek ürünleriyle ilgili bilgi düzeyinin değerlendirilmesi amacıyla sorular yer almaktadır. Araştırmanın sonunda 483 katılımcının anketi geçerli olmuştur ve verilerin değerlendirilmesinde Kruskal Wallis, Mann Whitney U ve Ki-Kare analiz yöntemleri, sıklık, ortalama, standart sapma değerleri kullanılmıştır. Sonuçlara göre ürünlerin kullanım yaygınlığı % 47,6'dır. En fazla kullanılan ürün protein tozu olup ardından vitamin-mineraller gelmektedir. Protein tozu kullanımı cinsiyetler arasında(%88 erkek) istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05). Ürünlerin kullanımı ile eğitim durumu, toplam spor yapma süresi, spor yapma sıklığı, günlük spor yapma süresi arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05). Toplam spor yapma süresi arttıkça ürünlerin kullanımının arttığı görülmüştür. Ürünlerin yan etkisini görenler, kullanıcıların %5,7'sidir. Ürün kullanıcıları ürünler hakkında en fazla antrenörlerinden(%37,8) bilgi almaktadır. Diyetisyenlere danışma oranı ise %7,8'dir. Katılımcıların büyük çoğunluğu(%63,1) ürünler hakkında yeterli bilgi sahibi olmadığını düşünmektedir. Genel olarak bilgi düzeyi puanları düşüktür. Spor salonlarında diyetisyenlere erişimin kolaylaştırılması gerekmektedir ve bireylere ürünler hakkında doğru ve bilimsel bilgi verilerek farkındalık düzeyleri arttırılmalıdır.

Abstract:
The aim of this study is to determine how often individuals actively involving in exercise in private sports centers use nutritional supplements and what kinds of information resources they benefit when using these products and to evaluate their level of knowledge about the products. This research was carried out between June 1 – October 1, 2017, 500 participants from those enrolled in two different private sports centers in Ankara were asked to fill in a questionnaire. The questionnaire prepared by the researcher consisted of four sections, namely sociodemographic variables, duration and frequency of sporting, use of nutritional supplements and information sources about the products, and questions aimed to evaluate information level about nutritional supplements. The questionnaire filled in by 483 participants was considered valid. Kruskal Wallis, Mann Whitney U, and Chi-Square analysis methods were used to analyze the data. Frequency, mean and standard deviation were calculated. The results of the analysis showed that their frequencies of product use were 47,6%. The most commonly used product was protein powder, followed by vitamin-minerals. The use of protein powder was found to be statistically significant between genders (%88 male; p<0,05). The use of products was found to be statistically significant with educational status, a total duration of sporting, frequency of sporting, and daily duration of sporting (p<0,05). As the total duration of sporting increased, the use of products also increased. 5,7% of users experienced side effects. Product users mostly obtained information from the trainers (37,8%). The rate of consulting with dietitians was 7,8%. The majority of participants (63,1%) thought that they did not have enough knowledge about the products. Overall, scores of knowledge level were found to be low. Sports halls should be provide easy access to the dietitians. Exact and scientific information about the products should be given to the individuals, and their level of awareness should be raised.