Tele hemşirelik ile gerçekleştirilen bilişsel davranışçı yaklaşıma dayalı stresle başa çıkma becerileri eğitim programının palyatif bakım hemşirelerinde stres algısı, psikolojik sağlamlık ve merhamet yorgunluğu üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of cognitive behavioral approach-based stress coping skills training program performed by tele-nursing on stress perception, resilience and compassion fatigue in palliative care nurses
Yazar: ÖZGE AYDOĞAN AŞIR
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM ÖRSAL
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı tele-hemşirelik yolu ile gerçekleştirilen bilişsel davranışçı yaklaşıma dayalı stresle başa çıkma becerileri eğitim programının palyatif bakım hemşirelerinin stres algısı, psikolojik sağlamlık ve merhamet yorgunluğu üzerine etkisinin belirlenmesidir.
Yöntem: Çalışma tek kör, 90 günlük takip süresi olan randomize konrollü deneysel tasarımda yürütüldü. Araştırma Eskişehir ilinde bulunan iki hastanede, palyatif bakım kliniklerinde görevli 42 palyatif bakım hemşiresiyle (21'i müdahale, 21'i kontrol ) gerçekleştirildi. Müdahale grubuna stresle başa çıkma becerileri eğitim programı uygulandı ve beş ödev verildi. Kontrol grubu Ruh Sağlığı Destek Sistemi (RUHSAD) uygulamasına yönlendirildi. Veriler ön test ve son test olarak toplandı. 
Veriler kişisel veri formu, Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ), Stresle Başa Çıkma Ölçeği (SBÇÖ), Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (PSÖ) ve Merhamet Yorgunluğu ölçeği ile toplandı. Araştırma protokolü NCT05830448 kodu ile ClinicalTrials.gov veri tabanına kaydedildi.
Bulgular: Müdahale grubunda ASÖ son test puanlarının ön teste, fark analizine ve grup*zaman analizlerine göre anlamlı düzeyde azaldığı bulundu (p<0.05). Müdahale grubunda SBÇÖ son test puanlarında ön teste ve fark analizlerine göre anlamlı düzeyde artma görüldü (p<0.05). Ancak grup*zaman analizlerinde anlamlılık tespit edilmedi (p>0.05). PSÖ'nde müdahale grubunda grup içi ve gruplar arası son test puanında anlamlı düzeyde artma gözlemlendi(p<0.05). Uygulanan müdahalenin merhamet yorgunluğuna etki etmediği bulundu (p>0.05).
Sonuç: Bilişsel davranışçı yaklaşıma dayalı stresle başa çıkma becerileri eğitimi palyatif bakım hemşirelerinde stres algısını azaltıp, stresle baş çıkma becerisini ve psikolojik sağlamlığı arttıracak bir program olarak belirlendi.

Abstract:
Title: Evaluation of the Effect of Stress Coping Skills Training Programme Based on Cognitive Behavioural Approach with Telenursing on Stress Perception, Psychological Resilience and Compassion Fatigue in Palliative Care Nurses
Aim: The aim of the study was to determine the effect of a stress coping skills training programme based on cognitive behavioural approach on stress perception, psychological resilience and compassion fatigue of palliative care nurses via tele-nursing.
Method: The study was conducted in a single-blind, randomised controlled experimental design with a 90-day follow-up period. The study was conducted with 42 palliative care nurses (21 intervention and 21 control) working in palliative care clinics in two hospitals in Eskişehir province. Stress coping skills training programme was applied to the intervention group and five assignments were given. The control group was referred to the Mental Health Support System (MHSS) application. Data were collected as pre-test and post-test. 
Data were collected with personal data form, Perceived Stress Scale (PSS), Stress Coping Scale (SCS), Psychological Resilience Scale (PSS) and Compassion Fatigue scale. The research protocol was registered in the ClinicalTrials.gov database with the code NCT05830448.
Results: In the intervention group, it was found that the post-test scores of the ASQ decreased significantly compared to the pre-test, difference analysis and group*time analyses (p<0.05). In the intervention group, there was a significant increase in the post-test scores of the SBSQ compared to the pre-test and difference analyses (p<0.05). However, no significance was found in group*time analyses (p>0.05). A significant increase was observed in the post-test score in the intervention group in the PSS within and between groups (p<0.05). It was found that the intervention did not affect compassion fatigue (p>0.05).
Conclusions: Stress coping skills training based on cognitive behavioural approach was determined as a programme to reduce stress perception and increase stress coping skills and psychological resilience in palliative care nurses.