Psikolojik danışman adaylarının ilişki inançları: Çocukluk çağı travmaları ve duygu düzenleme güçlüğü bağlamında bir inceleme
Relationship beliefs of candidate psychological counselors: A review in the context of childhood traumas and difficulties in emotion regulation
Yazar: DENİZ ERÖK ÖZKAPU
Danışman: DOÇ. DR. DURMUŞ ÜMMET ; DOÇ. DR. FÜSUN EKŞİ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Psikolojik danışma = Psychological counseling ; Psikolojik danışmanlık = Psychological consulting ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students ; İlişkiye ilişkin inanç = Relationship belief

Özet:
Bu araştırmada psikolojik danışman adaylarının ilişki inançlarının, çocukluk çağı ruhsal travması ve duygu düzenleme güçlüğü bakımından incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca psikolojik danışman adaylarının ilişki inançları, çocukluk çağı ruhsal travmaları ve duygu düzenleme güçlüğüğünün çeşitli sosyo-demografik özelliklere (cinsiyet, yaş, sınıf düzeyi, kardeş sayısı, doğum sırası, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi, büyüdüğü aile tipi, yetiştiği ailenin sosyo-ekonomik düzeyi, algılanan anne-baba tutumu) göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir.
Araştırmanın örneklem grubunu devlet ve özel üniversitelerde eğitim gören 311'i (%78,7) kadın; 84'ü ise (%21,3) erkek olmak üzere toplam 395 psikolojik danışman adayı oluşturmaktadır.
Araştırmada veri toplama aracı olarak İlişki İnançları Ölçeği; Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği ve Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Form (DDGÖ-16) kullanılmıştır. Bunlara ek olarak katılımcıların sosyo-demografik özelliklerini incelemek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanmış olan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara bakıldığında; ilişki inançlarının baba eğitim düzeyi değişkenine göre farklılaşma gösterirken  diğer sosyo-demografik özelliklere göre farklılaşmadığı; çocukluk çağı ruhsal travma puanlarının cinsiyet değişkenine göre fiziksel istismar alt boyutunda, kardeş sayısı değişkenine göre toplam travma, duygusal istismar, fiziksel istismar ve duygusal ihmal alt boyutlarında, doğum sırası değişkenine göre toplam travma puanları ve duygusal istismar puanlarında , baba eğitim düzeyine göre fiziksel ihmal alt boyutunda  eğitim düzeyi ilkokul ve üniversite arasında ilkokul olanların lehine, sosyo-ekonomik düzeyin cinsel istismar hariç tüm alt boyutlarda düşük ve yüksek sosyo-ekonomik düzey arasında düşük sosyo ekonomik düzey lehine, ve anne-baba tutumu değişkenine göre cinsel istismar hariç tüm alt boyutlarda farklılaştığı; duygu düzenleme güçlüğünün anne eğitim düzeyi değişkenine göre toplam puan, kabul etmeme ve stratejiler alt boyutlarında, baba eğitim düzeyine göre kabul etmeme ve açıklık alt boyutlarında , sosyo-ekonomik düzey değişkenine göre amaçlar alt boyutunda, anne-baba tutumuna göre toplam travma ve kabul etmeme, stratejiler ve dürtü alt boyut puanlarında farklılaştığı, aile tipine göre ise farklılaşma göstermediği sonuçlarına ulaşılmıştır.
Psikolojik danışman adaylarının çocukluk çağı ruhsal travmalarına dair duygusal istismar, fiziksel istismar, duygusal ihmal, fiziksel ihmal ve cinsel istismar alt boyutlarının ilişki inançları toplam varyansını açıkladığı ve duygusal ihmal ile fiziksel ihmal alt boyutlarının ilişki inançlarını manidar olarak yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Çocukluk çağı ruhsal travmaları ile duygu düzenleme güçlüğü toplam ve alt boyut puanları arasında ve ilişki inançları ile duygu düzenleme güçlüğü ölçeği toplam ve alt boyutları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunduğu saptanmıştır. Psikolojik danışman adaylarının duygu düzenleme güçlüğüne dair kabul etmeme, açıklık, amaçlar, stratejiler ve dürtü alt boyutlarının ilişki inançları toplam puanlarındaki varyansı açıkladığı ve stratejiler ve dürtü alt boyutlarının ilişki inançlarını manidar olarak yordadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of the study is to examine the psychological counselor candidates' relationship beliefs in terms of childhood trauma and difficulties in emotion regulation. Whether the psychological counselor candidates' beliefs in relationship, childhood trauma and emotion regulation disability differentiate according to the several socio-demographics features (gender, age, class level, number of siblings, birth order, mother's education level, father's education level, type of family, socio-economic level of the family, perceived parents' attitude) were examined.
The sample group of the study consists of 395 psychological counselor candidates, including 311 (78.7 %) female and 84 (21.3 %) male, studying in public and private universities. 
As data collection tool, Development of the Relationship Beliefs Questionnaire; Childhood Trauma Questionnaire and Difficulties in Emotion Regulation Scale-Brief Form (DERS-16) were used. In addition, Personal Information Form prepared by the researcher was used to examine the socio-demographic features of the participants. 
According to the results of the study, it has been found that the relationship beliefs differ according to the father's education level while they do not differ according to the socio-demographic features; that the childhood trauma scores differ according to the gender variable in physical abuse sub-dimension and they differ according to the variable of number of siblings in total trauma, emotional abuse, physical abuse and emotional neglect sub-dimensions. They also differ according to the variable of birth order in total trauma scores and emotional abuse scores. Furthermore they also differ according to the father's education level in physical abuse sub-dimension and in favor of the ones whose education level is primary school between the primary school and university; that the socio-economic level differs in all sub-dimensions except for sexual abuse and in favor of low socio-economic status between low and high socio-economic status, and that it differs according to the variable parent's attitude in all sub-dimensions except for sexual abuse, that the difficulty in emotion regulation differs according to the variable of mother's educational level in total score and disapproval sub-dimensions, and it differs according to the parent's education level in disapproval and clearance sub-dimensions, and it differs according to the variable of socio-economic status in objectives sub-dimensions, and according to the parent's attitude in total trauma and disapproval, strategies and impulse sub-dimensions whereas it does not differ according to the family type. 
It has been concluded that the emotional abuse, physical abuse, emotional neglect, physical neglect and sexual abuse sub-dimensions regarding the psychological counselor candidates' childhood trauma explained total variances of the relationship beliefs and that the emotional neglect and physical neglect sub-dimensions addressed the relationship beliefs as 'significant'. It has been noted that there is significant positive relationship between childhood traumas and the difficulty in emotion regulation total scale and sub-dimension scores, and relationship beliefs and difficulty in emotion regulation total scale. 
It has been stated that the disapproval, clearness, objectives, strategies and impulse sub-dimensions explained the variance in relationship beliefs total scores, and that the strategies and impulse sub-dimensions noted relationship beliefs as significant.