Ziya Gökalp'in Türk milli kimliği algısı ve Türkçülük anlayışı
Ziya Gökalp's perception of Turkish national identity and Pan-Turkism
Yazar: OĞUZ KAAN DALGIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SONGÜL ULUTAŞ
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History
Dizin: Gökalp, Ziya = Gökalp, Ziya ; Kültür = Culture ; Kültürel değişim = Cultural change ; Milli kimlik = National identity ; Milliyet = Nationality ; Milliyetçilik = Nationalism ; Pan-Türkizm = Pan-Türkizm ; Türk milliyetçiliği = Turkish nationalism ; Türkçülük = Turkism

Özet:
Bu yüksek lisans tezinde Ziya Gökalp'in II. Meşrutiyet Dönemi, Balkan ve I. Dünya Savaşı
ve Gökalp'in çok kısa bir süre yaşayabildiği Cumhuriyet Dönemi yıllarında ortaya koyduğu
Türkçülük fikirlerinin gayesini çözümlemek; gerek toplumsal gerek kültürel gerek ise kurumsal
ve siyasal çerçevede tesirlerini ortaya koyarak bu bağlamda değerlendirilmesine olanak
sağlamak esas alınmıştır. Gökalp'in, Türk milletinin geniş yelpazede değerlendirilmesi mümkün
olan milli karakterini, toplumsal alışkanlıklarını; dil, edebiyat, din ve ahlak, güzel sanatlar,
iktisat, siyaset, hukuk, felsefe, eğitim ve diğer toplumsal değerlerini İslamlaşmak ve
Muasırlaşmak fikirleri ile Türkçülük çatısında yoğurarak bir yaşam tarzı haline getirmeyi
amaçladığı düşünülmektedir. Osmanlı İmparatorluğu'nun çöküşünden sonra Türk milletinin
milliyetçi hareketler karşısındaki olası parçalanma akıbetine karşı Türk milli direnci
oluşturmayı, Türk kültürünü ortaya çıkararak bu kültürün toplumsal hayatta uygulanmasını ve
yaygınlaştırılmasını amaçladığı tezi öne sürülmektedir. Çalışmada, Gökalp'in toplumsal ve
kültürel değişime odaklı çözüm arayışları içerisindeki milli kimlik anlayışının ve kültürmedeniyet
tanımlarının, Türk toplumunun Yeni Hayatına şekil verilmesi yolundaki gaye
olduğuna kanaat getirilmiş olup, bu kanaatin Gökalp'in Türkçülük fikirleri doğrultusunda
Osmanlı İmparatorluğu'nun son iki asrının kültür değişimi ve Batılılaşma çabası da gözetilerek
değerlendirilmesi çalışmanın odak noktasıdır.
Anahtar Kelimeler: Ziya Gökalp, Kültür, Medeniyet, Türk Milliyetçiliği, Türkçülük, Milli Kimlik,
Millet, Milliyet.
Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Songül ULUTAŞ, Mersin Üniversitesi, Tarih Anabilim Dalı, Mersin.

Abstract:
In this post graduate thesis, it is based on to analyze the aim of Turkism ideas of Ziya
GOKALP during Second Constitutionalist Period, Balkan and The First World War and Republic
Period in which Ziya GOKALP lived just a short time; and it is also based on to reveal its effects
within not only social and cultural but also institutional and political framework and to provide
an opportunity to be evaluated in this framework. It is thought that Gokalp aims to gather
national character of Turkish Nation about which it is possible to be able to make wide range of
evaluations, social habits; language, literature, religion and morals, fine arts, economy, politics,
law, philosophy, education and other social values with İslamization and Modernization under
the Turkism roof and make them into a life style. It is asserted that Turkish Nation aims to
create Turkish National Resistance to possible disruption of Turkish Nation against Nationalist
Movements after the collapse of the Ottoman Empire and to reveal Turkish culture and to put it
into practice and popularize in the social life. In the study it has been convinced that Gokalp's
national identity understanding in social and cultural change-oriented solution seeking and his
culture and civilization definitions are the aim in the manner of giving form to New Life of
Turkish Society and evaluation of this conviction in accordance with Gokalp's Turkism ideas by
looking out for cultural change and Westernization effort in last two centuries of the Ottoman
Empire is the focal point of the study.
Key words: Ziya Gokalp, Culture, Civilization, Turkish Nationalism, Turkism, National Identity,
Nation, Nationality.
Advisor: Asist. Prof. Songül ULUTAŞ, Department of History, The University of Mersin, Mersin.