Farklı organik materyallerin toprakların bazı özellikleri üzerine etkisi
Effect of different organic materials on some properties of soil
Yazar: EZGİ KILIÇ
Danışman: PROF. DR. SAHRİYE SÖNMEZ
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, farklı mineralizasyon oranına sahip organik materyallerin, toprakların bazı özellikleri üzerine etkisi amaçlanmıştır. Bu amaçla, organik uygulamalarda organik materyal olarak mantar kompostu, leonardit ve tavuk gübresi 5 dozda (0, 1, 2, 3 ve 4 ton/da atık mantar kompostu için; 0, 1, 2, 3 ve 4 ton/da leonardit için; 0, 1, 2, 3 ve 4 ton/da) tavuk gübresi için 0. 30. 60. ve 90. gün inkübasyona bırakılmıştır. Serada yürütülen bu çalışma, tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. İnkübasyon dönemleri sonucunda alınan toprak örneklerinde pH, EC, organik C, organik madde, organik P, NH4-N, NO3-N, toplam N, alınabilir P, değişebilir K, Ca, Mg, Na ve alınabilir Fe, Mn, Zn ve Cu analizleri yapılmıştır.
Deneme sonucunda; inkübasyon süresinin uzamasına bağlı olarak genel olarak toprakların EC, değişebilir Mg ve Na, NH4-N, NO3-N, toplam N, değişebilir K, alınabilir Zn, Fe, Mn ve Cu içeriklerinin arttığı; pH, organik C, alınabilir P, değişebilir Ca içeriklerinin azaldığı belirlenmiştir. İnkübasyon sürelerinin uzamasına bağlı olarak toprakların organik madde içeriğinin 30.günde arttığı, 30.günden sonra ise azaldığı tespit edilmiştir. Artan organik materyal uygulama dozlarına bağlı olarak toprakların pH, EC, organik C, organik madde, organik P, NH4-N, NO3-N, toplam N, alınabilir P, değişebilir K, Ca, Mg ve Na ile alınabilir Zn, Fe ve Mn içeriklerinin genel olarak arttığı; toprakların alınabilir Cu içeriğinin etkilenmediği bulunmuştur.
Organik materyaller içerisinde tavuk gübresinin azot ve fosfor mineralizasyon hızı mantar kompostu ve leonardite göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir.
Farklı inkübasyon süreleri ve organik materyal uygulama dozlarının etkisi birlikte değerlendirildiğinde; en yüksek organik madde miktarı atık mantar kompostunun 30.günde 1 ton/da (%1.39) uygulamasında elde edilmiştir. Topraklara yapılan leonardit uygulamasında % 1.35 ile 30.günde 4 ton/da; tavuk gübresinde ise % 1.33 ile 30. günde 0 ton/da uygulamalarında elde edilmiştir. Sonuç olarak kullanılan organik materyaller arasında toprakların organik madde miktarını en çok atık mantar kompostunun 30.günde 1 ton/da uygulamasının arttırdığı tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, the effect of organıc substances on some properties of soil aimed. For this purpose, waste mushroom compost, leonardite and chicken manure are used as organic material in organic applications in 5 doses (0, 1, 2, 3 and 4 tons / da for waste mushroom compost; 0, 1, 2, 3 and 4 tons / da for leonardite; 0, 1, 2, 3 and 4 tons / da of chicken manure was applied at 0, 1, 2, 3 and 4 tons / da) and left to incubation for 0, 30, 60 and 90 days. This study was carried out in the greenhouse according to the randomized blocks trial design. It was carried out in 3 replications.PH, EC, organic C, organic matter, organic P, NH4-N, NO3-N, total N, available P, exchangeable K, Ca, Mg, Na and available Fe, Mn, Zn and Cu were analyzed in soil samples taken as a result of incubation periods.
As a result of the experiment, EC, exchangeable Mg and Na, NH4-N, NO3-N, total N, exchangeable K, available Zn, Fe, Mn and Cu contents of soils generally increased due to the prolongation of the incubation period; It was determined that pH, organic C, available P, exchangeable Ca contents decreased. It was determined that the organic matter content of the soils increased in 30 days and decreased after 30 days due to the prolongation of the incubation periods. Depending on the increasing organic material application doses, soil pH, EC, organic C, organic matter, organic P, NH4-N, NO3-N, total N, available P, exchangeable K, Ca, Mg and Na available Zn, Fe and Mn contents generally increased; The effect of organic material application doses on the available Cu content of soils was found to be insignificant.
In organic materials, nitrogen and phosphorus mineralization rate of chicken manure is higher than waste mushroom compost and leonardite.
When the effects of different incubation times and organic material application doses are evaluated together; the highest amount of organic matter was obtained in 1 ton / ha (1.39%) application of waste mushroom compost for 30 days. In the leonardite application applied to the soil with 1.35%, 4 tons / da in 30 days; In chicken manure, 1.33% was obtained in 0 ton / ha applications on the 30th day. As a result, it was determined that among the organic materials used, the amount of soil organic matter increased the most by 1 ton / ha application of waste mushroom compost in 30 days.