Prostat kanserinde sistemik tedavi yanıtının değerlendirilmesinde [68Ga]Ga-PSMA-11 PET/BT'nin rolü
The role of [68Ga]Ga-PSMA-11 PET/CT in evaluation of systemic therapy response in prostate cancer
Yazar: KADİR ALPER KÜÇÜKER
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP YAPAR
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Onkoloji = Oncology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Neoplazmlar = Neoplasms ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography ; Prostat = Prostate ; Prostat hastalıkları = Prostatic diseases ; Prostat hiperplazisi = Prostatic hyperplasia ; Prostat neoplazmları = Prostatic neoplasms ; Prostat spesifik antijeni = Prostate specific antigen ; Tedavi = Treatment

Özet:
Amaç: EAU ve EANM tarafından 2020 yılında yayınlanan PSMA temelli PET/BT'de yanıt değerlendirme kriterlerinin serum PSA değerlerindeki değişimle karşılaştırılarak incelenmesi ve yanıt değerlendirmesini etkileyen faktörlerin belirlenmesi.
Gereç ve Yöntem: Prostat adenokarsinomu tanısı ile sistemik antiandrojenik, kemoterapötik ya da radyonüklid tedavi alan, Ekim 2018-Mart 2021 arasında Çukurova Üniversitesi Balcalı Hastanesi Nükleer Tıp Kliniği'nde [68Ga]Ga-PSMA-11 PET/BT çekilen ardışık 50 hastanın tedavi öncesi ve sonrası çekilen 100 görüntüsü yayınlanan yanıt kriterlerine göre retrospektif ve karşılaştırmalı olarak incelendi. Bulgular ile PET/BT görüntülemeleri sırasında ölçülen serum PSA değerleri karşılaştırıldı. Serum PSA değerinin % 25 ve üzeri artışı biyokimyasal progresyon, % 50 ve daha fazla azalışı ya da <2 ng/ml oluşu biyokimyasal regresyon, bunların dışındaki değerler için biyokimyasal stabil hastalık olarak kabul edildi. Serum PSA değerleri ve PET/BT sonuçları arasındaki uyum istatistiksel olarak Gamma katsayısı ile incelendi. Alınan tedaviler ve kastrasyon direnç durumu uyumlu ve uyumsuz grup arasında istatistiksel olarak karşılaştırıldı. Ayrıca lezyon bölgelerinin SUV değerleri ve serum PSA değişim düzeyleri arasındaki korelasyon da istatistiksel olarak incelendi. 
Bulgular: Yanıt değerlendirmede serum PSA değerleri ile [68Ga]Ga-PSMA-11 PET/BT bulguları arasında yüksek uyum saptanmış olup Gamma katsayısı 0,84 bulunmuştur. Alınan tedaviler ve kastrasyon direnci varlığı açısından uyumlu ve uyumsuz gruplarda istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Serum PSA değerleri ile prostat bezi SUV değerlerinde düşük düzeyde, serum PSA ile metastatik lenf nodu ve kemik SUVmax değerleri arasında orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı korelasyon bulunmuştur. 
Sonuç: Yayınlanan kriterlere göre yapılan PSMA PET/BT değerlendirmesi, alınan tedaviler ve kastrasyon direnç durumundan etkilenmeden serum PSA düzeyleri ile yüksek düzeyde uyum göstermektedir. Literatürdeki mevcut verilere ve bulgularımıza göre bu kriterler prostat kanserinde tedavi yanıtının değerlendirilmesinde serum PSA düzeyleri ile desteklenerek kullanılabilir.

Abstract:
Purpose: To investigate the therapy response criteria for PSMA based PET/CT that published by EAU and EANM in 2020 by comparing with alterations of serum PSA values and determine the factors affecting therapy response evaluation with PSMA based PET/CT.
Material and Method: A hundred [68Ga]Ga-PSMA-11 PET/CT scan that were acquired before and after therapy of consecutive 50 patients who received systemical antiandrogenic, chemotherapeutic or radionuclide therapy for prostate adenocarcinoma and were referred to Cukurova University Balcali Hospital Nuclear Medicine Department were evaluated retrospectively according to the published response criteria. The results of scans were compared with alteration of serum PSA values. An increase of % 25 and above of serum PSA level was accepted as biochemical progression, a decrease of % 50 or more or below 2 ng/ml as biochemical regression and as biochemical stable disease for between this range. The concordance between PET/CT results and serum PSA values was evaluated statistically with Gamma coefficient. The datas such as received therapies and castration resistance status were compared statistically between concordant and discordant group. In addition, the correlation between alterations of SUV values of lesion sites and serum PSA values were compared statistically.
Results: A high concordance was found between [68Ga]Ga-PSMA-11 PET/CT results and serum PSA values and 0,84 of Gamma coefficient was obtained. Between concordant and discordant group, statistically significant difference was not found in terms of received therapies and castration resistance status. Statistically significant low correlation was found between serum PSA changes and prostate SUV values, and statistically significant moderate correlation was found metastatic lymph node and bone SUVmax values. 
Conclusion: The therapy response evaluation of PSMA PET/CT according to the published criteria shows high concordance with serum PSA values without being affected by received therapies or castration resistance. This criteria can be used with contribution of serum PSA values in therapy response of prostate cancer according to the our results and the literature datas.