Majör depresyonlu hastalarda içselleştirilmiş damgalanmanın ilişkili olduğu faktörler ve işlevsellik üzerine olan etkisi
Factors Effecting Internalized Stigma in Major Depressive Disorder and Effects of Internalized Stigma on Functioning
Yazar: CAN AYDEMİR
Danışman: PROF. DR. OĞUZ ERKAN BERKSUN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Damgalama = Stigmatization ; Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresyon = Depression ; Ruh sağlığı = Mental health ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics

Özet:
Amaç
Bu tez çalışmasının amacı, majör depresyon tanısı konulmuş hastalarda içselleştirilmiş damgalanmanın ilişkili olduğu faktörleri bulabilmek ve bu ilişkinin boyutunu ortaya koyabilmektir. Ayrıca hastaların işlevselliğinin içselleştirilmiş damgalanmadan ne kadar etkilendiğini ortaya koyabilmek de çalışmamızda hedeflenmiştir.
Yöntem
Araştırmanın örneklemi, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Erişkin Psikiyatrisi Polikliniği'ne başvuran, DSM-V'e göre majör depresyon tanısı konulmuş çalışmaya katılmayı kabul eden 76 hastadan oluşmaktadır. Hastalara araştırmacı tarafından düzenlenmiş sosyodemografik veri formu ile içselleştirilmiş damgalanmanın boyutunu ölçmek amacıyla Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalanma Ölçeği (RHİDÖ), depresyon ve anksiyete belirtilerinin düzeyini belirlemek amacıyla Hamilton Depresyon Değerlendirme Ölçeği (HAM-D) ve Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği (HAM-A), işlevselliği değerlendirmek amacıyla da Kısa İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği (KİDÖ) uygulanmıştır. Analizler SPSS 20 kullanılarak yapılmıştır. Sonuçlar, gruplar arası fark ve korelasyon analizleri yapılarak değerlendirilmiştir.
Bulgular
RHİDÖ puanları cinsiyet açısından değerlendirildiğinde kadın ve erkekler arasında anlamlı farklılık bulunamamıştır (p:0,251).  Yaş ile RHİDÖ puanları arasında anlamlı pozitif bir ilişki bulunmuştur (r:0,444, p<0,01). Eğitim durumu ile RHİDÖ puanları arasında anlamlı negatif bir ilişki bulunmuştur (r:-0,485, p<0,01). HAM-D puanları ile RHİDÖ puanları arasında anlamlı pozitif bir ilişki bulunmuştur (r:0,667, p<0,01). HAM-A puanları ile RHİDÖ puanları arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p=0,455). RHİDÖ puanları medeni durum bakımından değerlendirildiğinde boşanmış/dul olanların evli ve bekar olanlardan anlamlı olarak daha yüksek RHİDÖ puanı aldığı bulunmuştur (p<0,01). Evliler ve bekarlar arasında anlamlı fark bulunamamıştır (p=0,196). RHİDÖ puanları çalışma durumu bakımından değerlendirildiğinde emeklilerin, çalışmayanlardan ve ücretli çalışanlardan anlamlı olarak daha yüksek RHİDÖ puanı aldığı bulunmuştur (p<0,01). Çalışmayanlar ve ücretli çalışanlar arasında anlamlı fark bulunamamıştır (p=0,222). KİDÖ puanları ile RHİDÖ puanları arasında anlamlı pozitif bir ilişki bulunmuştur (r:0,507, p<0,01). 
Sonuç
Majör depresyon tanısıyla takip edilen hastalarda kadın ve erkekler arasında içselleştirilmiş damgalanmada anlamlı farklılık yoktur. Yaş arttıkça içselleştirilmiş damgalanma  artmaktadır. Eğitim düzeyi arttıkça içselleştirilmiş damgalanma  azalmaktadır. Depresyonun şiddeti arttıkça içselleştirilmiş damgalanma  artmaktadır. Depresyona komorbid olarak eşlik eden anksiyete, içselleştirilmiş damgalanmanın boyutunu etkilememektedir. Boşanmış/dul olanlarda içselleştirilmiş damgalanma,  evli ve bekarlara kıyasla daha fazladır. Emeklilerde içselleştirilmiş damgalanma,  çalışmayanlara ve ücretli çalışanlara kıyasla daha fazladır. İçselleştirilmiş damgalanma arttıkça bireyin işlevselliği azalmaktadır. Bireyin işlevselliğini arttırmak için içselleştirilmiş damgalanmanın azaltılmasına yönelik müdahaleler büyük önem taşımaktadır.

Anahtar Sözcükler: Anksiyete , içselleştirilmiş damgalanma , işlevsellik , majör depresyon , sosyodemografik değişkenler

Abstract:
Factors Effecting Internalized Stigma in Major Depressive Disorder and Effects of Internalized Stigma on Functioning
Objective
The aim of the present study is to investigate the factors that modifies the internalized stigma in patients who were diagnosed with major depression. Also this thesis aims to determine how the patients functioning were effected with their internalized stigma.
Method
The participants of the study consist of 76 patients who were admitted to Department of Psychiatry  of Ankara University Hospital, and had a diagnosis of major depression according to DSM-V criteria. Sociodemographic form arranged by researcher, Internalized Stigma of Mental Illness (ISMI) Scale, Hamilton Anxiety Scale (HAM-A), Hamilton Depression Scale (HAM-D), Functioning Assessment Short Test (FAST) were applied to the patients to evaluate severity of symptoms. SPSS 20 was used for data analysis. Collected data were analysed via student's t-test, One-Way ANOVA and correlation analysis.
Results
There was no difference between men and women in Internalized Stigma of Mental Illness (ISMI) Scale scores (p:0,251).  There was a significant positive correlation between age and ISMI scale scores (r:0,444, p<0,01). There was a significant negative correlation between educational status and ISMI scale scores (r:-0,485, p<0,01). There was a significant positive correlation between Hamilton depression scale  (HAM-D) scores and ISMI scale scores (r:0,667, p<0,01).  No relationship was found between Hamilton anxiety scale (HAM-A) scores and ISMI scale scores (p=0,455). When the relationship between marital status and ISMI scale scores was evaluated, it was found that divorced/widowed patients have higher ISMI scale scores than married or single patients (p<0,01). There was no difference between married and single patients (p=0,196). When the relationship between working status and ISMI scale scores were evaluated, it was found that retired patients have higher ISMI scale scores than unemployed or working patients (p<0,01). There was no difference between unemployed or working patients (p=0,222). There was a significant positive correlation between Functioning Assessment Short Test (FAST) scores and ISMI scale scores (r:0,507, p<0,01).

Conclusion
There is no difference between men and women in internalized stigmatization. Internalized stigma increases as the age of the patient increases. Internalized stigma decreases as the educational status increases. Internalized stigma increases as the severity of the depression increases. Comorbid anxiety doesn't effect the severity of internalized stigma. Divorced/widowed patients have higher internalized stigmatization than married or single patients. Retired  patients have higher internalized stigmatization than unemployed or working patients. The functioning of the patients decreases as the internalized stigma increases. Strategies for lowering internalized stigma might have great impact on improving the functioning of the patients. 

Key Words: Anxiety , internalized stigma , functioning , major depression , sociodemographic factors