Turgut Özal Tıp Merkezi çalışanlarında hasta bina sendromu görülme sıklığı ve etkileyen faktörler
Frequency and affecting factors of sick building syndrome among the workers of Turgut Özal Medical Centre (TÖTM)
Yazar: MÜGE OTLU
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN SAVAŞ HACIEVLİYAGİL
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Hastaneler = Hospitals ; Hava kirliliği-bina içi = Air pollution-indoor ; Nem = Moisture ; Oksijen = Oxygen ; Sağlık hizmetleri araştırmaları = Health services research ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sıcaklık = Temperature

Özet:
Amaç: Bu çalışma, Turgut Özal Tıp Merkezi binasında çalışanlarda HBS semptomlarının, görülme sıklığının ve ilgili olabilecek bazı faktörlerin belirlenmesi amacı ile yapılmıştır.Materyal-Metod: TÖTM'nin tüm birimlerinde çalışan 2500 kişiden gönüllü olarak 951 kişi çalışmaya dahil edilmiştir. Kişilerin sosyodemografik verilerini ve HBS ile ilgili semptomları ve bazı özellikleri saptamaya yönelik anket uygulandı ve katılımcıların saturasyon ölçümü yapıldı. İkinci aşamada iç hava kalitesini değerlendirmeye yönelik ısı, CO, CO2 ve bağıl nem düzeyleri değerlendirildi.Bulgular: Katılımcıların %62.1'inde HBS tespit edilmiştir. Stres değerlendirmesi ile HBS ilişkisi, sürekli bir ilaç kullanma ve çalışılan ortamın sıklıkla çok sıcak olarak değerlendirilmesi ile HBS bulunma durumu ilişkisi istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.05). Çalışmaya alınanların HBS olup olmadıkları, lojistik regresyon analizi kullanılarak değerlendirildiğinde; kronik hastalık varlığı, ortamın sıklıkla çok sıcak veya ara sıra çok aydınlık olarak değerlendirilmesi, semptomlar nedeniyle doktora başvurup tanı almalarının etkileyici faktörler olduğu tespit edildi. Yapılan 36 ölçüm sonucunda CO2 çalışma ortamlarının % 69.4' ünde sınır değerin üzerinde çıkmıştır. Çalışma ortamlarının hiçbirinde CO miktarı sınır değer olan 9 ppm'in üzerinde çıkmamıştır. Yalnızca Klima Dairesi ve Mutfak Deposu 20 Cº'nin altında çalışma ortamları olup, çalışma ortamlarının % 72.2'sinde ortam sıcaklığı 24 Cº'nin üzerinde bulunmuştur. Çalışma ortamlarının %77.8'inde rölatif nem seviyesi sınır değer olan %30'un altındadır. Bu çalışmada, HBS semptomlarından en sık görülenler sırası ile yorgunluk ve bitkinlik (%67.1), başağrısı (%59.5), boğaz kuruluğu (%53.6), gözlerde yanma ve batmadır (%52.4).Sonuç: Günümüzün büyük kısmını geçirdiğimiz binaların sağlık etkilerini bilmek ve önlemlerimizi buna göre almak çalışanların iş performanslarını arttıracak, iş kalitesini iyileştirecek, nedeni belirlenemeyen sağlık sorunlarının ortaya konulmasını sağlayarak gereksiz iş kayıplarını ve sağlık harcamalarını önlemede etkili olacaktır.Anahtar Kelimeler: Hasta Bina Sendromu, İç ortam hava kalitesi, TÖTM, Hastane, ısı, nem, CO2.

Abstract:
Objective: This study was carried out among the workers in the building of Turgut Özal Medical Centre in order to determine the frequency of SBS symptoms and some of its related factors which can occur.Material ? Method: In this study, totally 951 volunteers out of 2500 persons who have been working in the whole departments of TÖTM were included. A questionnaire was conducted to state the socio-demographic parameters, the SBS symptoms, and some other characteristics of the persons and additionally the participants? saturation was measured. During the second step, the heat for evaluating the indoor air quality, CO, CO2, and relative humidity rates were reviewed.Findings: SBS was found in 62.1% of the participants. The relation between the SBS and the assessment of stress, the environmental consideration of work frequently as very hot, and the use of permanent medicine was found statistically meaningful (p<0.05). When the participants in the study were evaluated in terms of being with SBS by using the logistic regression analysis; the existence of chronic disease, the environmental consideration frequently as very hot, or occasionally as very illuminated, consulting a doctor due to the symptoms, and thereafter having a relevant diagnose were all determined as the affecting factors. In consequence of 36 measurements, CO2 was detected to be over the limit value in 69.4% of the work environments. Meanwhile, the quantity of CO was not found to be over the limit value of 9 ppm in any of the work environments. Only the Air Conditioning Department and Kitchen Storeroom were seen as the work places below 20 Cº and the environmental temperature was found over 24 Cº in 72.2% of the work environments. Relative humidity rate was detected to be below the limit value of 30% in 77.8% of the work environments. In this study, the most frequent symptoms were determined as fatigue and prostration (67.1%), headache (59.5%), throat dryness (53.6%), and burning and stinging eyes (52.4%), respectively.Conclusion: Having the knowledge about the health effects of the buildings, where we spend most of our times in a daily life, and taking the required precautions accordingly shall increase the performance of the workers, improve the quality of work life and additionally shall be influential to prevent the unnecessary work losses and health expenditures by revealing the unknown health problems.Key words: Sick Building Syndrome, Indoor Environment Air Quality, TÖTM, Hospital, Temperature, Humidity, CO2.