Arbutus unedo L. meyve ve yapraklarının  bioaktif bileşiklerinin belirlenmesi
Determination of bioactive compounds of Arbutus unedo L. fruits and leaves
Yazar: BİLGEN YÖRÜYÜŞ
Danışman: PROF. DR. YEŞİM YEŞİLOĞLU
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Eczacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Arbutus unedo L. = Arbutus unedo L. ; Bitki özütü = Plant extract ; Fenolik bileşikler = Phenolic compounds ; Fenoller = Phenols

Özet:
Kocayemiş (Arbutus unedo L.) meyvesinin ve yaprağının, su ve etil alkol ekstraktlarının içerdiği fenolik madde miktarı, fenolik madde çeşitleri, antioksidan aktiviteleri; farklı konsantrasyon ve farklı metodlarla incelendi. 
Kocayemişin en yüksek ekstrakt verimi, meyve-su ekstraktında (483,44 mg/g) gözlenmiştir. Toplam fenolik bileşik ve toplam flavonoid madde içeriği olarak, en yüksek madde içeriğinin kocayemiş yaprak-etil alkol ekstraktında olduğu belirlenmiştir.
Demir (II) iyonlarını şelatlama aktivitesi, kocayemişin diğer ekstrakları ile karşılaştırıldığında, en fazla şelatlama aktivitesinin, kocayemiş meyve-etil alkol ekstraktında olduğu gözlenmiştir. H2O2 giderme aktivitesi bakımından, kocayemişin ekstraktları arasında en yüksek H2O2 giderme aktivitesini, kocayemişin meyve-su ekstraktı göstermiştir.
Süperoksit anyon radikali giderme aktivitesi tayininde, ekstraktlar arasında kocayemiş meyve-etil alkol ekstraktının, daha yüksek süperoksit radikali giderme aktivitesine sahip olduğu tespit edilmiştir. DPPH• radikali giderme aktivitesi açısından incelendiğinde, ekstraktlar arasında en yüksek aktivite değeri, kocayemiş meyve- etil alkol ekstraktında gözlenmiştir.
ABTS•+ radikali giderme aktivitesinin tayininde, kocayemiş ekstraktları arasında, kocayemiş meyve-su ekstraktının daha yüksek aktivite göstermiştir. Toplam ferrik iyonlarını (Fe3+) indirgeme kapasitesi incelendiğinde, ekstraktlar arasında en yüksek demir indirgeme kapasitesi, kocayemiş yaprak-etil alkol ekstraktında bulunmuştur. Kocayemiş meyvesinde, karotenoid miktarının kuru ağırlığın mg'ı başına düşen % toplam karotenoid miktarının %4,46 olduğu belirlenmiştir.
 
Linoleik asit sisteminde ferrik tiyosiyanat (FTC) metodu kullanılarak lipid peroksidasyonunu inhibe etme değeri için, ekstraktlar içinde en yüksek değer ise kocayemiş yaprak-etil alkol (%45,71±0,34) ekstraktında gözlenmiştir.
LC-MS/MS ile fenolik madde miktarı analizinde, kocayemiş meyvesinde su ve etil alkol ekstraktlarında, en yüksek fenolik madde konsantrasyonlarının; gallik asit, izohamnetin, quersetinde olduğu, kocayemiş yaprağının etil alkol ekstraktında ise en yüksek fenolik madde konsantrasyonunun kuersetinde olduğu bulunmuştur. 
Kocayemiş (Arbutus unedo L.) meyvelerinden ve yaprağından elde edilen tüm ekstraktların antioksidan aktivite gösterdiği, kocayemiş meyvelerinin ve yaprağının doğal bir antioksidan kaynağı olarak kullanılabileceği, üretiminin teşvik edilerek insanların direkt tüketebileceği, in vivo çalışmalarla desteklenerek eczacılık alanında faydalı çalışmalar yapılabileceği, sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The antioxidant activity of arbutus berry (Arbutus unedo L.) fruit and leaf and phenolic substance amount and types in water and ethyl alcohol extracts were examined using different concentrations and methods.
The highest extract yield of erbutus berry was in fruit – water. 
(483,44 mg/g) The highest total phenolic compaund and total flavonoid contents were found in the ethyl alcohol extract.
Comparing otherextracts of arbutus berry, the highest chelating activity of ferric (II) ions was observed in ethyl alcohol extract. In determination of H2O2 clearance activity, the highest rate was in fruit – water extract of arbutus berry.
In determining the superoxide anion radical clearance activity, the highest rate was identified in the arbutus berry fruit – ethyl alcohol extract among the other extracts. From the perspective of radical DPPH• clearance activity, the highest activity was observed in arbutus berry fruit – ethyl alcohol extract among the other extracts.
In determination of ABTS•+ clearance activity, the highest activity was observed in arbutus berry fruit – water extract among other extarcts of the fruit.
In determination of total ferric ions (Fe3+) reduction capacity, the highest capacity was found in arbutus berry leaf – ethyl alcohol extract. In determining carotenoid content in arbutus berry fruit, it is identified to contain % 4,46 per mg of dry weigh. 
As for the rate of lipid peroxidation inhibition by using the ferric thiocyanate method in linoleic acid system, the highest score was observed in arbutus berry fruit – ethyl alcohol extract (%45,71±0,34) among the other extracts.
In the analysis of phenolic substance matter by LC-MS/MS it is determined that the water and ethyl alcohol extracts in arbutus berry, the highest phenolic substance concentrations were gallic acid, isohamnetin and quarcetin, in leaf and ethyl alcohol extract the highest phenolic substance concentration was found as quercetin. 
It was concluded that all the extracts obtained from arbutus berry fruit and leaf have antioxidant activity and both can be used as natural antioxidant sources. In addition to these by supporting the production people can use it directly or by strenghtening with "in vivo" works in pharmaceutics, functional activities can be achievable.