Kolorektal kanser hastalarında karaciğer metastazlarını saptamada F18-FDG PET/MR görüntülemenin katkısı
Added value of F18-FDG PET/MR imaging for detecting liver metastases in patients with colorectal cancer
Yazar: PINAR GÜNDÜZ
Danışman: DOÇ. DR. ELGİN ÖZKAN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı / Nükleer Tıp Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer neoplazmları = Liver neoplasms ; Kolon neoplazmları = Colonic neoplasms ; Kolorektal neoplazmlar = Colorectal neoplasms ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Neoplazm metastazları = Neoplasm metastasis ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography ; Radyonüklid görüntüleme = Radionuclide imaging

Özet:
Amaç: 
Kolorektal kanserde karaciğer metastazı varlığı prognozu belirleyen önemli bir faktördür. Karaciğer metastazının erken tanısı ve doğru evrelendirilmesi klinik yaklaşımı etkiler. Bu çalışmanın temel amacı, kolorektal kanser tanılı hastalarda tüm vücut F18-FDG PET/BT görüntülemeye ek olarak yapılan karaciğer PET/MR'ın karaciğer metastazı saptamadaki başarısını ve klinik karara etkisini değerlendirmektir. İkincil amaç ise hastalara ait bazı klinik ve histopatolojik özelliklere göre PET/BT ve PET/MR'ın karaciğer metastazı saptama başarıları arasında fark olup olmadığını saptamaktır. 
Gereç ve Yöntem: 
Çalışmaya kolorektal kanser tanısı ile evreleme ya da yeniden evreleme amacıyla 18F-FDG PET/BT yapılan 78 hasta (29 K, 49 E) dahil edildi. Tüm hastalara tüm vücut F18-FDG PET/BT'nin ardından karaciğer PET/MR görüntüleme yapıldı. Karaciğer PET/MR ve PET/BT bulguları hasta bazında ve lezyon bazında değerlendirilerek, altın standart olarak kabul edilen en az 3 aylık klinik takip ve/veya histopatoloji sonuçları ile karşılaştırıldı. Hastaların cinsiyet, primer tümör lokalizasyonu, primer tümör histopatolojisi, T evresi ve PET endikasyonu alt gruplarında PET/BT ve PET/MR'ın karaciğer metastazı saptama başarıları arasında fark olup olmadığı değerlendirildi.  
Bulgular: 
23 hastada evreleme ve 55 hastada yeniden evreleme amacıyla tüm vücut F18-FDG PET/BT ve ardından karaciğer PET/MR görüntüleme yapıldı. Yeniden evreleme amacıyla FDG PET/BT yapılan grupta 23 hastada tümör belirteç yüksekliği, 32 hastada şüpheli radyolojik bulgular vardı. 68 hastada karaciğer PET/BT ve PET/MR bulguları uyumlu iken, geri kalan 10 hastada uyumsuzdu. Uyumlu grupta 36 kişide her iki görüntüleme negatif iken, her iki görüntülemenin pozitif olduğu 32 hastanın 14'ünde PET/MR'da daha fazla sayıda lezyon saptandı. Uyumsuz grupta ise 8 hastada sadece PET/MR ile lezyon saptanabilirken, 2 hastada PET/MR ile metastaz dışlandı. Lezyon bazlı analizde PET/BT ve PET/MR'ın duyarlılık, özgüllük, PPD, NPD ve tanı doğruluğu sırasıyla %59, %96, %97, %46, %69 ve %94, %100, %100, %86, %95 olarak hesaplandı. Hasta bazlı analizde PET/BT ve PET/MR'ın duyarlılık, özgüllük, PPD, NPD ve tanı doğruluğu sırasıyla %77, %94, %93, %80, %85 ve %97, %100, %100, %97, %98 olarak hesaplandı. PET/MR ve PET/BT'nin karaciğer metastazı göstermede doğruluk oranları arasındaki fark özellikle; yeniden evreleme grubunda (p=0.003), primer tümörü T3 evre (p=0.012), sağ veya sol kolon kanseri (p=0.036 ve 0.021) ve adenokarsinom histopatolojisine sahip (0.009), erkek hastalarda (p=0.014) anlamlı bulundu. Karaciğer PET/MR ile elde edilen ek bilgiler 10/78 (%13) hastada klinik yaklaşımı değiştirdi.
Sonuç: 
Kolorektal kanser hastalarında karaciğer metastazlarını saptamada PET/MR görüntüleme PET/BT görüntülemeden daha başarılıdır. Kolorektal kanser hastalarında özellikle; yeniden evreleme yapılacak olan, primer tümörü T3 evre, sağ veya sol kolon yerleşimli ve adenokarsinom histopatolojisine sahip, erkek hastalarda rutin tüm vücut PET/BT görüntülemeye ek olarak karaciğer PET/MR görüntüleme yapılması, karaciğer metastazlarının daha erken evrede ve doğru saptanması ile hastaların klinik yaklaşımını değiştirme potansiyeline sahiptir.

Abstract:
Added Value of F18-FDG PET/MR Imaging for Detecting Liver Metastases in Patients with Colorectal Cancer
Aim: 
The presence of liver metastases in colorectal cancer is an important factor that affects the prognosis. Early diagnosis and correct staging of liver metastasis affects the clinical approach. The main purpose of this study is to evaluate the success of liver PET/MR imaging in addition to whole-body F18-FDG PET/CT imaging in detecting liver metastasis and its effect on clinical decision in patients with colorectal cancer.  The secondary aim is to determine whether there is a difference between the success of PET/CT and PET/MR in detecting liver metastasis according to some clinical and histopathological features of the patients.
Materials and Methods: 
78 patients (29 F, 49 M) with colorectal cancer who underwent F18-FDG PET/CT for staging or restaging were enrolled in the study. Liver PET/MR imaging after whole body F18-FDG-PET/CT was performed to all patients. Liver PET/MR and PET/CT findings were evaluated on a patient and lesion based and compared with at least 3 months of clinical follow-up and/or histopathology results, which are accepted as the gold standard. It was evaluated whether there was a difference between the liver metastasis detection successes of PET/CT and PET/MR in subgroups of gender, primary tumor localization, primary tumor histopathology, T stage and PET indication.
Results: 
Whole-body F18-FDG PET/CT followed by liver PET/MR imagings were performed for staging in 23 patients and restaging in 55 patients. 23 patients had elevated tumor markers and 32 patients had suspicious radiological findings who underwent FDG PET/CT for restaging. In 68 patients, liver PET/MRI and PET/CT findings were compatible, while incompatible in the remaining 10 patients. Among the compatible patients, while both imaging modalities were negative in 36 patients, in 14 of 32 patients who had both imaging modalities were positive, greater number of liver lesions were detected in PET/MR than in PET/CT. In the incompatible group, lesion could be detected only with PET/MR in 8 patients, while metastasis was excluded with PET/MR in 2 patients. In the lesion-based analysis Se, Sp, PPV, NPV, accuracy of PET/CT and PET/MR were %59, %96, %97, %46, %69 and  %94, %100, %100, %86, %95, respectively. In the patients-based analysis Se, Sp, PPV, NPV, accuracy of PET/CT and PET/MR were %77, %94, %93, %80, %85 and %97, %100, %100, %97, %98, respectively. The difference between the accuracy rates of PET/MR and PET/CT in showing liver metastases is found significant especially; in the restaging group (p=0.003), T3 stage (p=0.012), right or left colon cancer (p=0.036 and 0.021), adenocarcinoma histopathology (p=0.009) and male patients (p=0.014). The additional information obtained from PET/MRI changed treatment strategy in 10/78 (%13) patients.
Conclusions: 
PET/MR is more successful than PET/CT in detecting liver metastases. In colorectal cancer patients, especially to whom restaging is going to be perfomed, in patients with primary tumor T3 stage, located in the right or left colon and adenocarcinoma histopathology performing liver PET/MR imaging in addition to routine whole body PET/CT has the potential to detect liver metastases at an earlier stage accurately and change the clinical approach of patients.