Opere evre I-II-III kolon kanserli hastalarda prognostik faktörlerin araştırılması
Research of prognostic factors in patients with operated grade I-II-III colon cancer disease
Yazar: HASAN ALPAY
Danışman: DOÇ. DR. OLÇUN ÜMİT ÜNAL ; DOÇ. DR. ARİF YÜKSEL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Bozyaka Eğt. ve Arş. Hast. / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Kolon neoplazmları = Colonic neoplasms ; Neoplazm evreleri = Neoplasm staging ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prognoz = Prognosis ; Sağkalım = Survival ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Giriş: Çalışmamızda; opere olmuş olan evre I-II-III kolon kanser hastalarında küratif cerrahi sonrası hastalıksız ve genel sağkalımda katkısı olan prognostik faktörleri araştırmayı ve hastalarda adjuvan kemoterapi alıp almamanın sağ kalıma etkisini incelemeyi amaçladık.
Material ve Metodlar: T.C. Sağlik Bakanlığı İzmir Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Kliniğinin takibindeki opere edilmiş evre I-II-III kolon kanserli hastaların klinikopatolojik verileri retrospektif olarak incelendi. Tanı sırasında evre IV kolon kanserli ve rektum kanserli (anüsün en az 15cm üstüne kadar olan lezyonlar) hastalar çalışmaya dahil edilmedi. 2010 Ocak – 2018 Ocak arasında takip edilmiş olan opere edilmiş evre I-II-III kolon kanserli 276 hastanın dosya kayıtları incelendi. 202 hastanın dosyası değerlendirilebilir bulundu. Bunların içinden evre I olarak değerlendirilen 16 hasta, evre II olarak değerlendirilen 72 hasta ve evre III olarak değerlendirilen 114 hastanın dosya verileri incelendi.
Hastaların yaşı, cinsiyeti, aile öyküsü, diyabet varlığı, sigara kullanımı, performans durumu, tanı tarihi, tanı süresi, başvuru sırasında obstrüksiyon ve/veya perforasyon varlığı, preoperatif CEA (Carcinoembriyonic Antigen) düzeyi, preoperatif CA19-9 düzeyi, preoperatif nötrofil lenfosit oranı (NLO), hastalık evresi, tümör invazyon derecesi (T), çıkarılan lenf nodu sayısı, çıkarılan lenf nodu tutulum yeri, metastatik olan tutulan lenf nodu sayısı, tümörün histopatolojik tipi, tümörün histolojik derecesi, mikrosatellit instabilitesi (MSI), perinöral invazyon varlığı, perivasküler invazyon varlığı, lenfatik invazyon varlığı, genetik mutasyon durumu, tümörün lokalizasyonu, cerrahi sınırda tümör varlığı, nüks tarihi, nüks tipi, nüksün geliştiği organlar ve adjuvan kemoterapi alıp almadıkları irdelendi. Kemoterapi alan hastaların aldıkları kemoterapi tipi ayrıca kaydedildi.
Sağkalıma etki eden bu prognostik faktörler tek değişkenli ünivariant analizle incelenip anlamlı çıkan prognostik faktörler çok değişkenli multivariant analizle incelenerek sağ kalıma etkileri belirlendi. Çalışmamızda ayrıca; evre I-II-III opere edilmiş kolon kanserli hastalarda adjuvan kemoterapi alıp almamanın sağ kalım üzerindeki etkisi incelendi.
Bulgular: Hastalıksız sağkalım üzerine etkili faktörler değerlendirildiğinde tek değişkenli analizde hastanın performans durumu (PD) (p<0,001), nodal invazyon düzeyi (N evre) (p<0,001), histolojik derecesi (p<0,001), lenfatik invazyon varlığı (p=0,021), perforasyon varlığı (p=0,002), adjuvan kemoterapi kullanımı (p=0,001) ve adjuvan kemoterapi rejimi çeşidi (p=0,005) prognozu etkilerken, çok değişkenli analizde lenfatik invazyon varlığı (p=0,001), perforasyon varlığı (p=0,001), histolojik derecesi (p<0,001) ve adjuvan kemoterapi kullanımı (p<0,001) çalışmamızda bağımsız prognostik faktörler olarak kabul edildi. Performans durumu (PD) (p<0,001), nodal invazyon düzeyi (N evre) (p<0,001), histolojik derecesi (p<0,001), lenfatik invazyon varlığı (p=0,019), perforasyon varlığı (p=0,001), adjuvan kemoterapi kullanımı (p=0,001) ve adjuvan kemoterapi rejimi çeşidi (p=0,006) genel sağkalım ile ilişkili bulundu.
Evre I-II-III opere edilmiş kolon kanserli hastalarda adjuvan kemoterapi tedavisinin sağ kalıma olumlu etkisinin olduğu istatistiksel olarak hem tek değişkenli univariant (p=0,001) hem de çok değişkenli multivariant cox regresyon analizlerinde (p<0,001) saptandı. Çapraz tablolamalar yapılarak adjuvan kemoterapi tedavisi kullanımının; genetik mutasyonu olanlarda olumlu olduğu (p=0,049), nodal invazyon derecesi arttıkça olumlu olduğu (p<0,001), tümöral invazyon derecesi arttıkça olumlu olduğu (p<0,001), performans durumu kötüleştikçe olumlu olduğu (p=0,003), hastalık evresi arttıkça olumlu olduğu (p<0,001) ve lenfatik invazyonu olanlarda olumlu olduğu (p=0,008) istatistiksel olarak da anlamlı saptandı.
Sonuç: Evre I-II-III opere edilmiş kolon kanserli hastalarda adjuvan kemoterapi tedavisinin sağ kalıma olumlu etkisinin olduğu gösterilmekle birlikte; lenfatik invazyon varlığı, perforasyon varlığı, histolojik derece ve adjuvan kemoterapi kullanımı çalışmamızdaki bağımsız prognostik faktörler olarak değerlendirilmiş olup cerrahi sonrası tedavi ve takip planlanan bu hastalarda bu prognostik faktörlerin akılda tutulup göz önünde bulundurulmasının hastaların sağkalımı üzerindeki başarı şansını arttıracağına inanıyoruz.

Abstract:
Introduction: In our study , here we are aimed to evaluate the contributing prognostic factors in operated colon cancer patients with Stage I-II and III along the non-residual disease period after the curative surgery, the conditions that prolong the survey and also the effects of applied/non-applied adjuvant chemotherapy on the survival.
Materials and Methods: The clinical and pathological datas of the patients evaluated retrospectively which were operated for colon cancer stage I-II and III and under the follow of the Medical Oncology Department of Health Sciences University Bozyaka Search and Research Hospital of Turkish Republic Ministry of Health İzmir Governorship provincial health directorate . The patients wtih Stage 4 colon cancer and rectum cancer ( lesions last up to 15 cm above the anus) were excluded during the diagnosis. The case file records of the 276 operated colon cancer patients with Stage I-II and III and followed up between January 2010- January 2018 were evaluated. 202 patients were tought to be suitable. The evaluated patients were as follows 16 Stage I , 72 Stage II and 114 Stage III disease.
The age and gender of the patients, family history, presence of DM, smoking habits, the conditon of performance, diagnosis date, time to passed to diagnosis, presence of obstruction and/or perforation during initial admission, pre-operative and post-operative CEA levels (Carcinoembriyonic Antigen), preoperative neutrophil lymphocyte ratio (NLR), disease stage, tumor invasion ratio (T), number of lymph nodes removed, removed lymph node location, number of metastatic lymph nodes, histopathological type of tumor, histological grade of tumor, microsatellite instability (MSI), presence of perineural invasion, presence of perivascular invasion, presence of lymphatic invasion, genetic mutation status, tumor localization, presence of tumor at surgical margin, recurrence date, recurrence type, recurrent organs and whether patients received adjuvant chemotherapy were discussed. The type of chemotherapy received by patients was also recorded.
Those prognostic factors affecting survival were determined by examining with univariate analysis and then the statistically significant prognostic factors were reevaluated again by multivariant analysis to discribe the effects on survival. Also in our study, the effectts of receiving adjuvant chemotherapy or not on survival in operated colon cancer with stage I, II and III were examined.
Findings: When effective factors on disease-free survival period are evaluated by univariate analysis , the conditon of performance of the patient (PD) (p<0,001), nodal invasion ratio (N Stage) (p<0,001), histological grade (p<0,001), presence of lymphatic invasion (p=0,021), presence of perforation (p=0,002), adjuvant chemotherapy usage (p=0,001), type of the adjuvant chemotherapy (p=0,005) are seemed to effect the prognosis; however in multivariant analysis presence of lymphatic invasion (p=0,001), presence of perforation (p=0,001), histological grade (p<0,001), adjuvant chemotherapy usage (p<0,001) are accepted as independant prognostic factors in our study. The conditon of performance of the patient (PD) (p<0,001), nodal invasion ratio (N Stage) (p<0,001), histological grade (p<0,001), presence of lymphatic invasion (p=0,019), presence of perforation (p=0,001), adjuvant chemotherapy usage (p=0,001) and type of the adjuvant chemotherapy (p=0,006) are found to be associated with overall survival.
Adjuvant chemotherapy usage in operated colon cancer Stage I, II and III patients evaluated as statisticaly significant effect on the survival both by univariate (p=0,001) and multivariant regression analysis (p<0,001). Cross tabulations showed that the use of adjuvant chemotherapy treatment has an increasing positive statistically effect in patients with genetic mutations (p =0,049), in patients with higher nodal invasion ratios (p<0,001), in patients with increased tumoral invasion ratios (p<0,001), in patients with worse conditon of performance (p=0,003 ), in patietns with higher disease stages (p<0,001) and in patients with lymphatic invasion (p=0,008).
Result: While the adjuvant chemotherapy usage in operated colon cancer Stage I, II and III patients displayed as statisticaly significant effect on the survival, the presence of lymphatic invasion, presence of perforation, histological grade and adjuvant chemotherapy usage are evaluated as independant prognostic factors in our study; however we believe that keeping these prognostic factors in mind in these patients planned for surgery and follow-up will increase the chances of success on survival of patients.