Türk hukukunda borsa opsiyon sözleşmelerinde müşteri ile borsa üyesi arası hukuki ilişkiler
Legal relations between the client and clearing memberin stock market option contracts according to Turkish law system
Yazar: CEYHUN YAŞAR HALICI
Danışman: PROF. DR. ARİF BURHANETTİN KOCAMAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk (Medeni Hukuk) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Borsa = Stock exchange ; Hukuki işlemler = Legal processes ; Opsiyon sözleşmeleri = Option contracts ; Türk Hukuku = Turkish Law ; Uyuşmazlık = Incompatibility

Özet:
Opsiyon sözleşmeleri, türev işlemlerden olup opsiyon sahibine, ödenen opsiyon primi karşılığında, dayanak varlığı, belli bir vadeye kadar ya da vadeden önce kararlaştırılan fiyattan satın alıp almama ya da satıp satmama hususunda serbesti tanıyan bir sözleşme türüdür. Çalışmamız kapsamında Borsa İstanbul'da işlem gören opsiyon sözleşmeleri üzerinden değerlendirme yapılmıştır.
Opsiyon sözleşmeleri çerçeve ve bireysel sözleşme olmak üzere iki aşamalı gerçekleşmektedir. Çerçeve sözleşmeler hukuki dayanağını SPK Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ'in "Çerçeve Sözleşme İmzalama Yükümlülüğü" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasından almaktadır. Bireysel sözleşmeler ise çerçeve sözleşmelerin devamı olarak karşımıza çıkmakta olup TBK'da düzenlenen vekâlet ve alım-satım komisyonculuğu hükümlerinin uygulanacağı düşünülmektedir.
Opsiyon sözleşmesinin hukuki nitelendirmesinde şart ve yenilik doğurucu hak teorileri ön plana çıkmaktadır. Söz konusu bu hakkın belirli hukuki işlemlere konu edilebilmesi mümkündür.
Opsiyon sözleşmelerinin kullanım amacı olarak kumar ve denge-tedbir nitelikleri ile spekülasyon aracı olarak kullanılması durumları karşımıza çıkmaktadır.
Opsiyon sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar için adli yargıya, Borsa İstanbul'a ve tahkim yoluna başvurulmak suretiyle sonuç alınabilecektir.

Abstract:
Option contracts are derivative transactions and they grant freedom to the option holder to purchase or not to purchase or sell or not to sell the underlying asset to a certain maturity, before the certain maturity or before the maturity at agreed price in exchange for the option premium paid.  The options contracts traded on Borsa Istanbul are evaluated within the scope of our study
Option contracts occur in two phases: framework and individual contract. The legal basis of the framework contracts rests on the paragraph 1 of Article 26 titled "Communiqué on the Establishment and Operation Principles" of the Capital Markets Board of Turkey issued by Capital Markets Board of Turkey. However, individual contracts are considered as the continuation of the framework contracts. The provisions of the power of attorney and trade brokerage provisions in the Turkish Code of Obligations are considered to be applied to this contract.
Conditional and formative right theories become prominent in the legal description of option contract. This aforementioned right can be subject to certain legal proceedings.
The use of option contracts as a speculation tool due to their gambling and balance-measure qualities is encountered as their intended use.
The conflicts arising from option contracts may be solved in civil jurisdiction or applying to Borsa Istanbul or arbitration.