Düşük yoğunluklu çatışmalarda konvansiyonel güçlerin kullanılması: 1991-1999 Türk Silahlı Kuvvetleri örneği
Commissioning conventional forces in low intensity conflicts: 1991-1999 Turkish Armed Forces case
Yazar: M. CAN KASAPOĞLU
Danışman: PROF. DR. HASAN KÖNİ
Harp Akademileri Komutanlığı / Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Strateji ve Stratejik Araştırmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Askeri harekatlar = Military operations ; Askeri harekatlar = Military operations ; Düşük yogunluklu çatışmalar = Low intensity conflicts ; Güvenlik = Security ; Güvenlik teşkilatı = Security establishment ; Konvansiyon = Convention ; Savaş = War ; Silahlı kuvvetler = Armed forces ; Terör = Terror ; Terörle mücadele = Counterterrorism ; Türk Silahlı Kuvvetleri = Turkish Military Forces ; Çatışma = Conflict ; Çatışma modelleri = Conflict models

Özet:
Düşük Yoğunluklu Çatışmalar (DYÇ) barış dönemi rutin rekabet ve mücadele koşullarının üstünde ancak konvansiyonel savaşların altında, gri bir alanda vuku bulan silahlı mücadeleler olarak tarif edilebilir. Terörizm ve terörizmle mücadele, ayaklanmalar, ayaklanmalara karşı koyma, yabancı dahili savunma (dışarıda iç savunma) ?foreign internal defense? gibi geniş bir spektrumda ele alınan söz konusu çatışma türü, doğası itibariyle politik?askeri bir alana karşılık gelmektedir. Daha açık bir anlatımla, DYÇ güvenlik ortamı askeri güç unsurunun diğer milli güç unsurlarını desteklediği çok boyutlu bir mücadele stratejisini gerekli kılmaktadır. Clausewitz'in güvenlik çalışmalarına kazandırdığı ?ağırlık merkezi? kavramı çerçevesinde, DYÇ'nin ağırlık merkezinin politik psikolojik faktörlerin etkin olduğu ?kamuoyu? noktasında oluştuğu ve bu nedenle askeri eylemlerin algılar üzerine kurulu bir dünyada yansımalarının olacağı unutulmamalıdır. Dolayısıyla sıklıkla tekrarlandığı üzere DYÇler ?kalplerde ve beyinlerde? kazanılan ya da kaybedilen mücadelelerdir.Harp tarihi bakımından DYÇ pratiğinin, kuramsallaştırma çabalarının oldukça önünde seyrettiğini söylemek mümkündür. Zira imkân ve kabiliyetleri kısıtlı unsurların, daha güçlü aktörlere meydan okuduğu durumlarda, asimetrik tehdit oluşturacak strateji ve konseptler izlemesi birçok kez rastlanabilecek bir hareket tarzıdır. DYÇ'ye ilişkin ilk kuramsallaştırma çabalarının ?küçük savaşlar? ?small wars? yaklaşımıyla başladığını söylemek yanlış olmayacaktır. Bu noktada ilginç olan husus, literatürdeki kavramsallaştırmanın bir öncekini geçersiz kılmayacak şekilde ilerlemiş olmasıdır; nitekim günümüzdeki çalışmalar küçük savaşlar, düşük yoğunluklu çatışmalar ve gayrinizamî harp kavramlarını birbirlerinin yerine ya da bir arada kullanabilmektedir.Formasyonları itibariyle diğer düzenli ordularla savaşmak üzere eğitilen silahlı kuvvetler teşkilatlarının DYÇ güvenlik ortamında asimetrik tehdit unsurlarına karşı başarı kazanmak için kapsamlı bir dönüşüm geçirmeleri gerekmektedir. Bu tez çalışmasının Askeri Meselelerde Devrim ?Revolution in Military Affairs? analitik çerçevesiyle izah etmeyi tercih ettiği söz konusu dönüşüm; askeri teknolojik modernizasyondan daha geniş bir kapsamda; doktrin?talimname, organizasyon yapısı, harekât gibi alanları da içermelidir. Ayrıca Galula'nın ?zihinsel dönüşüm? olarak adlandırdığı şekilde askeri stratejik kültürde önemli değişimlerin yaşanması, diğer bir ifadeyle konvansiyonel güçlerin düşünme, analiz ve karar verme tarzlarının çatışma ortamının temel parametrelerine uyum sağlaması da yaşamsal önemdedir.Türk Silahlı Kuvvetlerinin (TSK) 1991?1999 döneminde bölücü terör örgütü Kürdistan İşçi Partisi'ne (PKK) karşı mücadelesinin DYÇ'ye ilişkin teorik ve doktriner çalışmalar açısından adeta bir ?harp laboratuarı? işlevi gösterecek şekilde önemli bir öğrenilen dersler kaynağı olabileceği düşünülmektedir. Zira bir yandan bölücü terör örgütü, Maoist gayrinizamî harp paradigması kapsamında asimetrik tehdit unsurunun birçok karakteristik özelliğini sergilerken; diğer yandan da TSK, kapsamlı bir dönüşüm geçirmek ve 1999'da askeri zafer elde etmek suretiyle DYÇ güvenlik ortamında konvansiyonel güçlerin kullanılmasına ilişkin önemli analizlere ulaşılmasını sağlamaktadır.İncelemeye konu mücadele döneminde TSK, tümenlere dayalı teşkilat yapısından kolordu?tugay?tabur sistemine geçilmesi, alan hakimiyeti stratejisinin benimsenmesi, Özel Harp Dairesi'nin Özel Kuvvetler Komutanlığı'na dönüştürülerek geliştirilmesi, Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde özel harekat icra edebilecek birliklerin oluşturulması, Jandarma Asayiş Kolordusunun bir DYÇ birliği olarak düzenlenmesi, kara havacılık faaliyetlerine odaklanılarak genel maksat ve taarruz helikopterlerinden oluşan önemli bir envanter kazanılması, gece ve kış şartlarında operasyon yapabilecek imkan ve kabiliyetin sağlanması gibi alanlarda teorik çerçevenin ortaya koyduğu dönüşüm gerekliliklerini dikkate değer ölçüde tamamlayabilmiştir.PKK ile mücadeleyi sınır ötesine taşıyarak terör örgütünün stratejik derinliğini hedef alan 1991?1999 dönemi operasyonları, belirtilen nitelikleri ve sonuçlarıyla kara sınırları ötesinde faaliyet gösteren devlet?dışı silahlı gruplarla mücadelede dikkate alınması gereken emsaller oluşturmaktadır. Ayrıca, Suriye Arap Cumhuriyeti başta olmak üzere devlet düzeyindeki kimi aktörlerce bir vekâleten savaş unsuru olarak kullanılan PKK'ya karşı, Şam üzerinde askeri?politik baskı kurmak konseptine dayanan zorlayıcı diplomasi ve tırmandırma stratejilerinin test edilmesi bağlamında da 1991?1999 TSK örneği önem taşımaktadır.Bu tez çalışması, DYÇ'ye ilişkin kuramsal yaklaşımları Clausewitz'in görüşleri başta olmak üzere, savaş ve strateji teorisi ile geniş bir çerçevede ele almayı, konvansiyonel güçlerin uyum ve dönüşüm süreçlerini Askeri Meselelerde Devrim kavramı çerçevesinde açıklamayı; bu sayede oluşturulacak analitik çerçeveyi ?1991?1999 Türk Silahlı Kuvvetleri Örneğini? teorik düzeyde izah etmek amacıyla kullanmayı hedeflemektedir.

Abstract:
The term Low Intensity Conflict (LIC) can be defined as the type of struggle below conventional wars, but above routine, international peace time competition. The conflict takes place in a wide array of clashes including terrorism, counterterrorism, insurgencies, counterinsurgencies, foreign internal defense etc. In clear terms, LIC security environment necessitates a strategy in which military power is expected to support other factors of national capacity. Regarding the framework of Clausewitz?s ?center of gravity? notion, it should be noted that LIC?s center of gravity holds a place at public opinion level, thus it is a struggle which can be won or lost in ?hearts and minds?.In the light of military history, it can be argued that LIC theory goes well after its practice. Because it has always been quite possible to observe actors with limited capacity prefer asymmetric strategies and concepts when facing superior adversaries. The first theorizing attempts on LIC can be traced back to the small wars concept. However, the conceptualization in the literature advanced in a way which does not invalidate the predecessors. As a matter of fact, contemporary articles on the subject usually use small war, low intensity conflict and irregular warfare terms instead of each other or even together.Conventional Forces generally have a formation which is appropriate of facing other conventional actors and are not well suited to demands of LIC, also requires a comprehensive transformation in order to overcome asymmetric threats. This PhD research will try to explain the transformation of conventional forces in LIC by using the Revolution in Military Affairs (RMA) as analytical tool. It should be mentioned that the RMA concept is more than simply military modernization, and namely includes dramatic shifts in fields like doctrine, field manuals, operations, organization etc. Furthermore, it is vital to launch a mental change or, ?adaptation of minds? in Galula?s words, for conventional forces to achieve success in LIC threat landscape. The ?adaptation of minds? is tantamount to adaptation of military strategic culture notion which covers analytical and decision making habits of military elites and personnel.Turkish Armed Forces? (TAF) 1991?1999 struggle against Kurdistan Workers? Party (PKK) terrorist organization can be categorized as a ?military laboratory? and an important lessons learned source for theoretical and doctrines studies on LIC. In the course of struggle, PKK has applied an almost complete example of Maoist ?people?s war? paradigm while TAF, by its 1999 military success, showed a good example of how conventional forces should be used in LIC through broad military transformation.During the 1991?1999 period, TAF has shifted from divisions based force structure to a mobile corps?brigades?battalions structure, promoted Special Warfare Agency to Special Warfare Command, developed special operations units within the gendarmerie and set a special gendarmerie public order corps, successfully embraced a field superiority strategy, focused on land forces aviation especially by rotary?wing elements, and improved night / winter conditions operative capacity. Besides, through cross?border operations to PKK safe havens located in the Northern Iraq, TAF has managed to attack strategic depth of the terrorist organization. Moreover by applying military?political pressure on Damascus administration, which has continuously supported PKK, Turkey was able to defeat 20 years of proxy war.This PhD thesis aims to create a theoretical framework by discussing LIC through war and strategy theories including Clausewitz?s approach, analyzing conventional forces? adaptation processes to demands of LIC by using RMA notion, and apply the theoretical framework to 1991 ? 1999 TAF example in order to explain the case study.