Erkekliğin inşası bağlamında dijital televizyon dizileri: "Bir Başkadır" örneği
Digital television series in the context of the construction of masculinity: The example of "Ethos"
Yazar: NEBİLE EROĞUL
Danışman: PROF. DR. BEYHAN ZABUN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Felsefe Grubu Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu araştırmada eşitsiz toplumsal cinsiyet ilişkilerindeki hegemonyanın yapısını tahlil etmek amaçlanmıştır. Bu amaçla araştırmada, toplumsal cinsiyet ilişkileri bağlamında 'Bir Başkadır' Türk internet dizisinde eril hegemonyanın rıza ve onay süreçleri ele alınmaktadır. Hegemonya kişisel ilişkilerde farklı ya da aynı cinsler arasında işe koşulmaktadır. Yani bazen bir erkek kadını hegemonyası altına alabileceği gibi, bir kadın başka bir kadını ya da bir erkek başka bir erkeği hegemonyası altına alabilir. Hegemonya tahakkümden farklı olarak rıza ve onay süreçlerini içermektedir. Hegemonya da tahakküm durumunda var olan şiddet ve saldırganlık söz konusu değildir. Bu nedenle hegemonyayı tahakküm durumları gibi rahatlıkla gözlemlemek söz konusu olamaz. Hegemonya çoğu zaman toplumsal cinsiyet ilişkilerinde gizlenmiş bir şekilde bulunmaktadır. Dolayısıyla ele alınan 'Bir Başkadır' Türk internet dizisinde hegemonya süreçlerini ortaya çıkarmak, ince bir işçilikle konuyu ele almayı gerektirmektedir. Araştırma nitel araştırma modelinde olup, araştırmanın verileri dizi metni ile yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilmiştir. Araştırmanın veri analizi ise içerik analizi ile gerçekleştirilmiştir. Dizi metni içerik analizi neticesinde; hegemonya, cinsiyet rolleri, erkeklik krizi, ataerkil şartlanma ve hegemonyanın eleştirisi olmak üzere 5 temaya ulaşılmıştır. Verilerin analizi bu temalar altında yer alan kategorilere göre gerçekleştirilmiştir. Daha sonra ulaşılan temalardan yola çıkarak ve uzman görüşü de alınarak diziyi izleyen 35 kişi ile yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. Böylelikle araştırmanın içerik analizi neticesinde ulaşılan veriler, diziyi izleyen kişilerle görüşmeler yapılarak üçgenleme tekniği ile çeşitlendirilmiş ve çalışmanın güvenirliği desteklenmiştir. Araştırma sonucunda ulaşılan hegemonya, erkeklik rolleri ve erkeklik krizi temaları ataerkil düzenin failleri olan erkeklere ve erkeklik performelerine odaklı temalardır. Ataerkil şartlanma ve hegemonyanın eleştirisi (karşı hegemonik) temaları ise erkekliklerden etkilenen, hegemonyanın devamlılığı ve korunmasında rıza ve onay vererek statükoyu devam ettiren kadınlıkları ortaya çıkaran temalardır. Sonuç olarak medyatik içeriklerin heteroseksüel erkeklere, erkekliklerini iddialı ve çarpıcı bir biçimde sunmalarını telkin ettiği vurgulanmaktadır. Bu bağlamda erkekliklerini iddialı ve çarpıcı bir şekilde sunma kaygısı ile ortaya koymanın erkeklerde de eril bir yük ortaya çıkardığı, bu çarpıcı ve iddialı erkekliğin özellikle kadınlar üzerinde uygulama alanı bulduğu, bu durumun da eşitsiz toplumsal cinsiyet ilişkileri ortaya çıkardığı vurgulanmaktadır.

Abstract:
In this research, it is aimed to analyze the structure of hegemony in unequal social gender relations. Therefore, in this research, the consent and approval processes of masculine hegemony in the Turkish internet series 'Ethos' are discussed in the context of social gender relations. Hegemony is exercised between different or same sexes in personal relationships. That is to say, sometimes a man can hegemonize a woman, a woman can hegemonize another woman, or a man can hegemonize another man. Unlike domination, hegemony includes consent and approval processes. In hegemony, there is no violence and aggression that exists in the situation of domination. For this reason, it is out of question to observe hegemony as easily as domination situations. Hegemony often remains hidden in social gender relations. Therefore, revealing the hegemony processes in the Turkish internet series 'Ethos' requires to deal with the subject with meticulous attention. The research model is the qualitative research model and the data of the research were obtained from the series text and semi-structured interviews. The data analysis of the research was carried out with content analysis. As a result of the content analysis of the series text, 5 themes were obtained: hegemony, gender roles, masculinity crisis, patriarchal conditioning and criticism of hegemony. The analysis of the data was carried out according to the categories under these themes. Afterwards, based on the themes reached and expert opinion that was received, semi-structured interviews were conducted with 35 people who watched the series. Thus, the data obtained as a result of the content analysis of the research were diversified with the triangulation technique by interviewing the people who watched the series and the reliability of the research was supported. The themes of hegemony, masculinity roles and masculinity crisis that were obtained reached as a result of the research are the themes that focused on men who are the agents of the patriarchal order and masculinity performances. The themes of patriarchal conditioning and criticism of hegemony (counter-hegemonic) are themes that reveal femininities that are influenced by masculinities and that maintain the status quo by giving consent and approval in the continuity and protection of hegemony. As a result, it is emphasized that media content encourages heterosexual men to present their masculinity assertively and strikingly. In this context, it is emphasized that revealing their masculinity with the concern of presenting their masculinity in an assertive and striking way creates a masculine burden for men, this striking and assertive masculinity finds execution area especially on women, and this situation creates unequal social gender relations.