Türkiye örneğinde finansal dolarizasyon olgusunun bankacılık ve reel sektör açısından ampirik analizi
Empirical analysis of financial dollarization in banking and real sector: In case of Turkey
Yazar: SEVCAN KAPKARA
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN ÇAĞLARIRMAK USLU
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bankacılık sektörü = Banking sector ; Dolarizasyon = Dolarization ; Reel sektör = Real sector ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector ; Yapısal vektör otoregrasyon modeli = Structural vector autoregression models

Özet:
Türkiye ekonomisinde, dolarizasyon oranlarında son yıllarda artış yönlü gelişmelerin yaşandığı görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, finansal dolarizasyon olgusunun derecesini, belirleyicilerini ve sektörel etkilerini Türk bankacılık sektörü ve reel sektör açısından incelemektir. Bu amaç doğrultusunda; bankacılık sektörü analizlerinde "Yapısal Vektör Otoregresif Model" ve 2004:1-2019:7 dönemi verileri kullanılarak finansal dolarizasyon unsuru olarak kabul edilen kredi ve mevduat dolarizasyonunun belirleyicileri tespit edilmiş olup bu unsurların yabancı para cinsi kredi hacmi üzerindeki etkileri incelenmiştir. Reel sektör analizlerinde ise dinamik panel veri yöntemlerinden "Sapması Düzeltilmiş Gölge Değişkenli En Küçük Kareler Yöntemi" ve 2008-2016 dönemi verileri kullanılarak borç dolarizasyon oranının belirleyicileri araştırılmış ve borç dolarizasyon oranının sektörel kârlılık üzerindeki etkisi incelenmiştir. Çalışmada endeks hesaplamaları sonusunda elde edilen bulgular bankacılık sektörünün yaşadığı finansal dolarizasyonun derecesinin 2005-2013 döneminde orta, diğer dönemlerde ise yüksek derecede; reel sektör dolarizasyon oranınn ise tüm dönemlerde orta derecede olduğunu göstermektedir. Elde edilen ampirik bulgular ise kredi ve mevduat dolarizasyon oranlarında meydana gelen bir standart sapmalık şoka bankalacılık sektörü yabancı para cinsi kredi hacminin pozitif yönde tepki verdiğini ve borç dolarizasyon oranının reel sektör karlılığını arttırdığını göstermektedir.

Abstract:
In recent years, increasing in dollarization ratio is observed in Turkish economy. The aim of this study is to examine the degree of dollarization, determinants of dollarization and sectoral effects of financial dollarization in terms of the Turkish banking sector and the real sector. In accordance with this purpose; in banking sector analyzes, the determinants of loan and deposit dollarizations, which are considered to be financial dollarization factors, have been determined using the "Structural Vector Autoregressive Model" and 2004:1-2019:7 period data, and the effects of these factors on foreign currency loan volume have been examined. In the real sector analysis, the determinants of the debt dollarization ratio were investigated by using the "Least Squares Method with Deviation Corrected Shadow Variables" which is dynamic panel data methods and the data for the period 2008-2016 and then the effect of the debt dollarization ratio effect on sectoral profitability was examined. The results of the index calculation show that the degree of financial dollarization in the banking sector is experienced medium in the period of 2005-2013, and high in other periods; real sector dollarization degree is medium in all periods. The empirical findings show that the banking sector's foreign currency loan volume responded positively to a standard deviation shock in loan and deposit dollarization ratios and the debt dollarization rate increased the real sector profitability.