Tek taraflı hidronefrozu olan çocuk olgularda ultrasonografik renal parankimal hacim ölçümü
Ultrasonographic renal parenchymal volume measurement in pediatric patients with unilateral hydronephrosis
Yazar: FARUK BECİ
Danışman: PROF. DR. ÖMER YILMAZ
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Cerrahisi = Pediatric Surgery

Özet:
Amaç: Üreteropelvik bileşke darlığı (UPBD), renal pelvisten proksimal üretere idrar akışının engellenmesini ifade eder. Böyle bir durumda renal pelviste toplanan idrar burada basınç artışına ve pelvis duvarının gerilmesine sebep olur. Renal pelvis mevcut duruma bir süre uyum sağlayabilir, ancak viskoelastisitesini kaybettiğinde, artan intrapelvik basınç irreversibl böbrek hasarına sebep olur. Hastalığın takip sürecinde, özellikle cerrahi tedavinin zamanı hakkında yapılan birçok çalışma, yayınlanan birçok makale mevcuttur ancak bu konuda maalesef ortak bir karar söz konusu değildir. Dolayısıyla UPBD'nin takibi ve cerrahi kararı konusunda ucuz, ulaşılabilir, iyonizan radyasyon içermeyen bir yöntem ile oluşturulmuş farklı bir parametreye ihtiyaç duyulmaktadır. Parankimal böbrek hacminin bu konuda önemli bir argüman olacağı son dönemde yapılan çalışmalarda gösterilmektedir. Tüm bu sebeplerle çalışmamızda tek taraflı UPBD'li olgularda USG kullanarak renal parankimal hacim ölçümü yapılabilmeyi amaçladık.

Gereç-Yöntem: Çalışmamıza Mart 2023–Eylül 2023 tarihleri arasında Manisa Celal Bayar Üniversitesi Çocuk Cerrahisi Kliniği'ne başvuran tek taraflı hidronefrozu olan UPBD tanısı almış 0-18 yaş arasındaki toplamda 24 hasta dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların böbrek transvers kesitleri USG (Canon Aplio A – Tokyo, Japan) aracılığıyla böbrek inferiorundan superioruna doğru prob hareketiyle video olarak kayıt altına alındı. Ardından bu görüntüler içerisinden 5 adet eşit aralıklı kesitsel görüntü (segmentasyon) çıkarıldı. Bu görüntüler Adobe 360 programı aracılığıyla birleştirilerek parankimal hacimleri ölçüldü. Ölçülen parankimal hacimler normal böbrek ve UPBD'li böbrek şeklinde 2 gruba ayrıldı ve bu gruplar hidronefroz, AP çap ve parankimal kalınlık parametreleriyle karşılaştırıldı. Numerik değişkenlerin normal dağılıma uyup uymadığı Shapiro-Wilk korelasyon testi ile değerlendirildi. Gruplar arasındaki farklılılar non-parametrik Wilcoxon işaretli analiz testi ile analiz edildi. p<0,05 değeri anlamlı olarak kabul edildi.

Bulgular: Çalışmaya katılan 24 olgunun parankimal hacimleri, UPBD olan böbreklerde ortalama 49.452 mm3 ± 23.287 mm3 iken, normal böbreklerde ortalama 57.979 mm3 ± 27108 mm3 olarak izlendi. Normal böbreklerin parankimal hacimleri, HN olan böbreklerin parankimal hacimlerine oranlanıp HN dereceleri ile karşılaştırıldığında grade 2 HN ile grade 3 HN arasında anlamlı bir fark saptanmadı (p>0,05). Grade 3 HN ile grade 4 HN arasında karşılaştırma yapıldığında bu gruplar arasında da anlamlı bir fark olmadığı izlendi (p>0,05). Son olarak grade 2 HN ile grade 4 HN arasında karşılaştırma yapıldığında ise her iki grup arasında anlamlı bir fark olduğu gözlendi (p<0,05).

Sonuç: Çalışmamız, USG ile parankimal hacmin ölçülebildiğini göstermektedir. Daha çok olgu dahil edilerek yapılan çalışmalar sonucunda; cerrahi karar verme aşamasında USG ile renal parankim ölçümünün güvenilir bir parametre olabileceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Aim: Ureteropelvic junction stenosis (UPJO) refers to the obstruction of urine flow from the renal pelvis to the proximal ureter. In such a situation, urine collected in the renal pelvis causes an increase in pressure and stretching of the pelvic wall. The renal pelvis can adapt to the current situation for some time, but when it loses its viscoelasticity, the increased intrapelvic pressure causes irreversible kidney damage. There are many studies and articles published on the follow-up of the disease, especially on the timing of surgical treatment, but unfortunately there is no consensus on this issue. Undoubtedly, what is desired in determining the indication for surgery is that it is cheap, accessible and does not work with ionizing radiation. Therefore, a different parameter is needed for the follow-up and surgical decision of UPJO. Parenchymal kidney volume is thought to be an important parameter in recent studies. In our study, we aimed to measure renal parenchymal volume using USG in patients with unilateral UPJO.

Material and Methods: A total of 24 patients between the ages of 0-18 years with unilateral hydronephrosis diagnosed as UPJO who were admitted to Manisa Celal Bayar University Pediatric Surgery Clinic between March 2023 and September 2023 were included in our study. Transverse sections of the kidneys of the patients included in the study were video-recorded by USG (Canon Aplio A-Tokyo, Japan) with probe movement from inferior to superior kidney, then 5 equally spaced cross-sectional images (segmentation) were extracted from these images. These images were merged using Adobe 360 program and parenchymal volumes were measured. The measured parenchymal volumes were divided into 2 groups as normal kidney and kidney with UPJO and these groups were compared in terms of hydronephrosis, AP diameter and parenchymal thickness parameters. Shapiro-Wilk correlation test was used to evaluate whether the numerical variables were normally distributed. Differences between groups were analyzed with the non-parametric Wilcoxon signed analysis test. A value of P<0.05 was considered significant.

Results: The parenchymal volumes of the 24 patients who participated in the study showed a mean parenchymal volume of 49.452 mm3 ± 23.287 mm3 in kidneys with UPKD, while the mean parenchymal volume in normal kidneys was 57.979 mm3 ± 27108 mm3. When the parenchymal volumes of normal kidneys were compared with the parenchymal volumes of kidneys with HN and compared with the HN grades, no significant difference was found between grade 2 and grade 3 HN (p>0.05). When grade 3 was compared with grade 4 HN, no significant difference was observed in this group (p>0.05). Finally, when a comparison was made between grade 2 and grade 4 HN, a significant difference was observed between both groups (p<0.05).

Conclusion: Our study showed that parenchymal volume can be measured with USG and we think that performing these measurements in more cases in future studies may be a reliable parameter in surgical decision making.