İlköğretim ikinci sınıf öğrencilerinin kelime servetini zenginleştirme üzerine deneysel bir çalışma
2nd year primary school students in an experimental study on the enrichment of the word wealth
Yazar: ARZU ÇEVİK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MESİHA TOSUNOĞLU
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Deyimler = Idioms ; Dil öğretimi = Language teaching ; Kelime öğretimi = Vocabulary teaching ; Söz varlığı = Vocabulary ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu çalışma, ilköğretim ikinci sınıf öğrencilerinin deyim öğrenebileceği düşünü-lerek hazırlanmıştır. Ana dili öğretiminde, kelime ve deyim öğretimi için çoğunlukla geleneksel yöntemler kullanılmaktadır. Geleneksel yöntemlerin dışında yöntem ve tek-niklerle deyimlerin erken yaşlarda öğrenilebileceği varsayımından hareketle görseller ve tahkiyeli metinler aracılığıyla ilköğretim ikinci sınıf öğrencilerine deyim öğretme ça-lışmamızın amacını oluşturmuştur. Bu amaçla rastgele seçilen Kırıkkale ili Merkez ilçe-sine bağlı Şehitler İlköğretim Okulu'nun ikinci sınıf öğrencilerinden deney ve kontrol grubu oluşturulmuştur. Çalışmada programda yer alan ?Dünyamız ve Uzay? teması ile alakalı 15 deyim ve ?Hayvanlar? ın yer aldığı 15 deyim Metin Yurtbaşı'nın ?Deyimler Sözlüğü?nden seçilmiştir. Bu deyimlerin bilinip bilinmediğini belirlemek için ön test uygulanmıştır. Ön test sonucunda öğrencilerin deyimleri bilmedikleri ortaya çıkmıştır. Bir derste beş deyim öğretileceği planlanarak 6 metin yazılmıştır. Bu metinler için uzman görüşü alınmıştır. Seçilen deyimler deney grubunda kullanılmak üzere uzman Resim Öğretmeni Serdar Demircan tarafından deyimin anlamına ve hikâyede geçtiği duruma uygun olarak resmedilmiştir. Deney grubunda görseller ve hikâyeler aracılığı ile öğretim yapılırken kontrol grubunda geleneksel yöntem izlenmiştir. Her iki grupta da motivasyon çalışmasından sonra deyimlerin yer aldığı metinler, araştırmacı tarafından okunmuştur. Kontrol grubunda metinde geçen deyimlerin anlamı sözlükten buldurulmuştur. Anlamı öğrenilen deyimleri öğrencilerden cümle içerisinde kullanmaları istenmiştir. Deney gru-bunda ise deyimlerin anlamını somutlaştırması için görseller gösterilmiş öğrencilerden görselleri yorumlamaları istenmiştir. Deyimin anlamı öğrencilere tahmin ettirilmiştir. Deyimlerin anlamı bulunduktan sonra deyim-görsel eşleştirmesi istenmiştir. Deyimleri aktif olarak kullanmaları için öğrenciler deyim hakkında konuşturulmuştur. Hafta içeri-sinde ara test uygulanmıştır. İki haftalık süre içerisinde on deyimin öğretimi tamamlan-mıştır. Üçüncü hafta tekrar ve pekiştirme çalışmaları yapılmıştır. Tekrar ve pekiştirme çalışmalarında; kontrol grubunda kelime kartlarına deyimlerin anlamları yazılmış, deney grubunda ise resimli deyim kartları hazırlanmıştır. Deyim kartlarında Serdar Demircan'ın deyimin anlamına ve hikâyeye uygun hazırladığı resimler kullanılmıştır. On beş deyimin öğretimi tamamlandıktan sonra son test uygulanmıştır. Bu çalışma ikinci grup deyimler için de aynı şekilde sürdürülmüştür.Çalışma sonunda ikinci sınıf düzeyindeki öğrencilerin deyim öğrenebildiği ortaya çıkmıştır. Görsellerin kullanıldığı deney grubunda öğrenme yüzdesi çok yüksektir. Bu çalışma ile kelime öğretimine başlandığı andan itibaren deyim de öğretilebileceği ortaya konmuştur. Kelime ve deyim öğretiminde kullanılan teknik ve tekrarın önemli olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study is prepared to show that the second year elementary school student can learn saying (deyim). In generally, in order to teach the main language, words and sayings are used as a traditional method. The main scope of this study is that sayings also can thought to the second year elementary school student by using visual and spe-cial (tahkiye) text. For this reason, experimental and control groups, which are randomly selected from Kirikkale city and constructed by the second year elementary school student Fifteen saying from ?Earth and Space? subject and fifteen saying from ?Ani-mals? subject are selected from ?Deyimler Sozlugu?, which is written by Metin Yurtbas, in this study. Preliminary test is done for these sayings. After this test, it is seen that students do not know these sayings. Six stories are written in order to teach five saying in one lesson. Also these stories are also asked to the specialist. In order to explain these sayings to the test group, a painting, which explains both the saying and story, is made by Serdar Demircan, painting teacher. Sayings are thought by using visual techniques in the test group but classical methods are used for teaching these sayings in the control group. After the motivation study, texts, which consist of these sayings, are read to the both group. The meanings of these sayings are found from dictionary in the control group and then it is wanted to use these sayings in the sentences. In the test group, paintings are showed to embody these sayings and it is wanted to comment on these sayings and also expect the meanings of these sayings. After finding the meaning of the saying, it is wanted to match the meanings and paintings of these sayings. Moreover, it is made students, which are from test group, talk about these sayings. After teaching these sayings intermediate test are also done in this week. Ten sayings are thought to the students during two weeks. In third week, repetition and reinforcement studies are done. The meaning of these sayings are written in word card in the control group and painting cards are prepared for the meaning of these sayings in the test group during the repetition and reinforcement studies. Paintings, which are suitable for both the meaning of these sayings and story, of Serdar Demircan are used in the saying card. After teaching of fifteen sayings, final test are applied to the both group. This study is also conducted for the second group sayings.At the end of this study, it is showed that second year elementary school students can learn sayings. Percentage of learning is higher in the test group, which uses visual techniques. In this study it is stated that sayings can be learned from beginning to the teaching of the word. Furthermore, it showed that techniques and repetition are very important in teaching of word and saying.