Patlayıcı maddelerle kontrollü yapı yıkım
Controlled demolition of structures by explosives
Yazar: ONUR KOCA
Danışman: DOÇ.DR. TURGUT ÖZTÜRK
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Patlayıcılar ile yapı yıkımı, hasarlı veya ekonomik ömrünü tamamlamıs yapıların(binalar, bacalar, köprüler, silolar vb.) yıkımlarında, geleneksel yıkım tekniklerinegöre oldukça emniyetli, daha ucuz ve hızlı bir yöntem olarak uygulama alanıbulmaktadır. Ülkemizde henüz uygulanmayan ancak gelismis ülkelerde uzunyıllardan beri kullanılan bu teknik ile beton, betonarme ve çelik yapıların sıklıklayıkıldıgı görülmektedir.Bu tezde, kullanım ömrünü tamamlamıs veya baska nedenlerden dolayı hasar görmüsyapıların patlayıcı kullanılarak yıkımı incelenmistir. Patlayıcı ile yapıların yıkılmasıiçin kullanılan malzemeler, hesap yöntemleri ve patlayıcı ile yapı yıkım tekniklerianlatılmıstır.lk olarak çalısmaya geleneksel yapı yıkım teknikleriyle patlayıcılar ile yapı yıkımteknigi karsılastırılarak baslanmıstır. Patlayıcıların ve atesleme elemanlarınınözellikleri incelenmis, bu malzemelerin nerelerde kullanıldıgı anlatılmıstır. Dahasonra patlayıcılarla yapı yıkımında kullanılan delici makineler ve delik delmeislemlerine kısaca deginilmis; patlayıcıyla yıkım sırasında çevrede olusacak hasarıönlemek için kullanılan koruyucu malzemelerden bahsedilmistir.Patlatmada kullanılan delik geometrisi tasarımı ve sarj miktarı hesapları anlatılmıs;patlayıcıların patlama mekanizmaları ve yapı malzemelerine etkileri incelenmistir.Daha sonra patlayıcıyla yapı yıkımı sırasında ortaya çıkan problemler ve bunlarınkontrolüne yönelik çalısmalar anlatılmıstır.Yapı elemanlarının patlayıcı ile ne sekilde patlatılacagından bahsedilmistir. Dahasonra ise patlatılan yapıların yıkılma sekilleri incelenmistir.Son olarak patlayıcı ile degisik yapıların yıkımı anlatılmıs ve literatürde yer alançesitli yapı yıkım örneklerine yer verilmistir.

Abstract:
As a highly safe, more economical and fast method compared with conventionaldemolition techniques, blasting finds an application field at demolition of damagedor non-economical strucutures (buildings, chimneys, bridges, bunkers etc. ). Thisdemolition technique which is used in developed countries and not yet used inTurkey; is frequently used in concrete, reinforced concrete and steel structures.In this thesis, some demolitions of structures are examined which are out of usage orover economik life. The materials, calculation methods and the techniques of blastingof structures used for demolition of structures with explosives are explained.Firstly, demolition of structures by explosives compared with coventional demolitiontechniques. The properties of explosives and firing elements are investigated. Usageareas of this materials are explained. Afterwards, the drilling machines and drillingapplications are invested and the protection equipments which are used forpreventing the enviromental damage is mentioned.Design of the blast hole pattern and calculating hole charges are presented. Also theexplosion mechanism of explosives and their effects on construction materials areinvestigated. And also, the problems occured in demoliting structures withexplosives are examined and the studies of preventing techniques are mentioned.The processes of demolition with explosives of costruction elements and the types ofstructure demolitions are examined.Finally, demolition of various structures with explosives are described and the detailsof case studies are given.