Bazı antienflamatuar ilaç etken maddelerinin spektroskopik yöntemlerle iyonlaşma sabitlerinin tayini
Determination of the ionization constants of some anti-inflammatory drug active substances by using spectroscopic methods
Yazar: SEMA MELİKE GÜZEL
Danışman: DOÇ. DR. SELMUŞ BENİZ GÜNDÜZ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Nonsteroid (steroid olmayan) antienflamatuvar ilaçlar (NSAEİ'ler) aspirin ailesindeki ilaçları da kapsayan çok geniş bir ilaç grubudur. Çeşitli artrit türlerinde inflamasyonu azaltmak ve ağrı, şişlik ve katılığı kontrol altına almak için reçete edilirler. Narkotik olmayan analjeziklere göre bu grup ilaçların farmakolojik etki profiline uygun düşen bir adla non-steroidal (steroid olmayan) antienflamatuvar ilaçlar (NSAEİ'ler) veya kısaca antienflamatuvar analjezikler denilmektedir. Nonsteroid antienflamatuar ilaçların özellikle de oksikamların iyonlaşma sabitlerinin birkaç uygun yöntem ile tam olarak tayini, etki mekanizmalarının anlaşılmasında ve biyoyararlanabilirlikleri açısından oldukça önemlidir. Farmakolojik açıdan bu kadar önemli olan bu ilaç grubunun, iyonlaşma sabitlerinin doğru ve hassas bir şekilde tayin edilmesi de büyük bir önem arz etmektedir. 
Bu tez kapsamında öncelikle NSAEİ'lerin organik çözücü-su ortamlarında florimetrik parametreleri (uyarma ve emisyon dalga boyu, floresans şiddeti) belirlenmiştir. Florimetrik parametrelerin belirlenmesi için, öncelikle saf asetonitril, metanol, DMF, THF ve su içerisinde, daha sonra %10 - %50  organik çözücü su karışımlarında ilaç etken maddelerinin uygun derişimlerdeki çözeltileri hazırlanarak, uyarma dalga boyları 10' ar nm aralıklarla değiştirilip emisyon spektrumları alınmış ve her bir ilaç etken maddesinin, her bir organik çözücü-su ortamında maksimum floresans şiddetine sahip oldukları uyarma ve emisyon dalga boyları belirlenmiştir. NSAEİ'ler molekül yapılarında fenolik (-OH) ve amin (-NH) grupları gibi, asidik ve bazik fonksiyonlu gruplara sahip olduklarından, optimum koşullarda %10-40 asetonitril-su ortamlarında, bu ilaç etken maddelerinin iyonlaşma sabitleri spektroflorimetrik ve spektrofotometrik yöntemlerle hem pH-floresans şiddeti grafiklerinden hem de pKa değerlerini deney koşullarında hesaplayan bir bilgisayar programı olan STAR programıyla iyonlaşma sabitleri tayin edilmiştir. Deneysel yöntemlerle elde edilen pKa değerleri, SPARC programından (online teorik pKa hesaplama programı) hesaplanan teorik pKa değerleriyle karşılaştırılmıştır. Ancak tenoksikam dışında diğerleri (meloksikam ve piroksikam) için, spektroflorimetrik yöntem kullanılarak iyonlaşma sabitleri tam olarak belirlenememiştir.

Abstract:
Non-steroidal antiinflammatory drugs (NSAI) is a wide group of medications which contain drugs of the aspirin family. They are prescribed for the various forms of arthritis to reduce the inflammation and control the pain, edema and rigidity. They are termed as non-steroidal antiinflammatory or shortly antiinflammatory analgesics due to their pharmacological profile compared to non-narcotic analgesics. It is important to determine the exact ionization constants of non-steroidal antiinflammory drugs especially the oxicams using several suitable methods is essential for understanding the mechanism of action and bioavailability. Also the exact and precise determination of the ionization constants of these pharmacologically important drugs is of upmost importance.
For this reason in this study, the fluorimetric parameters of NSAEIs in organic solvent-water media are determined. In order to specify the fluorimetric parameters (excitation and emission wavelength, fluorescence intensity), the efficient drug components were prepared at suitable concentrations primarily in acetonitrile, methanol, DMF, THF and in pure water, and then in 10-50 % organic solvent-water mixtures. The emission spectra were obtained by changing the excitation wavelength at 10 nm intervals and the excitation and emission wavelengths were determined for every efficient drug molecule, in every organic solvent-water medium in which they had the maximum fluorescence intensity.  Since NSAEIs contain acidic and basic functional groups such as phenolic (-OH) and amine (-NH) groups, under optimum conditions, 10-40 % acetonitrile-water medium, the effective drug materials' ionization constants were determined by spectrofluorimetric and spectrofluorimetric methods both from the pH-fluorecence intensity graphics and from the STAR programme which calculates the pKa values during experimental conditions. The pKa values obtained experimentally were compared to theoretic pKa values obtained from SPARC programme (online theoretic pKa calculation programme). However except tenoxicam, the ionization constants using spectrofluorimetric method could not be exactly determined for the other drugs (meloxicam and piroxicam).