Bitkisel kökenli uçucu yağların Amerikan hamamböceği (Periplaneta americana L. (Blattodea: Blattidae)) nimflerine karşı toksisitesi
Toxicity of  essential oils against American cockroach (Periplaneta Americana L. (Blattodea: Blattidae)) nymphs
Yazar: FERİDE BARTU
Danışman: PROF. DR. HASAN TUNAZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada bitkisel kökenli uçucu yağların Periplaneta americana L. (Blattodea: Blattidae) nimflerine karşı toksisitesi araştırılmıştır. Bu bağlamda, P. americana nimflerine karşı 14 adet bitkisel uçucu yağ belirlenip, bu yağları 5 µl l-1'lik sabit konsantrasyonda P. americana nimflerine uygulayıp bu böcek üzerindeki ölüm oranları gözlemlenmiştir. Uygulanan yağlar ve P. americana nimfleri üzerindeki ölüm oranları sırasıyla; Foeniculum vulgare %93, Citrus aurantium %6.6, Pimpinella anisum %20, Abies balsamea %40, Myristia fragrans %53, Laurus nabilus %0, Origanum vulgare %26.6, Betulla lenta %66, Juniperus communis %0, Cinnamomum zeylanicum %26, Zingiber officinale %26, Mentha piperita %0, Chenepodium ambrosioides %93, Brassica nigra %100 olmuştur. P. americana nimfleri üzerinde yüksek ölüm etki gösteren B. nigra, M. fragrans, Be. lenta ve F. vulgare yağlarının farklı konsantrasyonları P. americana nimflerine karşı test edilmiştir. B. nigra yağının 1 µl l-1, M. fragrans yağının 30 µl l-1, F. vulgare yağının 10 µl l-1 ve B. lenta yağının 10 µl l-1 konsantrasyonları P. americana nimflerinin % 100 ölümüne sebep olmuştur. Bu bağlamda, LC50 değerleri B. nigra için 1.599 µl l-1, M. fragrans için 1.420 µl l-1, Be. lenta için 2.850 µl l-1 ve F. vulgare için 2.162 µl l-1 olarak hesaplanmıştır. Yürütülen bu çalışma sonucunda P. americana nimflerine karşı toksik etki gösteren yağlardan B. nigra, Be. lenta, F. vulgare ve M. fragrans uçucu yağlarının P. americana mücadelesi için kullanılabileceği kanısına varılmıştır.

Abstract:
In this study, it has been tested toxicity of essential oil against (Periplaneta americana L. ) nymphs. In this context, essential oil of fourteen plants has been tested on P. americana nymphs and by applying these oils with fixed concentration as 5 µl l-1 to Americana cockroach nymphs and the mortality rate of these oils on nymphs has been observed. Applied oils and the mortality rates are respectively: Foeniculum vulgare %93, Citrus aurantium %6.6, Pimpinella anisum %20, Abies balsamea %40, Myristia fragrans %53, Laurus nabilus %0, Origanum vulgare %26.6, Betulla lenta %66, Juniperus communis %0, Cinnamomum zeylanicum %26, Zingiber officinale %26, Mentha piperita %0, Chenepodium ambrosioides %93, Brassica nigra %100. Showing hihg mortality rates on P. americana nymphs, different concentrations of B. nigra, M. fragrans, Be. lenta, F. vulgare oil have been tested against P. americana nymphs. The concentrations of B. nigra oil 1 µl l-1, M. fragrans oil 30 µl l-1, F. vulgare oil 10 µl l-1 and Be. lenta oil 10 µl l-1 have caused %100 of mortality rate against P. americana nymphs. In this context, LC50 values are1.599 µl l-1, 1.420 µl l-1,  2.850 µl l-1 and 2.162 µl l-1 for B. nigra, M. fragrans, Be. lenta and F. vulgare respectively. As a result of this conducted study, it has been of opinion that  B. nigra, Be. lenta, F. vulgare and M. fragrans essential oils which have toxic effects on  P. americana nymphs, can be used for P. americana control.