Koronavirüs (COVİD-19) enfeksiyonu sırasında tedavi amacıyla bitkisel ürün kullanımının araştırılması
Investigation of the use of herbal products for treatment during coronavirus (COVID-19) infection
Yazar: MUHAMMED MUSTAFA YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE TUBA AKBAYRAM
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Koronavirüs 2019 hastalığı (COVID-19)'nın neden olduğu pandemi sürecinde bitkisel ürünlerin kullanımı artmıştır. Bu çalışma COVID-19 sırasında tedavi amacıyla kullanılan bitkisel ürünleri, kullanım amaçlarını ve bitkisel ürün kullanma ile ilgili ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır.

Gereç ve Yöntem: Kesitsel online anket çalışması Mayıs- Temmuz 2022 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Çalışmaya daha önce COVID-19'u geçirdiği test sonucuyla onaylanmış 18 yaş ve üstü bireyler alındı.

Bulgular: Çalışmaya katılan 248 bireyin yaş ortalaması 34,44±11,39 yıl olup, %55,6'sı kadındı. Katılımcıların %77,8'inin COVID-19 sırasında tedavi amacıyla bitkisel ürün kullandığı bulundu. Yaşı 30 yaşından büyük olanlarda, evli olanlarda, üniversite mezunu olmayanlarda COVID-19 sırasında bitkisel ürün kullanımı anlamlı yüksek bulundu (p<0,05). Ağrı kesici-ateş düşürücü ilaç kullanma oranı bitkisel ürün kullanmayan bireylerde (%81,8) bitkisel ürün kullanan bireylere   göre (%61,7) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p=0,005). Bitkisel ürün kullanan bireylerin %95,3'ünün meyve-sebze, %78,8'inin bitkisel çay, %46,1'inin baharat, %19,7'sinin bitkisel tablet, %10,4'ünün bitkisel yağ kullandığı saptandı. Limon, mandalina/portakal, nane ve kekiğin genel tedavi amacıyla en çok kullanılan ürünler olduğu bulundu. Zencefil, limon, bal ve kekik vücut direncini artırmak ve öksürüğü azaltmak için en çok kullanılan ürünlerdi. Katılımcıların ateş, burun akıntısı, ağrı, mide rahatsızlığı ve nefes darlığı problemlerini azaltmak için çeşitli bitkisel ürünleri kullandığı saptandı. Bitkisel ürün kullanan bireylerin %49,2'sinin her gün bir-iki defa kullandığını belirlendi. Bitkisel ürünlerin en fazla akraba ve arkadaştan (%71,5) öğrenildiği bulundu. Bitkisel ürün kullanan bireylerin %78,8'inin faydasının olduğunu düşündüğü ve %77,2'sinin ürün kullanımı için doktoruna danışmadığı bulundu.

Sonuç: COVID-19 enfeksiyonu sırasında vücut direncini artırmak, semptomları azaltmak ve genel tedavi amacıyla bitkisel ürünlerin yaygın olarak kullanıldığı bulunmuştur. Bitkisel ürünlerin tedavi amacıyla uygun şekilde kullanılması için halkın bilgilendirilmesi önemlidir. 

Anahtar Kelimeler: COVID-19. Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp, Bitkisel ürün

Abstract:
Objective: The use of herbal products has increased during the pandemic caused by coronavirus 2019 disease (COVID-19). This study was conducted to determine the herbal products used for treatment during COVID-19, their intended use, and related factors related to using herbal products.

Materials and Methots: The cross-sectional online survey study was conducted between May and July 2022. Individuals aged 18 and over who were confirmed to have previously had COVID-19 were included in the study.

Results: The average age of the 248 individuals participating in the study was 34.44±11.39 years and 55.6% were women. It was found that 77.8% of the participants used herbal products for treatment during COVID-19. The use of herbal products during COVID-19 was found to be significantly higher in those over 30 years of age, those who were married, and those who were not university graduates (p<0.05). The rate of using painkillers and antipyretics was found to be statistically significantly higher in individuals who did not use herbal products (81.8%) than in individuals who used herbal products (61.7%) (p=0.005). It was determined that 95.3% of individuals using herbal products used fruits and vegetables, 78.8% used herbal tea, 46.1% used spices, 19.7% used herbal tablets, and 10.4% used vegetable oil. . Lemon, tangerine/orange, mint and thyme were found to be the most used products for general treatment purposes. Ginger, lemon, honey and thyme were the most used products to increase body resistance and reduce cough. It was found that participants used various herbal products to reduce fever, runny nose, pain, stomach discomfort and shortness of breath. It was determined that 49.2% of individuals using herbal products used them once or twice a day. It was found that herbal products were learned mostly from relatives and friends (71.5%). It was found that 78.8% of individuals using herbal products thought they were beneficial and 77.2% did not consult their doctor about using the product.

Conclusion: It has been found that herbal products are widely used to increase body resistance, reduce symptoms and general treatment during COVID-19 infection. It is important to inform the public about the appropriate use of herbal products for therapeutic purposes.

Keywords: COVID-19, Traditional and Complementary Medicine, Herbal product