Ayşe Şasa'nın eserlerinde din algısı ve dinî yaşantı
Religion perception and religious life in the works of Ayşe Şasa
Yazar: AYŞE CEYLAN
Danışman: PROF. DR. HASAN KAYIKLIK
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Biyografi = Biography ; Din = Religion ; Din anlayışı = Understanding of religion ; Dindarlık = Religiousness ; Dini hayat = Religious life ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema ; İslamiyet = Islam ; Şasa, Ayşe = Şasa, Ayşe

Özet:
Ayşe Şasa, Türk sinema dünyasında senarist olarak tanınan ve önde gelen isimlerden biridir. Ayrıca birden çok edebî tür üzerinde eser vermiştir. Bu çalışmamızda, Ayşe Şasa'nın yaşamından ve eserlerinden hareketle din hakkındaki düşüncelerini, Tanrı algısını, dinsel dönüşümüne neden olan unsurları, dinsel dönüşüm sürecini ve sonrası yaşamını ele aldık. Özellikle Şasa'ya dair otobiyografi ve biyografi niteliğindeki eserler incelenerek dinî yaşamının psikolojik olarak tahlil edilmesi amaçlanmıştır. 
Tespit ettiğimiz bilgilere göre, 40 yaşına kadar asrın getirdiği Batılılaşma ve modernleşmeye göre hayatını yaşamıştır. Yaşadığı bunalım ve arayışlar neticesinde 18 yıl boyunca ruhsal rahatsızlıklarının getirdiği hastalıkla mücadele etmiştir. İbn Arabî'nin "Fusûsu'l-Hikem" adlı eserini okumasıyla Şasa'nın dinsel dönüşüm süreci başlamıştır. İslam ile barışan Şasa, İslam'ı tanımak için dâhil olduğu çevre sayesinde yeni bir kimlik ile Ayşe Şasa olarak ortaya çıkmıştır.
Çocukluğundan itibaren fıtrî olarak ait olduğu yeri bulmaya çalışan Şasa, gençlik yıllarında anlam arayışını çeşitli ideolojilerle tatmin etmeye çalışmıştır. Truth kelimesinden hakikate uzanan yolda anlam arayışını tasavvuf ile bulmuştur. Ayrıca Şasa'nın dinsel dönüşümüne neden olan faktörleri; mürebbiyelerin yetiştirme tarzı, anne sevgisinden yoksun oluşu, baba ilgisizliği, ölüm korkusu, Batı'dan nefret etmesi, anlam isteği, zihinsel tatmin, yalnızlık, toplumdan ve aileden dışlanma olarak sıralayabiliriz. Yaşamı boyunca anlam arayışını aktif bir şekilde sürdüren Şasa, aklın ve bilimin anlam arayışında sorularına cevap veremediğini ve bu soruların cevabını İslam inancında bularak hayatını anlamlandırmıştır.

Anahtar Kelimeler: Ayşe Şasa, senarist, din, dinî yaşantı, dinsel değişim

Abstract:
Ayşe Şasa is known as a scriptwriter and she is one of the prominent names in the cinema of Turkey. Additionally, she produced work in many different forms of literary. In this study, Ayşe Şasa's thoughts about religion, perception of God, causes of her religious conversion, a period of her religious conversion, her later life will be issued based on her life and her works. This study aims to analyze her religious life psychologically especially by examining works in form of biography and autobiography about Şasa.
According to the information we detected, she had lived her life according to the Westernization and modernization brought by age until she was 40. As a result of the crisis and searches, she struggled with the illness brought by mental disorders for 18 years. Şasa's religious conversion process started with reading the book called "Fusûsu'l-Hikem" written by İbn Arabî. Şasa who made peace with Islam took a new identity as Ayşe Şasa through the society in which she was involved to know Islam.
Şasa who tried to find place in which she belongs from her childhood tried to satisfy her searching for meaning with different ideologies in her youth. She found searching for meaning with Sufism on the way from the word truth to hakikat. Besides the factors which affect Şasa's religious conversion as we listed; upbringing style of governesses, lack of mother love, neglecting of the father, fear of death, hatred from the West, desire for the meaning, mental satisfaction, loneliness, exclusion from the society and the family. Şasa who was active for all the process of searching for meaning throughout his life, made sense her life by finding answers given by İslam religious her questions which can not be answered in the search for meaning by science and mind.

Keywords: Ayşe Şasa, scriptwriter, religion, religious life, religious change