Ratlarda deneysel olarak oluşturulmuş miringoskleroz modelinde topikal hyaluronik asit kullanımının miringosklerozun önlenmesi üzerine etkisi
Effect of topical hyaluronic acid on prevention of myringosclerosis in experimentally induced myringosclerosis in rats
Yazar: EBUBEKİR GÜLER
Danışman: PROF. DR. HATİCE KARADAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Amaç: Miringoskleroz, çeşitli sebeplerle kulak zarının subepitelyal bağ 
dokusunun hyalenizasyonu ve ardından kalsifikasyonu ile karakterize bir durumdur. 
Miringoskleroz oluşumuna, kronik otitis media, efüzyonlu otitis medianın sebep 
olduğu inflamasyon, travmatik timpanik membran perforasyonu veya efüzyonlu otitis 
media tedavisinde uygulanan miringotomi ve ventilasyon tüpü tatbiki gibi işlemler 
sebep olur. Kronik otitis media ve efüzyonlu otitis media KBB pratiğinde en sık 
karşılaşılan hastalıklardandır. Efüzyonlu otitis media tedavisinde kullanılan 
ventilasyon tüpü tatbiki de çok sık uygulanan bir girişimdir. Bu nedenle 
miringoskleroz KBB hekimlerinin çok sık karşılaştığı bir durumdur. 
Hyaluronik asit, ekstraselüler matrikste, vitröz humorde, sinovial sıvıda, bağ dokuda 
ve respiratuar mukozada bulunan endojen bir glukozaminoglikandır. Hücre sinyal 
mekanizmasında, lökosit gelişimi ve migrasyonunda, hücre adezyonunda ve özellikle 
de inflamatuar yanıtı düzenleyerek doku iyileşmesinde rol oynamaktadır. Hyaluronik 
asit daha önce Kulak Burun Boğaz alanında birçok çalışmada kullanılmış ve başarılı 
sonuçlar elde edilmiştir ancak miringoskleroz üzerindeki etkisi daha önce 
çalışılmamıştır. 
Ratlarda oluşturulan miringosklerozda daha önce birçok antioksidan antiinflamatuar 
madde denenmiştir. Güncel literatürde hyaluronik asitin ve hyaluronik asit ile birlikte 
deksametazonun miringoskleroz gelişimine etkisi araştıran herhangi bir çalışma 
bulunmamaktadır. Bu nedenle bu çalışmada ratlarda oluşturulan miringoskleroz 
modelinde hyaluronik asit kullanımının etkisi araştırılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada ağırlıkları 300-350 gr arasında değişen, sağlıklı, 
31 adet Wistar albino türü rat kullanıldı. Ratlardan rastgele seçilen 3 tanesine herhangi 
bir işlem yapılmadı, bu ratların timpanik membranları sağlıklı zar değerlendirmesi için 
kullanıldı. Kalan 28 rat, her grupta 7 rat olacak şekilde rastgele 4 gruba ayrıldı. 
Sonrasında ratların bilateral timpanik membranlarına steril parasentez bıçağı 
yardımıyla miringotomi işlemi yapıldı. Sonrasında Grup 1'deki ratların kulaklarına 
herhangi bir tedavi verilmedi. Grup 2'deki ratların her iki kulağına 5 gün boyunca her gün 1x0,2 ml %0,9'luk serum fizyolojik topikal olarak verildi. Grup 3'teki ratların her 
iki kulağına 5 gün boyunca her gün %2'lik hyaluronik asit preparatından 1x0,2 ml 
topikal olarak verildi. Grup 4'teki ratların her iki kulağına 5 gün boyunca her gün 
%2'lik hyaluronik asit preparatından 1x0,2 ml topikal olarak ve 5 gün boyunca her 
gün 1mg/1ml'lik deksametazon 1x0,2 ml topikal olarak verildi. Çalışmanın 
15.gününde bütün ratlara otomikroskopik muayene yapıldı. Miringoskleroz lezyonları 
değerlendirildi. Miringoskleroz değerlendirmesinde 4 dereceli miringoskleroz skalası 
kullanıldı. Sonrasında ratlar sakrifiye edildi. Timpanik membranlarındaki değişiklikler 
histopatolojik olarak değerlendirildi. 
Bulgular: Serum fizyolojik verilen timpanik membranlar ile hyaluronik asit 
verilen timpanik membranlar arasında timpanik membran kalınlığı (p<0,001), 
inflamatuar hücre sayısı (p<0,001), skleroz derecesi (p<0,001), hyalenizasyon 
(p<0,001), fibroblast proliferasyonu (p<0,001) ve otomikroskopi skoru açısından 
(p<0,001) istatistiksel anlamlı fark bulunmuştur. Serum fizyolojik verilen timpanik 
membranlar ile hyaluronik asit ve deksametazon verilen timpanik membranlar 
arasında timpanik membran kalınlığı (p<0,001), inflamatuar hücre sayısı (p<0,001), 
skleroz derecesi (p<0,001), hyalenizasyon (p<0,001), fibroblast proliferasyonu 
(p<0,001) ve otomikroskopi skoru açısından (p<0,001) istatistiksel anlamlı fark 
bulunmuştur. Hyaluronik asit verilen timpanik membranlar ile hyaluronik asit ve 
deksametazon verilen timpanik membranlar arasında timpanik membran kalınlığı 
(p=0,160), inflamatuar hücre sayısı (p=0,781), skleroz derecesi (p=0,432), 
hyalenizasyon (p=0,347), fibroblast proliferasyonu (p=0,705) ve otomikroskopi skoru 
açısından (p=0,374) istatistiksel anlamlı fark bulunamamıştır.
Sonuç: Timpanik membran zedelenmesi sonucu oluşan miringosklerozun 
önlenmesinde hyaluronik asit veya hyaluronik asit ile birlikte deksametazon kullanımı 
daha ince bir zar yapısı sağlamakla birlikte inflamasyonu, sklerozu, hyalenizasyonu ve 
fibroblast proliferasyonunu belirgin bir şekilde azaltarak daha sağlıklı bir iyileşme 
sağlamaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Antiinflamatuar, deksametazon, hyaluronik asit, 
miringoskleroz

Abstract:
Aim: Myringosclerosis is a condition characterized by hyalinization and 
subsequent calcification of the subepithelial connective tissue of the eardrum due to 
various reasons. The formation of myringosclerosis is caused by chronic otitis media, 
inflammation caused by otitis media with effusion, traumatic tympanic membrane 
perforation, or procedures such as myringotomy and ventilation tube application 
performed in the treatment of otitis media with effusion. Chronic otitis media and otitis 
media with effusion are the most common diseases in ENT practice. Ventilation tube 
application used in the treatment of otitis media with effusion is also a very common 
intervention. For this reason, myringosclerosis is a condition that ENT physicians 
encounter very frequently.
Hyaluronic acid is an endogenous glycosaminoglycan found in the extracellular 
matrix, vitreous humor, synovial fluid, connective tissue and respiratory mucosa. It 
plays a role in cell signaling mechanism, leukocyte development and migration, cell 
adhesion, and especially tissue healing by regulating the inflammatory response. 
Hyaluronic acid has previously been used in many studies in the field of 
Otolaryngology and successful results have been achieved, but its effect on 
myringosclerosis has not been studied before.
Many antioxidant anti-inflammatory substances have been previously tested in 
myringosclerosis in rats. There are no studies in the current literature investigating the 
effect of hyaluronic acid and hyaluronic acid together with dexamethasone on the 
development of myringosclerosis. Therefore, in this study, the effect of hyaluronic acid 
use on the myringosclerosis model created in rats was investigated.
Materials and Methods: 31 healthy Wistar albino rats, weighing between 
300-350 g, were used in the study. No treatment was performed on 3 randomly selected 
rats, they were used for healthy membrane evaluation. The remaining 28 rats were 
randomly divided into 4 groups, with 7 rats in each group. Afterwards, myringotomy 
was performed on the bilateral tympanic membranes of the rats with the help of a 
sterile paracentesis knife. Afterwards, no treatment was given to the ears of the rats in Group 1. 1x0.2 ml of 0.9% physiological saline was administered topically to both ears 
of the rats in Group 2 every day for 5 days. 1x0.2 ml of 2% hyaluronic acid preparation 
was administered topically to both ears of the rats in Group 3 every day for 5 days. 
1x0.2 ml of 2% hyaluronic acid preparation was administered topically to both ears of 
the rats in Group 4 every day for 5 days, and 1mg/1ml dexamethasone 1x0.2 ml was 
administered topically every day for 5 days. On the 15th day of the study, all rats 
underwent automicroscopic examination. Myringosclerosis lesions were evaluated. A 
4-grade myringosclerosis scale was used to evaluate myringosclerosis. Afterwards, the 
rats were sacrificed. Changes in tympanic membranes were evaluated 
histopathologically.
Results: There was a statistically significant difference in tympanic membrane 
thickness (p<0.001), number of inflammatory cells (p<0.001), degree of sclerosis 
(p<0.001), hyalenization (p<0.001), fibroblast proliferation (p<0.001) and 
otomicroscopy score (p<0.001) between tympanic membranes given saline and 
tympanic membranes given hyaluronic acid. A statistically significant difference was 
found in terms of tympanic membrane thickness (p<0.001), number of inflammatory 
cells (p<0.001), degree of sclerosis (p<0.001), hyalenization (p<0.001), fibroblast
proliferation (p<0.001), otomicroscopy score (p<0.001) between the tympanic 
membranes given saline and the tympanic membranes given hyaluronic acid and 
dexamethasone. No statistically significant difference was found in terms of tympanic 
membrane thickness (p=0.160), number of inflammatory cells (p=0.781), degree of 
sclerosis (p=0.432), hyalenization (p=0.347), fibroblast proliferation (p=0.705) and 
otomicroscopy score (p=374) between tympanic membranes given hyaluronic acid and 
tympanic membranes given hyaluronic acid and dexamethasone.
Conclusion: In the prevention of myringosclerosis resulting from tympanic 
membrane injury, the use of hyaluronic acid or dexamethasone together with 
hyaluronic acid provides a thinner membrane structure and a healthier recovery by 
significantly reducing inflammation, sclerosis, hyalinization and fibroblast 
proliferation.
Key Words: Anti-inflammatory, dexamethasone, hyaluronic acid, 
myringosclerosis