Acil servise başvuran COVİD-19 hastalarında LDH, laktat düzeyi ve toraks BT tutulumu ile hastalık şiddetinin ilişkisi
The relationship of LDH, lactate level and thorax CT involvement with disease severity in COVİD-19 patients presenti̇ng to the emergency department
Yazar: MERT KAYALI
Danışman: PROF. DR. MUTLU KARTAL
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; COVID 19 = COVID 19 ; Göğüs hastalıkları = Thoracic diseases ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Laktat dehidrogenaz = Lactate dehydrogenase ; Laktatlar = Lactates ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Amaç: Bu çalışmada COVID 19 hastalarında LDH ve laktat
düzeylerinin; ölüm, YBÜ yatışı, nazal/maske oksijen, HFNO, NIMV, IMV
gereksinimi gibi klinik şiddetli hastalıkla olan ilgisini tespit edebilmeyi amaçladık.
Ayrıca hastalığın radyolojik şiddeti ve klinik şiddetli hastalıkla ilgili diğer
parametreleri de değerlendirmeyi de hedefledik.
Yöntem: Retrospektif olarak gerçekleştirilen araştırmada 1 Nisan 2020 -
30 Eylül 2020 tarihleri arasında üçüncü basamak bir üniversite hastanesi acil
servisine COVID-19 semptomları ile başvuran RT-PCR testi pozitif sonuçlanmış
veya toraks BT'si radyolog tarafından COVID-19 pnömonisi lehine yorumlanmış
18 yaş ve üzeri hastalar çalışmaya dahil edildi. Hastaların yaşı, cinsiyeti, lökosit,
LDH, CRP, kan gazında laktat ve PH değerleri, toraks BT görüntülemeleri,
taburculuk, servis veya YBÜ yatışı ve ölüm durumları, takipleri sırasında
nazal/maske ile oksijen, HFNO, NIMV, IMV ihtiyaçları olup olmadığı hastane
bilgi sistemi üzerinden tarandı.
Bulgular: Çalışmaya toplam 786 hasta alındı. Bu hastaların 363'ü (%46,2)
kadındı. 702 (%89,3) hastanın RT-PCR testi pozitifti. Ölümle sonlanan hasta
sayısının 101 (%12,8) olduğu, 128 (%16,3) hastanın YBÜ, 447 (%56,9) hastanın
pandemi servis yatışı olduğu tespit edildi. Başvurusundan, taburculuk veya
ölümüne kadar geçen herhangi bir zamanda 446 (%56,7) hastaya nazal veya maske
oksijen, 66 (%8,4) hastaya HFNO, 27 (%3,4) hastaya NIMV, 107(%13,6) hastaya
da endotrakeal entübasyon tedavisi uygulanmıştı. Toraks BT tutulum alanı %50'nin
üzerinde olan hasta sayısı 75 (%9,5) olup, 487 (%62) hastanın toraks BT tutulum
alanı %50'nin altında, 224 (%28,5) hastanın toraks BT bulgusu yoktu veya toraks
BT bulguları COVID-19 pnömonisi lehine yorumlanmamıştı.
Ölen veya klinik olarak şiddetli hastalık geçiren hastalarda LDH ve laktat
düzeyi diğerlerine göre istatistiksel anlamlı olarak yüksekti (p değerleri sırasıyla
p<0.001, p<0.001). Bu hastalarda yaş, CRP düzeyi ve cinsiyet de (erkek)
istatistiksel olarak anlamlıydı. (p değerleri sırasıyla p<0.001, p<0.001, p<0.001).
BT'de hastalık bulgularının şiddetiyle laktat, LDH, CRP düzeyleri arasında anlamlı
ilişki mevcuttu (p değerleri sırasıyla p<0.001, p<0.001, p<0.001).
Sonuç: COVID 19 hastalarında LDH ve laktat düzeyleri şiddetli hastalık
ve kötü sonlanımla ilişkilidir. Yine COVID-19 şüphesi olan hastaların BT'deki
hastalık şiddetiyle laktat, LDH ve CRP düzeyleri arasında anlamlı ilişki tespit
edilmiştir. Viral pnömoni düşünülen hastalarda bu parametrelerin kullanılması
hastaların yönetiminde ek bilgi sağlayabilir.
Anahtar Kelimeler: COVID-19, Laktat Dehidrogenaz, LDH, Laktat,
Toraks BT

Abstract:
Introduction: In this study, we aimed to determine the relationship of LDH
and lactate levels with clinical severity of disease such as death, hospitalization in
intensive care, nasal/mask oxygen, HFNO, NIMV, IMV requirement in COVID 19
patients. We also aimed to evaluate the radiological severity of the disease and other
parameters related to the clinical severity of the disease.
Materials and Method: In this retrospective study, between April 1, 2020
and September 30, 2020, patients aged 18 years and older who presented to the
emergency department of a tertiary university hospital with COVID-19 symptoms
with a positive RT-PCR test result or whose thorax CT was interpreted by a
radiologist in favor of COVID-19 pneumonia were included in the study. Patient's
gender, age, laboratory tests such as leukocytes, LDH, CRP, lactate, and pH in
blood gas, thorax CT imaging, discharge, ward or ICU admission and death status,
and whether they needed nasal/mask oxygen, HFNO, NIMV, IMV during followup were screened through the hospital information system.
Results: A total of 786 patients were included in the study. Of these patients
363 (46,2%) were female. The RT-PCR test was positive in 702 (89,3%) patients.
101 (12,8%) patients died. 128 (16,3%) patients were hospitalized in the ICU and
447 (56,9%) patients were hospitalized in the pandemic ward. Nasal or mask
oxygen was administered to 446 (56,7%) patients, HFNO to 66 (8,4%), NIMV to
27 (3,4%), and endotracheal intubation to 107 (13,6%) patients at any time from
admission until discharge or death. 75 (9,5%) patients had a thorax CT involvement
above 50% and 487 (62%) patients had a thorax CT involvement below 50%. 224
(28,5%) patients had no thorax CT findings, or their thorax CT findings were not
interpreted in favor of COVID-19 pneumonia.
Conclusion: In COVID 19 patients, LDH and lactate levels are associated
with severe disease and poor outcome. A significant relationship was found
between lactate, LDH and CRP levels with the severity of CT involvement in
COVID 19 patients. The use of these parameters in patients with suspected viral
pneumonia may provide additional information in the management of patients.
Keywords: COVID-19, Lactate Dehydrogenase, LDH, Lactate, Thorax CT