Türkiye'de yoksulluk bağlamında dilenme kültürü
The culture of begging in the context of poverty in Turkey
Yazar: ASLICAN KALFA TOPATEŞ
Danışman: PROF. DR. İLKAY SAVCI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Dilencilik = Beggary ; Sosyal politika = Social policy ; Yoksulluk = Poverty

Özet:
Bu çalışma dilenciliği yoksullukla ilişkisel olarak ele almaktadır. Bunun yanı sıra araştırma dilenme kültürünün, yoksullukla çeşitli risklerin bir ortaklaşalık kurmasıyla oluştuğu ve dönüşebilme potansiyeli taşıdığı varsayımlarını içermektedir. Dilenme kültürünün yapısının incelenmesi ve çözümlenmesi de, araştırmanın temel kaygılarından birini oluşturmuştur.Tez dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde öncelikle araştırmanın temel kavramları sunulmuş ve tanımlanmıştır. Daha sonra dilencilik ve yoksulluk birbirleriyle olan ilişkisellikleri çerçevesinde feodalizmden kapitalizmin altın çağı olan refah devleti yıllarına kadar uzanan bir zaman diliminde ele alınmıştır. Böylelikle yoksulluk ve dilenciliğe dair tarihsel bir arka plan, yoksulluğa yönelik çeşitli yaklaşımlar da bölüme dâhil edilerek aktarılmıştır. 
Günümüzün küreselleşme ve yeni yoksulluk koşullarıyla oluşan dilenme kültürü ise ikinci bölümde, sınıfaltı, evsizlik ve sosyal dışlanma gibi olgulara da yer verilerek çözümlenmiştir. Burada dilenciliğin Türkiye'deki görünümlerine oldukça benzeyen çevre ülkelerdeki durum ve neoliberal dönüşümlerin yoksulluk ve dilenciliğe etkileri ele alınmıştır. Bunun yanı sıra yoksulluğa yönelik yaklaşımlar ve uluslararası kuruluşların tavrı aktarılmıştır.Üçüncü bölüm Türkiye'de yoksulluk ve dilenciliğin ele alınmasından oluşmaktadır. Bu bölümde Osmanlı İmparatorluğu'ndan günümüze dek yoksulluğun ve dilenciliğin seyri aktarılmaktadır. Bu kapsamda Türkiye tarihindeki çeşitli ekonomik ve sosyal dönüşümlerin yoksulluk ve dilencilikle olan ilişkisi ele alınmıştır.
Dördüncü bölümde ise Ankara'da yapılan alan araştırmasının bulguları sunulmaktadır. Araştırma bulgularımız, Ankara'da dilenciliğin, toplumda yaygın biçimde algılandığı gibi kriminal bir boyuttan farklı bir yüzü olduğunu ortaya çıkarmıştır. Bu çerçevede bulgulara göre, farklı risklerin yoksullukla birleşiminden oluşan olumsuzluklar dilenme kültürünü yaratmaktadır. Araştırmada çeşitli kurumlar tarafından yoksul çocukların eğitim görmeleri için ailelerine sağlanan sosyal ve ekonomik desteklerin kilit rol oynayan bir değişken olduğu ortaya çıkmıştır. Bu desteklerden faydalanmak, özellikle genç kadınlar ve çocuklar için dilenme kültürünün bir dönüşebilme eğilimi taşıdığını göstermektedir. Ankara'da sınıfaltı bir kesimin varlığını da gösteren dilencilerin anlatıları, kadınların çocukları için farklı bir hayat düşlediklerini ortaya çıkarmaktadır. Sosyal ve ekonomik destek alan kadınlar, yardımları çocuklarının eğitimi için kullanmakta ve dilenmeyi bırakabilmektedirler. Bu bulgular, doğrudan dilencileri hedefleyen sosyal politikaların olumlu sonuçlar sağlayabileceğini göstermesi açısından ümit vericidir.

Abstract:
This work discusses begging relational with poverty. This research also comprises the assumptions that the culture of begging was composed of the collectivity of poverty with various risks and has a potential of transformation. Examining and analysing the structure of the culture of begging has constituted one of the main concerns of this research as well.
The thesis is composed of four chapters. In the first chapter, the main notions of the research were introduced and defined. Then begging and poverty, within the framework of the relational features with each other were discussed in a period of time which extends from feudalism to the golden age of capitalism, i.e., the welfare state. In this way a historical background about poverty and begging was explained, including various approaches to poverty.
The culture of begging which comes into being with today's globalization and new poverty conditions was analysed in the second chapter, with featuring the facts such as the underclass, homelessnesss and social exclusion. The situation in the periphery countries which is very similar to the prospects in Turkey and the effects of neoliberal transformations on poverty and begging were handled in this chapter as well. The approaches to poverty and the attitudes of international organizations were also explained.
The third chapter consists of the discussion about poverty and begging in Turkey. In this chapter poverty and begging are explained from the age of the Ottoman Empire to present-day. In this context the relation of various economic and social transformations with poverty and begging were discussed.In the fourth chapter the findings of a field research conducted in Ankara are introduced. Our findings have uncovered that begging in Ankara has a different appearance from a criminal dimension, which is commonly perceived in society. In this context in accordance with the findings, the disadvantages which have consisted of the combination of various risks with poverty create the culture of begging. In this research, the social and economic reliefs which are provided to families of poor children by various institutions for the children's education have emerged as a variant playing an important role. Taking advantage of these reliefs shows that the culture of begging, especially for young women and children, is changeable. The narratives of beggars which also show an underclass segment in Ankara expose that women dream a different life for their children. Women who get social and economic reliefs use them for their children's education and can give up begging. These findings are promising in terms of disclosing that social policies which directly target beggars can provide positive results.