Bir akademik dergi yönetim sistemi olarak DergiPark'ın kullanılabilirlik değerlendirmesi
Usability evaluation of DergiPark as an academic journal management system
Yazar: DENİZ ERMİŞOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. YURDAGÜL ÜNAL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Akademik kullanım = Academic use ; Bilgi ve belge yönetimi = Information and records management ; DergiPark = DergiPark ; Dergiler = Magazines ; Makale = Article ; Yönetim = Management ; Yönetim sistemleri = Management systems

Özet:
DergiPark, farklı profillerdeki birçok kullanıcı tarafından araştırma yapmak ve dergilerdeki yayın süreçlerini gerçekleştirmek için yoğun bir şekilde kullanılmaktadır. Bu tür sistemlerde yer alan her bir modülün kullanılabilir olması kullanıcı etkileşimi ve dergi yönetim süreçlerinin sürdürülebilirliği için önem taşımaktadır. 
Bu araştırmanın amacı; DergiPark platformunda yer alan yazar, editör ve hakem modüllerinin etkililik, verimlilik ve memnuniyet açısından kullanılabilirliğini test etmektir. Etkililik, katılımcıların test sırasında verilen görevleri tamamlama başarısı ve doğruluğu ile; verimlilik, katılımcıların kendilerine verilen görevleri tamamlamaları sırasında harcadıkları zaman ve yaptıkları tıklama sayısı ile; kullanıcı memnuniyeti ise Sistem Kullanılabilirlik Ölçeği (SKÖ) ile ölçülmüştür.
Çalışmada DergiPark platformu yazar, editör ve hakem modüllerinin kullanılabilirliği hem gerçek kullanıcılar ile hem de uzmanlar tarafından değerlendirilmiştir. Araştırmanın ilk aşamasında, 15 gönüllü katılımcıyla kullanılabilirlik testleri (gözlem, sesli düşünme tekniği ve anket) gerçekleştirilmiştir. Kullanılabilirlik testi sonucunda yazar, editör ve hakem modüllerini kullanan katılımcıların kendilerine verilen görevleri başarıyla tamamlayabildikleri (etkililik) ancak beklenen sürenin üzerinde performans (verimlilik) gösterdikleri belirlenmiştir. SKÖ ile yapılan memnuniyet anketi sonuçlarına göre katılımcıların sistemin kullanılabilirliğine yönelik genel memnuniyet değeri 54,3 ve memnuniyet derecesi ise D olarak ölçülmüştür. Buna göre katılımcıların sistemden memnun olmadıkları görülmüştür. İkinci aşamada ise, bilişsel iş adımları yöntemi kullanılmış ve kullanılabilirlik değerlendirmesi dört uzman ile gerçekleştirilmiştir. Uzmanların belirlediği kullanılabilirlik sorunları yardım ve dokümantasyonun yetersiz olması, menülerde ve alt başlıklarda tutarsızlıkların olması, hataların önlenmemesi, erişim ve kullanılan dil ile ilgilidir. Katılımcıların karşılaştıkları kullanılabilirlik sorunları ile uzmanlar tarafından belirlenen kullanılabilirlik sorunları birbirinden farklı değildir.
Sistemin tüm kullanıcılar tarafından sorunsuz kullanılabilmesi için daha sade ve yalın bir dil kullanılmalı, kullanıcılar o anda sistemde neler olduğu hakkında haberdar edilmeli, ilerleme çubuğu göstergeleri kullanılarak kullanıcının o anda hangi aşamada olduğu gösterilmeli, kullanıcının yapacağı işlemler göz önüne alınarak yardım ve dokümantasyon hazırlanmalı, modüllerin kullanım videoları ve sunumları güncellenerek web sayfasında görünürlüğü artırılmalıdır.

Abstract:
JournalPark has been used extensively in order to research and realize publishing processes by many users of different profiles. The functioning of each module in such systems is important for user interaction and the sustainability of journal management processes.
The aim of this research in this circumstances is; to test the usability of the author, editor and reviewer modules in the JournalPark platform in terms of effectiveness, efficiency and satisfaction. Effectiveness depends on the success and accuracy of the participants' completion of the tasks given during the test; efficiency, time spent on completing the tasks assigned to the participants and the number of clicks they made; and user satisfaction was measured with the System Usability Scale (SUS). 
The usability of the author, editor and reviewer modules of the JournalPark platform was evaluated by both real users and experts. In the first stage of the study, usability tests (observations and techniques of thinking aloud) and questionnaire were conducted with 15 volunteer participants. As a result of the usability test, it was determined that the participants who used the author, editor and reviewer modules could complete successfully (effectiveness) the tasks assigned to them and performed above the expected time. According to the results of the SUS the overall satisfaction of the author, editor and referee module participants regarding the usability of the system was measured as 54,3 and the degree of satisfaction as D. Therefore, the participants were not satisfied with the system. As for the second stage, cognitive walkthrough method was used and usability evaluation was conducted with four experts.
According to the results of the study, the usability problems shared by the experts are unsufficient assistance and documentation, inconsistencies in the menus and subheadings, not correction of errors and visibility, access and terminology issues.
Utilizing of the system without problems, simple and plain sentences should be used. The user should be informed about the present stage in the system by using graphical progress bars. The procedures being followed by the user should be guided with the helping documentation. The presentations and guiding videos should be kept up to date to increase visibility in the web page.