Türkiye'de mesleki ve teknik eğitimin iktisadi kalkınmadaki yeri ve önemi
The role and the importance of vocational and technical education in the economic development of Turkey
Yazar: CEYDA ÖZSOY
Danışman: PROF.DR. ERGÜL HAN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Ekonomi = Economics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Mesleki teknik eğitim = Vocational technical education

Özet:
Beşeri sermaye kuramcılarına göre sosyo-ekonomik kalkınmanın gerçekleştirilmesinde,büyüme ve yapısal değişmeyi sağlayacak olan faktör, fiziksel sermayeden çok beşerisermayedir. Beşeri sermayenin en önemli bileşenlerinden biri de eğitimdir. Ancak,eğitimin her kademesinin ekonomik kalkınmayı eşit düzeyde etkilemediği de birgerçektir. Mesleki ve teknik eğitimin önemi, ekonomik kalkınma ile birlikteartmaktadır. Genel eğitim, kalkınmanın başlangıç evrelerinde bir altyapı oluştururkensanayileşmeye başlayan toplumlarda mesleki eğitim ön plana çıkmaktadır. Mesleki veteknik eğitim, bir anlamda ekonomik kalkınmanın hızlandırıcısıdır. Türkiye gibigelişmekte olan ülkelerde nitelikli işgücünün yetiştirilmesi için mesleki ve teknikeğitime özel bir önem verilmesi gerekir. Yıllardan beri Avrupa Birliği'ne tam üyeolmaya kararlı olan Türkiye bir süredir bu anlamda ciddi çabalar içine girmiştir.Türkiye, Birliğin mesleki ve teknik eğitime bakışını iyi değerlendirerek, bu anlamdafarklı mesleki eğitim sistemlerine sahip ülkeleri iyi analiz etmeli ve kendisine en uygunolan sistemi yaratmalıdır. Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye'de mesleki ve teknikeğitim ile iktisadi kalkınma arasındaki ilişkinin yönünü ve büyüklüğünü incelemektir.Bu çalışmada, 1923-2005 yılları arasında Türkiye'de Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYİH)ve Kişi Başına Düşen GSYİH (KBGSYİH) ile ilköğretim, ortaöğretim, yükseköğretimve mesleki eğitimdeki öğrenci sayısı arasındaki ilişki VAR modeli ile test edilmiştir.Bulunan sonuçlara göre, GSYİH ya da KBGSYİH ile eğitime ilişkin göstergelereşbütünleşiktir. Ayrıca, çeşitli eğitim düzeyleri ile GSYİH ya da KBGSYİH arasındafarklı yönlerde Granger nedenselliği bulunmaktadır. Varyans ayrıştırması ve etki tepkianalizi de büyümeyi açıklamada eğitimin, özellikle de mesleki ve teknik eğitiminönemini vurgulamada benzer sonuçlar vermiştir.

Abstract:
According to the human capital theorists, for the implementation of socioeconomicdevelopment, the factor that satisfies growth and structural change is humancapital rather than physical capital. One of the most important components of humancapital is education. However, it is a fact that all levels of education do not effecteconomic development equally. The importance of technical and vocational educationincreases with the economic development. When general education forms aninfrastructure at the beginning stages of development, in new industrializing nationsvocational education stands in the forefront. In a sense, vocational and technicaleducation is an accelerator for economic development. In developing countries such asTurkey, special importance has to be given to vocational and technical education forraising qualified workforce. In this respect Turkey has been showing great effort for awhile. Turkey, determined to be a full member of the European Union for years, has toevaluate the view of the union to vocational and technical education well. In thisrespect, Turkey has to analyze the countries with different education systems carefullyand create the appropriate system. The basic purpose of this study is investigatingdirection and magnitude of the relationship of vocational and technical education witheconomic development in Turkey.In the study, the relationship between Gross Domestic Product (GDP) and percapita GDP tested with number of students in primary, secondary, tertiary, as well asvocational schools in Turkey for 1923?2005 in a VAR model. According to the results,it is found that real GDP or per capita GDP and educational variables are cointegrated.It is also discovered, different directions of Granger causality between different levelsof education and GDP or per capita GDP exist. Similar results are achieved from errorvariance decomposition and impulse response analyses related to the role of educationespecially vocational and technical in explaining growth.