Türkçenin yabancı dil olarak öğreniminde karşılaşılan sorunlar: Azerbaycan modeli
Problems that face students in studying Turkish as a foreign language: Azerbaijan model
Yazar: AFSANA LATIFOVA
Danışman: PROF. DR. ŞERİF ALİ BOZKAPLAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Azerice = Azeri language ; Dil öğrenimi = Study of languages ; Türkçe = Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğrenimi = Foreign language learning ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Öğrenme süreci = Learning process

Özet:
Araştırmamız Azerbaycan`da Türkiye Türkçesi öğrenen öğrencilerin karşılaştığı sorunları tespit etmeyi amaçlamaktadır. Azerbaycan Türkçesi ile Türkiye Türkçesinin aynı dil ailesine ait olması nedeniyle her iki dil (lehçe) ne kadar bir birine yakın görünse de bu yakınlık çeşitli sorunlar doğurmaktadır. Öğrencilerin bu sorunlar ile baş edememesi halinde Türkiye Türkçesi öğrenimi tamamlanamamaktadır. Sorunların sebeplerini ortaya koymak amacıyla öğrencilere nitel veri toplama tekniklerinden biri olan görüşme tekniği uygulanmıştır. Görüşme süreci bizzat araştırmacı tarafından yüz yüze olacak şekilde gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara yarı yapılandırılmış görüşme soruları yöneltilmiş, araştırmacı tarafından gerektiği sürece ek sorular da eklenerek daha kapsamlı veri toplanması sağlanmıştır. Yapılan uygulamaya göre bulgular değerlendirilmiştir. Katılımcılar özellikle eğitim dili farklı olan 2 ayrı gruptan oluşturulmuştur.  Bu sayede 2 ayrı grubun eğitim sürecinde karşılaştıkları farklı sorunlar da kıyaslanmış şekilde incelenmiştir. Örneklem olarak eğitim dili Türkiye Türkçesi olan Bakü Yunus Emre Enstitüsünün B2 grubu kursiyerleri ve Bakü Devlet Üniversitesinin eğitim dili Azerbaycan Türkçesi olan 4. sınıf Türkoloji bölümü öğrencileri seçilmiştir. Araştırmamızın uygulaması 2021 yılının bahar yarıyılında tamamlanmıştır.
Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi alanında çok sayıda araştırma bulunmaktadır. Bu araştırmaların geneli öğretime veya Türkiye'de öğrenim gören yabancı öğrencilere yönelik araştırmalardır.  Bizim yaptığımız araştırma ise öğrenime yönelik bir araştırma olmasıyla farklı yer edinecektir. Aynı zamanda bu çalışmanın başka bir ülkede yapılmış olması, çalışmayı farklı kılacakxtır. Bu sayede sadece Türkiye`deki yabancı uyruklu öğrencilerin öğrenim sorunları değil aynı zamanda Azerbaycan'da Türkiye Türkçesi öğrenen öğrencilerin de karşılaştıkları sorunlar tespit edilmiş olacaktır.
Anahtar Kelimeler: Türkçe öğrenimi, yabancı dil olarak Türkçe, Azerbaycan Türkçesi, yabancı dil öğrenimi, öğrenim süreci, eğitim dili etkisi.

Abstract:
Our research aims to identify the problems faced by students learning Turkey Turkish in Azerbaijan. Since Azerbaijan Turkish and Turkey Turkish belong to the same language family, although both languages (dialects) seem close to each other, this closeness creates various problems. If students cannot cope with these problems, Turkey Turkish education cannot be completed, and the process can fail.  To reveal the causes of the problems, the interview technique, which is one of the qualitative data collection techniques, was applied to the students. The interview process was carried out face to face by the researcher. Semi-structured interview questions were asked to the participants, and additional questions were added as needed by the researcher to provide more comprehensive data collection. Findings were evaluated according to the application. The participants were formed from 2 different groups, especially those whose language of education was different. In this way, the different problems faced by 2 different groups in the education process were also examined in a comparative way. As the sample, B2 group trainees of Yunus Emre Institute in Baku, whose language of instruction is Turkey Turkish, and 4th grade Turcology students in Baku State University whose language of instruction is Azerbaijani Turkish were selected. The implementation of our research was completed in the spring semester of 2021.
There are many studies in the field of Teaching Turkish as a Foreign Language. Most of these studies are aimed at teaching or foreign students studying in Turkey. Our research, on the other hand, will take a different place as it is a research for learning. At the same time, the fact that this study was conducted in another country will make the study different. In this way, not only the learning problems of foreign students in Turkey, but also the problems faced by students learning Turkish in Azerbaijan will be determined.
Keywords: Learning Turkish, Turkish as a foreign language, Azerbaijani Turkish, Foreign language learning, Learning process, The effect of the language of education.