Özel öğrenme güçlüğü olan çocukların okuduğunu anlama performanslarının ve bilişsel becerilerinin incelenmesi
Investigating of reading comprehension performance and cognitive skills of chil-dren with special learning disabilities
Yazar: MERVE AYDIN KARABAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA TURAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörobilim Ana Bilim Dalı / Nörobilim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bellek = Memory ; Bilişsel beceriler = Cognitive abilities ; Kısa süreli bellek = Short term memory ; Nöronal plastisite = Neuronal plasticity ; Okuduğunu anlama becerisi =   ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Çocuklar = Children ; Özel öğrenme bozukluğu = Special learning disorder ; Özgül öğrenme güçlüğü = Specific learning disability

Özet:
Araştırmanın amacı; Özel Öğrenme Güçlüğü (ÖÖG) tanısı almış öğrencilerin okuduğunu anlama performansları ile bilişsel esneklikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi ve ÖÖG tanısı almış ve almamış öğrencilerin okuduğunu anlama ve kısa süreli bellek kapasitelerinin karşılaştırılmasıdır. 
Araştırmada 7-14 yaş grubu ÖÖG tanısına sahip olan ve olmayan öğrencilerin okuduğunu anlama becerileri ve kısa süreli bellek kapasiteleri yaş, sınıf, kardeş sayısı gibi değişkenlere göre incelenmiştir.
Çalışmamızda ÖÖG tanılı öğrenciler, kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yöntemiyle seçilmiştir. Bu grup İstanbul ilinde belirlenen özel bir rehabilitasyon merkezinde özel eğitim gören 40 öğrenciden oluşmaktadır. ÖÖG tanısı almamış öğrenciler ise random oransız küme örneklemi kullanılarak belirlenmiş ve basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Ayrıca bu grup da 40 kişiden oluşmaktadır. Araştırmada öğrencilerin demografik bilgilerini edinmek için veri toplama aracı olarak Sosyo-Demografik Bilgi Formu ve ailelerden izin almak amacıyla Ebeveyn Onay Formu kullanılmıştır. Okuduğunu anlama becerileri; Sesli Okuma Becerisi ve Okuduğunu Anlama Testi-II (SOBAT-II) ve kısa süreli bellek kapasiteleri ise; Görsel İşitsel Sayı Dizileri B (GİSD-B) Formu testleri uygulanarak değerlendirilmiştir. Veriler "SPSS version 26" istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Sonuç olarak ÖÖG olan bireylerde okuduğunu anlama performansları ile bilişsel performansları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler olduğu bulunmuştur. Ayrıca ÖÖG olan çocukların okuduğunu anlama performansları ile kısa süreli bellek kapasitelerinin kontrol grubuna göre istatistiksel olarak daha düşük olduğu görülmüştür. Bulgulardan elde edilen sonuçlar ilişkili çalışmalar ve literatür ışığında tartışılarak yorumlanmış ve öneriler yapılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between the reading comprehension performance and cognitive flexibility of students with a Special Learning Disability (SLD) diagnosis and to compare the reading comprehension and short-term memory capacities of students with and without SLD.
In our study, reading comprehension skills and short-term memory capacities of 7-14 age group students with and without SLD were examined according to variables such as age, class, and number of siblings. In our study, students with a diagnosis of SLD were selected using the easily accessible case sampling method. This group consists of 40 students receiving special education in a special rehabilitation center in Istanbul. Students who were not diagnosed with SLD were determined by using random disproportionate cluster sampling and were selected by simple random sampling method. In addition, this group consists of 40 people. In the study, the Socio-Demographic Information Form was used as a data collection tool to obtain the demographic information of the students, and the Parental Consent Form was used to obtain permission from the families. Reading comprehension skills; Oral Reading Skill and Reading Comprehension Test (ORCT-II) and short-term memory capacities; It was evaluated by applying Auditory Verbal Digit Span Test- Form B (AVDS-B) tests. The data were analyzed using the "SPSS version 26" statistical package program.
      As a result, it was found that there is a statistically significant and positive relationship between reading comprehension performance and cognitive performance of individuals with SLD. In addition, it was observed that the reading comprehension performances and short-term memory capacities of children with SLD were statistically lower than the control group. The results obtained from the findings were discussed and interpreted in the light of related studies and literature, and suggestions were made.