Kripto paralar arasındaki ilişkinin incelenmesi: Bitcoin ve altcoinlere ilişkin ekonometrik bir uygulama
Investigating the relationship between cryptocurrencies: An econometric approach for Bitcoin and altcoins
Yazar: DOĞAN KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. FEYYAZ ZEREN
Yalova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ve Finansman Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Altcoin = Altcoin ; Bitcoin = Bitcoin ; Blok zinciri sistemi = Blockchain system ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Kripto para birimi = Crypto currency ; Sanal para = Virtual money ; Yatırımcılar = Investors

Özet:
Kripto paraların popülerliğinin artmasıyla beraber yaşanan hızlı fiyat yükselişleri yatırımcılar için önemli fırsatların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Sanal paralar arasındaki ilişkiler ve sanal paralarda görülen fiyat oynaklıklarının sebepleri birçok yatırımcı tarafından merak edilmektedir. Bu doğrultuda ilk olarak piyasaya giren Bitcoin ve devamında ortaya çıkan altcoinlerin hakkındaki araştırmalar son dönemlerde artış göstermiştir. 
Bu çalışmanın amacı sanal piyasalarda yatırımcılar tarafından oluşturulacak portföylerde hangi kripto paraların bulunması gerektiğinin belirlenmesidir. Araştırma kapsamında sanal piyasalardaki işlem hacminin %88'ini oluşturan ve en yüksek işlem hacmine sahip ilk 10 kripto para biriminin 2013-2020 yılları arasında çeşitli başlangıç tarihlerinden oluşan günlük kapanış fiyatları baz alınmıştır. Kripto paralar arasında uzun dönemde nasıl bir ilişki olduğu ortaya konulup, hangi sanal paralardan oluşturulacak portföyler ile portföy çeşitlendirmesi yapılarak riskin minimize edilmesi durumu değerlendirilmiştir.
Uygulama kısmında öncelikle serilerin durağanlık seviyeleri Carrion-i Sylvestre (2009) birim kök testi ile incelenmiştir. Birim kök testi sonucunda 28 eşleşmeye yapısal kırılmaları gösteren Maki (2012) Eşbütünleşme testi yapılmıştır. 11 eşleşmede uzun dönemli birlikte hareket gösteren alternatif hipotez kabul edilmiş, 17 eşleşmede ise söz konusu ilişkinin olmadığını gösteren sıfır hipotezi kabul edilmiştir. Seviyede durağan çıkan serilere ARDL Sınır Testi uygulanmış, 4 eşleşmede uzun dönemli ilişki tespit edilmiştir. Uzun dönemli eşbütünleşme ilişkisinin yönünü ve kuvvetini belirlemek için yapılan katsayı tahmincisi testleri sonucunda ise 13 eşleşmede uzun dönemli pozitif yönlü bir ilişki, 2 eşleşmede ise negatif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda uzun dönemde eşbütünleşme görülmeyen ve negatif yönde hareket görülen sanal paraların portföye eklenmesi yatırımcılar için oldukça isabetli bir karar olacaktır.
Daha önce yapılan araştırmalar incelendiğinde Polat ve Gemici (2018), Ciaian ve diğerlerinin (2018) ulaştığı sonuçlar bu çalışma kapsamında tespit edilen bulgular ile benzerlik göstermektedir. İlerleyen dönemdeki araştırmalarda sanal paraların uzun dönemli saatlik verilerinin kullanılması, makroekonomik gelişmelerin, döviz kurlarının, sanal para arz ve talebinin değişken olarak kabul edilerek yapılacak analizler araştırmacılar ve yatırımcılar için yeni bulgular ortaya koyabilecektir.

Abstract:
The rapid price increase in cryptocurrencies create new opportunities for investors. The relationship between virtual currencies and price volatility is questioned by many. Accordingly, research in cryptocurrencies expanded especially on Bitcoin and subsequently altcoins. Moreover, digital currencies have many advantages which makes them admirable to investors.
The purpose of this study is to determine which crypto coins should be chosen by investors to create their portfolio baskets in virtual markets. Within the scope of the research, the daily closing prices of the top 10 cryptocurrencies, which constitute 88% of the trading volume in the virtual markets and with the highest trading volume, consisting of various start dates between 2013-2020, is taken as research source. The relationship between cryptocurrencies has been revealed in the long term and has been evaluated considering whether the risk can be minimized by making portfolio diversification with virtual currency creation.
In the application part, the stationarity ranks of the series were first examined with the unit root test by Carrion-i Sylvestre (2009). As a result of the unit root test, Maki (2012) Cointegration test was performed, showing structural breaks in 28 matches. In 11 matches, the alternative hypothesis with long-term co-operation was accepted, while in 17 matches, the null hypothesis was accepted, indicating that there was no such relationship. ARDL Boundary Test was applied to the series that were stagnant at the level, and the long-term relationship was determined in 4 matches. As a result of the coefficient estimator tests performed to determine the direction and strength of the long-term cointegration relationship, negative correlations in the long term in 2 matches and positive in the long run in 13 matches were determined. In line with the findings obtained, it will be an appropriate decision for investors to add virtual currencies that do not have any cointegration and negative action in permanent consideration.
Examining previous research, Polat and Gemici, (2018) Ciaian et al. 's (2018) results are similar to the findings of this study. Further research can use long-term hourly data of virtual currencies, macroeconomic developments, exchange rates, virtual money supply and demand as key figures to be considered as variables. These findigs might reveal new investment behavior to researchers and investors.