Demir eksikliği anemisi olan çocuklarda trombin jenerasyon testi ile trombin üretiminin ölçülmesi
Measuring thrombin production with the thrombin generation test in children with iron deficiency anemia
Yazar: UMUR ÖZDÖL
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP CANAN ÖZDEMİR
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Demir = Iron ; Koagülasyon = Coagulation ; Tedavi = Treatment ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Trombin = Thrombin ; Çocuklar = Children

Özet:
Demir eksikliği anemisi (DEA) çocukluk çağında en sık karşılaşılan anemi türüdür. DEA'da hiperkoagülobiliteye artan eğilimin nedeni olarak daha çok trombosit sayı ve aktivitesindeki değişiklikler üzerinde durulmuştur. Bu çalışmada DEA'lı çocuk hastalarda trombositten fakir plazmada trombin jenerasyon testi ile  trombin düzeyi ölçümü yapılarak koagülasyon sistemdeki değişikliklerin araştırılması amaçlandı. Çalışmaya, 72 DEA tanılı çocuk ile ile 60 sağlıklı çocuk dahil edildi. Tüm katılımcılardan kan sayımı, hemostaz testleri ve trombin jenereasyon testi  çalışıldı. Hasta ve kontrol grubu arasında yaş, cinsiyet dağılımı ve hemostaz parametreleri açısından farklılık bulunmadı (p>0,05). Hasta grubunun tedavi sonrası 1 ay  hemoglobin (Hb), transferrin satürasyonu, ferritin düzeyi tedavi öncesi değerlerden yüksek, kontrol grubundan düşüktü (P<0,001). Hasta grubunun duraklama zamanı ve pik zamanı kontrol grubundan kısa, endojen trombin potansiyeli (ETP) ve pik yükselik değeri kontrol grbubundan yüksekti (P<0,001). Tedavi sonrası 1.ay duraklama ve pik zamanı tedavi öncesi değerlerden uzun (P<0,001 ve P=0,004), ETP ve pik yükseklik kısa bulundu (P<0,001). Tedavi sonrası 1. ay duraklama zamanı, pik zamanı, ETP ve pik yükseklik değeri kontrol grubu ile benzerdi (P>0,05).  Bir aylık tedavi ile 65 hastanın Hb düzeyi normale dönerken, 7 hastanın Hb düzeyi düşük kaldı.  Her iki grubun da tedavi öncesine göre  tedavi sonrası 1. ay duraklama zamanı ve pik zamanının anlamlı şekilde uzadığı, pik yükseklik ve ETP'nin azaldığı gösterildi. Sonuç olarak; DEA'lı çocuk hastalarda TGA testinde hiperkoagülobiliteye yönünde değişiklikler oluşmaktadır. Bu değişiklikler geri dönüşümlü olup tüm hastalarda 1 aylık oral demir tedavisinden sonra sağlıklı çocuklar ile benzer değerlere dönmektedir.   Bu sonuçlar DEA' lı çocuklarda trombosit etkisi dışlandıktan sonra da hiperkoagülabiliteye eğilimin olduğunu, koagülasyon faktörlerinin  hiperkoagülobilte gelişiminde rol oynadığını düşündürmüştür.

Abstract:
Iron deficiency anemia (IDA) is the most common type of anemia encountered in childhood. The debate about tendency to hypercoagulation in IDA has focused on the changes in thrombocyt count and activity. The aim of the current study is to measure thrombin level by thrombin generation test, using platelet-poor plasma in order to ignore the effects of thrombocytes, thus evaluate the changes in the coagulation cascade in children with IDA. The study included 72 children with IDA and 60 healthy children. Complete blood count, hemostasis and thrombin generation tests were analyzed from all participants. There was no significant difference between groups in terms of age, gender and hemostasis parameters (p>0,05). It was observed that after 1 month of treatment hemoglobin (Hb), transferrin saturation and ferritin levels in patients increased significantly compared to the values before treatment however still remained lower than that of control group (p<0,001).  Patients had significantly shorter lag time and time to peak however; endogenous thrombin potential (ETP) and peak heigth levels were higher compared to control group. Lag time and time to peak after the first month of treatment was found to be longer (p <0,001 ve p=0,004) but ETP and peak height were shorter than the pre-treatment values. While Hb values of 65 patients returned to normal levels, they remained low in 7 patients. It was shown that lag time and time to peak significantly prolonged whereas peak level and ETP decreased in both groups after the first month of treatment.  As a result, TGA showed changes in favor of hypercoagulability in pediatric patients with IDA. These changes were reversible and returned to similar levels with healthy children after a month of oral iron treatment.  The results showed that there is a tendency to hypercoagulation in children with IDA even after thrombocyte effect was ignored and that coagulation factors are involved in the development of hypercoagulation.