Akçaağaç kokulu idrar hastalığında beslenme ve ilaç tedavisinin uzun dönem izlem sonuçlarının retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of the results of long-term follow-up of nutrition and drug therapy in maple syrup urine disease
Yazar: KEMAL UYLAŞ
Danışman: PROF. DR. SEMA KALKAN UÇAR
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Akçaağaç şurubu idrar hastalığı = Maple syrup urine disease ; Amino asitler = Amino acids ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme tedavisi = Nutrition therapy ; Metabolik hastalıklar = Metabolic diseases ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Tedavi = Treatment ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
Giriş ve Amaç: Akçaağaç Şurubu İdrarı Hastalığı (MSUD) dekompanzasyon ataklarıyla seyreden nöromotor gelişim geriliği yapan otozomal resesif geçişli kalıtımsal metabolik bir hastalıktır. Araştırmanın amacı, akçağaç kokulu idrar hastalığının atak dönemi ve atak hariç uzun dönem metabolik kontrolünde diyet tedavisi ve medikal tedavinin etkisini araştırmak, bulguların literatür ile karşılaştırılması ve literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: MSUD Hastalığı tanısı alan ve Ege Üniversitesi Çocuk Metabolizma Bilim Dalı'nda takip edilen 13 olgu incelemeye alındı. Çalışmamız retrospektif, tanımlayıcı çalışma olarak tasarlandı. Tanı anında başvuru yakınması, tanı yaşı, izlem süreleri, başlangıç semptomları, klinik bulguları, laboratuvar bulguları, beslenme ve medikal tedavi durumu kaydedildi. 
Bulgular: Çalışmamızda yedi erkek (%53.8), altı kız toplam 13 olgu mevcuttur. Olguların dokuzu klasik (%69.2) tip ve dördü (%30.8) intermitant tiptir ve tanı yaşı bir ay ile 60 ay (ortalama 12.5±20 ay) arasında değişmektedir. En sık başvuru semptomu beslenenemedir (%53.8). Olgularda klasik alt tipte daha ağır olmakla birlikte olguların hepsinde nöromotor gelişim geriliği görüldü. Olgularda bakılan birinci yıl SDS değerinde başlangıç vücut ağırlığına göre anlamlı bir düzelme görülmüştür. Olguların boşaltma diyeti sonunda lösin değerlerinde %60.9, izolösin değerlerinde %55.9, valin değerlerinde %65 oranında anlamlı bir azalma saptandı (p<0.05). Hemodiyaliz yapılan grupta atak sayısı yapılmayan gruptan anlamlı olarak daha yüksekti(p<0.05). Hemodiyaliz bitiminde lösin, izolösin, valin ve amonyak değerlerinde anlamlı bir azalma görüldü (p<0.05). Olgularda NaPBA tedavisi öncesi ve sonrası karşılaştırıldığında NaPBA sonrası lösin değerleri anlamlı olarak düşmüştür(p<0.05). Genetik sonuçlarına göre %76.92 olgu BCKDHB mutasyonu, %15 olgu DBT mutasyonu ve %7.5 olgu BCKDHA mutasyonu olduğu görülmüştür. MSUD olgularında tedavi öncesi kranial MRG bulgularında %87 sinyal artışı görüldü. Bu olguların tedavi sonrası MRG grüntülemesi %57'si tamamen normal, %28 bulguların devam ettiği ve %15'inde bulgularda gerileme görüldü.
Sonuç: Bu çalışmaya göre  MSUD olgularının cinsiyet eğilimi olmadığı, doğum şeklini, doğum ağırlığını etkilemediği, akraba evililiğinin önemli bir risk faktörü olduğu ve en sık semptomun beslenememe olduğu görüldü. MSUD hastalığında klasik alt grupta daha şiddetli olan nöromotor gelişim geriliğinde ve büyüme geriliğinde tedavi ile kademeli olarak düzelme olduğu görüldü. Hemodiyaliz ve boşaltma diyetinin dekompanzasyon atağında etkili bir yöntem olduğu görüldü. NaPBA tedavisiyle hastaların uzun dönemde lösin düzeylerinde düşüş sağlanabileceği görülmüştür.

Abstract:
Aim: Maple Syrup Urine Disease (MSUD) is an autosomal recessive inherited metabolic disease that causes neuromotor developmental delay and progresses with decompensation attacks. The aim of the study was to investigate the effect of diet therapy and medical treatment in the long-term metabolic control of maple odorous urine disease, excluding attacks, and to compare the findings with the literature and contribute to the literature.
Materials and Methods: Thirteen cases diagnosed with MSUD and followed up in Ege University Pediatric Metabolism Department were included in the study. Our study was designed as a retrospective, descriptive study. Data about  time of diagnosis, initial symptoms and complaints, age of diagnosis, follow-up periods, , clinical, laboratory findings, nutrition and treatment status were  were obtained from the patients' medical records.
Results: Seven of thirteen pateints involved in the study,  were male (53.8%). Nine of the cases (69.2%) were classical type, and four (30.8%) were intermittent type, and the age at diagnosis ranged from one month to 60 months (mean 12.5±20 months). The most common presenting symptom was malnutrition (53.8%). Neuromotor developmental delay was observed in all cases, although it was more severe in the classical subtype. A significant improvement was observed in the first year SDS values compared to the initial body weight in the cases. There was a significant decrease in leucine (60.9%), isoleucine (55.9%) and valine  (65%) levels at the end of the unloading diet (p<0.05). The number of attacks in the group that underwent hemodialysis was significantly higher than in the group that did not (p<0.05). At the end of hemodialysis, a significant decrease was observed in leucine, isoleucine, valine and ammonia levels (p<0.05). When the cases were compared before and after NaPBA treatment, leucine values decreased significantly after NaPBA (p<0.05). According to genetic results, 76.92% of patients had BCKDHB mutation, 15%were DBT mutations, and 7.5%  were BCKDHA mutations.  Basal Cranial MRI scan revealed hiperintesity in 87%of the pateints. Post-treatment MRI imaging was completely normal in 57%, findings persisted in 28%, and regression was observed in 15%.
Conclusion: To sum up, our MSUD patients did not have a gender bias, did not affect the mode of delivery and birth weight, however consanguineous marriage was a significant risk factor, and the most common symptom was malnutrition. The major observation was about gradual improvement noticed in neuromotor developmental retardation and growth retardation, which was more severe in the classical subgroup. Hemodialysis and a wash-out diet were effective methods for decompensation attacks. Another important outcome was that,  leucine levels in patients can be reduced in the long term with NaPBA treatment.