Kaz dağlarındaki organik ve konvansiyonel zeytin üretiminin çevresel etkileri
Environmental impacts of organic and conventional olive production on the Kaz mountains
Yazar: HATİCE DAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EVRİM KARAÇETİN
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Enerji verimliliği = Energy efficiency ; Kaz Dağı = Kaz Mountain ; Yaşam döngüsü = Life cycle ; Çevresel etki = Environmental impact ; Üretim = Production

Özet:
Son yüz yılda tarımsal üretime fosil yakıt kullanımı ve sentetik tarım ilacı/gübre gibi girdilerin eklenmesi ile tarım, negatif çevresel etkileri olan bir sektör haline gelmiştir. Bununla beraber, tarımda üretim sürecinde pek çok farklı üretim bulunmakta ve her bir yöntem farklı çevresel etkilere sebep olabilmektedir. Tarımın çevresel etkilerinin azaltılabilmesi için bütüncül analizlere ve kıyaslamalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada Kaz Dağları'ndaki zeytinliklerdeki üretim şekilleri kıyaslanmış, organik ve konvansiyonel üreticilerin üretim yöntemlerinin enerji verimliliği, hem de bütüncül çevresel etkileri kıyaslanmıştır. Çalışmada TÜBİTAK tarafından desteklenmiş 'Kaz Dağları'ndaki Zeytinliklerde Biyolojik Çeşitlilik dostu tarım yöntemlerinin belirlenmesi'
projesi kapsamında 2015 ve 2016 yıllarında yapılmış olan çiftçilerle bire bir yapılmış görüşme verileri kullanılmıştır. Çevresel etkilerin hesaplanmasında Yaşam Döngüsü Analizi (YDA) kullanılmış, çevresel etkiler olarak küresel ısınma potansiyeli, asidifikasyon, ötrofikasyon, biyolojik çeşitlilik kaybı ve toprak kaybı seçilmiştir.
Konvansiyonel tarım sistemlerin, tarımda kullanılan sentetik gübre üretiminin kaynaklı dolaylı enerji kullanımı sebebi ile enerji veriminin organik tarıma göre daha az olduğu belirlenmiştir. Çevresel etkiler kıyaslandığında ise biyolojik çeşitlilik kaybı ve ötrofikasyon arasında fark olmamasına rağmen konvansiyonel tarım sistemlerinin enerji
kullanımı ve küresel ısınmaya etkisinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın sonucunda çevresel etkileri azaltmaya yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In the last century, agriculture has become a major sector with negative environmental effects, especially due to the addition of fossil fuels and synthetic pesticides / fertilizers as inputs. Agriculture requires incorporating many different methods, each of which can cause different impacts on environment. Holistic analyzes and comparisons are required to understand and these impacts. In this study, the production methods in the organic and conventional olive groves of Kaz Mountains were compared. The major question focused on comparing the energy efficiency as well as the environmental effects of the two production systems. We used one-on-one interviews with farmers conducted in 2015 and 2016 within the scope of the project "Determining Biodiversity Friendly Farming Methods in Olive Groves in Kaz Mountains" supported by TÜBİTAK. Life Cycle Analysis (YDA) was the major method for determining the selected environmental impacts; global warming potential, acidification, eutrophication, biodiversity loss and soil loss.
The results showed that conventional agricultural systems were less energy efficient compared to organic production method due to the indirect energy use of synthetic fertilizers. LCA studies showed that conventional farming systems had a higher effect on energy use and global warming, although there was no difference between biodiversity
loss, soil loss and eutrophication. Many recommendations were made to reduce environmental impacts.