Ezgi ve sözün duygular üzerindeki etkilerinin ayrıştırılarak incelenmesi: Bursa örneği
Investigation of the effects of melodies and lyrics on emotion by separating: Bursa example
Yazar: SAMET PLANALI
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN SAZAK
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Bilimler Ana Bilim Dalı / Müzik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Müzik = Music
Dizin: Depresyon = Depression ; Duygusal etki = Emotional effect ; Ezgi = Melody ; Lise öğrencileri = High schools students ; Müzik = Music ; Müzik psikolojisi = Psychology of music ; Müzik türü = Sorts of music ; Türk halk müziği = Turkish folk music ; Türküler = Folk songs ; Ölçekler = Scales

Özet:
Yaratımından dinleyiciye ulaşmasına kadar her evresi duygu ile ilişkili olan müzik, tempo, ritim, armoni gibi pek çok öğeye sahiptir. Bununla birlikte günümüzde sıklıkla dinlenilen müzikte söz de çok önemli bir yere sahiptir. Ancak müziğin duygularla ilişkisini inceleyen araştırmaların söz öğesini sıklıkla ihmal ettikleri görülmektedir. Sözün duygusal etkisini ele almış az sayıdaki araştırma çelişkili bulgular sunmuştur. Türkiye literatüründe ise sözsüz ezgi ve sözlü ezginin oluşturduğu duyguları inceleyen bir araştırma ise, ulaşılabildiği kadarıyla, mevcut değildir. Şimdiki araştırma, sözsüz ve sözlü ezgilerin tetiklediği duyguları incelemek amacıyla yapılmış betimsel bir araştırmadır. Araştırmada orta metronoma ve hüzünlü sözlere sahip olan  "Arpada Ektim" ve "İp Attım Ucu Kaldı" isimli türkülerin bölümleri kullanılmıştır. Araştırmaya Bursa'nın İnegöl ilçesinde okuyan 551 lise öğrencisi katılmıştır. Araştırmada, demografik bilgi formu ve 14 maddelik duygu skalasının yanı sıra, Türkiye'deki, geçerlik ve güvenirliği, ulaşılabildiği kadarıyla, ilk kez bu çalışmada yapılan Kutcher Ergenlerde Depresyon Ölçeği de kullanılmıştır. Bulgular, sözsüz ezgilerin olumlu ve olumsuz duyguları bir arada ortaya çıkardığını; sözlü ezgilerin ise sıklıkla olumsuz duygulara yol açtığını göstermektedir. Ayrıca araştırmada sözsüz ve sözlü dinletilerde ortaya çıkan duyguların, cinsiyet, sınıf düzeyi, tercih edilen müzik türü, içinde bulunulan duygu durumu ve depresyon eğilimine göre katılımcılar arasında farklılaşıp farklılaşmadığı sorularına da yanıt aranmıştır. Elde edilen bulgular, amaç ve alt problemler doğrultusunda tartışılmıştır.

Abstract:
Music, whose every stage from creation to reaching the audience is associated with emotions, has many elements, such as tempo, rhythm, harmony. In addition to this, the music which is often listened in today, also lyrics has very important place. However, it is observed that researches that investigate the relation of music to emotions frequently ignore lyrics. Few studies that they had addressedthe emotional impact of the lyrics presented conflicting findings. It is not exist a research that it investigate emotions which generated by a melody without lyrics and a melody with lyrics in the literature of Turkey. The present research is a descriptive study aimed at examining the emotions triggered bymelodies without lyrics and melodies with lyrics. In the research, the parts of the Turk folk songs named "Arpada Ektim" and "Ip Attım Ucu Kaldı", which have medium metronomes and sad lyrics, were used. 551 high school students studying in İnegöl, which is a district of Bursa, participated in the research. In this study, demographic information form and 14 point-emotion scale, as well as the Kutcher Adolescent Depression Scale whose validity and realiability in Turkey made in this study,as far as is known, were used. Results show that the melodies without lyrics emerged positive and negative emotions in together; while melodies with lyrics often led to negative emotions.In addition, it was also searched whether the emotions that emerged in with lyrics and without lyrics melodies differed among the participants according to gender, class level, preferred music type, emotional state and depression tendency.Obtained findings are discussed in terms of the purpose and the sub problems.