Çevrimiçi ve sınıf ortamlarında grup çalışmasına dayalı problem çözme süreçlerinin incelenmesi
Investigation of problem solving processes on group study based online and in-class settings
Yazar: SALİH BİRİŞÇİ
Danışman: DOÇ. DR. HASAN KARAL
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Grup çalışması = Group work ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Nitel araştırma deseni = Qualitative research design ; Problem çözme = Problem solving ; Söylem analizi = Discourse analysis ; Çevrimiçi iletişim = Online communication ; Çevrimiçi öğrenme = Online learning

Özet:
Bu çalışmada, çevrimiçi ve sınıf içi ortamlarda tasarlanan grup çalışmasına dayalı problem çözme süreçlerinin nasıl farklılaştığının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda grupla problem çözme ortamları oluşturulmuş ve öğretmen adaylarına uygulanmıştır. Özel durum çalışması yönteminin kullanıldığı bu araştırmada deney1 (D1, N=12) ve deney2 (D2, N=15) olmak üzere iki grup halinde problem çözme oturumları gerçekleştirilmiştir. Grupla problem çözme oturumları D1'de çevrimiçi D2'de ise sınıf içi olacak şekilde yürütülmüştür. Çalışmanın verileri; Açık Uçlu Problem Çözme Sınavı (AUPÇS), araştırmacının gözlem notları, grup çalışmalarına ait video ve ses kayıtları ve klinik mülakatlar ile toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde nitel yaklaşım benimsenmiş olup; doküman analizi, söylem analizi ve betimsel analiz tekniklerinden faydalanılmıştır. Söylem verilerinin analizinde MAXQDA 10 yazılımı kullanılmıştır.Araştırmanın sonucunda, çevrimiçi ve sınıf içi ortamlarda tasarlanan grup çalışmasına dayalı problem çözme süreçleri arasında bir takım farklılıklar yaşandığı tespit edilmiştir. D1'deki grup çalışmalarında meydana gelen söylemlerin daha yoğun ve daha görev odaklı olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin sahip oldukları fikirleri ve düşünceleri yansıtmalarını sağlayarak eleştirel boyutta düşüncelerin ortaya çıkmasında çevrimiçi sosyal etkileşim ortamı daha etkili olmuştur. Sosyal anlamda grup çalışmalarına katkı sağlama ve ortak hareket etme bilincinin oluşmasında D1 ortamı D2'ye göre daha etkili olmuştur. D1'de yürütülen grup çalışmaların D2'dekilere göre daha zaman alıcı olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. Problem çözme adımlarını atarak problem çözme sürecinin yaşanmasında D1'de gerçekleştirilen grupla problem çözme faaliyetleri daha etkili olmuştur. Çalışmanın sonunda ortaya çıkan sonuçlara bağlı olarak bu alanda çalışacak araştırmacılara ve eğitimcilere bazı önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Problem Çözme, Polya'nın Problem Çözme Adımları, Grup Çalışması, Çevrimiçi Öğrenme, Söylem Analizi

Abstract:
In this study, it is aimed to investigate how differ on the group study based problem solving processes designed in online and in-class settings. For this purpose, group based problem solving environments were designed and implemented to pre-service teachers. A case study method was used in this research. There were 27 pre-service teachers participated in the study and these students were divided in two groups as experimental1 (E1, N=12) and experimental2 (E2, N=15). In E1 online and in E2 in-class problem solving activities were carried out. Data of the study is gathered by; Open Ended Problem Solving Test (OEPST), researcher observation notes, transcripts of group works? video and audio recordings and clinical interviews. Qualitative approach is internalized in the analysis of the obtained data; document analysis, discourse analysis and descriptive statistical analysis techniques were used. MAXQDA 10 software was used for discourse analysis of data.As a result of this study, some differences were revealed between problem solving processes on group study based online and in-class settings. It was revealed that the quantity of discourses in E1 was more frequent and more task oriented than E2. The emergence of critical thoughts was more effective in online social interaction environment by enabling students to reflect their ideas and thoughts. Also students in E1 was found more effective than E2 by acting collaboratively and contributing to the group work socially. In addition to this, completion time of problem solving sessions in E1 revealed a longer time than E2. Also, experiencing the problem solving process by following problem solving steps was more effective than D2. Some suggestions were made to researchers and educators considering the results of the study.Keywords: Problem Solving, Polya's Problem Solving Steps, Group Study, Online Learning, Discourse Analysis