Reaktif boyalı pamuklu dokuma kumaşlarda ardışık uygulanan farklı haslık testleri sonuçlarının renk ölçümleri ile karşılaştırılması
Assessing colour properties of reactive died cotton fabrics after different test prosedures
Yazar: NESLİHAN YÜRÜK
Danışman: PROF. DR. BEHÇET BECERİR
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Haslık = Fatsness ; Pamuk = Cotton ; Reaktif boyar maddeler = Reactive dyestuffs ; Renk ölçümü = Colorimetry

Özet:
Üst giyime yönelik olarak üretilen kumaşlarda rengin; ter haslığı, yıkama haslığı ve aşınma sonrası haslık değerleri kullanıcı açısından önem arz etmektedir. Üreticiler buna istinaden kumaşların bu etkiler altındaki renk haslık değerlerinin müşteri açısından kabul edilebilir seviyelerde olmasını hedeflerler. Kumaşların renk haslık değerlerinin tespiti için uygulanacak testlerin her biri için ayrı ayrı numuneler kullanılır. Bununla birlikte günlük kullanımda yıkama yapılacak ürünün daha önce tere maruz kalmış olması veya aşınma meydana gelmiş olması nedeniyle renk haslıklarının beklenenden farklı çıkması muhtemeldir. 
Bu çalışmada istenen haslık değerlerinin aynı numune üzerinde ardışık olarak yapılması ile ürünün kullanım durumuna daha uygun ve daha doğru sonuçlar elde edilmesi hedeflenmiştir. Çalışma için %100 pamuk beş farklı numune kumaş kullanılmış, seçilen pamuklu kumaşlar farklı iki firmaya ait kırmızı ve mavi renk reaktif boyar maddelerle açık, orta, koyu olmak üzere üç farklı konsantrasyonda boyanmıştır. Boyama sonrası elde edilen  boyanmış numunelerin her birinden dörder adet numune hazırlanmış, farklı boyama yapılmış 60 numune içeren sekiz ayrı grup oluşturulmuştur. Her 4'lü grup için  1. grup karşılaştırma numunesi olarak muhafaza edilmiş, ilk dörtlü grup ter haslığı, yıkama haslığı ve aşınma sonrası renk haslığı testlerinin aynı numune üzerinde farklı sıralamalar ile uygulanması için kullanılmış, diğer 4'lü grup yıkama haslığı, ışık haslığı, ütü haslığı testlerinin aynı numune üzerinde farklı sıralamalar ile uygulanması için kullanılmıştır. Tüm gruplar tamamlandıktan sonra ΔE00* değerleri karşılaştırıldığında aynı numune üzerinde haslık testlerinin ardışık olarak yapılması sonucu orijinal numune ile renk farkının tekil uygulanan haslık test sonuçlarına göre daha fazla olduğu görülmüştür. Ayrıca testlerin uygulama sıralamasının değişmesinin bazı durumlarda bileşke haslık değerini değiştirdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
The colour fastness values of the fabrics, such as perspiration, wash and abrasion, produced for upper clothing are important for the consumer. Therefore, the producers aim that the colour fastness values of the fabrics under these effects are at acceptable levels for the customer. Different samples are used for the fastness tests. However, in daily use, it is possible that the colour fastness of the product to be washed will be different from the expected due to the fact that it has been exposed to sweat before or has experienced abrasion. 
In this study, it is aimed to obtain more appropriate and more accurate results for the use of the product by sequentially performing the desired fastness values on the same sample. Five different sample fabrics of 100% cotton were used for the study, and the selected cotton fabrics were dyed with red and blue reactive dyestuffs from two different producers at three different dyeing concentrations as light, medium and dark. 
Four samples were prepared from each of the dyed samples after dyeing, and eight different groups were formed, containing 60 samples with different dyeing properties. For each group containing four samples, the 1st group was kept as the comparison sample, the first group containing four samples as used to perform perspiration fastness, washing fastness and abrasion fastness on the same sample ith different sequences, the other group containing four samples as used to perform ironing fastness, wash fastness and light fastness on the same sample with different sequences. Colour measurements were performed after each test.
When the ΔE00* values were compared after all the groups were completed, it was observed that the colour difference between the original sample and the colour difference was higher than the results of the single applied fastness tests as a result of consecutive fastness tests on the same sample. In addition, it was determined that the change in the order of application of the tests changed the resultant fastness value in some cases.