İlköğretim matematik öğretmenliği özel alan yeterliklerinin gerçekleştirilebilirliğine yönelik öğretmen görüşleri ve öneriler
Teachers' views on applicaility of field-specific competencies of primary school math teaching and suggestions
Yazar: HİLAL ABANİK KUMPİR
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL CENGİZHAN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Yeterlilik = Sufficiency ; Özel alan = Private sphere ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmenler = Teachers ; Öğretmenlik = Teaching

Özet:
Araştırmanın amacı, ilköğretim matematik öğretmenliği özel alan yeterliklerindeki kazanımların gerçekleştirilebilirliğine yönelik öğretmen görüşlerinin alınması, gerçekleştirilememe nedenlerinin belirlenerek öneriler getirilmesidir. Nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma model ve karma modellerden olan; nicel veri önceden toplanıp analiz edildikten sonra nitel verilerin toplanıp analiz edildiği sıralı dönüşümsel tasarım kullanılmıştır. Bu doğrultuda çalışma "karma yöntemler araştırması" niteliği taşımaktadır.
Araştırmanın çalışma evrenini 2017-2018 eğitim-öğretim yılında İstanbul-Küçükçekmece'de görev yapan ilköğretim matematik öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini 182 ilköğretim matematik öğretmeni oluşturmaktadır. 
Araştırmada ilköğretim matematik öğretmenlerinin öğretmen yeterliklerinin kazanımlarının gerçekleştirilebilirliğine yönelik öğretmen görüşleri almak amacıyla ilk olarak "İlköğretim Matematik Öğretmenliği Özel Alan Yeterlikleri Kazanımlarının Gerçekleştirilebilirlik Anketi" geliştirilmiştir. Ankette matematik öğretim durumlarını planlama ve düzenleme, matematik dersi becerilerini geliştirme, öğretimin izlenmesi, değerlendirilmesi ve geliştirilmesi, okul, aile ve toplumla işbirliği yapma, mesleki gelişim sağlama yeterliklerine ait kazanımların gerçekleştirilebilirliği araştırılmıştır. Anket sonuçlarının analizi sonrasında araştırmaya katılan öğretmenlerin ankette yer alan ifadelerin gerçekleştirilebilirliğine ilişkin "hiçbir zaman" ve "nadiren" şeklinde cevap veren ve eğitim fakültesi ilköğretim matematik öğretmenliği mezunu olan 10 öğretmen ile yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. 
Nicel verilerin analizi için; yaş, kıdem, öğrenim durumu, mezun olunan bölüm ve fakülte bağımsız değişkenleri ile her bir anket ifadesi arasında 0.05 anlamlılık düzeyinde Kruskal Wallis testi yapılmış, anlamlılığın hangi gruplar arasında olduğunun belirlenmesi için ise Mann-Whitney U testi kullanılmıştır.  Cinsiyet değişkeni için mesleki gelişim, üstün yetenekli öğrenciler ve teknoloji kullanımı alt ölçeklerinde erkek ve kadın matematik öğretmenleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Kıdem değişkeni için öğrenme-öğretme süreçleri, öğretim yöntem/teknikleri, öğrencilerin matematiksel kavramları, problem çözme becerisi, öğrencilerin matematiğe karşı olumlu tutum sergilemeleri, öğrencilerin öz değerlendirme yapmaları, öğrencilerin matematiği farklı alanlarda kullanmaları, özgün materyal hazırlama alt ölçeklerinde anlamlı bir fark bulunmuştur. Yaş değişkeni için ise; matematiğin düşünme biçimi olarak farklı alanlarda kullanılması ve matematiğin düşünme biçimi olarak toplumdaki yeri alt ölçeklerinde anlamlı bir fark bulunmuştur. 
Nitel verilere ait bulgular ise iki şekilde toplanmıştır. Anket sonuçlarına göre "Nadiren" ve "Hiçbir zaman" seçeneklerinin frekanslarının ilk sırada yer aldığı yeterliklere ait görüşme soruları hazırlanmış ve bu 16 yeterlikle ilgili sorular birinci öncelikli sorular olarak belirlenmiş görüşme yolu ile toplanmıştır. Anket sonuçlarına göre "Nadiren" ve "Hiçbir zaman" seçeneklerinin frekanslarının ikinci sırada yer aldığı yeterliklere ait sorular ise ikincil öneme sahip sorular olarak belirlenmiş ve yazılı yoluyla cevaplar toplanmıştır. Nitel verilerin analizinde ise, betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. 
Araştırma sonunda çıkarılan sonuçlara dayanarak araştırmacılara ve uygulayıcılara yönelik önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
This study aims to reveal teachers' views on attainability of learning outcomes in elementary mathematics teaching field-specific competencies and to bring about suggestions by determining the reasons of failure.  Qualitative and quantitative research methods are used together and are mixed models and mixed models; After the quantitative data was collected and analyzed before, the sequential transformational design in which qualitative data was collected and analyzed was used. In this direction, the study has the characteristics of "mixed methods research"

Primary school math teachers working in İstanbul-Küçükçekmece district during 2017-2018 academic year consisted of the study population and 182 teachers from this population were the sample.  
This study employed mixed method since it included both quantitative and qualitative data.  "The Attainability of Primary School Math Teachers' Field-Specific Competencies' Outcomes" questionnaire was developed to collect data.  The questionnaire investigated the attainability of outcomes related to planning and designing teaching environments, developing math skills, professional development, monitoring, evaluating and improving teaching, collaboration with school, parents and society competencies.  In qualitative phase of the study, the participants were chosen by criterion sampling method. According to this, teachers' whose views were "Never" or "Rarely" on the questionnaire and who were graduates of primary school math teaching department were included in this phase. There were 10 teachers who satisfied this criterion.  Semi-structured interviews were carried out with these teachers.  

In the analysis of quantitative data, teachers' views were compared by variables such as age, experience, educational level, department and faculty graduated.  Kruskal Wallis test were run to compare the groups and the significance was tested at ,05 level.  When there was a statistically significant difference among the groups, Mann-Whitney U test was run to detect the source of difference. Gender created a statistically significant difference in professional development, talented students and technology use sub-scales.  On the other hand, experience created a statistically significant difference in teaching-learning processes, teaching methods and techniques, mathematical concepts, problem solving ability, students' positive attitude towards math, students' self-evaluation, using math in different fields and preparing original materials sub-scales.  As for age, there was a statistically significant difference in using math in different fields and the place of math in society as a way of thinking.  

Qualitative data were collected through two different methods.  For competencies in which "Never" and "Rarely" were in the first rank, interview questions were prepared, and they were determined as primary questions. There were 16 questions as described and these competencies were investigated through interviews.  For competencies in which "Never" and "Rarely" were in the second rank, the questions were determined as secondary and they were responded written.  Descriptive analysis was employed in qualitative phase. Based on findings, suggestions for researchers and practitioners were brought.