Disiyanidogümüş(I) içeren koordinasyon bileşiklerinin sentezi, karakterizasyonu, antibakteriyel ve antikanser aktiviteleri
Synthesis, characterization, antibacterial and anticancer activities of coordination compounds containing dicyanidoargentat(I)
Yazar: NESRİN KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. AHMET KARADAĞ
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada NiII, CuII, ZnII ve CdII metal iyonları ve N-(2-hidroksietil)-etilendiamin (hydeten), N,N′-bis(2-hidroksietil)etilendiamin (bishydeten), N,N-Bis(2-hidroksietil) etilendiamin (N-bishydeten) ve 2,2′-(etilendioksi)bis(etilamin) (edbea) ligantları kullanılarak yeni heterobimetalik disiyanidogümüş(I) içeren kompleksler sentezlenerek yapıları element analizi, IR, EPR (üç kompleks), XRD (dört kompleks) ve termik analiz teknikleri ile aydınlatıldı. Ayrıca, paramanyetik merkez içeren komplekslerin (yedi kompleks) sıcaklığa bağlı manyetik duyarlıkları, bütün maddelerin antibakteriyel ve altı kompleksin antikanser özellikleri incelendi. Element analizi, XRD ve termik analiz teknikleri ile yedi kompleksin örgü suyu içerdikleri tespit edildi. Disiyanidogümüş(I) içeren komplekslerin IR spektrumlarında siyanido gerilme titreşimlerinin sayı ve konumlarındaki sapmalara bağlı olarak kompleks yapılar tahmin edilmeye çalışıldı. EPR sonuçlarına göre, tüm CuII iyonları tetragonal uzama yönünde bir bozunmaya uğradığı ve paramanyetik elektronun temel halinin d_(x^2-y^2 ) (2B1g) orbitali olduğu belirlendi. Komplekslerin ısıl (termik) analizlerinden (TG, DTG ve DTA), ilk olarak varsa hidrat suyunun, daha sonra nötral ligantların (hydeten, bishydeten, N-bishydeten ve edbea), son olarak siyanido gruplarının yapıdan uzaklaştığı ve son olarak ortamda metal ya da metal karışımlarına ait bir kalıntının kaldığı tespit edildi. X-ışını tek kristal analizleri ile [Cd2(hydeten)2Ag4(CN)8]H2O, [Cd(bishydeten)0.5]2[Ag(CN)2]4.3H2O ve [Cd(N-bishydeten)]4[Ag(CN)2]8[Ag(CN)]2 komplekslerinin polimerik, [Cd(edbea)2][Ag(CN)2]2 .H2O kompleksinin ise monomerik yapıda olduğu görüldü.  Manyetik duyarlık ölçümlerinden [Ni(edbea)Ag3(CN)5] kompleksinin 20 K' da molekül-içi ferromanyetik etkilieşimde bir maksimuma ulaştığı, 20 K' dan sonra da moleküller-arası antiferromanyetik etkileşime uğradığı, diğer tüm komplekslerin ise yaklaşık 10 K'nin altında zayıf antiferromanyetik etkileşim sergilediği görüldü. Ayrıca, in vitro antibakteriyal çalışmalarla bütün komplekslerin çeşitli gram pozitif ve gram negatif bakterilere karşı oldukça etkili oldukları, altı kompleks ile HeLa, HT29 ve C6 kanser hücrelerinde yapılan in vitro antikanserojen çalışmalarda ise, çok düşük dozlarda bile yüksek antiproliferatif aktivite ve düşük sitetoksik etkiye sahip oldukları belirlendi.

Abstract:
In this study, the new heterobimetallic dicyanidoargentate(I) complexes have been synthesized by using NiII, CuII, ZnII, CdII metal ions and N-(2-hydroxyethyl)-ethylenediamine (hydeten), N,N′-bis(2-hydroxyethyl)ethylenediamine (bishydeten), N,N-bis(2- hydroxyethyl)ethylenediamine (N-bishydeten), 2,2′-(ethylenedioxy)bis(ethylamine) (edbea) ligands and their structures have been characterized by means of element analysis, IR, EPR (three complexes), XRD (four complexes) and thermal analysis. Also, the temperature (10-300 K) dependence of the magnetic susceptibility of the complexes with paramagnetic centers (seven complexes), antibacterial activity of all complexes and anticancer activity of six complexes have been investigated. Element analysis, XRD and thermal analysis results revealed that seven complexes contain lattice water. Complex structures were predicted based on the wave numbers and deviations in their positions of cyanido stretching vibrations in IR spectra of dicyanidoargentate(I) complexes. According to the EPR results, all of the CuII ions undergo tetragonal distortion and the ground state of the paramagnetic electron is d_(x^2-y^2 ) (2B1g state). It was understood from thermal analysis of complexes (TG, DTG and DTA) that first lattice water (if any), then neutral ligands (hydeten, bishydeten, N-bishydeten ve edbea) and finally cyanido groups were left. The remaining mass was determined as metal or metal oxide residues. From X-ray single crystal analysis, it was observed that [Cd2(hydeten)2Ag4(CN)8].H2O, [Cd(bishydeten)0.5]2[Ag(CN)2]4.3H2O and [Cd(N-bishydeten)]4[Ag(CN)2]8[Ag(CN)2] complexes have polymeric structure and [Cd(edbea)2][Ag(CN)2]2.H2O complex has monomeric structure. Magnetic susceptibility measurements of the complexes revealed that [Ni(edbea)Ag3(CN)5] complex reach a maximum of intramolecular ferromagnetic interaction at 20 K and exhibit intermolecular antiferromagnetic interaction above 20 K. Remaining complexes showed weak antiferromagnetic interaction below about 10 K. Besides, in in-vitro antibacterial studies, all complexes were observed to be quite effective over gram positive and gram negative bacteria. When it comes to anticancer studies carried out with six complexes and HeLa, HT29 and C6 canser cells, it was observed that aforementioned complexes exhibited high antiproliferative activity even at lover dose and had low cytotoxic activity.