Burs-kredi alan yükseköğretim öğrencilerinin finansman kaynaklarına ilişkin görüşleri
The views of the higher education students getting financial aid on financial sources
Yazar: SÜLEYMAN KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. AHMET AYPAY
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beşeri sermaye = Human capital ; Burslu öğrenciler = Scholarship students ; Ekonomik yardımlar = Economic aids ; Eğitim harcamaları = Education expenditures ; Finansal kaynaklar = Financial resources ; Finansman = Financing ; Öğrenim harcı = Training fee

Özet:
Bu araştırmada temel amaç, yükseköğretim öğrencilerinin öğrenim kredisi ve burslarının yapısı ve işleyişine yönelik görüşleri doğrultusunda, öğrencilerin öğrenimleri sürdürürken kişisel finansman kaynaklarını nerelerden sağladıklarını, bu kaynakları nasıl yönettiklerini tespit ederek; öğrencilerin öğrenim kredisi ve bursları hakkında yeterli bilgiye sahip olup olmadıklarının belirlenmesi amaçlanmıştır.
Bu araştırmada,  üniversite gençliğinin kişisel finansman kaynaklarına ilişkin görüşleri farklı değişkenler açısından analiz edilerek öğrencilerin gelir harcama kalıpları belirlenmeye çalışıldığından genel tarama modeline dayalı olarak gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmada ihtiyaç duyulan verilere ulaşabilmek amacıyla alt problemlere uygun değişkenler doğrultusunda, kavramsal çerçeve de dikkate alınarak araştırmacı tarafından geliştirilen anket kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2012-2013 eğitim öğretim yılında farklı üniversite ve fakültelerinde kayıtlı toplam 1059 yükseköğretim öğrencisi oluşturmaktadır. Verilerin çözümlenmesinde öncelikle araştırma kapsamına alınan yükseköğretim öğrencilerinin demografik özelliklerine ait frekans ve yüzde dağılımları verilmiştir. Bu amaçla bu araştırmada da anketlerle edinilen veriler öncelikle Ki-Kare anlamlılık sınamasına tabi tutulmuştur. Ki-Kare sınamasında iç güvenilirliği (interval validity) olan değişkenler Lojistik Regresyon Modeline alınarak analiz edilmiştir. Daha sonra Lojistik Regresyon Analizi ile elde edilen modelin araştırmanın amacına uygun olup olmadığı  yine Ki-Kare testi kullanılarak test edilmeye çalışılmıştır. Son olarak yükseköğretim öğrencilerinin burs-kredi almalarına etki eden faktörlere ulaşmada bağımsız değişkenlerin birleşmiş kategorilerini ve alt gruplarını tahmin etmek amacıyla CHAID Analizi (Chi Square Automatic Interaction Detection) kullanılmıştır. Anlamlılık seviyesi olarak 0.05 kullanılmıştır.
Yükseköğretim öğrencileri öğrenim kredisi ve bursların miktar artışıyla beraber hiç kimseye öncelik verilmeden devam etmesi gerektiğini düşündükleri bulgusuna rastlanılmıştır. Yine öğrencilerin özellikle kredi alırken geri ödeme riski bilincinde oldukları, sadece ekonomik göstergelere bağlı burs verilmemesi gerektiği, başarı ve başarısızlık durumlarına endeksli kredi, burs dağıtımından vazgeçilmesi gerektiği bulgularına ulaşılmıştır. Lisans eğitimi süresince eğitim maliyetleri ve yaşam giderleri konusunda öğrenciler yıllık en çok okul dışındaki eğitim öğretim ve yaşam giderlerine harcama yaparken aylık olarak da en çok barınma ve ulaşım giderlerine harcama yaptıkları tespit edilmiştir. Öğrencilerin ihtiyaçlarını karşıladıkları en önemli kaynak aileleri, en az kaynak olarak da özel burs ve bağışlar olduğu belirlenmiştir.
Gerçek yaşam şartları içinde öğrenciler, gerek eğitim öğretim harcamaları gerekse diğer yaşam giderlerinin farklılaşmasına bağlı olarak öğrenim kredisi ve öğrenim bursunu yetersiz bulduklarını ifade etmektedirler. Öğrencilerin rahat bir eğitim-öğretim ve yaşam sürdürebilmesi için kredi ve burs miktarlarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiği söylenebilir. Diğer taraftan öğrencilerin burs ve kredilerin dağıtılması hususundaki tedirgin oldukları tespit edilmiş ve öğrencilerin özellikle kredi ve bursların dağıtılmasında kurumun risk, eşitlik ve adalet açısından daha hassas davranması gerektiğini vurgulamışlardır.  Bu çalışmayla elde edilen sonuçlar eğitim-öğretimin temel unsuru olan öğrencilerin daha yakından tanınmasını sağlayarak, bursların ve kredilerin dağıtılmasında geri besleme aracı olarak kullanılabilir.




Anahtar kelimeler: Sermaye, Beşeri Sermaye, Finansal Yardım, Öğrenim Kredisi, Öğrenim Bursu, Yükseköğretim, Öğrenci Harcamaları, Eğitim Maliyetleri

Abstract:
The main aim of this research is to investigate whether higher education students know sufficiently about personal financial management by determining where higher education students supply their own personal financial sources during their education and how they manage those sources based on the views of the higher education students on the structure of financial aid on financial sources and the way how they are carried out.
In this study, as it was aimed to determine where and how higher education students supply their own personal financial sources and how they manage those sources and to discover existing case, a survey method was used. Thus, in order to collect the required data in accordance with variables of sub-questions by considering the conceptual framework, a questionnaire developed by the researcher was used. The sample of this study consisted of 1059 higher education students in different universities and faculties in 2012-2013 academic years. Firstly while analyzing the data collected based on the demographics of the students, frequencies and percentages were used. Thus, the data collected with questionnaire were analyzed with Chi-square tests. The variables with internal validity in Chi-square analyses were also analyzed with logistic regression model. Then, whether the model obtained as a result of the logistic regression was consistent with the aim of the study was again tested with Chi-square analyses. Finally, in order to reach the factors affecting the students' getting financial aid on financial sources and to guess the interaction of the categories of the independent variables and their sub-groups, CHAID analyses (Chi Square Automatic Interaction Detection) was used. The significant level was 0.05. 
It was found out university students thought that financial aids should be continued with the increase in their amounts and with no privilege to anybody. It was also found out that the students were conscious about the risk of repayment of financial aids they got, that financial aids by state should only be delivered only taking care of students' financial indicators and that delivering financial aids to students based on academic success and failure should be given up. Additionally, it was found that students spent the most on education costs outside schools and life costs annually during their under bachelor education related to their education and life costs and that they spent the most on accommodation and transportation. The most important sources which students use for their requirements came from their parents' budget and the least ones were financial aids by either public or private.
In real life conditions the students stated that financial aids were inadequate due to both education expenses and other variety of life costs. It may be suggested that the amounts of financial aids should be kept up-to-date so that students can survive academically and economically at desired levels in real life conditions. On the other hand as students were suspicious about the delivery of financial aids, it may be suggested that authorities should be cautious about risk, equality and justice. The results of this study can be a feedback in delivering financial aids to university students by making the students who are basic components of education more familiar.



Key words: Capital, Human Capital, Financial Aid, Education Financial Aid, Higher Education, Student Expenses, Cost of Education