Temporal lob epilepsisi ve psikojenik non-epileptik nöbet tanılı hastalarda çalışma belleği, uzun süreli bellek, kaygı, depresyon ve EEG spektral analiz verilerinin karşılaştırılması
Comparison of working memory, long term memory, anxiety, depression and EEG spectral analysis data in patients with temporal lobe epilepsy and psychogenic non-epileptic seizures
Yazar: BERAT BAĞBANCI
Danışman: PROF. DR. FÜSUN FERDA ERDOĞAN
Erciyes Üniversitesi / Gevher Nesibe Genom ve Kök Hücre Enstitüsü  / Nörobilim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Nöroloji = Neurology ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bellek = Memory ; Depresyon = Depression ; Epilepsi = Epilepsy ; Kaygı = Anxiety ; Spektral analiz = Spectral analysis

Özet:
En yaygın görülen epilepsi türü TLE ve psikolojik kökenli PNEN tanılı hastalarda davranışsal verilerin ve elektrofizyolojik yanıtların sağlıklı kişilerde farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesi bu çalışmanın temel amacıdır. Araştırmada, Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri Nöroloji Polikliniğine başvuru yapmış video-EEG çekimleri bulunan ILAE tanı kriterlerine göre TLE tanısı almış 12 (34.5±9.43), DSM-V tanı kriterlerine göre PNEN tanısı almış 9 (37.66±8.78) ve sağlıklı bireylerden oluşan 10 kişi (36.1±13.60) olmak üzere toplamda 31 kişiye (35.93±10.51) ÇB performansını ölçen n-back görevleri, USB performansını ölçen AVLT, depresyon düzeyini ölçen BDE ve kaygı düzeyini ölçen SDSKE uygulanmıştır. Her bir katılımcının EEG kayıtları spektral analiz yöntemiyle ayrıca incelenmiştir. Davranışsal bulgulara göre n-back görevlerinden 0- ve 2-back doğruluk puanlarında; AVLT ölçeği öğrenme-serbest hatırlama, geriye doğru bozucu etki-serbest hatırlama, gecikmeli hatırlama ve tanıma türü hatırlama puanlarında istatistiksel olarak anlamlı (p<.05) fark bulunmuştur. Elektrofizyolojik bulgulara göre ise GSY grafiğinde TLE için yaklaşık 2 Hz'de delta, 14 Hz'de beta ve 31 Hz'de gama ve PNEN için yaklaşık 2 Hz'de delta, 19 Hz'de iktal durumda beta ve 37 Hz'de gama ritminin varlığına işaret eden tepe noktaları bulunmaktadır. Sonuç olarak, TLE ve PNEN tanısı almış hastalarda özellikle 2-back doğruluk, öğrenme-serbest hatırlama, geriye doğru bozucu etki-serbest hatırlama ve gecikmeli hatırlama gibi bilişsel fonksiyonlarda sağlıklı bireylere kıyasla anlamlı farklılıklar elde edilmiştir. TLE tanısı almış hastalarda PNEN tanısı almış hastalardan farklı olarak 0-back doğruluk ve tanıma türü hatırlama puanlarında da sağlıklı bireylere kıyasla anlamlı bir farklılık bulunmaktadır. TLE ve PNEN tanısı almış hastalarda özellikle delta, beta ve gama dalga bantlarında sağlıklı bireylere kıyasla anlamlı farklılıklar gözlemlenmiştir. Gecikmeli hatırlama ve 2-back doğruluk ile temporal ve frontal lob delta ortalama interiktal GSY değerleri arasında pozitif; gecikmeli hatırlama ile temporal ve frontal lob beta ve gama ve 2-back doğruluk ile frontal lob beta ve gama ortalama interiktal GSY değerleri arasında negatif bir korelasyon tespit edilmiştir.

Abstract:
The main aim of this study is to investigate whether behavioral results and electrophysiological findings differ from the healthy people in people with temporal lobe epilepsy (TLE) which is the most common type of epilepsy, and psychogenic non-epileptic seizures (PNES) which are psychologically based. In the study, n-back tasks which measure working memory (WM) performance, the Rey Auditory Verbal Learning Test (AVLT) which measures long-term memory (LTM) performance, the Beck Depression Inventory (BDI) which measures depression level, and the Spielberger State and Trait Anxiety Inventory (STAI) which measures anxiety level were applied to a total of 31 individuals (35.93±10.51) who were registered at the Neurology Outpatient Clinic of the Erciyes University Medical Faculty and had video-EEG recordings, including 12 individuals (34.5±9.43) who diagnosed with TLE according to the International League Against Epilepsy (ILAE) diagnostic criteria, 9 individuals (37.66±8.78) who diagnosed with PNES according to the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition (DSM-V) diagnostic criteria, and 10 healthy individuals (36.1±13.60). EEG recordings from each participant were also analysed using the spectral analysis method. According to the behavioral findings, a statistically significant difference (p<.05) was found in 0- and 2-back accuracy scores from the n-back tasks and in learning-free recall, retroactive inhibition-free recall, delayed recall, and recognition-type recall scores from the AVLT. According to the electrophysiological findings, the power spectral density (PSD) plot showed peaks at delta at approximately 2 Hz, beta at 14 Hz, and gamma at 31 Hz in TLE and delta at approximately 2 Hz, beta at 19 Hz in the ictal state and gamma at 37 Hz in PNES. In conclusion, significant differences were found in cognitive functions such as 2-back accuracy, learning-free recall, retroactive inhibition-free recall, and delayed recall in patients diagnosed with TLE and PNES compared to healthy individuals. Unlike the patients diagnosed with PNES, there was a significant difference in 0-back accuracy and recognition type recall in patients diagnosed with TLE compared to healthy individuals. Significant differences were observed especially in delta, beta and gamma wavebands in patients diagnosed with TLE and PNES compared to healthy individuals. A positive correlation was found between delayed recall and 2-back accuracy and mean interictal PSD values for temporal and frontal lobe delta; a negative correlation was found between delayed recall and mean interictal PSD values for temporal and frontal lobe beta and gamma and between 2-back accuracy and mean interictal PSD values for frontal lobe beta and gamma.