Kalp yetersizliği olan bireylerde tuz kısıtlama ve diyete uyumun belirlenmesi
Determination of salt restriction and dietary compliance in individuals with heart failure
Yazar: AYŞE DEĞER
Danışman: PROF. DR. SIDIKA OĞUZ
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diyet = Diet ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kalp yetmezliği = Heart failure ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Tuz = Salt ; Tuz tüketimi = Salt consumption

Özet:
Amaç: Bu araştırma kalp yetersizliği (KY) olan bireylerde tuz kısıtlama ve diyete uyumun belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Araştırma Eylül-Kasım 2019 tarihleri arasında İstanbul ilinde bulunan üç eğitim ve araştırma hastanesinin kardiyoloji servislerinde yatan 180 KY hastası ile yürütüldü. Verilerin toplanmasında Hasta Bilgi Formu, Diyete Uyum Hakkındaki İnançlar Ölçeği (DUHİÖ) ve Diyette Tuz Kısıtlama Ölçeği (DTKÖ) kullanıldı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Independent Sample T testi, One Way ANOVA, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi, Tukey HSD ve LSD analizi kullanıldı.
Bulgular: Olguların yaş ortalaması 63,33±13,8 olup, %70' i erkektir ve %49,4'ü NYHA IV. sınıf KY hastasıdır. Hastaların DTKÖ toplam puan ortalamasının 62,56±8,30 olduğu saptandı. DUHİÖ yarar alt boyutu puan ortalamasının 25,82±3,72, engel alt boyutu puan ortalamasının ise 13,61±2,69 olduğu bulundu. Tuz kısıtlamaya ilişkin dışsal engellerin kontrolü kadınlarda, okur yazar olmayanlarda, ev hanımlarında, bekarlarda, diyabeti olanlarda ve 66 ve üzeri yaşta olanlarda daha yüksek olduğu saptandı (p<,05). NYHA II. sınıf  KY hastaları ve koroner arter hastalığı olmayanların diyete daha uyumlu olduğu görüldü (p<,05). Hastaların yarar algıları arttıkça diyette tuz kısıtlama davranışlarının arttığı, engel algıları arttıkça diyette tuz kısıtlama davranışlarının azaldığı saptandı (p<,001).
Sonuç: Kalp yetersizliği olan bireylerin diyette tuz kısıtlamaya yönelik algıları ve davranış kontrolleri yeterli düzeydedir ve diyete uyumludur.

Anahtar kelimeler: Kalp yetersizliği, tuz kısıtlama, diyete uyum

Abstract:
Objective: This research was conducted as a descriptive study to determine salt restriction and dietary compliance in individuals with heart failure (HF).
Material and methods: The study was conducted with 180 patients with HF, hospitalized in the cardiology services of three training and research hospitals in Istanbul between September and November 2019. Data were collected using the Patient Information Form, the Beliefs about Dietary Compliance Scale (BDCS) and the Dietary Sodium Restriction Questionnaire (DSRQ). Descriptive statistics, Independent Sample T test, One Way ANOVA, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis test, Tukey HSD and LSD analysis were used to analysis data.
Results: The average of age of the cases was 63,33±13,8 years, 70% were male and 49,4% of the patients were with HF of  NYHA class IV. DSRQ total score average was 62,56±8,30. BDCS sub-dimensions total score averages; for benefit subscale was 25,82±3,72 and for barrier subscale was 13,61±2,69. Control of external barriers to salt restriction was found to be higher in women, illiterate, housewives, singles, patient with diabetes, and for persons aged 66 and over (p <,05). NYHA II class HF patients and those without coronary artery disease were more compliance with the diet (p<,05). It was found that as the benefit perception of the patients increased, salt restriction behaviors in the diet increased, and as the perception of barriers increased, salt restriction behaviors in the diet decreased (p<,001).
Conclusion: Perceptions and behavior controls of individuals with HF in terms of salt restriction in the dietary are adequate and their compliance with the dietary.

Key words: Heart failure, salt restriction, dietary compliance