Buğday, maş fasulyesi ve yeşil mercimeğin çimlendirme öncesi bitki hidrosolleri ile dekontaminasyonu
Decontamination of wheat, mung bean and green lentile seeds using plant hydrosols before sprouting
Yazar: NEYRAN ŞAHAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATİH TÖRNÜK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Gıda Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering

Özet:
Bu çalışmada Salmonella enterica subsp. enterica serovar Typhimurium ve Staphylococcus aureus ile 105 – 106 kob/g düzeyinde kontamine edilmiş buğday, maş fasulyesi ve yeşil mercimek farklı zamanlarda (0.dk., 20.dk., 40.dk., 60.dk.) kekik, defneyaprağı ve zahter bitkilerinin hidrosolleri çimlendirme öncesinde yıkanmıştır. Kontrol örneği steril musluk suyu ile yıkanmıştır. S. Typhimurium, kekik hidrosolü ile yıkanmış maş fasulyesinden 20. dakikadan itibaren, yine kekik ile yıkanmış buğday ve yeşil mercimekten ise 60. dakikadan itibaren tamamen elimine edilmiştir (P ˂ 0,05). Diğer yandan Staphylococcus aureus popülasyonu ise kekik hidrosolü ile yıkanmış maş fasulyesi dışındaki tohumların hiçbirinde tamamen elimine edilememiş, fakat önemli düzeyde azalmalar (P˂0,05) tespit edilmiştir. Buğday ve maş fasulyesi tohumlarının hidrosolde 60 dk. süreyle bekletildikten sonra çimlenebilirliği yaklaşık %90 olarak gerçekleşirken, yeşil mercimekte bu oranın en fazla %76 olduğu tespit edilmiştir.  Sonuç olarak bu çalışma, bitki hidrosolleri ile özellikle de kekik hidrosolü ile yıkama işleminin, tohumların çimlenmesinde önemli düzeyde bir kayıp meydana getirmeden filizlendirme öncesi mikrobiyal güvenliğin sağlanması ile Staphylococcus aureus ve S. Typhimurium riskinin azaltılması veya önlenmesinde etkili olabileceğini ortaya koymuştur.

Anahtar kelimeler: Buğday, maş fasulyesi, yeşil mercimek, çimlendirme, dekontaminasyon, bitki hidrosolleri, mikrobiyal güvenlik.

Abstract:
In this study, wheat, mung bean and green lentile seeds that were artificially contaminated with  Salmonella enterica subsp. enterica serovar Typhimurium and S. aureus at a level of 105 – 106 kob/g were washed with summer savory, bayleaf and thyme hydrosols at different times (0, 20, 40, 60 min). Control sample was washed with sterile tap water. It was found that S. Typhimurium could be completely disinfected from mung bean by the treatment with thyme hydrosol for 20. min and from wheat and green lentile for 60 min (P ˂ 0.05). On the other hand, although Staphylococcus aureus population could not be completely eliminated except for washing of mung bean with thyme hydrosol, significant (P ˂ 0.05) decreases on Staphylococcus aureus population were observed on green lentil and wheat seeds. Hydrosols of effect on capability of seed's sprouting were examined while hydrosols of effect on ensure microbial safety. After keeping wheat and mung bean samples in hydrosols for 60 min, it was observed that germination abilities of the seeds were approximately 90% while this rate was determined to be maximum 76% for green lentile. In conclusion, this study confirmed that plant hydrosols especially thyme hydrosol was found to be effective on providing microbial safety of seeds before sprouting by eliminating or decreasing the numbers of S. Typhimurium and S. aureus without negatively affecting their germination. 

Key words: Wheat, mung bean, green lentil, sprouting, decontamination, plant hydrosols, microbial safety.