Okul binalarının yeşil okul kriterlerine göre değerlendirilmesi (İstanbul ili örneği)
Evaluating school buildings according to the criteria of green schools in the sample city of İstanbul
Yazar: MEHTAP BADEMCİOĞLU
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM KOCABAŞ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bina tasarımı = Building design ; Bina tasarımı = Building design ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Okul binaları = School buildings ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Yeşil alanlar = Green areas ; Yeşil okul = Green school ; Çevre bilinci = Environmental consciousness ; Çevre duyarlılığı = Environmental sensitivity ; Çevreye uyum = Environmental adaptation

Özet:
Okul binaları, çocukların; toplumun birer üretken bireyi olmak, temel becerileri kazanmak ve yurttaşlık bilgisi edinmek için bir araya geldikleri özel yerlerdir. Yüksek performanslı okullar olarak da adlandırılan yeşil okulların, öğrenciler ve öğretmenler için faydalı olduğuna inanılmaktadır. Bu okullar, enerji verimliliği ve doğal kaynaklar için de etkilidir. Çünkü yeşil okullarda yenilenebilir enerji ve yeşil materyaller kullanılmaktadır. Ayrıca geleneksel okullarla karşılaştırıldığında yeşil okullar, işletim maliyetini de azaltmaktadır.
Bu araştırmanın amacı; yeşil okul kavramını ve ona ait kriterleri belirleyen sertifikasyon sistemlerini irdelemektir. Bir yönüyle tarama yöntemine dayalı olan araştırma kapsamında yeşil okul standartları tanıtılmıştır. Ayrıca yeşil okul enerji verimliliği ve sertifikalandırma sistemleri ile ilgili çalışmalar ele alınmıştır. Ayrıca bu sertifika sistemlerinin önde gelenlerinden biri olan LEED-2009 sertifika sistemine dayalı olarak Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı olan on üç okulun mevcut durumu değerlendirilmiştir. 
Çalışma, dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, eğitim ve mekân ilişkisi üzerinde durulmuştur. Bunun yanı sıra yeşil okul kavramı ve yeşil okulların çevre üzerindeki etkilerine değinilmiş, dünyada uygulanan yeşil bina sertifika sistemlerinden LEED, CHPS, BREEAM, GREENSTAR, CASBEE ve SBTool ele alınmıştır. Ayrıca bu bölümde okullar için sertifika sistemleri ile ilgili genel bir değerlendirme yapılmıştır. İkinci bölümde ise yeşil okullarla ilgili yapılan çalışmalara yer verilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise İstanbul ilinin Güngören, Kadıköy, Kartal ve Maltepe ilçelerinde bulunan ve bina yaşı on yıldan daha yeni olan on üç örnek okul ele alınarak LEED-2009 kontrol listesine göre değerlendirmeleri yapılmıştır. Değerlendirme sonuçları, bir okul hariç diğerlerinin belgelenmiş sertifika almaya hak kazanabilir durumda olduğunu göstermiştir. Sonuç kısmında ise okulların durumundan ve onların nasıl iyileştirilebileceğine dair önerilerden bahsedilmiştir.

Abstract:
School buildings are special places in which children league together in order to be productive people and to acquire basic skills and civics. It is believed that green schools, also called as high-performance schools, are beneficial to the health of both students and teachers. These schools, where renewable energy and ecologic materials are used, have a positive effect on energy efficiency and natural resources. Compared to traditional schools, green schools also make it possible to reduce operating costs.
This current study is aimed at examining the certification systems determining the criteria for and the concept of green schools. In the scope of this research, which is based on the survey method, the standards of green schools are introduced, their energy efficiency and studies on their certification systems are discussed in detail. In addition to the above, the current situation of thirteen schools affiliated to the Ministery of Education has been assessed according to LEED-2009 control list, which is one of the foremost certification systems on green schools.
The study is comprised of four sections, the first of which deals with the relationship between education and its setting. Besides, the concept of green schools and their effects on environment have been addressed along with worldwide certification systems on green schools, namely LEED, CHPS, BREEAM, GREENSTAR, CASBEE and SBTool. This section also includes an overall assessesment of school certification systems in general. The second section covers various studies carried out on green schools. In the third section, thirteen sample schools which have a building age less than ten years and which are located in the districts of Güngören, Kadıköy, Kartal and Maltepe of the city of İstanbul have been examined and evaluated according to the LEED-2009 control list. An overall evaluation has indicated that, apart from one school, the others fulfil the requirements and are liable to receive a certified certificate. The fourth and the last section deals with the results of evaluation on these sample schools and how their conditions could be improved.