Erken matematiksel akıl yürütme becerileri değerlendirme aracı geliştirilmesi
Development of evaluation instrument for the early mathematical reasoning skills
Yazar: AYŞEGÜL ERGÜL
Danışman: PROF. DR. İSMİHAN ZELİHA ARTAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematik = Mathematics ; Matematiksel beceri = Mathematical skill ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Olasılıklar = Probabilities ; Veri analizi = Data analysis ; Çocuklar = Children ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu çalışma, çocukların ölçme ve veri analizi-olasılık alanlarındaki matematiksel akıl yürütme becerilerini belirlemek için yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle "Erken Matematiksel Akıl Yürütme Becerileri Değerlendirme Aracı" geliştirilmiş ve geçerlik-güvenirlik çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Bunun yanı sıra çocuğun cinsiyeti, yaşı, devam ettiği kurum türü ve kuruma yarım/tam gün devam etme durumu, toplam okul öncesi eğitim alma süresi ile ebeveyn yaş ve öğrenim durumu değişkenlerinin etkisi de incelenmiştir. Çalışma grubunu Ankara ili merkez ilçelerinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı anasınıfı, bağımsız anaokulu ve özel kreş, gündüz bakımevi ve anaokulundan rastgele seçilen, 60-74 ay arasında olan, normal gelişim gösteren 204 çocuk oluşturmuştur. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen, bütüncül rubrik türündeki "Erken Matematiksel Akıl Yürütme Becerileri Değerlendirme Aracı" ve "Çocuk Bilgi Formu" ile elde edilmiştir. Araştırma sonucunda; geliştirilen aracın geçerli ve güvenilir olduğu bulunmuştur. Erkek ve kız çocukların puanları arasında akıl yürütme alan ve türleri bakımından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Ebeveyn yaşlarının ve çocukların toplam okul öncesi eğitim alma süresinin akıl yürütme alan ve türleri açısından alınan puanlarda anlamlı bir farklılık yaratmadığı görülmüştür. Ölçme ve tümevarım başlıklarında büyük çocukların, buna paralel olarak ilköğretim anasınıflarına ve diğer kurumlara yarım gün devam eden çocukların araçtan aldıkları puanlar daha yüksektir. Yükseköğretim mezunu babaların çocuklarının ölçme ve tümevarım başlıklarında, yükseköğretim mezunu annelerin çocuklarının ise veri analizi-olasılık ve tümevarım başlıklarındaki puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Tümdengelim türü akıl yürütme puanlarında belirtilen değişkenlerin hiç birinde farklılık bulunmamaktadır.

Abstract:
This study aimed to develop "Evaluation Instrument for the Early Mathematical Reasoning Skills" in order to determine the mathematical reasoning skills of children in the area of measurement and data analysis-probability as well as to perform its validity and reliability. Furthermore, variables such as the effect of child gender, age, institution attended and part/full time attendance to the institution, total duration of preschool attendance as well as age and educational background of their parents were analyzed. The study group is composed of randomly selected 204 children of normal development in Ankara at the age of 60-74 months attending dependent and independent kindergarten, private preschools, daycare centers and kindergartens of Ministry of National Education. Data were collected using "Evaluation Instrument for the Early Mathematical Reasoning Skills" that is type of holistic rubric and "Child Information Form" that was developed by the researcher. The instrument developed was found to be reliable and valid. No significant difference was found between the scores of reasoning areas and types of boys and girls. In addition, there was no significant difference between the scores of age of parents and total duration of preschool attendance for the reasoning areas and types. Older children gained higher scores from the instrument than attendees of preschool and those attended institutions part-time for the measurement and induction areas. It is observed that children of university graduate fathers got higher scores as for the measurement and induction areas; while, those of university graduate mothers had higher scores from the data analysis-probability and induction areas. Moreover, no difference was found among the variables for the deduction reasoning scores.