Çeşme (İzmir) kent coğrafyası
Urban geography of Çeşme (İzmir)
Yazar: KÜBRA GÜLDEREN
Danışman: Y.DOÇ.DR. ARİFE KARADAĞ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
Çeşme, tarihten günümüze kadar olan kentsel gelişimini, sahip olduğu coğrafikonumunun sağladığı avantajları kullanarak göstermiştir. Bu avantajları şu şekildesıralayabiliriz: Doğudan gelip Anadolu içlerinden geçen kervan yolunun Çeşme'de sonbulması, bununla birlikte kentin Avrupa'ya açılan ticaret yolunun ilk kapısı olan SakızAdası'nın hemen karşısında yer alması Çeşme'nin ticari bir fonksiyon kazanmasına nedenolmuştur. Diğer yandan, kentin ortaya çıkmasında, askeri ve ticari bir kimlik kazanmasındasahip olduğu doğal limanın da önemi büyük olmuştur. İzmir'e olan yakınlığı ve ulaşılabilirliğide Çeşme'nin kentsel gelişiminde önemli bir yere sahiptir. Özellikle 1991 yılında yapımıtamamlanan 80 km.'lik otoyol, kent ile arasındaki özellikle yaz aylarında yaşanan hareketsirkülasyonunu arttırmıştır. Son olarak, Çeşme, özel konumu itibariyle kıyıları, iklimi, tarihive kültürel zenginlikleri yanı sıra termal kaynakları ile turizm için önemli bir potansiyelesahiptir. Özellikle 20.yy'ın başlarından sonra kentte meydana gelen fiziksel değişmelerüzerinde turizmin etkisi büyük olmuştur.Bugün hem ülke genelinde hem de uluslararası platformda kıyı turizminingözde merkezlerinden biri olan Çeşme'de kentleşmeyi büyük ölçüde turizme bağlamakyerinde olacaktır. Şöyle ki, 1950'lerden sonra dünya ve Türkiye'deki turizm faaliyetlerininkıyı turizmine yönelmeye başlaması ile kentte termal turizmin yanında kıyı turizmi adına dabazı alt yapı çalışmaları başlamış, ikincil konutlar ve turizm tesisleri kentin görünümünüdeğiştirmeye başlamıştır. 1985'den sonra ise imar ve çevre düzeni planları ile kentin tümkıyıları, tarım alanları ve bazı sit alanları turizm amaçlı olarak kullanıma açılmıştır. 2000yılında ise Turizm Bakanlığı tarafından yürütülen tanıtım faaliyetleri hem nüfus artışına hemekonomik faaliyetlerin çeşitlenmesine dolayısıyla da kentin mekânsal olarak büyümesineneden olmuştur.

Abstract:
Çeşme has had an advantageous location throughout its history. These advantageousfeatures include being on a crossroad of important trade lines, playing a role as being theopening-gate to the European markets, being located on a coast having an available naturalharbor for exporting the goods which supports the city?s trade identity. Relatively neardistance to city of İzmir and accessibility are of great importance for urban development ofÇeşme. İzmir Çeşme highway, completed in 1991, has increased the mobility towards Çeşmeespecially during summers. Thanks to its coastal location, climatic conditions, historicalculturalbackground, Çeşme has a considerable touristic potential which encourages urbandevelopment. Especially in early 20th century, urban development is strongly affected bytourism sector.Today, it is possible to say that tourism has an important role in urbanization of Çeşmewhich is a striking destination not only domestic but also international tourism movements.Known as thermal tourism centre before 1950s, Çeşme got more popular for coastal tourismas well thanks to its coastal attractions. This was also the result of international tourismmovements that headed for coastal tourism. In this process, second homes and touristicfacilities started to change the urban landscape of the city. After mid 80, tourism activitieswere supported in the city which caused all coastlines, agricultural land and protected areas tobe utilized for tourism and this resulted in as a strong changing factor on land-use in Çeşme.Ministry of Tourism exerted more effort for promotion of the city as a tourism destinationwhich differentiated the economic activities in the city and caused urban area to extend after2000.