Kinazolin türevi bileşiklerin olası sitotoksik ve apoptotik etkilerinin endometrium kanser hücrelerinde araştırılması
Investigation of the possible cytotoxic and apoptotic effects of quinazoline derivative compounds in endometrial cancer cells
Yazar: BÜŞRA KARACA
Danışman: PROF. DR. AYŞE EKEN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Apoptozis = Apoptosis ; Doksazosin = Doxazosin ; Endometrial neoplazmlar = Endometrial neoplasms ; Endometriyum = Endometrium ; Erlotinib = Erlotinib ; Katenin = Catenin ; Kinazolinler = Quinazolines ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sinyal nakli = Signal transduction ; Sitotoksisite = Cytotoxicity

Özet:
Endometrium kanseri, tüm dünyada kadınlar arasında yaygın görülen kanser türlerindendir ve östrojen reseptör (ER) ile Wnt/β-katenin sinyal yolakları çoğu olguda rol almaktadır. Wnt/β-katenin sinyal yolağında inhibitör etkileri olduğu ve bazı kanser hücrelerinde antikanser etkileri olduğu bildirilen kinazolin türevlerinin insan endometrium kanser hücrelerindeki (RL 95-2) rolü bilinmemektedir. Bu çalışmanın amacı, RL 95-2 hücrelerinde tamoksifen ile kinazolin türevi doksazosin ve erlotinibin sitotoksisiteleri, apoptotik etkileri, ER ve Wnt/β-katenin sinyal yolaklarındaki rollerini araştırmaktır. Etkin maddelerin sitotoksisitesi için MTT testi yapıldı. Apoptotik etkileri, kaspaz 3/9 aktivite testleri ve MMP ölçümü ile belirlendi. ER ve Wnt/β-katenin sinyal yolaklarındaki mekanizmaların aydınlatılmasında Western blot ile p-ERα/ERα, GSK3β/p-GSK3β ve p-β-katenin/β-katenin protein oranları; RT-PCR ile ESR1, EGFR, c-Myc genlerinin ekspresyon düzeyleri çalışıldı. Tamoksifen, doksazosin, erlotinibin RL 95-2 hücrelerinde sitotoksik olduğu ve erlotinibe direnç geliştiği de görüldü. Tamoksifenin GSK3β/p-GSK3β oranını anlamlı olarak artırdığı belirlendi. ESR1 ekspresyonunu 40 µM doksazosin önemli ölçüde azaltırken, 60 µM'da önemli ölçüde arttırdı. Bununla birlikte, doksazosin, p-β-katenin/β-katenin oranını (20 µM) ve c-Myc ekspresyonunu (20, 40 µM) hafif düzeyde azalttı, fakat istatistiksel olarak anlamlı değildi. Erlotinib, p-β-katenin/β-katenin oranını (10 µM), p-ERα/ERα oranını (30 µM) ve ESR1 ekspresyonunu (10, 20, 30 µM) önemli ölçüde azalttı; EGFR ekspresyonu hafif düzeyde azaltırken c-Myc ekspresyonunu (20, 30 µM) anlamlı olarak artırdı.
Sonuç olarak, RL 95-2 hücrelerinde erlotinib ve doksazosinin ER sinyal yolağında önemli rolleri olduğu ve Wnt/β-katenin sinyal yolağında protein kinaz A inhibitörü gibi davrandıkları, tamoksifenin ise yalnızca Wnt/ β-katenin sinyal yolağında etkili olduğu belirlendi. Elde edilen bu sonuç, doksazosin ve erlotinibin insan endometrium kanserinin önlenmesi ve tedavisinde terapötik potansiyele sahip olduğunu göstermektedir. 
Anahtar kelimeler: Endometrium kanseri; Wnt/β-katenin sinyal yolağı; doksazosin; erlotinib; sitotoksisite

Abstract:
Endometrial cancer is one of the most common types of cancer among women worldwide and estrogen receptor (ER) and Wnt/β-catenin signaling pathways are involved in many cases. The role of quinazoline derivatives in human endometrial cancer cells (RL 95-2), which has been reported to have inhibitory effects in the signaling pathway of Wnt/β-catenin and to have anticancer effects in some cancer cells, is unknown. The aim of this study was to investigate the cytotoxicity and apoptotic effect of tamoxifen and quinazoline derivative doxazosin and erlotinib in RL 95-2 cells and their roles in ER and Wnt/β-catenin signaling pathways. MTT test was carried out for cytotoxicity of active substances. Apoptotic effects were determined by caspase 3/9 activity tests and MMP measurement. Elucidate of mechanisms in ER and Wnt/β-catenin signaling pathways; p-ERα/ERα, GSK3β/p-GSK3β and p-β-catenin/β-catenin protein ratios were determined by Western blot; expression levels of ESR1, EGFR, c-Myc genes were studied by RT-PCR. Tamoxifen, doxazosin, erlotinib were cytotoxic in RL 95-2 cells and resistance to erlotinib was also observed. Tamoxifen significantly increased GSK3β/p-GSK3β ratio. 40 µM doxazosin significantly reduced ESR1 expression, while 60 µM significantly increased it. However, doxazosin slightly reduced the p-β-catenin/β-catenin ratio (20 µM) and c-Myc expression (20, 40 µM), but was not statistically significant. Erlotinib significantly reduced the p-β-catenin/β-catenin ratio (10 µM), p-ERα/ERα ratio (30 µM), and ESR1 expression (10, 20, 30 µM); slightly decreased EGFR expression and significantly increased c-Myc expression (20, 30 µM).
As a result, it was determined that erlotinib and doxazosin had important roles in the ER signaling pathway in RL 95-2 cells and behaved like protein kinase A inhibitor in Wnt/β-catenin signaling pathway and tamoxifen was only effective in Wnt/β-catenin signaling pathway. This result shows that doxazosin and erlotinib have therapeutic potential in the prevention and treatment of human endometrial cancer. 
Keywords: Endometrial cancer; Wnt/β-catenin signaling pathway; doxazosin; erlotinib; cytotoxicity