Türkiye'de modernleşme ve liberal-muhafazakâr siyaset (Turgut Özal'ın politikaları üzerine sosyolojik bir çalışma)
Modernization and liberal-conservative politics in turkey (a sociological study on politics of Turgut Özal)
Yazar: MEHMET ZEKİ DUMAN
Danışman: PROF. DR. ÖNAL SAYIN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Bölümü / Uygulamalı Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Modernleşme = Modernization ; Siyaset sosyolojisi = Political sociology

Özet:
Bu tez; 1980 Darbesi sonrasında Özal liderliğinde kurulan merkez sağ siyaset ve bu siyaset üzerinde somutlanan `liberal-muhafazakâr' politikaların, Cumhuriyetin kurucu felsefesini, ideolojik formasyonunu ve modernlik algısını dönüşüme uğrattığı iddiasını taşımaktadır.Özal'ın, Cumhuriyet epistemolojisinin dayandığı Kemalist modernleşme projesini paradigmal bir değişimden geçirdiği ve Kemalist ilkeleri ve bu ilkeler çerçevesinde oluşturulmaya çalışılan bürokratik ve politik modernleşme anlayışını terk ederek yerine ekonomik ve teknolojik bir modernleşme anlayışını yerleştirmeye çalıştığı savı, tezimizin temel argümanını oluşturmaktadır. Diğer bir deyişle bu tezde, Özal'ın, Cumhuriyetin; söylem-ideoloji-politika- hegemonyasını radikal bir restorasyondan geçirmeyi amaçladığı, cumhuriyet sisteminin üzerinde yükseldiği ideolojik değerlerin -laik, batıcı, ulusal, hukuki, rasyonel ve pozitivist dünya görüşü- yerine ekonomik değerleri -serbest piyasa, dışa açık büyüme, teknolojik transformasyon- koymaya çalıştığı ve bu anlamda Türk siyasal yapısının temel dinamiklerini/dayanaklarını revize ettiği düşüncesine yer verilmiştir.Tezde ayrıca, Türkiye'de Liberal ve Muhafazakâr siyaset geleneği ve bu geleneğin güçlü temsilcilerinden Özal'ın modernleşmeyi; siyasi ve hukuki olmaktan çok iktisadi rasyonalizm olarak gördüğü/algıladığı tespitine yer verilmiştir. Bu tespitten hareketle, Özal'ın politikalarıyla Türkiye'yi; dünyadaki global değişmelere -yeni sağ siyaset ve küreselleşme gerçeğine- ayak uydurmak, gelişmiş ülkelerle başta sanayi olmak üzere ticari ve mali açıdan rekabet edilebilir hâle getirmek amacıyla yapısal reformlar gerçekleştirmeye çalıştığı gerçeğine işaret edilmiştir.

Abstract:
This dissertation claims that the center-right politics which have been established under the leadership of Turgut Özal after coup d?état 1980, and the `liberal-conservative? politics which have been based on this politics transform the founding philosophy, ideological formation and modernity perception of the Republic.The main argument of the dissertation is that Özal had paradigmally altered Kemalist modernization project on which Republic epistemology is based and he had tried to abandon the conception of bureaucratical and political modernization which are endeavoured to be established within these principles; instead he had attempted to entrench a conception of economic and technological modernization. In other words, in this dissertation it is asserted that Özal had aimed to restore the hegemony of discourse-ideology-politics radically, tried to replace the ideological values which overtower the republican system -such as lay, westernizer, national, jural, rational and positivist worldview- by the economical values ?such as laissez-faire economy, development in open economy, technological transformation- and therefore he had revised the grounding dynamics/ bases of Turkish political structures.Moreover, it is stated that liberal and conservative political tradition and Özal as one of the most influential represantatives of this tradition sees/perceives the modernization more as economical rationalism rather than as political and jural one. Hence, it is indicated that Özal had tried to make structural reformations in order to make Turkey competitive with developed countries firstly in terms of industry and secondly in terms of commercial and financial issues and in order to make Turkey keep up with global changes seen all over the world such as the new right politics and the fact of globalization.