Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi hastanesinde çalışan araştırma görevlilerinde tükenmişlik düzeyi ve ilişkili etmenler
Burnout level and related factors in research assistants working at Sivas Cumhuriyet University Medical Faculty Hospital
Yazar: GAMZE GÜNDOĞDU
Danışman: PROF. DR. İLHAN ÇETİN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Araştırma görevlileri = Research assistants ; Doktorlar = Physicians ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Tıp eğitimi = Education-medical ; Ölçekler = Scales ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Bu çalışma Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde uzmanlık eğitimini almakta olan araştırma görevlilerinde tükenmişlik düzeylerinin ve ilişkili olabilecek faktörlerin değerlendirilmesi amacıyla yürütülen tanımlayıcı-kesitsel bir araştırmadır. Araştırmaya Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde dahili ve cerrahi tıp bölümlerinde uzmanlık eğitimini almakta olan toplam 263 araştırma görevlisinin tamamı çalışmaya dahil edilmiştir. Ancak, bunlardan 36'sı (%13,6) araştırmayı kabul etmeme, izinli veya raporlu olma nedenleri ile kapsam dışı kalmış, çalışma 227 (%86,4) tıpta uzmanlık öğrencisi üzerinden yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak 37 sorudan oluşan  sosyodemografik veri formu ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği kullanılmıştır. Veri analizleri SPSS statistics 21.0 programında yapılmıştır. Verilerin analizinde; parametrik test varsayımları yerine getirildiğide  t testi, varyans analizi, Tukey testi; parametrik test varsayımları yerine getirilemediğinde Kruskal Wallis, Mann Whitney U testi uygulanmıştır. Analizde istatistiksel olarak anlamlılık düzeyi p<0,05 alınmıştır. Araştırma grubunda uzmanlık alanını değiştirmeyi düşünme durumu, tercih etme sebebi puanı yetiyor olma durumu, anabilim dalı asistan eğitimini 1-10 arasında değerlendirme durumu, asistan eğitim süresi yeterliliği, mevcut yayını takip etme durumu, temel sorunun duygusal tatmin yetersizliği olduğunu ve üstlerle ilişkilerin bozuk olduğunu düşünenlerde Duygusal Tükenme (DT), Duyarsızlaşma (D), Kişisel Başarı (KB) ve Genel Tükenmişlik (GT) alt ölçek  puanları arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). Çocuk sahibi olma düşüncesini uzmanlık sonrasına erteleyip ertelemeyenlerde, uzmanlık alanı, anabilim dalında beklenen öncelikleri, uyku bozukluğu olanlarda, hobisini terk edenlerde, temel sorunu sosyal ortam yetersizliği ve çalışma koşulları olarak belirtenlerde DT, D ve GT alt ölçek  puanları arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). Tıpta uzmanlık alanını isteyerek seçenlerde, aldıkları ücreti yeterli bulanlarda ve uzmanlık eğitimi sonrası akademik çalışma yapmayı düşünenlerde DT, KB ve GT alt ölçek puanları arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). Temel sorunu fiziki şartlar olduğunu düşünen grubun DT ve GT alt ölçek puanları arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). 25 yaş ve altında, kadınlarda, bekar olanlarda, uzmanlık alanını sevenlerde, sigara kullananlarda ve sigaraya uzmanlık eğitimi sonrası başlayanlarda, hobi sahibi olma durumlarıyla KB alt ölçek puanı arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). Antidepresan kullananlarda, seçilen uzmanlık dalının rahat olduğunu düşünenlerde D alt ölçek puanı arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). Çocuk sahibi olma durumlarına bakıldığı zaman DT alt ölçek puanında istatiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). Araştırma sonuçları doğrultusunda; eğitim sürecinde  tıpta uzmanlık öğrencilerinin tükenmişlik düzeylerini olumsuz etkileyen çalışma ortamlarının ve fiziksel koşulların daha sağlıklı hale getirilmesi gerekmekte olup araştırma görevlilerinin işe başlamadan önce yaptığı işin zorluklarını öğrenmesi ve seçeceği bölümü isteyerek seçmesi araştırma görevlilerini tükenmişlikten koruyacaktır.

Abstract:
This study was a descriptive-cross-sectional study conducted in order to evaluate burnout levels and related factors in research assistants who were receiving their residency training in Cumhuriyet University Faculty of Medicine. A total of 263 research assistants, who were receiving their residency training in internal and surgical medicine departments of Sivas Cumhuriyet University Faculty of Medicine, were included in the study. However, 36 (13.6%) of them were excluded from the study due to reasons of not accepting the research, being on leave or on a report, and the study was conducted on 227 (86.4%) residents in medicine. Sociodemographic data form consisting of 37 questions and Maslach Burnout Scale were used as data collection tools in the study. Data analysis was done in SPSS statistics 21.0 program. In the analysis of the data; When parametric test assumptions are fulfilled, t test, analysis of variance, Tukey test; When parametric test assumptions could not be fulfilled, Kruskal Wallis, Mann Whitney U test was applied. Statistical significance level was taken as p <0.05 in the analysis. In the research group, the state of thinking about changing the field of specialization, the reason to choose the score, the status of evaluating the department's assistant education between 1-10, the duration of the assistant education, the status of following the current publication, the basic problem is the lack of emotional satisfaction and the relations with the superiors are bad A statistically significant difference was found between Emotional Exhaustion (EE), Depersonalization (D), Personal Achievement (PA) and General Burnout (GB) subscale scores (p <0.05). A statistically significant difference was found between EE, D, and GB subscale scores in those who did not postpone the idea of having a child until after their specialization, those who had their specialty, their expected priorities in the department, those who had sleep disorders, those who left their hobby, whose main problem was social insufficiency and working conditions (p <0.05). A statistically significant difference was found between EE, PA and GB subscale scores of those who willingly chose their specialty in medicine, those who found the wages sufficient, and those who thought to do academic studies after their specialty education (p <0.05). A statistically significant difference was found between EE and GB subscale scores of the group who thought that the main problem was physical conditions (p <0.05). A statistically significant difference was found between the status of having a hobby and the PA subscale score (p <0.05). A statistically significant difference was found between the D subscale scores of those using antidepressants and those who think that the specialty chosen is comfortable (p <0.05). When considering the status of having children, a statistically significant difference was found in EE subscale score (p <0.05). In line with the research results; during the education process, the work environments and physical conditions that negatively affect the burnout levels of medical specialization students need to be made healthier and the research assistants learn the difficulties of their work before starting work and willingly choose the department they will choose will protect the research assistants from burnout.