Türkiye–Avrupa Birliği Ortaklık Hukukunda yeni kısıtlama getirme yasağına ilişkin hükümlerin etkileri
Impacts of the provisions on prohibition of introducing new restrictions in the Turkey-European Union Association Law
Yazar: BURCU TURAN
Danışman: DOÇ. DR. İLKE GÖÇMEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği ve Uluslararası Ekonomik İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa Birliği hukuku = European Union law ; Kısıtlama = Constraint ; Ortaklık = Partnership ; Ortaklık Konseyi Kararları = Association Council Decisions ; Serbest dolaşım = Free movement ; Türkiye = Turkey

Özet:
Türkiye ile Avrupa Birliği ("AB") arasında 1963 yılında imzalanıp 1964 yılında yürürlüğe giren Ankara Anlaşması ile bir ortaklık ilişkisi tesis edilmiştir. Taraflar arasında esas olarak malların serbest dolaşımını hedefleyen bu ortaklık ilişkisi, tamamlayıcı olarak, AB iç pazarı esin kaynağı olacak şekilde, kişilerin ve hizmetlerin serbest dolaşımını kademeli olarak gerçekleştirme ihtimalini de öngörmüştür. Ancak, Türkiye – AB ortaklığında sözkonusu alanlarda yeterli içeriksel düzenleme yapılamadığı için kişilerin ve hizmetlerin serbest dolaşımı bugüne kadar gerçekleştirilememiştir. Ortaklık hukukunda arka planda ve karanlıkta kalan bu konu, büyük oranda Avrupa Birliği Adalet Divanı'nın ("ABAD") kararlarıyla aydınlatılmış ve şekillendirilmiştir. Divan'ın bu bağlamda aldığı kararlarda ise, özellikle son yıllarda, yeni kısıtlama getirme yasağı (standstill) hükümleri öne çıkmaktadır. ABAD kararlarıyla doğrudan etkili olduğu ortaya konulan bu hükümler, Türkiye - AB ortaklık ilişkisi kapsamında işçilerin serbest dolaşımı ve iş kurma hakkı ile hizmetlerin serbest dolaşımından yararlanmak isteyen Türk gerçek ve tüzel kişilerine önemli bir kapı aralamıştır. Bu çalışma, ortaklık hukukunda işçilerin serbest dolaşımı yönünden getirilen 1/80 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı madde 13 ve iş kurma hakkı ile hizmetlerin serbest dolaşımı yönünden getirilen Katma Protokol madde 41(1)'de yer alan standstill hükümlerinin kişi, konu ve zaman bakımından kapsamı ile AB hukuk düzenindeki etkilerini ortaya koymayı amaçlamakta; konuyu Divan'ın standstill hükümleri temelinde peyderpey oluşturduğu içtihadını çözümleyerek açıklamaktadır.

Abstract:
An association relationship was established between Turkey and the European Union ("EU") with the Ankara Agreement, which was signed in 1963 and entered into force in 1964. This relationship primarily aims at achieving free movement of goods between the parties, and additionally envisages the possibility of securing free movement of persons and services by progressive stages under the guidance of the EU internal market principles. However, these freedoms haven't been achieved until today, due to a lack of sufficient legal measures being adopted in the Turkey – EU association law. The decisions of the European Court of Justice (ECJ) has mostly shaped and shed light on this issue which has stayed in the background of the association law. In the ECJ's decisions, especially in recent years, standstill provisions come to the forefront. These provisions, defined as "directly effective" by the decisions of the ECJ, have opened a door for the Turkish natural and legal persons who want to benefit from the freedom of movement for workers, of establishment and to provide services within the context of Turkey – EU association relationship. This study aims to reveal the personal, material and temporal scope, and the impact of the standstill provisions, which were laid out in the article 13 of the Association Council Decision No 1/80 relating to the freedom of movement for workers and article 41(1) of the Additional Protocol relating to the freedoms of establishment and to provide services, within the EU legal order. To this end, this study clarifies the question by analiyzing the ECJ's progressively established case-law on the basis of the standstill provisions.