Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Bakırköy'ün (Makriköy) idari tarihi
Administrative history of Bakırköy from the Ottoman Empire to the Republic
Yazar: FİRDEVS ESENLİK
Danışman: PROF. DR. ALİ FUAT ÖRENÇ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yakınçağ Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Bakırköy (Makriköy), yakın tarihimize kadar idari olarak kapsadığı geniş alanıyla, etnik çeşitliliği, Suriçine yakın merkezi konumu ve en önemlisi kara, deniz ve hava ulaşımı imkânlarıyla İstanbul'un gözde bir ilçesi olarak temayüz etmiştir. Bizans döneminde kurulan Bakırköy, 1453'te İstanbul'un fethi ile Türk hâkimiyetine girdikten sonra 19. yüzyıla kadar sur dışı İstanbul'una bağlı bir köy statüsünde idare edilmiştir. 1839 Tanzimat süreciyle başlayan idari yeniliklerden Bakırköy de etkilenmiştir. Bu dönemde Bakırköy, Kaza-yı Erbaa Mutasarrıflığına bağlı olarak Küçükçekmece kazası sınırlarında yer almıştır. Bakırköy, sanayi ve ulaşım imkânları ile gelişme göstermiş, nüfusu artmış ve bu sayede bölgenin kalkınmasını sağlamıştır. Bakırköy, Osmanlı'da Meşrutiyet dönemleri boyunca uygulanan idari düzenlemelerden etkilenmiştir. Bu kapsamda 93 Harbi sonrasında Küçükçekmece kazasının hükümet merkezi olmuştur. 1908'de İkinci Meşrutiyet'in ilanı akabinde İstanbul Belediyesine (Şehremaneti) bağlı 20. Bakırköy Belediye Dairesi kurulmuştur. Bakırköy'ün idari tarihinde önemli gelişmelerden biri 1910 yılındaki düzenleme olmuştur.  Bu tarihte idari merkez olarak tanımlanan Küçükçekmece kazasının ismi Bakırköy kazası olarak değiştirilmiştir. Böylece Bakırköy kaza olmuştur. Bu idari yapısını Cumhuriyet'in ilanına kadar sürdüren Bakırköy, Cumhuriyet döneminde ilçe statüsü kazanmıştır.
Çalışmamızda, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Bakırköy'ün idari yapısı ile uygulanan yeniliklere değinilmeye çalışılmıştır. Bu kapsamda başta arşiv belgeleri olmak üzere, Salnameler, İhsaiyat Mecmuaları ve mevcut literatür ışığında Bakırköy'ün yönetim yapısı ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Until our recent history, Bakırköy (Makriköy) has distinguished itself as a popular district of Istanbul with its large administrative area, its ethnic diversity, its central location close to Suriçi and most importantly its land, sea and air transportation facilities. Founded in the Byzantine period, Bakırköy was administered as a village under the status of a village connected to Suriçi until the 19th century after it came under Turkish rule with the conquest of Istanbul in 1453. Bakırköy was also affected by the administrative innovations that started with the 1839 Tanzimat process. In this period, Bakırköy was located within the borders of Küçükçekmece District under the Kaza-yı Erbaa mutasarrıfliği. Bakırköy developed with its industrial and transportation opportunities, its population increased and thus ensured the development of the region. Bakırköy was affected by the administrative regulations implemented during the Constitutional Monarchy periods in the Ottoman Empire. In this context, it became the government center of Küçükçekmece District after the 93 War. Following the proclamation of the Second Constitutional Monarchy in 1908, the 20th Bakırköy Municipality Department was established under the Istanbul Municipality (Şehremaneti). One of the important developments in the administrative history of Bakırköy was the regulation in 1910.  At this date, the name of Küçükçekmece District, which was defined as the administrative center, was changed to Bakırköy District. Thus, Bakırköy became a kaza (district) center. Maintaining this administrative structure until the proclamation of the Republic, Bakırköy gained district status during the Republican period.
In our study, the administrative structure of Bakırköy from the Ottoman Empire to the Republic and the innovations implemented were tried to be mentioned. In this context, the administrative structure of Bakırköy was tried to be revealed in the light of archival documents, Salnames, İhsaiyat Magazines and existing literature.