Cari işlemler açığını azaltmaya yönelik yapısal reformlarda devletin rolü: Türkiye enerji piyasası üzerine bir inceleme
The role of the state in structural reforms to reduce current account deficit: A study of the Turkey energy market
Yazar: EMRULLAH AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZKAN ZÜLFÜOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Mali İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy ; Maliye = Finance
Dizin: Cari işlemler = Current accounts ; Cari işlemler dengesi = Current account balance ; Enerji açığı = Energy deficit ; Enerji piyasası = Energy market ; Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; Makroekonomik politikalar = Macroeconomic policies ; Maliye politikaları = Fiscal policies ; Reform = Reform

Özet:
Cari işlemler açığı, Türkiye'nin en önemli makroekonomik problemlerinden biridir. İç tasarrufları yetersiz olan Türkiye'nin ekonomik büyümeyi gerçekleştirebilmek için dış tasarruflara bağımlı hâle gelmesi, cari işlemler açığını arttırarak hem fiyat istikrarını hem finansal istikrarı hem de ekonomik büyümenin sürdürülebilirliğini tehdit etmektedir. Son yıllarda büyük merkez bankalarının parasal genişleme politikalarına son vermeleri de Türkiye'nin cari işlemler açığını finanse etmesini güçleştirmektedir. Bu durum, Türkiye'nin cari işlemler açığını azaltmaya yönelik politikalara öncelik vermesini zarurî hâle getirmektedir. Enerjide dışa bağımlılık ve artan enerji ithalatı, cari işlemler açığına yol açan en önemli faktörlerdendir. Türkiye ekonomisinin geçtiğimiz 20 yılın 10'unda enerji hariç cari fazla vermesi bu durumun bir göstergesidir. Bu çalışmada, enerji alanında gerçekleştirilebilecek yapısal reformların cari işlemler açığını azaltmadaki rolü ve yenilenebilir enerji kaynaklarının fosil kaynaklara alternatif olma potansiyeli ele alınmıştır. Ayrıca piyasa başarısızlıkları nedeniyle devletin özellikle maliye politikası aracılığıyla bu konuda etkin rol üstlenerek bir yer açma etkisi sağlayabileceği değerlendirilmiştir. Çalışmanın ampirik analiz kısmında bir VAR modeli kurulmuş ve Johansen eşbütünleşme testi ile Granger nedensellik testi ilgili modele uygulanmıştır. Yapılan analiz sonucunda; kısa dönemde yenilenebilir enerji üretiminin cari işlemler dengesinin Granger nedeni olduğu ve uzun dönemde yenilenebilir enerji üretimindeki artışın cari işlemler dengesini pozitif etkileyebileceği bulgularına ulaşılmıştır.

Abstract:
The current account deficit is one of Turkey's most important macroeconomic problems. Insufficient domestic savings, Turkey's dependence on foreign savings still to come in order to achieve economic growth, the current account deficit by increasing both financial stability and price stability are threatening the sustainability of economic growth. Major central banks stop their quantitative easing policy in recent years, Turkey's current account deficit makes it difficult to finance. This situation makes Turkey's current account to give priority to policies aimed at reducing the deficit to still indispensable. Energy dependency and increased energy imports are the most important factors leading to the current account deficit. The current account surplus excluding energy over the past 20 years in 10 of Turkey's economy is an indicator of this situation. In this study, the role of structural reforms in the energy field in reducing the current account deficit and the potential of renewable energy sources as an alternative to fossil resources are discussed. In addition, due to market failures, the government has been evaluated crowding in effect can occured by taken an effective role in this issue, especially through its fiscal policy. In the empirical analysis of the study, a VAR model was established and Johansen cointegration test and Granger causality test were applied to the related model. As a result of the analysis; it was found that the current account balance of renewable energy production in the short term was Granger cause and that the increase in renewable energy production in the long term could positively affect the current account balance.