Tehzîbu'l-asâr bağlamında et-Taberî'nin hadisçiliği
et-Taberî's wievs on haidth based on Tehzîbu'l-Âsâr
Yazar: FATMA AKDOKUR
Danışman: PROF. DR. M. HAYRİ KIRBAŞOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Din = Religion
Dizin: Hadis = Hadith ; Taberi = Taberi ; Tehzibu`l-Asar = Tehzibu`l-Asar ; İslam alimleri = Islamic scholars ; İslamiyet = Islam

Özet:
?Tehzîbu'l-Âsâr Bağlamında et-Taberî'nin Hadisçiliği? başlıklı bu doktora tezinde, et-Taberî'nin -mevcut baskılarıyla altı sahabî müsnedinden müteşekkil bir müsned olan- önemli eseri Tehzîbu'l-Âsâr, telif yöntemi ve esere hâkim olan sistematik bakımından araştırılmış, eserdeki hadislerin konuları belirlenerek çeşitli açılardan incelenmiştir.Araştırmamızın birinci bölümünde et-Taberî'nin hayatı, yaşadığı sosyal, ilmî çevre tanıtılarak, Tehzîbu'l-Âsâr isimli eserinin ortaya çıkış süreci ve ortamı hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca et-Taberî'nin Tefsir, Fıkıh ve Tarih ilimlerindeki yeri değerlendirilmiştir.Araştırmanın ikinci bölümünde et-Taberî'nin müktesebatının kaynakları olmak bakımından hocaları ve şeyhleri hakkında bilgiler verilmiş, bu müktesebatın ürünleri olan eserleri tanıtılmıştır. Daha sonra bu eserler içinde çalışmanın odak noktasını teşkil eden Tehzîbu'l-Âsâr üzerinde yoğunlaşılarak, eserin telif ve tasnifi, muhtevası, yazma ve baskı nüshaları, sistematiği ve ihtiva ettiği hadisler üzerinde ayrıntılı bilgiler verilmiştir.Şüphesiz bu çalışma, et-Taberî'nin Hadis ilmindeki yerinin belirlenmesi, hadis anlayışının ortaya konulması, Tefsir ve Tarih ilmindeki tartışmasız otoritesine karşın gölgede kalan Hadis ilmine katkılarının belirlenmesi bağlamında bir hedefe sahiptir. Araştırmanın ikinci bölümünde et-Taberî'nin özellikle Hadis ilmi açısından yaklaşımları ve metotları tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda onun hadis, haber, eser kavramlarını kullanımı, Sünnete yüklediği anlam, haberlerle ilgili kabul ve değerlendirmeleri ayrıntılı olarak incelenmiştir.Bu çalışmada ayrıca et-Taberî'nin rivayet metodunu kullanma konusundaki yaklaşımı, Tefsir ve Tarih ilimlerindeki uygulamalarıyla birlikte ele alınarak değerlendirilmiştir. et-Taberî'nin, objektif ve eleştiriye açık olması, rivayet geleneğinde dirayet metodunu işletmesi sebebiyle, günümüzdeki hadis tartışmalarına katkı sağlayacağı açıktır.

Abstract:
In the doctorate dissertation ?Et-Taberi?s Views on Hadith Based on Tehzîbu?l-Âsâr? Et-Taberi?s important work ?Tehzîbu?l-Âsâr? ? including the views of six Musnads as is so in the available publishing ? has been examined based on the telîf method and the systematic dominating this work. The hadith were categorized according to their subject matter and examined from different perspectives.In the first chapter of the study, the life of et-Taberî, the social and intellectual community in which he lived was described in order to provide a perspective of the how Tehzîbu?l-Âsâr was derived and the environment in which it was written. Furthermore, et-Taberî?s position was defined in respect to the sciences of Tafsîr, Fiqh and History.In the second chapter of the study, information was given about et-Taberî?s teachers and mentors due to the roles they played in his understanding and the products of his Works which were introduced in this dissertation. Then, Tehzîbu?l-Âsâr, which is one of these works, was highlighted in respect to the tel?f, tasnîf, contents, the written and printed copies and the systematics, as well as, the hadith included in detail.