Obstrüktif uyku apnesi olan hastalarda yeme bozukluklarının görülme sıklığının ve ilişkili etmenlerin araştırılması
The prevalance of eating disorders and related factorsin patients with obstructive sleep apnea
Yazar: MERVE YETİŞGİN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. CANA AKSOY POYRAZ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaçlar: Obstrüktif uyku apnesi (OUA) tanılı hastalarda, genel topluma göre yeme bozukluğu görülme oranlarının daha yüksek olduğu bildirilmektedir. Ayrıca OUA gibi uykuda bölünmelerin yaşandığı uyku bozukluklarında gece yeme davranışının tetiklenebileceği gösterilmiştir. Bu çalışmada amacımız, OUA tanılı hastalarla sağlıklı kontrol grubu arasındaki yeme bozukluklarının görülme sıklığı, bozulmuş yeme tutumu ve gece yeme sendromu riskini karşılaştırarak sonrasında bu hastalarda yeme bozukluklarıyla ilişkili olabilecek uykusuzluk şiddeti, gündüz aşırı uykululuğu, uyku kalitesi, kronotipi farklılıkları ve depresyon gibi etmenleri araştırmak ve bu etmenlerin arasındaki ilişkiyi incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu araştırmaya İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nöroloji Ana Bilim Dalı Uyku Bozuklukları Birimi'ne başvuran ve nöroloji uzmanı tarafından klinik ve polisomnografik veriler doğrultusunda obstrüktif uyku apnesi (OUA) tanısı konulmuş 62 kişiden oluşan hasta grubu ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan 60 sağlıklı bireyden oluşan kontrol grubu dahil edilmiştir. Klinisyen eşliğinde tüm katılımcılara, Sosyodemografik ve Klinik Veri Formu, Uykusuzluk Şiddeti İndeksi (UŞİ), Epworth Uykululuk Ölçeği (EUÖ), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), Gece Yeme Anketi (GYA), Yeme Tutum Testi-26 (YTT-26), Sabahçıl-Akşamcıl Ölçeği (SAÖ) ve Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) uygulanmıştır. Gruplar arasında, uygun istatiksel analizler yapılarak karşılaştırma sağlanmıştır. Bulgular: Çalışmamızda OUA hastalarında YTT-26 ve GYA medyan puanı kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha yüksek saptanmıştır. YTT-26 kesme puanına göre bozulmuş yeme tutumu olan birey her iki grupta da saptanmadı. Öte yandan, gece yeme sendromu riskini değerlendirmek için GYA sınıflamasına bakıldığında, hasta grubunun %3,2'si yüksek riskli, %4,8'i riskli ve %92'si risksiz olarak saptanırken, kontrol grubunun tamamı risksiz olarak saptanmıştır. Hasta grubunun uykusuzluk şiddeti ve depresyon belirtilerindeki artış ile gece yeme davranışı arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. OUA tanılı hastalarda ara kronotipine sahip olanların, sabahçıl kronotipine sahip olanlara göre daha yüksek oranda gece yeme sendromu riski taşıdığı bulunmuştur. Sonuç: OUA hastalarında gece yeme davranışı riski artmıştır. Kronotipi tercihlerine göre bozulmuş yeme davranışı riskinin saptanması ve uykusuzluk ve depresyonun sorgulanarak tedavi edilmesi ile gece yeme davranışı azaltılabilir, gece yeme davranışının yol açabileceği obezite ve ilişkili tıbbi hastalıkların önüne geçilebilir. Anahtar Sözcükler: Obstrüktif Uyku Apnesi, Yeme Bozuklukları, Gece Yeme, Kronotipi

Abstract:
Aim: Patients with obstructive sleep apnea (OSA) are reported to have higher rates of eating disorders compared to the general population. In addition, it has been shown that nocturnal eating behavior may be triggered by sleep disorders with sleep interruptions such as OSA. In this study, we aimed to compare the prevalence of eating disorders, impaired eating behavior and the risk of nocturnal eating syndrome between patients with OSA and healthy controls and then to investigate factors such as insomnia severity, excessive daytime sleepiness, sleep quality, chronotype differences and depression that may be associated with eating disorders in these patients and to examine the relationship between these factors. Materials and Methods: This study included a patient group consisting of 62 individuals who applied to Istanbul University-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Medical Faculty, Department of Neurology, Sleep Disorders Unit and were diagnosed with obstructive sleep apnea (OSA) by a neurologist based on clinical and polysomnographic data and a control group consisting of 60 healthy individuals who volunteered to participate in the study. Sociodemographic and Clinical Data Form, Insomnia Severity Index, Epworth Sleepiness Scale, Pittsburgh Sleep Quality Index, Night Eating Questionnaire (NEQ), Eating Attitude Test-26 (EAT-26), MorningnessEveningness Scale and Beck Depression Scale were administered to all participants under the guidance of a clinician. Comparisons were made between the groups using appropriate statistical analyses. Results: In our study, the EAT-26 and NEQ median scores were significantly higher in patients with OSA compared to the control group. No individual with an impaired eating attitude was found in either group according to the EAT-26 cut-off score. On the other hand, when the NEQ classification was used to assess the risk of the nocturnal eating syndrome, 3.2% of the patient group was found to be at high risk, 4.8% was found to be at moderate risk, and 92% was found to be at no risk, while all of the control group was found to be at no risk. A significant relationship was found between the severity of insomnia and the increase in depression symptoms and night eating behavior in the patient group. In patients diagnosed with OSA, those with an intermediate chronotype were found to have a higher risk of night-eating syndrome than those with a morning chronotype. Conclusion: Patients with OSA have an increased risk of nocturnal eating behavior. By determining the risk of impaired eating behavior according to chronotype preferences and questioning and treating insomnia and depression, nocturnal eating behavior can be reduced and obesity and related medical diseases that may be caused by nocturnal eating behavior can be prevented. Keywords: Obstructive Sleep Apnea, Eating Disorders, Night Eating, Chronotype