Aksiyel spondiloartropati ve non-radyografik aksiyel spondiloartropati hastalarının klinik, demografik özellikleri ve yaşam kalitesinin karşılaştırılması
Comparison of clinical, demographic characteristics and quality of life of patients with axial spondyloarthropathy and non-radiographic axial spondyloarthropathy
Yazar: FATMA NUR IŞKIN
Danışman: PROF. DR. GÜNŞAH ŞAHİN
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Spondiloartrit = Spondylarthritis ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Aksiyel spondiloartropati, ön planda omurga ve sakroiliak eklem tutulumu
ile seyreden kronik inflamatuar bir hastalıktır. Çalışmamızın amacı; ankilozan
spondilit (AS) ve nonradyografik aksiyel spondiloartrit (nr-akSpA) tanılı
hastaların klinik özellikleri, demografik verileri, hastalık aktiviteleri ve yaşam
kalitesini karşılaştırmaktır.
Çalışmamıza 18 yaş ve üzeri, AS tanılı 58 hasta ve nr-akSpA tanılı 58
hasta olmak üzere toplam 116 birey dahil edildi. Hastaların demografik verileri,
sabah tutukluğu süresi ve HLA (Human lökosit antijeni)-B27 durumu, entezit,
daktilit, periferik artrit, üveit öyküsü, psöriazis varlığı, inflamatuar barsak
hastalığı (İBH) tanısı ile ilgili veriler kaydedildi. Hastalık aktivitesini
değerlendirmek için Bath Ankilozan Spondilit Hastalık Aktivite İndeksi
(BASDAİ), hastaların fonsiyonel kapasitelerini değerlendirmek için Bath
Ankilozan Spondilit Fonksiyonel İndeksi (BASFİ), yaşam kalitesi üzerine etkisini
değerlendirmek için ise Ankilozan Spondilit Yaşam Kalitesi Anketi (ASQoL)
yapıldı.
İki hasta grubu arasında demografik veriler açısından istatistiksel olarak
anlamlı bir farklılık saptanmadı. Nr-akSpA grubunun VAS (Vizüel Anolog Skala),
BASDAİ, BASFİ ve ASQoL skorlarının AS grubuna göre daha yüksek düzeyde
olduğu saptandı (p=0,001, p<0,001, p=0,009, p=0,013; sırasıyla). HLA-B27
pozitifliğinin iki grupta benzer olduğu görüldü (p=0,94). Entezit AS grubunda
daha fazla görülürken; üveit, daktilit, psöriazis, periferik artrit, İBH öyküsü
açısından iki grubun benzer olduğu görüldü (p=0,024, p=0,087, p=0,309,
p=0,342, p=0,837, p= 0,729; sırasıyla).
Sonuç olarak AS ve nr-akSpA tanılı hastaların demografik özelliklerinin
benzer olduğu, hastalık aktivitesi ve yaşam kalitesinin nr-akSpA tanılı
hastalarda daha yüksek olduğu görüldü. Bu durum nr-akSpA'nın, AS'nin erken
evresi olması tartışmasını getirmesi ile birlikte, bu hastaların ciddi bir hastalık
yüküne sahip olabileceğini gösterdi.
Anahtar kelimeler: ankilozan spondilit, hastalık aktivitesi, spondiloartropati,
yaşam kalitesi

Abstract:
Axial spondyloarthropathy includes a chronic inflammatory disease with
predominant involvement of the spine and sacroiliac joints. The aim of our
study is to compare the clinical features, demographic data, ,and quality life of
patients with ankylosing spondylitis (AS) and non-radiographic axial
spondyloarthritis (nr-axSpA).
A total of 116 individuals over the age of 18 were included in our study,
including 58 patients with a diagnosis of AS and 58 patients with a diagnosis of
nr-axSpA. Demographic data of the patients, duration of morning stiffness, HLA
(Human leukocyte antigen)-B27 status, enthesitis, dactylitis, peripheral arthritis,
uveitis history, presence of psoriasis, and diagnosis of inflammatory bowel
disease (IBD) were recorded. The Bath Ankylosing Spondylitis Disease Activity
Index (BASDAI) scale was used to evaluate disease activity, The Bath
Ankylosing Spondylitis Functional Index (BASFI) was used to evaluate the
functional capacity of the patients, and the Ankylosing Spondylitis Quality of Life
Questionnaire(ASQoL) was used to evaluate its effect on quality of life.
There was no statistically significant difference between the two patient
groups in terms of demographic data. VAS (Visual Analogue Scale), BASDAI,
BASFI, and ASQoL scores of the Nr-axSpA group were found to be higher than
the AS group (p=0.001, p<0.001, p=0.009, p=0.013; respectively). HLA (Human
leukocyte antigen)-B27 positivity was found to be similar in the two groups
(p=0.94). While enthesitis was more common in the AS group; The two groups
were similar in terms of uveitis, dactylitis, psoriasis, peripheral arthritis, and
history of IBD (p=0.024, p=0.087, p=0.309, p=0.342, p=0.837, p= 0.729;
respectively).
In conclusion, it was observed that the demographic characteristics of
patients with AS and nr-axSpA were similar, and disease activity and quality of
life were higher in patients with nr-axSpA. Although it is debate that nr-axSpA
may be considered as the early stage of AS and that these patients may have a
significant disease burden.
Keywords: ankylosing spondylitis, disease activity, spondyloarthropathy,
quality of life