Mesane kanseri ile oksidatif stres ilişkisinin, NRF-2/keap-1 yolağı, çinko ve bakır seviyelerinin incelenerek araştırılması
The evaluation of the relation between bladder cancer and oxidative stress using NRF-2/keap-1 pathway, zinc and copper levels
Yazar: ÇAĞRI DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. POLAT TÜRKER
Namık Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Üroloji = Urology

Özet:
Mesane kanseri; üriner sistemin ülkemizde 3. , dünyada 4. en sık görülen malignitesidir. Prevelansının her geçen yıl artmakta olması, araştırmacıları tanı ve takipte non-invaziv, uygulanabilir testlere yönlendirmiştir. Yapılan araştırmalarda henüz sistoskopinin yerini alabilecek bir belirteç tanımlanamamıştır ancak tanıyı destekleyebilecek nitelikte testler uygulanabilmektedir. Bu çalışmada amaç, oksidatif stres ile mesane kanseri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi ve sistoskopinin yerini alabilecek yeni bir potansiyel tümör belirteci araştırmaktır.
Çalışmamıza 32 mesane kanseri, 20 kontrol grubu olmak üzere 52 olgu dahil edildi. Demografik özellikler açısından iki grup benzerdi. Bu gruplarda; serumda NRF-2, KEAP-1, bakır, çinko düzeyleri karşılaştırılıken ve mesane tümör dokusundaki NRF-2, KEAP-1, bakır, çinko düzeylerini değerlendirildi. Çalışmaya dahil edilen hasta ve kontrol grubunda karşılaştırılan serumda NRF-2, KEAP-1, bakır, çinko düzeyi  istatistiksel olarak belirgin anlamlı bulunmuştur. Mesane kanseri olan hastaların serum ve tümör dokusundaki NRF-2, KEAP-1, bakır, çinko düzeyleri ile mesane kanseri evreleri arasındaki ilişki değerlendirildiğinde; istatistiksel anlamı olan tek değişkenin doku bakır düzeyi olduğu gözlenmiştir.  
Sonuç olarak; NRF-2, KEAP-1, bakır ve çinko düzeylerinin mesane kanserinin tanısında ve taranmasında kullanılabilirliği saptanmıştır. Doku bakır düzeyinin ise mesane kanserli hastalarının evrelerine göre istatiktiksel anlamlı çıkması, progresyon ve rekürrensin öngörülmesinde umut vaad etmektedir. Bu konuda daha geniş hasta grupları ile yapılacak çalışmalar, elde edilen verilere destek sağlayacaktır. 


ANAHTAR KELİMELER: Mesane Kanseri, NRF-2, KEAP-1, Üriner belirteçler

Abstract:
Bladder cancer is the third most common urinary tract malignancy in our country and fourth most common malignancy around the world. As the prevalence rate has increased, researchers investigated feasable and effective non-invasive tests for the diagnosis of bladder cancer. Previous studies reported that there was no marker that can substitute the cystoscopy, however some tests can support the diagnosis. The aim of this study was to evaluate the relation between oxidative stress and bladder cancer and to search a specific marker that can be alternative for cystoscopy. 
A total of 52 patients (32 bladder cancer and 20 control group) were included to the study. The demographic properties of groups were identical. Serum NRF-2, KEAP-1, Cu and Zn levels were compared between the groups and tissue NRF-2, KEAP-1, Cu and Zn levels were evaluated at cancer patients. There was a statistically significant difference between bladder cancer and control groups in terms of serum NRF-2, KEAP-1, Cu and Zn levels. The only parameter that was able to differentiate the tumor stage was tissue Cu level.  
As a conclusion, levels of NRF-2, KEAP-1, Cu and Zn can be a good candidate for diagnosis and screening of bladder cancer. On the other hand, tissue Cu levels were statistically significant on the patients of different stages. This hopeful evidence might help us to predict recurrence and progression of tumors. Studies with larger number of patients are needed to demonstrate the efficacy of these markers.  

Key words:Bladder cancer, NRF-2, KEAP-1 ,Urinary markers