Türk halk müziğinde uzun havaların müzikal analizi ve öğretimine yönelik analitik bir yaklaşım
An analytic approach for musical analysis and teaching of uzun havas in turkish folk music
Yazar: ALPER BÖREKCİ
Danışman: PROF. DR. ZEKİ NACAKCI
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Etnomüzikoloji = Ethnomusicology ; Halk müziği = Folk music ; Müzik eğitimi = Music education ; Müzik öğretimi = Music learning ; Müzikal analiz = Musical analysis ; Türk halk müziği = Turkish folk music ; Türk müziği = Turkish music ; Uzun havalar = Long melodys

Özet:
Bu araştırma, Türk halk müziğindeki uzun hava kültürünün belirtilen alt problemler çerçevesinde hangi türlerden oluştuğu ve bu türlerin ülkemizde hangi bölgelerde görüldüğü, edebi açıdan nasıl bir yapı içerdiği, hangi sazlar eşliğinde icra edildiği, türlere ait müzikal özelliklerin neler olduğunu tespit etmek ve öğretimine ilişkin hem yüz yüze hem de uzaktan eğitimde kullanılabilecek materyal tasarımları geliştirmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma Betimsel ve Fenomolojik bir desende yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Türk halk müziğindeki uzun hava ezgileri, örneklemini ise sınırlılıklarda belirlenen sekiz uzun hava türüne ait 86 eser oluşturmaktadır. Araştırmanın katılımcılarını 15 farklı kurumdan öğretim elemanı, sanatçı ve uzmanlardan oluşan 23 alan uzmanı oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, kaynak taraması, ses kayıtları, yarı yapılandırılmış görüşme ve bilgisayar destekli analizler kullanılarak elde edilmiştir. Uzun havaların kültürel özelliklerine yönelik bulgular betimsel tarama ile elde edilmiş, müzikal özelliklerine yönelik bulguların çoğu ise sayısal işlemler gerektiren algoritmaların kullanıldığı araştırmacı tarafından geliştirilen TMAT yazılımı aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırmada uzun havalara ait seyir yapıları sembolik veriler üzerinden ilk kez analiz edilmiştir. Bu çerçevede elde edilen tüm bulgular, hem kişisel kanaatlerden uzak tamamıyla sayısal işlemlere hem de alan uzmanlarının uzun yıllar edindiği kişisel görüş ve düşüncelere dayanmaktadır. Araştırmada sonuç olarak, uzun havaların, etimolojik, kültürel, edebi ve icrasında kullanılan çalgılar açısından incelemeleri yapılmış; müzikal olarak dokuz katmanlı bir analiz basamağı çerçevesinde analitik olarak analizleri yapılmış; öğretiminde kullanılmak üzere uzun hava türlerine ilişkin elde edilen müzikal bulgular ile alan uzmanlarıyla yapılan görüşmelerden elde edilen bulguların araştırmacı tarafından harmanlanması sonucu dört katmanlı bir yapıda oluşturulan öğretim materyalleri tasarlanmıştır. Araştırmada son olarak elde edilen tüm bulgular uzaktan eğitimde kullanılmak üzere yine araştırma kapsamında geliştirilen bir Uzun Hava Öğretim Modülü'ne aktarılmıştır.

Abstract:
This research is about determining the genres of the uzun hava culture in Turkish folk music within the framework of the mentioned sub-problems and in which regions these genres are seen in our country, what kind of structure they contain in terms of literature, which instruments are performed with them, what are the musical characteristics of the genres and its teaching. It was designed to develop material designs that can be used both face-to-face and in distance education. The research was conducted in a descriptive and phenomenological pattern. The universe of the research consists of uzun hava melodies in Turkish folk music, and the sample consists of 86 pieces of eight uzun hava types, which are determined with limitations. The study group of the research consists of 23 field experts, consisting of lecturers, artists and experts from 15 different institutions. The research data were obtained using a literature review, semi-structured interview form and computer aided analysis. Findings about the cultural characteristics of uzun hava were obtained through descriptive scanning, and most of the findings on musical characteristics were obtained through the TMAT interface developed within the scope of the research using algorithms that require numerical processing. In the research, navigational structures belonging to uzun hava were analyzed for the first time using symbolic data. All the findings obtained in this framework are based on both completely numerical operations far from personal convictions and personal opinions and thoughts acquired by field experts for many years. As a result of the research, the etymological, cultural, literary and instruments used in the performance of uzun hava were examined; has been analyzed musically analytically within the framework of a nine-layer analysis step; In order to be used in teaching, the teaching materials created in a four-layered structure as a result of the blending of the musical findings obtained from the interviews with the field experts and the findings obtained from the interviews with the field experts were designed. All the findings obtained lastly in the research were transferred to a Uzun Hava Teaching Module, which was also developed within the scope of the research, for use in distance education.