Na-humat ve Ca-humat uygulamalarının buğday, mısır ve marul bitkilerinde dona dayanım üzerine etkileri
Effects of Na-humate and Ca-humate application on cold hardiness of wheat, maize and lettuce plants
Yazar: VEDAT BEDİRHANOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MÜDAHİR ÖZGÜL
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı / Toprak Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Buğday = Wheat ; Humat = Humate ; Marul = Lettuce ; Mısır = Maize ; Soğuğa dayanıklılık = Cold hardiness

Özet:
Bu araştırma, Na-humat ve Ca-humat uygulamalarının buğday, mısır ve marul bitkilerinde dona dayanım üzerine etkilerini belirlemek amacıyla arazi şartlarında yürütülmüştür. Çalışma tam şansa bağlı deneme desenine göre; 3 bitki (Buğday, Mısır, Marul), 3 farklı gübre uygulaması (Kontrol, Ca-Humat, Na-Humat), 4 farklı uygulama dozu (0, 1, 3, 9 ve 12 kg/ha) ve 3 tekerrürlü olarak planlanmıştır. Yürütülen çalışma sonucunda elde edilen verilere göre Na-humat ve Ca-humat uygulamaları buğday, mısır ve marul bitkilerinin bazı verim unsurları ve dona dayanımları üzerine önemli düzeyde etki ettiği belirlenmiştir. Buğday, mısır ve marul bitkilerinden alınan verim parametrelerine ilişkin en yüksek değerler 9 kg ha-1 Na-humat ve Ca-humat uygulama dozlarından elde edilmiştir. Buğday, mısır ve marul bitkilerinde meydana gelen don hasar oranı en yüksek Na-humat ve Ca-humat uygulama dozlarında en düşük seviyede olmuştur. Buğdayda kontrole göre Na-humat uygulaması don hasar oranını sırasıyla 0C'de %34.31, -5C'de %28.82, -10C'de %28.03, -15C'de %23.53 ve -20C'de %24.27 azaltmıştır. Buğdayda kontrole göre Ca-humat uygulaması don hasar oranını sırasıyla 0C'de %33.17, -5C'de %27.46, -10C'de %27.65, -15C'de %28.12 ve -20C'de %27.61 azaltmıştır. Mısırda kontrole göre Na-humat uygulaması don hasar oranını 0C'de %26.33, -5C'de %30.63, -10C'de %22.48, -15C'de %17.06 ve 
-20C'de %13.22 azaltmıştır. Mısırda Ca-humat uygulaması don hasar oranını 0C'de %23.93, -5C'de %26.64, -10C'de %25.11, -15C'de %14.18 ve -20C'de %9.6 azaltmıştır. Marulda kontrole göre Na-humat uygulaması don hasar oranını 0C'de %34.12, -5C'de %28.53, -10C'de %36.98, -15C'de %33.36 ve -20C'de %18.92 azaltmıştır, Marulda Ca-humat uygulaması don hasar oranını 0C'de %26.75, -5C'de %31.43, -10C'de %32.73, -15C'de %27.20 ve -20C'de %19.44 azaltmıştır.

Anahtar Kelimeler: Na-humat, Ca-humat, buğday, mısır, marul, don hasarı

Abstract:
This study was conducted under field conditions to determine the effects of Na and Ca humate application on cold hardiness of wheat, maize and lettuce plants. The study was organized with respect to completely randomized experimental design with three plants (Wheat, Maize, Lettuce), three fertilizer application (Control, Ca-Humate, Na-Humate), four application dose (1, 3, 9, 12 kg/ha) and three replication. The findings of the study indicated that there was significant effect of Na and Ca humate application on cold hardiness and some field parameter of wheat, maize and lettuce plants were determined. The highest values for yield parameters in wheat, maize and lettuce were obtained from 9 kg ha-1 Ca ve Na-humate application doses. The rate of cold hardines was found to be highest levels in Na-humate and Ca-humate applications doses. The rate of cold hardiness in Na- humate applications in wheat respectively decreased at 0C 34.31%, at -5C 28.82%, at -10C 28.03%, at -15C 23.53%, at -20C 24.27%. The rate of cold hardiness in Ca-humate applications in wheat respectively decreased at 0C 33.17%, at -5C 27.46%, at -10C 27.65%, at -15C 28.12%, at -20C 27.61%. The rate of cold hardiness in Na- humate applications in maize respectively decreased at 0C 26.33%, at -5C 30.63%, at -10C 22.48%, at -15C 17.06%, at -20C 13.22%. The rate of cold hardiness in Ca- humate applications in maize respectively decreased at 0C 23.93%, at -5C 26.64%, at -10C 25.11%, at -15C 14.18%, at -20C 9.6%. The rate of cold hardiness in Na- humate applications in lettuce respectively decreased at 0C 34.12%, at -5C 28.53%, at -10C 36.98%, at -15C 33.36%, at -20C 18.92%. The rate of cold hardiness in Ca- humate applications in lettuce respectively decreased at 0C 26.75%, at -5C 31.43%, at -10C 32.73%, at -15C 27.20%, at -20C 19.44%.
2015, 41 pages
Keywords: Na-humate, Ca-humate, wheat, maize, lettuce, cold damage