Beceri çeşitliliğinin ve iş becerikliliğinin bireysel yaratıcılığa etkisi: Bilgi teknolojileri uzmanları üzerinde bir araştırma
The effect of skill variety and job crafting on individual creativity: A study on information technology professionals
Yazar: BÜŞRA ERGÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYGÜL TURAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Gün geçtikçe bilgi teknolojileri çalışanlarına talep artmaktadır. Bu talepteki artış ilerleyen zamanlarda daha nitelikli ve nicelik olarak daha çeşitli becerilere sahip IT çalışanlarına talebi doğurmuştur. Diğer taraftan IT çalışanları da, birbirinden farklı beceriler gerektiren işleri tercih etmektedir. Bireylerin çeşitli becerileri sayesinde örgütte birçok beceri ve yeteneği içeren farklı faaliyetleri yerine getirebilmeleri beceri çeşitliliği olarak tanımlanır. Bilişim sektöründe bilgi, yoğun ve dinamik olduğu için, IT çalışanlarının belli bir alandaki uzmanlıktan ziyade, öğrenme ve değişime uyum sağlayabilme becerileri de önemlidir. Bu yüzden çalışanlar, kendi işinin dışında inisiyatif alarak daha fazla iş yapar. Ayrıca çalışanlar bu işlerin zorluklarına katlanır. Bunu yaparken çalışan, herhangi bir kural gözetmeksizin işle ilgili görev konusunda, ilişkisel, fiziksel ve bilişsel bakımından birtakım değişiklikler yapmaktadır. Bu değişiklikler iş becerikliliği olarak isimlendirilebilir. Kişiler geliştirdiği çeşitli becerileri sayesinde iş becerikliliği davranışı sergilemektedir. Çalışanlar çalıştıkları iş yerlerinde birbirinden farklı görevler yapar ve bu esnada çeşitli sorunlarla karşılaşırlar. Bu sorunları analiz edebilmek ve sorunlara çözüm bulabilmek için çalışanlar kazandıkları bilgi ve becerileriyle alternatif yeni yollar bulurlar. Böylece kişiler daha çok çalışır ve daha fazla yeni fikirler üretir. Bu şekilde çalışanlar işlerini daha yaratıcı bir şekilde yapmanın yollarına odaklanır. Bunun sonucunda bireysel yaratıcılık kavramının önemi ortaya çıkmaktadır. Tüm bunlardan yola çıkarak bu çalışmanın amacı, beceri çeşitliliği ve iş becerikliliğinin bireysel yaratıcılığa etkisini araştırmaktır. Ayrıca beceri çeşitliliği ve yaratıcılık ilişkisinde iş becerikliliğinin aracılık rolünün sorgulanması, bu araştırmanın diğer bir amacıdır. Bu amaçları gerçekleştirmek için Türkiye'deki bilişim sektöründe faaliyet gösteren işletmelerde çalışan 222 çalışandan anket yöntemiyle veri toplanmıştır. Verilerin analizi SPSS programı kullanılarak yapılmıştır. Öncelikle kullanılan ölçeklerin geçerlilik ve güvenilirlikleri test edilmiştir. Bu doğrultuda yapılan faktör analizi, ölçeklerin orijinal hallerindeki faktör yapısına benzer bir yapıda bulunduğunu göstermiştir. Ayrıca Crombach Alpha düzeyleri de istenen sınırlardadır. Daha sonra yapılan, korelasyon, regresyon ve hiyerarşik regresyon analizlerinin sonuçları da, mevcut araştırma çerçevesinde yorumlanmıştır. Analiz sonuçları beceri çeşitliliği ve iş becerikliliğinin yaratıcılığı etkilediğini göstermektedir. Ayrıca, iş becerikliliği beceri çeşitliliği ile yaratıcılık arasındaki ilişkide kısmi aracılık göstermektedir.  Son olarak demografik değişkenlere göre değişkenlerdeki farklılıklar analiz edilip yorumlanmıştır.

Abstract:
The demand for information technology workers is increasing day by day. The increase in this demand has led to a demand for IT employees with more qualified and quantitatively more diverse skills. On the other hand, IT employees prefer jobs that require different skills. Skill variety is defined as the ability of individuals to perform different activities that include many skills and abilities in the organization, thanks to their various skills. Since information is intense and dynamic in the IT industry, IT staff's ability to learn and adapt to change is also important, rather than expertise in a particular field. Therefore, employees do more work by taking initiative outside of their own work. In addition, employees endure the difficulties of these jobs. While doing this, the employee makes some changes in relational, physical and cognitive aspects of the job-related task, regardless of any rules. These changes can be termed as job crafting. People exhibit job crafting behavior thanks to the various skills they have developed. Employees perform different tasks at their workplaces and encounter various problems during this time. In order to analyze these problems and find solutions to problems, employees find alternative new ways with the knowledge and skills they have gained. Thus, people work harder and generate more new ideas. In this way, employees focus on ways to do their work more creatively. As a result, the importance of the concept of individual creativity emerges. Based on all these, the aim of this study is to investigate the effect of skill variety and job crafting on individual creativity. In addition, questioning the mediating role of job crafting in the relationship between skill variety and creativity is another aim of this research. In order to achieve these goals, data were collected from 222 employees working in the companies operating in the IT sector in Turkey, by survey method. Data analysis was done using SPSS program. First of all, the validity and reliability of the scales used were tested. The factor analysis conducted in this direction showed that the scales had a structure similar to the factor structure in their original form. In addition, Crombach Alpha levels are also within the desired limits. The results of the subsequent correlation, regression and hierarchical regression analyzes were also interpreted within the framework of the present study. Analysis results show that skill variety and job proficiency affect creativity. In addition, job crafting partially mediates the relationship between skill variety and creativity. Finally, the differences in the variables according to the demographic variables were analyzed and interpreted.