Psikanaliz kuramının sanattaki yeri ve sanatsal yaratım süreçlerine etkisi
The place of psychoanalysis theory in art and its effect on artistic creation processes
Yazar: NAGİHAN KAZANCI
Danışman: DOÇ. DR. TAMER ASLAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Resim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Psikanalitik Eleştiri Kuramı = Psychoanalytic Criticism Theory ; Psikanaliz = Psychoanalysis ; Resim sanatı = Painting art ; Sanat psikolojisi = Art psychology ; Sanatsal yaratıcılık = Artistic creativity ; Yaratıcılık = Creativity

Özet:
"Psikanaliz Kuramının Sanattaki Yeri ve Sanatsal Yaratım Süreçlerine Etkisi" adlı bu çalışma: Psikanaliz kuramının sanatta meydana getirdiği bireyselleşmeye dair dönüşümlerin yanı sıra, sanatçıya ve yaratım süreçlerine olan tesirini incelemeyi amaçlamaktadır. Sanat, estetik duygulara hitap eden bir olgu olmasının yanı sıra bilimsel, sosyolojik, zihinsel ve psikolojik bir olgudur. Sanatsal yaratım sürecinde kültürel ve sosyolojik etmenlerin sanatçı psikolojisini ne yönde biçimlendirdiği, bu çalışmanın çıkış noktasını oluşturmuştur.
Freud'un 19. yüzyıl sonunda başlayan araştırmaları ekseninde ortaya koymuş olduğu psikanaliz kuramı, hem geçtiğimiz yüzyılın şekillenmesinde büyük bir rol oynamış hem de psikolojik problemlerin çözümüne ilişkin bir alternatif olmanın da ötesine geçerek birçok sanatçıyı, sanat akımını, yazarı, düşünürü ve hatta popüler kültürü bile derinden etkilemiştir. Sanatçılar bu sayede otonalizlerini gerçekleştirmiş, eserlerini kendi varoluşlarının bir izdüşümü olarak görmüş kimi zaman da psikanalizden ilham almışlardır.  
Psikanaliz ile birlikte yaratıcılık ve sanatsal yaratıcılığın nedenselliklerine dair getirilen birçok araştırma, Freud ile başlayıp günümüze dek gelen süreçte, birçok psikanalistin ortaya koyduğu araştırmalarla birlikte genişlemiştir. Kuramın birçok psikanalist tarafından geliştirilmiş olması, doğal olarak sanatçı kişiliği konusunda birçok önermeyi ve bilgi karmaşasını da beraberinde getirmiştir. Bu araştırmaların ekseninde, sanatsal üretimdeki en önemli etken olan yaratıcılığın, kökeninde; duygular, düşler, mental hastalıklar ve travmalar gibi birçok değişkenin varolduğu görülmektedir. Tüm bu kişisel yaşantı ve duygular aynı zamanda sanatçının üslubunu oluşturan bir yapı olduğundan, sanat eserlerini derinlemesine aydınlatmak ve sanatçıyı anlayabilmek adına psikanaliz önemli bir araçtır. 
Bu çalışmada; Freudyen psikanaliz kuramının genel kavramları temelinde, psikanaliz kuramı ile şekillenen sanat pratikleri ve yaratıcılık konusu ele alınarak, birden fazla psikanalistin geçmişten günümüze sanatçıya yakıştırmış olduğu kalıplaşmış delilik ve deha tanımlamaları tartışılmış, bu tanımlamalara ilişkin bir antitez olarak sanatın yaratıcısı üzerindeki iyileştirici gücü seçilen sanatçı örneklemleri üzerinden incelenmiştir.

Abstract:
The study named "The Place of Psychoanalysis Theory in Art And its Effect on Artistic Creation Processes": In addition to the individualization brought about by the psychoanalytic theory in art, it aims to study the influence of it on the artist and their creative periods. Besides being a phenomenon that appeals to aesthetic feelings, art is a scientific, sociological, mental and psychological phenomenon. The idea of how cultural and sociological factors in the artistic creation process shape the psychology of the artist has formed the starting point of this research. 
Freud's psychoanalysis theory, which he put forward in the axis of his research that started at the end of the 19th century, both played an essential role in the reforming of the last century and went beyond being an alternative to the solution to psychological problems, affecting many artists, art movements, writers, thinkers and even popular culture deeply. In this way, artists have realized their auto-analysis and seen their works as a projection of their own existence and sometimes they have been inspired by psychoanalysis.
Many research on the causality of creativity and artistic creativity with psychoanalysis have expanded researches by many psychoanalysts in the process that has come to the present starting with Freud. The fact that the theory has been developed by many psychoanalysts naturally has brought along many propositions and information confusion about the personality of the artist. In the axis of those researches, it is seen that there are many variables in the origin of creativity, which is the most important factor in artistic production, such as; emotions, dreams, mental disorders and traumas. Because all these personal experiences and emotions are also a structure that creates the artist's style, psychoanalysis is an important tool to explain the works of art in depth and to understand the artist.
    In this study; on the basis of the general concept of Freudian psychoanalysis theory, stereotyped definitions of madness and genius that more than one psychoanalyst attributed to the artist from past to present were discussed considering the art practices and creativity shaped by psychoanalysis theories, and as an antithesis to these definitions the healing power of art on the creator of art was examined through selected artist samples.