Soğuk savaş sonrası dönemde NATO'nun harekât yeteneğinin dönüşümü
The transformation of NATO's operational capability in the post cold era
Yazar: SEZAİ ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. MURAT METİNSOY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Askeri harekatlar = Military operations ; Dönüşüm = Transformation ; Güvenlik = Security ; NATO = North Atlantic Treaty Organisation ; Soğuk Savaş sonrası = After the Cold War ; Stratejik yetenek = Strategic talent ; Uluslararası güvenlik = International security ; Uluslararası güvenlik stratejileri = International security strategies

Özet:
Soğuk Savaş sonrası dönemde güvenlik ve tehdit algısı çerçevesinde, NATO'nun harekât kabiliyetinin dönüştürülmesi, NATO'nun etkin olabilmesinin en önemli koşullarından biridir. Yeterli dönüşüm tedbirlerin alınması ve bunların sürdürülmesi önem arz etmektedir. Bu bağlamda ve gelişmeler ile tedbirlerin neden-sonuç ilişkisine dayalı bir yaklaşım benimsenerek, NATO'nun Soğuk Savaş sonrası dönemdeki harekât kabiliyeti ve stratejik konseptler, NATO'nun harekât kabiliyetinin sorunları ve bunlara karşı alınan tedbirler neden-sonuç yaklaşımı ile tartışılmaktadır. Birinci bölümde konuyla ilgili teorik ve kavramsal çerçeve verildikten sonra, ikinci bölümde Soğuk Savaş sonrası NATO'nun yapısı, zirveleri ve Stratejik Konseptleri, NATO'nun savunma ittifakından güvenlik ittifakına dönüşüm süreci ve bu sürece ilişkin tedbirler incelenmektedir. Üçüncü bölüm, harekât yeteneğinin temel unsurlarının dönüştürülüp dönüştürülmediğini veya ne kadar dönüştürüldüğünü tartışmaktadır. Bu çalışmada, güvenlik, güç, harekât, harekât kabiliyeti dönüşümü ve komuta ve kuvvet yapılarındaki değişimlerin temel konseptleri analiz edilerek, "açıklayıcı" ve "sebep-sonuç araştırması" yöntemlerine dayanan "yorumlayıcı yaklaşım" ve uluslar arası ilişkiler teorileri kullanılmaktadır. Özetle, bu çalışma NATO'nun harekât kabiliyetinin İttifakın kuruluşundan bu yana sürekli bir dönüşüm içinde olduğunu ve bu dönüşüm sürecinin değişen politik ve askeri koşullar ve teknolojilerde kaçınılmaz olduğunu öne sürmektedir. Bu tezin vurguladığı bir diğer nokta da NATO'nun, sadece siyasi bir oluşum olarak değil, aynı zamanda sürekli dönüşüm içinde kendine özgü iç dinamikleri olan, özerk ve yaşayan bir askeri ve teknik kompleks olarak da analiz edilmesi gerektiği gerçeğidir. Bu kapsamda tez, NATO'nun politik yönünden daha çok askeri yönüne odaklanmıştır.	
Anahtar Sözcükler: NATO, harekât, harekât yeteneği, dönüşüm, güvenlik.

Abstract:
Within	the framework of security and threat perception in the post-Cold War Era, transformation of the operational capability of the NATO is one of the most important conditions for NATO to be effective, it is important whether adequate transformation measures are taken and sustained. In this context and adopting an approach, based on cause-and-effect of the developments and precautions, the NATO's operational capability in the post-Cold War period and NATO's Strategic Concepts, the problems of NATO's operational capability and precautions taken against them are discussed with a cause-and-effect approach. After giving the theoretical and conceptual framework about the issue in the first chapter, the second chapter examines NATO's structure, summits and Strategic Concepts of the post-Cold War period, the transformation process of NATO from a defence alliance to a security alliance and the measures pertinent to this transformational process. The third chapter discusses whether or how far the main elements of the operational capability are transformed. This study applies the "interpretive approach" and the international relations theories based on "descriptive" and "cause-and-effect research" methods by analyzing the main concepts of security, power, operation, operational capability transformation and changes in the command and force structures. To sum up, this study argues that NATO's operational capability had been in constant transformation since the establishment of the alliance and this transformational process has been inevitable in changing political and military conditions and technologies. Another point this dissertation makes is the fact that NATO should be analyzed not only as a political formation but also an autonomous and living military and technical complex, which had its own specific and internal dynamics under constant transformation. In this context, the thesis focuses on the military aspect of NATO rather than its political aspect. 	
Key Words: NATO, operations, operational capabilty, transformation, security.