Öznenin ortaya çıkışı: Kullanıcı ile mimarlık diyaloğu
Appearing of the subject: Dialogues between architecture and user
Yazar: ZELAL ZÜLFİYE RAHMANALI
Danışman: DOÇ.DR. ARDA İNCEOĞLU
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Mimarlık ürünü, bitmiş bir üretim değil, kullanıcı ve doğa üzerinden devam eden bir bilgi üretim alanıdır. Bu durumda mimarlık nesnesinin bilgisini üreten ve değiştiren sadece mimar değil ?kullanıcı? dır.Ani zorluklar altında kişiler ? kullanıcılar ? acil cevap arayan sorunlara kişisel çözümler oluşturmaktadır.Kullanıcıların, genel anlamda ise öznelerin rastgele bir araya gelişlerindeki rastlantısallık, kişilerin kendi aralarındaki farklılaşma, tercihlerine ve üretimlerine de yansımakta, bu sayede yaşama mekanlarında zengin bir olasılıklar bütünü elde edilmesini sağlamaktadır. Mimar bu olasılıkların farkına varabilir ve çeşitliliği kayda değer bir noktaya kadar zorlayabilir. Bu durum, çeşitliliğin ve mimarlığın barındırmayı tercih ettiği devinim halinin sağlanmasında bir alternatif sistem olarak görülürse, mimar bunu sağlamak için organik sistemin aktörlerini tasarımının içine aktif olarak dahil etmelidir.Kullanıcı tasarım sürecine iki farklı modelde dahil olmaktadır.Müdahale Modeli ile kullanıcı, mimarlık ürünü üzerindeki etkinliğini mimarlık disiplininin bilgisi dışında, kendi öznel bilgisi dahilinde kullanmaktadır. Kullanıcının kendi öznel bilgisini kullanarak istek ve ihtiyaçlarına yapının değişimine sebep olacak çözümler üretmesi yapıya müdahale niteliğindedir. Bu model kullanıcı ile mimarlık arasındaki diyaloğun yani mimarlık ürünü üzerinden oluşacak bilgi üretim sürecinin birbiri ile ardışık devam etmesine karşılık gelen bir model niteliğindedir.Müzakere Modeli ile kullanıcı, mimarlık ürünü üzerindeki etkinliğini mimarlık disiplininin bilgisi dahilinde kendi öznel ihtiyaçları doğrultusunda fakat mimarlık disiplin bilgisi dahilinde kullanmaktadır. Kullanıcının değişen istek ve ihtiyaçlarına karşılık gelecek değişimi mimarlık disiplin bilgisi ile beraber sağlaması müzakere niteliğindedir. Bu model kullanıcı ile mimarlık arasındaki diyaloğun, yani mimarlık ürünü üzerinden oluşacak bilgi üretim sürecinin, birbiri ile eşzamanlı devam etmesine karşılık gelen bir model niteliğindedir.Anahtar Kelimeler: Özne, Diyalog, Kullanıcı, Müdahale, Müzakere

Abstract:
Architectural product is not necessarily a finished production item but more of an information production domain which is based on the user and the nature. In this case, it is not/cannot be only the architect who produces and changes the information/data of architectural object but also the user. When faced to sudden difficulties, it would be these individuals - users ? who would come up with personal solutions to problems that need spontaneous solutions.Variations between subjectivities of the subjects also affect on the preferensec of the subject, and so that it forms more variable built-envirnments. Architect can diccover all these possibilities and force them (the variety of the possibilities)(the variety of the subjectivity) to reach more effective architectural productio system. İf it is seen as an alternative system, architect should effectively amalgamate the users(the actors of the organic system/life itself) to the process of the design.Position of the user forms in two different context in the process of the design.The dialogue between architecture ant the user forms in two different context;Intervention model (is a model which) indicates subject?s modify and transform effect on constructed(designed) environment apart from architectural discipline knowledge.According to this context, knowledge of space is produced seperately/consecutive with knowledge of architectural discipline and knowledge of user.Debate model (is a model which) indicates subject?s modify and transform effect on constructed(designed) environment in forms of architectural discipline knowledge.According to this context, knowledge of space is produced simultaneously with knowledge of architectural discipline and knowledge of user.Keywords: Subject, User, Dialogue,İntervention, Negotiation,Debate