COVİD-19 tanısı alan hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of healthy lifestyle behaviors of patients diagnosed with COVİD-19
Yazar: FATMA MERVE ÖRÇER
Danışman: DOÇ. DR. AYSUN ARDIÇ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Beslenme = Nutrition ; COVID 19 = COVID 19 ; Davranış = Behavior ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Yaşam tarzı = Life style

Özet:
Araştırma COVID-19 tanısı alan hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını belirlemek ve etkileyen faktörlerle ilişkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı-ilişki arayıcı araştırma tipinde planlanmıştır. Çalışmanın örneklemi İstanbul'da bulunan bir acil durum hastanesinin acil servisine başvuran ve yatan hasta kliniğinde yatmakta olan, COVID-19 testi pozitif çıkan, araştırmaya katılmayı kabul eden, 18 yaşından büyük 192 hastadan oluşmaktadır. Araştırmanın verileri Ocak 2021 – Mart 2021 tarihleri arasında Tanımlayıcı Bilgi Formu ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları-II Ölçeği (SYBD-II) kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın analizleri One Way Anova, post hoc Tukey, t testi, Mann Whitney u testi, Kruskal Wallis testi, Pearson korelasyon testi, Ki kare ve Lojistik regresyon analizi testi testleri kullanılarak yapılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir.Araştırmaya katılan hastaların yaş ortalamaları 39,4± 15,82'dir ve %53,2'si kadın, %61,6'sı evli, %44,8'i normal BKİ aralığında olduğu ve %71,6'sının başka bir hastalığı olmadığı görülmüştür. Çalışmada hastaların toplam SYBD-II ölçeği puanı 128,9 ± 22,35 olarak bulunmuştur. SYBD-II ölçeği alt boyutlarından aldıkları puanlar sırasıyla en yüksek puanın manevi gelişim, kişiler arası ilişkiler, sağlık sorumluluğu, beslenme, stres yönetimi ve fiziksel aktivite olarak bulunmuştur. Beslenme ve sağlık sorumluluğu alt boyutları 45-59 yaş arası hastalarda diğer yaş gruplarına göre anlamlı farkla daha yüksek bulunmuştur. Cinsiyet ve kadın hastalarda gebelik varlığı ile SYBD arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. BKİ ile fiziksel aktivite alt boyutu arasında istatiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Normal kilolu hastaların SYBD puanları obez olan bireylere göre daha yüksek bulunmuştur. Bekar ve eğitim durumu lisans, lisansüstü olan hastaların SYBD ölçek puanları diğer hastalara göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Kronik hastalığı olan hastaların SYBD puanları daha düşük bulunmuştur. Sigara ve alkol kullanımı ile SYBD arasında anlamlı fark bulunmuştur. Sigara tüketim miktarı az olanların SYBD puanı daha yüksek bulunmuştur. Alkol tüketim sıklığı arttıkça SYBD puanları anlamlı farkla daha düşük bulunmuştur. Olumlu sağlıklı yaşam biçimi davranışları geliştirmenin COVID-19 hastalığının seyrini önemli ölçüde değiştirebileceği düşünülmektedir.

Abstract:
The research was planned as a descriptive-relationship-seeking research type in order to determine the healthy lifestyle behaviors of patients diagnosed with COVID-19 and to examine the relationship with the affecting factors. The sample of the study consisted of 192 patients older than 18 years of age, who applied to the emergency department of an emergency hospital in Istanbul and were hospitalized in the inpatient clinic, who tested positive for COVID-19 and agreed to participate in the study. The data of the study were collected using Descriptive Information Form and Healthy Lifestyle Behaviors-II Scale (SYBD-II) between January 2021 and March 2021. The analyzes of the research were made using One Way Anova, post hoc Tukey, t test, Mann Whitney u test, Kruskal Wallis test, Pearson correlation test, Chi-square and Logistic regression analysis tests. Significance level was accepted as p<0,05. The mean age of the patients participating in the study was 39.4± 15.82 years and 53.2% were female, 61.6% were married, 44.8% were within the normal BMI range, and 71.6% had another disease was not found. In the study, the total HLBD-II scale score of the patients was found to be 128.9 ±22.35. The scores they got from the SYBD-II scale sub-dimensions were found to be spiritual development, interpersonal relationships, health responsibility, nutrition, stress management and physical activity, respectively. Nutrition and health responsibility sub-dimensions were found to be significantly higher in patients aged 45-59 compared to other age groups. There was no significant relationship between gender and the presence of pregnancy in female patients and HLBD. A statistically significant difference was found between BMI and physical activity sub-dimension. HLBD scores of patients with normal weight were found to be higher than those of obese individuals. The scale scores of the unmarried patients with undergraduate and graduate education were found to be significantly higher than the other patients. HLBD scores of patients with chronic disease were found to be lower. There was a significant difference between cigarette and alcohol use and SYBD. Those with less cigarette consumption had a higher SYBD score. HLBS scores were found to be significantly lower as alcohol consumption frequency increased. It is thought that developing positive healthy lifestyle behaviors can significantly change the course of COVID- 19 disease.