Faktör V-VIII eksikliği tanılı hastanın aile bireylerinde fenotipik ve genotipik değerlendirme
Phenotypical and genotypic evaluation in family patients with factor V-VIII deficiency
Yazar: İBRAHİM HALİL YÜCESOY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KAMURAN KARAMAN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Aile = Family ; Faktör VIII = Factor VIII ; Genler = Genes ; Hemofili = Hemophilia ; Hemorajik bozukluklar = Hemorrhagic disorders ; Kan pıhtılaşma faktörleri = Blood coagulation factors ; Mutasyon = Mutation ; Trombofili = Thrombophilia

Özet:
Giriş ve Amaç: Doğumsal faktör V ve faktör VIII'in birlikte eksikliği otozomal resesif kalıtım gösteren ve kanamayla seyreden nadir bir faktör eksikliğidir. Faktör V ve VIII'in ayrı ayrı eksikliklerinden farklı bir durumdur. Kombine Faktör V ve Faktör VIII eksikliği olan hastalar üzerinde yapılan çalışmalarda büyük oranda LMAN1 ve MCFD2 genlerinde mutasyon saptanmıştır. Bu çalışmanın amacı, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji bölümünde Kombine Faktör V ve Faktör VIII Eksikliği ile takip edilen hastamızın aile bireylerinin fenotip ve genotip ilişkisinin belirlenmesidir.
        Gereç ve Yöntem: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi Çocuk Hematoloji Poliklinik'inde kombine faktör V ve VIII eksikliği tanısı almış bir hastanın birinci ve ikinci dereceden yakınlarından, yaşları 2-65 arası olan 19 olgu prospektif olarak incelendi. Çalışmaya dahil edilen olguların genetik mutasyonları, yaş, cinsiyet, klinik bulguları, FV, FVIII, PT, aPTT, PTZ-INR ve Fibrinojen gibi özelliklerine bakıldı. Hastaların kanama bulguları, güncel bir kanama skorlaması kullanılarak değerlendirildi.
        Bulgular: Olgularımızda en sık görülen kanama şekilleri, epistaksis ve minör yaradan kanama idi. Genetik mutasyon tespit edilen 7 hastanın hepsinde aynı mutasyon tespit edildi. Bu mutasyon p.Arg 202* (c.604 C>T) mutasyonuydu ve daha önceden literatürde tanımlanmıştı. Çalışmamızda genetik bulgular ile klinik bulgular arasında anlamlı ilişki saptanmadı. 
        Sonuçlar: Olgularımızda en sık görülen klinik bulgu epistaksis idi.  Olguların genetik mutasyonları ile kanama skorları ve kanama fenotipleri arasında ilişki saptanmadı. Genetik mutasyonu Heterozigot kalıtım ile taşıyan olgularımızda FV ve FVIII düzeyleri ılımlı olarak düşük bulundu. Homozigot kalıtım ile mutasyon taşıyan olgumuzda FV ve FVIII düzeyleri beklenildiği gibi düşük bulundu. Genotip, klinik bulgular ve faktör düzeyleri arasındaki ilişkiyi açıklayabilmek için daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Introduction and Aim: Congenital combined deficiency of factor V and factor VIII is a rare factor deficiency which is autosomal recessive and associated with bleeding. It is a different clinical picture from single deficiencies of both factor V and VIII. LMAN and MCFD2 gene mutations were identified substantially in the studies of patients with combined deficiency of factor V and factor VIII. This study aims to identify the relation between genotype and phenotype in the family of our patient who was followed with combined deficiency of Factor V and Factor VIII in Pediatrics Hematology Department of Van Yüzüncü Yıl University Faculty of Medicine.
Material and Method: 19 individuals, aged between 2-65 who were first- or second-degree relatives of a patient who was diagnosed with combined deficiency of Factor V and VIII in Pediatrics Hematology Policlinic of Van Yüzüncü Yıl University Faculty of Medicine Dursun Odabaş Medical Center. Genetic mutations, age, gender, clinical findings, FV, FVIII, PT, aPTT, PTZ-INR and Fibrinogen were analyzed in cases that was included in the study. Bleeding findings of the cases were evaluated with an up-to-date bleeding scoring method.
Findings: Most common bleeding patterns of our cases were epistaxis and from minor wounds. Same mutation was present in all 7 cases with identified genetic mutation. This mutation was p.Arg 202* (c.604 C>T) and was not defined in the literature before. We didn't find any significant relation between genetic and clinical findings. 
Conclusion: The most common clinical finding in our cases was epistaxis. There was no significant relation between genetic mutation and bleeding score or bleeding phenotype. In the cases who had heterozygote inheritance of the genetic mutation, FV and FVIII levels were found mildly lower. In the cases who had homozygote inheritance of the genetic mutation, FV and FVIII levels were significantly lower as expected. Further studies are required to clarify the relation among genotype, clinical findings and factor levels.