Tip 1 diyabetli çocuk ve adölesanlarda karbonhidrat sayımının HbA1c düzeyi üzerine etkisi
The effect of carbohydrate count on HbA1c level in children and adolescents with TYPE 1 diabetes
Yazar: SÜMEYYE AKYIL
Danışman: PROF. DR. FATMA ÇELİK
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Ergenler = Adolescents ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; Karbonhidratlar = Carbohydrates ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışmada, tip 1 diyabetli çocuk ve adölesanlara karbonhidrat sayımı eğitimi verilmesinin, bu yönteme uyum sağlama ve HbA1c düzeylerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yapılan araştırma Diyarbakır ilinin Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi Çocuk Endokrin Polikliniği'nde takipli insülin tedavisi ve karbonhidrat sayımı ile diyet tedavisi alacak olan, 27'si (%62,7) kız, 16'sı (%37,2) erkek olmak üzere tip 1 diyabetli 43 çocuk ve adölesan ile yürütülmüştür. Diyabetlilere ait demografik bilgiler, diyabet yönetimi ile ilgili bilgi ve uygulamalar literatüre dayanarak hazırlanan tanımlayıcı veri toplama formu ile alınmıştır. Diyabetli bireylerin vücut ağırlığı ve boy uzunluğu ölçülmüş, WHO 2007 Anthroplus aplikasyonu ile değerlendirilmiştir.  Katılımcılara 3 aşamadan oluşan karbonhidrat sayımı eğitimi verilmiş, eğitim sürecinde katılımcılarla 4-6 kez görüşme sağlanmıştır. Eğitim sonrasında karbonhidrat sayımı uyum ve becerilerini ölçmek amacıyla öğün içeriği ve insülin dozu hesaplama formu uygulanmıştır. Çalışmanın başlangıcında ve çalışma sonlandırıldığında katılımcıların HbA1c değerleri hasta dosyalarından alınmıştır. Çalışma sonunda elde edilen veriler istatistiksel olarak değerlendirildiğinde; karbonhidrat sayımı uygulamanın HbA1c değerlerinde azalma sağladığı görülmüş ancak istatistiksel olarak önemli bir sonuç elde edilmemiştir (p>0,05). Ancak analizler sonucunda, dışarıda yemek yeme sıklığı ve mutfakta hassas tartı kullanımı ile HbA1c değerleri arasında önemli bir ilişki saptanmıştır (p<0,05). Çalışmaya katılan tip 1 diyabetli çocuk ve adölesanların büyük bir çoğunluğu karbonhidrat sayımı eğitiminde üçüncü basamağa geçememiş ve dolayısı ile HbA1c değerlerinde önemli bir değişiklik bulunmamıştır. Yapılan çalışma sonucunda, çalışmanın yapıldığı bölgede diyabet farkındalığı ve tedavi bilincinin arttırılması gerektiği görülmüştür.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the effect of providing carbohydrate count training to children and adolescents with type 1 diabetes, adaptation to this method and the effects on HbA1c levels. This study was followed up at the Pediatric Endocrine Outpatient Clinic of the Obstetrics and Gynecology Hospital of Diyarbakır, with 43 patients with type 1 diabetes, 27 (62.7%) female and 16 (37.2%) male conducted with children and adolescents. Demographic information about diabetics, information and practices related to diabetes management were taken with a descriptive questionnaire form based on the literature. Body weight and height of individuals with diabetes were measured and evaluated with the WHO 2007 Anthroplus application. Participants were given carbohydrate counting training in 3 stages, and 4-6 meetings were held with the participants for this training. After the training, meal content and insulin dose calculation form were applied to measure the carbohydrate count adaptation and skills. The data obtained at the end of the study were found to be statistically evaluated, and the application of carbohydrate counts decreased the HbA1c values but no statistically significant results were obtained (p> 0.05). The data obtained at the end of the study were found to be statistically evaluated, and the application of carbohydrate counts decreased the HbA1c values but no statistically significant results were obtained (p> 0.05). As a result of the analysis, a significant relation was found between the frequency of eating out and the use of sensitive weighing in the kitchen and HbA1c values (p <0.05). The majority of children and adolescents with type 1 diabetes who participated in the study could not pass to the third step in carbohydrate counting education and no significant changes were found in HbA1c values. As a result of the study, it was seen that diabetes awareness and treatment awareness should be increased in the region where the study was conducted.