Ergenlerde akıllı telefon kullanımı ile olumlu sosyal ve saldırgan davranışların incelenmesi
Examining positive social and aggressive behaviors with smartphone use in adolescents
Yazar: BESTE GÖZAYDIN
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE TAMBAĞ
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Toplum Ruh Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Akıllı telefonlar = Smartphones ; Cep telefonu = Mobile phone ; Davranış = Behavior ; Ergenler = Adolescents ; Olumlu sosyal davranış = Prosocial behavior ; Saldırganlık = Aggressiveness ; Sosyal davranış = Social behavior ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Ergenler arasındaki internet ve akıllı telefon kullanımının giderek artması farklı davranış değişikliklerine sebep olmaktadır. Bunlar ergenlik döneminde çevre ile uyumu bozulan bireyde saldırganlık ve şiddeti ortaya çıkarabildiği gibi olumlu sosyal davranışı da sağlayabilmektedir. Bu araştırma ergenlerde akıllı telefon kullanımı ile olumlu sosyal ve saldırgan davranışları incelemek amacıyla kesitsel nitelikte gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Hatay Antakya merkez ilçesindeki 2019-2020 yıllarında eğitim-öğrenim gören 23.672 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi 1423 öğrenciden oluşmuş ve araştırmamız Antakya merkez ilçesindeki on üç lisede uygulanmıştır. Çalışmada ergenlerin tanıtıcı özelliklerini içeren 20 soruluk Kişisel Bilgi Formu ile 10 maddeden oluşan Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği Kısa Formu (ATBÖ) ve 25 maddeden oluşan Olumlu Sosyal ve Saldırgan Davranışlar Ölçeği kullanılmıştır. Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeğinden alınacak minimum puan 0 maksimum puan 40'tır. Olumlu Sosyal ve Saldırgan Davranışlar Ölçeğinden alınacak minimum puan 1 maksimum puan 4'tür. Verilerin değerlendirilmesinde Shaphiro wilk testi, Mann whitney U testi, Kruskal Wallis, Dunn çoklu karşılaştırma testleri ve Spearman korelasyon testleri uygulanmıştır. ATBÖ toplam puanı 22.94 ± 9.63, Saldırgan Davranış puanı 1.49 ± 0.62,  Tepkisel Olumlu Sosyal Davranış puanı 3.02 ± 0.75,  Amaca Yönelik Olumlu Sosyal Davranış puanı 2.17 ± 0.72 ve Özgeci Olumlu Sosyal Davranış puanı 2.56 ± 0.71 olarak belirlenmiştir. Öğrencilerin cinsiyetleri, okul türleri, aileleri ile ilişkileri, günlük telefon kullanım süreleri ve telefonlarını ne amaçla kullandıkları akıllı telefon bağımlılıklarını, olumlu sosyal ve saldırgan davranışlarını etkilediği saptanmıştır (p<0.05).  Bağımlılık ölçeği ile SD  ve AYOSD   arasında pozitif yönde zayıf güçte anlamlı korelasyon saptanırken (p<0.05), TOSD  ve ÖOSD  ile bağımlılık ölçeği arasında anlamlı korelasyon saptanmamıştır (p>0.05). Sonuç olarak öğrencilerde günlük telefon kullanım süresinin, telefonu kullanım amaç ve şekillerinin, internete erişim yerlerinin düzenlenmesine yönelik farkındalık çalışmaları yapılması ayrıca saldırgan davranışlara yönelik duygu ve davranışlarını kontrol edebilmelerine yönelik gelişimsel eğitimler verilmesi önerilmiştir.

Abstract:
The increasing use of internet and smart phone among adolescents causes different behavioral changes. These can reveal aggression and violence in the individual whose harmony with the environment is impaired during adolescence, as well as provide positive social behavior. This study was conducted in a cross-sectional manner to examine the use of smartphones and prosocial and aggressive behaviors in adolescents. The population of the research consists of 23,672 students studying in the central district of Hatay Antakya in the years 2019-2020. The sample of the research consisted of 1423 students and our research was applied in thirteen high schools in the central district of Antakya. In the study, a 20-question Personal Information Form containing the introductory characteristics of adolescents, the Short Form of the Smartphone Addiction Scale (ATBI) consisting of 10 items, and the Positive Social and Aggressive Behaviors Scale consisting of 25 items were used. The minimum score to be obtained from the Smartphone Addiction Scale is 0 and the maximum score is 40. The minimum score to be obtained from the Positive Social and Aggressive Behaviors Scale is 1 and the maximum score is 4. Shaphiro wilk test, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis, Dunn multiple comparison tests and Spearman correlation tests were used to evaluate the data. ABI total score was 22.94 ± 9.63, Aggressive Behavior score was 1.49 ± 0.62, Reactive Positive Social Behavior score was 3.02 ± 0.75, Purpose-Oriented Positive Social Behavior score was 2.17 ± 0.72, and Altruistic Positive Social Behavior score was 2.56 ± 0.71. It was determined that students' gender, school types, relationships with their families, daily phone usage times and the purpose of using their phones affected their smartphone addiction, positive social and aggressive behaviors (p<0.05). While a positive weak and strong correlation was found between the addiction scale and SD and AYOSB (p<0.05), no significant correlation was found between TOSB and OOSD and the addiction scale (p>0.05). As a result, it has been suggested that awareness studies should be carried out on the regulation of the daily phone usage time, the purposes and ways of using the phone, the places of access to the internet, and developmental trainings should be given to control their emotions and behaviors towards aggressive behaviors.