19. yüzyılda Osmanlı Devletinde dış borçlanma ve Düyun-u Umumiye idaresi
External debts at Ottoman Empire and the Ottoman Public debt administration 19. century
Yazar: SERKAN GEYİK
Danışman: DOÇ. DR. NAZAN SUSAM
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Osmanlı Devleti, kuruluşundan 1854 yılına kadar geçen süreçte iktisadi ve mali anlamda önemli daralma dönemleri yaşamış ve hiçbir zaman dış borçlanmaya başvurmamıştır. Ancak dünya ekonomilerinde yaşanan sanayileşme ve teknolojik gelişmeler yeni bir dünya düzeni oluştururken, Osmanlı Devleti gerekli gelişimi sağlayamamıştır. Ekonomide yaşanan mali bunalımlarla beraber oluşmaya başlayan kaynak arayışları, 1854 yılına gelindiğinde ilk dış borç alımına neden olmuştur.
Osmanlı Devletinin yapmış olduğu bu dış borçlanma iktisadi kalkınmadan ziyade, Kırım Savaşı sonrası oluşan olağanüstü harcamalarda kullanılmıştır. Yani borçlanma, ülke içindeki üretim kaynaklarının etkin ve verimliliği için kullanılmayıp, geçici bir amaç için kullanılmıştır. Yapılan bu ilk dış borçlanmayla beraber, yıllar itibariyle birçok borçlanma gerçekleşmiş ve Osmanlı devleti adeta dış borç olmadan yaşayamaz hale gelmiştir.
Bu çalışmada, Avrupalı ülkelere beş asır boyunca siyasi ve mali anlamda boyun eğmeyen Osmanlı Devletinin, yıkılışından önceki son otuz yıl içerisinde bu ülkelere nasıl bağımlı hale geldiği ele alınmaktadır. Ayrıca Osmanlı devletinin dış borçlanmasındaki artışla birlikte ekonomik ve mali yapıda ortaya çıkan sorunlar bu sorunların nedenleri ve Osmanlı devletinin mali iflası ile birlikte Avrupalı devletlerin yönetiminde kurulan Düyun-u Umumiye İdaresi incelenecektir.




Anahtar Sözcükler: Dış Borçlar, İktisadi Yapı, Sanayi Devrimi

Abstract:
Ottoman Empire, since its foundation until 1854, had experienced serious economic and fiscal constrictions but in that periods it had never taken up on external debt.  However Ottoman Empire had not been able to make necessary development while the rest of the world economies had been founding a new world order with the industrialization and technological innovations.	
The resource quest that had existed with fiscal crisis what experienced in Ottoman economy, caused the first external debt when the date was 1854.		This external debts that taken up by Ottoman Empire, used for extraordinary expenditures which existed after the Kırım War, rather than economical development. In other words, external debt was not used for efficiency and effectiveness of the domestic production resources. It had been used for a temporary aim. With this first external debt, others had followed one after the other and The Ottoman Empire closely became a country which was not able to live at non-existence of the external debts.
This study is trying to the explain, how The Ottoman Empire, had not indulged front the other European countries for five hundred years, became addicted them along the thirty years before its collapse. On the other hand, with the increases at external debts of the Ottoman Empire, the problems that are existed in the economic and fiscal structure, the causes of these problems and the "Düyun-u Umumiye İdaresi" that had founded by the Europen countries after the fiscal bankrupt of the Empire, will be examined.


Key Words: External Debt, Economic Structure, The İndustrial Revolution