Türkiye'de çevre koruma alanlarının yönetimi ve bu alanlarda tarımın sürdürülebilirliği: Göksu deltası örneği
Manegement of protected environment areas in Turkey and sustainability of agriculture on these areas: The case of Göksu delta
Yazar: GÜLHAN KARAGÖZ
Danışman: DOÇ. DR. HARUN TANRIVERMİŞ ; PROF. DR. BEYTİYE ÖZGÜN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ziraat = Agriculture ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu araştırmada çevre koruma alanlarının yönetimi genel olarak incelenmiş vebu alanlarda tarımın sürdürülebilirliğine örnek olay (Göksu Deltası)çerçevesinde değerlendirilmiştir. Araştırma alanı olarak Silifke İlçesi'ne bağlıGöksu Deltası içinde yer alan 9 köy seçilmiştir. Bu köylerden basit tesadüfiörnekleme yöntemiyle 57 haneye, köylerin muhtarlıkları ve diğer paydaşlaraanket uygulanmıştır. Tarım işletmelerinde yaygın üretim faaliyetlerinde fizikigirdi kullanımı, maliyetler ve gelirler analiz edilmiş, başlıca göstergelerlebireysel üreticiler ve diğer paydaşların koruma alanı ve yönetimine yaklaşımlarıincelenmiştir.Alanların yönetimine ÖÇK alanı içinde ve çevre yerleşim birimlerinde yaşayanhalkın katılımı mümkün olmamaktadır. ÖÇK müdürlüğü hedefleridoğrultusunda tarım, turizm ve diğer alanlara yönelik getirilen kısıtlamalargelir ve refah kaybına neden olabilmekte, ancak yasal ve kurumsaldüzenlemeler çerçevesinde bunlar tazmin edilememektedir. İşletmelerdeortalama arazi varlığı 36,82 da olup, bunun % 96,03'ü sulu arazidir. Tarımdatoprak genellikle aşırı işlenmekte ve yılda 2-3 ürün alınabilmektedir.İşletmelerde birden fazla ürün yetiştirilmesiyle birlikte belirli araziler sürekliaynı ürüne (çilek) ayrılmakta ve monokültür tarım daha belirgin halegelmektedir. İşletmelerde bitkisel ve hayvansal üretim faaliyetleri birbirlerineentegre edilememiş, anız yakma uygulanmakta, kimyasal mücadele ve aşırısulama yaygın olarak tercih edilmektedir. Tarımın sürdürülebilirliğininsağlanması açısından öncelikle destekleme politikalarının yenidendüzenlenmesi, çevre kirliliğine neden olabilecek girdi sübvansiyonlarınınazaltılması, organik ve düşük dış girdili tarım yöntemlerinin teşvik edilmesi veüreticilerin bilinçlendirilmesi gerekli görülmektedir.

Abstract:
Management of protected environment areas has been examined in general andthe sustainability agriculture on these areas has been evaluated within theframework of the given example (Göksu Delta) in this research. 9 villages,which are found in Göksu Delta and dependant on Silifke District, have beenchosen for the research area. 57 households, committees of chief of villages andthe other stakeholders have been taken a poll by sampling method. Physicalinput usage, costs and incomes in the crop farming mass production activitiesare analyzed, primary indications and individual producer and protected areasof other stakeholders and the approaches about their management areexamined.It is not possible for the people, who live in the protected environment area andin the surrounding settlements, to participate to the management of the areas.In accordance with the goals of the Specially Protected Environmentaldirectorate, the restrictions towards the agriculture, tourism and other activitiescauses income and welfare losses, however, these cannot be compensated withinthe framework of legal and institutional arrangements. The average size offarms is 3.68 hectare and 96.03 % of this land is irrigated land. The land isgenerally over-cultivated in the agriculture and 2 or 3 crops can be producedannually. Besides the multiple crop growth, some of the areas have beenseparated for the same product (strawberry) and monoculture farming hasbeen becoming more evident. The crop and animal husbandry productionactivities in the enterprises have not been integrated each other, stubble burninghas been applying and pesticides usage and over-irrigation have been commonlypreferred. In order to perform the agricultural sustainability, readjustment ofthe support policies, reduction of input subventions that may cause environmentpollution, encouragement of organic and low input agriculture and making theproducers awareness about this case is considered to be necessary.Science Code : 903.2.021