0-12 aylık bebeği olan annelerde algılanan sosyal desteğin, postpartum depresyonun ve bebek beslenme tutumunun emzirme öz-yeterliliği üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of perceived social support, postpartum depression and infant feeding attitudes on breastfeeding self-efficacy in mothers with 0-12 month old babies
Yazar: İLKNUR KIRDAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİBEL PEKSOY KAYA
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum, Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Anne sütü = Milk-human ; Bebek beslenmesi = Infant nutrition ; Depresyon = Depression ; Emzirme = Breast feeding ; Hemşirelik = Nursing ; Kadın sağlığı = Women's health ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Tutumlar = Attitudes ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
0-12 Aylık Bebeği Olan Annelerde Algılanan Sosyal Desteğin, Postpartum Depresyonun ve Bebek Beslenme Tutumunun Emzirme Öz-Yeterliliği Üzerine Etkisinin Değerlendirilmesi
Bu çalışma, 0-12 aylık bebeği olan annelerde algılanan sosyal desteğin, postpartum depresyonun ve bebek beslenme tutumunun emzirme öz-yeterliliği üzerine etkisinin değerlendirilmesi amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte yapılmıştır.
Çalışma, 15 Aralık 2023 – 15 Mart 2024 tarihleri arasında Ankara İl Sağlık Müdürlüğü Toplum Sağlığı Birimine bağlı üç aile sağlığı merkezinde yürütülmüştür. Çalışmaya 200 anne dahil edilmiştir. Verilerin toplanmasında "Bireysel Bilgi Formu", "Emzirme Öz-yeterliliği Ölçeği-Kısa Formu (EÖYÖ)", "Bebek Beslenmesi Tutum Ölçeği (BBTÖ)", "Edinburg Postpartum Depresyon Ölçeği (EPDÖ)" ve "Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBSDÖ)" kullanılmıştır. Verilerin analizinde "Student t testi", "Tek yönlü varyans analizi (One Way ANOVA)" ve "Welch ANOVA" testleri kullanılmıştır. EÖYÖ ile diğer ölçekler ve bazı değişkenler arasındaki ilişkinin ve etkinin incelenmesi amacıyla "Pearson korelasyon analizi" ve "Yapısal eşitlik modeli"nden yararlanılmıştır.  
Çalışmamızda annelerin EÖYÖ toplam puan ortalaması 60,93±6,78, BBTÖ toplam puan ortalaması 65,65±5,72, ÇBSDÖ toplam puan ortalaması 65,55±17,18, EPDÖ toplam puan ortalaması 8,28±5,02' dir. Annelerin EÖYÖ toplam puan ortalaması ile EPDÖ toplam puan ortalaması arasında negatif yönde zayıf bir ilişki vardır (r=-0,186, p<0,05). Annelerin EÖYÖ toplam puan ortalaması ile ÇBSDÖ toplam puan ortalaması ve yaşayan çocuk sayısı arasında pozitif yönde zayıf bir ilişki vardır (sırasıyla, r=0,170, r=0,157, p<0,05). Yapısal eşitlik modellemesinde eğitim düzeyinin yüksek ve emzirme güçlüğünün olması durumunda EÖYÖ puanı azalırken (p<0.001), BBTÖ ve ÇBSDÖ puanı arttıkça EÖYÖ puanının arttığı belirlenmiştir (p<0.01). 
Çalışma sonucunda emzirme öz-yeterliliğini etkileyen faktörlerin çok yönlü olduğu belirlenmiştir. Hemşireler; emzirme öz-yeterliliğini etkileyebilecek bireysel, obstetrik ve sosyo-kültürel özellikleri emzirme danışmanlığında dikkate almalıdır. 


Anahtar Kelimeler: Bebek beslenmesi tutumu, emzirme öz-yeterliliği, hemşirelik, postpartum depresyon, sosyal destek.

Abstract:
Evaluation of the Effect of Perceived Social Support, Postpartum Depression and Infant Feeding Attitudes on Breastfeeding Self-Efficacy in Mothers with 0-12 Month Old Babies
This study was conducted in a descriptive and correlational design to evaluate the impact of perceived social support, postpartum depression, and infant feeding attitudes on breastfeeding self-efficacy among mothers with 0-12 month old babies.
The study was conducted between 15 December 2023 and 15 March 2024 in three family health centers affiliated with the Ankara Provincial Health Directorate Community Health Unit. 200 mothers were included in the study. "Individual Information Form", "Breastfeeding Self-Efficacy Scale-Short Form (BSES-SF)", "Infant Nutrition Attitude Scale (IIFAS)", "Edinburg Postpartum Depression Scale (EPDS)" and "Multidimensional Perceived Social Support Scale (MSPSS)" were used to collect the data. "Student t test", "One Way ANOVA" and "Welch ANOVA" tests were used in the analysis of the data. "Pearson correlation analysis" and "Structural equation model" were used to examine the relationship and effect between BSES-SF and other scales and some variables.
In our study, the mean total score of the mothers on the BSES-SF was 60.93±6.78, their IIFAS total mean score was 65.65±5.72, their MSPSS total mean score was 65.55±17.18, and their EPDS total mean score was 8.28±5.02. There is a weak negative relationship between the mothers' BSES-SF total score average and EPDS total score average (r=-0.186, p<0.05). There is a weak positive relationship between the mothers' BSES-SF total mean score and the MSPSS total score mean and the number of living children (r=0.170, r=0.157, p<0.05, respectively). In structural equation modeling, if the education level is high and breastfeeding difficulties are present, the BSES-SF score decreases (p<0.001), while as the IIFAS and MSPSS scores increased, the BSES-SF score increased (p<0.01).
As a result of the study, it was determined that the factors affecting breastfeeding self-efficacy were multifaceted. Nurses should take into account individual, obstetric and socio-cultural characteristics that may affect breastfeeding self-efficacy in breastfeeding counseling.

Key Words: Breastfeeding self-efficacy, infant feeding attitude, nursing,	postpartum depression, social support.