Kâmil Dȋvânı (inceleme-metin)
The Dȋvân of Kâmil (research-text)
Yazar: ÖMER FARUK YALÇIN
Danışman: PROF. DR. SELAMİ TURAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Divan edebiyatı = Divan literature ; Divanlar = Divans ; Kamil = Kamil ; Pehlivan Niyaz Muhammed Abdullah Ahund = Pehlivan Niyaz Muhammed Abdullah Ahund ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Çağatay edebiyatı = Chagatay literature ; Şairler = Poets

Özet:
Kâmil, 19.yy'da Çağatay sahasında yetişmiş en önemli devlet adamı ve şairlerinden biridir. Kâmil'in ortaya koyduğu fikir ve düşünceler; öncülük ettiği yenileşme hareketleri ve açmış olduğu kültür sanat merkezleri yaşadığı döneme ve Klasik Sonrası Çağatay Edebiyatına damga vurmasını sağlamıştır. 1825'te Hive'de doğan ve 1899'da da Hive'de ölen şair eğitimli bir ailenin çocuğu olmasından dolayı iyi bir eğitimden geçmiştir.

Kâmil Divan'ının elimizdeki nüshası sağdan sola değil; soldan sağa tertip edilmiştir. Divan besmeleyle başlar ve ardından da gazeller sıralanır. Divanda sırasıyla gazeller, musammatlar, kasideler, mesneviler bulunmakla birlikte eserin sonunda 2 varak ve bir satırdan oluşan mensur bölüm mevcuttur.

Kâmil Divan'ına dair; İstanbul Süleymaniye Kütüphanesinde, Hacı Mahmud Efendi Koleksiyonunda, 3303 arşiv numarasıyla kayıtlı olan nüsha araştırmamızda ele alınmıştır. 119 gazel, 1 murabba, 3 muhammes, 29 tahmis, 5 müseddes, 1 müsemmen, 11 kıt'a, 3 kaside, 5 mesnevi ve bir mensur bölümden oluşan Kâmil Divan'ı transkripsiyonlu olarak aslına uygun şekilde aktarılmıştır. Eser hem muhteva hem de şekil açısından incelenmiştir.

Bu çalışma neticesinde Klasik Sonrası Çağatay Edebiyatı şairlerinden olan Kâmil'in hayatı ve Divanı Türk edebiyatına kazandırılmış, böylece Divan şiirine ve Anadolu sahasındaki Klasik Sonrası Çağatay Edebiyatı bilimsel çalışmalarına katkı sağlanmıştır.

Anahtar Kelimler: Kâmil, 19.yy, Klasik Sonrası Çağatay Edebiyatı, Kâmil Dȋvânı, Divan şiiri

Abstract:
Kamil was one of the most important statesmen and poets in the 19th century. The ideas and thoughts put forward by Kamil; The innovation movements he led and the culture and art centers he opened led him to mark the era he lived in and Post-Classical Chagatai Literature. Born in Hive in 1825 and died in Hive in 1899, the poet went through a good education because he was the child of an educated family.

The copy of Kamil Divan is not from right to left; from left to right. The sofa starts with a feed and then the ghazels are ordered. Although there are ghazals, musammats, kasides, mesnevi, respectively, there are 2 proxies and a prose section at the end of the work.

About Kamil Divan; The copy, which is registered with the archive number 3303 in the Suleymaniye Library of Istanbul, in the Haci Mahmud Efendi Collection is discussed in our research. The Div Kamil Divan 119, which consists of 119 ghazals, 1 murabba, 3 muhammes, 29 tahmis, 5 sahedes, 1 musemmen, 11 continents, 3 kasids, 5 mesnevi and a prose, was transcribed in its original form. The work was examined both in terms of content and form.

As a result of this study, Kamil's life and Divan, which was one of the poets of Post-Classical Chagatai Literature, were introduced to Turkish literature, thus contributing to Divan poetry and scientific studies of Post-Classical Chagatai Literature in Anatolia.

Key Words: 19th Century, Post-Classical Chagatay Literature, The Dȋvân of Kâmil, Dȋvân poetry