Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerileri üzerine yordayıcı bir çalışma
A predictive study on critical thinking skills of social study teachers' candidates
Yazar: HAYRİYE METE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVDA GÜLŞAH YILDIRIM
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Mevcut araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerileri üzerinde mezun olunan lise türü ve Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) başarı sıralamasının yordayıcı rolünü incelemektir. Araştırmanın örneklem grubunu 2021-2022 Eğitim-Öğretim yılında Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yer alan dört devlet üniversitesinin Sosyal Bilgiler Öğretmenliği programında öğrenim gören ve araştırmaya gönüllü katılan toplam 187 birinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Bu çalışma, araştırmanın doğasına uygun olarak nicel araştırma yaklaşımlarından tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde çoklu regresyon ve betimsel istatistiklerden yararlanılmıştır. Araştırmada veriler "Eleştirel Düşünme Eğilim Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılarak elde edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimi ölçeğinin alt boyutları olan üstbiliş (x̄=4.10), sistematiklik (x̄=4.03), esneklik (x̄=4.10), azim sabır (x̄=3.92) ve açık fikirlilik (x̄=4.01) düzeylerinin yüksek olduğu görülmektedir. Yapılan eleştirel düşünme becerilerindeki farklılaşmaya ilişkin tek yönlü varyans analizi (ANOVA) sonuçlarında üst biliş ile azim sabır alt boyutlarında (p<0.05) anlamlı bir farklılık olduğu görülmektedir. Diğer alt boyutlarda ise anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Yapılan regresyon analizi sonuçlarına göre, eleştirel düşünme becerilerini yordayan değişkenlerden mezun olunan lise ve YKS başarı sıralamasının istatistiksel olarak anlamlı olmadığı bulunmuştur (p>0,05). Diğer bir ifadeyle, mezun olunan lise türü ve YKS'deki başarı sıralamasının eleştirel düşünme becerileri üzerinde yordayıcı bir rolü olmadığı söylenebilir.

Abstract:
The aim of the present study is to examine the predictive role of the type of high school graduated and the ranking of success in the Higher Education Institutions Exam on the critical thinking skills of social studies teacher candidates. The sample group of the research consists of a total of 187 first-year students studying in the Social Studies Teaching Department of the Faculties of Education of four state universities in the Southeastern Anatolia Region in the 2021-2022 academic year and voluntarily participated in the research. This study was designed in the screening model, one of the quantitative research approaches, in accordance with the nature of the research. Multiple regression and descriptive statistics were used in the analysis of the research data. The data in the research were obtained by using the "Critical Thinking Tendency Scale" and the "Personal Information Form". According to the finding obtained, it was found that the pre-service teachers' critical thinking disposition scores are high. In addition, it is seen that the level of critical thinking disposition in the sub-dimension's metacognition (x̄=4.10), systematicity (x̄=4.03), flexibility (x̄=4.10), perseverance, patience (x̄=3.92), and open-mindedness (x̄=4.01) is very high. In the results of one-way analysis of variance (ANOVA) regarding the differentiation in critical thinking skills, it is seen that there is a significant difference in the metacognition and perseverance patience sub-dimensions (p <0.05). There is no significant difference in the other sub-dimensions as (p>0.05). As a result of the regression analysis, it was found that the variables that predict critical thinking skills were not statistically significant (p>0.05). In other words, it can be said that the rank of the high school graduated and YKS do not have a predictive role on critical thinking skills.