Eleştirel düşünme becerileri eğitiminin öğretmenlerin ve öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerine etkisi
The effect of critical thinking skills education on teachers' and students' critical thinking skills
Yazar: ZEHRA SEDEF KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ADNAN KÜÇÜKOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Ölçekler = Scales ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı sınıf öğretmenleri için hazırlanan eleştirel düşünme becerileri eğitiminin ve ilkokul 4. sınıf öğrencileri için yeniden düzenlenen eleştirel düşünme becerileri temelli konuların etkililik düzeyini belirlemektir.
Yöntem: Karma yöntem desenlerinden iç içe desen kullanılan bu çalışmada ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen ve durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın öğretmen ve öğrenci çalışma grubu olmak üzere iki çalışma grubu vardır. Ayrıca sınıf gözlemleri ve yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Veri toplama araçları olarak "Eleştirel Düşünmeyi Destekleyen Öğretmen Davranışları Envanteri (Alkın, 2012)", "Eleştirel Düşünme Ölçekleri (Demir, 2006)", "Yarı Yapılandırılmış Öğretmen ve Öğrenci Görüşme Formu" ve "Öğretmen ve Öğrenci Gözlem Formu" kullanılmıştır. Nicel veri analizinde bağımlı gruplar t testi, bağımsız gruplar t testi, tek yönlü varyans analizi ve tek faktörlü kovaryans analizi ve karşılaştırma testlerinden Bonferroni testi kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verileri betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir.
Bulgular: Deney ve kontrol grubu öğretmenlerinin son test puanları arasında envanterin tüm alt boyutları için deney grubunun lehine anlamlı bir farklılığa ulaşılmıştır. Deney 1, deney 2 ve kontrol grubu öğrencilerinin son test puanları arasında değerlendirme, yorumlama ve açıklama ölçeği için anlamlı bir farklılığa ulaşılmıştır. Bu bulguları öğretmenlerle ve öğrencilerle yapılan görüşmeler ve sınıf gözlemleri de olumlu yönde desteklemektedir. Kalıcılık testi sonuçlarına göre ise, tüm gruplarda eleştirel düşünme becerileri algılarında bir düşüş olduğu görülmüştür. Fakat ön test puanları dikkate alındığında deney gruplarında eleştirel düşünme becerileri algılarında  artışın devam ettiği görülmektedir.
Sonuç: Sonuç olarak hem öğretmenler için hazırlanan eleştirel düşünme becerileri eğitiminin, hem de yeniden düzenlenen konuların eleştirel düşünme becerileri algılarını artırdığı ve kalıcı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: eleştirel düşünme, sınıf öğretmeni, 4. sınıf öğrencileri.

Abstract:
Purpose: The aim of this study was to determine the level of effectiveness of critical thinking skills education designed for classroom teachers and determine the level of effectiveness of critical thinking skills education of 4th grade primary school students which were reorganized.
Method: In this study, which is a nested pattern of mixed method designs, quasi-experimental design and case study design with pretest-posttest control group was used. The study has two study groups: teacher and student study group. Moreover, class observations and semi-structured interviews were also conducted. As the data collection tools, "Teacher Behavior Inventory Supporting Critical Thinking, Alkın (2012)", "Critical Thinking Scales, Demir (2006)", "Semi-structured Teacher and Student Interview Form", and "Teacher and Student Observation Form" were used.  In the quantitative data analysis, dependent sample t-test, independent sample t-test, one-way analysis of variance and one-factor covariance analysis and the Bonferroni test were used. The qualitative data of the research were analyzed by descriptive analysis method.
Findings: There was a significant difference between the final test scores of the experimental and control group teachers in favor of the experimental group for all sub-dimensions of the inventory. A significant difference was found in accordance with the evaluation, interpretation and explanation scale between the final test scores of experiment 1, experiment 2 and control group students. These findings positively support the interviews and class observations with teachers and students positively. According to the persistency test results, it was seen that there was a decrease in the perceptions of critical thinking skills in all groups. However, considering the pre-test scores, it was observed that the perceptions of critical thinking skills increased in experimental groups.
Result: As a result, it was concluded that both critical thinking skills training designed for teachers and the education of reorganized subjects increased their perceptions of critical thinking skills and they were permanent.

Key words: critical thinking, classroom teacher, 4th grade students.