Resim sanatında renk simgeciliği ve Vincent van Gogh
Color symbolism at painting and Vincent van Gogh
Yazar: CEREN YILDIRIM ÖZBARUTÇU
Danışman: YRD. DOÇ. OSMAN ODABAŞ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Plastik Sanatlar Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2015
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Arketip = Archetype ; Aydınlanma = Enlightenment ; Renkler = Colors ; Resim sanatı = Painting art ; Simge = Symbol ; Tasavvuf = Mystic ; Van Gogh, Vincent Willem = Van Gogh, Vincent Willem

Özet:
Vincent van Gogh'un sanatı teoloji ve din mitolojisinde temelde yatan bir birlik olan mistik gelenek ile ilgilidir. Genel bir ağız birliği içerisindeki psikanalitik yorumlar anlaşılamamış olan van Gogh inanç felsefesini çıkış noktası olarak temel almadığından van Gogh'un sanatını gerçekçi şekilde değerlendirememektedir. Diğer yandan kendini inancının gereklerine adayışının fanatizm olarak değerlendirilmesi, coşkun mizacı, mental hastalığı ve intiharı çılgın-dahi klişesini yaratmış bu da sanatının yanlış yorumlanmasına neden olmuştur. Van Gogh'un dini arka planı en eski bir gelenek olan "Aydınlama" (tekâmül) ile ilgilidir. Sanatında inanışının simgeleri yer alır. Bir yol olan tekâmül yolundaki yaşamı, sanatı ve düşünceleri birlikte değerlendirilmelidir.

Van Gogh'un renk tercihlerini belirleyen arketipal simgeleri insanlığın en eski çağlarından beri devam eden inançları ile ilgilidir. Sezgisel boyuttan ortak bilinç dışı içeriklere ulaşmış ve bu şekilde renk simgeciliği geleneğine bağlanmıştır. Üç ana renkten oluşan özgül renk (hue) zıtlığını, tamlayıcı renk zıtlıklarını ve sarı-mavi armoniyi kullanışı simgeci renk geleneği ile paraleldir. Van Gogh Batı tarihinde önemli bir kırılma noktasının yaşandığı, din kurumunun temelinden sarsıldığı materyalist bir dünyaya adım atarken yaklaşmakta olan ruhsal çalkantıların henüz başında sanatı ile topluma ışık tutar. Amaç edindiği vaaz verme misyonunu kelimelerle gerçekleştiremediği takdirde imajlarla gerçekleştirmeyi sürdürmüştür. Resimlerini anlamaya çalışmak mesajına kulak vermektir. Sanatının gücü ortak bilinç dışında aynı simgeleri taşıyor oluşumuzdan gelir.

Anahtar: renk, resim, simge, tarih, arketip, mistisizm, Aydınlanma (tekâmül), toplum psikolojisi

Abstract:
The art of Vincent Van Gogh is about the unity between theology and religious myths submerged within the mystic tradition. Most of the psychoanalitic analizing do not cover the philosophy of religion in Van Gogh's art that is why they cannot fully evaluate its meaning. On the other hand, his commitment to the religion was considered to be somewhat fanatical, regarding his mental illness, his delirious character and finally his suicide; created the "mad- geunius" cliche and myth reborn and his art was thus to be understood incorrectly. van Gogh's religion is based on an old tradition called the "Enlightenment". His art includes the symbols of his belief. His views leading to the way of the Enlightenment should be considered with his art and opinions.

Van Gogh's choice of colors is about the religious archetypes that has its roots on ancient times. His intuitions reached a mutual ground with unconscious contents and thus connected him to color symbolists. The way he used the opposition between three main colors (hue), supplementary colors and the blue-yellow harmony is parallel to color symbolists. Van Gogh illuminates the society with his art while going through spiritual crisis, at an age when a serious break occurs in the world, the religious entities crumbles down and a  new material world's being created. His aim, the mission of preaching via words can not be fulfilled that's why he uses images. To understand his paintings means to hear his voice. The power behind his art is the fact that we carry the same symbols but not the common ground.

Keywords: color, picture, symbol, history, archetype, mysticism, Enlightenment, societal psychology.