Balıkçı gemileri egzoz emisyonlarının gemi üzerindeki hava kalitesine etkisi
The effect of fishing vessels exhaust emissions on the air quality on the vessel
Yazar: ÖZKAN AKAR
Danışman: DOÇ. DR. AYDIN DEMİRCİ
İskenderun Teknik Üniversitesi / Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı / Su Ürünleri Avlama Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Balıkçılık Teknolojisi = Fisheries Technology

Özet:
İskenderun Körfezi'nde 2018-2022 yılları arasında veriler değerlendirilerek gerçekleştirilen 
bu tez çalışması, bölgede faaliyet gösteren trol ve gırgır balıkçı gemilerinin emisyon
miktarlarını detaylı bir şekilde analiz etmeyi hedeflemiştir. Buna göre, bu dört yıllık süre 
zarfında altı farklı bölgede detaylı emisyon tahminleri yapılmış ve sonuçlar yıllık bazda 
detaylandırılmıştır. Analiz edilen veriler, özellikle gırgır balıkçılığında emisyon 
miktarlarında belirgin bir düşüş olduğunu göstermiştir. Trol balıkçılığına göre daha belirgin 
olan bu düşüş, bölgenin balıkçılık dinamiklerinde yaşanan değişikliklerin bir sonucu olarak 
değerlendirilmektedir. Bölgesel analizlere bakıldığında İskenderun ve Arsuz arasındaki trol 
balıkçılığı faaliyetlerinin, özellikle Dörtyol açıklarındaki gırgır balıkçılığına göre daha 
dominant bir konumda olduğu tespit edilmiştir. 
Tezin ikinci aşamasında ise, toplamda 10 balıkçı gemisi (7 trol, 3 gırgır) detaylı olarak 
incelenmiştir. Bu gemilerin farklı operasyon aşamalarında (Liman manevrası, seyir, mola ve 
vira trol balıkçılığı çekimi) gerçekleştirilen emisyon ölçümleri, geminin değişik bölgeleri 
için (güverte, kaptan köşkü, yemekhane, kamaralar ve makine dairesi) ayrı ayrı 
değerlendirilmiştir.
v
Yapılan bu ölçümlerde, özellikle rüzgârın ters yönünde olan durumlarda gemi güvertesinde 
çalışan personelin yüksek miktarda karbonmonoksit gazına maruz kaldığı belirlenmiştir. 
Ayrıca, bazı gemilerin makine dairesindeki karbonmonoksit seviyelerinin, uluslararası 
standartlar dâhilinde insan sağlığı için kabul edilebilir limitlerin üzerinde olduğu tespit 
edilmiştir. Bu bulgular, balıkçı gemisi çalışanlarının maruz kaldığı potansiyel sağlık riskleri 
açısından büyük bir önem taşımaktadır.
Genel olarak, bu tez çalışmasının sonuçları, İskenderun Körfezi'nde balıkçılık faaliyetlerinin 
çevresel ve sağlıkla ilgili etkilerini detaylı bir şekilde ortaya koymaktadır. Aynı zamanda, 
bölgedeki balıkçılık dinamikleri ve yönetimi hakkında kritik bilgiler sunarak, sürdürülebilir 
balıkçılık uygulamalarının teşvik edilmesi için bilimsel bir temel oluşturmaktadır. Bu 
çalışma hem bölgesel hem de ulusal düzeyde balıkçılık politikalarının şekillendirilmesi 
adına değerli bir referans niteliği taşımaktadır.

Abstract:
In the İskenderun Bay, between the years 2018-2022, this thesis work was carried out by 
evaluating the data to comprehensively analyze the emission levels of trawl and purse seiner 
fishing boats operating in the region. Accordingly, during this four-year period, detailed 
emission estimates were made for six different regions, and the results were elaborated 
annually. The analyzed data indicates a significant reduction in emission amounts, 
particularly in purse seiner fishing. This noticeable reduction, more evident than in trawling, 
is perceived as a consequence of the changes in the fishing dynamics of the region. When 
regional analyses are reviewed, trawling activities between İskenderun and Arsuz are 
determined to be more dominant compared to the purse seiner fishing near Dörtyol.
In the second phase of the thesis, a total of 10 fishing boats (7 trawlers, 3 purse seiners) were 
examined in detail. The emission measurements taken during the different operational 
phases of these ships (harbor maneuvering, cruising, breaks, and trawling) were evaluated 
separately for various parts of the vessel, including the deck, captain's bridge, dining hall, 
cabins, and the engine room.
vii
These measurements revealed that, especially in situations where the wind direction is 
adverse, crew members working on the ship's deck are exposed to high levels of carbon 
monoxide. Furthermore, it was observed that the carbon monoxide levels in some ships' 
engine rooms exceed internationally accepted limits, posing potential health risks.
In general, the results of this thesis work provide a detailed insight into the environmental 
and health-related impacts of fishing activities in the İskenderun Bay. At the same time, by 
offering critical data about the region's fishing dynamics and management, it lays a scientific 
foundation for promoting sustainable fishing practices. This research serves as a valuable 
reference for shaping fishing policies at both regional and national levels