Pediyatrik hastalarda yardımcı inhaler araçların kullanımında klinik eczacılık yaklaşımlarının rolü
The role of clinical pharmacy approaches in the use of assistive inhaler devices in pediatric patients
Yazar: FURKAN ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. BUKET REEL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Amaç: Pediyatrik hastaların bakım sağlayıcılarının bilgi düzeyleri tedavide yapılan doğru uygulamaları ve dolayısıyla tedavi başarısını büyük oranda etkiler. Bu durum hasta yakınlarının doğru kaynaklardan eğitim ve danışmanlık almasını gerektirir. Bu çalışmada, inhalasyon tedavisinde pediyatrik hastalara ilaç vermek üzere yardımcı inhaler araç kullanan hasta yakınlarının bu araçların kullanımına ve uygulamalarda önemli görülen bazı noktalara ilişkin bilgi düzeylerinin, eğitim aldıkları sağlık personeli ya da bilgi kaynaklarının sorgulanması ve çocuk hastaların inhalasyon tedavi uygulamalarında tedavi etkinliğinin artırılmasını sağlamak üzere klinik eczacılık yaklaşımının önemine dikkat çekilmesi amaçlanmıştır. 

Gereç ve Yöntem: Çalışmamız toplum eczanesine ilaç ve/veya yardımcı inhaler araç temin etmek üzere gelen ve yardımcı inhaler araç kullanım öyküsü olan pediyatrik hasta (0-12 yaş) yakınlarına (80 kişi) uygulanan bir anket formu aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Hasta yakınlarının anket verileri Google Formlar sitesi aracılığıyla toplanmıştır.

Bulgular: Çalışmamıza katılan hasta yakınlarının tamamı hasta ebeveynidir. Çalışmamıza genel olarak yardımcı inhaler araçların kullanımları hakkında hekim ve/veya eczacıdan danışmanlık hizmeti alan ebeveynler katılım göstermiştir. Ebeveynlerin %26,3'ü sadece hekimden, %25'i hem hekimden hem de eczacıdan, %20'si ise sadece eczacıdan bilgi aldıklarını bildirmişlerdir. Ancak danışmanlık aldıkları sağlık personelleri farklılaşsa da ebeveynlerin uygulamada önemli pek çok hata yaptıkları saptanmıştır. Buna karşın ebeveynlerin uygulamada bir zorlukla karşılaşmadıklarını ifade ettikleri belirlenmiştir.   

Sonuç: Çalışmamıza katılan ebeveynlerin yardımcı inhaler araçlar hakkında sistematik ve doğru danışmanlık hizmetleri alamamaları sağlık sistemimizdeki çeşitli eksikliklerden ve klinik eczacılık hizmetlerinin yetersizliğinden kaynaklanmış olabilir. Klinik eczacı istihdamının artırılarak hizmetlerin yaygınlaştırılması bu sorunun çözümüne katkı sağlayabilir.

Abstract:
Objective: The knowledge level of the caregivers of pediatric patients greatly affects the correct practices in the treatment and thus the success of the treatment. This situation requires the relatives of the patients to receive education and counseling from the right sources. In this study, it was aimed to question the knowledge level of the relatives of patients who use assistive inhaler devices to administer drugs to pediatric patients in inhalation therapy, the health personnel or information sources they are trained on, about the use of these tools and some important points in the practices, and to increase the effectiveness of treatment in inhalation therapy practices of pediatric patients. It is aimed to draw attention to the importance of clinical pharmacy approach.

Materials and Methods: Our study was carried out through a questionnaire applied to the relatives of pediatric patients (0-12 years old) (80 people) who came to the community pharmacy to obtain drugs and/or supplementary inhaler devices and had a history of using assistive inhaler devices. The survey data of the relatives of the patients were collected through the Google Forms site. 

Results: All the relatives of the patients participating in the study were the parents of the patients. Commonly parents who received counseling services from physicians and/or pharmacists regarding the use of assistive inhaler devices participated in our study. 26.3% of parents reported receiving information solely from physicians, 25% from both physicians and pharmacists, and 20% solely from pharmacists. However, it was found that parents made significant errors in practice despite receiving counseling from different healthcare professionals. On the other hand, parents stated that they did not encounter any difficulties in practice.

Conclusion: The inability of participating parents to receive systematic and accurate counseling services regarding assistive inhaler devices may be attributed to various deficiencies in our healthcare system and the inadequacy of clinical pharmacy services. Expanding the services by increasing the employment of clinical specialists can contribute to the solution of this problem.