Ortaokul ve lise matematik öğretmen adaylarının problem kurma becerilerinin incelenmesi ve karşılaştırılması
Investigation and comparison of middle and high school mathematics teacher candidates' problem posing skills
Yazar: KÜBRA KARADENİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ORHAN ÇANAKÇI
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Problem kurma = Problem posing ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ortaokul ve lise matematik öğretmen adaylarının problem kurma hakkındaki görüşlerini belirlemek ve matematiğin farklı alanlarındaki problem kurma durumlarını incelemek ve karşılaştırmaktır. Matematik öğretmen adaylarının, öğrencileri ile problem kurma çalışmaları yapabilmek için gerekli bilgi ve deneyime sahip olması bakımından problem kurma becerilerini incelemek önemli görülmektedir.
Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden bütüncül çoklu durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu İstanbul'daki bir üniversitenin Eğitim Fakültesi'nde öğrenim görmekte olan İlköğretim Matematik Öğretmenliği 4. Sınıf öğrencileri ve Matematik Öğretmenliği 3. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Veri toplama araçları araştırmacı tarafından geliştirilen Matematik Problemi Kurma Görüş Formu ve Matematik Problemi Kurma Testi'nden oluşmaktadır. Kullanılan veri toplama araçları, alanında uzman kişilerin görüşleri alınarak son haline getirilmiştir. Matematik Problemi Kurma Testi'nde Analiz, Cebir ve Geometri alanlarında yapılandırılmış, yarı yapılandırılmış ve serbest problem kurma durumlarından oluşmak üzere toplam 9 problem durumu yer almaktadır. Kurulan problemler Yıldız (2014) tarafından geliştirilen "Problem Kurma Beceri Testi Puanlama Cetveli" kullanılarak matematiksellik, veri niteliği, dil bilgisi, veri miktarı ve çözülebilirlik kriterlerine göre puanlanmıştır.
Araştırmanın sonucunda, öğretmen adaylarının aldıkları derslerde yeterli düzeyde problem kurma çalışmaları yapmadıkları ancak buna rağmen problem kurma çalışmalarını yararlı gördükleri ifadelerinden anlaşılmıştır. Problem kurma durumları incelendiğinde ise Analiz alanındaki anlık değişim oranı ile ilgili problemleri kurmakta diğer alanlara göre daha çok zorlandıkları belirlenmiştir. Bu durumun nedeni olarak anlık değişim oranı ile ortalama değişim oranı arasındaki farkın tam anlaşılamaması ve birbirleri yerine kullanılması gösterilebilir. Genel olarak bakıldığında öğretmen adaylarının problem kurma becerilerinin istenen seviyede olmadığı başarı oranlarının düşük olduğu görülmüştür. Problem kurma stratejileri açısından bakıldığında ise öğretmen adaylarının özellikle yarı yapılandırılmış problem durumlarında zorlandıkları anlaşılmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda, öğretmen adaylarının problem kurma becerilerinin geliştirilmesi hususunda diğer araştırmacılara da yol gösterebilecek önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to determine the opinions of secondary and high school mathematics teacher candidates about problem posing and to examine and compare their problem posing in different fields of mathematics. It is considered important to examine the problem posing skills of mathematics teacher candidates in terms of having the necessary knowledge and experience to be able to do problem posing activities with their students.
The holistic multiple case study method, one of the qualitative research methods, was used in the research. The study group of this research consists of 4th grade students of Primary Education Mathematics Teaching and 3rd grade students of Mathematics Teaching at the Faculty of Education of a university in Istanbul. Data collection tools consisted of the Mathematical Problem Posing Opinion Form and the Mathematical Problem Posing Test developed by the researcher. The data collection tools used were put into final form by taking the opinions of experts in this field. In the Mathematical Problem Posing Test; There are 9 problem situations which are structured, semi-structured and free problem posing cases in the areas of Analysis, Algebra and Geometry. The posed problems were scored according to the criteria of mathematics, data quality, grammar, data amount and solvability using the "Problem Posing Skill Test Scoring Chart" developed by Yıldız(2014).
As a result of the research, it was found that teachers candidate that they did not do problem posing activities sufficiently; however, it was understood from their statements that they found problem posing activities benefical. When the problem posing situations were examined, it was determined that they had more difficulty in posing problems related to the instantaneous rate of change in the Analysis area compared to other areas. The reason for this situation is that the difference between the instantaneous rate of change and the average rate of change is not fully understood and is used interchangeably. In general, it was seen that the problem posing skills of the teachers candidate were not at the desired level and the success rates were low. In terms of problem posing strategies, it was understood that teachers candidate had difficulties especially in semi-structured problem situations. Accordingly these results, suggestions were made to guide other researchers in terms of improving the problem posing skills of teachers candidate.