Orta Asya'da bölgesel birlik tartışmaları ve Türkiye
Regional integration of Central Asian countries and Turkey
Yazar: ZAİRA ABDRAKHMANOVA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAKAN GÜNEŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Avrupa Birliği = European Union ; Birlik = Unity ; Bölgesel bütünleşme = Regional integrations ; Bölgesel iş birliği = Regional cooperation ; Bölgesel politikalar = Regional policies ; Ekonomik bütünleşme = Economic integration ; Orta Asya = Central Asia ; Orta Asya politikası = Central Asia policy ; Orta Asya ülkeleri = Central Asia countries ; Rusya = Russia ; Siyasi bütünleşme = Political integration ; Türkiye = Türkiye ; Çin = China

Özet:
Bu tezin amacı Orta Asya'da Bölgesel Birlik Tartışmaları ve Türkiye konusunun incelenmesini sağlamaktır. Bölgesel Birlik kavramı, Orta Asya'nın dünyaya entegrasyonu açısından gündemde olan bir konu. Bu süreçte, Orta Asya'daki politik ve ekonomik entegrasyon çabaları, Orta Asya ülkelerindeki entegrasyon sorunları ve Orta Asya'daki Bölgesel Birlik arayışlarında uluslararası aktörlerin rolü çok önemlidir. Yapılmak istenen bu belirleyicilerin süreçteki rolünü değerlendirmektir.Bağımsız Devletler Topluğu (BDT), Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü (KGAÖ), Şangay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ), Ekonomik İşbirliği Örgütü (ECO), Büyük Orta Asya Projesi, Avrasya Ekonomik Topluluğu (AET) ve küçük boyutlarda Orta Asya bölgesel entegrasyon girişimleri bu tezde değerlendirildi. Bu nedenle dünya genelinde ve bölgede söz sahibi olan üç büyük güçten (Rusya, ABD ve Çin) ise Orta Asya ile ilgili gelişmelerde etkin birer aktör olarak bahsedildi.Ayrıca çalışmada, Türkiye'nin Orta Asya devletleri ile aynı din, dil ve kültür gibi ortak bileşenleri paylaşan bir ülke olarak bölgedeki ağabey politikasından vazgeçerek, son zamanlarda daha realist bir şekilde; yapılan işbirliği çalışmalarına müdahil olup bölge devletleriyle siyasi, ekonomik, kültürel, sosyal konular ile eğitim ve din alanlarında daha da geniş kapsamlı ilişkiler geliştirdiği yönündeki gözlemlere de yer verilmektedir.Sonuç olarak, Orta Asya devletlerinin ekonomik ve siyasi gelişmesinde entegrasyonun önemi büyüktür. Tabii ki, entegrasyonun gerçekleşmesi ve başarılı bir şekilde uygulanması için belirli usuller ve prensiplere bağlı kalınması gerekir.

Abstract:
The purpose of this thesis is to analise integration in Central Asia and the role of Turkey in this process. Regional integration of Central Asian countries as a part of global integration is a common subject in current discussions. Political and economical actions of Central Asian countries, problems of integration and the role of international organizations are very important in this process. İn order to analyse we need to evaluate impact of all of the determinants of the process.Fellowship of the Independent Countries, Agreement of Collective Security, Shanghai Organization of Cooperation, Project of Great Central Asia, Eurasian Economical Assosociation and different regional integration activities in smaller scale have been evaluated and scrutinized. Another part of the analysis is about the role of three big players on the global arene: Russian Federation, United States of America and China.Central Asian Countries have a lot in common in cultur, religion and language with Turkey. Recently Turkey has changed its ?Big Brother? treating and began to cooperate in more appropriate way. Turkey has already taken its part in integration process and has enhanced its cooperation in economy, policy making, social issues, education and culture with countries in this region.As a summary, Integration is an essential element in further economical and political development of Central Asian countries. That is why this process must be well organized and controlled considering costs and outcomes of each member.