Türk resim sanatında (1900-1950) toplumsal olguları görselleştiren yapıtların analizi
Analysis of artworks that visualize social phenomena in Turkish painting (1900-1950)
Yazar: SELİN ALÇİÇEK DEMİR
Danışman: PROF. DR. AYŞE NİLÜFER ÖNDİN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Batı Sanatı ve Çağdaş Sanat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Görselleştirme = Visualization ; Resim sanatı = Painting art ; Sanat eserleri = Artistic works ; Toplumsal olgu = social phenomena ; Türk resim sanatı = Turkish painting art

Özet:
Sanat ve toplum etkileşim içindedir. Diğer bir deyişle, toplumsal, siyasal, felsefi oluşum ve değişimler sanatı etkiler. Tezimiz, bu etkilerin resim sanatına, dönemin yapıtlarına yansımasını incelemektedir.
1908'de başlayan II. Meşrutiyet Dönemi'nde temel hareket Batılılaşmadır. Osmanlı'nın hemen her yapısında kendini göstermiştir. Batılılaşmanın temel taşını 'kadın' oluşturur. Modernleşme hareketi öncelikle kadını hedef almıştır. Kadın; kıyafeti, yaşam biçimi, toplumsal konumu, eğitimi ile Osmanlı modernleşmesinin merkezindedir. Dönemin resim sanatında başlı başına bir konu olmuştur. Sanatçılar, Osmanlı modernleşmesi içinde kadının değişimini yansıtmışlardır. 
Osmanlı modernleşmesinde, yaşam tarzı ve eğlence biçimini gösteren resimler toplumsal yapıyı yansıtmaktadır. Topluma mal olmuş aydın kimlikler portre olarak resmedilmiştir. Dönemin siyasal olgularını; aile gibi toplumsal kavramları görselleştiren resimler yapılmıştır. Tüm bunlar, modernleşme çabasındaki Osmanlı toplum yapısına ışık tutmaktadır.
Cumhuriyet Dönemi'nde ise resim devlet tarafından desteklenmiştir. Devlet ideolojinin resmedilmesini istemiştir. Bu dönemde sanat propaganda aracıdır. Ressamlar, devrimi, inkılabı, Cumhuriyet modernleşmesini resmetmiştir. Eğitim; yeni eğlence biçimleri; modern Cumhuriyet ailesi; dış görünümü ve toplumsal yaşamdaki yeni kimlik ve konumuyla Cumhuriyet kadını yapıtlarda görülmektedir. 
Türk modernleşmesi her iki dönemde de resim sanatına yansımıştır. Tezimizde, değişen toplumsal özellikler resimler üzerinden, aynı dönemin edebi örnekleriyle de desteklenerek incelenmiştir.

Abstract:
Art and society are in interaction. In other words, social, political, philosophical formation and changes affect art. Our thesis examines the effects of these effects on the art of painting and the works of the period.
The basic movement in the II. Constitutional Monarchy Period is westernization. It has manifested itself in almost every structure of the Ottoman Empire. The foundation stone of westernization is the female. The modernization movement primarily targeted women. Woman; is the center of Ottoman modernization with its outfit, lifestyle, social position and education. It has been an issue in the art of painting of the period. The artists reflected the change of women in Ottoman modernization. It has been a topic in the art of painting of the period. The artists reflected the change of women in Ottoman modernization.
In the Ottoman modernization, the paintings showing the way of life and entertainment reflect the social structure. The enlightened intellectuals portrayed as portraits. Political phenomena of the period; pictures such as family were visualized. All this sheds light on the Ottoman social structure in its modernization effort.
Turkish modernization is reflected in the art of painting in both periods. In our thesis, the changing social characteristics were examined through the paintings and supported by the literary examples of the same period.