Kadın seyyahlar imgeleminde Osmanlı ve Batı dünyası
Ottoman and Western World in women travelers' imagination
Yazar: SELÇUK DÜĞER
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM ŞİRİN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Tarih = History
Dizin: Batı = West ; Batı toplumu = Western society ; Kadınlar = Women ; Oksidentalizm = Occidentalism ; Oryantalizm = Orientalism ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı toplumu = Ottoman society ; Osmanlılar = Ottomans ; Seyyahlar = Travellers ; Sosyokültürel durum = Socio-cultural situation

Özet:
Doğu bilimi olarak tanımlanan Oryantalizm'i destekleyen en önemli kaynaklardan biri seyahatnameler olmuştur. Oryantalizm çalışmalarıyla aralarında nitelik farkı olmakla beraber Doğu'nun Batı'ya ait araştırmalarına temel teşkil eden Oksidentalizm çalışmaları için, sayıları sınırlı da olsa  seyahatnameler önemli bir kaynaktır. Bu çalışma, Batı'dan Doğu'ya gelen kadın seyyahların gözünden Batılı bir bakış açısıyla, Osmanlı Devleti ve toplumunun sosyal, kültürel ve siyasi yönlerini incelemeyi amaçlarken, Doğu'dan Batı'ya giden Türk kadın seyyahların gözünden, Doğulu bir bakış açısıyla Batı toplumunun sosyal, ekonomik, siyasi ve kültürel yönlerini incelemeyi amaçlamıştır.Çalışmamızda ulaştığımız birinci sonuç Batılı kadın seyyahların gözlemleriyle ilgilidir. Batı'dan Doğu'ya gelen kadın seyyahların Osmanlı toplumunu incelerken ortaya koyduğu görüşler, içinde Oryantalist imgeleri barındırmakla birlikte,  daha önce yazılan seyahatnamelerin aksine daha objektif ve gerçekçidir.Bunun temel nedeni ise Batılı kadın seyyahların Osmanlı hayatına   daha rahat dahil olabilmeleridir.
Çalışmamızda ulaştığımız ikinci sonuç Türk kadın seyyahların Batı gözlemlerine ve Doğu-Batı algısına yöneliktir. Doğu'dan Batı'ya giden Türk kadın seyyahların karakteristlik yapısı Batılı kadın seyyahlardan farklıdır. Doğu'da bir Batılı gibi yetiştirilen ve Batı hayranı olan bu kadın seyyahlar düalist bir kimlikle Batı'ya gitmişlerdir. Bunun sonucu olarak Zeyneb Hanım hariç, diğer Türk kadın seyyahların eserlerinde genellikle Batı'yı eleştiren ve ötekileştiren, Oryantalizm'in simetrisi Oksidentalist bir söyleme rastlanmaz ve Batı birçok yönüyle önemli bir model olarak sunulur. Batı'ya karşı  ılımlı bir Garbiyatçı/Oksidentalist  tavır gösteren Halide Edib Adıvar ve Selma Ekrem, buna karşın kendi ülkelerindeki farklı toplumsal grupları eserlerinde  ötekileştirerek, onlara karşı  Şarkiyatçı/Oryantalist bir bakış açısıyla yaklaşmışlar bu yönüyle Garbiyatçı karakterlerinin içine gizlenmiş örtülü bir Şarkiyatçılığın temsilcisi olmuşlardır.  
Anahtar Kelimeler: Kadın Seyyahlar, Oryantalizm, Oksidentalizm, Doğu, Batı, Osmanlı

Abstract:
Orientalism that defined as the science of the East has been one of the most important resources for travelogues. Although there is a difference in quality between the work of the west to the east which provided the basis for the study of occidentalism belonging to its study, orientalism is an important source for travelogues although limited in number. This study aimed to study western society's social, economic, political and cultural aspects from an eastern perspective, the terms of a Western perspective through the eyes of woman travelers came from east to west while aims to examine Ottoman Empire and community's social, cultural and political aspects.The first result of our study is related to observations of western woman travelers. Opinions put forward by the woman travelers who came from west to east in reviewing the Ottoman society, altough including orientalist image, is more objective and realistic unlike previously written travelogues. The main reason for this is that western woman travelers can be included in life of Ottoman Empire's
The second result of our study is for the Turkish women travelers western observations  and the East-West perceptions. The characteristic structure of Turkish woman travelers who came from East to West is different from Western woman travelers. These female travelers who are grown as a westerner in the east went to the west with a dualist identity. As a result, except for Lady Zeynep, we cannot find an occidentalism saying which is a symmetry of orientalism that generally criticizing and othering west in Turkish woman travelers works and the West is presented as an important model in many ways. Halide Edib Adıvar and Selma Ekrem showing a moderate occidentalist attitude towards the West, however othering different social groups which are in their own countries in their works, they approached them by an orientalist perspective. They became the representative of an implicit westernism that is hidden in occidental characters
Keywords : Woman Travelers, Orientalism, Occidentalism, East, West, Ottoman