İmmatür daimi diş modelinde, farklı irigasyon aktivasyon teknikleri ile aktive edilen EDTA ve sitrik asit solüsyonlarının kalsiyum hidroksit uzaklaştırma etkinliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the calcium hydroxide removal effects of EDTA and citric acid solutions activated by different irrigation activation techniques in the immature permanent teeth model
Yazar: DUYGU GÜVEN
Danışman: DOÇ. DR. HİCRAN DÖNMEZ ÖZKAN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Bu tez araştırmasının amacı immatür daimi diş modelinde, dört farklı irigasyon aktivasyon tekniği ile aktive edilen EDTA ve Sitrik Asit solüsyonlarının kalsiyum hidroksit uzaklaştırma etkinliklerinin değerlendirilmesidir. 
Gereç ve Yöntem: Araştırma dışı sebeplerle çekilmiş 96 insan alt premolar dişi; simüle immatür daimi diş modeli oluşturacak şekilde kemomekanik olarak şekillendirilmiş ve kök kanallarına kalsiyum hidroksit (Ca(OH)2) yerleştirilmiştir. Tüm örnekler bir hafta boyunca 37°C ve %100 nemde inkübatörde bekletilmiştir. Örnekler; birinci gruba %17'lik EDTA (E Grupları), ikinci gruba ise %10'luk Sitrik Asit (S Grupları) uygulanacak şekilde randomize edilerek 2 ana gruba ayrılmıştır. Bu 2 ana grup da kullanılacak irigasyon aktivasyon yöntemine göre toplam 8 alt gruba ayrılmıştır: S1-E1 Geleneksel İğne İrigasyonu (Gİİ), S2-E2 Sonik Aktivasyon (EndoAktivatör, EA), S3-E3 Pasif Ultrasonik İrigasyon (PUİ), S4-E4 Lazer Destekli İrigasyon (PIPS). Kalan Ca(OH)2 miktarı Mikro-BT ile analiz edilmiştir. Ardından, apekste kalan Ca(OH)2 miktarının değerlendirilmesi için stereo mikroskop (15x) ile apeks fotoğrafları çekilmiş ve çekilen fotoğraflar iki bağımsız gözlemci tarafından gözlemlenerek skorlanmıştır. Elde edilen veriler istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Çalışmada, simüle immatür daimi diş modelinden Ca(OH)2 uzaklaştırılmasında hem demineralize edici ajanlar (EDTA ve Sitrik Asit) (p> 0,05) hem de test edilen irigasyon aktivasyon yöntemleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır (p> 0,05). Apeksten uzaklaştırılan Ca(OH)2 miktarı stereo mikroskop ile analiz edildiğinde ise yine demineralize edici ajanlar arasında anlamlı olarak bir fark bulunmamıştır (p> 0,05). Test edilen irigasyon aktivasyon yöntemleri arasında ise istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p <0,05). Apeksten Ca(OH)2 uzaklaştırma etkinliği bakımından PUİ ve PIPS benzer etkinlik göstermişler ayrıca geleneksel iğne irigasyonu ve sonik aktivasyon yöntemine göre daha etkin bulunmuşlardır.
Sonuçlar: Çalışmada test edilen demineralize edici ajanlar rejeneratif endodontik tedavi prosedürlerinde Ca(OH)2 uzaklaştırmak için benzer etkinlik göstermiştir. Bu nedenle, Sitrik Asit solüsyonu da rejeneratif tedavilerde ümit vadedici gözükmektedir. Ayrıca, test edilen tüm irigasyon aktivasyon yöntemleri de Ca(OH)2'i simüle modellerden etkin şekilde uzaklaştırmıştır.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to evaluate the calcium hydroxide removal efficiency of EDTA and Citric Acid solutions activated by four different irrigation activation techniques in the immature permanent tooth model.
Materials and Methods: 96 human lower premolar teeth extracted for non-experimental reasons were chemomechanically preparated to create a simulated immature permanent tooth model and calcium hydroxide (Ca(OH)2) medicament was applied into the root canals. All samples were stored in an incubator at 37 °C and 100% humidity for one week. Then, samples were randomly divided into two main groups; the first group is 17% EDTA (E Groups) and the second group is 10% Citric Acid (S Groups). According to the irigation activation method, these 2 main groups were divided into 8 subgroups: S1-E1 Conventional Needle İrrigation (GII), S2-E2 Sonic Activation (EndoActivator, EA), S3-E3 Passive Ultrasonic İrrigation (PUİ), S4-E4 Laser-Assisted İrrigation (PIPS). Next, the remainig Ca(OH)2 amount was analyzed by Micro-CT. Afterwards, the apices of the samples were photographed by a stereomicroscope (15x) to evaluate the Ca(OH)2 remnants and the photographs were observed and scored by two independent observers. The data were evaluated statistically.
Results: In this study, no statistically significant difference was found among the demineralizing agents (EDTA and Citric Acid) in the removal of Ca(OH)2 from the simulated immature permanent tooth model (p> 0.05) and the tested irrigation activation techniques (p> 0.05). After analyzing the amount of Ca(OH)2 removed from the apex, there was no significant difference between demineralizing agents (EDTA and SA) (p> 0.05). There was a statistically significant difference between the irrigation activation methods tested in terms of Ca(OH)2 removal efficiency from the apex (p <0.05). PUİ and PIPS showed similar efficacy, and they were found to be more effective than Gİİ and EA methods.
Conclusion: The demineralizing agents tested in the study showed similar efficiency for RET. Therefore, Citric Acid solution seems to be promising agent in RET procedures. Otherwise, all irrigation activation methods tested in this study effectively removed Ca(OH)2 in stimulated models.