Geçmişten günümüze ekose
Tartan: From past to present
Yazar: SEVİNÇ ÇELİKYAY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BAHATTİN ŞEBER
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı / Tekstil ve Moda Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2016
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Desen = Pattern ; Ekose = Tartan ; Giysi tasarımı = Clothing design ; Tasarım = Design ; İskoçya = Scotland

Özet:
Ekose desen, dünya üzerindeki birçok farklı kültür tarafından kullanılan, oldukça popüler bir desendir. Dünyanın hemen her köşesinde kullanılan kareli ve ekose kumaşlar, ister gelişmiş ülkelerde, ister geri kalmış ülkelerde olsun, farklı amaç ve yöntemlerle; geçmişte olduğu gibi günümüzde de kullanılmaktadır. Desen, sadece tekstilde değil;  tekstil içi ve dışı birçok üründe, yaygın olarak kullanılmaktadır.
Ülkemizde ve diğer birçok ülkede kullanılan bu desen, İskoçlar için çok başka bir anlam taşımaktadır. İskoçlar, ekose deseni oldukça fazla benimsemişler; ulusal kültürlerinin ve kimliklerinin sembolü haline getirmişlerdir. Bunda, tarih boyunca yaşadıkları birçok olayın, savaşların, isyanların etkisi olmakla birlikte; geleneksel değerlerin, sanat ve edebiyatın da katkıları çok olmuştur. İskoçlar, bugün ekose desene; neredeyse bayrakları kadar değer vermektedirler. Dünya üzerinde, bir tekstil desenine bayrakları kadar önem veren, böylesine başka bir ülke örneği bulunmamaktadır. 
İskoç halkı, ulusal kimliklerini vurguladığını düşündükleri ekose deseni, her zaman ve her yerde gururla taşımaktan duydukları mutluluğu, tüm dünyaya her fırsatta göstermiş ve bugün de göstermeye devam etmektedirler. Dünyadaki birçok kültür ise bu deseni; İskoçlar ve İskoçya ile bağdaştırmaktadır. 
Ekose denince, çoğunun aklına, asıl adı kilt olan ve ekose kumaşlardan yapılmış etekleri giyen İskoç erkekleri gelmektedir. Yüzyıllar boyunca bu kıyafet, önce dağlık alanlarda; sonra da geniş ovalarda yaşayanların geleneksel kıyafeti olmuştur. Kilt, İskoç'lar için çok önemlidir.
Ekose desenin günümüzde kullanılmadığı alan ise yok gibidir. Bununla birlikte; en çok tekstil ve moda sektöründe kullanılan bir desen olan ekose desenin, belli tarzlar ve toplumsal olaylar neticesinde, zaman içinde farklı anlamlara bürünmesine de tanık olunmaktadır. Modada kullanım alanı çok geniş olan ekosenin, bazı ünlü tasarımcılarla özdeşleştiği ve koleksiyonlarının vazgeçilmezi yaptıkları da bilinmektedir.  


Anahtar Kelimeler: Ekose, İskoç Deseni, İskoç Kostümü, Kilt.

Abstract:
Tartan is a prominent design which has been used by many different cultures throughout the world. Fabrics with checkered or tartan design have been woven by almost every society across the globe; whether primitive or highly developed. İt has been a common design for many cultures in the past as well as today. It is also known  as a quite  versatile design that can be seen not only in textiles but many other areas.   
Although the tartan is no doubt utilized by many cultures; the use of tartan by Scottish individuals are quite meaningful. Only in Scotland has it taken on such a strong cultural significance. This may have been related to the history behind the tartan today; wars, rebellions and traditional aspects must have all added value and brought tartan in a unique position today. Scottish people value tartan as much as they do their national flag. There is no other nation that can be seen to do such thing. This is truly an uncommon circumstance.
Scottish people think, tartan signifies their national identity and they are proud to show this, every possible occasion. On the other hand, many nations, attributes this design to Scotland and Scottish people. The thought of tartan is generally associated with Scottish people; particularly Scottish men wearing kilt. Kilt is a very important part of Scottish traditional costume. In the past it was the significant dress code for the Scottish warriors of the highlands and over the years it has become the traditional costume throughout Scotland. 
Today, the use of tartan in textile and fashion industry is quite expansive. It is possible to see this design, in many different areas too. Over the years, tartan might have been related to different social events and incidents and also attributed to many  different style codes but it has always been the most important aspect of many renowned  designers' collections'.   
 

Key Words: Tartan, Scottish Design, Scottish Costume, Kilt