Kullanımlar ve doyumlar bağlamında influencer'ların Z kuşağı sosyal medya kullanıcılarına etkileri
Effects of influencers on Z generation social media users in the context of uses and gratifications
Yazar: DENİZ YAMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER ÇAKIN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Kullanımlar ve doyumlar = Uses and gratifications ; Sosyal medya = Social media ; Z kuşağı = Generation Z ; İnfluencer = Influencer

Özet:
Bu tez çalışmasında, sosyal platformlarda geniş bir takipçi kitlesine ve etkileşim gücüne sahip, Influencer olarak nitelendirilen nüfuzlular ile dijital çağın çocukları olarak adlandırılan Z Kuşağı bireyleri arasındaki ilişki Kullanımlar ve Doyumlar Yaklaşımı bağlamında incelenmiştir.

Çalışmanın ilk bölümünde internetin keşfi ve gelişim süreci, sosyal medya uygulamalarının temel prensipleri, web 1.0 ve 2.0 ile ağ toplumu kavramları ve kuşak türleri hakkında detaylı alanyazın çalışması yapılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise Kullanımlar ve Doyumlar Yaklaşımı'nın genel özellikleri ve temel kavramlarına ilişkin literatür taraması yapılmıştır. Tez çalışmasının üçüncü bölümünde ise, araştırma bağlamında katılımcılardan toplanan veriler, betimsel ve istatistiksel analizlere tabi tutularak çözümlenmiş ve yorumlanmıştır.

Araştırma kapsamında gerekli verilerin toplanmasında anket yöntemi kullanılmış, örneklem seçiminde ise Kolayda Örnekleme ve Kartopu Örnekleme yöntemlerinden faydalanılmıştır. Anket formunun çevrim içi platformda oluşturulmasında Google Formlar uygulamasından yararlanılmış, anket formuna ait link internet aracılığıyla katılımcıların erişimine sunulmuştur. Araştırma kapsamında toplam 614 kişiden veri toplanmış, gerekli ön koşulları taşıyan 513 kişinin verdiği yanıtlar değerlendirmeye alınmıştır.

Verilerin analizinde IBM Spss Statistics 22.0 for Windows paket programından faydalanılmıştır. Bireylerin ölçekte yer alan ifadelere katılım düzeyleri arasında herhangi bir farklılık olup, olmadığını tespit etmek amacıyla veriler Bağımsız Örneklem T testi ve ANOVA analizlerine tabi tutulmuş, elde edilen sonuçlara göre bireylerin katılım düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Sözcükler: Influencer, Z Kuşağı, Kullanımlar ve Doyumlar, Sosyal Medya

Abstract:
In this thesis, the relationship between the phenomena characterized as Influencer with a wide audience and interaction power on social platforms and the Z generation individuals called children of the digital age has been examined in the context of Uses and Gratifications Theory.

In the first part of the study, detailed literature study was conducted on the discovery and development process of the internet, basic principles of social media applications, web 1.0 and 2.0, network society concepts and generation types. In the second part of the study, a literature review was made on the general features and basic concepts of the Uses and Gratifications Theory. In the third part of the thesis, the data collected from the participants in the context of the research were analyzed and interpreted by subjecting to descriptive and statistical analyzes.

Within the scope of the research, the survey method was used to collect the necessary data, while Easy Sampling and Snowball Sampling methods were used in sample selection. Google Forms application was used to create the survey form on the online platform, the link of the survey form was made available to the participants via the internet. In the context of the research, data were collected from a total of 614 people, and the responses of 513 people with the necessary prerequisites were evaluated.

IBM Spss Statistics 22.0 for Windows package program was used to analyze the data. The data were subjected to Independent Sample T test and ANOVA analysis in order to determine whether there is any difference between the level of participation of the individuals in the expressions on the scale and it was determined that there were statistically significant differences between the level of participation of the individuals.

Keywords: Influencer, Z Generation, Social Media, Uses and Gratifications