DMSA sintigrafisi ile renal skar tespit edilen hastaların üriner sistem enfeksiyonları açısından risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of risk factors for urinary system infections of patients with renal scar detected by DMSA scintigraphy
Yazar: RABİA BALİ
Danışman: DOÇ. DR. GÜL ÖZÇELİK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Nüks = Recurrence ; Piyelonefrit = Pyelonephritis ; Radyonüklid görüntüleme = Radionuclide imaging ; Risk faktörleri = Risk factors ; Skar = Cicatrix ; Vezikoüreteral reflü = Vesico ureteral reflux ; Üriner sistem = Urinary tract ; Üriner sistem enfeksiyonları = Urinary tract infections

Özet:
Amaç:
İdrar yolu enfeksiyonu (İYE) çocukluk çağında sık görülen, önemli problemlerdendir, renal skar oluşumu gibi ciddi komplikasyonlara neden olabilir. Renal skarı (RS) göstermek için altın standart dimerkaptosüksinik asit (DMSA) sintigrafisidir. Çalışmamızda İYE geçirmiş DMSA sintigrafisinde renal skarlı hastaların risk faktörlerinin araştırılması, hasta takip ve tedavi sürecine katkı amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: 
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Nefroloji Biriminde 01 Eylül 2018- 01 Eylül 2021 arasında DMSA sintigrafisi yapılan, 0-18 yaş aralığında 431 hasta retrospektif tarandı. Çalışmamıza İYE geçirmiş, renal skarlı, 0-18 yaş arası hastalar alınmıştır. İYE geçirmemiş,üriner sistem anomalisi olan hastalar, dosya kayıtları eksik hastalar çalışma dışı bırakılmıştır. Rekürren İYE nedeniyle DMSA çekilen ve skarsız 112 hasta tespit edildi. İYE öyküsü olan, renal skarlı 90 hasta çalışmaya dahil edildi. İstatiksel yöntemler olarak Mann Whitney U testi ve Ki-Kare Analizi kullanılmış, istatistiksel anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: 
Çalışmamızda toplam 202 hasta yer aldı, bunların 112'sini rekürren İYE geçiren ve skarsız hastalar, 90'ını RS'li hastalar oluşturdu. Rekürren İYE öyküsü olan ve skarsız  hastaların %88.39'unu, renal skar saptananların %82.2'sini kız hastalar oluşturdu. Rekürren İYE'li skarsız grubun yaş ortalaması 105,65±43,57, RS'li grubun yaş ortalaması 127,27±55,5 ay saptandı. RS'li grubun pyelonefrit geçirmiş olma oranı diğer gruptan yüksek saptanmıştır(%67,8). Tüm hastalarda ultrasonografide patoloji olan grupta VUR seviyesi daha yüksek saptanmıştır (p:0,047). RS'li hastalarda USG'sinde patoloji olan hastaların sol böbrekte yüksek dereceli VUR varlığı oranı USG'si normal saptanan hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0,029). RS'li ve nörojenik mesaneli hastalarda piyelonefrit geçirme öyküsü oranı daha düşük saptanmıştır (p=0,005).
Sonuç: Çalışmamızda renal hasar risk faktörleri olarak tüm hastalarda en sık rekürren İYE, piyelonefrit geçirme öyküsü, ateş varlığı olarak gösterilmiştir. Özellikle küçük yaştaki kızlarda renal hasar gelişmeden dikkatli izlem gerektiği kannatine varılmıştır. Tüm hasta grubunda ultrasonografide patoloji varlığı ile VUR varlığı arasında ilişki bulunmuştur. Renal hasar gelişmiş hastalarda da yüksek dereceli reflü ile ilişki saptanmıştır.
Anahtar kelimeler: 
renal skar, rekürren idrar yolu enfeksitonu, vezikoüretral reflü, idrar yolu enfeksiyonu, piyelonefrit

Abstract:
Objective: 
Urinary tract infection (UTI) is one of common and important problems in childhood, and it can cause serious complications such as renal scar formation. The gold standard for demonstrating renal scar (RS) is dimercaptosuccinic acid (DMSA) scintigraphy. In our study, it is aimed to investigate the risk factors of patients with renal scar in DMSA scintigraphy and contribute to the patient follow-up and treatment process.
Materials and Methods:
431 patients aged 0-18 years, who underwent DMSA scintigraphy between September 01, 2018 and September 01, 2021 in the Pediatric Nephrology Unit of the Health Sciences University Şişli Hamidiye Etfal Training and Research Hospital, were retrospectively scanned. Patients aged 0-18 years with renal scarring who had a UTI were included in our study. Patients who did not have a UTI, had urinary system anomaly, and patients with missing file records were excluded from the study. 112 patients who underwent DMSA due to recurrent UTI and without scar were identified. Ninety patients with renal scarring and a history of UTI were included in the study. Mann Whitney U test and Chi-Square Analysis were used as statistical methods, and the statistical significance level was accepted as p<0.05.
Results: 
A total of 202 patients were included in our study, 112 of whom were patients with recurrent UTI and without scar, and 90 patients with RS. Female patients comprised 88.39% of patients with a history of recurrent UTI and without a scar, and 82.2% of those with renal scarring. The mean age of the non-scarring group with recurrent UTI was 105.65±43.57, and the mean age of the group with RS was 127.27±55.5 months. The rate of having pyelonephritis in the RS group was found to be higher than the other group (67.8%). In all patients, the VUR level was found to be higher in the group with pathology in ultrasonography (p:0.047). In patients with RS, the rate of high-grade VUR in the left kidney of patients with pathology on USG was found to be statistically significantly higher than in patients with normal USG (p=0.029). The rate of history of pyelonephritis was found to be lower in patients with RS and neurogenic bladder (p=0.005).
Conclusion: 
In our study, the most common risk factors for renal damage were recurrent UTI, history of pyelonephritis, and presence of fever. It has been concluded that careful follow-up before renal damage develops, especially in young girls. A correlation was found between the presence of pathology in ultrasonography and the presence of VUR in all patient groups. A relationship with high-grade reflux was also found in patients with renal damage.
Keywords: 
Renal Scar, Recurrent Urinary Tract Infection, Vesicoureteral Reflux, Urinary Tract Infection, Pyelonephritis