Avustralya endemik bitkileriyle deneysel eko tekstil baskı uygulamaları /
Yazar: GAMZE ATALAY
Danışman: DOÇ. GÜLCAN BATUR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Moda ve tekstil endüstrisi, ölçekli ve hızlı üretim süreçleri sebebiyle pek çok çevresel soruna neden olmaktadır. Bu endüstri, aşırı doğal kaynak kullanımı, yüksek oranda tekstil atığı üretimi ve kimyasal atıkların çevreye olan olumsuz etkileri gibi konularda özellikle eleştirilmektedir. Bu sorunları çözmek, etkilerini azaltmak ve moda endüstrisini daha sürdürülebilir bir yapıya taşımak amacıyla son yıllarda yapılan araştırmalar, özellikle tekstil baskı ve boyacılığında kullanılan boyarmaddelerin çevre ve insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerine odaklanmaktadır. Sektörde yaygın olarak kullanılan sentetik boyarmaddeler, boyama ve baskı işlemleri öncesinde, sırasında ve sonrasında yapılan apre işlemleri sırasında kullanılan kimyasallarla birleştiğinde, bu maddeler atık sular aracılığıyla doğaya karışmakta ve insan sağlığı için ciddi tehditler oluşturmaktadır. Bu nedenle, tekstil baskıcılığın alternatif doğal materyallerle yapılan baskı ve boyama yöntemlerine yönelik talep artmıştır. Bu yöntemlerden biri olan ekolojik baskı, doğadan alınan yaprak, çiçek gibi malzemeler kullanılarak kumaşların desenlendirilme işlemi olarak tanımlanabilir ve bu süreç, sürdürülebilir moda anlayışını desteklemektedir.
Bu araştırma, Avustralya'da yetişen endemik bitki türlerini kullanarak, hızlı moda akımının aksine, yavaş moda ve sürdürülebilirlik prensiplerini destekleyen ekolojik baskı denemeleri yapmaktadır. Bu denemeler, çeşitli mordanlama yöntemlerinin ve potansiyel endemik bitkilerin baskı kalitesine olan etkilerini incelerken, çevre ve insan sağlığına zarar veren kimyasallara alternatif doğal çözümler sunmaktadır. Bu çalışma, tekstil ve moda endüstrisinin çevresel ayak izini azaltmaya yönelik önemli bir katkı sağlamakta ve ekolojik baskının popülerleşmesine öncülük etmektedir.
Bu çalışmada Avustralya'da yetişen 35 adet endemik bitki türü kullanılarak çevre ve insana zarar veren hızlı moda akımının aksine yavaş moda ve sürdürülebilirliği destekleyen 50 adet ekolojik baskı denemeleri yapılmıştır. 3 farklı eko baskı yöntemi ve 5 farklı mordanlama yöntemi kullanılan denemeler sonucunda çeşitli mordanlama yöntemlerinin ve potansiyel endemik bitkilerin baskı kalitesine etkileri incelenmiştir. Alınan sonuçlar doğrultusunda ekolojik baskı için iyi sonuç alınan endemik bitkiler, mordanlama işlemleri ve baskı yöntemleri belirlenmiş ve tüm bu bilgilerle kapsül bir giysi koleksiyonu hazırlanmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Eko Baskı, Avustralya Endemik Bitkiler, Ekolojik Tasarım, Sürdürülebilirlik.

Abstract:
The fashion and textile industry, due to its large-scale and rapid production processes, causes numerous environmental issues. This industry is particularly criticized for its excessive use of natural resources, high levels of textile waste production, and the negative impacts of chemical waste on the environment. To address these issues, mitigate their effects, and transition the fashion industry towards a more sustainable structure, recent research has focused on the environmental and human health impacts of the dyes used in textile printing and dyeing. The synthetic dyes commonly used in the industry, when combined with chemicals used during pre-treatment, treatment, and post-treatment processes, pollute the environment through wastewater and pose serious threats to human health. Therefore, there has been an increasing demand for alternative printing and dyeing methods using natural materials in textile printing. One such method, ecological printing, involves patterning fabrics using natural materials like leaves and flowers, supporting the concept of sustainable fashion.
This research explores ecological printing experiments using endemic plant species grown in Australia, aligning with the principles of slow fashion and sustainability in contrast to fast fashion. These experiments examine the effects of various mordanting methods and potential endemic plants on print quality, offering natural alternatives to harmful chemicals. This study significantly contributes to reducing the environmental footprint of the textile and fashion industry and promotes the popularization of ecological printing.
In this study, 50 ecological printing experiments were conducted using 35 endemic plant species from Australia, supporting slow fashion and sustainability as opposed to the environmentally harmful fast fashion trend. By employing 3 different eco-printing methods and 5 different mordanting methods, the effects of these methods on the print quality of various endemic plants were analyzed. Based on the results, the endemic plants, mordanting processes, and printing methods that yielded good results for ecological printing were identified, and a capsule clothing collection was prepared using all this information.

Keywords: Eco Printing, Australian Endemic Plants, Ecological Design, Sustainability.