Sağlık çalışanlarında besin tüketimi ve besin çeşitliliği durumunun saptanması
The determination of food consumption and dietary diversity in healthcare staff
Yazar: GÖKÇE GÜNSEL YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. NESLİŞAH RAKICIOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Abdomen = Abdomen ; Adipoz doku = Adipose tissue ; Adipoz doku = Adipose tissue ; Besinler = Foods ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme gereksinimleri = Nutritional requirements ; Obezite = Obesity ; Sağlık = Health ; Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
Bu çalışmada, devlet hastanesinde çalışan sağlık çalışanlarının (n=90) beslenme durumları ve diyet çeşitlilik skorunun obezite ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bireylerin tükettikleri diyetlerinin besin çeşitlilik durumu ve beslenme alışkanlıkları sorgulanmıştır. Bireylerin üç günlük besin tüketim kayıtları ile antropometrik ölçümleri alınmış ve diyetin çeşitlilik skorları hesaplanmıştır. Kadın ve erkek bireyler arasında enerji, protein, yağ ve posa alımı bakımından anlamlı fark bulunmamıştır. Kadınlar erkeklere göre daha fazla ana öğün ve ara öğün tüketmektedirler (p<0.05). Erkek bireylerin besinlerle günlük aldıkları EPA (eikosapentaenoik asit) miktarı, B₁ ve B₂ vitamini, B₁₂ vitamini ve çinko miktarı, kadınlara göre daha fazla bulunmuştur (p<0.05).  Diyet çeşitlilik skoru ile beden kütle indeksi, bel çevresi, kalça çevresi, bel/kalça oranı, vücut yağ kütlesi, vücut yağsız kütle arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Tahıl grubu diyet çeşitlilik skoru, kadınlarda erkeklere göre daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Yaş grubu arttıkça toplam diyet çeşitlilik skoru da yükselmektedir (p<0.05). Elli ve üzeri yaş grubunda, 19-29 yaş grubuna göre süt grubu diyet çeşitlilik skoru daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Lisans mezunu bireylerin et grubu diyet çeşitlilik skoru, ön lisans mezunlarına göre daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Düzenli spor yapanların sebze grubu diyet çeşitlilik skoru daha yüksek iken tahıl grubu diyet çeşitlilik skoru daha düşük bulunmuştur (p<0.05). Diyet çeşitlilik skoru gruplaması az çeşitliden çeşitliye doğru arttıkça et grubu, meyve grubu, sebze grubu, süt grubu ve tahıl grubu diyet çeşitlilik skoru da artış göstermiştir (p<0.05). Sağlıklı beslenmede, tüm besin ögelerinin vücuda alınabilmesi için dört besin grubundaki besinler aynı öğünde birlikte tüketilerek besin çeşitliliği arttırılmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Besin Çeşitliliği, Besin Çeşitlilik Skoru, Besin Tüketim Durumu, Obezite, Abdominal Yağlanma

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the nutritional condition of healthcare staff (n=90) in public hospitals and the relation between dietery diversity score, obesity and abdominal obesity. Their 3-day nutritional consumption records and anthropometric measurements were taken and the dietary diversity scores of the individuals calculated. Women consumed more main meals and snacks than men. (p<0.05). The amount of EPA (eicosapentaenoic acid), vitamin B₁ and B₂, vitamin B₁₂ and zinc intake of men via nutrition is more than women (p<0.05). No significant relation has been found statistically between dietary diversity score and body mass index, waist circumference, hip circumference, waist/hip rate, body fat mass and fat-free mass of body. Dietary diversity score in cereal group detected higher in women than in men (p<0.05). The higher the age group gets, the higher the total dietary diversity score becomes (p<0.05). In the age group of 50 and higher, dietary diversity score in milk group detected higher when compared with the age group of 19-29 (p<0.05). The dietary diversity score in meat group of the individuals with bachelor's degree detected more than those with associate degree (p<0.05).  While the dietary diversity score in vegetable group of those who exercise regularly detected higher, their dietary diversity score in cereal group has been detected lower (p<0.05). As the classification of dietary diversity group differs from the less diverse to more diverse, the dietary diversity scores in meat, fruit, vegetable, milk and cereal groups also increase (p<0.05). In a healthy diet, nutritional diversity should be ensured by consuming the aliments from four nutritional groups which symbolize the leaves of a four-leaf clover in the same meal in order to take all nutritional elements to body. 

Key Words: Dietary Diversity, Dietary Diversity Score, Condition of Food Consumption, Obesity, Abdominal Obesity