Kimyasal ürün depolamada dinamik lokasyon tabanlı yerleştirme algoritması
Dynamic location based placement algorithm in chemical product storage
Yazar: CEMİL ÇELİK
Danışman: PROF. DR. ZERRİN ALADAĞ
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Teknolojideki ilerlemelerle birlikte, etkili bir depo yönetimi işletmeler için öncelikli hedefler arasında yerini almıştır. İşletmelerin bu hedeflere erişilebilmesi ancak mevcut verilerini kullanarak anlamlı bilgiler elde etmesiyle ve bu bilgileri depo yönetimi süreçlerinde etkin bir şekilde kullanmasıyla mümkün olacaktır. Bu bağlamda, işletmelerin depolama süreçlerine odaklanarak maliyetlerini düşürmeye yönelik stratejiler geliştirmesi, işletmelerin karlılığını da doğrudan etkilemektedir. Depolama süreçlerinden biri olan ürün yerleştirme süreci, depolamanın en kritik fonksiyonlarından biridir ve stratejik bir şekilde yönetilmesi işletmelerin başarısı için önem taşır. Bu süreçte istenmeyen ürün yerleştirme işlemleri işletmelere zaman ve maddi kayıplara neden olmaktadır. Çalışma kapsamında; çıkış sipariş verileri göz önünde bulundurularak  dinamik ürün analizinin yapılması ve ürün yerleştirmenin en kritik ve eksik alanlarını tespit edip araştırmacıların bu alana yönlendirilmesini sağlamak amaçlamıştır. Çalışmanın birinci aşamasında, ideal dönemleri belirlemek için standart sapma tekniği uygulanmıştır. İkinci aşamada, ürünlerin bekleme zamanlarını ölçmek için stokta tutma süresi tekniği uygulanmıştır. Üçüncü aşamada ise, ürünler stok tutma sürelerine göre sıralanmış ve Pareto analizi kullanılarak depo içinde Elmas, Altın ve Gümüş bölgelerine ayrılan lokasyonlarla eşleştirilmiştir. Dördüncü aşamada, literatürde en yaygın olarak kabul gören ve veri madenciliği modellerinden biri olan Apriori algoritması tercih edilmiştir. Bu teknik ile aynı bölgede bir arada toplanan ürünler tespit edilmiş ve toplama gözleri belirlenmiştir. Çalışmanın sonucunda depolama faaliyetleri alanında çalışan işletmeler ve araştırmacılara faydalanabileceği etkili bir model önerisinde bulunulmuştur. Ayrıca çalışmalarda sıkça rastlanan ürün tonajı veya çıkış bilgilerine dayanmak yerine farklı tekniklerin kullanıldığı hibrit bir yaklaşım sunulmuştur. Sonuç olarak bu çalışma ile literatüre yeni bir bakış açısı getirilmiş, ürün analizi ve yerleştirme süreçlerine de katkı sağlanmıştır.

Abstract:
With advancements in technology, effective warehouse management has become a top priority for businesses. Achieving these objectives requires businesses to extract meaningful insights from their existing data and utilize them efficiently in warehouse management processes. In this context, developing strategies to reduce costs by focusing on storage processes directly impacts the profitability of businesses. One of the critical functions of storage is the product placement process, which needs to be strategically managed for the success of businesses. Undesirable product placement operations in this process result in both time and financial losses for businesses. In the scope of this study, the aim was to conduct a dynamic product analysis by considering the exit order data and identify the most critical and deficient areas of product placement, leading researchers to focus on these areas. The first stage of the study involved applying the standard deviation technique to determine the ideal periods. In the second stage, the stock holding period technique was employed to measure the waiting times of the products. In the third stage, the products were ranked according to their stock holding periods and matched with designated areas in the warehouse using Pareto analysis, resulting in Diamond, Gold, and Silver regions. In the fourth stage, the widely accepted Apriori algorithm, which is one of the data mining models, was utilized. This technique enabled the identification of products grouped together in the same region and the determination of picking locations. As a result of the study, an effective model proposal was presented for businesses and researchers working in the field of storage operations. Additionally, a hybrid approach was introduced, utilizing different techniques instead of relying on product tonnage or exit information commonly found in studies. In conclusion, this study provided a new perspective to the literature, contributing to both product analysis and placement processes.