Akkaraman kuzularda erken gelişim döneminde canlı ağırlık ve bazı serum parametrelerinin düzeylerindeki değişimin izlenmesi
The determination of live weight and changes in some biochemical parameter levels in early development period of Akkaraman lambs
Yazar: MESUT KIRDAĞ
Danışman: PROF. DR. ARİF ALTINTAŞ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Akkaraman kuzuları = Akkaraman lambs ; Canlı ağırlık = Live weight ; Koyun sütü = Sheep milk ; Koyunculuk = Sheep farming ; Koyunlar = Sheep ; Kuzular = Lambs ; Mera = Pasture ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Bu çalışmanın amacı süt emen Akkaraman dişi kuzuların gelişimin erken döneminde, 3,5-4 aylık yaşa kadar olan süreçte, periyodik aralıklarla canlı ağırlık ve bazı kan parametrelerindeki değişimi izlemektir.
Çalışmada kullanılan hayvan materyali Lalahan Uluslararası Hayvancılık Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürlüğünce sağlanmıştır. Çalışma için yeni doğan ve klinik yönden sağlıklı 10 baş Akkaraman dişi kuzu belirlenmiştir. Belirlenen kuzular sağlıklı gelişimleri için sürü içinde ve anaları ile birlikte tutulmuştur. İlk kan örnekleri kuzular 5-10 günlükken alınmıştır. Daha sonra kuzulardan, sütten kesildikleri 3,5-4 aylık yaşa kadar yaklaşık iki haftada bir periyodik olarak kan örnekleri alınmıştır. Her kan alımı öncesi kuzular tek tek tartılarak ağırlıkları kaydedilmiştir. Barınak ve dış ortam sıcaklığı, işletmedeki termometreden okunarak kaydedilmiştir. Çalışma süresince her bir hayvandan 8 defa kan örneği alınmıştır. Kan örneklerinde serum üre, albumin, glikoz, NEFA ve insulin düzeyleri ölçülmüştür. Serum üre, albumin ve glikoz düzeyleri hazır ticari test kitleri kullanılarak otoanalizörde ölçülmüştür. Serum insulin düzeyleri ticari test kitleri kullanılarak immunoassay analizörde ölçülmüştür. Sonuçlar bilgisayarda oluşturulan bir veritabanına yüklenerek, istatistik analizlerin yapılacağı yazılım programına aktarılmıştır. Sonuç olarak her bir değişken için ortalama değer ve standart hata tespit edilmiştir.
Çalışmamızdaki Akkaraman kuzularda Serum insülin düzeyleri açısından zamana bağlı değişimlerdeki fark istatistiki olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Serum glikoz, üre, albumin ve NEFA düzeyleri, canlı ağırlık artışı ve barınak sıcaklığı ile dış ortam sıcaklığının zamana bağlı değişimlerindeki fark ise istatistiki yönden anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Korelasyon analizi sonrasında, serum glikoz değerleri ile serum NEFA değerleri arasında önemli bir negatif ilişki saptanmıştır (p<0,05). Diğer değişkenler arasında istatistik önemli bir ilişki bulunamamıştır (p>0,05).

Abstract:
The aim of this study was to investigate the changes in live weight and some blood parameters in Akkaraman female lambs fed with mother's milk during the early period of development.

	The animal material used in the study was provided by the Lalahan International Livestock Research and Training Center Directorate. For the study, 10 newborn Akkaraman female lambs were determined. Determined lambs were kept in the herd together with their mothers for their healthy development. The first blood samples were taken at 5-10 days of age. Blood samples were then taken from the lambs periodically every two weeks until 3,5-4 months of age when they were weaned. Lambs were weighed one by one before each blood collection. The temperature of the shelter and the outdoor temperature was recorded by reading the thermometer in the enterprise. During the study, 8 blood samples were taken from each animal. Serum urea, albumin, glucose, NEFA and insulin levels were measured in blood samples. Serum urea, albumin and glucose levels were measured in the autoanalyser using commercial test kits. Serum insulin levels were measured on the immunoassay analyzer using commercial test kits. The results were uploaded to a computer-generated database and transferred to the software program for statistical analysis.
	In our study, there was no statistically significant difference in time-dependent changes in serum insulin levels in Akkaraman lambs (p>0,05). The difference in serum glucose, urea, albumin and NEFA levels, live weight gain and shelter temperature and time-dependent changes in outdoor temperature were found statistically significant (p<0,05). There was a significant negative correlation between serum glucose levels and serum NEFA values after correlation analysis (p<0,05). No statistically significant relationship was found between other variables (p> 0.05).