İntravenöz trombolitik verilen iskemik inme hastalarında acil servise başvuru süresi ile prognoz arasındaki ilişki
The relation between application ti̇me to emergency department and prognosis for the patients who diagnosed ischemic stroke who treated with intravenous trombolytic
Yazar: İBRAHİM ÇOBAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KURTULUŞ AÇIKSARI ; DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖRKEM ALPER SOLAKOĞLU
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Hasta başvurusu = Patient admission ; Prognoz = Prognosis ; Trombolitik terapi = Thrombolytic therapy ; Tromboz = Thrombosis ; İnme = Stroke ; İskemi = Ischemia

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmada acil serviste akut iskemik inme tanısı alan ve trombolitik uygulanan hastaların acile geliş süresi ile hastanın trombolitik sonrası prognozunun sonlanımının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
YÖNTEM: İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisi'ne başvuran ve inme tanısı alıp intravenöz trombolitik uygulanan 58 hastanın hastane otomasyon sisteminde verileri taranarak yapıldı. Hastaların demografik özellikleri, görüntüleme bulguları, muayene bulguları ve biyokimyasal parametreleri incelendi. Başvuru NIHSS skoru ve trombolitik tedavisi sonrası NIHSS skoru karşılaştırılarak tedavi etkinliğinin değerlendirilmesi yapıldı. Tedavi sonrası 90.gün mRS (Modifiye Rankin Skalası) skoruna göre prognoz değerlendirilmesi yapıldı.
BULGULAR: Araştırma akut iskemik inme şikayeti ile acil tıp kliniğine gelen ve İV r-tPA uygulanan 58 hastayı içermektedir. Hastaların acil servise başvuru süreleri hesaplandı. Vakaların 3 ay sonundaki Modifiye Rankin Skalası skoruna göre prognozları değerlendirildi. Toplanan sonuçların mukayesesi ile acile başvuru süresi ile tromboltik süresinin tedaviye yanıt üzerine ve prognoza etkisi değerlendirildi. Modifiye Rankin Skalası skoru 3 ve daha düşük olanlar prognoz iyi, 4 ve üzerinde olanlar prognozu kötü olarak değerlendirildi. Kriterleri sağlayan 58 hastanın 26'sı (%44.8) kadın, 32'si (%55.2) erkekti. Kadınların %73,1'i ve erkeklerin %50'si iyi prognoz grubunda yer aldı. Ortalama başvuru NIHSS skoru 10,97   (2-22) , trombolitik tedavisi sonrası ortalama NIHSS skoru 7,90 (0-23) olarak saptandı.  Hastaların 180 dakika altında İV r-tPA uygulanması sonrası trombolitik tedavisi sonrası NIHSS skorunda anlamlı düşüş olup fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur ( p=0,042). 180 dakika ve üzeri trombolitik uygulanan hastaların trombolitik tedavisi sonrası NIHSS skorunda anlamlı düşüş olup fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0,004).
SONUÇ: Başvuru NIHSS skoru, intrakraniyal hemoraji, kalp yetmezliği intravenöz trombolitik verilen hastalarda prognozun iyi sonlanması üzerine etkili faktörlerdir.
Anahtar Kelimeler: İntravenöz tromboliz; tromolitik zamanı

Abstract:
OBJECTİVE: In this study, it is aimed to evaluate the relationship between time to reach the emergency room and prognosis of the patients who diagnosed with acute ischemic stroke in the emergency department and were applied thrombolytic treatment
METHOD: It was conducted by scanning datas from the hospital automation system of 58 patients who applied to Istanbul Medeniyet University Göztepe Training and Research Hospital Emergency Department and diagnosed acute ischemic stroke and received trombolytic treatment. 
The demographic characteristics, imaging findings, examination findings and biochemical parameters of the patients were examined. Treatment efficacy was evaluated by comparing the application NIHSS score and the exit NIHSS score. Prognosis evaluation was made according to the mRS (Modified Rankin Scale) score on the 90th day after treatment.
RESULTS: The study includes 58 patients who were admitted to the emergency room with acute ischemic stroke and administered IV r-tPA treatment. Duration of the patients' application to the emergency department were calculated. Prognosis of the cases was evaluated according to the Modified Rankin Scale score at the end of 3 months. with the comparison of the collected datas' results, the effect of application time to emergency room and thrombolytic treatment time on response to treatment and prognosis were evaluated. The patients who has a modified Rankin Scale score of 3 or less were considered to have good prognosis, and those with a score of 4 or higher were considered poor. Of the 58 patients meeting the criteria, 26 (44.8%) were female and 32 (55.2%) were male. 73.1% of women and 50% of men were in good prognosis group. Exist NIHSS score was 10.97 (2-22), and the mean NIHSS score after treatment was 7.90 (0-23). Exit NIHSS score decrease of the patients who received IV r-tPA treatment earlier than 180 minutes was significant and the difference was statistically significant. (p=0,042). exit NIHSS score decrease of patients who have been applied thrombolytic treatment later than 180 minutes was significant and the decrease was statistically significant. (p = 0.004)
CONCLUSION: Exit NIHSS score, intracranial hemorrhage, heart failure are factors affecting prognosis in patients given intravenous thrombolytic.
 
Keywords: Intravenous thrombolysis, thromolytic time, application time to the emergency room,