Hafız İsmail Hakkı'nın hayatı ve eserleri üzerine bir inceleme
A research on the life and works of Hafız İsmail Hakkı
Yazar: EMRE MALDAN
Danışman: PROF. DR. ŞERİFE ÇAĞIN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Alemdar gazetesi = Alemdar newspaper ; Divan edebiyatı = Divan literature ; Gazetecilik = Journalism ; Hürriyet ve İtilaf Fırkası = Hürriyet ve İtilaf Party ; Tanzimat edebiyatı = Tanzimat Literature ; Tasavvuf edebiyatı = Literature of mysticism ; Türk dili ve edebiyatı = Turkish language and literature ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; İttihat ve Terakki = Union and Progress Society ; İzmir = Izmir

Özet:
Hayatı hakkında müstakil bir çalışma bulunmayan Hafız İsmail İstibdat, II. Meşrutiyet ve Cumhuriyetin ilk yıllarında siyasi yaşantısı, gazeteciliği, şairliği ve yazarlığı ile devrin öne çıkan birçok isminden biridir. Kahire, İzmir ve İstanbul gibi Osmanlı'nın önemli merkezlerinde aktif siyasete katılan Hafız İsmail hem çok sayıda manzum ve mensur eser yayınlamış hem de birçok gazete neşretmiştir. İzmir'in tanınmış ailelerinden biri olan Katiboğulları'na mensup olan Hafız İsmail, hem İttihat ve Terakki Cemiyetinin İzmir'deki yayın organı olan İttihat'ta hem de Hürriyet ve İtilaf Fırkasının İzmir'deki yayın organı olan Müsavat'ta başyazarlık ve müdürlük gibi çeşitli görevlerde bulunmuştur.
Hürriyet ve İtilaf Fırkası, Mağdurin-i Siyasiye Teavün Cemiyeti, İlâ-yı Vatan, Tarikat-ı Salâhiyye gibi çeşitli siyasi toplulukların içerisinde yer alan Hafız İsmail ayrıca Sait Molla tarafından kurulan İngiliz Muhipleri Cemiyetinin idare heyeti üyeleri arasında da yer almaktadır. Hafız İsmail'in Millî Mücadele ve milli bütünlüğe karşı çıkan tüm bu siyasi topluluklar içerisindeki faaliyetleri kendisinin yüzellilikler olarak bilinen listeye gazeteciler başlığı altında girmesine ve ülkeden sürgün edilmesine sebep olmuştur. Siyasi hırsları sebebiyle yanlış yollara sapan Hafız İsmail böylece 16 Temmuz 1938'de yayımlanan af kanunundan yararlanamadan 5 Ağustos 1930'da 57 yaşındayken Mısır'da vefat etmiştir.

Abstract:
Hafız İsmail, who has no separate study about his life, is one of the leading figures of the period with his political life, journalism, poetry and author in the "İstibdat", "II. Meşrutiyet" and the first years of the "Cumhuriyet". Hafız Ismail, who participated in active politics in important centers of the Ottoman such as Cairo, Izmir and Istanbul, published many works in verse and prose and also published many newspapers. Hafız İsmail, who belongs to "Katiboğulları", one of the well-known families of Izmir, held various positions such as editorship and directorship at both "İttihat", the broadcasting organization of the "İttihat ve Terakki" and "Müsavat", the broadcasting organization of the "Hürriyet ve İtilaf" party.
Hafız İsmail, who is a member of various political communities such as the "Hürriyet ve İtilaf" Party, "Mağdurin-i Siyasiye Teavün Organization", "İlâ-yı Vatan, Tarikat-ı Salâhiyye", is also among the members of the board of administration of the "İngiliz Muhipleri" Association, founded by Sait Molla. Hafız Ismail's activities in all these political communities that opposed the national struggle and national integrity caused him to be included in the list known as the "yüzellilikler" under the title of journalists and to be exiled from the country. Hafiz Ismail, who went astray because of his political ambitions, died in Egypt on 5 August 1930, at the age of 57, before he could benefit from the amnesty law published on 16 July 1938.