Adil yargılanma hakkı çerçevesinde Türk idari yargı sistemi
In the light of the right to fair trial, Turkish administrative judicial system
Yazar: SEÇKİN TOYDEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. LAMİ BERTAN TOKUZLU
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Adil yargılama = Fair hearing ; Adil yargılanma = Fair trial ; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi = European Convontion on Human Rights ; Danıştay = Council of State ; İdare hukuku = Administrative law ; İdari yargı = Administrative justice

Özet:
Adil Yargılanma Hakkı, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi (İHAS) gibi birçok uluslararası sözleşme veya beyannamede yer alan ve hukuk sistemimizde de Anayasal düzeyde kabul edilmiş olan temel bir haktır. Bu tezin konusu ?Adil Yargılanma Hakkı Çerçevesinde Türk İdari Yargı Sistemi?dir.Adil yargılanma hakkı hukuk devletinin en önemli ilkelerinden biridir. Bu hak yargılama faaliyetlerinin yerine getirilmesinde uyulması gereken esasları belirleyen ve yargılama süreci ile birlikte, yargılama öncesi ve sonrası dönemi de kapsayan bir haktır. Ayrıca bu hak sadece yargı makamlarını bağlayan bir hak olmayıp yargılamaya etki eden devletin diğer organlarını da bağlamaktadır.Bu hakkı düzenleyen AİHS'ın 6.maddesinin düzenlenme şeklinden her ne kadar adil yargılanma hakkının ceza ve medeni hukuk yargılamalarına ilişkin olarak düzenlenmiş olduğu anlaşılsa bile bu hak aynı zamanda idari yargıya ilişkin bir çok davada da uygulanmaktadır. İdari yargıya ilişkin davalara uygulanma alanı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) içtihatları ile belirlenmiştir ve yeni içtihatlar ile bu alan her geçen gün genişlemektedir.Bu çalışmada, Türkiye'de uygulanan idari yargı sistemi AİHS'in 6.maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkı çerçevesinde ele alınmıştır. Adil yargılanma hakkı kavramı ve unsurları ile idari yargıya ilişkin davalarda ele alanın konulardan hangilerinin medeni hak ve yükümlülük kapsamında değerlendirildiği hangilerinin değerlendirilmediği, Türk idari yargı sisteminin genel özellikleri, adil yargılanmaya ilişkin Anayasal ve yasal düzenlemeler ile idari yargının temel sorunları üzerinde durulduktan sonra, Türk idari yargı sisteminin AİHS'in 6. maddesinde belirtilen kriterler ile hangi noktalarda uyumlu ve uyumsuz olduğu konuları incelenmiştir.Anayasal ve yasal düzenlemelerin sözleşmenin getirdiği kriterlere paralel olarak düzenlendiği daha doğrusu süreç içerisinde uygun hale getirilmeye çalışıldığı, buna rağmen bir takım eksik ya da aykırı düzenlemelerin var olduğu anlaşılmıştır. Bununla beraber uygulamada; adil yargılanma hakkının önemli unsurlarından olan makul sürede yargılanma hakkı, silahların eşitliği ile çelişmeli yargılama hakkı ve mahkemeye başvuru hakkı gibi konularda AİHS'in 6.maddesine bir takım aykırılıkların ve söz konusu aykırılıklar nedeniyle de Türkiye aleyhine verilmiş bir çok ihlal kararının olduğu görülmüştür.

Abstract:
The right to a fair trial, which is mentioned in various kinds of international legal texts, conventions and agreements including Europen Convention on Human Rights, is fundamental part of our legal system at constitutional level.The right to a fair trial, which is essential element of the rule of law, determines the rules and principles that govern judicial process with all its stages such as pre-trial, trial and post-trial phase of the adjudication. Not only judiciary bot also all other state institutions must abide by this principle.Although, from the first glance, it can be said that this right deals with criminal and civil proceedings, the right to a fair trial is aplicable to administrative adjudication. Case law of the European Court of Human Rights gives shape to this sphere and new interpretations of article 6. of the ECHR enhances this right's domain within administrative justice system.In this thesis, which is called "In The Light of The Right to Fair Trial, Turkish Administrative Judicial System" administrative judiciary in Turkey is being analysed from the perspective of the 6. article of the European Convention on Human Rights.After analysing main issues such as; the concept of the right to fair trial, its elements, which aspects of the Turkish administrative judiciary can be included and that of which can be excluded, to which civil rights and obligations in administrative judicial system this right can be applied, general attributes of Turkish Administrative Judicial System, Constitutional and statutory regulations that relate to this right, fundamental problems of administrative adjudication, the paper deals with compatible and incompatible aspects of Turkish Administrative Judicial System with 6. article of the ECHR Notwithstanding the fact that there are abundant Constitutional and statutory amendments which are made acording to 6. article of the ECHR and case law of the Court, there are still lots of shortcomings in domestic legal system in respect of the right to a fair trial. These deficiencies mainly revolve around different aspects of fair trial such as; trial within reasonable time, equality of arms, right to a contentious trial, right to a court. It can easily be said that aforementioned problematic issues pave the way for abundan case law which is rendered against Turkey.