Lise öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı ve algıladıkları ebeveyn tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of digital game addiction and response of high school students
Yazar: BEYZANUR ENİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YAŞAR YAVUZ
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Bağımlılık = Dependency ; Bilgisayar oyunları = Computer games ; Ebeveynler = Parents ; Lise öğrencileri = High schools students ; Oyunlar = Games ; Sayısal oyunlar = Digital games ; Öğrenci algısı = Students perceptions

Özet:
Bu çalışma lise öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı ve algıladıkları ebeveyn tutumlarını değerlendirmek; bu algının deneklerin bazı kişisel özelliklerine göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğini ortaya koymak amacıyla yürütülmüştür.
Araştırma, Ordu ili Fatsa ilçesindeki lise öğrencileri üzerinde yapılmıştır. Anketleri uygulamaya alınan 200 gönüllü öğrenci araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Katılımcılara araştırmacı tarafından geliştirilen sosyo-demografik form, dijital oyun bağımlılığının ölçülmesi için Lemmens ve arkadaşları (2009) tarafından geliştirilen Irmak ve Erdoğan (2015) tarafından Türkçeye uyarlanan Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği (DOP-7), ebeveyn tutumlarının belirlenmesi için ise Kuzgun (1972) tarafından geliştirilen Ana Baba Tutumları Ölçeği (ABTÖ) kullanılmıştır. Elde edilen veriler öngörülen istatistik teknikleri kullanılarak SPSS Windows Paket Programı aracılığıyla çözümlenmiştir.  
Yürütülen araştırmanın sonucunda lise öğrencilerinin algıladıkları ebeveyn tutumlarına ilişkin görüşleri değerlendirildiğinde; lise öğrencilerinin algıladıkları anne baba tutumu demokratik boyutuna ilişkin görüşleri arasında; en yüksek puan "Arkadaşlarımı eve çağırmama izin verir, geldiklerinde onlara iyi davranırdı.", en düşük puan "Evde bir konu tartışılırken görüşlerimi söylemem için beni teşvik eder." olarak belirlenmiştir. Lise öğrencilerinin algıladıkları anne baba tutumu otoriter boyutuna ilişkin görüşleri arasında; en yüksek puan "Fiziksel ve duygusal olarak kendisine yakın olmak istediğim zaman soğuk ve itici davranırdı." , en düşük puan "Her yaptığım işin olumlu yanlarını değil kusurlarını görmüş ve beni eleştirmiştir." olarak belirlenmiştir. Lise öğrencilerinin algıladıkları anne baba tutumu koruyucu boyutuna ilişkin görüşleri arasında; en yüksek puan "Her zaman başıma kötü bir şey gelecekmiş gibi beni koruyup kollamaya çalışır.", en düşük puan "Beni kendi emellerine ulaştırmak için bir araç olarak kullanırdı." olarak belirlenmiştir. Lise öğrencilerinin algıladıkları ebeveyn tutumlarına ilişkin görüşlerinin bütün alt boyutlar için cinsiyet,  yaş, anne eğitimi, baba eğitimi, sınıf, evlerinde bilgisayar olma durumu, ailenin toplam aylık geliri değişkenine göre değerlendirildiğinde anlamlı bir farklılaşma bulunmamıştır. 
Lise öğrencilerinin dijital oyun bağımlılık düzeylerine ilişkin görüşleri değerlendirildiğinde; lise öğrencilerinin dijital oyun bağımlılıklarına ilişkin görüşleri arasında; en yüksek puan "Günlük yaşamdan uzaklaşmak için oyun oynadığın oldu mu?", en düşük puan "Oyun oynamak için diğer önemli faaliyetleri (okul, iş, spor gibi) ihmal ettin mi?" olarak belirlenmiştir. Lise öğrencilerinin cinsiyetlerine göre dijital oyun bağımlılığı düzeyine ilişkin görüşleri arasında anlamlı bir farklılaşma bulgulanmıştır. Buna göre araştırmaya katılan erkek öğrencilerin puanları kız öğrencilerin puanlarından daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Lise öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı düzeyine ilişkin görüşlerini yaş değişkenine göre değerlendirildiğinde; yaş değişkeninin anlamlı bir farklılık unsuru olduğu bulgulanmıştır. Buna göre araştırmaya katılan lise öğrencilerinin yaş düzeyleri arttıkça dijital oyun bağımlılığı düzeyleri azalmaktadır. Lise öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı düzeylerine ilişkin görüşlerinin baba eğitimi değişkenine göre değerlendirildiğinde; baba eğitim değişkeninin anlamlı bir farklılık olduğu bulgulanmıştır. Buna göre araştırmaya katılan lise öğrencilerinin baba eğitim düzeyleri arttıkça dijital oyun bağımlılığı düzeyleri azalmaktadır. Lise öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı düzeylerine ilişkin görüşlerinin ailenin toplam aylık geliri değişkenine göre değerlendirildiğinde; ailenin toplam aylık geliri değişkeninin anlamlı bir farklılık unsuru olduğunu bulgulanmıştır. Buna göre araştırmaya katılan lise öğrencilerinin aile toplam aylık gelir düzeyleri arttıkça dijital oyun bağımlılığı düzeyleri azalmaktadır. Bununla birlikte lise öğrencilerinin dijital oyun bağımlılıkları ile algıladıkları otoriter tutum, arasında "düşük" düzeyde, pozitif yönlü bir ilişki olduğu görülmektedir. Bununla birlikte, lise öğrencilerinin dijital oyun bağımlılıkları ile algıladıkları demokratik tutum, arasında "düşük" düzeyde, negatif yönlü bir ilişki olduğu görülmektedir. Lise öğrencilerinin dijital oyun bağımlılıkları ile algıladıkları koruyucu tutum, arasında ise "düşük" düzeyde, pozitif yönlü bir ilişki olduğu görülmektedir. Bu sonuçlar doğrultusunda, lise öğrencilerinin algıladıkları demokratik ebeveyn tutumu düzeyi arttıkça dijital oyun bağımlılığı düzeyi azalmaktadır sonucuna ulaşılmıştır. Lise öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı düzeylerine ilişkin görüşlerinin anne eğitimi ve evlerinde bilgisayar olma durumu değişkeni göre değerlendirildiğinde; anlamlı bir farklılaşma bulunmamıştır.
Anahtar Kelimeler: Dijital Oyun, Anne- Baba Tutumu

Abstract:
The purpose of this study is to evaluate the digital game addiction and perceived parental attitudes of high school students; Was carried out in order to demonstrate whether the subject was significantly different according to some personal characteristics of the subjects.
The research was carried out on high school students in the province of Fatsa, Ordu. The 200 volunteer students who took the questionnaire were the sample of the researcher. The socio-demographic form developed by participant researcher is Digital Game Dependence Scale (DOP-7) adapted to Turkish by Irmak and Erdoğan (2015) developed by Lemmens et al. (2009) and Kuzgun (1972) for the determination of parental attitudes, Parent Attitudes Scale (ABTA) developed by The obtained data were analyzed by SPSS Windows Packet Program using predicted statistical techniques.
When the opinions of the high school students about the parental attitudes they perceive are evaluated as the result of the research carried out; Among the opinions of high school students regarding the democratic dimension of the attitude of parents perceived; The highest score was "It allows me to invite my friends home, they treat them well when they arrive.", The lowest score "It encourages me to say my opinions while discussing a topic at home." Among the views on the authoritarian dimension of parental attitudes perceived by high school students; The highest score was "It was cold and repulsive when I wanted to be close to myself physically and emotionally", the lowest score was "I have seen the flaws and criticized me, not the positive aspects of every job I do". Among the opinions of high school students regarding the protective dimension of parental attitude they perceive; The highest score is "Always try to protect me and try to protect me as if something bad is going on.", The lowest score was "It used me as a means to reach me on my behalf." There was no significant difference in the views of parental attitudes perceived by high school students according to gender, age, mother education, father education, classroom, computer status at home, total monthly income of family.
When the opinions of high school students about the level of digital game dependency are evaluated; Among high school students' views on digital game addiction; The highest score is "Have you ever played games to get away from everyday life?" And the lowest score is "Have you neglected other important activities (such as school, work, sports) to play games?" A significant difference was found between the views of the high school students regarding the level of digital game addiction according to their genders. According to this, male students participating in the research were found to have scores higher than female students' scores. When the opinions of high school students regarding the level of digital game dependency are evaluated according to age variable; Age variable was found to be a significant difference. According to this, as the age levels of the high school students participating in the research increase, the level of digital game addiction decreases. When the opinions of high school students about the levels of digital game addiction were evaluated according to the father education variable, The father education variable was found to be a significant difference. Accordingly, as the level of father education increases for the high school students participating in the research, the levels of digital game dependency are decreasing. When the opinions of high school students regarding the level of digital game addiction are evaluated according to the total monthly income variable of the family, It was detected that the total monthly income variable of the family is a meaningful difference. According to this, as the family total monthly income levels of the high school students participating in the research increase, the levels of digital game dependency are decreasing. Nevertheless, there appears to be a positive relationship between "high" students' perceptions of digital game addiction and "authoritarian" attitude. Nevertheless, it appears that there is a negative relationship between "low" level of high school students' democratic attitudes perceived by digital game addictions. It is seen that there is a positive relationship between the high school students' digital game dependency and the protective attitude they perceive to be "low". In the light of these results, as the level of democratic parental attitudes perceived by high school students increases, the level of digital game dependency is decreased. When the opinions of high school students about the levels of digital game dependency are evaluated according to the variables such as mother education and computer at home, no significant difference was found.
Keywords: Digital Gaming, Parental Attitude