Gestasyonel diyabette plazma chemerin düzeyleri ve metabolik parametrelerle ilişkisi
Plasma chemeri̇n levels and its association with metabolic parameters in gestational diabetes mellitus
Yazar: ESRA NUR ADEMOĞLU DİLEKÇİ
Danışman: DOÇ. DR. YALÇIN ARAL
Sağlık Bakanlığı / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2012
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Gestasyonel Diyabetes Mellitus (GDM) ilk kez hamilelikte
tespit edilen veya başlangıcı hamileliğe dayanan glukoz toleransı bozukluğudur.
Tedavi edilmediği takdirde annenin ileriki yaşamında tip 2 Diyabetes Mellitus'a
(T2DM) sebep olabileceği gibi fetusta konjenital anomalilere ve doğum sonrası
dönemde çocuklarda obezite ve diyabet gelişme riskinde artışa da neden olmaktadır.
5 yıl içerisinde Tip 2 DM gelişme kümülatif insidansı %50'dir. Chemerin yeni
tanımlanmış bir adipokin olup obezite, insülin direnci ve T2DM patogenezinde
önemli role sahiptir. Yapılan çalışmalarda obez bireylerde kan düzeylerinin
yükseldiği ve metabolik sendromla pozitif korelasyon gösterdiği saptanmıştır. Son
yıllarda yapılan çalışmalarda obezite ilişkili Tip 2 diyabet ve gestasyonel diyabet
arasında benzer patojenik mekanizmalar saptanmıştır.
Gebelik sırasında oluşan azalmış insulin sensitivitesi ve pankreatik beta hücre
rezervi hem GDM hem de T2DM'de ortak patogenezde yer alır. Metabolik
sendromda kan chemerin düzeylerini inceleyen çalışmalar olmasına rağmen
gestasyonel diyabette sadece bir tane çalışma mevcuttur. Bu çalışma da biz de GDM
hastalarında chemerin düzeylerini ve etyopatogenezindeki rolünü incelemeyi
planladık. Ayrıca chemerinin metabolik parametreler ve inflamasyon belirteci hsCRP
ile ilişkisini değerlendirdik.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya dahil edilen hasta grubu 24-30 haftalık gebe
olup 100 gr OGTT sonucu GDM tanısı alan 48 hasta ve sağlıklı 32 gebeden
oluşuyordu. Tüm hastalarda kanda chemerin düzeyleri, biyokimyasal parametreler
bakıldı ve ayrıntılı antropometrik ölçümler yapıldı. Chemerin düzeyleri GDM ve
sağlıklı gebe gurupta karşılaştırıldı. Chemerin düzeylerinin metabolik parametreler,
leptin düzeyi, inflamasyon markırı olan hsCRP ve homosistein ile ilişkisi incelendi.
Bulgular: Çalışmamızda her iki hasta grubunda yaş, gestasyonel yaş
ortalamaları farklı değildi (p>0.05). Ancak VKİ'i GDM grubunda anlamlı şekilde
yüksekti (p<0.05). GDM grubunda chemerin düzeyleri de istatiksel olarak anlamlı
41
şekilde kontrol grubuna göre daha yüksekti (p<0.05). Ancak VKİ'e göre kısmi
düzeltme yapıldığında chemerin düzeyleri her iki gurupta aynı bulundu. Chemerin
düzeyleri ile insulin direnci arasında bağlantı bulunamazken, chemerin ile HDL-K
arasında negatif bir korelasyon tesbit edildi.
Sonuç: Biz çalışmamız sonucunda chemerinin gestasyonel diyabet
etyopatogenezinde nedensel bir faktör olmadığını düşünüyoruz. Bu çalışma ayrıca
gestasyonel diyabet hastalarında chemerin ile HDL-K arasındaki var olan
korelasyonun da ilk kez gösterilmiş olmasından dolayı önemlidir. Bu bağlantı aynı
zamanda gebelikte ve gestasyonel diyabette lipid metabolizması değişikliklerine de
dikkat çekmektedir. Bu sonuç kardiyovasküler hastalıklarda serum chemerin
düzeyinin önemli olabileceği hipotezini ortaya koymakta ve bu konu ile ilgili
çalışmalara gereksinimi göstermektedir. Ayrıca gestasyonel diyabetli hastalarda
azalmış insulin sensitivitesi ile serum chemerin düzeyleri arasındaki bağlantı,
chemerinin HDL-K ile korelasyonu, gestasyonel diyabetli hastalarda chemerin
sensitivitesi ve reseptör ve hedef dokularda postreseptör sinyalizasyon bozuklukları
ile chemerinin metabolik ve vasküler hastalıklarda etkileri ile ilgili daha fazla sayıda
çalışmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objectives: GDM is a disease that is first diagnosed in pregnancy and the
beginning of it depends upon pregnancy. It does not only cause Type 2 diabetes
mellitus in mother, but also results with congenital anomalities in fetus and increased
risk of obesity and diabetes mellitus in child after delivery. The cumulative
development of diabetes mellitus is %50 within five years. Chemerin is a new
adipokine which has an important role in pathogenesis of obesity, insulin resistance
and type 2 diabetes mellitus. Increased levels of chemerin and positive corelation
with insulin resistance is reported in the literature. The same ethyopathogenic
mechanisms exist between obesity related Type 2 Diabetes Mellitus and GDM.
Decreased insulin sensitivity and pancreatic reserve is the main reason both in
etiopathogenesis of GDM and type 2 diabetes mellitus. Although there are many
studies about chemerin in metabolic syndrome, there is only one in GDM. In this
study, we investigated chemerin levels and its correlations with metabolic parameters
and hsCRP in metabolic syndrome.
Methods: We investigated 48 patients with newly diagnosed gestational
diabetes and 32 normal pregnant women as a control group. Chemerin, biochemical
parameters, leptin, homosistein, hsCRP, thyroid function tests were examined and
antropometric measurements were applied in all patients. Serum levels of chemerin
was compared between the two groups and relationships of chemerin with leptin,
metabolic parameters and hsCRP, homosistein were examined.
Results: The mean age and gestational age was not different between the two
groups. But body mass index was istatistically higher than control group (p<0.05).
Chemerin was higher in GDM group as well. When body mass index was corrected
partially, the difference of chemerin was lost between control and GDM group. We
didn't find any relation between chemerin and insulin resistance when there was a
negative correlation between chemerin and HDL-K.
43
Conclusion: According to this study, we think that chemerin is not a causal
factor in the ethyopathogenesis of gestational diabetes mellitus. This study is
especially important because of showing a relationship of chemerin with HDL-K in
GDM for the first time. Furthermore, this relationship points lipid metabolism
changes in pregnancy and gestational diabetes mellitus and supports the hypothesis
that chemerin levels in cardiovascular disease may be important and perhaps may be
one of the risk factors. More advanced studies are necessary for supporting this
hypothesis. Furthermore, the relationship between insulin sensitivity and chemerin
level, the correlation of chemerin with HDL-K, chemerin sensitivity in gestational
diabetes mellitus, the effects of chemerin in metabolic and vascular diseases, and the
post-receptor signalization defects in target tissues need to be investigated in further
studies.