Yaşlı erkek bireylerin obezite durumlarının saptanması ve değerlendirilmesi
Detection and assessment of obesity in senior males
Yazar: ÖZGE OCAK
Danışman: DOÇ. DR. GÜLÜŞAN ÖZGÜN BAŞIBÜYÜK
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Antropoloji = Anthropology
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Erkekler = Men ; Obezite = Obesity ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Türkiye'de 2017 yılında 65 yaş ve üzeri olarak adlandırılan, yaşlı nüfusu oluşturan sayısal miktar 6 milyon 895 bin 385 kişidir. Nüfusun %44'ü erkek bireyler, %56'sı kadın bireylerden meydana gelmektedir. Geçtiğimiz yıllara göre yaşlı nüfus oranı artmıştır. Doğuşta beklenen yaşam süresi Türkiye genelinde 78 olmakla beraber, erkeklerde 75,3 iken kadınlarda 80,7 yıla denk gelmektedir. Kadınlar erkeklerden daha uzun süre yaşamlarına devam etmektedir. Beklenen yaşam süresi 65 yaşındaki bireyler için 17,8 yıldır. Ülkemizde doğuşta beklenen yaşam süresi uzamaktadır ve nüfusumuz yaşlanmaya devam eden bir süreç içerisindedir. 65 yaş ve üzerindeki nüfusun oranının 2018 yılında %8,7, 2023'te %10,2, 2040'da %16,3, 2060'ta %22,6 ve 2080'de %25,6 olacağı öngörülmektedir. İnsanın genetik özellikleri 125 yıl yaşamasına (möp) olanak sağlamaktadır. Çevresel etmenlerin ve yaşam koşularının iyileştirilmesi insan ömrünün uzamasında etkilidir. Artan ömür uzunluğuyla beraber toplumlarda yaşlı bireyler artış göstermiştir. Yaşlı bireylerin artışı çeşitli sağlık sorunlarını peşinden getirmektedir, sağlık sorunları yaşlılığa neden olabileceği gibi sonuç da olabilir. İnsanlar birden bire yaşlanmaz, büyüme ve gelişme evresi boyunca insan vücudunun işlevlerinin sağlıklı bir şekilde yerine getirebilmesi düzgün ve dengeli beslenmesine bağlıdır. Yetersiz ve dengesiz beslenme sonucunda şişmanlık (obezite), kalp-damar hastalıkları, malnütrisyon ve bunun gibi birçok hastalık meydana gelmektedir. TÜBİTAK 115M548 no'lu "Anadolu Yaşlılarının Antropometrik Boyutları" isimli 1001 projesinin kapsamında üç bölge olmak üzere toplam on bir ilde saha araştırması gerçekleştirilmiş ve veriler toplanmıştır. Sırasıyla 19-24 Ocak 2016 tarihleri arasında Sivas ve Kayseri, 1-3 Nisan 2016 tarihleri arasında Tokat ve Amasya, 22-25 Nisan 2016 tarihleri arasında Ankara, 28 Mayıs – 5 Haziran 2016 tarihleri arasında Mersin, Antalya ve Kahramanmaraş olmak üzere son olarak 14-22 Temmuz 2016 tarihleri arasında Samsun, Ordu ve Trabzon illerinde saha çalışması tamamlanmıştır. Yapılan bu çalışmada 438 yaşlı erkek bireyden gönüllülük esasına dayanılarak antropometrik ölçümler alınmıştır. Alınan 53 antropometrik ölçüden; vücut ağırlığı, boy uzunluğu, diz yüksekliği, triceps DKK, biceps DKK, supscapular DKK, suprasipnale DKK, baldır DKK, bel çevresi, kalça çevresi, üst kol çevresi olmak üzere 11 antropometrik ölçü değerlendirmeye alınmıştır. Ayrıca beden kütle endisi (BKE), bel çevresi, bel çevresi/kalça çevresi oranı, bel çevresi/boy uzunluğu oranı ve boyun çevresi değerleri hesaplanmıştır. Ölçümler bilgisayar ortamına aktarılarak SPSS (ver: 22.0) paket programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışmamızın amacı 65 yaş ve üzeri erkek bireylerde obezite durumunun saptanmasıdır.

Abstract:
In Turkey, senior citizens who are classified as people at the age of 65 and older, had a population of 6 million 895 thousand and 385 people in 2017. This population consists of 44% males and 56% females. Senior population has increased compared to past years. While average national life expectancy of a person in Turkey is 78 years, the sex-based life expectancy average corresponds to 75.3 years for males and 80.7 years for females. Females live longer than males. Life expectancy for a senior citizen at the age of 65 is 17.8 years. Life expectancy in our nation has been increasing in the past decades while our population is in the aging phase. It is predicted that senior population percentage will reach to 8.7% in 2018, 10.2% in 2040, 22.6% in 2060 and 25.6% in 2080. Genetic qualities of the human allow them to live 125 years. Improving environmental factors and life of quality enables having a long life for a human. With the increasing life of expectancy, populations experience an increase in the number of senior citizens. With the aging population, variety of health problems increase among the population. While health problems can be the reason for aging, they can also be the result. Aging is a process. During the growth and development phase, adequate and balanced diet plays an important role in maintaining bodily function.  Inadequate and unbalanced diet can result in many diseases including obesity, cardio-vascular diseases and malnutrition. Under the TUBITAK 115M548 project 1001 titled "Anadolu Yaslilarinin Antropometrik Boyutlari" (Anthropometric Dimensions of Anatolian Seniors), field trials have been conducted in eleven cities from three districts and the relevant data has been collected. Chronologically, field trials took place in in Sivas and Kayseri between 19-24 January 2016, in Tokat and Amasya between 22-25 April 2016, in Mersin, Antalya and Kahramanmaras between 28 May - 5 June 2016 and lastly in Samsun, Ordu and Trabzon between 14-22 July 2016. During these field trials, anthropometric measurements were taken from 438 male seniors on volunteer basis. From 53 collected anthropometric measurements following eleven have been used for the evaluations: body weight, height, knee height, triceps SFT, biceps SFT, supscapular SFT, suprasipnale SFT, calf SFT, waist circumference, hip circumference, and upper arm circumference. In addition, body mass index (BMI), waist circumference, ratio of waist circumference over hip circumference, hip circumference over height and neck circumference are calculated. Collected measurements are transferred to a computer environment and evaluations are conducted on SPSS (ver:22.0) package program. Objective of our study is to assess obesity among males at the age of 65 and older.