Sözleşmeye müdahaleden doğan haksız fiil sorumluluğu
Liability arising from interference with the contract
Yazar: BEDİA GÜLEŞ
Danışman: DOÇ. DR. YILDIZ ABİK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ahlak = Morality ; Haksız fiil = Torts ; Hukuka aykırılık = Unlawful ; Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Sözleşmeler = Contracts ; Sözleşmeye müdahale = Interference to contract ; Tek satıcılık sözleşmesi = Single salesmanship contract ; Çifte sözleşme = Double contract

Özet:
Türk Hukuk Sisteminde haksız fiil sorumluluğu kapsamında bir zararın karşılanabilmesi için zarar gören konu üzerinde mutlak bir hak olması ya da bir koruma normunun ihlal edilmesi dolayısıyla zararın ortaya çıkması gerekir. Nispi bir hak konusuna üçüncü kişi tarafından zarar verilmesi, doktrindeki hâkim görüş tarafından haksız fiil sorumluluğu kapsamında kabul edilmez. Üçüncü kişinin nispi hak borçlusunu borcu ihlale sevk etmek suretiyle hak konusunun zarara sebep olması durumunda da durum böyledir. Özellikle üçüncü kişinin sözleşmeden doğan nispi hak konusuna kendi fiili ile zarar vermiş olması, sözleşmenin nispiliği ilkesi kapsamında haksız fiil olarak değerlendirilmez. Ancak bu kabul, üçüncü kişinin kasıtlı olarak alacaklının zararına hareket ettiği uyuşmazlıklarda hakkaniyetsiz sonuçlara yol açmaktadır. Bu düşünceden hareketle pek çok hukuk sisteminde nispi hak konularına üçüncü kişiler tarafından zarar verilebileceği kabul edilmekte, söz konusu fikri savunan akademik çalışmalar yapılmaktadır.
Bu çalışma kapsamında sözleşmeye müdahale eden üçüncü kişilerin, müdahalelerinden zarar doğması hâlinde bu zararın haksız fiil hükümleri çerçevesinde karşılanıp karşılanamayacağı konusu ele alınmaktadır. Çalışmada ilk olarak konuya dair terimler, konunun kapsamı ve sınırları ile karşılaştırmalı hukuktaki yeri ele alınmıştır. Sonrasında ise haksız fiil hükümleri ile özel uyuşmazlık grupları çerçevesinde sorumluluğun ortaya çıkıp çıkmadığı incelenmiştir.

Abstract:
In the Turkish Legal System, in order for a loss to be covered within the scope of tortious act liability, there must be an absolute right on the damaged subject or the damage must occur due to a violation of a protection norm. Damage to a relative right subject by a third party is not considered within the scope of tort liability by the prevailing opinion in the doctrine. This is also the case when the subject of the right causes damage by causing the third party's relative right debtor to violate the debt. In particular, the fact that the third party has damaged the relative right arising from the contract by his own act is not considered as a tort within the scope of the principle of relativity of the contract. However, this acceptance leads to unfair results in disputes where the third party deliberately acts to the detriment of the creditor. Based on this idea, it is accepted that in many legal systems, third parties can harm relative rights issues, and academic studies are carried out defending the idea in question.
Within the scope of this study, the issue of whether the third parties who intervene in the contract can be compensated within the framework of tortious acts in case of damage due to their intervention is discussed. In the study, first of all, the terms related to the subject, the scope and limits of the subject and its place in comparative law are discussed. Afterwards, it has been examined whether liability has arisen within the framework of tort provisions and special dispute groups.