Alüminyum ile indüklenen Alzheimer modelinde çinko oksit nanopartiküllerinin ve C vitamininin etkileri
Effects of zinc oxide nanoparticles and vitamin C in a model of aluminum-induced Alzheimer's
Yazar: ŞEYDA UÇARCAN
Danışman: DOÇ. DR. VOLKAN KILIÇ
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Antioksidan vitaminler = Antioxidant vitamins ; Metal nanopartiküller = Metal nanoparticles ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Alzheimer hastalığı (AH) dünyada en çok görülen nörodejeratif hastalıklardan biridir. Hastalığın patolojisinde amiloid beta plaklar ve hiperfosforile tau(TH) oluşumları görülmektedir. Hastalığın ana nedenlerinden biri de alüminyum (Al) maruziyetidir. Al ile indüklenen stres artışı, tau hiperfosforilasyonun artışına neden olarak AH'nin ilerleyişinde rol almaktadır. Çinko ve C vitamini (VitC) beyin için önemli maddelerdir. Alzheimer hastalarının beyin dokusunda çinko seviyesi azaldığı bilinmektedir. Bu yüzden çalışmamızda çinko nanopartikülleri kullanılmıştır. Çalışmamızda Al ile indüklenen AH üzerine çinko oksit nanopartikülleri (ZnO-NP) ile VitC tek tek ve birlikte uygulamaları ele alınmıştır. Sıçanlara intraperitoneal yol ile 42 gün AlCl3 (70 mg/kg/gün), ZnO-NP (1 mg/kg) ve VitC (125 mg/kg) 14. günden itibaren 28 gün ile uygulanmıştır. AH kontrolü için pasif sakınma testi yapılmış, sinaptik iletimin kontrolü için AChE ölçümlenmiştir. Oksidatif stres düzeyi belirlemede beyin dokusunda biyolojik belirteçler olarak CAT, SOD, MDA, GSH parametreleri kullanılmıştır. Beyin dokusundaki histolojik değişiklikler ışık mikroskobu ile incelenmiştir. TH immünofloresan yöntemle belirlenmiştir. SCGE yöntemiyle DNA hasarı ölçümlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre ZnO-NP ve VitC; birlikte ve ayrı ayrı yapılan tüm uygulamalarda Al maruziyeti sonucu artan oksidatif stresi ve AChE aktivitesini, DNA hasarını anlamlı düzeyde azaltarak düzenleyici etki göstermiştir. Ayrıca TH birikimini ve beyindeki diğer patolojik oluşumların ilerleyişini, önleyici ve iyileştirici etkiler ortaya koymuştur.

Abstract:
Alzheimer's disease (AD) is one of the most common neurodegenerative diseases in the world. Amyloid beta plaques and hyperphosphorylated tau formations are observed in the pathology of the disease. One of the main causes of the disease is aluminum (Al) exposure. Increase in stress induced by Al plays a role in the progression of AD by causing an increase in tau hyperphosphorylation. Zinc and vitamin C are important substances for the brain. It is known that the level of zinc in the brain tissue of Alzheimer's patients is decreased. Therefore, zinc nanoparticles were used in our study. In our study, individual and combined applications of zinc oxide nanoparticles (ZnO-NP) and vitamin C on Al-induced AH were discussed. AlCl3 (70 mg/kg/day) were administered intraperitoneally for 42 days, ZnO-NP (1 mg/kg) and vitamin C (125 mg/kg) were administered to rats for 28 days starting from the 14th day. Passive avoidance test was performed for AD control and AChE was measured for synaptic transmission control. CAT, SOD, MDA, GSH parameters were used as biomarkers in brain tissue to determine the level of oxidative stress. Histological changes in the brain tissue were examined by light microscopy. Tau hyperphosphorylation was determined by immunofluorescence method. DNA damage was measured by the SCGE method. According to the findings, ZnO-NP and vitamin C; it showed a regulatory effect by significantly reducing the oxidative stress and AChE activity, DNA damage, which was increased as a result of Al exposure. In addition, it has demonstrated preventive and curative effects on the accumulation of hyperphosphorylated tau and the progression of other pathological formations in the brain.