Ventriküler cerrahi için korona radyata ve tapetumun lif yapısı /
Yazar: FATİH YAKAR
Danışman: PROF. DR. HASAN ÇAĞLAR UĞUR
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Beyaz cevher = White matter ; Cerrahi = Surgery ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Serebral ventriküller = Cerebral ventricles ; Sinir cerrahisi = Neurosurgery ; Sinir lifleri = Nerve fibers ; Sinir lifleri-miyelinli = Nerve fibers-miyelinated ; Sinir sistemi = Nervous system

Özet:
Lateral ventriküller, talamus tarafından sarılan derin yerleşimli 'C' şekilli boşluklardır. Frontal horn, body (gövde), atriyum, oksipital ve temporal hornlardan oluşur ve foramen Monro aracılığıyla üçüncü ventriküle bağlanırlar. Ventriküllere yönelik cerrahi gişimlerde hedefe ulaşmak için her zaman bir ya da birden fazla beyaz cevher yolağını geçmek gerekmektedir. Bu yaklaşımlar, ventriküllerin derin yerleşimli olması, şekil ve boyutlarının her hastada farklı olabilmesi, çevrelerini saran fiber traktlar bulunması ve önemli nöral yapılara (talamus ve internal kapsül gibi) komşulukları nedeniyle halen zorluk teşkil etmektedirler. 
Serebral hemisfer yüzeyel kortikal gri cevher, beyaz cevher, derin yerleşimli gri cevher alanları olan bazal gangliyonlar ve ventrikül yapılarından oluşmaktadır. Beyaz cevher içerisinde yer alan lifler fonksiyonlarına göre asosiasyon, kommissüral ve projeksiyon lifleri olmak üzere üç kısımda incelenir. Asosiasyon lifleri komşu ve uzak kortikal bölgeleri aynı hemisferde birbirine bağlar. Kısa asosiasyon lifleri komşu girusları birbirine bağlayan U lifleridir. Singulum, unsinat fasikül, arkuat fasikül, ekstrem kapsül, superiyor-inferiyor frontooksipital lifler, oksipitotemporal lifler ve superiyor-inferiyor longitidunal lifler uzun asosiye liflerdir. Korpus kallozum, anteriyor kommissür ve hippokampal kommissür gibi kommissural lifler orta hattan geçerek iki hemisfer arası bağlantıyı sağlayan bihemisferik liflerdir. Projeksiyon lifleri serebral korteks ve beyin sapı ile spinal kord arasında bağlantıyı sağlarlar. Tüm projeksiyon lifleri internal kapsüle ulaşmadan önce hemisferde yelpaze şeklindeki korona radyata'yı oluşturur. Cerrahi girişimlerde, bu lifler cerrahi rota üzerinde olacaktır. Beyaz lif yolaklarında oluşan hasarlar kortikal hasarlara oranla daha ağır ve geri dönüşümsüzdür. Bu veriler beyaz cevher çalışmalarının hızlanmasına neden olmuştur.
 Josef Klingler tarafından tariflenen beyaz lif diseksiyonu ile liflerin üç boyutlu anatomisine hakimiyet artmıştır. Bu yöntem ile her türlü cerrahi girişim rotasına uygun olarak yapılan diseksiyonlarda, rota üzerindeki lifler tariflenmiştir. Böylece lezyonun yerleşimine uygun cerrahi yöntem seçilmesi ve bu yöntem sırasında/sonrasında oluşabilecek komplikasyonlar daha iyi anlaşılmıştır.
Görüntüleme yöntemlerinin gelişimi sonucu kullanıma sunulan DTI MR teknolojisi ile lif yapılarının başladıkları noktalardan itibaren seyirlerini tespit etmek kolaylaşmıştır. Bu yöntem ile birlikte, kraniyal lezyonun lif demetleri ile olan ilişkisi preoperatif olarak belirlenebilmektedir. Lezyonun lif demetleri olan ilişkisi, cerrahın operasyonda seçeceği yaklaşımı da değiştirebilmektedir. 

Ventriküler sistem lezyonlarına yaklaşım yolları: anteriyor temporal, subtemporal, posteriyor transtemporal, supraserebellar transtentoryal, posteriyor interhemisferik prekuneal, posteriyor transkallozal, posteriyor transkortikal, anteriyor transkallozal, anteriyor transkortikal, anteriyor frontal interhemisferik, distal ve proksimal silviyan yaklaşımlar olarak özetlenebilir. En sık kullanılan yaklaşımlar interhemisferik yaklaşımlardır. İnterhemisferik yaklaşımlarda korteks ve singulat girus geçildikten sonra korpus kallozuma ulaşılır. Posteriyor transkallozal yaklaşımda ise spleniyum lifleri yani tapetum cerrahi rota üzerinde olup hasarlanma olasılığı yüksektir. Anteriyor transkortikal yaklaşımda ise korona radyata lifleri ve distal silviyan yaklaşımda özellikle posteriyor korona radyata lifleri cerrahi rota üzerindedir.
Ventriküler cerrahi yaklaşımlarda fiber traktların geri dönüşümsüz hasarlarının önüne geçebilmek amacıyla fiber diseksiyon tekniği ile cerrahi anatomiye hakim olunması önemlidir. Fiber diseksiyonla kazanılan anatomi bilgisinin MR traktografi incelemesi ile desteklenmesi cerrahinin komplikasyonlarını azaltmada faydalı olacaktır.

Abstract:
daha sonra doldurulacaktır