İntrauterin dönemde aşırı A vitamini'ne maruz kalan sıçanlarda kraniofasiyal morfolojinin ve piridoksin (Vitamin B6)'in koruyucu etkilerinin incelenmesi
Investigation of craniofacial morphology and protective effects of pyridoxine (Vitamin B6) in rats exposed to intrauterine excess vitamin A
Yazar: HAKAN AY
Danışman: PROF. DR. NEDİM ÜNAL
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Anatomi = Anatomy ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology

Özet:
Konjenital anomaliler yeni doğan bebekler arasında yaygın olarak görülmektedir bunların ve %5-10'u annenin çevresel etkenlere maruz kalmasından kaynaklanmaktadır. Bu çevresel etkenlerin arasında vitaminler önemli bir rol oynamaktadır. Özellikle yüksek dozda A vitamini maruziyeti; teratojenik etkilere neden olmakta ve bu etkiler esas olarak da, kraniyofasiyal yapıları hedef almaktadır.Epidermal büyüme faktörü reseptörü (EGFR); damağın median düzlemde kaynaşmasında önemli bir role sahiptir. Hücre kültürlerine dışarıdan eklenen A vitamini, damaktaki EGFR ifade edilimini arttırarak damağın kaynaşmasını engellemekte ve yarık damak anomalilerine sebep olmaktadır.Bu çalışmada; gebeliklerinin 10. gününde, oral yolla 100, 500 ve 1000 mg/kg A vitamini verilen sıçanlarda, doza bağlı olarak oluşan kraniyofasiyal malformasyonlar incelenmiştir. Damaklarda gözlenen anomaliler ve nörovasküler yapılar morfolojik; EGFR ifade edilimi ise, immunohistokimyasal yöntemler kullanılarak gözlenmiştir. Çalışmamızın ikinci bölümünde; 10 mg/kg dozunda Piridoksin (Vitamin B6) yüksek dozda A vitamini ile beraber verilerek, bu kombinasyonun kraniyofasyial anomaliler üzerinde önleyici bir etkisinin olup olmadığı araştırılmıştır.Bulgularımız; A vitamininin teratojenik etkilerinin, özellikle gelişen göz ve damak yapılarında ortaya çıktığını göstermiştir. Yarık damak anomalisine sahip olan embriyolarda, medial kenar epitelindeki EGFR ifade ediliminin devam ettiği gözlenmiştir. Piridoksinin orta ve yüksek dozda A vitamini ile beraber verilmesi, göz ve damak anomalilerinin görülme sıklığını anlamlı olarak arttırmıştır. Bu sonuçlar; teratojenik dozlardaki A vitamini maruziyetine ek olarak piridoksin verilmesinin; embriyoları kraniyofasiyal anomalilerden korumadığını, aksine teratojenik etkileri arttırdığını göstermektedir.

Abstract:
Congenital anomalies are common among newborns and about 5-10% of them are caused by maternal exposure to environmental factors. Among these environmental factors, vitamins play an important role. Especially excess dose of vitamin A has teratogenic effects targeting particularly craniofacial structures. Cleft lip and/or cleft palate are the most frequently seen of them.Epidermal Growth Factor Receptors (EGFR) plays an important role in the fusion of palatal structures at the midline. Exogenous vitamin A increases the EGFR expression in the palate region that leads to palatal clefting.In the present study, craniofacial malformations were studied at dose dependent manner of vitamin A, 100, 500 and 1000 mg/kg, administered orally to the rats at their 10th day of gestation. Structural abnormalities and neurovascular patterns in the palate region were examined morphologically and EGFR expression in this region was investigated immunohistochemically. In the second part of study; 10 mg/kg of pyridoxine (vitamin B6) was co-administrated with excess vitamin A to examine whether this treatment prevents the formation of craniofacial malformations.Our results showed that, teratogenic effects of vitamin A primarily targeted developing eyes and palates. In embryos having cleft palate anomalies, there was a persistent expression of EGFR in the medial edge epithelium. Combination of pyridoxine and moderate or high doses of vitamin A significantly increased the incidence of eye and palate anomalies. These results indicate that consuming of high doses of vitamin A in the presence of additional pyridoxine appears to aggravate teratogenicity rather than protecting embryos from craniofacial malformations.