Borsa İstanbul'da faaliyet gösteren seçilmiş sektörlere Covid-19 salgınının etkisi üzerine ampirik bir çalışma
An empirical study on the effect of the Covid-19 pandemic on selected sectors operating in Borsa Istanbul
Yazar: AHMET MACİT VOYVOT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİR OTLUOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Başladığı günden itibaren tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 salgını, insanoğlunun en büyük sınavlarından birisi haline gelmiştir. Salgınla beraber tüm dünyada salgına karşı bir seferberlik başlatılmıştır. Salgının sağlık alanında yarattığı etki bir tarafa insanları; ekonomik, psikolojik yönden de etkilemiştir. 
Bu çalışmada öncelikle geçmişten günümüze salgın hastalıkların ekonomik ve sosyal etkileri ortaya koyulmuştur. Sonrasında küresel çapta etkili olmuş ekonomik krizlerin etkileri araştırılmıştır. Daha sonra Covid-19 salgınının psikolojik, sosyolojik yönden insanlar üzerinde yarattığı etkiler ortaya koyulmuştur. Devamında ise, Covid-19 salgınının küresel çapta yarattığı krizin ekonomik anlamda etkileri detaylı bir şekilde incelenmiş, makroekonomik göstergelerde yarattığı tahribat gözler önüne serilmiştir. Sonrasında çalışmanın temel amacına uygun olarak Türkiye özelinde Covid-19 salgını ele alınmış, ilk olarak makroekonomik etkilerine odaklanılmış daha sonrasında analizde kullanılan sektör özelinde araştırma devam ettirilmiştir. Üçüncü bölümde literatür araştırmasına yer verilmiştir. Pandemide ekonomik göstergelerin sektör getirilerine etkilerini gösterebilmek adına çalışmanın son bölümünde panel regresyon analizi yapılmış ve krizlerin etkilerini gösterebilmek adına yapısal kırılma testlerine yer verilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, 2015-2022 arasında aylık frekansta yapılan çalışmada, yapısal kırılmaları dikkate alarak kriz anlarında sektör getirilerinin düştüğü ve bu düşüşün Covid-19 döneminde de devam ettiği görülmüştür. Pandeminin başlarında sektör getirilerinde düşüş olmasına rağmen, pandeminin etkileri azalmaya başladığında tekrardan yükselmiş ancak ikinci dalga ile birlikte tekrardan gözle görülür düşüşler meydana gelmiştir. Covid-19 döneminde alınan politik kararların makroekonomik göstergeleri etkilediği görülmektedir. Yapılan çalışmalar göstermiştir ki, salgından her sektör eşit seviyede etkilenmemiştir. Kimi sektörde düşüş yaşanırken kimi sektörlerde artış gözlemlenmiştir. Covid-19 salgını kapsamında sonuç bölümünde salgının etkileri tartışılmış, gelecekte firmaların ve ülkelerin bu gibi salgınlardan ağır darbe almamaları adına bir dizi politika önerisinde bulunulmuştur.

Abstract:
The Covid-19 epidemic, which has affected the whole world from the beginning, has become one of the biggest tests for humanity. With the epidemic, a mobilization against it has been started all over the world. Apart from its effect in the field of health; it also has affected people economically and psychologically.
In this study, firstly the economic and social effects of epidemics from the past to present have been revealed. Afterwards, the effects of the global economic crises were investigated. Then, the pshycological and sociological effects of the Covid-19 epidemic on people were discussed. Going onwards, the economic effects of the global crisis caused by Covid-19 were examined in detail, and the damage it brought upon macroeconomic indicators was revealed. Afterwards, in accordance with the main purpose of the study, the effects Covid-19 epidemic had in Turkey was addressed, firstly it was focused on its macroeconomic effects and then, it was continued with  the sector-specific research used in the analysis. In the third chapter, literature research is given. In order to show the effects of economic indicators on sector returns in the pandemic, a panel regression analysis was made and to detail the effects of the crises structural break tests were included. According to the results of the analysis, in a study done monthly between 2015-2022, with taking the structural breaks into account, it was observed that the sector returns decreased during crises and this decline continued during Covid-19. Although there was a decrease in the sector's returns at the beginning of the pandemic, it rose again when the effects of the pandemic began to decrease, but with the second wave noticable declines have occured once again. It is seen that the political decisions taken during the Covid-19 period have affected the macroeconomic indicators. Studies have shown that not every sector has been equally affected by the epidemic. While there was a decrease in some sectors, an increase was observed in others. In the conclusion part, the effects of the epidemic were discussed within the scope of the Covid-19 epidemic, and a series of policy recommendations were made to help companies and countries in preventing to be hit hard by such epidemics in the future.