16. yüzyıl Osmanlı deri sanatının günümüz modasında farklı yüzeysel düzenlemelerle giysiye uyarlanması
Adaptation of 16th century Ottoman leather craft to modern fashion clothings through various minor modifications
Yazar: SEMRA ANAMUR
Danışman: PROF. ESİN SARIOĞLU
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı / Tekstil ve Moda Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Deri ve Kürk Teknolojisi = Leather and Fur Technology ; El Sanatları = Crafts ; Giyim Endüstrisi = Clothing Industry
Dizin: 16. yüzyıl = 16. century ; Deri = Leather ; Deri sanatı = Leather art ; Deri sektörü = Leather sector ; Deri ürünleri = Leather products ; Giysi tasarımı = Clothing design ; Giysiler = Clothes ; Moda = Fashion ; Moda tasarımı = Fashion design ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period

Özet:
Deri, insanoğlunun yaşamında ilk çağlardan beri kullanılan önemli ihtiyaç
malzemeleri arasında yer almıştır. İnsanlar beslenme ihtiyaçlarını karşılamak
amacıyla avladıkları hayvanların derilerini soğuktan korumak için giysi olarak
kullanmışlardır. Tesadüfen veya deneyerek buldukları tabaklama yöntemleriyle deri
daha işlevsel bir hale getirilmiş ve farklı kullanım amaçları için deriden eşyalar
üretilmiştir. Tabaklama yöntemleri geliştikçe deri çeşitli süslemeler ile daha estetik
bir biçimde şekillendirilmiştir. Zevk ve tercihler doğrultusunda çeşitlenen deriler
giyim modasının da başlangıcı olmuştur.
Deri dayanıklı bir mataryel olması sebebiyle tarih boyunca çeşitli amaçlar için
kullanılmıştır. Toplumların göçler ile birbirleriyle etkileşimleri sonucunda deriler,
deri zanaatkarları tarafından farklı kullanım amaçları için çeşitli formlarda işlenerek
üretilen ürünlerde kendi kültürlerinide yansıtmışlardır.
Türklerde deri kullanımı ve dericilik ilk türklerden itibaren beslenmek ve yün
elde etmek için yapılan hayvancılığın sonucunda hayvanların derisinden
yararlanılmıştır.Türklerin dericilikteki bilgileri Orta Asya Türkleri ile Anadolu'ya
ulaşmıştır. Tabaklama ve işleme konusunda ileri teknik ve bilgilere sahip oldukları
bilinmektedir.
Osmanlıya dericiliği dericilerin Pir'i sayılan Ahi Evren tarafından Selçuklular
döneminde Horasan bölgesinde öğrendiği dericiliği Anadoluya 1205 yılında göç
ederek gelmesiyle getirdiği bilinmektedir. Deriyi çok iyi bir biçimde tabakladığı
bilinmektedir.
Osmanlı İmparatorluğu zamanında deriden yapılan her eşyanın estetik ve
sanatsal boyuta ulaştığı bilinmektedir. Bu nedenle bu araştırmada, 16. Yüzyıl Osmanlı
deri sanatı incelenerek günümüz modasında farklı yüzeysel düzenlemelerle giysiye
uyarlanması amaçlanmıştır. Bu araştırma sonucunda deri giysi örnekleri
hazırlanmıştır.

Abstract:
Leather has taken its place in humans' lives as one of the most crucial necessity
items since the early ages. The leather of prey animals, which were hunted for
nutritional needs, were used for protection against cold by mankind. The leather had
become a more functional material with the help of tanning methods discovered either
by chance or trial and leather products for different purposes were crafted. As the
tanning methods developed, leather started to be shaped more aesthetically by means
of various ornaments. Diversified leather products according to taste and preferences
of people has led to the emergence of fashion.
Leather has been commonly used throughout the history due to its durability.
As a result of immigration of communities and their interactions with each other,
leather was shaped into different forms for different purposes by leather craftsmen
and these products reflected their own cultures.
The use of leather by The First Turks started following stockbreeding which
was mainly for food and wool. Their knowledge on leather crafting has spread to
Anatolia with Centreal Asian Turks. It has been known that they had extensive
technical knowledge on tanning and processing.
It is known that "Patriarch of leather crafting Ahi Evren", who learnt the
leather craftsmanship in the Khorasan region, brought the craftsmanship to Ottomans
by immigrating to Anatolia in 1205 AC. His great tanning skills is well acknowledged.
It is known that all the goods made of leather in the Ottoman Empire period
has reached to a high aesthetic and artistic dimension. Therefore, in this study, it is
aimed to analyze the 16th century Ottoman leather arts and apply various
modifications on the modern clothings. As a result of this study, some samples of
leather clothings have been produced.