Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının problem çözme becerilerinin incelenmesi
Examination of problem solving skills of social studies teacher candidates
Yazar: HASAN ARKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERİDE ERSOY
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Bilimler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bireyin yaşam boyu karşılaşacağı problemlere nasıl yaklaşacağı ve karşılaştığı problemleri nasıl çözeceği, büyük ölçüde aile ve okul ortamında edindiği bilgi ve becerilere bağlıdır. Ailede anne-baba, çocuklarına problemlerle başa çıkma konusunda örnek oluşturur ve onlara rehberlik eder. Okulda ise öğretmen, hem resmi müfredatın gerektirdiği etkinliklerle hem de sınıf içi ve dışı uygulamalarla öğrencilerinin problem çözme becerilerini destekler. Sosyal bilgiler dersi, öğrencilere problem çözme becerileri kazandırmaya yönelik önemli bir fırsat sunmaktadır. Bu nedenle sosyal bilgiler öğretmenleri, öğrencilerine bu konuda etkili ve doğru bir şekilde yardımcı olabilmelidir. Bunun için de öğretmenlerin kendilerinin de problem çözme becerilerine sahip olmaları gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının problem çözme becerilerinin durumunu belirlemektir. Çalışma karma araştırma yönteminin alt desenlerinden açıklayıcı desen ile yürütülmüştür. Çalışmanın nicel boyutunda ilişkisel tarama modeli tercih edilmiştir. Veriler baskın olarak nicel boyutta toplanmıştır. Nitel boyut ise nicel boyutun sonuçlarını açıklamak ve yorumlamak üzere tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2022-2023 akademik yılında Türkiye'deki farklı üniversitelerde sosyal bilgiler öğretmenliği bölümünde eğitim gören gönüllü öğretmen adaylarıdır. Veri toplama araçları olarak, nicel boyut için Kişisel Bilgi Formu ve Problem Çözme Envanteri kullanılmıştır. Nitel boyut için ise araştırmacı tarafından oluşturulmuş yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel veriler, yüz yüze ve çevrimiçi yöntemlerle gönüllülük esasına göre toplanmış ve SPSS programı ile analiz edilmiştir. Nitel veriler görüşmelerle toplanarak betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırmanın nicel sonuçları nitel verilerden doğrudan alıntılar yapılarak desteklenmiştir. Araştırma sonuçları, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının problem çözme becerilerinin yüksek olduğunu ve bu becerinin çeşitli değişkenlerde ve kullanılan ölçeğin bazı alt boyutlarında anlamlı bir şekilde farklılaştığını göstermiştir.

Abstract:
How an individual approaches the problems he will encounter throughout his life and how he will solve the problems he encounters largely depends on the knowledge and skills he acquires in the family and school environment. In the family, parents set an example and guide their children in dealing with problems. At school, the teacher supports the problem-solving skills of her students both with the activities required by the official curriculum and with applications in and outside the classroom. Social studies course offers an important opportunity for students to gain problem-solving skills. Therefore, social studies teachers should be able to help their students effectively and accurately in this regard. For this, teachers themselves must have problem-solving skills. The purpose of this study is to determine the problem solving skills of social studies teacher candidates. The study was conducted with an explanatory design, one of the sub-designs of the mixed research method. In the quantitative dimension of the study, the relational screening model was preferred. Data were collected predominantly on a quantitative basis. The qualitative dimension is designed to explain and interpret the results of the quantitative dimension. The study group of the research is volunteer teacher candidates studying in the social studies teaching department at different universities in Turkey in the 2022-2023 academic year. As data collection tools, Personal Information Form and Problem Solving Inventory were used for the quantitative dimension. For the qualitative dimension, a semi-structured interview form created by the researcher was used. Quantitative data were collected on a voluntary basis by face-to-face and online methods and analyzed with the SPSS program. Qualitative data were collected through interviews and analyzed using the descriptive analysis method. The quantitative results of the research were supported by direct quotations from qualitative data. The research results showed that the problem-solving skills of social studies teacher candidates were high and that this skill differed significantly in various variables and some sub-dimensions of the scale used.