Carlos Saura'nın Carmen filminde yer alan flamenko dans sahnelerinin gösterge bilimsel analizi
Semiotic analysis of flamenco dance scenes of Carlos Saura's Carmen movie
Yazar: ELİF CANAN ÜSTÜNALP
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NESLİ TUĞBAN YABAN
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo Televizyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Dans = Dance ; Flamenko = Flamenco ; Gösterge bilim = Semiotics ; Saura, Carlos = Saura, Carlos ; İspanyol sineması = Spanish cinema

Özet:
Sinema, iletişim alanında önemli mesajları bünyesinde barındıran bir sanat dalıdır. Farklı konu ve türlere sahip olan sinema, üretildiği ve ait olduğu toplumların sosyal, politik, kültürel ve ekonomik dönüşümlerine bağlı olarak şekillenmekte ve mesajlarını söz konusu dinamikler bağlamında izleyiciye sunmaktadır. Bir filmin oluşum sürecinde sanat alanına da başvurulduğu ve filmlerde sahne sanatlarından birçoğunun kullanıldığı bilinmektedir. Dans da sinemada sıkça yer verilen ve her kültürde taşıdığı farklı simgesel anlamlarla bedensel bir dışavurum olarak ifade edilebilir. Dans figürleri birer gösterge olarak düşünülerek film analizi yapılmasını mümkün kılmaktadır.    
Flamenko pek çok duyguyu barındıran bir dans formudur. Flamenko dansçısı, etnik kökenlerden kaynaklanan acıları yansıtmaktadır. İspanyol sinemasının önde gelen yönetmenlerinden bir olan Carlos Saura da filmlerinde Flamenko dansını kullanmıştır. Sözden çok dansa yer veren filmleriyle, yaşadığı dönemin siyasi durumunu alegorik bir şekilde anlatmaktadır. Filmlerine yansıyan politik tavrı İspanyol sinemasına yeni bir soluk getirmiştir. Aşk hikâyelerini bile hazin bir son ile bitiren yönetmen, toplumsal mesajlar vermeyi de ihmal etmemiştir. Carlos Saura'nın 1983 yılı yapımı Carmen filmi farklı Flamenko dans formlarından oluşan sahneler içermektedir. Bu tez çalışmasında Roland Barthes'ın yaklaşımıyla Carmen filminin dans içeren sahnelerinin göstergebilimsel analizi yapılacaktır. Barthes dilin mekanik işlevini açığa çıkarmak istemiş ve bunu kitle kültürü üzerinden yapmıştır. Film çözümlemesinde, Barthes'ın bu yaklaşımı ve anlamlandırma yöntemi kullanılacaktır.  

Anahtar Kelimeler: Flamenko, İspanyol Sineması, Carlos Saura, Göstergebilim, Carmen

Abstract:
Cinema is a branch of art that contains important messages in the field of communication. Cinema, which has different subjects and types, is shaped depending on the social, political, cultural and economic transformations of the societies in which it is produced and presents its messages to the audience in the context of these dynamics. It is known that in the formation process of a film, the field of art is also applied and many of the performing arts are used in the films. Dance can also be expressed as a bodily expression with different symbolic meanings that are frequently featured in cinema and that it carries in every culture. Considering the dance figures as indicators, it makes it possible to analyze a film.
Flamenco is dance form that contains many emotions. The Flamenco dancer reflects the suffering of ethnic origins. Carlos Saura, one of the leading directors of Spanish cinema, also used Flamenco dance in his films. He describes the political situation of his time in an allegorical way with his films that include dance rather than words. His political attitude reflected in his films brought a new breath to the Spanish cinema. The director, who even ends his love stories with a sad ending, has not neglected to give social messages. Carlos Saura's film Carmen which was produced in 1983 contains scenes composed of different Flamenco dance forms. In this thesis, the semiotic analysis of the dance scenes of the movie Carmen will be made with the approach of Roland Barthes. Barthes wanted to reveal the mechanical functions of language and did this through mass culture. In the analysis of the film, this approach of Barthes and his methods of interpretation will be used.

Keywords: Flamenco, Spanish Cinema, Carlos Saura, Semiotics, Carmen