Elastik basınçlı çorap uzunluğunun ameliyat sonrası derin ven trombozunu önlemeye etkisi
The effect compression stocking length for prevention of postoperative deep vein thrombosis
Yazar: ELİF DİRİMEŞE
Danışman: DOÇ. DR. MERYEM YAVUZ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Üroloji = Urology
Dizin: Basınç = Pressure ; Cerrahi = Surgery ; Elastik doku = Elastic tissue ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications ; Tromboz = Thrombosis ; Venöz tromboz = Venous thrombosis

Özet:
Bu araştırma, elastik basınçlı çorap uzunluğunun ameliyat sonrası derin ven trombozunu önlemeye etkisini değerlendirmek amacıyla planlanmış prospektif randomize bir çalışmadır.Araştırma; Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Üroloji Kliniği'nde Eylül 2010- Haziran 2011 tarihleri arasında yürütülmüştür. Radikal prostatektomi ve üriner diversiyon yapılan 44 hasta örneklemi oluşturmuştur. 22 hastaya diz altı elastik basınçlı çorap, 22 hastaya da uyluk boyu çorap giydirilmiştir.Verilerin toplanmasında Hasta Tanılama Formu, Hasta Eğitim Kitapçığı, Derin Ven Trombozu Semptom Formu, Alt Ekstremite Derin Ven Sistemi Renkli Doppler Ultrasonografi Sonuçları, Hasta Memnuniyet Formu kullanılmıştır. Araştırmanın uygulanması için etik kurul izni, kurumdan yazılı izin ve araştırmaya katılan hastalardan bilgilendirilmiş sözel ve yazılı onam alınmıştır.Araştırma kapsamına alt ekstremite derin ven sistemi renkli doppler ultrasonografide DVT tespit edilen, masif ödem ve venöz yetersizliği olan hastalar dahil edilmemiştir. İki grubun homejenliğinin sağlanması için yaş, eğitim ve çalışma durumu, sigara içme, ameliyat ve DVT öyküsü, soygeçmişte DVT, kalp yetersizliği, MI, varis, trombofili, tıbbi tanı, yapılan ameliyat, anestezi tipi, ameliyat pozisyonu, ameliyat süresi, trombosit ve PTZ değeri, antikoagulan tedavi süresi, mobilizasyona başlama zamanı, çorap kullanma süresi açısından eşleştirilmiştir. Verilen istatistiksel analizinde; Ki-kare testi, student t, Mann Whitney-U ve tekrarlı ölçümlerde varyans analizi kullanılmıştır.Çalışmaya alınan hastaların tamamı erkek olup; diz altı ve uyluk boyu çorap grupların yaş ortalaması =61.72±9.05 yıl ve =62.13±7.02 yıldır. Gruplarda ameliyat süresi sırasıyla 174.31±68.64 dakika ve 177.38±72.89 dakikadır. Elastik basınçlı çorap kullanım süreleri sırasıyla 6.09±1.30 gün ve 6.18±1.4 gündür. Taburcu olmadan önce yapılan alt ekstremite renkli doppler ultrasonografi sonucuna göre her iki grupta yer alan hastaların hiç birinde derin ven trombozu saptanmamıştır. Derin ven trombozu septomları üç farklı zamanda değerlendirildiğinde çok az sayıda hastada yaşandığı ancak hiç birinde DVT tanısının doğrulanmadığı görülmüştür. Hastaların memnuniyet durumları değerlendirildiğinde, verilen eğitim, erken mobilizasyon ve kullandıkları elastik basınçlı çoraba yönelik memnuniyetlerinin yüksek olduğu görülmüştür. Elastik basınçlı çoraptan kaynaklanan rahatsızlıklar incelendiğinde diz altı çorap grubunda sıkma hissinin %22.7, sıcaklık hissinin %27.3, ciltte kuruluğu %13.6 olduğu, uyluk boyu çorap grubunda aşağı doğru kayma durumu ve sıcaklık hissinin %22.7, kaşıntı hissinin %18.2, doku yaralanması, hassasiyetin %13.6 oranında yaşandığı görülmüştür. Yaşanan rahatsızlıklara göre iki grup arasında anlamlı fark saptanmamıştır.Sonuç olarak; ameliyat sonrası DVT'yi önlemede diz altı ve uyluk boyu elastik basınçlı çorap arasında fark olmadığı ancak kullanım kolaylığı, hasta konforu, olası komplikasyonların önüne geçmek için diz altı elastik basınçlı çorabın ameliyat sonrası kullanımını önermekteyiz.

Abstract:
This research is a prospective randomized study planned to evaluate the prevention effect of the lenght of compression stocking on deep vein thrombosis after operation.Resarch has been carried out in Ege University Faculty of Medicine Hospital Urology Clinic between September 2010- June 2011. The sample consisted of 44 patients who were subjected to radical prostatectomy and urinary diversion. Twenty two patients used below knee compression stocking and 22 patients used thigh length compression stocking.In data collection, Patient Assessment Form, Patient Education Booklet, Deep Vein Thrombosis Symptoms Form, Results of Color Doppler Ultrasonography, Patient Satisfaction Form were used. For the implementation of the research, ethics committee written approval, written approval of the institution and verbal and written informed consent from participants have been received.The patients, who have been diagnosed DVT in Color Doppler ultrasonography, has massive edema and venous insufficiency were excluded from the research. In this research age, education and working status, smoking, operation and DVT story, DVT in family history, cardiac failure, MI, varicose vein, thrombophilia, diagnostic, the surgery, anesthesia type, surgical position, duration of surgery, platelet and PTZ value, duration of anticoagulant treatment, mobilization time have been matched in order to ensure the group homogenity in terms of duration of using the stocking. To analyze the data, Chi-square test, studentt, Mann-Whitney-U and repeated measures analysis of variance have been used.All of the patients are male, mean age groups of below-knee and thigh length stocking are =61.72±9.05 years and =62.13±7.02 years. The operation time in groups is respectively 174.31±68.64 minutes ve 177.38±72.89 minutes. The usage duration of compression stocking is repectively 6.09±1.30 days ve 6.18±1.4 days. According to the results in the lower extremity Color Doppler Ultrasonography done before being discharged, deep vein thrombosis have been determined in none of the patients in both groups. When deep vein thrombosis symptoms evaluated in three different times, it is seen that very small number of patients experienced but diagnosis of DVT was verified for none of the patients. The satisfaction situations for education given by the researcher, early mobilization and for the use of compression stocking are higher.Compression stocking sourced discomfortare mostly in the below knee compression stocking group pressing sense 22.7%, for the feeling of warmth 27.3%, dryness of the skin 13.6%, thigh length compression stocking slipping down, availability, and temperature sense 22.7%, of the feeling of itching, tissue injury 18.2%, the sensitivity is experienced by 13.6%. According to the illnesses no significant differences are determined between two groups.As a result, as below-knee and thigh length compression stocking in preventing DVT after surgerys no significant differences. But the ease of use, patient comfort, avoiding possible complications, the use of below-knee elastic stocking pressure is recommended after surgery.