Değişen muhalefet etme biçimleri
Changing forms of opposition
Yazar: TUĞÇE GÜR TÜRKDOĞAN
Danışman: PROF. DR. ATİLLA GÖKTÜRK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Değişim = Change ; Kamusal alan = Public space ; Kapitalist devlet = Capitalist state ; Kapitalizm = Capitalism ; Muhalefet = Opposition ; Muhalefet hareketleri = Opposition movements ; Postfordizm = Postfordism ; Siyasi muhalefet = Political opposition

Özet:
Bu çalışmanın amacı, mevcut toplumsal formasyonda gerçekleştirilen toplumsal muhalefeti aktörleri, etkileri, araçları ve değişimi bağlamında tarihsel olarak incelemektir. 
Toplumsal muhalefet, yurttaşlık hukuku çerçevesinde gerçekleştirilen ve hak ve özgürlüklerle desteklenen bir olgu ve faaliyet olarak modern devlete özgü bir kavramdır. Ancak yine de sınıflı toplumların ortaya çıkmasından itibaren tabii sınıflar siyasal iktidarların uygulamalarına ya da baskısına karşı direnmişlerdir. Pre-kapitalist toplumlarda baskıya karşı direniş, aktif ya da pasif bir şekilde yerine getirilen "karşı duruş" ve "günlük direniş pratikleri" şeklinde hayat bulmuştur. Bu bağlamda değişen muhalefet etme biçimlerine ilişkin ilk bulgu, pre- kapitalist toplumlardan kapitalist toplumlara geçiş ile birlikte direniş biçimlerinin bir "hak nosyonuna" ulaştığıdır. 
Tarihin belirli bir momentinde kapitalizmin aldığı biçimin örgütlenme özellikleri ile muhalefet etme biçimleri arasındaki karşılıklı ilişkiyi ortaya koyabilmek amacıyla Fordist Muhalefete Geçiş, Fordist Muhalefet ve Post-Fordist Muhalefet dönemi şeklinde bir kavramsallaştırmaya gidilmiştir. Siyasal iktidara yönelik toplumsal muhalefetin pratikteki görüngeleri, birikim koşulları ve araçları üzerinden ele alınarak grev, sendika ve toplumsal hareketler bağlamında incelenmiştir. Her üç dönemde de toplumsal muhalefetin kullandığı eylem repertuarlarının etkinliğinin nicel ve nitel olarak emeğin ve üretimin örgütlenmesinden etkilendiği bulgusu elde edilmiştir. 
Post-Fordist çağda toplumsal muhalefetin sahip olduğu imkanlar ve sınırlılıklar dahilinde yeni muhalefet etme biçimleri tartışılmış ve müşterekleştirme pratikleri, ağ mücadeleleri ve sosyal medya günümüz toplumsal formasyonunda gerçekleşen yeni muhalefet biçimleri kapsamında ele alınarak güncel eylem repertuarları üzerinden incelemesi yapılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Toplumsal Muhalefet, Kapitalizm, Kapitalist Devlet, Kamusal Alan, Fordist Muhalefet, Post-Fordist Muhalefet, Yeni Muhalefet Etme Biçimleri

Abstract:
The aim of this study is to examine the social opposition realized in the current social formation in the context of its actors, effects, tools, and change historically.
Social opposition is a concept unique to the modern state as a phenomenon and activity realized within the framework of citizenship law and supported by rights and freedoms. However, since the emergence of class societies, natural classes have resisted the practice or pressure of political powers. In pre-capitalist societies, resistance to oppression has come to life in the form of "opposition" and "daily practices of resistance", which are carried out actively or passively. In this context, the first finding regarding the changing forms of opposition is that with the transition from pre-capitalist societies to capitalist societies, forms of resistance reach a "notion of right".
In order to reveal the reciprocal relationship between the organizational features of the form taken by capitalism and the forms of opposition at a certain moment in history, a conceptualization has been made as Transition to Fordist Opposition, Fordist Opposition, and Post-Fordist Opposition period. The phenomena of social opposition to the political power in practice are analyzed in the context of strikes, trade unions, and social movements, through the conditions and means of accumulation. In all three periods, it was found that the effectiveness of the action repertoires used by the social opposition was affected quantitatively and qualitatively by the organization of labor and production.
Within the possibilities and limitations of social opposition in the Post-Fordist era, new forms of opposition were discussed and the practices of commoning, network struggles, and social media were examined within the scope of the new forms of opposition taking place in today's social formation, and examined through the current action repertoires.


Keywords: Social Opposition, Capitalist State, Public Sphere, Fordist Opposition, and Post-Fordist Opposition