Tip 2 diabetes mellitus tanılı hastalarda tiyol-disülfid homeostazisi ile periferik diyabetik nöropati arasındaki ilişki
The relationship between thiol-disulfide homeostasis and peripheral diabetic neuropathy in patients with type 2 diabetes mellitus diagnosed
Yazar: DERYA ÜSTÜN EROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. DEVRİM SİNEM KÜÇÜKSARAÇ KIYICI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Diabetik nefropatiler = Diabetic nephropathies ; Diabetik nöropatiler = Diabetic neuropathies ; Disülfitler = Disulfides ; Homeostaz = Homeostasis ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Tiyoller = Thiols

Özet:
Amaç: Çalışmamızda tip 2 DM tanılı hastalarda oksidatif stres göstergelerinden olan total antioksidan kapasite (TAK), ileri oksidan protein ürünleri (AOPP) ve tiyol-disülfid homeostaz parametreleri ile diyabetin önemli mikrovasküler komplikasyonlarından olan diyabetik periferik nöropati (PNP) arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlandı.
Yöntem ve Gereç: Tip 2 DM tanısı bulunan 80 (erkek/kadın=34/46) hasta ve 19 sağlıklı kontrol çalışmaya alındı. Tüm hastalar PNP varlığı açısından Michigan Nöropati Tarama Testi (MNTT) ve Elektronöromiyografi (EMG) ile değerlendirildi. Hasta ve kontrollerden alınan serum örneklerinden TAK, AOPP ve tiyol-disülfid homeostaz parametreleri olan total ve nativ tiyol ile disülfid düzeyleri çalışıldı.
Bulgular: Hastalar EMG veya MNTT sonuçlarına göre PNP var/yok olarak gruplandırılarak karşılaştırıldığında serum TAK, AOPP düzeyleri ve tiyol-disülfid homeostaz parametreleri açısından istatistiksel anlamlı fark saptanmadı. Hastalar EMG ve MNTT sonuçlarından her ikisinin de pozitif ve negatif olmasına göre PNP'si var/yok olarak tekrar gruplandırıldığında ise PNP'si olan grupta olmayanlara kıyasla HbA1c (%9,5±2,0 ile %8,0±1,8; p=0,019) ve trigliserid düzeyleri (204,4±77,0 ile 151,7±58,5 mg/dL; p=0,014) yüksek, serum total tiyol düzeyleri ise (540,4±39,9 ile 566,7±52,6 µmol/L; p=0,038) istatistiksel olarak anlamlı düşük saptandı. Serum TAK, AOPP, nativ tiyol ve disülfid düzeyleri açısından fark yoktu. Ancak tip 2 DM tanılı hastalar kontrol grubu ile karşılaştırıldığında diyabetik hastaların serum CRP, AOPP, total tiyol ve nativ tiyol düzeylerinin istatistiksel anlamlı olarak daha yüksek olduğu saptandı (sırasıyla p değeri 0,001; 0,002; 0,02 ve 0,03).
Sonuç: Çalışmamızda diyabetik PNP'si olan hastalarda bulunmayanlara kıyasla oksidatif stres göstergeleri olan serum TAK, AOPP ve tiyol-disülfid homeostaz parametreleri açısından anlamlı artış saptanmadı. Bu sonuçlar çalışmamızda değerlendirilen oksidatif stres parametrelerinin PNP varlığından çok diyabet varlığı ile daha yakın ilişkili olduğunu düşündürmektedir.

Anahtar Kelimeler: Diyabetik periferik nöropati, oksidatif stres, thiol-disülfid homestaz, total antioksidan kapasite, ileri oksidasyon protein ürünleri

Abstract:
Aim: In our study, we aimed to evaluate the relationship between oxidative stress markers such as total antioxidant capacity (TAC), advanced oxidant protein products (AOPP) and thiol-disulfide homeostasis parameters and diabetic peripheral neuropathy (PNP), an important microvascular complication of diabetes mellitus.
Material and Methods: 80 (male/female= 34/46) patients with type 2 DM and 19 healthy controls were included in the study. All patients were assessed for PNP by Michigan Neuropathy Screening Test (MNTT) and Electronmyromiography (EMG). TAC, AOPP and total thiols, native thiols and disulfide levels of thiol-disulfide homeostasis parameters were studied in serum samples of patients and controls.
Results: There was no statistically significant difference between serum TAC, AOPP levels and thiol-disulfide homeostasis parameters when patients were grouped as those with and without PNP according to EMG or MNTT results. When the patients were regrouped as with and without PNP according to both positive and negative results of EMG and MNTT, serum HbA1c (9.5±2,0% vs 8.0±1.8%; p=0.019) and triglyceride levels (204.4±77.0 vs 151.7±58.5 mg/dL, p=0.014) were significantly higher while serum total thiol levels (540.4±9.9 vs 566.7±2.6 μmol/L, p=0.038) were lower in diabetic patients with PNP compared to diabetic patients whithout PNP. There was no difference between serum TAC, AOPP, native thiol and disulfide levels. However, when compared with the control group, serum CRP, AOPP, total thiol and native thiol levels were found higher in patients with type 2 DM (p=0.001, p=0.002, p=0.02 and p=0.03; respectively).
Conclusions: In our study, there was no significant increase in serum TAC, AOPP, and thiol-disulfide homeostasis parameters, which are indicative of oxidative stress, in diabetic patients with PNP compared to those without PNP. These results suggest that the oxidative stress parameters assessed in our study are more closely related to the presence of diabetes rather than the presence of PNP.

Keywords: Diabetic peripheral neuropathy, oxidative stress, thiol-disulfide homestase, total antioxidant capacity, advanced oxidation protein products