Makine öğrenme yaklaşımlarını kullanarak COVID-19 korkusu ve yaşam kalitesinin sosyal fobi üzerine etkisi
Fear of COVID-19 and quality of life effect on social phobia by using machine learning approaches
Yazar: FARUK ERENCAN BALABAN
Danışman: DR. NİHAN POTAS
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Hastane İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology ; Psikoloji = Psychology ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Agorafobi = Agoraphobia ; COVID 19 = COVID 19 ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Makine öğrenmesi = Machine learning ; Okul yaşam kalitesi = Quality of school life ; Psikososyal sorunlar = Psychosocial problems ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Sosyal fobiler = Phobia-social ; Stres-psikolojik = Stress-psychological ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu araştırma, COVID-19 korkusunun ve yaşam kalitesinin sosyal fobi üzerindeki  etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada demografik özellikler için Demografik Veri Formu oluşturulmuş, sosyal fobi düzeyini belirlemek adına Liebowitz Sosyal Fobi Ölçeği, Yaşam Kalitesi düzeyini belirlemek adına EUROHIS-WHOQOL-8 (Yaşam Kalitesi Ölçeği)  ve COVID-19 Korkusu düzeyini belirlemek adına FCV-19S (COVID-19 Korku Ölçeği)  kullanılmıştır. Çalışmaya 20 yaş üstü, Türkiye'de yaşayan ve psikiyatrik tedavi görmemiş veya görmeyene bireyler dahil edilirken ölçek sorularına ve demografik veri formuna gerçek dışı veya hatalı cevap veren bireyler çalışmadan dışlanmıştır. Çalışma basit örnekleme yöntemi kullanılarak 26.01.2021 ile 26.01.2022 tarihleri arasında elde edilen 1418 örneklemeden 183 dışlanma ile   nihai 1235 örnekleme miktarına ulaşılarak gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizi R 4.1.2, Python 2022.4.0, weka-3.8.6 ve JASP 0.16.1 programları kullanılarak yapılmıştır. Anlamlılık düzeyi olarak p =.05 olarak belirlenmiştir. Liebowitz Sosyal Fobi düzeyleri ve alt-boyutları; COVID-19 hastalığına yakalanma durumuna göre farklılık gösterirken (p = 0.03)  COVID-19 korkusu düzeyi: kronik hastalık durumuna (p = <0.001) ve COVID-19 hastalığına yakalanma durumuna (p = 0.014) göre farklılık göstermiştir. Yaşam kalitesi düzeyi: kronik hastalık durumuna (p = <0.001) ve COVID-19 hastalığına yakalanma durumuna (p = 0.002) göre farklılık göstermiştir. Sonuç olarak COVID-19 korkusu artışı sosyal fobi şiddetini artırırken yaşam kalitesinin düşmesine neden olmaktadır. İlerleyen çalışmalarda örneklemin bağımsız değişkenlere dengeli dağılması ve komorbid hastalıkların daha geniş yelpazede kapsanması yararlı olacaktır.

Abstract:
This research was conducted to determine the impact of COVID-19 fear and quality of life on social phobia.In the study, a Demographic Data Form was created for demographic characteristics, Liebowitz Social Phobia Scale was used to determine the level of social phobia, EUROHIS-WHOQOL-8 (Quality of Life Scale) was used to determine the Quality of Life level and FCV-19S (COVID-19 Fear Scale) was used to determine the level of COVID-19 Fear.While individuals over the age of 20, living in Turkey and those who have not received or have not received psychiatric treatment were included in the study, individuals who gave unrealistic or incorrect answers to the scale questions and demographic data form were excluded from the study.The study was carried out using the simple sampling method by reaching the final sampling amount of 1235 with 183 exclusions from 1418 samplings obtained between 26.01.2021 and 26.01.2022.The data were analyzed using R 4.1.2, Python 2022.4.0, weka-3.8.6 and JASP 0.16.1 programs.The significance level was determined as p = .05.Liebowitz Social Phobia levels and sub-dimensions; The level of fear of COVID-19 varied according to the status of contracting COVID-19 disease (p = 0.03), while the level of fear of COVID-19 varied according to the chronic disease status (p = <0.001) and the status of contracting COVID-19 disease (p = 0.014).Quality of life level: differed according to chronic disease status (p = <0.001) and COVID-19 disease status (p = 0.002).As a result, the increase in fear of COVID-19 increases the severity of social phobia and causes a decrease in the quality of life.In the following studies, it will be useful to distribute the sample evenly to independent variables and to cover a wider range of comorbid diseases.