Sezaryen operasyonlarında spinal ve kombine spinal-epidural anestezinin oturur veya sağ lateral pozisyonlarda yapılmasının blok özellikleri ve hipotansiyon şiddetine etkileri
The effects of spinal and combined spinal-epidural anaesthesia performing sitting or right lateral positions on the characteristics of block and the severity of hypotension for cesarean delivery
Yazar: YASEMİN ÖZKAN PEKUZ
Danışman: PROF. DR. ÜNASE BÜYÜKKOÇAK
Kırıkkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Bupivakain = Bupivacaine ; Sezaryen operasyonu = Cesarean section

Özet:
Günümüzde sezaryen operasyonlarında; en sık tercih edilen anestezi yöntemleri spinal (SA) ve kombine spinal-epidural anestezi (KSEA)'dir. Bu çalışmada elektif sezaryen operasyonlarında KSEA ve SA'nin oturur veya sağ lateral dekübitüs pozisyonlarda uygulanmasının; blok özellikleri ve başta spinal hipotansiyon olmak üzere spinal anestezi komplikasyonları yönünden karşılaştırılması, bununla birlikte en güvenli, konforlu yöntem ve pozisyon kombinasyonunun saptanması amaçlandı.Hastanemiz etik komitesi onayı alınarak, elektif sezaryen operasyonu geçirecek ASA-I grubu 80 gebe hasta çalışmaya dahil edildi. Randomize olarak dört gruba ayrıldı; oturur pozisyonda KSEA (Grup-I, n:20), sağ lateral dekübitüs pozisyonunda KSEA (Grup-II, n: 20), oturur pozisyonda SA (Grup-III, n:20) ve sağ lateral dekübitüs pozisyonunda SA (Grup-IV, n:20) uygulanan grup. Spinal blok, L3-4 aralığından hiperbarik bupivakain %0.5, 12.5 mg kullanılarak yapıldı. KSEA gruplarında epidural kateter sadece postoperatif analjezi için kullanıldı. Hemodinamik parametreler, duyusal ve motor blok seviyeleri; ilk 8 dakikada 2, 8-20. dakikalarda 4 dakika ara ile, sonrasında 30, 40, 50, 70 ve 90. dakikalarda not edildi. Vazopressör ihtiyacı, işlem süresi, komplikasyonlar kaydedildi.Gruplar arasında demografik özellikleri bakımından anlamlı bir farklılık yokken, Grupların ortalama arter basınçları (OAB) karşılaştırıldığında Grup-III'de 16.dakikada Grup-I'e, 20. dakikada ise Grup-IV'e göre anlamlı derecede yüksek olarak tespit edildi. Her bir grubun OAB değişimleri değerlendirildiğinde; Grup-I ve Grup-IV'de tüm çalışma evrelerinde OAB'larının bazal değere göre belirgin olarak düşük olduğu gözlendi. Duyusal blok seviyeleri; Grup-III ve Grup-IV'de 2 ve 6. dakikalarda Grup-I'e, 4 ve 6.dakikalarda ise Grup-II'ye göre anlamlı derecede yüksek olarak tespit edildi. Motor blok seviyeleri değerlendirildiğinde; Grup-IV'de 2. dakikada Grup-I ve Grup-III'e, 4. dakikada ise Grup-I, Grup-II ve Grup-III'e göre belirgin derecede yüksekti. Duyusal bloğun T6 dermatomuna ulaşma süresi Grup-IV'de, Grup-I ve Grup-II'ye göre, Grup-III'de ise Grup-II'ye göre anlamlı derecede kısa bulundu. İşlem süresi Grup-II'de Grup-I, Grup-III ve Grup-IV'e göre, Grup-I'de ise Grup-III. ve Grup-IV'e göre uzun olarak tespit edildi.Sonuç olarak, hem KSEA hem de SA oturur veya sağ lateral dekübitüs pozisyonlarında uygulandığında etkin ve güvenli bir anestezi sağlandı. Ancak oturur pozisyonda SA uygulamasının diğer anestezi ve uygulama pozisyonu kombinasyonlarına göre daha hızlı, güvenli ve konforlu bir anestezi-analjezi sağladığı kanaatine varıldı.

Abstract:
Nowadays, the most preferential techniques for cesarean section are spinal (SA) and combined spinal-epidural anaesthesia (CSEA). In this study, we aimed to compare the practise of SA and CSEA performed in the sitting or right lateral decubitus positions for elective cesarean operations, in terms of block characteristics and the complications of spinal anaesthesia especially spinal hypotension.After the Local Ethics Commitee approval, 80 parturients with ASA physical status I scheduled for elective cesarean section were enrolled to the study. Patients were randomly allocated to four groups; CSEA in sitting position (Group-I, n:20), CSEA in right lateral decubitus position (Group-II, n:20), SA in sitting position (Group-III, n:20) and SA in right lateral decubitus position (Group-IV, n:20). Spinal block was performed at L3-4 interspace using hyperbaric bupivacaine %0.5, 12.5 mg. Epidural catheters were used only for postoperative analgesia in the CSEA groups. Haemodynamic parameters, the height of sensory block and the degree of motor block were noted for every 2 minutes for the initial 8 minutes, then every 4 minutes until the 20th minutes.and then at the 30th, 40th, 50th, 70th and 90th minutes. The need of vasopressor, the duration of the procedure and complications were also recorded.While demographic charecteristics were copmparable among the groups, mean arterial pressure (MAP) values of Group-III were calculated significantly higher than the values of Group-l at 16th minutes, the values of Group-IV at 20th minutes. When comparing the changes of MAP values within the groups, MAP values of Group-I and Group-IV were significantly lower than the baseline, at all study stages. The height of sensory block of Group-III and Group-IV were significantly higher than the block in Group-I at the 2nd and 6th minutes, and the block in Group-II at 4th and 6th minutes. The degrees of motor block in Group-IV at 2nd minutes were significantly higher than the block in Group-I and Group-III, and at the 4th minutes the degrees of motor block in Group-IV were significantly higher than the block in Group-I, Group-II and Group-III. Time taken to reach T6 dermatomal sensory block was found significantly shorter in Group-IV when comparing with Group-I and Group-II, and in Group-III when comparing with Group-II. The durations of the procedure in Group-II were longer than the durations in Group-I, Group-III, and Group-IV, and the durations of the procedure in Group-I were longer than the durations in Group-III and Group-IV.In conclusion, an effective and safe anaesthesia was elicited with SA and CSEA in either sitting or the right lateral decubitus position. But it was supposed that SA in sitting position provided more rapid, confidential and comfortable anaesthesia-analgesia when comparing with other anaesthetic techniques and positions.