Makroekonomik göstergelerin takipteki kredilere etkisi: Türkiye'de sektörel bazlı bir uygulama
The effect of macroeconomic indicators on non-performing loans: Sectoral based an applied research in Turkey
Yazar: ABDURRAHMAN ÖZCİĞER
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET SABRİ TOPAK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Para Sermaye Piyasaları ve Finansal Kurumlar Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Banka kredileri = Bank credits ; Bankalar = Banks ; Kredi riski = Credit risk ; Krediler = Credits ; Makroekonomi = Macroeconomy ; Makroekonomik faktörler = Macroeconomic factors ; Risk = Risk ; Takipteki krediler = Non-performing loans ; Zaman serileri analizi = Time series analysis

Özet:
Bankacılıkta en temel risk türü olan kredi riski, kredilerin zamanında ve tam ödenmeme olasılığı olarak ifade edilmektedir. Kredilerin takibe dönüşüm oranı, kredi riskinin en önemli göstergesidir. Ekonomik koşullar kredilerin geri ödenebilme gücünü etkilemektedir. Kredi riskinin artması fon maliyetini artırmakta, şirketlerin finansman tercihlerini, yatırım kararlarını ve firma değerini etkilemektedir.
Makroekonomik göstergelerin takipteki krediler üzerindeki etkisini ticari krediler açısından araştırmak amacıyla yapılan bu çalışma, Türkiye'de konu üzerine sektörel bazlı olarak uygulanan en geniş kapsamlı ilk çalışma niteliğindedir. Modellerde sektörlere ilişkin Takibe Dönüşüm Oranı (NPLr) bağımlı değişken olarak kullanılmıştır. Modellerde kullanılan bağımsız değişken ise enflasyon oranı, faiz oranı, işsizlik oranı, döviz kuru ve imalat sanayi kapasite kullanım oranıdır. 2011:01-2019:12 dönemine ilişkin aylık verilerin kullanıldığı araştırmada imalat sanayi, inşaat, toptan-perakende ticaret, otel-restoranlar, taşımacılık-depolama-haberleşme ve tarım-avcılık-ormancılık-balıkçılık sektörlerindeki şirketlere mevduat bankaları tarafından verilen ticari kredilere ilişkin veriler kullanılmıştır. Analizlerde ekonometrik yöntem olarak, VAR analizi, etki tepki fonksiyonları yöntemi analizi ve varyans ayrıştırması yöntemi uygulanmıştır.
Analiz sonucunda; enflasyon oranının ve döviz kurunun kredi riskini sektörel bazda pozitif veya negatif etkilediği, faiz oranının kredi riskini tüm sektörlerde pozitif etkilediği, işsizlik oranının kredi riskini otel ve restoran sektörü dışındaki diğer sektörlerde pozitif etkilediği, kapasite kullanım oranının ise kredi riskini imalat sanayi sektörü için negatif etkilediği, diğer sektörlerde pozitif veya negatif etkilediği tespit edilmiştir.

Abstract:
Credit risk, which is the most basic type of risk in banking, is expressed as the possibility of the loans not being paid on time and in full. The Non-Performing Loan Ratio (NPLr) is the most important indicator of credit risk. The conditions of the economy in which companies operate affect the repayment power of loans. Increasing credit risk increases the cost of funds of all units in the economy. This situation affects companies' financing preferences, investment decisions and firm value.
This study was conducted on the effect of NPL in order to investigate the macroeconomic indicators in terms of commercial loans. It is the first comprehensive study nature broadest application based on sectoral issues in Turkey. In the models in which NPLr is used as a dependent variable, inflation rate, interest rate, unemployment rate, exchange rate and manufacturing industry capacity utilization rate are included as independent variables. Data on commercial loans granted by deposit banks to companies in the manufacturing industry, construction, wholesale-retail trade, hotel-restaurants, transportation-storage-communication and agriculture-hunting-forestry-fishing sectors in the study. The monthly data was used for the period 2011:01-2019:12. VAR analysis, impulse response functions analysis and variance decomposition method were used as econometric methods in the analyzes.
As a result of the analysis; inflation rate and exchange rate affect credit risk positively or negatively on sectoral basis, interest rate affects credit risk positively in all sectors, unemployment rate affects credit risk positively in other sectors except hotel and restaurant sector, capacity utilization rate affects credit risk negatively for manufacturing industry sector, or has been found to affect negatively.