Fen eğitiminde alternatif değerlendirme yaklaşımlarının öğrencilerin sınav kaygısına ve öğrenmede kalıcılığa etkisi
The effect of alternative assessment attitudes in science lectures on the level of examination anxiety of students and the level of performance of learning
Yazar: ÜMİT İZGİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BERNA GÜCÜM
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ilköğretim fen bilgisi dersinde alternatif değerlendirmeyaklaşımlarının kullanılmasının öğrencilerinin sınav kaygı düzeylerine ve öğrenmedekalıcılık düzeyleri üzerine etkinsi belirlemektir. Araştırma, 2005?2006 öğretim yılındaAnkara İli Beytepe İlköğretim Okulunda gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya toplam 66sekizinci sınıf öğrencisi katılmıştır. Bu öğrencilerden 35'i deney grubu, 31'i ise kontrolgrubunu oluşturmuştur. Deney grubunda alternatif değerlendirme yaklaşımlarındanportfolyo (bireysel gelişim dosyası) değerlendirme yöntemi, kontrol grubunda isegeleneksel kâğıt-kalem testleri değerlendirme yöntemi kullanılmıştır. Veri toplamakamacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen ?Genetik? ünitesiyle ilgili başarı testi ileSpielberger tarafından geliştirilen ve Albayrak ve Öner tarafından Türkçeye adapteedilen ?Sınav Kaygı Envanteri? kullanılmıştır. Elde edilen veriler iki yönlü-ANOVA,bağımsız gruplar t-testi ve Pearson Momentler Çarpımı Korelasyoun ile test edilmiştir.Araştırma sonuçları şöyle özetlenebilir: Alternatif değerlendirme yaklaşımlarınınkullanıldığı deney grubundaki öğrencilerin başarı düzeyleri ile geleneksel kâğıt-kalemtestlerinin kullanıldığı kontrol grubundaki öğrencilerin başarı düzeyleri arasında deneygrubunun lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır. Değerlendirmeyönteminin başarı düzeyine etkisinde, cinsiyet değişkeni dikkate alındığında, alternatifdeğerlendirme yaklaşımlarının kullanıldığı deney grubundaki kız öğrencilerin başarıdüzeyleri, geleneksel kâğıt-kalem testlerinin kullanıldığı kontrol grubundaki kızöğrencilerin başarı düzeylerinden daha yüksektir, ancak istatistiksel olarak anlamlıdeğildir. Alternatif değerlendirme yaklaşımlarının kullanıldığı deney grubundaki erkeköğrencilerin başarı düzeyleri ile geleneksel kâğıt-kalem testlerinin kullanıldığı kontrolgrubundaki erkek öğrencilerin başarı düzeyleri arasında deney grubunun lehineistatistiksel olarak anlamlı bir fark vardır. Alternatif değerlendirme yaklaşımlarınınkullanıldığı deney grubundaki öğrencilerin öğrenmede kalıcılık düzeyleri ile gelenekselkâğıt-kalem testlerinin kullanıldığı kontrol grubundaki öğrencilerin öğrenmede kalıcılıkdüzeyleri arasında deney grubunun lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğusaptanmıştır. Değerlendirme yönteminin öğrenmede kalıcılık düzeyine etkisinde,cinsiyet değişkeni dikkate alındığında, alternatif değerlendirme yaklaşımlarınınkullanıldığı deney grubundaki erkek öğrencilerin öğrenmede kalıcılık düzeyleri ilegeleneksel kâğıt-kalem testlerinin kullanıldığı kontrol grubundaki erkek öğrencilerinöğrenmede kalıcılık düzeyleri arasında deney grubunun lehine istatistiksel olarakanlamlı bir fark vardır. Benzer şekilde, alternatif değerlendirme yaklaşımlarınınkullanıldığı deney grubundaki kız öğrencilerin öğrenmede kalıcılık düzeyleri ilegeleneksel kâğıt-kalem testlerinin kullanıldığı kontrol grubundaki kız öğrencilerinöğrenmede kalıcılık düzeyleri arasında deney grubunun lehine istatistiksel olarakanlamlı bir fark vardır. Alternatif değerlendirme yaklaşımlarının kullanıldığı deneygrubundaki öğrencilerin sınav kaygı düzeyleri ile geleneksel kâğıt-kalem testlerininkullanıldığı kontrol grubundaki öğrencilerin sınav kaygı düzeyleri arasında istatistikselolarak anlamlı bir fark saptanmamıştır. Değerlendirme yönteminin sınav kaygı düzeyineetkisinde, cinsiyet değişkeni dikkate alındığında, alternatif değerlendirmeyaklaşımlarının kullanıldığı deney grubundaki kız öğrencilerin sınav kaygı düzeylerininortalaması, geleneksel kâğıt-kalem testlerinin kullanıldığı kontrol grubundaki kızöğrencilerin sınav kaygı düzeylerinin ortalamasından daha yüksektir. Ancak; alternatifdeğerlendirme yaklaşımlarının kullanıldığı deney grubundaki erkek öğrencilerin sınavkaygı düzeylerinin ortalaması geleneksel kâğıt-kalem testlerinin kullanıldığı kontrolgrubundaki erkek öğrencilerin sınav kaygı düzeylerinin ortalamasından daha düşüktür.Ayrıca alternatif değerlendirme yaklaşımlarının kullanıldığı deney grubundaki erkeköğrencilerin sınav kaygı düzeylerinin ortalaması, alternatif değerlendirmeyaklaşımlarının kullanıldığı deney grubundaki kız öğrencilerin sınav kaygı düzeylerininortalamasından daha düşüktür. Alternatif değerlendirme yaklaşımının kullanıldığı deneygrubundaki öğrencilerin başarı düzeyleri ile sınav kaygı düzeyleri arasında ve yinealternatif değerlendirme yaklaşımının kullanıldığı deney grubundaki öğrencilerinöğrenmede kalıcılık düzeyleri ile sınav kaygı düzeyleri arasında ters yönde, anlamlı birilişki vardır.Anahtar Sözcükler:Alternatif Değerlendirme, Sınav Kaygısı, Öğrenmede Kalıcılık

Abstract:
The aim of this study is to determine the effect of application of alternative assessmentattitudes in science lectures on the level of examination anxiety of students and the levelof permanence of learning. The study was conducted in Beytepe Primary Schoollocated in the city of Ankara between 2005 and 2006 teaching years. A total of 66 8thlevel students were enrolled. 35 of these constituted the study group and the rest 31constituted the control group. Among alternative assessment attitudes, portfolio(individual improvement file) assesment method was used in the study group whereasin the control group traditional paper-pencil tests assessment method was used. In orderto collect data ?genetic? unity associated success test which was developed by theinvestigator and ?examination anxiety inventory? which was developed by Spielbergerand adapted to Turkish by Albayrak and Öner were used. Obtained data were tested byusing two way ANOVA, independent samples t test and Pearson?s correlation test.The success levels between the students in the study group in whom alternativeassessment attitutes were used and the students in the control group in whom traditionalpaper-pencil tests were used were different statistically in favor of the study group.When sex variable was considered in the effect of assessment methods on success level,the success levels of the female students in the study group where alternativeassessment attitudes were used was higher than the success levels of the female studentsin the control group where traditional paper and pencil tests were used; however thisdifference was not statistically different. There was a statistically significant differencebetween the success levels of the male students in the study group where alternativeassessment attitudes were used and the male students in the control group wheretraditional paper and pencil tests were used in favor of the study group.A statistically significant difference was found between the levels of permanence oflearning of the students in the study group where alternative assessment attitudes wereused and the students in the control group where traditional paper and pencil tests wereused in favor of the study group. When sex variable was considered in the effect ofassessment methods on level of permanence of learning, there was a statisticallysignificant difference between the levels of permanence of learning of the male studentsin the study group where alternative assessment attitudes were used and the levels ofpermanence of learning of the male students in the control group where traditional paperand pencil tests were used in favor of the study group. Similarly there was a statisticallysignificant difference between the levels of permanence of learning of the femalestudents in the study group where alternative assessment attitudes were used and thelevels of permenance of learning of the female students in the control group wheretraditional paper and pencil tests were used in favor of the study group. No statisticallysignificant difference was found with respect to examination anxiety levels of studentsin the students of the study group where where alternative assessment attitudes wereused and the students of the control group where traditional paper and pencil tests wereused. When sex variable was considered in the effect of assessment methods onexamination anxiety level, the mean examination anxiety levels of the female studentsin the study group where alternative assessment attitudes were used was higher than themean examination anxiety levels of the female students in the control group wheretraditional paper and pencil tests were used.However, the mean of the examination anxiety levels of the male students in the studygroup where alternative assessment attitudes were used was lower than the mean of theanxiety levels of the male students in the control group where traditional paper andpencil tests were used. In addition the mean of the examination anxiety levels of themale students in the study group where alternative assessment attitudes were used waslower than the mean examination anxiety levels of the female students in the studygroup where alternative assessment attitudes were used. An inverse significantassociation exists between the success levels and the examination anxiety levels andagain between the level of permanence of learning and the examination anxiety levels ofthe students in the study group where alternative assessment attitudes were used..Key Words:Alternative assessment, examination anxiety, permanence of learning