Büyük işletmelerde entelektüel sermayenin yenilikçiliğe dayalı rekabet üstünlüğüne etkisi: Eskişehir'de kurulu işletmeler üzerinde bir araştırma
The impact of intellectual capital of large firms on their innovation based competitive advantage: A research on businesses established in Eskişehir
Yazar: DENİZ YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. KURTULUŞ YILMAZ GENÇ
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Büyük ölçekli işletmeler = Large scale companies ; Entelektüel sermaye = Intellectual capital ; Eskişehir = Eskişehir ; Rekabet = Competition ; Rekabetçi avantaj = Competitive advantage ; Sürdürülebilir rekabet = Sustainable competition ; Yenilikçilik = Innovativeness ; İnovasyon = Innovation

Özet:
Entelektüel sermaye, işletmede çalışanların yetenekleri, işle ilgili yetkinlikleri, girişimci ruhları, bilgi üretimi; aynı zamanda işletmenin sahip olduğu üretim yöntemleri, kullandığı teknoloji, patentler, telif hakları, imajı, lisans anlaşmaları gibi somut olmayan varlıkların toplamıdır.

Yenilikçilik (inovasyon), işletmenin sahip olduğu entelektüel sermayenin sonucu toplumsal ve ekonomik değişimlerin faydaya dönüştüğü, büyüme ve kalkınma amaçlı, yeni fikir, ürün ya da hizmettir. İnovasyon ve entelektüel sermaye ile işletme rekabet avantajı sağlamaktadır. Günümüzde işletmeler yalnızca rekabet üstünü olmak istememekte aynı zamanda bu üstünlüğü sürdürülebilir kılmak istemektedir. Bu çalışmada entelektüel sermayenin inovasyon ve rekabet üstünlüğü üzerindeki rolü araştırılmıştır.

Araştırmanın temel amacı; Eskişehir ili sanayi sektöründe faaliyette bulunan büyük ölçekli işletmelerin sürdürülebilir rekabet üstünlüğüne, yenilikçilik yapısı ve entelektüel sermaye arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Bu çalışmada 42 adet büyük ölçekli işletmeye ulaşılmıştır. Araştırmada veriler, geliştirilen ölçek sonucunda elde edilen anket sorularının katılımcılara yöneltilmesi ile toplanmıştır. Toplanan verileri SPSS 25 programında veriler analiz edilmiştir.

Araştırmanın sonucunda ulaşılan temel bulgular şunlardır: Entelektüel sermaye ile inovasyon ve rekabet üstünlüğüne ulaşma yöntemleri arasında yüksek dereceli pozitif ve anlamlı bir ilişki vardır. Aynı zamanda inovasyon ve rekabet üstünlüğü arasında da yüksek dereceli pozitif ve anlamlı bir ilişki vardır. Bunlara ek olarak; işletmenin faaliyette bulunduğu sektör ve kuruluş yılı ile entelektüel sermaye, inovasyon ve rekabet üstünlüğüne ulaşma yöntemleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır. Ancak işletmeniz faaliyette bulunduğu hedef pazarı ile entelektüel sermaye, inovasyon ve rekabet üstünlüğüne ulaşabilme yöntemleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır.

Anahtar sözcükler; Entelektüel Sermaye, İnovasyon, Rekabet Üstünlüğü, Sürdürülebilirlik Rekabet Üstünlüğü, Eskişehir ilindeki Büyük İşletmeler

Abstract:
Intellectual capital is the sum of the intangible assets such as the talents of the employees in the enterprise, their work-related competencies, entrepreneurial spirits, the production of information, as well as the production methods owned by the enterprise, the technology used, its patents, copyrights, image, and license agreements.

Innovation is a new idea, product or service aimed at growth and development, where social and economic changes turn into benefits as a result of the intellectual capital the business has. With innovation and intellectual capital, the company gains a competitive advantage. Today, businesses not only want to be superior in competition, but also want to make this superiority sustainable. In this study, the role of intellectual capital on innovation and competitive advantage is explored.

The main objective of the research is to reveal the relationship between sustainable competitive advantage, innovation structure and intellectual capital of large-scale enterprises operating in the industrial sector of Eskişehir province. 42 large-scale enterprises were reached in this study. The data were collected by asking the participants the survey questions obtained as a result of the scale developed. The data collected was analyzed in the SPSS 25 software.

The main findings of the research are as follows: There is a high-level positive and significant relationship between intellectual capital and methods of achieving innovation and competitive advantage. There is also a high-level  positive and significant relationship between innovation and competitive advantage. In addition, there is no significant relationship between the company's sector and the year of establishment and the methods of achieving intellectual capital, innovation and competitive advantage. However, there is a significant relationship between the target market in which the business operates and the methods of achieving intellectual capital, innovation and competitive advantage.

Keywords; Intellectual Capital, Innovation, Competitive Advantage, Sustainability Competitive Advantage, Large Firms in Eskişehir Province