Sosyal sermaye ve akademik başarı arasındaki ilişkinin sosyolojik bir analizi: Şanlıurfa'da bir alan araştırması /
Yazar: CELAL İNCE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FUAT GÜLLÜPINAR
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Kültürel sermaye = Cultural capital ; Lise öğrencileri = High schools students ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Sosyal sermaye = Social capital ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Şanlıurfa = Şanlıurfa

Özet:
Bu çalışma, Şanlıurfa İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı farklı lise türlerinde (fen,Anadolu, düz, meslek) öğrenim gören öğrencilerin akademik başarı(sızlık)larını sosyal sermaye, kültürel sermaye ve eğitimde uygulanan politikalardan kaynaklanan yapısal faktörlere odaklanıp sosyolojik olarak analiz etmeyi hedeflemiştir. 
Araştırmada, bu karmaşık ilişkileri çözümlemek amacıyla, hem nicel hem de nitel araştırma yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Bu kapsamda Şanlıurfa'nın farklı lise türlerinde okuyan 410 öğrenciye anket uygulanmış; öğretmen, idareci, öğrenci, veli ve farklı sendika temsilcilerinden toplam 49 kişi ile derinlemesine mülakat yapılmıştır. 
Çalışmada, ailenin sahip olduğu sosyal ve kültürel sermayenin bazı unsurları ile akademik başarı arasında güçlü bir ilişki olduğu gözlenmiştir. Bu unsurlar; ailenin çocuğun eğitim sürecine katılımı, beklentisi, tutumu, sahip olduğu sosyal ağlar, bireyin doğduğu yer, konuştuğu dil, edindiği habitus, yaşadığı çevre ve eğitime yönelik motivasyonudur. Bununla birlikte, dezavantajlı bazı bireyler dini cemaatler ve STK gibi sosyal ağlara dahil olarak yaşadığı akademik başarısızlığı sınırlı da olsa telafi edebilmektedir. Ancak, sosyal sermaye ile eşleşen ve Şanlıurfa'da sosyal ağlar üzerinden kazanılan yüksek oranda var olan güven ve yakın sosyal ilişkiler vb. unsurlar ile akademik başarı arasında ciddi bir ilişki bulanamamıştır. Bununla birlikte, okulun sahip olduğu sosyal sermaye akademik başarıya pozitif yönde, yapısal faktörlerden doğan birçok sorun da negatif yönde etki etmektedir.



Anahtar Kelimeler: Sosyal sermaye, kültürel sermaye, yapısal faktörler, akademik başarı, Şanlıurfa

Abstract:
The aim of this thesis is to make a sociological analysis of the success and failure of the students in different types of schools in Şanlıurfa by concentrating on social capital, cultural capital and structural factors. 
To clarify these complex relations, this thesis has used both, the quantitative and qualitative methods together. Therefore 410 students in different types of schools were surveyed and 49 people including teachers, school administrators, parents and representatives from different trade and labor unions were interviewed.
As a result, a strong relation between some components of social and cultural capital of the families and the academic success was detected. These components are the participation of the family in education process of their children, their expectations, their attitudes, their social networks, the birthplace of the student, the language, the habitus, the social environment and the motivation of the student for the education. Even though these disadvantageds, some individuals  can compensate their academic failure to a certain extent by joining in social networks like some religious communities and NGO's. However in Şanlıurfa, no relevant relation could be detected between the academic success and the components of social capital like the safety provided by social networks and the close relationships. But the social capital of the schools have positive effects on the academic success while many problems caused by structural factors have important negative influence on it.



Key words: Social capital, cultural capital, structural factors, academic success, Şanlıurfa