Mastektomi sonrası kadınların tedavi sürecine göre evde bakım gereksimlerinin belirlenmesi
Determination of home care requirements by treatment of women after mastectomy
Yazar: HALİSE AKYILDIZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NİHAL GÖRDES AYDOĞDU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı mastektomi olan kadınların tedavi sürecine göre evde bakım gereksinimlerini belirlemektir.
Yöntem: Araştırmanın evrenini Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi, Ege Üniversitesi Hastanesi ve İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi genel cerrahi kliniklerinde mastektomi ameliyatı geçirmiş kadınlar oluşturmuştur. Örnekleme mastektomi sonrası taburculuğu yapılmış herhangi bir tedavi almamış erken dönem hastalardan 44, mastektomi sonrası radyoterapi alan hastalardan 49, kemoterapi alan hastalardan 51 ve hormon tedavisi alan hastalardan 44 olmak üzere toplam 188 hasta alınmıştır. Veriler Sosyo-Demografik Özellikler Bilgi Formu, Evde Bakım Gereksinimine İlişkin Bilgi Formu ve Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (GYA) ile yüz yüze görüşme yapılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde sayı ve yüzde dağılımı ve x² analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan kadınların yaş ortalaması 50.5 ±12.31 olup; hastaların %27.1'i kemoterapi, %26.1'i radyoterapi ve %23.4'ü hormon tedavisi ve %23.4'ü ameliyat sonrası erken dönemde olup herhangi bir tedavi almamaktadır. Gruplar arasında evde bakıma ihtiyaç duyma açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktur. Ameliyat sonrası erken dönem hastaları, kemoterapi ve hormon tedavisi alan hastalar en çok hijyen konusunda, radyoterapi alan hastalar ise en çok alışveriş konusunda evde bakımda ihtiyaç duymaktadırlar. Hormon tedavisi alan kadınların tümü bağımsız olarak gülük yaşam aktivitelerinin gerçekleştiriken, en yüksek oranla kemoterapi alan hastalar günlük yaşam aktivitelerinde kısmen bağımlıdır (%9.8). Tedavi süreçlerine göre hastaların günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirme durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktur.
Sonuç: Mastektomi sonrası tedavi süreçlerinde bireylere gerekli evde bakım hizmetlerinin planlanması ve bireylerin bu hizmetlerden yararlanmasını sağlamak için gerekli organizasyonel düzenlemelerin yapılması önerilmektedir.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to determine the needs of women with mastectomy in the home according to the treatment process.
Methods: Dokuz Eylül University Hospital, Ege University Hospital and İzmir Katip Çelebi University Ataturk Training and Research Hospital have created women who have undergone mastectomy operations in general surgery clinics. A total of 188 patients were enrolled, 44 of whom had undergone a post-mastectomy untreated treatment, 44 patients who received radiotherapy after mastectomy, 51 patients who received chemotherapy, and 44 patients who received hormone therapy. Data were collected by face to face interview with the Socio-Demographic Information Form, the Information Form on Home Care Needs and the Katz Daily Living Activities Scale (GYA). Number and percentage distribution and x² analysis were used in the analysis of the data.
Findings: The average age of the women participating in the survey was 50.5 ± 12.31; 27.1% of the patients were chemotherapy, 26.1% were radiotherapy, 23.4% were hormone therapy and 23.4% were in the early postoperative period and did not receive any treatment. There is no statistically significant difference between groups in terms of need for home care. Patients receiving early postoperative period, chemotherapy and hormone treatment are most needed hygiene, and patients receiving radiotherapy are mostly in need of shopping at home. While all women taking hormone therapy performed their daily living activities independently, patients receiving chemotherapy at the highest rate were partially dependent on their daily living activities (9.8%). There is no statistically significant difference between patients' daily life activities according to treatment processes.
Conclusion: In post-mastectomy treatment, it is suggested to organize the necessary home care services for the individuals and organizational arrangements to ensure that the individuals benefit from these services.