Çoklu dil konuşulan ülkelerde otizmli çocukların iletişimbecerilerinin incelenmesi: Kuzey Makedonya-Üsküp örneği
Observation of the communication skills of the children with authism in countries with multiple languages: example Skopje – North Macedonia
Yazar: SHİRİN DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN ILGAZ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Engelli Çalışmaları  Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada Kuzey Makedonya'daki otizmli tek, çift ve çoklu dile sahip
çocukların, eğitim ortamlarında, ailede ve çevreleriyle nasıl iletişim kurdukları ve bu
süreçte ortaya çıkan sorunların belirlemesi amaçlanmıştır. Çalışma nitel araştırma
modelinde, fenomenoloji (olgu bilim) desenine uygun olarak oluşturulmuştur.
Araştırmanın verileri Kuzey Makedonya'da 3-10 yaş arası 9 otizmli bireyin ebeveyn
ve eğitimcilerinden (9 anne 8 eğitimci) elde edilmiştir. Veriler içerik analizi ile
incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, ebeveyn ve öğretmenler birden fazla dili
kullanan otizmli çocuklarda konuşma bozukluklarında yaygın olduğu ve farklı dillerde
konuştuklarında konuşmada zorluk yaşadıklarını belirtmişlerdir. Bu çocukların aile
içeresindeki iletişim dili tercihinde çeşitlilik olmakla birlikte çocuklar daha çok ana
dilde iletişimi tercih ederken, okulda daha çok çift dil kullanımını benimsemektedirler.
Bununla birlikte birden fazla dil konuşan çocuklarda çoklu dil kullanımı daha çok
tercih edilmekle birlikte ebeveyn ya da öğretmenler çocuk yabancı dilde iletişime
başlasa da anadil ile ona karşılık verdiklerini ifade etmişlerdir. Araştırmanın bir diğer
dikkat çeken bulgusu bu çocukların anadillerinde konuşma düzeylerinde farklılık
göstermesi ile birlikte konuşmada cümle içinde birden fazla dil kullanmayı tercih
etmeleridir. Anadilde konuşma becerilerinde farklılık ve cümle içinde birden fazla dil
tercih etmelerine rağmen ebeveyn ve eğitimciler bu çocuklarla iletişimlerinde
çoğunlukla sorun yaşanmadıklarını belirtirken akademik desteğin bu öğrencilerin için
faydalı olabileceğini önermişlerdir.

Abstract:
This study aimed to determine how monolingual, bilingual and multilingual
children with autism in North Macedonia communicate in educational settings, with
their families and with their environment, and the problems that arise in this process.
The study was designed in a qualitative research model, in accordance with the
phenomenology design. The data of the study were obtained from the parents and
educators (9 mothers and 8 educators) of 9 individuals with autism aged 3-10 years in
North Macedonia. The data were analyzed by content analysis. According to the results
of the study, parents and teachers stated that speech disorders are common in children
with autism who use more than one language and that they have difficulty speaking
when they speak in different languages. Although there is diversity in the
communication language preference of these children within the family, children
mostly prefer communication in their mother tongue, while at school they mostly adopt
dual language use. However, in children who speak more than one language,
multilingual use is more preferred, and parents or teachers stated that even if the child
starts communicating in a foreign language, they respond in the mother tongue.
Another striking finding of the study is that these children differ in their level of
speaking in their mother tongue and prefer to use more than one language in sentences.
Despite the difference in speaking skills in their mother tongue and their preference
for more than one language in a sentence, parents and educators stated that they mostly
do not have problems in communicating with these children and suggested that
academic support may be beneficial for these students.