Kentsel iletişim ve kamusal insan kavramları perspektifinde yaşanılır mekan olgusu ve kamusal alanların organizasyonu; Antik Çağ'da ve günümüzde Bergama örneği
Livable space phenomenon and the organisation of public spaces in terms of ?urban communication? and ?public man?; Pergamon case in the Ancient Era and in the present day
Yazar: MERİÇ DEMİR
Danışman: PROF. DR. ZEKİYE YENEN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Kamusal alan = Public space ; Kentsel iletişim = Urban communication ; Yaşanabilirlik = Livability

Özet:
İnsanlar tüm zihinsel ve fiziksel özelliklerinin yanısıra algı, kişilik, kültür, alışkanlık gibi pek çok özellikleriyle de tamamen birbirinden farklı ve öngörülemez çeşitlilikte olan varlıklardır. Ancak bu çeşitlilik içerisindeki önemli ortak noktalar insanların benzer ihtiyaçları doğrultusunda geliştirdikleri mekansal arayışlar ve tarihte avcı insandan itibaren bir topluluk halinde yaşama ihtiyaçlarıdır. Sözkonusu arayış ve ihtiyaç insanlar arasında bir ortaklaşalığı, birbirini koruma ve düşünme yetilerinin gelişmesini, bunun için de sağlıklı bir iletişim sürecini mutlak kılmakta ve bu noktada ise insanın kamusal özelliği karşımıza çıkmaktadır.Sözkonusu iki ortak özellik kentsel tasarım bilimi kapsamında, bu çalışmanın da irdeleme konusunu oluşturduğu üzere, kamusal alanların düzenlenmesi sorunsalında saklıdır zira insanların birbirleri ve içinde yaşadıkları kentle olan ilişkileri açısından kamusal alanların nitelik ve niceliğinin kalitesi ve yaşanılırlığı önceliklidir. Temel olarak mekansal organizasyon uğraşı ile toplumsal iletişim ve yaşamsal tatmin arasındaki ilişkiyi irdeleyen bu çalışma; konuya kentsel tasarım aracılığı ile yapılabilecek yönlendirmenin kamusal alanların iletişim niteliği üzerinden yola çıkan kullanıcı odaklı bir organizasyon ile insanların birbirlerine ve kente dair farkındalık düzeyini arttırmakla sonuçlanacağını vurgulamaktadır.Kamusal kavramının ilk kez ortaya çıkışının Antik Çağ'da olması dönemin düşünce şeklinin ve mekansal yansımalarının da beraber ele alınmasını gerekli kılmaktadır. Bu anlamda Antik Çağ'da hayatın tüm öğelerini anlamak ve anlamlandırmak üzere kurulu dolayısıyla da fikir alışverişinin ve toplumsallaşmanın öne çıktığı bir düşünce ve yaşam biçiminden günümüzde teknoloji aracılığıyla tüm dünyaya hakim olduğu varsayımıyla kendine dönen ve kapitalin eziciliği altında eriyerek bireyselleşen insan profiline geçiş ve genel anlamda bu iki düşünce sistemine temellenen mekansal farklılıklar sözkonusudur.Bu nedenle çalışma; kamusal alanların organizasyonundaki farklılıkları kamusal insan ve kentsel iletişim kavramları ile detaylandırılarak geliştirilen yaşanılırlık olgusu kapsamında Antik Çağ'ın kavramsal ve mekansal izlerini bir laboratuar niteliği ile içerisinde barındıran günümüzdeki Bergama ile Pergamon yerleşmeleri arasında irdeleyerek insan odaklı bir organizasyonun ölçütlerini tariflemek üzere geliştirilmiştir.Çalışma insan-mekan etkileşimi, kamusallık, yaşanılırlık ve mekansal kalite olgularını kapsayan üç temel bölüme temellendirilmiş, Bergama ve Pergamon örneklerinde geliştirilen alan çalışmalarıyla ?özellikle kamusal alan organizasyonlarının ait oldukları toplumların düşünce sistemlerinin bir yansıması? olduğu temel bulgusu elde edilerek tamamlanmıştır.Anahtar Kelimeler: insan ihtiyaçları, kamusallık, kamusal alanlar, kentsel iletişim, yaşanılırlık, Antik Çağ

Abstract:
About the study titled ?Livable Space Phenomenon and the Organisation of Public Spaces in terms of ?Urban Communication? and ?Public Man?; Pergamon Case in the Ancient Era and in the Present Day?;People are entities that are totally different and unforeseenly variant by means of their individual attributes such as perception, personality, culture and habit besides their basic physical and mental attributes. Yet, in this variance, the most important common points are their search for the space which develops according to their similar needs and the need of living in groups since the era that man began hunting. This search and need appears as an absolute advance in collectivity and people?s skills in protecting and thinking about eachother, therefore sustaining a healthier communication process so that at this point we percieve the public specification of man.In terms of urban design, these two common traits that develop the main subject of this study is concealed in the problematic of the design of public spaces, yet the grade of quantitative, qualitative features and livability of public spaces are prior in context of the relations of people with eachother and the city that they live in. In consequence, the study that discuss the relationship between spatial organisation, social communication and contentment of life, emphasizes that the guidance can be achieved through the intermediacy of urban design will be improving the degree of awareness concerning city and public by a user based organisation through the communication attribute of public spaces.The fact that the appearance of the term ?public? was formed during The Ancient Era, makes it obligatory to assess the forms of ideas and their spatial reflections together. Accordingly, there are spatial differences that dwells upon the way of thinking and living in The Ancient Era and in the present day, which are caused by a transformation from a more public lifestyle that is composed of the exchange of ideas about understanding and interpreting all elements of the life in the Ancient Era to the human profile that returns to oneself and is personalized under the crushing capitalism which is based upon the assumption that man can rule the world using technology in the present day.Hence, the study is improved by examining the differences of the organisations of public spaces by making a comparison between the Ancient Pergamon and the present day Bergama (which carries a value of the spatial organisation in the Ancient Era as a laboratory in present day) in context of the phenomenon ?livability?, which is detailed and improved by the terms; ?urban communication? and ?public man? to determine the parameters of a human based organisation of public spaces.The study has been established upon three main chapters that containing the terms: human-space interaction, public sphere, livability and spatial quality. It is completed by the acquisition of the basic foundation "in particular, the organisation of public spaces are reflections of the mentalities of the communities that they belong to" through the field studies that are developed in examples Pergamon and Bergama.Keywords: human needs, public sphere, public spaces, urban communication, livability, The Ancient Era