Türkiye'de üretilen kedi diyetlerinde makro element tayini ve in vitro fosfor çözünebilirliği tespiti
Determination of macro elements and in vitro phosphorus solubility in cat diets produced in Türkiye
Yazar: REFİK SEVİM
Danışman: PROF. DR. GÜLCAN DEMİREL
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Hayvan Besleme Ve Beslenme Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Hayvan sahiplerinin kedileri için temin edebileceği çok farklı mama seçenekleri olmasına karşın bu mamaların ilgili kurum ve yönetmeliklerin tavsiye ettiği besin madde düzeylerini ne düzeyde karşıladığı hakkında büyük soru işaretleri bulunmaktadır. Evcil hayvanların sağlığı da mamanın içerdiği besin maddesi yeterliliklerine bağlıdır. Evlerde yaşayan kedilerde uzun yaşam beklentisi gün geçtikçe artarken 5 yaşından sonraki en yüksek ölüm nedeninin böbrek hastalıkları olduğu çeşitli çalışmalarla ortaya konmuştur. İnorganik fosfor katkıları ile böbrek hastalıkları arasındaki ilişkiler de son yıllarda akademinin ilgi odağını oluşturmaktadır. Bu nedenlerle bu tez çalışmasının amacı öncelikle ülkemizde üretilen kedi mamalarının ilgili kurum ve yönetmeliklerin tavsiye ettiği makromineralleri de içerecek şekilde besin maddelerini ne düzeyde karşıladıklarını tespit etmektir. Ayrıca bu mamaların in vitro fosfor çözünürlüklerini belirlemek, elde edilen tüm sonuçları böbrek hastalığı riski yönünden değerlendirmektir. Bu amaçla Türkiye'de üretimi yapılan çeşitli markalara ait premium/ekonomik yetişkin-yavru kuru mamalar, freeze-dried teknolojisi ile üretilen mamalar ile böbrek hastalığı özel mamaları petshoplar ve veteriner kliniklerinden toplanmıştır. Toplanan mamalar öncelikle Weende analizi ile besin maddeleri ve ICP MS ile makromineral analizleri yapılarak AAFCO ve FEDIAF yönergelerine uyum açısından değerlendirilmiş daha sonra in vitro fosfor çözünürlük analizlerine tabi tutulmuştur. Analizleri yapılmış olan 38 mamadan sadece 1 (%2,6) tanesi hem AAFCO hem de FEDIAF'ın minimum ham protein, ham yağ ve makromineral düzeylerini karşılayabilmiştir. Bu kurumların yönergelerine göre ülkemizde üretilen; 15 premium mamanın 10'u ham protein, 1'i fosfor, 13'ü potasyum, 15 ekonomik mamanın 14'ü ham protein, 1'i kalsiyum, 9'u potasyum düzeyleri bakımından düşük bulunmuştur. İn vitro fosfor çözünebilirlik oranları ise beklendiği gibi en düşük böbrek hastalıkları mamalarında bulunmuştur. Yapılan analiz sonucunda ülkemizde üretilen hem premium hem de ekonomik yavru ve yetişkin kedi mamalarının, nefrotoksik olduğu bilinen suda çözünür P kaynaklarını içermeleri açısından benzerlik gösterdiği tespit edilmiştir. Bu sonuç hammadde kalitesine göre yapılan mamalardaki isimlendirme politikasının yanıltıcı olabileceğini düşündürmektedir.

Abstract:
Although pet owners have access to a wide variety of cat feed options, there are significant concerns regarding the extent to which these feeds meet the nutrient levels recommended by relevant institutions and regulations. The health of domestic animals is also dependent on the adequacy of the nutrients contained in their feed. While the life expectancy of house cats is increasing, various studies have shown that the leading cause of death in cats over five years old is kidney disease. The relationship between inorganic phosphorus additives and kidney diseases has also become a focal point of academic interest in recent years. For these reasons, the aim of the present study was firstly to determine to what extent the cat foods produced in our country meet the nutrients including macrominerals, recommended by the relevant institutions and regulations. In addition, to determine the in vitro phosphorus solubility of these foods and to evaluate all the results obtained in terms of kidney disease risk. Fort this purpose, various brands of premium/economic adult-kitten dry feeds produced in Turkey, feeds produced with freeze-dried technology, and special feeds for kidney disease were collected from pet shops and veterinary clinics. The collected cat foods were first evaluated for compliance with AAFCO and FEDIAF guidelines by nutrient analysis with Weende System and macromineral analysis with ICP-MS, and then they were subjected to phosphorus solubility analysis. Of the 38 feeds analyzed, only one (2.6%) met the minimum crude protein, crude fat, and macro-mineral levels recommended by both AAFCO and FEDIAF. According to the guidelines of these institutions, among the feeds produced in our country: 10 out of 15 premium feeds lacked crude protein, 1 phosphorus, and 13 potassium, while 14 out of 15 economic feeds lacked crude protein, 1 calcium, and 9 potassium. As expected, in vitro phosphorus solubility rates were lowest in feeds formulated for kidney disease. Both premium and economic kitten and adult cat feeds produced in our country were found to be similar in terms of containing water-soluble phosphorus sources known to be nephrotoxic. This result suggests that the naming policy of feeds according to raw material quality may be misleading.