Zihinsel engelli çocuğa sahip annelerin evlilik uyumları ve sosyal destek algıları arasındaki ilişki
The relationship between the marriage harmony and social support perception of mothers with mentally disabled children
Yazar: MERYEM ÖZKAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NİHAL SUNAL
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anneler = Mothers ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Sosyal destek = Social support ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation

Özet:
Aileler engelli çocuğa sahip olduktan sonraki süreçte evlilik uyumlarında bozulmalar
görülmektedir. Yapılan araştırmalar evlilik uyum düzeylerinin düşük boşanma
oranlarının ise yüksek olduğu göstermektedir. Tüm süreç içerisinde annelerin stres
kaynaklarına karşı geliştirdikleri başa çıkma mekanizmalarına yönelik destekler
arasında sosyal destek önem kazanmaktadır. Engelli bir çocuğun varlığını
kabullenme ve uyum sağlama süreçlerinde sosyal desteğin ailelerin sorunlarla başa
çıkmalarını kolaylaştırıldığı görülmektedir. Bu çalışmada; zihinsel engelli çocuğa
sahip annelerin evlilik uyumları ve sosyal destek algıları arasındaki ilişkiyi saptamak
amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini; Mayıs 2019-
Mayıs 2020 tarih aralığında, özel engelliler okulunda 210 anneden araştırmaya
katılmayı kabul eden 159 zihinsel engelli öğrenci annesi oluşturmaktadır. Çalışmanın
verileri "Sosyo-Demografik Veri Formu", "Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek
Ölçeği" ve "Evlilik uyum ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Yapılan değerlendirmeler
sonucunda mutluluk durumu, evlilik uyumu ve algılanan sosyal desteğin çeşitli
demografik değişkenler ile aralarında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Veriler SPSS
17.0 programı ile analiz edilmiştir. Hangi analiz yönteminin uygulanacağını tespit
etmek amacıyla normallik testi (Kolmogorov-Smirnov) yapılmıştır. Çok Boyutlu
Algılanan Sosyal Destek Ölçeği'nden alınabilecek en düşük puan 12 ve en yüksek
puan 84 olarak belirlenmiştir. Annelerin ölçeğin toplamında elde ettikleri Ort.+SS
puanı 51,64±11,65 olduğu saptanmıştır. Aldıkları puan ortalamanın üzerindedir.
Evlilik uyumlarına yönelik kullanılan ölçekten alınabilecek en düşük puan 2 en
yüksek puan 158 olarak belirlenmiştir. Katılımcılar Ort.+SS puanı 27,64±8,4 olarak
ortalamanın altında saptanmıştır.Katılımcıların demografik özellikleri ile ölçekler
arası aldıkları puanlar karşılaştırıldığında; eğitim durumu, evlenme şekilleri, destek
alma durumu,ailede yaşayan kişi sayısı,çocuğun bakımını yapan kişiler ve zihinsel
engellilik durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu
saptanmıştır.Zihinsel engelli çocuğa sahip annelerin algıladıkları sosyal destek ile
ebeveynlerin evlilik uyumları arasında ilişki bulunduğunu söylemek mümkündür.
Annelerin algıladıkları sosyal destek arttıkça ve evlilik uyumunun da pozitif yönde
artış gösterdiği sonucuna varabiliriz. Bu kadar önemli bir konuda destek güçlerini
arttırma adına daha geniş kapsamlı çalışmaların yapılmasının uygun olacağı
kanaatindeyiz.

Abstract:
Deteriorations are observed in the marriage harmony of parents in the process
following their having a disabled child. Studies show that the level of their marriage
harmony is decreased and their divorce rate is increased. Social support gains
importance among the types of support contributing to the coping mechanisms that
mothers develop against sources of stress in the entire process. It is observed that
social support makes it easier for families to cope with problems in the process of
accepting the existence of, and adapting to, a disabled child. The present study is a
descriptive one that was conducted in order to determine the relationship between the
marriage harmony and social support perception of mothers with mentally
challenged children. The sample of the research; Between the dates of May 2019 and
May 2020, 159 mothers of mentally handicapped students who agreed to participate
in the research from 210 mothers in the private disabled school constitute. Study
data were collected using "Socio-Demographic Data Form", "Multidimensional
Scale of Perceived Social Support" and "Marriage Harmony Scale". As a result of
evaluations of the study data, significant relationships were found between the status
of happiness, marriage harmony, perceived social support and several demographic
variables. The data was analysed with the SPSS 17.0 software. The Kolmogorov-
Smirnov normality test was conducted to determine the analysis method to be
applied. The lowest score that can be obtained from the Multidimensional Perceived
Social Support Scale is 12 and the highest score is 84. The mean + SD score obtained
by the mothers in the total of the scale was found to be 51.64 ± 11.65. Their score is
above average. The lowest score that can be obtained from the scale used for marital
adjustment is determined as 2 and the highest score is 158. Participants Mean + SD
score was 27.64 ± 8.4 below the average. A comparison of the demographic
characteristics of the mothers with mentally disabled children and the scores they got
from the scales showed a statistically significant differences between the status of
education, the type of marriage, the status of having support, the number of family
members, persons caring for the child and the status of mental disability. With
perceived social support of mothers who have children with mental challengedis
possible to say that the relationship between marital adjustment of parents.We can
increase social support and marital adjustment of the mothers perceive the results
showed an increase in the positive direction. Increase their power to support such an
important matter on behalf of the more comprehensive studies, we believe it would
be appropriate to make.