Orta yaş kadınlarda aerobik-step ve pilates egzersizlerinin vücut kompozisyonu, kan yağları ve kan şekerine etkisi
Effect of aerobic-step and plates exercises on body composition, blood lipids and blood glucose in middle-aged women
Yazar: İLKNUR ÖZDEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SULTAN HARBİLİ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Spor = Sports
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Kadınlar = Women ; Kan glükozu = Blood glucose ; Lipidler = Lipids ; Pilates = Pilates ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Bu çalışmanın amacı orta yaş kadınlarda aerobik-step ve pilates egzersizlerinin vücut kompozisyonu, kan yağları ve kan şekerine etkisini araştırmaktı. 
Çalışmaya yaşı 24-35 yıl (n=22) ve 36-45 yıl (n= 23) olan 45 sedanter kadın gönüllü olarak katıldı. Kadınlara 8 hafta (3 gün/hf) günde 60 dakika süre ile aerobik-step ve pilates kombinasyonlu egzersiz programı uygulandı. Aerobik step egzersizinin şiddeti deneklerin hedef kalp atım sayılarının % 60-70'i olarak belirlendi. Çalışmaya katılan kadınların fiziksel uygunluk parametreleri boy, vücut ağırlığı, vücut kompozisyon ölçümleri, vücut kütle indeksi (VKİ), vücut yağ yüzdesi, yağ kütlesi, yağsız vücut kütlesi, çevre ölçümleri, bel kalça oranı ölçüldü. Fizyolojik parametrelerin belirlenmesi için istirahat kalp atım hızı, sistolik kan basıncı (SKB), diastolik kan basıncı (DKB), Total Kolesterol, Trigliserit, HDL-Kolesterol, LDL-Kolesterol, Kan Şekeri değerleri egzersiz öncesi ve egzersiz sonrası ölçüldü. Değişkenlerin yaş grupları arasındaki farkları bağımsız gruplarda t-testi, antrenman öncesi ve sonrası değişimler ise bağımlı gruplarda t-test ile karşılaştırıldı.
Vücut ağırlığı ve VKİ antrenman sonrası her iki grupta azaldı (p<0.05). Vücut yağ yüzdesi ve yağ kütlesi antrenman sonrası 24-35 yaş grubunda azaldı (p<0.05). İstirahat kalp atım hızı her iki grupta antrenman sonrası azalırken (p<0.05), her iki grubun kan basıncında değişim gözlenmedi. Her iki yaş grubunun omuz, göğüs, bel, kalça ve biceps çevresinde antrenman sonrası azalma belirlendi (p<0.05). Bel ve biceps çevresinin antrenman sonrası 36-45 yaş grubunda diğer gruptan daha yüksek olduğu bulundu (p<0.05).  Bel-kalça oranın yalnızca 24-35 yaş grubunda antrenman sonrası azaldığı  (p<0.05), ve 36-45 yaş grubuna göre daha düşük olduğu belirlendi (p<0.05). Kan şekerinin her iki grupta antrenman sonrası değişmediği, LDL-Kolesterol ve total kolestrolün her iki grupta da antrenman sonrası anlamlı bir azalma gösterdiği bulundu (p<0.05). HDL-Kolesterol yalnızca 24-35 yaş grubunda artarken (p<0.05), trigliserit seviyesi aynı yaş grubunda azaldı (p<0.05). Kan parametrelerinde gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı (p>0.05).
Sonuçta, aerobik-step ve pilates egzersizleri 24-35 yaş grubunda daha belirgin olmakla birlikte orta yaş kadınlarda vücut kompozisyonu, kalp atım hızı ve kan yağlarına olumlu etkileri gözlenirken kan şekeri ve kan basıncı üzerine etkisinin olmadığı gösterildi.



Anahtar Sözcükler: Aerobik-step; Pilates; Orta yaş kadın; Kan şekeri; Kan yağları.

Abstract:
Sedantary women in the 24-35 (n=22) and 36-45 (n=23) age groups volunteered to participate in this study. Aerobic-step and plates exercises applied to the subjects one hour per day and three days per week for 8 weeks. The intensity of Aerobic-step exercise was determined as 60-70% of target heart rate of the subjects. The physical fitness parameters of women was determined measuring waist-hip ratio, circumferences, free body mass, body fat mass, body fat percent, body mass index (BMI), measurements of body composition, height, body mass. Resting heart rate, sistolic blood preasure (SBP), diastolic blood preasure (DBP), total cholesterol, triglyceride, high density lipoprotein (HDL), low density lipoprotein (LDL), blood glucose levels was determined in blood samples taken pre-training programe and post- training programe. Differences between age groups was analysed by independent t-test, and changes between pre- and post exercise was tested using paired t-test. 
Body mass and BMI decreased in both groups after exercise period (p<0.05). Body fat percent and fat mass decreased in 24-35 age group after exercise period (p<0.05). No significant differences were observed in blood presure of both groups while the resting heart rate decreased in both groups after training period (p<0.05). A significant decrease was found in the circumferences of the shoulder, chest, waist, hip and biceps in both age groups after exercise (p<0.05). It was determined that the circumference of the waist and the biceps was significantly greater in 36-45 age group than other group (p<0.05). It was revealed that the waist-hip ratio only decreased significantly after exercise in 24-35 age group (p<0.05), and the waist-hip ratio was significantly lower with respect to 36-45 age group (p<0.05). Blood glucose level did not changed in both groups, it was found that LDL-cholesterol and total cholesterol levels showed a significant decrease in both groups after exercise (p<0.05). Triglyceride level decreased in 24-35 age group while HDL-cholesterol level only increased in this age group (p<0.05). No significant difference was found between groups in blood parameters.
In conclusion, it was revealed that aerobic-step and plates exercises programe have positive effect on body composition, heart rate, and blood lipids in middle-aged women although it was more significant in 24-35 age group whereas it has no effect in blood glucose and pressure.



Key Words: Aerobic-step; Blood glucose; Blood lipids; Middle-aged women; Plates.