Kanda sfingozin-1-fosfat düzeyi ve endometrioma ilişkisi
S1p blood level and endometrioma relation
Yazar: SEVIL MAMMADOVA
Danışman: PROF. DR. GALİP SERDAR GÜNALP
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Antijenler-tümör assosiye karbonhidrat = Antigens-tumor associated carbohydrate ; Antimüllerian hormon = Antimullerian hormone ; Endometriyoz = Endometriosis ; Kan = Blood ; Sfingozin 1-fosfat = Sphingosine 1-phosphate

Özet:
Üreme çağındaki hastalarda endometriozisin genel yaygınlığı %3-10 arasındadır. Endometriozis tanısı ektopik endometrial bez ve stromanın histolojik olarak görülmesi ile konur fakat bu tanı yöntemi invazivdir bu nedenle endometriozis tanısı için birçok belirteç araştırılmış fakat hiçbiri laparoskopiye alternatif olamamıştır. Sfingosin-1-fosfat, bioaktıf bir lipiddir. Yapılan çalışmalarda daha çok S1P malign hastalıklardaki angiogenetik özelliklerınin üzerinde durulmaktadır. Endometrial hücrelerde proliferasyon hızı malign hastalılardakine benzer olarak artmakta ve apoptotik duyarlılık azalmaktadır. Bu yüzden endometriozisi olan hastalarda S1P endometriyozis tanısının non-invaziv olarak konulmasında yardımcı bir tanı markerı olabileceği düşünülmüştür. Bu çalışmamızda endometrioması olan hastalarda kanda sfingozin-1 fosfat düzeyi ile hastalık arasında korelasyon olup olmadığının araştırılmayı planlanladık ve bu çalışmanın ileride endometriozisin non invaziv tanısının konulmasında S1P kullanılabileceği düşünmekteyiz. Çalışmamıza Aralık 2016 – Mart 2017 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı polikliniğine başvuran hastalardan, 3cm'den buyuk endometrioması tespit edilen ve çalışma kriterlerine uyan 30 kişi hasta grubu olarak, herhangi bir nedenle polikliniğe başvuran ve endometrioma tespit edilemeyen 30 kişi kontrol grubu olarak kabul edilmiştir. Hastaların yaş ortalaması her iki grupta benzerdi. Gruplar arası S1P değeri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanamamıştır (P=0.8). Gruplar arası AMH değeri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (P=0.2). Gruplar arası bakılan CA125 değeri endometrioma olan grupta ortalama 32.3±28 U/mL, kontrol grubunda ise ortalama 18.8±22.1U/mL olarak hesaplanmıştır ve istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (P=0.002). Çalışmada gruplar arası bakılan AFC sayısı endometrioma olan grupta ortalama 8.6±5.9, kontrol grubunda ise ortalama 16.4±12.2 olarak bulunmuştur
ve istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p=0.01). Gruplar arası bakılan VKİ acısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p>0.05). Tekli analizde kist çapı ile S1P arasında istatistik olarak anlamlı fark bulunamamıştır (p>0,05). S1P seviyesini bağımsız olarak etkilemeyen değişkenler yaş, infertilite, afc sayısı, VKİ, AMH, CA125, hastalık süresi olarak saptanmıştır ve bu etkenlerle birlikte değerlendirildiğinde endometriomalı hastalarda kist boyutunun S1P düzeyini etkilediği saptanmıştır ve istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p=0,03).

Anahtar Kelimeler: Endometriozis, Endometrioma, Sfingozin-1 fosfat, AMH, CA125

Abstract:
Mammadova S, S1P blood level and Endometrioma relation. The overall prevalence of endometriosis in reproductive age patients is 3-10%. Endometriosis is diagnosed by histologic examination of ectopic endometrial gland and stroma but this method is invasive. Therefore, many markers for endometriosis have been investigated, but none have been an alternative to laparoscopy. Sphingosine-1-phosphate is a bioactive lipid. Yapılan çalışmalarda daha çok S1P malign hastalıklardaki angiogenetik özelliklerınin üzerinde durulmaktadır. In endometrial cells, the rate of proliferation is similar to that of malignant diseases and the apoptotic sensitivity is decreased. Therefore, it is thought that patients with endometriosis may be a useful diagnostic marker for non-invasive diagnosis of S1P endometriosis. In this study, we aimed to investigate whether there is correlation between sphingosine-1 phosphate level and disease in patients with endometrioma and we think that S1P may be used in the future for the non-invasive diagnosis of endometriosis. Thirty patients who were diagnosed with endometriomas greater than 3 cm and who met the criteria of the study were admitted to the outpatient clinic of Hacettepe University Faculty of Medicine, Department of Obstetrics and Gynecology between December 2016 and March 2017 for 30 cases Control group. The mean age of the patients was similar in both groups. There was no statistically significant difference between groups in terms of S1P value (P = 0.8). There was no statistically significant difference between groups in terms of AMH value (P = 0.2). The mean value of CA125 value between the groups was calculated as 32.3 ± 28 U / mL in the endometrioma group and 18.8 ± 22.1 U / mL in the control group and statistically significant difference was found (P = 0.002). The number of AFCs in the study group was 8.6 ± 5.9 in the endometrioma group and 16.4 ± 12.2 in the control group and statistically significant difference was found (p = 0.01). There was no statistically significant difference between the groups in terms of VKI (p> 0.05). There was no statistically significant difference between cyst diameter and S1P in single analysis (p> 0,05). Variables that did not independently affect

S1P level were determined as age, infertility, AFC count, VKI, AMH, CA125, disease duration and when evaluated together with these factors, it was determined that cyst size affects S1P level in endometriated patients and statistically significant difference was found (p = 0,03

Key words: Endometriosis, Endometrioma, Sphingosine-1 phosphate, AMH, CA125