8-18 yaş arası lisanslı sporcularda beslenme eğitiminin beslenme bilgi düzeyine etkisi
The effect of nutrition education on nutritional knowledge in licensed athletes between 8-18 years of age
Yazar: ELİFNUR ÇİMEN
Danışman: PROF. DR. AYŞE FERDANE OĞUZÖNCÜL
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme bilgisi = Nutrition knowledge ; Beslenme eğitimi = Nutrition education ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Bu çalışma 10 farklı branştaki lisanslı adölesan sporcunun beslenme bilgi düzeylerini tespit etmek ve beslenme eğitimi sonrasında bilgi düzeylerindeki değişikleri saptamak amacıyla planlanmıştır. Araştırma; Adıyaman Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü bünyesinde atletizm, basketbol, bocce, boks, eskrim, güreş, hentbol, judo, masa tenisi ve voleybol branşlarında aktif olarak spor yapan 8-18 yaş arası, 314 sporcuya uygulanmıştır. Araştırma bünyesinde çalışmaya katılım sağlayan adölesan sporculara bir ay süresince haftada bir saat, sağlıklı beslenme ve sporcu beslenmesi konularını hakkında eğitimler düzenlenmiştir. Eğitim öncesi çalışmaya katılım sağlayan adölesan sporculara ve beslenme bilgi düzeylerini ölçen bir anket uygulanmıştır. Eğitim sonrasında anketin beslenme bilgi düzeyini ölçen kısmı tekrar uygulanarak eğitim öncesi ve eğitim sonrası düzeyleri kıyaslanmıştır. Araştırmaya katılan adölesan sporcuların %63.7'si erkek olup yaş ortalamaları 12.46 ± 2.41 yıldır. Sporcuların eğitim öncesi bilgi puanları ortancası 36 (30-45), eğitim sonrası bilgi puanları 45 (37-49) olarak bulunmuştur (p<0,001). Sporcuların bazı besinlerin karbonhidrat seviyeleri hakkındaki bilgi düzeylerine bakıldığında eğitim sonrası verilen tüm cevaplarda eğitim öncesi verilen cevaplara göre artış olduğu görülmüştür (p<0.001). Sporcuların ankette yer alan çoğu besinin protein seviyelerine ilişkin eğitim sonrası verilen cevaplarında eğitim öncesi verilen cevaplarına göre artış görülmüştür (p<0.001). Sporcuların bazı besinlerdeki yağ seviyeleri hakkındaki bilgi düzeylerine bakıldığında eğitim sonrası verilen cevaplarda eğitim öncesi verilen cevaplara göre bir artış meydana gelmiştir (Fıstık için p<0.05, diğer besinler için p<0.001). Beslenme bilgisi ile ilgili diğer soruların çoğunluğunda eğitim sonrası verilen cevaplarda eğitim öncesi verilen cevaplara göre bir artış olduğu görülmüştür (p<0.001). Yapılan bu araştırma sonucunda bir ay boyunca her hafta birer saat verilen beslenme eğitimlerinin, adölesan sporcularda beslenme bilgi düzeylerini anlamlı biçimde arttırdığı saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Sporcu Beslenmesi, Beslenme Eğitimi, Beslenme Bilgisi, Lisanslı Sporcu

Abstract:
The Effect of Nutrition Education on Nutritional Knowledge in Licensed Athletes Between 8-18 Years of Age
This study was planned to determine the nutritional knowledge levels of licensed adolescent athletes in 10 different branches and to determine the changes in their knowledge levels after nutrition training. The research was applied to 314 athletes between the ages of 8-18 who are actively doing sports in the branches of athletics, basketball, bocce, boxing, fencing, wrestling, handball, judo, table tennis and volleyball within the body of Adıyaman Youth and Sports Provincial Directorate. Within the scope of the study, the adolescent athletes participating in the study were given training on healthy nutrition and sports nutrition for one hour a week for a moth. Before the training, a questionnaire was applied to the adolescent athletes who participated in the study and to measure their nutritional knowledge levels. After the training, the part of the questionnaire measuring the nutritional knowledge level was applied again and the levels before and after the training were compared. 63.7% of the adolescent athletes participating in the study are male and their average age is 12.46 ± 2.41 years. The median knowledge points of the athletes before the training were calculated as 36 (30-45), and their knowledge points after the training as 45 (37-49) (p <0.001). Considering the knowledge levels of athletes about the carbohydrate levels of some foods, it was seen that there was an increase in all answers given after the training compared to the answers given before the training (p <0.001). There was an increase in the answers given after the training regarding the protein levels of most foods in the questionnaire compared to the answers given before the training (p <0.001). Considering the knowledge level of the athletes about fat levels in some foods, there was an increase in the answers given after the training compared to the answers given before the training (p <0.05 for pistachio, p <0.001 for other foods). In most of the other questions about nutritional knowledge, there was an increase in the answers given after the training compared to the answers given before the training (p <0.001). As a result of this study, it was determined that nutrition training given one hour each week for one month would significantly increase nutritional knowledge levels of adolescent athletes.
Keywords: Sports Nutrition, Nutrition Education, Nutrition Knowledge, Licensed Sportsman