Yetişkin kadınlarda fruktoz tüketim sıklığının lipit profili ve glisemik kontrol üzerine etkisi
The effect of fructose consumption frequency on lipid profile and glycemic control in adult women
Yazar: TUĞÇE SEKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LEYLA TEVFİKOĞLU PEHLİVAN
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Fruktoz = Fructose ; Glisemik indeks = Glycemic index ; Kadınlar = Women ; Lipid metabolizması = Lipid metabolism ; Lipidler = Lipids ; Mısır şurubu = Corn syrup ; Obezite = Obesity ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu çalışma kadınlarda fruktoz tüketim durumunun kandaki lipit profili ve glisemik kontrol parametreleri üzerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Elazığ Merkez Toplum Sağlığı Merkezi ve Şehit Murat Harmanşa Sağlıklı Hayat Merkezi diyet polikliniğine Aralık 2018- Nisan 2019 tarihleri arasında başvuran 18-64 yaş aralığında rastgele seçilen 170 sağlıklı kadın birey ile yürütülmüştür. Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 37,00±9,77 yıldır. Bireylerin günlük enerji, protein ve yağ alım miktarları gereksinimlerinden fazlayken alınan toplam karbonhidrat miktarı ise yetersiz düzeydedir. Bireylerin ortalama fruktoz tüketim miktarları 23,26±14,96 g'dır. Fruktoz tüketimleri önerilen düzeylerde ve tükettikleri fruktoz kaynakları genellikle doğaldır. Bireylerin fruktoz tüketim düzeyleri ile medeni durumları arasındaki ilişki istatistiksel açıdan anlamlı bulunurken (p<0,05) beden kitle indeksi, iştah tanımı ile fruktoz tüketim düzeyleri arasındaki ilişki anlamlı değildir (p>0,05). Bireylerin %12,35'inin günlük fruktoz tüketim miktarı 50 g'ın üstündedir. Katılımcıların fruktoz tüketim düzeylerine göre antropometrik ölçüm ve biyokimyasal parametreleri incelenmiştir. Bireylerin fruktoz tüketim düzeylerine göre vücut ağırlığı, vücut su oranları, vücut yağ yüzdeleri, trigliserit, total kolesterol, LDL kolesterol, HDL kolesterol, insülin ve insülin direnci düzeylerinde anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak bireyler günlük fruktoz tüketimi düzeyleri ve aşırı fruktoz tüketimi ile oluşabilecek sağlık sorunları hakkında bilinçlendirilmelidir. Meyve, bal, reçel veya pekmez gibi doğal kaynaklarla sağlanan fruktoz alımları günlük enerjilerinin %10'unu geçmemelidir. Günlük fruktoz tüketim düzeyleri ve aşırı fruktoz tüketimi ile oluşabilecek sağlık sorunlarının değerlendirebilmesi için daha büyük örneklemli çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
This study was performed to examine the effect of fructose consumption status on blood lipid profile and glycemic control parameters in women. The study was conducted with 170 healthy women that randomly selected between the age of 18-64 who applied to the Elazığ Central Community Health Center and Şehit Murat Harmanşa Healthy Life Center dietary clinic between December 2018 and April 2019. The mean age of the participants was 37,00 ± 9,77 years. While the daily energy, protein and fat intake of individuals are higher than their requirements, the total amount of carbohydrates intake is insufficient. The average fructose consumption of individuals was 23.26 ± 14.96 g.Fructose consumption is determined at recommended levels and the sources of fructose they consume are generally natural. The relationship between fructose consumption levels and marital status of the individuals was found statistically significant (p <0,05). The relationship between body mass index, definition of appetite and fructose consumption levels of individuals were not found statistically significant (p> 0,05). The 12.35% of individuals' daily fructose consumption is above 50 g. Anthropometric measurements and biochemical parameters of the participants were examined according to fructose consumption levels. Significant differences were found in body weight, body water ratio, body fat percentage, triglyceride, total cholesterol, LDL cholesterol, HDL cholesterol, insulin and insulin resistance levels according to fructose consumption levels of individuals (p <0.05).As a result, individuals should be informed about the daily fructose consumption levels and also health problems that may occur related to excessive fructose consumption. Fructose intake consumed by natural sources such as fruit, honey, jam or grape molasses should not exceed 10% of their daily energy intake. Larger sample studies are needed to evaluate the daily fructose consumption levels and the health problems that may occur related excessive fructose consumption.