Türk hukukunda ibra sözleşmesi
Release agreements in Turkish law
Yazar: SİNAN AKDOĞAN
Danışman: PROF.DR. MEHMET BAHTİYAR
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Hukuk = Law

Özet:
VIT.C.KOCAELİ ÜNİVERSİTESİSOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜHUKUK ANABİLİM DALITÜRK HUKUKUNDA İBRA SÖZLEŞMESİÖZETİş ilişkisinin sona ermesinden sonra işçi ve işveren tarafının karşılıklıolarak birbirlerinin taleplerini düzenleyerek aralarındaki ilişkiyi kesin olarakçözmelerinde yarar vardır. Tarafların arasındaki bu ilişkinin çözümlenmesiamacıyla düzenlenen ?ibra sözleşmesi? açık ifadelerle kanunlarımızdadüzenlenmemekle birlikte; Öğreti ve Yargıtay uygulamasıyla açıklığakavuşturulmaya çalışılan ve genel kabul gören bir kurumdur. Ancak taraflarınbu sözleşme içeriğini, ibra sözleşmesiyle birlikte bir çok başka sözleşmeninunsurlarını da barındıracak şekilde düzenlemeleri, bu kurumun açık birsistematiğe ve kapsamının belirlenememesine yol açmaktadır.İbra Sözleşmesi, alacaklının borcunu elde etmeden alacağındanvazgeçerek borçluyu borçtan kurtarma iradesini belirtmesi ve borçlunun dabunu kabul etmesi üzerine oluşmaktadır. İşçi ile işveren arasındaki hizmetsözleşmesinin sona ermesi ile iki taraf arasındaki hukuki ilişki hemen vetamamen ortadan kalkmamaktadır. Özellikle sözleşmenin sona ermesiyle çeşitliistekler ortaya çıkmaktadır. Bunlar, işçinin isteyebileceği çeşitli tazminatlar,ücret ve prim alacakları olabileceği gibi, işverenin de işçiye karşı avans, sebepolduğu zararlardan meydana gelmiş tazminat ve benzeri birtakım alacaklardır.Bu karşılıklı talepleri bir an önce çözüme kavuşturabilmek ibra sözleşmesi ilemümkün olmaktadır.İşçi ve işveren tarafının mahkeme önüne götürdükleri uyuşmazlıklarınbüyük çoğunluğu, iş sözleşmesinin sona ermesinden sonraki uyuşmazlıklaraVIIilişkindir. Şüphesiz ki, uygulamada ortaya çıkan uyuşmazlıklar bakımından asılönemli olan, işverene göre daha güçsüz durumda olan işçiyle ilgili olanlardır.Bu nedenle Yargıtay uygulamalarında, iş hukukunun işçiyi koruyucu özelliğikarşısında ibra sözleşmesinin dar yorumlanması ilkesi benimsenmiştir.Çalışma hayatında çok sık başvurulan ve iş yargısını yoğun bir şekildemeşgul eden ibra sözleşmesi kurumunun, iş hukukunun işçiyi koruyucu ilkeleriçerçevesinde ve işçi haklarının kötüye kullanılmasını da önleyecek bir şekildeyasal düzenlemeye kavuşturulması gerekmektedir. Böyle bir düzenleme,hukukun etkinliği ve güvenirliği bakımından en güzel çözüm tarzı olacaktır.Tezi Hazırlayan : Sinan AKDOĞANTez Danışmanı : Prof.Dr. Z. Gönül BALKIRTez Kabul Tarih ve No : 28.06.2006-2006/12Jüri Üyeleri : Prof.Dr. Mehmet Bahtiyar, Prof.Dr. Z. Gönül Balkır,Doç.Dr. Seyithan Deliduman

Abstract:
VIIIT.C.KOCAELİ ÜNİVERSİTESİSOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜHUKUK ANABİLİM DALIRELEASE AGREEMENTS IN TURKISH LAWABSTRACTIt would be useful that the employer and the worker who are the partiesof an employment relation should definitely finalize and settle the relationbetween themselves by mutually arranging their requests from each other afterthe termination of their employment relation. Although ?release agreement?which is arranged for the purposes of finalization and settlement of such kindrelations between parties is not regulated with clear statements in ourlegislation, it is a generally recognized establishment which is tried to beclarified by virtue of doctrines and principles besides the applications ofsupreme Court of Appeals. Whereas, parties arrange content of this agreementby including various elements of other agreements together with the terms ofthe release agreement causes this establishment not to have a clear systematicand a clarified and specified scope.In the ?release agreement? creditor declares its intent to relive debtorfrom its dept by waiving its receivables without collecting or obtaining suchreceivables and teh debtor accepts and approves such declaration of thecreditor. Legal relation between the parties shall not be fully and completelyremoved by the termination of the contract between the employer and theworker. Various claims and requests shall arise especially after the terminationof the agreement. Whereas such claims may include various compensations,allowances, wage and premium receivables by the worker from the employerand they may also include claims of the employer from the worker such asadvance wages, and compensations arising from the damages and losses causedIXby the worker and similar receivables. Such claims of the parties from eachother can be prompty settled and resolved through release agreement.Majority of the disputes which are submitted to teh courts by theemployers and workers are related to the disputes which arise after thetermination of these employment contracts. Without any doubt, moreimportant part of the disputes that appear in practical life are the ones whichare pertaining to the rights and receivables of the workers who are in a weakerposition when compared to the employers. Consequently, in the applications ofthe supreme Court of Appeals it is adopted the principle of close interpretationfor the release agreemnets in accordance with the nature and working of LaborLaw which protects the workers.Release agreements which are widely used in working life and which areintensively involved in labor law jurisdiction shall need to be rearranged interms of their legal content and structure within the framework of theprinciples of protecting the rights of the workers in a manner which also toprevents workers? rights to be misused and abused. Such a rearrangement shallbe the perfect and the best solution in terms of the efficiency and reliability ofthe law.Tezi Hazırlayan : Sinan AKDOĞANTez Danışmanı : Prof.Dr. Z. Gönül BALKIRTez Kabul Tarih ve No : 28.06.2006-2006/12Jüri Üyeleri : Prof.Dr. Mehmet Bahtiyar, Prof.Dr. Z. Gönül Balkır,Doç.Dr. Seyithan Deliduman