Bazı saç kozmetik ürünlerinde ağır metallerin ICP-MS ile tayini
Determination of heavy metals in some hair cosmetic products by ICP-MS
Yazar: NESLİHAN ÖTÜK
Danışman: PROF. DR. IŞIL AYDIN
Dicle Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
21. yüzyıl dünyasında güzellik kavramı geçmiş dönemlere göre daha fazla önem kazanmıştır. Kozmetik sektörü güzellik ve bakım konularında sundukları ile kadın ve erkeğin takip ettiği en önemli sektörlerden olup saç ise estetik ve bakım adına akla gelen önemli görsel faktörlerdendir. Bu çalışmamızda amacımız; günümüzde çok fazla tercih edilen 5 çeşit ve toplamda 40 farklı marka saç boyası, saç kremi, kına, şampuan,sabun ürünü içeriğindeki Al, Ca, Fe, Mg, Cd, Mn, Se, Tl, V, As, Co, Na, Hg, Ag, Be,Ni, Pb ve Cu metallerinin miktarını tayin edip istatiksel olarak yapılananalizlerin insan sağlığına zararlı olup olmadığı WHO sağlık örgütünün verileriyle yorumlamaktır.

Gereç ve Yöntem: Çalışmada kolaylık sağlamak amacıyla, numunelerde tayin edilecek ağır metaller iki gruba ayrıldı.Saç kozmetik ürünleri nitrik asit ve hidrojen peroksit ile yaş yakma ve mikrodalga fırında çözünürleştirime methodu ile analize hazırlandı. SRM 1515 Elma Yaprağı ile uygulanacak methodun doğruluğu irdelendi.40 farklı marka numunenin Co, Pb, As, Be, Na, V, Cu, Mg, Mn, Ni, Tl, Al, Ca, Cd, Fe, Ag, Se ve Hg konsantrasyonları ICP-MS ile tayin edidi ve sonuçlar SPSS-21 programı ile ilk önce normallik testi daha sonra Pearson Korelasyon Analizive Sperman Korelayon Analizi uygulanarak istatiksel olarak yorumlandı.

Bulgular: ICP-MS tekniği ile ağır metal analizi, çok küçük bileşiklerden büyük moleküllere kadar birçok örnek için daha hassas ve pratik şekilde yapıldığından
tercih edilen yöntemlerdendir. Tayin edilen sonuçları incelediğimizde, Sağlık Bakanlığı'nın yayınlamış olduğu Kozmetik Ürünlerde Ağır Metal Safsızlıklarına İlişkin Kılavuz'un izin verdiği sınır değerlerinden düşük olduğunu görmekteyiz. Bununla birlikte, yine analiz sonuçları Dünya Sağlık Örgütü'nün izin verdiği limitler içindedir.

Sonuçlar: Saç kozmetiklerini kullanmada herhangi bir problem olmadığını ancak bilinçli bir şekilde kullanmanın olası riskleri de önleyeceğini söyleyebiliriz.

Anahtar Sözcükler: Saç Kozmetik Ürünleri, Ağır metaller, Yaş Yakma, Mikrodalga Çözünürleştirme, ICP-MS

Abstract:
In the 21st century world, the concept of beauty has gained more importance than in the past. The cosmetics sector is one of the most important sectors followed by men and women with what it offers in beauty and care, and hair is one of the important visual factors that come to mind in the name of aesthetics and care. Our aim in this study is to determine the amount of Al, Ca, Fe, Mg, Cd, Mn, Se, Tl, V, As, Co, Na, Hg, Ag, Be, Ni, Pb and Cu metals in the content of 5 types and 40 different brands of hair dye, conditioner, henna, shampoo, soap products, which are highly preferred today, and to interpret statistically whether the analyzes are harmful to human health with the data of WHO health organization.

Materials and Methods: For the convenience of the study, the heavy metals to be determined in the samples were divided into two groups.Hair cosmetics were prepared for analysis by wet digestion with nitric acid and hydrogen peroxide and microwave oven solubilization method. The accuracy of the method to be applied with SRM 1515 Apple leaf was examined. The Co, Pb, As, Be, Na, V, Cu, Mg, Mn, Ni, Tl, Al, Ca, Cd, Fe, Ag, Se and Hg concentrations of 40 different brands of samples were determined by ICP-MS and the results were statistically interpreted by applying first normality test and then Pearson Correlation Analysis and Sperman Correlation Analysis with SPSS-21 program.

Results: Heavy metal analysis by ICP-MS is one of the preferred methods because it is more sensitive and practical for many samples from very small compounds to large molecules. When we examine the results, we see that they are lower than the limit values allowed by the Guideline on Heavy Metal Impurities in Cosmetic Products published by the Ministry of Health. However, again, the analysis results are within the limits permitted by the World Health Organization.

Conclusions: We can say that there is no problem in using hair cosmetics, but using them consciously will prevent possible risks.

Keywords: Hair Cosmetics, Heavy Metals, Wet Digestion, Microwave Dissolution, ICP-MS