Sjögren sendromlu hastalarda koroidal vaskülerite indeksi ve hastalık aktivasyonu ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the choroidal vascularity index and its relationship with disease activity in patients with sjogren's syndrome
Yazar: ATİLLA ESEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT TAŞÇI
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Sjögren sendromu (SS) ön planda ekzokrin glandlarda tutulum yapan, kronik seyirli, otoimmün bir hastalıktır. Bunun yanında göz dahil birçok organı etkileyebilir. Gözün en çok damar içeren yapısı olan koroid birçok sistemik hastalıktan etkilenmektedir. Koroid vaskülarite indeksi (KVİ) sistemik hastalıklarda vasküler hasarlanmayı gösteren bir parametredir. Vasküler etkilenme arttıkça KVİ değerleri de düşer. Bu çalışmada, SS tanısı almış hastalarda ve kontrol grubunnda KVİ değerlendirilmiş olup SS ve hastalık aktivasyonu ile KVİ arasında ilişki olup olmadığının ortaya konulmasını amaçlandı. Bu çalışmaya 18-75 yaş aralığında SS tanısı olan 40 hasta ve 40 sağlıklı kontrol grubu dahil edildi. Sjögren sendromu hastalık aktivite indeksi (SSDAI) ile hastalık aktivitesini değerlendirdik. SSDAI skoru ≥5 olanlar aktif, <5 olanlar remisyonda kabul edildi. Hastaların Gelişmiş Derinlik Görüntülemeli Optik Koherens Tomografi (EDİ-OCT) görüntüleri üzerinden İmage-J programı yardımı ile luminal alan (LA) ve toplam koroidal alan (TCA) hesaplanıp LA/TCA oranı yardımıyla KVİ'leri ölçüldü. SS tanılı hastalarda KVİ ölçümleri (ortalama 0,62±0,04), kontrol grubu KVİ ölçümlerine (ortalama 0,69±0,02) göre anlamlı derecede düşük olarak saptandı (p=0,0001). SSDAI ile ölçülen hastalık aktivasyonu ile KVİ değeri arasında anlamlı bir fark saptanmadı. SS tanılı hastalarda cinsiyet, yaş, hastalık süresi, anti SS-A, anti SS-B, romatoid faktör (RF) pozitifliği ile KVİ değeri arasında anlamlı bir fark saptanmadı. Anti nükleer antikor (ANA) pozitifliği olan hastalarda KVİ değeri anlamlı derecede düşük saptandı. Hastalarda C reaktif protein (CRP) düzeyi ve eritrosit sedimentasyon hızları (ESH) ile KVİ değerleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Sonuç olarak bu çalışmada SS hastalarında gözün vasküler etkilenmesini yansıtacak şekilde KVİ değerlerinin azalmış olduğu gösterildi. SS hastalarında azalmış olan KVİ değerlerinin hastalık aktivitesiyle ilişkili olmadığı ortaya koyuldu. SS tanılı hastalarda inflamatuvar süreçlerin tetiklediği vasküler hasarın subklinik dönemde tespit edilmesi için non invaziv bir yöntem olan KVİ ölçümleri kullanılabilir.

Abstract:
Sjogren's syndrome (SS) is a chronic autoimmune disease with involvement of exocrine glands in the foreground. In addition, it may affect many organs including the eye. The choroid, the most vascularised structure of the eye, is affected by many systemic diseases. Choroidal vascularity index (CVI) is a parameter showing vascular damage in systemic diseases. As vascular damage increases, CVI values decrease. In this study, CVI was evaluated in patients diagnosed with SS and in a control group. The aim of this study was to determine whether there is a relationship between SS and disease activation and CVI. In this study, 40 patients with SS between the ages of 18-75 years and 40 healthy controls were included. We evaluated disease activity with Sjögren's syndrome disease activity index (SSDAI). Patients with SSDAI score ≥5 were considered active and those with SSDAI score <5 were considered in remission. Luminal area (LA) and total choroidal area (TCA) were calculated from the enhanced depth imaging optical coherence tomography (EDI-OCT) images of the patients with the help of Image-J software and CVI was measured with the LA/TCA ratio. CVI measurements in patients with SS (mean 0.62±0.04) were significantly lower than CVI measurements in the control group (mean 0.69±0.02) (p=0.0001). No significant difference was found between disease activation measured by SSDAI and CVI value. No significant difference was found between the CVI value and gender, age, disease duration, anti SS-A, anti SS-B, rheumatoid factor (RF) positivity in patients with SS. The CVI value was found to be significantly lower in patients with anti nuclear antibody (ANA) positivity. No significant correlation was found between C reactive protein (CRP) and erythrocyte sedimentation rate (ESR) and CVI values In conclusion, this study demonstrated that CVI values were decreased in SS patients reflecting the vascular involvement of the eye. It was demonstrated that decreased CVI values in SS patients were not related to disease activity. The CVI measurements, which is a non-invasive method, can be used to evaluate the vascular damage triggered by inflammatory processes in the subclinical period in patients with SS.