Biyogaz çıktısı sıvı fermente ürünün toprak özellikleri ile mısır bitkisinin verimi üzerine etkileri
Effects of biogas digested liquid on soil properties and production of corn plant
Yazar: VOLKAN ATAV
Danışman: DOÇ. DR. ORHAN YÜKSEL ; PROF. DR. AYTEN NAMLI
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Biyogaz enerjisi üretimi sonrası açığa çıkan sıvı fermente ürünün (SFÜ) topraklara ve mısır bitkisinde verim ve bazı kalite özelliklerine etkisinin araştırıldığı bu çalışma 2 yıllık tarla denemesi olarak yürütülmüştür. Denemede parsellere uygulanacak SFÜ dozları 1, 3, 5, 7 t/da olarak belirlenmiştir. Parsellere verilen azot (N) miktarı, mısır bitkisinin gelişim dönemi boyunca ihtiyaç duyduğu miktar olan 21 kg/da N üzerinden hesaplanmıştır. SFÜ'ün N ihtiyacını karşılamadığı parsellerde eksik kalan N miktarı üre gübresi ilavesi yapılarak eşitlenmiştir. Böylece deneme konuları G0 (Kontrol), G1 (1 ton SFÜ + 33,04 kg/da üre), G3 (3 ton SFÜ + 7,82 kg/da üre), G5 (5 ton SFÜ) ve G7 (7 ton SFÜ) olarak belirlenmiştir. SFÜ uygulamasından sonra toprakların EC, pH, organik karbon ve inorganik N içerikleri aylık olarak takip edilmiştir. Toprakların bazı fiziksel özellikleri ile mısır bitkisinde verim özelliklerine etkisi hasat sonrasında belirlenmiştir. Toprakların tuz içerikleri, SFÜ uygulaması ile birlikte özellikle ilk aylarda istatistiksel düzeyde önemli artış gösterirken sonraki aylardaki değişim istatistiksel olarak önemli bulunmamıştır. Toprakların pH değeri SFÜ uygulamasına bağlı olarak özellikle ilk iki ayda düşüş göstermiş olsa da sonraki aylardaki etkisi önemli bulunmamıştır. Topraktaki inorganik N (NH4+-N, NO3--N) miktarları her iki yılda da ilk ay istatistiksel olarak en yüksek sonucu verirken sonraki aylardaki etkisi mineral gübrelemeye göre belirgin olmamıştır. SFÜ uygulaması toprak organik maddesi üzerine yıllara bağlı olarak farklı sonuçlar vermiş ve etkisi her iki yılda da toprak organik maddesi sınıflamasında farklılık yaratmamıştır. SFÜ'ün toprağın fiziksel özellikleri (hacim ağırlığı, hidrolik iletkenlik, faydalı nem kapasitesi) üzerine olan etkisinin istatistiki olarak önemli olmadığı belirlenmiştir. Bitkide verim her iki yılda da istatistiki olarak önemli bulunsa da 1. yıl G1 konusu, 2. yıl ise G7 konusunun en iyi etkiyi göstermesi ideal dozun belirlenmesi bakımından tutarlı bir sonuç vermemiştir. Ayrıca topraklara uygulanan SFÜ'nün her iki yılda da toprakların tuz içeriklerini arttırması bu materyalin kullanımının toprak tuzluluğu bakımından sorun yaratabileceğini göstermektedir. SFÜ uygulamalarında NH3-N ve NO3--N şeklindeki N kayıplarının ve toprak mikrobiyotasının dozlara bağlı değişimleri de SFÜ uygulamalarında dikkate alınmalıdır.

Abstract:
This study, which investigated the effect of biogas digested liquid (BDL) released after biogas energy production on soils and yield and some quality characteristics of corn plants, was carried out as a 2-year field trial. In the experiment, BDL doses to be applied to the plots were determined as 1, 3, 5, 7 t/da. The amount of nitrogen (N) given to the plots was calculated over 21 kg/da N, which is the amount needed by the corn plant during the development period. In the plots where the BDL does not meet the N requirement, the missing amount of N was equalized by adding urea fertilizer. Thus, the trial subjects were G0 (Control), G1 (1 ton BDL + 33,04 kg/da urea), G3 (3 tons BDL + 7,82 kg/da urea), G5 (5 tons BDL) and G7 (7 tons BDL) was determined. After the SFU bodies, the EC, pH, organic carbon and inorganic N contents of the soils were monitored monthly. After the BDL application, EC, pH, organic carbon and inorganic N contents of the soils were monitored monthly. Some physical properties of soils and the effect on yield properties of maize plant were determined after harvest. While the salt content of the soils increased statistically, especially in the first months, with the BDL application, the change in the following months was not statistically significant. Although the pH value of the soil decreased especially in the first two months depending on the SFU application, the effect in the following months was not significant. While the amount of inorganic nitrogen (NH4+-N, NO3--N) in the soil gave the highest statistical result in the first month of both years, its effect in the following months was not significant compared to mineral fertilization. BDL application gave different results on soil organic matter depending on the years and its effect did not make a difference in soil organic matter classification in both years. It was determined that the effect of BDL on the physical properties of the soil (bulk weight, hydraulic conductivity, available water capacity) was not statistically significant. Although the yield in the plant was found to be statistically significant in both years, the best effect of the G1 subject in the 1st year and the G7 subject in the 2nd year did not give a consistent result in terms of determining the ideal dose. In addition, the fact that the BDL applied to the soils increases the salt content of the soils in both years shows that the use of this material may cause problems in terms of soil salinity. N losses in the form of NH3-N and NO3--N and changes in soil microbiota depending on doses should also be taken into account in BDL applications.