Sosyal medya içeriklerinin arşivlenmesi: Uluslararası Arşiv Konseyi (International Council On Archives-ICA) Twitter hesabının arşivlenmesi üzerine bir uygulama
Archiving Social Media Content: A Practice On Archiving Twitter account of the International Council on Archives
Yazar: AYKUT KAYA
Danışman: PROF. DR. İSHAK KESKİN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Arşiv = Archive ; Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management

Özet:
Sosyal medya günümüzde insanların yaşamlarının önemli bir parçası haline gelmiştir. Sosyal medyanın yoğun kullanımına bağlı olarak artan kullanıcı sayısı sosyal medyanın korunmasını ve arşivlenmesini gerekli kılmaktadır. Dolayısıyla bu tez çalışması, sosyal medya içeriklerinin arşivlenmesi konusunu incelemektedir. Tezin amacı, sosyal medya içeriklerinin hem her birinin dijital bir belge olarak görülmesi hem de bunların kurumsal iş faaliyetlerinin birer kanıtını sağladığını göstererek buna göre yönetilmesi gerektiğini belirtmektir. Tezde sosyal medyanın arşivlenmesi için kullanılan araçlar, yaklaşımlar, stratejiler ve politikaların yanı sıra sosyal medyada belge/kayıt kavramı, sosyal medya belgelerinin yönetim süreçleri açıklanmış, bunların yanı sıra kurumların sosyal medyayı arşivlerken uygulayabilecekleri önerilerde bulunulmuştur. Tezin problemi/sorusu, "kurumların sosyal medya kullanımları/faaliyetleri sırasında üretilen belgeler nasıl değerlendirilmeli ve hangi şekillerde korunarak arşivlenmelidir?". Hipotezi ise "sosyal medya; toplumsal ve kurumsal hafıza değeri taşıyan, araştırmacılar için önemli bir veri kaynağı olduğu kadar gelecek nesiller için de arşivlenmesi gereken bir nesne/belge niteliğine sahip olduğu kabul edilmeli ve buna göre değerlendirilerek korunmalı, yönetilmeli ve erişime sunulmalıdır" şeklindedir. Tez çalışmasında Twitter tabanlı durum çalışması yapılarak Uluslararası Arşiv Konseyi (International Council On Archives - ICA) Twitter hesabının (@ICArchiv) arşivlenmesine çalışılmıştır. Tezin kuramsal kısımları için literatür taraması yapılmıştır. Bunun için internet araştırması gerçekleştirilerek veri tabanları incelenmiş ve konu hakkında geniş bir literatür elde edilmiştir. Elde edilen literatür belgesel analiz yöntemi ile değerlendirilmiştir. Tezde arşivleme için seçilen tarih aralığı, ICA Twitter hesabının ilk oluşturulduğu tarih olan 21 Ekim 2013 ile tez metninin analiz çalışmalarının yapılmaya başlandığı 21 Ekim 2022'dir. Çalışmada, 9 yıllık zaman içinde ICA Twitter hesabından paylaşılan Twitter içerikleri temel alınmış ve bunlar bir arşivleme aracı olan ArchiveWeb.page ile arşivlenmiştir. Bu çalışmada, sosyal medya içeriklerinin birer belge olarak görülüp bunların gelecekte yok olma ihtimali göz önünde bulundurularak korunması/arşivlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Social media has become an essential part of people's lives today. The increasing number of users due to the intensive use of social media necessitates protecting and archiving social media. Therefore, this thesis study examines the archiving of social media content. The thesis states that social media content should be viewed as a digital document and managed accordingly, showing evidence of corporate business activities. In theory, besides the tools, approaches, strategies, and policies used for archiving social media, the concept of document/record in social media and the management processes of social media documents are explained, and suggestions that institutions can apply when archiving social media. The problem/question of the thesis is "How should the documents produced during the institutions' social media use/activities be evaluated, and in what ways should they be preserved and archived?". The hypothesis is that "social media should be accepted as an object/document that has the value of social and institutional memory, an important data source for researchers as well as an object/document that should be archived for future generations and should be evaluated accordingly, protected, managed and made accessible. In the thesis study, a Twitter-based case study was conducted to archive the Twitter account of the International Council on Archives (ICA) (@ICArchiv). A literature review was conducted for the theoretical parts of the thesis. For this, internet research was carried out, databases were examined, and a large amount of literature on the subject was obtained. The obtained literature was evaluated by the documentary analysis method. The date range chosen for archiving in the thesis is October 21, 2013, when the ICA Twitter account was first created, and October 21, 2022, when the thesis's text analysis began. The study was based on the Twitter contents shared from the ICA Twitter account over nine years and archived with ArchiveWeb.page, an archiving tool. In this study, it was concluded that social media content should be seen as documents and should be protected/archived, considering the possibility of their disappearance in the future.