Edgar Morin'de eğitim düşüncesi
Educational thought of Edgar Morin
Yazar: BİLGE AKMAN
Danışman: PROF. DR. HASAN HALUK ERDEM
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimin Felsefi, Sosyal ve Tarihi Temelleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim düşüncesi = Education thought ; Eğitim felsefesi = Education philosophy ; Eğitimsel düşünce = Educational thought ; Gelecek = Future ; Morin, Edgar = Morin, Edgar

Özet:
Bu araştırmanın amacı 21.yy'da disiplinlerarası çalışmalarıyla adından söz ettiren
ancak ülkemizde çok fazla tanınmayan Fransız filozof Edgar Morin'in eğitim düşüncesini
incelemek, tanıtmak ve Türkçe literatüre kazandırmaktır. Filozofun eğitim düşüncesini;
yaptığı çalışmalar ışığında aktarmak ve geleceğin eğitimi alanında yapılacak felsefi
tartışmalara katkı sağlayabilmek amaçlar arasındadır.
Edgar Morin'in eğitim düşüncesiyle ilgili çıkarımlarda bulunmak için onun insan
doğası, uygarlık, kültür, siyaset ve dünya vatandaşlığı konularındaki görüşleriyle ilgili
literatür taraması yapılmıştır. Eğitim felsefesini anlamlandırabilmek amacıyla filozofun
Fransızca'dan Türkçe ve İngilizceye çevrilmiş eserlerini incelemek için nitel araştırma
yöntemlerinden içerik analizi yöntemine başvurulmuştur.
Elde edilen bulgular neticesinde Morin'in; insanlaşma sürecini biyolojik, kültürel,
genetik, toplumsal, beyinsel ve ekolojik eklemlenmelerin etkileşimleriyle oluşan
karmaşık bir bütün olarak ortaya koyduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla insan doğası da
karmaşık bir bütündür. Filozof; yaşanabilir bir gelecek için günümüzdeki sorunları
saptamakta ve bu sorunları ortadan kaldırabilmek için insan doğasının karmaşık
bütünlüğünü ve insanlık durumunu (insan türünün ortak yazgısını) önemsemesi gereken
bir eğitim üzerinde durmaktadır.
Bireylere ortak-yaşarlık sevgisi ve bilgeliği kazandırarak dünya vatandaşı
olmalarına teşvik edecek bir insan siyaseti, bir uygarlık siyaseti, antropo-etik, gerçek
hümanizm, anlama etiği, düşünce reformu ve eğitim reformu önermektedir. Çok yönlü
bir düşünür olduğu anlaşılan Morin; bu reformlarla tüm insanlığın ortak durumunun ve
insanlığın çeşitliliğinin-birliğinin bilincine vararak dünya-vatanda insanlığın devamının sağlanacağını savunmaktadır. Böyle bir eğitim anlayışının incelenmesi ve dikkate
alınması ülkemiz eğitimine katkı sağlayabilir.

Anahtar Sözcükler: Edgar Morin, karmaşıklık, eğitim felsefesi, geleceğin eğitimi

Abstract:
The aim of this research is to examine and discuss education views of French
philosopher Edgar Morin who is famous for his interdisciplinary studies in the 21st
century but is not well known in our country and introduces them to the Turkish literature.
It is among the aims to convey the philosopher's educational philosophy in the light of his
studies and contribute to the philosophical discussions in the field of education of the
future.
In order to make inferences about Edgar Morin's educational philosophy, a
literature review was conducted on human nature, civilization, culture, politics and earth
citizenship. Content analysis method, one of the qualitative research methods, was used
to examine the works of the philosopher translated from French into Turkish and English
in order to make sense of his philosophy of education.
As a result of the findings obtained, it is understood that Morin presented the
humanization process as a complex unity formed by the interactions of biological,
cultural, genetic, social, cerebral and ecological articulations. Therefore, human nature is
also a complex unity. The philosopher identifies the current problems for a sustainable
future and emphasizes an education that should care about the complex unity of human
nature and the human condition (the common destiny of the human species) for
eliminating these problems.
He proposes a human politics, a politics of civilization, anthropo-ethics, true
humanism, understanding ethics, thought reform and education reform that will
encourage individuals to become world citizens by giving them the love and wisdom of
common life. Morin who is understood as a sophisticated thinker, argues that the
continuation of humanity in the homeland earth will be ensured by reaching the awareness of the common situation of all humanity and the diversity-unity of humanity with these
reforms. Examining and considering such educational thought can contribute to the
education of our country.

Key Words: Edgar Morin, complexity, educational philosophy, education of future