Dört boyutlu kadastro tasarımı
Four dimensional cadastre design
Yazar: HASAN ÇEVİK
Danışman: PROF. DR. TAYFUN ÇAY
Konya Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Dört boyutlu kadastro çalışmaları, taşınmazın altında ve üstündeki altyapı öğelerinin düşey konumlarının belirlenmesine ek olarak taşınmazın geçmiş zaman bilgilerine duyulan ihtiyaçtan kaynaklanmaktadır. Kadastro, dinamik ve sürekli değişen bir yapıya sahip olduğundan, taşınmaz üzerinde veya altında bulunan nesne tiplerinin yükseklik bilgisi ile beraber hem geometrik hem de hukuki değişikliklerin izlenmesi önemlidir. Bu nedenle, taşınmaz üzerinde farklı zamanlarda meydana gelen değişikliklerin dört boyutlu bir ortamda anlık ve sürekli olarak izlenmesi gerekmektedir. Tapuda kayıtlı taşınmazlarda gerçekleşen arazi ve arsa düzenlemesi, toplulaştırma çalışmaları, yenileme çalışmaları gibi işlemlerin sistemli bir şekilde kayıt altına alınması ve TAKBİS'e entegre edilmesi için dördüncü bir boyut olan "zaman" kavramına ihtiyaç vardır. Bu sayede kadastrodaki değişiklikler dört boyutlu bir ortamda anlık olarak izlenebilecektir. Ayrıca, CBS yazılımı ile veri tabanında bulunan kadastronun iki, üç ve dört boyutlu verileri arasında ilişkisel bir veri tabanı sağlanmıştır. UML modelleme dili kullanılarak dört boyutlu kadastro tasarımına ait bir diyagram oluşturulmuş ve bu diyagrama uygun bir masaüstü uygulama geliştirilmiştir. Bu masaüstü uygulama sayesinde herhangi bir parselin dört boyutlu verilerine rahatlıkla ulaşılabilmektedir. Ayrıca, çalışmada kadastronun dördüncü boyutuna ek olarak ileride gündeme gelebilecek ve kadastronun beşinci boyutu olarak nitelendirilebilecek değer öğesine de kısmen yer verilmiştir. Bu çalışmada belirlenen pilot bölgede kadastro çalışmalarına dördüncü bir boyut olan "zaman" eklenmiş olacaktır. Bu çalışmada kadastronun mevcut durumu ve yaşanan sorunlar özetlenecek, dört boyutlu kadastro tasarımı üzerinde durulacaktır. Mevcut kadastro sorunlarına çözüm getirmek ve içeriğini geliştirmek amacıyla öneriler sunulacaktır.

Abstract:
Four-dimensional cadastral studies arise from the need to determine the vertical positions of infrastructure elements both below and above real estate, in addition to the demand for historical information about the property. Due to its dynamic and constantly changing nature, cadastral management is crucial for monitoring both geometric and legal changes in objects located on or beneath the property, along with their height information. Therefore, it is essential to track changes occurring on the property at different times in a real-time and continuous manner within a four-dimensional environment. The inclusion of the "time" dimension, as the fourth dimension, is necessary for systematic recording and integration of processes such as land and plot arrangements, consolidation efforts, renewal projects, into the Land Registry Information System (TAKBİS), allowing changes in cadastral data to be observed instantly in a four-dimensional context. Additionally, a relational database has been established between two, three, and four-dimensional data of cadastral information using GIS software. A UML modeling language was utilized to create a diagram for the design of a four-dimensional cadastre, followed by the development of a desktop application that aligns with the prepared diagram. This desktop application enables easy access to the four-dimensional data of any parcel. Furthermore, in anticipation of future developments, partial consideration has been given to the fifth dimension of cadastre, which could be described as the "value" element. In summary, in this study, the current state and challenges of cadastral management will be outlined, focusing on the design of a four-dimensional cadastre. Recommendations will be provided to address existing cadastral issues and enhance its content. The designated pilot region will be equipped with the fourth dimension, namely "time," in the cadastral studies.