Finansal istikrar açısından konvansiyonel bankacılık ve katılım bankacılığı: Mukayeseli bir analiz
Conventional banking and participation banking in terms of financial stabilty: A comparative analysis
Yazar: ALİ RAUF KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. ERŞAN SEVER
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics
Dizin: Bankacılık = Banking ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Finansal istikrar = Financial stability ; Katılım bankacılığı = Participation banking ; Konvansiyonel bankacılık = Conventional banking

Özet:
Finansal istikrar arayışı, modern makroekonomik politikaların en önemli amacı haline gelmiştir. Özellikle 2008 Küresel Finans Krizi, kredi riskini yönetebilme bağlamında bankacılık sektörüne vurgu yaparak finansal istikrarı anlamanın önemini vurgulamıştır. Bankalar bu bağlamda finansal sistemin en önemli aracı kurumu konumundadırlar. Bankacılık sektörünün güncel görünümünde iki bankacılık kesimi öne çıkmaktadır: konvansiyonel bankacılık ve katılım bankacılığı. Dünya ekonomileri için finansal sistemin başarısı finansal istikrara bağlıdır. Bu sebeple söz konusu iki bankacılık kesiminin finansal istikrar açısından mukayese edilmesi önemli hale gelmiştir. Bu amaç doğrultusunda bu çalışmada, öncelikli olarak Türk bankacılık sektöründe birlikte faaliyet gösteren konvansiyonel bankacılık sektörü ile katılım bankacılığı sektörü kredi riski açısından analiz edilmiştir. Analiz 2005:M1-2020:M6 dönemine ait aylık veriler ile gerçekleştirilmiştir. Modellemede literatüre bağlı kalınarak bağımlı değişkenler, sektörel bazda olmak üzere her iki bankacılık kesimi için de takipteki krediler oranı olarak seçilmiştir. Bağımsız değişkenler olarak ise faiz oranları, tüketici güven endeksi, petrol fiyatları, işsizlik oranları, dolar cinsinden aylık asgari ücret, döviz volatilitesi ve reel döviz kuru tercih edilmiştir. Daha sonra Körfez Arap Ülkeleri İş Birliği Konseyi (KİK)'ne dahil olan Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Suudi Arabistan ve Kuveyt bankacılık sektörü için yıllık veriler kullanılarak kredi riski modellemeleri yapılmıştır. KİK ülkeleri için yapılan modellemelerde de literatüre bağlı kalınarak bağımlı değişkenler olarak; sektörel bazda olmak üzere her iki bankacılık kesimi için takipteki krediler oranı seçilmiştir. Bağımsız değişkenler olarak ise gayrisafi yurt içi hasıla büyüme oranı, işsizlik oranı, enflasyon oranı, reel döviz kuru ve petrol fiyatları tercih edilmiştir. İlgili modellemeler, değişkenler arasında eşbütünleşme ve nedensellik ilişkisini tespit etmek amacıyla kurulmuştur. Buna göre Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ve Kuveyt bankacılık sektörleri için AARDL Sınır Testi ile eşbütünleşme analizi gerçekleştirilmiştir. Ayrıca analize dahil edilen tüm ülkelerde Granger Nedensellik Testi analizi yapılmıştır. Çalışma sonucunda iki önemli sonuca ulaşılmıştır. Buna göre makro iktisadi değişkenler, ülkeler ve iki bankacılık kesimi itibariyle takipteki kredileri açıklama gücüne sahiptir. İkinci sonuca göre ise konvansiyonel bankaların sorunlu kredileri katılım bankalarına kıyasla göreli olarak makro iktisadi değişkenlerdeki değişimlere daha duyarlıdır.

Abstract:
The pursuit of financial stability has become the most important goal of modern macroeconomic policies. In particular, the 2008 Global Financial Crisis emphasized the importance of understanding financial stability by emphasizing the banking sector in the context of managing credit risk. In this context, banks are the most important intermediary institution of the financial system. Two banking segments stand out in the current view of the banking sector: conventional banking and participation banking. The success of the financial system for world economies depends on financial stability. For this reason, it has become important to compare these two banking sectors in terms of financial stability. For this purpose, in this study, the conventional banking sector and the participation banking sector, which operate together in the Turkish banking sector, were analyzed in terms of credit risk. The analysis was carried out with monthly data for the period 2005:M1-2020:M6. In the modeling, depending on the literature, the dependent variables were chosen as the non-performing loans ratio for both banking sectors, on a sectoral basis. As independent variables, interest rates, consumer confidence index, oil prices, unemployment rates, monthly minimum wage in dollars, basket currency volatility and real exchange rate were preferred. Later, credit risk models were made using annual data for the banking sector of Bahrain, United Arab Emirates, Qatar, Saudi Arabia and Kuwait, which are included in the Gulf Cooperation Council (GCC). In the models made for the GCC countries, depending on the literature, as dependent variables; has been chosen as the non-performing loans ratio for both banking sectors, on a sectoral basis. Gross domestic product growth rate, unemployment rate, inflation rate, real exchange rate and oil prices were preferred as independent variables. Related models were established to determine the cointegration and causality relationship between the variables. Accordingly, cointegration analysis was carried out with the AARDL Boundary Test for the banking sectors of Turkey, United Arab Emirates, Saudi Arabia and Kuwait. In addition, Granger Causality Test analysis was performed in all countries included in the analysis. As a result of the study, two important conclusions were reached. Accordingly, macroeconomic variables have the power to explain non-performing loans by countries and two banking sectors. According to the second result, non-performing loans of conventional banks are relatively more sensitive to changes in macroeconomic variables compared to participation banks.