Diyabetik ayak tanılı hastalarda anckle-brakial indeksin periferik vasküler akım paterni, vasküler çap oranı ve metbolik parametrelerle ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship between anckle-brachial index and peripheral flow pattern, vascular diameter ratio and metabolic parameters in patients with diabetic foot
Yazar: TUĞBA ZORLU
Danışman: DOÇ. DR. FARUK KILINÇ
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Anjiyografi = Angiography ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetik ayak = Diabetic foot ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Vasküler hastalıklar = Vascular diseases

Özet:
Diyabetik ayak ülserleri ve sonucunda gelişen alt ekstremite major ampütasyonları diyabetin sık görülen, ölümcül kronik komplikasyonudur. Periferik arter hastalığına bağlı gelişen iskemi diyabetik ayak ülserleri için altta yatan en önemli sebeplerden biridir. Diyabetik ayak etyolojik nedenlerinden biri olan periferik arter hastalığının diyabetik nöropati nedenli semptomların geç farkedilmesi ve tanı gecikmesi nedeni ile kötü prognoz oluşmasını engellemek için diyabetik hastalarda periferik arter hastalığının erken tanı konulması önem arz etmektedir. Diyabetik ayak hastalarında ankle-brakial indeks (ABİ) ölçümü, alt extremite bilgisayarlı tomografi (BT) anjiografideki vasküler akım paterni ile vasküler kalınlık oranlarının metabolik ve klinik parametrelerle birlikte değerlendirerek periferik arter hastalığının yaygınlığını, non invaziv yöntemlerle risk altındaki asemptomatik hastaların erken tanısını tespit etmek ve gerekli önlemlerin alınması açısından risk faktörlerini incelemek amaçlanmıştır.
Çalışmaya diyabetik ayak tanılı 40 hasta, diabetes mellitus (non-komplike) tanılı 31 hasta ve 30 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 101 kişi dâhil edilmiştir. Verilerin analizinde Ki-Kare analizi (Pearson Chi-kare), Kolmogorov-Smirnov testi, Student t-testi, Mann Whitney-U testi, Spearman korelasyon testi kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22 paket programı kullanılmıştır. Anlamlılık değeri p≤ 0.05 olarak alınmıştır.
Gruplar arasında cinsiyet açısından anlamlı farklılık olduğu görülmüştür (p<0,001). Diyabetik ayak erkek cinsiyette daha fazla görüldüğü gösterilmiştir. Diyabetik ayak tanılı 40 hastanın 24'ünde diyabetli ayak sağ ayak olarak lokalize edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen diyabetik ayak grubunun %15,4'ünün Wagner sınıflaması tip 2, %71,8'inin tip 3 ve %12,8'inin ise tip 4 şeklindedir. Gruplar arasında ABİ-sağ açısından anlamlı farklılık görülmüştür (p=0,014). Diyabetik ayak grubunda kolateral dolaşım, plak ve stenoz görülme oranı en fazla çıkmıştır. Gruplar arasında kolateral dolaşım, plak ve stenoz görülme açısından anlamlı farklılık görülmüştür (p<0,05). Diyabetik ayak grubunun stenoz derecesi diyabet grubunun stenoz derecesinden anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur.
Sonuç olarak; diyabetik ayak tanılı hastalarda aterosklerotik değişiklikler daha fazla görülmekte olup, periferik arter hastalığına bağlı gelişen iskemi diyabetik ayak ülserleri için altta yatan en önemli sebeplerden biridir. Bu hastalarda, periferik vasküler yetmezlik erken tanı ve tedavisi için ABİ, non invaziv, ucuz ve basit bir yöntem olup, bt anjiografik bulgular, metabolik ve klinik belirteçler ile desteklendiğinde tanı değeri daha da anlam kazanmaktadır. 
Anahtar kelimeler: Diyabetik ayak, periferik vasküler yetmezlik, ankle-brakial indeks, BT anjiografi.

Abstract:
Diabetic foot ulcers and resulting lower extremity major amputations are common, fatal chronic complications of diabetes. Ischemia due to peripheral artery disease is one of the most important underlying causes for diabetic foot ulcers. Early diagnosis of peripheral artery disease is important in diabetic patients in order to prevent the delayed diagnosis of peripheral artery disease, which is one of the etiological causes of diabetic foot, the symptoms caused by diabetic neuropathy and to prevent poor prognosis. In diabetic foot patients, ankle-brachial index (ABI) measurement, evaluates the vascular flow pattern and vascular thickness ratios in lower extremity computed tomography (CT) angiography together with metabolic and clinical parameters to determine the prevalence of peripheral artery disease with non-invasive methods. To determine the early diagnosis of asymptomatic patients at risk and to examine the risk factors in terms of taking necessary precautions.
A total of 101 people, 40 patients with a diagnosis of diabetic foot, 31 patients with a diagnosis of non-complicated diabetes, and 30 healthy controls were included in the study. In the analysis of the data, Chi-Square analysis (Pearson Chi-square), Kolmogorov-Smirnov test, Student t-test, Mann Whitney-U test, Spearman Correlation test were used. SPSS 22 package program was used in the analysis of the data. The significance value was taken as p≤ 0.05.
It was observed that there was a significant difference in terms of gender between the groups (p <0.001). Diabetic foot has been shown to be more common in males. In 24 of 40 patients with diabetic foot diagnosis, the diabetic foot was localized as the right foot. The wagner classification of 15.4% of the diabetic foot group included in the study is type 2, 71.8% is type 3 and 12.8% is type 4. There was a significant difference between the groups in terms of ABI-right (p = 0.014). The rate of collateral circulation, plaque and stenosis was the highest in the diabetic foot group. There was a significant difference between the groups in terms of collateral circulation, plaque and stenosis (p <0.05). The stenosis degree of the diabetic foot group was significantly higher than the stenosis degree of the diabetic group.
As a result; Atherosclerotic changes are more common in patients with diabetic foot, and ischemia due to peripheral artery disease is one of the most important underlying causes of diabetic foot ulcers. ABI is a non-invasive, cheap and simple method for early diagnosis and treatment of peripheral vascular insufficiency in these patients, and its diagnostic value becomes more meaningful when supported by bt angiographic findings, metabolic and clinical markers.
Keywords: Diabetic foot, peripheral vascular insufficiency, ankle-brachial index, bt angiography.