Tip 2 DM tanılı yaşlılarda metforminin malnutrisyon üzerindeki etkisi: Takip çalışması
Effect of metformi̇n on malnutri̇ti̇on i̇n older adults wi̇th type 2 di̇abetes melli̇tus: A Si̇X-MONTH follow-up study
Yazar: ÇAĞATAY ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. AHMET TURAN IŞIK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Malnütrisyon = Malnutrition ; Metformin = Metformin ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Giriş: Malnutrisyon, diyabetes mellitus (DM) tanısı olan yaşlılarda sıklıkla görülen bir geriatrik sendromdur. DM'nin getirdiği hastalık yükünün yanı sıra tedavide kullanılan ilaçların da beslenme bozukluğunu artırdığı düşünülmektedir. Bu çalışmada, Tip2 DM olan yaşlı hastaların altı aylık takibinde aldıkları tedavilerin malnutrisyon durumu üzerindeki etkisi araştırılmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 65 yaş ve üzeri toplam 203 Tip2 DM tanılı hasta dahil edilmiştir. Çalışmamız retrospektif takip çalışması olarak dizayn edilmiş ve katılımcıların genel sosyodemografik verileri, son 6 aylık takibindeki MNA-kısa form, vücut kitle indeksi, DM tedavileri ve ayrıntılı geriatrik değerlendirme verileri hasta takip dosyalarından incelenerek değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar ile istatiksel değerlendirilme yapılmıştır. 
Bulgular: Çalışmaya alınan 203 hastanın %61,5'i kadındır. Hastaların yaş ortalamaları 74,93±7,51 yıl, ortalama VKİ 29,31±5,25 kg/m2, ortalama eğitim yılı 7,45±4,57 yıl, ortalama ilaç sayısı 7,65±3,53 ve toplam DM yılı 12,97±7,12 yıldır. Diyabet tedavisi alan 175 hastanın tedavisinde metformin olanlar 134 kişi, metformin kullanmayanlar ise 41 kişi olarak saptanmıştır. Hastaların 6 aylık takibinde ilaç değişikliği olmadığı görülmüş ve tedavi grupları tedavisiz (n=28), metformin alan (n=134), metformin almayan (n= 41) olarak ayrılmıştır. Bu üç tedavi grubunun geliş MNA-kısa form ve 6. ay kontrollerindeki MNA-kısa form fark skorlamaları kıyaslandığı zaman metformin kullanımının nutrisyon durumu üzerinde olumsuz bir etkisi saptanmamıştır (p>0,05).
Sonuç: Tip2 DM tanılı geriatrik olgularda 6 aylık metformin tedavisinin olguların nutrisyonel durumuna olumsuz bir etkisinin olmadığı saptanmıştır. Yaşlı hastalarda antidiyabetik tedavi bireysel olarak planlanmaktadır. Kilo kaybı, iştahsızlık gibi metforminle ilgili çeşitli çekinceler bulunsa da uygun yaşlı hastalarda tedavide metformin tercih edilebilir.
Anahtar Kelimeler: Diyabetes Mellitus, Malnutrisyon, Metformin, Yaşlı

Abstract:
Background: Malnutrition is a common but under-recognized geriatric syndrome with a higher prevalence among the older with type 2 diabetes mellitus (T2DM). In addition to the treatment burden, the drugs used for T2DM may aggravate malnutrition due to their side-effect profiles. The present study investigates the effect of T2DM treatment on the malnutrition status of elderly patients over a six-month follow-up.
Materials and Methods: This cross-sectional retrospective study designed with 203 patients aged 65 years and older with T2DM. We retrieved patient data from the hospital database, including general socio-demographic characteristics, Mini Nutritional Assesment - short form (MNA-SF) scores, body mass index, T2DM treatment, and comprehensive geriatric assessment during the six-month follow-up. An advanced statistical analysis was performed.
Results: The mean age of the patients in the study was 74,93±7,51, and 61.5% were female. The mean duration of diabetes was 12,97±7,12 years. 175 patients had been taken medications for diabetes mellitus. A total of 134 patients had been treated with metformin and the others had been treated with medication(s) other than metformin. It was observed that there was no drug change in the six-month follow-up of the patients, and the treatment groups were divided into three that, no treatment (n=28), those who received metformin (n=134), and those who were treated with medication(s) other than metformin (n=41). When the MNA-short form difference scores of these three treatment groups at admission and sixth month controls were compared, no negative effect of metformin use on nutritional status was found (p>0.05).

Conclusion: It was determined that the sixth months of metformin treatment did not have a negative effect on the nutritional status of geriatric patients with type 2 DM. Antidiabetic treatment is planned individually in elderly patients. Although there are various concerns about metformin such as weight loss, and loss of appetite, metformin may be preferred for treatment in suitable elderly patients
.Keywords: Diabetes Mellitus, Malnutrition, Metformin, Older