Kasnak meşesi (Quercus vulcanica Boiss. and Heldr. Ex Kotschy)'nin bazı tohum özellikleri
Some seed properties of kasnak oak (Quercus vulcanica Boiss. and Heldr. Ex Kotschy)
Yazar: DİLEK YILDIZ
Danışman: PROF. DR. MUSA GENÇ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışma 2007-2009 yılları arasında Kasnak Meşesi Tabiatı Koruma Alanı Eğirdir-Yukarı Gökdere'de gerçekleştirilmiştir. Araştırma iki ana konudan oluşmaktadır. İlk bölümde çiçeklenme, tozlaşma, döllenme, tohum olgunlaşma ve tohum döküm dönemlerini belirlemek amacıyla fenolojik aşamalar gözlemlenmiştir. Ayrıca, fenolojik aşamalar günlük ortalama sıcaklık toplamı ile ilişkilendirilmiştir. İkinci bölümde 2007 ve 2009 yılında araziden toplanan kasnak meşesi tohumlarında tohum boyutları (tohum çapı ve tohum boyu), 1000 tohum ağırlığı, tohum nem içeriği, tohum canlılığı (kesme testi, tetrazolium testi), tohum gücü (çimlendirme testi, stres testi ve hızlandırılmış yaşlandırma testi, elektriksel iletkenlik) ve çimlenme engeli (katlama) çalışılmıştır.Yapılan fenolojik gözlemlere göre kasnak meşesi palamutlarının oluşumu ve olgunlaşması mayıs ayı başından kasım ayı başına kadar (yaklaşık 6 ayda) günlük ortalama sıcaklık toplamı (GST) 2310.7 veya 2500.4'e ulaştığında tamamlanmaktadır. Olgun kasnak meşesi tohumları 16.4 mm tohum çapına, 28.6 mm tohum boyuna ve 4.5 kg bin tohum ağırlığına sahiptir.Tohum hasadı için en uygun zaman ekim başı-kasım başıdır. Nitekim, bu dönemde toplanan kasnak meşesi palamutlarının yeterli neme (% 42-43), tohum canlılığına (% 62-78) ve yüksek çimlenme yüzdesine (% 72.5-98.5) sahiptir. Ozmotik stres düzeyi arttıkça çimlenme yüzdesi, çimlenme değeri ve en yüksek çimlenme düşmüştür. En yüksek çimlenme yüzdesi ekim ayında toplanan tohumlarda -0.3 Mpa ozmotik stres düzeyinde belirlenmiştir. Dönemsel olarak ölçülen elektriksel iletkenlik değerleri 2007 ve 2009 yılında tohum toplama zamanına bağlı olarak azalmıştır. En yüksek çimlenme yüzdesi 48 saat (% 84) hızlandırılmış yaşlandırmada belirlenmiş ve 72 saat (% 25) Hyt ile çimlenme yüzdesi hızla düşmüştür. Katlama yapılan palamutlarda en yüksek radikula çıkışı + 4oC' de polietilen torba içinde (% 97) ve + 4oC'de kumda (% 93) katlamada elde edilmiştir. Kasnak meşesi tohum karbonhidrat ve ham yağ içeriği olgunlaşmaya bağlı olarak artmıştır. Protein ve kalsiyum içeriği azalırken fosfor ve magnezyum miktarı değişmemiştir.Anahtar Kelimeler: Kasnak meşesi, fenoloji, tohum canlılığı, tohum gücü

Abstract:
The study was carried out between the years 2007-2009 in Nature Reserve of Kasnak Oak in Eğirdir-Yukarı Gökdere. The researh included two main subjects. In first section phenological stages were observed in order to determine season of flowering, polen, fertilization, maturation and shedding of kasnak oak acorn. Also the phenological stages were related to total daily mean temperature. In second section some seed characteristics as a seed size (seed diameter and seed length), 1000 acorn weight, moisture contents, seed viability (cutting test, terazolium test), seed vigor (germination test, stress test and accelerated aging test) and germination obstacle (straftification) of kasnak oak seed that were collected in 2007 and 2009 were studied.According to phenological observations acorns of kasnak oak ripen approximately in six months from early May to early November when degree day (DD) reached 2310.7 or 2500.4. Mature kasnak oak acorns had 16.4 mm seed diameter, 28.6 mm seed length and 4.5 kg 1000 seed weight.The appropriate seed harvest season was between early october an early november. Kasnak oak seeds that were collected in this season had sufficient moisture content (42-43 %), adequate seed viability (62-78 %) and high germination percentage (72.5-98.5). Increasing the osmotic stres levels germination percentages, germination value and peak value decreased. The highest germination percentage were determined at -0.3 Mpa osmotic stres level in October. Electrical conductivity which were measured periodically in 2007 and 2009, decreased according to acorn collection time. The best germination results were determined in 48 hours accelerated aging (84 %) and in 72 hours accelerated aging germination percentages (25 %) decreased significantly. In stratification the highest emerged radicle rates were determined at + 4 oC conditions in polyethylene bags (97 %) and in sand (93 %). The total carbonhydrates and crude fat contents of Kasnak oak seed gradually increase during maturation periods. As amount of protein and calcium slowly declined; phosphorus and magnesium concentrations not changed.Key Words: Kasnak oak, fenology, seed viability, seed vigor