Gebe kadınlarda migren atağı görülme sıklığı ve baş ağrısı ile baş etme durumlarının belirlenmesi
Frequency of migraine attacks in pregnant women and determining the situations of their coping with headache
Yazar: GÜZİN KARDEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYTÜL HADIMLI ; DOÇ. DR. AHMET METE ERGENOĞLU
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Baş ağrısı = Headache ; Baş ağrısı bozuklukları = Headache disorders ; Başa çıkma = Coping ; Ebelik = Midwifery ; Gebelik = Pregnancy ; Migren hastalıkları = Migraine disorders

Özet:
Gebe Kadınlarda Migren Atağı Görülme Sıklığı ve Baş Ağrısı İle Baş Etme Durumlarının Belirlenmesi
Bu araştırma, migren tanısı almış gebe kadınlarda migren atağı görülme durumu ve gebelerin baş ağrısı ile baş etme durumlarının belirlenmesi amacıyla yapılan tanımlayıcı ve kesitsel tipte bir araştırmadır.
Araştırma, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Obstetri Polikliniği'nde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemi, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı obstetri polikliniğinde Ekim 2019 – Eylül 2021 tarihleri arasında dahil etme kriterlerine uyan migren tanısı konmuş 191 gebeden oluşmaktadır. Araştırma verileri, Sosyodemografik ve Obstetrik Özelliklere İlişkin Soru Formu, Migren Baş Ağrısı Özelliklerini Belirleme Formu ve The International Classification of Headache Disorders 3rd'e Göre  'Aurasız Migren' ve 'Auralı Migren' Kriterleri formları kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 26 paket programı kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel metotlar ve kategorik değişkenler arasındaki ilişkiyi test etmek için Mc Nemar analizi uygulanmıştır.
Araştırmaya katılan gebelerin yaş ortalaması 29.72±5.51, gebelik haftası ortalaması 28.31±8.64, migren başlangıç yaşı 20.74 ± 5.63'dır. Gebelerin %30.9'u lise mezunu olduğunu, %74.3'ü herhangi bir işte çalışmadığını bildirmiştir. Gebelerin %59.7'sinin 3. trimesterda olduğu, %82.2'sinde de aurasız migren olduğu saptanmıştır. Baş ağrısını tetikleyen faktörler arasında gebelerin %91.6'sı stresi, %77.5'i gürültü ve sesi, %77.0'ı uykusuzluğu, %76.4'ü parlak ışığı belirtmiştir. Gebelerin %66.0'ı gebelikte baş ağrısının azaldığını, %52.9'u gebelikte baş ağrısı ile ilişkili yaşam kalitesinin arttığını, %86.4'ü gebelikte migren ile baş etme konusunda herhangi bir sağlık çalışanından bilgi almadığını bildirmişlerdir. Baş ağrısının süresi, sıklığı ve şiddeti gebelik öncesi dönem ve gebelikte karşılaştırıldığında istatistiksel olarak fark saptanmıştır (p<0.05). Baş ağrısını gidermede kullandıkları yöntemlerden ağrı kesici kullanımı, karanlık odada dinlenme, uyuma, soğuk uygulama ve masajın gebelik öncesi dönem ve gebelikte karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı azalma olduğu saptanmıştır (p<0.05). Ayrıca baş ağrısını gidermede analjezik kullanımı sıklığı gebelik öncesi dönem ve gebelikte karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı azalma olduğu saptanmıştır (p<0.05).
Sonuç olarak; antenatal dönemden başlayarak postpartum döneme kadar gebelerin izlem ve bakımında önemli bir yere sahip olan ebeler tarafından gebe izlemlerinde migren tanısının sorgulanması, ebelerin migren konusunda farkındalığının arttırılması, migren baş ağrısını azaltabilecek yaşam tarzı değişiklikleri hakkında bilgi sahibi olmaları önem taşımaktadır. 
Anahtar kelimeler: ebe; gebelik; migren

Abstract:
Frequency of Migraine Attacks in Pregnant Women and Determining the Situations of Their Coping with Headache
This research is a descriptive and cross-sectional study conducted to determine the incidence of migraine attacks in pregnant women diagnosed with migraine and their coping status with headaches.
The research was carried out at Ege University Medical Faculty Hospital, Obstetrics and Gynecology Department, Obstetrics Polyclinic. The sample of the study consisted of 191 pregnant women diagnosed with migraine who met the inclusion criteria between October 2019 and September 2021 in the Obstetrics and Gynecology Department of Ege University Medical Faculty Hospital. Research data were collected using the Sociodemographic and Obstetrical Characteristics Questionnaire, Migraine Headache Characteristics Determination Form, and 'Migraine without Aura' and 'Migraine with Aura' Criteria forms according to The International Classification of Headache Disorders 3rd. SPSS 26 package program was used in the analysis of the data. In the evaluation of the data, Mc Nemar analysis was applied to test the relationship between descriptive statistical methods and categorical variables.
The mean age of the pregnant women participating in the study was 29.72±5.51, the mean week of gestation was 28.31±8.64, and the age of onset of migraine was 20.74 ± 5.63. 30.9% of the pregnant women reported that they were high school graduates, and 74.3% of them did not work in any job. It was determined that 59.7% of the pregnant women were in the third trimester and 82.2% of them had migraine without aura. Among the factors triggering headache, 91.6% of pregnant women stated stress, 77.5% of them noise and voice, 77.0% of them insomnia, 76.4% of them stated bright light. 66.0% of the pregnant women reported that headache decreased during pregnancy, 52.9% reported that the quality of life related to headache during pregnancy increased, 86.4% reported that they did not receive any information from any healthcare professional about coping with migraine during pregnancy. When the duration, frequency and severity of headache were compared in the pre-pregnancy period and pregnancy, a statistical difference was found (p<0.05). When the methods used to relieve headache, the use of painkillers, resting in the dark room, sleeping, cold application and massage were compared, it was determined that there was a statistically significant decrease in antenatal period and pregnancy (p<0.05). In addition, a statistically significant decrease was found when the frequency of analgesic use in relieving headache was compared in the pre-pregnancy period and pregnancy (p<0.05).
Consequently; it is important for midwives, who have an important place in the follow-up and care of pregnant women from the antenatal period to the postpartum period, to question the diagnosis of migraine in the follow-up of pregnant women, to increase the awareness of midwives about migraine, and to have information about lifestyle changes that can reduce migraine headaches.
Key words: midwife; migraine; pregnancy