Türkiye'de kamusal alanlarda iktidar karşıtı sivil hareketler ve bunların sanat pratiği bağlamında değerlendirilmesi
The civil movements against the political power in public spaces in Turkey and evaluation of them in the context of art practice
Yazar: VESİME ITIR DEMİR
Danışman: PROF. DR. HALİL AKDENİZ
Işık Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Aktivizm = Activism ; Kamusal alan = Public space ; Muhalefet hareketleri = Opposition movements ; Politik sanat = Political Art ; Sosyal hareketler = Social movements

Özet:
Bu tezde, Türkiye'de kamusal alanlardaki sivil hareketlerin sanat pratiği bağlamında değerlendirilmesi yapılmıştır. Sanatçıların ve inisiyatiflerin iktidarlarla yaşadığı sorunlar, yerel halkla kurulan  ilişkiler ve bu ilişkilerin nihayetinde ortaya çıkan işler ile; temel çıkış noktası politik bir tavır olan bağımsız oluşumların yaratıcı pratikler üzerinden oluşturduğu diyalog üzerinde durulmuştur. 

Bu çalışmada, kamusal alan ve çağdaş sanat üzerine çalışan düşünürlerin fikirleri referans alınarak örneklendirmeler yapılmıştır. Sanatın politikayla olan ilişkisi bağlamında toplumsal hareketlerin analizi yapılarak kamusal alanlardaki hareketler değerlendirilmiştir. Tarih içinde değişen kamusal alan tanımları incelemesi ve çeşitli sanatsal eylemlere ev sahipliği yapan galeri, müze gibi kamusal  mekanlardan da konu kapsamında ilgili yerlerde bahsedilmiştir. 

Çalışma hazırlanırken, yakın tarihteki toplumsal hareketler ve sanata ilişkin yurt içinden ve yurt dışından arşiv bilgileri toplanmıştır. Araştırmanın temelini oluşturmak amacıyla, çeşitli kurumların kütüphanelerinden elde edilen kaynakların içeriğinin özellikle son yirmi yıllık bir süreci kapsamasına dikkat edilmiştir. Bunun sebebi olarak, 1990'lı yıllar ve sonrasında yaşanan teknolojik gelişmelerin etkilediği hızlı bilgi akışının etkisiyle kitleler arası iletişimin yaygınlaşmış olması, çeşitli düşünürlere ve ideolojilere ait yayınların çevrilmesiyle yaşanan fikirsel etkileşimler, dünya genelindeki kimlik tartışmaları ve sosyo-politik etmenler sonucu yaşanan değişimler ve sanatçıların benimsediği disiplinlerarası yaklaşımlarla şekillenen sanat ortamı gösterilebilmektedir. Bu sayede, günümüz sanat pratiklerinin toplumsal hareketlerle kurduğu ilişki bağlamında yapılan tanımları ortaya çıkarmak mümkün olacaktır.
Anahtar Kelimeler:Kamusal Alan, Yeni Tip Kamusal Sanat, Estetik, Direniş, Politik Sanat, Aktivizm

Abstract:
In this thesis, civil movements in the public spaces in Turkey, has been evaluated in the context of art practices. The problems experienced by the artists and artist initiatives with the rulers; the relations between the artists - local people and art practices as a result of these relations; the dialogue between political initiatives and the society based on creative practices has been focused on.

In this study, philosophers working on public space and contemporary art are taken as a reference. In the context of the relations between art and politics, social movements have been analyzed and movements in public spaces are evaluated. Variable public space definitions in history and public places such as galleries, museums that host various artistic actions in related places has been mentioned.

While preparing the thesis, the archive information  has been collected from  national and international resources about civil movements and art in recent history. The resources obtained from the libraries of various institutions, were taken into consideration for the last twenty years. The reason for this is the exchange of information due to the technological development after the 1990s, discussions of identity, changes due to socio-political factors and the art scene was shaped by interdisciplinary artists. In this way,  it will be possible to reveal the definitions made in the context of the relationship between contemporary art practices and social movements.

Key Words: Public Space, New Genre Public Art, Aesthetics, Protests, Political Art, Activism