Effects of seeding rates on yield and some quality traits of wheat (Triticum sp.)genotypes in Hatay conditions
Ekim sıklığının Hatay koşullarında buğday (Triticum sp.) genotiplerinin verim ve bazı kalite özelliklerine etkisi
Yazar: ÖZLEM KISA
Danışman: PROF. DR. MEHMET ATAK
Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ekmeklik buğday = Bread wheat ; Gıda kalitesi = Food quality ; Yabani buğday = Wild emmer

Özet:
Bu araştırma2016-2017 bitki yetiştirme döneminde; Hatay-Kırıkhan'da çiftçi tarlasında ekim sıklığının buğday genotiplerinde verim ve bazı kalite özelliklerine etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür.Altı adet buğday genotipi (Fırat-93, Fransız, Gediz-75, Havrani, Karakılçık ve Masaccio) ve üç ekim sıklığı (450, 550 ve 650 tohum /m2)kullanılarak test edilmiştir. Denemeler; Tesadüf Blokları Bölünmüş Parseller Deneme Deseninde 3 tekerrürlü olarak kurulmuş olup, ana parsellere ekim sıklıkları ve alt parsellere ise genotipler yerleştirilmiştir. Çalışmada; çıkıştaki bitki sayısı, başaklanma süresi, çiçeklenme süresi, bitki boyu, fertil kardeş sayısı, başak uzunluğu, başakçık sayısı, başak tane verimi, tane verimi, bin tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, protein oranı ve gluten oranı özellikleri incelenmiştir. Ekim sıklıkları başaklanma süresi, fertil kardeş sayısı, başakta tane sayısı, tane verimi ve bin tane ağırlığı yönünden önemli bulunmuştur. Çeşitler, fertil kardeş sayısı dışındaki incelenen tüm özellikler yönüyle önemli çıkmıştır. Ekim sıklığı x genotip interaksiyonu ise sadece tane verimi yönünden önemli olmuştur. Ekim sıklığı artıkça başaklanma süresi kısalmış, fertil kardeş sayısı artmıştır, bin tane ağırlığı, başakta tane sayısı azalmış ve tane verimi ise azalmıştır. Ekim sıklıkları yönünden yüksek tane verimi 677.7 kg/ da ile 450 tohum /m2 uygulamasından elde edilmiştir. Genotipler yönünden ise tane verimleri 522.6 (Havrani) – 777.5 (Gediz-75) kg /da arasında değişim göstermiştir. Sonuçlarımız, ekim sıklığının buğday genotiplerinde verim ve kalite üzerine genotiplere göre değişen oranlarda etkili bir kültürel faktör olduğunu ortaya çıkarmıştır. Köy çeşitlerinin verimlerinin modern çeşitlere göre daha düşük olsa da kalite özelikleri yönüyle aynı veya daha üstün değerlere sahip olduğunu belirlenmiştir. 


Anahtar sözcükler:  Buğday, buğday köy çeşitleri, ekim sıklığı, tane verimi, kalite

Abstract:
This study was conducted in Hatay-Kırıkhan farmer's field conditions during 2016-2017 plant growing season to determine the effect of seeding rate on the yield and some quality characteristics of wheat genotypes. Six wheat genotypes (Firat-93, French, Gediz-75, Havrani, Karakılçık and Masaccio) and three seeding rates (450, 550 and 650 seeds / m2) were tested. The experimental design was split plot arranged completely randomized block design with three replications. Seeding rates was settled in main plots and genotypes were settled in sub plots.  Plant number in emergence, heading date, anthesis date, plant height, tiller number, spike length, spike number, kernel number per spike,  seed yield, thousand kernel weight, test weight, protein ratio and gluten ratio were investigated. Seeding rates were significant in terms of heading dates, fertile tiller numbers, kernel number per spike, grain yield, and thousand kernel weight. Genotypes were significant in terms of all of the examined traits except for the number of fertile tillers. The seeding rates x genotype interaction was significant only in terms of grain yield. Increased seeding rates resulted in shortened heading dates, decreased thousand kernel weight and kernel number per spike, incased fertile tiller number and grain yield.In terms of seeding rates the highest grain yield 6777 kg / ha was obtained from application of 450 seed / m2. In terms of genotypes, mean grain yields varied between 5226 (Havrani) - 7775 (Gediz-75) kg / ha. Our results showed that seeding rates was significant environmental factor affecting yields and quality traits of wheat genotypes at varying rates according to genotypes. Although the yields of the wheat landraces were lower than those of modern cultivars, the quality characteristics of them have the same or superior values compared to modern wheat cultivars.


Key words: Wheat, wheat landraces, seeding rate, grain yield, quality