Bir tekstil fabrikasında çalışan işçilerin iş sağlığı ve güvenliği konusundaki bilgi düzeyleri ve sağlık risklerinin değerlendirilmesi
Assessment of occupational health and safety information levels and health risks of workers in a textile factory
Yazar: SÜREYYA YİĞİTALP RENÇBER
Danışman: PROF. DR. ALİ CEYLAN
Dicle Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Meslek hastalıkları = Occupational diseases ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sağlık = Health ; Tekstil fabrikaları = Textile factories ; Tekstil sektörü = Textile sector ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health ; İşçiler = Workers

Özet:
Amaç: Bir tekstil fabrikasında çalışanların İSG bilgi düzeylerini ve işyerlerindeki bazı tehlike ve risklerin farkındalıklarını belirlemek, maruz kaldıkları tehlike ve riskleri saptamak, bunların sağlık düzeylerine etkisini belirlemek, işe giriş ve çalışanların periyodik muayene sonuçlarını değerlendirmek ve öneriler geliştirmektir. 
Gereç ve Yöntem: Fabrikada görev yapan 79'u kadın ve 71'i erkek olmak üzere toplam 150 çalışan araştırma kapsamına alınmış, yüz yüze görüşülerek bir anket uygulanmıştır. İşyerinin risk değerlendirme raporu incelenip saptanan riskler ve buna göre yapılan ortam ölçümleri değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Çalışmaya katılanların %24'ü 20 yaşından küçük, %16,7'si bir yıl içinde işe başlamış, %39,3'ü dört yıl ve daha az deneyimlidir. Çalışmaya katılanların çoğunluğu dikimhanede çalışmakta ve çalışanların büyük çoğunluğu (%67,1'i) kadındır. 
Çalışmaya katılanların; %44,7'si oturarak, %54,7'si ise ayakta çalışmaktadır. Çalışanların %78,7'sinin çalışma ortamındaki tozun,  % 43,4'ü gürültünün, % 42'si sürekli tekrarlayan hareketin, % 36,7'sinin sürekli oturmanın % 55,3'ü ağır yük kaldırmanın çalışanın sağlığını bozacağını ifade etmiştir. 
"İSG için kullanılan koruyucu malzemelerin iş hayatını etkilediğini' söyleyenlerin yüzdesi %52'dir. Çalışanların,  %84,7'si iş kazası vb. gibi acil durumlarda ne yapacaklarını bildiklerini ifade etmişlerdir. Çalışanların %95,3 işyerindeki iş güvenliği levhalarının, %90,7'si güvenlik önlemlerinin yeterli olduğunu; %92,7'si amirleri tarafından izlendiklerini söylemiştir. Çalışanların tamamı gerekli durumlarda kişisel koruyucu malzeme kullandıklarını ifade etmişlerdir. Çalışanların en fazla maruz kaldığı riskler;  %43,3 sürekli tekrarlayan hareketler,%55'i uzun süreli oturma, %17'si ağır yük kaldırma, %16'sı sürekli ayakta kalma riski ile karşı karşıyadırlar. Çalışanların %21,3'ünün en az bir kazaya maruz kaldığını belirttikleri görülmektedir. Maruz kalınan kazalar incelendiğinde sırasıyla; en fazla "el-parmak sıkışması, ezilme", "el-ayak kesici-delici yaralanma" ve "ağır yük kaldırma nedeniyle bel ağrısı" na maruz kalındığı görülmektedir.
Risk değerlendirmesi yapılan işyerinde 77 adet risk tespit edilmiştir. Toplam risk sayısının 15'i yüksek risk, 58'i orta risk, 4'ü düşük risk olarak tespit edilmiştir.
Sonuç: Tekstil ve hazır giyim sektöründe çalışanların çoğunlukla kadınlardan, gençlerden ve sosyo-ekonomik düzeyi düşük kişilerden oluşmaktadır. İSG konusunda deneyimleri ve bilgileri nispeten yetersiz olup yasal mevzuat gereği düzenli eğitimlerin ve denetimlerin yapılması iş kazası meslek hastalıklarını azaltmada etkili olacaktır.

Abstract:
Aim: The aim of this thesis is to determine the OHS information level and the awareness of employees working in a textile factory about some hazards and risks in the workplaces, and establish the hazards and risks they are exposed to, and find out the effect of these on health, and evaluate the results of work and periodic examination, and eventually develop recommendations.
Material and Method: A total of 150 employees, 79 of them women and 71 of them men, were included in the study, and a face-to-face interview questionnaire was applied. The risk assessment report of the workplace was examined; and the risks determined and the environmental measurements made accordingly were evaluated. 
Results: 24% of the participants were under 20 years of age, 16.7% of them started to work within a year, 39.3% were experienced for four years and less. Most of the participants of the study 53.3% (80 people) work in sewing workshop and great majority of the employees are women 67.1% (53).
44.7% of the participants work while sitting and 54.7% of them work standing.  78,7%, 43% and 42,0% of the employees stated that the dust, the noise, the continuous repetitive movement in the working environment will deteriorate their health, while 36,7% and 55,3% of them reported that the permanent sitting and heavy work load will disrupt their health, respectively.
The percentage of those who say that the protective materials used for OSH affect work life is 52%. 84% of the employees stated that they received OHS training and 69% reported that they received training within the last year.
84.7% of the employees stated that they know what to do in case of an emergency like work accident etc. 95.3% of the employees stated that the workplace safety signs, 90.7% safety measures were adequate and 92.7% of them reported that they were monitored by their supervisors. All employees stated that they used Personal Protective equipment when necessary.
The risks that employees are mostly exposed to are as follows: 43.3% repetitive movements, 55% prolonged sitting, 17% holding heavy load, and 16% prolonged standing. It is seen that 21.3% of the employees stated that they were exposed to at least one accident. When the accidents that were exposed are examined, it is seen that they were exposed to "hand-finger jam, crush del",-hand-foot perforator injury, and" low back pain due to heavy load holding ", respectively. 
In the risk assessment of workplace, 77 risks were identified. 15 of the total number of risks were identified as high risk, 58 as medium risk and 4 as low risk.
Conclusion: Textile and ready-to-wear workers in the clothing sector are mostly women, young people and people with low socio-economic status. The experience and knowledge of OHS is relatively inadequate. So, regular training and audits as required by legal regulations will be effective in reducing occupational accidents.