Isparta'daki kız çocuklarında ortalama puberte ve menarş başlama yaşlarının saptanması ve menarş başlama yaşını etkileyen faktörler ile menstrüal siklus özelliklerinin belirlenmesi
Determination of the mean ages at the onset of puberty and menarche, and detection of factors affecting timing of menarche and menstrual cycle properties in girls in Isparta
Yazar: PINAR AKYOL
Danışman: DOÇ.DR. BUMİN NURİ DÜNDAR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
7. ÖZETISPARTA'DAKİ KIZ ÇOCUKLARINDA ORTALAMA PUBERTE VEMENARŞ BAŞLAMA YAŞLARININ SAPTANMASI ve MENARŞ BAŞLAMAYAŞINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER İLE MENSTRÜAL SİKLUSÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİSon yıllarda puberte başlama yaşı ve menarş başlama yaşlarında (MBY) birdüşme olduğu ileri sürülmektedir. Puberte ve MBY'yi çevresel faktörler, beslenmedurumu, sosyo-ekonomik durum ve eğitim gibi faktörlerin etkilediği bilinmektedir.AMAÇ: Bu çalışmanın amacı Isparta'da yaşayan kız çocuklarında ortalamatelarş başlama yaşı (TBY), MBY ve bunların alt ve üst sınır değerleri ile; bunlarıetkileyen faktörler ile menstrüal siklus özelliklerini saptamaktır.MATERYAL-METOD: Etik kurul onayı alındıktan sonra; Isparta'dakisosyoekonomik düzeylerine göre belirlenmiş 7 ilköğretim ve 3 liseden çalışmayıkabul eden ve onay formu veren yaş ortalaması 11.8 Â± 0.05 (6.01-19.2) olan 2440 kızçocuk çalışmaya alındı. Tüm olgulara kendilerinin ve aile fertlerinin MBY veözellikleri, yaşam tarzları, beslenme özellikleri ve sosyoekonomik durumlarınısorgulayan anket formları verildi. Çocuklardan aileleri ile beraber verilen anketformlarını doldurmaları istendi. Ertesi gün ağırlık ve boy ölçümleri standart cihazlarile yapıldı ve vücut kitle indeksleri hesaplandı. Tüm olguların meme gelişimleri 6aylık eğitimden geçen uzman hekim tarafından Tanner sınıflamasına göredeğerlendirilerek kaydedildi.SONUÇLAR: Olguların ortalama TBY 10.3 Â± 0.07 yaş olarak bulundu.TBY için alt ve üst yaş sınırları sırasıyla; 8.54 ve 12.2 yıl olarak saptandı. 8 yaş altısadece 3 olguda telarş tespit edildi. 10 yaş altı olgularda telarş Evre 1 oranı obezitesiolan ve anne eğitimi yüksek olanlarda obezitesi olmayanlarla karşılaştırıldığındaanlamlı olarak düşük bulundu (p<0.0.5). Menarş gördüğünü belirten 948 kız olgununortalama MBY 12.6 Â± 0.03 saptandı. Ortalama MBY anne ve abla ortalamaMBY'larından anlamlı olarak düşük bulundu (p<0.0.5). Olguların ortalamaMBY'leri ile anne ve abla MBY arasında anlamlı pozitif korelasyon vardı (sırasıyla;r= 0.5, p= 0.0001 ve r= 0.320, p=0.0001). Olguların vücut kitle indeksleri ile50ortalama MBY'leri arasında anlamlı negatif korelasyon bulundu (r= -0.13,p=0.0001). Gelir durumu iyi ve kötü olan, anne-baba eğitimi düşük ve yüksek olan,evde sigara içilen ve içilmeyen, düzenli spor yapan ve yapmayan, prematüre vezamanında doğan, anne sütü alan ve almayan grupların ortalama MBY'ları arasındaanlamlı fark yoktu (p>0.05). Tüm olguların % 82'sinin 13 yaşından sonra ilkmenarşını gördüğü belirlendi. Ortalama MBY -2 ve +2 SDS değerleri sırasıyla 10.6ve 14.7 yıl olarak bulundu. Meme gelişimi Evre 1 ve 2 olan hiçbir hastada menarşsaptanmazken, Evre 3 telarşlı olguların %16.8'inde ve Evre 4 telarşlı olguların %50.8'inde menarş saptandı. Meme gelişimine göre menarş süreleri Evre 3,4 ve 5olmak üzere sırasıyla 7.35 Â± 0.87, 11.5 Â± 0.78 ve 36.7 Â± 0.63 ay olarak bulundu. İlkmenarş başlama mevsimi olguların %32.3'ünde kış, %31.5'inde yaz, %17.8'indeilkbahar ve %18.4'ünde sonbahardı. Olguların %66.5'i ayda bir; %13.3'ü 3 haftadabir; % 8.8'i 1 aydan uzun aralıklarla; %2.1'i 15 günden az sıklıkla; % 9.4'ünün isedeğişken şekilde menarş gördüğü belirlendi. Olguların % 62.1'i menarşlarınındüzensiz olduğunu belirtmişti. Düzensiz menarş yakınması olarak % 6.6 normaldensık; % 32.5 zamanında ama 1 haftadan daha uzun; % 47.5 15 günden fazla gecikme;% 7.2'si aşırı kanamalı menarş ve % 6.3'ü ilk menarştan sonra en az 6 ay menarşgörmeme yakınmalarını belirtmişti. Düzensiz menarş yakınması 3 yıldan daha azsüredir menarş görenlerde belirgin olarak yüksek saptandı. Düzensiz menarşı olanolguların % 82.7'si hiç doktora başvurmamıştı.TARTIŞMA: Bu çalışmanın sonuçları daha geniş araştırmalarla Türkçocuklarında patolojik puberte ve menarş başlama yaş sınırlarının yenidendeğerlendirilmesi gerekliliğine işaret etmektedir. Bu çalışma MBY'de anne ve ablamenarş yaşları göz önüne alındığında erkene kayma olduğunu göstermiştir. Türkkızlarının ortalama MBY'ları gelişmiş ülkelerle benzerlik göstermektedir.Anahtar Kelimeler: Puberte, Telarş, Menarş, Başlama Yaşı, Çocuk51

Abstract:
8. ABSTRACTDetermination of the Mean Ages at the Onset of Puberty and Menarche,and Detection of Factors Affecting Timing of Menarche and Menstrual CycleProperties in Girls in IspartaRecently, it has been suggested that there is a decrease in the age of theonset of puberty and menarche. It is known that environmental factors, nutrition,socio-economical status and education have effects on age at the beginning ofpuberty and menarche.Aim: The aim of this study is to investigate the mean age at the onset oftelarche (MAT) and menarche (MAM) and their upper and lower cut-off limits, anddetermination of factors affecting these events and menstrual cycle properties in girlsliving in Isparta.Materials and Methods: After obtaining of approval from the EthicsCommittee of Süleyman Demirel University School of Medicine, 2.400 girls whohave accepted to participate in the study and given a written consent form with amean age of 11.8 Â± 0.05 (6.01-19.2) studying in 7 primary and 3 high schools, whichwere selected according to their socio-economical status, have been included in thisstudy. All participants were given questionnaire forms which query the MAMproperties of their own and family, life style, nutrition type and socio-economicalstatus. Children were asked to fill out the forms with their parents. In the next day,weight and height measurements were made by using the standard devices and bodymass indexes were calculated. Breast development of all subjects was evaluated byan expert physician who had undergone education for at least 6 months.Results: MAT value was found as 10.3 Â± 0.07 years. The upper and lowercut-off limits for MAT were found 8.54 and 12.2 years, respectively. There wereonly three cases with telarche under 8 years-old. The ratio of stage 1 telarche insubjects under the age of 10 years was significantly lower in girls who had obesityand had highly educated mother when compared with non-obese participants (p <0.05). The MAM values of 948 girls were determined 12.6 Â± 0.03 years. MAMvalues of the participants were found to be significantly lower than MAM values of52the mothers and big sisters (p < 0.05). There was a positive correlation betweenMAM values of individuals and their mothers and big sisters (r = 0.5, p = 0.0001 andr = 0.320, p = 0.0001, respectively). A negative correlation was found betweenMAM and body mass index values of the subjects (r = -0.13, p = 0.0001). There wasno difference in MAM value comparisons by means of income status, parentaleducation level, indoor smoking, making sport, delivery time and breast milk feed (p> 0.05). It has been determined that 82 percent of the participants have menarcheafter age 13 years. -2 and +2 SDS values for MAM values were found 10.6 and 14.7years, respectively. No menarche was observed in any individual with breastdevelopment at stages 1 and 2; menarche was detected in 16.8 % of subjects withstage 3 telarche and 50.8 % of subjects with stage 4 telarche. The mean menarchedurations according to the breast development at Stages 3, 4 and 5 were found asfollows: 7.35 Â± 0.87, 11.5 Â± 0.78 and 36.7 Â± 0.63 months. The season of the firstmenarche occurrence was winter in 32.3 %, summer in 31.5 %, spring in 17.8 % andautumn in 18.4 % of all cases. It has been identified that the frequency of menarchewas monthly in 66.5 %, weekly in 13.3 %, more than one month in 8.8 %, less than15 days in 2.1 % and variable in 9.4 % of the cases. As 62.1 % of the participantsexpressed that their menarche period was irregular. The complaints of irregularmenarche were as follows: more frequent (6.6 %), in time but longer than one week(32.5 %), delay more than 15 days (47.5 %), excessive hemorrhage (7.2 %) andabsence of menarche for at least 6 months after the first menarche (6.3 %). The rateof the complaint of irregular menarche was significantly higher in girls havingmenarche less than 3 years. 82.7 % of the cases with irregular menarche had nevervisited a doctor.Discussion: The results of this study indicate that the pathological age limitsfor the timing of the onset of puberty and menarche for Turkish children need to bereevaluated by conducting more comprehensive research. This study showed a shiftto earlier ages in the MAM values when the MAM values of the mothers and bigsisters are taken into consideration. MAM values of Turkish girls were found similarto that of the developed countries.Key Words: Puberty, Telarche, Menarche, Age at the Onset, Children53