Türk konaklama işletmelerinde sermaye yapısını etkileyen faktörlerin analizi
Analysis of the factors that affect capital structures of turkish lodging companies
Yazar: ERDİNÇ KARADENİZ
Danışman: PROF. DR. YILDIRIM BEYAZIT ÖNAL
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / Muhasebe ve Finansman Ana Bilim Dalı / Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Ekonomi = Economics ; Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration

Özet:
Konaklama işletmeleri, yatırım aşamasında büyük arazi ve arsalar üzerine sabit varlık ağırlıklı yatırımlar yapan ve bu nedenle sermaye yoğun özellik gösteren işletmelerdir. Ayrıca konaklama işletmeleri sistematik olmayan risklere duyarlı olduğu için faaliyet ve finansal riskleri yükselmektedir. Dolayısıyla konaklama işletmeleri açısından sermaye yapısının bileşimi ve borçlanma kararlarını etkileyen değişkenlerin belirlenmesi önemlidir. Bu tez kapsamında Türk konaklama işletmelerinin sermaye yapılarını belirleyen değişkenler ve buna ek olarak konaklama işletmelerinin sermaye yapılarının açıklanmasında hangi sermaye yapısı teorisinin geçerli olduğu belirlenmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda ilk olarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayınlanan sektör bilançolarından yararlanılarak otel ve lokantalar sektörünün sermaye yapısı yıllar itibariyle (1990-2006) incelenmiştir. İkinci olarak İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda (İMKB) hisseleri işlem gören Türk konaklama işletmelerinin, sermaye yapılarını etkileyen değişkenler 1994-2006 ve 2000-2006 dönemlerini kapsayacak şekilde dinamik panel veri analizi ve sabit etki tahmin modeli kullanılarak saptanmaya çalışılmıştır. Analiz sonuçları İMKB'de hisseleri işlem gören Türk konaklama işletmelerinin sermaye yapılarını finansal hiyerarşi ve dengeleme teorisinin değişken bazında açıkladığı saptanmıştır. Çalışmanın üçüncü uygulaması olan anket çalışmasının sonuçlarına göre İMKB'de işlem görmeyen konaklama işletmelerinde sermaye yapısı davranışlarının daha fazla finansal hiyerarşi teorisiyle uyum gösterdiği saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Sermaye Yapısı, Dengeleme Teorisi, Finansal Hiyerarşi Teorisi, Konaklama İşletmeleri, Türkiye

Abstract:
Lodging companies invest in fixed assets, intensively on wide lands and estates during investment period. Thus, they are referred to as capital intensive companies. Moreover, since lodging companies are sensitive to systematic risks, their financial and business risks are at high levels. As a result, determining capital structure composition and determinants of financing decision in lodging companies are important issues. The aim of this thesis is to evaluate the deteminants of capital structures and financing decision of Turkish lodging companies. We also examine which capital structure theory is useful in explaning the capital structures of Turkish lodging companies. First capital structure of Turkish tourism sector between 1990-2006 years is investigated by using tourism sector balance sheets published by Central Bank of the Republic of Turkey. Second, the variables that affect the capital structure decisions of Istanbul Stock Exchange (ISE) lodging companies are investigated by using dynamic fixed effects panel analysis and fixed effect estimation models for the time periods 1994-2006 and 2000-2006. Although analysis results reveal that neither trade-off nor pecking order theory seem to exactly explain the capital structures of Turkish lodging companies in the ISE, pecking order and trade-off theories appear to unveil the capital structures of Turkish lodging companies in terms of variables. Third, a survey is used to examine the determinants of capital structure decisions of no quoted on ISE lodging companies. Findings of this survey suggest that capital structure decisions of lodging companies, which are no quoted on ISE, are in line with pecking order theory.Key Words: Capital Structure, Trade-off Theory, Pecking Order Theory, Lodging Companies, Turkey.