Ortaöğretim kurumlarında okutulmakta olan Almanca ders kitaplarında kültürel ve evrensel değerler
Cultural and universal values in German language teaching coursebooks for secondary schools
Yazar: DİLEK SELÇUK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞERİF ORUÇ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı / Alman Dili Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Almanca = German ; Ders kitapları = Textbooks ; Değerler = Values ; Dil eğitimi = Language education ; Evrensellik = Universality ; Kitaplar = Books ; Kültürel değerler = Cultural values ; Ortaokullar = Secondary schools ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education

Özet:
Hızlı değişen ve gelişen dünyada kültürel, insani ve evrensel değerlerin unutulduğu göz önüne alındığında, değer ve değerler eğitimi konularının üzerinde durulmasının ne derece önemli olduğu daha iyi anlaşılmaktadır. Bu noktada kültürün önemli yapı taşlarından olan değerlerin bireyler tarafından kazanılması, geliştirilmesi, gerçekleştirilmesi için eğitime önemli görevler düşmektedir. Okullarımızdaki eğitimin önemli görevlerinden birisi de bu değerleri gelecek nesillere doğru bir şekilde aktarmaktır. Eğitimin sistemli olması kalıcılığı arttırdığından, değerlerin bu sistem dâhilinde eğitim programlarına katılması, değerler eğitimi üzerinde olumlu katkı sağlamaktadır. Bu çalışmanın amacı, Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı tarafından 2010 yılında yayımlanan 18. Milli Eğitim Şurası Kararları doğrultusunda 2018-2019 eğitim öğretim yılında M.E. B. (Milli Eğitim Bakanlığı) tarafından ortaöğretim kurumlarında okutulmasına izin verilmiş Almanca ders kitaplarında evrensel ve kültürel değerlerin yer alıp almama durumunu ve yer alan değerlerin hangileri olduğunu belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda bu çalışmada ortaöğretim kademesinde evrensel ve kültürel değerlere yüklenen anlam ve evrensel değerlerin M.E. B. (Milli Eğitim Bakanlığı) Talim Terbiye Kurulu Başkanlığınca 2010 yılınca yayımlanan değerlerle örtüşüp örtüşmediği incelenmektedir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verilerinin kaynağını 2018-2019 eğitim-öğretim yılları için Milli Eğitim Bakanlığı tarafından ortaöğretim (9.-12.sınıflar) kurumları için hazırlanan bütün sınıf düzeylerinde okutulması planlanan Almanca ders kitapları(Deutsch A1.1, Deutsch macht Spaß A1.2, A2.1,A2.2 ve Mein Schlüssel zu Deutsch B1.1) oluşturmaktadır. Kitaplardaki hem görsel hem de yazılı içerikler temalar bazında içerdikleri kültürel ve evrensel değerlere göre analiz edilmiş ve kitaplarda tespit edilen değerler "Alman kültürel değerleri", "Türk kültürel değerleri" ve "Evrensel değerler" başlıkları altında her kitap için ayrı başlıklar halinde tespit edilerek betimlenmiştir. Çalışma sonucunda; hem Alman hem de Türk kültürüne ait kültürel değerlerden "yeme-içme alışkanlıkları, bayram, kutlama gibi özel günlerde yapılan uygulamalar, şehirler ve şehirlere ait kültür parçaları, toplumların tipik özellikleri, tarihi ve kültürel mekanları, tarihe damgasını vurmuş olan ünlü kişiler vb." gibi değerlere ulaşılırken; evrensel değerlerden 2018 yılı Ortaöğretim Almanca dersi Öğretim Programında yer alan değerlerin tamamının, yani "dürüstlük, adalet, sevgi, sorumluluk, empati, arkadaşlık, anavatan sevgisi, özdenetim, sabır" değerlerinin kitaplar aracılığı ile öğrencilere aktarıldığı tespit edilmiştir.

Abstract:
When it is considered that cultural, humanitarian and universal values are ignored in today's rapidly changing and developing world, it is understood better how important to argue this subject. At this point, education has an awesome responsibility in order to have values assumed as a milestone of culture gained, advanced and actualized. One of the major responsibilities in education system is to transfer correctly these values to the future generations. Due to the fact that a systematic education increases permanence, adding the values in this system into the curricula ensures a positive impact on values teaching. The purpose of the present study is to determine if the German language coursebooks, which are allowed to be taught in secondary schools during the 2018-2019 academic year by the Ministry of National Education of Turkey, involve the universal and cultural values or not, and to state that which values are mentioned in the German language course books in accordance with the resolutions of the 18th National Education Council released in 2010 by the Ministry of Education, Head Council of Education and Morality. Within the scope of this purpose, it is investigated that if the meaning assigned to the cultural and universal values in the secondary school level and the universal values correspond to the values which are discoursed and involved in the report published by the Ministry of Education, Head Council of Education and Morality in 2010,or not. The qualitative research approach was adopted and document review method was used. In this respect, the data were obtained from the 2018-2019 academic year German coursebooks, which are Deutsch A1.1, Deutsch macht Spaß A1.2, A2.1,A2.2 and Mein Schlüssel zu Deutsch B1.1, for secondary all-level students (from 9th-to 12th class)allowed by the Ministry of National Education of Turkey. Both visual and written contents in the mentioned books were analysed on the basis of themes according to cultural and universal values that are involved in these books. The determined values in the books were appointed and described under the headlines of "Turkish cultural values", "German cultural values" and "universal values" for each books. At the end of the study, while the values such as " eating and drinking habits, practices in the special events as celebrations,  religious and national fests, cities and cultural ingredients of cities, characteristic features of German and Turkish nations, historical and geographical places, eminent persons who influenced the history etc. from both German and Turkish cultural values were found out in the books, the transfer of universal values such as "honesty, justice, love, responsibility, empathy, friendship, patriotism, self-control and indulgence" which were set out in the German language teaching curriculum for the secondary school education for 2018 academic year to the students were determined via the mentioned secondary school german language teaching coursebooks.