Ayşe Sıdıka Hanım'ın "Usul-i Talim ve Terbiye Dersleri" adlı eseri çerçevesinde ahlak öğretimi ilkeleri
The moral teaching methods in ayşe Sıdıka's "Usul-i Talim ve Terbiye"
Yazar: ABDULLAH KAZANCI
Danışman: PROF. DR. MUALLA SELÇUK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ahlak eğitimi = Moral education ; Ahlak öğretimi = Moral teaching ; Avar, Ayşe Sıdıka = Avar, Ayşe Sıdıka ; Ders kitapları = Textbooks ; Usul-i Talim ve Terbiye Dersleri = Usul-i Talim ve Terbiye Dersleri

Özet:
Ayşe Sıdıka Hanım 19. yüzyılda yaşamış bir eğitim bilimcidir. Babasının özel ilgisiyle, Fransızca'dan Bulgarca'ya, piyano eğitiminden elişi derslerine kadar çok canlı ve verimli bir eğitim öğretim sürecinden geçen Ayşe Sıdıka Hanım, Darulmuallimat'taki Coğrafya, Ahlâk ve Elişi öğretmenliği sırasında Eğitim Öğretim Yöntemleri dersini alarak okutmak istemiş ve 25 yaşındayken Darulmuallimatta şifahi olarak verdiği dersleri "Usûl-i Talim ve Terbiye Dersleri" adı altında kitaplaştırmıştır. Ayşe Sıdıka Hanım, Eğitim-Öğretim Yöntemleri Dersleri adlı kitabını, o ana kadarki tecrübe ve fikirlerini, bir kitapta toplama emelinin önceden de var olduğunu, kitabını ise bu fikirlerle beraber güvenilir kaynaklardan gerektiği kadar faydalanarak yazdığını belirtir. Yine önsözde Türkçe yazılmış olmakla birlikte her okuyan kişinin anlayacağı sadelikte bir kitabın bulunmamasının bu kitabın yazımına etki ettiğini söyler. Usûl-i Talim ve Terbiye Dersleri, bilindiği kadarıyla bir bayan tarafından yazılan modern anlamda ilk Türkçe pedagoji kitabıdır. Kitabın satır aralarında, dönemin şartlarından ayırt edemeyeceğimiz batı kültürünün izlerini bulmakla birlikte, dini kanaatlerin de özümsenerek aktarıldığını görmekteyiz. İslam terbiyesi alma yanında aynı zamanda batı kültürü ağırlıklı bir eğitim de görmüş olmak birbirine zıt olmasalar da o zamanın bakış açısı buna engel olabileceği için bu, değerli sayılabileceğimiz bir vasıftır. Kitapta anlatılan, önemsenen, hakkında yol ve metod gösterilen konular şimdiye kadar hiç duyulmamış, kimsenin aklından hayalinden geçmeyecek şeyler değildir. Fakat anlatılanların en güzel olarak verilmesi yarışında olan Ayşe Sıdıka Hanım genç yaşına rağmen bu güzel üslubu ve kendine has mantık örgüsü ile problemleri ortaya koymuş, çözüm önerilerini getirmeye çalışmıştır. Çocuğun ahlâk gelişimini tamamlayabilmesi için dikkat edilmesi gerekli olan basamakları yine kendine has bir metodla göstermiş, kitabında çocuğun ahlâk eğitiminde ailenin yerini ve bu gelişim sürecinde ailenin verdiği kültürün önemini de örneklerle vurgulamaya çalışmıştır. Kazancı, Abdullah, Ayşe Sıdıka Hanım'ın 'Usûl-i Talim ve Terbiye Dersleri' Adlı Eseri Çerçevesinde Ahlak Öğretimi İlkeleri. Yüksek Lisans Tezi, Danışman: Prof. Dr. Muallâ Selçuk, 120s..^v ^ " rt& «t£' 2İU ^

Abstract:
Ayşe Sıdıka was a Turkish governess lived in 19th century. She was from one of the first educators in "Daru'l-Muallimat" that opened aimed at educating ladies. "Usûl-i Talim ve Terbiye" was an educational book. It was from a textbook constituted her lecture notes. She divided her book up to three basic chapters: physical, mentally and ethical. And she established relations seriously with those three chapters each other. According to her thesis an ailing person couldn't think well-thought out and couldn't be a Goodman. First of all the education most certainly aims to healthy body for this reason. The human ought to be careful with his clothing, foods and his nourishments and to take exercise. Intelligence education is important too. Cause of it will be in need of intelligence to ensure the acts morality. The intelligence education must be fit in with attainment stages. The subject of our research is" the principal of moral education." Ayşe Sıdıka has some principals on moral education. For example the teacher should be modelled on his student. The family affects the child with all ways because it is the first vicinity in his life. The family and the vicinity are important too. But in such a manner the child himself is in the center. The school life and the teacher are important too. The pedagogues mustn't get rid of completely the child's temper instead of educating positively. The pedagogues must be patient and must be strong- will person. He should try to straighter the child's will. He must do first what says himself. Ethical education must be fit in with attainment stages. The ethical behaviour must be depends on the human independence. Exactly like this the attitude will be lasting and most quality. Empathy must be put into mind. Targets should be realistic. Today Ayşe Sıdıka is still actual pedagogue with her work. Kazancı, Abdullah, The Moral Teaching Methods in Ayşe Sıdıka's "Usûl-i Talim ve Terbiye", Master's Thesis, Advisor: Prof.Dr. Mualla Selçuk, 120p.