Ormancılıkta sertifikasyon ve ormancılık politikası açısından önemi
Forest certification and its importance in terms of forest policy
Yazar: İLKE HİLAL ŞENSÖZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HASAN TEZCAN YILDIRIM
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ormancılık Politikası ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Ormancılık = Forestry

Özet:
Son yıllarda meydana gelen küresel iklim değişikliği ve doğal kaynakların azalması sürdürülebilir kaynak kullanımını ön plana çıkarmıştır. Doğal kaynaklar içerisinde ormanlar özel bir yere sahiptir. Ormanlar hem sosyal hem ekonomik hem de kültürel bir çok fayda sağlamaktadır. Ancak aşırı ve bilinçsiz kullanma nedeniyle orman alanlarında azalma sürmektedir. Bu noktada ülke ormancılık politikaları önem kazanmaktadır. Ülkemiz ormancılık politikalarından biri de orman varlığının korunması geliştirilmesi ve artırılmasıdır. Orman varlığının korunması geliştirilmesi ve artırılması da ormancılık yönetimi ile ilgilidir. Sürdürülebilir orman yönetiminde, ormanlardan sürdürülebilir bir şekilde fayda sağlamak hedeflenir ve bu hedef için politikalar geliştirilir. Sürdürülebilir orman yönetiminin uygulanmasında kullanılan en önemli araçlardan biri de sertifikasyondur.  

Son dönemde özellikle Avrupa ülkeleri ve Amerika Birleşik Devletleri'nde sertifikalı ürünlere yönelik talebin arttığı gözlenmektedir. Araştırmalar göstermektedir ki, orman yönetimi sertifikasyonundan ekonomik beklentilerin sosyal ve ekolojik beklentilerden daha yüksek olması yeni sorunlara yol açabilecektir. Diğer bir ifade ile pazar odaklı sertifikasyon yaklaşımı gelecekte olumsuz sonuçlar verebilecektir. Sertifikasyon ile yeni bir pazar oluşturarak bu pazardan yüksek miktarda kazanç elde etmek isteyen kurum ve kuruluşlar beklentilerinin uzağında kalabilecektir.

Bu çalışmada öncelikle ormancılık politikasının tanımı ve kapsamı, ormancılık politikasının amaçlarının ve araçlarının neler olduğu anlatılmıştır. Daha sonra orman sertifikasyonu konusunda genel bir değerlendirme yapılarak sertifikasyon türleri ve sertifikasyon kuruluşları anlatılmış, Türkiye'de ve dünyada yaşanan gelişmeler ile bugün itibariyle gelinen son nokta irdelenmiştir, sertifikasyonun ormancılık sektörü ve ormancılık politikası açısından gerekliliği açıklanmıştır. Ayrıca Türkiye'deki sürdürülebilir orman yönetimine yönelik çalışmalar ve sertfikasyon uygulamaları ele alınmıştır. Bu aşamada ülkemizde ilk sertifikasyon çalışmasının uygulandığı Bolu Orman Bölge Müdürlüğü Aladağ Orman İşletme Şefliği örnek alan olarak incelenmiştir.
Bolu Orman Bölge Müdürlüğüne bağlı Aladağ Orman İşletme Şefliğinde gerçekleştirilen sertifikalandırma çalışmaları kapsamında mevcut organizasyon yapısı, orman yönetim sistemi, sosyoekonomik ve çevresel yapı ve sertifika veriliş aşamaları irdelenmiştir.

Çalışmanın temel amacı sertifikasyon faaliyetlerinin uygulamada nasıl yürütüldüğü, hangi sorunlar ile karşılaşıldığı ve bunların nasıl aşılabileceğinin ortaya konmasıdır. Ayrıca yöresel bazda gerçekleştirilen çalışmanın sonuçlarının deperlendirilerek daha sonra yapılacak bilimsel çalışmalara örnek oluşturmasını sağlamaktır.

Abstract:
Global climate change and decrease in natural resources in the recent years made sustainable resource use come in to prominence. Forests among natural resources have a unique importance. Forests provide many benefits including social, economic and cultural benefits. However, decrease in forest areas continue due to excessive and uninformed use. At this point, forestry policies of the country comes in to prominence. One of the forestry policies of our country is the protection, development and expansion of our forest inventory. And protection, development and expansion of forest inventory has to do with forestry management. In sustainable forest management the aim is to make sustained benefit of the forests and policies are developed for the aforementioned purpose. One of the most important tools used to enforce sustainable forest management is certification.

It is evident that the demand for certified products is on increase recently especially in European countries and in the United States of America. Research suggests that the fact that the economic expectations from forest management certification is greater than social and ecological expectations will likely result in new problems. In other words, today's market-oriented certification approach will likely yield negative outcomes in the future. Institutions and organizations aiming to secure high profits from new markets they'll have created via certification will likely be disappointed.

This study, first of all discusses the definition and scope, and aims and tools of the forestry policy. It then makes a general assessment on the forest certification, explaining certification types and certification bodies, examines the developments in Turkey and worldwide and the current standing of forest policies, finally explaining the importance of certification in terms of forestry industry and forestry policies. Moreover, this study discusses efforts and certification practices in Turkey aiming sustainable forest management. At this stage, Bolu Provincial Directorate of Forestry's Aladağ Forest Management Office, where the first certification practice is carried out in our country, is examined as an example area.

In the scope of certification efforts of the Aladağ Forest Management Office affiliated with Bolu Provincial Directorate of Forestry, current organization structure, forest management system, socioeconomic and environmental structure and certification phases are discussed.

The main purpose of this study is to reveal how the operations are carried out in practice, types of problems encountered and possible means for overcoming those problems. This study moreover aims to examine the results of a study that was carried out on regional basis and to ensure that it sets an example for future scientific studies.