FAACT (Anoreksi/ Kaşeksi tedavisinin fonksiyonel değerlendirilmesi) Yaşam Kalitesi Ölçeği: Türkçe versiyonunun adaptasyonu ve validasyonu
FAACT (Functional Assessment of Anorexia/Cachexia Treatment) Quality of Life Scale: Adaptation and validation of the Turkish version
Yazar: BEYZA NUR KOCABAŞ
Danışman: PROF. DR. BÜLENT SAKA
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Beslenme (İç Hastalıkları) Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Amaç: Sağlıkla ilgili yaşam kalitesinin ölçümü terapötik müdahalelerden veya hastalığın seyrinden kaynaklanan değişiklikleri değerlendirmek için faydalıdır. FAACT yaşam kalitesi ölçeği kanser hastaları ile ilgili sorunları ele almak için özel olarak geliştirilmiştir. Çalışmamızın temel amacı, Türkçe adaptasyonu yapılan FAACT ölçeğinin psikometrik özelliklerini incelemek ve anoreksi/ kaşeksi görülen kanser hastalarının yaşam kalitesini değerlendirmektir.
Yöntem: Bu araştırma metodolojik tipte bir çalışma olup anoreksi veya kaşeksi semptomları görülen 18 yaş ve üzeri kanser tanısı alan 200 hasta (ortalama yaş: 57,31  13,67; %50 kadın) ile yürütülmüştür. Araştırma kapsamında katılımcılara ilişkin verilerin elde edilmesi için Hasta Bilgi Formu, NRS-2002 malnütrisyon tarama aracı, Karnofsky Performans Skalası, Edmonton Semptom Değerlendirme Sistem Skalası, EQ-5D-5L genel yaşam kalitesi ölçeği ve Türkçe validasyon çalışmasını gerçekleştirdiğimiz FAACT ölçeği kullanılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların %98,5'inin (n=197) anoreksi ve %83,5'inin (n=167) kaşeksi tanısı aldığı saptanmıştır. Hastaların %64'ünün (n=128) NRS-2002 skoru 3 ve üzeri olup malnütrisyon riski taşıdığı belirlenmiştir. ESPEN kritelerine göre malnütrisyon tanısı alan hastalar tüm grubun %62,5'ini (n=125) oluşturmaktadır. Hastaların primer kanser tanıları değerlendirildiğinde gastrointestinal sistem kanserlerinin tüm olgular arasında en sık görülen tür (%40,5) olduğu sonucuna varılmıştır. Geçerlik ve güvenirlik analizleri kapsamında FAACT ölçeği ile FACT- G, EQ-5D-5L VAS ve KPS skorları arasında pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuş ve ölçüt geçerliği sağlanmıştır.  Ölçeğin güvenirliği iç tutarlık analizleri ile değerlendirilmiş ve FAACT ölçeği toplam puanı için hesaplanan Cronbach alfa katsayısı 0,887 olarak saptanmıştır.
Sonuçlar: FAACT ölçeğinin Türkçe versiyonunun psikometrik özellikleri çalışmamız kapsamında değerlendirilmiş ve yapılan analizler sonucunda ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu saptanmıştır.

Abstract:
Objective: Measurement of health-related quality of life is useful for assessing changes resulting from therapeutic interventions or the course of the disease. The FAACT quality of life scale was specifically developed to address issues related to cancer patients. The main aim of our study was to examine the psychometric properties of the Turkish adapted FAACT scale and to evaluate the quality of life of cancer patients with anorexia/cachexia.
Methods: This research is a methodological study and was conducted with 200 patients (mean age: 57.31   13.67; 50% female) aged 18 years and older diagnosed with cancer with symptoms of anorexia or cachexia. Patient Information Form, NRS-2002 malnutrition screening tool, Karnofsky Performance Scale, Edmonton Symptom Assessment System Scale, EQ-5D-5L general quality of life scale, and FAACT scale, which we conducted a Turkish validation study, were used to obtain data on the participants.
Results: It was found that 98.5% (n=197) of the participants were diagnosed with anorexia and 83.5% (n=167) with cachexia. It was determined that 64% (n=128) of the patients had an NRS-2002 score of 3 and above and were at risk of malnutrition. Patients diagnosed with malnutrition according to ESPEN criteria constituted 62.5% (n=125) of the whole group. When the primary cancer diagnoses of the patients were evaluated, it was concluded that gastrointestinal system cancers were the most common type (40.5%) among all cases. Within the scope of validity and reliability analyses, a positive and statistically significant relationship was found between the FAACT scale and FACT-G, EQ-5D-5L VAS and KPS scores and criterion validity was achieved.  The reliability of the scale was evaluated by internal consistency analysis and the Cronbach's alpha coefficient calculated for the total score of the FAACT scale was 0.887.
Discussion: The psychometric properties of the Turkish version of the FAACT scale were evaluated within the scope of our study and it was determined that the scale was a valid and reliable measurement tool as a result of the analyzes.