Laparoskopik kolesistektomi vakalarında ekspiryum sonu pozitif basınç (PEEP) uygulamasının optik sinir kılıf çapı üzerine etkisi
The effects of positive end expiratory pressure on optic sheat diameter during laparoscopic cholesistectomy operations
Yazar: SEHER YANATMA
Danışman: DOÇ. DR. REYHAN POLAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Anestetikler = Anesthetics ; Anestezi = Anesthesia ; Hemodinamikler = Hemodynamics ; Kolesistektomi = Cholecystectomy ; Laparoskopi = Laparoscopy ; Optik sinir = Optic nerve ; Pnömoperitonyum = Pneumoperitoneum ; Pozitif basınç solunumu = Positive pressure respiration

Özet:
Bu çalışmada laparaskopik kolesistektomi yapılan ASA I-II hastalarda 10 cmH2O PEEP uygulamasının optik sinir kılıfı çapına etkisi olup olmadığını araştırdık. Aynı zamanda çalışmada PEEP uygulamasının hemodinamik parametrelere, havayolu basınçlarına ve akciğer dinamik kompliyansına etkisi de araştırılmıştır.
Gereç ve Yöntem:
Çalışmamızda 1/6/2017-1/10/2017 tarihleri arasında laparaskopik kolesistektomi ameliyatı yapılan ASA I-II 80 hastaya ait veriler incelenmiştir. 80 hasta randomize olarak PEEP uygulanmayan (Grup K) ve PEEP uygulanan (Grup P) grup şeklinde iki gruba ayrılmıştır. Rutin monitorizasyon (EKG, SpO₂, Kan Basıncı, ETCO₂) yapılan hastalarda anestezi indüksiyonu intravenöz propofol (2-3 mg/kg), fentanil (1 mcg/kg), roküronyum (0.6 mg/kg) ve lidokain (1mg/kg) ile yapılmıştır. Orotrakeal entübasyondan sonra hastalar mekanik ventilatörde takip edilmeye başlanmıştır. Pnömoperitonyum (12-15 mmHg ) uygulandıktan 10 dakika sonra Grup P deki hastalara 10 cmH₂O düzeyinde PEEP uygulanmıştır. Kolesistektomi yapıldıktan ve pnömoperitonyum sonlandırılıp, cilt kesisi kapatıldıktan sonra hastalar ekstübe edilerek, gerekli ağrı kontrolü sağlanmış ve hastalar servislerine gönderilmiştir. Hastaların optik sinir ölçümleri USG yardımı ile anestezi indüksiyonundan önce (t1/bazal), entübasyondan sonra (t2), pnömoperitonyumdan 10 dakika sonra (t3), PEEP uygulandıktan 10 dakika sonra (t4), pnömoperitonyum sonlandırıldıktan sonra (t5) ve ekstübasyondan sonra (t6) olmak üzere 6 farklı zaman noktasında yapılarak kaydedilmiştir. Hastaların kalp hızı, periferik oksijen saturasyonu, ortalama arter basıncı, ETCO₂ değerleri, mekanik ventilatördeki hava yolu tepe basınçları tidal, dakika volümleri ve akciğer dinamik kompliyansları kaydedilerek karşılaştırılmıştır.
Bulgular:
Gruplar arasında hastaların yaş, beden kitle indeksi, ASA durumları, kalp hızı, ortalama arter basıncı, periferik oksijen saturasyonu açısından fark bulunamadı. PEEP uygulanan grupta (Grup P) PPİK değeri PEEP uygulandıktan sonra anlamlı olarak yüksek bulundu (p=0.012). PEEP uygulanmayan grupta (Grup K) entübasyondan sonraki tüm zaman noktalarında ortalama solunum sayısı yüksek bulundu (p<0.05). Soluk sonu karbondioksit(EtCO₂) ortalamaları her iki grupta tüm zaman noktalarında benzer bulundu (p>0.05). Optik sinir kılıfı çapı ölçümlerinde tüm zaman noktaları için ölçülen ortalama değerler gruplar arasında benzer olarak

bulundu (p>0.05). Akciğer dinamik kompliyans değeri PEEP uygulanan grupta PEEP uygulandığı sürede istatistiksel olarak anlamlı daha yüksek bulundu (p=0.001).

Sonuç:

Genel anestezi altında yapılan laparaskopik kolesistektomi ameliyatında 10 cmH₂O düzeyinde PEEP uygulaması, PEEP uygulanmadığı duruma göre optik sinir kılıfı çapını artırmamaktadır. İntrakranyal basıncın indirekt göstergesi olarak optik sinir kılıfı çapının PEEP uygulaması ile değişmemesi sonucu, PEEP uygulamasının bu vakalarda güvenli olarak kullanılabileceğini göstermektedir.

Abstract:
Objectives:
In this study we aimed to investigate effects of 10 cmH2O PEEP administration on optic nerve sheath diameter in ASA I-II patiens underwent laparoscopic cholecystectomy. Also effects of PEEP administration on hemodynamic parameters, airway pressures and pulmonary dynamic compliance were investigated.
Material and Methods:

Data of ASA I-II patients underwent laparoscopik cholecystectomy between 1/6/2017-1/10/2017 were evaluated prospectively. 80 patients were randomly divided into two study groups which Group K was consisted from patients without PEEP administration where Group P was consisted from patients administered 10 cmH₂O PEEP during surgery. Following routine monitorization (EKG, SpO2, non-invasive blood pressure), anesthesia induction was done using propofol (2-3 mg/kg), fentanyl (1 mcg/kg), rocuronium (0.6 mg/kg) and lidocain (1mg/kg) intravenously. Orotracheal intubation was performed and mechanical ventilaton was started. After induction of carbondioxide (CO2) pneumoperitonium (12-15 mmHg), 10 cmH2O PEEP was administered in patients Group P. Following caessation of pneumoperitonium administration, closure of surgical wound was done. Extubation was performed following adequate pain control with medications. Patients optic nerve sheath diameters were measured using ocular USG before anesthesia induction (t1), after intubation (t2), following pnemoperitoneum administration (t3), after PEEP adminstration (t4), after desuflation (t5) and following extubation (t6). Also heart rate, SpO₂ levels, mean arterial pressure, EtCO₂, peak pressures, tidal volume and pulmonary dynamic compliance during mechanical ventilation were recorded and compared.
Results:
There was no statistically significant differences between groups in terms of age, BMI, ASA status, heart rate, SpO₂ levels, mean arterial pressure values. PPEAK levels after PEEP administration was found significantly higher in Group P (p=0.012). Mean respiration rates at all time points after mechanical ventilation in Group K were significantly higher than those recorded in Group P (P<0.05). End-tidal CO₂ levels were found similar between two groups (p>0.05). There was no statistically significant difference between groups in terms of mean optic nerve diameters (p>0.05). In contrast dynamic pulmonary compliance values were significantly higher in Group P at time point which represents PEEP administration (p=0.001).
Coclusion:
A PEEP level of 10 cmH₂O administered during laparoscopic cholecsytectomy operation did not result in increased optic nerve diameter –as an indirect indicator of increased intracranial pressure- when compared with non-administration of PEEP. This result suggests that 10 cmH₂O PEEP administration can be used safely during laparoscopic cholecystectomy operation.