Öğretmenlerin görüşlerine göre öğretmenlik mesleğinin imajı
The occupational image of teaching according to teachers' opinions
Yazar: ÖZCAN DOĞAN
Danışman: PROF. DR. ÇOŞKUN BAYRAK
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers ; Öğretmenlik = Teaching ; İmaj = Image

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı öğretmenlerin görüşlerine göre öğretmenlik mesleğinin imajını ortaya çıkarmaktır. Bu amaç doğrultusunda öğretmenlik mesleği imaj ölçeği (ÖMİÖ) geliştirilmiş ve bu ölçme aracı kullanılarak öğretmenlerin görüşlerine göre öğretmenlik mesleğinin imajı ortaya çıkarılmıştır. Araştırma, ölçme aracı geliştirme aşamasını kapsadığından karma araştırma yöntemi desenlerinden keşfedici sıralı desene göre tasarlanmıştır. Araştırma evrenini Eskişehir ili merkezinde görevli 8069 öğretmen oluşturmaktadır. Nitel veri toplama aşaması ölçüt örneklem tekniği ile oluşturulan dört odak grup (toplam 28 öğretmen) görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Nicel veriler 1439 öğretmenden 3 defada (417 AFA için, 328 DFA için, 694 son uygulama için) alınmıştır. Araştırmada, bu araştırma kapsamında geliştirilen öğretmenlik mesleği imaj ölçeği (ÖMİÖ) kullanılmıştır. Ölçek 28 madde ve 5 boyuttan oluşmaktadır. Ölçek boyutları a) öğretmenlerin mesleki ve kişisel özellikleri, b) toplumsal algı, c) mesleki cazibe, d) statü ve e) medya boyutlarıdır. Araştırmanın nitel veri toplama aşamasında elde edilen verilerin analizinde içerik analizi teknikleri kullanılmıştır. Son uygulama ile elde edilen nicel verilerin analizinde ise tanımlayıcı istatistik teknikleri, tek yönlü varyans analizi, bağımsız örneklem t-testi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin öğretmenlik mesleğinin imajı hakkındaki görüşlerinin orta düzeyde olduğu ortaya çıkmıştır. Öğretmenlerin mesleki ve kişisel özellikleri, mesleki cazibe ve statü boyutlarında meslek imajının iyi düzeyde olduğu, toplumsal algı ve medya boyutlarında ise düşük düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 

Anahtar Sözcükler: İmaj, Meslek imajı, Öğretmenlik mesleği imajı, Ölçek geliştirme.

Abstract:
The main aim of this research is to find out the occupational image of teaching based on teachers' opinions. In order to reach this aim, the image scale of teaching profession (ISTP) was developed, and the image level of the teaching profession based on the teachers' views was explored.The study was designed according to the mixed-methods sequential explanatory design since it included a scale development procedure. The population includes 8069 teachers working in Eskişehir province. In the qualitative data collection stage, the data were collected via four focus groups which were formed by criterion sampling technique (28 teachers in total). The quantitative data were collected in three phases from 1439 teachers (417 for Exploratory Factor Analysis, 328 for Confirmatory Factor Analysis, 694 for final implementation). The data collection tool for this study is the scale which was developled during this study (ISTP). The scale is composed of 28 items under five dimensions which are a) teachers' prefessional and personal characteristics, b) social perception of the profession, c) professional appeal, d) status, and e) media. In the analysis of the qualitative data of the study, descriptive and content analysis techniques were used. In the analysis of the quantitative data which were collected in the last step, descriptive statistics, one-way ANOVA, indepentent samples t-test were implemented. The results showed that teachers' views on the image of the teaching profession is at moderate level. While teachers think that the image of the teaching profession in the dimensions of teachers' professional and personal chracteristics, status and the professional appeal is at good level; in social perception and media dimensions, it is at low level.

Keywords: Image, Occupational image, Image of teaching profession, Scale development.