Şeyh Abdurrahman eş-Şâvırî ve Mir'âtul-iʻRâb Câddetu's-avâb adlı eseri
Şeyh Abdurrahman eş-şavirî and Mir'âtul-İrab Jadidetu's-Savab
Yazar: MEHMET KAYAR
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET CEVAT ERGİN
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Arapça = Arabic ; Belagat = Eloquence ; Ders kitapları = Textbooks ; Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; Kelam = Islamic theology ; Söz dizim = Syntax ; Şeyh Abdurrahman Eş-Şaviri = Şeyh Abdurrahman Eş-Şaviri

Özet:
Şeyh Abdurrahman eş-Şâvırî (ö. 1974) bütün hayatını ilim tedrisine ve irşat faaliyetlerine adamış Siirt'li bir ilim adamıdır. Son dönem medrese ulemâsı arasında kitab telif etme adeti yaygın olmadığı halde Şeyh Abdurrahman medresede ders vermekle beraber kelâm, tecvid, fıkıh, beyân, sarf ve nahiv gibi ilimlerde eserler telif etmiştir. Eserlerinden biri de üzerinde çalıştığımız Mir'âtu'l-İʻrâb Câddetu's-Savâb adlı nahiv kitabıdır. 
Mir'âtu'l-İʻrâb nahiv ilmine yeni başlayan medrese talebelerine yönelik yazılan mukaddime türü bir ders kitabıdır. Yaşadığı bölgede medreselerin eğitim dili olan Kürtçe ile kaleme almıştır. Bu durum da eseri sahasında eşsiz kılmaktadır. Zira bildiğimiz kadarıyla nahvin bütün konularını Kürtçe ele alan başka bir eser yoktur.
Şeyh Abdurrahman nahiv hakkında bazı bilgiler vererek Mir'âtu'l-İʻrâb'a başlamış daha sonra kelimenin tanımına geçmiş ve kelimeyi isim, fiil ve harf olmak üzere üç kısma ayırmıştır. Ardından bunların tanımını ve bunlara has özellikleri açıkladıktan sonra alt başlık ve kısımlara ayırarak nahvin konularını şematik bir sistem ve ilmi bir metod ile açıklamıştır. Şeyh Abdurrahman, nahiv konularını açıklarken son derece kısa, öz, anlaşılır ve akıcı bir dil kullanmıştır. Böylece okuyucuyu sıkmamayı ve ona olabildiğince çok bilgi vermeyi amaçlamıştır. 
Anahtar Sözcükler: Şeyh Abdurrahman, eş-Şâvırî, Mir'âtu'l-İʻrâb, Nahiv, Mebâdî.

Abstract:
Shaykh Abdurrahman eş-Şâvırî (1974 )is a scholar of Siirt, who devoted his entire life to science and guidance. Recently, ulemâs the madrasa, although it is common to copyright book in theology but gave Sheikh Abdurrahman gave the madrasa, tecvid, jurisprudence, bayan, works in the sciences, such as consumables and nahiv has copyright. One of his works on Mir'âtu'l-İʻrâb It is the nahiv book called Câddetu's-Savâb.
Sheikh Abdurrahman gave some information about nahiv Mir'âtu'l-İʻrâb 'then started to the definition of the word and the word name, verb, har divided into three parts. Then their definition and then explain these peculiarities olnar schematically a system and knowledge of the subtitle and issues Nahv separated into parts by a method explained. Sheik Abdurrahman used a very short, concise, understandable and fluent language in explaining nahiv subjects. Thus, he aimed to avoid squeezing the reader and giving him as much information as possible.
Mir'âtu'l-iʻrâb It is a type of textbook written for the students of the madrasa. And it was written in Kurdish, which is the language of instruction of madrasahs in the region. Buddha makes his unique and unique in his field. As far as we know, there is no other work in Kurdish that deals with all subjects of the nahvin. With this study, we have tried to introduce such a work that is dedicated to science and dedicated to science.
Key words: Shaykh Abdurrahman, eş-Şâvırî, Mir'âtu'l-iʻrâb, Nahw, Mebādî.