Ordu ilindeki kivi üretim alanlarında görülen toprak kökenli fungusların ve patojenisitelerinin belirlenmesi
Determination of soilborne fungi and their pathogenicies in kiwifruit production areas in the province of Ordu
Yazar: NUSRET ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. MUHARREM TÜRKKAN
Ordu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Ordu ili ve İlçelerinde kivi bahçelerinde kök çürüklüğüne neden olan fungal hastalık etmenlerini tanımlamak ve onların patojenisitelerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla, 2013-2014 yıllarında, Ordu İli ticari kivi yetiştiriciliğinin yaklaşık %97'sini kapsayan Altınordu, Perşembe, Gülyalı, Fatsa, Ünye, İkizce, Ulubey, Kabadüz ve Çaybaşı İlçelerinden toplam 135 bahçede inceleme yapılmıştır. Çalışma sonucunda, kivi bahçelerinde hastalıklı bitkilerden toplam 214 fungal İzolat elde edilmiştir. İzolatların %37.38 (80 İzolat)'sinin Fusarium oxysporum'a, %10.75 (23 İzolat)'inin F. solani'ye, %16.82 (36 İzolat)'sinin Fusarium spp.'e, %7.94 (17 İzolat)'ünün BN Rhizoctonia spp.'e, %3.74 (8 İzolat)'ünün MN R. solani'ye, %5.61 (12 İzolat)'inin Pythium spp.'e, %3.74 (8 İzolat)'ünün Macrophomina phaseolina'ya, %2.80 (6 İzolat)'ninin Cylindrocarpon spp.'e, %1.4 (3 İzolat)'ünün Verticillium spp.'ye, %2.34 (5 İzolat)'ünün Acremonium spp.'e, %2.34 (5 İzolat)'ünün Clonostachys spp.'e, %1.87 (4 İzolat)'sinin Rhizopus spp.'e ve %3.27 (7 İzolat)'sinin Trichoderma spp.'ye ait olduğu belirlenmiştir. İzolatların yaklaşık %13'ü kullanılarak kivi fideleri ile yürütülen patojenisite testlerinde, İzolatların hastalık şiddeti skala değerinin 0.67-5.0 arasında değiştiği tespit edilmiştir. Patojenisite testinde kullanılan İzolatlardan, Cyb-1, İkz-3 ve İkz-4 (F. solani); AO-11 ve AO-12 (R. solani); ve Cyb-4 ve Üny-7 (Pythium spp.) en virülent İzolatlar olarak belirlenmiştir. AO-4 (Clonostachys spp.), Ulu-11 (Rhizopus spp.) ve Prs-15 (Trichoderma spp.) İzolatlarının hastalık şiddeti skala değeri ve yukarıda belirtilen İzolatların skala değeri arasındaki farklılık istatistiksel olarak önemli olarak bulunmuştur (P<0.05). Ayrıca, F. solani, R. solani, Pythium spp., M. phaseolina ve Cylindrocarpon spp.'nin tüm İzolatları ve F. oxysporum (Gül 1 ve Ulu-4), Fusarium spp. (Gül-2) ve Rhizoctonia spp. (AO-11 ve Gül-8)'nin bazı İzolatları kök uzunluğunu ve kök yaş ve kuru ağırlıklarını kontrol bitkilerine kıyasla önemli ölçüde azaltmıştır (P<0.05).
Anahtar Kelimeler: Fungal Kök Çürüklüğü Etmenleri, Kivi, Patojenisite.

Abstract:
This study was carried out in order to define fungal diseases that cause root rot in kiwifruit orchards in Ordu province and to determine their pathogenicity. For this purpose, a total of 135 kiwifruit orchards in Altınordu, Perşembe, Gülyalı, Fatsa, Ünye, İkizce, Ulubey, Kabadüz and Çaybaşı districts, where contain approximately 97% of commercial kiwifruit cultivation of Ordu province, were investigated in 2013-2014. As a result of the study, a total of 214 fungal isolates were obtained from the diseased plants in the kiwifruit orchards. It was determined that %37.38 (80 isolates) of the isolates belong to Fusarium oxysporum, 10.75% (23 isolates) to F. solani, 16.82% (36 isolates) to Fusarium spp., 7.94% (17 isolates) to BN Rhizoctonia spp., 3.74% (8 isolates) to MN R. solani, 5.61% (12 isolates) to Pythium spp., 3.74% (8 isolates) to Macrophomina phaseolina, 2.80% (6 isolates) to Cylindrocarpon spp., 1.4% (3 isolates) to Verticillium spp., 2.34% (5 isolates) to Acremonium spp., 2.34% (5 isolates) to Clonostachys spp., 1.87% (4 isolates) to Rhizopus spp. and 3.27% (7 isolates) to Trichoderma spp. In the pathogenicity tests carried out using approximately 13% of the isolates on kiwifruit seedlings, it was found that the virulence of the isolates ranged between 0.67 to 5.0. Of the isolates used in this test, Cyb-1, İkz-3 and İkz-4 (F. solani); AO-11 and AO-12 (R. solani); and Cyb-4 and Üny-7 (Pythium spp.) were the most virulent isolates. The difference between the virulence of AO-4 (Clonostachys spp.), Ulu-11 (Rhizopus spp.) and Prs-15 (Trichoderma spp.) isolates, and that of the above-mentioned isolates was statistically significant (P<0.05). In addition, all isolates of F. solani, R. solani, Pythium spp., M. phaseolina and Cylindrocarpon spp. and some isolates of F. oxysporum (Gül 1 and Ulu-4), Fusarium spp. (Gül-2) and Rhizoctonia spp. (AO-11 and Gül-8) significantly reduced root length, and root fresh and dry weights compared to control plants (P<0.05).
Keywords: Agents of Fungal Root Rot, Kiwifruit, Pathogenicity.