Bilişim çağında kimlik inşası ve imhası: Y ve Z kuşaklarının dijital kimlik anlayışı üzerine bir araştırma
Identity construction and destruction in the information age: A study on the digital identity perception of generations Y and Z
Yazar: SEVİM BUŞRA KÖSE
Danışman: PROF. DR. ERHAN AKYAZI
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Bilişim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Kimlik inşası = Identity formation ; Sanal kimlik = Virtual identity ; Sayısal yerliler = Digital natives ; Y kuşağı = Generation Y ; Z kuşağı = Generation Z

Özet:
Tezin amacı bilişim toplumunun dijital kültür etkisinde, kendisinden önceki kuşaklarda emsali görülmemiş bir kimlik süreci deneyimleyen dijital yerli kuşakların kimlik inşa süreçlerini anlamlandırmaktır. 

Bu kapsamda tezin literatür bölümünde; psikolojik ve sosyolojik açıdan disiplinler arası bir şekilde taranan literatür ile derlemeler gerçekleştirilmiştir. Birey ve toplum bazında kimlik süreçleri incelenmiştir. Kimliğin gelenekselden postmoderne yolculuğunun bilişim topluma kadar uzanan süreçleri iletişim kuramcılarının görüşleri doğrultusunda tarihsel olarak aktarılmıştır. Kuşak tasniflerinin ilk evrelerinden günümüzdeki kuşak anlayışlarına uzanan çeşitli görüşler ortaya koyulmuş ve dijital yerlilerin kimlik süreçlerini daha iyi anlamlandırmak adına incelenmiştir.

Tezin araştırması kapsamında yöntem olarak nitel araştırma desenlerinden fenomenolojik araştırma benimsenmiş ve bu doğrultuda 25 Y Kuşağı ve 25 Z Kuşağı katılımcı ile derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları dijital yerli kuşakların gerçek ve dijital kimlik anlayışlarını karşılaştırmalı olarak ortaya çıkarmış ve dijital yerlilerin dijital kimlik inşa süreçlerine yönelik derinlemesine bilgi edinme imkânı sağlamıştır. Tartışma bölümü, analiz ve bulguların bir iz düşümü olarak kurgulanmış, literatürü içeren ilgili kuramlarla da karşılaştırılarak veriler çözümlenmiştir.

Dijital yerlilerin şeffaflıkları, mahremiyet anlayışları, kimliklerini pazarlama şekilleri ve yarattıkları algıları ile oyun alanı haline gelen kimlik süreçleri incelenmiştir. Sonuç olarak dijital yerli kuşakların kimlik anlayışları ekseninde; birey bazında öne çıkan düşüncelerinden farklılıklarına uzanan kimlik inşa veya imha yolculuğunun bir resmi çizilmiştir.

Abstract:
The purpose of the research thesis is to comprehend the identity construction processes of digital native generations who are experiencing an unprecedented identity construction process in the digital culture of information, compared to previous generations.

Within this scope, the literature section of this thesis includes compilations from literature scans in an interdisciplinary manner from psychological and sociological perspectives. Identity processes at individual and societal levels have been examined. The journey of identity from tradition to postmodernity, extending to the information society, has been historically conveyed in line with views of communication theorists on the subject. Various views ranging from early stages of generational classifications to current understandings of generations have been put forward and examined to understand the identity processes of digital natives better.

As part of the research, a qualitative research design of phenomenological research was adopted, and thus, in-depth interviews were conducted with 25 participants from Generation Y and 25 participants from Generation Z. The research findings have comparatively revealed the real and digital identity perceptions of digital native generations and provided in-depth information on their digital identity construction processes. The discussion section has been structured as a reflection of the analysis and findings, and the data have been analyzed by comparing it with relevant theories from previous literature.

The identity processes of digital natives, which have become a playground around their concepts of transparency, perceptions of privacy, ways of marketing their identities, and the perceptions they create have been examined. As a result, a picture of the journey of identity construction or destruction, ranging from prominent thoughts at the individual level to differences, has been drawn in the context of identity perceptions of digital native generations.