Koroner arter bypass greft cerrahisi uygulanan hastalarda postoperatif tramadole deksmedetomidin eklenmesinin etkileri
The efects of postoperatively added dexmedetomidine to tramadole in patients with coronary artery bypass greft surgery
Yazar: FATİH YENDİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SENEM KORUK
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Analjezi = Analgesia ; Analjezikler = Analgesics ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Deksmedetomidin = Dexmedetomidin ; Koroner arter bypass = Coronary artery bypass ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests

Özet:
Çalışmamızda, koroner arter bypass operasyonlarında postoperatif tramadol ile tramadol+deksmedetomidinin ağrı kontrolü, sedasyon, hemodinami ve solunum fonksiyonları üzerindeki etkilerini karşılaştırmayı amaçladık. Çalışmaya elektif koroner arter bypass greft (CABG) cerrahisi geçirecek ASA II-III, 18-80 yaş grubundaki 40 hasta alındı. Postoperatif dönemde tüm hastalara HKA cihazı bağlanıp, 400 mg tramadol 100 ml %0.9 NaCl içine katılarak 50 mg tramadol yükleme dozu verildi ve hastalar rastgele iki gruba ayrıldı. Grup 1'e (Tramadol grubu) 50 mg yükleme dozu verildikten sonra 5 mg/saat infüzyon dozu, 5 mg bolus doz ve 20 dk kilitleme süresi ayarlanıp 24 saat uygulandı. Grup 2'ye (Deksmedetomidin+Tramadol grubu) grup 1'e ek olarak deksmedetomidin yükleme dozu verilmeden 0.4 mcg/kg/saat olacak şekilde iv infüzyon 24 saat yapıldı. VAS değeri 5'in altına indiğinde tramadol infüzyon dozu yarıya düşürüldü. Postoperatif dönemde; hemodinamik veriler, kan gazları, ağrı skorları, sedasyon skorları, solunum fonksiyon testi değerleri ile yan etkiler kaydedildi. Grupların yapılan istatistiksel analizlerinde grup 2'de dinlenme esnasındaki ağrı skorlarında ekstübasyon sonrası 1., 8., 12., 16., 20. ve 24. saatlerde anlamlı azalma, öksürme esnasındaki ağrı skorlarında ekstübasyon sonrası 2., 4., 8., 12., 16., 20. ve 24. saatlerde anlamlı azalma ve sedasyon skorlarında ise ekstübasyon sonrası 1., 2., 4., 8. ve 12. saatlerde anlamlı artış bulundu (p<0.05). Gruplar arası hemodinamik değerler (KAH, SKB, DKB ve OKB) grup 2'de postoperatif 2., 4., 8., 12., 16., 20. ve 24. saatlerde anlamlı olarak düşük bulundu (p<0.05). Total tramadol tüketiminde ve analjezik istek sayısında grup 2'de anlamlı azalma bulundu (p<0.05). Yan etki olarak ağız kuruluğu grup 2'de anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0.05). Gruplar arası SFT değerlerinde anlamlı olarak fark yoktu (p>0.05). Çalışmamızda, tramadole eklenen deksmedetomidinin başarılı bir ağrı tedavisi sağladığı, tramadol tüketimini önemli derecede azalttığı görülmüştür. Ayrıca solunumsal ve hemodinamik olarak belirgin yan etki oluşturmadan yeterli sedasyon sağladığı saptanmıştır. Deksmedetomidinin açık kalp cerrahisi sonrası uygulanan ağrı tedavisinde etkin ve güvenilir adjuvan ajan olduğu kanaatindeyiz.Anahtar kelimeler: HKA, Deksmedetomidin, Tramadol, CABG, SFT

Abstract:
The aim of this study was to compare the effects of tramadole and tramadole-dexmedetomidine combinations on the pain control, sedation, hemodynamics and respiratory functions. Total of 40 adult patients scheduled for elective coronary arterial by-pass greft surgery (CABG) were enrolled to study. Patients were aged between 18 and 80 years old and all were in ASA II-III status. The surgical procedures were done in routinely. Postoperatively we applied the patient controlled analgesia (PCA) device for analgesic management. Patients were randomized into two groups. All patients received tramadole 50 mg initially. In Group I (Tramadole group) after initial dose, PCA was programmed to 5mg/kg infusion and 5 mg bolus dose with a 20 minutes lock-out period, and continued for 24 hours. In Group II (tramadole-dexmedetomidine group) patients received same doses of tramadole and additionally dexmedetomidine (0.4 µg/kg/h) for 24 hours. We reduced tramadole infusion to half dose when VAS score was 5 or lower. The hemodynamic variables, blood oxygen status, pain and sedation scores, pulmonary functions and adverse effects were recorded for 24 hours in the postoperative period. In Group II the resting period pain scores were statistically lower at the 1st, 8th, 12th, 16th, 20th and 24th hours after extubation; coughing pain scores were lower at 2nd, 4th, 8th, 12th, 16th, 20th and 24th hours after extubation; and sedation scores were higher at 1st, 2nd, 4th, 8th and 12th hours after extubation (p<0.05). The hemodynamic variables (heart rate, systolic blood pressure, diastolic blood pressure and mean arterial pressure) were lower in tramadole-dexmedetomidine group at 2nd, 4th, 8th, 12th, 16th, 20th and 24th hours postoperatively (p<0.05). Total tramadole consumption and analgesic need were significantly lower in Group II. Dry mouth as an adverse effect was higher in Group II. Pulmonary function tests were similar between groups. In this study, we achieved a successful pain management and reduced tramadole consumption with addition of dexmedotomidine to tramadole. We also concluded that dexmedetomidine could support a satisfactory sedative effect without severe hemodynamic and respiratory adverse effects so it may be a potential and safe adjuvant agent for postoperative pain management in open heart surgery.Key words: PCA, Dexmedetomidine, Tramadol, CABG, Respiratory function tests.