Enflasyon ve faiz oranı ilişkisi: Türkiye'de Fisher etkisinin geçerliliği
Relation between inflation and interest rates: Validity of Fisher effect in Turkey
Yazar: YEŞİM ERÖNAL
Danışman: DOÇ. DR. HALİL TUNALI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Enflasyon = Inflation ; Enflasyon hedeflemesi = Inflation targeting ; Faiz = Interest ; Faiz oranları = Interest rates ; Fisher hipotezi = Fisher's hypothesis

Özet:
Çalışmada, enflasyon ve faiz oranları arasında uzun dönemli bir ilişki

olduğunu ifade eden Fisher Hipotezinin, Türkiye için geçerli olup olmadığı 

araştırılmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde, faiz ve enflasyon kavramları 

açıklanmakta, ikinci bölümünde, 1980 yılı sonrası ekonomi politikalarına 

değinilmekte ve 2006 yılı sonrası enflasyon hedeflemesi rejimi altında uygulanan 

ekonomi politikalarına yer verilmektedir. Bu çalışmada diğer çalışmalardan farklı 

olarak, yapısal kırılmanın varlığı altında enflasyon ve faiz serileri arasında bir 

ilişkinin olup olmadığı incelenmektedir. Enflasyon hedeflemesi dönemini kapsayan 

2003:01-2014:02 yıllarına ait oniki ay vadeli nominal mevduat faizleri ve tüketici 

fiyat endeksi aylık veriler halinde kullanılmaktadır. Serilerin, Dickey-Fuller, Phillips-
Perron, KPSS ve Zivot Andrews birim kök testleri ile durağanlığı test edilmekte ve 

serilere, Engle-Granger ve yapısal kırılmaları dikkate alan Gregory-Hansen 

eşbütünleşme testleri uygulanmaktadır. Engle-Granger eşbütünleşme testine göre, 

enflasyon ve faiz oranları arasında bir ilişkinin varlığını kabul edilmekte ancak 

Gregory-Hansen eşbütünleşme testine göre, enflasyon ve faiz serileri arasında bir 

ilişkinin olmadığı görülmektedir. Uygulanan bu testler sonucunda, Gregory-Hansen 

testine göre Fisher Hipotezi reddedilmekte, Engle-Granger testine göre ise Türkiye 

için Fisher Hipotezinin geçerli olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

Abstract:
In this study, Fisher hypothesis, which is the expression of a positive 

relationship between nominal interest rates and inflation rates in a long term, it's 

investigated to valid or not for Turkey. In the first part of the study, the concepts of 

interest rates and inflation are explained, and in the second section, referred to 

economic policy after 1980 and after 2006, under the inflation targeting regime are 

given to the economic policies implemented. In this study, unlike other studies, in the 

presence of a structural break between inflation and interest rate series examined 

whether there is a relationship. Inflation targeting, covering the period of 2003:01-

2014:02 years in the twelve month term nominal deposit interest rates and the 

consumer price index are used in monthly data. Series are tested by the Dickey-
Fuller, the Phillips-Perron, KPSS and Working Andrews unit root tests for 

stability.and Engle-Granger cointegration test and taking into account the structural 

break Gregory-Hansen cointegration tests are applied. According to the Engle-
Granger cointegration test, existence of a relation between inflation and interest rates 

are accepted, but according to the Gregory-Hansen cointegration test, is seen that, 

there is no relationship between inflation and interest rates. As a result of these tests 

are applied, according to the Gregory-Hansen test, Fisher Hypothesis is rejected, 

according to the Engle-Granger test, the Fisher hypothesis is valid for Turkey, which 

is concluded.