Sağlam ayak direkt grafilerinde metatarsus'ların izdüşüm alanı ve tüm metatarsus'lara olan iz düşüm oranlarının cinsiyete bağlı değişimi
Sex dependent differences of the projections and projection area fractions of the metatarsals in x-ray films in healthy foot
Yazar: ELİF ÖZDÜNDAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZÜLAL ÖNER
Karabük Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Ayak = Foot ; Cinsiyet = Gender ; Cinsiyet tayini = Sex determination ; Radyografi = Radiography ; İzdüşüm = Projection

Özet:
Ossa metatarsi'ler ile ilgili çeşitli radyografik görüntüler üzerinden metatarsal varyasyon, ossa metatarsi'lere ait çeşitli patolojiler ve metrik ölçümleri (uzunluk, kalınlık) araştırılmıştır. Ossa metatarsi'ye yönelik cinsiyet tespiti çalışmaları genellikle kadınlarda ve erkeklerde, birinci os metatarsale ve metatarsal arkın şekli üzerinde yoğunlaşmıştır. Bu çalışmanın amacı; radyolojik görüntüler üzerinden tüm ossa metatarsi'lerin izdüşüm alanlarının ve oranlarının incelenmesi sonucu, ossa metatarsi'lerin cinsiyete göre farklılıklarını ortaya koymaktır.
Bu araştırma Karabük Üniversitesi Eğitim Araştırma Hastanesi'ne başvuran 20-40 yaş arası sağlıklı olduğu belirlenen 30 kadınla 30 erkeğe ait sol ayak antero-posterior direkt grafi görüntüleri üzerinden retrospektif olarak gerçekleştirildi. Kadınlara ve erkeklere ait her bir os metatarsale'nin izdüşüm alanları ImageJ programı üzerinden üçer kez ölçüldü ve tüm ossa metatarsi'lerin izdüşüm alanına olan oranı hesaplandı. Normal dağılım gösteren izdüşüm alan ve oran değerlerinin analizinde erkekler ve kadınlar arasındaki ilişki İndipendent Samples t testi kullanıldı. Normal dağılım göstermeyen izdüşüm alan ve oran değerlerinin analizinde ise Mann Whitney U testi kullanıldı. p<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. 
Kadın ve erkeklere ait ossa metatarsi'lerin izdüşüm alan değerleri arasında istatiksel olarak anlamlı fark vardır. İzdüşüm alan ortalaması ve standart sapma değerleri kadınlarda ve erkeklerde sırasıyla 7,69±1,06 cm2, 9,31±0,98 cm2 olarak bulundu.
Kadınlardaki ve erkeklerdeki ossa metatarsi'lerin izdüşüm alan oranlarının karşılaştırılmasında ise yalnızca üçüncü os metatarsale'de istatistiksel olarak anlamlı fark gözlendi (p=0,03). Ossa metatarsi'lerin izdüşüm alan oranlarının ortalama ve standart sapma değerleri üçüncü os metatarsale için kadınlarda 18,90±0,96, erkeklerde ise 19,42±0,90 olarak bulundu. 
Tüm ossa metatarsi'ler için izdüşüm alan değerleri kadınlara göre erkeklerde büyüklük açısından ciddi bir şekilde farklılaşmaktadır. Üçüncü os metatarsale izdüşüm alanının diğer bütün ossa metatarsi'lerin izdüşüm alanlarına oranı, kadınlarda ve erkeklerde ayırıcı özelliğe sahiptir.
 
Anahtar Sözcükler: Cinsiyet, Direkt Grafi, İzdüşüm Alanı, Os Metatarsale.

Abstract:
Metatarsal variation over various radiographic images related to metatarsals, metric measurements of metatarsals (length, thickness) and various pathologies that belong to metatarsals were searched.  Gender determination studies for metatarsals were focused on the shape of the first metatarsal and metatarsal arch in generally women and men. The aim of this study is to determine the contribution of metatarsals to the determination of gender differences as a result of investigation of the projection areas and proportions of all metatarsals in human skeletal remains. 
This study was performed retrospectively on the left foot anteroposterior X-ray films of 30 men and 30 women who determined to be healthy between the ages of 20 and 40 who applied to who Karabük University Training and Research Hospital. The projection areas of each metatarsal belonging to men and women were measured three times using ImageJ program and the fraction to the projection area of all metatarsals was calculated.    Relationship between men and women in the analysis of projection area and fraction values showing normal distribution was used Indipendent Samples T test. The Mann Whitney U test was used to analyze the projection area and ratio values that did not show normal distribution. p<0.05 value was considered statistically significant. 
There is a statistically significant difference between the projection area values of metatarsals belonging to men and women. Projection area mean and standard deviation values were found as 9.53±1.93 cm2, 7.66±1.10 cm2 for the metatarsal respectively in males and females. 
For all metatarsals, the values of projection are severely differentiate for males in terms of size compared to females. Mean and standard deviation values of the projected area ratios of metatarsal were found to be 18.90±0.96 in women and 19.42±0.90 in men for the third metatarsal. 
Statistically significant difference was observed only in the third metatarsal in the comparison of the ratio of the metatarsal area in women and men (p=0.03).  The ratio of the third metatarsal projection area to all other metatarsals projection areas has a distinctive feature in women and men. The projection areas of all metatarsals make a significant difference between genders.

Keywords: Gender, X-ray, Projection Area, Metatarsal.