Juniperus drupacea Lab. uçucu yağı üzerinde araştırmalar
Researches on the essential oils of Juniperus drupacea Lab.
Yazar: EMEL KOCAKULAK
Danışman: PROF. DR. EKREM SEZİK
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
J.drupacea bitkisinin yaprak ve meyveleri 2004 ve 2005yıllarında, Kuyucak Köyü (Antalya, Akseki), Abanoz Yaylası (Mersin,Anamur), Değirmendere ve Çamlıyayla'dan (Mersin) toplanmıştır.J.drupacea meyvelerinden yapılan andız pekmezleri ise 2004 yılındaKuyucak, Çatalbağdem (Ermenek) Köylerinden, Abanoz ve KaşYaylalarından (Anamur) ve Değirmendere Yaylası'ndan (Mersin), yarıendüstriyel olarak üretilen ise piyasadan temin edilmiştir.Yaprak ve meyve uçucu yağlarının yapısı GK ve GK/KSyöntemleri ile analiz edilmiştir. Pekmezlerin içerdiği kokulu maddeler iseMD-KFME ile elde edilip GK/KS yöntemiyle analiz edilmiştir. Uçucuyağların ve kokulu maddelerin spektrumları KS-kütüphane tarama yazılımıkullanılarak tayin edilmiştir.Yaprak uçucu yağı numunelerinde 118-122 adet arasında,meyve uçucu yağı numunelerinde 92-93 arasında madde, Andız pekmezinumulerinde ise 25-47 arasında madde bulunduğu analizler sonucu tesbitedilmiştir.Yaprak uçucu yağlarında ?-pinen (% 9.97-45.9), limonen(% 22.7-52.5) ana madde olarak belirlenmiştir. ß-pinen (% 0.6-2.7),ß-fellandren (% 0.9-7.4), ?-kopaen (% 0.1-2.0), ß-karyofilen (% 0.1-1.4),?-humulen (% 0.6-2.2), ?-kadinen (% 0.1-2.3) ve ?-kadinen (% 0.8-3.9) deyüksek miktarlarda bulunmuştur. Meyve uçucu yağlarında ?-pinen(% 22.8-63.4), limonen (% 10.7-51.1), ß-pinen (% 1.0-2.9), mirsen(%1.9-3.4), ?-murolen (%2.0-7.2), ?-kadinen(1.1-4.9), ?-kadinen(% 0.9-3.6) ve abietatrien (%e-3.4) miktarları yüksek bulunmuştur. Andızpekmezi kokulu bileşiklerinin yapısında trans-totarol % 9.7-52.1 oranlarıylaana madde olarak belirlenmiştir. Karvakrol (% 0.2-6.4), sempervirol(% 0.6-3.5), abietatrien (% 1.7-16.2) ve trans-ferruginol (% 0.2-10.6)yüksek miktarlarda bulunmuştur.Sonuç olarak andız pekmezi ve meyvelerinin uçucuyağlarının yapısı ilk defa tayin edilmiş, bu iki ürünün taşıdığı maddelerarasında benzerlik veya farklılıkları tesbit edilmiş, andız pekmezinin farklıbölgelere göre elde ediliş yöntemleri belirlenmiş ve ayrıca J. drupaceabitkisinin yaprak uçucu yağlarının bölge ve mevsime bağlı değişiklikleritesbit edilerek uçucu yağın yapısı ayrıntılı olarak belirlenmiştir.

Abstract:
The leaves and fruits of J. drupacea Lab. were collected fromÇamlıyayla (Mersin) Değirmendere highland ( Mersin), Abanoz highland ofAnamur (Mersin) and Kuyucak village (Akseki, Antalya) in the years of2004 and 2005. Besides, the samples of ?andız pekmezi? (concentratedwater extract of fruits of J. drupacea) were obtained from Kuyucak village,Çatalbağdem village of Ermenek town, Abanoz highlands (Anamur,Mersin) as well as Değirmendere highland of Gözne, including also onesample produced by a semi-industrial method.Compositions of the leaf and fruit essential oils were analyzedusing GC and GC-MS techniques. Aromatic compounds found in the?andız pekmezi? samples which were obtained by MD-SPME were alsoanalyzed by GC-MS. Spectrums of the essential oils and aromaticconstituents were determined using MS-library screening software.It has been determined that there are 118 or 122 differentcompounds in the volatile oil samples of leaves and 92 or 93 of fruits and 25or 47 of Andız pekmezi respectivelyIn the leaf essential oils: ?-pinene (9.97-45.9%) and limonene(22.7-52.5%) were determined to be the major components. On the otherhand, ß-pinene (0.6-2.7%), ß-phellandrene (0.9-7.4%), ?-copaene(0.1-2.0%), ß-caryophyllene (0.1-1.4%), ?-humulene (0.6-2.2%),?-cadinene (0.1-2.3%) and ?-cadinene (0.8-3.9%) were also found to be inhigh amounts. In the fruit essential oils; ?-pinene (22.8-63.4%), limonene(10.7-51.1%), ß-pinene (1.0-2.9%), myrcene (1.9-3.4%), ?-murolene(2.0-7.2%), ?-cadinene (1.1-4.9%), ?-cadinene (0.9-3.6%) and abietatriene(e-3.4%) were found to be in high amounts. In aromatic composition of?andız pekmezi?; trans-totarol (9.7-52.1%) was determined as the mainconstituent, where carvacrol (0.2-6.4%), sempervirol (0.6-3.5%),abietatriene (1.7-16.2%), and trans-ferrugineol (0.2-10.6%) were observedto be in high amounts.In conclusion; compositions of the essential oils from ?andızpekmezi? and the fruits of J. drupacea have been determined here in for thefirst time, established the similarities and differences between these twoproducts, ascertained the methods used for production of ?andız pekmezi?in different regions, while composition of the essential oil has beenelucidated in detail after finding the regional and seasonal variations in theessential oil samples.