Özel öğrenme güçlüğü olan çocuklarda problemli internet kullanımı ile ebeveynlerinin stresle baş etme tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between problematic internet use in children with special learning difficulties and their parents'attitudes to cope with stress
Yazar: SONAY TOPCU
Danışman: DOÇ. DR. CEMAL ONUR NOYAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Bağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Bağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba = Parents ; Bağımlılık = Dependency ; Başa çıkma = Coping ; Stres = Stress ; Stres yönetimi = Stress management ; Çocuklar = Children ; Özel öğrenme bozukluğu = Special learning disorder ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme güçlüğü = Learning difficulty ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Araştırmada özel öğrenme güçlüğü çocuklarında problemli internet kullanımı ile ebeveynlerinin stresle baş etme yöntemleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma kapsamında özel öğrenme güçlüğü olan çocuğa sahip ebeveynlerin sosyodemografik özellikleri (cinsiyet, eğitim düzeyi, gelir düzeyi, yaşadıkları yer, çocuğun cinsiyeti) bakımından stresle başa çıkma tarzı ve çocuklarının problemli internet kullanımı değişkenlerinin her biri ile aralarında anlamlı farklılıklar olup olmadığının incelenmesi amaçlanmıştır.
Araştırmaya farklı şehirlerde ikamet eden ve özel öğrenme güçlüğü tanısı bulunan 7-12 yaş arasındaki 111 çocuk ve ebeveynleri katılmıştır. Katılımcılardan veri toplamak adına Demografik Bilgi Formu, Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği ve Problemli İnternet Kullanımı-Ergen Formu kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS 21. 0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. 
Çalışmanın sonucunda ebeveynlerin stresle baş etme yöntemlerinden kendine güvenli yaklaşım ve iyimser yaklaşımı benimsemelerinin çocukların problemli internet kullanımını yordadığı gözlenmiştir. Kendine güvenli yaklaşım bu modelde problemli internet kullanımı puanlarındaki varyansın yaklaşık %4'ünü, iyimser yaklaşım ise %3'ünü açıklamaktadır. Buna ek olarak, ebeveynlerin gelir düzeyi ile boyun eğici yaklaşım alt boyutunu kullanmaları arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Ayrıca çalışmadan elde edilen verilere göre büyükşehirde yaşayan ebeveynler sosyal destek arama alt boyutunu daha çok kullanmaktadırlar. Ebeveynin cinsiyeti, çocuğun cinsiyeti ve ebeveynin eğitim durumunun stresle başa çıkma yöntemini ya da problemli internet kullanımını açıklamada istatistiksel olarak anlamlı bir rolü bulunamamıştır. Elde edilen veriler alanyazın çerçevesinde tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Özel Öğrenme Güçlüğü, problemli internet kullanımı, stresle başa çıkma

Abstract:
In this study, the relationship between problematic internet use in children with special learning disabilities and their parents' coping methods with stress was investigated. Within the scope of research, it was aimed to examine whether there are significant differences between each of the variables of coping style with stress and problematic use of their children in terms of sociodemographic characteristics (gender, education level, income level, place of residence, gender of the child) of parents with children with special learning disabilities. 
111 children between the ages of 7 and 12 residing in different cities and diagnosed with learning disabilities and their parents participated in the study. Demographic Information Form, Ways of Coping with Stress Scale and Problematic Internet Use-Adolescent Form were used to collect data from the participants. The data obtained in the research were analyzed using the SPSS 21.0 package program. 
As a result of the study, it was observed that parents' adopting a self-confident and optimistic approach, which are among the methods of coping with stress, predicted the problematic internet use of their children. The self-confident approach explains about 4% of the variance in the problematic internet use scores in this model, while the optimistic approach explains 3%. In addition, there is a significant relationship between the income level of the parents and their use of the submissive approach sub-dimension. In addition, according to the data obtained from the study, parents living in metropolitan cities use the social support seeking sub-dimension more. Parent's gender, child's gender and parent's educational status were not found to have a statistically significant role in explaining the method of coping with stress or problematic internet use. The data obtained were discussed within the framework of the literature. 
Keywords: Special learning disabilities, problematic internet use, coping with stress