Dikey tarım (Kule) sisteminde ve toprak koşullarında yetiştirilen marulun (Lactuca sativa) verim ve kalite bakımından karşılaştırılması
Comparison regarding yield and quality features of lettuce (Lactuca sativa) that grown in vertical farming (tower) system and soil condition
Yazar: MUSTAFA DEMİREL
Danışman: PROF. DR. HAKAN AKTAŞ
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Hidroponik = Hydroponic ; Marul = Lettuce

Özet:
Bu araştırmada, dikey tarım (kule) sistemi ile geleneksel tarım yöntemleri kullanılarak marul bitkisinde verim, kalite ve bitki besin içeriği üzerine etkilerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Caipira (Lactuca sativa) çeşidi bitkisel materyal olarak kullanılmış ve dikey tarım sistemi ile toprak koşullarında yetiştirilen bitkiler kıyaslanmıştır.
Çalışma sonucunda uygulamalara göre bitki ağırlığının 111.58-216.18 g/bitki, kök + yeşil aksam uzunluğunun 14.76-16.80 cm, yaprak uzunluğunun 12.72-16.11 cm, kök boğazı çapının 12.80-15.90 mm ve yaprak sayısının 20.50-24.97 adet/bitki arasında değiştiği saptanmıştır. Bitki kök ağırlığı ise 22.02-43.58 g arasında bulunmuştur. En yüksek verim değerinin 4323 kg/da ile dikey tarım sisteminden elde edildiği tespit edilmiştir. Antioksidan madde içeriği 0.72-0.78 mmolTE/g arasında değişim göstermiş, en yüksek değer 0.78 mmolTE/g ile dikey tarım kule sisteminde belirlenmiştir. Çalışmamız sonucunda elde edilen toplam klorofil değerleri 0.53-0.76 mg/g aralığında belirlenmiş olup en yüksek değer 0.76 mg/g ile dikey tarımda saptanmıştır.
Çalışma sonucunda uygulamalara göre L*, a* ve b* değerlerinin sırasıyla; 50.51-52.51, -18.29 ile -18.60 ve 31.80-31.88 arasında değişim gösterdiği tespit edilmiş ve en yüksek L*, a* ve b* değerlerine dikey tarım sisteminde ulaşılmıştır. Ayrıca marul yapraklarındaki K, Mg, Ca ve S değerlerinin dikey ve saksı olmak üzere sırasıyla; % 3.88-5.13, % 0.20-0.37, % 0.77-1.24 ve % 0.22-0.26 arasında değişim gösterdikleri saptanmıştır. Cu, Mn, Fe ve Zn değerleri ise sırasıyla şu şekilde tespit edilmiştir; 6.27-8.60 mg/kg, 23.72-51.28 mg/kg, 40.22-67.72 mg/kg ve 21.46-42.32 mg/kg. Çalışma sonucunda, dikey tarım sistemlerinin marulun verim, kalite ve besin elementi içeriklerini olumlu yönde etkilediği ortaya konulmuştur. Bu bulgular, dikey tarım sistemlerinin kabul edilebilir ürünler elde edilebilen güvenilir yetiştirme yöntemleri olabileceğini göstermektedir.

Abstract:
In this thesis, it was aimed to compare the effects of vertical farming (tower) system and traditional farming methods on yield, quality and plant nutrients in lettuce plants. Caipira lettuce cultivar was used as plant material and plants grown under vertical farming system and soil conditions were compared.
As a result of the study, it was determined that plant weight varied between 111.58-216.18 g/plant, plant height 14.76-16.80 cm, leaf length 12.72-16.11 cm, root collar diameter 12.80-15.90 mm and number of leaves 20.50-24.97 pcs/plant. Plant root weight was found between 22.02-43.58 g. The highest yield value was obtained from vertical farming system with 4323 kg/da. Antioxidant content varied between 0.72-0.78 mmolTE/g and the highest value was 0.78 mmolTE/g in the vertical farming tower system. Total chlorophyll values obtained as a result of our study ranged between 0.53-0.76 mg/g and the highest value was determined in vertical farming with 0.76 mg/g.
As a result of the study, it was determined that L*, a* and b* values varied between 50.51-52.51, -18.29 to -18.60 and 31.80-31.88, respectively, and the highest L*, a* and b* values were reached in the vertical farming system. In addition, K, Mg, Ca and S values in lettuce leaves varied between 3.88-5.13 %, 0.20-0.37 %, 0.77-1.24 % and 0.22-0.26 %, respectively. Cu, Mn, Fe and Zn values were determined as follows; 6.27-8.60 mg/kg, 23.72-51.28 mg/kg, 40.22-67.72 mg/kg and 21.46-42.32 mg/kg respectively. These findings indicate that vertical farming systems can be reliable cultivation methods to obtain acceptable products.