Solo caz gitardaki akor melodi yaklaşımının fusion ve sonrası rock stilinde elektrik gitar icraları üzerine yansımaları
The reflections of the chord melody approach in solo jazz guitar on electric guitar performances in rock style during and after the fusion
Yazar: BUĞRA PARACIK
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE CEYLAN ÜNAL AKBULUT
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı / Müzik ve Sahne Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Müzik = Music
Dizin: Akor = Chord ; Elektrogitar = Electric guitar ; Ezgi = Melody ; Funk akımı = Funk art ; Gitar = Guitar ; Popüler müzik = Populer music ; Rock müzik = Rock music ; İcra = Performing

Özet:
1920'lerde gitarist Eddie Lang'in eşliksiz akorsal solo icrası, gitarın yaygınlaşmasıyla birlikte banjo müzisyenlerinin gitara doğru eğilim göstermesine ve plectrum guitar (pena gitar) isimli bir stilin ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Plectrum guitar (pena gitar), özellikle stil dahilinde gerçekleşen solo icralarla akor melodi yaklaşımının temeli niteliğindedir. Stil, 1940'larda cereyan eden bebop dönemiyle birlikte bir sonraki aşama olan akor melodi yaklaşımına dönüşmüştür. Akor melodi yaklaşımı, armoni ve melodinin tek gitarda aynı anda çalındığı bir yaklaşımdır. Yaklaşım dahilinde kullanılan araçların, rock'taki solo elektrik gitar icralarındaki görünürlüğü bu çalışmanın çıkış noktasını oluşturmuştur. Bu kapsamda rock'ın daha fazla gitar odaklı bir formu olan enstrümantal rock göz önünde bulundurulmuştur. Araştırmada akor melodi düzenlemeleri ve 1969'dan günümüze kadar olan rock'taki solo elektrik gitar icraları incelenmiştir. İncelemeler transkripsiyonlar üzerinden yapılmış olup, akor melodi yaklaşımında kullanılan araçların, rock'taki solo elektrik gitar icralarıyla adaptasyonu üzerine çalışılmıştır. Yapılan incelemede akor melodi pratiklerinde akorların, çift basışların (dyad/double stop) ve bas hatlarının en temel üç araç olduğu görülmektedir. Rock'taki icralarda akorların ve çift basışların diyatonik ve diyatonik dışı (non-diatonic) olarak kullanıldığı ve bas hatlarının ise genellikle akorların kök seslerinden oluştuğu görülmektedir. Aynı zamanda bas hattı pedal ses ya da bir bas efekti olarak da kullanılmıştır. Bazı icralarda ise yalnızca akorun kök sesi tutularak melodinin seslendirildiği de görülmektedir. Zaman içinde rock, müzikal olarak her ne kadar değişse de akor melodideki araçlar daima kullanılmaya devam etmiştir.

Abstract:
In the 1920s, guitarist Eddie Lang's unaccompanied chord solo performance, with the spread of the guitar, led banjo musicians to tend towards the guitar and a style called plectrum guitar emerged. Plectrum guitar is the basis of the chord melody approach, especially with solo performances within the style. The style evolved into the next stage, the chord melody approach, with the bebop era in the 1940s. The chord melody approach is an approach where harmony and melody are played simultaneously on a single guitar. The visibility of the elements used in chord melody approach in solo electric guitar performances in rock formed the starting point of this study. In this context, instrumental rock, which is a more guitar-oriented form of rock, was taken into consideration. In the research, chord melody arrangements and solo electric guitar performances in rock from 1969 to the present were examined. The examinations were made through transcriptions and the adaptation of the elements used in the chord melody approach with the solo electric guitar performances in rock has been studied. In the examination, it is seen that chords, dyads (double stops) and bass lines are the three most basic elements in chord melody practices. In rock performances, chords and dyads are used as diatonic and non-diatonic, and the bass lines are generally consist of root notes of chords. The bass line is also used as pedal note or a bass effect. In some performances, it is also seen that the melody is performed by keeping only the root note of the chord. Although rock has changed musically over time, the elements in the chord melody always continue to be used.