Meyve suyu fabrikası çalışanlarında iş güvenliği kültürünün güvenlik performansına etkisi
The effect of occupational safety culture on the safety performance of fruit juice factory employees
Yazar: GAMZE TÜRKMEN
Danışman: PROF. DR. ELİF ÇELENK KAYA
Gümüşhane Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Fabrikalar = Factories ; Meyve suları = Fruit juices ; Meyve suyu endüstrisi = Fruit juice industry ; İş güvenliği = Work safety ; İş kazaları = Occupational accidents ; İş kültürü = Business culture ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
İş sağlığı ve güvenliği, çalışma ortamında iş ile ilgili meydana gelebilecek risklere karşı çalışanların korunmasına yönelik tedbirlerin alınmasını ifade eden bir kavramdır. Dolayısıyla bu kavram çalışanların sağlığını ve refahı korumayı amaçlar. İş kazası 6331 sayılı Kanun'a göre, işyerinde ya da işin yapılması sırasında ortaya çıkan nedenlerle, çalışanın vücut bütünlüğünü bedenen veya ruhen bozarak engelli olmasına yol açan ya da ölümüne neden olan olay olarak tanımlanmaktadır. Günümüzde sanayi ve teknolojik imkanların gelişmesi, işletmelerin sayısının artmasına ve fabrika gibi organize olmuş üretim tesislerinin kurulmasına imkan sağlamıştır. Bu çalışma ortamları, çalışanların bir arada ve makinelerle çalışmalarını gerektirmektedir. Buna bağlı olarak da iş yerlerinde çeşitli kazalar ve kaza riskleri bulunabilmektedir. Bu araştırmada meyve suyu fabrikasında çalışan kişilerin iş güvenliği kültürü ve güvenlik performansı düzeyleri arasındaki ilişkilerin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini 2020 yılında Adana ilinde bulunan bir meyve suyu fabrikasında çalışan bireyler oluşturmaktadır. Araştırmaya evren içerisinden ulaşılabilen 218 çalışan katılım sağlamıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen demografik bilgi formu ve Dursun (2011) tarafından geliştirilen İş sağlığı ve Güvenliği Kültürü Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans (ANOVA) analizi ve ilişkileri incelemeye yönelik ise pearson korelasyon ve basit doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda çalışanların güvenlik kültürü düzeylerinin güvenlik performansını anlamlı düzeyde etkilediği tespit edilmiştir.

Abstract:
Occupational health and safety is a concept that expresses the taking of measures to protect the employees against the risks that may occur in the working environment. Therefore, this ‎notion aims to protect the health and well-being of employees. According to the Law No. 6331, occupational accident is defined as an event that causes disability or death by disrupting the body integrity of the employee ‎physically or mentally, due to reasons that arise in the workplace or during the work. Today, the development of industry and technological opportunities has allowed the number of enterprises to increase and the establishment of organized production facilities such as factories. These ‎working environments require workers to work together and with machines. Accordingly, there may be various accidents and accident risks at workplaces. In this research, it is aimed to reveal the relationships between the occupational safety culture and safety performance levels of the people working in the juice factory. The population of the research consists of individuals working in various fruit juice factories in Adana in 2020. 218 employees who can be reached from within the universe participated in the research. The demographic information form developed by the researcher and the Occupational Health and Safety Culture Scale developed by Dursun (2011) were used as data collection tools in the study. Independent sample t-test, one-way analysis of variance (ANOVA) and pearson correlation and simple linear regression analysis were used to analyze the relationships. As a result of the research, it was concluded that the safety culture levels of the employees significantly affect the safety performance.