Anne-babası boşanmış ergenlerin iyilik halinin psiko-sosyal değişkenlere göre incelenmesi ve anne-babası boşanmamış ergenlerin iyilik haliyle karşılaştırılması
Analysis of adolescents' wellness, whose parents divorced, in terms of psycho-social variables and comparing them with adolescents' wellness whose parents have not divorced
Yazar: HİLAL CANAN
Danışman: PROF. DR. AYNUR GÜMÜŞ
Bahçeşehir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile işlevleri = Family functions ; Anlaşarak boşanma = Divorce by mutual agreement ; Boşanma = Divorce ; Ergenler = Adolescents ; Evlilik çatışması = Marital conflict ; Psikososyal değişkenler = Psychosocial variables ; Ölçekler = Scales ; İyilik hali = Well-being

Özet:
Bu tez çalışmasında ebeveyni boşanmış 13-18 yaşında eğitim-öğretimine devam eden ergenlerin iyilik halinin, boşanma koşullarına ilişkin önemli psiko-sosyal değişkenlere göre incelenmesinin yanında, ebeveyni boşanmamış ergenlerin iyilik hali bazı demografik değişken, anne-baba çatışma durumuna göre farklılık gösterip göstermediği karşılaştırılarak incelenmiştir.  Araştırma grubu anne-babası boşanmış 259 öğrenci, anne-babası boşanmamış 525 öğrenci olmak üzere toplam 784 gönüllü lise öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırma verilerini toplamak için  İyilik Hali Yıldızı Ölçeği-Ergen Formu (İHYÖ-EF) ve bu çalışma için geliştirilmiş Ergen Anne-baba İlişkileri Değerlendirme Anketi (EABİDA) kullanılmıştır. Çalışmada araştırma sorularına uygun olarak, verilerin analizinde parametrik ve parametrik olmayan testler kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, ebeveyni boşanmış ergenlerin iyilik hali ebeveyni boşanmamış ergenlere göre düşük olduğu; ebeveyni boşanmış ve boşanmamış ergenlerin iyilik hali cinsiyete, kardeş sayısına göre farklılık göstermediği; sosyal destek algısına sahip olan ergenlerin ebeveynleri boşanmış veya boşanmamış olsun daha yüksek iyilik haline sahip olduğu; kronik beden sağlığı problemi, kronik olmayan ruh sağlığı problemine sahip olan ve ebeveynleri boşanmış ergenlerin düşük iyilik haline sahip olduğu görülmüştür. Ebeveyni boşanmış ergenlerin iyilik hali ebeveynlerinin boşandığı zamandaki yaşına göre farklılık göstermediği fakat boşanmayı aynı yıl öğrenen, yeterli açıklama yapılan, anne-babası birlikte açıklama yapan, anne-babasına duygularını ifade eden, psikolojik destek alan ergenlerin iyilik halinin daha yüksek olduğu bulunmuştur. Çatışmalı ebeveyn ilişkisi olan ergenlerin ebeveynleri boşanmış olanlarda olduğu gibi ebeveyni boşanmamış olanların iyilik halinin düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada ebeveynleri iyi boşanma grubunda bulunan ergenlerin iyilik hali, ebeveynleri iyi boşanmamış ve boşanmamış ancak çatışmalı ilişkiye sahip ergenlerden anlamlı düzeyde yüksek olduğu sonucuna ulaşılırken, boşanmamış çatışmasız ebeveyn ilişkisine sahip ergenlerle aralarında anlamlı farklılık olmadığı görülmüştür.

Abstract:
In this thesis, besides analyzing adolescents' wellness whose parents divorced and who continue their education according to psycho-social variables regarding the conditions of the divorce, wellness of the adolescents, whose parents have not divorced, have been analyzed by comparing whether they differ or not according to some demographic variables and conflict situation between parents. Study group consists of 784 volunteer high school students, 259 of whose parents divorced, 525 of whose parents have not divorced. To collect the data of the study, questionnaires to evaluate adolescent-parent relationship (QETPR) and the Adolescent Form of The Wellness Star Scale, which was designed for this study, were used. In this study, in accordance with the research questions, parametric and non-parametric tests were used to analyze the data. According to the research results, it has been observed that wellness of adolescents whose parents divorced is lower than those whose parents haven't divorced; wellness of adolescents whose parents divorced and wellness of those whose haven't divorced do not differ according to the gender and number of siblings they have; whether their parents divorced or not, adolescents, who have the perception of social support, have higher wellness; adolescents, who have chronic physiological diseases and non-chronic mental diseases and whose parents divorced, have lower wellness. It has been found that wellness of adolescents whose parents divorced does not differ from the wellness of adolescents at the time of their parents' divorce but wellness of adolescents, who learn the divorce in the same year it happens, who are briefly informed, who are informed by both parents, who can express their feelings to their parents and who take psychological support, is higher. It has been inferred that just like the wellness of adolescents who have a conflicting parental  relationship,  the wellness of adolescents whose parents have not divorced is lower than the adolescents whose parents have not divorced. It has been found out in the study that; While wellness of adolescents who are in "good divorce" group is higher than those whose parents divorced not in good manners or whose parents haven't divorced but in serious conflict, wellness of adolescents who are in "good divorce" group does not differ significantly from the wellness of those whose parents have not divorced and not in conflict.