Çevresel vergilendirme ve işsizlik: Çifte yarar hipotezi açısından bir değerlendirme
Environmental taxation and unemployment: An evaluation in terms of the double dividend hypothesis
Yazar: ÖZGÜR AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. UMUT AKDUĞAN
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Küreselleşmeyle birlikte meydana gelen iklim değişikliği, kuraklık, kaynakların tükenmesi gibi olumsuz durumlar; 1970'lerden itibaren etkisini daha fazla hissettirerek önemli hale gelmiş ve toplumları bu sorunlarla mücadele etmeye zorlamıştır. Söz konusu sorunlarla mücadelede; çevresel tahribatların minimize edilmesi, doğal kaynakların korunması ve daha yaşanabilir sağlıklı bir çevre için uygulanan çevresel vergiler oldukça önemli bir role sahiptirler. Çevre vergileri ile elde edilecek çevresel yararın yanında; pek çok ülkede bir diğer önemli sorun olan işsizlik olgusuyla da mücadele edilebileceği düşüncesi giderek önem kazanmaya başlamıştır. Çifte yarar hipotezi olarak adlandırılan bu durum; emek ve sermaye üzerinden alınan vergilerin istihdamı olumsuz etkilediğini, çevre vergilerinden elde edilen gelirlerin bu üretim faktörlerindeki vergi yükünün azaltılmasında kullanılmasıyla ortaya çıkan istihdamı artırıcı etkiyi açıklamaktadır.
Bu bağlamda çalışmada genel olarak, çevresel vergilerin sürdürülebilir kalkınma üzerindeki rolü ve bu doğrultuda belirlenen politika ve hedeflerin üzerinde durulmuştur. Çevresel vergilerinin çifte yarar hipotezi kapsamında değerlendirildiği çalışmada,  çevre vergilerinin istihdam üzerindeki etkisi panel zaman serileri ile analiz edilmiştir. Panel eşbütünleşme ve panel VAR modellerinin kullanıldığı ampirik analizde elde edilen bulgular, çevresel vergilerin istihdam üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla, incelenen dönem ve ülkeler kapsamında çifte yarar hipotezinin geçerli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Negative situations such as climate change, drought, and resource depletion that occur with globalization; it has become increasingly important since the 1970s, forcing societies to struggle with these problems. In combating these problems; environmental taxes have a very important role in minimizing environmental damage, protecting natural resources and creating a more livable and healthy environment. In addition to the environmental benefits to be obtained through environmental taxes; the idea that unemployment, which is another important problem in many countries, can be combated has become increasingly important. This situation, called the double dividend hypothesis; it explains that taxes collected on labor and capital negatively affect employment, and that the employment-increasing effect that occurs when the revenues obtained from environmental taxes are used to reduce the tax burden on these production factors.
In this context, the study generally focuses on the role of environmental taxes on sustainable development and the policies and targets determined in this direction. In the study where environmental taxes were evaluated within the scope of the double dividend hypothesis, the effect of environmental taxes on employment was analyzed with panel time series. The findings obtained in the empirical analysis using panel cointegration and panel VAR models show that environmental taxes have a significant and positive effect on employment. Therefore, it has been concluded that the double dividend hypothesis is valid within the scope of the period and countries examined.