Toprak özelliklerinin alansal dağılımlarının coğrafi bilgi sistemleri yardımıyla değerlendirilmesi: Karadeniz tarımsal araştırma enstitüsü arazisi örneği
Assessment of spatial distribution of soil properties by geographic information systems: A case study of Black Sea agricultural research institute land
Yazar: YUSUF KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN ARSLAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu  çalışma kapsamında toprak özelliklerinin alansal dağılım haritalarının tarımsal üretim açısından önemi incelenmiştir. Bu kapsamda Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğüne ait deneme arazisinden 61 farklı noktadan ve 0–30, 30-60, 60-90, 90-120 cm toprak derinlikten koordinatlı bir şekilde örnekler alınmıştır.
Alınan toprak örneklerinde; toprakların verimlilik analizleri (toprak bünyesi, toprak reaksiyonu, toplam tuz, kireç) ve bitkiye yarayışlı makro ve mikro elementler (N, P, Fe, Cu, Zn Mn ve ESP) analizleri yapılmıştır. Toprak analiz sonuçlarına göre  besin maddelerinin eksiklik, yeterlilik veya fazlalık durumları belirlenmiştir. Toprak özelliklerinin sınıflandırılmasından sonra alansal dağılım haritaları Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) yardımıyla hazırlanmıştır.
Çalışma sonucunda araştırma alanı topraklarının genel olarak; killi, nötr ve hafif alkali karakterli, tuzsuz ve az kireçli topraklar olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca azot bakımından yüzeyde yeterli seviyede olmakla beraber alt derinliklere inildikçe azaldığı tespit edilmiştir. Toprakların fosfor içerikleri yönünden ise yüzeyde oldukça yüksek alt derinliklerde ise az olduğu görülmektedir. Demir ve bakır içerikleri yeterli düzeyde iken, çinko yönünden yüzeyde yeterli alt derinliklerde ise az ve mangan içerikleri açısından  ise az olduğu tespit edilmiştir. Topraklar ESP açısından incelendiğinde yüzeyde genel olarak sodiklik olmadığı derinliklere inildikçe sodiklik probleminin olduğu belirlenmiştir.
Başta sulama olmak üzere gübreleme ve diğer tarımsal uygulamalar için toprakların alansal dağılım haritalarının hazırlanmasının yapılacak olan uygulamaların daha hassas yapılmasını mümkün kılacağı ve bu durumunda ekonomik olarak yarar sağlayacağı düşünülmektedir

Abstract:
In this study, the importance of the spatial distribution maps of the soil properties in terms of agricultural production was investigated. In this context, samples were taken from 61 different points and 0-30, 30-60, 60-90, 90-120 cm soil depths with their coordinates from the experimental land of the Directorate of Black Sea Agricultural Research Institute.
In the taken soil samples; productivity analyses of soils (soil texture, soil reaction, total salt, lime) and plant available macro and microelement analyses (N, P, Fe, Cu, Zn, Mn and ESP) were done. According to the results of the soil analysis, deficiency, sufficiency or excess statutes of the nutrients were determined. After classification of the soil characteristics, spatial distribution maps were prepared by Geographic Information Systems (GIS).
As a result of the study, in general soils of the research area were found to be clayey, with neutral and slightly alkaline character, non-salty and with low lime content. In addition, it was found that nitrogen level was sufficient in the surface and decreased as soil depth increased. It was seen that in terms of phosphorus content of the soils, the amount was very high in the surface and low at the lower depths. While the iron and copper contents were in sufficient level, the zinc was sufficient in the surface and low at the lower depths and manganese contents were found to be low. When the soils were examined in terms of ESP, it was determined that the sodicity problem was found in the depths where the sodicity was not generally in the surface. It is considered that preparation of the spatial distribution maps of the soils will lead to more sensitive applications at first irrigation and then fertilization and other agricultural applications and this situation will benefit economically.