Primer Açık Açılı Glokomda Mannoz Bağlayıcı Lektin Serum Seviyesi ve H/L Gen Polimorfizmi
Mannose-Binding Lectin Serum Level and H/L Gene Polymorphism in Primary Open Angle Glaucoma
Yazar: ÖZER DURSUN
Danışman: DOÇ. DR. AYÇA YILMAZ
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases

Özet:
Günümüzde glokom gelişiminde apoptotik prosesler, artmış nitrik oksit seviyesi ve otoimmün komponenet muhtemel patogenetik faktörler olarak tartışılmaktadır. Mannoz bağlayıcı lektin (MBL), komplemanın lektin yolunun tanıma molekülüdür. MBL seviyelerindeki değişimler ve MBL allellerindeki değişiklikler otoimmün hastalıklar ile ilişkili olabilmektedir.
Çalışmamızda otoimmün hastalıklarla ilişkisi olduğu bilinen MBL serum seviyesi ve H/L gen polimorfizminin primer açık açılı glokom hastalarındaki dağılımını araştırdık.
45 hasta serumunda ortalama MBL serum seviyesi 21.30 mikrogram/mililitre, 45 kontrol bireyinden alınan serum örneklerinde ise ortalama 17.48 mikrogram/mililitre olarak tespit edildi (P<0.01). Genotip oranlarına bakıldığında hasta ve kontrol gruplarında LL, HL, HH varyantların oranları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p>0.8). 28 LL genotipinde ortalama MBL serum seviyesi 19.45 mikrogram/mililitre, 37 H/L genotipinde 18.78 mikrogram/mililitre, 25 HH genotipinde 20.22 mikrogram/mililitre olarak tespit edildi. İstatistiksel değerlendirmede farklı genotiplerde serum seviyesi açısından anlamlı bir değişiklik saptanmadı (p>0.5). İleri hastalık grubunda ortalama  MBL serum seviyesi 22.53 mikrogram/mililitre iken, orta hastalık grubunda ortalama MBL serum seviyesi 20.13 mikrogram/mililitre idi (p>0.5). İleri hastalık grubunda LL allel 8 (%36.4) hastada, HL allel 9 (%40.9) hastada, HH allel 5 (%22.7) hastada saptandı. Orta hastalık grubunda ise LL allel 5 (%21.7) hastada, HL allel 11 (%47.8) hastada, HH allel 7 (%30.4) hastada saptandı. Bu iki grupta hastalar genotip açısından birbirleri ile karşılaştırıldığında HH, HL ve LL alleller arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0.5).
PAAG hastalarından oluşan grupta serum MBL seviyelerinin kontrol grubuna göre yüksek olması, artmış MBL düzeylerinin otoimmün patogenezde etkili olabileceğini düşündürmektedir. Hastalığın ileri ve orta şiddetli formlarında serum seviyelerinin farklı olmaması ve H/L gen polimorfizminin de her iki grup arasında benzer oranda olması hem MBL serum seviyesi, hem de H/L gen polimorfizminin hastalığın progresyonunda etkili olmadığını göstermektedir.

Abstract:
Apoptotic processes, increased nitric oxide levels and autoimmune components are discussed as possible pathogenetic factors for glaucoma, today. Mannose-binding lectin (MBL) is the recognition molecule of complement's the lectin pathway. Changes in MBL levels and MBL alleles may be associated with autoimmune diseases.
In our study, we investigated serum levels of MBL serum level and H/L gene polymorphism, known to be associated with autoimmune diseases, in patients with primary open-angle glaucoma.
In 45 patients the mean MBL serum level was determined as 21.30 microgram/milliliter. In the group of 45 control subjects the serum level of MBL was 17.48 microgram/milliliter (P<0.01). Looking at the genotype rates of patient and control groups, the difference between genotype LL, HL and HH rates were not statistically significant (p>0.8). The mean serum level of in the cases of 28 LL genotype was 19.45 micrograms/milliliter, 37 H/L genotype was 18.78 micrograms/milliliter , 25 HH genotype was 20.22 micrograms/milliliter (p>0.5). In advanced disease group, the average serum level of MBL was 22.53 microgram/milliliter, while it was was 20.13 microgram/milliliter in the intermediate disease group. MBL serum levels were compared with each other in these groups and no statistically significant difference was found (p>0.5). In the advanced disease group 8 patients (36.4%)  with LL allele , 9 patients (40.9%) with HL allele, 5 patients (22.7%) with HH allele were detected. In the intermediate disease group, 5 patients (21.7%) with LL allele, 11 patients (47.8%)  with HL allele, 7 patients (30.4%) with HH allele were detected (p>0.5). 
Serum MBL level of POAG patients is higher than the control group, increased MBL levels may suggesta possible effect to autoimmune pathogenesis. In the severe and mild forms of the disease, serum levels did not differ and the H/L gene polymorphism between the two groups have similar rates, both the MBL serum level, as well as H/L gene polymorphism is not effective in progression.