Mevcutlarda ve alacaklarda amortisman
Amortizations in available assests and receivables
Yazar: EMRE BAŞIBÜYÜK
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH KADİR DABBAĞOĞLU
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Ve Denetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Alacak yönetimi = Receivable management ; Amortisman = Depreciation ; Maliyet = Cost ; Yenileme fonu = Replacement fund

Özet:
Endüstri devrimiyle birlikte başlayıp günümüzde ise giderek önem kazanan makineyle üretim ve kolektif otomasyon üretim süreçleri, işletmelerin bünyesinde yer alan duran varlıkların tutarını ve önemini arttırmıştır. Bu nedenle kar maksimizasyonu güdüsüyle hareket eden ticari işletmelerin kuruluşunda, işleyişinde ve yatırım aşamalarında amortisman hususu giderek önem kazanmaya başlamıştır.

İşletmelerin gider kalemlerinin önemli bir kısmını oluşturan amortismanların doğru bir şekilde hesaplanması gerek ticari karın tespitinde gerekse de ticari kazanç üzerinden hesaplanacak olan mali karın tespitinde önem arz etmektedir. İşletmeler tarafından seçilen amortisman yöntemine göre giderlerin arttırılması veya azaltılması sağlanabildiği için bu durum işletmelerin kar tutarları üzerinden hesaplanacak olan vergilerin ayarlanabilmesine imkan sunmaktadır.

Gider veya maliyet kalemlerinin tutarlarında sınırlı şekilde oynamaya imkan sunan amortisman müessesesi, dönem karları aracılığıyla işletmeler üzerindeki vergi yükünü etkileyerek işletmenin likiditesini de etkilemektedir.

İşletmelerin aktifinde kayıtlı duran varlıkların maliyetlerinin doğru olarak hesaplanmasında ve bu maliyetlerin dönem giderlerine yansıtılabilmesindeki araç olan amortisman aynı zamanda işletmelerin mali tablolarının doğru bir şekilde oluşturulmasında ve sunulmasında etkilidir. İşletmeye yatırım yapmayı planlayanlar ve diğer üçüncü taraflarca üzerinde fazlasıyla durulan mali tabloların, işletmelerin mali durumlarını doğru olarak yansıtabilmesinde gider kalemlerinin ve bu kalemler içindeki amortismanların doğru hesaplanmasının önemi izahtan varestedir.

Çalışmamızda amortisman müessesesine dair bilinmesi gereken temel hususlar ve üzerinde durulması gereken özellikli durumlar ele alınarak bu hususlara ilişkin örneklere ve kanuni dayanaklara yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler; Amortisman, Yenileme Fonu, Özel Maliyet, Değersiz Alacak, Şüpheli Alacak, Vazgeçilen Alacak

Abstract:
Production process by Machine and collective automation production processes, which started with the industrial revolution and became increasingly important today, have increased the amount and importance of fixed assets within the enterprises. Therefore, amortization is becoming increasingly important in the establishment, operation and investment stages of commercial enterprises that act with the motive of profit maximization.

Accurate calculation of amortization, which constitutes a significant portion of the expense items of enterprises, is important both in determining the commercial gain and in determining the financial profit to be calculated on the commercial gain. As it is possible to increase or decrease the expenses according to the amortization method chosen by the enterprises, this situation enables the adjustment of the taxes to be calculated on the profitability rates of the enterprises.

The amortization, which allows to play a limited amount in the amounts of the expense or cost items, affects the tax burden on the enterprises through the profits of the period and affects the liquidity of the enterprise.

The amortization, which is an instrument for accurately calculating the costs of fixed assets recorded in the assets of the enterprises and reflecting these costs to the period expenses, is also effective in the accurate creation and presentation of the financial statements of the enterprises. There is no need to explain the importance of the correct calculation of expense items and amortization within these items in order for the financial statements that are highly emphasized by those planning to invest in the enterprise and other third parties accurately reflect the financial position of the enterprises.

In this study, the basic issues to be known about the amortization system and the special cases to be considered are discussed and examples of these issues and legal basis are given.

Keywords; Amortization, Renewal Fund, Special Cost, Worthless Receivables, Doubtful Receivables,  Abandoned Receivables