Liderlik tarzlarının örgütsel güven ve etik dışı davranışların ifşasına (Whistleblowing) etkisi: Uygulamalı bir çalışma
The effects of leadership styles on organizational trust and disclosue of unethical behaviours (Whistleblowing): A practical research
Yazar: FEYZA ÇAĞLA ORAN
Danışman: PROF. DR. AGAH SİNAN ÜNSAR
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Etik = Ethics ; Etik dışı davranış = Unethical behaviour ; Liderlik = Leadership ; Whistleblowing = Whistleblowing ; Örgütsel güven = Organizational trust

Özet:
Günümüzde rekabet ortamında, beşeri sermayenin ve kurum itibarının doğru yönetilebilmesi, örgütlerin devamlılıklarını ve piyasa değerlerini koruyabilmesi sürecinde liderlik önem kazanmaktadır. Bu kapsamda, liderlik tarzlarının örgütsel güven ve etik dışı davranışların ifşası (whistleblowing) üzerindeki etkisini incelenmiştir. Araştırmada Marmara bölgesinde eğitim, ambalaj ve tekstil sektörlerinde çalışmakta olan 973 katılımcıya ulaşılmıştır. Anket tekniği ile toplanmış olan veriler, SPSS 22 ve AMOS 20 programları kullanılarak analiz edilmiş ve sonuçlar yorumlanmıştır. Elde edilen veriler açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yapıldıktan sonra, yapısal eşitlik modeli, Mann Whitney U ve Kruskall Wallis testleri kullanılarak değerlendirilmiştir.
Yapısal eşitlik modelinden elde edilen analiz sonuçlarına göre serbestiyetçi liderliğin örgüte güven üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu bulunmuştur. Etik ve demokratik liderliğin yöneticiye güven üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu bulunmuştur. Etik liderliğin, informal, zımni, aleni ve dışsal whistleblowing üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu bulunmuştur. Serbestiyetçi liderliğin; informal, formal, aleni, dışsal ve içsel whistleblowing üzerinde anlamlı bir etkisinin olduğu bulunmuştur. Demokratik liderliğiin, informal, formal, zımni, aleni ve dışsal whistleblowing üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu bulunmuştur. Son olarak, otokratik liderlik ile informal, formal ve zımni üzerinde anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Ayrıca, liderlik tarzlarının, örgütsel güvenin ve whistleblowing'in sosyo- demografik özellikler açısından farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Liderlik, Örgütsel Güven, Whistleblowing, Etik, Eğitim Sektörü, Ambalaj Sektörü, Tekstil Sektörü

Abstract:
Nowadays, competitive environment, leadership is gaing importance in the process of properly managing of the human capital and corporate reputation, maintaining the continuity of the organizations and the protecting their market values. In this context, the effects of leadership styles on organizational trust and disclosure of unethical behaviours (whistleblowing) are examined. The study has been reached 973 patricipants working in the education, packing and textile sectors in the Marmara region. Data collected by questionnaire were analyzed using SPSS 22 and AMOS 20 programs and the results were interpreted. The data obtained were evaluated using the structural equation model, Mann Whitney U and Kruskall Wallis  tests, after explanatory and confirmatory factor analysis. 
According to the analysis results obtained from the structural equality model, it was found that the laizsez-faire leadership has a  statistically significiant effect on organizational trust. It was found that the ethical and democratic leadership have a statistically significant effect on managerial trust. It was found that the ethical leadership has a statistically significant effect on informal, implicit, public and external whistleblowing. It was found that the laissez – faire leadership has a statistically significant effect on the informal, formal, implict, public, external and internal whistleblowing. It was found that democratic leadership has a statistically significant effect on informal, formal, implict, public and external whistleblowing. Finally, it was found that autocratic leadership has a statistically significant effect on informal, formal and implict whistleblowing. It has been found that leadership styles, organizational trust, and whistleblowing differ in terms of socio-demographic characteristics.
Keywords: Leadership, Organizational Trust, Whistleblowing, Education Sector, Packing Sector, Textile Sector