Kafa travmaları
Head traumas
Yazar: ALİ İHSAN ÖKTEN
Danışman: UZMAN YAMAÇ TAŞKIN
Sağlık Bakanlığı / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı / Nöroşirürji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 1996
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery

Özet:
ÖZET
Bilim ve teknolojideki gelişim bir taraftan insan yaşamını kolaylaştırıp yaşam standartlarını arttırırken diğer taraftan önemli oranda kazaların armasına neden olarak ölüm ve sakatlık sonucu yaşamı kısaltmakta ve zorlaştırmaktadır. Özellikle 20. yüzyılda endüstriyel gelişimle birlikte artan trafik, ev ve iş kazalarının yanı sıra, yine bu gelişim ile birlikte artan bölgesel ve dünya savaşları bir anda toplu ölümlerin veya sakat kalmanın da nedenini oluşturmuştur. Günümüzde Avrupa ve Amerika'da, travmalar 45 yaş altında ölümlerin en sık nedenidir. Travmalara bağlı ölümlerin yarısından fazlası ise kafa travmaları sonucunda olmaktadır. Gelişmiş ülkelerde oranlar bu kadar yüksek iken gelişmemiş veya gelişmekte olan ülkelerde insan hayatının değeri, eğitim ve kazalardan korunmanın daha az olması nedeniyle ortaya çıkacak tablo daha dramatik olacaktır. Tüm bu ülkelerde fiziksel veya psikolojik olarak iyi olmama hali herkes açısından büyük bir sorun haline gelmiştir. Temel kural olarak olaya neden olan etkeni ortadan kaldırmak sorunların çözümü için en iyi olsa da bugün ve bundan sonrası için bunu sağlamak mümkün değildir. Ancak kazaları önleme, korunma ve bilinçli müdahale ile en aza indirgenebilir. Bunun içinde yaşam hakkının kutsal olduğu mantığından hareket etmeli, yasalardan da önemli insanlar eğitilmelidir. 

Gelişmiş ülkeler, özellikle trafik kazaları ve bunların önlenmesiyle ilgili yasal ve bilimsel çalışmaları sürdürmektedir. Bu çalışmalar sonucunda bazı ülkelerde (Amerika, İngiltere, Almanya, vs.) özellikle trafik kazaları, ölü ve sakatlık oranlarında azalma sağlamıştır. Ülkemizde ise sadece 1996 yılının ilk 6 ayında 156.294 trafik kazası olmuş, 2.2242 kişi ölmüş, 50.000 civarında insan yaralanmış, 8 trilyon lira hasar meydana gelmiştir. 1995 yılı trafik kazaları verilerine göre ise her 50 dakikada bir kişi yaşamını yitirmiştir. Kazalarda 140.000 kişi yaralanmış, 14.000 kişi sakat kalmıştır. 6.000 kişi ise yanlış kurtarma ve taşıma nedeniyle sakat kalmıştır. Ülkemizde yeterli istatistiki veriler olmadığı için diğer kazalara bağlı travma, ölüm ve sakat kalma oranları bilinmemekte, bunlara bağlı maddi ve manevi hasar tespiti de yapılamamaktadır. Ayrıca trafik kazaları sonucu olan kafa travmaları halen mediko-legal bir sorun olarak devam etmektedir. Travmaya uğramış kişilerin uzun süreli izlenmesi, gerekli alt yapıyı kurarak yerli istatistiki sonuçların çıkarılması, gerek kişilere gerekse yetkililere gereken uyarıları yapacaktır. 

Bu çalışmaya Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Beyin Cerrahi Kliniğinde Ocak 1990-Haziran 1996 tarihleri arasında yatırılarak tedavi edilen 1450 hasta dahil edilmiştir. Hastalar farklı yaş gruplarına (çocuk, erişkin, yaşlı), cins, etyolojik nedenler, sistematik travma oranı, tanısal tetkiklere göre intrakraniyal patolojiler, giriş Glasgow Koma Skalasına göre travma şiddeti ve nörolojik tablo, tedavi, Glasgow Sonuç Skalasına göre sonuçlar, prognozu etkileyen faktörler, travma şiddetine göre mortalite oranları ve posttravmatik komplikasyonlar açısından geniş bir perspektif içinde değerlendirilmiştir. Sonuçlar istatistiksel olarak değerlendirilmiş, kısmen de olsa ülkemizde kafa travmalarıyla ilgili epidemiyolojik ve klinik sonuçları literatürle karşılaştırmak ve tartışmak amaçlanmıştır.

Abstract:
SUMMARY
While the development in science and technology facilitates human life and increases living standards, on the other hand, it causes a significant increase in accidents, shortening and complicating life as a result of death and disability. Especially in the 20th century, along with the increasing traffic, home and work accidents with industrial development, regional and world wars, which also increased with this development, suddenly became the cause of mass deaths or disability. Today, traumas are the most common cause of death under the age of 45 in Europe and America. More than half of trauma-related deaths occur as a result of head trauma. While the rates are so high in developed countries, the picture to emerge will be more dramatic in undeveloped or developing countries due to the lower value of human life, education and less protection from accidents. In all these countries, the state of being physically or psychologically unwell has become a big problem for everyone. As a basic rule, it is best to eliminate the cause of the event for the solution of the problems, but it is not possible to provide this for today and beyond. However, accidents can be minimized with prevention, protection and conscious intervention. In this, it should act on the logic that the right to life is sacred, and people who are more important than the law should be educated.

Developed countries continue legal and scientific studies, especially on traffic accidents and their prevention. As a result of these studies, in some countries (USA, England, Germany, etc.), especially traffic accidents, death and disability rates have decreased. In our country, only in the first 6 months of 1996, there were 156,294 traffic accidents, 2,2242 people died, 50,000 people were injured, and 8 trillion liras of damage occurred. According to the traffic accident data of 1995, one person died every 50 minutes. 140,000 people were injured in accidents and 14,000 people were disabled. 6,000 people were disabled due to improper rescue and transportation. Since there is not enough statistical data in our country, the trauma, death and disability rates due to other accidents are not known, and the material and moral damage related to these cannot be determined. In addition, head traumas resulting from traffic accidents still continue as a medico-legal problem. Long-term monitoring of traumatized people, establishing the necessary infrastructure and drawing local statistical results will make necessary warnings to both individuals and authorities.

In this study, 1450 patients who were hospitalized and treated in Ankara Numune Training and Research Hospital Neurosurgery Clinic between January 1990 and June 1996 were included. The patients were classified according to different age groups (children, adults, elderly), gender, etiological reasons, systematic trauma rate, intracranial pathologies according to diagnostic tests, trauma severity and neurological picture according to the entry Glasgow Coma Scale, treatment, results according to the Glasgow Outcome Scale, factors affecting the prognosis, evaluated in a broad perspective in terms of mortality rates and posttraumatic complications according to trauma severity. The results were evaluated statistically, and it was aimed to compare and discuss the epidemiological and clinical results of head trauma in our country, albeit partially, with the literature.