Üç boyutlu görüntüleme yöntemleri ile sınıflandırılan simüle eksternal servikal rezorpsiyona sahip dişlerin kırılma dayanımlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the fracture resistance of teeth with simulated external cervical resorption cavities classified by three-dimensional imaging methods
Yazar: ARZU ŞAHİN MANTI
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜR İLKE ATASOY ULUSOY
Gazi Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı üç boyutlu sınıflandırma yöntemi kullanılarak sınıflandırılmış pulpa invazyonu gösteren simüle eksternal servikal kök rezorpsiyon kaviteleri içeren dişlerin kırılma dayanımlarının karşılaştırılmasıdır. 170 adet çekilmiş daimi üst keser insan dişi kullanıldı. Dişlerin kron boyları eşit oranda kısaltıldı. Dişlerde üç boyutlu eksternal servikal rezorpsiyon (ESR) sınıflandırma yönteminin pulpa tutulumu olan kategorilerini simüle eden standart kaviteler oluşturuldu. Buna göre vertikal yükseklik seviyesi ve çevresel yayılım derecelerine göre 16 deney grubu oluşturuldu: 1Ap (n=10), 1Bp (n=10), 1Cp (n=10), 1Dp (n=10), 2Ap (n=10), 2Bp (n=10), 2Cp (n=10), 2Dp (n=10), 3Ap (n=10), 3Bp (n=10), 3Cp (n=10), 3Dp (n=10), 4Ap (n=10), 4Bp (n=10), 4Cp (n=10), 4Dp (n=10). Kontrol grubundaki dişlerde (n=10) kavite hazırlanmadı. Daha sonra ESR kaviteleri hazırlanan tüm örneklerden üç boyutlu sınıflandırma gruplarının kendi içlerindeki standardizasyonun sağlanması için Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi (KIBT) görüntüleri alındı. KIBT taramasından sonra bütün deney gruplarına kök kanal tedavisi ile birlikte eksternal olarak defekt tamiri uygulandı. Defekt onarımları mineral trioksit agregat (MTA) ile yapıldıktan sonra kök kanal tedavileri AH Plus patı ve güta-perka kullanılarak tamamlandı. Ardından tüm örnekler akrilik rezin bloklar içine gömüldü ve kırılma dayanımları üniversal test cihazı kullanılarak ölçüldü. Tüm örneklere 90°'lik açıyla dişler kırılana kadar devamlı kuvvet uygulandı. Dişlerin kırılmaya direnç gösterebildiği maksimum kuvvetler Newton cinsinden kaydedildi. Kırılma dayanımlarının, 'vertikal yükseklik seviyesi' ve 'çevresel yayılım derecesi' faktörlerinin birlikte istatistiksel değerlendirmesinde "two-way repeated ANOVA" testi kullanıldı. Gruplar arasındaki anlamlı farklılıkları belirlemek amacıyla "Bonferroni düzeltmeli post-hoc çoklu karşılaştırma testi" kullanıldı. Bütün hesaplamalarda istatistik anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. B, C ve D çevresel yayılım derecelerine sahip gruplarda, en düşük değerler ESR lezyonlarının apikal üçlü seviyesinde gözlendiği Sınıf 4 kategorilerinden elde edildi (p=0.001). En yüksek kırılma dayanımı değeri kontrol grubundan elde edildi. Dört farklı vertikal yükseklik seviyesine sahip deney gruplarında, en düşük kırılma dayanımı 270°'den büyük çevresel yayılıma sahip dişlerden elde edildi (p=0.001).

Abstract:
The aim of this study is to compare the fracture resistance of teeth with simulated external cervical root resorption cavities that has pulpal involement as classified by three-dimensional classification method. 170 extracted permanent maxillary human incisors were used. Crown sizes of the teeth were uniformly decreased. Standard cavities were created in teeth, which simulated the categories with pulpal involvement of the three-dimensional external cervical resorption (ECR) classification method. Accordingly, 16 experimental groups were designated based on the vertical height levels and circumferential spread grades: 1Ap (n=10), 1Bp (n=10), 1Cp (n=10), 1Dp (n=10), 2Ap (n=10), 2Bp (n=10), 2Cp (n=10), 2Dp (n=10), 3Ap (n=10), 3Bp (n=10), 3Cp (n=10), 3Dp (n=10), 4Ap (n=10), 4Bp (n=10), 4Cp (n=10), 4Dp (n=10). No cavities were created in teeth in the control group (n=10). Thereafter, all samples with ECR cavities were scanned with Cone-Beam Computed Tomography (CBCT) cavities to ensure standardisation across three-dimensional classification groups. External defects were repaired along with root canal treatments in all experimental groups following CBCT scanning. After defect repairs with mineral trioxide aggregate (MTA), root canal treatments were completed with AH Plus and gutta-percha. All samples were embedded in blocks of acrylic resin and their fracture resistance was measured using a universal testing machine. Continuous force was applied to all samples at 90° angle until the teeth are fractured. The maximum fracture resistance forces of the teeth were recorded in Newton. "Two-way repeated ANOVA" test was used to statistically evaluate the factors of fracture resistance, "vertical height level" and "circumferential spread grade". "Bonferroni correction post-hoc multiple comparison test" was used to identify significant differences among groups. The statistical significance level was considered p<0.05 for all calculations. The lowest values were obtained in Class 4 categories where ECR lesions were observed at the level of apical third of root in groups with B, C and D circumferential spread grades (p=0.001). The highest fracture resistance was observed in the control group. The lowest fracture resistance was observed in teeth with circumferential spread >270° in the experimental groups that includes four different vertical height levels (p=0.001).