Şeyh Müfid'in el-İrşâd eseri bağlamındaon iki imama atfedilen olağanüstü haller
Extraordinary phenomena attributed to the twelve imams in the context of Sheikh Mufid's al-Irshad
Yazar: HÜMEYRA ESER
Danışman: PROF. DR. HALİL İBRAHİM BULUT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion
Dizin: İmamiyye = Imamiyya ; Şeyh Müfid = Şeyh Müfid

Özet:
Şeyh Müfid (ö. 413/1022) İmâmiyye'nin başlıca iki kelam ekolünden biri olan Usûliyye'nin kurucu şahsiyeti olması bakımından Şîa'nın önemli alimlerinden birisidir. Şeyh Müfid'in kelam, fıkıh ve hadis gibi muhtelif alanlarda eserleri bulunmaktadır. el-İrşâd, Müfid'in imamların hayatına dair yazdığı; önemine binaen çeşitli dillere çevrilmiş ve en tanınan eseridir. İmamet konusu, diğer Şiî fırkalarda olduğu gibi İmâmiyye'de de en önemli konudur ve mezhebin inanç esaslarındandır. İmameti nübüvvet kadar önemli gören İmâmiyye'ye göre imamlar, peygamberler gibi Allah'ın seçtiği ve görevlendirdiği şahıslardır. Bu yüzden imamlar peygamberler gibi mûcizeler göstermiştir. Bu çalışmada, dini yorumlamada akli delilleri kullanan Usûliyye'nin önde gelen alimlerinden olan Şeyh Müfid'in imamlara ve imamet kurumuna bakışı, İrşâd'da imamlara atfettiği olağanüstü özellikler açısından incelenmiştir. Usûliyye'nin itikadî ve fıkhî konularda İmâmiyye'deki etkisinin halen sürmekte olması, Şeyh Müfid'i ve İrşâd'ın değerlendirilmesini önemli kılmaktadır.

Çalışmada önce Şeyh Müfid, İmâmiyye ve temel kavramları ile mûcize ve olağanüstü halleri anlatmak için kullanılan terimler hakkında bilgi verildi. Daha sonra İrşâd'da on iki imama atfedilen olağanüstü haller, eserdeki rivayetler üzerinden incelendi. Eserdeki rivayetlerinin birçoğunun imamların faziletlerini ve imametlerinin delillerini gösteren rivayetler olduğu tespit edildi. Şeyh Müfid'in imamet ve imamlar konusunda akli düşünceden çok nakle önem verdiği, İmâmiyye'nin geneline ait olan imamların mûcize göstermesine dair görüşü benimsediği görüldü.

Abstract:
Sheikh Mufid (d. 413/1022) is a significant scholar in Shia Islam, recognized as the founding figure of Usûlîyya, one of the two main theological schools within Imamiyya. Sheikh Mufid authored works across various fields, including kalam, fiqh, and hadith. His most well-known work, al-Irshad, which chronicles the lives of the imams, has been translated into multiple languages due to its importance. The concept of imamate is central to Imamiyya, as it is in other Shia sects, and is considered one of the core tenets of the sect's belief system. According to Imamiyya, which regards the imamate as equally significant as prophethood, imams are individuals chosen and appointed by God, similar to prophets. For this reason, imams are believed to perform miracles just as prophets do. This study examines Sheikh Mufid's perspective on the imams and the institution of imamate, focusing on the extraordinary attributes he ascribes to the imams in al-Irshad. The ongoing influence of Usûlîyya on Imamiyya in matters of faith and jurisprudence underscores the importance of evaluating Sheikh Mufid and al-Irshad. 

Before delving into the subject, general information about Sheikh Mufid, Imamiyya, its fundamental concepts, and other terms used to describe miracles and extraordinary phenomena is provided. The extraordinary states attributed to the twelve imams in al-Irshad are examined through the narrations within the work. It is observed that most of the narrations emphasize the virtues of the imams and provide evidence for their imamate. Additionally, it is noted that Sheikh Mufid placed more emphasis on narration than on rational thought regarding the imamate and the imams, aligning with the general Imamiyya view that imams perform miracles.