Sınıf öğretmenlerinin fen ve teknoloji okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi
Primary school teachers' level of science and technology literacy
Yazar: AYŞE ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. LÜTFULLAH TÜRKMEN
Uşak Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi = Science ; Fen ve teknoloji dersi = Science and technology course ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Teknoloji okuryazarlığı = Technology literacy ; Yeterlilik = Sufficiency ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda görev yapan sınıf öğretmenlerinin fen ve teknoloji okuryazarlık düzeylerini incelemek ve fen bilimleri ile fen bilgisi öğretimine yönelik tutumlarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Sınıf öğretmenlerinin fen ve teknoloji okuryazarlık düzeylerini incelemek amacıyla Bacanak (2002) tarafından geliştirilen Fen Okuryazarlığı Testi ile fen bilimleri ve fen bilgisi öğretimine yönelik tutumlarını incelemek amacıyla Moore ve Foy (1997) tarafından geliştirilen, Türkmen (1999) tarafından Türkçeye çevrilen Fen Bilimleri ve Fen Bilgisi Öğretimine Karşı Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Buna göre, sınıf öğretmenlerinin fen ve teknoloji okuryazarlık düzeylerinin genel olarak düşük olduğu tespit edilmiştir. Sınıf öğretmenlerinin aldıkları Fen Bilimleri Öğretim Metotları veya Yöntemleri dersi sayısı ile fen ve teknoloji okuryazarlığı arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Bir ve iki ders alan öğretmenlerin fen ve teknoloji okuryazarlık düzeyinin hiç ders almayan öğretmenlerden daha yüksek olduğu görülmüştür. Bayan öğretmenlerin fen ve teknoloji okuryazarlığı ortalaması erkek öğretmenlerin fen ve teknoloji okuryazarlığı ortalamasından daha yüksek çıkmıştır. Sınıf öğretmenlerinin Fen Bilimleri Öğretim Metotları veya Yöntemleri dersi alıp almama durumuna göre anlamlı farklılık bulunmuş, Fen Bilimleri Öğretim Metotları veya Yöntemleri dersi alan öğretmenlerin fen ve teknoloji okuryazarlık ortalamasının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.Öğretmenlerin fen bilimleri ve fen bilgisi öğretimine yönelik genel tutumları olumlu çıkmıştır. Ayrı olarak incelendiğinde ise fen bilgisine yönelik tutumlarının fen bilgisi öğretimine yönelik tutumlarından daha olumlu çıktığı tespit edilmiştir. Öğretmenlerin genelde bilimin doğasını anladıkları fakat bilim ve teknolojiyi tam olarak ayırt edemedikleri görülmüştür. Fen bilgisi öğretimi açısından sınıf öğretmenleri öğrenci merkezli bir eğitimin gerekli olduğunu düşünürken, öğretmen merkezli eğitimi de aynı zamanda desteklemişlerdir. Sınıf öğretmenlerinin aldıkları Fen Bilimleri Öğretim Metotları veya Yöntemleri dersi sayısına göre anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Bir veya iki ders alan sınıf öğretmenleri, hiç ders almayanlara göre daha olumlu tutum geliştirmişlerdir. Sınıf öğretmenlerinin tutumları Fen Bilimleri Öğretim Metotları veya Yöntemleri dersi alıp almama durumuna göre incelendiğinde ise Fen Bilimleri Öğretim Metotları veya Yöntemleri dersi alan öğretmenlerin almayanlara göre daha olumlu tutum geliştirdikleri gözlenmiştir.Son olarak sınıf öğretmenlerinin fen ve teknoloji okuryazarlık düzeyleri ile fen bilimleri ve fen bilgisi öğretimine yönelik geliştirdikleri tutumları arasındaki ilişki incelenmiş ve anlamlı bir ilişkiye rastlanamamıştır.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the level of scientific literacy of primary school teachers who work for the Ministry of National Education schools and specify the teachers? attitudes towards science and science teaching. In order to search the scientific literacy levels of primary school teachers, The Scientific Literacy Test developed by Bacanak (2002) was used. Besides, Science and Science Teaching Attitude Scale developed by Moore and Foy (1997) and translated from English to Turkish by Türkmen (1999) was applied to search primary school teachers? attitudes toward science and science teaching .Based on the scientific litaracy, the level of scientific literacy primary school teachers? seeing to below. A significant difference has been found between teachers? scientific literacy level and teachers? Science Teaching Method and Approach lessons count. Teachers?, who have one and two Science Teaching Method and Approach lessons, scientific literacy is higher than teachers who haven?t any lesson. The level science literacy of female teachers is higher than the level science literacy of male teachers. It has been determined a meaningful difference between teachers? taken Science Teaching Method and Approach lessons or not, teachers? who is taken Science Teaching Method and Approach lessons have higher average on scientific literacy.General attitudes of teachers toward science and science teaching have been found positive. When searched separately, attitudes on science are more positive than attitudes on science teaching. In general, it has been determined that teachers understand the nature of science but they cannot distinguish science and technology completely. While it is regarded as science teaching, a student -centered education is necessary , a teacher centered education is supported as well. A meaningful difference has been determined according to teachers had science teaching method and approach lesson count. Teachers had one or two lessons has developed more positive attitudes than teachers had none. When considered according to taking science teaching method and approach lesson, teachers had science teaching method and approach lesson have developed more positive attitudes than teachers had none.Finally, the relationship between teachers? developed attitudes of scientific literacy level and science and science teaching has been searched and has not been seen a meaningful relation.