Okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 4-6 yaş çocuğu olan annelerin anne bekçiliği davranışı ile baba-çocuk ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationship between mothers' gatekeeping behavior and father-child relationship among 4-6 years old children who continues the preschool education institution
Yazar: MENEKŞE ESİN BAŞARAN
Danışman: PROF. DR. REMZİYE CEYLAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anne bekçiliği = Maternal gatekeeping ; Anne davranışı = Mother behavior ; Baba- çocuk ilişkisi = Father-child relationship ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children

Özet:
Bu çalışma, okul öncesi eğitimi alan 4-6 yaş çocukların baba-çocuk ilişkilerinin anne bekçiliği davranışından etkilenme düzeyini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Ayrıca anne ve babanın yaşı, eğitim durumları, çalışma durumu ve saatleri, hanenin toplam gelir düzeyi, çocuğun cinsiyeti, yaşı, kardeş sayısı gibi değişkenlerin anne bekçiliği davranışı ve baba çocuk ilişkisi üzerindeki etkileri incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini, İstanbul İli Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet anaokulu ve anasınıflarına devam eden ve yaşları 4 ile 6 arasında değişen 301 çocuğun ebeveynleri oluşturmuştur. Araştırma verileri, Anne Bekçiliği Ölçeği Anne Formu (ABÖ-A), Çocuk-Ebeveyn İlişki Ölçeği Baba Formu (ÇEİÖ-B) ve araştırmacı tarafından bu araştırma için geliştirilen Kişisel Bilgi Formu ile toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, Bağımsız Örneklem T Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, annelerin teşvik edici bekçilik davranışları ile baba-çocuk ilişkisi arasında negatif yönlü; annelerin engelleyici ve kontrolcü bekçilik davranışları ile baba-çocuk ilişkisi arasında pozitif bir ilişki bulunmuştur. Baba-çocuk ilişkisinden alınan yüksek puan, baba ile çocuk arasındaki olumlu ilişkinin azlığını ifade ettiğinden, annelerin teşvik edici bekçilik davranışlarının, olumlu baba-çocuk ilişkisini artırdığı, annelerin engelleyici ve kontrolcü bekçilik davranışlarının baba-çocuk arasındaki olumlu ilişkiyi azalttığı bulunmuştur. Demografik değişkenler bakımından anne bekçiliği ve baba-çocuk ilişkisi alt boyutları incelendiğinde, anne bekçiliği alt boyutları ile, annenin, yaşı, eğitim düzeyi, ailenin gelir durumu, toplam evlilik yılı, çocuğun cinsiyeti arasında anlamlı bir ilişki görülmüştür. Baba-çocuk ilişkisi ile, babanın eğitim düzeyi, ailenin gelir durumu, evlilik yılı, çocuğun cinsiyeti arasında anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Araştırma sonucunda, anne bekçiliğinin baba-çocuk arasındaki ilişkiyi etkilediği bulunmuş, araştırmaya ve uygulamaya yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This study was carried out to determine the level of influence of father-child relationships of children aged 4-6 who received pre-school education from maternal gatekeeping behavior. In addition, the effects of variables such as mother and father's age, educational status, working status and hours, total income level of the household, child's gender, age, number of siblings on maternal gatekeeping behavior and father-child relationship were examined. The parents of 301 children between the ages of 4-6 who attend the state preschool programs affiliated to the Ministry of National Education in Istanbul constitute the sample of the research. The research data were collected with the Maternal Gatekeeping Scale, Child-Parent Relationship Scale and the Personal Information Form prepared by the researcher for this research. In the analysis of the data, descriptive statistics, Independent Sample T-Test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA) and correlation analysis were used. According to the results of the research, there is a negative relationship between mothers' encouraging gatekeeping behaviors and father-child relationship and a positive relationship was found between the prohibitive and controlling gatekeeping behaviors of mothers and the father-child relationship. Since the high score obtained from the father-child relationship indicates the low positive relationship between the father and the child, it was found that the mothers' encouraging gatekeeping behaviors increased the positive father-child relationship, while the mothers' prohibitive and controlling guarding behaviors decreased the positive relationship between the father-child. When the sub-dimensions of maternal gatekeeping and father-child relationship were examined in terms of demographic variables, a significant relationship was observed between the sub-dimensions of maternal gatekeeping and the age of the mother, education level, income status of the family, total years of marriage, and the gender of the child. A significant difference was found between father-child relationship and father's education level, family income, marriage year, and child's gender. As a result of the research, it was found that maternal gatekeeping affects the relationship between father and child, and suggestions for research and practice are presented.