Sporcularda uzun süreli yorgunluğun kas hasarıyla ilişkisi
The relationship of long duration fatigue with muscle damage in athletes
Yazar: SELCEN GÖKTÜRK KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. S.SADİ KURDAK
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Spor = Sports
Dizin: Kas kuvveti = Muscle strength ; Kaslar = Muscles ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Sitokinin = Cytokinine ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Bu çalışmada sporcularda uzun süreli yorgunluğun yaratmış olduğu etkiyi performans ölçümleriyle değerlendirmek ve antrenmanlar sonucu oluşabilecek kas hasarı tespit edilerek, uzun süreli yorgunlukla olan olası ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya, Çukurova Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu'nda okuyan, yaş ortalaması 24 ± 0.9, boy ortalaması 177.5 ± 1.4 cm ve vücut ağırlığı 72.23 ± 2 kg olan 15 gönüllü erkek sporcu katılmıştır.Çalışmaya katılan sporculara 6 hafta süre ile haftada 3 gün, 30 m. interval sprintlerin yapıldığı bir antrenman programı uygulanmıştır. Çalışmanın ilk 5 haftalık döneminde giderek artan şiddette uyum antrenmanları, 6. haftasında antrenman şeklini değiştirmeden kapsamının arttırıldığı sınırsal yüklenme antrenmanı, ardından iki gün normal antrenman yaptırılmıştır. Her haftanın ilk antrenmanından önce, hemen sonra, 24 saat sonra ve 6. haftada sınırsal yükleme antrenmanını takip eden 3., 5., 7. ve 9. günlerde kas kuvveti, sürat ve esneklik ölçümleri yapılmıştır. 1. 5. ve 6. haftaların ilk antrenmanı öncesinde ve hemen sonrasında alınan venöz kan örneklerinden kortizol, TNF-?, IL-6 düzeyleri ölçülmüş, CK, LDH ve CRP düzeyleri ise antrenmanların 24 saat sonrasında ve 6. haftada antrenmanın 72 saat sonrasında da ölçülmüştür. Serum IGF-1 düzeyi ise 1. ve 6. haftada antrenmanın öncesinde ve hemen sonrasında ölçülmüştür.5. hafta sonunda 30 metrelik süratleri geliştiği, ancak 6. Hafta sonrası sürat, kas kuvveti ve esneklik performanslarının 9 gün boyunca düştüğü görülmüştür. 1, 5 ve 6 haftalarda serum LDH düzeyi antrenmanın sonrasında, serum CK düzeyi antrenmanın sonrasında, 24 saat sonrasında ve 6. haftada antrenmanın 72 saat sonrasında yükselmiş, esneklik ise antrenmanın sonrasında, 24 saat sonrasında düşmüştür. Ertesi gün yapılan ölçümler karşılaştırıldığında 6. haftada CK düzeyi 5. haftaya oranla daha yüksek olduğu, esneklik değerlerinin ise 1. haftaya oranla daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Antrenman sonrasında serum IGF-1 düzeyinde 6. haftada, serum kortizol düzeyinde ise 1. ve 6. haftada artış gözlenirken, bu artışın 6. haftada daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Antrenmanlar serum CRP, TNF-? ve IL-6 düzeylerinde değişikliklere yol açmamıştır.Antrenmanlı sporcularda, antrenman şeklini değiştirmeden kapsamın arttırıldığı sınırsal yüklenmelerin kas hasarı ve performans kaybına yol açarak uzun süreli yorgunluk oluşturabildiği, kas hasarının boyutlarının performanstaki toparlanmayı doğrudan etkilediği ve buna bağlı olarak da yorgunluk süresini uzatabildiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to evaluate the effects of long duration fatigue with performance measurement in athletes and the relationship of long duration fatigue with muscle damage which training result possible determined. 15 male athletes whose educate on school of sport science and physical education, which mean age 24 ± 0.9, mean body weight 72.23 ± 2 kg and mean height 177.5 ± 1.4 cm were participated to study as a volunteer.Participant athlets were performed 3 day/week for a period of 6 weeks during which an intermittent 30m. sprint training programme. In the first 5 wk period of the adaptation training increased gradual intensity, in the 6. wk of overload training increased volume without change training method, followed two day of normal training performed. Muscle strength, speed and flexibility were measured before, immediately after, for 24 hour after each week of first training and 3., 5., 7. ve 9. days following overload training in the 6. wk. Kortisol, TNF-?, IL-6 concentrations were measured from taken venous blood samples before and immediately after the first training of 1. 5. and 6. wk, addition CK, LDH and CRP concentrations measurement 24 hour after the trainings and also 72 hour after training at the 6. wk. Serum IGF-1 concentration measurementS before and after the training at the 1. and 6. wk.The 30 m. speed of Athlets improved after 5 wk, however muscle strength, speed and flexibility performance were decreased 9 day after 6. wk of overload training. At the 1. 5. and 6. wk which LDH increased concentration post training, CK concentration increased post training, 24 hour after the training and 72 hour after the training at the 6. wk, flexibility fallen post training 24 hour after the training. Measures of following day were compared, at the 6. wk CK concentration werw higher than 5. wk and flexibility value lower than 1. wk. Serum IGF-1 concentration increased post training at the 6. wk. Serum cortisol concentration increase was observed post training at the 1. and 6. wk, this increase that at 6. wk more high were detected. Trainings did not effect serum CRP, TNF-? and IL-6 concentrations.We have concluded that, in trained athlets the overload training which increased volume without change training method, caused muscle damage and long duration fatigue with performance decreased, violence of muscle damage directly effect recovery at the performance and also this related to get longer duration of fatigue.