Üç değişik apeks bulucunun, farklı çaptaki apikal foramenleri olan dişlerdeki ölçme etkinliğinin incelenmesi: ex vivo bir çalışma
Examination of the measurement effectiveness of three different apex locators in teeth with different diameters of apical foramen: an ex vivo study
Yazar: GÜLER AKTAŞ POLAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUZAFFER EMİR DİNÇOL
İstanbul Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Diş apeksi = Tooth apex

Özet:
Bu çalışmanın amacı, üç farklı elektronik apeks bulucunun dört farklı çaptaki apikal
foramenleri olan dişlerdeki ölçüm etkinliğinin karşılaştırılmasıdır. 64 adet çekilmiş
maxiller kesici, kanin ve mandibular premolar dişler dört alt gruba ayrılmıştır. GrupA,
0,32 mm çapındaki apikal forameni ifade ederken, GrupB 0,52 mm, GrupC 0,82 mm,
GrupD 1,22 mm çapındaki apikal forameni ifade etmektedir. Bu farklı çapta apikal
foramenlere sahip dişler aljinata gömülerek Root ZX Mini, Propex II ve Adaptive Apex
Locator elektronik apeks bulucularının ölçme etkinliği test edilmiştir. Gerçek çalışma
boyu; her diş için 15 numaralı K tipi eğe kullanılarak eğenin apeksten çıktığı noktada
dijital kumpas ile eğenin uzunluğu ölçülerek ve bu uzunluktan 0,5 mm çıkarılarak kayıt
altına alınmıştır. Elektronik ölçümler, "0" kabul edilen noktada beş saniye sabit
kaldığında 0,01 mm hassasiyetteki dijital kumpas ile eğenin uzunluğu ölçülerek kayıt
altına alınmıştır. GrupA,B,C,D için sırası ile 30, 50, 80, 120 numaralı K tipi eğe ile
1mm taşkın şekillendirme yapılarak istenilen apikal foramen genişliği elde edildikten
sonra her grup için kendi apikal çapına uygun K tipi eğeler kullanılarak seçilen üç farklı
elektronik apeks bulucu cihaz ile çalışma boyu ölçülmüştür. Sonuç olarak, ±0,5 mm
klinik tolerans içerisinde GrupA için; Root ZX Mini (RZX) %93,7, Propex II (PX)
%68,7, Adaptive Apex Locator (OL) %75 güvenilirlikle ölçüm yapabilmiştir. GrupB
için; ±0,5 mm klinik tolerans içerisinde RXZ %75, PX %68,8, OL%31,2 güvenirlikle
ölçüm yaparken GrupC için; RZX %62,5, PX %31,2, OL % 62,5, GrupD için; RXZ
%68,8, PX %6,3, OL %0 güvenirlikle ölçüm yapabilmiştir.
Bulgular değerlendirildiğinde, ±0,5 mm klinik tolerans içerisinde Root ZX Mini apikal
foramenin çap boyutundan etkilenmeden çalışma uzunluğunun saptanmasında klinik
kullanım için güvenilir araç olarak saptanmıştır. Propex II ve Adaptive Apex Locator
apikal daralımın bozulmadığı GrupA ölçümleri sonucunda klinik kullanım için güvenilir
araçlar olarak saptanırken, apikal foramenin çapı arttığında; Propex II istatiksel olarak
anlamlı bir şekilde kısa ölçerken, Adaptive Apex Locator istatiksel olarak anlamlı
şekilde taşkın ölçmüştür ve klinik kullanım için güvenilir olmadığı saptanmıştır. Ancak
hiçbir EAB çalışma boyunu saptamada %100 güvenilir bulunmamıştır.
Anahtar Kelimeler: elektronik apeks bulucu, apikal foramen çapı, çalışma boyu, Root
ZX Mini, Propex II, Adaptive Apex Locator

Abstract:
The aim of this study is to compare the measurement efficiency of three different
electronic apex locators in extracted teeth with four different apical foraminal diameters
obtained using the crown-down technique. Sixty-four extracted maxillary incisors,
canines, and mandibular premolars were divided into four groups A,B,C and D
representing apical foramen diameter of 0.32 mm, 0.52 mm, 0.82 mm and 1.22 mm
respectively. Teeth with different apical foraminal diameters were embedded in
alginate, and the measurement efficiency of Root ZX Mini, Propex II, and Adaptive
Apex Locator electronic apex locators was tested. The actual working length was
determined for each tooth using a #15 K-file, with the file reaching the apical foramen.
The length of the file was measured with a digital caliper, and 0.5 mm was subtracted
from this length, recorded for documentation. Electronic measurements were recorded
when the file remained stationary for five seconds at the point considered as "0."
In crown-down shaped teeth, the working length was determined using #30, #50, #80,
and #120 K-files, each with 1 mm overextension, based on the apical foraminal width
achieved in Groups A, B, C, and D, respectively, using electronic apex locators. As a
result, within ±0.5 mm clinical tolerance, for Group A; Root ZX Mini (RZX) achieved
measurements with 93.7% reliability, Propex II (PX) with 68.7%, and Adaptive Apex
Locator (OL) with 75% reliability, for Group B; within ±0.5 mm clinical tolerance,
RXZ achieved measurements with 75% reliability, PX with 68.8%, OL with 31.2%, for
Group C; RZX with 62.5%, PX with 31.2%, OL with 62.5% and for Group D; RXZ
with 68.8%, PX with 6.3%, OL with 0% reliability in measurements.
In conclusion, within ±0.5 mm clinical tolerance, Root ZX Mini was identified as a
reliable tool for determining working length without being affected by the diameter of
the apical foramen. Propex II and Adaptive Apex Locator were identified as reliable
tools for clinical use in measurements where apical constriction was not disrupted in
Group A; however, as the apical foraminal diameter increased, Propex II measured
statistically significantly shorter, while Adaptive Apex Locator measured statistically
significantly longer, indicating unreliability for clinical use.
Keywords: apical foramen, apical constriction, electronic apex locator, apical foraminal
diameter, working length, Root ZX Mini, Propex II, Adaptive Apex Locator