Beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin bağlanma stilleri ile belirsizliğe tahammülsüzlük ve psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişki
The relationship between attachment styles, tolerance for uncertainty and psychological well-beings
Yazar: ÜLKİYE BETÜL BİRGÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÜNAL
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Belirsizliğe tahammülsüzlük = Intolerance of uncertainty ; Genç yetişkinler = Young adult ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Yetişkinlerde bağlanma = Adult attachment ; Ölçekler = Scales

Özet:
Endüstriyel toplumun ortaya çıkmasıyla birlikte meydana gelen toplumsal yapının değişim ve dönüşümü insan gelişim süreçlerini de etkilemiştir. Kültürden kültüre değişmekle birlikte özellikle Batılı toplumlarda yetişkinliğe geçiş işaretleri daha ileriki yaşlara taşınmış ve beliren yetişkinlik adıyla ergenlik ve yetişkinlik arasında yeni bir dönem tanımlanmıştır. Değişkenliğin ve belirsizliğin çok yoğun olduğu bu dönemin ülkemizde varlığı bilinmekle birlikte çok fazla çalışılmamış yeni bir alandır. Beliren yetişkinler, belirsizliğin getirdiği durumlar karşısında daha dezavantajlı konumdadırlar. Belirsizliğin tolere edilmediği durumlarda bireylerin kaygı seviyelerinde artış olacağından psikolojik iyi oluşları da etkilenecektir. Belirsizliğe tahammül edemeyen bireylerin psikolojik iyi oluş düzeylerinde azalma görülecektir. Bununla birlikte psikolojik iyi oluş bireylerin kalıcı eğilimlerinden etkilenmektedir. Biyolojik bir yönü olan ve çocuklukta bakıcıyla kurulan bağ temelinde gelişen yetişkin bağlanması, kişinin yaşamını pek çok açıdan şekillendirmektedir. Dolayısıyla mevcut araştırmanın amacı bağlanma stillerine bağlı olarak beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin belirsizliğe tahammülsüzlük ve psikolojik iyi oluşlarını incelemektir. Çalışılacak örneklem, olasılığa dayanmayan örnekleme türlerinden bulabildiğini örnekleme yöntemiyle oluşturulmuştur. Araştırma örneklemi 19-26 yaş arası beliren yetişkin dönemindeki 460 kişiden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Psikolojik İyi Olma Ölçekleri, Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği ve İlişki Ölçekleri Anketi kullanılarak sosyal medya platformları aralığıyla online anket linki kullanılarak veriler toplanılmıştır. Veri analizi SPSS-22 programı ile yapılmıştır. Bulgulara bakıldığında güvenli bağlanma psikolojik iyi oluşun tüm alt boyutlarını pozitif yönde anlamlı olarak yordamıştır. Korkulu bağlanma diğerleriyle olumlu ilişkileri negatif yönde anlamlı olarak yordarken; ileriye yönelik kaygıyı ve engelleyici kaygıyı pozitif yönde anlamlı olarak yordamıştır. Kayıtsız bağlanma diğerleriyle olumlu ilişkileri ve bireysel gelişimi negatif yönde anlamlı olarak yordarken; özerkliği, ileriye yönelik kaygıyı ve engelleyici kaygıyı pozitif yönde anlamlı olarak yordamıştır. Saplantılı bağlanma çevresel hâkimiyeti ve özerkliği negatif yönde anlamlı olarak yordarken; ileriye yönelik kaygıyı ve engelleyici kaygıyı pozitif yönde anlamlı olarak yordamıştır. Demografik değişkenlere göre de anlamlı farklılıklar olduğu gözlenmiştir. Elde edilen bulgular ilgili alan yazın ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
The change and transformation of the social structure that occurred with the emergence of the industrial society also affected the human development processes. Although it changes from culture to culture, especially in Western societies, the signs of transition to adulthood have been carried to later ages and a new period has been defined between adolescence and adulthood with the name of emerging adulthood. Although the existence of this period, in which variability and uncertainty is very intense, is known in our country, it is a new area that has not been studied much. Emerging adults are more disadvantaged in the face of uncertainty. In cases where uncertainty is not tolerated, individuals' anxiety levels will increase and their psychological well-being will also be affected. Individuals who cannot tolerate uncertainty will experience a decrease in their psychological well-being. However, psychological well-being is affected by the permanent tendencies of individuals. Adult attachment, which has a biological aspect and develops on the basis of the bond established with the caregiver in childhood, shapes a person's life in many ways. Therefore, the aim of the present study is to examine the intolerance of uncertainty and psychological well-being of individuals in adulthood that appear depending on their attachment styles. The sample to be studied was created with the sampling method, which could be found among the non-probability sampling types. The research sample consists of 460 people in the emerging adult period between the ages of 19-26. Data were collected using an online survey link from social media platforms by using Personal Information Form, Psychological Well-Being Scales, Intolerance of Uncertainty Scale and Relationship Scales Questionnaire as data collection tools. Data analysis was done with SPSS-22 program. Considering the findings, secure attachment predicted all sub-dimensions of psychological well-being positively and significantly. While fearful attachment predicted positive relationships with others in a negative way; predicted prospective anxiety and inhibitory anxiety positively and significantly. Indifferent attachment negatively predicted positive relationships with others and individual development; It predicted autonomy, prospective anxiety and inhibitory anxiety positively and significantly. While preoccupied attachment predicted environmental dominance and autonomy negatively; predicted prospective anxiety and inhibitory anxiety positively and significantly. Significant differences were also observed according to demographic variables. The findings were discussed in the light of the related literature.