Güneydoğu Anadolu Bölgesinde çocuklarda akrep sokmalarının retrospektif incelenmesi /
Yazar: SEVDET BALIK
Danışman: PROF. DR. KENAN HASPOLAT
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Akrep zehirleri = Scorpion venoms ; Akrepler = Scorpions ; Güneydoğu Anadolu bölgesi = Southeastern Anatolia region ; Isırma ve sokmalar = Bites and stings ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Zehirlenmeler = Poisonings ; Zehirler = Poisons ; Çocuklar = Children

Özet:
Dünyada 1500 kadar akrep türü bulunmaktadır. Güneydoğu Anadolu bölgemizdesıklıkla Androctonus crassicauda, Leiurus quinquestratus türü akrepler görülmektedir.Akrep sokması sonrası zehirlenmeler önemli halk sağlığı sorunudur, özellikle çocuklukçağında sakatlık ve ölümle sonlanabilir. Çalısmamızda, Güneydoğu Anadolu bölgemizdeçocuklarda akrep sokmalarının cinsiyet ve yas dağılımı, basvuru sikayeti ve klinikbulguları, laboratuar sonuçları, retrospektif incelenerek; Ağır zehirlenme bulguları olanolguları tanımlamak, prognoza etkili faktorleri belirlemek amaçlanmaktadır.Bu çalısmada Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı HastalıklarıAnabilim Dalı Çocuk Acil Servisi, Büyük Çocuk Servisi ve Çocuk Yoğun Bakım Ünitesikayıtları geriye dönüslü olarak incelendi. 01 Ocak 2000 - 31 Aralık 2009 tarihleri arasında248 akrep sokması tanılı hasta dosyası geriye dönüslü olarak incelendi. Hastaların genelözellikleri (yas, cins) epidemiyolojik verileri (yerlesim yeri, basvurdukları mevsim,sokulma yeri, sokulma zamanı) hastaneye basvuru sikayeti, fizik ve laboratuar bulguları,tedavi yaklasımları (ilk yardım, yoğun bakım verileri) komplikasyonlar ve prognozlarıdeğerlendirildi.248 akrep sokması olgusu çalısmaya alındı (151 erkek, 97 kız). Yasları 1 ile 15 yıl(ort. 8.4 ± 2.6 yıl) arasında değismekteydi. Olguların 165'i (% 66.5) adı geçen illerinkırsalından, 83 ü (%33.5) kent merkezlerinden basvurmustu. Olguların en sık 144'ü(%58.1) Temmuz-Ağustos aylarında, basvurmustu. Sokulma yeri olarak 104'ü (% 41.9) altekstremite (özellikle ayak parmakları). Olguların 148'i (% 59.7) gece akrep tarafındansokulmustu. Olgularımızın acil servisimize basvurmadan önce birinci ve ikinci basamaksağlık kuruluslarında yapılan uygulamalar : 248'i (% 100) damar yolu açılıp mayi desteğisağlanmıstı. 178'i (% 71) tetanoz asısı yapılmıstı. 203'üne (%81.8) akrep serum yapılmıstı.203'üne (%81.8) dexametazon yapılmıstı. 203'üne (%81.8) antihistaminik yapılmıstı.Hastanemizde 248'ine (%100üne) antibiyotik tedavisi baslandı Olguların en sık basvurusikayeti; yerel yanma seklinde ağrı, kızarıklık ve sislik (% 89.2) idi. 57 olgu (% 22.9) yoğunbakıma alındı. 22 olguda (% 13.7) ağır sistemik belirtiler gözlendi. AST, ALT, CK, üre,kreatinin ağır olgularda yüksek bulundu. 2 olguda (%0.8) platelet sayısı düsük bulundu.Hiperglisemi 62 olguda (% 24,8) tespit edildi. 4 olgu akciğer ödemi. 1 olgu solunum vedolasım yetmezliği ile eksitus oldu.Çocuklarda acil müdahale gerekitiren akrep sokmasına bağlı zehirlenmeler,epidemiyolojik, klinik bulguları, laboratuar sonuçları ve prognoza etkili faktorler literatüredayalı incelendi.Yoğun bakım ihtiyacı için tek anlamlı parametre hastaneye ulasım zamanı olaraktespit edildi. Sistemik bulguları olan olgular Çocuk Yoğun Bakım olan bir merkeze sevkedilmelidir.

Abstract:
There are approximately 1500 scorpion species live on the world. The mostcommon scorpion species seen in Southeast Anatolia are Androctonus crassicaudaand other such as Leiurus quinquestratus genue. Scorpion stings envenomation is animportant health problem in child age regarding to morbidity and mortality. In thisstudy we aimed to investigate demographic, clinical, laboratory, management, andoutcome characteristics for pediatric patients with scorpion sting envenomation inSoutheast Anatolia and to describe features in envenomed children with mildmoderatestings and severe envenomed stings and important risk factor effectingprognosis were investigatedA total of 248 belong to charts of children with scorpion sting envenomatiowho were admitted Resarch Hospital of Dicle University pediatric departmentbetween 1 January 2000 and 31 December 2009 were investigated retrospectively.General characteristics of patients (age, gender), epidemiological data (species ofthe scorpions, anatomic site of the sting, number of sting, sting time, admissiontime) clinical, laboratory findings, treatment methods (initial care, emercency room,pediatric intensive care unit ), complications, and outcomes were recorded.This study include 248 child with scorpion sting envenomation (male: 151;female: 97) . The mean age of cases: 8.4±2.6 years; (age range: 1 ?15 years) .Onehundred and sixty five patients(66.5%) were admitted from rural areas. Hand-armwas the most frequently stung part of the body (53.2 %). Poisoning due to scorpionsting accured in evening hours in 59.7 % of the cases. The greatest number of stingsoccurred in the July ?August (58.1 %). Erythema, swelling and local burning andpain in the stung region were the most frequently seen clinical findings (89.2 %).Antivenom therapy was used in 203 (81.8 %) case primary or secondary healthcenter before arrival to our hospital. Antihistamines and steroids were administeredin nearly all patients (81.8 % for both) at the referring centers. Antibioterapi wereadministered to all cases in our hospital. Fifty seven case (22.9 %) had signs ofserious envenomation and required admission to the PICU. Severe systemic findingswere observed in 13.7 % of the cases. There was hyperglycemia in 24.8 %, of thecase. Levels of aspartat amino transferase (AST), alanin amino transferase (ALT),( blood urea nitrogen (BUN), and creatinin were found to be increased in childrenwith severe envenomation. In 0.8% of the patients trombositopenia were observed.Intravenous hydration, polyvalent scorpion serum were administered to all cases.Four cases died with severe pulmonary edema. One case died as a result of cardiacand respiratory arrest.Scorpion sting envenomation requiring urgent treatment in children wasevaluated under the light of literature with regard to epidemiolgical, clinical,laboratory and prognostic factors, white blood cell count, aspartateaminotransferase, alanine aminotransferase, and creatine phosphokinase levels werehigher in severely envenomed children compared to levels in those with mildmoderatestings.The only significant difference was hospital arrival time that may be usefulin determining the need for PICU admission. We found no clinically usefuldemographic or epidemiological data to guide decision making regarding the needfor PICU admission for pediatric victims of scorpion sting in our area. We proposethat only children who develop systemic manifestations should be transferred to thePICU.