Topluluk iletişimi bağlamında göçmen toplulukların alternatif medya pratikleri: Al Harmal Gazetesi örneği
Alternative media practices of migrant communities in the context of community communication: the example of Al Harmal Newspaper
Yazar: İLKER RAĞBETLİ
Danışman: DOÇ. DR. BAYRAM OĞUZ AYDIN
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim ve Toplumsal Dönüşüm Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Al Harmal gazetesi = Al Harmal newspaper ; Alternatif medya = Alternative media ; Gazeteler = Newspapers ; Göçmenler = Emigrants ; Medya = Media ; Mülteciler = Refugees ; Suriyeliler = Syrians ; Yerel gazetecilik = Local journalism ; Yerel medya = Local media ; Şanlıurfa = Şanlıurfa

Özet:
Küreselleşmenin etkisiyle ortaya çıkan çok uluslu şirketlerin egemenliği medya sektörünü tekelleştirmiştir. Bu durum medyada çok sesliliğin önüne geçerek azınlıkların ya da öteki durumunda olan toplulukların medyada temsillerini problem hale getirmiş bu da söz konusu toplulukları kendi seslerini duyurabilecekleri medyaları oluşturmaya itmiştir. Literatürde alternatif medya olarak tanımlanan bu medya pratikleri göçmenler tarafından göç ettikleri coğrafyalardaki kültüre entegre olabilmek, seslerini duyurabilmek ya da anavatanla iletişimi sürdürmek açısından önemli bir araç olmuştur. Bu düşüncelerle Şanlıurfa'da yaşayan Suriyeli göçmenler bir topluluk olarak 2014 yılında Al Harmal Gazetesi adıyla kendi medya pratiklerini oluşturmuştur. Literatürde ana akım medyaya alternatif bir alan açması bakımından değerlendirilen bu medya pratikleri tez çalışmasının konusu olup bu bağlamda Al Harmal Gazetesi alternatif medyanın işlevsel ve yapısal özellikleri bakımından incelenmiştir. 
Birinci bölümde bir topluluk olarak göçmenler ele alınarak göç ve topluluk ilişkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde alternatif medyanın tanımları, tarihsel gelişimi, literatürün çok geniş olması sebebiyle dünyadan ve Türkiye'den örneklerle sınırlı bir çerçevede ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise alternatif medyanın bir alt kolu olan topluluk medyası örneği olarak Al Harmal Gazetesi, alternatif medya bağlamında topluluk medyası özelliklerini taşıyıp taşımadığı literatür taraması, yarı yapılandırılmış görüşme ve içerik analizi yöntemleriyle incelenmiştir. Elde edilen verilerin analizinde ise içinden çıktığı topluluğun problemlerini kamusal alana taşıması, temsil ettiği topluluğun kültürüne katkı sağlaması, sivil toplum bilincinin toplulukta yerleşmesine katkı sunması, anti-hiyerarşik organizasyon yapısının yanı sıra topluluğun erişimine ve katılımına imkân tanıması ve üretim biçimlerinin topluluğun gönüllüleri eliyle yapılması bakımından Al Harmal Gazetesinin ana akım medyaya alternatif bir bakış açısı sunduğu anlaşılmıştır.

Anahtar kelimeler: Alternatif medya, topluluk medyası, göçmen, Al Harmal, gazete

Abstract:
The domination of multinational companies that emerged with the effect of globalization has monopolized the media sector. This situation prevented polyphony in the media and made the representation of minorities or other communities in the media problematic, which forced these communities to create media where they could make their voices heard. These media practices, which are defined as alternative media in the literature, have been an important tool for immigrants to integrate with the culture in the geographies they migrated to, to make their voices heard or to maintain communication with their homeland. With these thoughts, Syrian immigrants living in Sanliurfa formed their own media practices in 2014 under the name of Al Harmal Newspaper. These media practices, which are evaluated in terms of opening an alternative field to mainstream media in the literature, are the subject of the thesis and in this context, Al Harmal Newspaper has been examined in terms of functional and structural features of alternative media.
In the first part, immigrants are dealt with as a community and the relationship between migration and community is tried to be revealed. In the second part of the definition of alternative media, the historical development of literature with examples from very large to be due to the world and Turkey is discussed in a limited framework. In the third part, as an example of community media, which is a sub-branch of alternative media, Al Harmal Newspaper has been examined with the literature review, semi-structured interview and content analysis methods, whether it has the characteristics of community media in the context of alternative media. In the analysis of the obtained data, al it was understood that Harmal Newspaper offered an alternative perspective to the mainstream media.

Keywords: Alternative media, community media, immigrant, Al Harmal, newspaper