Öğretmen adaylarının STEM öğretimiyle ilgili özyeterlik farkındalık ve yönelimlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
The research of the pre-service teachers' self sufficiency awareness and orientation in STEM education
Yazar: GAMZE DADACAN
Danışman: PROF. DR. FİTNAT KAPTAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Farkındalık = Awareness ; FeTeMM = STEM ; STEM eğitim yöntemi = STEM training method ; Teknoloji yönelimi = Technology orientation ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
21. yüzyılda değişen ve gelişen dünyaya ayak uydurmak ve ülkemizin ekonomik 
kalkınması için eğitim sisteminde benimsenen öğretim yöntemleri ve öğretim 
programları çağa ayak uydurabilen, ülkenin gelişmişlik düzeyini destekleyici 
seviyede öğrenciler yetiştirme amacına uygun şekilde düzenlenmeye 
çalışılmaktadır. Eğitim-öğretim sürecinde yaratıcı, iletişim becerileri yüksek, 
eleştirel bakış açısı olan, analitik düşünebilen, iş birliği yapabilen, gerçekçi ve 
problem çözme yeteneği olan bireyler yetiştirmek ilke edinilmiştir. STEM eğitimi 
geleceğin meslek alanları olarak düşünülen bilim, matematik, mühendislik ve 
teknoloji alanlarında nitelikli bireyler yetiştirilmesi amacıyla ortaya konulan 
disiplinler arası bir yaklaşımdır. Disiplinler arası öğrenme fen bilimleri, teknoloji, 
mühendislik ve matematiğin (FeTeMM/STEM) sentezlenmesiyle mümkün 
olabilmektedir. 2018 yılında Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'na yansıyan 
değişiklikler Mühendislik ve Tasarım Becerileri kapsamında öğrencilere disiplinler 
arası eğitim alma fırsatını sunmuştur. Eğitim fakültelerindeki öğretmen adaylarının
STEM eğitimine yönelim, farkındalık ve özyeterlikleri, ortaokullardaki STEM 
eğitimini doğrudan etkilemektedir. Bu araştırmanın amacı fen bilimleri, matematik 
ve sınıf öğretmen adaylarının STEM eğitimine yönelik özyeterlik, farkındalık ve 
STEM uygulamalarını kullanmaya yönelim durumlarının çeşitli değişkenler 
(cinsiyet, öğrenim görülmekte olan anabilim dalı, üniversite) açısından 
incelenmesidir. Araştırmanın örneklemi Hacettepe, Gaziantep ve Kahramanmaraş 
Sütçü İmam Üniversitelerindeki fen bilimleri, matematik ve sınıf öğretmen 
adaylarından oluşmaktadır. Araştırmanın yöntemi karma desen olup betimsel bir 
çalışma niteliğindedir. Araştırmanın sonucunda öğretmen adaylarının genelinin 
STEM eğitimine yönelik özyeterlik ve farkındalıklarının orta düzeyde, STEM 
uygulamalarını kullanmaya yönelim durumlarının oldukça yüksek olduğu; cinsiyet, 
öğrenim görmekte olduğu üniversite ve branş değişkenine göre anlamlı olarak 
farklılaşmadığı düşünülmektedir. Öğretmen yetiştirme programlarının, STEM 
Uygulamalarını daha çok dahil edecek şekilde düzenlenmesinin öğretmen 
adaylarının STEM özyeterlik, farkındalık ve yönelim durumlarını pozitif anlamda 
etkileyeceği düşünülmektedir.

Abstract:
The main purpose of education methods is raising cognitive awareness of 
students that can move up with times and can make contributions to the 
development of countries. In the process of teaching and learning it is the main 
principle that raising some individuals' creativeness, their communication skills, 
and critical thinking enable them to work cooperatively, realistic and can solve 
problems. From early childhood education to high school creating an 
interdisciplinary learning environment is one of the main steps to develop our 
country. STEM education is revealed to raise individuals to have some areas of a 
profession like science, mathematics, engineering, and technology. 
Interdisciplinary learning could be possible by synthesizing science, technology, 
engineering and mathematics. Publication of STEM Education Report in 2016 is 
the first step for applying STEM education in Turkey. Teacher's ability to teach 
STEM education to the students mainly depends on the education in the education 
faculties. The education that pre-service teachers get is directly affects STEM 
education in middle school. With this concept, the purpose of this research is to 
view pre-science and pre-class teachers' self-sufficiency, awareness, and 
orientations in STEM education among some variables like gender, university, the 
faculty they get. The method of the research is the descriptive mixed method. As a 
result of this research, there is not a difference between pre-service teachers' selfsufficiency, awareness, and orientations in STEM education among some 
variables. In addition, pre-service teachers' self-sufficiency, awareness, and 
orientations in STEM education is generally at intermediate level.