Metotreksatın oluşturduğu testis hasarı üzerine ellagik asitin koruyucu etkisi
The protective effect of ellagic acid on testicular damaged caused by metotrexate
Yazar: AYŞEGÜL GÜRBAK
Danışman: PROF. DR. BİRKAN YAKAN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology

Özet:
Antikanserojen bir ilaç olan Metotreksat (MTX), sıçan testislerinde spermatojenik seri hücrelerinde ve destek hücreleri olan Sertoli hücreleri ile Leydig hücrelerinde hasara yol açmaktadır. Bu çalışmada, MTX ile testis dokusunda oluşturulan hasar üzerine Ellagik Asit (EA)'in etkinliğinin araştırılması amaçlandı.
Deneyde 48 adet ergin erkek Wistar albino türü sıçanlar kullanıldı. Denekler ağırlıkları birbirine yakın olacak şekilde 6 gruba ayrıldı. Kontrol grubu: Grup 1 mısırözü yağı (12 gün) intraperitoneal (i.p.), EA 40 mg/kg (12 gün) (i.p.): Grup 2,  EA 80 mg/kg (12 gün) (i.p.): Grup 3, MTX 20 mg/kg (tek doz) (i.p.): grup 4, MTX 20 mg/kg (tek doz) (i.p.)+EA 40 mg/kg (12 gün) (i.p.): grup 5, MTX 20 mg/kg (tek doz) (i.p.)+EA 80 mg/kg (12 gün): grup 6.  Grup 5 ve 6' ya deneyin 3.gününde EA uygulamasından 4 saat sonra metotreksat 20 mg/kg tek doz i.p. olarak uygulandı. Hayvanlar 12. gün sakrifiye edildi. Alınan testis dokuları histopatolojik değerlendirmeler için Hematoxylin - eosin (H & E) ile boyanıp ışık mikroskobik incelendi. Tübüllerdeki hasarlanmanın derecesinin değerlendirilmesinde Johnsen Testiküler Biyopsi Skoru (JTBS) kullanıldı. TUNEL tekniğiyle de apoptozis seviyesi belirlendi. Biyokimyasal analizlerde SOD, MDA, CAT parametlerine bakıldı.
Histopatolojik olarak; yalnızca MTX verilen grupta spermatojenik hücre serilerinde bozulmalar, vakualizayon, ödem, lümende olgunlaşmamış germinal epitel hücreleri gibi bulgular saptandı. MTX uygulanan grupta, Johnsen 'in testiküler biyopsi skoru seviyesi azalırken, apopitotik hücre sayısında artış gözlenirken, MDA, SOD, CAT parametreleri anlamsız olarak kabul edildi. MTX+EA 80 verilen grupta histopatolojik olarak daha iyi sonuçlar elde edilirken, JTBS seviyesinde yükselme, apaototik hücre sayısında oldukça fazla yükseliş gözlendi.
Sonuç olarak tek doz MTX uygulanması daha önceki çalışmalarda olduğu gibi sıçan testis dokusunda hasar oluşturmuştur. Sıçan testis dokusunda oluşan bu hasarın EA ile düzeltilebileceği ancak yüksek doz kullanımının toksik etki yarattığı gösterilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Metotreksat, Ellagik asit, sıçan, testis, infertilite

Abstract:
Metotreksat (MTX), an anticancer drug, causes damage to spermatogenic serial cells in rat testis and leydig cells and sertoli cells which have sustenacular cells. In this study, our aim was to invastigate the protective effect of Ellagic acid(EA) on MTX- induced testicular damage. 
48 of adult male Wistar albino rats grown in Erciyes University Experimental and Clinical Research Center (DEKAM) were used. They were separated into four groups randomly. Group 1 (control group) (n = 8) was administered intraperitoneally (ip) of corn oil, EA 40 mg / kg / day to Group 2 rats over the course of the experiment for 12 days. Group 3 rats received EA 80 mg / kg / day i.p. for 12 days. Group 4 rats received a single dose of MTX 20 mg / kg 3.day i.p. Group 5 EA 40 mg / kg / day i.p. for 12 days and MTX was administered in a single dose of 20 mg / kg on the 3rd day after administration of EA 40 mg / kg / day for about 4 hours. Group 6 rats received EA 80 mg / kg / day for 12 days and MTX 20 mg / kg as single dose i.p. after 4 hours of EA 80 mg / kg / day on the 3rd day of the application. At the end of the experiment period, all subjects were sacrificed under general anesthesia using ketamine + xylasine (50mg / kg-15mg / kg) and decapitated and testes were taken. The testis tissues were satined with Hematoxylin - eosin (H & E) histopathological damage by light microscopy. The Johnsen Testicular Biopsy Score (JTBS) was used to assess the extent of damage to the tubules. The level of apoptosis was also determined by TUNEL technique. SOD, MDA, CAT parameters were examined in biochemical analyzes.
Histopathologically; disruptions in spermatogenic cell series, vacuolization, edema, luminal and immature germinal epithelial cells were detected in only MTX supplied group. In the MTX supplied group, the level of testicular biopsy score decreased while the number of apoptotic cells increased, whereas the MDA, SOD, and CAT parameters were accepted as meaningless. When histopathologically better results were obtained in the group given MTX + EA 80, there was a significant increase in apototic cell count, elevation in JTBS level.
As a result, single dose MTX administration caused damage to the testicular tissue of the rat as it was in previous studies. It has been shown that this damage to the rat testicle can be corrected by EA.
Keywords: Metotreksat, Ellagic acid, Rat, Testes, Infertility