Menemen ovası koşullarında ayçiçeği bitkisinde dönemsel sulamauygulamalarının bitki su stres indeksi üzerine etkisi
Effects of cropwater stress indeks of different irrigation periodic practice  on sunflower in Menemen plain
Yazar: MERVE BÜLBÜL
Danışman: PROF. DR. ŞERAFETTİN AŞIK
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı / Tarımsal Yapılar ve Sulama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Menemen Ovası'nda damla sulama yöntemiyle sulanan ayçiçeği bitkisinde dönemsel sulama uygulamalarının bitki su stres indeksi (CWSI) üzerine etkisini belirlemek ve sulama zamanının planlamasında kullanılabilirliğini tespit etmek amacıyla 2023 yılında Menemen Uluslararası Tarımsal Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürlüğü deneme alanında yürütülmüştür. Araştırmada sulama konuları; tabla oluşumu, çiçeklenme ve dane dolum dönemleri dikkate alınarak 5 farklı konu olarak tasarlanmıştır. S1 konusu tabla oluşumu (TO), S2 konusu çiçeklenme dönemi (Ç), S3 konusu dane dolum dönemi (DD), S4 tam sulamanın uygulandığı (kontrol) konu ve S5 yağışa dayalı (susuz) konu olarak uygulanmıştır. Çalışmada, damla sulama yöntemiyle konulara uygulanan sulama suyu miktarları 106.90 mm ve 321.40 mm arasında değişmiştir. Araştırmada, ayçiçeği bitkisine ait yaprak alan indeksi değerleri (LAI) her üç dönemde de en yüksek tam sulanan S4 konusunda, en düşük yağışa dayalı S5 konusunda elde edilmiştir. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda, zamanla artan su stresinin yaprak alanında düşüşe sebep olduğu saptanmıştır. Tüm sezon boyunca infrared termometre yardımıyla taç sıcaklığı ve hava sıcaklığı ölçülerek belirlenen bitki su stres indeksinin (CWSI) S1, S2, S3, S4 ve S5 konuları için ortalama değerleri sırasıyla 0.32, 0.40, 0.45, 0.15 ve 0.76 olarak hesaplanmıştır. Bu sonuçlar incelendiğinde ayçiçeği bitkisinde sulama zamanının programlanması amacıyla bitki su stres indeksinden (CWSI) yararlanılabileceği görülmüştür.

Abstract:
This study was carried out in the trial field of Menemen International Agricultural Research and Training Center in 2023 to determine the effect of seasonal irrigation practices on the crop water stress index (CWSI) and its' usability in planning irrigation time for sunflower plant by irrigated through drip irrigation in Menemen Plain. The irrigation treatments were designed as 5 different treatments considering the table formation, flowering and grain filling periods in this study. S1 as table formation (TO), S2 as a flowering (Ç), S3 as a filling period (DD), S4 as a control treatment and S5 as a rainfed treatment were implemented. The amount of water applied through drip irrigation method was between 106.9 and 321.4 mm in this study. The values of leaf area indexes (LAI) belonging to sunflower plant were obtained the highest in S4 treatment and the lowest in S5 treatments for each three periods. As a result of the statistical analysis, it was determined that increasing water stress over time causes a decrease in leaf area. The mean values of crop water stress index (CWSI), which was determined by measuring the crown temperature and air temperature through an infrared thermometer were calculated as 0.32, 0.40, 0.45, 0.15 and 0.76 respectively for S1, S2, S3, S4 and S5 treatments in the whole season. Having taken into account these results, it is suggested that the crop water stress index (CWSI) could be used to schedule the irrigation time for sunflower plants.