Yazlık ve kışlık ekilen yulaf (Avena spp.) genotiplerinin yeşil ot verimi ve silaj kalite özellikleri bakımından değerlendirilmesi
Evaluation of oat (Avena spp.) genotypes sowing on the summer-end and in fall season for green biomass yield and silage quality traits
Yazar: İSMAİL AVCI
Danışman: PROF. DR. TEVRİCAN DOKUYUCU
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, farklı ekim zamanlarında (yazlık ekim-kışlık ekim) olarak yetiştirilen yulaf (Avena spp.) çeşit ve hatlarının yeşil ot verimi ve silaj kalite özellikleri bakımından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma, Kahramanmaraş koşullarında, 2016-2017 yetiştirme sezonunda yürütülmüş, 7 yulaf hattı (TL-452,TL-499,TL-576, TL-38,TL-42,TL-139, TL-137 ) ile 6 tescilli yulaf çeşidi (Fetih, Checota, Sarı, Arslanbey, Faikbey, Seydişehir) kullanılmıştır. Denemeler ayrı ayrı Temmuz sonunda yazlık olarak ve Aralık ayının ortalarında kışlık olarak, tesadüf blokları deneme desenine göre, 3 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Denemelere birleştirilmiş analiz uygulanarak ekim zamanlarının etkisi değerlendirilmiştir. 
            Çalışmada, agronomik özellikler olarak; bitki boyu (BB), bitki başına kardeş sayısı (BBKS), yaprak/sap oranı (Y/S), sap kalınlığı (SK), bayrak yaprak eni (BYE), bayrak yaprak uzunluğu (BYU), yeşil ot verimi (YOV), kuru madde verimi (KMV), silaj kalite özellikleri olarak silajın pH değeri, silajın kuru madde oranı (%) (SKMO), NDF, ADF, kuru madde tüketimi (KMT), sindirilebilir kuru madde (SKM) ve oransal yem değeri (%) (OYD) gibi özellikler incelenmiştir. 
            Yapılan birleştirilmiş analizde yulafın (Avena sativa L.), incelenen agronomik özelliklerinin hepsinin yazlık ve kışlık ekilişlere, yani ekim zamanına (EZ) göre, önemli ölçüde değiştiği, yulaf genotiplerinin (G) KMV dışında incelenen tüm agronomik özellikler bakımından önemli ölçüde farklı olduğu belirlenmiştir. Birleştirilmiş analiz sonucu EZXG interaksiyonu ise BB, Y/S, SK, BYE bakımından önemli bulunmuştur. Genotipler; yazlık ekimde BB, BBKS, Y/S, BYE, BYU bakımından, kışlık ekimde ise BB, BBKS, Y/S, SK, BYE bakımından önemli ölçüde farklı bulunmuştur. 
            Silaj kalite özellikleri bakımından birleştirilmiş analiz sonucunda; ekim zamanlarına ve genotiplere göre SKMO önemli ölçüde farklı olurken, yazlık ekilişlerde incelenen silaj kalite özellikleri bakımından genotiplere göre önemli bir farklılık bulunmazken, kışlık ekilişlerde genotiplerin ADF ve SKMO bakımından önemli ölçüde farklı olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this research, it was aimed that evaluation of some oat (Avena spp.)  genotypes (lines and cultivars) sown on summer-end in August and on fall in December for green hay yield, dried-biomass yield and silage quality traits. Research was carried out in Kahramanmaraş conditions, in 2016-2017 seasons with 13 oat genotypes (seven were lines (TL-452,TL-499,TL-576, TL-38,TL-42,TL-139, TL-137 ) and six were registered cultivars (Fetih, Checota, Sarı, Arslanbey, Faikbey, Seydişehir). Each experiement was seperately arranged according to the randomized completed block design with three replicatios on summer-end in August and on fall in December.
In research, the traits such as agronomical tarits; plant height (pH), tiller number per plant(TNPP), leaf/stem ratio (L/S), flag leaf length(FLL) and width (FLW), stem thickness (ST) green hay yield (GHY), dried-biomass yield (DBY), and silage quality traits; pH of silage, silage dry matter ratio (%) (SDMR), ADF (Acid Detergant Fiber), NDF (Neutral Detergant Fiber), dry matter finishing (DMF), digestible dry matter (DDM), relative feed values (%) (RFV) were investigated.
According to completed analysing; all investigated agronomical traits were significantly different for sowing dates (SD) and for oat genotypes (G) except DBY.  SDXG interaction was also signifant for PH, L/S, ST, FLW.  According to analysing of each experiement, genotypes sown on summer-end were significantly different for pH, TNPP, L/S, FLL and FLW, however, genotypes sown on fall were also significantly different for pH, TNPP, L/S, ST, FLW.
            According to  completed analysing; only SDMR (%) among investigated silage quality traits was significantly different for SD and G. According to analysing of each experiement for silage quality traits; on summer-end sowing, genotypes were not significantly different for all silage quality traits, while genotypes sown on fall were significantly different for ADF and SDMR (%).