Amputasyondan sonra normal yaşama yeniden katılım sürecinin yaşam kalitesi ve fonksiyonel düzey ile ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship of reintegration to normal living process with quality of life and functional level after amputation
Yazar: SENEM DEMİRDEL
Danışman: PROF. DR. KEZBAN BAYRAMLAR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protez-Ortez-Biyomekanik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Ampütasyon = Amputation ; Anketler = Questionnaires ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşam olayları = Life events

Özet:
Demirdel, S. Amputasyondan Sonra Normal Yaşama Yeniden Katılım Sürecinin Yaşam Kalitesi ve Fonksiyonel Düzey ile İlişkisinin Araştırılması. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Protez Ortez Biyomekanik Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2012. Bu çalışma amputasyondan sonra normal yaşama yeniden katılım sürecinin yaşam kalitesi ve fonksiyonel düzey ile ilişkisinin araştırılması, normal yaşama katılım sürecini etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla yapıldı. Çalışmaya yaşları 18-50 arasında değişen, unilateral ekstremite amputasyonu olan 120 birey dahil edildi. Normal yaşama yeniden katılımı değerlendirmek için Normal Yaşama Yeniden Katılım İndeksi (Reintegration to Normal Living Index-RNLI) anketinin Türkçe versiyon çalışması yapıldı. Bütün bireylere RNLI 1 gün arayla uygulandı. Amputelerde protez kullanımına ilişkin faktörleri ve proteze uyum düzeyini belirlemek, fonksiyonel düzeyi değerlendirmek amacıyla TAPES kullanıldı. Yaşam kalitesi, Kısa Form 36 (Short Form 36?SF 36) ile değerlendirildi. Demografik bilgileri, amputasyon ve proteze ait bilgileri, mesleki ve işe yönelik bilgileri sorgulayan tanımlayıcı genel ampute değerlendirme anketi tarafımızca oluşturulup olgulara uygulandı. Çalışmadan elde edilen verilere bakıldığında, RNLI anketinin Türkçe versiyonunun tekrarlı değerlendirmelerde güvenilir sonuçlar verdiği (ICC=0.88) ve yüksek iç tutarlılığa sahip olduğu (?=0.89) görüldü. RNLI alt bölümleri ve toplam skorları ile SF-36'nın alt bölümleri ve özet skalaları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu (p<0.05). RNLI alt bölümleri ile TAPES 1. Kısım psikososyal uyum, aktivite kısıtlaması, protez ile memnuniyet bölümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu saptandı (p<0.05). Eğitim düzeyi, rehabilitasyon alma durumu, güdük ağrısı ve fantom ağrısı, genel sağlık durumu ve genel fiziksel kapasite algısı gibi değişkenlerin normal yaşama yeniden katılımı etkilediği gözlendi (p<0.05). Amputasyondan sonra işe geri dönüşü etkileyen faktörlerin de araştırıldığı çalışmamızda, amputasyondan sonra işe geri dönenler ve dönmeyenlerin amputasyona psikososyal uyum düzeyi, günlük protez giyme süresi, eğitim düzeyi, genel sağlık durumu algısı ve genel fiziksel kapasite algıları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu tespit edildi (p<0.05). Çalışmanın sonucunda RNLI'nın Türkçe versiyonunun amputelerde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç olduğu, normal yaşama yeniden katılım sürecinin yaşam kalitesi ve fonksiyonel düzey ile ilişkili olduğu belirlendi.Anahtar kelimeler: Amputasyon, normal yaşama yeniden katılım, yaşam kalitesi, fonksiyonel düzey

Abstract:
Demirdel, S. Investigation of the Relationship of Reintegration to Normal Living Process with Quality of Life and Functional Level After Amputation. Hacettepe University, Institue of Health Sciences, Master Thesis in Prosthetics Orthotics Biomechanics, Ankara, 2012. This study was carried out to investigate the relationship of reintegration to normal living process with quality of life and functional level after amputation and to determine the factors that effecting the reintegration to normal living process. 120 subjects that have unilateral extremity amputation whose ages ranging from 18 to 50. To evaluate reintegration to normal living, Turkish version of Reintegration to Normal Living Index (RNLI) survey was conducted. RNLI were applied to all individuals an interval of 1 day. To determine the factors regarding the use of prosthesis and the level of compliance with the prosthesis and to evaluate the functional level for amputees Trinity Amputation and Prosthesis Experience Scale (TAPES) was used. Quality of life was assessed by Short Form-36 (SF-36). General descriptive amputee evaluation questionnaire which questioning demographic data, information about the amputation and prosthesis, occupational information formed by us and implemented to subjects. According to data obtained from the study the Turkish version of RNLI presented reliable results in repeated assessments (ICC=0.88) and has high internal consistency (?=0.89). Statistically significant relationship was found between subdivisions and total scores of RNLI and subdivisions and summary scales of SF-36 (p<0.05). Statistically significant relationship was found between subdivisions of RNLI and subdivisions of TAPES that includes psychosocial adjustment, activity limitation, satisfaction with the prosthesis (p<0.05). Variables such as education level, status of receiving rehabilitation, stump pain and phantom pain, perception of general health status and perception of general physical capacity were shown to affect reintegration to normal living (p<0.05). In our study also investigated the factors affecting return to work after amputation, a statistically significant relationship was found in the level of psychosocial adjustment to amputation, time of daily prosthesis wearing, educational level perception of general health status and perception of general physical capacity between individuals that return and not return to work after amputation (p<0.05). As a result of the study, it was determined that the Turkish version of RNLI is a valid and reliable tool that can be used in amputees and reintegration to normal living process is associated with quality of life and functional level.Key words: Amputation, reintegration to normal living, quality of life, functional level