Sağlık çalışanlarında kalitenin iyileştirilmesine yönelik beklenti ve örgütsel ustalık arasındaki ilişkinin incelenmesi: Bir üniversite hastanesi örneği
Examining the relationship between expectation and organizational ambidexterity for quality improvement in healthcare professionals: The case of a university
Yazar: MUHAMMET GÜMÜŞ
Danışman: DOÇ. DR. ENİS BAHA BİÇER
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Sağlık hizmetleri kalitesi = Quality of health care ; Toplam kalite = Total quality ; Ustalık = Mastery

Özet:
Sağlık sektöründe kalite son yirmi yılda önem kazanmaya başlamıştır. Sektöründeki toplam kalite yönetiminin iyileştirilmesine yönelik gerek devlet gerekse de özel girişimciler tarafından yapılan çalışmalar, her geçen gün sağlık sektörünün önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Sağlık kuruluşlarının hizmet sunumunda kaliteli, verimli ve etkili olabilmeleri için, sürekli iyileştirme çabası içerisinde olmaları gerekmektedir. Bunun da en iyi yolu sağlık hizmetlerinde kalitenin ve çalışan memnuniyetinin artırılması ile gerçekleşmesi mümkündür. 
Artan rekabet baskısı ve hızla değişen çevresel koşullar, kuruluşları yaratıcı, aktif, uyarlanabilir ve esnek kılmaya zorlamaktadır. Bu durum kurumları, farklı stratejik alternatifleri uygulanmaya yönlendirmektedir. Örgütsel ustalık stratejisi, örgütün mevcut yeteneklerinin araştırması ve yeni yeteneklerin keşfi kavramı olarak karşımıza çıkmaktadır. Günümüzde iş çevresinde örgütsel ustalık araştırmalarının sayısı gittikçe artmaktadır. 
Bu araştırma sağlık çalışanlarının toplam kalite yönetimi ile örgütsel ustalık arasında ilişki olup olmadığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Sağlık personelinin toplam kalite yönetimi ile örgütsel ustalık düzeyleri arasında belirlenecek ilişkiye göre literatüre katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Bu çalışmada; Şimşek (2019) tarafından geliştirilmiş olan "Toplam Kalite Yönetimi" ölçeği geçerlilik güvenilirlik analizi yapılarak uygulanmıştır. Anket toplam 27 maddedir ve beşli tipi likert ölçek kullanılmıştır. "Örgütsel Ustalık" ölçeği Lubatkin, Şimşek, Ling ve Viega (2006) tarafından geliştirilen, geçerliliği ve güvenirliliği yapılmış ve Türkçeye uyarlaması Attar (2014) tarafından gerçekleştirilen ve araştırmacı (6 soru) ve yararlanıcı (6 soru) stratejileri ölçen, toplam 12 sorudan oluşmaktadır.
Ölçekler, bir üniversite hastanesinin idari ve hasta hizmetleri birimlerinde çalışan 400 kişiye uygulanmıştır. Veriler 29.12.2021- 15.05.2022 tarihleri arasında toplanmıştır. IBM SPSS 23.00 programından yararlanılarak veriler analiz edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde t- testi, Anova ve Pearson Korelasyon Katsayısı ile Frekans testleri kullanılmıştır.
Elde edilen sonuçlara göre; sağlık çalışanlarının toplam kalite yönetimi ve örgütsel ustalık ile cinsiyetleri arasında anlamlı bir farklılık olmadığı görülmektedir; sağlık personelinin toplam kalite yönetimi ve örgütsel ustalık ile medeni durumuna göre anlamlı bir farklılık göstermektedir. Grup ortalamaları da dikkate alındığında, bekâr katılımcıların Toplam Kalite Yönetimi ölçeğine ait ortalama puanlarının evli katılımcılara göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler: Sağlık, Kalite, Sağlıkta Kalite, Örgütsel Ustalık

Abstract:
Quality in the health sector has started to gain importance in the last twenty years. The studies carried out by both state and private entrepreneurs to improve the total quality management in the sector constitute an important part of the health sector day by day. Health institutions should be in continuous improvement efforts in order to be quality, efficient and effective in-service delivery. The best way to achieve this is by increasing the quality and employee satisfaction in health services.
Increasing competitive pressures and rapidly changing environmental conditions are forcing organizations to be creative, active, adaptable and flexible. This situation leads institutions to implement different strategic alternatives. organizational ambidexterity strategy is the concept of researching the existing capabilities of the organization and discovering new talents. Today, the number of organizational ambidexterity research in the business environment is increasing.
This research aims to reveal whether there is a relationship between total quality management of health professionals and organizational ambidexterity. It aims to contribute to the literature according to the relationship to be determined between the total quality management and organizational ambidexterity levels of health personnel.
In this study, the "Total Quality Management" scale developed by Şimşek (2019) was applied by performing validity reliability analysis. The questionnaire had a total of 27 items and a five-type Likert scale was used.The "organizational ambidexterity" scale consists of a total of 12 questions developed by Lubatkin, Şimşek, Ling and Viega (2006), validated and reliable, and adapted to Turkish by Attar (2014) and measuring researcher (6 questions) and beneficiary (6 questions) strategies.
The scales were applied to 400 people working in the administrative and patient services units of a university hospital. The data were collected between 29.12.2021- 15.05.2022. The data were analysed by using IBM SPSS 23.00 program. In the evaluation of the data, t-test, Anova and Pearson Correlation Coefficient and frequency tests were used.
According to the results obtained, it is seen that there is no significant difference between the total quality management and organizational mastery of health workers and their gender, and there is a significant difference according to the total quality management and organizational ambidexterity and marital status of health personnel. When the group averages are taken into consideration, it can be said that the average scores of the single participants on the Total Quality Management scale are significantly higher than the married participants.

Keywords: Health, Quality, Quality in Health, Organizational Ambidexterity