Kırıkkale Şehri'nin cumhuriyetten günümüze mekânsal gelişimi
The development of the Kirikkale city from the republic to the present
Yazar: ERCAN VURAL
Danışman: PROF. DR. MESUT DOĞAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Kent coğrafyası = Urban geography ; Kentsel gelişme = Urban development ; Kırıkkale = Kırıkkale ; Mekansal değişim = Spatial change ; Mekansal dönüşüm = Spatial conversion

Özet:
Bu çalışmada İç Anadolu Bölgesi'nin Orta Kızılırmak Bölümünde 59,6 km2'lik alan kaplayan ve Cumhuriyet döneminde kurulan sanayi tesislerinin varlığına bağlı olarak oluşturulan Kırıkkale şehrinin; fiziki coğrafyası, mekânsal gelişimi, nüfus gelişimi ve şehirsel fonksiyon özellikleri sebep ve sonuçlarıyla incelenmiştir. Özellikle 1927 yılından 1990'lı yıllara kadar yoğun göç alan merkez konumunda olan Kırıkkale şehrinin, nüfus ve yerleşme ilişkisi ele alınarak şehirsel sorunlar üzerinde durulmuş ve ortaya çıkan meseleler hakkında çözüm önerileri sunulmuştur. 
Köklü geçmişe sahip olan Kırıkkale ilinin yerleşme tarihi Kalkolitik döneme kadar inmektedir. Kırıkkale Şehri; doğuyu batıya, kuzeyi güneye bağlayan önemli yolların güzergâhında bulunması sebebiyle çeşitli uygarlıkların özellikle Hititlerin tercih ettiği bir alan olmuştur. Şehir merkezinde bulunan Kaletepe'de yapılan küçük çaplı kazılar sonucunda, tepenin Hitit dönemine ait höyük olabileceği fikri ortaya çıkmıştır. Yerleşme tarihi çok eskiye dayanmasına rağmen şehir, Cumhuriyet döneminden sonra ortaya çıkmış ve büyümüştür. Şehirde 2017 yılı itibariyle 29 mahallede 194.828 kişi yaşamaktadır.  Araştırma sahamızın temel geçim kaynağını sırasıyla hizmet, sanayi ve tarım sektörü oluşturmaktadır. Şehrin vadi düzlüğünde yer alması kuzeyde ve güneyde bulunan yerleşmelerin arızalı bir topografyaya kurulmasına neden olmuştur. Çalışma alanımızda, yerleşmeler ve zirai faaliyetler özellikle vadi uzanış alanında yani doğu batı yönünde lineer olarak gelişmiştir. Çalışma alanımız; Ankara'ya yakın olması, endüstri kuruluşlarını barındırması ve ulaşım akslarının kesişim noktasında olmasından dolayı her zaman önemli olmuştur. 
Kırıkkale Şehri'nin sürdürülebilir, planlı ve düzenli olarak büyümesi için coğrafi unsurların çok iyi etüd edilmesi ve değerlendirilmesi gerekmektedir. Şehirde turizm alanlarının oluşturulması, ulaşım olanaklarının avantaja dönüştürülmesi, katı atık, görüntü ve gürültü kirliliğini ortadan kaldırabilecek veya azaltabilecek köklü değişikliklerin hızlı bir şekilde yapılması gerekmektedir. Arazi kullanım modellerinin uygulanabilir şekilde devreye konulması son derece önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Kırıkkale Şehri, Mekansal Gelişim, Şehir Coğrafyası.

Abstract:
In this study, the physical geography, spatial development, population development and urban function characteristics were examined with the causes and effects in the province of Kırıkkale, which was covering an area of 59.6 km2 in the Central Kızılırmak section of the Central Anatolia Region and was built on the basis of the presence of facilities founded in the Republican period. Study focused on Urban problems of Kırıkkale city which has been the center of intensive migration especially from 1927 to 1990 and proposed solutions to the emerging problems by considering the relationship between population and settlement.
The rooted settlement history of Kırıkkale province, goes down to the Chalcolithic period. Kırıkkale City has become a preferred area of various civilizations, especially by the Hittites due to the fact that it is located on the route of important roads connecting the east to the west and the north to the South. As a result of small-scale diggings at Kaletepe located in the city center, the idea that the hill could be a Hittite cairn was occured. Although the settlement history was very old, the city emerged and grew after the Republican period. As of 2017, there are 194,828 people living in 29 neighborhoods. The main livelihood of our research area is service, industry and agriculture in order. Because of the location of the city which is on the valley plains, the settlements in the north and south forced to exist on a faulty topography. In our study area, settlements and agricultural activities were developed linearly, especially in the strike of the valley which is east-west direction. Our study area has always been important since it is at the crossroads of the transportation axes and hosting industrial enterprises and Its proximity to Ankara
For the sustainable, planned and systematic growth of Kırıkkale City, geographic elements should be studied and evaluated very effectively. There is a need for swift and strong changes that can eliminate or reduce the solid waste problem, image and noise pollution. Also substantial changes are needed to create tourism areas and to transform transportation opportunities into advantages. Implementation of land use models is extremely important.
Keywords: Kırıkkale City, Spatial Development, Urban Geography