Polikistik over sendrom'lu hastalarda serum ürotensin-2 düzeylerinin metabolik sendrom ile ilişkisi
The relationship between serum urotensin-2 levels and metabolic syndrome in patients with polycystic ovary syndrome
Yazar: SEDEN EYİSOY
Danışman: PROF. DR. MURAT MUHCU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı / Tıp Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, güçlü bir vazoaktif peptid olan ürotensin-2 (U-II) molekülünün 
polikistik over sendrom'lu hastalarda metabolik sendrom gelişimi üzerine etkisi 
incelendi.
Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel vaka kontrol çalışması, 15/12/2022 – 15/06/2023
tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ümraniye Eğitim ve Araştırma 
Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde yapıldı. Polikistik Over Sendromu 
(PKOS) tanısı alan hastalar (grup 1) ile PKOS 'a ek olarak Metabolik Sendrom tanı 
kriterlerini karşılayan hastalar (grup 2) karşılaştırıldı. 
Katılımcılardan bilgilendirilmiş gönüllü onam formu alınarak, boy, kilo, tansiyon 
arteriyal ve bel çevresi ölçümü yapılarak kaydedildi. Tetkik olarak hastalardan 8 
saatlik gece açlığını takiben sabah kan örneği alınarak antekubital venden Tam Kan, 
CRP, açlık kan şekeri (AKŞ), açlık insülini, total kolesterol, HDL, LDL, Trigliserid, 
HbA1c, HOMA-IR, ALT, AST, BUN, kreatinin, Total Testosteron, Serbest 
Testosteron, DHEA-S, 17-OH progesteron, prolaktin ve Serum U-II düzeyi için ekstra 
1 biyokimya tüpü kan istendi. Katılımcılardan adetin 2-3-4. günlerinde FSH, LH, E2 
tetkileri istendi. U-II için alınan serum örneği -80 °C'de saklandı. U-II
konsantrasyonları Enzyme-Linked Immunsorbent Assay (ELİSA) kiti ile çalışıldı.
Çalışmaya katılan her iki grup U-II ve metabolik sendrom ilişkisi açısından 
karşılaştırıldı. İstatistiksel anlamlılık değeri p<0.05 olarak kabul edildi.
Bulgular: Her iki grup ortalama yaş, boy, medyan gravide, parite ve abortus öyküsü, 
infertilite polikliniğine başvurma oranları açısından benzerdi. Gruplar arasında 
ortalama kilo ve vücut kitle indeksi açısından anlamlı farklar vardı. Grup 2' de 
hastaların ortalama kiloları (60.84±7.07 ve 83.87±16.66; p<0.05) ve vücut kitle 
indeksleri (23.06±2.40 ve 31.77±5.84; p<0.05) grup 1'e göre daha yüksekti. PKOS 
tanı kriterleri açısından karşılaştırıldığında, her iki grup arasında oligo-amenore 
görülme sıklığı, ultrasonografik olarak polikistik over görülme oranları, akne ve 
hirşutizm görülme oranları açısından istatistiksel fark saptanmadı (p>0.05). Grup 2'de 
sistolik ve diastolik tansiyon değerleri, bel çevresi ölçümü, açlık kan şekeri, trigliserid 
düzeyleri grup 1'den anlamlı olarak daha yüksek (p<0.05) iken grup 2'de HDL düzeyi 
xiv
grup 1'den anlamlı derecede daha düşük olarak (57.91±10.77 ve 47.24 ±11.29; 
p<0.001) saptandı. Grupları arasında kan ortalama hemoglobin, platelet, c-reaktif 
protein, aspartat aminotransferaz, BUN, Kreatin, HbA 1c , TSH, DHEA-S, 17-OH 
progesteron, total ve serbest testosteron, prolaktin, FSH, LH ve estradiol düzeyleri 
açısından istatistiksel fark saptanmadı. Grup 1 ile karşılaştırıldığında grup 2'de kan 
kolesterol (167.09±25.16 ve 179.49±29.18; p=0.034) ve insülin (10.89±10.29 ve 
18.76±12.87; p=0.002) düzeyleri ile HOMA-IR seviyeleri (2.32±2.09 ve 4.53±3.32; 
p< 0.05) istatistiksel olarak daha yüksekti. Kan LDL düzeyi de grup 2 hastalarda grup 
1'e göre daha yüksek saptandı ancak fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0.05).
Kan U-II düzeyi PKOS ve metabolik sendromun birlikte görüldüğü hasta grubunda 
(grup 2) sadece PKOS görülen hasta grubuna (grup 1) göre anlamlı olarak daha yüksek 
bulundu (5.70±3.86 ve 8.21±3.81; p=0.003). Grup 2'de sistolik ve diastolik tansiyon 
arteriyel değerleri, bel çevresi ölçümü, vücut kitle indeksi, açlık kan şekeri, trigliserid 
düzeyleri, insülin düzeyleri ve HOMA-IR ile U-II düzeyleri arasında pozitif yönde 
anlamlı korelasyon saptandı (p<0,05). HDL ve U-II düzeyleri arasında ise negatif 
yönde anlamlı korelasyon mevcuttu (r=-0.433, p=0.003) Metabolik sendromu 
saptamada optimal U-II kesme değeri 6.21 pmol/L idi.
Sonuç: PKOS hastalarında yüksek olduğu gösterilen U-II düzeyi, PKOS'a metabolik 
sendrom eşlik eden hastalarda daha yüksek saptandı. PKOS ve buna eşlik eden 
metabolik sendroma ilişkin uzun dönem risklerin etyopatogenezinde U-II'nin rol 
oynayabileceği şeklinde yorumlandı.
Anahtar kelimeler: Metabolik Sendrom, Polikistik Over Sendromu, Ürotensin-2

Abstract:
Aim: In this study, the effect of urotensin-2 (U-II), a powerful vasoactive peptide, 
on the development of metabolic syndrome in patients with polycystic ovary 
syndrome was examined.
Material and Method: This cross-sectional case-control study was conducted at the 
Gynecology and Obstetrics Clinic of the University of Health Sciences Ümraniye 
Training and Research Hospital between 15/12/2022 and 15/06/2023. Patients 
diagnosed with Polycystic Ovary Syndrome (PCOS) (group 1) and patients who met 
the diagnostic criteria of Metabolic Syndrome in addition to PCOS (group 2) were 
compared.
An informed consent form was obtained from the participants, and height, weight, 
arterial blood pressure and waist circumference were measured and recorded.
For examination, blood samples were taken from the patients in the morning 
following an 8-hour overnight fast, and from the antecubital vein, Whole Blood, 
CRP, fasting blood sugar (FBG), fasting insulin, total cholesterol, HDL, LDL, 
Triglyceride, HbA1c, HOMA-IR, ALT, AST, BUN, creatinine, Total Testosterone, 
Free Testosterone, DHEA-S, 17-OH progesterone, prolactin and an extra 1 
biochemistry tube of blood was requested for Serum U-II level. FSH, LH, E2 tests 
were requested from the participants on the 2-3-4th days of menstruation. The serum 
sample taken for urotensin-2 was stored at -80 °C. U-II concentrations were studied 
with the Enzyme-Linked Immunsorbent Assay (ELISA) kit. Both groups 
participating in the study were compared in terms of the relationship between U-II 
and metabolic syndrome. Statistical significance value was accepted as p<0.05.
Results: Both groups were similar in terms of mean age, height, median gravidity, 
parity and abortion history, and rates of admission to the infertility clinic. There were 
significant differences in mean weight and body mass index between groups. In 
group 2, the average weight (60.84±7.07 and 83.87±16.66; p<0.05) and body mass 
index (23.06±2.40 and 31.77±5.84; p<0.05) of the patients were higher than in group 
1. When compared in terms of PCOS diagnostic criteria, no statistical difference was 
xvi
detected between the two groups in terms of the frequency of oligo-amenorrhea, 
ultrasonographic polycystic incidence, acne and hirsutism incidence (p>0.05). In 
group 2, systolic and diastolic blood pressure values, waist circumference 
measurement, fasting blood sugar and triglyceride levels were significantly higher 
than group 1 (p<0.05), while HDL level in group 2 was significantly lower than group 
1 ( 57.91±10.77 and 47.24±11.29; p<0.001). Statistical difference between groups in 
terms of blood average hemoglobin, platelet, c-reactive protein, aspartate 
aminotransferase, BUN, Creatine, HbA1c, TSH, DHEA-S, 17-OH progesterone, 
total and free testosterone, prolactin, FSH, LH and estradiol levels not detected. 
Compared with group 1, blood cholesterol (167.09±25.16 and 179.49±29.18; 
p=0.034) and insulin (10.89±10.29 and 18.76±12.87; p=0.002) levels and HOMAIR levels (2.32±2.09 and 4.53±3.32;) were found in group 2 was statistically 
higher(p<0.05). Blood LDL level was also found to be higher in group 2 patients 
than in group 1, but the difference was not statistically significant (p>0.05).
Blood U-II level was found to be significantly higher in the patient group with PCOS 
and metabolic syndrome together (group 2) than in the patient group with PCOS only 
(group 1) (5.70±3.86 and 8.21±3.81; p=0.003). In Group 2, a significant positive 
correlation was detected between systolic and diastolic blood pressure arterial values, 
waist circumference measurement, fasting blood sugar and triglyceride levels and 
urotensin 2 levels (p<0.05). There was a significant negative correlation between 
HDL and U-II levels (r=-0.433, p=0.003). The optimal U-II cut-off value for 
detecting metabolic syndrome was 6.21 pmol/L.
Conclusion: The U-II level, which has been shown to be high in PCOS patients, was 
found to be higher in patients with metabolic syndrome accompanying PCOS. It 
was interpreted that U-II may play a role in the etiopathogenesis of long-term risks 
related to PCOS and the accompanying metabolic syndrome.
Keywords: Metabolic Syndrome, Polycystic Ovary Syndrome, Urotensin-2