Hz. Ömer'in kişiliği ve dindarlığı
Hz. Ömer's personality and religiousness
Yazar: MUHAMMED TALHA KAHRAMAN
Danışman: PROF. DR. HABİL ŞENTÜRK
Uşak Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Din psikolojisi = Psychology of religion ; Dindarlık = Religiousness ; Hz. Ömer = Hz. Ömer ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; İslamiyet = Islam

Özet:
İslâmiyet'in doğuşundan günümüze kadar gelen süreç incelendiğinde, İslâm dininin temellerinin atıldığı Hz. Peygamber(s.a.v.) dönemi ve dört halife dönemi dikkat çekmektedir. İslâm devletinin geniş coğrafyalara ulaştığı, sistemli ve kurumsal bir yapıya büründüğü, birçok yeniliğin hayata geçirildiği Hz. Ömer(r.a.)'in halifeliği dönemi önem arz etmektedir.
Bu araştırmanın amacı, Hz. Peygamber(s.a.v.) döneminden sonra başlayan dört raşit halife dönemi içerisinde, uygulamalarıyla ve adalet olgusunu en yüksek seviyelere ulaştıran, önemli ve yenilikçi faaliyetlerin gerçekleşmesini sağlayan Hz. Ömer'in kişiliği ve dindarlığını psikolojik bir bakış açısıyla ortaya koymaktır. Zira o, kişilik yapısı ve ortaya koyduğu dindarlık modeliyle günümüz dindarlarına örnek olabileceği gibi aynı zamanda adaletiyle tanınmış bir lider ve yönetici olarak da özellikle insanların adalete susadığı bir dönemde Müslüman yöneticilere rol model olabilecek müstesna bir şahsiyettir.
Çalışma giriş kısmından sonra üç bölüm halinde hazırlanmış ve sonuç kısmıyla tamamlanmıştır. Giriş kısmında problem durumu, araştırmanın amacı, önemi ve yönteminden bahsedildikten sonra konu ilgili çalışmalardan örnekler verilmiştir.
Çalışmanın birinci bölümünde, kişilik ve kişilikle ilgili kavramlar, kişiliği etkileyen faktörler, kişilik kuramları ve tiplerinden bahsedilmiştir. Yine birinci bölümün devamında dindarlık ve dindarlık modellerinden bahsedilmiş ve dini kişilikten ve dini yaşantının kişilik üzerindeki etkisinden söz edilmiştir.
İkinci bölümde Hz. Ömer'in hayatı, doğumu ve çocukluk döneminden itibaren ele alınarak, gençlik dönemi, Müslüman oluşu, halifelik öncesi ve sonrası dönemi ve son olarak vefatı incelenmiştir. Bu bölümde ilk dönem İslâm tarihi eserleri günümüzde yapılan çalışmalar ile beraber incelenmiştir. Hz. Peygamber ve Hz. Ebubekir dönemindeki aktif rol aldığı olaylardan söz edilmiştir. Halifelik dönemindeki önemli olaylar, fetihler, aldığı kararlar ele alınmıştır.
Üçüncü bölümde Hz. Ömer'in kişiliği ve dindarlığı incelenmiştir. Onun kişiliğine etkisi olan hususlar başlıklar halinde ele alınarak yaşadığı toplumun kültürünün, fiziki özelliklerinin, mizacının kişiliği üzerindeki etkileri incelenmiştir.. Bunun yanı sıra nasıl bir kişilik sahibi olduğunu gösteren olaylar, sözleri yaşantısı ele alınmıştır. İnanç yapısı ve Allah(c.c.) korkusunun onun kişiliğini nasıl etkilediği incelenmiştir Ayrıca ahlaki özellikleri, dindarlığındaki tutarlılığı, ibadetlere verdiği önem ve getirdiği yenilikler, tefsir, hadis ve fıkıh ilmi anlayışı ve bu ilimlere katkılarından bahsedilmiştir.
Sonuç kısmında ise yapılan çalışma ile ilgili değerlendirmelerde bulunulmuştur. Hz. Ömer'in kişiliğinde, dinin etkilerinden bahsedilmiş, kişilik oluşumunda dinin rolü ortaya konulmaya çalışılmıştır. Kişilik ve dindarlık arasındaki ilişkinin varlığından ve bu ilişkinin Hz. Ömer'in hayatındaki etkilerinden söz edilmiştir.

Abstract:
When the process from the birth of Islam to the present is examined, the period of the Prophet Muhammad and four caliphs, in which the foundations of Islamic religion were laid, draws attention. The caliphate period of Umar, in which the Islamic state reached wide geographies, became a systematic and institutional structure, and many innovations were realized, is important.
The aim of this research, Prophet Muhammed period after the beginning of the four rashid caliphs, with the practices and the fact that the highest levels of justice, Caliph Umar's personality and religiosity is to reveal from a psychological perspective. Because he is an exceptional person who can be a role model for Muslim rulers especially in a period when people are thirsty for justice as he can be an example for today's pious people with his personality structure and his model of piety. The research was prepared in three chapters after the introduction and was completed with the conclusion. In the introductory part, after mentioning the problem situation, the purpose, importance and method of the research, examples from the related studies are given.
In the first part of the research, personality and personality related concepts, factors affecting personality, personality theories and types are mentioned. In the continuation of the first chapter, religiousness and religiousness models are mentioned and religious personality and the effect of religious life on personality are mentioned.
In the second chapter, the life, birth and childhood of the Caliph Umar were discussed and the period of youth, being a Muslim, the period before and after the caliphate and the last death were examined. In this section, first historical Islamic works are examined together with the works done today. The events of the Prophet Muhammad and the Caliph Abu Bakr were mentioned. The important events, conquests and decisions taken during the caliphate period were discussed.
In the third chapter, the personality and piety of Caliph Umar is examined. The effects of his personality on the personality of the culture, physical characteristics, temperament of the society in which he lived were examined. The structure of faith and how the fear of God influenced his personality were examined. Spiritual characteristics, consistency in religiousness, importance he gave to worship and innovations, his understanding of commentary, hadith and fiqh and his contributions to these sciences were mentioned.
In the conclusion part, evaluations were made about the study. In the personality of Caliph Ömer, the effects of religion were mentioned and the role of religion in personality formation was tried to be put forward. The existence of the relationship between personality and religiosity and the effects of this relationship on the life of Caliph Ömer are mentioned.