Bankacılık sektöründe sermaye yeterliliğine ilişkin düzenleme ve uygulamaların kriz yönetimine etkisi: Türkiye örneği
The effect of regulations and practices related to capital adequacy in banking sector on crisis management: The case of Turkey
Yazar: OĞUZ KAYHAN
Danışman: PROF. DR. YALÇIN KARATEPE
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmanın amacı, bankacılık sektöründe sermaye yeterliliğine ilişkin düzenleme ve uygulamaların kriz yönetimine etkisinin analizidir. Bu çalışmanın literatür kısmında; kriz dönemlerinde Türkiye'de bankacılık sektöründe sermaye yeterliliğine ilişkin düzenleme ve uygulamaların neler olduğu, uygulamaların olumsuz yönleri, olumsuzlukların nasıl önlenebileceği, piyasada oluşabilecek krizler ve bu krizlerin yaratacağı olumsuzlukların değerlendirilmesi, alınabilecek önlemler, Basel I, II, III ve IV sermaye yeterliliği uzlaşısı, sermaye yeterlilik düzenlemeleri ve rasyosunun, gerek bankaların finansal göstergeleri , gerek makroekonomik göstergeler ile ilişkisi ve ekonomi üzerindeki etkisi hususunda teorik tartışma ve çalışmalar incelenmiştir. Çalışmanın uygulama kısmında ise, teorik tartışmalar ve yapılan ampirik çalışmalar çerçevesinde,  sermaye yeterliliği ile finansal krizler arasındaki ilişkinin ekonometrik modelleme ile açıklanarak ortaya konulmasına çalışılmıştır.
Çalışmada üç farklı model kullanılmıştır; birinci modelde bankacılık sektörüne dair verilerin, ikinci modelde makroekonomik göstergelerin Sermaye Yeterlilik Rasyosu'na olan etkisi araştırılmıştır. Üçüncü modelde ise tüm değişkenler modele alınarak krizin sermaye yeterlilik katsayısına olası etkisi gözlemlenmiştir.
Modellerde, bağımsız değişkenlerin önemli bir kısmı ile CAR bağımlı değişkeni arasında etkin ve anlamlı bir etkileşim olduğu ve modellerin açıklayıcı gücünün yeterli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.  
Diğer bir ifadeyle, Çalışmada yapılan ekonometrik analiz. sermaye yeterliliğine ilişkin yapılan düzenlemeler ve sermaye yeterliliği rasyosunun krizler üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Gerek kurulan modellerin açıklayıcılık gücü, gerek bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki istatistiki etkisi konusunda elde ettiğimiz sonuçlar, bu durumu teyit etmektedir. Literatürde yer alan çalışmalardan da görüleceği üzere, gerek akademi ve bilim çevrelerinde, gerek finans dünyasında, risk yönetimi ve sermaye yeterlilik düzenlemelerinin temelini oluşturan risk modelleri ve dolayısıyla, sermaye yeterlilik düzenlemeleri ile finansal krizler arasında güçlü bir ilişki olduğu görülmekte ve bu düzenlemelerin krizleri önleyici rolünün olması gerektiğine inanılmaktadır. 2008 küresel krizi sonrasında, risk ölçüm modelleri ile ilgili olarak ABD Temsilciler Meclisine intikal eden ve tartışılan hususlarda, bu ilişkinin her türlü ekonometrik model ve analizden bağımsız en önemli ampirik kanıtlarından biridir
Anahtar Kelimeler: Sermaye Yeterliliği, Finansal Göstergeler, Kriz, Basel Düzenlemeleri

Abstract:
The aim of this study is to analyze the effect of regulations and practices regarding capital adequacy in the banking sector on crisis management. In the literature section of this study, the regulations and practices regarding capital adequacy in the banking sector in Turkey during crisis periods, the negative aspects of these practices, how to prevent such negativity, the assessment of potential crises in the market and the negative consequences they may cause, measures that can be taken, theoretical discussions and studies on the relationship between Basel I, II, III, and IV capital adequacy agreements, capital adequacy regulations and ratios, their relation to both banks' financial indicators and macroeconomic indicators, and their impact on the economy have been examined. In the practical part of the study, efforts have been made to demonstrate the relationship between capital adequacy and financial crises through econometric modeling, based on theoretical discussions and empirical studies.
Three different models were used in the study; in the first model, the effect of data on the banking sector, in the second model, the effect of macroeconomic indicators were investigated on the Capital Adequacy Ratio. In the third model, all variables are included in the model and the possible effect of the crisis on the capital adequacy coefficient is observed.
The models have generated results indicating a significant and effective interaction between a significant portion of the independent variables and the dependent variable, CAR, and it has been concluded that the models have sufficient explanatory power.
In other words, the econometric analysis conducted in the study demonstrates that the regulations regarding capital adequacy and the Capital Adequacy Ratio are effective on crises. The results obtained regarding both the explanatory power of the established models and the statistical impact of the independent variables on the dependent variable confirm this situation. As can be seen from the studies available in the literature, there is a strong relationship, recognized both in academic and scientific circles as well as in the financial world, between risk models, which form the basis of risk management and capital adequacy regulations, and financial crises and it is believed that these regulations should have a preventive role of crises. After the 2008 global crisis, the issues discussed and submitted to the US House of Representatives regarding risk measurement models are one of the most important empirical evidence of this relationship, independent of any econometric model and analysis.
Keywords: Capital Adequacy, Financial Indicators, Crises, Basel Regulations