Bazı yeni benzotiyazol türevi bileşiklerin  sentezi, yapı aydınlatmaları, antibakteriyel etkileri ve moleküler etkileşme dinamiklerinin incelenmesi
Synthesis, structure elucidation, antibacterial activity and investigation of molecular interactions of some novel benzothiazole derivatives
Yazar: DİLARA EREN
Danışman: PROF. DR. ESİN EMİNE AKI YALÇIN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada 5 adet orijinal tiyobenzanilid türevi bileşik, 6 adet orijinal benzotiyazol türevi olmak üzere toplam 11 bileşik tasarlanmış, moleküler etkileşme dinamikleri incelenmiş, sentezlenmiş ve in vitro antibakteriyel aktiviteleri incelenmiştir. 
Tasarlanan bileşiklerin moleküler etkileşme dinamiklerinin incelenmesi amacıyla Escherichia coli Acr AB- Tol C Geri Atım Pompası Acr B proteini kullanılmıştır (PDB 5ENP kodlu protein). Proteinin üzerinde gerçekleştirilen çalışmalarda sentezlenen bileşiklerin proteine bağlanma özellikleri ve buna bağlı olarak proteini inhibe edebilme yetenekleri tespit edilmeye çalışılmıştır. 
Tasarlanan benzotiyazol türevi bileşiklerin sentezlenmesi için ilk olarak sentezlenmesi hedeflenen sonuç ürüne uygun olarak belirlenen p-sübstitüe benzoik asit türevi tiyonil klorür ile mikrodalgada reaksiyona sokularak açil klorür türevleri elde edilmiş sonrasında elde edilen açil klorür 2-kloro-4-nitroanilin ile reaksiyona sokulmuş ve benzanilid türevi bileşikler elde edilmiştir. Elde edilen bezanilid türevleri P2S5 varlığında reaksiyona tabi tutularak tiyobenzanilid türevlerine dönüşümleri sağlanmıştır. Tiyobenzanilidlerin bazik ve protonsuz ortamda ısıtılmaları ile halka kapanması gerçekleşmiş ve 2-(4-sübstitüe)fenil-5-nitro benzotiyazol veya  2-fenil- 5- nitro benzotiyazol türevleri elde edilmiştir. Bu türevlerde mevcut olan nitro grubunun kalay varlığında indirgenmesi gerçekleştirilmiştir. Daha sonra amin üzerinden amin elde edilebilmesi için ilk basamakta olduğu gibi sentezlenmesi hedeflenen sonuç ürüne uygun olarak belirlenen p-sübstitüe benzoik asit türevi tiyonil klorür ile mikrodalgada reaksiyona sokularak açil klorür türevleri elde edilmiş ve açil klorürler aminler ile reaksiyona sokularak amid yapıları elde edilmiştir.
Elde edilen bileşiklerin saflık ve yapı analizleri; erime noktası, ince tabaka kromatografisi (İTK) ve 1H-NMR, kütle ve elementel analizleri gibi aletsel analizlerle kanıtlanmıştır.

Anahtar Sözcükler: Antibakteriyel Etki, Benzotiyazol, Geri Atım Pompası, Moleküler Docking, Moleküler Etkileşim Dinamikleri

Abstract:
In this study, a total of 11 compounds, including 5 original thiobenzanilide derivative compounds and 6 original benzothiazole derivatives, were designed, assessed of their molecular interactions, synthesized and their in vitro antibacterial activities were investigated. 
In order to investigate the molecular interactions of the designed compounds, Escherichia coli Acr AB- Tol C Efflux Pump Acr B protein (PDB 5ENP encoded protein) was used. In the studies carried out on protein, the binding properties of the synthesized compounds and their ability to inhibit the protein have been tried to be determined. 
In order to synthesize the designed benzothiazole derivatives, the p-substituted benzoic acid derivative determined in accordance with the intended result product was reacted with thionyl chloride in microwave to obtain acyl chloride derivatives, and then the acyl chloride obtained was reacted with 2-chloro-4-nitroaniline and so benzanilide derivatives were obtained. The obtained bezanilide derivatives were subjected to reaction in the presence of P2S5 and their conversion to thiobenzanilide derivatives was achieved. Ring closure was achieved by heating the thiobenzanilides in a basic and aprotic medium and 2- (4-substituted)phenyl-5-nitro benzothiazole or 2-phenyl-5-nitro benzothiazole derivatives were obtained. The reduction of the nitro group present in these derivatives was carried out in the presence of tin. Then, in order to obtain amide from the amine, as in the first step, the p-substituted benzoic acid derivative, which was determined in accordance with the target product, was reacted with thionyl chloride in microwave to obtain acyl chloride derivatives, and the acyl chlorides were reacted with amines to obtain amide structures.
Purity and structure analysis of the sythesized compounds have been proven by instrumental analysis such as melting pointi thin layer chromatography (TLC) and 1H-NMR, mass and elemental analysis.

Keywords: Antibacterial Activity, Benzothiazol, Efflux Pump, Molecular Docking, Molecular Interactions