Rejeneratif endodontik tedavide kullanılan farklı iki ara seans medikamentinin periapikal enflamasyon üzerine etkilerinin in-vivo koşullarda karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Investigation of the effects of two different intracanal medicaments used in regenerative endodontics in periapical inflammation
Yazar: BURÇ PEKPINARLI
Danışman: PROF. DR. RÜŞTÜ ÖZANT ÖNÇAĞ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Endodonti = Endodontics ; Matriks metalloproteinaz 8 = Matrix metalloproteinase 8 ; Periapikal doku = Periapical tissue ; Periapikal hastalıklar = Periapical diseases ; Rejenerasyon = Regeneration ; Yara iyileşmesi = Wound healing ; İn vivo = In vivo ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Ara seans medikamenti olarak kullanılan "Kalsiyum hidroksit patının" (Ca(OH)2) ve "antibiyotik patlarının" antibakteriyel etkinliğini araştıran in vivo çalışmalar olmasına rağmen, rejeneratif endodontik tedavi sırasında periapikal immün yanıt üzerindeki etkileri hakkında çok fazla çalışma yoktur. Bu nedenle bu çalışmada, rejeneratif endodontik tedavilerde kullanılan Ca(OH)2 ve ikili antibiyotik patı (DAP) içerikli kanal içi medikamentlerin periapikal enflamasyon üzerindeki etkilerinin MMP-8 seviyelerine göre karşılaştırmalı olarak incelenmesi amaçlandı.
Çalışmaya sistemik olarak sağlıklı, gelişimi tamamlanmamış, semptomatik irrevesibl pulpitis ile birlikte görülen semptomatik apikal periodontitis tanılı, daimi 1. mandibular molar dişlere sahip 20 adet çocuk hasta (6-9 yaş) dahil edildi. Rejeneratif endodontik tedavide kullanılacak olan medikamente göre (Ca(OH)2 veya DAP) rastgele iki gruba ayrıldı. İlk periapikal eksüda örnekleri rejeneratif endodontik prosedürün başlangıcında toplandı. İkinci örnek alma prosedürü de ilk tedaviden 14 gün sonra son seansta, kanal içi medikament kanallardan nazikçe uzaklaştırıldıktan sonra gerçekleştirildi. MMP-8 seviyeleri, immünoflorometrik test (IFMA) ile ölçüldü. Film tutucu ile alınan periapikal radyografilerde standardizasyonu sağlamak, kök uzunluğu, kök genişliği ve radyografik kök alanındaki artışı belirlemek amacıyla TurboReg eklentili Image-J programı (National Institutes of Health) kullanıldı. MMP-8 düzeylerinin istatistiksel analizi için Shapiro-Wilk Testi ve parametrik olmayan Burunner ve Langer yöntemi uygulandı. Radyografik ölçümlerin istatistiksel analizi için Shapiro Wilk testi, Varyans Analizi yöntemi, Bağımsız İki Gruplu T Testi ve Eşleştirilmiş İki Örnek T Testi uygulandı. Tüm veriler SPSS 25.0 bilgisayar yazılımı kullanılarak analiz edildi (p<0,05 kabul edildi).
12 aylık takip sonucunda, tüm vakalarda, Ca(OH)2 ve DAP medikamentleri ile yapılan rejeneratif endodontik tedavilerin başarılı olduğu görüldü. Radyografik incelemede, periapikal lezyonların tamamen iyileştiği ve apikal açıklıkta belirgin daralma olduğu görüldü. Tüm dişlerde kök uzunluğu, kök genişliği ve radyografik
kök alanı değerlerinde artış olduğu tespit edildi (p<0,001). Ayrıca, distal köklerde gözlenen uzama miktarının Ca(OH)2 grubundaki hastalarda DAP grubundaki hastalara göre daha fazla olduğu tespit edildi (p=0,046). Şaşırtıcı bir şekilde, seanslar arasında geçen 14 günlük süreçte başlangıç ve son MMP-8 seviyeleri arasında artış görüldü (p<0,001). Ayrıca, Ca(OH)2 ve DAP medikamentlerinin periapikal dokulardaki MMP-8 düzeylerine etkileri birbirlerine göre benzer bulundu (p=0,255).
Sonuç olarak, rejeneratif endodontik prosedürler ile tedavi edilen dişlerde kök boylarında uzama, kök duvarlarında kalınlaşma ve radyografik kök alanlarında artma sağlandığı görüldü. Ayrıca, rejeneretaif endodontik tedavilerin geleneksel apeksifikasyon tedavisine alternatif olabileceği anlaşıldı. Her iki kanal içi medikamentin de periapikal bölgede MMP-8 düzeylerini artırmada etkili olduğu, ancak gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlılık bir fark olmadığı görüldü. Ayrıca semptomatik apikal periodontitisli açık apeksli molar dişlerde periapikal patolojinin iyileşmesi sırasında MMP-8' in antienflamatuar bir enzim olarak görev yaptığı gözlendi.
Anahtar Kelimeler; Rejeneratif endodonti, periapikal doku iyileşmesi; MMP-8

Abstract:
There are several in vivo studies that investigate the antibacterial effectiveness of "calcium hydroxide" (Ca(OH)2) and "antibiotic pastes", there are not any studies on the effects on immune periapical response during regenerative endodontic treatment. Therefore, we aimed to investigate the effects of Ca(OH)2 and double antibiotic paste (DAP) intracanal medicaments, used in regenerative endodontics, on periapical inflammation with MMP-8 levels.
Twenty healthy patients (age range = 6–9 years) diagnosed with symptomatic irreversibl pulpitis with symptomatic apical periodontitis, immature mandibular first molar teeth, included and randomly divided two groups according to intracanal medication, Ca(OH)2 and DAP (ciprofloxacin, metranidazole, 1:1). First periapical exudate samples were collected in the beginning of the regenerative procedure. Fourteen days after first treatment, second sampling procedure performed at final session, after gently removal of the intracanal medicament. MMP-8 levels were measured by Immunofluorometric assay (IFMA). Image-J program with TurboReg plug-in (National Institutes of Health) was used for standardization of the radiographs and to determine the increase in root length, root width and radiographic root area. Shapiro-Wilk Test and non-parametric Burunner and Langer method were performed for statistical analaysis of MMP-8 levels . Shapiro Wilk test, Analysis of Variance method, Independent Two-Group T-Test and Paired Two Sample T Test were performed for statistical analaysis of radiographic measurements. All data were analyzed using by SPSS 25.0 computer software (all p<0,05).
At the 12-month follow-up visit, all cases demonstrate a favourable outcome of the regenerative endodontic procedure by using Ca(OH)2 and DAP medications. Radiographic examination revealed complete resolution of the periapical lesions, marked narrowing of the apical foramen. All teeth showed sigificant increase in rooth lenght, root width and radiographic root area (p<0,001). Also, It was determined that the amount of elongation observed in the distal roots was significantly higher in patients in the Ca(OH)2 group than in the patients in the DAP group (p=0,046). Surprisingly, significant increase detected between beginning and final MMP-8 levels in 2 weeks (p<0,001). Also there wasn't any significance between groups. The effects of Ca(OH)2 and DAP medicaments on the periapical MMP-8 levels were found to be similar to each other (p=0,255).
In conclusion, it was observed that the teeth treated with regenerative endodontic procedures increased in root length, thickened root walls and increased radiographic root areas. Also, regenerative endodontic treatment is a viable alternative to the conventional apexification treatment. Both intracanal medications were effective in increasing the levels of MMP-8 in periapical region but there was not any significancy between the groups. Also, It was observed that MMP-8 acts as an anti- inflammatory enzyme during the healing of periapical pathology in open apices molars with symptomatic apical periodontitis.
Keywords; Regenerative endodontics; periapical tissue healing; MMP-8