Isatis tinctoria L. subsp.tomentella (Boiss) P.H Davis (Brassicaceae)'den indigo öncüllerinin tespiti ve doğal indigo solüsyonunun insan lenfositleri üzerine genotoksik etkisi
Identification of the indigo precursors of Isatis tinctoria L. subsp tomentella (Boiss) P.H Davis (from brassicaceae) and the genotoxic effect of the natural indigo solution on the human lymphocytes
Yazar: İDRİS BEKTAŞ
Danışman: PROF. DR. ŞENGÜL KARAMAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany
Dizin: Kromozom delesyonu = Chromosome deletion ; Kromozom düzensizlikleri = Chromosome aberrations ; Kromozomlar = Chromosomes

Özet:
Brassicacea familyasından olan Isatis cinsine ait türlerin yapraklarından elde edilen indigo yüzyıllardır doğal mavi boya eldesinde kullanılmaktadır. Aynı zamanda indigonun bir izomeri olan indirubin geleneksel Çin Tıbbında çeşitli kanser türlerine karşı tedavi amaçlı kullanılmaktadır. Bu çalışmada Göksun ilçesi Sarıdağ mevkiinden tohumları toplanan ve Kahramanmaraş ilinde yetiştirilen İsatis tinctoria subsp.tomentella türünün içermiş olduğu indikan ve indirubin HPLC ? UV Spektrofotometre ile tespit edilmiş bitkiden elde edilen boya solüsyonunun insan lenfositleri üzerine sitotoksik ve genotoksik etkisi araştırılmıştır. I.tinctoria subsp. tomentella'dan boya eldesi için bitki yapraklarının fermente edilmesi ile elde edilen solüsyon NaOH ile alkali hale getirilmiş ( pH 9 ? pH 11 ) ve 25, 50, 100 mM Sodyum ditiyonit eklenerek İndirgenme işlemi sağlanmıştır. İki ayrı pH'da ve üç farklı Na2S2O4 konsantrasyonu kullanılarak hazırlanan boya örnekleri, saf suda hazırlanmış bitki ekstraktı, 50 mM Na2S2O4, Bitki Ekstraktı+ Na2S2O4, Pozitif Kontrol (MMC) ve MMC+Bitki ekstraktı hiçbir uygulamanın bulunmadığı negatif kontrol grubu ile karşılaştırılarak genotoksik ve sitotoksik etkisini belirlemek için 6 kişiden (3 bayan, 3 erkek) alınan kan örnekleri ile 48 saat muamele edilmiştir. Boya solüsyonlarının genotoksik etkisi KKD (Kardeş Kromatid Değişimi) ve KA (Kromozomal Anormallikleri) testleri ile belirlenmiştir. Sitotoksik etkisi ise MI (Mitotik İndeks) ve RI (Replikasyon İndeksi) ile belirlenmiştir.Her iki pH ( 9-11 )'daki boya solüsyonlarının 48 saat kan hücreleri ile muamelesi sonucu insan lenfositleri üzerindeki genotoksik etkisi değerlendirildiğinde her iki pH'daki 25 mM lık boya solüsyonlarının kontrol ile kıyaslandığında istatistiksel olarak etkisinin önemli olmadığı Na2S2O4'ün artan konsantrasyonu ile birlikte boya solüsyonunun toksik etkisinin arttığı saptanmıştır. Isatis ekstraktının kromozomlar üzerinde toksik etkisinin olmadığı ve Sodyum ditiyonit ile beraber kullanıldığında Sodyum ditiyonit'in toksik etkisini azalttığı , benzer şekilde Mitomycin-C'ninde tek başına oluşturduğu toksik etkiyi azalttığı gözlenmiştir.Farklı Dozlarda Meydana gelen Kromozomal anormallikler; kromatid kırığı, kromozom kırığı, kromatid değişimi, kardeş kromatid birleşmesi, fragment ,halka kromozom ve poliloidi şeklinde görülmüştür. Elde edilen boya solüsyonları sitotoksik etki bakımından değerlendirildiğinde sadece en büyük doz olan 100 mM Na2S2O4 içeren boya solüsyonunun sitotoksik etki gösterdiği saptanmıştır.Sonuç olarak I.tinctoria subsp. tomentella yapraklarından yün iplik boyama için elde edilecek en iyi mavi boyayı verecek solüsyon pH 9' da 25 mM Na2S2O4 konsantrasyonu, pamuk ipliği için ise pH 9'da 50 mM Na2S2O4 konsantrasyonu olarak saptanmıştır.

Abstract:
Indigo, in the leaves of Isatis a member of Brassicacea family, have been used in production of natural blue dye for ages. At the same time, one of the isomers of the indigo called indirubin is used in the treatment of some kinds of cancers in traditional Chinese Medicine. In this study, seeds of Isatis tinctoria subsp.tomentella were collected from Sarıdag area of Göksun Kahramanmaraş and were cultivated in Kahramanmaras. Then indican and indirubin were extracted from cultivated plants and characterized by HPLC - UV Spectrophotometry studies. Finally, the cytotoxic and the genotoxic effects of extracted dye solutions, on human lenfosits were investigated. In dye preparation, leaves of I.tinctoria subsp.tomentella were firstly fermented and then solution were treated NaOH adjusting pH between 9 to 11. Sodium ditiyonit at 25, 50 and 100 mM were added to the solution as reductive agent. Different dye solutions at two pH levels and three different Na2S2O4 concentrations were prepared. Also extracts of the plants in pure water, 50 mM Na2S2O4, plant extract+Na2S2O4, Pozitive Control (MMC) and MMC+Plant extract were prepared. Effects of all prepared solutions on human lenfosits were examined in details. Bloods samples taken from 6 people (3 men and 3 women) were treated with solutions for 48 hours. The genotoxic effects of dye solutions were determined by SCE (Sister Chromatid Changes) and CA (Chromosomal abnormality) tests. The effect of cytotoxic is determined by Replication index and Mitotic index methods.Results showed that the effects of dye solutions (25mM) at two different pH were negligible on blood cells. It was noted that increasing concentration of Na2S2O4 remarkably increased the toxic effects of dye solutions. It was also observed that the extract of Isatis showed no genotoxic effect and were reducing the toxic effects of sodium ditiyonit and similarly were reducing the toxic effects of MMC.The chromosomal abnormality occured in different dozes are seen as chromatid break, chromosomal break, chromatid changes, sister chromatid combination, fragment, ring chromosome and polyploidy. According to the cytotoxic effects of the dye solutions, only the higher doze of Na2S2O4100 mM dye solution cytotoxic has an effect.As a result it is ascertained that solution that is going to give the best blue dye obtained from Isatis tinctoria subsp.tomentella leaves for dying is wosted Na2S2O4 consantration of 25 mM at pH 9 and cotton yarn is the Na2S2O4 consantration of 50 mM at pH9.