Okul öncesi eğitim programındaki etkinliklerin iki dilli çocukların Türkçe dil gelişimine etkisinin incelenmesi
Examination the effects of activities in preschool curriculum on Turkish language development of bilingual children
Yazar: SERKAN ÇİFTCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NECDET TAŞKIN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil gelişimi = Language development ; Eğitim etkinliği = Effectiveness of training ; Eğitim programları = Education programs ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Türkçe = Turkish ; İki dilli = Bilungualism

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, MEB Okul Öncesi Eğitim Programı'ndaki etkinliklerin okul öncesi eğitime devam eden iki dilli çocukların Türkçe dil gelişimine etkisinin incelenmesidir. İki dilli çocukların okul öncesi eğitim sürecinde, etkinliklere katılım düzeylerinin ne olduğu, etkinliklere nasıl katılım sağladıkları, öğretmenleri ve akranlarıyla olan etkileşimleri, bu konudaki alan uzmanları ve öğretmen görüşlerinin ne olduğunu ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırmada, nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama tekniği olarak gözlem tekniği kullanılarak iki dilli çocuklar etkinlikler esnasında gözlemlenmiştir. Daha sonra gözlemlenen çocukların öğretmenleri ve alan uzmanlarıyla görüşme yapılmış ve okul öncesi eğitime devam eden iki dilli çocuklara TİFALDİ (Türkçe İfade Edici ve Alıcı Dil) testi uygulanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Van ilinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı bağımsız anaokullarında okul öncesi eğitime devam çocuklardan amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenmiş, iki dilli 10 çocuk, 10 okul öncesi öğretmeni ve 4 alan uzmanı oluşturmaktadır. Çalışmanın nicel verileri istatistiksel analizlerden Mann Whitney-U, Kruskal Wallis H Testleri ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ve betimsel istatistik ile analiz edilmiş ve nitel verileri ise betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir.
Araştırmanın bulgularına göre, okul öncesi eğitime devam eden iki dilli çocukların MEB Okul Öncesi Eğitim Programı'ndaki etkinliklere katılım seviyesi etkinliklerin yapısına ve çeşidine göre farklılık göstermektedir. Etkinliklerin yapısı ile çocukların dil kullanım seviyesi arasında anlamlı bir fark bulunmuşken, iki dilli çocukların etkinliklere katılım seviyesi ile etkinlik türü arasında anlamlı bir farkın olmadığı ortaya çıkmıştır. Öte yandan, iki dilli çocukların dil kullanım seviyesi ile yaş ve cinsiyet arasında anlamlı fark ortaya çıkmıştır. 
Araştırmaya katılan alan uzmanları ve okul öncesi öğretmenleri, iki dilli çocukların dil kullanım seviyesi ile sosyal duygusal gelişim arasında bir ilişki olduğu görüşündeler ve tutulan alan notları da bu görüşleri desteklemektedir. Katılımcılar, iki dilli çocukların Türkçe dil gelişimini desteklemek için, bu konudaki öğretmen eğitimine önem verilmesi, eğitim programlarının güncellenmesi ve gerekli aile destek programlarının oluşturulması gerektiğini ifade etmişlerdir. 
 
Anahtar sözcükler: iki dilli çocuk, okul öncesi eğitim, eğitim programı.

Abstract:
The main aim of this study is to examine the impact of activities in the MEB Preschool Education Curriculum on the development of the Turkish language of bilingual children who continue their preschool education. It is aimed to reveal what the participation rates of bilingual children in activities are, how they participate in activities, their interaction with their teachers and peers, and what the opinions of field experts and teachers on this issue are in the preschool education process. In the study, a mixed research method which has qualitative and quantitative research methods was used. In the research, bilingual children are observed during activities using observation technique as data collection technique. Then, the field experts and teachers of the observed children are interviewed and the TIFALDI (Turkish expressive and receptive language) test is applied to bilingual children who continued their preschool education.The sample of the study consists of 10 bilingual children, 10 preschool teachers and 4 field experts determined by the method of purposeful sampling from children attending preschool education in independent kindergartens affiliated with the Ministry of National Education in Van province. The quantitative data of the study was analyzed using the statistical package program with Mann Whitney-U, Kruskal Wallis H and Wilcoxon Signed Ranks Tests, descriptive statistics and the qualitative data was analyzed by content analysis.
According to the findings of the study, the level of participation of bilingual children attending preschool education in the activities in the MEB Preschool Education program differs depending on the structure and type of activities. While there was a significant difference between the structure of the activities and the level of language use of the children, it was found that there was no significant difference between the level of participation of bilingual children in the activities and the type of activity. On the other hand, there was a significant difference between the level of language use of bilingual children and age and gender.
Field experts and preschool teachers involved in the study believe that there is a relationship between the level of language use of bilingual children and social emotional development, and the field grades maintained also support these views. Participants stated that in order to support the development of the Turkish language of bilingual children, it is necessary to give importance to teacher education on this issue, update educational programs and create the necessary family support programs.
Keywords: bilingual child, preschool education, curriculum