L-arginin ve L-lizinin deneysel ateroskleroz gelişimine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of L-arginine and L-lysine on the development of experimental atherosclerosis
Yazar: SELDA UZGUR
Danışman: PROF. DR. SELMA SÜER GÖKMEN
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: ADMA = ADMA ; Arjinaz = Arginase ; Arjinin = Arginine ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Lizin = Lysine ; Oksidatif stres = Oxidative stress

Özet:
Bu çalışmanın amacı; L-arginin ve/veya L-lizinin aterosklerozun önlenmesindeki rolünü ortaya koymaktır.  
80 adet Wistar albino erkek sıçan; tedavi verilmeyen, lizin verilen, arginin verilen ve lizin+arginin verilen kontrol ve ateroskleroz grupları olmak üzere eşit sayıda rastgele 8 gruba ayrıldı. Deneysel ateroskleroz modeli oluşturmak için hayvanlara 12 hafta süresince %3 kolesterol ve %1 kolik asit içeren diyet uygulandı. Arginin %3 oranında, lizin 12 mg/kg olacak şekilde sıçanların içme suyuna katılarak 12 hafta boyunca verildi. 
Ateroskleroz modeli, lipid-lipoprotein düzeyleri ölçülerek ve histopatolojik olarak ortaya konuldu. Serum trigliserit, total kolesterol ve HDL kolesterol düzeyleri otoanalizörde kit kullanılarak ölçüldü. Serum arginaz aktivitesi Corraliza metodu, serum ornitin düzeyleri Chinard metodu, serum ADMA/arginin düzeyleri Teerlink metodu ve NO düzeyleri Cortas metodu ile ölçüldü. Serum TAS ve TOS, Rel Assay Diagnostic kiti kullanılarak ELISA yöntemi ile ölçüldü.  OSİ, aterojenik indeks, LDL ve VLDL kolesterol düzeyleri formül kullanılarak hesaplandı. 
Lizin ve/veya arginin tedavisi deneysel aterosklerozda gözlenen lipid düzensizliğini, oksidatif stresi, arginaz aktivitesindeki ve ADMA düzeylerindeki artışı önledi. Sonuç olarak, sıçanlarda tek başına ya da birlikte verilen lizin ve argininin aterosklerozun önlenmesinde etkili olduğu bulundu.
Anahtar kelimeler: L-Arginin, L-lizin, arginase, asimetrik dimetilarginin, oxidative stress

Abstract:
The aim of this study is to reveal the role of L-arginine and/or L-lysine in the prevention of atherosclerosis.
Eighty Wistar albino male rats were randomly divided into 8 groups in equal numbers as untreated, lysine-treated, arginine-treated, and lysine+arginine-treated control and atherosclerosis groups. To establish an experimental atherosclerosis model, animals were fed a diet containing 3% cholesterol and 1% cholic acid for 12 weeks. Arginine 3% and lysine 12 mg/kg were added to the drinking water of the rats and given for 12 weeks.
Atherosclerosis model was determined by measuring lipid-lipoprotein levels and histopathologically. Serum triglyceride, total and HDL cholesterol levels were measured in an autoanalyzer using kit. Serum arginase activity was measured by the method of Corraliza, ornithine by Chinard, ADMA/arginine by Teerlink and NO levels by Cortas. Serum TAS and TOS were measured by ELISA method using Rel Assay Diagnostic kit. OSI, atherogenic index, LDL and VLDL cholesterol levels were calculated using the formula.
Lysine and/or arginine treatment prevented the lipid dysregulation, oxidative stress, increase in arginase activity and ADMA levels observed in experimental  
atherosclerosis. In conclusion, it was found that lysine and arginine administered alone or together were effective in preventing atherosclerosis in rats.
Keywords: L-Arginine, L-lysine, arginase, asymmetric dimethylarginine, oxidative stress