Denizli-Tavas-Ulukent manganez cevherleşmesinin rezerv-tenör değerlendirmesi
Grade and reserve evaluation of the Denizli-Tavas-Ulukent manganese mineralization
Yazar: NEVRES GÜNER İNAÇ
Danışman: PROF. DR. CEM SARAÇ
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Denizli-Tavas-Ulukent Mn cevherleşmesinin rezerv-tenör dağılımınınjeoistatistiksel yöntemler kullanılarak belirlenmesi, tezin ana konusunuoluşturmaktadır. Bu kapsamda, MTA Genel Müdürlüğü tarafından hepsi dik olarakyapılan 27 adet sondaj verisi değerlendirilmiştir.Sondaj verileri bilgisayar ortamına aktarılmış, Mn için istatistiksel parametrelerbelirlenmiştir. Daha sonra veriler kompozit edilmiş ve elde edilen bu verileryardımıyla jeoistatistiksel uygulamalara geçilmiştir. Çeşitli yazılımlar kullanılarakcevherleşmenin 3 boyutlu değerlendirmesi yapılmıştır. Cevherleşmenin yatay vedüşey yönde variogramları hesaplanmış, yatağın anizotropisi incelenmiş vesonuçta da yatak küresel olarak modellenmiştir. Model parametreleri; C0 = 10,C = 105, a = 120 m. olarak belirlenmiştir. 10 x 10 x 10 m. boyutlarındaki bloklarınortalama tenörleri, jeoistatistiksel blok kriging yöntemi ile kestirilmiştir. Modelparametrelerinin cevherleşmeye uygunluğu çapraz doğrulama teknikleri ile testedilmiştir. 45x10 m. (x), 90x10 m. (y), 26x10 m. (z) olarak yapılan kestirim işlemisonucunda cevherleşme bölgesindeki Mn için tenör-tonaj dağılımlarıhesaplanmıştır. Mn için toplam 97717 blok kestirilerek ortalama tenörü %28.23,varyansı ise 10.12 olarak hesaplanmıştır. Değişik eşik tenörlere karşılık gelenrezerv miktarı hesaplanmış ve kestirim yapılan katlara ilişkin sonuçlar grafiklerşeklinde sunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Manganez, jeoistatistik, kriging, variogramDanışman: Prof. Dr. Cem SARAÇ, Hacettepe Üniversitesi, Jeoloji MühendisliğiBölümü, Maden Yatakları Jeokimya Anabilim Dalı

Abstract:
Determination of the grade-tonnage curve of Denizli-Tavas-Ulukent Mnmineralization by using geostatistical methods constitute the main subject of thethesis. In this study, 27 wells which were drilled vertically by MTA were evaluated.Drillholes data are transferred into computer system and statistical parameters forMn were determined. In the next step, data were composited and geostatisticalapplications were applied. To these data by using some special softwares, themineralization were assessed in 3D. The variograms of mineralization werecomputed for the vertical and horizontal directions, anisotropy of deposit wasinvestigated and the deposit was spherically modelled. Model parameters weredetermined to be Mn; C0=10, C=105, a=120 m. The suitability of modelparameters of mineralization were tested with back-kriging technique. Theseparameters were mainly used for the estimation of average grade for the10x10x10 m. blocks by using geostatistical block kriging technique. Grade-tonnage distribution was applied to the 45x10 m. (x), 90x10 m. (y), 26x10 m. (z)blocks in the area. The calculated results of mean grade and variance are %28.23and 10.12 respectively in 97717 blocks for Mn. With different sill grade values, thereserve amount were calculated and estimated results of levels were presented ingraphics.Keywords: Manganese, geostatistics, kriging, variogramAdvisor: Prof. Dr. Cem SARAÇ, Hacettepe University, Department of GeologicalEngineering, Ore Deposit and Geochemistry Division