Geç adolesan dönemde dominant el kullanımına göre internet bağımlılığı ve problemli internet kullanımı davranışı risklerinin değerlendirilmesi
Assessment of internet addiction and problematic internet use behavior risks according to dominant hand use in late adolescent period
Yazar: İBRAHİM ENDER EKİN
Danışman: DOÇ. DR. NAZAN KAYMAZ ; DOÇ. DR. HAKAN AYLANÇ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; El = Hand ; Ergenler = Adolescents ; Serebral lateralizasyon = Cerebral lateralization ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Amaç: Problemli İnternet kullanımı, adolesan bireyler arasında en yaygın sorunlardan biridir. Bu araştırma, geç adolesan dönemde dominant el kullanımının internet bağımlılığı ve problemli internet kullanımı davranışı riskini etkileyip etkilemediğini belirlemeyi amaçlamaktadır.
Yöntem: Araştırma Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi merkez fakültelerinde okumakta olan 17-21 yaş arası sağlıklı, çalışmaya katılmayı kabul eden üniversite öğrencileri ile yapılmıştır. Veriler; sosyo-demografik veri formu, dominant el tercihlerini belirlemek için Edinburgh el tercih envanterinin 4 maddelik formu, problemli internet kullanımı davranışı ve internet bağımlılığını belirlemek için Young internet bağımlılığı ölçeği (YİBÖ)(20 soruluk form) kullanılarak toplanmıştır. 
Bulgular: Çalışmaya toplam 1186 kişi dahil edildi. Yaş ortalaması 20,26±0,80 yıldı. %31,9'u erkek, %68,1'i kadındı. Young internet bağımlılığı ölçek skoru ortalamaları 32,68±17,82 idi. Çalışma grubunun Solaklık oranı %10,5 olarak belirlendi. Sol elin baskınlığı erkeklerde kadınlara göre daha yaygındı (%12,5'e karşı %9,5, p=0,002). Dominant el kullanımı ile YİBÖ ortalama skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı farka rastlanmadı (p=0,588). Erkekler, kadınlara göre daha yüksek YİBÖ puanlarına sahipti (p=0,011). Solak erkeklerin YİBÖ skoru 37,02±24,02 iken, solak kadınların skoru 32,74±16,74 olarak belirlendi (p=0,243). Young internet bağımlılığı ölçeğinde problemli internet kullanımı (PİK) kesme değerine göre 223 katılımcının problemli internet kullanımı olduğu saptandı. Toplamda, problemli internet kullanımı yaygınlığı %18,8 olarak gözlendi. Dominant el kullanımına ilişkin YİBÖ skorlarında istatistiksel bir fark görülmezken, problemli internet kullanımının riski erkekler için 1.42 kat daha fazla bulundu (sırasıyla p=0,588 ve p=0,026, %95 CI: 1.04-1.94). Bu erkeklerin kadınlara göre bağımlılık riskinin %42 daha yüksek olduğunu göstermektedir.
Sonuç:  Adolesanların problemli internet kullanımı davranışının ortaya çıkışı, baskın eli ile öngörülemez. Ancak solak erkekler problemli internet kullanımı davranışına eğilimlidirler.
Anahtar kelimeler: İnternet bağımlılığı, adolesan, serebral lateralizasyon, problemli internet kullanımı, dominant el.

Abstract:
Objective: Problematic internet use is one of the most common problems among adolescent individuals. This study aims to determine whether dominant hand use in late adolescence affects the risk of internet addiction and problematic internet use behavior.
Methot: The study was conducted with healthy university students aged 17-21 who were studying in the central faculties of Çanakkale Onsekiz Mart University and agreed to participate. Data was collected using a socio-demographic data form, a 4-item form of the Edinburgh Handedness Inventory to determine dominant hand preferences, and the Young Internet Addiction Test (YIAT) (a 20-item form) to determine problematic internet use behavior and internet addiction.
Results: A total of 1186 participants were included in the study. The mean age was 20.26±0.80 years. 31.9% were male, and 68.1% were female. The mean Young's Internet Addiction Test (IAT) score was 32.68±17.82. The left-handedness rate of the study group was 10.5%. Left-hand dominance was more common in males than in females (12.5% vs. 9.5%, p=0.002). There was no statistically significant difference between the mean IAT scores and dominant hand use (p=0.588). Males had higher IAT scores than females (p=0.011). The score of left-handed males was 37.02±24.02, while the score of left-handed females was 32.74±16.74 (p=0.243). Problematic internet use (PIU) was found in 223 participants according to the cut-off point of the Young's IAT. The overall prevalence of PIU was 18.8%. While there was no statistically significant difference in IAT scores based on dominant hand use, the risk of PIU was 1.42 times higher for males (p=0.026, 95% CI: 1.04-1.94) compared to females. This indicates that the addiction risk for males is 42% higher than that for females.
Conclusion: The onset of problematic internet use behavior in adolescents cannot be predicted by their dominant hand. However, left-handed males tend to be prone to problematic internet use behavior.
Key words: Internet addiction, adolescence, cerebral lateralization, problematic internet use, hand dominance.