Dijital dönüşümün kalite yönetim sistemlerine etkisi
The effect of digital transformation on quality management systems
Yazar: AYSEL GULUZADE
Danışman: PROF. DR. OSMAN AVŞAR KURGUN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Toplam Kalite Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kalite Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
ÖZET
Yüksek Lisans Tezi
Dijital Dönüşümün Kalite Yönetim Sistemlerine Etkisi
 Aysel GULUZADE

Dokuz Eylül Üniversitesi 
Sosyal Bilimler Enstitüsü 
Toplam Kalite Yönetimi Anabilim Dalı
Kalite Yönetimi Programı

Bu araştırmanın amacı, sürdürülebilir rekabetin sağlanmasında Kalite Yönetim Sisteminin öneminden hareketle Dijital Dönüşümün bu konudaki etkilerini öğrenmektir. Günümüz işletmelerinin etkin ve başarılı kalite yönetim sistemi uygulamalarını gerçekleştirebilmeleri ancak dijital altyapıyla mümkündür. Bu bağlamda kalite yönetim sistemi uygulayan işletmelerin dijital dönüşüm süreçlerini en iyi biçimde yönetmeleri gerekmektedir. Dijital dönüşüm süreçlerini İSO 9001 kalite yönetim sisteminin temel maddeleri ve içeriği dikkate alındığında kritik değeri görülebilmektedir. Bu nedenle dijital dönüşümün, kalite yönetim sisteminde hangi aşamalarda ne şekilde ve ne düzeyde gerçekleştirildiği oldukça önemlidir. Bu amaç doğrultusunda, fenomenoloji araştırma deseni ile nitel bir araştırma tasarlanmıştır. Araştırmada, amaçlı örnekleme yöntemlerinden 'ölçüt örnekleme' yöntemleri kullanılmış ve İzmir Atatürk Organize Sanayi Bölgesin' de faaliyet gösteren özellikle ISO 9001:2015 Kalite Yönetim Sistemi belgesine sahip 20 firmayla yüz yüze yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Toplanan veriler, MAXQDA nitel veri analizi programı kullanılarak içerik analizine tabi tutulmuştur.
Araştırma sorularına cevap bulmak adına, belirlenen 20 firmadan 12'si ziyaret edilmiş ve firmaların çeşitli pozisyonlarda görev yapan kişilerle yüz yüze görüşme yapılarak görüşmeye ait bilgiler katılımcıya anlatılmıştır. Örneklemde yer alan diğer 8 firma ile yüzü yüze görüşme imkânı sağlanamadığından, bu firmalardan telefon (6 firma) ve Zoom platforması üzerinden  (iki firma) yoluyla veriler elde edilmiştir. 
Analizler sonucunda, işletmeleri dijital dönüşüme yönlendiren nedenler arasında sürdürülebilir rekabet sağlamak, operasyonel verimliliği artırmak, veri odaklı karar alma süreçlerini iyileştirmek ve müşteri beklentilerini karşılamak yer almaktadır. Ancak Kalite Yönetim Sistemi'ni dijital dönüşümle entegre ederken, manuel süreçlerin otomasyona geçirilmesi sırasında bazı teknik zorlukların yaşanmasına dair bulgular elde edilmiştir. İşletmelerin etkin bir KYS oluşturmak ve sürdürmek için, tüm süreçlerin detaylı bir şekilde haritalanması ve dijitalleşmeye uygun hale getirilmesi gerektiği gözlemlenmiştir. Aynı zamanda araştırma sonucunda, dijital dönüşüm araçları sayesinde veri toplama ve analiz süreçleri hızlanmış, manuel hatalar minimize edilmiş; kalite yönetim sisteminde risk ve fırsatları belirleme süreçlerdeki olası sorunların önceden tespit edilmesi ve önleyici tedbirlerin alınmasını kolaylaştırdığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: dijital dönüşüm, kalite yönetim sistemleri, dijital araçlar.

Abstract:
ABSTRACT
Master`s Thesis
The Effect of Digital Transformation on Quality Management Systems
Aysel GULUZADE

Dokuz Eylül University
Graduate School of Social Science
Department of Total Quality Management
Quality Management Program


The purpose of this research is to explore the effects of Digital Transformation in ensuring sustainable competitiveness, based on the significance of the Quality Management System. In today's business environment, the effective and successful implementation of quality management systems is only possible with a digital infrastructure. In this context, businesses implementing quality management systems must manage their digital transformation processes in the best possible way. The critical value of digital transformation processes can be observed when considering the fundamental principles and content of the ISO 9001 quality management system. Therefore, understanding at which stages, in what manner, and to what extent digital transformation is implemented in the quality management system is crucial. To achieve this objective, a qualitative study has been designed using the phenomenological research design. In the study, "criterion sampling" methods, one of the purposive sampling techniques, were employed, and face-to-face semi-structured interviews were conducted with 20 firms operating in the İzmir Atatürk Organized Industrial Zone, particularly those holding the ISO 9001:2015 Quality Management System certification. The collected data were subjected to content analysis using the MAXQDA qualitative data analysis software.
To address the research questions, 12 out of the 20 selected companies were visited, and face-to-face interviews were conducted with individuals in various positions within these companies, during which the details of the interviews were explained to the participants. For the remaining 8 companies in the sample, face-to-face meetings were not possible. As a result, data were obtained from 6 of these companies via telephone and from the other 2 companies through the Zoom platform.
Based on the analysis, the reasons driving businesses towards digital transformation include ensuring sustainable competitiveness, enhancing operational efficiency, improving data-driven decision-making processes, and meeting customer expectations. However, findings indicate that integrating a Quality Management System (QMS) with digital transformation can present certain technical challenges, particularly during the automation of manual processes. It has been observed that, to establish and maintain an effective QMS, businesses need to meticulously map out all processes and adapt them to be suitable for digitalization. Moreover, the research reveals that digital transformation tools have accelerated data collection and analysis processes, minimized manual errors, and facilitated the early identification of potential issues in the processes of identifying risks and opportunities within the quality management system, thereby enabling the implementation of preventive masures.

Keywords: digital transformation, quality management systems, digital tools.