Manuel tekerlekli sandalye kullanan spinal kord lezyonlu hastalarda omuz ağrısı ile ilişkili faktörlerin incelenmesi
Factors associated with shoulder pain in manual wheelchair users with spinal cord injury
Yazar: MERVE SEKİZKARDEŞ TÜTÜNCÜ
Danışman: PROF. DR. AYŞE NUR BARDAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fizik Tedavi Ve Rehabilitasyon Eğt. ve Arş. Hast. / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Ağrı = Pain ; Omuz = Shoulder ; Omuz ağrısı = Shoulder pain ; Spinal kord = Spinal cord ; Spinal kord hastalıkları = Spinal cord diseases ; Tekerlekli sandalye = Wheelchair ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı 1. Manuel Tekerlekli Sandalye (MTS) kullanan Spinal Kord Yaralanması (SKY) geçiren bireylerde omuz ağrısı ile demografik veriler, yaralanma süresi, MTS kullanım süresi, Muskuloskeletal Ultrason (MSK-US) ölçümleri, radyografik ölçümler ve MTS üzerinde antropometrik ölçümler arasındaki ilişkiyi incelemek ve ağrı oluşumundaki muhtemel risk faktörlerini belirlemek 2. MTS kullanan SKY'li bireyler ile sağlıklı gönüllülerin omuz MSK-US verilerini karşılaştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Prospektif kesitsel klinik çalışma olarak tasarlanan bu çalışmaya 30 MTS kullanan SKY'li birey ve 30 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Katılımcıların demografik verileri kaydedildi. 1. Her iki omuz Hawkins - Kennedy, Neer ve Speed testleri ile değerlendirildi. Ultrasound Shoulder Pathology Rating Scale (USPRS) ile supraspinatus, biseps tendinopatisi, kortikal düzensizlik ve dinamik supraspinatus, subskapularis değerlendirmesi yapıldı. Omuz AP grafi üzerinden Kritik Omuz Açısı (KOA) ölçümü yapıldı. MTS üzerinde; arka tekerlek aksı ile hastanın akromiyonu arasında mesafe ve eller çemberin tepe noktasında iken dirsek açısı ölçüldü. Tüm bu veriler Wheelchair User's Shoulder Pain Index (WUSPI) skorları ile karşılaştırıldı. 2. SKY'li bireyler ve sağlıklı gönüllülerde eller nötral pozisyonda ve çemberin tepe noktasına olmak üzere iki pozisyonda Akromiyo-humeral (AH) mesafe, supraspinatus tendon kalınlığı ölçümü ve supraspinatus tendonunun AH mesafeye oranı olan işgal oranı hesaplandı ve karşılaştırıldı. 
Bulgular: WUSPI skorunun yaş, yaralanma süresi, MTS kullanım süresi, USPRS alt bileşen ve total skoru ile korele olduğu saptandı. Hawkins - Kennedy ve Speed testleri pozitif olan grupta WUSPI skoru anlamlı olarak daha yüksekti. KOA 35  olan grubun WUSPI skoru belirgin olarak daha yüksekti. Önerildiği gibi dirsek açısı 100 - 120   arasında olan ve tekerlek aksı hastanın akromiyonu önünde yerleşen hastaların WUSPI skoru daha düşüktü. AH mesafesi, supraspinatus kalınlığı ve işgal oranı dominant -nondominant taraf ve hasta-gönüllü grubu arasında anlamlı farklılık göstermedi. 
Sonuç: SKY'li bireylerde üst ekstremite disfonksiyonunu önlemek amacıyla risk faktörlerinin tanımlanması önemlidir. Bulgular MTS arka tekerlek aksı yerleşimi ve dirsek açısı önerilerinin ağrıyı azalttığını desteklemektedir. KOA ve USPRS verileri ağrı ile ilişkili bulunmuştur ve tarama, erken tanı gibi amaçlar için kullanılabilir. Fakat AH mesafesi ve supraspinatus değerlerinin omuz kinematiğine ve ağrı oluşumuna etkisini daha iyi anlamak için yeni çalışmalara ihtiyaç vardır. 
Anahtar Kelimeler: Spinal Kord Yaralanması, Omuz, Ağrı, Manuel Tekerlekli Sandalye, Ultrason

Abstract:
Objective: 1. To investigate the relationship between shoulder pain in Manual Wheelchair Users (MWU) with Spinal Cord Injury (SCI) and demographics, time after injury, duration of Manual Wheelchair (MW) use, Musculoskeletal Ultrasound (MSK-US) measurements, radiographic measurements and anthropometric measurements on MW in order to determine possible risk factors 2. To compare the MSK-US mesaurements of MWU with SCI and healthy controls.
Methods: 30 MWU with SCI and 30 healthy controls participated in this prospective cross-sectional clinical study. Demographic data of individuals with SCI were recorded. 1. Hawkins - Kennedy, Neer and Speed tests were performed on both shoulders. Ultrasound Shoulder Pathology Rating Scale (USPRS) was used to evaluate supraspinatus, biceps tendinopathy, cortical irregularity and dynamic supraspinatus and subcapularis examination. Critical Shoulder Angle (CSA) was calculated on anteroposterior radiograph. On the MW firstly, distance between the rear axle and the patient's acromion was measured. Secondly, while the patient held their hand at the top of pushrim the angle between the arm and the forearm was measured. All the recorded data were compared with Wheelchair Users' Shoulder Pain Index (WUSPI) scores. 2. Acromiohumeral (AH) distance in two positions, supraspinatus tendon thickness measurement and the occupation ratio calculation was perfomed in MWU with SCI and healthy controls. 
Results: WUSPI correlated with time after injury, duration of MWC use, USPRS total score and subcomponent scores. Patients with positive Hawkins - Kennedy and Speed tests had higher WUSPI scores. WUSPI was significantly higher in patients with a CSA of 35  or higher. Patients with the recommended elbow angle and rear axle-acromion distance had significantly lower WUSPI. AH distance, supraspinatus tendon thickness and occupation ratio did not differ significantly between groups. 
Conclusion: It is important to identify the risk factors associated with shoulder pain in order to prevent upper extremity dysfunction in individuals with SCI.  Findings of this study supports the notion that MWC recommendations regarding rear axle placement and elbow angle reduce shoulder pain. USPRS and CSA correlated with shoulder pain and can be used as surveillance or early diagnostic tools. However further studies are needed to fully comprehend the effect of AH distance and supraspinatus thickness measurements on shoulder kinematics and shoulder pain. 
Key words: Spinal Cord Injury, Shoulder, Pain, Manual Wheelchair User, Ultrasound