Kemoterapide kullanılan manuel ilaç hazırlama aparatlarının iş sağlığı ve güvenliği açısından incelenmesi
Examination of manual drug transfer devices used in chemoteraphy in terms of occupational health and safety
Yazar: KEZİBAN TANAĞARDIGİL
Danışman: PROF. DR. FATMA NİL ERTAŞ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Onkoloji = Oncology

Özet:
Kemoterapi, kanser hücrelerini yok etmek veya büyümesini kontrol altına almak için anti kanser ilaçlar kullanılarak yapılan tedavidir. Kemoterapi ilaç hazırlama ünitelerinde sağlık çalışanları, bu tehlikeli ilaçlara, kontamine havanın solunması veya kontamine yüzeylere, giysilere ve tıbbi ekipmanlara cilt ile teması yoluyla ilacın kullanım ömrü boyunca maruz kalabilmektedir. Kemoterapi ilaç hazırlama ünitelerinde kullanılan cihazlara göre bu maruziyet değerleri farklılık göstermektedir. ISOPP Sitotoksiklerin Güvenli Kullanılması Uygulama Standartları'nın koruma tedbirleri hiyerarşisindeki ikinci sırasına göre, kapalı sistem ilaç hazırlama aparatları sitotoksik hazırlama ve uygulama sırasında ilaç kontaminasyonunu önlemek için en etkili önlemdir. Dolayısıyla, tehlikenin izolasyonu ve kaynağında tutulması adımında kapalı sistem ilaç transfer aparatlarının kullanımı ve filtreli aparatların kullanımı ile oluşan mesleki maruziyetin karşılaştırılması büyük önem arz etmektedir. 
Tez kapsamında ilgili literatür bilgisi taranarak, kemoterapi tedavisinde kullanılan sitotoksik ilaçların hazırlama aşamasında kullanılan yöntemler ve malzemeler araştırılmış ve bu alanda çalışanların tehlikeli ilaç maruziyet yolları ve maruziyet sonuçları ile koruyucu tedbirler hakkında bilgi edinilmiştir. Deneysel aşamada ise, farklı ticari markalara ait ilaç hazırlama aparatları kullanılarak koku testleri ve flüoresans ölçümleri kullanılarak sızdırmazlık testleri yapılmıştır. Tam kapalı ilaç hazırlama sistemi olarak tanımlanan aparatlarla yapılan testlerde herhangi bir gaz kaçışı gözlenmemiş olup, aynı zamanda herhangi bir sıvı sızıntısı da tespit edilmemiştir. Elde edilen bilgiler bir bütün olarak değerlendirilip, ilaç transfer aparatı kullanımının etkinliği karşılaştırmalı olarak sunulmuştur.

Abstract:
Chemotherapy is treatment using anti-cancer drugs to destroy cancer cells or control their growth. Healthcare workers in chemotherapy drug preparation units may be exposed to these dangerous drugs during the lifetime of the drug by breathing contaminated air or by skin contact with contaminated surfaces, clothing and medical equipment. These exposure values differ according to the devices used in chemotherapy drug preparation units. According to the second rank in the hierarchy of protective measures of the ISOPP Safe Handling of Cytotoxic Practice Standards, closed system drug preparation apparatus is the most effective, preventive measure to avoid contamination during cytotoxic preparation and administration. Therefore, it is of great importance to compare the occupational exposure caused using closed system drug transfer devices and the use of filter devices in the step of isolating and keeping the hazard at its source.
Within the scope of the thesis, information about the methods and materials used in the preparation of cytotoxic drugs used in chemotherapy treatment was collected by scanning the relevant literature, and information was obtained about the dangerous drug exposure routes and exposure results of those working in this field and protective measures. At the experimental stage, odor tests were performed using drug preparation apparatus belonging to different trademarks and leak proofness tests were performed by using fluorescence measurements. No gas leakage was observed in the tests performed with the apparatus, which is defined as a fully closed drug preparation system, and no liquid leakage was detected at the same time. The information obtained was evaluated as a whole and the effectiveness of the use of the drug transfer apparatus was presented comparatively.