Yoğun bakımda malnutrisyon sıklığının belirlenmesi ve mortalite skorları kullanılarak malnutrisyonun mortalite üzerine etkisinin incelenmesi
Determining the prevalence of malnutrition in intensive care and examining the effects of malnutrition on mortality via using mortality scores.
Yazar: MİNA HIZAL
Danışman: PROF. DR. BENAN BAYRAKCİ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
AMAÇ: Malnutrisyon tüm dünyada halen önemli bir sağlık sorunu olmaya devam etmektedir. Hastanede takip edilen hastalar, yoğun bakım ihtiyacı olanlar başta olmak üzere malnutrisyon gelişimi açısından en riskli gruplardan birini oluşturur. Malnutrisyon kritik hasta çocukta bir çok farklı mekanizma ile hayati önem taşıyan organ komplikasyonlarına yol açarak morbidite ve mortalite artışına neden olmaktadır. Mortalite skorlama sistemleri çocuk ve erişkin yoğun bakım ünitelerinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada çocuk yoğun bakım ünitesine yatan hastalarda malnutrisyon sıklığını belirlemek, beslenme durumunun hastanede ve mekanik ventilatörde kalış süresine, biyokimyasal parametrelere etkisi olup olmadığını araştırmak amaçlanmıştır. Ayrıca malnutrisyonun yoğun bakım hastalarında mortalite riskini belirlemede bağımsız bir risk faktörü olup olmadığının gösterilmesi, klinik kullanımda olan skorlama sistemleriyle karşılaştırılarak prognostik öneminin belirlenmesi hedeflenmiştir. YÖNTEM: Bu çalışmaya Ocak 2012 ile Haziran 2014 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'ne kabul edilen hastalar dahil edildi. Geçmişe ait verilerine ulaşılabilen tüm hastalar (n=790) çalışmaya dahil edildi. Hastaların yaşı, cinsiyeti, vücut ağırlığı, boyu, mortalite, hastanede ve yoğun bakım ünitesinde yatış süresi, kronik hastalık varlığı, mekanik ventilatörde kaldığı gün sayısı, beslenmeye başlanma zamanı, tekrarlayan yatışı ve yatış anı biyokimyasal değerleri kaydedildi. PRISM III-24 ve PELOD değerleri yatış sonrası ilk 24 saat içerisinde kaydedilen en kötü değerler kullanılarak hesaplandı. Malnutrisyon belirteci olarak YGA, BGA, YGB, VKİ Z skorları kullanıldı. SONUÇLAR: Hastaların % 9.7'si izleminin ilk 28 gününde kaybedildi. 2 yaşından küçük hastalarda mortalite anlamlı olarak daha fazla bulundu (p<0.01). 2 yaşın altındaki hastalarda YGA Z skoru ve 2 yaşından büyük hastalar için VKİ Z skoru kullanılarak hesaplanan akut malnutrisyon sıklığı % 23.6 olarak bulundu. YGB Z skoru kullanılarak hesaplanan kronik malnutrisyon sıklığı % 28.7 olarak bulundu. Toplamda hastaların % 35.8'inde akut ve/veya kronik malnutrisyon tespit edildi. Malnutrisyon mortalite, mekanik ventilatörde kalış süresi, hastane ve yoğun bakım ünitesinde yatış süresi, PELOD skoru, PRİSM skoru ve hastaneye tekrar yatış ve bazı rutin laboratuvar değerleriyle anlamlı şekilde ilişkili bulundu. Enteral beslenmeye başlanma süresi ile mekanik ventilatöre bağlanma ve mortalite arasında anlamlı ilişki bulunudu (her ikisi için p<0.005). Tek değişkenli regresyon analizinde malnutrisyonun mortalite riskini 2.74 kat arttırdığı bulundu (p<0.001). Malnutrisyon, PRİSM skoru, PELOD skoru, mekanik ventilatöre bağlanma ve yoğun bakım yatış süresi kullanılarak yapılan çok değişkenli regresyon analizinde malnutrisyonun mortaliteyi belirlemede bağımsız bir risk faktörü olmadığı bulundu (OR: 1.46, p=0.14). TARTIŞMA: Malnutrisyonun ve ilişkili komplikasyonlarının çocuk yoğun bakım hastalarında mortaliteyi artıran birçok faktörün gelişmesine katkısı bulunmaktadır. Bununla beraber mortalite üzerine bağımsız bir risk faktörü olup olmadığının değerlendirilmesi için daha ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
BACKGROUND: Malnutrition continues to be a major health problem all over the world. Hospitalized patients especially those in need of intensive care are the ones with highest risk of developing malnutrition. Malnutrition in critically ill children leads to complications with many different mechanisms thereby leading to increased morbidity and mortality. Mortality scoring systems are widely used in both children and adult intensive care units. In this study, we aimed to determine the prevalance of malnutrition in patients admitted to the pediatric intensive care unit and the effect of nutritional status on mechanical ventilation, hospital stay length and the biochemical parameters. In addition, we aimed to demonstrate malnutrition as an independent risk factor for mortality risk in ICU and determine its prognostic significance by comparison with mortality scores actively used on clinical grounds. METHOD: In this study patients admitted to the Hacettepe University Faculty of Medicine, Ihsan Dogramaci Children Hospital, Pediatric Intensive Care Unit between January 2012 and June 2014 were included. All patients with available medical records (n=790) were included in the study.  The patients' age, gender, body weight, mortality, length of hospital and intensive care unit stay, presence of chronic disease, mechanical ventilation duration, initiation time of feeding, recurrent hospitalization and biochemical values ​​were recorded. PRISM III-24 and PELOD values ​​recorded in the first 24 hours after admission were calculated using the worst values​​. WFA, HFA, WFH, BMI Z scores were used as indicators of malnutrition. RESULTS:  9.7% of patients died in the first 28 days of follow-up. Mortality in patients younger than 2 years old were found significantly more (p<0.01). Frequency of acute malnutrition was found to be 23.6% when assesed with WFA Z scores in patients under the age of 2 and BMI Z scores over the age 2.  Prevalence of chronic malnutrition was found to be 28.7% calculated via HFA Z scores. Acute and/or chronic malnutrition were detected in 35.8% of patients. Malnutrition significantly correlated with mortality, duration of mechanical ventilation, hospitalization and intensive care unit length of stay, PELOD score, PRISM score and hospital readmission, and some routine laboratory values. Initiation of enteral nutrition and mechanical ventilation were found to be  significantly relating with mortality (Both p<0.005). In univariate regression analysis, malnutrition was found to increase mortality risk 2.74 times (p<0.001).  Multivariate regression analysis  using malnutrition, PRISM score, PELOD score, mechanical ventilation and intensive care unit length of stay showed that malnutrition was not an independent risk factor determining mortality (OR: 1.46, p=0.14). CONCLUSION: Malnutrition and related complications contribute to many factors that increase mortality in critically ill children. However, to determine whether malnutrition is an independent risk factor for mortality  or not further studies are needed.