Doğum sırası ve başarı arasındaki ilişki:Bir alan araştırması
Relationship between birth order and achievement:A field study
Yazar: MERVE AY
Danışman: PROF. DR. TEKİN AKGEYİK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Başarı = Success ; Doğum = Delivery ; Doğum sırası = Birth order

Özet:
Doğum sırası çalışmaları, Adler (1920)'den günümüze, artan bir akademik ilgi görmüştür. Son yıllarda akademisyenlerin bir kısmı, doğum sırasının zekaya, kariyer tercihlerine ve başarıya olan katkısını incelemiştir.  Bu araştırmada, bir kamu kurumunda görevli 120 katılımcının doğum sırası ile başarı göstergeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkeni akademik başarıdır. Başarı kriterleri olarak; KPSS (Kamu Personeli Seçme Sınavı), ALES (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı), AGNO (Ağırlıklı Genel Not Ortalaması) ve yabancı dil (İngilizce) puanları dikkate alınmıştır. Bağımsız değişken ise doğum sırasıdır. Doğum sırası, 3 kategoride tanımlanmıştır: İlk çocuk, ortanca çocuk ve son çocuk. Bu araştırmada ayrıca aile büyüklüğü, ailedeki sıralama, ebeveyn eğitim düzeyi, cinsiyet, burç ve mezun olunan fakülte değişkenlerinin de başarı ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. İlk olarak değişkenler için tanımlayıcı istatistikler sunulmuş, ardından değişkenlerin birbirleriyle ve KPPS, ALES, AGNO ve yabancı dil bağımlı değişkenleri ile ilişkisinin yönü ve şiddetini tespit edebilmek için korelasyon analizi yapılmıştır. Daha sonra değişkenlerin başarıya katkısını belirlemek için regresyon analizi ve birden fazla değişkenin akademik başarı üzerindeki ortak etkisini ölçmek amacıyla iki yönlü varyans analizleri uygulanmıştır. Bu analizlerin sonucunda ilk doğan kadınlar diğerlerine göre daha başarılı görülse de doğum sırası ile başarı arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.


Anahtar Kelimeler: Doğum sırası, başarı, yaş, cinsiyet, burç, kardeş sayısı, anne ve baba eğitim düzeyi.

Abstract:
Birth order studies have received an increasing academic interest since Adler (1920). During the last several decades a number of researchers have investigated the influence of birth order, contributing to the intelligence, career preferences and success. This study investigated the relationship between birth order and achievement of 120 participants working in a public institution. The dependent variable of the study is academic achievement. Success criterions are KPSS (Public Personnel Selection Examination), ALES (Academic Personnel and Postgraduate Education Entrance Exam), GPA and foreign language (English) scores. The independent variable is birth order. Birth order is identified as three descriptive categories: First child, middle child and last child. statistics were presented for variables. This study also aims to identify the relationship between family size, sibsize, parent educational level, gender, horoscope, faculty and achievement.  Firstly, descriptive statistics for the variables are presented. Then, a correlation analysis was made in order to get information about the direction and intensity of variables' relationship both with each other and with the dependent variables (KPSS, ALES, Foreign language and GPA points). A regression analysis was made in order to determine the contribution of variables to achievement, and a univariate analysis was made in order to measure common effects of two or more variables on academic achievement. As a result of this analysis, the first-born women has been observed more successful than others. But, a statistically significant correlation was not found between the success and birth order.



Keywords: Birth order, achievement, age, gender, horoscope, family size, sibsize, parent educational level.