Asgari ücret: Türkiye için yeni bir model
Minimum wage: A New model for Türkiye
Yazar: BAŞAK BOZDEMİR
Danışman: PROF. DR. UMUT ÇAKMAK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Asgari ücret, ekonomik ve sosyal bir politika aracı olarak işçilere insan onuruna yakışır bir hayat standardı sağlarken istihdamın korunmasını hedeflemektedir. Ayrıca, asgari ücret, birçok ekonomik değişkeni etkileyen, mali ve sosyal yardımların belirlenmesinde kullanılan temel bir unsur haline gelmiştir. Ülkelerin gelişmişlik düzeylerinin kıyaslanmasında dahi kullanılan parametrelerden biri durumundadır. Her ülkenin ekonomik ve sosyal koşullarına özgü bir asgari ücret sistemi şekillenmiş bulunmaktadır. Türkiye'de asgari ücret ilk kez 1936 yılında İş Kanunu'nda düzenlenmiş olmakla birlikte, ilk uygulama 1951 yılında gerçekleşmiştir. Bu düzenlemelerin üzerinden geçen seksen yıla yakın sürede birçok değişiklik yapılmış olmasına rağmen, asgari ücret sistemine yönelik eleştirilerin devam ettiği görülmektedir. Bu kapsamda, Türkiye'deki asgari ücret sisteminin bir reforma ihtiyacı bulunduğu görülmektedir. Çalışmada, dünyada ve Türkiye'de asgari ücretin ortaya çıktığı, değiştiği ve geliştiği dönemler ayrıntılı olarak ele alınmaktadır. Farklı asgari ücret sistemlerinin uygulandığı ülkeler incelenerek Türkiye için uygulanabilecek unsurlar araştırılmıştır. Türkiye'deki asgari ücret düzeyi, AB ve OECD ülkeleri ile ekonomik değişkenler aracılığıyla karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın amacını, Türkiye'deki asgari ücret sisteminin olumsuz yönlerini tarafsız bir şekilde tespit etmek ve uluslararası düzenlemelerle uyumlu şekilde Türkiye için yeni bir model önerisinde yer alması gereken unsurları belirlemek oluşturmaktadır. Asgari ücret sisteminin başarılı şekilde uygulanabilmesi için işçi ve işveren taraflarının uygulanacak politikayı benimsemeleri önemlidir. Bu kapsamda, Türkiye'de asgari ücret sisteminde yapılacak bir reformda, işçi ve işverenler ile birlikte kamu kesiminin uzlaşı içerisinde olduğu bir model önerilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada yeni çalışmalara katkı sunabilecek somut politika önerileri ve temel ilkeler ortaya konmuştur.

Abstract:
The minimum wage, as an economic and social policy tool, aims to provide employee a decent standard of living while protecting employment. In addition, the minimum wage has become a fundamental component used in determining financial and social aid, affecting many economic variables. It is even one of the parameters used in comparing the development levels of countries. A minimum wage system specific to the economic and social conditions of each country has been shaped. Although the minimum wage in Turkey was first regulated in the Labour Law in 1936, the first implementation took place in 1951. Although many changes have been made in the nearly eighty years since these regulations were introduced, it is seen that criticism against the ongoing minimum wage system continues. In this context, it is seen that the minimum wage system in Turkey needs a reform. The periods in which the minimum wage emerged, changed and developed in the world and in Turkey are discussed in detail in the study. Countries where different minimum wage systems are implemented were examined and components that could be applied to Türkiye were investigated. The minimum wage level in Turkey has been evaluated comparatively with EU and OECD countries through economic variables. The aim of the study is to objectively identify the negative aspects of the ongoing minimum wage system in Turkey and to determine the components that should be included in a new model proposal for Türkiye in line with international regulations. For the minimum wage system to be implemented successfully, it is important to be adopted to this policy from the employee and employer parties. In this context, in a reform to be made in the minimum wage system in Turkey, it is aimed to propose a model in which employee and employers, together with public sector come to a consensus. In the study, concrete policy proposals and basic principles that can contribute to new studies have been put forward.