Profesyonel futbolda fauller ve saldırganlık teorileri bakımından değerlendirilmesi
Fouls in professional football and their evaluation in terms of aggressiveness theories
Yazar: HAYRETTİN GÜMÜŞDAĞ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM YILDIRAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Spor = Sports

Özet:
130 ÖZET Bu araştırmanın amacı; profesyonel futbol müsabakalarında yapılan faullerin saldırganlık teorileri bakımından değerlendirilmesini yapmaktır. Bu araştırmada 2000-2001 sezonunda Türkiye 1. Süper Liginde mücadele eden 18 takıma ait, videoya kaydedilmiş 17 müsabaka oluşturmuştur. Müsabakanın analizinde oyun gözlem formu hazırlanarak, faulün gerçekleştiği zaman, mekan, faulün gerçekleştiği anda müsabakanın skoru, faulü gerçekleştiren ve faule maruz kalan oyuncunun oyun içindeki mevkileri, faulün gerçekleştiği andaki aksiyonu, gerçekleştirilen faullerin kategorileri, gerçekleştirilen faullerin iç ya da dış sahada yapılması ve hakemin gerçekleştirilen faullere vermiş olduğu kart türleri göz önüne alınarak değerlendirmeye alınmıştır. Bu tespitlerle birlikte genellikle sporda görülen enstrümantal (araçsal) ve düşmanlık (hostile) içeren saldırgan davranışlar ve daha çok sporcuların saldırgan davranışlarına neden olduğu düşünülen içgüdü, hayal kırıklığı-engellenme ve sosyal öğrenme teorileri bakımından ilişkileri değerlendirildi. Araştırmada kullanılan 17 maça ait video görüntülerinin analizinde "SPSS 11.0" istatistik paket bilgisayar programından yararlanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde frekans ve yüzde dağılımları bulunmuş, iki grup arasında anlamlı bir farkın olup olmadığına t-testi ile, Anova ile test edilen çoklu gruplar arasındaki anlamlılık, Tukey HSD testi ile de anlamlı farkın hangi gruplar arasında olduğunun belirlenmesinde, ayrıca gruplar arasında anlamlı bir ilişki bulunup bulunmadığına Ki-kare (x2) testi ile bakılmıştır. Araştırmada yapılan testler için131 p=0.05 anlamlılık düzeyi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, insan psikolojisinde var olan saldırganlığın profesyonel futbol müsabakalarındaki faullere yansıdığı görülmüştür. Futbolcuların saldırgan davranış göstermelerinin nedeninin çoğunlukla hayal kırıklığı- engellenme ve sosyal öğrenme teorileri çerçevesinde taktiksel amaçlı yani enstrümantal olduğu, faullerin bir araç olarak kullanıldığı, oyuncuların antrenörlerinin etkisinde kaldıkları ve Önceden öğrenmiş oldukları davranışları müsabakalarda sergiledikleri görülmüştür. Faulsüz futbol maçı yoktur, fauller, futbolun gerçeklerinden biridir. Çünkü futbol hem bir takım oyunudur hem de rakip oyuncuyla fiziksel mücadele ve temasa müsaade eder. Özellikle profesyonel müsabakalarda, maçın kazanılması sonucu elde edilen maddi ve manevi kazançlar oyuncuların davranışlarını zaman zaman kontrol etmelerini engellemekte, amacına ulaşamayınca enstrümantal (taktik) ve hostile (düşmanca) saldırgan davranışlar sergilemekte yada gerek antrenörün gerekse seyirci ve basının aşın baskısı sonucu birebir mücadelede rakibini sakatlamaya yönelik hareketler yapabilmektedir. Buna bağlı olarak ta öğrenilmiş bir davranış olması, saldırganlığın sosyal öğrenme- saldırganlık teorisiyle örtüşmektedir.

Abstract:
132 ABSTRACT The purpose of this study was to determine fouls committed in professional football matches in relation to aggressiveness theories. Seventeen matches from Turkish Super 1st Division Football League in 2000-2001 season were selected to analyze for this study. Match observation form was prepared by the researcher to analyze matches from video records. Observation form included time of fouls committed, place of fouls committed, position of players who was committed to foul, score of match when foul committed, action of player during foul, category of fouls, away game or home match, whether or not referee punish the players by yellow or red card for foul. In addition to these categories the findings were also analyzed according to sport related instrumental and hostile aggressive behavior categories and fundamental aggressiveness theories; instinct, disappointment, social learning theories which were accepted as main reasons of players' aggressiveness. "SPSS 1 1.0" statistical analysis program was used to analyze data obtained from 17 match video records. Data were analyzed by using frequency distribution, percentage, Independent Samples oft-test was applied to find group differences and also Chi-square statistics was applied to find relationship between groups. Tukey HSD test was used to find sources of differences between groups. Significance level.05 was used while testing hypothesis. As a conclusion of the study, reflection of aggressive behavior of human being which were part of human psychology were seen in fouls committed during133 football matches. Most common reason of players fouls committed during football matches were mostly related to tactical reasons which were related to instinct, disappointment, social learning aggressiveness theories. Generally players were affected by their coach and presented previously learned aggressive behavior during game. There were no football matches without fouls committed and fouls were one of the realities of this game. Because football is a team sport and players physical contact with opponents were permitted during match. Especially economical and spiritual benefits of winning football match sometimes acting as a major reason for instrumental and hostile aggressive behavior of the players, and pressure of supporters and coach during match might cause aggressive behaviors and fouls committed might have resulted serious injuries of the opponent player. In relation to this, aggressiveness as a learned behavior matched with social learned- aggressiveness theory.