Non-geriatrik diyabetik hastalarda kognitif fonksiyon ve mikronütrient düzeyi ilişkisi
The relationship of cognitive functions and micronutrient levels in non-geriatric patients with diabetes mellitus
Yazar: EMRE CEM GÖKÇE
Danışman: DOÇ. DR. FERAY AKBAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Giriş: Diyabet, dünya genelinde hızla artan kronik bir hastalıktır ve sadece kan şekeri kontrolü ile sınırlı olmayan bir dizi komplikasyonla ilişkilendirilmiştir. Son yıllarda, diyabetin kognitif fonksiyonlar üzerindeki etkisi bu açıdan önemli bir araştırma konusu olmuştur. Burada, non-geriatrik diyabetik bireylerde kognitif fonksiyonlar ile mikronütrient düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. 

Metod: Çalışmaya dahil etme ve hariç tutma kriterlerine göre (Çalışmaya dahil etme kriterleri: 18-65 yaş arası ve tip 2 DM tanılı olmak, Malabsorbsiyon sendromu, Kronik/Akut ağır hastalığı veya Geçirilmiş mide-barsak operasyonu bulunmamak; Çalışmadan hariç tutma kriterleri: Demans/Parkinson/Geçirilmiş SVO  tanısı/psikiyatrik hastalığı olmak, Kognitif fonksiyonları etkileyecek ilaç veya araştırılan mikronütrientleri içiren preparat alıyor olmak) 75 kadın, 45 erkek, toplam 120 hasta alındı. Hastaların kognitif fonksiyonları Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği ile değerlendirildi (21 puan ve üzeri normal, 21 puan altı yetersiz). Tüm hastalara Açlık Kan Şekeri, HbA1c, Üre, Kreatinin, AST, ALT, Total protein, Albümin, Demir, Çinko, Magnezyum, Kalsiyum, B12 vitamini, Folik asit, A vitamini, C vitamini, E vitamini ve D vitamini düzeyleri bakıldı. Kognitif fonksiyon bozukluğu olan ve olmayan hastalar sınıflandırılarak mikronütrient düzeyleriyle ilişkileri SPSS istatistiksel analiz yöntemiyle değerlendirildi.

Bulgular: Çalışmaya 75 kadın, 45 erkek, toplam 120 hasta dahil edildi. Yaş ortalaması 53.0± 8.4 yıldı.  Hastaların %50'sinde kognitif fonksiyon bozukluğu mevcuttu. Yaş, cinsiyet ve kognitif fonksiyon bozukluğu değişkenlerine göre AKŞ, HbA1c, Üre, Kreatinin, AST, ALT, Total Protein, Folik Asit, A Vitamini, C Vitamini, E Vitamini düzeylerinde istatiksel olarak anlamlı farklılık bulunmadı.  Albümin, Demir, Çinko, Magnezyum, Kalsiyum, B12 Vitamini, D Vitamini düzeyleri kognitif fonksiyon bozukluğu olan grupta, kognitif fonksiyon bozukluğu olmayan gruba göre anlamlı olarak daha düşüktü. Kognitif fonksiyon bozukluğu olan ve olmayan hastaları ayırmada; tek değişkenli modelde Albümin, Demir, Çinko, Magnezyum, Kalsiyum, B12 Vitamini, D vitamini değerleri; çok değişkenli modelde Albümin, Demir, Magnezyum, Kalsiyum, B12 Vitamini değerleri etkili saptandı. 

Sonuç: Bu araştırma, non-geriatrik diyabetik hastalarda kognitif fonksiyonlar ile mikronütrient düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Diyabet yönetimi sırasında mikronütrient düzeylerinin taranması ve eksikliklerin uygun şekilde replasmanı, kognitif fonksiyonların korunması ve iyileştirilmesi için önem taşır. 

Anahtar Kelimeler: Tip 2 Diabetes Mellitus, Kognitif Fonksiyon Bozukluğu, Mikronütrientler

Abstract:
Introduction: Diabetes is a rapidly increasing chronic disease worldwide and has been associated with a range of complications not limited to blood glucose control. In recent years, the impact of diabetes on cognitive functions has been an important research topic in this respect. Here, we aimed to examine the relationship between cognitive functions and micronutrient levels in non-geriatric diabetic individuals. 

Method: According to the inclusion and exclusion criteria (Inclusion criteria: Being between 18-65 years of age and diagnosed with type 2 DM, not having malabsorption syndrome, chronic/acute severe disease or previous gastrointestinal operation; Exclusion criteria: Dementia/Parkinson's/Past CVO diagnosis/psychiatric illness, taking medications that may affect cognitive functions or taking preparations containing the investigated micronutrients) 75 women, 45 men, a total of 120 patients were included. Cognitive functions of the patients were evaluated with the Montreal Cognitive Assessment Scale (21 points and above normal, below 21 points insufficient). Fasting blood glucose, HbA1c, urea, creatinine, AST, ALT, total protein, albumin, iron, zinc, magnesium, calcium, vitamin B12, folic acid, vitamin A, vitamin C, vitamin E and vitamin D levels were measured in all patients. Patients with and without cognitive dysfunction were classified and their relationships with micronutrient levels were evaluated by SPSS statistical analysis method.

Results: A total of 120 patients, 75 women and 45 men, were included in the study. The mean age was 53.0± 8.4 years.  Cognitive dysfunction was present in 50% of the patients. There were no statistically significant differences in the levels of LWH, HbA1c, Urea, Creatinine, AST, ALT, Total Protein, Folic Acid, Vitamin A, Vitamin C, Vitamin E according to age, gender and cognitive dysfunction variables.  Albumin, Iron, Zinc, Magnesium, Calcium, Vitamin B12, Vitamin D levels were significantly lower in the group with cognitive dysfunction than in the group without cognitive dysfunction. Albumin, Iron, Zinc, Magnesium, Calcium, Vitamin B12, Vitamin D levels in univariate model and Albumin, Iron, Magnesium, Calcium, Vitamin B12 levels in multivariate model were effective in differentiating patients with and without cognitive dysfunction. 

Conclusion: This study shows that there is a significant relationship between cognitive functions and micronutrient levels in non-geriatric diabetic patients. Screening of micronutrient levels and appropriate replacement of deficiencies during diabetes management is important for the protection and improvement of cognitive functions. 

Keywords: Type 2 Diabetes Mellitus, Cognitive Dysfunction, Micronutrients