Çevrimiçi grupla bilinçli farkındalık temelli bilişsel müdahale programının postpartum dönemdeki kadınların obsesif kompülsif belirti düzeylerine etkisi
The effect of a mindfulness-based cognitive intervention program with an online group on the levels of obsessive compulsive symptoms of women in postpartum period
Yazar: DİDAR KARAKAŞ İNCE
Danışman: PROF. DR. SATI DEMİR
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing

Özet:
Bu çalışma, çevrimiçi grupla bilinçli farkındalık temelli bilişsel müdahale programının (BFTBMP) postpartum dönemdeki kadınların obsesif kompülsif belirti düzeylerine etkisinin değerlendirilmesi amacıyla randomize kontrollü olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma, 5 Aralık 2022 ile 3 Mayıs 2023 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırma örneklemi PI-R'na göre subklinik grupta olan postpartum dönemdeki kadınlardan oluşturulmuştur. Araştırmanın örneklemini içleme kriterlerini sağlayan ve blok randomizasyon yöntemi ile belirlenen deney (n=30) ve kontrol grubu (n=30) olmak üzere toplam 60 kadın oluşturmuştur. Çalışma deney grubu 29 kişi ve kontrol grubu 29 kişi olmak üzere 58 kişi ile tamamlanmıştır. Deney grubuna üç grup şeklinde haftada bir gün, ortalama 60 dakika süren, toplam altı oturumdan oluşan bilinçli farkındalık temelli bilişsel müdahale programı uygulanmıştır. Kontrol grubuna ise herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Deney ve kontrol grubu program öncesi (ön test), program sonrası (son test) ve üç ay sonrasında (izlem) "Kişisel Bilgi Formu", "Padua Envanteri Uyarlanmış (PI-R) Kısa Formu" ve "Postpartum Dönemde Annelerin Bebek Bakımına Yönelik Obsesif Kompülsif Davranışları Ölçeği" ile değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde, Ki–kare testi, t-testi, Mann Whitney U testi, Dunn testi, Friedman testi ve Robust ANOVA yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada deney ve kontrol grubunun ön test ve son test, ön test ve izlem ölçümleri arasında obsesif kompülsif belirti düzeyleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0,05). Deney ve kontrol grubu içerisinde "Padua Envanteri Uyarlanmış (PI-R) Kısa Formu" ve "Postpartum Dönemde Annelerin Bebek Bakımına Yönelik Obsesif Kompülsif Davranışları Ölçeği" ön test- izlem testleri puan ortalamaları açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmaktadır (p<0,05). Çalışmamızda kontrol grubundaki annelerde de OKB' nin azalmış olması dikkate alınarak bu durumda rol oynayan faktörlerin neler olabileceğini ortaya koyan çalışmaların yapılması önerilmektedir. Uygulanan program çevrimiçi platformda gerçekleştirilmiştir. Bilinçli farkındalık temelli bilişsel müdahale programının yüz yüze ortamda uygulanması önerilmektedir.

Abstract:
This study was carried out with a randomized controlled method to evaluate the effect of mindfulness-based cognitive intervention program with an online group on the obsessive-compulsive symptom levels of women in the postpartum period. The study was carried out between 5 December 2022 and 3 May 2023. The research sample was composed of postpartum women who were in the subclinical group according to PI-R. The sample of the study consisted of a total of 60 women, including the experimental (n=30) and control group (n=30), who met the inclusion criteria and were determined by the block randomization method. The study was completed with 29 people in the intervention group and 29 people in the control group. In the experimental group, a mindfulness-based cognitive intervention program consisting of six sessions in total, lasting 60 minutes, was applied once a week in three groups. No intervention was carried out with the control group. Experimental and control groups were evaluated with the "Personal Information Form", "Padua Inventory Adapted (PI-R) Short Form" and "The Scale of Obsessive Compulsive Behaviors of Mothers for Baby Care in the Postpartum Period" before the program (pre-test), after the program (post-test), and after three months (follow-up). Chi-square test, t-test, Mann Whitney U test, Dunn test, Friedman test and Robust ANOVA method were used to evaluate the data. In the study, no statistically significant difference was found between the pretest and posttest, pretest and follow-up measurements of the experimental and control groups in terms of obsessive-compulsive symptom levels (p>0.05).There is a statistically significant difference between the experimental and control groups in terms of the mean scores of the "Padua Inventory Adapted (PI-R) Short Form" and the "Scale of Obsessive Compulsive Behaviors of Mothers in the Postpartum Period for Baby Care" pretest-follow-up tests (p<0.05). Considering the decrease in OCD in the mothers in the control group in our study, it is recommended to conduct studies that reveal the factors that may play a role in this situation. The implemented program was carried out on the online platform. It is recommended that the mindfulness-based cognitive intervention program be implemented in a face-to-face environment.