Özdeş olmayan paralel makinelerle akış tipi çizelgeleme problemi için optimizasyon modeli
Optimization model for flow shop scheduling problem with unrelated parallel machines
Yazar: EGE CİHANGİR
Danışman: DOÇ. DR. URAL GÖKAY ÇİÇEKLİ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Sayısal Yöntemler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Genetik algoritma tekniği = Genetic algorithm technique ; Optimizasyon = Optimization ; Optimizasyon modelleri = Optimization models ; Paralel makineler = Parallel machines ; Çizelgeleme = Scheduling ; Çizelgeleme modeli = Scheduling model ; Üretim çizelgelemesi = Production scheduling

Özet:
Son yıllarda meydana gelen paradigmal değişimlerle birlikte üretim sektöründe rekabet artmaktadır. Kişiye özel kitlesel üretim bakış açısının gelişmesiyle değişen müşteri ihtiyaçlarına hızlı cevap verebilmek önemli bir unsur olmuştur. Bu sebeple işletmeler operasyonlarını düşük maliyetli ve esnek şekilde kurgulamak istemektedirler.
Rekabetin yüksek olduğu ortamda müşterinin isteklerine çevik bir şekilde cevap vermek için üretim planlama faaliyetleri kritiktir. Kaynakların en doğru şekilde kullanılmasını, zamanında ve doğru ürünün müşteriye teslim edilmesini sağlayacak olan çizelgeleme ile verimlilik artışı hedeflenmektedir. Ürün çeşitliliği, ürünün makine parkurundaki farklı rotaları, değişen işlem süreleri ve termin tarihleri çizelgeleme faaliyetlerini zorlaştırmaktadır. Çizelgeleme problemlerinde bunlara ek olarak, tezgah hazırlık zamanları ve ürün taşımaları gibi farklı parametreler de eklendiğinde problem daha da karmaşık bir hale gelmektedir.
Çizelgeleme problemi barındırdığı çeşitli unsurlarla çözülmesi zor ve zaman tüketen bir yapıdadır. Bu tez çalışmasında gerçek verilere dayalı bir çizelgeleme problemi için çözüm önerisi sunulmuştur. Özdeş olmayan paralel makinelerle akış tipi çizelgeleme probleminde, termin tarihinden önce siparişlerin tamamlanması hedeflenmiştir. Üretimin her bir aşamasında farklı sayıda makine bulunmakta, her siparişin işlem göreceği makineler bilinmekte ve bu makinelerdeki işlem süreleri birbirinden farklılık gösterebilmektedir. Ayrıca üründen ürüne geçişlerde tezgah hazırlık süreleri bulunmakta ve ürünler aşamalar arası arabalar ile taşınmaktadır. Bu problem için bir metasezgisel algoritma önerilmiş ve sonuçlar paylaşılmıştır.

Abstract:
With the paradigmal changes that have occurred in recent years, competition in the production sector is increased. With the development of a personalized mass production perspective, being able to respond quickly to changing customer needs has become an important factor. For this reason, businesses want to structure their operations in a low-cost and flexible way.
In a highly competitive environment, production planning activities are critical to respond to customer requests in an agile manner. Efficiency increase is aimed with scheduling, which will ensure that resources are used in the most correct way and that the right product is delivered to the customer on time. Product diversity, different routes of the product in the machine park, changing processing times and deadlines make scheduling activities difficult. In scheduling problems, the problem becomes more complicated when additional parameters such as machine setup times and product transports are added.
The scheduling problem is a difficult and time-consuming structure to solve with its various elements. In this thesis, a solution proposal is presented for a scheduling problem based on real data. In the flow shop scheduling problem with unrelated parallel machines, it is aimed to complete the orders before the deadline. There are different numbers of machines at each stage of production, and the processing times in these machines may differ from each other. In addition, there are preparation times in the transition from product to product, and products are transported by trolleys between stages. A metaheuristic algorithm is proposed for this problem and the results are shared.