Farabi'de siyaset-ahlak ilişkisi
Relationship between politics and ethics
Yazar: MÜNEVVER MÜCAHİDE YILMAZ
Danışman: Y.DOÇ.DR. ŞABAN HAKLI
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Din = Religion

Özet:
İslam felsefesinde siyaset-ahlak ilişkisine dair ilk sistemli çalışmayı yapanFârâbû'dir. Fârâbû siyaset ve ahlak ile ilgili görüşlerinde klasik Yunanfelsefesinden etkilenmekle birlikte bu konuda orijinal görüşleri olan birfilozoftur.Fârâbû, bilimsel felsefeden farklı olarak kuramsal felsefenin yaklaşımıçerçevesinde metafizik nitelikli felsefe sistemi kurmuştur. Bugün kendilerinehas bilim sıfatıyla özerkliklerini ilan eden siyaset ve ahlak Fârâbû'ninfelsefesinde birbirleriyle iç içe bir görüntü sergiler. Fârâbû'nin siyaset ve ahlakarasında kurmuş olduğu bütünleştirici tutumla amaçladığı, mutlu birey, halkımutlu devlet hatta milletleri mutlu olan bir dünyadır. Ne var ki mutluluğaulaşmanın belli kuralları vardır. Bireyin mutlu olmasının kurallarını ?ahlak ilmi?belirlerken, bireyi ve toplumu mutluluğa götürecek durumları ?siyaset ilmi?belirlemektedir. Bu anlamda siyasal hayat, ahlaki hayatıngerçekleştirilmesinin zorunlu şartıdır. Bununla birlikte, Fârâbû, devletin kökeni,toplumların sınıflandırması, devlet başkanı ve özellikleri, ahlakın geliştirilipeğitilmesi, mutluluk ve fazilet gibi konular üzerinde orijinal görüşler ilerisürmüştür.Pozitivist bilim anlayışı ve Machiavelli'nin siyasal alanda hem teorik hempratik olarak karşılık bulması günümüz siyaset anlayışını oldukçakarmaşıklaştırmıştır. Böyle bir ortamda, Fârâbû'nin siyaset-ahlak arasındakurmuş olduğu bütünleştirici tutumu, günümüz siyaset uygulamalarındaahlaki bir temel oluşturması için düşünen zihinlere ilham olacak niteliktedir.

Abstract:
It is Fârâbû who did the first systematic study about the relationshibetween politics and ethics at Islamic philosophy. Although Fârâbû wasinfluenced from classical Greek philosophy he had his own opinions on thismatter.Fârâbû established a metaphysical philosophical system within theframework of the theoretical philosophic approach that is different fromscientific philosophy. Politics and ethics that have declared their autarchieswith their own scientific disciplines are nested at Fârâbû?s philosophy. WhatFârâbû aimed with supplemental attitude between politics and ethics is ahappy individual, a state with its happy folks and even a world that havehappy nations. However, reaching happiness has its own rules. The rules forindividual?s happiness are determined by the science of ethics. On the otherhand, the conditions that will lead the society to the happiness aredetermined by the science of politics. In this context, political life is themandatory requirement to realize ethical life Nonetheless Fârâbû assertedsome original visions about the source of state, classification of societies, thehead of state and his qualifications, happiness and virtue.Positivist science understanding and the acceptance of Machiavelli inpolitics both theoretically and practically have complicated today?s politicalunderstanding. Fârâbû?s approach towards politics and ethics will inspire theones who try to constitute an ethical basis for political applications.