Diyabetli çocukların okulda yaşadıkları sorunlar ve algıladıkları sosyal desteğin metabolik kontrolleri üzerine etkisi
The effects of diabetes children on the metabolic controls of school problems and perceived social support
Yazar: PELİN YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NESRİN ŞEN CELASİN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; Okullar = Schools ; Sosyal destek = Social support ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Araştırma, diyabetli çocukların okulda yaşadıkları sorunlar ve algıladıkları sosyal desteğin metabolik kontrolleri üzerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve yöntem: Tanımlayıcı tipte olan araştırma, Tepecik Eğitim Araştırma Hastanesi Endokrinoloji Polikliniğine Mayıs 2017 - Şubat 2018 tarihleri arasında, başvuran 10-18 yaş aralığındaki 131 çocuk/ergen ile yürütülmüştür. Araştırmada, diyabetli çocukların ve ailelerinin mevcut durumunu tespit etmek amacıyla Tanıtıcı Bilgi Formu, diyabetli çocukların okulda yaşadıkları sorunları belirlemek amacıyla Okulda Yaşanan Engeller/Sorunlar Formu ve algıladıkları sosyal destek düzeyini ölçmek amacıyla Algılanan Sosyal Destek Ölçeği kullanılmıştır. 
Bulgular: Araştırma kapsamına alınan diyabetli çocuk/ergenlerin; Algılanan Sosyal Destek Ölçeğinden alınan toplam ortalama puanın (X=136.641±8.754) ve algıladıkları sosyal desteğin yüksek olduğu saptanmıştır. Algılanan Sosyal Destek Ölçeği toplam puanı ile HbA1c değeri arasında orta düzeyde ve ters yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır, diyabetli çocukların algıladıkları sosyal destek arttıkça HbA1c değerlerinin düşmekte olduğu görülmektedir (r= -0.466 p=0.000<0,001). Araştırmaya alınan diyabetli çocuk/ergenlerin okulda yaşadıkları sorunların metabolik kontrolü üzerine etkisine ilişkin bulgular incelendiğinde; diyabetli çocuk/ergenlerin okulda en fazla "Ara öğün" ve "Kan şekeri ölçümü" ile ilgili sorun yaşadıkları ve belirtilen bu parametrelerle son ölçülen HbA1c değeri puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptanmıştır (sırasıyla; p=0,004, p=0,000, p<0,05).
Sonuçlar: Araştırmada, diyabetli çocukların okulda yaşadıkları sorunlar ve algıladıkları sosyal desteğin metabolik kontrolleri üzerine etkisinin olduğu sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Diyabet, Tip 1 Diyabet, Okulda Diabet Yönetimi, HbA1c, Sosyal Destek, Algılanan Sosyal Destek

Abstract:
Objective:  The aim of this study was to investigate the effects of school children with diabetes on their metabolic control.
Material and method: The descriptive study was carried out with 131 children / adolescents aged 10-18 years, who applied to the Endocrinology Outpatient Clinic of Tepecik Training and Research Hospital between May 2017 - June 2018. In order to determine the current situation of children with diabetes and their families, the Identity Information Form, the School Barriers/Problems Form and the Perceived Social Support Scale were used to measure the perceived social support level of children with diabetes.
Findings: The study included children/adolescents with diabetes; It was found that the total average score and perceived social support from the Perceived Social Support Scale were high (X=136.641±8.754). There was a moderate and inverse relationship between the perceived Social Support Scale total score and HbA1c value, and HbA1c values decreased as the perceived social support increased in children with diabetes (r= -0.466 p=0.000<0.001). When the findings related to the effects of diabetes children/adolescents on metabolic control of school problems were examined; It was found that children/adolescents with diabetes had the most "snack-related" and "blood glucose measurement" problems at school and there was a statistically significant difference between these parameters and the mean HbA1c value score (respectively; p= 0.004, p= 0,000, p <0.05)
Conclusion: In the study, it was concluded that children with diabetes have an impact on metabolic control of problems and perceived social support.
Key words: Diabetes, Type 1 Diabetes, Diabetes Management in School, HbA1c, Social Support, Perceived Social Support