Ramotoid artrit ve ailesel akdeniz ateşi hastalıklarında oksidan statü
Oxidant status in rheumadoid arthritis and familian mediterranean fever diseases
Yazar: SAVAŞ GÜZEL
Danışman: PROF.DR. ARZU SEVEN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
ÖZETGüzel, S: (2006). Romatoid artrit (RA) ve Ailesel Akdeniz ateşi (AAA) hastalıklarındaoksidan statü. stanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Biyokimya ABD. Doktora Tezi.stanbul, 2006.RA ve AAA'da, kronik inflamasyona bağlı oksidatif stres artışı bildirilmiştir. Serbestradikaller, antioksidan sistemler tarafından uzaklaştırılamazsa; lipit peroksidasyonuna[tiyobarbütirik asitle reaksiyonlaşan maddeler (TBARS), lipit hidroperoksit (LPH) ve dienkonjugatı oluşumu], protein oksidasyonuna [Protein karbonil (PCG) oluşumu], Total tiyol grup(T-SH) azalmasına ve DNA oksidasyona [8-hidroksi-2-deoksiguanozin (8-OHdG) oluşumu]neden olur.Kronik inflamasyonda iNOS aktivasyonu artar ve yüksek konsantrasyonda nitrik oksit (NO)oluşur. Leptin; proinflamatuvar sitokinlerin üretimini ve iNOS aktivasyonunu arttırarakinflamatuvar hastalıkların patogenezine katkıda bulunur.Çalışmamız n=20 RA'lı hasta, n=20 AAA'lı hasta ve n=15 sağlıklı kontrol grubundanoluşturuldu. RA'lı hastaların sinoviyal sıvılarını karşılaştırmak için non-artritik kontrol grubu(NAKG) oluşturuldu (n=10). RA'lı hastalar, hastalık aktivite skorlaması (DAS) ile aktif hastalıkgrubu (DAS â¥2,7) ve inaktif hastalı grubu (DAS <2,7) olarak ayrıldı.Çalışmamızda RA'lı hastaların plazma TBARS, dien konjugat ve LPH düzeyleri kontrolgrubuna göre (p<0,001), sinoviyal sıvı düzeyleri ise non-artritik kontrol grubuna göre anlamlıolarak yüksek bulundu (p<0,001, p<0,01, p<0,001 sırasıyla). RA'da; DAS â¥2,7 olan hastalarınTBARS, dien konjugat ve LPH düzeyleri DAS <2,7 gruba göre plazma (p<0,01, p<0,05, p<0,01sırasıyla) ve sinoviyal sıvıda (p<0,001) anlamlı olarak yüksek saptandı.Plazma ve sinoviyal sıvı PCG düzeyleri RA'lı hastalarda kontrol gruba göre anlamlı olarakyüksek (p<0,001), plazma T-SH düzeyleri düşük bulundu (p<0,01). DAS â¥2,7 olan RA'lıhastaların plazma ve sinoviyal sıvı PCG düzeyleri DAS <2,7 olan gruba göre anlamlı derecedeyüksek (p<0,05), sinoviyal sıvı T-SH düzeyleri düşük saptandı (p<0,05).RA'lı hastaların plazma ve sinoviyal sıvı 8-OHdG düzeyleri kontrol gruplarına göre(p<0,01, p<0,05) ve DAS â¥2,7 hastaların plazma ve sinoviyal sıvı 8-OHdG düzeyleri DAS <2,7olan gruba göre anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0,01).RA'lı hastaların plazma ve sinoviyal sıvı NO düzeyleri kontrol gruplarına göre (p<0,01, p<0,05) ve DAS â¥2,7 olan hastaların sinoviyal sıvı NO düzeyleri DAS <2,7 olan gruba göre anlamlıolarak yüksek bulundu (p< 0,01).RA'da antioksidan statü göstergelerinden eritrosit süperoksit dismutaz (CuZn SOD),glutatyon peroksidaz (GSH-Px) aktiviteleri, glutatyon (GSH) düzeyi ve plazma karnitin düzeyikontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük saptandı (p<0,01, p<0,001, p<0,001, p<0,001sırasıyla). DAS â¥2,7 olan grupta eritrosit CuZn SOD, GSH-Px ve plazma katalaz aktiviteleri ileeritrosit GSH düzeyi anlamlı derecede düşük saptandı (p<0,05). RA'lı hastaların sinoviyal sıvıkatalaz aktivitesi, non-artiritik gruba göre (p<0,001) ve DAS â¥2,7 olan grupta DAS <2,7'ye göreanlamlı olarak yüksek bulundu (p<0,001).Çalışmamızda RA'lı hastaların plazma ve sinoviyal sıvı leptin düzeyleri kontrol gruplarınagöre (p<0,05), DAS â¥2,7 olan grupta DAS <2,7 olan gruba göre anlamlı olarak yüksek saptandı(p< 0,01).AAA'lı hastalar kontrol grubu ile karşılaştırıldığında plazma dien konjugat ve PCGdüzeyleri anlamlı olarak yüksek (p<0,001, p<0,05), eritrosit GSH-Px aktiviteleri kontrol grubunagöre anlamlı olarak düşük bulundu (p<0,01).RA'lı hastaların plazma ve sinoviyal sıvısında lipit, protein ve DNA oksidasyonu artmış veantioksidan statü bozulmuştur. RA'da aktif hastalık döneminde (DAS â¥2,7) plazma ve sinoviyalsıvıda lipit, protein ve DNA oksidasyonunun anlamlı artışı hastalığın ilerlemesinde etkiliolabileceğini göstermektedir. AAA'da konjuge dien ve PCG düzeylerinin artışı oksidatif hasarınvarlığını gösterir.Anahtar Kelimeler: Oksidatif stres, leptin, nitrik oksit, 8-OH-2-deoksiguanozin, proteinoksidasyonuBu çalışma stanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından T-208/06032003 no'lu proje olarak desteklemiştir.

Abstract:
ABSTRACTGüzel, S. (2006). Oxidant status in rheumatoid arthritis and familian Mediterraneanfever diseases. stanbul University, Institute of Health Science, Departments of Biochemistry.Ph.D. Thesis. stanbul.Oxidative stress increase due to chronic inflammation in rheumatoid arthritis (RA) andfamilial Mediterranean fever (FMF) was reported. Free radicals, in case they are not takenaway by antioxidant systems, cause lipid peroxidation [Thiobarbituric acid reactive substance(TBARS), lipid hydroperoxide (LHP) and diene conjugate formation], protein oxidation[Protein Carbonyl (PCG) formation], thiol group (T-SH) decrease and DNA oxidation [8-hydroxy-2?-deoxyguanosine (8-OHdG)] formation.iNOS activation increases and highly concentrated nitric oxide (NO) formation occursduring chronic inflammation. Leptin takes a role in the pathogenesis of inflammatory diseasesby increasing proinflammatory cytokine production and iNOS activation.Twenty patients with RA, 20 patients with FMF and 15 healthy volunteers wereincluded in the study. Non-arthritic control group (NACG) was formed to compare synovialfluid parameters of RA patients (n=10). According to the disease activity score (DAS), thepatients with RA were divided into two groups as active disease (DAS â¥2,7) and inactivedisease (DAS< 2,7).In our study; TBARS, diene conjugatate and LPH levels of the RA patients weresignificantly higher than the control group (p<0,001), while their synovial fluid levels werehigher than non-arthritic control group (p<0,001, p<0,01, p<0,001 respectively). TBARS,diene conjugate and LPH levels of the RA patients with DAS â¥2,7 were significantly higherthan the ones with DAS <2,7 in plasma (p<0,01, p<0,05, p<0,01 respectively) and in synovialfluid (p<0,001).PCG levels in plasma and synovial fluid of RA patients were significantly higher(p<0,001), while plasma T-SH were lower (p<0.01) than those of the control groups. PCGlevels in plasma and synovial fluid of RA patients with DAS â¥2,7 were significantly higherthan the ones with DAS <2,7 in plasma (p<0,05), while synovial fluid T-SH levels werelower (p<0,05).Serum and synovial fluid 8-OHdG levels of RA patients were significantly higher thanthose of the control groups (p<0,01, p<0,05) and in compared to those with DAS patientswith DAS â¥2,7 and <2,7 in plasma (p<0,01).Serum and synovial fluid NO of RA patients were significantly higher than those ofthe control groups (p<0,01, p<0,05) and in compared to those with DAS patients with DASâ¥2,7 and <2,7 in plasma (p<0,01).Erythrocyte superoxide dismutase (CuZn SOD), and glutathione peroxidase (GSH-Px) activities, gluttahione (GSH) and plasma carnitine levels of RA patients were significantlylower than those of the control group (p<0,01, p<0,001, p<0,001, p<0,001 respectively).Erythrocyte CuZn SOD, GSH-Px and plasma catalase activities and erythrocyte GSH level ofpatients with DAS â¥2,7 were significantly lower (p<0,05) than those with DAS <2,7.Synovial fluid catalase activities of the RA patients were significantly higher NACG(p<0,001) and in compared to those with DAS patients with DAS â¥2,7 and DAS <2,7(p<0,001).In our study, leptin levels in serum and synovial fluids of the RA patients weresignificantly higher than those of the control groups (p<0.05) and in compared to those withDAS patients with DAS â¥2,7 and <2,7 in serum (p<0,01).Plasma diene conjugate and PCG levels of the FMF patients were found significantlyhigher (p<0.001, p<0.05 respectively) and erythrocyte GSH-Px activities were lower than thecontrol group.Lipid, protein and DNA oxidation in the blood and synovial fluid increased andantioxidant status changed at RA. The increase of these parameters during the active diseaseperiod of RA (DAS â¥2,7) shows it may be influential in the progress of the disease. Theincrease of diene conjugate and PCG levels at FMF indicates increased oxidative damage.Key Words: Oxidative stress, leptin, nitric oxide, 8-OH-2-deoxiguanosine, protein oxidationThis study was supported by The Research Support Unit of stanbul University as theproject no T-208/06032003.