Bipolar bozukluk tanılı hastalarda sirkadiyen ritim nöropeptid düzeylerinin değerlendirilmesi
Circadian rhythm neuropeptide levels among bipolar disorder patients
Yazar: EMRAH YILDIZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜLÇİN ELBOĞA
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Arjinin = Arginine ; Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Hidrokortizon = Hydrocortisone ; Nöropeptidler = Neuropeptides ; Sirkadiyen ritim = Circadian rhythm ; Somatostatin = Somatostatin ; Vazoaktif intestinal peptid = Vasoactive intestinal peptide ; Vazopressinler = Vasopressins

Özet:
Amaç: Daha önce yapılmış pek çok çalışma ile bipolar bozuklukta sirkadiyen ritmin bozulduğuna dikkat çekilmiştir. Bu durum BPB'nin etiyolojisinde sirkadiyen ritim bozukluklarının da olabileceğini akla getirmiştir. Bizde çalışmamızda bipolar bozukluk ötimik dönem tanılı hastalarda sirkadiyen ritim ile ilgili nöropeptid markerları olarak bilinen somatostatin (SST), nöropeptid-Y (NPY), arginin vazopressin (AVP), vazoaktif intestinal peptid (VIP) ve kortizol düzeylerini incelemeyi amaçladık.
Yöntem: DSM-5'e göre bipolar bozukluk ötimik dönem tanısı konmuş 39 hasta ve 38 sağlıklı kontrol çalışmaya alındı. Gaziantep Üniversitesi Biyokimya Laboratuvarı'nda serum somatostatin (SST), nöropeptid-Y (NPY), arginin vazopressin (AVP), vazoaktif intestinal peptid (VIP) ve kortizol ölçümleri yapıldı.
Bulgular: Bipolar bozukluk ötimik dönem hastaları ile kontrol grubu arasında SST, NPY, VIP, AVP ve kortizol düzeyleri karşılaştırıldığında; SST, NPY, VIP ve kortizol düzeyleri hasta grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşüktü (p = 0.001, p = 0.001, p = 0.001, p = 0.001). Korelasyon analizine göre ise SST düzeyleri VIP ve AVP ile pozitif yönde yüksek doğrusal korelasyona sahipti (VIP için r = 0.777, p = 0.001 ve AVP için r=0.574, p = 0.001).
Sonuç: Bipolar bozukluklu ötimik dönem hastalarında SST, NPY, VIP, AVP ve kortizol düzeyleri, daha önce yapılan çalışmaların birçoğuyla karşılaştırıldığında kontrol grubuna göre daha düşük olduğu bulunmuştur. Önceki araştırmalarda, sirkadiyen ritm ile ilişkili nöropeptid belirteçlerinin davranış, uyku, anksiyete ve ilgili hipotezler üzerine etkileri hakkında veri elde edilmiştir. Literatürdeki bu çalışmaların ışığı altında, çalışmamız, bipolar bozukluk ötimik dönem tanılı hastaların klinik özelliklerinde görülen davranış ve uyku bozukluklarının nedenlerinden birinin sirkadiyen ritim ile ilişkili nörpeptid düzeylerinde azalma ile ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Çalışmamız bipolar bozukluğun ötimik evresinde SST, NPY, VIP, AVP ve kortizol düzeylerini birlikte inceleyen ilk araştırmadır ve bu nedenle literatüre önemli katkıda bulunabilir.

Abstract:
Objective: According to the previous studies, it has been noted many times that circadian rhythm is disrupted in bipolar disorder. This suggests that BPD may also have circadian rhythm disorders in the etiology. We aimed to investigate somatostatin (SST), neuropeptide-Y (NPY), arginine vasopressin (AVP), vasoactive intestinal peptide (VIP) and cortisol levels, which are known as neuropeptide markers related to circadian rhythm in patients with bipolar disorder euthymic period.
Method: Thirty nine patients diagnosed as bipolar disorder euthymic episode according to DSM-5 and 38 healthy controls enrolled into the study. Serum somatostatin (SST), neuropeptide-Y (NPY), arginine vasopressin (AVP), vasoactive intestinal peptide (VIP) and cortisol  measurements were done in biochemistry laboratory of Gaziantep University.
Results: When SST, NPY, VIP, AVP and cortisol levels were compared between bipolar disorder euthymic episode patients and control group; SST, NPY, VIP and cortisol levels were significantly lower in the patient group than the control group (p=0.001, p =0.001,  p=0.001, p=0.001). According to the correlation analysis, SST levels were found to have a high linear correlation in the positive direction with VIP and AVP  (r=0.777, p=0.001 for VIP; and r=0.574, p=0.001 for AVP). 
Conclusion: SST, NPY, VIP, AVP and cortisol levels were lower in bipolar disorder euthymic episode patients when compared with controls in concordance with many of the previously conducted studies. In the earlier studies, data have been obtained about the effects of neuropeptide markers related to circadian rhythm on behavior, sleep, anxiety and relevant hypotheses have been established. In the light of these studies in the literature, our study suggests that bipolar disorder may be associated with a decrease in circadian rhythm-related neuropeptide levels in one of the causes of behavioral and sleep disturbances seen in the clinical features of patients with bipolar disorder euthymic episode. Our study is the first one to examine SST, NPY, VIP, AVP and cortisol levels in euthymic episode of bipolar disorder together, therefore it may significantly contribute to the literature.