Ünver Günay'ın sosyolojisinde dini gruplar
Religious groups in the sociology of Ünver Günay
Yazar: İDRİS AKDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA SAFA
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dini gruplar = Religious groups ; Günay, Ünver = Günay, Ünver ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Türk din sosyolojisinin oluşumuna yaptığı büyük katkılarıyla bilinen Prof. Dr. Ünver Günay, 1942 yılında Bilecik ilinin Söğüt ilçesinde doğmuştur. İlk, orta ve lise eğitimini bitirdikten sonra Ankara Üniversitesi'nde İlahiyat bölümünü okumuştur. Lisansüstü eğitimini yurt dışında alan Günay, ülkemizin çeşitli kurumlarında görev yapmıştır. Günay'ın gerek dini gerekse sosyal bilimler alanında bilgi sahibi olması ve sosyolojik yaklaşım çerçevesinde kendine has geliştirdiği metodolojik bakış açısı onu diğer sosyologlardan farklı kılmaktadır.

Günay, sosyolojisinde diğer konularda olduğu gibi dini gruplar konusunu da incelerken çok titiz davranmıştır. Dini grupların doğuşu, gelişmesi ve çöküşünün dinler tarihçileri gibi din sosyologlarını da ilgilendirdiğini söylemektedir. Ona göre tarihçi, bir dinin tarihinin seyrini yatay bir şekilde incelerken; Sosyolog, gelişmenin dikey kesiti ile ilgilenir, dini grubun doğası ve türlerini, yapısı ve kuruluşunu, uğradığı değişmeleri ele almaktadır.

Günay, dini grupları incelerken öncelikle sosyal grupların bilinmesinin önemini vurgulamaktadır. Bu bağlamda dini grupların sosyal gruplarla ilişkili olduğunu söylemektedir. Dini grupları, "Tabii" ve "Sırf" dini gruplar adı altında inceleyen Günay, bunları da kendi içinde alt kategorilere ayırarak bu yönüyle konu hakkında daha fazla bilgilere yer vermektedir.

Günay, sosyolojisinde batı ülkelerinin yetiştirdiği din sosyologlarının, dini grupların sistemi ile ilgili yaptıkları çalışmaları bağlamında, kendi inançları olan Hristiyan gelenek ve kültürünü toplumsal yapıları içerisinde dini grupların sistemi ile alakalı kavramsallaştırmaları genele yayılmış bir usul veya yol olarak görmenin yanlış olduğunu ifade etmiştir. Günay, ezberci bir yaklaşımı kabul etmemekle, Batı'da yetişen sosyologların düşüncelerinin peşinen kabullenmeyi ve onları doğru yöntemmiş gibi Türk toplumunun sorunlarına uygulayıp çözüm bulma çabasında olanları eleştirmektedir. O Türk toplumunun sorunlarına çözüm ararken, yabancıların izinden gitmenin yanlışlığını vurgularken, aynı zamanda kişilerin sahip olduğu din temelli sosyal olayları, tarihi bakış açısıyla inceleyip geçmişteki İslam topluluklarının parlak deneyimlerini günümüze uyarlamak ve bu şekilde sonuca ulaşmak isteyenlerin de yanlış yaptıklarını söylemektedir. Günay, günümüzün sosyal, ekonomik ve kültürel ihtiyaç ve değişimleri göz önünde bulundurarak ilmi klasik ve ezbere dayanan düşünce ve kalıplara karşı çıkıp durağan dini bir algı yerine toplumsal çevre ile etkileşim halinde dinamik bir dini algıya dikkat çekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Türk, Ünver Günay, Din, Sosyoloji, Dini Gruplar, Sosyal, Grup, Tarihçi

Abstract:
Known for his great contributions to the formation of Turkish religious sociology, Professor. Dr. Ünver Günay was born in the town of Söğüt in Bilecik in 1942. After completing his primary, secondary and high school education, he studied the Theology Department at Ankara University. Günay, who received his graduate education abroad, worked in various institutions of our country. The methodological perspective that Günay has developed in the framework of his sociological approach and his knowledge of both religious and social sciences makes him different from other sociologists.

Günay, as in other subjects in his sociology, was very meticulous while examining the subject of religious groups. He says that the birth, development and collapse of religious groups concern religious sociologists as well as historians of religions. According to him, while the historian examines the course of the history of a religion horizontally; The sociologist deals with the vertical cross-section of development, discussing the nature and types of the religious group, its structure and establishment, and the changes it has undergone.

Günay emphasizes the importance of knowing social groups when examining religious groups. In this context, he says that religious groups are related to social groups. Examining religious groups under the names of "Natural" and "Sheer" religious groups, Günay also includes more information on the subject by dividing them into sub-categories.

Günay stated that it is wrong to consider the conceptualization of religious traditions and traditions of the religious traditions of western countries, which are trained by western countries in their sociology, in the context of their work, as a general method or a way to spread the conceptualization of religious groups. Günay does not accept a memorizing approach and criticizes those who are trying to find solutions to the problems of the Turkish society as if they were accepted by the sociologists grown in the West and applied them as if they were the right method. While he is seeking a solution to the problems of the Turkish society, he emphasizes the wrongness of following in the footsteps of the foreigners, and at the same time, he says that those who want to adapt the brilliant experiences of the past Islamic communities to the present and to achieve the result in this way, by examining the religious-based social events of the people with a historical perspective. Considering the social, economic and cultural needs and changes of today, Günay draws attention to a dynamic religious perception in interaction with the social environment instead of a static religious perception by opposing the scientific and memorizing thoughts and patterns.

Keywords: Turk, Unver Gunay, Religion, Sociology, Religious Groups, Social, Group, Historian