Solunum kası germe egzersizlerinin aerobik ve anaerobik performans ile izokinetik kas kuvvetine etkisi
Effects of respiratory muscle stretching exercises on aerobic-anaerobic performance and isokinetic muscle strength
Yazar: MUHAMMET HAKAN MAYDA
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR BOSTANCI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Fizyoloji = Physiology ; Spor = Sports
Dizin: Aerobik = Aerobic ; Aerobik güç = Aerobic power ; Anaerobik güç = Anaerobic power ; Egzersiz = Exercise ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Solunum kasları = Respiratory muscles ; Solunum sistemi = Respiratory system ; Spor performansı = Athletic performance

Özet:
Bu araştırmada solunum kası germe egzersizinin solunum kas kuvveti, pulmoner fonksiyonlar, aerobik ve anaerobik performans ile izokinetik kas kuvveti üzerine kronik etkilerini incelemek amaçlandı. Çalışmaya 18-25 yaş aralığında en az 5 yıl spor geçmişine sahip 24 erkek sporcu gönüllü olarak katıldı. Katılımcılar deney grubu (n=12, yaş= 21.17±1.03) ve kontrol grubu (n=12, yaş= 21.58±2.35) olarak blok randomizasyon tekniği ile rastgele iki gruba ayrıldı. Deney grubuna dört haftalık solunum kası germe egzersizi uygulanırken kontrol grubu dört hafta boyunca rutin hayatına devam etti. Solunum kası germe egzersizinin etkilerini belirlemek için uygulamanın başlangıcında ve sonunda solunum kas kuvveti, solunum fonksiyonları, aerobik-anaerobik performans ve izokinetik kuvvet testi ölçümleri yapıldı. Verilerin analizi için 2x2 mixed faktör ANOVA ve LSD testleri uygulandı. Germe programı sonrası deney grubunun solunum kas kuvvetinde (MİP: %19.07, MEP: %19.08), solunum fonksiyonlarında (FVC: %5.10, FEV1: %6.98, MVV: %6.99, ERV: %5.91, IVC: %5.67), anaerobik güçlerinde (peak power: %19.63, relatif peak power: %19.54, average power: %14.38, relatif average power: %13.51) ve 240° s-1 dominant taraf abdüksiyon (240o PTABD) kuvvetinde (%16.16) istatistiksel olarak anlamlı gelişme meydana gelirken (p<0.05), kontrol grubunda herhangi bir gelişme bulunamadı (p>0.05). Ayrıca deney grubunun MaxVO2 değerinde %5.41, Relatif MaxVO2 değerinde ise %6.25 oranında iyileşme görüldü (p>0.05). Deney ve kontrol grubunun ön-son testleri arasındaki ortalama farklar karşılaştırıldığında MİP, MEP, FVC, FEV1, MVV, ERV, IRV, IVC, peak power, relatif peak power, average power, relatif average power ve 240o PTABD parametrelerinde deney grubu lehine anlamlı farklılık tespit edildi (p<0.05). Sonuç olarak solunum kası germe egzersizinin solunum ve performans değerlerini olumlu yönde etkilediği görüldü. Bu sonucun olası mekanizmasının torasik eklem hareketlerini iyileştirerek göğüs duvarı mobilitesindeki gelişme sayesinde olduğu düşünülmektedir. Ayrıca kronik germe egzersizlerinin sarkomer sayısında ve kas kasılma proteinlerindeki oluşturduğu artış sayesinde solunum kaslarının kontraktilite yeteneği gelişerek olası yorgunluklarının da gecikeceği söylenebilir. Sporcuların antrenman programlarının içeriğine solunum kası germe egzersizlerini dahil etmeleri önerilmektedir.

Abstract:
This study aimed to examine chronic effects of respiratory muscle stretching exercise on respiratory muscle strength, pulmonary functions, aerobic-anaerobic performance and isokinetic muscle strength. Twenty-four male athletes aged 18-25 with at least 5 years of sports history participated voluntarily. Participants were randomly grouped into two as experimental (n=12, age=21.17±1.03) and control (n=12, age=21.58±2.35) with block randomization. While experimental group was given four-week respiratory muscle stretching exercise, control group continued their routine life. Respiratory muscle strength, respiratory functions, aerobic-anaerobic performance and isokinetic strength test measurements were made at beginning and end application to determine effects of respiratory muscle stretching exercise. 2x2 mixed factor ANOVA and LSD tests were used for data analysis. 
While statistically significant improvement was found in respiratory muscle strength (MIP:19.07%, MEP:19.08%), respiratory functions (FVC:5.10%, FEV1:6.98%, MVV:6.99%, ERV:5.91%, IVC:5.67%), anaerobic strength (peak power:19.63%, relative peak power:19.54%, average power:14.38%, relative average power:13.51%) and 240° s-1 dominant side abduction (240o PTABD) strength (16.16%) of experimental group after stretching (p<0.05), no improvement occurred in control group (p>0.05). 5.41% improvement in MaxVO2 and 6.25% improvement in Relative MaxVO2 value were found in experimental group (p>0.05). Significant difference in favour of experimental group was found in MIP, MEP, FVC, FEV1, MVV, ERV, IRV, IVC, peak power, relative peak power, average power, relative average power and 240o PTABD parameters in pre-post tests of groups (p<0.05). Respiratory muscle stretching exercise was found to have positive effect on respiratory and performance parameters. This is thought to occur due to improvement in chest wall mobility by improving thoracic joint movements. It can be said that contractibility of respiratory muscles will increase and possible fatigue will be delayed with increase in sarcomere number and muscle contraction proteins caused by chronic stretching exercises. It is recommended for athletes to include respiratory muscle stretching exercises in training programs.