Türk anayasa hukukunda hukuki belirlilik ilkesi
Principle of legal certainty in Turkish constitutional law
Yazar: HÜLYA EGELİ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ ZENGİN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Bir toplumda bireylerin hak ve özgürlüklerinin teminatı hukuk devletidir. Hukuk devletinin temel gerekliliği ise düzeni oluşturan hukuk kurallarıdır. Hukuk devletinin varlığı açısından düzeni oluşturan hukuk kurallarının açık, anlaşılır ve erişilebilir olması gerekmektedir. Hukuki belirlilik ilkesi bu bağlamda hukuk kurallarının, idarenin düzenleyici işlemlerinin ve içtihatların, bireyler açısından açık ve net olmasını, anlaşılabilir ve erişilebilir olmasını gerekli kılmaktadır. 

Bireylerin hak ve özgürlüklerinin korunabilmesi için gerekli temel taşlardan biri de yasalardır. Yasaların belirli olmaması halinde haliyle diğer hukuk devleti teminatlarının varlığının bir anlamı olmayacaktır. Bireyin muhatap olduğu yasaları bilmesi, açıkça anlaması ve içeriklerine erişebilmesi gerekmektedir. Aksi halde toplumdan bilmediği kurala uyması beklenemeyecektir. Bireylere gizli saklı açıklanmamış yasalar uyarınca müeyyide uygulanması açıkça hukuk devletinin ihlal edilmesine sebebiyet verecektir. Bireylerin uymakla yükümlü oldukları sorumlulukların ve talep edebilecekleri haklarının belirli olması hukuk devleti ilkesinin en temel unsurlarından biridir. 

Bu tez ile hukuk devleti ilkesi gereği hukuk kurallarının erişilebilir ve belirli olması gerektiğinin açıklanması amaçlanmaktadır. Tez iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde hukuki belirlilik ilkesinin teorik çerçevesi, ikinci bölümde pratik boyutu ele alınacaktır. Teorik ve pratikte zaman zaman ilkenin mahiyetinin farklı açıklandığı, başka ilkeler ile karıştırıldığı ya kavram olarak yanlış kullanıldığı görülmektedir. Bu sebeple öncelikle ilkenin içeriği, unsurları ve gerekleri izah edilerek netleştirilmeye çalışılacaktır. Bu çalışmadan beklenen yarar, hukuk devletinin bir gereği olan hukuki belirlilik ilkesinin Türk Anayasa Hukuku çerçevesinde izahıdır.

Abstract:
The guarantee of the rights and freedoms of all individuals in a society is the state of law. The basic necessity of the rule of law is the legal rules that create the order. For the existence of the state of law, the legal rules that constitute the order must be clear, understandable and accessible. In this context, the principle of legal certainty requires that legal rules, regulatory procedures of the administration and jurisprudence be clear, understandable and accessible to individuals.

Laws are one of the cornerstones necessary to protect the rights and freedoms of individuals. If the laws are not specific, the existence of other state of law guarantees will have no meaning. The individual must know the laws he/she is dealing with, clearly understand them and be able to access their content. Otherwise, society cannot be expected to comply with rules that it does not know. Applying sanctions to individuals in accordance with laws that have not been disclosed secretly will clearly lead to a violation of the rule of law. One of the most basic elements of the rule of law is that individuals are certain about the responsibilities they are obliged to comply with and the rights they can claim.

This thesis aims to explain that legal rules must be accessible and specific in accordance with the principle of the rule of law. The thesis consists of two parts. In the first part, the theoretical framework of the principle of legal certainty will be discussed, and in the second part, its practical dimension will be discussed. In theory and practice, it is seen that from time to time the nature of the principle is explained differently, it is confused with other principles, or it is used incorrectly as a concept. For this reason, first of all, the content, elements and requirements of the principle will be explained and clarified. The benefit expected from this study is the explanation of the principle of legal certainty, which is a requirement of the rule of law, within the framework of Turkish Constitutional Law.