Sicill-i Ahvâl defterlerine göre Osmanlı bürokrasisinde Dağıstanlılar
The Ottoman Empire according to the Sicill-i Ahvâl ledgers Dagestanes in the bureaucracy
Yazar: SAİT ARAS
Danışman: PROF. DR. ZAFER ATAR
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Dağıstan kökenli devlet adamları, Osmanlı bürokrasi düzeni içerisinde gerek aldıkları madalya ve nişanlarla, gerekse görev yaptıkları memuriyetlerin sayı ve niteliğiyle önemli bir yere sahiptirler. Bu öneme binaen yapmış olduğumuz çalışmamızda, T.C. Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde (BOA) bulunan Sicill-i Ahvâl Defterleri içerisindeki biyografilerin incelenmesiyle birlikte Dağıstanlı bürokratların Devlet-i Aliye'ye katkıları ele alınmıştır. 
Sicill-i Ahvâl Defterlerinde zeyillerle birlikte toplam 107 adet Dağıstanlı memur ile ilgili belge tespit edilmiştir. Tercüme-i hâl adı da verilen bu biyografilerde; memurların isimleri, ailelerin lakapları, baba adları, mensup oldukları tarikatlar, doğum tarihleri, memuriyete başlama yaşları, eğitim durumları, aldıkları maaş miktarı, çalıştıkları bölge ve yerler, bildikleri veya öğrendikleri diller, taltîf edildikleri rütbe, nişân ve madalyalar, tablolar ve grafikler şeklinde gösterilmiştir. 
Ayrıca, bürokrasinin gelişimi, devlete yansımaları, kurulan Sicill-i Ahvâl Komisyonu'nun amacı, bünyesinde bulunan kalemler ve görevleri, tutulan defterlerin ışığında incelenmiştir. Dağıstan'ın genel durum değerlendirmesi altında; tarihi, coğrafyası, sosyal ve ekonomik yapısı, Osmanlı Devleti ile bağlantısı gibi alanlarda çok değerli kitap, dergi, makale vb. eserlerin istatistiklerinden, olgularından ve nesnel durumlarından yararlanılarak incelenmiştir.

Abstract:
Dagestan-origin statesmen have an important place in the Ottoman bureaucracy, both with the medals and insignia they received, and the number and quality of the civil service they served. Based on this importance, in our study, T.C. With the examination of the biographies in the Sicill-i Ahvâl Notebooks in the Prime Ministry Ottoman Archives (BOA), the contributions of the Dagestan bureaucrats to the Devlet-i Aliye were discussed.
In the Sicill-i Ahvâl Notebooks, a total of 107 documents related to Dagestan civil servants were identified, together with the addendums. In these biographies, also called Tercüme-i hâl; the nâmes of the civil servants, the nicknâmes of the families, the nâmes of the fathers, the sects they belonged to, the dates of birth, the age of starting the civil service, their education level, the amount of salary they received, the region and places they worked, the languages they knew or learned, the rank, medals and insignia, they were awarded, tables and graphics.
In addition, the development of the bureaucracy, its reflections on the state, the purpose of the Sicill-i Ahvâl Commission, its items and duties were examined in the light of the books kept. Under the general situation assessment of Dagestan; Very valuable books, journals, articles, etc. in fields such as its history, geography, social and economic structure, and its connection with the Ottoman State. It has been examined by using the statistics, facts and objective situations of the Works.