Obez ve diyabetik yetişkinlerin beslenme bilgi düzeyleri, beslenme alışkanlıkları, diyet ve diyabetik ürünleri algılama düzeylerinin karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi
A comparative evaluation of nutrition knowledge, nutritional habits and level of perception on "diet" and ?diabetic? food products, between obese and diabetic adults
Yazar: MELİS BABAN
Danışman: PROF. DR. M.TEMEL YILMAZ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Beslenme Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Bilgi = Knowledge ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diyet = Diet ; Diyetetik gıdalar = Dietetic foods ; Obezite = Obesity ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Şubat-Aralık 2009 tarihleri arasında, benzer yaş grupları ve cinsiyet dağılımı olan, randomizasyon yöntemi kullanılarak seçilmiş obez (n:103), diyabetik (n:95) ve hastalarla benzer yaş ve gruptaki non-obez, non diyabetik (n:102) toplam 300 kişi üzerinde yapılmıştır.Araştırma kapsamına alınan bireylere, kişisel bilgileri, üzerinde diyet/diyabetik yazan ürünleri algılama şekilleri, tüketim sıklıkları ve ürün seçme kriterleri, beslenme bilgi düzeyi ile beslenme alışkanlıklarını değerlendirme amaçlı bir anket uygulanmıştır.Obezlerin %30'u, Diyabetlilerin % 25,3'ü, Non obez ve Non diyabetli grubun % 24,2'si hiç ara öğün yapmamakta, en çok obez grup (%92) öğün atlamaktadır. Obezlerin % 50,5'i, diyabetlilerin % 46,3'ü, sağlıklı grubun % 66,3'ü öğle öğünlerini ev dışında tüketmektedir.Obezler (%33,3) diğerlerinden fazla oranla sağlıksız pişirme yöntemlerini kullanmaktadır.Obez grubun %32,4'ü, diyabetlilerin %45,3'ü, sağlıklı bireylerin ise % 21,8'inin tatlandırıcı kullandığı saptanmıştır.Üç grubun çoğunluğunun (%66,1) düzenli spor yapmadığı görülmüştür.Obez ve diyabetlilerin çoğunluğunun beslenme bilgi düzeyi yetersizken, sağlıklı grubun çoğunluğu (%45,1) orta ve (%14,7) iyi seviyededir. Beslenme eğitimi alan (n:166) bireylerin % 51,8'inin beslenme bilgi düzeyi yetersizdir. Beslenme eğitimi almayan (n:134) bireylerin ise % 50,7'sinin beslenme bilgi düzeyinin yetersiz olduğu görülmüştür.Diyabetli bireylerin %21,1'i, obezlerin %17,5'i, sağlıklı grunun % 20,6'sı üzerinde ?diyabetik? yazısı bulunan ürünleri diyabeti tedavi edici olarak algılamaktadır. Diyabetli grubun % 14,7'si, obezlerin % 13,6'sı, sağlıklı grubun % 11,8'i tatlandırıcı içeren özel gıda ürünlerinin tüketilmesinin şart olduğunu düşünmektedirDiyabetlilerin % 42,4'ü, obezlerin % 31,4'ü besin etiketlerini incelememektedir.Sağlıklı grubun besin etiketlerini inceleme ve bu bilgileri kullanarak ürün seçme konusunda daha ilgili oldukları görülmektedir. Ancak üç grupta da besin etiket bilgilerine güven duyulmamakta ve özel beslenme amaçlı gıdalar sınırlandırılarak tüketilmektedir.

Abstract:
This study is performed on total 300 individuals consisted of obese (n:103), diabetic (n:95) and non obese-non diabetic (n:102) participants chosen by randomization with similar ages and gender distribution between February and December in 2009.In this survey, a questionnaire which includes parts about perception of diet and diabetic food products, nutrition knowledge and dietary habits is applied on participants.%30 of obese, %25.3 of diabetic and %24.2 of healthy individuals never have snacks, furthermore, obese individuals skip meals at highest percentage (%92) within the all groups. %50.5 of obese, %46.3 of diabetic and %66.3 of healthy individuals have lunch outside. Besides, it is observed that %32.4 of obese, %45.3 of diabetic and %21.8 of healthy individuals use sweeteners. In addition, majority of groups do not get regular physical activity with %66.1.While majority of obese and diabetics has insufficient level of knowledge on nutrition, majority of healthy people have intermediate (%45.1) and upper (14.7) level of knowledge on nutrition. Individuals (n:166) who had nutrition education before, do not have enough knowledge on nutrition with %51.8. Similary, individuals (n:134) who did not have nutrition education before, do not have enough knowledge on nutrition with %50.7.Some of diabetic (%21.1), obese (%17.5) and control groups (%20.6) regard products named ?diabetic? as curative for diabetics. Some of diabetic (%14.7), obese (%13.6) and healthy (%11.8) groups think they must consume products that include sweeteners.%42.4 of diabetic and %31.4 of obese participants do not examine food labels. However, healthy group is more interested in examining food labels and they prefer to choose these products mostly using food labels. Nevertheless, all of the groups do not trust in food labels and consume this kind of food limitedly