İnsan bakım kuramına temellendirilmiş bakımda bilinçli farkındalık eğitim programının hemşirelerin yönelimselliğine etkisi: Bir eylem araştırması
The effect of mindful caring education program based on human caring theory on nurses' intentionality: An action research
Yazar: FATMA DURSUN ERGEZEN
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE KOL
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Eylem araştırması = Action research ; Farkındalık = Awareness ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Nitel araştırma = Qualitative research ; Özbakım = Self-care

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı, bakımda hemşirelerin yönelimselliğini, yönelimselliği etkileyen faktörleri ve İnsan Bakım Kuramına Temellendirilmiş Bakımda Bilinçli Farkındalık Eğitim Programına ilişkin görüşlerini değerlendirmektir.
Yöntem: Araştırma eylem araştırması tasarımında yürütülmüştür. Araştırmaya toplam dokuz hemşire katılmıştır. Verilerin analizinde Graneheim ve Lundman'ın içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın raporlanmasında Kalitatif Araştırma Raporlama Konsolide Kriterleri rehber olarak kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırma sonucunda dört kategori, 11 tema ve 24 alt tema bulunmuştur. Amaçlı eylemler kategorisinde, 'yönlendiren durumlar' ve 'odak noktası' temaları bulunmuştur. Yönelimselliğin kolaylaştırıcıları kategorisinde, 'hemşirenin otantik varlığı', 'yardım edici, güvene dayalı bakım ilişkisi' ve 'olumlu çalışma ortamı' temaları belirlenmiştir. Yönelimselliğin engelleyicileri kategorisinde 'bakım ilişkisindeki sınırlar', 'ağır çalışma koşulları', 'yorgunluk' ve 'aile üyelerinin bakımda baskınlığı' temaları tespit edilmiştir. Bakımda bilinçli farkındalık eğitiminin yansımaları kategorisinde, 'bireysel derinleşme' ve 'mesleki dönüşüm' temaları yer almaktadır.
Sonuç: Bu araştırmada hemşirelerin yönelimselliği amaçlı şekilde eylemde bulunma olarak kabul ettikleri belirlenmiştir. Hemşireyi hastaya yönelten çok sayıda faktör olduğu ve hemşirenin yönelimselliğinde çok sayıda amacı olduğu tespit edilmiştir. Hemşirelerin bakımda yönelimselliğini kolaylaştıran ve engelleyen çok sayıda etken bulunmaktadır. Ayrıca hemşireler bakımda bilinçli farkındalık eğitim programının bireysel ve mesleki yaşamlarına yararlı olduğunu bildirmişlerdir.

Abstract:
Aim: The aim of the study was to assess nurses' caring intentionality, the factors that affect the intentionality, and nurses' perceptions of the Mindful Caring Program Based on Human Caring Theory.
Method: The action research research was conducted. A total of nine nurses participated in the study. Graneheim and Lundman's content analysis method was used to analyse the data. The study was reported using the Qualitative Research Reporting Consolidated Criteria as a guide.
Results: Four categories, 11 themes, and 24 sub-themes occurred as a result of the research. The themes 'intending situations,' and 'focus point' were found in the category of purposeful actions. In the category of facilitators of intentionality, the themes of 'nurse's authentic presence,' 'helping–trusting–caring relationship,' and 'positive working environment' were identified. The themes of 'boundaries of caring relationship,' 'heavy working conditions,' 'fatigue,' and 'dominance of family members in caring' were discovered in the category of obstacles to intentionality. The themes of 'personal deeping' and 'professional transformation' were present in the category of repercussions the mindful caring education program.
Conclusion: It was found in this study that nurses perceived intentionality as performing purposeful action. The nurse's intentionality serves a multitude of reasons, and several factors lead her to the patient. There was a range of factors that facilitate or hinder nurses' caring intentionality.  Nurses also stated that the mindful caring education program impacted both their personal and professional life.