Arkadaşlık becerilerini geliştirme programının üstün zekalı öğrencilerin arkadaşlık ilişkilerine etkisi
The effect of friendship skills development program on the friendship relations of gifted students
Yazar: HÜMEYRA UYSALER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYÇA KÖKSAL KONİK
İstanbul Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Üstün Zekalılar Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran ilişkileri = Peer relationships ; Arkadaşlık = Friendship ; Beceri = Skill ; Beceri kazandırma = Skill acquiring ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu araştırma, ilköğretim dördüncü sınıfa giden üstün zekâlı öğrencilerin arkadaşlık ilişkilerini geliştirmek amacıyla bir program hazırlanmasını ve hazırlanan bu programın arkadaşlık ilişkilerine etkisinin sınanmasını kapsamaktadır. Araştırmada, deneysel yöntemin öntest-sontest kontrol gruplu deneysel deseni kullanılmıştır. Çalışma, İstanbul ilinde, üstün zekâlı çocuklara yönelik farklılaştırılmış eğitim programı uygulanan Beyazıt Ford Otosan İlköğretim Okulu'nda, dördüncü sınıfa devam eden 12 öğrenci deney grubunda ve 12 öğrenci kontrol grubunda olmak üzere toplam 24 üstün zekâlı öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Deney grubundaki öğrencilere on iki oturumdan oluşan "Arkadaşlık Becerilerini Geliştirme Programı" haftada bir gün 40-45 dakikalık süreyle uygulanmış, kontrol grubunda ise herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Programın etkililiğini sınamak üzere, araştırmacı tarafından geçerlik-güvenirlik çalışması yapılan Arkadaşlık İlişkilerini Değerlendirme Ölçeği (AİDÖ), veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Deney ve kontrol grubundaki tüm öğrencilere ön-test ve son-test olarak uygulanmıştır. Toplanan verilere, non-parametrik istatistik analiz tekniği olan Mann- Whitney U Testi ve Wilcoxon İşaretlenmiş Mertebeler Testi uygulanarak, araştırma sonuçları elde edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, arkadaşlık ilişkilerini geliştirmeye yönelik hazırlanan programın, üstün zekâlı öğrencilerin arkadaşlık ilişkilerini olumlu yönde etkilediği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The scope of this research is the preperation of a program for the development of friendship skills of gifted students attending the fourth grade of elementary school and testing of the effect of the program on the friendship relations of the students. Pre-testing, post-testing and control group of experimental design of research are employed in the study. The research conducted on 24 gifted students, attending the fourth grade of the Beyazıt Ford Otosan Elementary School in Istanbul for the gifted, where a diffferentiated curriculum for gifted children is applied, was divided into groups of 12, one of which was the test group and the other control group. Twelve weekly sessions of  40-45 minutes of "Friendship Skills Development Program" were administered only to the test group. The Friendship Relations Evaluation Scale (FRES) developed and tested for validity and reliability by the researcher, was used to collect the data used to test the effect of the program. FRES was administered to all students in the test and control groups both before and after the administration of the "Friendship Skills Development Program". Non-parametric analysis was conducted by using Mann-Whitney U Test and Wilcoxon Signed Ranks Test on the collected data. The results of the study indicate that the "Friendship Skills Development Program" has significantly improved the friendship relations of gifted students.