Üniversite öğrencilerinin mizah tarzları ile algılanan stres, kaygı ve depresyon düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between humor styles and perceived stress, anxiety and depression of college students
Yazar: ESEF ERCÜMENT YERLİKAYA
Danışman: PROF. DR. BANU YAZGAN İNANÇ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Depresyon = Depression ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Kaygı = Anxiety ; Kaygı düzeyi = Anxiety level ; Mizah = Humour ; Stres = Stress ; Ölçekler = Scales ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı üniversite öğrencilerinin mizah tarzları ile algıladıkları stres, kaygı ve depresyon düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu amaçla Mizah Tarzları Ölçeği ve Mizah Yoluyla başa Çıkma Ölçeği, Yaşam Olayları Listesi, Gündelik Olaylar Listesi, Algılanan Stres Ölçeği, Sürekli Kaygı Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeği 199'u kız 210'u erkek toplam 409 üniversite öğrencisine uygulanmıştır. Sonuçlar sağlıklı mizah tarzları olan katılımcı mizah, kendini geliştirici mizah ve mizah yoluyla başa çıkma ile algılanan stres, kaygı ve depresyon arasında negatif yönde ilişkiler olduğunu göstermiştir. Sağlıksız mizah tarzlarından saldırgan mizah; algılanan stres, kaygı ya da depresyonla ilişkili bulunmazken kendini yıkıcı mizahla algılanan stres, kaygı ve depresyon arasında düşük düzeyde de olsa anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Mizah tarzlarının stres verici yaşam olayları ve olumsuz duygudurum arasındaki ilişkide düzenleyici bir etkiye sahip olup olmadığını sınamak için gerçekleştirilen hiyerarşik regresyon analizleri sonucunda mizah tarzlarının büyük yaşam olayları ve olumsuz duygudurum arasındaki ilişkide düzenleyici bir etkiye sahip olmadığı saptanmıştır. Gündelik sıkıntılar ve olumsuz duygudurum arasındaki ilişkide ise yalnızca saldırgan mizah tarzının düzenleyici etkisi olduğu görülmüştür. Sonuçlar mizah tarzlarının bireyin stres verici yaşam olaylarından daha az olumsuz etkilenmesine yardımcı olduğu iddiasını desteklememiştir.

Abstract:
The main purpose of this study was to investigate the relationship between the styles of humor and perceived stress, anxiety and depression among college students. Humor Styles Questionnaire, Coping Humor Scale, Life Events Scale, Daily Hassles Scale, Perceived Stress Scale, Trait Anxiety Inventory and Beck Depression Inventory were administered to 409 (199 females, 210 male) college students. Results indicated that the Affiliative Humor, Self-Enhancing Humor (subscales of HSQ which assesses the healthy styles of humor) and Coping Humor were negatively correlated with perceived stress, anxiety and depression. No significant relationship was found between Aggressive humor and negative affect however Self-Defeating humor was weakly but positively correlated with negative affect. The results of the hierarchical regression analyses showed that humor styles were not moderating the effects of major life events but only aggressive humor style was moderating the effects of daily hassles on negative affect. Results failed to support the hypothesis that humor moderates the negative effects of stressful life events on mood.