Süt ineklerinde kurutulmuş modifiye vinas, yavaş salınımlı üre ve amonyum sülfatın bazı süt, kan ve rumen parametreleri üzerine etkisi
The effects of dried modified vinasse, slow release urea and ammonium sulphate on some milk, blood and rumen parameters in dairy cows
Yazar: BURAK ARTUT
Danışman: PROF. DR. ADNAN ŞEHU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu araştırma, modifiye edilmiş kurutulmuş vinas, yavaş salınımlı üre ve amonyum sülfatın süt ineklerinde süt verimi, süt bileşenleri, rumen içeriği ve bazı kan biyokimyasal parametreleri üzerine olan etkilerinin yanı sıra, bu protein kaynaklarıyla oluşturulan konsantre yemlerin rumendeki kuru madde ve ham protein parçalanma oranlarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.

Araştırma izonitrojenik ve izokalorik olarak hazırlanan 4 farklı rasyonun süt ineklerinin performansının üzerine olan etkisinin yanında in-situ rumen kuru madde ve ham protein parçalanma oranlarının belirlenmesi amacıyla iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Süt ineklerinde yürütülen araştırmada laktasyon dönemleri birbirine yakıın 4 adet Holstein ırkı inek 4x4 latin kare deneme desenine göre; modifiye edilmiş kurutulmuş vinas (%3,028), yavaş salınımlı üre (%0,615), amonyum sülfat (%1,2) ve kontrol olmak üzere 4 gruba ayrılmıştır. Her yem değişikliğinden önce 10 gün alıştırma yemlemesi ve ardından 1 hafta deneme yemlemesi yapılmıştır. Deneme yemlemesi boyunca hayvanların günlük süt verimleri kayıt altına alınmıştır. Her deneme yemlemesinin son 4 günü sabah ve akşam sağımından alınan sütlerin süt bileşenleri (yağ, proteim, laktoz, kuru madde, yağsız kuru madde, pH, süt üre nitrojen, somatik hücre sayısı) analiz edilmiş, deneme yemlemesinin son gününde ise kan (BHBA, NEFA, glikoz, toplam kolesterol, toplam protein, BUN, albümin, ALT, AST) ve rumen sıvısı (pH, NH3-N, UYA, toplam protozoa) analizleri yapılmıştır. İn-situ çalışmada   ise 3 adet rumen kanüllü Holstein  inek kullanılarak konsantre yemlerin 2,4,8,12,18,24,36 ve 48. saatlerdeki kuru madde ve ham protein parçalanma oranları belirlenmiştir. Süt denemesi 68 gün, in-situ deneme ise 12 gün sürmüştür. 

Araştırma sonucunda gruplar arasında süt verimi, süt bileşenleri, rumen sıvısı ve kan parametreleri arasında istatistiki açıdan önemli bir fark bulunmamıştır (p>0,05). İn-situ denemede ise gruplar arasında kuru madde parçalanma oranları tüm inkubasyon saatlerinde, ham protein parçalanma oranları ise 4,8,12,18,24,36 ve 48.saatteki istatistiki açıdan önemli bulunmuştur (p≤0,002). Benzer şekilde yemdeki kolay çözünebilir kuru madde ve ham protein miktarlarının yanı sıra kuru madde- ham protein etkin parçalanabilirlik değerleri de istatistiki açıdan önemli bulunmuştur (p≤0,017).
	
Sonuç olarak ruminantlarda izonitrojenik olarak hazırlanmış konsantre yemlerde %3,028'i düzeyinde modifiye edilmiş kurutulmuş vinas, %0,615'i düzeyinde yavaş salınımlı üre ve %1,2 düzeyinde amonyum sülfat kullanılmasının süt verimi, süt bileşenleri, kan ve rumen sıvısı parametleri üzerinde istatistiki açıdan önemli bir etkisinin olmadığı görülmüştür.

Abstract:
This study was carried out to determine the effects of modified dried vinasse, slow-release urea and ammonium sulphate on milk yield, milk components, rumen content and some blood biochemical parameters in dairy cows, as well as the dry matter and crude protein breakdown rates of concentrate feeds prepared with these protein sources in the rumen.

The study was contucted in two stages to determine the effects of 4 different isonitrogenic and isocaloric diets on the performance of dairy cows and in-situ rumen dry matter and crude protein breakdown rates. In the study carried out in dairy cows, 4 Holstein breed cows with similar lactation periods were divided into 4 groups as modified dried vinas (3.028%), slow-release urea (0.615%), ammonium sulphate (1.2%) and control according to 4x4 latin square experimental design. Each feed change was preceded by 10 days of acclimatisation feeding and then 1 week of trial feeding. Daily milk yields of the animals were recorded during the trial feeding. Milk components (fat, protein, lactose, dry matter, non-fat dry matter, pH, milk urea nitrogen, somatic cell count) of milk obtained from morning and evening milking on the last 4 days of each trial feeding were analysed, and blood (BHBA, NEFA, glucose, total cholesterol, total protein, BUN, albumin, ALT, AST) and rumen fluid (pH, NH3-N, UYA, total protozoa) analyses were performed on the last day of the trial feeding. In the in-situ study, dry matter and crude protein degradation rates of concentrate feeds at 2,4,8,12,18,18,24,36 and 48 hours were determined using 3 Holstein cows with rumen cannula. The dairy trial lasted 68 days and the in-situ trial lasted 12 days.

As a result of the research, no statistically significant difference was found between the groups in milk yield, milk components, rumen fluid and blood parameters (p>0.05).  In the in-situ experiment, dry matter degradation rates at all incubation hours and crude protein degradation rates at 4,8,12,18,24,36 and 48 hours were found to be statistically significant (p≤0.002).  Similarly, the amounts of readily soluble dry matter and crude protein in the feed as well as the dry matter-crude protein effective degradability values were found to be statistically significant (p≤0.017).

Consequently, it was observed that the use of modified dried vinasse at the level of 3.028%, slow-release urea at the level of 0.615% and ammonium sulphate at the level of 1.2% in isonitrogenically prepared concentrate feeds had no statistically significant effect on milk yield, milk components, blood and rumen fluid parameters in ruminants.