Genotip,besin ortamı ve stres uygulamalarının biberde androgenesis üzerine etkileri
Effects of genotype, nutrient media and stress treatments on androgenesis in pepper
Yazar: BÜŞRA ÖZSOY
Danışman: PROF. DR. NAİF GEBOLOĞLU
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Anter kültürü biber ıslahında %100 homozigot hatların elde edilmesinde kullanılan önemli bir tekniktir.  Biberde anter kültüründe başarı üzerine genotip, besin ortamı, ön uygulamalar ve inkübasyon koşulları gibi birçok faktör etkilidir. Bu çalışmanın amacı biberde anter kültürünün başarısı üzerine genotip, besin ortamı düşük sıcaklık uygulamasının etkilerinin belirlenmesidir. Denemede 4 hibrit biber çeşidi (İstek F1-dolma biber, Balca F1-uzun Demre tipi, Alkırmızı F1-kapya tipi biber ve Hızır F1-Çarliston biber tipi) donör bitki olarak kullanılmıştır. Anter kültürüde Dumas de Vaulx ve ark. (1981) (DDVX), Murashige ve Skoog (1962) (MS) ve Gamborg ve ark. (1968) (B5) tarafından önerilen protokoller 0.03 mg.l-¹ vitamin B12,  %0.8 (w/v) agar ve %6 (w/v) sucrose ilave edilerek kullanılmıştır. Çiçek tomurcuklarına 24 ve 48 saat süreyle  4 ve 10 ᴼC soğuk şoku uygulanmıştır. Soğuk şoku uygulanmayan tomurcuklar kontrol olarak kullanılmıştır. Denemede embriyo oluşumu ile bitkicik ve haploid bitki rejenerasyonu değerlendirilmiştir. En yüksek embriyo oluşumu ile bitkicik ve haploid bitki rejenerasyonu İstek F1 genotipinden elde edilmiştir (900 anterden 401 embriyo, 192 bitkicik ve 84 haploid bitki). Bütün genotipler için embriyo ve haploid bitki oluşumunda DDVX ve MS protokolleri B5 protokolünden daha etkili olmuştur. En yüksek embriyo oluşumu (60 anterden) İstek F1 için 57 (DDVX, 10 ᴼC-24 h), Balca F1 için 21 (MS, 10 ᴼC-24 h), Alkırmızı F1 için 28 (DDVX, 4 ᴼC-48 h) ve Hızır F1 için 14 (B5, 10 ᴼC-48 h) olmuştur. Sonuç olarak, genotiplerin androgenik performansları besin ortamlarına ve ön uygulamalara göre değişmiştir. Biberde anter kültürü için soğuk şoku uygulamasının önemli bir faktör olduğu değerlendirilmiştir.

Abstract:
Anther culture is an important technique to obtain full homozygous lines in pepper breeding. Various factors such as genotype, nutrient media, pretreatments, incubation condition sand plant growth regulator sare effective on anther culture success of pepper. The aim of this study was to evaluate the effect of genotype, nutrient media and cold pretreatment on androgenic respons in pepper. Four pepper hybrid cultivars (İstek F₁-bellpepper, Balca F₁-long Demre type, Alkırmızı F₁-capia pepper type and Hızır F₁-Charliston pepper type) were used as donor plants. Antherculture was performed according to Dumas de Vaulx et al. (1981) (DDVX), Murashige and Skoog (1962) (MS) and Gamborg et al. (1968) (B5) supplemented with 0,03 mg.l-¹ vitamine B12, 0.8% (w/v) agarand 6% (w/v) sucrose. Flower buds were exposed to 4 and 10 ᴼC cold shock for 24 and 48 hours. Buds untreated with cold shock were used as control treatment. In the study, embryo formation, plantlet and haploid plant regeneration were evaluated. Androgenic respons changed according to genotypes. The highest embriyo, plantlet and haploid plant regenerated from İstek F1 genotype (401 embryos, 192 plantlet sand 84 haploid plants from 900 anthers). For all genotypes tested, DDVX and MS protocol spromoted more embryo and haploid plant than B5 protocol. Cold shock treatments had a greater effect than control on androgenic success. The highest embryo formation from 60 anthers was 57 for İstek F1 (DDVX, 10 ᴼC-24 h), 21 for Balca F1 (MS, 10 ᴼC-24 h), 28 for Alkırmızı F1 (DDVX, 4 ᴼC-48 h) and 14 for Hızır F1 (B5, 10 ᴼC-48 h). As a result, androgenic performance of genotypes changed according to nutrient madia and pretreatments. Cold shock treatment was evaluated as an important factor for antherculture in pepper.