Radyasyon etkisine karşı serpantinit, dolomit ve barit katkılı beton kullanılmasının araştırılması
Investigation of using serpantinite, dolomite and barite added concrete against radiation effect
Yazar: AYTAÇ DİNÇER
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN TEMİZ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Radyasyon kaynakları var olduğu sürece insanlar radyasyondan etkilenmektedirler. İnsanlar zararlı boyuttaki birçok radyasyon olayına maruz kalmış ve kalmaya devam etmektedir. Radyasyonun zararlı etkisi onlarca yıl sürmektedir. Nükleer santral ve silahlar dışında tıp dahil teknolojinin birçok alanında nükleer güçten yararlanılmaktadır. Bu durum ise insanoğlunun radyasyonun zararlı etkisine karşı önlem almasını gerektirmektedir.  Bu çalışmada radyasyon kaynaklarının yaydığı zararlı etkilerin yapı elemanları vasıtasıyla absorbe edilerek en aza indirilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada serpantinitit, dolomit ve barit içeren beton numunelerin zararlı radyoaktiviteyi absorbe etme özelliği araştırılmıştır. Ayrıca yine aynı katkılarla üretilen harç ve beton numunelerin bazı mekanik ve dayanıklılık özellikleri incelenmiştir. Harç numunelerin 7, 28 ve 90 günlük basınç ve eğilme dayanımları gibi mekanik özellikleri yanında %10 Na2SO4 çözeltisinde 90 gün bekletilen numunelerin sülfata karşı direnci incelenmiştir.  Beton numunelerin 7, 28, 90 günlük basınç dayanımları basınç presi, ultrasonik test ve Schmidt Çekici yöntemleriyle bulunmuştur. Ayrıca aşınma dayanımı, permeabilite ve donma-çözülme direnci ve mikroyapıları incelenmiştir. Numuneler 10x10x10 cm boyutlarına getirilmiş ve 100 Kv 2,5 mm Al'de ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Yapılan çalışmada serpantinitit, dolomit ve barit katkılı beton numunelerin radyasyon zırhlama özelliğini önemli oranda arttırdığı, dayanım ve dayanıklılık özelliklerinde ise belli oranlardan sonra düşüşlere neden olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
As long as radiation sources exist, people are affected by radiation. People have been and continue to be exposed to many harmful radiation events. The harmful effects of radiation last for decades. Apart from nuclear power plants and weapons, nuclear power is used in many areas of technology, including medicine. This situation requires human beings to take precautions against the harmful effects of radiation. In this study, it is aimed to minimize the harmful effects of radiation sources by absorbing them through building elements. In this study, the ability of concrete samples containing serpentinite, dolomite and barite to absorb harmful radioactivity was investigated. Additionally, some mechanical and durability properties of mortar and concrete samples produced with the same additives were examined. In addition to the mechanical properties of the mortar samples such as 7, 28 and 90-day compressive and bending strengths, the sulphate resistance of the samples kept in 10% Na2SO4 solution for 90 days was examined. 7, 28, 90 day compressive strength of concrete samples were found by pressure press, ultrasonic test and Schmidt Hammer methods. In addition, abrasion resistance, permeability, freeze-thaw resistance and microstructures were examined. The samples were sized 10x10x10 cm and measured at 100 Kv 2.5 mm Al. In the study, it was determined that serpentinite, dolomite and barite added concrete samples significantly increased the radiation shielding feature, but caused decreases in strength and durability properties after certain rates.