Bilişsel egzersiz terapi yaklaşımı ölçeği'nin sjögren sendromu tanılı bireylerde geçerliği, güvenirliği ve duyarlılığının belirlenmesi
Determination of the validity, reliability and sensitivity of the cognitive exercise therapy approach evaluation scale in individuals with sjögren's sydrome
Yazar: GAMZE NUR AHISKALI
Danışman: PROF. DR. EDİBE ÜNAL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Fizyoterapi Ve Rehablitasyon Ana Bilim Dalı / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Bu çalışma Sjögren
Sendromu (SS) tanılı bireylerde Bilişsel Egzersiz Terapi Yaklaşımı (BETY) Ölçeği'
nin geçerlik, güvenirlik ve duyarlılığını belirlemek amacıyla yapıldı. Çalışmaya 91
birey dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen bireylere geçerliği değerlendirebilmek
amacıyla Quality of life questionare for patients with Primary Sjögren's Sydrome
(PSSQoL), Health Assessment Questionnaire (HAQ), Short From-36 (SF-36),
Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS), EULAR Sjogren's Syndrome Patient
Reported Index (ESSPRI), EULAR Sjögren's Syndrome Disease Activity Index
(ESSDAI) ve Genel Sağlık Anketi (Euro QoL-5D) anketleri uygulandı. İstatistiksel
analizler sonucunda BETY Ölçeği ile kullanılan diğer ölçekler arasındaki geçerlik
incelendiğinde kolerasyonun r= -0,616 ile 0,766 arasında olduğu saptandı. Ölçeğin
güvenirliğini değerlendirmek amacıyla 30 bireye bir hafta sonra aynı ölçekler tekrar
uygulandı. Güvenirliği değerlendirmek için test-tekrar test yöntemi kullanıldı ve sınıf
içi güvenirlik katsayısı (ICC, %95 güven aralığı) hesaplandı. Spearman kolerasyon
analizine göre iki ölçüm arasında (rho=0, 978, p<0,001) güçlü derece kolerasyon
bulundu. ICC katsayısı da (0,991, p<0,001) oldukça yüksekti. Bunlara ek olarak iç
tutarlık için Cronbach alfa katsayısına (0,913) bakıldı ve ölçeğin iç tutarlılığının
yüksek olduğu bulundu. Ölçeğin duyarlılığının belirlenebilmesi için 3 ay sonra bütün
ölçekler 30 SS' li bireye tekrar uygulandı. İstatistiksel analiz sonucunda SF-36' nın alt
parametresi olan ağrı ile BETY Ölçeği arasında orta derecede anlamlı bir kolerasyon
(rho=-0,403, p=0,027) bulunurken diğer ölçeklerle anlamlı düzeyde bir kolerasyon
bulunamadı. Bu çalışma sonucunda BETY Ölçeği' nin SS tanılı bireylerde geçerli,
güvenilir ve duyarlı bir değerlendirme aracı olduğu bulundu.
Anahtar Kelimeler: Sjögren Sendromu, Bilişsel Egzersiz Terapi Yaklaşımı Ölçeği,
geçerlik, güvenirlik, duyarlılık (cevaplılık), romatizmal hastalık

Abstract:
This study was conducted to determine the validity, reliability and sensitivity of the
Cognitive Exercise Therapy Approach (BETY) Scale in individuals with Sjogren's
Syndrome (SS). 91 individuals were included in the study. Quality of life questionare
for patients with Primary Sjögren's Sydrome (PSSQoL), Health Assessment
Questionnaire (HAQ), Short From-36 (SF-36), Hospital Anxiety and Depression Scale
(HADS), EULAR Sjogren's Syndrome Patient Reported Index (ESSPRI), EULAR
Sjögren's Syndrome Disease Activity Index (ESSDAI) and General Health
Questionnaire (Euro QoL-5D) questionnaires were applied to the individuals included
in the study in order to evaluate validity. As a result of statistical analysis, when the
validity between the BETY Scale and the other scales used was examined, it was found
that the correlation was between r = -0.616 and 0.766. In order to evaluate the
reliability of the scale, the same scales were applied to 30 individuals again one week
later. Test-retest method was used to evaluate reliability and in-class reliability
coefficient (ICC, 95% confidence interval) was calculated. According to Spearman
correlation analysis, strong degree correlation was found between the two
measurements (rho=0.978, p<0.001). The ICC coefficient (0.991, p<0.001) was also
quite high. In addition, Cronbach's alpha coefficient (0.913) was examined for internal
consistency and it was found that the internal consistency of the scale was high. In
order to determine the sensitivity of the scale, all scales were reapplied to 30 SS
individuals after 3 months. As a result of statistical analysis, there was a moderately
significant correlation (rho=-0.403, p=0.027) between pain which is a subparameter of
SF-36 and BETY Scale, while there was no significant correlation with other scales.
As a result of this study, it was found that the BETY Scale is a valid, reliable and
sensitive evaluation tool in individuals with SS.
Keywords: Sjögren's Syndrome, Cognitive Exercise Therapy Approach Scale,
validity, reliability, sensitivity (responsiveness), rheumatic disease