Küçük ve orta büyüklükteki işletmelerde rekabet biçimleri ve bir uygulama
Competitive strategies in small and medium enterprises and a field study
Yazar: NİHAT KAYA
Danışman: DOÇ. DR. OYA ERDİL
Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: KOBİ = Small and Medium Sized Firms ; Rekabet = Competition ; Rekabet stratejileri = Competition strategies

Özet:
işletmeler gelişmek ve büyümek istiyorlarsa, üstün performansa yol açan rekabet yönelimine sahip olmalı ve bu yönelime uygun rekabet biçimlerini kullanmak zorundadırlar. Yeni rekabet yöntemleri, yeni kabiliyetler ve yönetim uygulamaları işletmelerin birbirlerine karşı olan üstünlük ve zayıflıklarını daha keskin bir hale getirmektedir. Hızlı çevresel, teknolojik değişimler ve artan küreselleşme, rekabetin gittikçe şiddetlenmesine neden olmaktadır. Bu durumda işletmeleri daha korunaksız ve daha hassas yapmaktadır. Ayrıca şiddetli rekabetin beraberinde getirdiği yıkıcı etkilere, oldukça fazla unsur neden olmaktadır. Bu rekabetçi ve dinamik ortamlarda Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin hayatta kalmaları, büyüme ve gelişmeleri, üstün performansı yakalayabilmeleri ancak işletmenin amaç ve kaynaklarına uygun rekabetçi yönelime sahip olmalarına ve bu yönelime uyan rekabet biçimlerini kullanabilmelerine bağlı olmaktadır. Bu tez dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin özellikleri ve rekabet stratejisi yönelimleri, ikinci bölüm Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerde rekabetçi uygulamalar ve üçüncü bölüm Endüstriyel makina üreticileri sektöründe faaliyet gösteren Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerde rekabet biçimleri üzerine bir saha araştırması anlatılmıştır. Dördüncü bölümde sonuç ve öneriler sunulmuştur. Bu tezde öncelikle Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerde uygulanabilecek rekabetçi yönelimler ve rekabet biçimleri ile ilgili teorik bir altyapı oluşturulmuştur. Tezin uygulama kısmında uygulama sahasındaki Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin rekabetçi yönelimleri ile rekabet biçimleri tesbit edilmiş, performansları ölçülmüştür. Belirlenen rekabetçi yönelimlerle uygulanan rekabet stratejilerinin performansa etkileri tesbit edilmiş, aynı zamanda aralarındaki etkileşimler belirlenmeye çalışılmıştır.

Abstract:
If a firm want to grow and develop, it should have the competitive orientation, which leads to higher performance. And it has to use the competitive strategies which are appropriate to this orientation. New competition ways, new abilities and new management practices eludated the strong and weak side of firms relative to each other This situation forces the firms to be more careful and more intelligent. The destructive forces which came from the intensive competition are caused by many things. The survilance, success and development of Small and Medium-sized firms depend on them to have competitive orientation, which are appropriate to their goals and sources, and to use competitive ways which are appropriate to their orientations. This thesis consists of four sections. In the first section characteristics and competitive strategy orientations of the firms, in the second section, competitive practices in the Small and Medium-sized firms are explained and the third section contains a research which is made on the competitive ways of Small and Medium-sized Businesses in the industrial machine sector in Turkey. Conclusion and suggestions are provided in the fourth section. In this thesis, first, a theoretical bacground which is related to competitive orientations and competitive ways which can be applied in Small and Medium-sized firms is established. In the application part of this thesis competitive orientations and competitive ways of Small and Medium-sized firms in the application field are established and their performances are measured. The effects of the determined competitive orientations and current competitive strategies on the performance are established and also interactions between them are tried to be exhibited.