Farklı humik asit dozlarının soya (Glycine maxL.Merrill) çeşitlerinde verim ve kalite üzerine etkisi
Effects of different humi̇c aciddose on efficiency and quality in soya (Glycine maxL.Merrill) varieties
Yazar: SERHAN TURHAN
Danışman: PROF. DR. BÜNYAMİN YILDIRIM
Iğdır Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Çalışma 2017 yılında Mersin ilinin Erdemli ilçesi ekolojik şartlarında ve çiftçi arazisinde  yürütülmüştür. Dört farklı soya çeşidinde (Türksoy, Nazlıcan, Atasoy ve Yeşilsan)  4 farklı humik asit dozu (0, 100, 200, 400 ml/lt/m2) uygulanmıştır. Humik asit kaynağı olarak TKİ-HUMAS adlı preparat kullanılmıştır.TKİ-HUMAS leonardit kullanılarak üretilen hümik ve fulvik asit içeren doğal organik toprak düzenleyici bir üründür. Humik asit dozları ekim öncesinde toprağa uygulanmıştır. 
Dozlar, İlk bakla yüksekliğine bitkide dal sayısına, bitkide tohum verimine, tohum verimine, ham yağ oranı, ham yağ verimi ve ham protein oranı ve ham protein verimine istatistiki olarak 0,01 önem seviyesinde olumlu etki yaptığı tespit edilmiştir. Doz x çeşit interaksiyonu, Ham yağ oranı, ham protein oranı ve ham protein verimi bakımından önemli olmuştur.
Çeşitler, ilk bakla yüksekliği, bitkide dal sayısı, bitkide  tohum verimi, tohum verimi, ham yağ oranı, ham yağ verimi, ham protein oranı ve ham protein verimine istatistiki olarak 0,01 önem seviyesinde olumlu etki yapmıştır. 
Dekara en yüksek verim Atasoy çeşidinden 381,34 kg /da olarak elde edilmiştir. Bunu Yeşilsan çeşidi 349,34 kg/da ile takip etmiştir. En düşük verim  226,13 kg/da ile Türksoy çeşidinden elde edilmiştir. 
Dozlar karşılaştırıldığında en yüksek doz olan 400 ml/lt/m2 dozu 360,3 kg/da ile en yüksek verimi sağlamıştır.Verim bakımından diğer dozlar arasında  farkın istatistiki olarak önemsiz olduğu tesbit edilmiştir.Çalışma sonucunda Mersin-Erdemli ekolojik şartlarında Atasoy çeşidi ve 400 ml/lt/ m2     humik asit dozu çiftçiler için tavsiye edilebilir.
Anahtar Kelimeler:Soya, Çeşit, Humik Asit, Verim,  Kalite

Abstract:
The study was conducted in 2017 in Mersin ecological conditions and farmer land. Four different soybean varieties (Türksoy, Nazlıcan, Atasoy and Yeşilsan) were administered 4 different humic acid doses (0, 100, 200, 400 ml / lt / m2). As a source of humic acid TKI-HUMAS preparation was used.TKİ-HUMAS is a natural organic soil regulator containing humic and fulvic acid produced using leonardite. Humic acid doses were applied to the soil before sowing.
Doses, the first pod height, the number of branches in the plant, seed yield, seed yield, crude fat content, crude oil yield and crude protein content and crude protein yield were found to have a positive effect on the significance level of 0.01. Dose x kinds of interactions, crude fat content, crude protein content and crude protein yield were significant.
Varieties, first pod height, number of branches in the plant, seed yield, seed yield, crude fat content, crude oil yield, crude protein content and crude protein yield were statistically significant at 0.01 significance level.
The highest yield was obtained from Atasoy variety 381.34 kg / da. This is followed by Yeşilsan variety with 349.34 kg / da. The lowest yield was obtained from Türksoy variety with 226.13 kg / da.
When the doses were compared, the highest dose, 400 ml / lt / m2, provided the highest yield with 360.3 kg / da. The difference in yield between other doses is statistically insignificant.As a result of the study,Atasoy variety and 400 ml /lt/  humic acid dose can be recommended for  farmers in Mersin-Erdemli ecological conditions.
Keywords:Soya, Variety, Humicacid, Yield, Quality