Romatoid artrit akciğer tutulumu ve etki ettiği solunumsal parametreler
Rheumatoi̇d arthri̇ti̇s lung involvement and respiratory parameters affected
Yazar: SERHAT OTUGÜZEL
Danışman: PROF. DR. SULHATTİN ARSLAN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer = Lung ; Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-interstisyel = Lung diseases-interstitial ; Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Metotreksat = Methotrexate ; Romatizmal hastalıklar = Rheumatic diseases ; Solunum = Respiration ; Solunum bozuklukları = Respiration disorders ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Tomografi = Tomography

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Romatoid Artrit (RA) prevelansı %0,2-1'dir. En sık görülen inflamatuar artrit olup ülkemizdeki prevelansı da  % 0,36'dır. RA hastalığının erken ve ilerleyen dönemlerinde yaklaşık % 10-50 oranında respiratuar sistem sorunlarıyla karşılaşılmaktadır. RA akciğer tutulumu, hastalığın prognozunu belirleyen en önemli faktörlerden birirdir. RA akciğer tutulumunun başlangıcı genellikle sessizdir ve mortaliyeyi artırmaktadır. RA akciğer tutulumunun tanısı, takibi ve tedavisinde kanıta dayalı, ortak kabul edilen yaklaşımlar henüz oluşturulamamıştır. Biz de Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları ABD Romatoloji Polikliniğinde romatoid artrit tanısıyla takip edilen ve kliniğimize RA akciğer tutulumu açısından konsulte edilen hastaların klinik ve radyolojik özelliklerini, solunumsal parametrelerini geçmişe yönelik incelemek istedik. 
GEREÇ VE YÖNTEM: Yaptığımız retrospektif çalışmada Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları ABD Romatoloji Polikliniğine Şubat 2015 – Şubat 2020 tarihleri arasında başvuran, RA tanısıyla takipli hastaların dosyaları incelendi. Bu hastalar ACREULAR RA kılavuzuna göre tanı almıştı. Bu hastalardan RA akciğer tutulumu açısından değerlendirilmiş HRCT, SFT ve DLCO yapılmış 143 hasta çalışmaya dahil edildi. Bu hastalar uzman romatolog ve uzman radyolog tarafından değerlendirildi. Çalışmamızdan elde edilen veriler SPSS 22.0 programına yüklenildi. Verilerin değerlendirilmesinde parametrik test varsayımları yerine getirildiğinde Kolmogorov-Simirnov testi kullanıldı. Bağımsız iki gruptan elde edilen ölçümler karşılaştırılırken bağımsız gruplarda iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi kullanıldı. Parametrik test varsayımları yerine getirilemediğinden bağımsız iki gruptan elde edilen ölçümler karşılaştırılırken Mann Whithney U testi kullanıldı. Sayımla elde edilmiş verilerin değerlendirilmesinde 2x2 düzenlerde Ki kare testi, Fisher kesin Ki kare testi ve çok gözlü düzenlerde Ki kare testi kullanıldı. Verilerimiz tablolarda birey sayısı ve yüzdesi, aritmetik ortalama, ortanca şeklinde belirtilerek yanılma düzeyi 0,05 olarak alınmıştır.
BULGULAR: Çalışmaya RA tanısı almış, toraks BT'si çekilmiş ve solunum fonksiyon testleri yapılmış toplam 143 hasta alındı. Bu hastalardan 120'si kadın, 23'ü erkekti. Hastaların yaş ortalaması 62,03 idi. Bu hastaların 59'unda RA akciğer tutulumu var, 84'ünde yoktu. RA akciğer tutulumu olan hastaların 47'si kadın, 12'si erkekti. Bu 59 hastanın 17'si interstisyel akciğer hastalığı, 8'i plörit, 10'u plevral efüzyon, 24'ü romatoid nodül, 27'si bronşektazi ve 13'ü pulmoner hipertansiyondu. Bu 17 interstisyel akciğer hastalığı olan hastanın 8'i olağan interstisyel pnömoni, 6'sı nonspesifik intestisyel pnömoni, 2'si organize pnömoni ve 1'i deskuamatif  interstisyel pnömoniydi. RA akciğer tutulumu olan ve olmayan gruplar karşılaştırıldığında bazı değerler istatistiksel olarak anlamlı bulundu. RA tanı süresi akciğer tutulumu olan grupta daha uzundu(p=0,001). Biomas maruziyeti akciğer tutulumu olmayan grupta daha fazlaydı (p=0,041). Asbest maruziyet süresi akciğer tutulumu olan grupta daha uzundu (p=0,029). DLCO akciğer tutulumu olan grupta daha düşüktü (p=0,046). Sulfasalazin kullanma oranı akciğer tutulumu olmayan grupta daha yüksekti (p=0,039).
SONUÇ: Çalışmamızda romatoid artrit akciğer tutulumu olan hastaların %79,7'si kadın, % 20,3'ü erkek olup akciğer tutulumu olan hastalarda kadın erkek oranı literatürle uyumlu olarak yüksekti.  Çalışmamızda RA akciğer tutulumu olan hastaların yaş ortalamasını olmayanlara göre daha yüksek bulduk ve bu verimiz literatürle uyumluydu. RA akciğer tutulumu olan grupta FVC, FEV1 ve DLCO akciğer tutulumu olmayan grupla kıyaslandığında daha düşüktü. Biz RA akciğer tutulumu olan gruptaki yüksek titrede RF pozitifliğini, RA akciğer tutulumu olmayan gruptakine göre  literatürle uyumlu olarak daha yüksek bulduk. Literatürle uyumlu olarak RA akciğer tutulumu olan grupta, olmayan gruba göre yüksek titreli anti_CCP pozitifliği daha fazlaydı. Çalışmamızda ANA ve p_ANCA pozitifliği RA akciğer tutulumu olan grupta daha yüksek olarak bulunmuştur. RA akciğer tutulumu olan grupta CRP ve ESH ortalaması akciğer tutulumu olmayan gruba göre daha yüksekti. Çalışmamızda RA akciğer tutulumu olmayan grupta sülfasalazin kullanımı akciğer tutulumu olan gruba göre anlamlı olarak daha yüksek olup diğer DMARD'lar açısından bir fark mevcut değildi. Biyolojik ajan kullanımı RA akciğer tutulumu olmayan grupta daha yüksek bulunmuş olup kullanım süreleri arasındaysa her iki grup arasında fark yoktu. 
Anahtar Kelimeler: Romatoid Artrit, İnterstisyel Akciğer Hastalığı, High Resolution Computed Tomography, Metotreksat, DLCO, SFT

Abstract:
INTRODUCTION AND OBJECTIVE: The prevalence of. Rheumatoid Arthritis (RA) is 0.2-1%. It is the most common inflammatory arthritis and its prevalence in our country is 0.36%. Respiratory system problems are encountered at a rate of 10-50% in the early and later stages of RA. RA lung involvement is one of the most important factors determining the prognosis of the disease. The onset of RA lung involvement is usually silent and increases mortality. Evidence-based, commonly accepted approaches for the diagnosis, follow-up and treatment of RA pulmonary involvement have not yet been established. We wanted to retrospectively examine the clinical and radiological characteristics and respiratory parameters of patients who were followed up with a diagnosis of rheumatoid arthritis and consulted for RA pulmonary involvement in the Rheumatology Polyclinic of the Department of Internal Diseases, Sivas Cumhuriyet University Training and Research Hospital.
MATERIALS AND METHODS: In our retrospective study, the files of patients with RA diagnosis who applied to Rheumatology Polyclinic of the Department of Internal Diseases, Sivas Cumhuriyet University Training and Research Hospital between February 2015 and February 2020 were examined. These patients were diagnosed according to the ACREULAR RA guideline. Of these patients, 143 patients who were evaluated for RA lung involvement who underwent HRCT, PFT and DLCO were included in the study. These patients were evaluated by a specialist rheumatologist and a specialist radiologist. The data obtained from our study were loaded into the SPSS 22.0 program. Kolmogorov-Simirnov test was used when the parametric test assumptions were fulfilled in the evaluation of the data. When comparing the measurements obtained from two independent groups, the significance test of the difference between the two means in independent groups was used. Since the parametric test assumptions could not be fulfilled, the Mann Whitney U test was used when comparing the measurements obtained from two independent groups. 2x2 order chi-square test, Fisher's exact chi-square test and multi-eyed chi-square test were used to evaluate the data obtained by counting. Our data are stated in the tables as the number and percentage of individuals, the arithmetic average and the median, and the level of error was taken as 0.05.
RESULTS: A total of 143 patients with a diagnosis of RA, chest CT and pulmonary function tests (RFT) were included in the study. 120 of these patients were women and 23 of them were men. The average age of the patients was 62.03.  59 of these patients had RA lung involvement, 84 of them did not. 47 of the patients with RA lung involvement were female and 12 were male. Of these 59 patients, 17 were interstitial lung disease (İLD), 8 were pleuritis, 10 were pleural effusion, 24 were rheumatoid nodules, 27 were bronchiectasis, and 13 were pulmonary hypertension. Of these 17 patients with interstitial lung disease, eight had usual interstitial pneumonia, six had nonspecific interstitial pneumonia, two had organized pneumonia, and 1 had desquamative interstitial pneumonia. When the groups with and without RA lung involvement were compared, some values were found to be statistically significant. RA diagnosis time was longer in the group with lung involvement (p = 0.001). Biomass exposure was higher in the group without lung involvement (p = 0.041). The duration of asbestos exposure was longer in the group with lung involvement (p = 0.029). DLCO was lower in the group with lung involvement (p = 0.046). The rate of sulfasalazine usage was higher in the group without pulmonary involvement (p = 0.039).
CONCLUSION: In our study, 79.7% of the patients with rheumatoid arthritis pulmonary involvement were female, 20.3% were male, and the ratio of female to male in patients with pulmonary involvement was high in line with the literature. In our study, we found that the mean age of patients with RA lung involvement was higher than those without it, and this data was consistent with the literature. In the group with RA lung involvement, FVC, FEV1, and DLCO were lower compared to the group without lung involvement. We found that the high titer RF positivity in the RA group with pulmonary involvement was higher than in the group without RA lung involvement, consistent with the literature. Consistent with the literature, high titer anti_CCP positivity was higher in the group with RA lung involvement than the group without. In our study, ANA and p_ANCA positivity were found to be higher in the group with RA lung involvement. The mean CRP and ESR in the group with RA lung involvement was higher than in the group without lung involvement. In our study, the use of sulfasalazine was significantly higher in the group without RA pulmonary involvement compared to the group with lung involvement, and there was no difference in terms of other DMARDs. Biological agent use was found to be higher in the group without pulmonary involvement, and there was no difference between the two groups in terms of duration of use.
Keywords: Rheumatoid Arthritis, Interstitial Lung Disease, High Resolution Computed Tomography, Methotrexate, DLCO, PFT