COVID 19 pandemisinde tip 1 diyabetes mellituslu çocukların karşılaştığı zorlukların değerlendirilme
Evaluation of challenges encountered by children with type 1 diabetes mellitus in the COVID 19 pandemic
Yazar: AYŞE GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL BÜKÜLMEZ
Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Dünya Sağlık Örgütü = World Health Organization ; Pandemiler = Pandemics ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bu çalışma Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hastanesinde Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniklerinde takip edilen Tip 1 Diyabetes Mellitus tanılı hastaların ve ailelerinin Covid-19 pandemisi döneminde yaşadıkları zorlukları değerlendirmek için yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniğinde 1 Mayıs 2020 – 1 Temmuz 2020 tarihleri arasında takip edilen 4-18 yaş arası Tip 1 Diyabetes Mellitus tanısı ile takip edilen 102 hasta ve ailesi ile yapıldı. Çalışmadaki tüm çocukların yaşları, cinsiyetleri kaydedilerek, çalışmayla ilgili çocuk ve/veya ailesine bilgi verildi. Tüm veriler, "Google Formlar" platformu aracılığıyla online anket yöntemiyle toplandı. Araştırmaya dahil edilen tüm bireylerin gönüllü onamları alındı. İstatistiksel analiz için SPSS 26 paket programı kullanıldı ve p<0,05 anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların 55'i kız (%53.9) ve 47'si ise erkek idi. (%46.1). Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 13.02 ±3.9 yıl olarak bulundu. Kızların yaş ortalaması 13.11 ± 4.1 yıl, erkeklerin yaş ortalaması 12.91 ± 3.9 yıl olarak bulundu. Erkek hastaların yaşa göre ağırlık Z skorlarının ortalaması 0.017±1.14, kız hastaların ise 0.179±1.15 olarak bulundu. Katılımcıların 75'ini (%73.5) anneler, 27'sini (%26.5) babalar oluşturduğu görüldü. Katılımcıların 62'sinin (%60,8) çocuklarının pandemi döneminde insülin ihtiyacının arttığını, 21'inin (%20,6) çocuklarının hiperglisemi, 61'inin (%59,8) hipoglisemi atağı yaşadığı, 80'inin (%80.4) Covid 19 hastalığına yakalanma riskinin yüksek olduğunu düşündüğünü, 71'inin (%69,6) çocuğuna egzersiz yaptırdığını 29'unun (%28.4) vitamin-mineral takviyesi verdiğini, 44'ünün (%43,1) çocuğunun abur-cubur alımının arttığını 84'ünün (%82,3) son 1 yıl içerisinde grip, pnömokok gibi aşıları yaptırmadığını, 41'ininde (%40,2) çocuğunun uyku süresinin arttığı bulundu.

Sonuç: Covid-19 pandemi sürecinde Diyabetes Mellituslu çocuğu olan ebeveynlerin Covid-19 hakkında bilgilerinin yeterli olduğu görüldü. Tip 1 Diyabetes Mellitus tanılı hastaların diyetine uyum konusunda sorun yaşadıkları, uyku düzeninin bozulduğu ve egzersiz yapmada zorluk çektikleri ve. kan şekerinin düzenlenmesi açısından profesyonel sağlık desteğine ihtiyacının oldukları belirlendi.
Anahtar kelimeler: Diyabetes Mellitus, Covid-19, Pandemi, çocuk

Abstract:
Purpose: This study was conducted to evaluate the difficulties experienced by patients with Type 1 Diabetes Mellitus and their families during the Covid-19 pandemic, followed in the Pediatrics Outpatient Clinics of Afyonkarahisar Health Sciences University Hospital.
Materials and Methods: This study was conducted with 102 patients aged 4-18 years and their families, who were followed up with the diagnosis of Type 1 Diabetes Mellitus between May 1 and July 1, 2020 in Afyonkarahisar Health Sciences University Hospital Pediatrics Outpatient Clinic. The ages and genders of all children in the study were recorded, and the child and / or her family were informed about the study. All data were collected by online survey method through the "Google Forms" platform. Voluntary consent was obtained from all individuals included in the study.SPSS 26 package program was used for statistical analysis and p<0.05 was considered significant.
Findings: Of the patients included in the study, 55 (53.9%) were female and 47 were male. (46.1%). The mean age of the patients participating in the study was 13.02 ±3.9 years. The mean age of the girls was 13.11 ± 4.1 years, and the mean age of the boys was 12.91 ± 3.9 years. The mean weight-for-age Z scores of male patients were found as 0.017±1.14, while the mean weight-for-age Z scores of female patients were found to be 0.179±1.15. It was observed that 75 (73.5%) of the participants were mothers and 27 (26.5%) were fathers.It was found that of the participants, 62 (60.8%) had an increasing need for insulin in their children during the pandemic period, 21 (20.6%) had hyperglycemia attacks and 61 (59.8%) had hypoglycemia attacks in their children, 80 (80.4%) had a thought that the risk of contracting Covid-19 disease was high, 71 (69.6%) had their children exercise, 29 (28.4%) gave vitamin-mineral supplements to their children, 44 (43.1%) had an increase junk food intake in their children, 84 (82.3%) have not had vaccinations such as flu or pneumococcus in the last 1 year and 41 (40.2%) had an increase in the sleep duration of their children.
Result: During the Covid-19 pandemic, it was seen that parents who had a child with Diabetes Mellitus had sufficient information about Covid-19. Patients diagnosed with Type 1 Diabetes Mellitus have problems in adapting to their diet, have disturbed sleep patterns and have difficulty in exercising. It was determined that they needed professional health support in terms of regulating blood sugar.
Keywords: Diabetes Mellitus, Covid-19, Pandemic, children