Soğuk savaş sonrasında Avrupa Birliği`nin Avrupa güvenlik ve savunma kimliği oluşturma çabaları ve Türkiye`nin konumu /
Yazar: ÖNDER AYTAÇ AFŞAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞABAN ÇALIŞ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa Güvenlik ve Savunma Kimliği = European Socurity and Defense İdetend ; Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikaları = European Security and Defence Policies ; Avrupa güvenliği = European security ; Güvenlik = Security ; Ortak Dış Siyaset ve Güvenlik Politikası = Common Foreign Policy and Security Policy ; Savunma = Defence ; Soğuk Savaş sonrası = After the Cold War

Özet:
Bu çalışmada, Avrupa Güvenlik ve Savunma Mimarisinin yapısını oluşturan temel unsurlar - Avrupa Siyasi İşbirliği, Ortak Dış Siyaset ve Güvenlik Politikası, Avrupa Güvenlik ve Savunma Kimliği ve Politikası, Batı Avrupa Birliği, NATO - ve bu unsurlar arasındaki ilişki incelenmeye çalışılmıştır. Soğuk Savaş sonrası dönemde, uluslararası alanda sahip olduğu ekonomik güç ile orantılı bir siyasi güç olmak isteyen Avrupa Topluluğu/Birliği değişen güvenlik parametreleri ve tehdit algılamalarının bir sonucu olarak, bir güvenlik yapılanması işbirliğine gitmeden, kıtada güvenlik ve istikrarın tam olarak sağlanmış olamayacağını fark etti. Soğuk Savaş sonrası Avrupa'da yaşanan gelişmeler, Avrupa Birliği 'ni dış siyaset, güvenlik ve savunma politikalarında daha uyumlu çalışmaya zorlamıştır. Avrupa güvenliğinin çatısını oluşturan NATO, Batı Avrupa Birliği, Avrupa Birliği Ortak Dış Siyaset ve Güvenlik Politikası ve Avrupa Savunma ve Güvenlik Politikası/Kimliği arasındaki ilişkiler ve bu kurumların Soğuk Savaş sonrası oluşan yeni şartlara uyum sağlama konusunda gösterdikleri dikkat ve çaba önemlidir. NATO ve Avrupa Birliği 'nin. Merkez ve Doğu Avrupa ülkelerine doğru genişlemesi, ekonomik ve kültürel boyutundan daha ziyade, savunma ve güvenlik boyutu açısından önemlidir. NATO, Washington Zirvesi'nde, Yeni Stratejik Konsepti kabul ederek Avrupa güvenliği ve savunması için yeni düzenlemeler getirmiştir. Soğuk Savaş sonrasında, bir bölgelerarası (Trans-regional) aktör olarak, Türkiye, bölgesinde, güvenlik tehditleriyle karşı karşıyadır. Bu şartlarda Türkiye, güvenlik konularında planlı ve güçlü bir Avrupa'nın olmasını isterken, 'masada güvenli bir yer' sahibi olmak istemektedir. Anahtar Kelimeler: Güvenlik, Savunma, Soğuk Savaş Sonrası, NATO, Batı Avrupa Birliği, Avrupa Birliği Ortak Dış Siyaset ve Güvenlik Politikası ve Yüksek Temsilcisi, Avrupa Savunma ve Güvenlik Politikası/Kimliği, Washington Zirvesi, Yeni Stratejik Konsept. Temel Hedef, Acil Müdahale Gücü. IV

Abstract:
In this study, the relations among the main components of European Security and Defence Structure - European Political Cooperation, Common Foreign and Security Policy, European Security and Defence Identity/ Policy, Western European Union, NATO - are tried to analyse. In the post-Cold War Era, the member of the European Union tried to have a strong voice in political matters like in economic matters. They realized that they should also work together for cooperation on security architecture of Europe, as a result of changes and the transformations in security issues and threat perceptions. The developments that happened after Cold War, impulses the European Union to act more coherent policies in the foreign, security and defence matters. The relations among the main components of post-Cold War European security architecture - Common Foreign and Security Policy, European Security and Defence Identity/ Policy, Western European Union and NATO - and their endeavors for adaptation to the new conditions of the post-Cold War realities are important. The enlargement of NATO and the European Union towards Central and Eastern European states are so important from the perspective of security and defence rather than economic and cultural perspective. NATO accepted the New Strategic Concept at the 1999 Washington Summit that paved a new way for European security and defence architecture. After the Cold War, Turkey, as a trans-regional actor, faces security challenges in her region. In these circumstances, Turkey wants Europe to emerge as a capable and concerted force in security matters, but wants a 'secure seat at the table'. Key Words: Security, Defence, Post-Cold War, NATO, European Political Cooperation, Common Foreign and Security Policy and its High Commissioner, European Security and Defence Identity/ Policy, Western European Union, Washington Summit, New Strategic Concept, Headline Goal, Rapid Action Force. V