Oyun temelli empati programının çocukların empati, arkadaşlık ve duyguları yönetme becerilerine etkisi
The effect of play-based empathy program on children's empathy, friendship and emotion management skills
Yazar: SELDA ATA DOĞAN
Danışman: PROF. DR. AYSEL ÇOBAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran ilişkileri = Peer relationships ; Arkadaşlık = Friendship ; Duygu yönetimi = Emotion management ; Empati = Empathy ; Empatik beceri = Empathic skill ; Eğitim programları = Education programs ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Oyun müdahale programı = Play intervention program

Özet:
Bu araştırmanın amacı Oyun Temelli Empati Programı'nın (OTEP) beş yaş çocuklarının empati becerilerine, arkadaşlık ilişkilerine ve duyguları yönetme becerilerine etkisini incelemektir. Araştırma karma yöntem deneysel desende tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu benzeşik örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Çalışma grubu, 2021-2022 eğitim öğretim yılında Ankara İli Etimesgut İlçesinde bulunan Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı bağımsız anaokulunun beş yaş gruplarında eğitim gören 69 çocuktan (34 deney, 35 kontrol grubu) ve bu çocukların aileleri ile öğretmenlerinden oluşmaktadır. Deney grubunda yer alan çocuklara yedi hafta süresince araştırmacı tarafından OTEP uygulanmıştır. Kontrol grubunda yer alan çocuklar ise öğretmenleriyle birlikte günlük eğitim rutinlerine devam etmişlerdir. Araştırmacı tarafından geliştirilen OTEP, bütünleştirilmiş on dört etkinlik ve altı aile katılımı etkinliğinden oluşmaktadır. Araştırmada kullanılan ölçme araçları "4-5 Yaş Empati Becerileri Ölçeği", "Okul Öncesi Sosyal Beceri Değerlendirme Ölçeği (OSBED) Ana-baba ve Öğretmen Formu Arkadaşlık İlişkileri ve Duyguları Yönetme Becerileri alt ölçekleri", "Öğretmenler için Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formları" ve "Aileler için Açık Uçlu Anket Formundan" oluşmaktadır. Elde edilen nicel veriler Bağımlı ve Bağımsız Gruplar t Testi, ANOVA ve ANCOVA testleri ile nitel veriler ise betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda Oyun Temelli Empati Programının çocukların empati becerileri, arkadaşlık ilişkileri ve duyguları yönetme becerileri üzerinde istatistiksel olarak deney grubu lehine anlamlı etkiye ve kalıcılığa sahip olduğu; deney grubu öğretmenlerinin ve ailelerinin de bu sonucu destekler görüşte olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effect of the Play-Based Empathy Program (PBEP) on five-year-old children's empathy skills, friendship relations and emotion management skills. This research was designed in mixed method experimental design. The study group of the research was determined by homogeneous sampling method. The study group consists of 69 (34 experimental, 35 control group) children, who are educated in the five age groups of the independent kindergarten affiliated to the Ministry of National Education in the Etimesgut District of Ankara Province in the 2021-2022 academic year, and their parents and teachers. PBEP was applied to the children in the experimental group for seven weeks by the researcher. The children in the control group continued their daily education routines with their teachers. PBEP, developed by the researcher, consists of fourteen integrated activities and six parent involvement activities. Data is collected by "4-5 Years Old Empathy Skills Scale", "Preschool Social Skill Assessment Scale Parent and Teacher Form Friendship Relations and Emotion Management Skills sub-scales", "Semi-Structured Interview Forms for Teachers" and "An Open-Ended Questionnaire for Parents". Quantitative data is analyzed by Dependent and Independent Groups t Test, ANOVA and ANCOVA tests, and qualitative data were analyzed by descriptive analysis method. In conclusion, it is found out that PBEP had a statistically significant effect and permanence in favor of the experimental group on children's empathy skills, friendship relations and emotion management skills and, that the opinions of teachers' and parents of the experimental group also supported this result.