3-6 yaş çocuklarda sosyal yetkinlik ve akran zorbalığının öğretmenlerin istenmeyen davranışlara karşı kullandığı stratejilere göre incelenmesi
Investigation of social competency and peer bullying in 3-6 years old children according to the strategies used by teachers against undesired behavior
Yazar: ZEYNEP BÜŞRA AKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. SERPİL PEKDOĞAN
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada okul öncesi eğitime devam eden çocukların sosyal yetkinlik ve akran zorbalığı düzeylerinin okul öncesi öğretmenlerinin sınıf yönetiminde istenmeyen davranışlara karşı kullandığı stratejilere göre incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden korelasyonel (ilişkisel) araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 3 ila 6 yaş aralığında bulanan devlete bağlı okul öncesi kurumlarında eğitim gören 529 okul öncesi dönem çocuğu ve bu kurumlarda çalışan 41 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu, Sosyal Yetkinlik ve Davranış Değerlendirme-30 Ölçeği, Okul Öncesi Akran Zorbalığı Ölçeği Öğretmen Formu ve Okul Öncesi Öğretmenlerinin Sınıf Yönetiminde İstenmeyen Davranışlara Karşı Kullandığı Stratejileri Belirleme Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına bakıldığında kız çocuklarının erkek çocuklarına göre daha yüksek düzeyde sosyal yetkinlik puanlarına sahip oldukları, okul öncesi öğretmenlerin çocuklarda gözlemlediği sözel zorbalık puanları ile okul öncesi öğretmenlerinin istenmeyen davranışlara karşı kullandığı disiplin stratejilerinden biri olan gerçeklik terapisi modeli arasında orta düzeyde negatif yönde ilişki, sözel zorbalık puanları ile sosyal yetkinlik alt boyutlarından kızgınlık-saldırganlık arasında orta düzeyde pozitif ilişki olduğu, okul öncesi öğretmenlerinin istenmeyen davranışlara karşı kullandığı disiplin stratejilerinden gerçeklik terapisi modeli ile sosyal disiplin modeli arasında orta düzeyde negatif yönlü ilişki, okul öncesi öğretmenlerinin istenmeyen davranışlara karşı kullandığı disiplin stratejilerinden güvengen modeli ile öğretmen etkililiği ve kounin modeli arasında orta düzeyde pozitif ilişki, okul öncesi öğretmenlerinin istenmeyen davranışlara karşı kullandığı disiplin stratejilerinden öğretmen etkililiği modeli ile kounin modeli ve davranış değiştirme modeli arasında orta düzeyde pozitif ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Sonuçlar ilgili literatür açısından tartışılmış ve önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the social competence and peer bullying levels of children attending preschool education according to the strategies used by preschool teachers against unwanted behaviours in classroom management. Correlational research model, one of the quantitative research methods, was used in the study. The sample of the study consisted of 529 preschool children between the ages of 3 and 6, who were educated in state-affiliated preschool institutions, and 41 teachers working in these institutions. Personal information form prepared by the researcher, Social Competence and Behaviour Assessment-30 Scale, Preschool Peer Bullying Scale Teacher Form and Scale for Determining the Strategies Used by Preschool Teachers Against Undesirable Behaviours in Classroom Management were used as data collection tools. The results of the study showed that girls had higher social competence scores than boys, there was a moderate negative relationship between verbal bullying scores observed by preschool teachers and reality therapy model, which is one of the discipline strategies used by preschool teachers against unwanted behaviours, and there was a moderate positive relationship between verbal bullying scores and anger-aggression, one of the sub-dimensions of social competence, There was a moderate negative relationship between the reality therapy model and the social discipline model among the discipline strategies used by preschool teachers against undesirable behaviours, a moderate positive relationship between the trusting model and the teacher effectiveness and Kounin model among the discipline strategies used by preschool teachers against undesirable behaviours, and a moderate positive relationship between the teacher effectiveness model, Kaonin model and behaviour modification model among the discipline strategies used by preschool teachers against undesirable behaviours. The results were discussed in terms of the related literature and suggestions were given.