hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Muhibbî Dîvânı'nın söz varlığı ve dizini
Vocabulary and index of Muhibbi's Divan
Yazar: AYŞE ÜNAL
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHMAN ÖZKAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
XVI. yüzyıl Osmanlı Devleti'nin siyasî, askerî, bilim ve sanat gibi pek çok alanda en parlak dönemini yaşadığı yüzyıldır. Bu yüzyılda hükümdarların sanata, sanatçıya sahip çıkmasıyla birlikte edebiyat alanında da büyük ilerlemeler kaydedilmiştir. Başarılı sanatçılara devletin üst kademelerinde yer verilmiştir.

Batı dünyasında "Muhteşem" olarak adlandırılan Kânûnî Sultan Süleyman sanatçıya en çok kıymet veren padişahlar arasında yer almaktadır. Kânûnî, Muhibbî mahlasıyla şiirler yazmış ve edebiyatımızın en hacimli dîvânlarından birini oluşturmuştur. Kânûnî Sultan Süleyman'ın Muhibbî mahlasıyla kaleme aldığı, 2016 yılında Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı tarafından yayımlanan ve Kemal YAVUZ, Orhan YAVUZ tarafından hazırlanan Muhibbî Dîvânı (Bütün Şiirleri), adlı eser esas alınarak bu çalışma hazırlanmıştır.

Bu çalışmada Muhibbî Dîvânı'nda yer alan 4118 şiir incelenerek tematik söz varlığı ve gramatikal dizini oluşturulmuştur. Dîvândaki beyitler tek tek incelenerek kelimelerin zengin manaları şiirdeki bağlamına göre anlamlandırılıp söz varlığı tespit edilmiş ve gramatikal dizin oluşturulmuştur.

Abstract:
In the 16th century, the Ottoman Empire experienced its brightest period in many fields such as politics, military, science and art. In this century, great progress was made in the field of literature as the rulers protected art and artists. Successful artists were given places at the upper levels of the state.

Kânûnî Sultan Suleyman, known as "The magnificent" in the Western world, is among the sultans who valued the artist the most. Kânûnî wrote poems under the pseudonym Muhibbî and created one of the most voluminous divans in the field of literature. This study was prepared based on the work titled Muhibbî Dîvânı (All Poems), written by Kânûnî Sultan Suleyman under the pseudonym Muhibbî, published by the Turkish Manuscripts Association in 2016 and prepared by Kemal YAVUZ and Orhan YAVUZ.

In this study, 4118 poems in Muhibbî Dîvânı were examined and their thematic vocabulary and grammatical index were created. The couplets in the divan were examined one by one, the rich meanings of the words were interpreted according to their context in the poem, their vocabulary was determined and a grammatical index was created.
Günümüz seramik sanatında masumiyet bağlamında çocuk imgesi
Child image in the context of innocence in today's ceramic art
Yazar: AHMET MÜCAHİT GÜCÜK
Danışman: DOÇ. DR. MİNE ÜLKÜ ÖZTÜRK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Seramik Ana Bilim Dalı / Seramik Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
"Günümüz Seramik Sanatında Masumiyet Bağlamında Çocuk İmgesi" isimli tez çalışması 3
bölümden oluşmaktadır. Araştırmanın konusu, günümüz seramik sanatında çocuk figürlerinin
kullanımı, bu kapsamda eserler üreten seramik sanatçılarının ve eserlerinin incelenmesi, elde edilen
veriler ışığında kişisel uygulamalar yapılmasını kapsamaktadır.
Başlangıç bölümünde, çalışmanın veri analizi, yöntemi ele alınmış olup, araştırmanın amacı,
önemi, problemi, sınırlılıkları, modeli, evreni ve örneklemi ile veri toplama araçları belirtilmiştir.
Sonraki bölümde, seramiğin tanımı yapılarak, tarihsel sürecinden ve gelişiminden
bahsedilmiştir. Bu noktada arkeolojik buluntulardan örneklere yer verilmiştir. Bölüm içerisinde konu
figüratif seramiğe indirgenerek, farklı medeniyetlerden örneklemeler yapılmıştır.
Son bölümde, masumiyet bağlamında çocuk imgesi ve seramik sanatı içerisindeki yeri
incelenerek, bu bağlamda eserler veren günümüz seramik sanatçıları tanıtılmış, eserlerinden örneklere
yer verilmiştir. Aynı bölüm içerisinde, incelenen seramik sanatçılarının eserlerinden kavram
referansları alınarak, kişisel uygulamalara dönüştürülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Günümüz Seramik Sanatı, Masumiyet, Çocuk İmgesi, Stoneware, Figüratif
Plastik Şekillendirme

Abstract:
The thesis entitled "Child Image in the Context of Innocence in Today's Ceramic Art" consists of 3 chapters. The subject of the research is the use of children's figurines in contemporary ceramic art, the study of ceramic artists who produce works in this context and their works, and personal applications in the light of the data obtained.
In the initial chapter, the data analysis and methodology of the study are presented, along with an explanation of the purpose, significance, limitations, model, universe, and sample of the research and data collection tools.
In the subsequent chapter, the definition of ceramics is provided, along with a historical overview of its development. At this juncture, examples from archaeological findings are presented. Subsequently, the subject is narrowed to figurative ceramics, with examples from various civilizations provided.
In the last chapter, the image of the child in the context of innocence and its place in ceramic art is examined, today's ceramic artists who produce works in this field are introduced and examples of their works are given. In the same section, concept references were taken from the works of the ceramic artists examined and transformed into personal applications.
Keywords: Contemporary Ceramic Art, Innocence, Child Image, Stoneware, Figurative Plastic Shaping
Molla Muhammed Emin Efendi ve 'Umdetü'l-Hullân fî Îzâhi Zübdeti'l-'İrfân adlı eserin kıraat ilmindeki yeri
Mullah Muhammad Amīn Effendi and The Place of His Book Umdah al-hullan fi Idah Zubdah al-Irfan in the Science of Qiraat
Yazar: HALİL İBRAHİM ÜREN
Danışman: DOÇ. DR. ALİ ÇİFTCİ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kur'ân-ı Kerîm Okuma ve Kırâat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Arşiv = Archive ; Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Kıraat = Reading ; Zübdetü`l-İrfan = Zübdetü`l-İrfan

Özet:
"Molla Muhammed Emin Efendi ve 'Umdetü'l-Hullân fî Îzâhi Zübdeti'l-'İrfân Adlı Eserin Kıraat İlmindeki Yeri" adlı bu çalışmada özellikle kıraat ilmi alanında yetkin olması nedeniyle Molla lakabıyla anılan Molla Muhammed Emin Efendi ve Seyyid Hâmid b. el-Hâc Abdülfettâh el-Pâlûvî'in Zübdetü'l-'irfân fî vücûhi'l-Kur'ân adlı eserinde anlaşılması güç olan yerleri birçok ziyadeyle açıp izah ettiği 'Umdetü'l-Hullân fî Îzâhi Zübdeti'l-'İrfân adlı eserinin kıraat ilmindeki yeri incelenmiştir.
Çalışma giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında çalışmanın konusu, amacı, problemi, yöntemi ve kaynakları hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde Molla Muhammed Emin Efendi'nin hayatı ele alınmıştır. İkinci bölümde 'Umdetü'l-Hullân fî Îzâhi Zübdeti'l-'İrfân tanıtılmıştır. Üçüncü bölümde ise 'Umdetü'l-Hullân fî Îzâhi Zübdeti'l-'İrfân'ın kıraat ilmi açısından tahlili yapılmıştır.
Çalışmada sonuç olarak bir Osmanlı kıraat âlimi Molla Muhammed Emîn Efendi'nin hayatına, eserlerine ve kıraat ilmine dair çok önemli bilgilere ulaşılmıştır. Bir şerh olarak yazılan 'Umdetü'l-Hullân'a bakılmadan Zübdetü'l-'irfân'ın tam manasıyla anlaşılamayacağı ve anlatılan meselelere dair önemli verilere de ulaşılamayacağı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study titled "Mullah Muhammad Amīn Effendi and The Place of His Book 'Umdah al-Ḫullān fī 'Izāh Zubdah in the Science of Qiraat" the place of Mullah Muhammad Amin Effendi, who is known as Mullah because of his competence in the science of Qiraat, and his book 'Umdah al- Ḫullān fī 'Izāh Zubdah al-'Irfān, in which he explained and clarified many parts of al-Pāluwī's Zubdah al-'irfān fī wujūhi al-Qur'ān that were difficult to understand, in the science of Qiraat is examined.
The study consists of an introduction and three chapters. In the introduction, information about the subject, purpose, problem, method and sources of the study is given. The first chapter deals with the life of Mullah Muhammad Amīn Effendi. The second chapter introduces 'Umdah al-Hullān fī Izāh Zubdah al-'Irfān. In the third chapter, 'Umdah al-Hullān fī Izāh Zubdah al-'Irfān is analyzed in terms of the science of qiraat.
As a result, very important information about an Ottoman Qiraat scholar Muhammad Amīn Effendi's life, works and the science of Qiraat has been obtained. It has been concluded that Zubdah al-'Irfān cannot be fully understood without looking at 'Umdah al-Hullān, which was written as a commentary, and that important data on the issues described cannot be reached.
Atılganlık ve dindarlık
Assertiveness and religiosity
Yazar: BEYZA ALTUNTAŞ
Danışman: PROF. DR. ADEM ŞAHİN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Atılganlık, insan ilişkilerinde bireyin kendi çıkarları doğrultusunda hareket edebilmesi, duygularını dürüstçe ifade edebilmesi ve başkalarının haklarını çiğnemeden kendi haklarını koruyabilmesi olarak tanımlanmaktadır. Dindarlık ise; dinin inanç, duygu, davranış, bilgnin bireyin hayatındaki yansıması olarak ifade edilebilir.
Bu araştırmada, üniversite öğrencileri örneklem alınarak atılganlık ve dindarlık arasındaki ilişki incelenmiştir. Buna yönelik olarak araştırmada, Necmettin Erbakan Üniversitesi'nde farklı fakültelerde öğrenim gören öğrenciler örneklem alınarak nicel bir çalışma yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda; dindarlık ve dindarlığın inanç, davranış ve bilgi boyutları ile atılganlık arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuş; dindarlık yükseldikçe atılganlığın düştüğü, dindarlık düzeyi yüksek olanların diğerlerine göre daha düşük atılganlık puanlarına sahip oldukları tespit edilmiştir. Diğer taraftan, kadınların atılganlık düzeyi erkeklere göre anlamlı düzeyde düşük, dindarlık düzeyleri ise anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır. Ayrıca atılganlık ve dindarlık puanları arasındaki farklar, eğitim görülen fakülte gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Atılganlık, Dindarlık

Abstract:
Assertiveness is defined as the individual's ability to act in line with his or her own interests in human relations, to express his or her feelings honestly, and to protect his or her own rights without violating the rights of others. Religiosity is; It can be explained by how the belief, emotion, behavior, knowledge and influence dimensions of religion affect our lives.
In this study, the relationship between assertiveness and religiosity was examined by taking university students as a sample. For this purpose, a quantitative study was conducted on students studying in different faculties at Necmettin Erbakan University. As a result of the research; Negatively significant relationships were found between religiosity and its belief, behavior and knowledge dimensions and assertiveness; It has been determined that assertiveness decreases as religiosity increases, and those with high levels of religiosity have lower assertiveness scores than others. On the other hand, the assertiveness level of women was found to be significantly lower than men, and their level of religiosity was found to be significantly higher. In addition, the differences between assertiveness and religiosity scores were found to be statistically significant according to the faculty groups studied.
Keywords: Assertiveness, Religiosity
Modern Türk milliyetçiliğinde dini düşüncenin konumu
The position of religious thought in modern Turkish nationalism
Yazar: HALİME TAŞKIN
Danışman: PROF. DR. HAYRİ ERTEN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Modern öncesi çağda insanın dünyayı ve çevresini anlamlandırışının sınırlarını çizen din milliyetçi tasavvurları etkilemiştir. Bunun yanı sıra modern toplumların oluşum sürecinde milli kimlik inşası da dinin toplumsal varoluşunu etkilemiştir. Milliyetçiliği modern ve seküler olarak niteleyen araştırmacılar olmuşsa da bu araştırmacıların pek çoğu milliyetçi ideolojinin dini düşünceyi tam anlamıyla dışarıda bırakmayıp dönüştürerek sürdürdüğünü vurgulamışlardır. Bu çift taraflı etkileşim din ve milliyetçilik kavramlarını beraber ele almayı zorunlu kılmıştır. Türkiye'de de siyasal düşünce akımlarını inceleyenler, Türk Milliyetçiliği ve İslamcılığın iç içeliğini belirterek ve aralarındaki sınırın muğlaklığından bahsederek söze başlarlar. Bu araştırmada öncelikle bahsi geçen kavramlar anlam bagajlarını oluşturan diğer kavramlarla birlikte tartışılacak, sonrasında Çağdaş Türk Milliyetçiliğinin serencamında dini düşüncenin konumu ele alınacaktır. Literatür taraması yöntemini kullanıldığı bu çalışmamızda Türk Milliyetçiliğinin dini düşünceye yaklaşımının objektif bir biçimde ortaya konması hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Milliyetçilik, Din, İslamcılık, Etnisite, Çağdaş

Abstract:
Religion, which drew the limits of man's understanding of the world and his environment in the pre-modern era, influenced nationalist conceptions. On the contrary, in the formation process of modern societies, the construction of national identity has affected the social existence of religion. Although there are researchers who interpret nationalism as modern and secular, most of these researchers emphasized that nationalist ideology does not exclude religious thought completely but continues it by transforming it. This bilateral interaction made it necessary to consider the concepts of religion and nationalism together. Those who examine the currents of political thought in Turkey also begin by stating the intertwined Ness of Turkish nationalism and Islamism. In this research, first of all, the boundaries of the two concepts will be tried to be determined, then the position of religious thought in the consequence of Turkish nationalism will be discussed. In this study, the literature review method was used. The aim of this study was to objectively present the approach of Turkish Nationalism to religious.

Keywords: Nationalism, Religion, Islamism, Etnicty, Contempor
Mülkiyet hakları ve ekonomik refah üzerindeki etkisi: Orta Asya ve Doğu Avrupa ülkeleri üzerine bir analiz
Property rights and their impact on the economic welfare: An analysis on the countries of Middle Asia and Eastern Europe
Yazar: KÜBRA ÇAĞLAYAN
Danışman: PROF. DR. BİROL MERCAN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Doğu Avrupa ülkeleri = Eastern European countries ; Ekonomik refah = Economic welfare ; Orta Asya ülkeleri = Central Asia countries

Özet:
Bu çalışma, mülkiyet hakları ve ekonomik refah arasındaki etkileşimleri Orta Asya ve Doğu Avrupa bağlamında analiz etmektedir. Mülkiyet haklarının güçlü bir ekonomik gelişim aracı olduğu literatürde genel bir kabul görse de, bu bölgelerin Sovyet sonrası geçiş sürecinin getirdiği zorluklar, ekonomik iyileşmeyi kısıtlayabilmektedir. Elde edilen bulgular, Orta Asya'da mülkiyet hakları ve hukukun üstünlüğünün ekonomik refah üzerinde belirgin bir pozitif etki yarattığını ortaya koyarken, Doğu Avrupa'da yalnızca kişi başı GSYİH'nin bu etkiyi sağladığını göstermektedir. Bu sonuçlar, mülkiyet haklarının güçlendirilmesi gerektiğini vurgulamakta ve bu bölgelerdeki ekonomik reformların önemini artırmaktadır. Ayrıca, analizlerin kısa döneme odaklanması, uzun vadeli etkilerin daha fazla araştırılması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
This paper analyses the interactions between property rights and economic welfare in the context of Middle Asia and Eastern Europe. While it is generally recognised in the literature that property rights are a powerful tool for economic development, the challenges of the post-Soviet transition in these regions may constrain economic recovery. The findings show that property rights and the rule of law have a significant positive impact on economic welfare in Middle Asia, whereas in Eastern Europe only GDP per capita has this effect. These results emphasise the need to strengthen property rights and increase the importance of economic reforms in these regions. Moreover, the short-term focus of the analyses suggests that longer-term effects need to be further investigated.
"Karamânî tefsîrinin VI. cildinin tahkîk ve değerlendirilmesi"
Investigation and studying the interpretation of al-Qaramani, part VI
Yazar: MUHAMMET MÜCAHİT EBUALİ
Danışman: PROF. DR. ALİ AKPINAR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Anahtar Kelimeler: Tefsir, hâşiye, el-Karamânî, Zemahşerî, müsvedde, mübyezza
Bu araştırma, İslam ümmetinin ilim mirasına hizmet etmeyi amaçlamaktadır. Bu amaca ulaşmak için, bizden önceki âlimlerin ulaştığı ilmî seviyeyi ortaya çıkarmak için kolektif çalışmalar yapmamız gerekiyor. Bu hedefe ulaşmanın yollarından biri de ilim hazinesi olan el yazması eserleri tahkik etmek ve onları gün ışığına çıkarmaktır. Bu sayede, el yazmasının ait olduğu dönemin âlimlerinin ulaştığı ilmî seviyeye dair somut bir delil elde edebilmektedir.
Bu çalışma, İmam Ahmed b. Mahmud el-Karamânî'nin (h. 971-m. 1564) Meryem, Taha, Enbiya ve Hacc sûrelerini kapsayan tefsirinin altıncı cildinin tahkiki üzerinedir. Çalışma, müellif, isminin doğrulanması, hayatının ve eserlerinin kapsamlı bir biyografisini, eserin müellife atfedildiğinin doğrulanması, ilmî değeri, konusu, kaynakları, müellifin dayandığı kaynaklar ve kullandığı yöntem, el yazma nüshalarının tanımı ve ana nüshanın seçilmesini, bütün bunların ardından ilmî araştırma ilkelerine ve tahkik kurallarına uygun olarak tahkik edilmiş metni içermektedir.

Abstract:
Keywords: Tafsir, Footnote, Al-Karmani, Zamakhshari, Final Version, Draft
This study endeavours to contribute to the preservation of Islamic heritage by illuminating the scientific achievements of our forebears. Focused on the manuscript investigation as a repository of knowledge, the research aims to shed light on the scholarly achievements of past eras. Specifically, it investigates the sixth part of Imam Ahmad bin Mahmoud Al-Karmani's (971 AH - 1564 AD) Tafsir Al-Karmani.
The research comprises several components: an examination of the author's identity, a thorough translation, an analysis of the book's definition and attribution, and an exploration of its scientific significance, subject matter, sources, and methodology. 
Moreover, it involves scrutinizing various manuscript copies to determine the most authentic version, followed by the preparation of an edited text adhering to the principles of scientific research and investigative standards.
Zemahşerî'nin Nevâbiğu'l-kelim adlı eserindeki vecizelerin belagat açısından incelenmesi
Examination of proverbs in terms of rhetoric (Vecîze) al-Zamakhshari's book Nawabig al-kelim
Yazar: NİHAT HÜSEYİN
Danışman: DOÇ. DR. ORHAN İYİŞENYÜREK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature

Özet:
Ünlü Arap âlimi ve edebiyatçısı Zemahşerî, nesir türünde kaleme aldığı Nevâbiğu'lkelim adlı eseriyle Arap edebiyatına değerli bir katkı sunmuştur. Bu eser, sadece edebî
değeriyle değil, aynı zamanda taşıdığı ahlaki mesajlarıyla da dikkat çekmektedir. Bu çalışma,
Zemahşerî'nin Nevâbiğu'l-kelim eserindeki belagat sanatlarını ve eser boyunca işlenen ahlaki
değerleri ortaya çıkarmayı ve analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma, nitel araştırma
yönteminin bir alt kategorisi olan metin analizi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Nevâbiğu'lkelim eseri, belagat konularının sıralaması gözetilerek kapsamlı bir şekilde incelenmiş ve eser
boyunca yer alan vecizelerin dilbilimsel ve üslupsal açıdan değerlendirilmesi yapılmıştır. Bu
değerlendirme doğrultusunda, eserde kullanılan söz sanatları ve belagat unsurları belirlenmiş
ve işlevleri analiz edilmiştir. Ayrıca, eserin taşıdığı ahlaki mesajlar da metin analizi
yöntemiyle çıkarılmış ve yorumlanmıştır. Çalışma iki ana bölümden oluşmaktadır. Birinci
bölümde Zemahşerî'nin hayatı, eserleri ve Nevâbiğu'l-kelim hakkında genel bir bilgi
sunulmuştur. İkinci bölümde ise Nevâbiğu'l-kelim'de yer alan vecizelerin içerdiği söz
sanatları ve üslup özellikleri, belagat konularının sıralaması dikkate alınarak ayrıntılı bir
şekilde incelenmiştir.

Abstract:
Zamakhshari, a famous Arabic scholar and literary figure, made a valuable
contribution to Arabic literature with his prose work Nawābigh al-kelim. This work draws
attention not only for its literary value but also for its moral messages and rhetorical
subtleties. This study aims to reveal and analyze the rhetorical arts in Zamakhshari's
Nawābigh al-kelim and the moral values throughout the work. This study was conducted by
text analysis method, which is a subcategory of qualitative research method. The work
Nawābigh al-kelim was analyzed comprehensively by considering the order of rhetorical
subjects and the aphorisms throughout the work were evaluated linguistically and stylistically.
In line with this evaluation, the rhetorical arts and rhetorical elements used in the work were
identified and their functions were analyzed. In addition, the moral messages carried by the
work were also extracted and interpreted through textual analysis. The study consists of two
main parts. In the first part, general information about Zamakhshari's life, works and
Nawābigh al-kelim is presented. In the second part, the verbal arts and stylistic features of the
aphorisms in Nawābigh al-kelim are analyzed in detail, taking into account the order of
rhetorical subjects.