Yaşam hakkı ile işkence ve kötü muamele yasağı kapsamında cezasızlık sorunu
The problem of impunity in respect of right to life and prohibition of torture and ill-treatment
Yazar: GİZEM CEREN DEMİR KOŞAR
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHMAN SAYGILI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İnsan Hakları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Caydırıcılık = Deterrence ; Cezasızlık = Impunity ; Kuvvet kullanma = Force use ; Kötü muamele = Bad treatment ; Soruşturma = Investigation ; Yaşama hakkı = Right to life ; İşkence = Torture

Özet:
Yaşam hakkı ile işkence ve kötü muamele yasağı ihlallerinin etkili şekilde cezalandırılmamaları cezasızlık sonucunu doğurmaktadır.
Kasıtlı öldürmeler, üçüncü kişilerin her türlü saldırıları, işkence, kamu görevlilerinin kasıtlı yaralama eylemleri, kamu görevlilerinin ihmalleri sonucu gerçekleşen ölüm ya da yaralanmalar, kuvvet kullanımında sınırın aşılması gibi suçların tamamı cezasızlık olgusuna konu olmaktadır.
Kamu görevlisinin yargılanması, orantılı bir biçimde cezalandırılması veya cezanın infazının sağlanması önünde engel teşkil eden düzenlemeler ile uygulamadaki aksaklıklar cezasızlık sonucuna yol açabilmektedir.
Mevzuatta cezasızlığa zemin hazırlayan noktaların ve uygulama sorunlarının tespit edilmesi sorunun çözüme kavuşturulabilmesi açısından hayati önem taşımaktadır. Cezasızlığın önlenmesi, sorumluların bedel ödenmesini ve mağdurlar açısından gerekli giderimin sağlanmasını mümkün kılarken ayrıca toplum tarafından adalete duyulan güvenin sağlanması ile olası insan hakları ihlallerine yönelik caydırıcı bir etki doğmasına imkân verecektir.
Çalışma kapsamında ilk bölümde, cezasızlık olgusunun etkili soruşturma yükümlülüğü ile ilişkisi incelenmekte cezasızlığın tespiti ve giderim yolları üzerinde durulmaktadır.
Mevcut hukuk sisteminde cezasızlık sonucu doğuran ya da bu yönde araç olarak kullanılan durum ve kurumlar ikinci ve üçüncü bölümlerde inceleme altına alınmaktadır.
Çalışma konusu Türk ulusal hukukuna özgülenmiş olup Devletin cezasızlıkla mücadele etme konusundaki anayasal yükümlülüğünün yerine getirilmesinde yol gösterici bir rol izlemeyi hedeflemektedir. Çalışmanın tamamında Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin tespitlerine her bir konu başlığı altında yer verilmektedir.

Abstract:
The right to life and the prohibiton of torture violations not being prosecuted effectively is resulting in impunity situations. 
The crimes such as wilful killing, attacks from third persons, torture, intentional harmings of civil servants, deaths or injuries due to negligence of civil servants or exceeding the limit in the use of force are all subject to the concept of impunity. 
Regulations constituting an impediment on the prosecution and proportionate punishment or the execution of punishment of civil servants with the flaws in practice can cause cases of impunity.
Identfying the causes of impunity and the practical problems is essential in finding a solution. Preventing impunity makes it possible for the responsible to pay the price and the victim to be compensated as well as providing social trust for jurisdiction and a deterrent effect on possible human rights violations.
In this study first, the relation between impunity and the obligation to conduct an effective investigation will be examined followed by the assessment on the ways of compensation.
The situations and institutions resulting in impunity or being used as a tool for this concept in the current legal system will be considered in the second and third sections.
The purpose of this study is to provide a guiding role about the constitutional obligation of the state to fight impunity. Evaluations of the Constitutional Court and the European Court of Human Rights is given under each topic throughout the whole study.