Kanser ve kanser hastalarına ilişkin tutumların incelenmesi
A study on attitudes towards cancer and cancer patients
Yazar: EREN KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. SEDAT ÖZKAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Preventif Onkoloji Ana Bilim Dalı / Psikososyal Onkoloji ve Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Onkoloji = Oncology ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada temel olarak İzmir ve İstanbul'da yaşamakta olan kişilerin kanser ve kanser hastalarına ilişkin tutumlarının incelenmesi ve sağlık motivasyonu gibi etkili olabileceği düşünülen çeşitli faktörlerin ele alınması amaçlanmıştır. Araştırmanın yöntemi alan araştırmasıdır. Çalışmanın amaçları doğrultusunda hazırlanmış anket formu araştırmacının, katılımcıların tamamıyla yüz yüze görüşmesi yoluyla uygulanmıştır. Araştırmanın örneklemi 145 kadın ve 130 erkek olmak üzere toplam 275 kişiden oluşmaktadır. Elde edilen bulgular, katılımcıların yaklaşık %75'inin kanser olma düşüncesinden korktuğunu, %47'sinin kanseri ölüm olarak gördüğünü göstermiştir. Kanser çağrışımlarına bakıldığında katılımcılara en yüksek sıklıkla ölümü çağrıştırdığı gözlemlenmiştir. Kanserin nedenleri arasında, en yüksek sıklıkta stres-sıkıntı, sigara kullanımı belirtilmiştir. Bunları takip eden cevaplar genetik faktörler, dengesiz-sağlıksız beslenme, alkol kullanımı olmuştur. Katılımcılar, günümüzde kanserin kısmen tedavi edilebilir; gelecekte ise tedavi edilebilir olduğunu düşünmekte; kanser tedavisinde daha çok psikososyal faktörlerin etkililiğine vurgu yapmaktadırlar. Kadın katılımcıların kanserin önlenebilirliği konusunda daha olumsuz tutumlara sahip oldukları ve gelecekte bir gün kanser olma olasılığından daha yüksek oranda endişe duydukları görülmüştür. Anne-baba-kız/erkek kardeşten biri ya da bir kaçı kanser hastası olan katılımcıların, bu hastalığın kendilerinde de olma olasılığından daha fazla endişe duydukları görülmüştür. Eğitim düzeyinin kanser hastalığını inkar edilmesi ve kanserin çaresi ve tedavisine ilişkin tutumlar üzerinde de etkili olduğu görülmüştür. Sağlık motivasyonu davranış alt boyutunun, kanser olmaktan endişe duyma ile pozitif yönde, kanserin önlenebilirliği ile negatif yönde ilişkisi olduğu ortaya konmuştur. Kanser hastasına ilişkin suçlamanın varlığı belirlenmiştir. Kansere ilişkin genel tutumlar olumsuzlaştıkça, tedavi edilebilirliğine ilişkin tutumların da olumsuzlaştı saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Kanser, Kanser Hastası, Tutum, Sağlık Motivasyonu.

Abstract:
This study aims to explore the attitudes of a sample from Istanbul and Izmir, towards cancer and cancer patients and to deal with various factors, health motivation for instance, which may be affective on attitudes. This is a field study. A questionnaire form which was prepared in accordance with the aims of the study applied face to face to the sample. The sample consists of 275 participants (145 female, 130 male). The findings indicate that 75% of the participants are afraid of the idea that they are caught cancer. ?Cancer? means ?death? to the 47% of the total sample. Connotations on cancer are mostly related to ?death? also. Stress and troubles of life are indicated as the most important reasons for the cancer. The following reasons specified by the sample include ?genetic factors?, ?malnutrition? and ?alcohols?. The participants have the opinion that today; cancer is a partly treatable disease while in the future it will be a treatable disease. They mostly focus on the effectiveness of psychosocial factors. It is observed that female participants have more negative attitudes towards preventability of cancer and they have higher rates of fear about catching cancer in the future. Those who have a relative with cancer (mother, father, sister or brother) have a higher rate of fear of catching cancer. It is observed that educational level is an affective variable on the attitudes on denial and treatment of cancer. Behavior sub-dimension of health motivation has a positive correlation with ?anxiety towards catching cancer? and a negative correlation with ?preventability of cancer?. Accusations towards cancer patients are also detected. It is determined that as the general attitudes towards cancer become negative, general attitudes towards treatability of it become negative too.Key Words: Cancer, Cancer Patients, Attitude, Health Motivation