Oksijen stresi altındaki gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss W. 1792) yavrularının büyüme, yem değerlendirme ve bazı dokularına ?A? ve ?E? vitaminlerinin etkileri
The effects of a and e vitamins on growth, feed conversion and some tissues of juvenil rainbow trout (Oncorhynchus mykis W. 1792) in oxygen stress
Yazar: GÜLÜZAR TUNA KELEŞTEMUR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YAŞAR ÖZDEMİR
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu çalışmada, gökkuşağı alabalığı yavrularının (Oncorhynchus mykiss) yemlerine antioksidan vitaminler olan A ve E vitaminleri katılarak kontrol, D1, D2, D3, D4, rasyonları oluşturuldu ve balıklar bu rasyonlarla 12 hafta süresince yemlendi. Bu rasyonlarla beslenen balıkların, 2 farklı çözünmüş oksijen seviyelerindeki (4,4±0,19 mg/l O2 konsatrasyonu ve 7,6±0,16 mg/l O2 konsantrasyonu büyüme performansı (canlı ağırlık, total boy, canlı ağırlık artışı, oransal büyüme, spesifik büyüme, kondüsyon faktörü, yem dönüşüm oranı, protein etkinlik oranı ve protein değerlendirme indeksi), plazma süperoksit dismütaz (SOD) enzim aktivite düzeylerine, bazı dokularına (kas, karaciğer, böbrek) ve kan serumuna, A ve E vitaminlerinin etkileri araştırıldı. Balıklar, (başlangıç ağırlık ve boy, 41,43±1 g, 15,41±0,62 cm) 30 adet dikdörtgen fiberglas tekneye (2m×40cm×40cm), 5×2×3 (5 diet grubu×2 oxygen seviyesi×3 tekrarlı grup) yerleştirildi.Hazırlanan 5 farklı rasyonun, A ve E vitamini için HPLC analizleri sonucunda; , A: 14,33 mg/kg, vitamin E: 25,12 mg/kg; D1: vitamin A: 14,24 mg/kg, vitamin E: 13,3 mg/kg; D2: vitamin A: 13,83 mg/kg, vitamin E: 54,41 mg/kg; D3: vitamin A: 2,4 mg/kg, vitamin E: 26,23 mg/kg; D4: vitamin A: 32,45 mg/kg, vitamin E: 25,96 mg/kg olduğu belirlendi.Deneysel çalışma neticesinde, stresli ve stressiz gruplarda, D2 ve D4 gruplarındaki balıkların plazma SOD enzim aktivitesinin, diğer gruplara göre önemli oranda yüksek olduğu (p<0,05), en düşük SOD enzim aktivitesinin ise D1 grubundaki balıklarda olduğu belirlendi. Ayrıca, stresli gruplar arasındaki SOD enzim aktivite değerinin, D2 ve D4 gruplarında diğer gruplara göre önemli düzeyde (p<0,05) yüksek olduğu tespit edildi. Ayrıca, oksijen stresi oluşturulan gruplardaki balıkların kas, karaciğer ve böbrek dokuları ile serum vitamin A ve E konsantrasyonu değerlerinin, oksijen stresi oluşturulmayan gruplarına göre önemli oranda düşük olduğu gözlendi.Yapılan bu çalışma ile gökkuşağı alabalıklarının, 36 mg/kg A vitamini, 60 mg/kg E vitamini içeren rasyonlarla beslenmesinin SOD enzim aktivitesini arttırdığı belirlendi.Düşük oksijenli ortamlarda yaşayan gökkuşağı alabalığı yavrularının rasyonlarına A ve E vitaminleri katılmasının, oksijen yetmezliğine bağlı olarak metabolizmada meydena gelen oksidatif strese karşı direnci arttırdığı belirlendi.

Abstract:
In this study, control, D1, D2, D3, D4, diet levels are designated vitamin A and E as antioxidant vitamins by adding to the ration of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) fry and fishes is fed with these ration during 12 weeks. The effect of A and E vitamins on the growth performance (live weight, total length the weight gain, relative growth rate, specific growth rate, condition factor, food conversion ratio, protein efficiency ratio and protein evalution index), plasma superoxid dismutase enzyme (SOD) activity values, tissues (muscle, liver, kidney) and blood serum of fishes that is fed in two different dissolved oxygen (4.4±0.19 mg/l O2 concentration and 7.6±0.16 mg/l O2 concentration are examined. Fishes (initial weight and length, 41.1±1 g, 15.41±0,01 cm) were distributed into 30 fiberglass rectangle (2×40×40) tanks with a 5×2×3 (5 diets group × 2 oxygen levels ×3 replicate diets groups).Prepared of five different experimental groups ration as a HPLC results vitamin A and E of ratio, control, vitamin A: 14.33 mg/kg, vitamin E: 25.12 mg/kg; D1: vitamin A: 14.24 mg/kg, vitamin E: 13.3 mg/kg; D2: vitamin A: 13.83 mg/kg, vitamin E: 54.41 mg/kg; D3 : vitamin A: 2.4 mg/kg, vitamin E: 26.23 mg/kg; D4 : vitamin A: 32.45 mg/kg, vitamin E: 25.96 mg/kg were determinate.As a result of the experimental study, it was determined that plasma SOD enzyme activate of the fishes in the groups of the D2 ve D4 are significantly ratio higher than the other groups (p<0.05) and the fishes in the D1 group has lowest plasma SOD enzyme activate. Furthermore, when the examined SOD enzyme activate levels in the experimental groups it was observed that D2 and D4 groups are significantly levels (p<0.05) higher than the others. Furthermore, it was observed that serum vitamin A and E concentration levels with muscle, liver and kidney tissues of the fishes in the stressed groups of there are significantly lower than the non-stressed groups.As result of performed this study, it was observed that 36 mg/kg vitamin A, 60 mg/kg vitamin E of the contain rations increased SOD enzyme activate of the rainbow trout.It is determined that A and E vitamins addition to rations of the rainbow trout fry live in surroundings with low oxygen have increased resistance against oxidative stress occurred in the metabolism depending on hypoxia.