Öğretmenlerin kültürlerarası duyarlılık düzeyleri ile empatik eğilimleri arasındaki ilişki: Halk eğitimi merkezi örneği
The relationship between teachers intercultural sensitivity levels and empathic tendencies: The example of public education center
Yazar: AKİF GÜNER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET FARUK LEVENT
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Denetimi ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Empati = Empathy ; Empatik eğilim = Empathic inclination ; Halk eğitim merkezleri = Public education centres ; Kültürlerarası duyarlılık = Intercultural sensitivity ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada halk eğitimi merkezlerinde çalışan öğretmenlerin kültürler arası duyarlılık düzeyleri ile empatik eğilimleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırmanın evreni 2017–2018 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Anadolu yakasında bulunan 16 halk eğitimi merkezinde çalışan öğretmenlerdir. Bu evren içinden uygun örneklem yöntemi ile belirlenen halk eğitimi merkezlerinde çalışan 270 öğretmen, araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmada veri toplamak amacıyla  "Kişisel Bilgi Formu", "Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği"  ve "Empatik Eğilim Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde öncelikle veriler bilgisayar ortamına aktarılmıştır. Elde edilen veriler bilgisayarda istatistik programında çözümlenmiş,  manidarlıklar minimum p<,05 düzeyinde sınanmıştır.  Betimleyici frekans ve yüzde dağılımları, aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri saptanmıştır. Ayrıca t testi tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Anlamlı çıkması durumunda da Scheffe testine başvurulmuştur. Ayrıca ölçek puanları arasındaki ilişkiyi belirlemek için korelasyon analizi yapılmıştır. 
Yapılan analizler sonucunda; kültürler arası duyarlılıkların cinsiyet, mezuniyet, unvan,  kıdem, medeni durum ve hizmet içi eğitim alma durumuna göre grupların aritmetik ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Farklılığın 29 yaş ve altı ile diğer yaş grupları arasında 29 yaş ve altı alan öğretmenlerinin kültürler arası duyarlılık puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. 4-10 yıl çalışma süresine sahip olan öğretmenlerin kültürel duyarlılıklarının diğer gruplara göre daha düşük olduğu, en yüksek duyarlılığın ise 11 yıl ve üstü çalışma süresine sahip olanlarda olduğu görülmüştür. 
Öğretmenlerin cinsiyetlerine göre; empatik eğilimlerinde grupların aritmetik ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Kadın öğretmenlerin empatik eğilimlerinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Yaşları 30-40 olan grubun 29 yaş ve altı olan gruba göre daha yüksek empatik eğilim taşıdığı görülmüştür. Empatik eğilimlerin katılımcıların mezuniyetlerine, kıdemlerine göre grupların aritmetik ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Öğretmenlerin empatik eğilimlerinin yöneticilere göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Kurumdaki çalışma süresi 4-10 yıl olan grupla diğer gruplar arasında anlamlı farklılık olduğu, 4-10 yıl olan grubun en düşük empatik eğilimleri olduğu görülmüştür. Diğer gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Bekâr öğretmenlerin empatik eğilimlerinin evli öğretmenlere göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Empatik eğilimlerin hizmet içi eğitimlere katılma durumlarına göre grupların aritmetik ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Hizmet içi eğitime katılan öğretmenlerin empatik eğilimlerinin hizmet içi eğitime katılmayan öğretmenlere göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin kültürler arası duyarlılıkları ile empatik eğilimleri arasındaki korelasyon analizi sonuçlarında ise kültürler arası duyarlılık ile empatik eğilimler arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.
Araştırma sonuçları doğrultusunda; öğretmenlerin kültürlerarası duyarlılık ve empatik eğilimlerini geliştirmeye yönelik, öğretmenlik mesleğinin stresli yönleriyle daha etkili şekilde başa çıkmaya yardımcı olacak okul temelli uygulama ve stratejilerin geliştirilmesi önerilebilir. Öğretmenlerin farklı kültürlerden kişilerle ders dışı zamanlarda sosyal ve sportif aktivitelere katılımının sağlanmasının, onları kültürler arası duyarlılık ve empatik eğilimlerini artıracağı düşünülmektedir.

Abstract:
The purpose of this study was to examine the relationship between the intercultural sensitivity levels and empathic tendencies of the teachers working in public education centers. The population of this research includes the teachers working in the 16 public education centers located at Anatolian side of Istanbul Province in the academic year of 2017-2018. The research sample of 270 teachers, working on public education centers was formed by appropriate sampling method from this research. "Personal Information Form", "Intercultural Sensitivity Scale" and "Empathic Tendency Scale" have been used to collect data in the study. In the analysis of the data, the data has been first transferred to the electronic environment. The obtained data has been analyzed in the program. The significance has been tested at minimum p <,05 level. Descriptive frequency and percentage distribution, arithmetic average and standard deviation values have been determined. Additionally, t test and one-way analysis of variance have been used. Finding meaningfully, Scheffetest has been implemented as well. Correlation analysis has been done in order to determine the relation among the scale scores.
 As a result of the analysis, the findings obtained are; There was no significant difference between the arithmetic averages of the groups in terms of gender, graduation, title, seniority, marital status and in-service training. It was found that between 29 and under and between the other age groups, the intercultural sensitivity scores of the teachers aged 29 and under were higher. It is seen that the group with 4-10 years working time is among the other groups, the ones with 4-10 years working time have lower cultural sensitivity than the other groups, and the highest sensitivity is among those who have working time of 11 years or more. 
Teachers' genders showed a significant difference between the arithmetic mean of the groups. Women's empathic tendencies were found to be higher. It was observed that the age group of 30-40 and the group of the age of 29 years or less had a higher empathic tendency than those of the age group of 30-40 years. There was no significant difference between the arithmetical average of the groups according to the graduates of empathic tendencies and their seniority. Teachers' empathic tendencies were found to be higher than managers. The study period at the institution was found to be 4-10 years with the other groups, with the lowest empathic tendencies of the group with 4-10 years. There was no significant difference between the other groups. The empathic tendencies of single teachers were seen to be higher than married teachers. There was a significant difference between the arithmetic mean of groups according to the participation of empathic tendencies in in-service trainings. The empathic tendencies of teachers participating in in-service training were found to be higher than those not participating in in-service training. The results of the correlation analysis between teachers' intercultural sensitivity and empathic tendencies are given. There was no significant difference between intercultural sensitivity and empathic tendencies.
In accordance with the results of the study, it is advised that the strategies and applications based on school are to be developed in order to help the teachers overcome the stressful issues in terms of developing the intercultural sensitivity levels and empathic tendencies. It is thought that ensuring the teachers to be involved in the social and sportive activities out of school time with the ones coming from different cultures so as to improve their intercultural sensitivity and empathic tendencies.