Periton diyalizi hastalarında teknik sağkalımı etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of factors affecting technique survival in patients with peritoneal dialysis
Yazar: ASLIHAN NARLIOĞLU
Danışman: PROF. DR. CANER ÇAVDAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Diyaliz = Dialysis ; Periton diyalizi = Peritoneal dialysis ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Sağkalım = Survival ; İzmir = Izmir

Özet:
AMAÇ: Çalışmamızda Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Periton Diyalizi polikliniğinde 1992-2020 yılları arasında takip edilmiş ve tedavisi sonlanmış periton diyalizi hastalarında tedavi sonlanım nedenleri, bu nedenlerden ilk sırada yer alan hemodiyalize geçişi etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi ve güncel literatür verileri ile karşılaştırılması amaçlanmıştır.
YÖNTEM: Çalışmamız retrospektif bir araştırma şeklinde tasarlanarak gerçekleştirildi. Araştırma grubunu; 1992-2020 yılları arasında kliniğimize başvuran 252 periton diyalizi hastasından 18 yaş ve üzeri olan, en az 90 gün periton diyalizi tedavisi yapmış, verileri eksiksiz 220 hasta ile gerçekleştirildi. Klinik sonuçlar mortalite ve teknik yetersizlik idi. Hasta sağkalımı ve etkileyen faktörler değerlendirilirken PD tedavisi sırasında ve PD sonrası 3 ay içinde ölen hastalar dahil edildi. Teknik sağkalım terimi PD' den HD'ye geçen hastalar için kullanıldı. Teknik yetersizliği değerlendirmek için ölen ve transplantasyona geçen hastalar sansürlendi. Araştırma grubunun demografik ve klinik verileri, tedavi başlangıcı ve sonundaki biyokimyasal verileri, izlem süresince PD ile ilgili veriler ve komplikasyonlar kaydedildi. Genel sağkalım ve teknik sağkalım hesaplandı. Hastaların kaydedilen klinik özelliklerinin karşılaştırması yapıldı. Çoklu değişkenlerin sağkalım üzerine etkileri incelendi.
BULGULAR: Hastaların PD başlangıcındaki yaş ortalamasıss. 50,8±13,38 yıl idi. Hasta popülasyonunun %48,6'sı erkek cinsiyetten oluşmaktaydı. Hastaların %29,1'i (n=64) hipertansiyon, %19,5'i (n=43) diyabet, %12,3'ü (n=27) glomerülonefrit, %10'u (n=22) kronik pyelonefrit, %8,6'sı (n=19) polikistik böbrek hastalığı, %5,5'i (n=12) amiloidozis, %1,4'i (n=3) obstrüktif üropati nedeni ve %2,8'inin (n=6) ise diğer nedenlere bağlı SDBY geliştiği saptandı. SDBY nedeni hastaların %10,9'unda (n=24) etiyoloji saptanamadı. Periton diyalizi sonlanım nedenleri, %60,9 (n=134) HD'ye geçiş, %20 (n=44) böbrek nakli, %12,3 (n=27) ölüm, %4,5 (n=10) dış merkeze nakil ve %2,3 (n=5) tedavi terk olarak görüldü. %39,6'sı peritonit, %17,2'si yetersiz diyaliz, %18,7'si UF yetersizliği, %5,2'si psikososyal, %4,5'i batın cerrahisi öyküsü, %3'ü kateter disfonksiyonu, %3'ü tünel enfeksiyonu, %3'ü malnütrisyon, %2,2'si kaçak nedeni ile %3,7'si ise diğer nedenler ile periton diyalizinden hemodiyalize geçildiği görüldü. Peritonit geçiren hastaların ortalama atak/hasta-yıl 1,12±1,19 (0,07-7,2) olarak hesaplandı. Hastaların ortalama sağkalım süresi 44,60±36,9 ay idi. 1 yıllık sağkalım oranı %94,2, sırasıyla 2, 3, 5 ve 10 yıllık sağkalım oranları %91,2, %90,9, %81, %48,6 idi. 65 yaş üzeri değişkeni (p=0.007), KVH öyküsü (p=0,010), periton diyalizi öncesi nakil öyküsü (p=0,031) ve albümin (p=0,004) değişkeninin önemli bir faktör olduğu %0,95 güven aralığı ile hasta sağkalım üzerine olumsuz etkisi olduğu gösterildi. Ortalama teknik sağkalım süresi 48,41±39,50 ay (min:3-max:176 ay) idi. Hastaların 1 yıllık teknik sağkalım oranı %87,9, 2 yıllık %75,7 iken 3 ve 5 yıllık teknik sağkalım oranları ise sırasıyla %64,7 ve %47,5 idi. Kateterin nefrologlar tarafından trokar ve seldinger yöntemle yerleştirilmesinin (p=0,021) teknik sağkalımı arttırdığı gösterildi. DM öyküsü (p=0,049), VKİ≥30 kg/m2 (p=0,044) olması, PD tedavi süresince herni gelişimi (p=0,045), başlangıç Kt/V<1,7 (p=0,019) olmasının teknik sağkalımı olumsuz etkilediği istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,001). Teknik sağkalımı etkileyen faktörler çok değişkenli analizde incelendi. Yaşın 65'in üzerinde olması (p=0.001), peritonit atak/hasta-yıl ≥0,5 olması (p<0,001), kateter disfonksiyonu gelişmi (p=0,046), icodextrin kullanımı (p=0,043), albümin<3g/dl (p=0,041) ve 3-3,5g/dl (p=0,021) olmasının teknik sağkalımı azalttığı görüldü. 
SONUÇ: PD tedavisinde HD ile karşılaştırma olmadan kendi içerisindeki hasta sağkalım oranlarını, teknik sağkalım oranlarını ve teknik sağkalım üzerine etkili faktörleri saptadık. Çalışmamızın PD hastalarında teknik sağkalım ve etkileyen faktörleri ortaya koyma konusunda literatüre katkıda bulunabilineceği düşünülmektedir.

ANAHTAR SÖZCÜKLER: Periton diyalizi, Teknik sağkalım, Teknik yetersizlik

Abstract:
OBJECTIVE: In our study, the causes of treatment outcome in peritoneal dialysis patients who were followed up in the Peritoneal Dialysis Outpatient Clinic of Dokuz Eylul University Faculty of Medicine, Department of Internal Medicine, Department of Nephrology between 1992-2020 and whose treatment was terminated, the evaluation of the factors affecting the transition to hemodialysis, which is the first of these reasons, and comparison with current literature data intended.
METHODS: Our study was designed as a retrospective study. The research group; Our study was carried out with 220 patients aged 18 years and older, who had undergone peritoneal dialysis treatment for at least 90 days, and whose data were complete, out of 252 peritoneal dialysis patients who applied to our clinic between 1992 and 2020. Clinical outcomes were mortality and  technique incompetence. When evaluating patient survival and affecting factors, patients who died during PD treatment and within 3 months after PD were included. The technique term survival was used for patients who transitioned from PD to HD. Patients who died and underwent transplantation were censored to assess technique inadequacy. Demographic and clinical data of the study group, biochemical data at the beginning and end of treatment, data related to PD during the follow-up and complications were recorded.Overall survival and technique survival were calculated. The recorded clinical features of the patients were compared. The effects of multiple variables on survival were examined.
RESULTS: Average age of patients at the onset of PD±ss. It was 50.8±13.38 years. 48.6% of the patient population consisted of male gender. Of the patients 29.1% (n=64) had hypertension, 19.5% (n=43) diabetes, 12.3% (n=27) glomerulonephritis, 10% (n=22) chronic pyelonephritis, 8.6% (n=19) polycystic kidney disease, 5.5% (n=12) amyloidosis, 1.4% (n=3) due to obstructive uropathy, 2.8% (n=6). it was determined that ESRD developed due to other causes. The cause of ESRD was unknown in 10.9% (n=24) of the patients. Peritoneal dialysis outcome causes, 60.9% (n=134) conversion to HD, 20% (n=44) kidney transplant, 12.3% (n=27) death, 4.5% (n=10) external transfer to the center, 2.3% (n=5) were considered as abandonment of treatment. 39.6% peritonitis, 17.2% insufficient dialysis, 18.7% UF failure, 5.2% psychosocial, 4.5% history of abdominal surgery, 3% catheter dysfunction, 3% tunnel infection, it was observed that 3% were switched from peritoneal dialysis to hemodialysis due to malnutrition, 2.2% due to leakage and 3.7% due to other reasons. The mean attack/patient-year of patients with peritonitis was calculated as 1.12±1.19 (0.07-7.2). The mean survival time of the patients was 44.60±36.9 months. The 1-year survival rate was 94.2%, and the 2, 3, 5, and 10-year survival rates were 91.2%, 90.9%, 81%, and 48.6%, respectively. The effect on survival with a 0.95% confidence interval in which the variable over 65 years of age (p=0.007), CVD history (p=0.010), history of transplantation before peritoneal dialysis (p=0.031) and albumin (p=0.004) were an important factor shown to be. The mean technique survival time was 48.41±39.50 months (min:3-max:176 months). While the 1-year technique survival rate of the patients was 87.9%, 2-year 75.7%, the 3-year and 5-year technique survival rates were 64.7% and 47.5%, respectively. Placement of the catheter by nephrologists (p=0.021), history of DM (p=0.049), BMI≥30 kg/m2 (p=0.044), hernia development during PD treatment (p=0.045), baseline Kt/V≥1.7 (p=0.019) was found to affect technique survival statistically significant (p<0.001). Factors affecting technique survival were analyzed in multivariate analysis. Age over 65 (p=0.001), peritonitis attack/patient-year ≥0.5 (p<0.001), catheter dysfunction (p=0.046), icodextrin use (p=0.043), albumin<3g/dl (p=0.041) and 3-3.5 g/dl (p=0.021) were found to be significant. 
CONCLUSION: We determined patient survival rates, technical survival rates, and factors affecting technique survival in PD treatment without comparison with HD. It is thought that our study can contribute to the literature on technique survival in peritoneal dialysis patients and revealing the affecting factors.
KEY WORDS: Peritoneal dialysis, Technique survival, Technique failure