Türkiye'de yaşayan Arap Alevilerinin etnik ve müzikal kimliği
Arab Alewis' ethnic and musical identity in Turkey
Yazar: RESUL BAĞI
Danışman: PROF. SONGÜL KARAHASANOĞLU
İstanbul Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı / Müzikoloji ve Müzik Teorisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Müzik = Music
Dizin: Aleviler = Alawis ; Etnik kimlik = Ethnic identity ; Müzik = Music ; Nusayriler = Nusayrians ; Nusayrilik = Nusayris religious

Özet:
Arap Aleviliği (Nusayrîlik), Muhammed b. Nusayr en-Nemirî tarafından kurulduğu düşünülen ve Hüseyin b. Hamdan el-Hasîbî tarafından sistemleştirilen bâtınî karakterli, Şiî kökenli bir mezheptir. Yapılan bu çalışma, iki temel konu üzerinden tartışmaya açılmıştır. Bunlardan ilki 'Geleneğin Aktarımı', bir diğeri ise 'Etnisite' kavramıdır. Buna göre, ilk yaklaşım 'Geleneğin Aktarımı' bağlamında yapılan çalışmalardır. Bu bağlamda geleneğin aktarımını sağladığını düşündüğümüz; Mitolojik hikâyeler, Hefli geceleri, topluluğun ozanları (âşıklar) olarak tanımlayabileceğimiz Finnenler, düğün/nişan/sünnet vb. özel günlerde yapılan müzikli eğlenceler, topluluğa ait olan ve sayısı yaklaşık olarak yüze yakın olan dini Bayramlar kültürel kavramlardan hareketle tanımlanmıştır. Arap Alevi halk müzikleri, bağımsız birey ve gruplar tarafından düzensiz çalışmalar olarak gerçekleşir. Laik, bağımsız olarak tanımladığımız bu türler arasındaki en önemli ortak özellikler, ortak repertuvarı ve Arap dilini kullanmalarıdır. Protest/Özgün müzikte, Arapça dışında Türkçe kullanılsa da diğer müziklerde Türkçe sıklıkla kullanılmaz. Müziklerde kullanılan dil öncelikle Arapçadır. Türkçe'nin birincil dil olarak karşımıza çıktığı yer topluluğun yaşadığı bölgelerdeki barlar ve restoranlardaki eğlence pratikleridir. Bu pratikler içinde yine Arapça var olsa da birincil dil olmamaktadır. Eğlence amaçlı olması, Türkiye topraklarında yaşanması ve eğlence mekânlarında Arapça bilmeyen müzisyenlerin de çalışıyor olması ile Arapça pek kullanılmaz. Arapça dil ortaklığında birleşen Arap Alevi müzik pratikleri, aynı özellikle farklı mekânlarda birbirlerinden ayrışmaktadırlar. Sonucu genelleyen bir bakış açısıyla şu söylenebilir ki, temelini "Arapça müzik"  geleneğinden alan Arap Alevi topluluğu müzikal kimliği; kültürün rasyonelleşmesi, metalaşması ve modernleşmesi bağlamında yeni bir boyut kazanmaya başlamış; bunun yanında müziksel dinamikler ve geleneğin aktarımı bağlamında eğlence ritüelleri açısından kendini her dönemde yeniden inşa ederek varlığını sürdürdüğü görülmektedir.

Abstract:
Arabic Allawi (Nusayrilik) is a Şii origin denomination, adapting Batini view, founded by Muhammed b. Nusayr en-Nemiri and systematized by Huseyin b. Hamdan el-Hasibi. The first subject is passing the tradition on and the other is the concept of etnisite. According to this, the first approach comprises" the study of passing on the tradition". In this respect, the events considered to be the handing down  traditions are; mythological stories, Hefli nights, Finnens described as the bards of the community, musical nights held in weddings, engagement and circumcision feast, religious feasts ,  which are about one hundred in number and special to the community, described by the help of cultural concepts. Arabic Alewi folk music is performed by independent individuals and bands as irregular performances. The most important common feature among these secular and independent types is that they use common repertory and Arabic Language. While Turkish language is used in protest music, it is not usually used in other types of music. The primary language in music is Arabic. Turkish is seen as the primary language in entertainment activities in the pubs and restaurants in the areas where the community live. Although Arabic language also takes place in these activities, it is not the primary language. The topic discussed here has to be explained by the help of the most suitable theories, so in this study, because of the focused topics, Arabic Allawi musical perception and ethnic and musical identity bring into sharp belief with more than single theoretical approaches.