Kronik böbrek hastalarında tamamlayıcı tıp uygulamaları /
Yazar: AYDAN A. ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. RENGİN ERDAL
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Tamamlayıcı tedaviler = Complementary therapies ; Tıp-geleneksel = Medicine-traditional

Özet:
Kronik böbrek hastalığı(KBH) günümüzde major halk sağlığı sorunlarından biri olarak kabuledilmektedir. Kronik böbrek hastalarının hastalığın veya tedavinin yol açtığı sorunlar ile başetme yöntemi olarak tamamlayıcı tıp uygulamalarını tercih etme oranları da her geçen günartmaktadır. Bu çalışmada, Kronik böbrek hastalarının tamamlayıcı tıp uygulamalarındanhangilerini, ne kadar süredir kullandıkları ile kullandıkları uygulamalar hakkında bilgiedindikleri kaynakların öğrenilmesi, kullanım ile hastaların demografik özellikleri arasındailişki olup olmadığının değerlendirilmesi amaçlanmış ve Başkent Üniversitesi Tıp FakültesiNefroloji Bilim Dalı'na bağlı Ankara, Adana Alanya, İskenderun merkezlerinde hemodiyaliztedavisi gören 388 hasta dahil edilmiştir. Veriler araştırmacı tarafından literatür taramasısonucunda hazırlanan anket ile toplanmıştır. Çalışmaya dahil edilen hastaların, 204 erkek(%52,6) ve 104 kadındı (% 47,4) ve yaş ortalamaları 48,87± 15,9 ( 18?85, ortanca= 50) yıldır.Çalışmaya katılan hastaların %58'i tamamlayıcı tıp uygulamalarından en az birinikullandıklarını belirtmişlerdir. Hastaların eğitim düzeyleri (p=0,045) ile tamamlayıcı tıpkullanma durumları arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Ayrıca hastalar tarafındanuygulanan tamamlayıcı tıp yöntemlerinin maliyeti, bu yöntemlere olan inançları, buyöntemlerin iyi gelmesi veya zararlı olma durumu, bu yöntemleri hastalıklarından önce veyasonra kullanma durumu ile hastaların hemodiyaliz tedavisi gördükleri merkez arasındaanlamlı bir ilişki görülmüştür (p<0,001). Hastaların bilgi edindikleri kaynaklar ilekullandıkları yöntemler arasında anlamlı ilişki kitle iletişim araçları ile yakın çevreleri olaraksaptanmıştır(p<0,001). Bu çalışmanın sonuçları kronik hastalık tedavisi gören hastalarıntamamlayıcı tıp uygulamalarından en çok dini inançları doğrultusundaki yöntemleri tercihettiklerini, bu uygulamaların en çok eğitim düzeyi düşük hastalarda görüldüğünü, bilgiedinmek için kitle iletişim araçları ile yakın çevresini tercih ettiklerini ve hastalık öncesindebu yöntemleri kullananların hastalık sonrasında da kullanma oranlarının daha yüksekolduğunu göstermiştir.Anahtar kelimeler: Kronik Böbrek Hastalığı, Tamamlayıcı Tıp, Tamamlayıcı TıpUygulamaları, Hemodiyaliz

Abstract:
Chronic Kidney Disease is accepted as one of the major public health problems. ChronicKidney Disease patients are using complementary medicine applications to cope with thedisease and its? outcomes. The percentage of complementary medicine applications? usageamong Chronic Kidney Disease patients is rising every other day. The aim of this study is togather information about the complementary medicine applications used by the ChronicKidney Disease patients, and its? relation to demographic factors. In this study, 388 ChronicKidney Disease patients included who are in hemodialysis therapy program at Ankara, Adana,Alanya, İskenderun Başkent University Dialysis Centers. The data is collected by interview tothe patients with a questionnaire. The questionnaire is prepared according to the informationgathered from other studies by the researcher. The patients? mean age is 48,87± 15,9 yearsand median age is 50 years with a range of 18?85 years. The participants distrubutionbetween gender is 204 male (52,6%) and 104 female (47,4%). The results of this studyshowed that 58 % of the participants are using one of the complementary medicineapplications. Among the users of complementary medicine applications most users are loweducated and believe that these applications are beneficial (p<0,001). As a source ofinformation most of the patients using one of the complementary medicine applications prefereither mass media or relatives and friends (p<0,001). Most employed complementarymedicine applications are the ones related to their religion. The results of this study reflectedthat the Chronic Kidney Disease patients treated by hemodialysis and using at least one of thecomplementary medicine applications are low educated, believes in the benefits of theapplications they are using and chooses the religion based applications among othercomplementary medicine applications.Keywords: Chronic Kidney Diseaase, Complementary Medicine, Complementary MedicineApplications, Hemodialysis