Fast-track kardiyak anestezide intratekal morfin uygulaması
Intrathecal morphine administration in fast-track cardiac anesthesia
Yazar: GÜLSEN KESKİN
Danışman: DOÇ. DR. SUMRU ŞEKERCİ
Sağlık Bakanlığı / SSK Ankara Eğitim Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2004
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Çalışmamızda fast-track kardiyak anestezi protokolünde intratekal morfin uygulamasının intraoperatif hemodinami, postoperatif ekstübasyon, sedasyon ve analjezi, solunum hacimleri, yoğun bakım ve hastanede kalış sürelerine etkisini araştırmayı amaçladık.
Elektif koroner baypas greftleme (KABG) operasyonu planlanan ASA I-III grubuna dahil 42 hasta kapalı zarf yöntemiyle randomize edilerek intratekal morfin (İTM) ve kontrol (K) grubu olarak iki gruba ayrıldı. İTM grubu hastalara anestezi indüksiyonu öncesi 10 μg/kg intratekal morfin uygulandı. Her iki gruba 0.3 mg/kg etomidat, 0.6 mg/kg roküronyum iv verilerek indüksiyon gerçekleştirildi. İndüksiyonu takiben her iki gruba da 0.5 μg/kg/dk infüzyon hızı ile remifentanil başlandı. Anestezi idamesi 2-4 MAC'da desfluran ve rokuronyum ile sağlandı. Cerrahi bitiminde remifentanil infüzyonu sonlandırıldı, 25 μg/kg/dk sedasyon dozunda propofol infüzyonu ile yoğun bakım ünitesine (YBÜ) alındı. Yoğun bakım doktor ve hemşirelerine hastanın dahil olduğu grup hakkında bilgi verilmedi. Yoğun bakımda analjezi amacıyla her iki gruba da hasta kontrollü analjezi (HKA) ile tramadol başlandı. Hastalar ekstübasyon için uygun koşulları sağlandığında ekstübe edildi.
Her iki grubun demografik verileri ve intraoperatif verileri arasında fark yoktu (p> 0.05). Ekstübasyon zamanı İTM grubunda 192.3 ± 42.4 dk, kontrol grubunda 254.3 ± 88.4 dk olarak bulundu (p <0.05). Grupların ekstübasyon sonrası sedasyon skorları benzerlik gösterdi. İTM grubunda VAS değerleri tüm zamanlarda anlamlı olarak düşük bulundu (p <0.05). İlk 24 saatlik tramadol tüketimi İTM grubunda 16 ± 27.2 mg, kontrol grubunda 195.5 ± 57.9 mg olarak hesaplandı (p <0.05). Pik ekspiratuar akım hızı, zorlu vital kapasite ve tidal volüm tüm zamanlarda İTM grubunda daha iyi bulundu (p <0.05). İTM uygulanan hastaların yoğun bakım kalış süreleri de daha kısa (28.4 ± 6.9 saat) idi (p <0.05). Her iki grubun hastanede kalış süreleri benzerlik gösterdi (p> 0.05).
Sonuç olarak, 10 μg/kg dozunda intratekal morfin uygulaması, kardiyak cerrahi sonrası çok iyi analjezi, akciğer volümlerinde daha erken geriye dönüş ve daha kısa yoğun bakım kalış süresi sağladı.

Abstract:
We aimed to research the effect of intrathecal morphine administration over intraoperative hemodynamics, postoperative extubation, sedation and analgesia, respiratory volumes, intensive care unit and hospital duration of stay according to fast-track cardiac anesthesia protocol in our study. 
 Forty-two ASA I-III patients who were planned to undergo elective coronary bypass greft surgery (CABG), were divided into two groups such as intrathecal morphine (ITM) group and control (K) group by randomization using closed-envelope method. Intrathecal morphine at a dose of 10 μg/kg was administered to ITM group patients before induction of anesthesia. Induction of anesthesia was performed with 0.3mg/kg etomidate, 0.6 mg/kg rocuronium given  intravenously in both groups. After induction of anesthesia remifentanil was started in both groups with 0.5 (μg/kg/min infusion rate. The maintenance of anesthesia was provided with 2-4% MAC of desflurane and rocuronium. Remifentanil infusion was terminated at the end of surgery, and the patient was taken into intensive care unit (ICU) receiving propofol infusion in sedation dose of 25 μg/kg/min. The ICU staff of doctors and nurses were not informed about the group the patient was included. Patient controlled  analgesia (PCA) with tramadole was given to both groups for analgesia in ICU. The patients were extubated after providing suitable conditions for extubation. 
There was not any difference between demographic data and intraoperative values of the patients in both groups (p>0.05). Extubation time was found 192.3±42.4 min in ITM group, 254.3±88.4 min in control group (p<0.05). The sedation scores after extubation were similar in both groups. VAS values in ITM group were found significantly low at all times (p<0.05). Tramadol consumption in the first 24 hours was calculated as 16±27.2 mg in ITM group, 195.5±57.9 mg in control group (p<0.05). Peak expiratory flow rate, forced vital capacity and tidal volume values were determined better at all times in ITM group (p<0.05). The duration of stay in ICU was shorter (28.4±6.9 hr) in ITM group  (p<0.05). The duration of stay in hospital was similar in both groups (p>0.05). 
As a result, intrathecal morphine administration at a dose of 10 μg/kg provided very good analgesia after cardiac surgery, earlier recovery in lung volumes and shorter duration of stay in ICU.