Öğretmenlik atamalarında uygulanan sözlü sınavların geçerliliğinin ve güvenilirliğinin öğretmen görüşlerine göre incelenmesi
An investigation of the validity and reliability of the oral exams applied in teacher appointments according to views of teachers
Yazar: BİLAL KARAHAN
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN NİHAT ŞAD
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Atamalar = Appointments ; Geçerlik = Validity ; Görev atama = Task mapping ; Güvenilirlik = Reliability ; Personel atama = Personnel assignment ; Sözlü sınav = Oral exam ; Sınav = Examination ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı; KPSS sonrasında öğretmen adaylarının girmesi gerektiği sözlü sınavların güvenilirliğini ve geçerliliğini sınava en az bir defa girmiş öğretmen ve öğretmen adaylarının görüşleri doğrultusunda incelemektir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Buna ek olarak alt problemler doğrultusunda ilişkisel araştırma modellerinden nedensel-karşılaştırma ve korelasyonel desenler de kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunun belirlenmesinde ölçüt örnekleme ve kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemleri kullanılmıştır.  Bu kapsamda 160'ı sözlü sınavla atanmış öğretmen ve 189'u da henüz atanmamış mezun öğretmenler olmak üzere toplam 349 kişi araştırmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır. Veriler araştırmacı ve danışmanı tarafından geliştirilen 'Öğretmenlik sözlü sınavının geçerliliği ve güvenilirliği ölçeği'nin Google Formlar üzerinden uygulanmasıyla toplanmış ve IBM SPSS Statistics 25 programı ile analiz edilerek raporlaştırılmıştır. Analizlerde betimsel analizler, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi ve Spearman'ın rho testi kullanılmıştır. Analizler sonucunda katılımcıların genel olarak sözlü sınavın geçerliliğinin düşük olduğunu düşündükleri; güvenilirliğinin ise orta düzeyde olduğunu düşündükleri ortaya çıkarılmıştır. Sözlü sınavla atanmış ve atanmamış öğretmenlerin sözlü sınavların geçerliliğine ilişkin görüşleri arasında orta etki büyüklüğüne yakın istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu sonucuna ulaşılırken; güvenilirliğine ilişkin görüşleri arasında küçük etki büyüklüğünde istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Atanmamış katılımcılarla karşılaştırıldığında sözlü sınavla ataması yapılmış öğretmenler sözlü sınavların nispeten daha geçerli ve güvenilir olduğunu düşünmektedirler. Devlet okullarında ve özel okullarda çalışan öğretmenlerin sözlü sınavların geçerliliği hakkında görüşlerinin orta etki büyüklüğüne yakın istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Buna ek olarak devlet okulunda çalışan ve herhangi bir eğitim kurumunda çalışmayan öğretmenlerin geçerliliğe ilişkin görüşlerinin orta etki büyüklüğüne yakın bir değerde istatistiksel olarak farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca özel okulda çalışan öğretmenlerin sınavın güvenilirliğine ilişkin düşüncelerinin hem devlet okulunda çalışan öğretmenlerin hem de herhangi bir eğitim kurumunda çalışmayan öğretmenlerin düşüncelerinin arasında küçük etki büyüklüğünde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu anlamlı farklara göre özel okullarda görev yapan ve herhangi bir eğitim kurumunda çalışmayan öğretmenlerle karşılaştırıldığında devlet okullarında çalışan öğretmenler sözlü sınavların nispeten daha geçerli olduğunu düşünmektedir. Ayrıca özel okullarda çalışan öğretmenlerle kıyaslandığında devlet okullarında görev yapan öğretmenler ve herhangi bir eğitim kurumunda çalışmayan öğretmen adayları sözlü sınavların nispeten daha güvenilir olduğunu düşünmektedir. Sözlü sınava girme sayısı ve katılımcıların mülakatların geçerliliğine ilişkin düşünceleri arasında negatif yönde ve anlamlı bir düzeyde ilişki olduğu sonucuna ulaşılırken; sözlü sınava girme sayısı ve katılımcıların mülakatların güvenilirliğine ilişkin görüşleri arasında bir ilişki olmadığı ortaya konmuştur. Katılımcıların branşlarına göre sözlü sınavların geçerliliğine ilişkin görüşleri arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Öte yandan teknik ve mesleki eğitim branş kategorisinden öğretmen ve öğretmen adaylarının sözlü sınavların güvenilirliğine ilişkin görüşleri ve sosyal bilimler eğitimi branş kategorisinden öğretmen ve öğretmen adaylarının güvenilirliğe ilişkin görüşleri arasında orta etki büyüklüğüne yakın istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Aynı anlamlı fark teknik ve mesleki eğitim branş kategorisinden katılımcıların sözlü sınavların güvenilirliğine ilişkin görüşleri ve Türkçe ve yabancı dil eğitimi branş kategorisinden katılımcıların güvenilirliğe ilişkin görüşleri arasında da bulunmuştur. Bu anlamlı farklara göre teknik ve mesleki eğitim branşından katılımcılarla kıyaslandığında Türkçe ve yabancı dil ve sosyal bilimler eğitimi alanından katılımcıların sözlü sınavların güvenilirliğini nispeten daha yüksek buldukları söylenebilir. Son olarak katılımcıların cinsiyetine göre sözlü sınavların geçerliliği ve güvenilirliğine ilişkin görüşleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the reliability and validity of the oral exams that teacher candidates should take after KPSS according to views of teachers and teacher candidates who have taken the oral exam at least once. The descriptive research design, which is one of the quantitative research methods, was used in the study. In addition, causal comparative research and correlational research designs, which are relational screening models were also used in line with sub-problems. In the research, criterion sampling and convenience sampling methods were used. The participants of the research consist of teachers appointed by oral exam, graduate teachers and graduate teacher candidates. The data were collected by applying the "validity and reliability scale of the teaching oral exam" developed by the researcher and his advisor via Google Forms and analyzed by IBM SPSS Statistics 25 program. Descriptive statistical analysis, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis test and Spearman's rho analysis were used in the analyses. As a result of the analyzes, it was revealed that the participants thought that the validity of the oral exam was low in general while they thought that the reliability was at a medium level. While it was concluded that there is a statistically significant difference close to the medium effect size between the opinions of the appointed and unappointed teachers regarding the validity of the oral exams, a statistically significant difference in small effect size was found between their views on reliability. Compared to the unassigned participants, the teachers who were appointed by the oral examination thought that the oral examinations were relatively more valid and reliable. It was concluded that the opinions of teachers working in public and private schools about the validity of oral exams differed statistically, close to the medium effect size. In addition, it was concluded that the opinions of teachers working in a public school and not working in any educational institution on validity differed statistically at a value close to the medium effect size. Moreover, it was concluded that there is a statistically significant difference in the small effect size of the opinions of the teachers working in private schools regarding the reliability of the exam, between the opinions of both the teachers working in the public school and the teachers who do not work in any educational institution. According to these significant differences, when compared to teachers working in private schools and not working in any educational institution, teachers working in public schools think that oral exams are relatively more valid. Furthermore, when compared to teachers working in private schools, teachers working in public schools and teacher candidates who do not work in any educational institution think that oral exams are relatively more reliable. While it was concluded that there was a negative and significant relationship between the number of oral exams and the participants' thoughts on the validity of the interviews, it was revealed that there is no relationship between the number of taking the oral exam and the opinions of the participants about the reliability of the interviews. Finally, it was revealed that there was no significant difference between the opinions of the participants on the validity of the oral exams according to their branches. On the other hand, a statistically significant difference, close to medium effect size, was found between the opinions of teachers and prospective teachers from the technical and vocational education branch category regarding the reliability of the oral exams and the opinions of the teachers and prospective teachers from the social sciences education branch category on the reliability. The same significant difference was found between the opinions of the participants in the technical and vocational education branch category regarding the reliability of the oral exams and the opinions of the participants in the Turkish and foreign language education branch category on the reliability. According to these significant differences, it can be said that when compared to the participants from the technical and vocational education branches, the participants from the field of Turkish and foreign language and social sciences education find the reliability of the oral exams relatively higher. Lastly, it was revealed that there was no statistically significant difference between the participants' views on the validity and reliability of the oral exams according to their gender.