Prostat kanserinde iyonize radyasyonla eş zamanlı androjen reseptör blokerlerinin kullanımının radyoduyarlılaştırıcı etkisinin araştırılması
Evaluation of the radiosensitizing effect of concomitant use of androgen receptor blockers with i̇onizing radiation in prostate cancer
Yazar: GÜLSÜM SİNCAR
Danışman: DOÇ. DR. FATMA SERT
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Onkoloji Ana Bilim Dalı / Kanser Biyolojisi ve İmmünolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Onkoloji = Oncology

Özet:
Prostat kanseri (PK), dünyada erkekler arasında en fazla görülen ikinci kanser tipi olup ve kansere bağlı ölümlerin  nedenidir PK  artan ortalama yaş ile birlikte PK'nin görülme sıklığı artmaktadır ve genellikle  40 ile 70 yaş aralığında sık görülmektedir. PK tanısı ile tedavi edilecek, tedavi sonrasında yinelemiş veya metastatik evrede tanı almış hastalar için yeni tedavi seçenekleri arayışlarına ayrıntılı olarak araştırılması  gerektirmiştir.  
PK'nin tedavisi için  multidisipliner bir çalışma yapılması  gerektirmektedir. Özellikle lokal ileri ve metastatik hastalıkta Radyasyon Onkolojisi ve Tıbbi Onkoloji kliniklerinin iş birliği içerisinde PK hastalarının tedavisi sürdürülmektedir. PK hastaları için tedavi sonrası onkolojik sonuçlarda ciddi iyileşmeler sağlamış olmakla beraber organa sınırlı hastalık için 5-yıllık sağkalım oranları %90'lara ulaşırken; tümör yükü yüksek lokal ileri ve metastatik hastalıkta bu oran %30'lara düşmektedir.  

Prostat kanseri için ilk tedavi seçenekleri arasında radyoterapidir. Ancak agresip  davranış sergileyen PK uygulanan tedaviden sonra sıklıkla tekrarlanabilmektedir. İlerlemiş prostat kanseri için sistematik tedavisi ilk olarak karşımıza androjen baskılama tedavisi ile radyoterapi ile kombine olarak uygulanmasıyla karşımıza çıkmaktadır. Literatürde etkinliği gösterilmiş ve şu an için kabul gören kullanım şekli uzun dönem GnRH agonistleri ile RT tedavisinin kullanılması şeklindedir. PK, hormon bağımlı bir kanser türü olması nedeni ile AR'lerinin uyarılması, hastalık progresyonu için önemli bir yol olarak karşımıza çıkar. . AR blokerleri olarak eski nesilde bikalutamit, yeni nesil grupta ise abiretaron ve enzalutamid kullanım onayı almış ilaçlardır. AR sinyal yolağının aktivasyonunun bloke edilmesinin , PK tümör büyümesinin azaltılmasında oldukça etkili bir rolr sahiptir. Bir çok klinik çalışmalar, RT ile birlikte  AR blokerinin kullanımının  sinerjistik veya ilave bir etki oluşturup oluşturmadığını kapsamlı bir şekilde, tüm kombinasyonları göz önüne alarak araştırıp değerlendirmemiştir. 

Çalışmamızda , hormona duyarlı ve hormona dirençli PK hücre hatlarında RT ile eş zamanlı kullanılan  AR blokerlerinin , hücre proliferasyonu, hücre döngüsü, hücre ölümü ve çift zincir kırıkları üzerine etkilerinin araştırılması, farklı radyasyon dozları ile ilişkisinin ortaya konması ve etkinlik açısından karşılaştırması amaçlanmıştır. RT etkisini arttırmak amacı ile eş zamanlı olarak kullanılacak farklı AR blokerlerinin , kullanımlarının PK hücreleri üzerindeki etkisi belirlenmiş olacaktır ve böylelikle  PK gibi tüm dünya ve ülkemizde artan yaş ile erkeklerde en sık karşılaşılan bir kanserin onkolojik tedavisine yeni bir bakış açısı ve tedavi yaklaşımının ortaya konması amaçlanmaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Abirateron ,Bikalutamid ,Enzulutamid ,Prostat Kanseri, Radyoterap

Abstract:
Prostate cancer (PK )is the second most common typ of cancer among men in the World and is the cause of cancer related deaths the incidence of PK increases with increasing average age and is generally common between the ages 40 and 70 . the search for new treatment options for patiens who will be treated with the diagnosis of PC ,who have relapsed after treatment or who havve been diagnosed in the metastatic stage has detailed investigation.

A multidisciplinary study is required for the treatment of PC. Especially in locally advanced and metastatic disease, the treatment of PC patients is carried out in cooperation with Radiation Oncology and Medical Oncology clinics. Although it has achieved significant improvements in oncologic outcomes after treatment for PC patients, 5-year survival rates for organ-limited disease have reached 90%; This rate decreases to 30% in locally advanced and metastatic disease with high tumor burden.  
 
Radiotherapy is among the first treatment options for prostate cancer. However, aggressive PC can often recur after treatment. Systematic treatment for advanced prostate cancer is first encountered with androgen suppression therapy in combination with radiotherapy. Efficacy has been shown in the literature and currently accepted use is the use of RT treatment with long-term GnRH agonists. Since PC is a hormone-dependent type of cancer, stimulation of ARs is an important pathway for disease progression. . As AR blockers, bicalutamide in the old generation, abiretaron and enzalutamide in the new generation group are drugs that have been approved for use. Blocking the activation of the AR signaling pathway is highly effective in reducing PK tumor growth, preclinical and clinical studies have not extensively investigated and evaluated whether the addition of an AR blocker to RT produces a synergistic or additive effect, considering all combinations. 
 
In our study, it was aimed to investigate the effects of AR blockers used simultaneously with RT on cell proliferation, cell cycle, cell death and double strand breaks in hormone-sensitive and hormone-resistant PK cell lines, to reveal their relationship with different radiation doses and to compare them in terms of effectiveness. The effect of the use of different AR blockers to be used simultaneously in order to increase the effect of RT on PK cells will be determined, and thus, it is aimed to reveal a new perspective and treatment approach to the oncological treatment of a cancer such as PK, which is the most common cancer in men with increasing age all over the world and in our country. 
 
 
Keywords: Abiraterone , Bicalutamide , Enzalutamide , Olaparib, Prostate Cancer, Radiotherapy