Lumbal vertebra morfometrisinin bilgisayarlı tomografi ile incelenmesi
Investigation of lumbal vertebrae morphometry bycomputed tomography
Yazar: CEM SAMUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİLAL IRMAK SAPMAZ
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Lomber vertebra = Lumbar vertebrae ; Morfometri = Morphometry ; Omurga = Spine ; Pedikulus = Pediculus ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; İntervertebral disk = Intervertebral disc

Özet:
Lumbal bölge vertebraları hareketli olmaları ve gövdenin ağırlığını taşımaları
nedeniyle kolaylıkla travmaya maruz kalabilmekte ve cerrahiye ihtiyaç
duyulabilmektedir. Son yıllarda teknolojik gelişmelerin katkısıyla lumbal vertebra
cerrahisi de giderek artmıştır. Hastaya uygun boyuttaki implantları seçmek ve
komplikasyonları önlemek için vertebra cerrahisi öncesi hastaların vertebra
anatomisinin ve morfometrisinin bilinmesi oldukça önemlidir.
Çalışmamızda, 700 erişkinin abdominal bilgisayarlı tomografi görüntüleri
retrospektif olarak değerlendirildi.
Görüntüler değerlendirildiğinde vertebra korpus genişliği, vertebra korpus
derinliği, pedikül uzunluğu ve pedikül genişliği değerlerinin L1'den L5'e, disk medius
yüksekliği değerlerinin disk 1'den 5'e doğru arttığı görüldü. Tüm yaş gruplarında bu
değerler erkeklerde kadınlardan daha yüksek bulundu (p<0.05).
Korpus anterior yüksekliğinin erkeklerde L1'den L4'e, kadınlarda ise L1'den
L5'e doğru arttığı gözlendi. Korpus posterior yüksekliği ise her iki cinsiyette de en
düşük L5'te görülürken, en yüksek erkeklerde L3'te kadınlarda L4'te bulundu. Tüm yaş
gruplarında erkeklerin değerleri kadınlarınkinden büyüktü (p<0.05). 
Tüm yaş gruplarında disk anterior yükseklikleri disk 5'e doğru artarken, disk 3,
4 ve 5'te erkeklerin değerleri kadınlara göre büyük ölçüldü (p<0.05). Disk posterior
yüksekliği erkeklerde disk 1, 2, 3 ve 4'te, kadınlarda disk 5'te daha yüksek ölçüldü
(p<0.05).
Çalışmamızın, ülkemiz insanlarının lumbal bölge vertebraları ve diskleri için
ortalama bir standart oluşturmada ve vertebra cerrahisinde kullanılacak implantların
hastaya uygun boyutta seçilebilmesinde katkı sağlayacağı kanaatindeyiz.

Anahtar Kelimeler: Lumbal vertebra, Morfometri, Bilgisayarlı tomografi, Disk,
Pedikül

Abstract:
Lumbar region vertebrae can be frequently exposed to trauma and require
surgical treatment owing to they are mobile and bear the weight of the body. In recent
years, lumbar spine surgery has increased with the contribution of technological
developments. It is very important to know vertebral anatomy and morphometry of
patients before the surgery in order to decide the most appropriate sized implants for the
patients and to prevent complications.
In our study, abdominal computed tomography images of 700 adults were
evaluated retrospectively.
When we evaluated the images, while vertebral body width, vertebral body
depth, pedicle length and pedicle width values increased from L1 to L5, disc medius
height values increased from disc 1 to 5. In all age groups, these values were higher in
males than in females (p<0.05).
Anterior body height were observed to increase from L1 to L4 in males and
from L1 to L5 in females. Posterior body height was found minimum at L5 in both
genders and also maximum at L3 in males and L4 in females. In all age groups, the
values of males were measured larger than females (p<0.05). 
In all age groups, while anterior disc heights were increased toward disc 5,
values of males at disc 3, 4 and 5 were measured higher than females (p<0.05).
Posterior disc height were measured higher at disc 1, 2, 3 and 4 in males and disc 5 in
females (p<0.05).
We concluded that our study will contribute to creating an avarage standard for
values of lumbar region vertebrae and discs of people in our country and selection of the
most appropriate sized implants to persons to be used in spine surgery.

Keywords: Lumbar vertebra, Morphometry, Computed tomography, Disc,
Pedicle