Milli Mücadele'de İstanbul'da spor faaliyetleri (1919-1922)
Sports activities in İstanbul during the National Struggle (1919-1922)
Yazar: ALARA NAZAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜNVER GÜNEŞ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Fenerbahçe = Fenerbahçe ; Galatasaray = Galatasaray ; Milli Mücadele = National Struggle ; Spor Alemi dergisi = Sport Alemi magazine ; İstanbul = Istanbul

Özet:
I. Dünya Savaşı'nın sona ermesinin ardından Osmanlı Devleti ile imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması (30 Ekim 1918) şehri işgale açık hale getirmiştir. Başkent İstanbul bu dönemde İtilaf Devletleri tarafından iki kez işgal görmüştür. Birincisi Mondros Ateşkes Antlaşmasının imzalanmasının ardından 13 Kasım 1918 yılında yaşanan fiili işgal, ikincisi ise 16 Mart 1920'de yaşanan resmen işgaldir. Beş yıl süren işgal sürecinde şehrin dokusu tamamen tarumar edilmiştir. Gündelik hayatta içme suyu sorunu, ulaşım sorunu, açlık, yokluk, kömür buhranı gibi çeşitli sorunlarla karşı karşıya kalınmıştır. İşgalin yarattığı bu zorlu sürece rağmen hayatın devam ettiğine dair en belirgin hareketlilik ise spor faaliyetlerinin aktif şekilde devam etmesinde görülmüştür. İşgal askerleri ve Türk toplumunun kaynaşma aracı ve rekabet unsuru düzenlenen spor müsabakaları olmuştur. Futbol takımlarımızın yabancı takımlar ile düzenledikleri maçlar halk için umut ve motivasyon kaynağı olmuş ve toplum üzerinde belirgin bir etki yaratmıştır. İstanbul halkı ayrıca modern sporlardan basketbol, voleybol, kriket, beyzbol vs. gibi oyunları da izleme olanağı bulmuştur. İşgal Kuvvetleri Komutanlığı'nın belki teşvik belki de müsamahasıyla da İstanbul ligi de devam etmiştir. 1919 yılında Türk spor basınının en zengin içerikli dergisi Spor Âlemi yayın hayatına İstanbul'da başlamıştır. 1921 yılında Galatasaray ilk kez yurtdışına çıkarken, 1922 yılında da İstanbul'da mini olimpiyat oyunları gerçekleştirilmiştir. İşgal yıllarında ayrıca sporun kurumsallaşmasına da tanıklık edilmiş Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı kurulmuştur. Anadolu'nun birçok kenti yasaklarla rahat hareket edemezken İstanbul'da kısmi bir özgürlük söz konusudur diyebiliriz.

Abstract:
After the conclusion of World War I, the Armistice Agreement of Mudros, signed with the Ottoman Empire on October 30, 1918, made the city susceptible to occupation. The capital, Istanbul, experienced two occupations by the Allied Powers during this period. The first was the de facto occupation that occurred on November 13, 1918, following the signing of the Armistice Agreement of Mudros. The second was the official occupation on March 16, 1920. Over the five-year period of occupation, the fabric of the city was completely devastated. Various problems such as drinking water shortages, transportation issues, hunger, scarcity, and a coal crisis were faced in everyday life. Despite the hardships created by the occupation, the most noticeable activity indicating that life continued was the active continuation of sports. Sports competitions, serving as a means of integration and a source of competition between the occupation forces and the Turkish society, played a crucial role. Matches organized between our football teams and foreign teams became a source of hope and motivation for the people, leaving a significant impact on society. Additionally, the people of Istanbul had the opportunity to watch modern sports such as basketball, volleyball, cricket, baseball, and more. Perhaps encouraged or tolerated by the Occupation Forces Command, the Istanbul League continued its activities. In 1919, the Turkish sports press's richest-content magazine, ''Spor Âlemi'', began its publication in Istanbul. In 1921, Galatasaray made its first international trip, and in 1922, mini Olympic games were held in Istanbul. Witnessing the institutionalization of sports during the occupation years, the establishment of the Turkey Sports Societies Alliance (TİCİ) is noteworthy. While many cities in Anatolia faced restrictions on free movement, it can be said that Istanbul experienced partial freedom during the occupation years.