1950 sonrası Türk kadın giyimi ve çağdaş Türk resim sanatında temsilinin karşılaştırmalı analizi
A comparative analysis of Turkish women clothing after 1950 and it's representation in the contemporary Turkish painting art
Yazar: FEYZANUR KURAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA DOĞAN SÖZÜER
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı / Tekstil ve Moda Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Türk kadın giyiminde Batılılaşmanın izleri Cumhuriyet'in ilanını takip eden süreç doğrultusunda incelendiğinde, sosyal ve siyasi yaşamda değişikliklerin hızlandığı; Modernizmin toplum tarafından benimsendiği 1950 yılı ve sonrasına işaret etmektedir. Bu dönem, bir yandan çok partili hayata geçiş aşamalarını, diğer yandan Türkiye'nin endüstrileşmesini ve kalkınmasını kapsamıştır. Giyim ise, bir kültür meselesi olduğu kadar aynı zamanda ekonomik durumun ve toplumsal sosyal yaşantıda tercihlerin görünür olduğu alandır. Türkiye'de 1950 sonrası modern anlayış, kurumların yapılanmasından eğitime ve aile yaşantısına kadar birçok alanla birlikte giyim alanında da benimsenmiştir. Bu bağlamda göstergeler, kentli ve kırsal bölgelerde yaşam süren halkın giyim olanakları, kadınların meslek yaşamına katılımları ve modanın ölçütü sayılan Avrupa modasının takip edilmesi gibi birçok etkenden ayrı düşünülemez. Modernleşmenin izlerinin önemli ölçüde yansıdığı bir diğer alan ise çağdaş Türk resmidir. 1950 Sonrası özellikle Avrupa'da ve Dünyada Modernizmin etkisiyle, Türk ressamların figüratif çalışmalarında kadın giyimine ilişkin farklı temsillerin yer aldığı görülür. Kadının kentte ve kırsal bölgelerde yaşantısını, faaliyetlerini giyim biçimlerini aile yapısını açığa çıkarır. Bu seyir doğrultusunda, araştırmanın amacı, Türk Batılılaşma süreçlerinde hem sanatta hem de giyimi şekillendiren sosyal yaşantıda önemli kilometre taşı olan 1950 ve sonrasında Türk resim sanatında kadın figürü ile dönemin modasını karşılaştırmalı olarak analiz etmektir. 
Araştırmada öncelikle 1950'yi ve 1950'deki toplumu oluşturan etmenler ele alınmıştır. Cumhuriyet Dönemi reformlarının sosyo-kültürel, sosyo-ekonomik, sosyo-politik etkilerinin, sanatta modernleşmenin izlenimlerinin ortak olarak 1950'den itibaren görülmeye başlanmasından dolayı 1950 yılı ve sonrası bu araştırmanın kapsamını oluşturmuştur. 1950'nin giyime yansıyan ve toplumu etkileyen olayları incelendikten sonra, günümüze kadar olan süreç periyodlarla ele alınarak moda, sanat ve toplumsal değerler bütüncül olarak araştırılmıştır. Bu sürecin, günlük yaşam pratiklerine olan etkisi araştırılmıştır. Yapılan dönem analizi neticesinde, 15 farklı sanatçıdan 30 farklı eser incelenerek çağdaş Türk resim sanatındaki kadın figürlerinin, temsili giyim biçimleri; kendi modernleşmesinin seyrindeki Türk resminden kadın giyiminin yansımaları analiz edilmiştir.

Abstract:
During 1950 and after, accelerating alterations in social and political era can be seen when the Westernization in Turkish women's clothing is examined. This period covers the transition to multi-party system, the industrialization and the development of Turkey. Conversely, clothing is a cultural issue moreover it is an area where the economic situation and preferences in social life are visible. After 1950, the modern understanding in Turkey has been adopted in the field of clothing as well as in many areas from the structuring of institutions to the education and domesticity. Another era that reflects the Modernization is contemporary Turkish painting. After 1950, with the influence of Modernism, especially in Europe and in the world, it has seen that different representations of women's clothing takes place in the figurative works of Turkish painters. It reveals women's life in the city and rural areas, their activities, the way they dress and the family structure. Thus, the aim of this study is to analyze the 1950 which is an important milestone in the Turkish Westernization processes. Thereafter, to comparatively analyze the female figure in Turkish painting art and the fashion of the period.
The factors that formed 1950 and the society in 1950 were discussed in conceptual integrity. Therefore, the process up to the present was searched in ten-year periods. Fashion, art and social values were researched holistically. The fashion-related and socio-scientific developments have been examined in ten-year periods by illuminating between 1950-2000. The effect of this period, which was revealed by qualitative research on daily life practices and the way it shapes society has been studied. 30 different works from 16 different artists were examined and the representative clothing styles of female figures in contemporary Turkish painting were analyzed.