Psikolojik şiddetin (mobbing) sağlık çalışanlarına etkisi
Effects of mobbing on healthcare employees
Yazar: FİKRET AKSOY
Danışman: PROF. DR. HAYDAR SUR
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management

Özet:
Bu çalışmada sağlık çalışanlarının mobbing davranışlarından etkilenme derecesi vekamu ile özel sektor arasında mobbing davranışları arasıdaki farklılık durumununbelirlenmesi amaçlanmıştır. Buna göre İstanbul İl'i Anadolu yakasında faaliyet göstermekteolan özel ve kamu hastanelerinden, rastgele yöntemle seçilmiş iki devlet ve iki özel hastanearaştırmaya alınmıştır. Belirlenen hastanelerde görev yapmakta olan, 2010 personeldenkurayla tespit edilen 412 (doktor hemşire ve yardımcı sağlık personeli) kişiye mobbingdavranış değerlendirme ölçeği yüzyüze görüşme ile uygulanmıştır. Elde edilen veriler NCCS2007 İstatistik Paket programına aktarılmış analiz ve değerlendirmeler yapılmıştır. Sıklıkdağılımları ve nitel verilere yönelik oranların karşılaştırılmasında ki-kare testi kullanılmış veistatistiksel anlamlılık düzeyi 0.05 alınmıştır.250 kadın, 162 erkek sağlık çalışanında mobbing davranışları %11.9 dan %60.1 e kadardeğişik boyutlarda gözlemlenmiş olup, sözlü taciz %31.8, cinsel taciz %12.4 oranındabulunmuştur. İşin özel amaçlar için kullanılması durumundan erkekler daha fazla etkilenirken(p=0.012), iftira yada dedikoduya kadınların daha fazla uğramadıkları ortaya çıkmıştır(p=0.0001). Cinsel taciz 40 yaşın üstünde hiç görülmezken, boşanmış ve ayrı yaşayanlardadaha sık rastlanmaktadır (p=0.0001). Sorumluluk verilmemesi ve işin dışında bırakılmak(p=0.006), işi özel amaçlar için kullanma baskısı (p=0.004), çok fazla çalıştığı için diğerleritarafından tepki görme(p=0.002) ve hakaretle sataşma kamu sektöründe özel sektörden dahafazla görülmüştür. Cinsel taciz (p=0.008) ve özel hayatla ilgili söylentiler (p=0.0001) özelsektörde daha fazladır.Sağlık sektöründe görülen mobbing davranışlarının mağdur kadar toplum sağlığını daolumsuz etkilediği bilinmektedir. Bu maksatla sağlık çalışanlarına ; iş yeri şiddetini önleme,stres ve öfke yönetimi, sorun ve çatışma çözme becerileri kazandırılmalı, yasal tedbirleralınmalıdır.Anahtar Kelimeler: Duygusal şiddet, mobbing, sağlık çalışanı, Türkiye.

Abstract:
In order to identify the impact levels of mobbing healthcare employees a quantitativesurvey was conducted among doctors, nurses and support personnel working in two state andtwo private hospitals located on the Anatolian side of Istanbul. A questionnaire based on themobbing behavior scale was applied to the randomly selected 412 subjects (250 females and162 males) out of a total of 2010 healthcare employees of the above mentioned hospitals. Adata base was generated by using the NCCS 2007 statistical software package. The qualitativedescriptors and frequency distributions were chi- square tested (p<0.05). Respondentsclaimed to be subjected to mopping behaviors to varying degrees on a range between 11.9%and 60.1%. Verbal and sexual harassments were stated to occur by respective frequencies of31.8% and 12.4%. Male respondents were significantly more subjected to forcing to allocatetheir work hours for other?s private interests (p=0.012), where as females were significantlymore subjected to aspersion and gossiping (p=0.0001). Sexual harassment was not observedamong the 40+ age group, where as it was observed significantly more among divorcees andseperated respondents. Mobbing in healthcare sector is known to affect public healthadversely. To prevent the negative consequences of this behavior, employees of the sectorneed to develop their skills in preventing mobbing, in managing stress and anger as well asproblem and conflict resolution techniques. Legal precautions should also be taken within thisframework.Key Words: Bullying, mobbing, Health care worker, Emotional abuse, Turkey.