Karışık donörlü makrosiklik substitue grup içeren yeni ftalosiyaninlerin sentezi ve karakterizasyonu
Synthesis and characterization of new phthalocyanine compounds containingmixed-donor substituted macrocyclic groups
Yazar: MELTEM BETÜL KILIÇASLAN
Danışman: PROF. DR. HALİT KANTEKİN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Siklotetramerizasyon = Cyclotetramerization

Özet:
Bu çalışmada, karışık donörlü makrosiklik substitue grup içeren yeni ftalosiyanin bileşikleri sentezlenmiştir. Bu amaç için, 1,1'-binaftalen-2,2'-diol ve 2-kloroetanol'ün reaksiyonundan elde edilen 2,2'-[1,1'-binaftalen-2,2'-diilbis(oksi)]dietanol (1) bileşiği başlangıç bileşiği olarak sentezlendi. 2,2'-[1,1'-binaftalen-2,2'-diilbis(oksi)]dietanol (1) bileşiği ile 4,5-dikloro-1,2-disiyanobenzen'nin reaksiyonundan dinitril türevi olan 6,7,22, 23-tetrahidrobenzo[e]dinaftol[1,2m:2',1'k][1,4,7,10]tetraoksasiklotetradesin2,3dikarbonitril (2) elde edildi. 2,2'-[1,1'-binaftalen-2,2'-diilbis(oksi)]dietanol (1) bileşiği uygun koşullarda 1,2-bis-(2-iyodoetilmerkapto)-4,5-disiyanobenzen ile reaksiyona sokularak dinitril türevi olan 6,7,9,10,25,26,28,29-oktahidrobenzo[h]dinaftol[1,2-s:2',1'-?][1,4,13,16,7,10] tetra oksaditiyasikloikosin-2,3-dikarbonitril (7) bileşiği sentezlendi. 6,7,22,23-oktahidrobenzo [e]dinaftol[1,2m:2',1'k][1,4,7,10]tetraoksasiklotetradesin-2,3-dikarbonitril (2) bileşiğinin bir Schlenk tüpü içerisinde azot atmosferinde n-pentanol ile 24 saat geri soğutucu altında kaynatılması ile gerçekleştirilen siklotetramerizasyon reaksiyonu sonucu metalsiz ftalosiyanin bileşiği (3) elde edildi. Metalli ftalosiyanin bileşikleri; kobalt (II) ftalosiyanin (4) ve (8), bakır (II) ftalosiyanin (5) ve (9), çinko (II) ftalosiyanin (6) , nikel (II) ftalosiyanin (10); (2) ve (7) dinitril başlangıç bileşiklerinden sırasıyla , susuz çinko (II) asetat, susuz bakır (II) klorür, susuz kobalt (II) klorür, susuz nikel (II) klorür tuzları ve2-(dimetilamino)etanol kullanılarak mikrodalga fırında sentezlenmişlerdir. Yeni bileşiklerin yapıları, elementel analiz, 1H-NMR, 13C-NMR, IR, kütle ve UV-vis spektral verileri kullanılarak aydınlatılmıştır.

Abstract:
In this work, new phthalocyanine compounds containing mixed-donor substituted macrocyclic groups were synthesized . For this purpose, 2,2?-[1,1?-binafthalene-2,2?-diyl bis(oxy)]diethanol (1) was synthesized by the reaction of 1,1?-binafthalene-2,2?-diol with 2-chloroethanol. 6,7,22,23-tetrahydrobenzo[e]dinaphtho[1,2-m:2?,1?-k][1,4,7,10] tetraoxa cyclotetradecine-2,3-dicarbonitrile (2) was synthesized to get dinitrile derivative by the reaction of 2,2?-[1,1?-binafthalene-2,2?-diylbis(oxy)]diethanol (1) with 4,5-dichloro-1,2-dicyanobenzene.6,7,9,10,25,26,28,29-oktahydrobenzo[h]dinaphtho[1,2-s:2?,1?-?] [1,4,7,13, 16,7,10]tetraoxadithiacyloicosine-2,3-dicarbonitrile (7)was prepared under suitable reaction conditions by the reaction of 2,2?-[1,1?-binafthalene-2,2?-diylbis (oxy)]diethanol (1) with 1,2-bis-(2-iodoethylmercapto)-4,5-dicyanobenzene. The metal-free phthalocya- nine (3) by cyclotetramerization of dinitrile derivatives (2), was accomplished in dry n-pentanol at reflux temperature under nitrogen in a Schlenk tube. The complexes of metal phthalocyanine, cobalt (II) phthalocyanines (4) and (8), copper (II) phthalocyanines (5) and (9), zinc (II) phthalocyanine (6), nickel (II) phthalocyanine (10); were prepared by the reaction of (2) and (7) to get dinitrile derivative complexes by order of the , anhydrous zinc (II) acetate, anhydrous copper (II) chloride, anhydrous cobalt (II) chloride, anhydrous nickel (II) chloride salts and 2-(dimethylamino)ethanol (DMAE) by using microwave have been synthesized. The structures of all these original compounds were idendified by using, elemental analysis, 1H-NMR, 13C-NMR, IR, mass and UV-vis spectrocopic data.