Okul öncesi öğretmenlerinin öğrenme süreçlerinde drama kullanımına ilişkin yeterlik algıları ve görüşleri (Adıyaman ili örneği)
Preschool teachers' competence on the use of drama in learning processes perceptions and opinions (Adiyaman province example)
Yazar: AYŞE DURMAZCANLI
Danışman: PROF. DR. HAKKI KONTAŞ
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, okul öncesi öğretmenlerinin öğrenme süreçlerinde drama kullanımına ilişkin yeterlik düzeylerinin belirli değişkenler açısından incelenmesi ve görüşlerinin belirlenmesidir. Bu amaçla araştırmada karma yöntemlerden açımlayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Adıyaman il merkezindeki devlet ve özel okullarda görev yapan, araştırmaya gönüllü olarak katılan 187 kadın ve 18 erkek okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın nitel çalışma grubunu 12 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; "Demografik Bilgi Formu", Tanrıseven (2013) tarafından geliştirilen "Eğitimde Drama Kullanımına İlişkin Yeterlilik Algısı Ölçeği", araştırmacı tarafından hazırlanan "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılmıştır. Araştırmanın veri analizinde SPSS 29.0.2 programı kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda nicel verilerde normal dağılımın sağlandığı durumlarda ANOVA testi, normal dağılımın sağlanamadığı durumlarda ise Mann Whitney-U testi ve Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgularda, okul öncesi öğretmenlerinin öğrenme süreçlerinde drama kullanımına ilişkin genel yeterlik algılarının ve ölçeğin alt boyutları olan dramanın planlanması, uygulanması ve değerlendirilmesine yönelik yeterlik algılarının ortalamanın üzerinde bir değere sahip olduğu görülmüştür. Alt boyutlar incelendiğinde planlama ve uygulama boyutunda hizmet süresi, okul türü ve dramaya yer verme sıklığı açısından; değerlendirme boyutunda ise drama eğitimi alma, okul türü ve dramaya yer verme sıklığı açısından anlamlı farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan görüşmeler sonucunda; öğretmenlerin dramayı genellikle hafta bir kez kullandığı ve dramayı kullanırken amaç-kazanımlar ile öğrenci ilgi ve isteklerine dikkat ettikleri, çalıştıkları kurum açısından sınırlılıkların drama salonunun olmayışından ve materyal eksikliğinden kaynaklandığı, dramayı planlarken konu ve materyallere, uygularken öğrencilerin aktif katılımı ile rol dağıtımına; değerlendirirken soru cevap tekniğini kullanarak kazanımlara yönelik sorular sormaya dikkat ettikleri, en çok rol oynama ve canlandırma tekniğini kullandıkları, üniversite döneminde uygulamalı olarak drama dersi almayan öğretmenlerin kendini yetersiz hissettikleri ve drama uygulamalarında en çok katılmaya isteksiz öğrencilerle karşılaşınca zorlandıkları tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Okul öncesi; Drama; Öğretmen; Yeterlik algıları.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the competency levels of preschool teachers regarding the use of drama in learning processes in terms of certain variables and to determine their opinions. For this purpose, exploratory sequential design from mixed methods was used in the study. The study group of the research consists of 187 female and 18 male preschool teachers working in public and private schools in Adıyaman city center in the 2023-2024 academic year. The qualitative study group of the research consisted of 12 preschool teachers. "Demographic Information Form", "Perception of Competence Scale for the Use of Drama in Education" developed by Tanrıseven (2013), and "Semi-structured Interview Form" prepared by the researcher were used as data collection tools. SPSS 29.0.2 program was used for data analysis. As a result of the analysis, ANOVA test was used in quantitative data where normal distribution was provided, and Mann Whitney-U test and Kruskal Wallis test were used in cases where normal distribution was not provided. Descriptive analysis was used to analyze qualitative data. In the findings obtained from the study, it was seen that preschool teachers' general competence perceptions regarding the use of drama in learning processes and their competence perceptions regarding the planning, implementation and evaluation of drama, which are the sub-dimensions of the scale, had a value above the average. When the sub-dimensions were examined, it was concluded that there were significant differences in terms of length of service, school type and frequency of using drama in the planning and implementation dimension; and in the evaluation dimension, there were significant differences in terms of drama education, school type and frequency of using drama. As a result of the interviews; teachers generally use drama once a week and pay attention to the objectives and learning outcomes and students' interests and requests while using drama, the limitations in terms of the institution they work in are due to the lack of a drama hall and lack of materials, they pay attention to the subject and materials while planning the drama, to the active participation of the students and role distribution while implementing it, they pay attention to asking questions about the objectives by using the question and answer technique while evaluating it, they mostly use role playing and animation techniques; while evaluating the drama, they pay attention to asking questions about the achievements by using question and answer technique, they mostly use role-playing and animation techniques, teachers who did not take applied drama courses during the university period felt inadequate and they had the most difficulties when they encountered students who were reluctant to participate in drama practices. 

Keywords: Preschool; Drama; Teacher; Perceptions of competence.