Gelir dağılımı ve insani gelişme arasındaki ilişki: OECD ülkeleri örneği
The relationship between income distribution and human development: The Case of OECD countries
Yazar: HİLAL ÖZKANCA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ PİŞKİN
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Ekonomi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bir toplumdaki gelir dağılımı çok büyük önem taşımaktadır. Toplumun birliğini etkiler ve herhangi bir GSYH seviyesi için yoksulluk seviyesini belirler. Gelir dağılımı, bir ülke ekonomisinde mevcut dönemde ortaya çıkan gelirin kişi, grup ve üretim elemanları arasında paylaşılması şeklinde ifade edilmektedir. İktisadın en temel sorularından birisi kaynakların nasıl dağıtılacağıdır. Bu soru klasik iktisatçılardan beri sorulmaktadır. Kaynaklar adil bölünmediğinde toplumda birtakım huzursuzluklar meydana gelebilir. Bu da toplumun genel huzurunu bozabilir. Bu sebeple, gelir dağılımındaki eşitsizliği belirlemek hayati önem taşımaktadır. Gelir dağılımını etkileyen ekonomik büyüme, nüfus artışı, faiz, servet dağılımı, sosyal yapı, eğitim durumu, teknolojik gelişmeler gibi birçok faktör vardır fakat her ülke için gelir dağılımını belirleyen faktörler birbirinden farklılık gösterebilmekte ya da faktörlerin etkileri birbirinden farklılaşabilmektedir. Uluslar sahip olduğu zenginlikler ile kendi kaderlerini kendileri belirlemektedirler. Bu hem mevcut nesil hem de gelecek nesiller için önem arz etmektedir. İnsani Gelişme Endeksi, üç farklı boyutun bileşik bir endeksidir. Bileşenleri, insan gelişiminin üç ana boyutunu yansıtır: uzun ömür, bilgi ve kaynaklara erişim. 1990'dan bu yana, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı, her ülke için insani gelişme endeksinin hesaplandığı bir dizi yıllık İnsani Gelişme Raporu yayınlamaktadır. İnsani Gelişme Raporları tarafından seçilen özel odak noktasının amacı, insan yaşam koşullarındaki ilerlemeyi, yani insanların değer vermek için nedenleri olan bir yaşam tarzını sürdürme yeteneklerini incelemektir. Bu çalışmada OECD ülkelerinin 2004-2021 yılları arasındaki gelir dağılımı ve insani gelişmişlikleri arasındaki ilişki incelenmektedir. Çalışmada panel veri analizi kullanılmıştır. Bu çalışmada, gelirin daha adil dağılması sonucunda İnsani Gelişme Endeksi'nde ilerleme gerçekleştiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Income distribution in society is of great importance. It affects the unity of society and determines the level of poverty for any given level of GDP. Income distribution is expressed as the sharing of the income arising in the current period in a country's economy among individuals, groups and production elements. One of the most fundamental questions of economics is how to distribute resources. This question has been asked since classical economists. When resources are not divided fairly, some unrest may occur in society. This may disturb the general peace. Therefore, it is of vital importance to determine the inequality in income distribution. There are many factors affecting income distribution such as economic growth, population growth, interest, wealth distribution, social structure, educational status, technological developments. Hence, the factors determining income distribution for each country may differ from each other or the effects of factors may differ from each other. Nations determine their own destiny with the wealth they possess. This is important for both the current generation and future generations. The Human Development Index is a composite index of three different dimensions. Its components reflect the three main dimensions of human development: longevity, knowledge and access to resources. Since 1990, the United Nations Development Programme has published a series of annual Human Development Reports from which a human development index is calculated for each country. The purpose of the specific focus chosen by the Human Development Reports is to examine progress in human living conditions, i.e. the ability of people to maintain a lifestyle that they have reason to value. This study analyses the relationship between income distribution and human development of OECD countries between 2004 and 2021. Panel data analysis is used in the study. In this study, it is concluded that a more equitable distribution of income leads to an improvement in the Human Development Index.