Herbert Marcuse felsefesinde baskı ve özgürleşme sorunu
The problem of oppression and liberation in the philosophy of Herbert Marcuse
Yazar: FERDİ ÇİÇEK
Danışman: DOÇ. DR. EMRAH AKDENİZ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Bu çalışmanın amacı Herbert Marcuse'nin çalışmalarından yola çıkarak İleri Endüstri Toplumunda bireyin maruz kaldığı baskı durumunun içerdiği aygıtları çözümlemek ve onu içinde olduğu durumdan kurtaracak yolları öğrenmek olacaktır. Bunu yapmaya çalışırken Marcuse'nin Hegel, Marx, Freud, Weber ve Lukâcs gibi isimlerin düşüncelerini sentezleyerek kültür, teknoloji, politika, toplum ve bilim üzerine ortaya koyduğu düşünceleri izlemek ve düşüncelerine konu ettiği yeni toplumsal düzenin bireyi etkileme biçimlerini ve bununla beraber bizlere sunduğu geniş sonuçların bir değerlendirmesini de eklemeye çalışacağız. Karl Marx tarihi "sınıfların çatışması tarihi" olarak ifade ederken Sigmund Freud ise tarihi "toplumların baskılanışı" tarihi olarak ifade eder. Bu açıdan bireyin ve toplumun bu baskıdan kurtulup özgürleşmesi gerekliliği tarihin belki de en önemli aşaması olarak karşımızda duruyor. Bu kurtuluş birçok açıdan insanın yeni toplumdaki durumuyla yakından ilişkilidir. Marcuse bu ilişkiyi çözümlemek adına ileri endüstri toplumunda insan ihtiyaçlarının belirlenmesinin bir bakıma insanı da belirlediğini söyler. Dolayısıyla ileri endüstri toplumunun baskıcı ihtiyaçlarından kurtulmak için yeni bir insan tipinin yaratılması ve biyolojik boyutta bir değişimin olması bu yolun açıcısı olacaktır. Marcuse'nin esas olarak yeni bir insan tipine ve biyolojik bir boyuta odaklanması, özgürlük alanının yerleşik toplumlardan niceliksel bir ayrım değil niteliksel bir ayrım gerektirdiği fikriyle alakalıdır. Bu yüzden Marcuse kapitalizmin restorasyonunun değil bir devrimle onun tamamen ortadan kaldırılması gerektiğini söyler. Peki, tüketim toplumu kapitalizmin son basamağı, mezar kazıcısı olacak mıdır? Bunun kapsamlı bir cevabını Marcuse'nin geniş yelpazeli düşüncelerinde bulmak mümkün olacaktır.

Abstract:
The aim of this study is to analyze the apparatuses involved in the oppression of the individual in the Advanced Industrial Society based on the works of Herbert Marcuse and to learn the ways to save him from the situation he is in. In trying to do this, we will try to follow Marcuse's thoughts on culture, technology, politics, society and science by synthesizing the thoughts of names such as Hegel, Marx, Freud, Weber and Lukâcs, and we will try to add an evaluation of the ways in which the new social order affects the individual and the broad conclusions it offers us. Karl Marx refers to history as "the history of the conflict of classes", while Sigmund Freud refers to history as "the history of the oppression of societies". From this point of view, the need for the liberation of the individual and society from this oppression stands before us as perhaps the most important stage of history. In many ways, this liberation is closely related to the situation of the human being in the new society. In order to analyze this relationship, Marcuse says that the determination of human needs in advanced industrial society determines human beings in a way. Therefore, in order to get rid of the oppressive needs of the advanced industrial society, the creation of a new type of human being and a change in the biological dimension will pave the way. . Marcuse's focus mainly on a new type of human being and a biological dimension is related to the idea that the sphere of freedom requires a qualitative rather than a quantitative distinction from established societies. This is why Marcuse says that capitalism should not be restored but completely abolished by a revolution. Will the consumer society be the last step, the gravedigger of capitalism? A comprehensive answer to this question can be found in Marcuse's wide range of thoughts.