Hâzâ Divân-ı Külliyat-ı Seyyid-i Âlem Sallallahu aleyhi ve sellem (Metin-İnceleme) (İsmail Gürûnî)
Collecsion poem to the master of the Universe-prophet Muhammed (Text-Research) (İsmail Gürûnî)
Yazar: İBRAHİM SARITAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET ÖLMEZ
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Divanlar = Divans

Özet:
Sivas, ülkemizde geçmişte tasavvufî hayatın en canlı olduğu önemli şehirlerdendir. İslam kültür tarihinde farklı tasavvufî akımların Sivas'ta hayatiyet kazandığı görülmektedir. Bu şehrin bir kültür merkezi olarak yer edinmesinde yetişen öncü isimlerin önemli katkısı olmuştur. Bu şahsiyetler aynı zamanda ortaya koydukları edebi ve tasavvufî eserlerle yol gösterici olmuşlardır.Sivas'ın yetiştirdiği tanınmamış şahsiyetlerden birisi de İsmail Gürûnî'dir. Gürûnî, hakkında günümüze kadar hiçbir çalışma yapılmamış bir şairdir. Gürûnî'yi tez konusu olarak seçmemizdeki temel amaç bir kültür şehri olan Sivas'ımızın tanınmamış bir şairini ve eserini tanımak ve tanıtmaktır.Elimizdeki çalışmayı Gürûnî'nin eldeki tek nüshasını esas alarak yaptık ve tenkidli metin oluşturamadık. Çalışmamız esnasında tezkirelerde şair hakkında bilgiye rastlayamadığımız için eserde geçen bilgilerle yetinmek zorunda kaldık.Çalışmamız bir giriş ve dört bölümden oluşmaktadır.Çalışmamızın giriş kısmında eserin tanıtımı ile birlikte İsmail Gürûnî'nin edebî kişiliğine yer verdik.Birinci bölümde eserin dinî muhtevasını inceledik. Dinî ve tasavvufî muhtevanın yer aldığı bu bölümde şairin şiirlerinden bol miktarda örnekleme yapmaya çalıştık.İkinci bölümde Hz. Peygamber'i çeşitli yönleriyle ele alan bir inceleme yaptık.Üçüncü bölümü eserde yer alan ayet ve hadis iktibaslarına ayırdık. Bunun yanı sıra metinde geçen Arapça ibarelerin de karşılığını verdik.Son bölümde ise eserin metnini ortaya koyduk. Eserdeki bölümleri şairin tertibine göre sıraladık.İnceleme bölümündeki bibliyografik bilgileri dipnot olarak vermeyi de unutmadık.Çalışmalarımda değerli fikirlerinden istifade ettiğim bölüm başkanımız Prof. Dr. Mehmet Arslan'a, Prof. Dr. Hüseyin Akkaya'ya ve tezimi baştan sona kadar büyük bir sabırla yöneten danışmanım Yard. Doç. Dr. Ahmet Ölmez'e teşekkürlerimi arz ederim.

Abstract:
Sivas is one of the important cities which sufism was active in the past in our country. It is observed that different sufi movement occurred in the history of Islamic culture in Sivas. The leading people have great effect in its becoming a centre of culture. These people enlightened the vision of people by their literal and sufi masterpieces.One of the most important but unknown people lived in Sivas is İsmail Gürûni. Gürûnî is a poet who has not been studied on yet today. Our aim for choosing Gürûnî as our subject of thesis is to present and introduce an unknown poet and his work.We have finished our study using the unique copy of his work and we could not prepare a criticized text with it. As we were not able to find any critics in the tezkires (critics books for Divan Literature) we had to be contented with the knowledge in his own book.Our study comprises of one introduction and four parts.In the introductory part we have given the presentation of the work and the literal personality of İsmail Gürûnî.In the first part, we have studied the theological content of the work. We tried to give plenty of sample poems in the part in which both theological and sufi content placed.In the second part, we had a study on different perspectives of Prophet Muhammad.We have allotted the third part for the references from the hadith and the verses of the Qur?an. In addition, we have given the equivalence of the Arabic expressions.In the final part we have presented the text of the work. The parts of the work were placed as in the way the poet did.We have not forgotten to give the bibliographical information as footnotes.I present my grateful thanks to Prof. Dr. Mehmet Arslan whose valuable ideas I benefited, to Prof. Dr. Hüseyin Akkaya and to Assistant Prof. Dr. Ahmet Ölmez who supervised my thesis patiently from the beginning till the end.