Türk dış politikasında havacılık savunma sanayiinin rolü: Karabağ Sorunu bağlamında bir inceleme
The role of aviation defense industry in Turkish foreign policy: A study in the context of the Karabakh Issue
Yazar: ÖMER FARUK GÜVEN
Danışman: PROF. DR. BURCU BULUT GÜRPINAR AYDIN
Gebze Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Strateji Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Türk dış politikası = Turkish foreign policy

Özet:
Bu çalışma, Türkiye'nin havacılık savunma sanayii ile dış politikası arasındaki ilişkiyi, özellikle Karabağ Sorunu bağlamında detaylı bir şekilde ele almaktadır. Türk havacılık savunma sanayiinde son yıllarda yaşanan hızlı ve etkileyici gelişmeler, ulusal savunma politikalarının şekillenmesinde ve bölgesel güç dengelerinin oluşturulmasında önemli bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda, çalışma jeopolitik teoriler ve stratejik yaklaşımlarla başlayarak, Türk havacılık savunma sanayiinin son yıllardaki hızlı gelişimi ve tarihsel arka planı üzerinde durmaktadır. Ardından, Türkiye'nin dış politikasındaki jeopolitik öncelikler ve bu bağlamda havacılık savunma sanayiinin rolü incelenmektedir. 
Bu çalışmanın ana sorunsalı, Türk havacılık savunma sanayiindeki gelişmelerin, Türkiye'nin dış politika stratejileri üzerindeki etkilerini ve bu etkilerin Karabağ Sorunu özelindeki yansımalarını ortaya koymaktır. Türkiye'nin son yıllarda havacılık ve savunma sanayiinde kaydettiği ilerlemeler, sadece ulusal güvenlik politikalarını değil, aynı zamanda bölgesel ve küresel ilişkilerini de şekillendirmiştir. Bu bağlamda, çalışmanın temel argümanı, savunma sanayiindeki gelişmelerin Türkiye'nin dış politika stratejilerine güç kazandırdığı ve Karabağ Sorunu gibi bölgesel çatışmalarda önemli bir rol oynadığıdır.
Çalışmanın yöntemi, literatür taraması ve vaka analizi yöntemlerini içermektedir. İlk olarak, jeopolitik teoriler ve stratejik yaklaşımlar çerçevesinde literatür taraması yapılmıştır. Bu çerçevede, Türk havacılık savunma sanayiinin gelişimi ve tarihsel arka planı incelenmiştir. Literatür taraması, Türkiye'nin havacılık savunma sanayiindeki gelişmelerin tarihsel bağlamını ve bu gelişmelerin ulusal ve uluslararası politikalara etkilerini anlamak için kullanılmıştır. İkinci olarak, Karabağ Sorunu özelinde vaka analizi yapılmıştır. Bu analizde, Türkiye'nin sorun süresince izlediği politikalar, savunma sanayii ürünlerinin kullanımı ve bu ürünlerin sorun üzerindeki etkileri detaylı bir şekilde incelenmiştir.
Çalışmanın ilk bölümü, jeopolitik teorilerin yanı sıra Türk havacılık savunma sanayiinin tarihsel gelişimi üzerine odaklanmaktadır. İkinci bölümde, Türkiye'nin dış politikasındaki jeopolitik öncelikler ve bu öncelikler çerçevesinde havacılık savunma sanayiinin rolü incelenmiştir. Karabağ Sorunu'nun tarihsel kökenleri ve Türkiye'nin bu sorun bağlamındaki tutumu, çalışmanın üçüncü bölümünde ele alınmaktadır.
Sonuç bölümünde, Türkiye'nin Karabağ Sorunu'ndaki rolü ve havacılık savunma sanayii ürünlerinin bu sorunun çözümündeki etkisi detaylı bir şekilde değerlendirilmiştir. Türkiye'nin savunma sanayiindeki gelişmelerin, dış politikasını nasıl şekillendirdiği ve bu politikaların bölgesel güvenlik ve istikrar üzerindeki etkileri tartışılmıştır. Çalışma, Türk dış politikasının savunma sanayii ile etkileşimini ve bu etkileşimin gelecekteki potansiyel yönlerini ele alarak, önemli bir katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Bu çalışma, Türkiye'nin bölgesel ve uluslararası arenadaki rolünü anlamada bir ışık tutmayı ve Türk dış politikası ile savunma sanayii ilişkileri üzerine önemli bir katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Abstract:
This study examines the relationship between Turkey's aerospace defense industry and foreign policy in detail, especially in the context of the Karabakh Issue. The rapid and impressive developments in the Turkish aerospace defense industry in recent years plays an important role in shaping national defense policies and establishing regional balances of power. In this context, the study begins with geopolitical theories and strategic approaches, and focuses on the rapid development of the Turkish aerospace defense industry in recent years and its historical background.
The main problematic of this study is to reveal the effects of developments in the Turkish aerospace defense industry on Türkiye's foreign policy strategies and the reflections of these effects specifically in the Karabakh Issue. The progress Türkiye has made in the aerospace and defense industry in recent years has shaped not only its national security policies but also its regional and global relations. In this context, the main argument of the study is that the developments in the defense industry have strengthened Türkiye's foreign policy strategies and played an important role in regional conflicts such as the Karabakh Issue.
The method of the study includes literature review and case study methods. First, a literature review was conducted within the framework of geopolitical theories and strategic approaches. In this context, the development and historical background of the Turkish aerospace defense industry have been examined. The literature review has been used to understand the historical context of the developments in Türkiye's aerospace defense industry and the effects of these developments on national and international policies. Secondly, a case study has been conducted specifically for the Karabakh Issue, and the policies Türkiye has pursued during the issue, the use of defense industry products, and the effects of these products on the issue have been examined in detail.
The first part of the study focuses on the historical development of the Turkish aerospace defense industry as well as geopolitical theories. In the second part, the geopolitical priorities in Türkiye's foreign policy and the role of the aerospace defense industry within these priorities were examined. The historical roots of the Karabakh Issue and Türkiye's attitude towards this context are discussed in the third section of the study.
In the conclusion section, Türkiye's role in the Karabakh Issue and the impact of aviation defense industry products in solving this issue have been evaluated in detail. It is discussed how developments in Türkiye's defense industry shapes its foreign policy and the effects of these policies on regional security and stability. The study aims to make a significant contribution by addressing the interaction of Turkish foreign policy with the defense industry and the potential future directions of this interaction.
This study aims to shed light on understanding Türkiye's role in the regional and international arena and to make a significant contribution to Turkish foreign policy and defense industry relations.