İbrahim Aczî Kendi'nin hayatı, eserleri ve Divan'ı (İnceleme-metin)
İbrahim Aczî Kendi's life, works and Diwan (Examination-text)
Yazar: MUHAMMET AKİF TİYEK
Danışman: PROF. DR. ZÜLFİKAR GÜNGÖR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / Türk İslam Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Aczi = Aczi ; Divanlar = Divans ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Kendi, İbrahim Aczi = Kendi, İbrahim Aczi ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature

Özet:
İbrahim Aczî Kendi, 1882-1965 yılları arasında yaşamış; iyi bir eğitim alarak kendisini çeşitli alanlarda geliştirmiştir. Konya ve çevresinde kâtiplik, memurluk, müdürlük ve öğretmenlik olmak üzere çeşitli görevlerde bulunmuştur. Aczî, 1936 yılında emekliye ayrılmış ve kendisini halkiyat çalışmalarına adamıştır. Türk kültür ve değerlerinin gelecek nesillere aktarılmasına büyük önem veren Aczî, çeşitli alanlarda birçok eser telif etmiştir. Aczî'nin vefatıyla birlikte eserleri, çocukları tarafından Konya Yusuf Ağa Kütüphanesine bağışlanmıştır. Eserlerinde genellikle halk şairlerini, kendi yaşamını ve içinde bulunduğu coğrafyayı ele almıştır. Bunun yanı sıra emeklilikle birlikte gazete yazılarına daha çok yoğunlaşmış ve birçok makale neşretmiştir. Aczî'nin çeşitli muhitlerde ve genellikle belli bir olay ya da duygu durumuna ilişkin olarak kaleme aldığı şiirleri bulunmaktadır. Aczî, bu şiirleri kaybolma endişesinden dolayı Dîvân-ı 'Aczî adlı eserinde toplamıştır. Dîvân-ı 'Aczî, İbrahim Aczî'nin hayatı üzerine kurulu olan bir eserdir. Eserde genellikle hece ölçüsü ile ve sade bir üslupla kaleme alınan 521 şiir bulunmaktadır. Çeşitli nazım şekilleri kullanılan eserde; genel olarak sevgili, tabiat, toplumun içinde bulunduğu durum ve bunlara yönelik eleştiriler, vatan sevgisi ve Türklük duygusu önemli bir yer tutmaktadır. İbrahim Aczî'nin hayatı ve eserleri içinde bulunduğu topluma ilişkin önemli bilgiler ihtiva etmektedir. Bu çerçeveden bakıldığında Aczî, toplumun kültürel değerlerini, problemlerini ve dönemin çeşitli özelliklerini yansıtmaktadır.

Abstract:
Ibrahim Aczî Kendi lived between 1882-1965; he has improved himself in various fields by getting a good education. He worked as a clerk, officer, manager and teacher in Konya and its surroundings. Aczî retired in 1936 and devoted himself to folk literature. Attaching great importance to the transfer of Turkish culture and values to future generations, Aczî has written many works in various fields. After Aczî's death, his works were donated to Konya Yusuf Ağa Library by his children. In his works, he generally dealt with folk poets, his own life and the geography he lived in. In addition, after his retirement, he concentrated on writing newspaper articles and published many articles. Aczî has poems that he wrote in various neighborhoods and generally about a certain event or emotional state. Aczî collected these poems in his work called Diwan-ı Aczî because of the concern of being lost. Diwan-ı Aczî is a work based on the life of Ibrahim Aczî. There are 521 poems in Diwan-ı Aczî, which are generally written in syllabic meter and in a simple style. Various verse forms are used in Diwan-ı Aczî; in general, the beloved, nature, the situation in the society and criticism of them, patriotism and the feeling of Turkishness have an significant place.
Ibrahim Aczî's life and works contain essential information about the society he lived in. From this perspective, Aczî reflects the cultural values of the society, its problems and various features of the period.