Kent ısı adası etkisinin belirlenmesi ve değerlendirilmesi: Van kenti örneği
Determination and evaluation of the urban heat island effect: Example of the Van city
Yazar: EMRE CAN AY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR BOSTAN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Kentler, üzerinde yer aldıkları doğanın topoğrafyasını ve çevresel yapısını değiştirirler. Böylece kentleşmenin etkisi ile bölge; güneşten aldığı radyasyonu daha fazla tutmakta ve bu da şehrin mikro klimasını değiştirmektedir. Bunun sonucunda "kent ısı adası" dediğimiz kavram ortaya çıkar. Kent ısı adasının şiddeti; yapısal yoğunluğa, yeşil alan dağılımına, şehir içinde bulunan yapıların malzemesine, antropojenik ısı üretimine ve kentin geometrik özelliklerine bağlı olarak değişimler göstermektedir. Van kenti; Van Gölü' nün doğu kıyısına, çok az meyilli bir arazi üzerine kurulmuştur. Demografik açıdan çok kozmopolit olan Van şehrine; 1990 yılından itibaren yoğun bir göç yaşanmıştır. Bu süreçten günümüze, şehrin nüfusunda % 38'lik bir artış meydana gelmiştir. Ayrıca sekiz yıl önce bölgede yaşanan deprem sonrası, yoğun ve hızlı bir kentsel dönüşüm süreci başlamış, bu durum kentin peyzajında gözle görülür değişimlere neden olmuştur. 
Bu çalışmada Van kent merkezinde kent ısı adası oluşumu uydu görüntüleri ve meteorolojik ölçümler vasıtasıyla incelenecektir. Bu oluşumu saptayabilmek için ise; kent merkezi dışında şehirleşmenin yoğun yaşanmadığı veyahut tamamen taşrada kalan üç deney noktası belirlenmiştir. Bu deney noktalarını seçerken Van kent merkezine yakın olması ve benzer iklim olaylarının görülmesi deney noktalarının güvenilirliği açısından önem arz etmektedir. Analizlerde; 1990-2019 tarihleri arasında istasyonlardan ölçülmüş aylık ortalama sıcaklık ve 2001-2018 arası ölçülen MODIS-MOD11C3 (aylık arazi yüzeyi sıcaklığı) verileri incelenecektir. Çalışma alanı olarak Van merkez meteoroloji istasyonunu kullanırken, deney noktaları olarak; Erciş, Gevaş ve Ahlat ilçeleri belirlenmiştir. MODIS uydusundan elde edeceğimiz yüzey sıcaklık verileri ve istasyon verileri ile birlikte, kent ısı adası oluşumu alansal olarak incelenecektir.

Abstract:
Cities change the topography and environmental structure of the nature on which they are located. Thus, with the effect of urbanization, the region; it keeps more radiation from the sun, which changes the microclimate of the city. As a result, the concept we call "city heat island" emerges. The severity of the city heat island; It varies depending on the structural density, green area distribution, the material of the structures in the city, anthropogenic heat production and the geometrical features of the city. The city of Van; was established at east coast of Lake Van on the land a little batter. Van, that is very cosmopolitan in demographic terms, has been an intense migration since 1990. Since this process, there has been a 38 % increase in the population of the city. In addition, after the earthquake in the region eight years ago, an intense and rapid urban transformation process has started, and this has caused visible changes in the city's landscape.
In this study, the city heat island formation in Van city center will be examined by satellite images and meteorological measurements. In order to detect this formation, three experimental points were determined outside the city center, in which urbanization was not experienced intensely or remained completely in the provinces. When choosing these test points, being close to the city center of Van and seeing similar climatic events are important for the reliability of the test points. Analysis for the monthly average temperature from station measurements between 1990-2019 and MODIS-MOD11C3 (monthly land surface temperature) observations between 2001-2018 will be examined. When using Van central meteorology station as the study area, the cities of Erciş, Gevaş and Ahlat were determined as experiment points. Along with the surface temperature data and station data, we will obtain from the MODIS satellite, the city heat island formation will be analyzed spatially.