Boşluk ve alegorik anlatım
Space and allegorical expression
Yazar: MUSA KÖKSAL
Danışman: PROF. HASAN PEKMEZCİ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Günümüzde sanat anlayışları ve disiplinler arasındaki farklılıklar sanat alanında görsel anlatımın önemini daha da belirginleştirmiştir. Benzer konularda anlatım çeşitliliği ise sanatçıların dış dünyayı algılama ve kişisel yorumlarına göre değişim gösterir. Burada belirleyici olan önemli unsur ele alınan her türlü değerin veya değersiz olanın sanat yoluyla, nitelik ve sembollerle karşılığını bulmaya çalışmaktır. Bu raporda belirlenen konu, çağdaş sanat kuram ve düşüncelerini teorik ve uygulamalı çalışmalar olarak geliştirmek için seçilmiştir. Bu çalışmalarda alegorik anlatımın sanatsal süreci incelenerek sembol ve niteliklerinde sanatsal bir ifade biçimi olarak nasıl değerlendirildiği örnek ve açıklamalarla ele alınmıştır. Konu araştırması iki bölüm olarak hazırlanmıştır. Birinci bölümde boşluk ve alegori kavramları çeşitli yönleri ile tanımlanmıştır. 'Boşluk' kavramının sanat alanında nasıl karşılık bulduğu ve 'Altın Oran' konuyla bütünlük içerisinde bir araştırma bölümü oluşturmuştur. 'Alegorik Anlatım'ın değişik sanat alanlarında nasıl ifadesini bulduğu usta sanatçıların bu konudaki eserleri dikkate alınarak araştırılmıştır. Raporda Rönesans bilimselliği ve felsefesi, Romantizm ve Sürrealizm araştırmaya kaynaklık eden ve yakınlık duyulan alanlar olarak belirtilmiştir, ikinci bölümde ise konuyu belirleyen etmenlere açıklık getirilerek uygulamaların analizi yapılmıştır. Karmaşanın, kaosun, uyumun, endişelerin, çağın sorunları, çıkmazları mesajlarla ve alegorik ifadelerle görselleştirilmeye çalışılmıştır. Uygulamalarda hangi sanatçıların ve eserlerin etken rol oynadığı ve nasıl bir analiz yapıldığı da bu bölümde ele alınmıştır. Çalışmaların genelinde hakim olan geometrik yapılanmanın teknik nedenleri, sıkça kullanılan uzay boşluğunun birlikteliği ve konuyla nasıl bir bağlantı içerisinde ele alındığı raporda ayrıntılarıyla sunulmuştur. Temel amaç düşüncenin görsel sunumunda plastik değerlerin uyum için ne denli önemli olduğuna ve bu uyumu güçlendirmek içinde alegorik anlatımın önemine dikkat çekmek olarak belirlenmiştir. Boşluğun bazen bir uzam(mekan)-zaman bazen bir hiçlik olarak sunulduğu kompozisyonlarda alegorik anlatımla konu bütünleştirilmesine özellikle dikkat edilmiştir. Bu düşünceler doğrultusunda kişisel yorumlar geliştirilmeye çalışılmıştır. Çalışmalar bazen, değişik teknik ve malzemelerle (sunta plakalar, asfalt, objeler, metal gravür, mekan düzenlemesi) denenmiş ve düşünülen kurguların malzeme farklılığından doğan etki değişiklikleri sergilenmeye çalışılmıştır. Anahtar Sözcükler: Boşluk, Alegori, Nitelik, Kaos, Uyum

Abstract:
In our present time, concept of art and the differences between disciplines made the significance of visual expressing in the field of art more clear. And the variety of expressions in similar topics changes depending on the artists' way of perceiving the outer world and their personal judgements. In here, the main determining factor is trying to find out the equivalance of any value in hand-important or unimportant, through the quality or symbols by means of art. The topic determined in here, has been chosen to develop the contemporary theories and opinions in the theorical and practical studies. In these studies, by examining the artistic duration of allegorical expressions through their symbols and qualities, how they are evaluated as an artistic way of expression was observed with samples and explanations. The topic research was held as two sections. In the first part, the terms "space" and "allegory" finds an equivalance in the field of art and "Golden Rate" united with the topic has aroused a section of research. How Allegorical Expression finds its definition in various art fields was researched by taking into account the works of experienced artists in this phenomenon. In this report, the scientific aspect and philosophy of Renaisance was pointed as the source of Romanticism and Surrealism.And in the second section, by clarifying the factors which determine the topic, the analysis of the practice was held. The confusion, the compatibility and the predicament were tried to be visualized by allegorical expressions. Which artists and which works had influence in the practice and the way the analysis was held, was examined in this section. The geometrical formation, which generally has great influence on the whole task, the unity of the "space gap" used frequently, and the way how interwoven they are with the topic have been reported in details. The basic target is pointed as draw attention to how important the plastic values for compatibility are, and to the significance of the allegorical expression for compatibility. The compositions in which the space is sometimes presented as a Place-time and sometimes presented as "nothing", unifying the topic with the allegorical expressions was especially cared. In the light of these thoughts, the development of personal judgement was encouraged. The studies were experienced with various techniques and materials (wooden plates, asphalt, objects, metal engraving, setting regulation) and the impact changes caused by the difference of metarials of the considered fiction was tried to be displayed. Key Words: Space, Allegory, Chaos, Harmony, Attribute