Finansal başarısızlık tahmin modellerinin tahmin güçlerinin test edilmesi: BIST uygulaması
Testing the prediction power of financial failure forecast models: BIST implementation
Yazar: NEVCİHAN ALTINTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEVRAN DENİZ
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Finansal başarısızlık = Financial failed ; İflas = Bankruptcy

Özet:
Bu çalışmanın amacı, finansal başarısızlık tahmin modeli olan Altman Z-Skor, Springate S-Skor, Grover G-Skor ve Zmijewski J-Skor modellerini finansal olarak başarılı ve başarısız şirketler üzerinde uygulayarak I. Tip Hata oranı ve II. Tip Hata oranını tespit etmektir. Böylece çalışmada kullanılan modellerin tahmin güçlerini ölçmek ve karşılaştırmaktır. Finansal başarısızlığı tahmin etmek için başarılı şirketler için inceleme dönemine ait mali yıl öncesi; başarısız şirketler için ise finansal başarısızlık öncesi 1, 2 ve 3 yıl dikkate alınmıştır.
Çalışmada, finansal açıdan 30 başarılı ve 30 başarısız şirket kullanılmıştır. Başarılı şirketler, 2018-2020 yılları arasında BIST 100 Endeksi ve BIST Kurumsal Yönetim Endeksi' nden tesadüfi olarak seçilmiş seçilmiştir. Başarısız şirketler ise imalat sektöründe yer almış, 1999-2020 yılları arasında Borsa İstanbul' da işlem görmüş ve iflâs etmiş/iflâs erteleme başvurusunda bulunan işletmelerdir. 
Araştırma sonucunda, başarısız şirketlerde en düşük I. Tip Hata oranı, finansal başarısızlık öncesi 1, 2 ve 3 yıl için sırasıyla %3, %13 ve %20 oranları ile S-Skor Modeli ile elde edilmiştir. Başarılı şirketler için ise en düşük II. Tip Hata oranı, mali yıldan 1, 2 ve 3 yıl öncesi için %10' luk sabit oranda Altman Z-Skor Modeli ile elde edilmiştir. Diğer bir deyişle, başarılı şirketler için finansal başarısızlığı en güçlü tahmin eden modelin Altman Z-Skor Modeli'nin olduğu tespit edilmiştir. Başarısız şirketler için ise finansal başarısızlığı en güçlü tahmin eden modelin Springate S-Skor Modeli' nin olduğu tespit edilmiştir. 
Diğer bir sonuç ise, Zmijewski J-Skor Modeli' nin I. Tip ve II. Tip hata oranı en yüksek olan finansal başarısızlık tahmin modeli olmuştur. Bu nedenle söz konusu modelin Borsa İstanbul' da imalat sanayi sektörü şirketleri üzerinde kullanılabilir olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this paper is to determine Type I Error Rate and Type II Error Rate by applying Altman Z-Score, Springate S-Score, Grover G-Score and Zmijewski J-Score models on unsuccessful and successful companies. Besides, it aims to examine trustworthiness of the models used in the study and compare the consistency. In order to predict the financial failure, unsuccessful companies which is prior to financial failure and successful companies which is prior to fiscal year including 1, 2 and 3 years have been paid attention. 
In this study, 30 unsuccessful and 30 successful companies have been used. The successful ones, they have been chosen randomly from BIST 100 Index and BIST Corporate Governance Index in 2018-2020. The unsuccessful ones are those which have run their business in manufacturing sector, dealt with in Istanbul Stock Exchange between 1999-2020, and went bankruptcy or applied for suspension of bankruptcy in the list of Companies Whose Shares Not Traded which was published in Stock Exchange Commission in 2020.
According to the obtained results, for the unsuccessful companies, the lowest Type I Error Rate prior to financial failure 1, 2 and 3 years as the rate of 3%, %13 and 20% has been obtained with S-Score Model respectively. As for successful companies the lowest Type II Error Rate of 1, 2 and 3 years prior to fiscal year as the stable rate of 10% has been detected with Altman Z-Score Model. In other words, Altman Z-Score Model for successful companies and Springate S-Score Model for unsuccessful companies seem to be the most successful of others. 
Another result is that financial failure scores of Zmijewski J-Score Model has been the most failed method for foreseeing failure model. Hence, formerly mentioned model has been found out unusable to manufacturing industry sector at Istanbul Stock Exchange.