Tekstil yüzeylerinin 3B yazıcı teknolojileri ile birleşimi ve yeni uygulama önerileri
Combination of textile surfaces with 3D printer technologies as well  new application suggestions
Yazar: HALE AVCI YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KEZBAN SÖNMEZ
Akdeniz Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: 21. yüzyıl = 21. century ; Baskı = Print ; Endüstri 4.0 = Industrial 4.0 ; Giyim = Clothing ; Moda = Fashion ; Tekstil = Textile ; Tekstil yüzeyleri = Textile surfaces ; Üç boyutlu teknoloji = Three dimensional technology ; Üç boyutlu yazıcı = Three dimensional printer

Özet:
Endüstri devriminden günümüze kadar geçen sürede insanlığın üretim
biçiminde, yaşam tarzında ve sanat anlayışında köklü dönüşümler gerçekleşmiştir.
Sanayinin gelişimi ile değişen üretim anlayışı, kitleselleşmeye yönelirken tasarım
anlayışını da beraberinde yönlendirmiştir. Tasarım ve kitlesel üretim arasındaki
uygulama problemlerini çözmek amacıyla yapılan çeşitli araştırmalar sonucunda,
iplik bükme makinesi, dokuma makinesi, silindir (rulo) baskı makinesi keşfedilmiş
ve her biri tekstil tasarımında dönüm noktası olmuştur. Endüstri üretimi öncesinde, el
emeği yoğun tekstil tasarım ve ürünleri ağırlıkla "zanaat" olarak
değerlendirilmektedir. Ancak sonrasında, tekstil üretimi bir sanat ve tasarım alanına
dönüşerek deneysel çalışmaların yapılabilmesine olanak sağlamış, farklı disiplinler
ile etkileşim göstermiştir. Günümüzde tekstil tasarımı, 21. yüzyılın çığır açan
teknolojik gelişmeleri ile boyut değiştirmiş, elektronik ortama aktarılmasıyla beraber
tasarım süreci ve kavramları yeniden tanımlanmıştır. Sanatsal ve deneysel çalışmalarise çoğalarak geniş bir alana yayılmıştır. İçinde bulunduğumuz yüzyılda devrim
niteliği taşıyan başka bir gelişme ise 3 boyutlu baskı (3B baskı) teknolojileridir.
"Endüstri 4" olarak nitelendirilen yeni dönemde yer alan bu teknoloji, hızla
ilerleyerek farklı alanlardaki üretim süreçlerini derinden etkilemektedir. Tekstil
üretim ve tasarım süreçlerini de kapsayan etki, sanatçı ve tasarımcının keşfetmesi
gereken yeni bir alan oluşturmaktadır. Bugün evlerde yer almaya başlayan ve
bireysel amaçlarla kullanılan 3B yazıcı teknolojilerinin bilgisayarlar ya da telefonlar
kadar yaygın olacağını tahmin etmek güç değildir. Tasarımcı ise, ürünün geniş
kitlelere ulaşması amacı ile "yenilikçi olma", "rekabet etme" gibi önceliklere
sahiptir. Bu sebeple 3B baskı teknolojilerine dair bilgiyi tasarı ve üretim sürecine
dahil etmek durumunda olacaktır. Konu üzerinde yapılacak tüm araştırmalar ise
tasarımcının izleyeceği yolda öngörüyü arttırıcı nitelikte olacaktır.
3 boyutlu yazıcıların çıktısı olarak moda ve tekstil tasarım alanında yapılmış
heykelsi giysi formaları, ayakkabı, çanta vb. ürünlerin örnekleri fazlaca
görülmektedir. Ancak giyimde kullanılabilen filamentler açısından gerilme
mukavemetinin az olması henüz yakın zamanda aşılmış bir özelliktir. Bunun yanında
renklendirme, tuşe, nefes alma, gözeneksiz yapılarda gerilme mukavemetinin azlığı
gibi sınırlılıkları bulunmaktadır. Prototip çıktıların sınırlılıklarını aşacak, tekstil,
moda ve sanatsal çerçevelerde kullanım alanını arttıracak ve yeni öneriler ortaya
koyabilecek araştırmaların önemi göz ardı edilemez. Bu araştırma tek başına prototip
çıktısını değil, 3B baskının tekstil yüzeyleri ve baskıları ile ilişkisini ele alarak
yapılan deneysel çalışmaların sonuçlarını irdelemektedir. Böylece çalışma ile tekstil
alanında birbirinin alternatifi olabilecek yöntemler ve bu tekniklerin senteziyle
oluşabilecek yeni yüzey tasarımlarının ortaya konması hedeflenerek yön gösterici
olması amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Endüstri, Endüstri 4.0, Moda, Tasarım, Tekstil, 3D, 21. yy

Abstract:
In the period from the industrial revolution to the present, radical
transformations have taken place in the way of production, lifestyle and
understanding of art. While the understanding of production, which has changed with
the development of the industry, has led to massification, it has also guided the
understanding of design. As a result of various researches carried out to solve the
application problems between design and mass production, yarn spinning machine,
weaving machine, cylinder (roll) printing machine were discovered and each of them
became a turning point in textile design. Prior to industrial production, handicraftintensive textile designs and products are predominantly considered as "crafts".
However, later on, textile production turned into an art and design field, allowing
experimental studies to be carried out and interacting with different disciplines.
Today, textile design has changed dimensions with the groundbreaking technological
developments of the 21st century, and the design process and concepts have beenredefined with its transfer to the electronic environment. Artistic and experimental
studies, on the other hand, multiplied and spread over a wide area. Another
revolutionary development in the current century is 3D printing (3D printing)
technologies. This technology, which was at the forefront of the period described as
"Industry 4", is advancing rapidly and deeply affecting the production processes in
different fields. The impact, which includes textile production and design processes,
creates a new field that artists and designers should explore. It is not difficult to
predict that 3d printing technologies, which have started to enter homes and are used
for individual purposes, will be as common as computers or phones. The designer, on
the other hand, has priorities such as "being innovative" and "competing" in order for
the product to reach large masses. For this reason, it will not be able to stay away
from 3D printing technologies. All research on the subject will increase the
prediction of how the designer should follow.
Sculptural clothing jerseys, shoes, bags, etc., made in the field of fashion and
textile design as the output of 3D printers examples of products are abundant.
However, in terms of filaments that can be used in clothing, the low tensile strength
is a feature that has only recently been overcome. In addition low tensile strength in
non-porous structures, there are limitations such as coloring, touch, breathing. The
importance of researches that will overcome the limitations of prototype outputs,
increase the area of use in textile, fashion and artistic frameworks and reveal new
proposals cannot be ignored. This thesis examines the results of experimental studies
by considering the relationship of 3D printing with textile surfaces and prints, not the
prototype output alone. Thus, it is aimed to reveal and guide the methods that can be
alternative to each other in the field of textile and the new surface designs that can be
formed by the synthesis of these techniques.
Keywords: Industry, Industry 4.0, Fashion, Design, Textile, 3D, 21st century