Farklı tuz konsantrasyonları ile ön işlem uygulanan mısırın (Zea mays L.) tuz stresi altında gelişimi
Growth of maize (Zea mays L.) under salt stress after priming withdifferent salt solutions
Yazar: SEMA NAZLI
Danışman: PROF. DR. UĞUR BAŞARAN
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: ADF = ADF ; Kalsiyum = Calcium ; Magnezyum = Magnesium ; NDF = NDF ; Potasyum = Potassium ; Ribonükleotidler = Ribonucleotides ; Sodyum klorür = Sodium chloride

Özet:
Bu çalışmada farklı tuz (NaCl) çözeltileriyle (0, 150, 175 ve 200 mM) ön işlem uygulanan (priming) mısırın normal koşullarda (saf su) ve tuz stresi (175 mM) altında çimlenme ve fide gelişimi incelenmiştir. Kontrol olarak priming uygulanmamış tohumlar kullanılmıştır. Çalışma iki adet mısır çeşidi (ADA-9510 ve Simpatico) ile petri ve saksı ortamında ayrı ayrı yürütülmüştür. Mısırın çimlenme ve fide özellikleri üzerinde tuz stresi, çeşit ve priming uygulamalarının etkisi hem petri hem de saksı ortamında önemli (p<0.01) olmuştur. Tuz stresi incelenen özelliklerde genel olarak azalmaya neden olurken ortalama kök kuru ağırlığı, sürgün kuru ağırlığı ve ham protein oranında artışa neden olmuştur. Bununla birlikte ADA-9510 çeşidi incelenen özellikler bakımından hem tuzlu hem de normal ortamda daha yüksek değerler sergilemiştir. Priming uygulamasının petri ortamında etkisine bakıldığında ise; Simpatico çeşidinin normal koşullarda çimlenme hızında, tuzlu koşullarda ise çimlenme oranında artış tespit edilmiştir. Priming uygulamalarıyla saksı ortamında da farklık meydana gelmiş ve saf su içeren koşullarda; ADA-9510 çeşidinin yaprak boyu, ADF, NDF ve ham protein içeriğinde, Simpatico çeşidinin ise sürme hızı, gövde kalınlığı ile ADF ve NDF içeriklerinde daha yüksek değerler kaydedilmiştir. Tuz stresi altında ise priming uygulamalarıyla ADA-9510 çeşidinde ham protein içeriği, kök kuru ağırlığı, sürme hızı değerlerinde, Simpatico çeşidinin de kök kuru ağırlığı, sürme oranı ve hızı değerlerinin kontrolden daha iyi olduğu belirlenmiştir. Buna göre, bu çalışma sonucunda tuz stresinin mısırın çimlenme ve fide gelişimini olumsuz etkilediği, ADA-9510 çeşidinin Simpatico çeşidine oranla tuza daha dayanıklı olduğu ve tuzlu, hatta normal suda bile ön işleme tabi tutulan mısırın tuza dayanımının geliştirebileceği görülmüştür. 

Anahtar Kelimeler: Mısır, Tuz Stresi, Priming, Çimlenme, Fide

Abstract:
In this study, germination and seedling growth of maize primed with different salt (NaCl) solutions (0, 150, 175 and 200 mM) were investigated under normal conditions (pure water) and salt stress (175 mM). Unprimed seeds were used as control. The study was carried out with two corn varieties (ADA-9510 and Simpatico) separately in petri dishes and pots. The effects of salt stress, cultivar and priming treatments on germination and seedling characteristics of maize were significant (p<0.01) in both petri dishes and pot conditions. While salt stress caused a general decrease in the examined properties, it caused an increase in the average root dry weight, shoot dry weight and crude protein ratio. ADA-9510 variety showed higher values in both saline and normal conditions in terms of the properties examined. Considering the effect of priming application in petri dish; The germination rate of Simpatico cultivar increased under normal conditions and germination rate was increased in salty conditions. There were also differences in the pot environment with priming applications. In conditions containing pure water; Higher values were recorded in leaf length, ADF, NDF and crude protein content of ADA-9510, whereas higher values were recorded in emergence speed, stem thickness, ADF and NDF contents of Simpatico variety. Under salt stress, it was determined that crude protein content, root dry weight, and emergence speed in ADA-9510 cultivar, and root dry weight, emergence rate and speed in Simpatico cultivar were better than control with priming applications. Accordingly, as a result of this study, it was observed that salt stress negatively affected the germination and seedling growth of corn, ADA-9510 variety was more resistant to salt than Simpatico variety, and salt resistance of maize could be improved by priming in salty solutions, even in normal water.

Keywords: Maize, Salt Stress, Priming, Germination, Seedling