İmalat sanayinde teknoloji yoğunluğuna göre kredi-büyüme ilişkisinin çok boyutlu heterojen panel veri modelleri ile analizi
Analysis of the credit-growth relationship by technology intensity in manufacturing industry with multidimensional heterogeneous panel data models
Yazar: BÜŞRA ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. HALİL TUNALI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Schumpeter'in yeniliklerin finansmanına yönelik görüşleri ve içsel büyüme teorileri ışığında oluşturulan bu çalışmada Türkiye'de araştırma ve geliştirme faaliyetlerine dayalı, teknoloji yoğunluklarına göre sınıflandırılan imalat sanayi sektörlerinin finansmanında kullanılan kısa ve orta-uzun vadeli krediler ile her bir teknoloji düzeyine ait sanayi üretim endeksi arasındaki ilişki çok boyutlu heterojen panel veri yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Ampirik bulgular panelin tamamı için tüm teknoloji düzeyinde hem kısa hem de orta-uzun vadeli kredilerin sanayi üretim endeksi üzerinde pozitif yönlü anlamlı bir etkisi olduğunu göstermektedir. Aynı zamanda sanayi üretim endeksi üzerinde orta-uzun vadeli kredilerin, kısa vadeli kredilerden daha güçlü bir etkisinin olduğu bulunmuştur. Teknoloji yoğunluğu bazındaki sonuçlar ise, yüksek teknolojili sektörlerin kullandığı kısa vadeli kredilerin sanayi üretim endeksi üzerindeki pozitif yönlü etkisinin, orta-uzun vadeli kredilerden çok daha güçlü olduğunu göstermektedir. Buna karşın, orta-yüksek teknolojili sektörlerin kullandığı orta-uzun vadeli kredilerin sanayi üretim endeksi üzerindeki pozitif yönlü etkisinin kısa vadeli kredilere göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Hem orta-düşük hem de düşük teknolojili sektörlerin kullandığı orta-uzun vadeli kredilerin sanayi üretim endeksi üzerindeki pozitif yönlü etkisinin ise birbirine oldukça yakın olduğu ve bu etkinin kısa vadeli kredilere oranla daha güçlü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışma, teknoloji yoğunluklarına göre sınıflandırılmış imalat sanayi sektörlerinin kullandığı kredilerin, kısa ve orta-uzun vadeli olmak üzere sektörel sanayi endeksi üzerindeki etkilerinin belirlenmesi yönüyle literatürdeki diğer çalışmalardan farklılaşmaktadır. Gerek ele alınan değişkenlerin her birinin teknoloji yoğunluğuna göre sınıflandırılması açısından gerekse homojen ve heterojen olmak üzere çok boyutlu iki farklı panel veri yöntemi kullanılması yönüyle özgünleşen bu çalışma, literatüre önemli katkılar sağlayacak ve Türkiye'nin makroekonomik politikalarının belirlenmesinde aydınlatıcı olacaktır.

Abstract:
This study, which is based on Schumpeter's views on the financing of innovations and endogenous growth theories, analyses the relationship between short- and medium-long term loans used in the financing of manufacturing industry sectors classified according to technology intensity based on research and development activities in Türkiye and the industrial production index at each technology level by using multidimensional heterogeneous panel data methods. The empirical findings show that for the entire panel, both short and medium-long term loans have a significant positive effect on the industrial production index at all technology levels. At the same time, medium-long term loans are found to have a stronger effect on the industrial production index than short-term loans. The results based on technology intensity indicate that the positive effect of short-term loans utilized by high-tech sectors on the industrial production index is much stronger than that of medium-long-term loans. On the other hand, the positive effect of medium-long term credits utilized by medium-high technology sectors on the industrial production index is higher than that of short-term credits. The positive effect of medium-long term credits used by both medium-low and low technology sectors on the industrial production index is quite close to each other and this effect is stronger than that of short-term loans. This study differs from other studies in the literature in terms of determining the effects of the loans used by the manufacturing industry sectors classified according to their technology intensities on the sectoral industrial index in short and medium-long term. This study, which is unique in terms of both the classification of each of the variables considered according to technology intensity and the use of two different multidimensional panel data methods, homogeneous and heterogeneous, will make important contributions to the literature and will be enlightening in determining Türkiye's macroeconomic policies.