Enerji yatırım projelerinin değerlendirilmesinde reel opsiyon yaklaşımı
The real options approach to energy investment project evaluation
Yazar: HAKAN BİLİR
Danışman: PROF. DR. GÜVEN SAYILGAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Enerji = Energy ; İşletme = Business Administration
Dizin: Değerleme = Valuation ; Değerlendirme = Evaluation ; Enerji = Energy ; Opsiyon = Option ; Proje değerlendirme = Project evaluation ; Projeler = Projects ; Reel opsiyonlar = Reel options ; Yatırım finansmanı = Finance of investments ; Yatırım kararları = Investment decisions ; Yatırım projeleri = Investment projects ; Yatırımlar = Investments ; İndirgenmiş nakit akımı = Reduced cash flow

Özet:
Yatırım projelerinin seçimi, firmaların gelecekteki nakit akımlarını ve dolayısıyla firma değerini etkileyen en önemli kararların başında gelmektedir. Geleneksel olarak yatırım projelerinin değerlemesi indirgenmiş nakit analizi (İNA) yöntemleri kullanılarak yerine getirilmektedir. Yatırım projelerinin değerlemesinde geleneksel İNA yöntemlerinin kullanıldığı durumlarda genellikle iki temel kaygı ön plana çıkmaktadır. Öncelikle, geleneksel yöntemlere yönelik analizler projenin içinde barındırdığı esneklikleri göz ardı etmektedir. Geleneksel yöntemlerde nakit akışlarını indirgemede kullanılan iskonto oranının sabit olarak kabul edilmesi, koşullar değişse dahi değerlemenin statik kalmasına neden olmaktadır. Yatırım fırsatlarının gelecekte bir şey yapma yükümlülüğünden ziyade bir hak olarak formüle edilebilmesiyle, opsiyon teorisinin sınırları emtiaları da kapsayacak şekilde genişlemiştir. Reel opsiyon olarak adlandırılan bu yeni anlayış, geleneksel yöntemlerin ihmal ettiği ?belirsizlik?, ?esneklik? ve ?dinamik öğrenme? gibi öğeleri değerleme sürecine dahil ettiği gibi, riskin olasılık dağılımları yoluyla ele alınmasına olanak sağlamaktadır. Reel opsiyon analizi, geleneksel yöntemlerin projenin kabul veya reddedilmesine yönelik karar yaklaşımını; ?erteleme, büyüme, genişleme, terk etme, seçeneklendirme? gibi açılardan geliştirmektedir. Reel opsiyon değerlemesinin en uygun olduğu alanların başında enerji sektörünün en önemli bölümlerden olan doğal kaynak yatırımları gelmektedir. Bu tarz sektörlerde fiyat ve rezerv miktarı gibi belirsizliklere ek olarak, yatırımların arama, geliştirme ve üretim gibi belirli aşamalara sahip olması, reel opsiyon analizine uygun ortamların doğmasına olanak sağlamaktadır. Bu çerçevede Çalışmada reel opsiyon analizin petrol ve doğal gaz yatırım projelerinde uygulaması ele alınmaktadır.

Abstract:
Because of impacting over cash flows and firm value, selecting an investment project is one of the most important decisions of many firms. Historically, investment project valuation is done by discounting cash flows (DCF) analysis. However, two important concerns emerge when discounting cash flow analysis is used. Firstly, DCF ignores project?s flexibilities. Secondly, using the discount ratio in discounting cash flow as fixed ratio causes static valuation process even if the conditions change.The ability of formulating the investment opportunities as a right rather than responsibility helps option theory to enlarge its border covering assets. This new approach called ?reel option? annexes conceptions which are ignored by DCF such as ?uncertainty?, ?flexibility? and ?dynamic learning? in valuation process, besides it helps evaluating risks by the way of probability distribution. Moreover, reel option analysis develops the DCF decision approach in accepting or rejecting the project in terms of delaying, expanding, contracting or compounding.Reel option analysis is most suitable for natural resource investment which is one of the fundamental parts of energy sector. Not only having certain phases such as exploration, development and production, but also comprising price and reserve quantity uncertainties directs these sectors to reel option analysis. In this context, this thesis deals with application of reel option analysis in oil and gas investment project.