Çocukluk çağı cinsel istismarına maruz bırakılan genç kadınlar: kurum bakımı ve sonrası yaşam deneyimlerinin feminist bakış açısıyla değerlendirilmesi
Young women exposed to childhood sexual abuse: evaluation of institutional care and post-life experiences from a feminist perspective
Yazar: BETÜL ÇOLAK
Danışman: PROF. DR. REYHAN ATASÜ TOPCUOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Cinsel istismar = Sexual abuse ; Cinsel şiddet = Sexual violence ; Feminist kuram = Feminist theory ; Feminizm = Feminism ; Kurum bakımı = Institional care ; Sosyal hizmetler = Social services ; Yaşam deneyimleri = Life experiences ; Çocukların korunması = Child protection ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; İstismar = Abuse

Özet:
Bu tezde çocukluk dönemlerinde cinsel istismara maruz kalmış genç kadınların kurum bakımı sürecinde aldıkları sosyal hizmetlere ve kurum bakımından çıktıktan sonra yaşadıklarına ilişkin yaşam deneyimleri incelenmiştir. Araştırma, genç kadınların çocukluk dönemleri, cinsel istismarın tespit edilmesi, tespitten sonra yaşananlar, kurum bakımı süreci ve verilen hizmetler, kurum bakımı sonrasında yaşananlar ve karşılaşılan sorunlar olmak üzere tüm dönemleri kapsayan bütüncül bir bakış açısına sahip olması ve kadınların yaşam deneyimlerine dayanması açısından önem arz etmektedir. Araştırmanın temel sorusunu "Çocukluğunda cinsel istismar mağduru olan genç kadınların deneyimlerine göre sosyal hizmet uygulamalarının sağaltıcı etkileri nasıldır?" oluşturmaktadır. Bu soruya bağlı alt sorularla araştırmanın bütüncül yaklaşımı sürdürülmüştür. Araştırma verilerine ulaşmak üzere nitel araştırma deseninde yaşam öyküsü yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada cinsel istismara maruz kaldıktan sonra kuruma yerleştirilen ve kurum bakım süreci sona eren on iki genç kadın ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Analiz sonucunda dört ana temaya ulaşılmıştır. Çocukluk Dönemi teması altında aile dinamikleri, aile üyelerinin özellikleri, Cinsel istismarın tespiti temasında kolluk kuvvetleri, öğretmenlerle temas, ikincil örselenme, ilk adım merkezlerinin rolü ve ailenin tutumuna ilişkin bulgular yer almaktadır. Çocuğun cinsel istismarına ilişkin kurum bakımı süreci ve hizmetlerin etkililiği temasında kurum bakım sürecinde verilen kuruma kabul, eğitim, sağlık, psikososyal destek, yasal destek, beslenme, kontrol güvenlik, kurumdan çıkış gibi kurum bakımında verilen hizmetlere ve bu hizmetlerin etkililiğine ilişkin katılımcıların değerlendirmelerine ilişkin bulgular, son tema olan Kurum bakımı sonrası yaşam deneyimleri temasında ise genç kadınların karşılaştıkları, barınma sorunları, ekonomik sorunlar, sosyal sorunlar, baş etme süreçleri, sosyal destek mekanizmalarının etkililiği, evlilik, annelik deneyimlerine ilişkin bulgular yer almaktadır. Son olarak cinsel istismarın tespiti, kurum bakımı süreci ve sonrası süreçlerde aktif rol alan farklı sektörlere ve sosyal hizmetlere ilişkin önerilere yer verilerek tez tamamlanmıştır. Tezin cinsel istismar mağduru çocuklara yönelik sosyal hizmetlerin geliştirilmesi açısından önemli katkıları olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
In this thesis, the life experiences of young women who have been sexually abused in their childhood were examined regarding the social services they received during the institutional care process and their experiences after leaving the institutional care.  The study is thought to be important due to it has a holistic perspective covering all periods of young women's lives in the context of childhood, detection of sexual abuse, experiences after detection, institutional care process and services, experiences and problems after institutional care, and also it is based on women's life experiences. The main problem of the research is "What are the therapeutic effects of social work practices according to the experiences of young women who were victims of sexual abuse in their childhood?" The holistic approach of the research was continued with sub-questions related to this question. In order to reach the research data, the life history inqury was used in the qualitative research design. In the research, semi-structured in-depth interviews were conducted with twelve young women who were placed in the institution after being exposed to sexual abuse and whose institutional care period ended. Four main themes were reached in the analysis. Under the theme of Childhood, family dynamics, characteristics of family members takes place, findings related to law enforcement officers, contact with teachers, secondary trauma, role of first step centers and attitude of family under the theme of detection of sexual abuse, under the theme of the institutional care process regarding child sexual abuse and the effectiveness of the services, there are findings the evaluation of the participants regarding the services provided in the institution such as admission to the institution, education, health, psychosocial support, legal support, nutrition, control, security, exit from the institution, and the effectiveness of these services, and in the last theme: life experiences after institutional care, there are findings related to housing problems, economic problems, social problems, coping processes, effectiveness of social support mechanisms, marriage and motherhood experiences faced by young women. Finally, the thesis was completed by giving suggestions about different sectors and social services that take an active role in the detection of sexual abuse, the process of institutional care and post-processing. It is thought that the thesis will make important contributions to the development of social services for children who are victims of sexual abuse.