Aristoteles düşüncesinde sanat ve etik ilişkisi
The relationship between art and ethics in Aristotle's thought
Yazar: ELİF YARGICI
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP GEMUHLUOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Ahlak felsefesi = Moral philosophy ; Aristoteles = Aristotle ; Etik = Ethics ; Felsefi düşünce = Philosophical thought ; Sanat felsefesi = Art philosophy ; Sanat kuramları = Art theories ; Yunan felsefesi = Greek philosophy

Özet:
Bu tezde, Aristoteles (M.Ö. 384-322) düşüncesinde sanat-etik ilişkisi tüm yönleriyle ele alınmaya çalışılmıştır. Sanat sözcüğüyle karşıladığımız terim, Antik Yunan'da ve Aristoteles'teki kullanımı itibariyle "tekhnê"dir. Dolayısıyla çalışmamızda sanat kavramı, modern  sınıflandırmadan farklı olarak hem zanaatları hem de güzel sanatları kapsayan bir biçimde kullanılmıştır ve tezimizde etik ile ilişkisini incelediğimiz sanat, Aristoteles'te doğanın taklidine (mimesis) dayalı yaratma olan tekhnê'dir. Aristoteles'in bilimler sınıflandırmasında, poietik bilim içinde yer alan sanat ile pratik bilim içinde yer alan etik, biri yaratmaya (poiesis) diğeri eyleme (praksis) dayalı insanın iki etkinlik alanıdır.  Birbirinden farklı iki ayrı bilme kategorisinde yer alan sanat ile etik ilişkisinin ne olduğu araştırma konumuz olmuştur. Aristoteles'in sanat teorisi ve etik teorisi sunulmuş, neticesinde iki alanın ilişkili olduğu yönlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Sanat-etik ilişkisi; sanat, sanatçı, sanat eser ve muhatap gibi unsurlarla beraber ele alınmaya çalışılmıştır. Aristoteles'in düşünce sisteminde sanat-etik ilişkisi temelde "eylem" üzerinden kurulmuştur. Aristoteles tarafından sanatın, etik faydayı gözeten ve etik kaygı taşıyan bir faaliyet olduğu ve insanın yaşam amacını gerçekleştirmesinde bir araç konumunda görüldüğüne dikkat çekilmiştir. Aristoteles'in insan yaşamını eylemler üzerinden açıklaması doğrultusunda sanatın, eylemi kolaylaştıran ve ona rehberlik eden bir misyona sahip olduğu belirlenmiştir.  
 
Anahtar Kelimeler: Aristoteles, Sanat, Tekhne, Etik, Praksis, Poiesis, Mimesis.

Abstract:
In this thesis, the relationship between art and ethics in Aristotle's thought (384322 BC) is tried to be handled with all aspects. The term we define as  art is "technê" in terms of its use in Ancient Greece and Aristotle. Therefore, the concept of art has been used in a way that encompasses both craft and fine arts in our study, unlike the modern classification, and the art in which we examine its relationship with ethics in our thesis is technê which is the creation based on mimesis of nature in Aristotle. In Aristotle's classification of sciences art which is in the takes place in poetical sciences and ethics which is in practical science, are two fields of activity, one based on creation (poiesis) and the other based on action (praxis). What the relationship is between art and ethics, which are in two different categories of knowing, has been our research subject. Aristotle's theory of art and Ethics was presented and it was aimed to determine the aspects related to the two fields. Art-ethics relationship; has been tried to be handled with elements such as art, artist, artwork and interlocutor. The relationship between art and ethics in Aristotle's system of thought was established mainly through "action". It was pointed out by Aristotle that art is an activity that pursues ethical benefit and has an ethical concern and is seen as a tool for people to realize their purpose of life. In line with Aristotle's explanation of human life through actions, it has been determined that art has a mission that facilitates and guides action. 
 
Key words: Aristotle, Art, Techne, Ethics, Praxis, Poiesis, Mimesis.