Pozitif idrar bulgusu olan ateşli 29-90 günlük bebeklerin menenjit yönünden risklerinin belirlenmesi
Meningitis risk factors in 29-90 days febrile infants with positive urine analyse
Yazar: GÜLCAN KAYA
Danışman: PROF. DR. NİLDEN TUYGUN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dr. Sami Ulus Çocuk Sağl. ve Has. Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ateş = Fever ; Bakteriyemi = Bacteremia ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Menenjitler = Meningitis ; Risk faktörleri = Risk factors ; İdrar tahlili = Urinalysis

Özet:
Giriş ve amaç: Ateş bebeklerin acil servise en sık başvuru nedenlerinden biridir. Özellikle küçük yaş grubunda odağın öykü ve fizik muayene ile saptanamaması hasta yönetiminde sorun olmaya devam etmektedir. Bu bebeklerin yönetiminde geleneksel olarak Boston, Rochester, Philadelphia ve Step-by-Step kriterleri kullanılmaktadır. Pozitif idrar bulgusu olan bebekler bu kriterlere göre yüksek riskli olarak değerlendirilip lomber ponksiyon yapılması tartışılmaktadır. Son zamanlarda idrar yolu enfeksiyonuna eşlik eden bakteriyel menenjit riskinin oldukça düşük olduğu belirtilmektedir. Çalışmamızda ateş yakınmasıyla başvuran ve tetkik sonuçlarıyla idrar yolu enfeksiyonu ön tanısı alan 29-90 günlük bebeklerde eşlik eden menenjit risk faktörlerini belirlemeyi amaçladık.
Gereç ve yöntemler: Çalışmaya Ocak 2005-Ocak 2020 tarihleri arasında ateş nedeniyle hastanemiz çocuk acil servisine başvuran  ve yapılan incelemelerde pozitif idrar bulgusu tespit edilen 29-90 gün arası bebekler dahil edildi. İdrar analizinde lökosit esteraz pozitifliği ve/veya nitrit pozitifliği ve/veya lökositüri olması pozitif idrar bulgusu olarak tanımlandı. Öyküsünde ek hastalık, son on gün içerisinde hastane yatışı ve/veya antibiyotik kullanımı ve prematüritesi olan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Hastaların demografik özellikleri, idrar analizinde lökosit esteraz, nitrit, lökosit sayısı, kan beyaz küre (WBC), C-reaktif protein (CRP), kan kültürü, idrar kültürü, lomber ponksiyon yapılanların beyin omurilik sıvısında hücre sayımı, glukoz, protein, kültür, viral panel polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) dosya bilgilerinden kaydedildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 158 hastanın 64' ü (%40,6) kız, 94' ü (%59,4) erkekti. Yaş ortalamasının 60,7 gün ve yaş dağılımı %48,1'inin 29-59 gün arası, %51,9' unun 60-90 gün arası olduğu bulundu. Çalışmaya dahil edilen hastaların hiçbirinde bakteriyel menenjit tespit edilmezken iki hasta nihai olarak viral menenjit tanısı aldı. İdrar yolu enfeksiyonuna bağlı bakteriyemi 4 (%2,8) hastada gelişti. Bu hastaların lomber ponksiyonları travmatize sonuçlandı.
Hastaların 67' sine (%42,4) LP işlemi yapıldı. Lomber ponksiyon yapılan hastaların 18' i (%26,9) travmatize sonuçlandı. Bir hastanın BOS biyokimya sonucu normal değilken, LP yapılan hastaların 21' inde (%31)pleositoz tespit edildi. Viral menenjit tanısı alan iki hastada idrar kültür üremesi olmadı ve steril piyüri olarak değerlendirildi. Lomber ponksiyon yapılma riskini artıran durumlar erkek cinsiyet, 29-59 gün arası olmak, lökosit esteraz pozitifliğinin yüksek olmasıydı. Hastaların acil servise başvuru anındaki genel görünümü, vücut sıcaklığı, antenatal hidronefroz öyküsü, geçirilmiş İYE öyküsü, kan WBC, idrar nitrit ve lökosit sayısının lomber ponksiyon yapılma olasılığını etkilemediği bulundu.
Pleositoz risk faktörleri incelendiğinde; lökosit esteraz pozitifliği arttıkça pleositoz tespit edilme ihtimalinin artmış olduğu bulundu. Bunun dışında hiçbir faktörün pleositoz ihtimalini etkilemediği görüldü.
Sonuç: İdrar yolu enfeksiyonu ile birlikte ciddi bakteriyel enfeksiyon görülme ihtimali oldukça düşüktür. Ateşli idrar yolu enfeksiyonu ön tanısı alan bebeklerin ciddi bakteriyel enfeksiyonlar açısından risk faktörleri iyi belirlenmeli, düşük risk sınıfına dahil olan hastalara gereksiz tetkik ve tedavi yapılmasından kaçınılmalıdır.

Anahtar kelimeler: İdrar yolu enfeksiyonu, bakteriyemi, menenjit, bebek

Abstract:
Introduction and aim: Fever is one of the most common reasons for infants to present to the emergency department. Failure to determine the focus by history and physical examination, especially in the young age group, continues to be a problem in patient management. Boston, Rochester, Philadelphia and Step-by-Step criteria are traditionally used in the management of these babies. Infants with positive urinary findings are considered high risk according to these criteria and lumbar puncture is discussed. Recently, it has been stated that the risk of bacterial meningitis accompanying urinary tract infection is very low. In our study, we aimed to determine the risk factors of accompanying meningitis in 29-90-day-old babies who presented with fever and were pre-diagnosed with urinary tract infection with the results of the examination.
Material and methods: Infants between 29-90 days of age who were admitted to the pediatric emergency department of our hospital due to fever between January 2005 and January 2020 and who were found to have positive urine findings were included in the study. Leukocyte esterase positivity and / or nitrite positivity and / or leukocyturia in urine analysis were defined as positive urine findings. Patients with a history of comorbidity, hospitalization in the last ten days and / or antibiotic use and prematurity were excluded from the study. Demographic characteristics of the patients, leukocyte esterase, nitrite, leukocyte count, blood white blood cell (WBC), C-reactive protein (CRP), blood culture, urine culture, cell count in the cerebrospinal fluid of those who had lumbar puncture, glucose, protein, culture, recorded from viral panel polymerase chain reaction (PCR) file information.
Results: Of the 158 patients included in the study, 64 (40.6%) were female and 94 (59.4%) were male. It was found that the average age was 60.7 days and the age distribution was 48.1% between 29-59 days and 51.9% was between 60-90 days. While no bacterial meningitis was detected in any of the patients included in the study, two patients were ultimately diagnosed with viral meningitis. Bacteremia due to urinary tract infection developed in 4 (2.8%) patients. Lumbar punctures of these patients were traumatized.
LP procedure was performed in 67 (42.4%) of the patients. Eighteen (26.9%) of the patients who underwent lumbar puncture were traumatized. While CSF biochemistry result of one patient was not normal, pleocytosis was detected in 21 (31%) of the patients who underwent LP. There was no urine culture growth in two patients diagnosed with viral meningitis and it was evaluated as sterile pyuria. The conditions that increased the risk of lumbar puncture were male gender, being between 29-59 days, and high leukocyte esterase positivity. It was found that the general appearance of the patients at the time of admission to the emergency department, body temperature, history of antenatal hydronephrosis, history of previous UTI, blood WBC, urinary nitrite and leukocyte count did not affect the possibility of performing lumbar puncture.
When pleocytosis risk factors are examined; It was found that as the leukocyte esterase positivity increases, the probability of detecting pleocytosis increases. Other than that, it was seen that no other factor affected the likelihood of pleocytosis.
Conclusion: Serious bacterial infection is unlikely to occur with urinary tract infection. Infants with a pre-diagnosis of febrile urinary tract infection should have risk factors for serious bacterial infections, and unnecessary tests and treatments should be avoided for patients included in the low risk class.
Key words: Urinary tract infection, bacteremia, meningitis, infant