Değişik tuz konsantrasyonuna sahip farklı sulama suyu uygulamalarının domateste verim ve kalite üzerine etkileri
The effect of different irrigation water applications with various salt concentration on the yield and quality of tomato
Yazar: İLKNUR KUTLAR YAYLALI
Danışman: PROF.DR. NİZAMETTİN ÇİFTÇİ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çalısma, domateste farklı tuz konsantrasyonlarına sahip sulama suyu uygulamalarındabitki su tüketimi, toprakta tuz birikimi, meyvede verim ve kalite değisimleri, bitkide fizikselve kimyasal değisimlerin neler olduğunun belirlenmesi amacıyla yapılmıstır. Konya'da serasartlarında 8354 F1 çesit domates yetistiriciliğinde altı farklı tuz konsantrasyonuna sahipsulama suyunun (EC = 500 ?S/cm kontrol, 750, 1000, 1500, 2000 ve 2500 ?S/cm) bitki suihtiyacının % 100 ve % 75 karsılandığı kosullarda 2 alt konuda 3 tekerrürlü olarak toplam 36deneme saksısında tesadüf parselleri faktöriyel deneme deseninde 2005 ve 2006 yıllarında ikiayrı dönem olarak yürütülmüstür.Arastırma sonucunda domatesin yıllık bitki su tüketimi 829.57 mm olarak bulunmustur.Toprakta bazı konularda % 400'e varan oranda hızla tuzlulasma meydana gelmistir. Sulamasuyunda tuzluluk artısı ile birlikte meyve sayısı ve ağırlığında, dolayısı ile verimde % 41'evaran azalmalar görülmüs, bitki boyları ve bitki yapraklarındaki nem azalmıs, bitki kökuzunlukları artmıs, meyve kabuğunda kırmızılık azalmıs, sarılık artmıs ve çap küçülmüstür.Meyvede EC, kül, suda çözünebilir toplam kuru madde, seker değerleri ile bitki yapraklarındakül ve seker değerleri artıs göstermistir. Meyve ve yaprakta Na değerlerinde de ciddi artıslargörülmüstür. Tuz oranı yüksek su kullanımında bitki sulama suyu ihtiyacında kısıtlamayagidilmesinin, domates bitkisinin verim ve kalite özellikleri ile bitki gelisimine olumsuz etkiyaptığı sonucuna varılmıstır.Anahtar Kelimeler: Domates, sulama suyu tuzluluğu, su kalitesi, verim ve kalite, bitki sutüketimi, bitki gelisimi, toprak tuzluluğu, meyve çapı, meyve rengi,bitki kök uzunluğu, bitki yas sürgün ağırlığı, meyve eti sertliği, meyveve yaprakta mineral madde.

Abstract:
This study was conducted to determine water consumption of tomato plant, saltaccumulation in the soil, yield and quality changing in the fruit, physical and chemicalchanging in the plant. For this purpose, a research was conducted using irrigation water of sixdifferent salt concentrations (EC = 500 ?S/cm control, 750, 1000, 1500, 2000 and 2500?S/cm), applying 75 % and 100 % of water need of plant, selecting 8354 F1 tomato variety, inrandomized plots factorial experimental design with three replications under greenhouseconditions in Konya, in 2005 and 2006.At the end of the research, it was found that the seasonal water consumption of tomatowas 829.57 mm. Salinity was occurred rapidly at a rate of up to 400 % in soil in sometreatment. As salinity of the irrigation water was increased, fruit number and weight, so yielddecreased in the rate of reaching to 41 %. Plant hight and water content of plant leavesdecreased, root lengths increased, reddish color in fruit peel decreased, but yellowish colorincreased and diameter became small. EC, crude ash, total dry matter dissolved in water,sugar values in fruit and raw ash and sugar values in leaves increased. Na contents of fruit andleaf increased highly. It was concluded that decreasing of the amount of irrigation water withhigh salt content affected negatively the yield and quality parameters and plant growth.Key Words: Tomato, irrigation water salty, water quality, yield and quality, plant waterconsumption, plant growth, soil salty, fruit diameter, fruit color, plant rootlength, plant fresh shoot weight, fruit pulp hardness, mineral matter in fruit andleaf.