Cam sanatında fırında cam biçimlendirme yöntemlerinde kullanılan  
refrakter kalıp karışımları ve cama etkileri
Refractory mould mix used in kiln forming glass methods and it's effects of glass in the glass art
Yazar: MEHMET AYDIN
Danışman: PROF. MUSTAFA AĞATEKİN
Anadolu Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Cam Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Cam = Glass ; Cam sanatı = Glass art ; Kalıplar = Molds

Özet:
Cam dünyanın varoluşundan bu yana doğada bulunan bir malzemedir. İnsan yaşamında günlük hayattan ileri teknoloji malzemelerine kadar önemli bir yer tutmakta ve kullanılmaktadır.

Bu araştırmada camın tanım ve tarihçesine değinilmiş, fırında cam biçimlendirme yöntemleri ve bu yöntemlerde kullanılan refrakter kalıp karışımları ele alınmıştır. Camın sanatsal bir malzeme olarak kullanımına ilişkin gelişmelere katkı sağlamak adına yerel ölçekte kolaylıkla bulunabilen malzeme denemeleri ve cama etkileri incelenmiştir.  Araştırmanın temel amacı; yerel ölçekte kolaylıkla ulaşılabilen malzemelerle refrakter kalıp karışımları üretmek ve bu karışımların cam formlardaki etkilerini gözlemlemektir. Bu bağlamda bağlayıcı olarak alçı, ana refrakter olarak kuvarsın kullanıldığı karışımlara farklı malzemeler ilave edilerek denemeler yapılmış ve sonuçları gözlemlenmiştir. Ayrıca kolloidal silikanın ana refrakter olarak kullanımı da araştırılmıştır.

Araştırmanın birinci bölümünde camın tanımı ve tarihsel sürecine değinilmiştir. Tarihsel süreç, Endüstri Devrimi ve etkileriyle ilişkilendirilerek, Endüstri Devrimi öncesi ve sonrası ayrı ayrı farklı başlıklarda ele alınarak irdelenmiştir. Endüstri Devriminin de getirisiyle gelişen sanat akımlarına ve sanatsal hareketlere de yer verilmiş, camın sanatsal gelişimi incelenmiştir. İkinci bölümde; "Fırında Cam Biçimlendirme Yöntemleri" başlığı altında uygulama aşamasında refrakter kalıp karışımlarının kullanıldığı teknikler, bu tekniklerde kullanılan model, modelleme, kalıp ve kalıplama sistemleri incelenmiştir.
Fırında cam biçimlendirme yöntemlerinde ısıya dayanıklı yani refrakter kalıp karışımları kullanılmaktadır. Üçüncü bölümde refrakter kalıp karışımlarında kullanılan malzemeler ve nitelikleri, dördüncü bölümde ise bu malzemelerle hazırlanan reçete örneklerine yer verilmiştir. Ayrıca bu bölümde sonuçlar ve kişisel uygulamalar paylaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler
Cam, Fırında Cam Biçimlendirme Yöntemleri, Refrakter, Kalıp, Refrakter Kalıp Karışımları

Abstract:
Glass is a material that has been a part of nature since the formation of Earth. It has been used and continues to hold a place in a various areas of human life from daily use to high technology.

In this study, the definition and the history of glass mentioned, methods of kiln forming and the refractory mold mixes used in these methods are discussed. Experiments with easily accessible local materials and their effects on glass is examined to contribute the development of glass use as an art material. The main purpose of the study is producing refractory mold mixes with easily accessible local materials and observing their effects on glass forms. In this context, mixtures that use plaster used as a binder and quartz as the main refractory are added various materials to experiment with and observed the resulting effects. Experiments on colloidal silica as the main refractory are observed alongside.

In the first chapter, the definition of glass and historical process is recounted. Historical process is associated with industrial revolution and its effects and divided into two chapters as pre and post industrial revolution. Development of art movements as an effect of the industrial revolution and glass as an art form is analyzed. In the second chapter, techniques of refractory mold mixes used in the application phase and the models, molds and, systems of modelling, molding used in these techniques are examined under the title "Methods of Kiln Forming Glass".

Refractory mold mixtures, meaning heat resistant, are used in the methods of glass forming in kilns. In the third chapter, materials used in the refractory mold mixtures and their properties are documented. In the fourth chapter, recipe examples that uses the materials mentioned are transcribed. The Results and the personal applications are shared furthermore in this chapter. 

Keywords
Glass, Methods of Kiln Forming Glass, Refractory, Mold, Refractory Mold Mixes