İstanbul ili nakış endüstrisinde çalışan elemanların özelliklerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
A research about the properties of needlework employees in İstanbul due to various parameters
Yazar: SEVGİ BOZKURT
Danışman: YRD. DOÇ. HURİYE ÇIRAKOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: El Sanatları = Crafts

Özet:
Gelişen teknolojiye bağlı olarak nakış sektöründe de yeniliklerin olması kaçınılmazdır. Nakışınbilgisayar destekli makinelerle yapılması ile bu alanda yetişmiş eğitimli, kaliteli ve gelişmelere ayakuydurabilecek eleman ihtiyacı da ortaya çıkmıştır. İşte bu gereksinimlerin belirlenmesi ve nakış sektörününtanınması amacıyla, bu araştırmada İstanbul ili nakış sanayisinde çalışan elemanların eğitim durumları ileişverenlerin çalışan elemanlarda aradıkları niteliklerin belirlenmesi ve eğitim- istihdam ilişkisine dayalı görüşleriincelenmiştir.Bu araştırmanın çalışma evrenini İstanbul ili nakış endüstrisi oluşturmaktadır. Araştırmanınörneklemini ise İstanbul il merkezinde nakış endüstrisinde faaliyet gösteren ve 15'den fazla işçi çalıştıran 23firma yöneticisi ile 328 çalışan eleman oluşturmaktadır. Bu firmalar rasgele seçilmiştir.Araştırmada Uyanık(1997) tarafından geliştirilen anket formları(Firma Bilgi formu, Yönetici AnketFormu, Çalışan Anket Formu) nakış endüstrisine uyarlanarak kullanılmıştır. Uyarlama çalışmasında önce 5 firmayöneticisi ve çalışanları üzerinde ön uygulama yapılmış, ön uygulamadan sonra gerekli düzeltmeler yapılarakaraştırmada kullanılacak anket formları elde edilmiştir. Oluşturulan anketler 23 firma yöneticisi ve 328 çalışanelemana araştırmacı tarafından uygulanmıştır.Araştırmadan elde edilen verilerin çözümlenmesinde, nakış sektöründe çalışanların eğitim durumları veişverenlerin çalışan elemanlarda aradıkları niteliklerin belirlenmesi amacı ile verilerin frekans ve yüzdedağılımları alınmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgular ışığında yöneticilerin %30,43'ünün 6 yıldan fazla iş deneyiminesahip olduğu ve nakış sektöründe yönetici olabilmek için deneyimin önemli bir faktör olduğu ortaya çıkmıştır.Araştırma sırasında yöneticilerle yapılan görüşmelerde, yöneticilerin genellikle hem firma sahibi hem de yöneticiolduğu gözlenmiştir.Yöneticilerin %43,47'sinin lise/meslek lisesi ve ortaokul mezunu olduğu belirlenmiştir. Üniversitemezunu yöneticilerin az sayıda olmasının, nakış sektörünün yeni olmasından ve bu sektöre yönelik yetişmişelemanın olmamasından kaynaklandığı söylenebilir.Yöneticilerin büro personeli, teknisyen, ustabaşı ve vasıflı isçi kadrolarına personel yerleştirirken%39,13'ünün eğitim, deneyim ve referans özelliklerini dikkate aldıkları görülmüştür. Bu özelliklerin, verimliliğinarttırılmasında etkili olduğu düşünülmektedir. Yöneticiler vasıfsız işçi kadrolarında, diğer kadrolara oranla yaşcinsiyet, referans ve davranış özelliklerinin; eğitim ve deneyimden daha öncelikli olduğunu belirtmişlerdir.Nakış sektöründe işletmelerin %78,26'sının küçük ölçekli, %21,74'ünün de orta ölçekli olduğubelirlenmiştir.İşletmelerin boş kadrolarını doldurmak için eleman alımlarında %26,08'inin gazete ilanıyla, daha sonrasırası ile tanıdık aracılığıyla ve kişisel başvuruların değerlendirilmesi yoluna gittikleri görülmüştür.İşletmeler boş kadrolarını doldururken %78,26'sının hem işletme içinden hem de işletme dışındanpersonel sağladıklarını belirtmişlerdir. İşletme içi atamalarda 26,08'inin mesleki tecrübeye önem verdikleribelirlenmiştir.İşletmelerin %56,53'ünün personel alımında herhangi bir sınav uygulamadığı, sınav yapanların%40'ının ise kişilik özellikleri ve genel kültür seviyesini ölçtükleri belirlenmiştir.Nakış sektöründe çalışanların %64,24'ünün ilkokul mezunu oldukları ortaya çıkmıştır. Bu durum,sektörde eğitim-istihdam ilişkisinin olmadığı sonucunu ortaya çıkarabilir. Pek çok meslekte olduğu gibi nakışendüstrisinde çalışanlarda da yasal olarak mesleki eğitimin zorunlu olmaması ve ucuz eleman çalıştırma busonucu sebep olmuştur.Ayrıca nakış sektöründe çalışanların %83,54'ünün yabancı dil %70,73'ünün de bilgisayar bilgisinesahip olmadığı ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The most significant investment amongst those towards enhancement of human assets is education. Education is considered vitallyimportant for countries as regards their cultural structures, their pace kept with technological developments and reaching of developed level as muchas economic developments related therewith.Consequential of the developing technology, emergence of innovations also in the sector of embroidery is inevitable. With the embroiderymade by computer aided machinery, the necessity also for the personnel who are trained and qualified in this field and would keep pace with thedevelopments has emerged. For the purposes of determination of such requirements and introduction of embroidery sector, the professionalqualifications and training statuses of those people working in embroidery sector within the province of Istanbul as well as the qualifications soughtby employers in the individuals working in the embroidery sector of the Istanbul province and their views based on training-employment relationhave been reviewed in this study.The embroidery industry of the province of Istanbul constitutes the working environment of this study. The study has been exemplified by23 companies, each of which has employed more than 15 people and performing activity in the embroidery sector of the province of Istanbul, and 328employees in total. These companies have been randomly selected.The executive and employee questionnaire form together with company information form have been prepared for the constitution of thedata to serve as source for this study. The questionnaires and company information form prepared have been applied on 5 companies and theiremployees in the first place and the necessary corrections have been executed.In analyzing of the data obtained in the study, the views of the companies and executives on training-employment relation as well as thefrequency and percentage distributions of data for the purpose of determination of training statuses and professional qualifications of those working inthe embroidery sector have been based on.It has been established in the light of the findings obtained from the study that a significant part of the executives have work experiencemore than 6 years and experience is a significant factor to become an executive in the embroidery sector. It has been observed at the interviews heldwith the executives during the study that they are generally both company owner and executive.It has been established that most of the executives were graduates of high school/vocational high school and secondary school. It could besaid that the number of university graduate executives being few may be attributed to the short history of the embroidery sector and non-existence oftrained personnel in this sector.It has been observed that executives generally take training, experience and reference features into consideration when employing officestaff, technician, foreman and skilled worker. Such features are thought to be affective in enhancement of effectiveness. Executives have stated thatage, gender, reference and behavior features have priority to training and experience in employment of unskilled workers compared to other staff.It has been established that most of the executives are of the opinion that a close relation exists between training and employment duringthe employment stage of medium level manager, foreman and skilled worker and that employment of trained individuals for such posts increaseefficiency. It has been observed that a great majority of the executives have not replied the question as regards the views concerning the training-employment relation in employment for technician staff. It is thought that they either do not consider any relation between training and employmentin employment of personnel for such staff or they do not have a concrete view in such regard. It has been established that those who have replied thequestion consider an indirect relation between training and employment with further consideration that the same prevails in employment of personnelalso for office staff. It has been observed that a great many of the executives do not place importance so much on training in employment of unskilledworker, but give priority to in-site training.It has been established that most of the enterprises in the embroidery sector are of small scale and some of them are medium scale.It has been observed that enterprises mostly act through newspaper ads, reference and assessment of personal applications for placement ofpersonnel to their vacant positions.Enterprises have stated that they provide personnel for their vacant positions both from those already employed and from outside. It hasbeen established that professional experience is generally of preference in internal assignments.It has been established that more than half of the enterprises do not employ any examination in employment of personnel, while thosewhich do so generally take personal characteristics and general level of culture into account.It has been revealed that those who work in the embroidery sector are graduates of primary school in general, leading to the conclusion thatthere is no training-employment relation in the sector.It has also been revealed that most of those who work in the embroidery sector do not speak foreign language and have no computerknowledge.