Fen bilgisi öğretmen adaylarının fen okuryazarlıkları ile fen-teknoloji-toplum dersinin uygulanışını değerlendirmeye yönelik bir çalışma
A Study about the evaluation of the science student teachers' scientific literacy and application of science-technology-society course
Yazar: AHMET BACANAK
Danışman: DOÇ.DR. SALİH ÇEPNİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik okuma = Academic reading ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Literatür taraması = Literature review ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
ÖZET Günümüz dünyasında, hiçbir ülke fen okuryazarlığı özelliklerine sahip vatandaşları olmadan içinde bulundukları döneme ait problemlerinin üstesinden gelemez. Bundan dolayı, gelişmiş ülkeler sürekli değişen ve gelişen çağın koşullarına ayak uydurmak için fen bilimleri eğitimi alanında vatandaşlarını fen okuryazarı yapmaya çalışmaktadırlar. Fen okuryazarı bireylerin yetiştirilmesinde Fen-Teknoloji-Toplum (FTT) eğitimi önemli bir rol oynar. FTT eğitiminde ise fen okuryazar öğrenciler yetiştirecek en önemli kişi fen öğretmenidir. Bu çalışmanın amacı, a) mevcut fen bilgisi paket programıyla yetiştirilen fen bilgisi öğretmen adaylarının fen okuryazarlık seviyelerini tespit etmek, fen okuryazarlık seviyesinin cinsiyet ve akademik başarı ile olan ilişkisini araştırmak, b) "Fen, Teknoloji ve Toplum" (FTT) dersinin içeriğini ve işlenişini değerlendirmektir. Bu araştırma, 2001-2002 eğitim-öğretim yılı güz yarıyılında özel durum metodolojisi kullanılarak yürütülmüştür. Fen bilgisi öğretmen adaylarının fen okuryazarlık seviyelerini tespit etmek, fen okuryazarlık seviyesi ile cinsiyet ve akademik basan arasında bir ilişki olup olmadığını araştırmak için pilot çalışma yardımıyla 25 soruluk Fen Okuryazarlık Testi (FOT) geliştirilmiştir. Hazırlanan test Karadeniz Teknik Üniversitesi Fatih Eğitim Fakültesi İlköğretim Fen Bilgisi Öğretmenliğinde okuyan, son sınıf 186 öğretmen adayına uygulanmıştır. Fen, Teknoloji ve Toplum (FTT) dersinin içeriği ve işlenişi hakkında veri toplamak için bu dersi yürütmekte olan öğretim elemanıyla 14 sorudan oluşan yan yapılandırılmış mülakat yapılmıştır. Ayrıca, FTT dersinin işlenişini, kullanılan materyalleri ve öğretim yöntemlerini belirlemek amacıyla toplam 15 saat gözlem yapılmıştır. Araştırma sonunda, FOT'inde erkek öğretmen adayları bayan öğretmen adaylarından daha başarılı oldukları ve akademik başarıyla fen okuryazarlık seviyesi arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı bulunmuştur. Ayrıca, mülakatlardan ve gözlemlerden FTT dersi içeriğinin yetersiz kaldığı, FTT dersinde kullanılması zorunlu teknolojik araç-gereç yönünden eksikliklerin olduğu, öğretmen adaylarının interaktif yöntemlere uyum sağlayamadığı, zaman ve imkan yetersizliği nedeniyle FTT derslerinde çok farklı interaktif öğretim yöntemlerinin ve değerlendirme stratejilerinin kullanılamadığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Fen Okuryazarlığı, Fen-Teknoloji-Toplum, FTT Eğitimi

Abstract:
SUMMARY A Study About The Evaluation of The Science Student Teachers' Scientific Literacy and Application of Science-Technology-Society Course Any country in the contemporary world cannot cope with present problems without citizens who don't have the characteristic of scientific literacy. Therefore, the modem countries try to make their citizens scientific literate in science education to keep up with continuously changing and progressive conditions of the century. Science-Technology- Society (STS) education takes an important role to be grown scientific literate individuals. In addition, a science teacher is the most important person to educate scientific literate students in STS education. The purpose of this study is two fold; a) to determine the level of science student teachers' scientific literacy acquired with the current science education, to search the relationship of the level of scientific literacy with gender and academic achievement b) to evaluate the contents and process of STS course. This study was implemented during the fall semester of 2001-2002 academic years as a case study approach. The Scientific Literacy Test (SLT) consisting of 25 questions was developed based on a pilot study. The test was implemented two times on a sample of 186 science student teachers at Fatih Faculty of Education in the Karadeniz Technical University. A semi-structured interview, which consists of 14 questions, was undertaken with a STS course lecturer to get information about the contents and process of STS course. In addition, an observation that took 15 hours was applied due to determine the current equipments and the teaching methodology of an STS course. At the end of the research, it is found that male student teachers are more successful than female student teachers in the SLT and there is not a meaningful relationship between academic achievement and scientific literacy level. Therefore, from the interview and observation, it is understood that the contents of STS course is insufficient, there is a lack of technological tools that must be used in STS course, student teachers can not adapt to the interactive methods and the lecturer does not use variant interactive teaching methods and assessment strategies. Key Words: Scientific Literacy, Science-Technology-Society, STS Education VI