Çocuklarda astıma yatkınlığı ve fenotipik özelliklerini etkileyen bazı genlerin ekspresyonları ve fonksiyonel etkilerinin araştırılması
Investigation of some gene expressions which affect childhood asthma and its fenotypical characteristics and their functional effects
Yazar: MEHMET ALMACIOĞLU
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM KESKİN
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Allerjisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Allerji ve İmmünoloji = Allergy and Immunology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Astım = Asthma ; Fenotip = Phenotype ; Gen ifadesi = Gene expression ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; Testler = Tests ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Astım patogenezinde en sık ilişkilendirilen genler ORMDL3 ve GSDMB genleridir. Bu çalışmada çocukluk çağı astımında soluk havasında nitrik oksit (FeNO), astım kontrol testi (AKT), astım kontrol düzeyi (AKD), astım kontrol ölçeği (AKÖ) ve astım şiddeti (AKŞ) ile ORMDL3 ve GSDMB gen ekspresyonu arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmaktadır.
Gereç-Yöntem: Çalışmaya 59 astım tanısı alan ve 38 kontrol grubu çocuk alındı. Olguların yaşı, cinsiyeti, ailede atopik hastalık, ev içi sigara, rutubet, küf, hayvan, hamamböceği maruziyeti ve atopik hastalık durumu öğrenildi. Olguların eozinofil sayısı, solunum fonksiyon testi, reversibilite testi, egzersiz provokasyon testi (EPT) ve allerji deri testi sonuçları, ORMDL3 ve GSDMB gen ekspresyon düzeyleri normalize (ΔCq değerleri) edilerek belirlendi. Hastalara AKT ve AKÖ uygulanıp, AKD, AKŞ ve FENO düzeyi belirlendi.
Sonuçlar: AKT skoru ile FeNO düzeyleri arasında (r=-0.538, p=0.0001), FeNO düzeyi ile FEV1 değişim yüzdeleri arasında (r=0.302, p=0.020) pozitif korelasyon izlendi. Astım hastalarında ORMDL3 ΔCq değerleri 1.83 kat fazla saptandı. Bronşial aşırı duyarlılığa sahip olgularda en az 14 kat fazla ORMDL3 ve GSDMB ΔCq değerleri gözlendi. Bu artış GSDMB geninde istatistiksel olarak anlamlı olduğu (p=0.012) ve GSDMB ΔCq değerleri ile EPT'de maksimum FEV1 değişim yüzdesi arasında pozitif korelasyon (r=0.289, p=0.046) olduğu saptandı. FeNO düzeyi ≤25 ppb olan hastalara göre >25 ppb saptanan hastalar arasında sınırda istatistiksel fark saptandı (p=0.051). ORMDL3 ΔCq değerleri ile AKT skorları arasında negatif korelasyon saptandı (r=-0.418, p=0.003). AKT skoru ≤15 olan hastalara göre ≥25 hastalar arasında istatistiksel fark saptandı (p=0.015). 
Yorum: ORMDL3 ve GSDMB gen ekspresyon düzeyleri çocukluk çağı astımında farklı fenotiplerin ortaya çıkmasına neden olabilir. Özellikle bronşial aşırı duyarlılık, FeNO düzeyleri ve AKT skorlarında belirgin ilişkiler saptadık. Bu sonuçlardan yola çıkarak daha çok sayıda denekle yapılan çalışmalarda gen ekspresyon seviyelerini etkileyen altta yatan genetik mekanizmalar ile incelenmesi gelecekte terapötik genetik müdahaleler için yol gösterici olacaktır.

Anahtar kelimeler: Astım kontrol düzeyi, astım kontrol testi, astım klinik şiddeti, çocuk, nitrik oksit, ORMDL3 gen ekspresyonu, GSDMB gen ekspresyonu

Abstract:
Objective: Most common associated genes in the pathogenesis of asthma are GSDMB and ORMDL3 genes. In this study of childhood asthma, the relationship between exhaled breath nitric oxide (FeNO), asthma control test (ACT), asthma control level (ACL), asthma control questionary (ACQ), asthma severity (AS) and ORMDL3 and GSDMB gene expression is aimed to be investigated.
Materials and Methods: In this study, 59 asthmatic and 38 control group children were diagnosed. Patients' age, gender, family history of atopy, household smoking, dampness, mold, animal and cockroach exposure and atopic disease status was learned. Eosinophil count, pulmonary function test, reversibility testing, exercise challenge test (ECT), and allergy skin test results, and GSDMB ORMDL3 normalized gene expression levels (ΔCq values) of cases were determined. ACT and ACQ were applied to patients and ACL, AS and FeNO levels were determined.
Results: Positive correlations between FeNO levels and ACT scores (r=-0.538, p=0.0001) and between FeNO levels and percent change in FEV1 (r=0.302, p=0.020) were observed. It is determined that patients with asthma have 1.83 higher fold change (FC) ORMDL3 ΔCq values. It was observed that patients with bronchial hyper-responsiveness have, at least, 14 FC higher ORMDL3 and GSDMB ΔCq values. This increase was statistically significant in GSDMB gene (p=0.012). There is a positive correlation between GSDMB ΔCq values and maximum FEV1 change percentage (r=0.289,p=0.046). When FeNO levels of patients with ≤ 25 ppb and with >25 ppb were compared it is obseved that a borderline statistical difference was avaliable (p=0.051). The relation between ORMDL3 ΔCq values and ACT scores revealed a negative correlation (r=0,418,p=0.003). ACT scores of patients with ≤15 and with ≥25 showed statistical difference (p=0.015).
Conclusion: ORMDL3 and GSDMB gene expression levels in childhood asthma could lead to the emergence of different phenotypes. Especially, significant relationships between bronchial hyper-responsiveness in FeNO levels and ACT scores have been found. Based on these results, a larger number of subjects will be guiding for future therapeutic genetic intervention in the study of gene expression at the level of the underlying genetic mechanisms that affect the examination.

Key Words: Asthma Control Scale, Astma Control Test, asthma severity, Children, nitric oxide, ORMDL3 gene expression, GSDMB gene expression