2003-2010 yılları arasında İran'ın Amerikan işgali altındaki Irak'a yönelik politikası jeopolitik değişimler hakkında bir çalışma
The İranian policy toward Iraq under the American invasion 2003- 2010 :A study in the geo-political changes
Yazar: MOHAMMED OMEED EZZULDDIN EZZULDDIN
Danışman: PROF. DR. TÜREL YILMAZ ŞAHİN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Ortadoğu ve Afrika Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Irak = Iraq ; Irak Savaşı = Iraq War ; Jeopolitik = Geopolitic ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; İran = Iran ; İşgal = Occupation

Özet:
Bu çalışma, 2003 – 2010 arası dönemdeki Amerikan işgalinin gölgesinde, Irak'a yönelik İran politikasının yanı sıra, geçen yüzyıl boyunca İran-Irak ilişkilerinin gelişimini açıklayan tarihsel arka planı ele almaktadır. Çalışma, ABD'nin, Irak Parlamentosu seçimlerinin yapıldığı 2010 yılına kadar sürecek Irak işgalinin başladığı 2003 yılından bu yana, Irak'a yönelik İran politikasını ele almakla başlamıştır. Bu dönem, İran'da iki hükümetin iktidara gelmesiyle farklılık arz etmektedir. İlki, 2003 - 2005 arası dönemde Reformcuların hükümeti, diğeri ise 2005 – 2010 arası dönemde Muhafazakârların hükümeti. Irak'a yönelik İran politikası her iki dönemde de değişmemiştir. Ancak ikinci dönemde, bölgesel ve uluslararası değişimlerin bir sonucu olarak, Irak'taki İran müdahalesinin hızlandığı gözlemlenmiştir. Çalışma 4 bölüme ayrılmıştır. 1.Bölüm, tarihsel arka plana değinmektedir. 2. Bölüm ise Irak'a yönelik İran'ın siyasi belirleyicileri hakkındadır. 3. Bölüm, İran'ın Irak'a yönelik siyasi hedeflerini içermektedir. Ardından 4. Bölüm, Irak'a yönelik İran politikasını uygulama ve oluşturma araçlarını açıklamaktadır. Çalışmada, araştırmanın ilerleyişine yardımcı olacak ve bilgilerin sunumuna ve analizine uyumlu olacak şekilde, tarihsel yöntem, sistem analiz yöntemi, güç analiz yöntemi ve dış politik yöntem gibi bir dizi bilimsel yöntemden yararlandım. Çalışma sonunda, Amerika'nın Irak işgalinin, İran'a güven ilişkileri ile bağlı olan Şii güçler ve partiler aracılığıyla, İran'ı Irak'ta daha büyük bir rol oynamaya teşvik ettiği, ayrıca Irak kurumlarının maruz kaldığı zaafiyet durumunun, İran müdahalesini siyasi, sosyal ve ekonomik tüm düzeylerde güçlendirdiği, ancak bu müdahalenin, Amerikan çıkarları ile çelişecek düzeyde bir boyuta ulaşmadığı sonucuna vardım.

Anahtar Kelimeler : Ġran‟ın Irak Politikası, Ġran Irak ĠliĢkileri, Irak ĠĢgali, Ġran Devrimi

Abstract:
This study dealt with the Iranian policy toward Iraq under the American Invasion 2003-2010, in addition to the historical background which showed the development of Iraqi-Iranian relations through the last century. It started dealing with Iranian policy toward Iraq since 2003, when the United States occupied Iraq reaching the year 2010 when the Iraqi parliamentary elections were held. The period 2003-2010 was characterized by two governments in Iran, the first was from the reformers 2003-2005 and the second was from the conservatives 2005-2010, since Iran's policy in both periodes didn't change toward Iraq, but the second period characterized by accelerating the pace of Iranian interference in Iraq as a result of regional and international variables. The study was divided into Four chapters, the first dealt with historical background, the second searched the determinants of Iranian policy, the third included the Iranian objectives, the fourth the formulation and implementation tools of Iranian policy.  This study utilized scientific methods and concluded that the U.S occupation of Iraq encouraged Iran to play a big role, also the weakness of Iraq foundations enhanced the Iranian interference in political, social and economic fields, but did not oppose the American interests yet.

Key Words : Iran‟s Iraq Policy, Iran Iraq Relations, Occupation of Iraq, Iran Revolution