Kadercilik ölçeğinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği
Turkish validity and reliability study of the fatalism scale
Yazar: VEYSEL KIZILARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. ESRA YILDIZ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Kadercilik = Fatalism ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu araştırma Shen tarafından geliştirilen Kadercilik ölçeğinin Türkçe geçerlik ve güvenirliğini değerlendirmek amacıyla yapıldı. Bu araştırma metodolojik bir çalışmadır. 
Materyal Metot: Ölçeğin geçerlilik güvenilirliğini yapmak için ölçeği geliştiren Shen'den e mail yolu ile yazılı izin alındı. Veriler tanıtıcı bilgi formu ve kadercilik ölçeğinin Türkçe formu ile toplandı. Araştırmanın verileri Erzurum il merkezinde bulunan bir aile sağlığı merkezine herhangi bir nedenle başvuran 18 yaş üzeri 220 bireylerden toplandı. Türkçe formunun dil geçerliği çeviri-geri çeviri tekniği kullanılarak yapıldı. Kapsam geçerliğinde uzman görüşleri, Kapsam geçerlik indeksi (KGİ) hesaplanarak yapıldı.
Bulgular: Ölçeğin örneklem yeterliliğini belirlemek üzere Keiser Mayer Olkin değeri .810, açıklanan varyans değeri %60.6'dır. Shen'in kadercilik ölçeğinin uyum indeksi analizleri; ki-kare istatistiğinin serbestlik derecelerine oranı (χ2/df) 2,79 (χ2=465,09 df=167); kök ortalama kare yaklaşım hatası (RMSEA) 0,07; Tucker-Lewis indeks (TLI) değeri 0,91 ve karşılaştırmalı uyum indeks (CFI) değeri ise 0,92 olduğu saptandı. Kadercilik ölçeğinin tamamı için Cronbach Alfa kat sayısı 0,841, Önbelirlenim alt boyutu için 0,702, Şans alt boyutu için 0,901, Karamsarlık alt boyutu için 0,776 olduğu saptandı. 
Sonuç: Shen tarafından geliştirilen kadercilik ölçeğinin Türk dilinde geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu sonucuna ulaşıldı. Araştırmaya katılan bireylerin eğitim durumlarına göre değerlendirildiğinde kadercilik toplam puan ortalamaları ve şans alt boyutu puan ortalamalarında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı.
Anahtar Kelimeler: Geçerlilik, güvenilirlik, kadercilik, shen

Abstract:
Aim: This research was conducted to evaluate the Turkish validity and reliability of the Fatalism Scale developed by Shen. This research is a methodological study.
Materials and Methods: Written permission of Shen, who developed the scale, was obtained via email from in order to carry out its validity and reliability study. The data were collected with the Introductory Information Form and the Turkish version of the Fatalism Scale. The study data were collected from 220 individuals aged 18 and over who admitted to a family health center, for any reason, in the province of Erzurum, Turkey. The linguistic validity of the Turkish form was performed using the translation-back-translation technique. Content Validity Index (CVI) of the scale was calculated based on the expert opinions regarding the content validity.
Results: For the sample size adequacy of the scale, the Keiser Mayer Olkin (KMO) value was found to be .810, and the variance explained was 60.6%. For the goodness of fit index of the Shen's Fatalism Scale, the ratio of chi-square statistics to degrees of freedom (X2/df) was 2.79 (X2=465.09, df=167), the root mean square error of approximation (RMSEA) was 0.07, the Tucker-Lewis Index (TLI) was 0.91, and the comparative fitness index (CFI) was 0.92. The Cronbach's Alpha coefficient was 0.841 for the whole Fatalism Scale, 0.702 for the Predetermination sub-scale, 0.901 for the Luck sub-scale, and 0.776 for the Pessimism sub-scale.
Conclusion: Turkish version of the Fatalism Scale, developed by Shen, was found to be a valid and reliable measurement tool in the Turkish language. When the participants were evaluated according to their educational status, a statistically significant difference was found in fatalism total score averages and the luck sub-scale score averages.
Keywords: Fatalism, reliability, shen, validity