Siyasal yaşam açısından biyografi yazını: "Plutarch's Lives" incelemesi
Biographic article in terms of political life: "Plutarch's Lives" review
Yazar: GAMZE KAVAK
Danışman: DOÇ. DR. ÜMMÜHAN KAYGISIZ
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyografi = Biography ; Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Tezde, siyasal yaşam açısından biyografi yazını bağlamında "Plutarch's Lives" (Paralel Hayatlar) eseri incelenmektedir. MS 105-115 yılları arasında yazıldığı tahmin edilen bu seri 23 çift ve 4 tekli biyografiyi kapsamaktadır. Yunan kökenli karakterler ağırlıklı olarak Klasik-Erken Hellenistik dönemlerden, Romalı karakterlerin genellikle Geç Cumhuriyet Dönemi'nden seçildiği görülmüştür. Tarih boyunca ön plana çıkmış askeri kumandanlar, liderler ve filozoflar yaygın ve nadir özellikleriyle eşleştirilip kıyas edilmiştir. Bu sayede kişilerin eylem ve güdüleri, temsil ettikleri değerler bütününün etik ve felsefi yönlerini ele alan bir içerik oluşturmuştur. Klasik biyografi yazınını bütünüyle etkilemiş bir eser olmasının yanı sıra siyaset bilimi için de kıymetli bir kaynak olduğu düşünülmektedir.
Bu çalışma Plutakhos'un içinde yaşadığı dönemin siyasi, sosyal ve kültürel koşullarını ele almakla birlikte, onun yaşamının önemli dönemleri ve yapıtları üzerine derli toplu bilgiler de içermektedir. Bu çalışmanın, Plutarkhos'un yazarlığını daha iyi anlamaya yardımcı olacağı düşüncesi ile Plutarkhos'ta biyografinin nasıl ele alındığı üzerinde durulmuştur. Çalışmanın amacı, Plutarkhos'un Lives'ini temel referans alarak siyaset biliminde bulunan temel kavramları, yaklaşımları, ideolojileri ve siyasal kurumları ortaya çıkarmak ve siyaset biliminde biyografi yazınının kaynaklık oluşturucu rolünü vurgulamaktır.

Anahtar Kelimeler: Plutarkhos, Paralel Yaşamlar, Biyografi, Karşılaştırma, Yunan

Abstract:
In the study, "Plutarch's Lives" (Parallel Lives) is examined in the context of biography in terms of political life. This series, which is estimated to have been written between 105-115 AD, includes 23 double and 4 single biographies. It was seen that the Greek-origin characters were mainly chosen from the Classical-Early Hellenistic periods, and the Roman characters were generally chosen from the Late Republic Period. Throughout history, prominent military commanders, leaders and philosophers have been compared with their common and rare characteristics. In this way, the actions and motives of people have created a content that deals with the ethical and philosophical aspects of the values they represent. It is thought to be a valuable resource for political science, as well as being a work that has completely influenced classical biography.
While this study deals with the political, social and cultural conditions of the period in which Plutarch lived, it also contains detailed information on the important periods of his life and his works. With the thought that this study will help to better understand Plutarch's authorship, it is emphasized how biography is handled in Plutarch. The aim of the study is to reveal the basic concepts, approaches, ideologies and political institutions in political science by taking Plutarch's Lives as a main reference and to emphasize the resource-creating role of biography in political science.

Keywords: Plutarch, Parallel Lives, Biography, Comparison, Greek