Sosyal dışlama ve dahil olmanın eşleşme süreçlerindeki etkilerinin evrimsel açıdan incelenmesi
Investigation of the effects of social exclusion and inclusion on mating processes from the evolutionary perspective
Yazar: ÇAĞLAR SOLAK
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM MERT TEKÖZEL
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Eşleşme = Coupling ; Sosyal dışlanma = Social exclusion ; Sosyal ilişkiler = Social relations ; Sosyal psikoloji = Social psychology

Özet:
Bu çalışmada, sosyal dışlanmaya hedef olmuş kişilerin gözlemciler tarafından eşleşme bağlamlarında nasıl algılandıkları evrimsel açıdan incelenmektedir. Gruplara ve ilişkilere kabul edilmek, sosyal formda yaşayan diğer pek çok tür gibi insan için de temel bir motivasyon ve ihtiyaçtır (Baumeister ve Leary, 1995). Bu nedenle sosyal dışlanma bireylerin üzerinde bir dizi davranışsal, duygusal, bilişsel ve fizyolojik etkiye yol açmaktadır (Williams, 2007). Öte yandan dışlanan kişilerin diğerleri tarafından nasıl algılandığı da inceleme konusu olmuştur. Bununla birlikte sosyal dışlanmanın eşleşme süreçleriyle ilişkisini ele alan araştırmaların sayısı oldukça azdır. Dışlanan kişilerin eşleşme bağlamında nasıl algılandığıyla ilgili ise hiçbir çalışmaya rastlanmamıştır.
Çalışmamızın birinci deneyinde katılımcılara, önceden kaydedilmiş bir sanal top oyunu videosu izletilmiş ve ardından hedef oyuncuyu kısa ve uzun süreli eşleşmeler için kabul etme olasılıklarını değerlendirmeleri istenmiştir. Katılımcıların bir kısmının izlediği videoda hedef kişi oyundan dışlanırken, diğer kısmının izlediği videoda dışlama yoktur. Sonuçlara bakıldığında, beklendiği gibi erkeklerin kısa süreli eşleşmeler için kadınlardan çok daha kabul edici oldukları görülmüştür. Bu bağlamda hedef kişinin sosyal statüsünün herhangi bir etkisine iki cinsiyet için de rastlanmamıştır. Uzun süreli eşleşme bağlamında ise erkeklerin dışlanan kadınları dışlanmayanlara göre daha çok tercih ettikleri gözlenmiş, kadınların uzun süreli eş tercihlerinde sosyal statüye bağlı bir değişim tespit edilmemiştir.
Birinci deneyin bulgularının kaynağını araştırmak üzere gerçekleştirilen ikinci deneyde katılımcılara bir kez daha, deneysel koşula göre dışlama içeren ve içermeyen sanal top oyunu izletilmiş, ardından hedef oyuncuyla bağlılık taşıyan, uzun süreli bir ilişki içerisinde olduklarını hayal etmeleri istenmiştir. Son olarak katılımcılar hedef kişinin, yani romantik partnerlerinin gelecekteki cinsel sadakatsizlik olasılığını tahmin etmişlerdir. Sonuçlara göre, cinsiyetten bağımsız olarak dışlanan kişilerin sadakatsizlik olasılığı dışlanmayanlara göre daha düşük değerlendirilmiştir. Araştırmanın bulguları erkeklerin uzun süreli eşleşme stratejilerinin önemli bir belirleyicisi olan babalık şüphesi çerçevesinde tartışılmıştır.

Abstract:
This study aimed to explore that how socially excluded people were perceived by others in the context of mating from an evolutionary approach. Because of accepting to groups and relationships is a basic motivation and need for human beings like other species living in social forms (Baumeister ve Leary, 1995), social exclusion leads to various behavioral, emotional, cognitive and physiological effects on individuals (Williams, 2007). On the other hand, perceptions of people toward others could be affected by whether they were excluded from groups or not. Interestingly, there is no such a study in the literature which investigates that how socially excluded people are perceived by observers in the context of mating.
In the first experiment, participants observed one of the two versions of a three player ball-tossing game (Cyberball) which was played and videotaped previously. The target player was excluded from the game in one condition, and included in the other condition. After observing one of the Cyberball games (target person was included vs. excluded), all participants were presented the target person?s facial photograph. At this stage, in fact, all participants watched the same average looking opposite-sex facial photograph and were asked to indicate their long-term and short-term mating possibility with this person. Results showed that male participants indicated greater possibility of mating with socially excluded players than included ones only for the long-term mating context. There was no difference for the short-term mating context and there was no difference for female participants? preferences.
In the second experiment, which was conducted for the purpose of further understanding the findings of the first experiment, one of the two Cyberball games has been observed by participants once again and they have been asked to dream of being in a commitment long-term relationship with the target player. After that, participants were asked to estimate the future sexual infidelity of the target player (their romantic partner). Results indicated that the perceived possibility of infidelity of the socially excluded target was lower than the included one.