Türkiye'de hanehalklarının bölgelere göre yoksulluk düzeyini etkileyen faktörlerin sıralı modellerle incelenmesi
Investigation on the factors impacting the rate of poverty among Turkish households by region using ordered models
Yazar: ŞEYDA ÜNVER
Danışman: PROF. DR. ÖMER ALKAN ; DOÇ. DR. ALİ KEMAL ÇELİK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; İstatistik = Statistics
Dizin: Hanehalkı = Household ; Sıralı tercih modelleri = Ordered choice models ; Yoksulluk = Poverty ; İstatistik = Statistics ; İstatistiksel analiz = Statistical analysis

Özet:
Yoksulluk insan yaşamındaki en temel seçim ve fırsatlardan (uzun, sağlıklı ve yaratıcı bir yaşam ve uygun standartta bir yaşam, özgürlük, itibar, özsaygı) yoksun kalmaktır. Giderek yaygınlaşan yoksulluk süreci, tüm dünya ülkeleri için bir tehdit haline gelmiştir ve önlenmesi ya da yok edilmesi gereken birinci sorun olmuştur. Bu çalışmanın amacı Türkiye'de hanehalklarının bölgelere göre yoksulluk düzeyini etkileyen faktörleri sıralı regresyon modelleriyle araştırmaktır. Bu amaçla çalışmada, 2014-2019 yıllarına ait Türkiye İstatistik Kurumu Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması mikro veri setleri kullanılmıştır. Çalışmada hanehalklarının bölgelere göre yoksulluk düzeyini etkileyen faktörleri belirlemek için batı, orta ve doğu bölgeleri ayrı ayrı analizlere tabi tutulmuştur. Bu çalışmanın sonuçlarına göre; yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, medeni durum , hanedeki eşdeğer fert sayısı, hanede 5 yaş ve altı birey varlığı, hanede 65 yaş ve üstü birey varlığı, çalışma durumu, çocuk kombinasyonu, hanedeki çalışan birey sayısı, finansal sıkıntı, nakdi veya ayni çocuk yardımı alma durumu, gayrimenkul (kira) veya menkul kıymet gelirinin varlığı, oturulan konut sahipliği,  kronik hastalık, sağlık durumu   ve yıl değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir.

Abstract:
Poverty is the deprivation of basic life choices and opportunities (a long, healthy and creative life, a life under suitable circumstances, freedom, dignity, and self-respect). The increasingly common process of poverty has become a threat for all countries as well as the first issue that requires prevention and eradication. The aim of this study is to research the factors that impact the rate of poverty in Turkish Households by utilizing a ordered  regression model. To this end, the study uses the micro data sets spanning years 2014-2019 within the Turkish Statistical Institute's Investigation on Income and Living Conditions. In order to determine the factors affecting the rate of poverty among the households in question by region, the western, central, and eastern regions each underwent research seperately. Based on the findings of the data, statistically significant relationships between the variables; age, gender, levels of education, marital status, the number of equivalent individuals within the household, the existence of individuals under the age of 5 within the household, the existence of individuals over the age of 65 within the household, working status, the combination of children, the number of working individuals within the household, financial difficulty, whether or not the household receives child benefits in cash or in kind, the existence of income generated through real estate (rent) or securities, residential home ownership, chronic illneses, and the year of data collection were spotted.