Kırgızistan-Tacikistan sınır sorunları
Kyrgyzstan-Tajikistan border issues
Yazar: CANILAY MARKİSOVA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MURAT BÜRKAN SERBEST
Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Kırgızistan-Tacikistan sınır sorunları, Sovyetler Birliği'nin idari-bölgesel bölümlenmesinin bir parçası olarak 1924'te ilan edilen ulus devlet sınırların belirleme sürecine dayanmaktaydı. Sovyet döneminde etnik temelinde cumhuriyetlerin, özerk cumhuriyetlerin ve bölgelerin sınırların belirleme politikası, Kırgızistan ve Tacikistan başta olmak üzere, günümüzdeki tüm Orta Asya devletlerinin sınır ilişkilerini etkilemiştir. Tamamlanmamış sınırlandırma ve işaretlendirme süreci, anklav/eksklavların mevcudiyeti, sınırlandırma haritalarının farklılığı gibi faktörler Kırgızistan ile Tacikistan arasında sınır sorunlarının çözümlenmesini zorlaştırmaktadır. Bunun dışında, tartışmalı sınır konusunda devletlerin çözümsel yaklaşımı ve siyasi iradesi önemli rol oynayacağı görülmüştür.  
Kırgızistan ve Tacikistan arasındaki ilişkilerin şekillendirilmesinde sınır sorunları önemli rol oynamaktadır. Devletlerarası sınır sorunları tarihsel, hukuki, ekonomik, politik ve stratejik yönlerini içermektedir. Ayrıca, sınır sorunları, ülkelerin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü tehlike altında tutması, Kırgızistan ve Tacikistan ilişkilerine sınır sorunları merceğinden bakılması önemlidir. Kırgızistan ve Tacikistan, Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla sınır sorunları konusunda tek taraflı görüş benimsemeleri söz konusu olmuştur. Ülkelerin uzlaşma yollarını izlemeleri yerine toprak ve su kaynaklarını ve ulaşım yollarını baskı aracı olarak kullanmaları, sınır sorunlarının sonlandırılmasını geciktirmektedir. Günümüzde, Orta Asya bölgesinin entegrasyonunu ve bölgesel işbirliğini engelleyen faktörlerden biri Kırgızistan-Tacikistan sınır sorunlarıdır.  
Bu çalışma, günümüzdeki Kırgızistan-Tacikistan sınır sorunlarının ortaya çıkmasına neden olan temel sebeplerin neler olduğunu ve uzun zamandır süregelen sınır sorunlarının çözümlenmesini hangi faktörlerin etkilediği sorularını cevaplamayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda, Kırgızistan-Tacikistan sınır sorunlarının incelenmesi için Sovyetler Birliği döneminde oluşturulan Kırgız ve Tacik Sovyet Sosyalist Cumhuriyetlerinin arasında idari sınırların belirlenmesinin tarihsel arka planı ele alınmaktadır. Ardından, Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla idari sınırların devlet sınırlarına dönüşmesi ile bağımsızlık kazanan Kırgızistan ve Tacikistan ülkeleri arasında sınır sorunlarının çözümlenmesini zorlaştıran etkenlerin değerlendirilmesi yapılmaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Kırgızistan, Tacikistan, Sınır Sorunları, Sovyetler Birliği, Sınırlandırma, İşaretlendirme.

Abstract:
The Kyrgyzstan-Tajikistan border issues were based on the nation-state border demarcation process declared in 1924 as part of the administrative-territorial division of the Soviet Union. The policy of determining the borders of republics, autonomous republics and regions on the basis of ethnicity during the Soviet period affected the border relations of all present-day Central Asian states, especially Kyrgyzstan and Tajikistan. Factors such as the incomplete delimitation and demarcation process, the emergence of enclaves/exclaves, and the diversity of delimitation maps making difficult to resolve border issues between Kyrgyzstan and Tajikistan. Apart from this, it has been seen that the states' solution-oriented approach and political will play the main role in the disputed border. 
Border issues play a crucial role in shaping the relations between Kyrgyzstan and Tajikistan. Interstate border issues include historical, legal, economic, political, and strategic aspects. In addition, it is important that border problems threaten the sovereignty and territorial integrity of countries, and that the relations between Kyrgyzstan and Tajikistan are viewed through the prospect of border problems. With the collapse of the Soviet Union, Kyrgyzstan and Tajikistan adopted a unilateral view on border issues. The fact that countries use land and water resources and transportation routes as pressure tools instead of following reconciliation ways delays the end of border problems. Today, one of the factors hindering the integration and regional cooperation of the Central Asian region is the Kyrgyzstan-Tajikistan border issue. 
This study aims to answer the questions of the main reasons that led to today's Kyrgyzstan-Tajikistan border issues and what factors affect the resolution of long-standing border problems. In this context, the historical basis of defining the administrative borders between the Kyrgyz and Tajik Soviet Socialist Republics, established during the Soviet Union, will be discussed in order to study the border problems of Kyrgyzstan-Tajikistan. After that, factors that complicate the resolution of border issues between Kyrgyzstan and Tajikistan, which gained independence with the disintegration of the USSR and the transformation of administrative borders into state borders, were considered. 
Keywords: Kyrgyzstan, Tajikistan, Border Issues, Soviet Union, Demarcation, Marking.