Akdeniz diyetine uyum ile bağırsak sağlığı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between compliance with the mediterranean diet and intestinal health
Yazar: EMİNE ELİF ÇETİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZAN TOKATLI DEMİROK
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışma, bağırsak sağlığı ile Akdeniz Diyetine uyumun değerlendirilmesi
amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Beslenme ve
Diyetetik bölümünde 2023-2024 eğitim öğretim yılı güz döneminde kayıtlı, katılma
kriterlerini karşılayan gönüllü toplam 250 öğrenci dahil edilmiştir. Çalışmaya katılan
öğrencilere uygulanan anket formunda katılımcılara ait beslenme alışkanlıkları,
fiziksel aktivite durumları, genel bilgileri ve besin tüketim sıklıkları sorgulanmıştır.
Öğrencilerin bağırsak sağlığını değerlendirebilmek için Bristol Dışkı skalası,
Akdeniz Diyetine uyumunu değerlendirebilmek için Akdeniz Diyet Kalite İndeksi
(KIDMED) kullanılmıştır. Çalışmaya katılan öğrencilerin yaş ortalaması 21,38 3,22
yıl, BKİ ortalaması 21,56 3,23 kg/m² olarak saptanmıştır. Öğrencilerin KIDMED
puan ortalaması 4,55±2,48 olarak bulunmuştur. Düzenli olarak fiziksel aktivite
yapan öğrencilerin KIDMED toplam puanlarının, düzenli olarak fiziksel aktivite
yapmayan öğrencilere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu tespit
edilmiştir (p<0,01). Ana öğün tüketimini atlamayan öğrencilerin KIDMED toplam
puanlarının, ana öğün tüketimini atlayan öğrencilerden anlamlı düzeyde yüksek
olduğu bulunmuştur (p<0,001). Çalışmaya katılan öğrencilerin yaşları ile KIDMED
toplam puanları arasında pozitif çok zayıf ilişki saptanmıştır (s=0,156; p<0,05).
Çalışmaya katılan öğrencilerin %19,6'sının hızlı kolonik geçiş, %65,6'sının normal
kolonik geçiş ve %14,8'inin yavaş kolonik geçiş hızına sahip olduğu saptanmıştır.
Öğrencilerin KIDMED toplam puanları ile Bristol skorları arasında istatistiksel
olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Çalışmamızda öğrencilerin
çoğunluğunun Akdeniz diyetine orta uyum gösterdiği ve normal kolonik geçiş hızına
sahip olduğu saptanmıştır. Akdeniz diyetinin bağırsak sağlığı üzerindeki etkisinin
gösterildiği farklı popülasyonlarda yapılacak daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: Akdeniz diyeti, Sağlıklı Beslenme, Bağırsak Sağlığı, Bristol
Dışkı Skalası

Abstract:
This study was conducted to evaluate the
relationship between compliance with the Mediterranean Diet and intestinal health. A
total of 250 volunteer students who met the participation criteria and were enrolled in
the fall semester of the 2023-2024 academic year at the Department of Nutrition and
Dietetics at Tekirdağ Namık Kemal University were included in the study. In the
survey form applied to the students participating in the study, general information
about the participants, nutritional habits, physical activity status, and food
consumption frequencies were questioned. Bristol Stool Scale was used to evaluate
the intestinal health of the students, and the Mediterranean Diet Quality Index
(KIDMED) was used to evaluate their compliance with the Mediterranean Diet. The
average age of the students participating in the study was found to be 21.38±3.22
years, and the average BMI was 21.56±3.23 kg/m². The students; average KIDMED
score was found to be 4.55±2.48. It was determined that the KIDMED total scores of
students who regularly engage in physical activity are statistically significantly
higher than those of students who do not regularly engage in physical activity
(p<0,01). It was found that the total KIDMED scores of students who did not skip
main meals were significantly higher than those of students who skipped main meals
(p<0,001). A weak positive relationship was found between the ages of the students
participating in the study and their total KIDMED scores (s=0,156; p<0,05). It was
determined that 19,6% of the students participating in the study had fast colonic
transit, 65,6% had normal colonic transit and 14.8% had slow colonic transit. There
was no statistically significant difference between the students; KIDMED total scores
and Bristol scores (p>0,05). In our study, it was determined that the majority of the
students showed moderate compliance with the Mediterranean diet and had a normal
colonic transit rate. There is a need for more studies to be conducted in different
populations showing the effect of the Mediterranean diet on intestinal health.
Keywords: Mediterranean Diet, Healthy Eating, Intestinal Health, Bristol Stool
Scale