Evli bireylerde bağlanma biçimleri, ilişkilere dair bilişsel çarpıtmalar ve evlilik uyumu ilişkisinin incelenmesi
Correlation of attachment styles interpersonal cognitive distoptions and marital adjustment on married i̇ndividuals
Yazar: TEKİN YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. NURSEL TELMAN
İstanbul Bilim Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Bilişsel çarpıtma = Cognitive distortion ; Bilişsel çarpıtma = Cognitive distortion ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage ; Evlilik ilişkisi = Marital relationship ; Evlilik uyumu = Marital adjustment

Özet:
Bu çalışmada evli çiftlerde ilişkilere ilişkin bilişsel çarpıtmalar, bağlanma biçimleri ve bazı demografik değişkenler ile evlilik uyumunu açıklayabilmeyi amaçlanmaktadır.
Çalışmada katılımcı grubunu İstanbul'da yaşayan evli 138 kadın ve 67 erkek toplam 205 kişi oluşturmuştur. Katılımcılara bağlanma biçimlerini ölçmek üzere Yakın İlişkilerde Yaşantılar Ölçeği II, bilişsel çarpıtmalarını belirlemek için İlişkilerde Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği, evlilik uyumunu öğrenmek üzere Evlilik Uyum Ölçeği, demografik bilgilerini öğrenmek üzere de kişisel bilgi formu verilmiştir. Araştırmanın analizinde iki bağımsız grup arasında niceliksel sürekli verilerin karşılaştırılmasında t-testi, ikiden fazla bağımsız grup arasında niceliksel sürekli verilerin karşılaştırılmasında Tek yönlü (One way) Anova testi kullanılmıştır. Anova testi sonrasında farklılıkları belirlemek üzere tamamlayıcı post-hoc analizi olarak Scheffe testi kullanılmıştır. Araştırmanın sürekli değişkenleri arasında pearson korelasyon ve regresyon analizi uygulanmıştır.
Yapılan analizlere göre, bağlanmaya ilişkin kaygı ve kaçınma ile evlilik uyumu açısından farklılaştıkları; evlilik uyumu yüksek bireylerin daha düşük bağlanmaya ilişkin kaçınma ve kaygı puanları elde ettiği bulunmuştur. Evli bireylerden oluşan katılımcıların bilişsel çarpıtma alt boyutlarından yakınlıktan kaçınma arttıkça evlilik uyumlarında azalma görülmektedir.
Yaş, evlilik süresi ve çocuk sahibi olmanın evlilik uyumunu etkilediği, cinsiyetin ise evlilik uyumunun anlamlı yordayıcısı olmadığı gözlenmiştir.


Anahtar Kelimeler: Bağlanma biçimleri, ilişkiye dair bilişsel çarpıtmalar, evlilik uyum

Abstract:
This study aims to explain marital adjustment for married couples with cognitive distortions, attachment styles and some demographic variables related to relationships. The study's work group consists of married 138 women and 67 men, total 205 people living in Istanbul. Participants were given, Experience Scale II at Close Relationships to measure attachment styles, Cognitive Distortions Scale at Relationships to determine cognitive distortions, Marital Adjustment Scale to learn marital adjustment and personal information form to learn demographic information. In research analysis, t-test was used to compare quantitative continuous data between two independent groups and One way Anova test was used to compare quantitative continuous data between more than two independent groups. The Scheffe test was used as a complementary post-hoc analysis to determine the differences after the Anova test. Pearson correlation and regression analysis were applied between the continuous variables of the research.

As a result of the analyses made, it is found that participants who evaluated their marriages as compatible or incompatible, differed in terms of marital adjustment and anxiety and avoidance of attachment; compatible gained higher marital adjustment and lower attachment avoidance and anxiety scores. A decrease in marital adjustment is seen among participants consisting of married individuals as avoidance of intimacy, one of the cognitive distortion sub-dimensions, increases. It was observed that age, duration of marriage and having a child affect marital adjustment; while gender is not a significant predictor.

Key Words: Attachment Styles, Interpersonal Cognitive Distortions, Marital Adjustment