Bazı fluoren tiyazol türevlerinin antikanser etkilerinin araştırılması
Investigation of anticancer derivatives of some fluorene thiazole derivatives
Yazar: AYDAN HUSEYNLI
Danışman: PROF. DR. GÜLŞEN AKALIN ÇİFTÇİ
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Kanser, hücrelerde oluşan moleküler mekanizma bozuklukları sebebiyle meydana
gelir. Bu nedenle kanser çalışmalarında hücreler yıllardır moleküler düzeyde
çalışılmaktadır. Örneğin, sinyal iletim yolaklarında, apoptoz ve hücre döngüstünde yer
alan proteinler ve bunların görevleri, hücrelerin kontrolsüz bir şekilde işleyen
mekanizmaları incelenirken aydınlanımıştır. Küresel olarak, akciğer kanseri erkeklerde
en yaygın kanser ve kansere bağlı ölümlerin önde gelen nedenlerindendir. Meme ve
kolorektal kanserlerden sonra üçüncü en yaygın kanser tipidir. Kadınlarda ise kanser
ölümlerinin (meme kanserinden sonra) ikinci önde gelen nedenidir.
Antikanser, antialerjik, anti-enflamatuar, antibakteriyel, antihipertansif,
antimalaryal, antipsikotik, diüretik, antifungal, hipnotik, nöroprotektif ve antioksidan
nitelikler daha önce tiyazol içeren bileşikler için gösterilmiştir. Beş üyeli heterosiklik
organik molekül 1,3-tiyazol bir azot, bir sülfür ve üç karbon atomundan oluşur.
Tiyazollerin antiviral ve antikanser özelliklere sahip olduğu gösterilmiştir. Hem deniz
hem de mikrobiyolojik kaynaklardan elde edilirler. Bir östrojen reseptör ligandı olarak
bilinmesinin yanı sıra, tiyazolün özel bir tür adenozin reseptör antagonisti olduğu da
düşünülmektedir.
Bu tez çalışmamızda, kanser tedavisinde, sağlıklı hücrelere zarar vermeden veya
en az zararla tedavinin mümkün olabilmesi için, ilk defa sentezlenen fluoren tiyazol
türevi bileşenlerin A549 insan akciğer adenokarsinomu hücreleri üzerindeki sitotoksik
ve apoptotik etkilerinin, gen ekspresyonlarının in vitro olarak araştırılması hedeflendi.

Abstract:
Cancer arises from abnormalities within cellular molecular processes. For this
reason, cells have been studied at the molecular level in cancer research for many years.
For example, proteins involved in signaling pathways, apoptosis, and the cell cycle and
their roles have been elucidated by studying the mechanisms by which cells function
uncontrollably. Globally, lung cancer is the most common cancer in men and the leading
cause of cancer-related deaths. It is the third most common cancer after breast and
colorectal cancer. In women, it is the second leading cause of cancer deaths (after breast
cancer).
Anticancer, antiallergic, anti-inflammatory, antibacterial, antihypertensive,
antimalarial, antipsychotic, diuretic, antifungal, hypnotic, neuroprotective, and
antioxidant properties have been previously demonstrated for thiazole-containing
compounds. The five-membered heterocyclic organic molecule 1,3-thiazole consists of
one nitrogen, one sulfur, and three carbon atoms. Thiazoles have been shown to have
antiviral and anticancer properties. They are derived from both marine and
microbiological sources. Besides being known as an estrogen receptor ligand, thiazole
is also considered a special adenosine receptor antagonist.
In this thesis, we aimed to investigate the cytotoxic and apoptotic effects and gene
expressions of fluorene thiazole derivative compounds synthesized for the first time on
A549 human lung adenocarcinoma cells in vitro to be able to treat cancer without
damaging healthy cells or with minimal damage.