Endüstri 4.0 ile değişen iş ve çalışma modelleri
Changing work and working models with industry 4.0
Yazar: SERKAN SARIOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ASLAN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Bu tezin amacı, geçmiş sanayi devrimleri ile dördüncü sanayi devriminin emeğin vasıf görünümlerindeki değişim üzerindeki etkilerini anlatmaya çalışmaktadır. Birinci Sanayi Devrimi ile başlayan mekanik üretim anlayışı, takip eden sanayi devrimleri bağlamında incelendiğinde, işçi-makine iş birliğini daha uyumlu hale getirmektedir. İkinci ve üçüncü sanayi devrimleri, üretimdeki otomasyon ve bilgi işlem gelişmeleri bağlamında, emeğin niteliğini tek düzen bir karaktere dönüştürmüştür. Dördüncü Sanayi Devrimi ise emeğin niteliğinde yaşanan değişimleri kaçınılmaz kılmakla birlikte köklü değişiklikleri de beraberinde getirmektedir. Aslında bu yeni durum sürekli dönüşüm halinde bulunan bir yapıyı egemen kılmakta ve oldukça dinamik bir alanı temsil etmektedir. Bu bağlamda geleneksel üretim ve çalışma biçimleri yeni süreçlere uyum sağlamaya çalışmaktadır. Yeni teknolojilerin ve otomasyon süreçlerinin son yıllarda hâkim konuma gelmesine bağlı olarak dijital emeği yönetebilen nitelikli işgücünün önemi ve bu işgücüne duyulan ihtiyaç daha fazla artmıştır. Teknolojik gelişmelere bağlı olarak yaşanan değişimler, işgücünün niteliğinde bir dönüşümü mecbur kılmakla birlikte, geleneksel işgücü formlarının etki alanını daraltmaktadır. Özellikle dijitalleşme, yapay zekâ, nesnelerin interneti, robotik vb. olgulara dayalı olarak geçerli olmaya başlayan yeni nesil işgücü, beyaz/mavi yaka işgücü sınıflandırmalarını dönüştürmekte ve bu bağlamda işgücünün yapısının yeniden sorgulanmasına neden olmaktadır. Dördüncü Sanayi Devrimi ile yaşanan dönüşüm, yeni ekonomik modelleri ve çalışma şekillerini beraberinde getirmektedir. Yaşanan dönüşüme bağlı olarak gelişen ve değişen koşullar altında işgücü piyasası oldukça kritik bir mesele olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu doğrultuda emeğin yeniden vasıf kazanma ve dördüncü sanayi devrimi koşulları ile uyumlu hale getirilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla emeğin çağın gereklerine uygun olarak bir dönüşüme tâbi tutulması ve bu bağlamda kabuk değiştirmesi kaçınılmazdır. Bu kabuk değiştirme sürecinin mümkün olduğu kadar sancısız ve efektif olabilmesi için alt yapı ve üst yapı arasındaki koordinasyonun sağlanması kritiktir. Özellikle bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik alanlarına yönelik eğitim programlarına ağırlık verilmesi oryantasyon, kurum içi ve bireysel gelişim yöntemlerinin öne çıkarılması gerekmektedir. İlerleyen teknoloji ve dijitalleşen dünyada, eğitim kurumlarının eğitim ve öğretim içeriklerini güncel Endüstri 4.0 bileşenleri temelinde de kurgulaması, geleceğe dönük dijital temelli öngörü ve etkenlerin ele alındığı kurumsal ağların oluşturulmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Uluslararası standartlara uygun olarak işgücüne yönelik düzenlemelerin takip edilmesi ve bu anlamda işgücü piyasalarının sanayi, bilişim, hizmet, tarım ve hayvancılık gibi çeşitli sektörlere göre tematik olarak planlanması oldukça kritik öneme sahiptir. Diğer taraftan geçmiş sanayi devrimlerinin etkisiyle sürdürülen üretim formlarının geleneksel uzantıları, gelişen ve değişen üretim modellerine entegre edilmesi her alanda destek görmelidir. Endüstri 4.0'ın üretim ve hizmet sektörlerinin tamamı ile etkileşimde olduğu, emeğin nitelik ve vasıf yönünden zenginleştirilmesi gerekliliği kaçınılmazdır.
Anahtar Kelimeler: Endüstri 4.0, Teknolojik Gelişim, Emek, Sanayi Devrimleri, Dijitalleşme

Abstract:
The aim of this thesis is to reveal how the fourth industrial revolution, along with the previous industrial revolutions, affected the change in the skill appearance of labor. Production and service sectors; It actively uses current Industry 4.0 basic components such as the Internet of Things, Big Data, Artificial Intelligence and Robotics. The concept of mechanical production, which started with the First Industrial Revolution, makes the worker-machine association more harmonious compared to the industrial revolutions that followed the concept of labor value. The Second Industrial Revolution and the Third Industrial Revolution transformed the quality of labor into an appearance characterized by uniformity, depending on automation and information technology developments in production. The Fourth Industrial Revolution makes the changes in the nature of labor inevitable and brings about radical changes. In fact, this new situation dominates a structure that is in constant transformation and represents a very dynamic area. In this context, traditional production and working styles are trying to adapt to new processes. As new technologies and automation processes have become dominant in recent years, the importance of a qualified workforce that can manage digital labor and the need for this workforce have increased. Developments due to technological developments make a transformation in the quality of the workforce necessary and even mandatory, and also narrow the sphere of influence of traditional forms of the workforce. Especially digitalization, artificial intelligence, internet of things, robotics, etc. The new generation workforce, which has become valid based on facts, transforms the white/blue collar workforce classifications and, in this sense, causes the structure of the workforce to be re-questioned. The transformation experienced with the fourth industrial revolution brings with it new economic models and ways of working. The existence of labor in the labor market and preserving its value under developing and changing conditions due to the transformation is a very critical issue. It is clear that labor markets have undergone a change as an extension of the technological trends experienced under today's conditions and this change has a dynamic appearance. Depending on this situation, labor needs to be reskilled and harmonized with the conditions of the Fourth Industrial Revolution. Therefore, it is inevitable for labor to be transformed in accordance with the requirements of the age and to change its shell in this sense. In order for this skin change process to be as painless and effective as possible, it is critical to ensure coordination between the infrastructure and superstructure. Particular emphasis should be placed on education programs in the fields of science, technology, engineering and mathematics (STEM), and orientation, in-house and individual development methods should be highlighted. In the advancing technology and digitalizing world, there is a need for educational institutions to build their education and training contents on the basis of current Industry 4.0 components, and to create corporate networks that address digital-based predictions and factors for the future. It is of critical importance to follow labor regulations in accordance with international standards and to plan labor markets thematically according to various sectors such as industry, informatics, service, agriculture and livestock. On the other hand, the integration of traditional outputs of production forms, which are an extension of past industrial revolutions, into developing and changing new production models should be encouraged. It has been determined that Industry 4.0 interacts with all production and service sectors and that labor needs to be enriched in terms of quality and qualifications. State concepts that can adapt to the new order will be followed at reasonable wage levels.
Key Words: Industry 4.0, Technological Development, Labor, Industrial Revolutions, Digitalization