Sinemada anlatı ve anlatıya dahil olma
Narrative in cinema and narrative engagement
Yazar: İSMAİL EROL
Danışman: PROF. DR. NAZIM ANKARALIGİL
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Medya Ve İletişim Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Akış = Flow ; Anlatı = Narrative ; Sinema = Cinema ; Zihinsel modeller = Mental models

Özet:
Anlatılar, insanlığın ilk yıllarından beri var olmuş ve insanların bağlantı kurması, kültürlerin aktarılması, deneyim ve fikir paylaşımı gibi birçok farklı şekilde etkili olmuştur. Gelişen teknolojiyle birlikte anlatılar kendilerine yeni anlatım araçları bulmuş ve günümüze kadar popülerliğini koruyarak devam edegelmiştir. Sinema anlatısının da görece çok daha yeni bir anlatım aracı olmasına rağmen sahip olduğu çeşitli ögelerin yardımıyla çok kısa bir süre içerisinde popüler bir anlatı aracı haline geldiği söylenebilir.
Bu tez kapsamında önce anlatılar ele alınmış ardından sinema anlatısı ve sinemanın anlatı yapıları derinlemesine incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmalar anlatının kendisiyle sınırlı kalmamış, anlatıların nasıl anlaşıldığı, ne gibi etki ve sonuçlarının olduğu gibi çeşitli psikolojik süreçler de çalışma konusu yapılmıştır. Tez kapsamında anlatıya dahil olma, zihinsel modeller perspektifinden ele alınmış, farklı yaklaşımlarla birlikte anlatıya dahil olmanın neden ve sonuçlarına yer verilmiştir.
Bir insanın herhangi bir anlatıya dahil olmasının en önemli ön koşulu olarak anlatıya dikkat etmek gösterilmektedir. Bu bağlamda, günümüzde gençlerin akıllı telefon ve sosyal medya kullanımının da artması nedeniyle odaklanma ve dikkat sürelerinin kısa olmasının, süre olarak nispeten uzun olduğu varsayılabilecek sinema anlatısına dahil olmalarını engelleyip engellemeyeceği sorusu ön plana çıkmaktadır. Söz konusu bu soruya ve geliştirilen diğer hipotezlere cevap bulmak amacıyla gerçekleştirilen bu tez çalışması, Türkiye'de üniversite öğrencisi gençlerin bir sinema anlatısına ne kadar ve hangi boyutlarda dahil olduğunu ölçmeye yöneliktir. 
Araştırma kapsamında yüz yetmiş bir üniversite öğrencisi katılımcıya Babam ve Oğlum adlı film izletilmiş ve Anlatıya Dahil Olma Ölçeği uygulanmıştır. Ayrıca, ölçeğin alt boyutları olan dikkat-odaklanma, duygusal dahil olma ve anlatı anlayışı ile hem gençlerin bu alt boyutlara dahil olma durumlarının ölçülmesi hem de gençler arasında farklı yaş ve cinsiyetten kişilerin bu alt boyutlarda gösterdikleri farklılıkların ortaya konulması hedeflenmiştir.

Abstract:
Narratives have existed since the early years of humanity and have been influential in many different ways, such as connecting people, transferring cultures, and sharing experiences and ideas. The narratives have found new means of expression and have continued to maintain their popularity until today with the developing technology. Although cinema narrative is a relatively new narrative tool, we can say that it has become a popular narrative tool in a very short time with the help of various elements it has.
First of all narratives were discussed, then cinema narrative and narrative structures of cinema were tried to be examined in depth within the scope of this thesis. The studies were not limited to the narrative itself, various psychological processes such as how the narratives were understood, what kind of effects and results were also studied. Narrative engagement is discussed from the perspective of mental models and the causes and consequences of narrative engagement with different approaches are examined within the scope of the thesis.
Paying attention to the narrative is shown as the most important prerequisite for a person to be engaged in any narrative. In this context, the question of whether young people's short focus and attention spans will prevent them from being engaged in the cinema narrative, which can be assumed to be relatively long in duration, due to the increasing use of smartphones and social media by young people. This thesis was carried out in order to find answers to this question and other hypotheses developed, aims to measure how much and to what extent university students in Turkey are engaged in a cinema narrative.
One hundred and seventy one university students watched the movie "My Father and My Son" and then the Narrative Engagement Scale was administered to them within the research. 
In addition, it was aimed to measure the engagement of young people in the dimensions of the scale attention-focus, emotional engagament and narrative understanding and also to reveal the differences between young people of different ages and genders in sub-dimensions.