İmmunglobulin a nefropatili hastalarda renal prognozu öngörmede inflamasyon belirteçlerinin rolü
The role of inflammatory markers in predicting renal prognosis in patients with immunoglobulin a nephropathy
Yazar: EMRULLAH TAŞDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ARZU ÖZDEMİR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nefroloji = Nephrology

Özet:
Giriş ve Amaç: İmmunglobulin A nefropatisi (İgAN) dünyada en sık görülen primer glomerülonefrit olup kronik böbrek hastalığının önde gelen sebeplerindendir. İgAN için tahmini glomerüler filtrasyon hızı (tGFH) dışında onaylanmış prognostik serum biyobelirteci henüz yoktur. Son zamanlarda kan sayımı parametrelerinden elde edilen nötrofil lenfosit oranı (NLO), trombosit lenfosit oranı (TLO), sistemik immun inflamasyon indeksi (Sİİ) ve pan-immun inflamasyon değeri (PİİD), hemoglobin, albumin, lenfosit, trombosit (HALP) skoru kullanımı ve raporlanması giderek artan, ucuz ve kolay erişilebilir inflamatuar belirteçlerdir. Çalışmamızda İgAN tanılı hastalarda inflamatuar belirteçlerin prognostik önemini değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışma SBÜ Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniğinde 2010-2024 yılları arasında renal biyopsi ile İgAN tanısı alan 131 hasta ile retrospektif olarak yapıldı. Hastaların demografik özellikleri, laboratuvar değerleri, böbrek biyopsi bulguları, uygulanan tedaviler, son vizitteki tGFH, kreatinin, tam idrar tahlili ve proteinüri düzeyleri incelendi. Hastaların son vizitindeki tGFH değerinin tanı anındaki tGFH düzeylerine kıyasla %50 veya daha fazla azalması veya hastalarda son dönem böbrek yetmezliği gelişmesi kötü prognoz olarak kabul edildi. Hastaların tanı anındaki NLO, TLO, Sİİ, PİİD ve HALP skoru hesaplanarak kaydedildi. Bu parametrelerin renal prognoz ile ilişkisi istatistiksel olarak değerlendirildi. 
Bulgular: 39 (3-158) ay izlem sonrasında 43 hastanın (%32.83) kötü prognoz, 88 hastanın (%67.17) ise iyi prognozla seyrettiği saptandı. Gruplar arasında hemogram parametreleri ve inflamasyon belirteçleri karşılaştırıldığında lökosit, nötrofil, trombosit, monosit, lenfosit sayısı, TLO, Sİİ ve PİİD değerlerinde anlamlı fark saptanmazken kötü prognoz grubunda hemoglobin düzeyi ve HALP skoru anlamlı olarak daha düşük (sırasıyla, p<0.001, p=0.002) ve NLO anlamlı olarak daha yüksek saptandı (p=0.026). ROC analizinde NLO ve HALP skorunun kötü renal prognozu öngörmede anlamlı tanısal değeri olduğu görüldü (sırasıyla, AUC:0.620, p=0.026; AUC:0.671, p=0.002). Sİİ ve PİİD ile renal prognoz arasında istatistiksel anlamlılık görülmedi (sırasıyla, p=0.249 ve p=0.367). NLO için cut-off değeri 1.97 ve HALP skoru için 44.1 saptandı. Her iki parametre için cut-off altındaki ve üstündeki hastalar sağ kalım analizi ile değerlendirildiğinde istatistiki olarak anlamlı bir fark saptandı (sırasıyla p=0.002 ve p=0.001) NLO >1.97 olan grupta tübüler atrofi/interstisyel fibröz şiddetinin ve kresent oranının arttığı gözlendi (sırasıyla, p<0.001 ve p=0.034). HALP skoru <44.1 olan grupta mezengial hiperselülerite, tübüler atrofi/interstisyel fibröz şiddetinin ve kresent oranının arttığı gözlendi (sırasıyla, p=0.042, p=0.003 ve p=0.014). Tek değişkenli Cox regresyon analizinde; tGFH, ürik asit, sodyum, potasyum, albumin, hemoglobin, HALP skoru, proteinüri, tübüler atrofi/interstisyel fibrozis, kresent skoru anlamlı bulunurken (sırasıyla p<0.001, p=0,034, p=0.001, p=0.037, p=0.014, p<0.001 p=0,014, p=0.006, p<0.001, p=0.001) çoklu Cox regresyon analizinde tGFH anlamlı bulundu (p<0.001).  
Sonuç: Çalışmamızda Sİİ ve PİİD'nin renal prognoz ile ilişkisinin olmadığı fakat NLO ve HALP skorunun İgAN hastalarında klinik seyri öngörmede duyarlı belirteçler olduğu gösterilmiştir. Yüksek NLO ve düşük HALP skorunun, düşük tGFH ve patolojik bulgulardan tübüler atrofi şiddeti ve kresent oluşumuyla korrele olduğu saptanmıştır. Çalışmamızın NLO ve HALP skorunun İgAN hastalarında renal prognozu öngörmedeki önemini pekiştireceği ve TLO, Sİİ ve PİİD'nin prognostik önemini saptamak için çok merkezli ve daha geniş hasta gruplarında yapılacak çalışmalara gereksinim olduğu kanaatindeyiz. 
Anahtar Kelimeler: İmmunglobulin A nefropatisi, sistemik immun inflamasyon indeksi, pan-immun inflamasyon değeri, HALP skoru

Abstract:
Introduction and Objective: Immunoglobulin A nephropathy (IgAN) is the most common primary glomerulonephritis worldwide and among the leading causes of chronic kidney disease. Currently, there are no validated prognostic serum biomarkers for IgAN apart from the estimated glomerular filtration rate (eGFR). Recently, inexpensive and easily accessible inflammatory markers derived from complete blood count parameters, including neutrophil-to-lymphocyte ratio (NLR), platelet-to-lymphocyte ratio (PLR), systemic immune inflammation index (SII), pan-immune-inflammation value (PIV), and hemoglobin, albumin, lymphocyte, platelet (HALP) score, have gained attention for their potential clinical use. This study aims to evaluate the prognostic significance of these inflammatory markers in patients diagnosed with IgAN.
Materials and Methods: This retrospective study included 131 IgAN patients diagnosed with renal biopsy between 2010 and 2024 at UHS Bakırköy Dr. Sadi Konuk Training and Research Hospital Nephrology Clinic. Data on demographic characteristics, laboratory values, renal biopsy findings, treatments, and follow-up data including eGFR, creatinine, urinalysis, and proteinuria levels were collected. A decline of ≥50% in eGFR or the development of end-stage renal disease during follow-up was defined as poor prognosis. NLR, PLR, SII, PIV and HALP scores at the time of diagnosis were calculated and recorded. Statistical analysis was performed to assess the relationship between these parameters and renal prognosis.
Results: After a median follow-up of 39 (3–158) months, 43 patients (%32.83) were found to have a poor prognosis while 88 patients (%67.17) had a favorable prognosis. Comparison of hematological parameters and inflammatory markers between the groups revealed no significant differences in leukocyte, neutrophil, platelet, monocyte, lymphocyte counts, PLR, SII, or PIV. However, hemoglobin levels and HALP scores were significantly lower and NLR was significantly higher in the poor prognosis group (p<0.001, p=0.002, and p=0.026, respectively). ROC analysis demonstrated that NLR and HALP scores had significant diagnostic value for predicting poor renal prognosis (AUC: 0.620, p=0.026; AUC: 0.671, p=0.002, respectively). SII and PIV were not statistically associated with renal prognosis (p=0.249 and p=0.367, respectively). The cutoff values were 1.97 for NLR and 44.1 for HALP score. Survival analysis showed statistically significant differences between patients above and below these cutoffs (p=0.002 and p=0.001, respectively). Increased tubular atrophy/interstitial fibrosis severity and crescent formation were observed in patients with NLR>1.97 (p<0.001 and p=0.034, respectively), while increased mesangial hypercellularity, tubular atrophy/interstitial fibrosis severity, and crescent formation were noted in patients with HALP score <44.1 (p=0.042, p=0.003 and p=0.014, respectively). In univariate Cox regression analysis; eGFR, uric acid, sodium, potassium, albumin, hemoglobin, HALP score, proteinuria, tubular atrophy/interstitial fibrosis, and crescent scores were found to be significant (p <0.001, p=0.034, p=0.001, p=0.037, p=0.014, p<0.001, p=0.014, p=0.006, <0.001, p=0.001, respectively). In multivariate Cox regression analysis, only eGFR remained significant (p<0.001).
Conclusion: This study demonstrates that while SII and PIV are not associated with renal prognosis, NLR and HALP scores are sensitive markers for predicting clinical outcomes in patients with IgAN. High NLR and low HALP scores were correlated with lower eGFR and pathological findings such as increased tubular atrophy severity and crescent formation. These findings emphasize the prognostic value of NLR and HALP scores in IgAN patients and highlight the need for multicenter studies with larger patient cohorts to further investigate the prognostic roles of PLR, SII, and PIV.
Keywords: Immunoglobulin A nephropathy, systemic immune inflammation index, pan-immune-inflammation value, HALP score