Kırmızı lahana (Brassica oleracea var. Capitata), kırmızı marul (Lollo rosso), kırmızı biber (Capsicum annuum L. cv. Kapya) ve kırmızı pancar (Beta vulgaris L.)'ın antioksidan, antikolinerjik, antidiyabetik özelliklerinin araştırılması ve fenolik içeriklerinin LC-HRMS kromatografisi ile belirlenmesi
The investigation of antioxidant, anticholinergic, antidiabetic properties of red cabbage (Brassica oleracea var. Capitata), red lettuce (Lollo rosso), red pepper (Capsicum annuum L.cv. Kapya) and red beet (Beta vulgaris L.) and determination of their phenolic contents by LC-HRMS chromatoghraphy
Yazar: MUALLA GÜLEN
Danışman: PROF. DR. İLHAMİ GÜLÇİN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Amaç: Bu tez çalışmasında, kırmızı lahana (Brassica oleracea var. Capitata), kırmızı marul (Lollo rosso), kırmızı biber (Capsicum annuum L. cv. Kapya) ve kırmızı pancar (Beta vulgaris L.) bitkilerinin su ekstraktlarının antioksidan aktivitelerinin, total fenolik içeriği ve total flavonoit madde miktarıları belirlendi. Ayrıca, bazı fenolik kantitatif miktarları LC-HRMS kromatografisi ile belirlendi. Son olara, bu ekstarktların asetilkolinesteraz, α-amilaz ve α-glikozidaz gibi metabolik enzimleri üzerine inhibisyon etkileri araştırıldı. 
Yöntem: Bitki ekstraktlarının antioksidan aktivitesini belirlemek amacıyla Cu2+ indirgeme kapasitesi, Fe3+-TPTZ indirgeme aktivitesi, Fe3+ indirgeme kapasitesi, 2,2´-azino-bis(3-etilbenztiyoazolin-6-sülfonik asit) (ABTS) radikal giderme aktivitesi, N,N-dimetil-p-fenilendiamin (DMPD∙+) radikal giderme aktivitesi ve 2,2'-bipiridil reaktifi ile metal şelatlama aktivitesi çalışıldı. Standart antioksidan olarak BHA, BHT, Troloks ve α-Tokoferol kullanıldı. Bitki ekstraktlarının total fenolik ve flavonoit miktarları sırasıyla galik asit ekivalent ve kuersetin ekivalent olarak belirlendi. Ayrıca bitki ekstraktlarının asetilkolinesteraz, α-amilaz ve α-glikozidaz enzimleri üzerine inhibisyon etkileri de incelendi ve IC50 değerleri hesaplandı. Son olarak bitkilerin su ekstarktlarının bazı fenolik miktarları ise LC-HRMS kromatografisi belirlendi.
Bulgular: Çalışmamızda yer alan bitki ekstraktları farklı biyoanalitik metotlar ile orta düzeyde antioksidan aktivite sergilemişlerdir. Bununla beraber, bitki ekstrelerin antioksidan aktivitelerinin, sentetik antioksidanların aktivitelerinden daha az veya yakın olduğu görülmüştür.
Sonuç: Tez çalışmasından elde ettiğimiz sonuçlardan yola çıkarak kırmızı lahana (Brassica oleracea var. Capitata), kırmızı marul (Lollo rosso), kırmızı biber (Capsicum annuum L. cv. Kapya) ve kırmızı pancar (Beta vulgaris L.) bitkilerinin gıda kaynaklı birer doğal antioksidan potansiyeline sahip oldukları gözlendi. Ayrıca bu bitki eksraktlarının antikolinerjik, antidiyabetik özelliğe sahip oldukları görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Kırmızı lahana (Brassica oleracea var. Capitata), kırmızı marul (Lollo rosso), kırmızı biber (Capsicum annuum L. cv. Kapya), kırmızı pancar (Beta vulgaris L.), antioksidan aktivite, asetilkolinesteraz, α-amilaz, α-glikozidaz; LC-HRMS kromatografisi

Abstract:
Purpose: In this thesis, antioxidant activities, total phenolic content, total flavonoid content of aqueous extracts of red cabbage (Brassica oleracea var. Capitata), red lettuce (Lollo rosso), red pepper (Capsicum annuum L. cv. Kapya) and red beet (Beta vulgaris L.) plants were determined. Also, the quantitiy of some phenolics compounds in these extracts were determined by LC-HRMS chromatoghraphy. Lastly, the inhibition effects of these extracts were carried out against some metabolic enzymes including acetylcholinesterase, α-amylase and α-glucosidase.
Method: For determination of the antioxidant activities of the plant extracts, Cu2+ reduction capacity, Fe3+-TPTZ reduction capacity, Fe3+ reduction capacity, 2,2´-azino-bis(3-ethylbenzthioazoline-6-sulphonic acid) (ABTS) radical scavenging activity, N,N-dimethyl-p-phenylenediamine (DMPD∙+) radical scavenging activity and metal chelating activity with 2,2'-bipyridyl reagent were studied. BHA, BHT, Trolox and α-Tocopherol were used as standard antioxidants. Total phenolic and flavonoid contens of aqueous extracts of plants were determined as gallic acid equivalent and quercetin equivalent values, respectively. The inhibition effects of aqueous extracts of plants on acetylcholinesterase, α-amylase and α-glycosidase enzymes were examined and IC50 values were calculated. Lastly, the quantities of some phenolics were determined by LC-HRMS chromatoghraphy.
Findings: The plant extracts of our study demonstrated middle levels antioxidant activity using different bioanalytical methods. Hovewer, the antioxidant activities of the aqueous extracts of plants were found to be either less or close to the antioxidant activities of synthetic antioxidants.
Results: Based on the results that obtained from the thesis, it was observed that red cabbage (Brassica oleracea var. Capitata), red lettuce (Lollo rosso), red pepper (Capsicum annuum L. cv. Kapya) and red beet (Beta vulgaris L.) plants had antioxidant potentials as naturally food-derived sources. Also, it was found that these plant extracts had anticholinergic and antidiabetic properties as well. 

Keywords: Red cabbage (Brassica oleracea var. Capitata), red lettuce (Lollo rosso), red pepper (Capsicum annuum L. cv. Kapya), red beet (Beta vulgaris L.), antioxidant activity, acetylcholinesterase, α-amylase, α-glycosidase; LC-HRMS chromatoghraphy