Anlamsal ağ ile öğrenci yönelimlerini analiz etme
Analysis of student orientations' with semantic web
Yazar: MUSTAFA ONUR DÜŞÜNAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT GÜRSEL EMİROĞLU
Kırıkkale Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Gün geçtikçe gelişen ve gelişmekte olan teknolojinin yansımaları eğitim ve öğretim faaliyetlerinde hissedilir düzeye gelmiştir. Ağ teknolojilerinin ilk zamanlarındaki web uygulamalarında içerik sağlayıcı ile kullanıcı arasındaki alışılagelmiş iletişimin ötesine geçerek çıkarımlar sağlayan ontoloji tabanlı anlamsal ağ teknolojisi web kullanıcıları için çıkarımda bulunabilecek bir düzeye erişmiştir. Bu sayede web ajanları web içeriklerini okuyabilecek ve kullanıcılar için yorumlayabilecektir. Ağ teknolojilerinin bu derin dünyasında yaşanan gelişmelerle birlikte ilişkili verilerin anlamlandırılıp yorumlanabilir hale geldiği anlamsal ağ teknolojisi eğitim öğretim faaliyetleri kapsamında yol gösterici olabileceği değerlendirilmektedir. 

Öğrenci yönelimlerinin anlamsal ağ ile analiz edilebilmesi de bu konuda verilebilecek en güzel örneklerden bir tanesidir. İnternet dünyasında yaşanan güncel gelişmelere ilave olarak anlamsal ağ teknolojisinin öğrencilere bu konuda yol gösterici olması onların gelecekleri açısından büyük önem taşımaktadır.

Bu çalışmada ilk olarak ağ teknolojilerinin başı sayılan bilgisayar ağlarından başlayarak gelinen noktada Web 1.0 teknolojisinden Web 3.0 teknolojisine kadar WWW dünyasında alınan yol ve Anlamsal Ağ teknolojisinin temel bileşenleri (RDF, RDF Schema, SPARQL, Ontoloji Web Language vb.) hakkında detaylı bilgiler verilmiştir. Ardından öğrenci yönelimlerinin yapılma şekilleri hakkında eskisi ve yenisi kıyaslanarak incelenmiştir. Bu kapsamda önerilen sistem için geliştirilen ontoloji bütün detaylarıyla incelenmiştir. Öğrenci yönelimlerinin analizi için kullanılmak üzere tasarlanan bu ontoloji güncel bir ontoloji geliştirme editörü olan Protégé yardımıyla OWL dilinde geliştirilmiştir.

Bu sayede derslerin anabilim dallarıyla ilişkilendirilmesi sonucunda yönelimin olduğu alanın belirlenmesi detaylı bir şekilde incelenmiştir. Söz konusu teknolojinin eğitim ve öğretim faaliyetlerinin daha teknolojik ve daha fonksiyonel olması için geliştirilen bir öneri sistemi bu şekilde örneklendirilmiştir.

Abstract:
The reflections of developing and developing technology day by day have become noticeable in education and training activities. Ontology-based semantic network technology, which provides inferences by going beyond the usual communication between the content provider and the user in the early applications of network technologies, has reached a level that can make inferences for web users. Owing to this way, web agents will be able to read web content and interpret it for users. It is considered that semantic network technology, in which related data becomes meaningful and interpretable with the developments in this deep world of network technologies, can be a guide within the scope of educational activities.

being able to analyze student orientations with semantic web is one of the best examples that can be given on this subject. In addition to the current developments in the internet world, semantic network technology's guiding students in this regard is very important for their future.

In this study, firstly from the computer networks that are considered as the head of the network technologies, detailed information about the path taken in the WWW world from Web 1.0 technology to Web 3.0 technology and the basic components of Semantic Network technology (RDF, RDF Schema, SPARQL, Ontology Web Language etc.) is given. Then, the old and new ones were examined by comparing the ways student orientations were made. In this context, the ontology developed for the proposed system has been thoroughly examined. Designed to be used for analysis of student orientations, this ontology has been developed in OWL language with the help of a current ontology development editor, Protégé.

Owing to this way, as a result of associating the courses with the departments, the determination of the subject of orientation has been examined in detail. A suggestion system developed for the education and training activities of this technology to be more technological and more functional is exemplified in this way.