Gestasyonel diyabetli kadınların beslenme durumlarının yeme farkındalığının ve kan glukoz profillerinin incelenmesi
Evaluation of nutrition states, mindful eating, and blood glucose profiles of women with gestational diabetes
Yazar: HATİCE NUR ÖZBAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNEM BAYRAM
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Farkındalık = Awareness ; Kadınlar = Women ; Kan glükozu = Blood glucose

Özet:
Bu çalışma gebelerin beslenme alışkanlıkları, yeme farkındalığı puanları, beslenme durumunu değerlendirmek ve gestasyonel diyabet arasındaki ilişkiyi tespit etme amacıyla yürütülmüştür. Çalışma, Şubat 2020-Mayıs 2020 tarihleri arasında İzmir Katip Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Doğum Polikliniğine başvuran, çalışmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 19-45 yaş arasında, gebeliğin 24-28. haftalarda OGTT yaptıran 21 GDM ve 47 sağlıklı gebeyle yürütülmüştür. Gebelerin demografik özelliklerinin, antrometrik ölçümlerinin, gebelik bilgileri ve Yeme farkındalığı ölçeğinin (YFÖ) olduğu anket formu doldurulmuştur, beslenme durumlarını öğrenebilmek için besin tüketim kaydı alınmıştır ve sağlıklı yeme indeksine (SYİ-2015) göre değerlendirilmiştir. Gebelerin gebelik öncesi BKİ ortalamaları 27.42±5.44 kg/m2 bulunmuştur. Gebelerin gebelik öncesi BKİ'ye göre gebelikte ağırlık kazanımının ortalama %20.6'sının az, % 25'inin normal ve %54.4'ünün fazla bulunmuştur. GDM'li gebeler ile sağlıklı gebelerin bebek doğum ağırlığı ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). GDM grubunun günlük diyetle alınan enerji ortalaması 2138.1±266.5 kkal olarak saptanmıştır. Kontrol grubunun günlük diyetle enerji alım ortalaması 1462.8±281.8 kkal olarak belirlenmiştir. GDM tanısı olan ve olmayan gruplar arasında enerji ve makro besin öğesi alım ortalamaları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). GDM grubunun %52.4'ünün diyet kalitesi "kötü" %47.6'sının "geliştirilmesi gereken" olduğu bulunurken; kontrol grubunun %21.3'ünün diyet kalitesi "kötü" %74.5'inin "geliştirilmesi gereken" %4.3'ünün "iyi" olduğu bulunmuştur. İki grup arasında istatistiksel olarak önemli bir fark saptanmamıştır (p>0.05). GDM grubunun yeme farkındalığı puan ortalaması 2.85±0.34 bulunurken; kontrol grubunda 3.13±0.44 (2.20-4.36) olarak bulunmuştur. Gruplar arasındaki yeme farkındalığı puan ortalaması arasında istatistiksel olarak önemli bir fark saptanmıştır (p<0.05). GDM'li gebelerde YFÖ ve SYİ arasında orta dereceli pozitif yönlü ilişki ve istatistiksel bir önemlilik saptanmıştır (r:0.61, p<0.05). GDM'li gebelerde YFÖ'ye göre; enerji tüketimi, BKİ, yaş arasında zayıf veya çok zayıf dereceli ilişki ve istatistiksel bir önemlilik saptanmazken (p>0.05), kontrol grubunda ise enerji tüketimi, BKİ ve yaş arasında zayıf dereceli ilişki ve istatistiksel bir önemlilik saptanmıştır (p<0.05). Gebelikte yeterli ve dengeli beslenme programları oluşturularak GDM riskinin azaltabileceği tahmin edilmektedir. Sağlıklı nesiller için en önemli unsur olan gebelerin beslenmesinde yeme farkındalığının önemli bir unsur olabileceği ve bu konuda daha fazla çalışmaya gereksinim olduğu düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Gestasyonel Diyabet, Sağlıklı Yeme İndeksi, Yeme Farkındalığı, Gebelikte Beslenme

Abstract:
The study aimed to detect the relationship between gestational diabetes and nutritional habits of pregnant by evaluating pregnant women's score of eating mindfulness and nutritional conditions. The study was conducted with 21 GDM pregnant and 47 healthy ones between February 2020 and May 2020 in University of Katip Celebi, Research Hospital, in pregnants aged between 19 and 45, admitted to the obstetric outpatient clinic and accepted to be included in the study voluntarily, who make performed OGTT in the weeks 24th to 28th. We filled out questionnaire forms containing general information, anthropometric measurements, and a scale of eating awareness. A registry of food consumption was taken to learn their eating conditions and evaluated according to the healthy eating index (HEI). Mean BMI of pregnant women before pregnancy was found to be 27.42 ± 5.44 kg/m2. Means of weight gaining of healthy and pregnant with GDM were lessin 20.6 %, normal in 25 %, and excessive in 54.4 %. The difference between the mean birth weight of pregnant women with GDM and healthy pregnant women was statistically significant (p<0.05). While the diet quality of 52.4% of the GDM group was found to be "poor", 47.6% "needed improvement"; The diet quality of 21.3% of the control group was found to be "poor", 74.5% "to be improved" and 4.3% "good". There was no statistically significant difference between the two groups (p>0.05). Means of eating mindfulness score were 2.85+0.34 and 3.13+0.44 in the group of GDM and controls, respectively (p<0.05). A statistically significant difference was found between the eating awareness mean scores between the groups (p<0.05). A moderate positive correlation and a statistical significance were found between MEQ and HEI in pregnant women with GDM (r:0.61, p<0.05).While a weak or very weak correlation was found between MEQ and energy intake, BMI, and age with no statistical difference (p<0.05), there was also a weak correlation between MEQ and energy intake, BMI, and age but the statistically significant difference (p<0.05) in controls. It is estimated that GDM risk can be reduced by creating adequate and balanced nutrition programs during pregnancy. It is considered that eating awerenes, which is the most important element for healthy people, can be an important subject on nutrition of pregnants, and more studies are needed on the more studies eating awareness of pregnant women.
Keywords: Gestational Diabetes Mellitus, Healthy Eating Index, Mindful Eating, Nutrition During Pregnancy