Teknolojik dönüşüm ve işgücünün niteliği: Havacılık ve uzay sanayi üzerine nitel bir araştırma
Technological transformation and qualification of labour: A qualitative research on aerospace industry
Yazar: HALİSE DUYGU ÖZALP
Danışman: PROF. DR. İLKAY SAVCI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Sosyoloji = Sociology ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Havacılık endüstrisi = Aviation industry ; Havacılık ve uzay endüstrisi = Aerospace industry ; Nitelikli iş gücü = Skilled labour ; Teknik iş gücü = Technical labour force ; Teknolojik değişme = Technological change ; Uzay teknolojisi = Space technology ; İş gücü = Manpower

Özet:
Bu tez, Dördüncü Sanayi Devrimi'nin, Türkiye Havacılık ve Uzay Sanayi (THUS)'nde istihdam edilen ve edilecek olan nitelikli teknik işgücünün sahip olması gereken bilgi ve beceriler üzerindeki etkisine odaklanmaktadır. Tezin ana konusu, THUS ekosistemi tarafından ihtiyaç duyulan teknik işgücünün niteliklerini ve bu niteliklerin nasıl kazandırılacağını belirlemektir. Türkiye'deki mevcut mesleki ve teknik eğitim (MTE) sistemi, THUS'un nitelik ihtiyacını karşılamada yeterli değildir. Bu nedenle, yeni dijital mühendislik araçlarını kullanmaya yakın olmak için, programlar ve yöntemler 'dört aktörlü' THUS ekosistemi tarafından uygulanmalıdır.
Sonuç olarak, Türkiye'de verimli bir havacılık ve uzay sanayi ekosistemi oluşturulması amacıyla bir araştırma yürütülmüştür. Araştırmanın verileri, THUS'u temsil eden 3 farklı örneklem grubuyla gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış derinlemesine mülâkatlar yoluyla toplanmıştır. Bu gruplar; kamu ve özel sektör/sanayi teknik personeli (ör. mühendis, müdür) ve yöneticileri ile alan uzmanı araştırmacılar/akademisyenlerden oluşmaktadır. Araştırma bulguları neticesinde, 'THUS Ekosistemi İçin Dört Aktörlü Entegre Eğitim İşbirliği Modeli' geliştirilmiştir. Önerilen modelde, sürdürülebilir bir THUS ekosistemi yaratılması amacıyla 21. yüzyılda teknolojinin dinamizmi de göz önünde bulundurulmuştur.

Abstract:
This dissertation specifically focuses on the effect of Fourth Industrial Revolution on the knowledge and skills of qualified technical labour force both who have been already employed and will be employed in Turkish Aerospace Industry (in short, THUS). Main subject of this thesis is to determine the qualifications of technical staff needed by THUS and how they will be trained and educated. Technical and vocational education (TVET) system in Turkey, isn't efficient for meeting the needs of THUS. For this reason, to be biased to use new digital engineering tools, programs and methods must be implemented by THUS ecosystem with 'four-actors'.
As a result, it is decided to conduct a research, with the aim of orchestrating a productive aerospace industry ecosystem in Turkey. The data of this research were collected through semi-structured in-depth interviews from 3 samples that represent main actors of THUS. These samples consist of public and private sector technical staff (i.e. engineers, directors) and/or managers, and researchers/academics. According to results of the research, a model called as 'Four-Actor Integrated Education Collaboration Model for THUS Ecosystem' has been developed. Technological dynamism of 21st century has been taken into consideration while preparing this model for creating a sustainable THUS ecosystem.