Toplu iş sözleşmesinin geçmişe etkili olarak yürürlüğe konulması
Application of collective labour contract as effective for the past
Yazar: OLGUN PORTAKAL
Danışman: DOÇ.DR. M. ERDEM ÖZDEMİR
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Anayasanın ?Toplu İş Sözleşmesi Hakkı? başlığı altındaki 53. maddesi, işçilerin veişverenlerin karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma koşullarınıdüzenlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahip olduklarını belirtmektedir.Toplu iş sözleşmeleri sayesinde ekonomik bakımdan güçlü işverenin dilediği gibi ücret veçalışma koşullarını belirlemesi ve bunu yaptığı hizmet sözleşmeleri ile istediği biçimdeişçilere yüklemesi engellenmekte, işveren karşısında tek başına zayıf durumda kalan işçilerbirleşerek pazarlık yapma imkanı elde etmektedirler. Bu sayede işçi-işveren ilişkilerindekarşılıklı ?eşitlik'' sağlanmakta, böylece çalışma hayatında düzen ve istikrar sağlanmaktadır.Toplu iş sözleşmelerinin bu önemi nedeniyle ülkemizde her yıl 2000' nin üzerindetoplu iş sözleşmesi imzalanmakta ve imzalanan bu sözleşmelerden 2 milyonun üzerindesendikalı işçi yararlanmaktadır1. Toplu iş sözleşmelerinden sendikasız işçilerinde belirlikoşullara sahip olmaları halinde yararlanabildikleri düşünüldüğünde bu rakam daha daartmaktadır. Ancak toplu iş sözleşmesinin imzalanmasına kadar geçen süre içerisinde; toplugörüşmelerin uzaması, grev ve lokavtla sonuçlanabilen uyuşmazlıkların çıkması, çoğu zamantoplu iş sözleşmesinin imzasını geciktirmekte, bu nedenle de yeni toplu iş sözleşmeleri öncekitoplu iş sözleşmelerinin bitiminden sonraki bir tarihte imzalanabilmektedir. Sonuçta budurum, işçiler açısından toplu iş sözleşmesinin geç uygulanmasından kaynaklanan menfaatkaybına neden olmakta ve bu da toplu iş sözleşmelerinde yürürlük tarihinin geçmişe etkiliolarak kararlaştırılması sonucunu ortaya çıkarmaktadır.Uygulamada eğer toplu iş sözleşmesi bir önceki toplu iş sözleşmesinin bitimtarihinden sonra imzalanır ise yeni toplu iş sözleşmesinin geçerlilik tarihi bir önceki toplu işsözleşmesinin bitimi tarihine kadar çekilir.Çalışmamızda ilgili konular araştırılmış ve tartışmalı konular Yüksek mahkemekararlarına ve öğretideki görüşlere dayanılarak çözümlenmeye çalışılmıştır..

Abstract:
For workers and employers, right to collective bargaining is provided by Art. 53 of theConstitution and regulated by Law on Collective Agreement, Strike and Lock-out which is setouts terms and conditions of employments. The agreement covers the relationship betweenemployers and employees such as wages, hours of work, working conditions and grievanceprocedures,and about the rights and responsibilities of trade unions. Collective bargainingpermits workers and employers to achieve a form of workplace democracy and to ensure therule of law in the workplace.In Turkey almost over 2000 agreement signed of every year, approximately 2 millionunion member benefits from agreement. However extended negotiations, disagreement whichcan be resulted in strikes can be postponed signing process of agreement. As a result of thiskind of situations will be affecting on benefits of bargaining for employees. In this case newcollective agreement validity date can be arranged in the past.In practice, if the collective agreement will be signed off after expiring date ofprevious one, new collective agreement validity date withdrawed to previous one?s expiringdate.In our study related topics were being investigated and controversial matters were triedto be solved according to Supreme Court sentences and doctrine?s opinions on this issue.