Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Psikiyatri Polikliniğine başvuran klozapin kullanan şizofreni hastalarının sosyodemografik değişkenlerinin, klinik özelliklerinin ve laboratuar bulgularının incelenmesi
Examination of sociodemographic variables, clinical characteristics and laboratory findings of patients with shizophrenia using closapine applying to Akdeniz University Hospital Psychiatry Polyclinic
Yazar: BUKHBAT BYAMBADORJ
Danışman: DOÇ. DR. BURAK KULAKSIZOĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Klozapin = Clozapine ; Psikiyatrik hastalar = Psychiatric patients ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Sosyodemografik değişkenler = Sociodemographic variables ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç yan etkileri ve istenmeyen reaksiyonlar = Drug-related side effects and adverse reactions ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
AMAÇ: Klozapin, tedaviye dirençli şizofrenide semptomları azaltması ve klinik düzelme sağlaması nedeniyle altın standart tedavi yöntemidir. Bu çalışmada, Klozapin kullanan hastaların sosyodemografik değişkenlerinin, klinik ve laboratuvar özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır.

YÖNTEM: Çalışmaya Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Psikiyatri Polikliniğine başvuran ve Klozapin kullanan, DSM-V tanı ölçütlerine göre şizofreni tanısı almış 50 hasta dahil edilmiştir. Hastalar hasta veri kayıt formu, pozitif ve negatif sendrom ölçeği (PANSS) ile değerlendirilmişlerdir. 

BULGULAR: Çalışmamızda, klozapin kullanan şizofreni hastalarının,  % 88'inin herhangi bir işte çalışmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, olguların % 88'inde klozapin başlanma nedeninin diğer antipsikotik ilaçlardan fayda görmeme olduğu tespit edilmiştir. Çalışmamızda, klozapin kullanımına bağlı ciddi yan etkilerden olan
agranülositoza rastlanılmamış olup, en sık yan etki olarak sırasıyla sedasyon, hipersalivasyon ve iştah artışı gözlenmiştir. Hastalara, hastalığının ortalama olarak yedinci yılında Klozapin tedavisi başlandığı, ortalama 7 yıldır Klozapine devam edildiği, halen kullandıkları Klozapin dozunun ortalamasının 400 mg olduğu belirlenmiştir. Olguların, yaş ile klozapin kullanım süreleri arasında pozitif yönde, anlamlı bir korelasyon saptanmıştır. Olguların % 72'sinin ailesinde psikiyatrik hastalık öyküsü olduğu ve bu hastaların birinci derece akrabalarında ise en sık % 22 ile şizofreninin gözlendiği öğrenilmiştir. Pozitif ve negatif belirtiler alt ölçeği puanlarının, < 40 yaş hastalarda ≥ 40 yaş hastalara göre daha yüksek olduğu, buna karşın Genel psikopatoloji puanlarının ≥ 40 yaş hastalarda daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Olguların % 58'inin klozapine ek olarak antipsikotik ilaç kullandığını, bu antipsikotiklerin ise en sık aripiprazol (% 22) ve amilsülpirid (% 12) olduğu gözlenmiştir. Hastalık öncesi stresör faktör olarak, % 46 oranında yakın arkadaş, aile, akraba veya komşu ile yaşanan bir sorun olduğu bildirilmiştir. Ayrıca okulda akran zorbalığına maruziyetin % 34, fiziksel tacize maruziyetin % 36 ve cinsel tacize maruziyetin % 16 olduğu saptanmıştır.

SONUÇ: Bu çalışma da, Klozapin kullanan şizofreni hastalarının sosyodemografik verilerinin, hastalığın klinik şiddetinin, ilaç yan etkilerinin ve laboratuar değerlerinin incelenmesinin literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Dirençli Şizofreni, Klozapin,  yan etki

Abstract:
Aim : Clozapine is the gold standard treatment modality in treatment-resistant schizophrenia as it reduces symptoms and provides clinical improvement. It was aimed to examine sociodemographic variables, clinical and laboratory characteristics of patients using clozapine.
Method : The study included 50 patients who applied to the Akdeniz University Hospital Psychiatry Outpatient Clinic, were using Clozapine, and were diagnosed with schizophrenia according to the DSM-V diagnostic criteria. Patients were evaluated with the patient data record form and the positive-negative syndrome scale (PANSS).
Results : In our study, it was determined that 88% of schizophrenia patients using clozapine did not work in any job. In addition, it was determined that the reason for starting clozapine in 88% of the cases was not benefiting from other antipsychotic drugs. In our study, one of the serious side effects related to clozapine use, agranulocytosis was not encountered, and the most common side effects were sedation, hypersalivation and increased appetite, respectively. It was determined that the patients were started on clozapine treatment in the seventh year of the disease on average, clozapine was continued for an average of 7 years, and the average dose of clozapine they used was 400 mg. A positive and significant correlation was found between the age of the cases and the duration of clozapine use. It was learned that 72% of the cases had a family history of psychiatric illness, and schizophrenia was the most common with 22% in the first-degree relatives of these patients. Positive and negative symptoms subscale scores were found to be higher in patients aged < 40 years than in patients aged ≥ 40 years, whereas General psychopathology scores were higher in patients aged ≥ 40 years. It was observed that 58% of the cases used antipsychotic drugs in addition to clozapine, and these antipsychotics were aripiprazole (22%) and amylsulpiride (12%). It has been reported that there is a problem with close friends, family, relatives or neighbors at a rate of 46% as a pre-disease stressor factor. In addition, it was determined that exposure to peer bullying at school was 34%, exposure to physical abuse was 36% and exposure to sexual harassment was 16%.
Conclusion : In this study, it is thought that examining the sociodemographic data, clinical severity of the disease, side effects and laboratory values of schizophrenia patients using clozapine will contribute to the literature..

Keywords: resistant Schizophrenia, Clozapine, side effect