Ak Parti'nin milliyetçilik anlayışı ve yürüttüğü politikalara yansımaları
Ak Party's understanding of nationalism and its reflections on its policies
Yazar: ABDULLAH TURAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET AKINCI
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Adalet ve Kalkınma Partisi = Adalet ve Kalkınma Party ; Egemen ideoloji = Dominant ideology ; Hükümet politikaları = Government policies ; Milliyetçilik = Nationalism ; Siyasi parti programları = Polical party manifests ; Siyasi partiler = Political parties ; Türk milliyetçiliği = Turkish nationalism ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history

Özet:
Milliyetçilik, var olduğu günden bugüne dünyanın değişimine yön vermiş olmakla birlikte, birçok ideoloji ile birlikte hareket ederek siyasi manevralara bir kanal olabilme özelliğini bünyesinde barındırmıştır. Kimilerine göre bir doktrinden öte bir anlam ifade etmeyen bu ideoloji, bazen birlik için bir iksirken bazen de ayrışmalara ortam sağlayan bir zehir işlevini üstlenmekte ve geçen yüzyıllar içerisinde çeşitli sıfatlarda "siyasal iktidarlarca ya da başka çıkar gruplarınca"  kullanılagelmektedir. AK Parti, neredeyse yirmi yıla varan bir süre boyunca Türkiye'de siyasi faaliyetlere yön vermiş ve birçok dönüşümü gerçekleştirmiştir. Çıkarılan kanunlar ve yürütülen politikalar elbette AK Parti'nin siyasi görüşünün dayanağı olan ideolojisinin etkisinde şekillenmiştir. AK Parti, ideolojisini "muhafazakâr demokrat" olarak kamuoyuna sunmuş olsa da bu kimliğin çeşitli çevrelerce tartışılması söz konusudur. Muhafazakârlığın bünyesinde İslamcılık ve milliyetçiliği de barındırması bir yana, özellikle 2015 sonrası süreçte, ülkenin beka kaygısı yaşaması söylemi ile milliyetçilik vurgusunun artması ve MHP ile ittifakın da gerçekleşmesi ile birlikte başkanlık sisteminin gelmesi, son olarak yerli ve milliliğin her alanda işlevsel kılınmak istenmesi bu konuda AK Parti'nin 2002'den bu yana olan milliyetçi bakışının sorgulanmasını önemli hâle getirmiştir. Bu konuda milliyetçiliğin iç ve dış politikalar üzerindeki yansımalarının gerekçeleriyle birlikte ortaya konulması önemli hâle gelmiştir. Ayrıca bu çalışma için diğer önemli bir husus, milliyetçiliğin Yeni Osmanlıcı bir bakışla sergilenmesine rağmen gerek iç gerekse de dış politikaların uygulanmasında bu duruştan zaman zaman sapmaların olmasıdır. Böyle bir durumda pragmatizm ve popülizmin devreye girmesi de çalışma için ayrıca önemli olmuştur. Ayrıca Yeni Osmanlıcılık çerçevesinde atılan adımlar hem iç hem de dış koşullarda/politikalarda sivil bir milliyetçilik temelinde işletilirken İslam'ın önemli bir toparlayıcı olarak vazifelendirildiği bir kimlik tanımını da beraberinde getirmiştir. Bu süreçte seçilmişlik mitinin devreye girmesi ise halkın gözünde politikaların meşruluğunun artması açısından önemlidir. Çalışma, kamuoyu nezdinde dikkat uyandırmış olan AK Parti'nin iç ve dış politikalarının milliyetçilik perspektifinde icraata/fiile yansıyan durumunun değişen yönlerini de açığa çıkararak değerlendirilmesini kapsamaktadır. Çalışmanın gerçekleştirilebilmesi için literatür taraması ve kaynak taraması yapılmış ve bu şekilde birincil ve ikincil kaynaklardan veriler toplanmıştır. Bu hususta siyasi metinlerden ve siyasetçi söylemlerinden çokça yararlanılmakla birlikte, politikaların fiile/icraata yansıyan hâli üzerinden bir milliyetçilik çıkarımı yapılması hedeflenmiş ve mevcut politikalar incelenerek bu politikaların yürütülmesinde görünmeyen yönlerin de ortaya çıkarılmasına dönük yorumsamacı (hermönitik) bir siyasi analiz yönteminin kullanılması ile yazım gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
Although nationalism has shaped the change of the world since its existence, it has embodied the feature of being a channel for political maneuvers by acting together with many ideologies. According to some, this ideology, which means nothing more than a doctrine, sometimes acts as an elixir for unity and sometimes as a poison that provides an environment for divisions, and has been used under various names by "political powers or other interest groups" over the past centuries. The AK Party has shaped political activities in Turkey and carried out many transformations for almost twenty years. The laws enacted and the policies carried out were, of course, shaped by the ideology of the AK Party, which is the basis of its political view. Although the AK Party has presented its ideology as "conservative democrat" to the public, this identity is being discussed by various circles. Apart from the fact that conservatism also includes Islamism and nationalism, especially in the post-2015 period, the emphasis on nationalism with the discourse of the country's concern for survival and the establishment of the presidential system with the realization of the alliance with the MHP (Nationalist Movement Party), and  finally, the desire to make local and nationality functional in every field has made it important to question the nationalist view of the AK Party since 2002. In this regard, it has become important to reveal the reflections of nationalism on domestic and foreign policies together with its justifications. In addition, another important point for this study is that although nationalism is exhibited with a Neo-Ottomanist perspective, there are occasional deviations from this stance in the implementation of both domestic and foreign policies. In such a situation, the introduction of pragmatism and populism was also important for the study. In addition, while the steps taken within the framework of Neo-Ottomanism were operated on the basis of civil nationalism in both domestic and foreign conditions/policies, it also brought with it an identity definition in which Islam was assigned as an important collector. In this process, the myth of being elected is important in terms of increasing the legitimacy of the policies in the eyes of the public. The study covers the evaluation of the domestic and foreign policies of the AK Party, which has attracted attention in the eyes of the public, by revealing the changing aspects of the situation, which is reflected in the nationalism perspective. In order to carry out the study, literature review and reseources were investigated and data were collected from primary and secondary sources in this way. In this regard, although political texts and politicians' discourses are used a lot, it is aimed to make an inference of nationalism from the reflection of the policies in the deed/execution, and the current policies are examined and the writing is carried out by using a hermeneutic political analysis method to reveal the invisible aspects in the execution of these policies.