Max Weber ve Emile Durkheim'de din olgusu: Mukaiseli bir yaklaşım
The phenomenon of religion in Max Weber and Emile Durkheim: A comparative approach
Yazar: AMİNA MUSTAFAYEVA
Danışman: PROF. DR. HACI MUSA TAŞDELEN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din sosyolojisi = Religious sociology ; Durkheim, Emile = Durkheim, Emile ; Weber, Max = Weber, Max

Özet:
Bu çalışmada Sosyoloji biliminin iki önemli düşünürü Max Weber ve Emile Durkheim 'in din olgusuna ilişkin görüşleri yer almaktadır. Bu amaç doğrultusunda Max Weber ve Emile Durkheim`in diğer sosyal bilimciler gibi çalışmalarında bulunan din olgusuyla ilgili görüşleri referans alınarak din görüşlerindeki benzerlik ve farklılaşmaları tespit edilmeye çalışılmıştır. Toplumun iki farklı sosyolojik kesimlerinden gelen biri yeni-Kantçı ve Alman sosyolojisik geleneğinin ağır bastığı Weber diğeri ise, Fransız pozitivist sosyoloji geleneğinin etkisinde olan Durkheim sadece sosyolojinin değil, aynı zamanda din sosyolojisinin klasikleri arasında yer alan isimlerdendir. Max Weber ve Emile Durkheim`in teorileri günümüz sosyoloji ve din sosyolojisi alanında hala etkilerini göstermektedir. Weber`in din olgusuna ilişkin görüşleri "Protestan Ahlakı ve Kapitalist Ruh" eserinde yer almaktadır. Weber bu eserinde "dinin ne olduğunu söylemek, böyle bir tanımın araştırmanın başında yapmanın mümkünsüz olduğunu" belirtmiştir. Durkheim ise din görüşlerini "Dini Hayatın İlkel Biçimleri" eserinde kaleme almıştır. Durkheim bu eserinde "gözlemle bize tanıtılabilecek en basit ve en ilkel dini belirlemek için, ilk önce din olarak doğru anlaşılan şeyi tanımlamamız gerektiğini "bildirmektedir. Çalışmada ilaveten Weber ve Durkheim`in sosyolojik bakış açılarını iyi anlamak maksatlı genel olarak sosyolojik yaklaşım şekillerinede kısa ve öz şekilde değinilmektedir. Ayrıca çalışmada "Dinin Sosyal Gerçekliği" başlığı altında din sosyolojisinin doğuşu ve gelişimi, dinin sosyal bilim alanındaki yeri ve önemi, dinin sosyal olaylar karşısındaki işlevinede değinilmektedir. Çalışmanın son bölümünde ise Weber ve Durkheim`in din olguna ilişkin görüşleri mukaiseli bir şekilde yer almaktadır.

Abstract:
This study includes the views of two important thinkers of the science of sociology, Max Weber and Emile Durkheim, on the phenomenon of religion. For this purpose, the similarities and differences in religious views were tried to be determined by taking as reference the views of Max Weber and Emile Durkheim, like other social scientists, on the phenomenon of religion in their works. Coming from two different sociological segments of society, Weber, who was influenced by the neo-Kantian and German sociological tradition, and Durkheim, who was influenced by the French positivist sociological tradition, are among the classics not only of sociology but also of the sociology of religion. The theories of Max Weber and Emile Durkheim still have an impact on today's sociology and sociology of religion. Weber's views on the phenomenon of religion are included in his work "Protestant Ethics and the Capitalist Spirit". In this work, Weber stated that "it is impossible to say what religion is and to make such a definition at the beginning of the research." Durkheim wrote down his views on religion in his work "Primitive Forms of Religious Life". In this work, Durkheim states that "in order to determine the simplest and most primitive religion that can be introduced to us by observation, we must first define what is correctly understood as religion." In addition, in the study, sociological approaches in general are briefly and concisely mentioned in order to better understand the sociological perspectives of Weber and Durkheim. In addition, under the title of "Social Reality of Religion", the study also touches upon the birth and development of the sociology of religion, the place and importance of religion in the field of social science, and the function of religion in social events. In the last part of the study, Weber's and Durkheim's views on the phenomenon of religion are presented comparatively.