Kırsal mirasın korunması ve sürdürülebilirliği üzerine bir inceleme: Bursa Dedeler köyü
A study on the conservation and sustainability of rural heritage: Bursa Dedeler village
Yazar: BETÜL SENA SALDAMLI
Danışman: DOÇ. DR. MİNE ESMER
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Kültürel Mirasın Korunması ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Kültürel miras = Cultural heritage ; Kırsal mimari = Rural architecture ; Kırsal miras = Rural heritage ; Mimari miras = Architectural heritage ; Somut olmayan kültürel miras = Intangible cultural heritage

Özet:
Kırsal alanlar; insanın doğayla olan ilişkisi sonucu ortaya çıkan, varlığı iki 
unsurun karşılıklı etkileriyle süregiden, bulunduğu yere özgü değerler içeren ve yaşam 
kültürünü yansıtan alanlardır. Doğal çevrenin olanakları içinde toplulukların ürettiği 
yapılı çevre, o yöreye ait somut ve somut olmayan miras değerleriyle yaşam kültürünü 
ortaya koymaktadır. Topluluklar yerleşimleri içinde geleneklerini ve yaşam 
pratiklerini sürdürürken, yörenin kimliğine ait ögelerine tanıklık etmek ve yörenin 
sunduğu bilgiden yararlanmak mümkündür. Geçmişten günümüze ulaşan geleneksel 
yaşam kültürünü ifade eden somut göstergeler olan kırsal yerleşimlerin korunması
gereklidir. Bu bağlamda kırsal yerleşimlerde yaşamın devamlılığı önem kazanmakta, 
topluluklar da yerleşimlerine dair unsurların geleceğe aktarılmasında aracı olmaktadır. 
Dünyada yaşanan hızlı dönüşümlerden kırsal alanlar olumsuz etkilenmiş, yaşam 
kültürünün farklılaşmasıyla geleneksel dokunun bozulması ve geri döndürülemeyecek 
değişikliklerin olması tehdidiyle karşı karşıya kalmıştır.
Tez çalışması kapsamında kırsal miras özelliğine sahip Bursa ili, Keles ilçesine bağlı
Dedeler köyü, korumanın sürdürülebilirliği bağlamında incelenmiştir.
Giriş bölümünde çalışmanın amacı, kapsamı ve çalışmada kullanılan yöntemler 
aktarılmıştır.
Birinci bölümde; kırsal mimari miras ve sürdürülebilir korumaya ilişkin genel 
kavramlar, uluslararası ve ulusal düzeyde yapılan çalışmaların tarihsel süreci ve kırsal 
mimaride koruma sorunlarına yer verilmiştir.
İkinci bölümde; Keles ilçesinin coğrafi konumu, yeryüzü şekilleri, bitki örtüsü, tarihi, 
fiziki, sosyal ve ekonomik yapısı incelenmiştir.
Üçüncü bölümde; Dedeler köyünün tarihi, demografik, ekonomik ve sosyal yapısı 
aktarılmıştır. Somut olmayan miras değerleri ve yerleşim dokusuna yönelik yapılan
analizlerle birlikte yerleşimin karakteristik özellikleri ortaya konmuştur. Yerleşimi 
oluşturan ögeler incelenerek kırsal mimari kimliği oluşturan geleneksel yapı türleri
hakkında bilgi verilmiştir.
Dördüncü bölümde; köye ilişkin güçlü, zayıf yönler ve fırsat, tehditler ortaya 
konmuştur. Anket ve sözlü görüşmelerden elde edilen verilerle yerleşimin sosyal 
yapısı analiz edilmiştir. Dedeler köyü kırsal yerleşimine dair koruma ve 
sürdürülebilirlik sorunları aktarılmıştır. Tüm değerlendirmeler sonucunda Dedeler 
köyü kırsal yerleşiminin bütüncül bakış açısıyla, katılımcı yaklaşım odaklı, koruma ve 
sürdürülebilirliğinin sağlanmasına ilişkin önerilere yer verilmiştir.

Anahtar kelimeler; kırsal miras, kırsal mimari koruma, sürdürülebilir koruma, Bursa, Dedeler köyü

Abstract:
Rural areas; are the areas that appear as a result of the relationship of humans 
with nature, that continue to exist with the mutual effects of two elements, that contain 
values specific to the place where located, and that reflect the culture of life. The built 
environment produced by communities within the possibilities of the natural 
environment reveals the culture of life with tangible and intangible heritage values of 
that region. While the communities continue their traditions and life practices within 
their settlements, it is possible to witness the elements of the identity of that region 
with on-site observation and to benefit from the knowledge offered by the region. 
While the communities continue their traditions and life practices in their settlements, 
it is possible to witness the elements of the identity of the region and benefit from the 
information provided by the region. It is necessary to protect rural settlements, which 
are tangible indicators that express traditional life culture from the past to the present. 
In this context, the continuity of life in rural settlements gains importance, and 
communities also act as mediators in transferring the elements of their settlements to 
the future. Rural areas have been adversely affected by the rapid changes in the world, 
the deterioration of the traditional texture with the differentiation of life culture and 
has faced the threat of irreversible changes.
Within the scope of this thesis, Dedeler village of Keles district in the province of 
Bursa, which has rural heritage characteristics, was examined in the context of the 
sustainability of conservation.
In the introduction, the aim, scope and methods used in the study are explained.
In the first chapter, general concepts of rural architectural heritage and sustainable 
conservation, the historical process of studies at the international and national levels, 
and conservation problems in rural architecture were described.
In the second chapter, the geographical location, landforms, vegetation and historical, 
physical, social and economic structure of Keles district were examined.
In the third chapter, the history, demographic, economic and social structure of 
Dedeler village has been explained. Intangible heritage values and characteristics of 
the settlement were demonstrated together with the analyzes made for the settlement 
pattern. In addition, by examining the elements that form the settlement, details are 
given about the traditional building types that make up the rural architectural identity.
In the fourth chapter, the strengths, weaknesses, opportunities and threats of the village 
are stated. With the data obtained from the questionnaire and oral interviews, the social 
structure of the settlement was analyzed and the protection and sustainability problems 
of the rural settlement were demonstrated. As a result of all evaluations, suggestions 
were introduced regarding the protection and sustainability of Dedeler village with a 
holistic perspective and participatory approach.

Keywords; rural heritage, rural architectural conservation, sustainable conservation, Bursa, Dedeler village