Glycyrrhiza glabra L. türünden hareketle sekretolitik ve ekspektoran etkili bir preparat hazırlanması ve takdimi
Development of a secretolytic and expectorant preparation from Glycyrrhiza glabra L. and its presentation
Yazar: SABİHA BUKET HEKİMAN
Danışman: PROF. DR. ALİ H. MERİÇLİ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı / Fitoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Farmakognozi = Pharmacognosy ; Glycyrrhiza glabra = Glycyrrhiza glabra

Özet:
Bu çalışmada, Glycyrrhiza glabra (Meyan) türünden hareketle üst solunum yollarına etkili bir formülasyon hazırlanması hedeflenmiştir. Preparata hoş bir aroma vermesi ve de terapötik etkiyi desteklemesi için endemik monotipik Dorystoechas hastata türü ile kombinasyon yapılarak, Türkiye'ye özgü bir preparat oluşturulmuştur.Glycyrrhiza glabra türünün toz edilmiş köklerinden çeşitli metodlarla meyan balları hazırlanmış, en iyi sonucun kaynar su ile 24 saat maserasyon sonucunda hazırlanan ekstrenin 105 °C'lik etüvde kurutulmasıyla elde edildiği tespit edilmiştir. Bu yöntemle elde edilen meyan balı verimi % 21,9; YBSK (Yüksek Basınçlı Sıvı Kromatografisi) yöntemiyle belirlenen glisirhizik asit içeriği ise % 7,70975 olarak bulunarak preparatta kullanımına karar verilmiştir.Dorystoechas hastata bitkisinin yapraklarından su distilasyonuyla uçucu yağ elde edilmiştir. Bu metod ile elde edilen uçucu yağın verimi % 3,5 (h/a) olarak bulunmuştır.Yapılan formülasyon çalışmalarının sonucunda istenen preparatın hazırlanması için tespit edilen en uygun metot şu şekildedir: 1,5 g meyan balı 50 ml sıcak distile suda çözündürülür, 2,5 g CMC (karboksimetil selüloz) eklenir, iyice karıştırılır ve karışım 24 saat bekletilir, 0,75 g gliserin, 0,75 g sorbitol ve 15 damla Dorystoechas hastata uçucu yağı eklenir. Karışım 11,5 x 3 cm boyutlarındaki özel tasarım metal kaba dökülür, 130 °C'lik etüvde 2 saat 15 dakika ısıtılır, kendi ekseni üzerinde 180° (ters-düz) çevrildikten sonra 1 saat daha etüvde tutulur. Preparat parafilm ile hava almayacak şekilde sıkıca ambalajlanır ve buzdolabında saklanır.Bu şekilde hazırlanan üst solunum yollarına etkili preparat takdim edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to prepare a formulation for the upper respiratory system, containing Glycyrrhiza glabra (Liquorice). An original combination was made by using Dorystoechas hastata, a monotypic endemic plant from Turkey, which supports the therapeutic effect and provides a pleasant aroma.Liquorice extracts were obtained from the powdered roots of Glycyrrhiza glabra by various methods. The best result was carried out by 24 hour-maceration with hot distilled water and then drying the extract in the oven at 105 °C. The yield with this method was found to be 21.9 % and the dry extract was found to contain 7.70975 % glycyrrhizic acid, as determined by HPLC method.Essential oil was obtained from the dried leaves of Dorystoechas hastata by water distillation and the yield was found to be % 3.5.As a result of the formulation studies, the best method was found to be the following one: Dissolve 1.5 g liquorice extract in 50 ml hot distilled water, add 2.5 g CMC, stir thoroughly and keep the mixture waiting for 24 hours. Then, add 0.75 g glycerol, 0.75 g sorbitol and 15 drops of Dorystoechas hastata essential oil. Pour the mixture in the designed metal plate with 11.5 x 3 cm dimensions; heat it in the oven at 130 °C for 2 hours and 15 minutes, then turn it upside down and keep it in the oven for another one hour. Wrap the preparation tightly with parafilm and store it in the fridge.