16-18. yüzyıl Osmanlı Hint- Babür kumaş sanatları etkileşimleri
The interactions between the Ottoman and Indian- Mughal fabric arts in the 16th - 18th centuries
Yazar: ÖZLEM NURBEN ÖZTOKSOY
Danışman: PROF. DR. M. BAHA TANMAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Gazi Zahirüddin Muhammed Babur = Gazi Zahirüddin Muhammed Babur ; Kumaş sanatı = Cloth art ; Osmanlı Devleti = Ottoman State

Özet:
Bu tez çalışmasında Osmanlı ve Hint- Babür sanatının en parlak dönemi olan 16?18. yüzyıllar arasında, iki ayrı sanat geleneğinde üretilen kumaşların birbirleriyle olan etkileşimleri sanat tarihi açısından karşılaştırmalı olarak incelenmektedir.Çalışmanın birinci bölümünde genel hatlarıyla Osmanlı ve Hint- Babür arasındaki ticari, siyasi ve kültürel ilişkiler araştırılmıştır. İkinci bölümde kumaş ticaretinin tarihsel gelişimi içinde aynı kumaş kültürünü oluşturan gelişmeler ve kumaş desenlerine yansıyan sanatsal özellikler karşılaştırılmaktadır. Araştırma ve inceleme sonucu elde edilen örnekler kataloglanarak üçüncü bölümde sunulmaktadır.Bu tezde temel olarak, Osmanlı ve Hint- Babür kültürleri arasındaki ilişkiler çerçevesinde, Osmanlı ve Hint- Babür kumaşlarının teknik ve kompozisyon özelliklerinin incelenmesi ve söz konusu iki sanat arasındaki etkileşimlerin irdelenmesi amaçlanmıştır.Bu çalışma, aynı yüzyıllarda üretilmiş olan kumaşların birbirleriyle büyük ölçüde benzerlikler gösterdiğini ve dolayısıyla, söz konusu iki kültür arasında karşılıklı bir etkileşim olduğunu ortaya koymaktadır. Bu kumaşların dokuma tekniği, desen, renk ve tasarım bakımından ortak yönlere sahip olması, her iki imparatorluğun ekonomik, siyasi ve kültürel alanlarda süregelen bir ilişki içinde olduklarını ortaya koymaktadır.İki kültür arasında ortaya çıkan bu etkileşim, karşılıklı olarak sanatçı ve mimarların dolaşımı sonucu gerek kumaşlarda ve gerekse diğer sanat eserlerinde benzer desenlerin kullanılmasıyla daha da güçlenmiştir. Bu çalışma ile söz konusu iki kültür arasında var olan ilişki ve etkileşimlerin sanat tarihi yönüyle ortaya çıkarılmasına yönelik mütevazı ve özgün bir katkı sağlanması amaçlanmıştır.

Abstract:
Between the 16th and 18th centuries, which have been the golden era of Ottoman and Indian- Mughal art, the fabrics produced in both of the fore-mentioned art traditions were in mutual interaction. These interactions were brought about especially by commercial affairs, and more importantly, the presents sent by the rulers to one another through Ottoman and Indian ambassadors.The objective of this thesis is to examine the technical and compositional properties of the fabrics that changed places between the two countries and study the mutual influences between these two arts.These great resemblances between the fabrics produced in the same centuries draw attention displays explicitly the interaction between the two cultures. These fabrics have very much in common in terms of weaving techniques, patterns, colors and design, which makes it obvious that both empires had an ongoing relationship on cultural, as well as economic and politic grounds.These interactions have been strengthened by the patterns on other artworks which emerge out of changing places of the fabrics, the artists and architects mutually and have an original place in art history.