Farklı şeftali anaçlarının in vitro mikroçoğaltımı
In vitro micro-propagation of different peach rootstocks
Yazar: SELVER SARI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF NİKPEYMA
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Bahçe Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Badem = Almond tree ; Doku kültürü = Tissue culture ; Erik = Plum ; Mikroçoğaltma = Micropropagation ; Şeftali = Peach

Özet:
Bu araştırmada, ülkemizde eksikliği hissedilen şeftali ve bademin karşılıklı melezlenmesi ile elde edilmiş, şeftali anacı olarak kullanılacak Prunus melezlerinin klonal şeftali anacı olarak kullanılması için in vitro mikroçağaltımı üzerine çalışılmıştır. Bu amaç doğrultusunda 2 farklı FG-69 ve FG-71 klon anacı ile kontrol olarak standart anaçlardan GN-22 ve GF-677 materyal olarak kullanılmıştır. Anaçların doku kültürü ile virüsten ari olarak hızlı bir şekilde üretilme olanaklarını araştırılması hedeflenmiştir. Öncelikle, materyal olarak kullanılan eksplantların, sterilizasyon işleminden sonra hormon ilave edilmemiş ½ MS ve WPM besi ortamlarına dikimleri yapılmıştır. Bitki rejenerasyonu için; BAP (6-Benzilaminopürin)'ın (0.5, 0.75, 1.0 mg/l), TDZ (Thidiazuron)'nin (0.5, 0.75, 1.0 mg/l), IAA (İndole Asetik Asit)'in (0.2 mg/l), NAA (α-naphthalene acetic acid)'nın (0.25 mg/l) farklı dozlarda ve iki farklı ½ MS ve WPM besi ortamlarına hormonlar ilave edilerek deneme oluşturulmuştur. Araştırmada; eksplant başına sürgün sayısı, eksplant sürgün uzunluğu,  eksplant başına köklenme yüzdesi, eksplant başına kök sayısı,  kök uzunluğu, kök çapı ve bitki yaş ağırlık gibi parametreler incelenmiştir. Deneme sonucuna göre; en iyi eksplant başına sürgün sayısı ve besi ortamı KOM3 (1.0 mg/l BAP + 0.2 mg/l IAA + 0.25 mg/l NAA) + WP, en iyi eksplant başına sürgün uzunluğu ve besi ortamı KOM6 (1.0 mg/l TDZ + 0.2 mg/l IAA + 0.25 mg/l NAA) + ½ MS, en iyi eksplant başına köklenme yüzdesi ve besi ortamı KOM4 (0.5 mg/l TDZ + 0.2 mg/l IAA + 0.25 mg/l NAA) + ½ MS, en iyi eksplant başına kök sayısı,  kök uzunluğu, kök çapı ve besi ortamı KOM5 (0.75 mg/l TDZ + 0.2 mg/l IAA + 0.25 mg/l NAA) + ½ MS, en iyi bitki yaş ağırlık ve besi ortamı KOM1 (0.5 mg/l BAP + 0.2 mg/l IAA + 0.25 mg/l NAA) + ½ MS olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
In vitro micropropagation of some prunus hybrids obtained by crossbreeding of peach and almond was studied for use as clonal peach rootstock in this study. FG-69 and FG-71 clonal rootstocks and GN-22 and GF-677 as standard rootstocks were used. After the sterilization process, the explants used as material were planted in ½ MS and WPM medium without added hormon. BAP (6-Benzylaminopurine) (0.5, 0.75, 1.0 mg/l), TDZ (Thidiazuron) (0.5, 0.75, 1.0 mg/l), IAA (Indole Acetic Acid) (0.2 mg/l), NAA (α-naphthalene acetic acid) (0.25 mg/l) as different doses and hormones were added to two different ½ MS and WPM media for plant regeneration. Shoot number per explant, explant shoot length, rooting percentage per explant, root number per explant, root length, root diameter and plant fresh weight parameters were investigated in the research. The best shoot number per explant in the combination KOM3 (1.0 mg/l BAP + 0.2 mg/l IAA + 0.25 mg/l NAA) + WP, the best shoot length per explant in the combination KOM6 (1.0 mg/l TDZ + 0.2 mg/l IAA + 0.25 mg/l NAA) + ½ MS, best rooting percentage per explant in the combination KOM4 (0.5 mg/l TDZ + 0.2 mg/l IAA + 0.25 mg/l NAA) + ½ MS were obtained. On the other hand best number of roots per explant, root length, root diameter and nutrient combination KOM5 (0.75 mg/l TDZ + 0.2 mg/l IAA + 0.25 mg/l NAA) + ½ MS, best plant fresh weight and nutrient combination KOM1 (0.5 mg/l BAP + 0.2 mg/l IAA + 0.25 mg/l NAA) + ½ MS were obtained at the end of the study.