Ankara ilköğretim okullarında çalışan yönetici ve öğretmenlerin takas kuramının uygulanmasına ilişkin algıları
Principals? and teachers perceptions of application of social exchange theory in the primary schools in Ankara
Yazar: TUĞBA KUŞKONMAZ ÇİLDİR
Danışman: PROF. DR. İNAYET AYDIN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Teftişi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Takas = Barter ; Yer değiştirme = Displacement ; Yöneticiler = Managers ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 2007?2008 eğitim-öğretim yılında Ankara ili,merkez ilçelerinde bulunan ilköğretim okullarında görev yapan müdür ve öğretmenler arasında takas kuramının uygulanma durumuna ilişkin görüşleriniortaya koymaktır.Araştırma tarama modelindedir. Araştırmanın verileri Ankara iliBüyükşehir Belediye sınırları içindeki sekiz merkez ilçede bulunan 221 kamuilköğretim okulunda görevli 221 müdür ve 377 öğretmenden oluşanörneklemden elde edilmiştir.Araştırmanın verileri öğretmen ve yönetici için geliştirilen anketleraracılığı ile toplanmıştır. Veri toplama aracının geçerliliği faktör analizi vegüvenirliği Cronbach Alfa katsayısı ile hesaplanmıştır. Toplanan veriler SPSS14.0 paket programıyla analiz edilmiştir. Analizde yüzde, frekans, t-testi,varyans analizi ve ikili karşılaştırmalar (post-hoc) testi kullanılmıştır.Araştırma bulgularına göre, ilköğretim okulu müdürleri takas ilişkisindekarşılıklılığı öğretmenlere göre daha fazla uygulamaktadır. Takas ilişkilerindemüdür ve öğretmenlerin yükümlülükleri benzer düzeydedir. Yükseklisansmezunu müdürler ön lisans mezunu olanlara göre takas ilişkilerinde kendileriniöğretmenlere karşı daha yükümlü hissetmektedirler. Müdürlerin takasilişkilerinde kendi güçlerinin biçimlendirici olduğuna ilişkin algıları, öğretmenalgılarına göre daha yüksek bulunmuştur. Müdürün sahip olduğu güç 0?5 yıl ve6-10 yıl kıdeme sahip öğretmenler için takas ilişkisini biçimlendirici olmaktadır.

Abstract:
The purpose of this research is to determine opinions of principals andteachers related to application status of Exchange Theory between teachersand principals working in primary schools in central districts of Ankara in theeducational year of 2007-2008.Survey model was used in this research. Data of the search wereobtained from a sample consisting of 221 principals and 377 teachers workingin 221 primary schools placed in eight central districts in the borders of AnkaraMetropolitan Municipality.The data of the research were obtained by questionnaires whichdeveloped for principals and teachers. Validity and reliability of thequestionnaires were calculated with factor analysis and Cronbach Alphacoefficient. The data obtained was analyzed via SPSS 14.0 software.Percentage, frequency, t-test, analysis of variance and post-hoc tests wereused in the analysis.According to findings of the research, primary school principals usereciprocity much more than teachers. In the exchange relation, obligations ofthe principals and teachers are at the similar level. Post graduated principalsfeel more obligations to teachers more than principals who have associateddegree. Perceptions of the principals that their own powers are formative todetermined, higher than teacher perception. The power of the principal isformative for 0-5 and 6-10 year experienced teachers in exchange relation.