Sağlık profesyonellerinin ölmekte olan hastaya bakım ve saygın ölüm ilkelerine ilişkin tutumları, psikolojik esneklik düzeyleri ve bunlar arasındaki ilişkisinin incelenmesi
Investigation of health professionals' attitudes to dying patient care and respectful death principles, levels of psychological flexibility and the relationship between these
Yazar: SELİNAY KİLİTCİ
Danışman: PROF. DR. NAZMİYE YILDIRIM
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Hasta bakımı = Patient care ; Psikolojik esneklik = Psychological flexibility ; Sağlık personeli = Health personnel ; Terminal bakım = Terminal care ; Tutumlar = Attitudes ; Ölüm = Death

Özet:
Araştırma, sağlık profesyonellerinin ölmekte olan hastaya bakım vermeye ilişkin tutumları ile ölüm algıları, saygın ölüm ilkelerine ilişkin tutumları ve psikolojik esneklik arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır.
Araştırma kesitsel ve ilişki arayıcı nitelikte olup, Abant İzzet Baysal Üniversitesi İzzet Baysal Eğitim ve Araştırma Hastanesinde yatarak tedavi gören hastalara doğrudan bakım veren ve tedavisini sürdüren toplam 236 sağlık profesyonelinin (hemşire ve hekim) katılımıyla Haziran-Ekim 2021 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Frommelt Ölmekte Olan Bireyin Bakıma İlişkin Tutum Ölçeği, Saygın Ölüm İlkelerine İlişkin Tutumları Değerlendirme Ölçeği ve Psikolojik Esneklik Ölçeği ile kullanılmıştır. Veriler Pearson korelasyon, Student t, ANAVO Varyans Analizi ve Çoklu Doğrusal Regresyon analizi ile değerlendirilmiştir.
Sağlık profesyonellerinin yaş ortalaması 32.09±7.03(21-54) yıl olup, %69.1 kadındır. Ölüme yönelik tanımlamalarını %37.3'ü "hayatın gizemi, akıl almaz bir durum", %28.8'i "hatırlatıcı" ve %10.2'si "yalnızlık" olarak ifade etmiştir. Sağlık profesyonellerinin ölmekte olan hastaya tutumu ile psikolojik esneklik arasında pozitif anlamlı ilişki (r=.26; p<0.01) saptanmıştır. Saygın ölüm ilkelerini benimseme düzeyinin ve diğer demografik ya da mesleki faktörlerin etkisinin olmadığı bulunmuştur (p>0.05). Regresyon analizinde psikolojik esnekliğin alt boyutlarından "an'da olma" (β = .28) anlamlı ölçüde ölmekte olan hastaya yaklaşım düzeyini yordamıştır (R=.29, R2 = .09, Düzeltilmiş R2 = .06). Sonuçta, sağlık profesyonellerinin ölmekte olan hastaya yaklaşım düzeyindeki değişimin %6'sının "an'da olma" ile açıklandığı görülmüştür.

Abstract:
The study was conducted to examine the relationship between health professionals' attitudes towards caring for the dying patient and their perceptions of death, attitudes towards respectable death principles, and psychological flexibility.
The study was cross-sectional and relationship-seeking, with the participation of a total of 236 healthcare professionals (nurses and physicians) who directly care for and continue their treatment to inpatient or outpatient patients at Abant İzzet Baysal University İzzet Baysal Training and Research Hospital between June and October 2021. Personal Information Form, Frommelt Attitude Toward Care of the Dying Instrument, Attitudes Towards Dying Principles Rating Scale and Psychological Resilience Scale were used to collect data. Data were evaluated with Pearson correlation, Student's t, ANAVO Analysis of Variance and Multiple Linear Regression analysis.
The mean age of health professionals is 32.09±7.03(21-54) years and 69.1% are women. Their definition of death expressed 37.3% as "the mystery of life, an unbelievable situation", 28.8% as "reminder" and 10.2% as "loneliness". A positive significant relationship (r=.26; p<0.01) was found between the attitude of health professionals to the dying patient and psychological resilience. It was found that the level of adoption of respectable death principles and other demographic or occupational factors had no effect (p>0.05). In the regression analysis, "being present" (β = .28), a sub-dimension of psychological resilience, significantly predicted the level of approach to the dying patient (R=.29, R2 = .09, Adjusted R2 = .06). As a result, it was seen that 6% of the change in the level of approach of healthcare professionals to the dying patient was explained by "being in the moment".