Kronik hepatit C hastalarında kemokin reseptör 5 (CCR5) gen polimorfizminin ve karaciğer ekspresyonunun karaciğer histopatolojik bulgular üzerine etkisi
The effects of chemokin receptor 5 (CCR5) gene polimorphisme and it's liver expression on liver histopathological findings in patient with chronic HCV
Yazar: ABDULKERİM YILMAZ
Danışman: PROF. DR. HAKAN ALAGÖZLÜ
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Gastroenteroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology

Özet:
Hepatit C virüsü, siroz ve/veya hepatoselüler karsinoma ilerleyebilen kronik karaciğer hastalığın önemli bir nedenidir. İntrahepatik inflamasyon ve karaciğer hücre hasarı kronik HCV enfeksiyonunun belirleyici özellikleridir. Lökositleri inflamatuar bölgelere çeken kemotaktik sitokinler olan kemokinler intrahepatik inflamasyon gelişiminde önemli rolleri vardır.CCR532bpdel, CCR5 kemokin reseptörünün delesyon mutasyonudur. Bu mutasyon sonucunda dokuda ve periferik hücrelerde CCR5'in ekspresyonunda önemli azalma görülmektedir. Yakın zamandaki çalışmalarda CCR5 heterozigot mutasyonundan türetilmiş CD3 pozitif T hücreleri CCR5'in ekspresyonununu ve ligandlara cevabını azaltığı gösterilmiştir. Bu bulgular ışığında yapılan çalışmalarda CCR5 mutasyonu ve ekspresyonun karaciğer inflamasyonunun modülasyonunda rölü olabileceği bildirilmiştir.Bu çalışmada; kronik HCV'li hastalarda CCR5 mutasyon sıklığının belirlenmesi; CCR5 mutasyonu ve karaciğer dokusundaki ekspresyonu ile karaciğer histopatolojik bulguları arsındaki ilişkinin araştırılması amaçlandı. CCR5 mutasyonu Multipleks PCR analiz ürünleri StripAssay Revers Hibridizasyon tekniği ile genotiplendirildi. Doku expresyonu immünohistokimyasal yöntemle belirlendi.Hasta grubunda yaş ortalamaları 54.3±10.5 olan 25 erkek (%43.1) ve 33 kadın (%56.9) yer aldı. Kontrol grubunda yaş ortalamaları 58.82±11.6 olan 38 erkek (%65.5) ve 20 bayan (%34.5) olmak üzere toplam 58 hasta yer aldı. Her iki grup mutasyon açısından karşılaştırıldığında hasta grubunda 5 hastada (%8.6) CCR5 heterozigot mutasyon saptanırken, kontrol grubunda 1 kişide (%1.7) mutasyon saptandı; iki grup arasındaki fark istatistiksel açıdan anlamlı değildi (p= 0.206).Hasta grubu mutasyonu olan ve olmayan iki grup şeklinde ayrıldı.Mutasyon saptanan hasta grubunda viral yük 6.4x106±2.9x105 IU/ml şeklindeyken; mutasyon olmayan hasta grubunda 2.8x106±1.1x105IU/ml idi. İki grup arasında viral yük mutasyonlu hasta lehine istatistiksel açıdan anlamlı derecede yüksekti (p=0,037).Mutasyon saptanan hasta grubunda HAİ (4.0±1.0), saptanmayan hasta grubuna (5.7±1.7) göre anlamlı derecede düşük tespit edildi (p=0.022). ALT düzeyleri ile mutasyon arasındaki ilişki incelendiğinde mutasyonlu grupta daha düşük değerler tespit edilirken (55.2±32.4; 65.6±38.5) aradaki fark istatistiksel açıdan anlamlı değildi (p=0.582).Mutasyonun fibrozis düzeyelerine etkisi incelendiğinde; mutasyon grubunda 1.6±1.3 şeklindeyken, mutasyon olmayan grupta 2.6±1.8 olarak tespit edildi. Fibrozis değeri mutasyonlu grupta daha düşüktü, ancak aradaki fark istatistiksel açıdan anlamlı değildi (p=0.352).Çalışmaya dahil edilen hastaların karaciğer biyopsi materyalerinde yapılan immünohistokimyasal incelemede; 15'nde (%30) intrahepatik CCR5 ekspresyonu görüldü. Hastaların 30'nda (%70) ekspresyon izlenemedi. 8 hastada teknik nedenlerle inceleme yapılamadı.Ekspresyon izlenen hasta grubunda HAİ 6.1±2.3 şeklindeyken, izlenmeyen grupta 4.9±1.3 idi. Aradaki fark istatastiksel açıdan anlamlıydı (p=0.034). Fibrozis düzeyleri ekspresyon izlenen grupta 2.1±2.1 şeklindeyken, izlenemeyen grupta 1.9±1.5 idi. Ekspresyon izlenemeyen grupta fibrozis düzeyi daha düşük idi, fakat aradaki fark istatistiksel açıdan anlamlı değildi (p=0.625).Hepatit C'li hastalardan mutasyon saptanmayan 45 hastanın 15'nde doku ekspresyonu izlenirken; mutasyon saptanan 5 hastanın hiç birinde ekspresyon yoktu. Aradaki fark istatistiksel açıdan anlamlı değildi.(p=0.305).Sonuç olarak; CCR5 polimorfizmi HCV'li hastalarda sağlıklı popülasyondan daha yüksektir. Bu mutasyon karaciğer inflamasyonu ve fibrozis düzeyini azaltmaktadır. Mutasyon doku ekspreyonunu azaltmakta ve bu etki karaciğerdeki inflamasyonu ve fibrozis düzeyini olumlu yönde etkilemektedir.HCV enfeksiyonunda kemokinler karaciğer hasarını ilerletebilir.Gelecekte kemokin reseptör blokajı ve/veya modülasyonu inflamasyonu azaltmaları dolayısıyla başarılı tedavi markeri olarak değer kazanabilirler.Yeni çalışmalarla elde edilecek bilgilerle, kemokinler ve reseptörlerinin HCV enfeksiyonunda potansiyel terapötik hedefler olabileceği düşünülebilir.Anahtar kelimeler: Kronik HCV, Kemokin, CCR5, gen polimorfizmi

Abstract:
Hepatitis C virus is an important reason for cirrhosis and/or chronic liver disease which may lead to hepatocellular carcinoma. İntrahepatic inflammation and liver cell damage are significant properties of HCV infection. Chemokines which are sytokines attracting leucocytes to inflammatory sites have an important role in intrahepatic inflamation.CCR532bpdel is a deletion mutation of chemokine receptor CCR5. As a result of this mutation there is significant deletion in the expression of CCR5 in tissues and periferic cells. Recent studies have shown that CD3 positive T cells derivating form CCR5 heterozygote mutations decrease CCR5 expression and its answer to ligands. Studies considering this knowledge have suggested that CCR5 mutation and expression may have a role in liver inflammation, and its modulation.In this study our aim was to study the relation of the frequency of CCR5 mutation in chronic HCV patients, to find out the relation between CCR5 mutation, and it?s expression in liver tissue, with histopathological findings in the liver. CCR5 mutations were genotyped with Multipleks PCR analysis products StripAssay Revers Hibrididation technics. Tissue expression was evaluated immunohistochemically.The mean age oh our patients was 54.3±10.5, (25 male,33 famale). In the control group of 58 patients mean age was 58.82±11.6, with 38 male, and 20 female. When both groups were compared for mutation 5 patients (%8.6) in the patient group had CCR5 heterozygote mutation, in the control group 1 person (%1.7) was positive for mutation; the difference between the groups was not statistically significant (p=0.206).The patient group was divided into two groups; mutation positive and negative. Viral load in the mutation positive group was 6.4x106±2.px105 IU/ml, in the mutation negative group 2.8x106±1.1x105 IU/ml. Viral load was significantly higher in the mutation group (p=0.037).In the mutation positive group HAI (4.0±1.0) was significantly lower than the mutation negative (5.7±1.7) group (p=0.022). When the relation between ALT levels and mutation was investigated, lower values were optained in the mutation positive group (55.2±32.4;65.6±38.5), the difference was statistically significant (p=0.582).When the effects of the mutation on fibrosis levels were investigated; in the mutation group fibrosis levels were 1.6±1.3, and in the group without mutation fibrosis levels were 2.6±1.8. Fibrosis levels were lower in the group with mutation but the difference was not statistically significant (p=0.352).Immunohistochemical studies on the liver biopsies obtained from the hepatitis C patients attending the study showed that 15 subjects (%30) had intrahepatic CCR5 expression. There was no expression in thrithy patients (%79). Because of technical reasons 8 patients could not be studied.HAI was 6.1±2.3 in patients with expression, 4.9±1.3 in patients withouth expression. The difference was statistically significant (p=0.034). In the expression group fibrosis levels were 2.1±2.1 while 1.9±1.5 in the group without expression. It was lower in the group without expression, but the difference was not statistically significant (p=0.625).In the patients with hepatitis C tissue expression was seen in 15 of 45 patients without mutation; there was no expression in the 5 patients with mutation. The difference was statistically not significant (p=0.305).In conclusion, CCR5 polimorphism is more frequent in HCV positive patients than in healthy population. This mutation decreases liver inflammation, and fibrosis levels. The mutation decreases tissue expression, and this effect has a positive impact on liver inflammation, and fibrosis levels.Chemokines may increase liver destruction in HCV infection. In the future chemokine receptor blockage end/or modulation may become important as an inflammation decreaser.Chemokines and their receptors may be potential therapeutic targets in HCV infection with by the help of the future studies.Key Words: Chronic HCV, Chemokine, CCR5, gene polymorphism