Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda elektrikli diş fırçalarının plak uzaklaştırma etkinliğinin sağlıklı çocuklar ile karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi
Comparative evaluation of plaque removal efficacy of electric tooth brushes between children with attention deficit and hyperactivity disorder and healthy children
Yazar: ZEYNEP UÇAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHAR MELİS AKYILDIZ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı / Çocuk Diş Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental plak = Dental plaque ; Diş fırçalama = Toothbrushing ; Diş fırçası = Toothbrush ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Çalışmamızda, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) olan çocuklarda elektrikli diş fırçalarının plak uzaklaştırmadaki etkinliğinin sağlıklı çocuklarla karşılaştırmalı olarak belirlenmesi amaçlanmıştır. 
Gereç-Yöntem: Çalışmaya deney grubu olarak DEHB tanılı 26, Kontrol grubu olarak sistemik hastalığı olmayan 26 olmak üzere toplam 52 çocuk dahil edilmiştir. Daha sonra elektrikli ve manuel diş fırçalarının etkinliğini değerlendirmek için DEHB ve Kontrol grupları elektrikli ve manuel olmak üzere rastgele iki alt gruba ayrılmıştır. Çocuklara bulundukları fırça gruplarına uygun olarak göre fırçalama eğitimi verilmiştir. Tüm çocukların DMFT/dft değerleri ve Löe-Silness Gingival İndeksleri (Gİ) kaydedilmiştir. İlk randevuda, plak boyama yapılmış ve fırçalama öncesi dental plak miktarını belirlemek amacıyla Quigley-Hein Plaque İndeks'inin Turesky modifikasyonu (TQHPI) ve Aproksimal Plak İndeksi (API) ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Çocuklar bulundukları alt gruba ait diş fırçası ile 2 dakika boyunca dişlerini fırçalamışlardır. Fırçalama sonrası plak uzaklaştırma miktarını belirlemek için yeniden plak boyama yapılmış ve ölçümler tekrarlanmıştır. Aynı işlem basamakları sırasıyla 1. ay ve 3. ay randevularında tekrarlanmıştır. 0,05'in altındaki p değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Çocukların yaş ortalaması 8,8±0,7 olarak bulunmuştur. DEHB olan çocuklarda diş fırçalama süresi sağlıklı çocuklara göre anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur. (p=0.01)
Tüm gruplarda hem elektrikli hem de manuel diş fırçası alt gruplarında fırçalama öncesi ve sonrası TQHPI ve API ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir azalma tespit edildi. DEHB-Elektrik grubunda 3. ay Gİ ölçümleri DEHB-Manuel grubuna göre istatistiksel olarak yüksek bulundu (p=0,01).
Sonuç: Bildiğimiz kadarıyla bu çalışma, DEHB ve sağlıklı çocuklar arasında elektrikli ve manuel diş fırçalarının plak uzaklaştırma üzerindeki etkilerini karşılaştıran ilk çalışmadır. Hem sağlıklı hem DEHB grubunda bulunan çocuklarda TQHPI, API ve GI değerlerine göre fırçalar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Bu çalışmanın sınırları dahilinde, diş fırçasının türünden bağımsız olarak hem DEHB olan hem de sağlıklı çocukların gözetim altında etkili fırçalama yapabildikleri tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Dental plak, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, elektrikli diş fırçası, manuel diş fırçası

Abstract:
Objective: In our study, it was aimed to determine the effectiveness of electric toothbrushing in plaque removal in children with Attention Deficit and Hyperactivity Disorder (ADHD), in comparison with healthy children.
Materials-Methods: A total of 52 children, 26 of whom were diagnosed with ADHD as the experimental group and 26 healthy who did not have any systemic disease as the control group, were included in the study. Then, in order to evaluate the effectiveness of electric and manual toothbrushes, each group was randomly divided into 2 subgroups: Electric and Manual. Children were educated on toothbrushing according to subgroups. DMFT/dft and Löe-Silness Gingival Index (GI) values were recorded. At the first appointment, plaque disclosing was performed and Turesky modification of Quigley-Hein Plaque Index (TQHPI) and Approximal Plaque Index (API) values were recorded to determine the amount of dental plaque before the brushing. Subsequently, children brushed their teeth for 2 minutes with the subgroup's toothbrush type. Then, plaque disclosing and measurements were repeated to determine the amount of plaque removal after brushing. The same procedure steps were repeated at the 1st month and 3rd month appointments, respectively. p value below 0.05 was considered statistically significant.
Results: The mean age of children was found to be 8.8±0.7 years. Brushing time was found to be significantly lower in ADHD children compared to healthy children. (p=0.01) In all groups, a statistically significant decrease was detected between pre- and post-brushing TQHPI and API measurements in both electric and manual toothbrush subgroups. In ADHD-Electric group, the 3rd month GI measurements were found to be statistically higher than ADHD-Manuel group (p=0.01). 
Conclusion: To the best of our knowledge, this is the first study to compare the effects of electric and manual toothbrushes on plaque removal between ADHD and healthy children. In both Control and ADHD groups; there was no statistically significant difference between the toothbrushes in terms of TQHPI, API and GI values. Within the limits of this study, it has been determined that both ADHD and healthy children can brush effectively undersupervised, regardless of the type of toothbrush.

KeyWords: Attention Deficit and Hyperactivity Disorder, dental plaque, electric toothbrush, manual toothbrush