Acil servise nontravmatik kanama ile başvuran hastalarda antiagregan ve antikoagülan kullanımlarının araştırılması
Research of antiaggregant and anticoagulant uses in patients presenting to the emergency department with nontraumatic bleeding
Yazar: YAĞIZ KAĞAN ERGÜN
Danışman: PROF. DR. FİGEN ÇOŞKUN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Antikoagülanlar = Anticoagulants ; Hemorajiler = Hemorrhage

Özet:
Acil servislere kanama nedeni ile başvuran hastaların kullandığı ilaçlar bu hasta gruplarının yönetiminde büyük önem arz etmektedir. Kanama nedeni olarak bölgesel birçok farklılık olsa da genel itibariyle GİS kanama ve SSS kanaması acil servise kanama nedeni ile başvuruların çoğunluğunu oluşturmaktadır. Kanama etyolojisinde antiagregan-antikoagülan ilaç kullanımı önemli bir risk faktörüdür. Bu çalışmada acil servise nontravmatik kanama nedeni ile başvuran hastaların antiagregan-antikoagülan ilaç kullanımlarına ek olarak hastane içi ve 30 günlük mortalitelerini etkileyen faktörler araştırıldı.
Materyal ve Metot
Çalışmaya Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Erişkin acil servise 18 yaş ve üzerinde kanama nedeni ile başvuran hastalar dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri (komorbit hastalıkları, daha önceki kanama öyküleri, kanama türü, antiagregan-antikoagülan ilaç kullanıp kullanmadığı, şayet kullanıyorsa sebebi, kullandığı ilacın adı) kayıt altına alındı. Ayrıca vital ve fizik muayene bulguları ve laboratuvar parametreleri (hemogram, bun, kreatinin, koagülasyon parametreleri) kayıt altına alındı. Hastalara acil serviste uygulanan tedaviler (kan ürünü verilmesi, cerrahi müdahale yapılması, medikal tedavi, endoskopi, kolonoskopi, bası uygulanması, tampon uygulanması, ilaç kesilmesi ve girişimsel işlem yapılması) çalışma formuna işlendikten sonra hastaların acil servis sonlanımları değerlendirildi. Hastaların acil servise başvuru sonrası 30. günde sağ kalımlarını sorgulamak amacıyla hastalara telefonla ulaşım sağlandı. Hastane içi sağ kalımlarını değerlendirmek amacıyla hastaların sistem üzerinden bilgilerine ulaşılarak kayıt altına alındı. Majör kanamalar ise, ölümcül kanama, kritik organ veya bölgede semptomatik kanama (İntrakraniyal, intraspinal, intraoküler, retroperitoneal, intra-artiküler, perikardiyal, kompartman sendromlu kas içi kanama), kanama nedeni ile hemoglobin değerinin akut olarak 2gr/dl veya daha fazla düşmesi ya da 2 ünite kan transfüzyonu ihtiyacı olması olarak tanımlandı.
Bulgular
Ocak-Haziran 2021 tarihleri arasında kanama şikâyeti ile başvuran 310 hastanın 297'si çalışmaya alındı. Çalışmaya alınan hastaların yaş ortalaması 62,2±18,9 kadınların yaş ortalaması 58,3±20,2 ve erkeklerin yaş ortalaması 65,9±16,8'idi. Hastaların komorbiditeleri incelendiğinde en sık komorbidite HT (%40) olduğu saptandı. Antiagregan ve antikoagülan kullanım sebepleri olarak komorbiditeler incelendiğinde ise en sık KAH (%28) saptandı. Hastaların en sık başvuru nedeni GİS kanama (%48,1), ikinci olarak menometroraji olarak bulundu (%13,8). Diğer kanama türlerine göre menometrorajiyle başvuran hastalarda herhangi bir komorbidite varlığı anlamlı olarak düşük bulundu. Çalışmamızda kullanılan antiagregan sayısı arttıkça majör kanama riskinde anlamlı artış olduğu saptandı. NSAİİ kullananlarda GİS kanama sıklığı, diğer kanama türlerine göre anlamlı olarak fazla bulundu. Majör kanaması olan hastaların hastane içi mortalitesinin majör kanaması olmayanlara göre 7,2 kat arttığı bulundu. Ayrıca SSS kanaması ile başvuran hastalarda 30 günlük mortalitenin 4,5 kat arttığı bulundu. HT komorbiti olması da 30 günlük mortaliteyi 2,2 kat arttıran bir diğer faktör olarak bulundu.
Sonuç
Kanama ile başvuran hastaların yarısından fazlası antiagregan-antikoagülan ilaç kullanmakta olup; NSAİİ' nın GİS kanama insidansını arttırması dışında antiagregan-antikoagülan ilaçlar ve NSAİİ kullanımı mortalitede ve herhangi bir kanama türünde spesifik artışa neden olmamaktadır. Majör kanama riskinde, antiagregan kullanım sayısı önemli bir faktör olarak dikkat çekmektedir. Ayrıca SSS kanaması yüksek mortalite ile seyretmekte olup, HT komorbitine sahip olmak da mortalitede etkili önemli bir faktördür. Hastane içi mortalitede ise majör kanama varlığı mortalite artışına neden olmaktadır ve bu hastaların hastane yatışı süresince göz önünde bulundurulmalıdır.
Anahtar kelimeler: Acil servis, kanama, antiagregan ve antikoagülan

Abstract:
Introduction
Drugs used by patients who admitted to Emergency Service due to haemorrhage have a great importance on management of these groups. In spite of there are many regional differences for haemorrhage, most commonly haemorrhage reason for patients who admitted to Emergency Service are gastrointestinal system and central nervous system haemorrhage. Using antiaggregant and anticoagulant drugs are an important risk factor in ethiology of haemorrhage. In our study, We researched for using antiaggregant-anticoagulant drugs; and additionaly the factor that effects in-hospital mortality and 30-day mortality in patients who admitted to emergency service with non-traumatic haemorrhage. 
Material method
Patients aged 18 years and older, who admitted to Emergency Service of Dokuz Eylul University Hospital are included in this study. Patients demographic data (comorbid diseases, previous bleeding history, bleeding type, usage of antiaggregant and anticoagulant drugs, if used reason name of drugs) were recorded. Additionally vital, physical examination findings and laboratoary parameters ( hemogram, BUN, creatinin, coagulant parameters) were recorded. Treatments applied to the patients in the emergency service (transfusion of blood products, surgical intervention, medical treatment, endoscopy, colonoscopy, compression to the bleeding area, application of tampons, discontinuation of drugs and interventional procedures) were recorded in the study form, after that the outcomes of the patients after discharge from the emergency service were evaluated. On the 30th day of the admission to the emergency service, patients were contacted by phone to investigate about their survival. In order to evaluate the in-hospital survival, the information of the patients was accessed through the system and recorded. Major bleedings were defined as fatal bleeding, symptomatic bleeding in a critical organ or region(Intracranial, Intraspinal, retroperitoneal, intraarticular, pericardial, intra muscular bleeding with compartment syndrome), acute decline in hemoglobin value of 2 g/dL or more due to bleeding or as the need for 2 units of blood transfusion.
Result
297 of 310 patients who applied with bleeding complaint between January – June 2021 were included in this study. The mean age of the patients were 62.2±18.9 in all population; 58.3±20.2 in women, 65.9±16.8 in men. When the comorbidities of the patients were analyzed, HT was the most common comorbidity. When comorbidities were evaluated as reason of antiaggregant and anticoagulant drug use, Coronary Artery Disease (28%) was shown to be the most common. The most common reason for admission was Gastrointestinal bleeding (48.1%); and menometrorrhagia(13.8%) was the second. The presence of any comorbidity was found to be significantly lower in patients admitted with menometrorrhagia compared to other bleeding types.  As the number of antiaggregant agents taken increased, the risk of major bleeding risen significantly. The frequency of gastrointestinal bleeding was found to be significantly higher in NSAID users compared to other bleeding types. In-hospital mortality of patients with major bleeding was found to be 7.2 times higher than those without major bleeding. In addition, it was found that the 30-day mortality increased 4.5 times in patients who presented with Central Nervous System bleeding. Having hypertension comorbidity was also found to be another factor that increased the 30-day mortality 2.2 times.
Discussion
While antiaggregant-anticoagulant drugs were being used by more than half of the patients, antiaggregant-anticoagulant drugs and NSAIDs did not increase mortality or specific bleeding types, with the exception of an increase in the prevalence of GI bleeding with NSAIDs. The quantity of antiaggregants usage stands out as a significant factor in serious bleeding. While mortality of Central nervous system bleeding was high, having hypertension as a comorbidity had an important effect on mortality, too. The presence of Major bleeding had an impact on increasing in-hospital mortality and this situation must be considered during the hospitalization of these patients.
Keywords: Emergency Service, haemorrhage, antiaggregant, anticoagulant