Hıv ile yaşayan tedavi deneyimsiz kişilerde, taf-bazlı ve TDF bazlı antiretroviral tedavi rejimleri arasında serum lipid profili değişikliklerinin karşılaştırılması, retrospektif bir çalışma
Comparison of serum lipi profile changes between taf and TDF based regimes in treatment naive patients living with hiv, a retrospective study
Yazar: BİROL BALÇIN
Danışman: PROF. DR. LEVENT GÖRENEK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Sultan Abdülhamid Eğt. ve Arş. Hast. / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology

Özet:
Amaç: Çalışmamızın gayesi, tedavi deneyimsiz HIV ile yaşayan kişilerde TAF bazlı veya TDF bazlı ART rejimlerine başlandıktan 48. hafta sonra serum lipid profili ile 10 yıllık ASCVD gelişme riskinde meydana gelen değişimleri ve rejimlerin bu değişimlere etki edip etmediğini analiz etmektir.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamıza Ocak 2015 – Kasım 2023 tarih aralığında merkezimize HIV enfeksiyonu tanısı ile başvuran, tedavi deneyimsiz, 18 yaş ve üzeri, TAF/TDF + FTC+ INSTI+/-COBI rejimi başlanan olgular dâhil edildi. Olgular TAF veya TDF içeren rejim kullanımına göre 2 gruba ayrıldı. Demografik özellikleri (yaş, cinsiyet, BMI, sigara), komorbid hastalıkları (DM, HT, KAH), tedavi başlangıcındaki ve 48. tedavi haftasındaki laboratuvar bulguları (HIV RNA, CD4+ T lenfosit, serum kreatinin, HDL-C, LDL-C, TC, TG, TC/HDL-C), 10 yıllık SCORE2 ve Framingham skorları, kardiyovasküler risk grupları ile hedef LDL-C durumları kaydedildi. Veriler SPSS 25 paket programı üzerinden istatistiksel olarak analiz edildi.
Bulgular: Olguların 15'i (%9.5) kadın, 143'ü (%90.5) erkek, ortama yaş 35,87±12,06 idi. 158 olgunun 91'i (%57.6) TAF, 67'si (%42.4) TDF bazlı rejim kullanmaktaydı. Her iki rejim grubu da 48 haftanın sonunda virolojik baskılanma ve immünolojik iyileşme açısından eşdeğer etkinliğe sahip bulunurken serum kreatinin, HDL-C, LDL-C, TC düzeyleri ile Framingham risk skorunu anlamlı ve benzer şekilde artırdı. TDF içeren rejimlerle TC/HDL ve hipertrigliseridemili hasta oranlarında azalma görülürken TAF içeren rejimlerle sabit kaldı. Bu farklılık TDF'nin anti-lipemik etkisine bağlandı. Ancak şaşırtıcı bir şekilde hedef LDL-C'e sahip hasta oranı TDF alan hastalarda TAF alan hastalara göre anlamlı olarak daha fazla azaldı. TAF içeren rejimlerle kardiyovasküler risk sınıfı artışında kötüleşme izlenirken TDF grubunda anlamlı değişiklik olmadı.
Sonuç: Hem TAF hem TDF bazlı ART rejimleri ile eşdeğer viral baskılanma ve immünolojik iyileşme sağlandığı, renal fonksiyonların normal sınırlarda seyrettiği sonucuna varılmıştır. ART altında hem TAF hem de TDF bazlı rejimlerle dislipidemi ve ASCVD risk artışı gelişebileceğinden hastalar yakından izlenmelidir. Bununla birlikte belirgin trigliserid yüksekliği bulunan hastalarda TDF bazlı rejimlerin tercih edilmesinin uygun olabileceği değerlendirilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: ASCVD, HIV, lipid profili, TAF, TDF

Abstract:
Aim: The aim of our study was to analyze the changes in serum lipid profile and 10-year risk of developing ASCVD at the end of 48 weeks after initiation of TAF-based or TDF-based ART regimens in treatment-naïve people living with HIV and whether the regimens affect the changes.
Method: Our study included over 18 years of age treatment-naïve patients who were admitted to our center with a diagnosis of HIV infection between January, 2015 and November, 2023, and were started on TAF/TDF + FTC + INSTI+/-COBI regimen. The patients were divided into 2 groups according to the use of TAF or TDF containing regimen. Demographic characteristics (age, gender, BMI, smoking), comorbidities (DM, HT, CAD), laboratory results (HIV RNA, CD4+ T lymphocytes, serum creatinine, HDL-C, LDL-C, TC, TG, TC/ HDL-C), SCORE and Framingham scores, cardiovascular risk groups and target LDL-C status at the beginning and 48th week were recorded and statistically analyzed using the SPSS 25 package program.
Results: 15 (9.5%) of the patients were female, 143 (90.5%) were male, and the mean age was 35.87±12.06 years. Of the 158 patients, 91 (57.6%) were on TAF and 67 (42.4%) were on TDF-based regimens. Both regimen groups had equivalent efficacy in terms of virologic suppression and immunologic improvement at the end of 48 weeks, but significantly and similarly increased serum creatinine, HDL-C, LDL-C, TC levels and Framingham risk score. TC/HDL and the proportions of patients with hypertriglyceridemia decreased with TDF-containing regimens but remained stable with TAF-containing regimens. This difference was attributed to the anti-lipemic effect of TDF. Surprisingly, the proportion of patients with target LDL-C was significantly more reduced in patients receiving TDF than in patients receiving TAF. There was a worsening of cardiovascular risk class increase with TAF-containing regimens, but no significant change in the TDF group.
Conclusion: It has been concluded that both TAF and TDF-based ART regimens provide adequate viral suppression and immunologic recovery, and renal functions remain within normal limits. Patients should be closely monitored as dyslipidemia and ASCVD risk may increase with both TAF- and TDF-based regimens under ART. However, it was evaluated that TDF-based regimens may be preferable in patients with significantly elevated triglycerides.
Key Words: ASCVD, HIV, lipid profile, TAF, TDF