Manavlı olarak adlandırılan keçilerin erkek oğlaklarının büyüme, besi, kesim ve karkas özelliklerinin incelenmesi
Investigation of growth, finishing, slaughter and carcass characteristics of male kids called as manavli goat
Yazar: BÜŞRA AKÇAY
Danışman: DOÇ. DR. AYKUT ASIM AKBAŞ ; PROF. DR. MUSTAFA SAATCI
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışma Denizli ilinde halk elinde saf olarak yetiştirildiği düşünülen, Manavlı ismi ile anılan keçilerin erkek oğlaklarının büyüme, besi performansı ile kesim ve karkas özelliklerini ortaya koymak için planlanmıştır. Çalışmada oğlakların beş aylık yaşa kadarki süre boyunca büyüme performansı, sonrasında ise besi ve kesim karkas özellikleri incelenmiştir. Üç sürüde erkek oğlakların doğum ağırlığı değerleri sırasıyla 3,93 kg, 4,06 kg ile 4,02 kg olarak gerçekleşmiştir. Tüm sürülerdeki Manavlı keçisi oğlaklarının 30., 60., 90., 120. ve 150. günlük yaştaki canlı ağırlık değerleri sırasıyla 10,45 kg, 16,61 kg, 22,37 kg, 28,20 kg ve 34,27 kg olarak tespit edilmişken; sürüler arasındaki farklılıklar (ilk 30 gün hariç) istatistiksel açıdan önemli olmuştur (P<0.05). Erkek oğlakların genel olarak 90. ve 150. günlük yaştaki cidago yüksekliği, sağrı yüksekliği, göğüs çevresi ve vücut uzunluğu değerleri sırasıyla 60,52 cm, 60,31 cm, 60,74 cm, ve 58,63 cm ile 68,80 cm, 68,58 cm, 69,88 cm ve 67,69 cm olarak ölçülmüştür. Çalışmada Manavlı keçisi erkek oğlakların besi başlangıç ağırlıkları 35,03 kg; besi sonu ağırlıkları ise 49,13 kg olarak belirlenmiştir. Manavlı keçisi oğlaklarda besi periyodundaki ortalama günlük canlı ağırlık artışı 251,84 g olurken; yemden yararlanma oranı 4,16 kg olarak tespit edilmiştir. Çalışmada, her iki kesim grubu (besi yapılmadan direkt kesim ve besi sonrası kesim) için hesaplanan sıcak karkas randımanı değerlerinin sırasıyla % 41,37 ve % 45,94 olduğu görülmüştür. Yine çalışmada her iki kesim grubunda kabuk yağı kalınlığı sırasıyla 0,74 mm ve 1,06 mm; M. longissimus dorsi kesit alanı ise 12,46 cm2 ve 14,03 cm2 olarak belirlenmiştir. İlaveten çalışmada değerli karkas parçalarından ön kol, kaburga ve uzun but oranları kesim grupları için sırasıyla % 20,75 ile % 21,06; % 26,69 ile % 26,06; % 31,97 ile % 32,05 olarak tespit edilmiştir. Çalışma halk elinde yetiştirilen ve henüz yeterince tanımlanmamış yerli bir gen kaynağı olan Manavlı olarak adlandırılan keçilerinin erkek oğlaklarının büyüme, besi performansı, kesim ve karkas özelliklerinin bir bütün olarak ele alındığı ilk araştırma niteliğindedir. Konuya bu açıdan yaklaşıldığında, çalışma sonuçlarının, Manavlı keçisinin tanınması ve ileride yapılacak olan detaylı çalışmalara bir veri tabanı oluşturacak olmasından dolayı önemli olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Study was planned to determine growth, fattening, slaughter and carcass traits of goats named as Manavlı which was thought that reared purely under breeder conditions in Denizli province. Three flock under the breeder's condition were determined and growth performances of kids until 150th day of age and then the fattening and slaughter carcass characteristics were examined. Average birth weights of kids in three flock were detected as 3.93 kg, 4.06 kg and 4.02 kg, respectively. While the average liveweights of male kids on 30th, 60th, 90th, 120th and 150th day of age were detected as, 10.45 kg, 16.61 kg, 22.37 kg, 28.20 kg ve 34.27respectively, the differences between flocks (except 30th day of age) were statistically significant (P<0.05). Some body measurements of male kids such as height at withers, rump height, heart girth and body length were measured as 60.52 cm, 60.31 cm, 60.74 cm and 58.63 cm; 68.80 cm, 68.58 cm, 69.88 cm and 67,69 cm for 90th and 150th day of age, respectively. In the study, initial and final average liveweights were detected as 35.03 kg and 49.13 kg for male Manavlı kids. While average daily liveweight gains were 251.84 g; feed efficiency were determined 4.16 kg during the fattening period. Hot dressing percentages based on pre-slaughter liveweight were 41.37 % and 45.94 % for both slaughter (slaughter without fattening and slaughter after fattening) groups. While The back fat thickness were 0.74 mm and 1.06 mm; the area of M. longissimus dorsi was detected as 12.46 cm2 and 14.03 cm2 for both slaughter groups. Additionally, the percentages of valuable parts of carcass such as shoulder, ribs and long leg were detected as 20.75 % and 21.06 %; 26.69 % and 26.06 %; 31.97 % and 32.05 % for slaughter groups, respectively. The study is the first research to examine the growth, fattening performance, slaughter and carcass characteristics of male goats of Manavlı goats, which are a native genetic resource raised under local breeder condition and not yet sufficiently defined. When viewed from this aspect, it was thought that obtained resuts from this project will help to characterise the Manavlı goat and they will be a data-base for the following studies.