Ev kadını mı, çalışan kadın mı? Kayseri merkezde ev eksenli çalışan yoksul kadınların ayakta kalma stratejileri
Housewife or working woman? Survival strategies of home-based working poor women in the center of Kayseri
Yazar: EZGİ ÇELEBİ
Danışman: DOÇ. DR. SEMRA PURKIS
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ev eksenli çalışma = Home-based labour ; Ev kadınları = Housewives ; Kadın iş gücü = Women labour force ; Kadınlar = Women ; Kayseri = Kayseri ; Kayıt dışı ekonomi = Informal economy ; Kayıt dışı istihdam = Informal employment ; Yoksul aileler = Poor families ; Yoksulluk = Poverty ; Çalışan kadınlar = Working women

Özet:
Küreselleşme ile beraber esneklik adı altında sunulan istihdam biçimleri özellikle vasıfsız ve yarı vasıflı kadın emeğini formel işlerden büyük oranda soyutlamış, toplumsal cinsiyet rollerine uygun enformel işlere yönlendirmiştir. Sanayi Devrimi'nden beri varlığını sürdürmekle birlikte 1980'li yıllardan itibaren derinleşen ekonomik krize paralel olarak yaygınlaşan ve sürece pandemi koşullarının da eklenmesiyle daha da kalıcılaşacağı öngörülen ev eksenli çalışma, kadınlar için, onlara uygun görülen toplumsal cinsiyet rollerinin sınırlarını aşmadan yürütülen bir geçim kapısı halini almış, ama aynı zamanda kadınları birer çalışan yoksullar haline getirmiştir. Çalışmada, ev eksenli çalışmanın yaygınlaşması krizle, krizi aşmak için izlenen esnek birikim politikalarıyla, bu politikaların yoksulluğu arttırıcı etkileriyle ilişkilendirilmiş, bu çerçevede kadın emeğinin konumu cinsiyetçi iş bölümü ve patriarkal kapitalizm kavramları çerçevesinde tartışılmaya çalışılmıştır. 
Ev eksenli çalışmanın teorik ve kavramsal bir zemin üzerinde tartışılmasının ardından, ampirik bölümde, Kayseri/Kocasinan'da ev eksenli çalışan kadınlardan oluşan bir örneklem grubu ile nitel araştırma yöntemi olan derinlemesine görüşme tekniği uygulanarak ulaşılan verilerin analizi gerçekleştirilmiştir.
Saha araştırması ile Kayseri/Kocasinan ilçesi örneği üzerinden ev eksenli çalışan kadınların bu çalışma biçimine yönelme nedenleri, çalışma koşulları, kendilerinin bu işi nasıl anlamlandırdıkları, bu işi yapan kadınlar olarak kendilerini nasıl gördükleri, beklentileri, sorunları gözler önüne serilerek, bu sorunların çözümü için yapılması gerekenleri tartışmak amaçlanmıştır. Böylece, ev eksenli çalışmanın bir işkolu olarak tanınması, çalışanların işçi haklarından yararlanması, çalışma koşullarının insan onuruna yakışır şekilde iyileştirilmesi, sendikal örgütlenmelerinin yaygınlaştırılması yolunda görünürlüklerinin arttırılmasına katkıda bulunulması beklenmektedir.
Anahtar Kelimeler: Ev eksenli çalışma, enformellik, cinsiyetçi iş bölümü, patriarkal kapitalizm, kadın yoksulluğu

Abstract:
Under the conditions of globalisation, the forms of employment offered in the name of flexibility have largely isolated unskilled and semi-skilled women's labour from formal jobs and directed it to informal jobs, which are ascribed for their gender roles. Although it has existed since the Industrial Revolution, home-based work, which has become widespread in parallel with the deepening economic crisis since the 1980s and is expected to become more permanent with the addition of pandemic conditions to the process, has become a source of livelihood for women without overstepping the limits of gender roles deemed appropriate for them, but it has also turned women into working poor. In this study, the spread of home-based work is associated with the crisis, flexible accumulation policies that are implemented to overcome the crisis, poverty-increasing effects of these policies, and within this framework, the position of women's labour is tried to be discussed on the axes of the concepts of gendered division of labour and patriarchal capitalism. 
After the discussion of home-based work on a theoretical and conceptual basis, in the emprical part, the data obtained from the qualitative research method, namely in-depth interview technique is carried out with a sample group consisting of home-based working women in Kayseri/Kocasinan. 
Field research aimed at finding the reasons for women increasigly turning towards home-based working, their working conditions, how they make sense of this type of work, how they see themselves as women who do this job, their expectations and problems, and discussing what needs to be done to solve these problems. Thus, it is expected to contribute to increasing their visibility on the way to the recognition of home-based work as a profession, ensuring home based workers to benefit from the workers' rights, improving their working conditions in accordance with human dignity, and promoting their organisations under the umbrella of trade unions.
Keywords: Home-based work, informality, gendered division of labor, patriarchal capitalism, women's poverty