Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesine 2010-2011 yıllarında hayvanlarla ilgili yaralanma nedeni ile başvuran olguların incelenmesi
Evaluati̇on of pati̇ents wi̇th ani̇mal related i̇njures admi̇ttedto Ankara Educti̇on and Research Hospi̇tal duri̇ng the years of 2010 and 2011
Yazar: ERDAL DEMİRTAŞ
Danışman: PROF. DR. FİGEN ÇOŞKUN
Sağlık Bakanlığı / Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı / Dahiliye Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid

Özet:
Giriş ve Amaç: Hayvanlarla ilişkili yaralanmalar tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de bir halk sağlığı sorunudur. Bu yaralanmalar ciddi enfeksiyonlar gibi komplikasyonlar oluşabilmektedir. Biz çalışmamızda, hayvanlar ile ilgili yaralanmalar nedeni ile başvuran hastalarda sosyo-demografik özellikleri, kuduz riskli temas niteliklerini ve profilaksi yaklaşımlarını, temas sonrası profilaksinin uygunluğunu incelemeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma 2010-2011 yıllarında Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kuduz Merkezine hayvanlarla ilgili yaralanma nedeni ile başvuran hastaların dosya kayıtlarından veriler alınarak yapılmıştır. Çalışmada elde edilen bilgiler SPSS 18.0 paket programında değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya 7423 vaka alınmıştır. Hayvanlarla olan yaralanmalarda vakaların çoğunluğunun erkek olduğu belirlenirken, yaralanmaların bahar ve yaz aylarında arttığı, bireylerin %80.8'inin ısırılma yolu ile temasa uğradığı belirlenmiştir. Çalışmamıza alınan 7423 hastanın %69.8'inin köpekler, %27.5'inin kediler,  %0.2'sinin  vahşi  hayvanlarla  yaralanma  sonrası  başvurduğu,  vakaların
%51.6'sı üst ekstremite, %39.7'si alt ekstremite, %4.6'sı baş ve boyun, %2.4'ünün göğüs, %1.7'nin sırt bölgesinden yaralandığı saptanmıştır. En çok izlenen yaralanma tipi laserasyondur. Bireylerin büyük çoğunluğunda daha önce kuduz profilaksisi uygulanmadığı belirlenmiştir. Hastaların %87.3'üne tetanoz profilaksisi uygulanmıştır.   Vakaların   %43.6'sına   2+1+1   kuduz   aşısı   şeması   uygulandığı,
%7.1'ine 2+1+1 kuduz aşısı ve immunglobülin uygulandığı, %12.9'una 5 doz aşı şeması uygulandığı, %2'sine 2 doz ya da 0-3-7 aşı şeması uygulandığı belirlenmiştir.
 
Vakaların  %34.4'üne kuduz profilaksisi uygulanmadan 10 gün izleme alındığı tespit edilmiştir.
Sonuç: Çalışmamız sonucunda, hayvan yaralanmalara en sık köpeklerin neden olduğu, köpeklerin daha çok ısırma, kedilerin ise daha çok tırmalama yolu ile yaralanmalara neden olduğu görülmüştür. Sıklıkla ekstremite bölgelerinde yaralanmaların oluştuğu, çocukluk yaş grubunda ise baş boyun bölgesindeki yaralanmaların diğer yaşlara göre yüksek olduğu görülmüştür. Hayvanın sahipli aşılı olması, lezyon olup olmamasına göre kuduz profilaksisi uygulaması değişiklikler gösterdiği belirlenmiştir.

Abstract:
Introduction: Animal related injuries are major issues of public health in all over the world and in our country as well. These animal related injuries may result in serious complications like infections. In our study we aimed to investigate the socio- demographic characteristics, the features of contact related to animal bites or exposure to rabies risk, prophylactic treatment strategies and appropriateness of post- exposure prophylaxis  in patients with animal related injuries.
Materials and Methods: This study was designed by collecting data of the patients with animal related and bite wound injuries applying to Rabies Center of Ankara Education and Research Hospital, Ankara, Turkey during the years of 2010 and 2011. The data was analysed by using SPSS 18.0 software programme.
Results: The study consisted of 7423 patients. Animal related injuries were mostly seen in male patients and these injuries were mostly during spring and summer. In 80.8% of the patients the injuries were due to animal bites. Of the 7423 patients; 69.8% were injured by dogs, 27.5% by cats and 0.2% by wild animals. The location of the bite wounds were in the upper extremities in 51.6%, lower extremities in 39.7%, head and neck in 4.6%, chest in 2.4% and back in 1.7% of the patients. Laserations were the most common type of injury. Most of the patients did not have any rabies prophylaxis history before the injury. Of the patients 87.3% received tetanus prophylaxis. Of the patients 43.6% received 2+1+1 rabies vaccination schedule, 7.1% received 2+1+1 rabies vaccination schedule and immunglobulin, 12.9% received 5 dosage vaccination schedule, 2% received 2 dosage or 0-3-7 vaccination schedules. Of the patients 34.4% followed up for 10 days without any rabies prophylaxis.
 
Conclusion: According to the results of our study; most of the animal related injuries are caused by dogs. Dogs mostly cause bite injuries whereas cats cause scatch injuries. Wounds are located generally in the extremities. Head and neck injuries are more common in pediatric group compared with other age groups. Rabies prophylaxis application strategies were changed if the dogs were owned or not and according to the existence of the lesion.