Aliya İzzetbegoviç'te din ve sanat
Religion and art in Aliya İzzetbegoviç
Yazar: BİRKAN YAĞIZ
Danışman: PROF. DR. RUHATTİN YAZOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy

Özet:
Aliya İzzetbegoviç, son yüzyılda yaşamış düşünce ve devlet adamlarından birisidir.Birçok konuda farklı görüşler öne süren İzzetbegoviç'in önemli gördüğü konulardan birisi de din ve sanat konusudur.İzzetbegoviç'te din ve sanat ilişkisini konu edinen bu çalışmada, içerik analizi yapılmıştır. Bu çalışmanın amacı İzzetbegoviç'in din ve sanat hakkındaki görüşlerine yer verilerek din ve sanat alanında yeni bir bakış açısı ortaya koymaktır. Tarih boyunca din ve sanat arasında çok güçlü bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Bu ilişkinin varlığını destekleyecek bazı örnekler vardır. 
Batıda Gospel tarzı müzikte dini terimlerin kullanılması,Yunanlıların Gregoryen ilâhîlerindeki bazı müzik modlarını kullanmaları, tasavvuf müziğinde icra edilen konular, din ve sanat arasındaki ilişkiyi gösteren bazı örneklerdir.İzzetbegoviç, sanatı dinden bağımsız olarak ele almayıp sanatı, hakikate varmada bir araç olarak görmektedir. O, din ve sanatın yüzyıllardır kader birliği içerisinde olduklarını düşünmektedir. İzzetbegoviç'e göre din ve sanat madalyonun iki farklı yüzüdür. Her ikisi de insanın bu dünyaya ait olmadığını ve bu âlemde vatan hasreti çektiğini anlatmaya çalışmaktadır. Din ve sanat anlatış tarzlarıyla farklı olsa da temel de ikisi de aynı fonksiyonu icra etmektedirler. İzzetbegoviç'e göre din ve sanat insanın şahsiyetini yücelterek onu özgür kılan bir ortam sağlarken Batı medeniyeti ve onun kendisine amaç edindiği sekülerizm aksi istikamette insanı geriletmekte ve onu değersizleştirmektedir. Düşünürümüz, iptidai ve az gelişmiş toplumlarınbize birer sanat örneği sunduklarını ifade etmiştir. Örneğin Kızılderililer, Afrikalılar ve ilkel topluluklar bugünün uygar milletlerinden daha sanatlı ve estetik bir hayat yaşamaktaydılar. 
Anahtar Kelimeler:Aliya İzzetbegoviç, Din, Sanat, Medeniyet, Özgünlük, Din-Sanat İlişkisi.

Abstract:
Aliya İzzetbegoviç is one of the thinkers and statesmen who lived in the last century. One of the issues that İzzetbegovic, who put forward different views on many issues, considers important is the subject of religion and art. In this study, which deals with the relationship between religion and art in İzzetbegoviç, content analysis was made. The aim of this study is to present a new perspective in the field of religion and art by giving place to İzzetbegoviç's views on religion and art. Throughout history, it has been seen that there is a very strong relationship between religion and art. There are some examples to support the existence of this relationship.
The use of religious terms in Gospel style music in the West, the use of some music modes in the Greeks' Gregorian hymns, the subjects performed in Sufi music are some examples showing the relationship between religion and art. İzzetbegoviç does not consider art independently of religion, and sees art as a means to reach the truth. He thinks that religion and art have been in the unity of destiny for centuries. According to İzzetbegoviç, religion and art are two different sides of the coin. Both of them try to explain that man does not belong to this world and that he is homesick in this world. Although religion and art differ in their narrative styles, they both perform the same function. According to İzzetbegoviç, while religion and art provide an environment that elevates the person's personality and liberates him, Western civilization and the secularism it aims for, on the contrary, degrade people and devalue them. Our thinker has stated that primitive and less developed societies offer us an example of art. For example, Indians, Africans and primitive communities lived a more artistic and aesthetic life than today's civilized nations.
Keywords: Aliya İzzetbegoviç, Religion, Art, Civilization,Originality,Religion-Art Relationship.