Kemoterapi alan akciğer kanserli hastalarda uyku kalitesi ve yorgunluğun fonksiyonel duruma etkisinin belirlenmesi
Determine the effect of sleep quality and fatigue to functional status in lung cancer patients receiving chemotherapy
Yazar: CANAN YARANOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. BELGÜZAR KARA
GATA / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Bu çalışma, kemoterapi alan akciğer kanserli hastaların fonksiyonel yaşam durumlarını ve sosyodemografik ve tıbbi özellikler ile yorgunluk ve uyku kalitesinin fonksiyonel yaşam durumuna etkisini belirlemek amacıyla kesitsel olarak yapılmıştır.Araştırma, Ekim 2011-Mayıs 2012 tarihleri arasında GATA Tıbbi Onkoloji BD. klinik ve polikliniğinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini Tıbbi Onkoloji BD. klinik ve polikliniğine kemoterapi almak için başvuran ve gerekli kriterleri sağlayan 60 akciğer kanserli hasta oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, hastaların sosyodemografik ve tıbbi özelliklerinin belirlenmesi için `'Veri Toplama Formu'', ``Fonksiyonel Yaşam Ölçeği (FYÖ) ? Kanser'', ``Piper Yorgunluk Ölçeği (PYÖ)'' ve ``Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ)'' kullanılmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel değerlendirilmesi için Kolmogrov-smirnov, Güvenilirlik analizi, One-Way ANOVA, Independent Samples t test ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır.Bu çalışmanın sonucunda katılımcıların FYÖ toplam puan ortalamalarının düşük olduğu saptanmıştır (103.3±21.7). Metastaz varlığı, gelir durumunun düşük olması ve yorgunluk derecesinin yüksek olmasının hastaların fonksiyonel durumunu olumsuz etkilediği belirlenmiştir (p<0.05). Katılımcıların tamamının yorgunluk semptomu yaşadığı (131.1±41.2) ve uyku kalitelerinin kötü olduğu (7.3±4.1) saptanmıştır. FYÖ toplam puan ortalamaları ile PYÖ ve PUKİ toplam puan ortalamaları arasında negatif yönlü ilişki olduğu belirlenmiştir (r=0.68,p<0.001;r=0.46,p<0.001). Bu çalışma sonucunda hemşirelerin, akciğer kanserli hastalara bakım verirken hastaların fonksiyonel durumlarını belirleyerek olumsuz yönde etkileyen faktörlere yönelik girişimlerde bulunmaları önerilmektedir.Anahtar Kelimeler: Akciğer Kanseri, Fonksiyonel Durum, Yorgunluk, Uyku Kalitesi

Abstract:
This study made as a cross-sectional design to determine the effect of sociodemographic and medical characteristics and sleep quality and fatigue to functional status in lung cancer patients receiving chemotherapy.The research was carried out in Gulhane Military Medical Academy, Department of Medical Oncology polyclinic between October 2007-May 2012. 60 patients who are diagnosed with lung cancer and who receiving chemotherapy in GMMA Department of Medical Oncology polyclinic and who accepted to take part in the research constitute the sample of the research. ?Data Collection Form About the Sociodemographic and Medical Information of Patients?, ?Functional Living Scale- Cancer (FLIC)'', ?Piper Fatigue Scale (PFS)'' and ''Pittsburgh Sleep Quality Indeks (PSQI)'' were used as data collection instruments. In this study, participants's total scores were the lowest in FLIC. Data from the study was analysed with Kolmogrov-smirnov, reliability analysis, One-Way ANOVA, Independent Samples t test ve Pearson correlation coefficients.Determine in this study that the presence of metastasis, income status is low and the high degrees of fatigue were having an adverse effect on patients' functional status. As a result of FLIC total score of the participants were found to have poor (103.3±21.7). According to the average of total score PFS all participants had experienced symptoms of fatigue (131.1±41.2). As a result of PSQI total score of the participants were found to have poor sleep quality (7.3±4.1). When mean total score of FLIC compared with PSQI and PFS mean total score determined that has a negative correlations statistically (r=0.68,p<0.001;r=0.46,p<0.001). According to these result, nurses, assessment functional status of patients and symptoms that adversely affect functional status, to be addressed in the process of nursing care were recommended in the process of care and treatment of lung cancer patients.Anahtar Kelimeler: Lung Cancer, Functional Status, Fatigue, Sleep Quality.