Susuz ortamlarda cerayan eden nötralleşme reaksiyonlarının incelenmesi
Investigation of neutralization reactions in non-aqueous media
Yazar: ADNAN KENAR
Danışman: PROF. DR. TURGUT GÜNDÜZ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü
Derece: Doktora, 1991
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Aminler = Amines ; Amonyak = Ammonia ; Amonyak tuzları = Ammonia salts ; Susuz ortamlar = Non aqueous media ; Titrasyon = Titration

Özet:
Bu çalışmada susuz ortamlarda amonyak, amonyak türevleri (metil, etil, propil ve faütil amin serileri) ve bunların tuzları incelenmiş ve enteresan sayılacak bazı sonuçlar alınmıştır. Bu sonuçlar başlıca iki gurupta toplanmıştır. Amonyak ve türevlerinin bazlık sıralarının tespiti, 2) Amonyum tuzlarının kantitatif tayinleri. Amonyak ve türevlerinin bazlık sıralarını tespit edebilmek için bunların nitrobenzendeki seyreltik çözeltileri pikrik asit ve 3 t 5-dinitrobenzoik asitle potansiyometrik olarak titre edilmiş ve titrasyon eğrileri çizilmiştir. Bu titrasyon eğrilerinden yarı nötralizasyon potansiyelleri, yarı nötralizasyon potansiyellerinden de nitrobenzendeki bazlık sıraları R2HH > R3H > RNH2 > HH3 bulunmuştur (R= metil. etil, propil ve bütil). Aynı mad delerin hidroklorür tuzlarının piridin ortamında tetrabütilamonyum hidroksitle yapılan potansiyometrik titrasyonlarından da RKH2 > R2NH > K3N î sırası tespit edilmiştir. Amonyak ve aminlerin piridin ortamında pıridinyum perkloratla potansiyometrik titras- onlarından ise gene aynı bazlık sırası bulunmuştur. Ancak amonyağın bazlığı, birinci sırada tersiyer aminlerin önündeyken, ikincide sırada primer aminlerle aynı seviyeye gelmiştir. Amonyak tuzlarından, amonyum klorür ve amonyum nitrat susuz piridin ortamında tetrabütil amonyum hidrok sitle potansiyometrik olarak, amonyum sülfat ise susuz asetik asit ortamında baryum asetatla kondüktometrik olarak titre edilmişlerdir. Titrasyonların kantitatif ve standard sapmalarının da yüzde birden daha küçük olduğu tespit edilmiştir. 

Anahtar kelimeler: Susuz ortam. amonyak, aminler, amonum tuzları, potansiyometrik titrasyon, kondüktometrik itrasyon

Abstract:
In this work, ammonia, ammonia derivatives (methyl, ethyl, propyl and butyl series) and the salts of these derivates have been investigated in non-aqueous media and observed some interesting results. The results observed may be collected in two main groups, a) The relative basicity order of the ammonia and ammonia deri vatives, b) Quantitative determination of the ammonium salts. Ammonia and ammonia derivatives have been titra ted potentiometrically with picric and 3,5-dinitroben- zoic acids in order to determine the basicity order of these compounds in nitrobenzene solvent. After that, half neutralization potentials have been calculated from their titration curves and the relative basicity order has been found to be as following: R2NH > R3 > RHH2 > NH3 (R: stands for, methyl, ethyl, propyl, butyl) In addition, hydrochloride salts of these bases have been titrated potentiometrically with tetrabutylammonium hydroxide in pyridine solvent and obtained a basicity order as follows: RNH2 > R2NH > R3N Furthermorej an identical basicity order has been observed upon titration of the amines with perchlo ric acid in pyridine solvent. But the place of the ammo nia in the former titrations has shown a great change. While it was before the tertiary amines in the hydroch loride series, it has come to the level of the primary amines in the free amine series. In quantitative determination of ammonia salts, ammonium chloride and nitrate have been titrated poten tiometrically with the tetrabutylammonium hydroxide in gyridine solvent, and ammonium sulfate, however, has een titrated conductimetrically with barium acetate i.i flacial acetic acid. This titrations have shown that hese ammonia salts can be titrated in non-aqueous media quantitatively.

Key words: Non-aqueous media, ammonia, amines, ammonium salts, potentiometric titrations, conducti- metric titrations.