HIV/AIDS hastalarının irdelenmesi ve endokrinolojik patolojilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of HIV/AİDS patients and endocrinologic pathologies
Yazar: SEMA TEKİN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. İLKAY KARAOĞLAN
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: HIV enfeksiyonları = HIV infections

Özet:
İnsan immün yetmezlik virüsü (HIV), edinsel immün yetmezlik sendromu (AIDS)'nun etkenidir.Günümüzde AIDS, ölümcül bir hastalık olmaktan çıkıp ömür boyu tedavi gerektiren kronik bir hastalık haline gelmiştir. HIV enfekte kişiler, metabolik ve endokrinolojik bozuklukları geliştirmek için artmış risk altındadırlar. Bu tez çalışmasında takip edilen HIV pozitif hastaların retrospektif değerlendirilmesi ve endokrinolojik patolojilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Çalışma Haziran 2009-Eylül 2015 tarihleri arasında Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları kliniğinde yapıldı. Bu tarihler arasında takip edilen HIV ile enfekte hastalar retrospektif olarak değerlendirildi.Hastalarda endokrin disfonksiyonların değerlendirilmesi amacıyla istenen GH, IGF-1, TSH, fT3, fT4, vitamin D, PTH ve DEXA sonuçları kaydedildi.
Takibe alınan 91 hastanın yaş ortalaması 38,7 ± 11,6 bulundu. Hastaların % 82.4'ü erkek, % 17,6'sı kadındı.İlk başvuruda bakılan HIV RNA (ortalama ± standart sapma) 1.272.492 ± 2.982.712 kopya/ml olarak saptandı.CD4 sayısı, hastaların %61,6'sında 350/mm3'ün altında saptandı.En sık rastlanan kategori B ve C hastalıklar kandidiyazis (%14,6) ve HIV erime sendromu (%12,3) idi. Antiretroviral tedavi başlanan hastalarda en sık başlanan kombinasyon, %63,7 oranıyla tenofovir/emtrisitabin+efavirenz idi. Hastaların tedavi öncesi ile 3. ay, 3. ay ile 6. ay, 6. ay ile 1. yıl ve 1. yıl ile 2. yıl arasında CD4 artışıbütün aralıklarda istatistiksel olarak anlamlı saptandı. Hastaların %82,8'inde vitamin D eksikliği saptanırken %17,2'sinde vitamin D düzeyi normal olarak saptandı (p:0,001).Hastaların %46,6'sında düşük fT4 saptandı. fT4 düşüklüğü saptanan hastaların %53,7'sinin CD4 düzeyi <200 idi. CD4 düzeyi azaldıkça düşük fT4 sıklığının arttığı saptandı.
Çalışmamızda hastaların ortalama HIV RNA değerinin yüksek olması, hastaların çoğunluğunun CD4 değerinin düşük olması geç evrede başvurduklarını desteklemektedir. Endokrinolojik patolojilerinin mekanizmasının aydınlatılması ve komplikasyonların önlenmesi için daha çok hasta ile daha uzun süreli çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: İnsan İmmün Yetmezlik virüsü (HIV), Edinsel İmmün Yetmezlik Sendromu (AIDS), Antiretroviral Tedavi.

Abstract:
Human immunodeficiency virus (HIV) is the etiologic agent of acquired immunodeficiency syndrome (AIDS). Nowadays AIDS has been accepted as a chronic disease that requires lifelong treatment rather than a fatal disease. In particular, HIV infected individuals are increasingly at risk for developing metabolic and endocrinologic abnormalities. In this study, we aimed to evaluate HIV positive patients and their endocrinologic pathologies retrospectively.
The study is conducted at the Department of Infectious Diseases and Clinical Microbiology in Gaziantep University Faculty of Medicine between June 2009 and September 2015. Patients followed at these dateshave been evaluated retrospectively and theresults of GH, IGF-1, TSH, fT3, fT4, vitamin D, PTH and DEXA have been recorded.
Of the patients (n=91), 82,4% male, 17,6% were femaleand the mean age was 38,7± 11,6. On first admission the average of HIV RNA (average ± standard deviation)was 1.272.492 ± 2.982.712 copy/ml and 61,6% of patients had CD4 count below 350/mm3. The most common category B and C diseases were oropharyngeal candidiasis (14,6%) and HIV wasting syndrome (12,3%). Tenofovir/Emtricitabin+Efavirenz (63,7%) was the most common antiretroviral therapy combination. CD4 increase of between pretreatment and 3rd month of treatment, 3rd and 6th month, 6th month and 1st year, 1st and 2nd year of treatment were statistically significiant at all these intervals. Vitamin D deficiency was found in 82,8% of patients and %17,2 of patients had normal vitamin D levels (p:0,001). 46,6% of patients had low fT4.  Of the patients with low fT4, %53,7 had CD4 count below 200/mm3. Low fT4 frequency was found to increase with decreasing levels of CD4.
In our study, the high average value of HIV RNA and low CD4 count in the majority of patients support that patients were admitted to hospital in late stage of disease. For elucidation of mechanisms of endocrinological pathology and prevention of complications, there is a need for long-term studies with more patients.

Key words:Human Immunodeficiency Virus (HIV), Acquired Immunodeficiency Syndrome (AIDS), Antiretroviral Therapy.