Beşeri sermaye kanalları ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye düzey 3 örneği
The relationship of human capital channels and economic growth: The example of Turkey nuts-3
Yazar: ZEYNEP YEŞİLMEN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLTEN DURSUN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İkt. Gelişme ve Uluslararası İkt. Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Beşeri sermaye = Human capital ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Mekansal analiz = Spatial analysis ; Sermaye = Capital ; Sermaye hareketleri = Capital movements ; Türkiye = Türkiye

Özet:
Küreselleşen bir dünya, bilgi toplumuna geçiş, hızla gelişen teknolojiler, internetin gelişimi ve yayılımı, mal ve hizmetlere ulaşım hızının artması gibi birçok konuyla beraber sürdürülebilir ekonomik büyüme için beşeri sermayenin rolü gittikçe daha fazla önem kazanmaya başlamıştır. Kıt kaynaklardan emeğin beşeri sermaye olarak tamamen yeniden üretilebilir bir faktöre dönüştürülmesiyle sürdürülebilir büyüme elde edilmektedir. Beşeri sermaye refahın arttırılması, eşitsizliklerin giderilmesi ve ekonomik büyümenin sağlanabilmesinde en büyük itici güç olmaktadır.
Bu tez çalışmasında ilk olarak beşeri sermayenin teorik geçmişi ele alınmaktadır. Ardından beşeri sermayenin kanalları incelenerek Türkiye'de ülke ve bölgeler bazında beşeri sermayenin gelişimi ve değişimi erişilebilen göstergeler kullanılarak grafik ve tablolar yardımıyla incelenmiştir. Yakın olan bölgelerin birbiriyle daha ilişkili olması, coğrafi olarak birbirine yakın alanların benzer eğilimler sergilemesi ve verilerin konum etkilerinin ölçülme ihtiyacı mekânsal ekonometrik analizin önemini artırmaktadır. Bu amaçla, Türkiye Düzey 3 istatistiki bölge birimlerinde 2014, 2017, 2020 dönemleri için çok yönlü beşeri sermaye (üniversite mezun oranı, yüksek lisans mezun oranı, dışa açıklık oranı, bin kişi başına kütüphane kullanım sayısı, iş kayıtlarına göre girişim oranı, geniş bant abone oranı, yaşlı bağımlılık oranı, genç bağımlılık oranı, net göç hızı, üniversite mezunlarının göçü, yüz bin kişi başına hastane yatak sayısı) ve ekonomik büyüme (kişi başına gayrisafi yurt içi hasıla) arasındaki ilişki mekânsal yatay kesit analizi yardımıyla incelenmiştir. İncelenen veri setleri doğrultusunda ülkede beşeri sermaye dağılımının dengesiz olduğu görülmekte iken; analiz bulguları beşeri sermayenin ekonomik büyüme üzerinde oldukça etkili bir üretim faktörü olduğunu doğrulamaktadır.

Abstract:
With a globalizing world, moving to a knowledge society, rapidly evolving technologies, the development and spread of the internet, and increasing the rate of access to goods and services, the role of human capital in sustainable economic growth has become increasingly important. Sustainable growth is achieved from scarce resources by turning labor into a fully reproducible factor in human capital. Human capital is the biggest driver of ensuring prosperity, addressing inequalities, and achieving growth.
This thesis study first discusses the theoretical history of human capital. The human capital's channels were then examined in Turkey using charts and tables to illustrate the development and exchange of human capital by country and region. Nearby areas are more closely related, geographically close areas exhibit similar training, and the need to measure the position effects of data increases the importance of spatial economic analysis. To this end, the relationship between versatile human capital (university graduate rate, master's degree rate, trade openness, library usage count per 1000 people, enterprise rate by job record, broadband subscriptions ratio, youth dependency ratio, old-age dependency ratio, net migration rate, university graduate migration, hospital beds per 10000 people) and economic growth (gross domestic product per capita) in NUTS-3 statistical region units in Turkey were analyzed using spatial cross-sectional analysis for the years 2014,2017 and 2020. According to the data set analyzed, the country's human capital distribution is unstable. At the same time, analysis has confirmed that human capital is a reasonably effective production factor in economic growth.