Bulanık AHP ve bulanık TOPSIS yöntemleri ile tedarik sistemi: Jandarma Genel Komutanlığında bir uygulama
Supply system with fuzzy AHP and fuzzy TOPSIS methods: An application in gendarmerie
Yazar: MURAT YAZIRDAĞ
Danışman: PROF. DR. ŞENOL ALTAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Yöneylem Araştırması Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Bulanık TOPSIS = Fuzzy TOPSIS ; Bulanık analitik hiyerarşi süreci = Fuzzy analytical hierachy process ; Jandarma Genel Komutanlığı = Gendarmerie General Command ; TOPSIS = TOPSIS ; Tedarik = Supply ; Tedarik sistemleri = Supply systems

Özet:
Günümüzde işletmeler ya da kurumlar tarafından çeşitli sebeplerle kullanacakları ürünleri sağlayacak tedarikçinin seçilmesinde tedarikçinin bazı kriterler altında değerlendirilmesi gerekmektedir. Tedarikçi seçimindeki belirsizlikler, nitel ve nicel kriterlerin birlikte yer almasını ve karmaşık matematiksel yapılar oluşturularak karar vermeyi gerektirir. Bu yapıların çözülmesinde Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemleri kullanılır. Nitel verilerin ağırlıkta olduğu değerlendirmelerde ise bulanık mantıktan faydalanılmaktadır. Bulanık mantık dilsel değişkenlerin bulanık sayılarla ifade edildiği bir yöntem olup, belirsizlik içeren problemlerin çözülmesinde kullanılır. Bu çalışmada kamu kurumlarında 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamına girmeyen alımlarda örnek teşkil etmesi maksadıyla ÇKKV yöntemlerinden Bulanık TOPSIS ve Bulanık AHP yöntemleri kullanılarak iki yeni model önerisi geliştirilmiştir. Her iki modelde de tedarikçilerin değerlendirilmesinde tedarik konusunda eğitim almış ve tecrübeli üç uzman personelden yararlanılmıştır. Bulanık TOPSIS yönteminde on iki adet kriter belirlenmiş, tedarikçiler bu kriterler ile değerlendirilerek uygun tedarikçi seçilmiş, Bulanık AHP yönteminde ise beş ana, on beş alt kriterden oluşan hiyerarşik yapı oluşturulmuş ve tedarikçiler değerlendirilerek uygun olan tedarikçi seçilmiştir.

Abstract:
Corporations and institutions have to evaluate their suppliers which require their products, under some criterias nowadays. Decision makers have to create complex mathematical models because of uncertainities in supplier selection and using both quantitative and qualitative criterias while making decisions. To solve these complex models we use Multi Criteria Decision Making (MCDM) methods. Also if in the problem there are more qualitative datas than quantitative datas we have to use fuzzy logic. Fuzzy logic, a method that expresses linguistic variables with fuzzy numbers, is used to solve the problems that includes uncertainities. In this work, two new models with Fuzzy AHP and Fuzzy TOPSIS are developed to set an example in supplies of state agencies which is non-Public Procurement Law. In both model it is used experimented and educated personnel in the area of supply to evaluate the alternatives. In fuzzy TOPSIS method twelve criterias are determined, suppliers are evaluated under theese criterias and the best supplier is selected. In fuzzy AHP method, a hierarchical structure which is formed from five main criteria and fifteen sub-criteria is created and suppliers are evaluated.