Periodontal durum ve oral hijyen alışkanlıklarınınağız kokusu üzerine etkisinin değerlendirilmesi
The investigation of the effect of periodontal status andoral hygiene habits on halitosis
Yazar: BAŞAK ŞEKER
Danışman: PROF. DR. ATİLLA BERBEROĞLU
Yakın Doğu Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü / Periodontoloji Ana Bilim Dalı / Periodontoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Ağız kokusu genellikle halitozis olarak adlandırılır; ancak bu gibi kötü
kokuların oral kaviteden kaynaklandığı durumlarda oral malodor olarak da
tanımlanmaktadır. Ağız kokusu etkilenen bireyler için sosyal ve psikolojik
sorun yaratan bir durumdur. Halitozis büyük oranda ağız içi sorunlardan
kaynaklanmaktadır. Kötü kokunun nedeni oral kavitedeki anaerob bakterilerdir.
Bu bakteriler sülfür içeren aminoasitleri sistein ve metiyonini indirgeyerek
hidrojen sülfür (H2S) ve metilmerkaptan (CH3SH) gibi volatil sülfür bileşiklerinin
(VSB) açığa çıkmasına neden olurlar. Oral malodorun tayininde organoleptik
ölçümler ve VSB ölçümlerinden faydalanılmaktadır. Bu tezin amacı, Yakın
Doğu Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesine başvuran bireylerde oral malodor
görülme sıklığının araştırılması ve oral malodor ile yaş, cinsiyet, eğitim seviyesi,
ağız kokusu şikayeti, ağız solunumu, periodontal sağlık durumu, oral hijyen
alışkanlıkları, dili kaplayan eklenti (DKE) miktarı, mevcut restorasyonlar, DMFT
indeksi, alkol ve sigara kullanımı arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışma
grubu yaşları 20 ile 80 arasında değişen (yaş ortalaması; 39,07 + 14,79), sistemik
olarak sağlıklı 298 kadın ve 314 erkek olmak üzere toplam 612 bireyden
oluşmaktadır. Oral malodorun belirlenmesinde organoleptik yöntem ve VSB
miktarını tayin eden bir portatif sülfür monitörü (Halimeter®) kullanılmıştır.
İstatistiksel analiz için Student t Testi, ANOVA, Pearson Korelasyon Analizi ve
Lojistik Regresyon Analizinden faydalanılmıştır. Bu araştırma sonunda; incelenen
tüm hastalarda OS değerlerine göre % 51,9 (OS: ≥2), VSB ölçümlerine göre %54,08
(VSB: ≥110 ppb) oranında ağız kokusu tespit edilmiştir. OS değerleri ile VSB
ölçümleri arasında pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon
saptanmıştır [(r: 0,82), (p<0,05)]. Yaş, eğitim seviyesi, ağız kokusu şikayeti, alkol 
kullanımı, diş fırçalama sıklığı, diş ipi kullanımı, dil temizliği, gargara kullanımı,
dili kaplayan eklenti miktarı, plak indeksi, sondlamada kanama varlığı, kalkulus
indeksi, cep derinliği, DMFT indeksi ile OS ve VSB değerleri arasında istatistiksel
olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Sigara kullanım miktarı ile OS ve
VSB değerleri artış gösterirken sadece OS değerleri ile anlamlı bir ilişki olduğu
saptanmıştır (pos<0,05). Cinsiyet, ağız solunumu, ağızda bulunan diş sayısı, protez
kullanımı ve protezlerin bulundukları sekstant sayıları ile OS ve VSB değerleri
arasında herhangi bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Çalışmamızda VSB
değerlerinin dolayısıyla ağız kokusu şiddetinin artmasında en etkili parametreler
sırasıyla DKE miktarı, en yüksek periodontal cep derinliği ve diş ipi kullanımı
olarak tespit edilmiştir. Çalışmamız sonucunda periodontal sağlığın ve oral hijyen
uygulamalarının ağız kokusu üzerinde belirgin etkisi olduğu sonucuna varılmıştır.
Sonraki çalışmalarda bu parametreler ile ağız kokusu arasındaki ilişkinin detaylı
olarak incelenmesi faydalı olacaktır.

Abstract:
Halitosis is the general term used to describe unpleasant breath but also bad
breath is described as oral malodor if it is caused by oral conditions. Bad breath
causes psychological and social problems in the general population. The majority of
oral malodor is derived from an oral source. Anaerobic bacteria are the cause of
bad breath in oral cavity and the bacterial flora leads to disclosure of volatile sulfur
compounds (VSC) such as hydrogen sulphide (H2S) and methylmercaptan (CH3SH)
by reducing sulfur-containing amino acids to methionine and sisteine.
Organoleptic measurements and VSC measurements are useful for the
determination of bad breath. The objective of this study is to assess the prevalence
of oral malodor in patients who referred to the Near East University, Faculty of
Dentistry and analyze the association of halitosis with age, gender, education level,
self-reported halitosis, periodontal status, oral hygiene habits, the amount of
tongue coating, dental restorations, DMFT index and smoking and alcohol use. The
study included a total of 612 healthy subjects (298 female and 314 male) ranging in
age from 20 to 80 (mean age; 39,07 + 14,79). Oral malodor assessment will be
carried out by organoleptic measurements and portable sulphide monitor
(Halimeter®). Student's t-test, ANOVA, Pearson's correlation analysis and logistic
regression analysis is used for statistical analysis. The prevalence of oral malodor
was 51,9% for OS (OS ≥2) and 54,8% for VSC (VSC ≥110 ppb) values. There was
positive and statistically significant correlation between VSC values OS
measurements [(r: 0,82), (p<0,05)]. Statistically, significant correlation was found
between OS-VSC values and age, education level, self-reported halitosis, alcohol
use, the frequency of tooth brushing, flossing, tongue cleaning, mouthwash use, the
amount of tongue coating, plaque index, presence of bleeding on probing, calculus
index, pocket depth, DMFT index (p<0,05). OS and VSC values increased with the 
amount of smoking were only significantly associated with OS values (pos<0,05).
There was no relation between OS-VSC values and gender, mouth breathing, the
number of teeth in the mouth, use of prosthetic dentures and the number of sextant
of prostheses (p>0,05). In our study, the most effective parameters in increasing the
VSC values which means severity of halitosis were identified as respectively, the
amount of TCI, the highest periodontal pocket depth and the use of dental floss.
The results of this study indicate that periodontal health and oral hygiene habits
have a significant effect on the halitosis. It will be beneficial to search the detailed
consideration of the relationship between these parameters and halitosis in
subsequent studies.