İzmir ilinde örtüaltı hıyar yetiştiriciliğinde zararlı thrips türlerinin (Thysanoptera) belirlenmesi, yayılış ve bulunuş oranı üzerinde araştırmalar
Thrips (Thysanoptera) species which are harmful in cucumber greenhouse areas: Investigation on their identification, distribution and occurence rates in İzmir province
Yazar: TÜLİN KILIÇ
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP YOLDAŞ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Hıyar = Cucumber ; Thrips = Thrips ; Thysanoptera = Thysanoptera ; Zararlılar = Pests ; Örtü altı yetiştiriciliği = Protected cultivation

Özet:
Bu araştırmada İzmir'in ilçelerinde (Bayındır, Menderes, Urla, Seferihisar ve Torbalı) örtüaltı hıyar yetiştiriciliğinde görülen thrips türleri, bu türlerin bulunuş ve yayılış oranlan belirlenmiştir. Çalışma süresince, 15 Haziran 2001 ve 4 Eylül 2002 tarihleri arasında, Bayındır İlçesinde 1, Torbalı'da 19, Seferihisar'da 6, Menderes'te 135 ve Urla'da 19 adet olmak üzere toplanı 180 adet serada gözlem yapılmıştır. Çalışma sonucunda, zararlı türlerden Terebfantia alttakımı Thripidae familyasına bağlı Ceratothrips pallidivestis (Priesner), Frankliniella occidentalis (Pergande), Limothrips angulicornis Jablonowski, Thrips angusticeps Uzel, Thrips physapus Linnaeus, Thrips tabaci Lindeman, Tubulifera alttakımından Phlaeothripidae familyasma bağlı Haplothrips andresi Priesner, H. flarinctus Kamy, H. reuteri Karny, yararlı türlerden Terebrantia alttakımı Aeolothripidaefamilyasına bağlı Aeolothrips collaris Priesner, A. intermedins Bagnall ve Thripidae familyasından Scolothrips longicornis Priesner olmak üzere 12 tür bulunmuştur. Gözlem yapılan seraların %84,4'ünde thrips bireylerine rastlanmış, yaygın olan türün F.occidentalis olduğu, bu türü T.tabaci'ıûn izlediği saptanmıştır. Diğer türlerin bulunma oranlan düşük olmuştur. Thripslerin populasyon takibi, izmir İlçeleri içinde hıyar üretiminde payı büyük olan Menderes İlçesinde 2001 yılında 1 serada, 2002 yılında ise 2 serada yapılmıştır. Haftada bir 30 bitkinin alt, üst ve orta kısmından alman yapraklardaki bireyler ile haftada bir değiştirilen san yapışkan tuzaktaki bireyler laboratuvarda stereomikroskop altında sayılmış, çiçeklerde olan bireyler ise serada sayılmıştır. İkinci yıl 2002 yılında, populasyon takibi yapılan seralarda thrips bireyleri, yaprak ve çiçeklerden ayin ayrı alınarak türlerin yoğunluktan belirlenmiştir. İki serada da en yoğun tür F.occidentalis olmuş, bunu T.tabaci izlemiştir. Yapraktaki en yüksek ergin populasyonu, yaprak basma birinci serada 1.10 birey T.tabacivs 0.18 birey F.occidentalis, ikinci serada 0.45 birey T.tabaci ve 0.38 birey F.occidentalis olarak saptanmıştır. Çiçeklerdeki en yüksek ergin yoğunluklan ise birinci serada, 13.13 adet F.occidentalis, 0.36 adet T.tabaci, ikinci serada 19.35 adet F.occidentalis, 0.06 adet T. tabaci olarak sayılmıştır. Anahtar Sözcükler: Thrips, hıyar, örtüaltı

Abstract:
In this investigation, thrips species (Thysanoptera) harmful on cucumber in greenhouses of Izmir province were identified, also the prevalence of the species and their occurance rate were determined. During the investigation, 1 greenhouse in Bayındır, 135 greenhouses in Menderes, 6 greenhouses in Seferihisar, 19 greenhouses in Torbalı and 19 greenhouses in Urla, totally 180 greenhouses were observed between June 15, 2001 and September 4, 2002. As a result of the study, totally 12 species were determined and Ceratothrips pallidivestis (Priesner), Frankliniella occidentals (Pergande), Limothrips angulicornis Jablonowski, Thrips angusticeps Uzel, Thrips physapus Linnaeus, Thrips tabaci Lindeman (Thysanoptera, Thripidae) and Haplothrips andresi Priesner, H. flavinctus Karny, fl. reuteri (Karny) (Thysanoptera, Phlaeothripidae) were found as harmful species and Aeolothrips collaris Priesner, A. intermedins Bagnall (Thysanoptera, Aeolothripidae), Scolothrips longicornis Priesner (Thysanoptera, Thripidae) as beneficial species.In the examined greenhouses the thrips species were encountered in the rate of 84.4%, the most dominant species was F.occidentalis followed by T.tabacL The occurence rates of the other species were lower. Population fluctuation of the thrips was examined in one greenhouse in 2001, and two greenhouses in 2002, in Menderes where the biggest share of the production in the province is available. The number of individuals on leaves which were brought from the upper, middle and down sites of 30 plants were taken the laboratory and were counted under stereomicroscope. The sticky traps were changed weekly and the number of invdividuals captured were also counted in the same manner. The number of individuals on flowers which were taken from the same heights of the plants were counted in greenhouse. In 2002, the thrips were collected for determining of the thrips density from leaves and flowers seperately. F.occidentalis was found to be the most dense species followed by T.tabacL. The highest adult populations on the leaf were found to be 1.10 individual /leaf for T.tabaci and 0.18 individual /leaf for F.occidentalis in the first greenhouse whereas it was determined as 0,45 T.tabaci and 0.38 F.occidentalis in second one. The highest population densities were 13.13 F.occidentalis and 0.36 T.tabaci in the first greenhouse and 19.35 F.occidentalis and 0.06 T.tabaci in second greenhouse for flowers. Keywords : Thrips, cucumber, greenhouse