Aksiyel spondiloartrit hastalarında plazma netrin-1 düzeyinin hastalık aktivitesi ve diğer klinik ve laboratuvar parametreleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of plasma netrin-1 level with disease activity and other clinical and laboratory parameters in patients with axial spondyloarthritis
Yazar: FATİH SERDAR BAYKAL
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRAN ERTEN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Romatoloji = Rheumatology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Netrin-1 = Netrin-1 ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Spondiloartrit = Spondylarthritis ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Amaç: Netrin-1 molekülünün inflamatuar hastalıklarda arttığı ve hastalık aktivitesi ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Aksiyel spondiloartrit (aksiyel SpA), hastalarında erken tanı ve hastalık aktivitesinin değerlendirilmesi ve tedavinin belirlenmesi açısından önemlidir. Aksiyel SpA hastalarında plazma Netrin-1 düzeyinin tanı ve hastalık aktivitesinin değerlendirilmesi için kullanılabilecek bir biyobelirteç olabileceği düşünülmüştür. Bu nedenle çalışmamızda, aksiyel SpA hastalarında plazma Netrin-1 düzeyleri ile hastalık aktivite parametreleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi-Ankara Şehir Hastanesi Romatoloji polikliniğine başvuran 18-65 yaş arası aksiyel SpA tanılı 60 gönüllü hasta ve Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi-Ankara Şehir Hastanesi İç Hastalıkları polikliniğine başvuran 56 gönüllü sağlıklı birey dahil edildi. Aksiyel SpA harici sistemik hastalığı bulunan, aksiyel SpA tedavisi haricinde düzenli ilaç kullanımı olan ve gebe hastalar çalışma dışı bırakıldı. Romatoloji poliklinik epikrizleri, yeniden değerlendirme notları, hastalar ile görüşülerek edinilen anamnez ve muayene bilgileri ile veriler derlendi. Hasta ve kontrol grubunun demografik bilgileri (yaş, cinsiyet); hasta grubunun memleket, aile öyküsü, sigara kullanımı, ek hastalıkları, tanı yılı, tedavileri, laboratuvar değerleri (HLA-B27, eritrosit sedimentasyon hızı (ESH), C-reaktif protein (CRP), Sİ grafi, Sİ MR), klinik bulguları (sabah tutukluğu süresi, periferik eklem tutulumu, aşil tendiniti/plantar fasit, kostokondrit, üveit, psöriazis), hastalık aktivite skorları (VAS, BASDAİ, ASDAS CRP) tespit edilip kaydedildi. Hastalarda rutin olarak bakılan parametrelere ek olarak Netrin-1 düzeyi Enzyme Linked Immuno Sorbent Assay (ELISA) yöntemi ile ölçüldü.
Bulgular: Çalışmamıza 60 aksiyel SpA hastası ve 56 sağlıklı kontrol alındı. Aksiyel SpA grubunun Netrin-1 düzeyi ortalaması 74,436 (34,5-237,18), kontrol grubunun Netrin-1 düzeyi ortalaması 61,904 (35,85-175,33)'idi. Aksiyel SpA grubu ile kontrol grubu arasında, aksiyel SpA grubu ankilozan spondilit (AS) ve radyografik olmayan aksiyel spondiloartrit  (Nr axSpA) olmak üzere ayrıldığında birbirleri ve kontrol grubuyla karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Netrin-1 düzeyinin, sabah tutukluğu süresi ile arasında zayıf kuvvette, VAS, BASDAİ ve ASDAS CRP skorları ile arasında orta kuvvette pozitif yönde anlamlı bir korelasyon saptanmışken Sİ grafi evresi, CRP ve ESH düzeyi ile arasında anlamlı bir korelasyon saptanmamıştır. Aksiyel SpA hastaları sırasıyla aile öyküsü bulunması, HLA-B27 pozitifliği, periferik eklem tutulumu, aşil tendiniti/plantar fasiit varlığı, konstokondrit varlığı, üveit öyküsü, psöriazis birlikteliği, sigara kullanımına göre iki gruba ayrıldığında aralarında Netrin-1 düzeyleri açısından istatistiksel açıdan anlamlı fark saptanmamıştır. Kullandıkları tedavilere göre (NSAİİ, salazoprin, biyolojik ajan) önce alan/almayan şeklinde sonra da sırasıyla yalnızca birisini alan hasta grupları birbirleri ile karşılaştırıldığında aralarında Netrin-1 düzeylerinde istatistiksel açıdan anlamlı fark saptanmamıştır.
Sonuç: İnflamasyon belirteci olarak kabul edilen Netrin-1 molekülü ile hastalık aktivitesini değerlendirmek amacıyla kullanılan skorlama sistemleri olan VAS, BASDAİ, ASDAS CRP skorları ve sabah tutukluğu süresi arasında pozitif yönde korelasyon elde edilmesi, bu alanda yapılacak daha geniş kapsamlı destekleyici çalışmalarla birlikte Netrin-1 molekülünün aksiyel SpA hastalarında hastalık aktivitesinin yeni bir göstergesi olarak klinik kullanıma girebileceğini düşündürmüştür.

Abstract:
Objective: It has been shown that the netrin-1 molecule increases in inflammatory diseases and is associated with disease activity. Early diagnosis and evaluation of disease activity in patients with axial spondyloarthritis (axial SpA) are important for determining the treatment. Plasma Netrin-1 level is thought to be a biomarker that can be used for diagnosis and evaluation of disease activity in patients with axial SpA. Therefore, our study aimed to evaluate plasma Netrin-1 levels and the relationship between Netrin-1 levels and disease activity parameters in patients with axial SpA.
Materials and Methods: 60 volunteer patients with axial SpA between the ages of 18-65 who applied to Ankara Yıldırım Beyazıt University Faculty of Medicine - Ankara City Hospital Rheumatology outpatient clinic and 56 healthy volunteers who applied to Ankara Yıldırım Beyazıt University Faculty of Medicine-Ankara City Hospital Internal Medicine outpatient clinic were included in this study. Patients with systemic disease other than axial SpA, regular medication use other than axial SpA treatment and pregnant patients were excluded from the study. Rheumatology outpatient epicrisis, re-evaluation notes, anamnesis and examination information obtained by interviewing the patients and data were examined. Demographic information (age, gender) of the patient and control groups; Country of origin, family history, smoking, additional diseases, diagnosis year, treatments, laboratory values (HLA-B27, erythrocyte sedimentation rate (ESR), C-reactive protein (CRP), sacroiliac (SI) X-ray, SI MR), clinical findings ( duration of morning stiffness, peripheral joint involvement, achilles tendinitis/plantar fasciitis, costochondritis, uveitis, psoriasis), disease activity scores (VAS, BASDAI, ASDAS CRP) were determined and recorded. In addition to the parameters routinely checked in the patients, Netrin-1 level was measured with the Enzyme Linked Immuno Sorbent Assay (ELISA) method.
Results: 60 axial SpA patients and 56 healthy controls were included in our study. The mean Netrin-1 level of the axial SpA group was 74,436 (34.5-237.18) and the mean Netrin-1 level of the control group was 61,904 (35.85-175.33). There was no statistically significant difference between the axial SpA group and the control group when the axial SpA group was divided into ankylosing spondylitis (AS) and non-radiographic axial spondyloarthritis (Nr axSpA) compared to each other and the control group. There was a weak positive correlation between netrin-1 level and the duration of morning stiffness, and a moderately strong positive correlation between VAS, BASDAI and ASDAS CRP scores, but no significant correlation was found between SI radiograph stage, CRP and ESR levels. When axial SpA patients were divided into two groups according to family history, HLA-B27 positivity, peripheral joint involvement, presence of achilles tendinitis/plantar fasciitis, presence of costochondritis, history of uveitis, coexistence of psoriasis and smoking, no statistically significant difference was found between them in terms of Netrin-1 levels. According to the treatments they used (NSAID, salazopyrine, biologic agent), there was no statistically significant difference in terms of Netrin-1 levels between the groups.
Conclusion: Obtaining a positive correlation between the Netrin-1 molecule which is accepted as an inflammation marker and VAS, BASDAI, ASDAS CRP scores which are the scoring systems used to evaluate disease activity and the duration of morning stiffness, together with more comprehensive supportive studies to be carried out in this field, the use of Netrin-1 molecule suggested that it may enter clinical use as a new indicator of disease activity in patients with axial SpA.