Romatoid artrit tanılı hastalarda serum CGRP (Calsitonin gene-related peptide) düzeylerinin hastalık takibinde yeri ve hastalık aktivitesi ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of serum CGRP (calcitonin gene-related peptide) levels in diseases diagnosed with rheumatoid arthritis and its relationship with disease follow-up and disease activity
Yazar: MERVE DEDE AKPINAR
Danışman: PROF. DR. SAFİNAZ ATAOĞLU
Düzce Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Kalsitonin geniyle ilgili peptid = Calcitonin gene related peptide

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı romatoid artrit (RA) hastalarında sağlıklı kontrollere kıyasla serum kalsitonin gen ilişkili peptid (CGRP) düzeylerini belirlemek, RA'da serum CGRP düzeylerinin hastalık takibindeki yeri ve hastalık aktivitesiyle ilişkisini araştırmaktır.

Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 18-65 yaş arası ACR/EULAR 2010 RA Tanı Kriterleri'ne göre RA tanısı konan 80 hasta (60 kadın, 20 erkek; yaş 51.2±9.9) ve 40 sağlıklı kontrol (30 kadın, 10 erkek; yaş 50.9±7.1) alındı. Romatoid faktör (RF) ve/veya anti-siklik sitrüllenmiş peptid antikor (anti-CCP) pozitif olan hastalar seropozitif, negatif olan hastalar seronegatif olarak gruplandırıldı. RA hastalarının 40'ı seronegatif, 40'ı seropozitifti. Hasta ve kontrol grubunun demografik verileri ve antropometrik ölçümleri kaydedildi. Hasta grubunda hastalık aktivitesinin belirlenmesi amacıyla Disease Activity Score 28 (DAS-28) kompozit hastalık aktivite indeksi, sağlık değerlendirme anketi (HAQ), vizüel analog skala (VAS), eritrosit sedimantasyon hızı (ESH) ve C-reaktif protein (CRP) değerleri ölçüldü. Serum CGRP düzeyleri enzyme-linked immunosorbent assay yöntemi ile çalışıldı.

Bulgular: RA hastalarında ölçülen median serum CGRP düzeyi (91.1 pg/ml), kontrol grubuna (40.8 pg/ml) göre istatistiksel anlamlılıkta yüksek bulundu (p<0.001). Median serum CGRP düzeyi seropozitif hastalarda (118.7 pg/ml) seronegatif hastalara (66.1 pg/ml) göre anlamlı düzeyde daha yüksekti (p=0.017). Hasta ve kontrol grubunu ayıran CGRP değeri için en uygun cut off değeri ROC analizi sonucu %70 sensitivite ve %87,5 spesifite ile 61.78 pg/ml olarak bulundu (AUC: 0.839 p<0.001). Aktif RA'lı hastalarda serum CGRP, CRP, ESH, HAQ, VAS-Hasta, VAS-Hekim değerleri remisyondaki RA hastalarına göre anlamlı düzeyde yüksek saptandı (p<0.001). CGRP, CRP, ESH değerleri, DAS-28 aktivitesi (remisyon-aktif) üzerine etkili faktörler olduğu bulundu. CGRP, CRP ve ESH değerlerindeki artış, DAS-28'e göre hastalığın aktif olma odds oranını sırasıyla 1.012, 2.295 ve 1.083 kat arttırdığı belirlendi (p<0.05). Hastaların CGRP değeri ile DAS-28, HAQ, VAS-Hasta ve VAS-Hekim değerleri arasında anlamlı düzeyde ilişki saptandı (p=0.001, p=0.006, p<0.001, p=0.001). CGRP ile CRP, ESH, hastalık süresi, yaş ve sabah tutukluluk süresi arasında ilişki bulunamadı. RF pozitif olan hastalarda CGRP değeri, negatif olanlara göre anlamlı düzeyde daha yüksek saptandı (p=0.012). DAS-28'e göre remisyon ve aktif gruplarını ayıran CGRP değeri için en uygun cut off değeri ROC analizi sonucunda %65,3 sensitivite ve %77,4 spesifite ile 91.45 ng/ml olarak bulundu (AUC: 0.750, p<0.001).

Sonuç: CGRP'nin RA hastalarında yüksek bulunması RA patogenezinde rol alabileceğini düşündürtmektedir. CGRP düzeyleri ile seropozitiflik ve hastalık aktivitesi arasında anlamlı ilişki saptanması CGRP'nin RA'daki önemini arttırmaktadır. CGRP RA'nın tanısında, takibinde ve aktivitesinin belirlenmesinde işlevsel rol oynayabilir.

Anahtar sözcükler: Romatoid Artrit, CGRP, Hastalık aktivitesi

Abstract:
Aim: The aim of this study is to determine serum calcitonin gene-related peptide (CGRP) levels in rheumatoid arthritis (RA) patients compared to healthy controls, and to investigate the place of serum CGRP levels in RA in the follow-up of disease and its relationship with disease activity.

Material and Method: A total of 120 people between the ages of 18-65 participated in the study; 40 healthy controls (30 females, 10 males; age 50.9±7.1 years) and 80 patients (60 females, 20 males; age 51.2±9.9 years) diagnosed with RA according to the ACR/EULAR 2010 RA Diagnostic Criteria were included. Patients who were positive for rheumatoid factor (RF) and/or anti-cyclic citrulized peptide antibody (anti-CCP) were grouped as seropositive and negative patients as seronegative. Of the RA patients, 40 were seronegative and 40 were seropositive. Demographic data and anthropometric measurements of the patient and control groups were recorded. Disease Activity Score 28 (DAS-28), health assessment questionnaire (HAQ), visual analog scale (VAS), erythrocyte sedimentation rate (ESH) and C-reactive protein (CRP) values were measured to determine disease activity in the patient group. Serum CGRP levels were studied by enzyme-linked immunosorbent assay method.

Findings: The median serum CGRP level (91.1 pg/ml) measured in RA patients was statistically significantly higher than the control group (40.8 pg/ml) (p<0.001). Median serum CGRP level was significantly higher in seropositive patients (118.7 pg/ml) than seronegative patients (66.1 pg/ml) (p=0.017). The most appropriate cut-off value for the CGRP value separating the patient and control groups was 61.78 pg/ml with 70% sensitivity and 87.5% specificity as a result of ROC analysis (AUC: 0.839 p<0.001). Serum CGRP, CRP, ESH, HAQ, VAS-Patient, VAS-Physician values were found to be significantly higher in patients with active RA compared to RA patients in remission (p<0.001). CGRP, CRP, ESH values were found to be effective factors on DAS-28 activity (remission-active). It was determined that the increase in CGRP, CRP and ESR values increased the odds ratio of being active 1.012, 2.295 and 1.083 times, respectively, according to DAS-28 (p<0.05). A significant correlation was found between the CGRP values of the patients and the values of DAS-28, HAQ, VAS-Patient and VAS-Physician (p=0.001, p=0.006, p<0.001, p=0.001). No correlation was found between CGRP and CRP, ESR, disease duration, age, and morning stiffness. CGRP value was found to be significantly higher in RF positive patients than in negative patients (p=0.012). According to DAS-28, the most appropriate cut-off value for the CGRP value that separates the remission and active groups was 91.45 ng/ml with 65.3% sensitivity and 77.4% specificity as a result of ROC analysis (AUC: 0.750, p<0.001).

Conclusion: The high CGRP in RA patients suggests that it may play a role in the pathogenesis of RA. The significant relationship between CGRP levels and seropositivity and disease activity increases the importance of CGRP in RA. CGRP may play a functional role in the diagnosis, follow-up and determination of the activity of RA.

Keywords: Rheumatoid Arthritis, CGRP, Disease activity