20. yüzyıl siyasetinin klasik tarzda şiir yazan şairlere etkileri
The effects of 20th century politics on poets writing classical poetry
Yazar: YASİN TÜZEN
Danışman: DOÇ. DR. ATİLLA BATUR
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 20. yüzyıl = 20. century ; Edebi eserler = Literary works ; Kültürel etki = Cultural effect ; Siyasal davranış = Political behavior ; Siyasal değişme = Political change ; Siyaset = Politics ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; Şairler = Poets ; Şiir = Poem

Özet:
Türkiye'deki 20. yüzyıl siyasi haraketliliğinin edebi yaşantıyı epeyce etkilediği muhakkaktır. Savaşların, fikir hareketlerinin ve siyasi karakterlerin edebi eserlerde çeşitli yönleriyle kendisini göstermesi özellikle de Türk şiirinde siyasi imge olarak karşımıza çıkması bize siyasi dönemin çarpıcılığını yansıtmaktadır.

II. Meşrutiyetin ilanıyla birlikte her alanda ortaya çıkan özgürlük ortamı edebiyatta da kendisini göstermiş, şairlerin çoğu siyasi şiirler kaleme almışlardır. Özellikle istibdat devrine karşı kin ve nefret duyan şairler şiirlerinde Abdülhamit ve onun dönemine karşı en ağır hakaretleri kullanmaktan geri durmamışlardır. İttihat ve Terakki'nin yönetimi ele almasıyla birlikte kendileri için övgü dolu şiirler kaleme alınmış, şairlerin nazarında Devletin Yeni Kurtarıcıları ve Hürriyetin Müsebbibleri olarak telakki edilmişlerdir. Ancak bu olumlu hava fazla uzun sürmeyecektir. Siyasi başarısızlıklar şiire de tesir etmiş ve İttihat ve Terakki de bundan nasibini almaya başlamıştır. Devletin kurtarılması uğruna ortaya çıkan fikir hareketlerinin de pek bir faydası olmamıştır. Tüm bu hengâmeler şiire yeni kavramlar getirmiş, Türk Bayrağı, Mehmetçik, Vatan Sevgisi gibi temalar çoğu şair tarafından ele alınmıştır.

Cumhuriyetin ilanıyla birlikte yeni bir ivme kazanan Türk şiirinin bünyesine yeni siyasi kavramlar yerleşmiş, muhteva ve şekil konusunda da değişikliğe gidilmiştir. Bu kavramların başında Atatürk gelirken onun armağan ettiği Yeni Türkiye ve diğer kazanımlar şiirde epeyce kendisine yer bulmuştur. Atatürk'ü siyasi tema olarak ele almayan şair ise çok azdır. Ayrıca Türkçülük İdeolojisi de bu devrenin önemli unsurlarından birisi olarak göze çarpar.
 
Anahtar Kelimeler: 20. Yüzyıl, Siyaset, Şair, Şiir

Abstract:
Literary life of 20th-century political activity for this in Turkey is certain that quite a few effects. The fact that wars, intellectual movements and political characters manifest themselves in various aspects of literary works, especially the emergence of them as political images in Turkish poetry reflects the strikingness of the political period.

II. With the declaration of the Constitutional Monarchy, the freedom environment that emerged in every field has also manifested itself in literature and most poets have written political poems. Especially poets who hate and hate against the era of intelligence did not refrain from using the most severe insults against Abdulhamid and his period in his poems. When the Committee of Union and Progress took over the administration, poems filled with praise for themselves were considered as the New Saviors of the State and the Freedmen of Freedom. However, this positive weather will not last much longer. Political failures also affected poetry and the Committee of Union and Progress began to take its share. The intellectual movements that emerged for the sake of the rescue of the state did not help much. All these hengâmeler brought new concepts to poetry, and the themes such as Turkish Flag, Mehmetçik, Love of Homeland have been handled by most poets.

Turkish poetry gained a new momentum with the declaration of the Republic and new political concepts were placed within the structure of poetry and content and shape were changed. This is the beginning of a new concept of Atatürk that Turkey and other benefits given to him while he has found himself in quite a few places poetry. The poet who does not treat Atatürk as a political theme is very few. In addition, the ideology of Turkism stands out as one of the important elements of this period.

Key Words: 20. Century, Politics, Poet, Poem