Antrenörlerin meslek etiği davranışlarına ilişkin antrenör ve sporcu görüşleri /
Yazar: BURAKCAN KAYIR
Danışman: DOÇ. OĞUZ ÖZBEK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Antrenör = Trainer ; Etik = Ethics ; Meslek ahlakı = Professional ethics ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Araştırmanın amacı, antrenörlerin ve sporcuların antrenör meslek etiğine uyma düzeylerine ilişkin görüşlerini yaş, eğitim, spor yaşı gibi değişkenlerine göre incelemektir. Araştırmada nicel yöntem kullanılmıştır. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen ölçme aracı ile toplanmıştır. Araştırma evrenini, atletizm, basketbol, güreş, hentbol, taekwondo, tenis, yüzme, voleybol ve vücut geliştirme ve fitness  branşlarında  Türkiye genelinde antrenörlük belgesine sahip kişiler ile bu branşlarda Ankara'daki lisanslı sporcular oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi kolayda örneklem yolu seçilmiştir.  Dokuz farklı branştaki Ankara'daki 103850  lisanslı sporcu ve 72788 antrenör araştırma evreni içinde yer almaktadır. Ölçme aracı 802  kişiye uygulanmıştır.  Ölçme aracı için ilgili literatür incelenerek soru havuzu oluşturulmuştur. Soru havuzunda yer alan sorular alan uzmanlarının görüşlerine sunularak yapılan eleştiriler doğrultusunda gerekli düzeltmeler yapılmıştır. Ölçme aracı formunda 48 madde ve kişisel bilgilere ilişkin 9 soru yer almaktadır. Ölçek formunda yer alan maddelerin değerlendirilmesi 5'li likert tipi derecelendirme ile yapılmıştır. Ölçme aracı ön uygulamada 86 antrenör ve 214 sporcuya uygulanarak, geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır. Ölçme aracı araştırmacı tarafından, gönüllü katılan kişilere uygulanmıştır. Geçerlik çalışması için madde toplam korelasyon değerlerine bakılmış, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi yapılmadan önce verilerin faktör analizine uygun olup olmadığını test etmek için Kaiser-Meyer-Olkin Measure (KMO) değerine bakılmıştır. Güvenirlik için Alpha Cronbach katsayısı hesaplanmıştır. Analizler sonucunda 4 alt boyuttan(profesyonellik, saygı, sorumluluk, hoşgörü) oluşan 19 maddeli bir ölçek geliştirilmiştir. Verilerin analizi için önce normal dağılımına bakılmıştır. Normal dağılım testi sonuçlarına göre; Veriler normal dağılmadığından dolayı, non-parametrik testlerden ikili gruplar için Mann Whitney U testi, ikiden fazla gruplar için Kruskall-Wallis testi kullanılmıştır. Antrenörlerin Antrenörlük Meslek Etiğine Uyma Düzeyleri gruplar(antrenör ve sporcular) arasında anlamlı bir fark göstermiş olup antrenörlerin ortalamaları sporculara göre daha yüksek bulunmuştur. Antrenörlerin cinsiyet, mezun olunan bölüm ve branş değişkenlerinde anlamlı farklar bulunmuştur. Kadın antrenörlerin cevapları erkek antrenörlere göre daha yüksek bulunmuştur. Sporcuların medeni durum, eğitim düzeyi, branş, gelir düzeyi, yaş ve spor yaşı değişkenlerinde anlamlı farklar bulunmuştur.

Abstract:
The purpose of the study is to examine the views of coaches and athletes about coaches' professional ethics according to their gender, age, education level, person's graduated department, branch of sport, marital status, level of income, age of sport. Quantitative method was used in the research. Quantitative data were collected by means of a quantification scale developed by the researcher. Coaches who have a coaching certificate in athletics, basketball, wrestling, handball, taekwondo, tennis, swimming, volleyball and bodybuilding&fitness and licensed athletes in these branches from Ankara are the population of the study. Research's sample was selected as convenience sampling method. 103850 licensed athletes from Ankara and 72788 coaches from Turkey(The researcher could not find the exact statistic of the numbers of coaches in Ankara) took part in the population. Scale was practiced on 802 people(391 coaches and 411 athletes). A question pool was created by examining the relevant literature for the scale. The questions in the pool were presented to the experts of the field and necessary corrections were made in line with the criticisms made. There were 48 clauses in the form of quantification tool(scale) and 8 questions about personal information. The evaluation of the clauses in the scale form was done with a 5 point Likert scale. The scale was practiced to 86 coaches and 214 athletes in preliminary practice, and validity and reliability studies were performed. The scale was applied by the researcher to the volunteer participants. Total item correlation values were checked, and exploratory and confirmatory factor analysis were done. Before exploratory factor analysis was performed, the value of the Kaiser-Meyer-Olkin Measure (KMO) had been examined to test whether the data were appropriate for factor analysis. For the reliability of the study, Alpha Cronbach coefficient was calculated. As a result of validity and reliability analysis, a scale consisting of 19 clauses and 4 sub-dimensions (professionalism, respect, liability, tolerance) was developed. The normal distribution was initially checked for the analysis of the data. According to the result of the normal distribution test; due to the fact that data were not normally distributed, from non-parametric tests, Mann-Whitney U test was used for the paired groups, while the Kruskal-Wallis test was used for more than two groups. When the level of compliance of coaches and athletes' to coaching professional ethics is examined according to the group(coaches&athletes), a significant difference was found between the sub-dimensions. The mean score of the coaches was higher. Significant differencese were found in the variables of gender, graduation department and branch of the trainers. The answers of female coaches were higher than male coaches. Significant differences were found for the athletes in the variables of marital status, education level, branch, income level, age and sports age.