Fındık ticaretini etkileyen politikaların SWOT ve AHS ile incelenmesi
Analyzing the policies affecting the trade of hazelnut with SWOT and AHS
Yazar: BURAK BİLGİLİ
Danışman: DOÇ. DR. RAHMİYE FİGEN CEYLAN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Fındık = Hazelnut ; SWOT analizi = SWOT analysis ; İhracat = Export ; İthalat = Import

Özet:
Tarım ürünleri arasında yer alan fındık dünya ve Türkiye ekonomisi için ihracat ve ithalat alanında önemli bir yere sahiptir. Fındık yetiştiriciliği ve ticareti de Türkiye ekonomisi açısından oldukça önemli bir faaliyet koludur. Dünyada fındık üretiminin ortalama %75'i, ihracatın ise ortalama %80'i Türkiye tarafından gerçekleştirilmektedir.  Fındık üretimi ve dış ticareti ile ilgili veriler doğrultusunda fındık üretiminin Türkiye açısından bir hayli önemli olduğu tespit edilmiştir. Fındık ihraç malı olmasının yanı sıra birçok alt kolu ile ekonomiye de geniş bir yelpaze sunmaktadır. 
Bu doğrultuda Türkiye'nin Dünya Fındık Piyasasındaki ithalat-ihracat oranları incelenerek ekonomideki önemi vurgulanmaya çalışılmıştır. Fındık ihracatının Türkiye için tüm aşamaları irdelenmek koşuluyla, bulgular ve bu alanda uzman kişiler ile yapılan görüşmeler neticesinde SWOT matrisi oluşturulmuştur. Bu matris sonucunda Analitik Hiyerarşi Süreci analizi yardımıyla ağırlıklandırma işlemi yapılmıştır. SWOT matrisinde oluşturulan dört adet stratejinin, yapılan ağırlıklandırma sonucuna göre Türkiye Fındık ihracatı için en uygun strateji belirlenmeye çalışılmıştır.  Türkiye fındık piyasası için en uygun strateji lisanslı depoculuktur. Lisanslı depoculuğun yaygınlaştırılmasıyla maliyet artışının, ürün ve gelir kaybının önemli ölçüde azalacağı tespit edilmiştir.

Abstract:
Hazelnut, which is among agricultural products, has an important place in the export and import area for the world and Turkish economy. Hazelnut cultivation and trade is also a very important branch of activity for the Turkish economy. Turkey accounts for 75% of the world's hazelnut production and 80% of the world's hazelnut exports. In line with the data on hazelnut production and foreign trade, it has been determined that hazelnut production is very important for Turkey. In addition to being an export commodity, hazelnut offers a wide range to the economy with its many sub-branches.
In this direction, Turkey's import-export ratios in the World Hazelnut Market were examined and its importance in the economy was tried to be emphasized. A SWOT matrix has been created as a result of the findings and interviews with experts in this field, provided that all stages of hazelnut exports for Turkey are examined. As a result of this matrix, weighting was performed with the help of Analytic Hierarchy Process analysis. According to the weighting results of the four strategies created in the SWOT matrix, the most appropriate strategy for Turkish hazelnut exports was tried to be determined.  The most appropriate strategy for the Turkish hazelnut market is licensed warehousing. It has been determined that the increase in costs and loss of product and income will be significantly reduced with the expansion of licensed warehousing.