Celal Bayar Bulvarı üzerinde trafik kaynaklı gürültünün analizi ve çevresel etkilerinin araştırılması üzerine bir yöntem önerisi
The analysis of traffic-based noise and a methodology for the investigation of environmental effects on Celal Bayar Boulevard
Yazar: ZUHAL ÖZÇETİN
Danışman: PROF. DR. FÜSUN DEMİREL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Gürültü, insanların yaşam kalitesini etkileyen önemli bir çevresel faktördür. İnsanların yaşam alanlarında gürültü farklı şekillerde kendini göstermekte ve giderek artmaktadır. Bu kapsamda trafik kaynaklı gürültü; yaşam alanlarındaki önemli gürültü kaynaklarından birini oluşturmaktadır. Literatüre bakıldığında; gürültü kontrolü ve gürültü haritalamasına yönelik Türkiye mevzuatlarında yeterli bilginin olmadığı ve trafik kaynaklı gürültülerin tespiti ve kontrolünde yurtdışı (Fransa, Hollanda vb.) mevzuatlarının dikkate alındığı görülmektedir. Bu durum, Türkiye koşullarına tam olarak uygun olmayan mevzuatların kullanılma zorunluluğunu da beraberinde getirmektedir. Günümüz ve geleceğin en önemli problemlerinden biri olarak gürültü kirliliğinin (özellikle trafik kaynaklı) görülmesi üzerine, doktora tezinde Türkiye şartlarına uygun gürültü haritalamaya yönelik, yöntem belirlenmesi öngörülmüştür. Bu öngörü doğrultusunda çalışmada; karayolu trafik gürültüsüne yönelik ölçüm ve simülasyon programı ile yapılan gürültü kontrolü değerlendirmesi ve gürültü haritalaması çalışmaları örnek çalışma üzerinden gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda çalışma alanında; belirli zamanlarda, mevzuatlara uygun olarak çevresel gürültü ölçümleri (Lgündüz, Lakşam, Lgece) yapılmış, araç sayımları gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler ışığında hesaplamaları (Lgag) yapılmıştır. Bunun yanı sıra; yılın belirli zamanlarında yapılan trafik kaynaklı çevresel gürültü ölçümleri, birbirleri ile karşılaştırılmıştır. Türkiye mevzuatlarına göre; 5 yıllık sürelerde revize edilecek olan gürültü haritalama çalışmalarına yönelik olarak, belirlenen iki noktada Mayıs 2016 tarihinde her saat yapılmış olan ölçümler ile Kasım 2015 tarihinde yapılan ölçümler karşılaştırılmış, aradaki fark kabul edilebilir sınırlar içinde bulunmuştur. Bu değerlendirme doğrultusunda; Kasım 2015 ölçümleri sırasında elde edilen araç sayım verileri ışığında, CadnaA simülasyon programı aracılığı ile gürültü haritaları oluşturulmuş ve yapılan ölçümler ile simülasyon programı verileri karşılaştırılmıştır. Farklı zamanlarda tekrar edilen ölçümlerin birbiriyle, sonrasında yapılan ölçümler ve simülasyon programı verilerinin karşılaştırılması sonucunda, farkın kabul edilebilir değerler arasında olduğu belirlenmiştir. Bunların yanısıra, 5 yılda bir revize edilmesi gereken ve planlanan gürültü haritalama çalışmalarına bir yöntem önerisi geliştirilmiştir.

Abstract:
Noise is a significant environmental factor that affects the quality of human life. Noise in people's living space shows itself in different ways and is gradually increasing. In this context, traffic-based noise is one of the major sources of noise in living areas. When examining literature, it is seen that there is no sufficient information for noise control and noise mapping in Turkey's legislation, so foreign (French, Dutch, etc.) legislation is taken into consideration in the detection and control of traffic-based noise. This situation accompanies the obligation to use the legislation which is not fully compatible with the conditions of Turkey. After noise pollution (particularly traffic-based) was identified as one of the significant problems of the present and the future, determining a method for noise mapping appropriate to Turkey's condition was foreseen in doctoral thesis. In line with this foresight, noise control evaluation and noise mapping studies conducted with measurement and simulation program for road traffic noise were carried out through sample work. In the field of the study, environmental noise measurement (Lday, Levening, Lnight) were made at certain times in accordance with the legislation, the vehicle counting was performed and the calculations (Lden) were made in the light of the data obtained. Besides, traffic-based environmental noise measurements made at certain times of the year were compared with each other. The measurements made on May 2016 at every hour was compared with those made on November 2015 for noise mapping studies which will be revised in 5 years period according to Turkish legislation and the difference between them was found within acceptable limits. In line with this assessment, noise maps were created via CadnaA simulation program in the light of the vehicle counting data obtained during measurements made on November 2015 and the measurements were compared with the simulation program data. As a result of comparing the measurements repeated at different times and the measurements made later and simulation program data with each other, it has been determined that the difference is between the acceptable values. In addition, a methodology has been developed for noise mapping studies that must be planned and revised every 5 years.