90'larda Kürt sorunu bağlamında Türk milliyetçiliğinin yeniden üretilmesinde medyanın rolü: Milliyet gazetesi örneği
90 in Turkish Kurdish issue context the reproduction of nationalism the role of media: Milliyet newspaper sample
Yazar: TURGAY DAKAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜLÜM ŞENER ULAGAY
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Medya ve Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Gazeteler = Newspapers ; Kürt sorunu = Kurdish question ; Kürtler = Kurdish ; Milliyet = Nationality ; Milliyetçilik = Nationalism ; Türk milliyetçiliği = Turkish nationalism

Özet:
Modern çağın bir üretimi olan milliyetçilik önemli bir toplumsal dizayn
aracı oldu. Egemen sınıf ve onun iktidar güçleri milliyetçi söylemler üzerinden
hegemonik ilişkiler kurarak toplumsal bilince yön vermektedirler. Mikro
günlük ilişkilerden makro toplumsal ilişkilere kadar geniş bir etkinliğe sahip
olan milliyetçilik, Türkiye'de önemli bir işlevselliğe sahiptir. Egemen sınıfın
önemli ideolojik araçlarından olan medyanın 'milli' yayın politikalarının
milliyetçiliğin geniş toplumsal dokulara ulaşıp kök salmasında önemli rolü
bulunmaktadır. 'Öteki'lerin varlığına karşı gösterdiği reaksiyoner tepkilerle
kendisini görünür kılan Türk milliyetçiliğinin gelişip serpilmesinde medyanın
yadsınamaz katkısı vardır. Dönemlere göre değişebilen 'öteki'leri negatif
görünür kılıp toplumsal 'linc'e tabi tutan medya, Kürtleri de olumsuz
söylemlerle sayfalarına taşıyarak 'milli hassasiyet'lerin karşıtı olarak
işaretlemiştir. Özellikle 1990'larda bölgede yaşanan çatışmalı ortamın
aktarılma biçimi, günümüzdeki yaygın milliyetçi pratik ve algıların
şekillenmesine önemli etkisi olmuştur. 1990-1999 yılları arası Milliyet
Gazetesi ana sayfasında Kürtlerin temsil edilme biçimleri incelenirken,
kullanılmış söylemlerden milliyetçiliğin kolayca beslenebileceği tespit
edilmiştir. Başlıklarda Kürtlerin edimleri şiddet içeren haber ve görüntülerle
ilişkilendirilmiş olup 'bölücü', 'terörist' vb. tanımlamaların sıklıkla
kullanılması Kürtleri bir kez daha 'kötü' olarak mimlemiştir.

Abstract:
Nationalism, that is the product of modern age, has become an important
instrument to design the society. Soverign class and its administrative power
shape social consciousness by establishing hegemonic relations over
nationalistic discourse. Nationalism, having a wide-ranging efficiency from
micro daily relations to macro social relations, has an important functionality in
Turkey. 'National' broadcasting policy of media, which is a significant
ideological tool of the sovereign class, has an important role in striking roots of
Nationalism by reaching wide social structure. Media has an undeniable
contribution in the Turkish Nationalism's progress, that become apparent by
showing standpat reactions to the presence of 'others'. Media having
negatively brought out 'others' that vary according to periods undergo social
'lynching', also marked Kurds as opponents of 'national sentiments' by writing
papers with negative discourse. Especially, the way how region's conflicting
environment in 1990's were transmitted had an important influence in shaping
common nationalist practice and perceptions of today. While observing forms
of representation of the Kurds from Milliyet Newspaper's main pages between
the years 1990-1999, it is determined that Nationalism can easily be fed by
exercised discourses. Acts of Kurds are once more tagged as 'bad' by using
descriptions 'separatist', 'terrorist' etc. frequently, on titles about news and images
containing violence.