Kaynaştırma sınıfına devam eden ilkokul 4. sınıf öğrencilerine uygulanan sosyal etkileşim programının etkililiğinin incelenmesi
Investigation of the effectiveness of the social interaction program applied to the 4th grade students in primary schools ongoing integration class
Yazar: GÖKHAN ŞENGÜN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE DİLEK ÖĞRETİR ÖZÇELİK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Empati = Empathy ; Kaynaştırma eğitimi = Inclusive education ; Sosyal kabul = Social acceptance ; Toplumsal etkileşim = Social interaction ; Özel eğitim = Special education ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu araştırmada, kaynaştırma sınıfına devam eden ilkokul 4. sınıf öğrencilerine uygulanan Gazi Kaynaştırma Ortamı Sosyal Etkileşim Programı (GKOSEP)'nın etkililiği incelenmiştir. Normal gelişim düzeyine sahip öğrencilerin kaynaştırma öğrencilerine yönelik sosyal etkileşim düzeyini artırmak için program hazırlanmıştır. Bu amaçla geliştirilen programın öğrencilerin sosyal etkileşim düzeyini artırmada etkili olup olmadığı araştırılmıştır. Çalışma grubunu, 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Ankara ili Mamak ilçesindeki orta sosyoekonomik düzeye sahip resmi ilkokullar arasından tesadüfî yöntemle seçilen bir ilkokuldaki 4.sınıfta öğrenim gören 30'u kız (16'sı deney grubu, 14'ü kontrol grubu) ve 28'i erkek (15'i deney grubu, 13'ü kontrol grubu)  toplam 58 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada, deney-kontrol grubu, öntest, sontest ve izleme testini içeren yarı deneysel bir desen kullanılmıştır. Bu araştırmada, Odak Grup Görüşmesi, Kişisel Bilgi Formu, Sosyal Kabul Ölçeği (SKÖ), Algılanan Sosyal Destek Ölçeği-R (ASDÖ-R), Çocuklar ve Ergenler İçin Empati Ölçeği (ÇEÖ) uygulanmıştır. Çalışmanın deney grubuna seçilen sınıfta yer alan öğrencilere haftada 2'şer saat olmak toplam 13 haftalık program uygulanmıştır. Deney grubundaki öğrencilere program uygulanırken, kontrol grubundaki öğrencilere herhangi bir işlem yapılmamıştır. Programın uygulanmasından sonra aynı ölçekler deney ve kontrol grubundaki öğrencilere tekrar verilmiştir. Sontestin uygulanmasından bir ay sonra da deney ve kontrol grubundaki öğrencilere izleme testi yapılmıştır. Elde edilen veriler SPSS paket programı ile değerlendirilmiştir. Programın deney grubundaki normal gelişim düzeyine sahip kız ve erkek öğrencilerin sosyal kabul düzeyi üzerinde önemli bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Erkek öğrencilerin empati düzeylerinde artış olmamasına karşın kız öğrencilerin empati düzeylerinde artış olduğu görülmüştür. Ayrıca normal gelişim düzeyine sahip deney grubundaki kız ve erkek öğrencilerin algılanan sosyal destek düzeylerinde de artış olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada, yarı deneysel çalışmaya katılan öğrencilerin sosyal kabul, empati ve algılanan sosyal destek düzeylerinin, kardeş sayısına, doğuş sırasına, anne-baba öğrenim düzeyine, anne-baba çalışma alanına ve ailenin ortalama gelir düzeyine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı bulunmuştur.

Abstract:
In this study, the effectiveness of the Gazi Integration Environment Social Interaction Program (GKOSEP) that applied to primary school 4th grade students who were ongoing into the inclusive class was examined. The program was prepared to develop social interaction skills for the students who have normal development level to inclusion students. It was investigated whether the program developed for this purpose was effective in increasing the level of social interaction of students or not. The study group consisted of 30 girls (16 of them in experimental group and 14 of them in control group) and 28 boys (15 of them in experimental group, 13 of them in control group,) totally 58 students who were studying in the 4th grade in a primary school selected by random method among the official primary schools with middle socioeconomic level in the province of Mamak in the educational term 2016-2017. Semi-experimental design consisting of pre-test, post test and follow-up test, measurement of experimental and control group was used to determine the effectiveness of this program. In this study, Focus Group Interview, Personal Information Form, Social Acceptance Scale, Perceived Social Support Scale, Empathy Scale for Children and Adolescents were used. The program, 2 hours in a week totally 13 weeks, was applied to the students in the experimental group. While the program was applied to the students in the classroom that was determined as experimental group of the research, the program was not applied to the students in the control group.  After the implementation of the program, the same scales re-applied to the two groups. One month later after the post test, retention test was applied to these two groups. SPSS program was used to analyse the collected data. It was seen that the program was a significant effective on the social acceptance of the boys and girls who have normal development in the experimental group. Moreover, it was found out that there was an increase in the empathy level of girls although there was no increase in the empathy level of boys. Besides this, it was determined that there was a significant increase in the social support level of boys and girls who have normal development in the experimental group. The study found that the students who participated in the semi-experimental study did not differ significantly in social acceptance, empathy and perceived social support levels compared to the number of siblings, birth order, parents education level, parent work area and average income level of the family.