Disiplinlerarası bilim olarak kütüphane bilimi ve çeviribilim ilişkisi
Interdisciplinary relationship between library science and translation studies
Yazar: MİNE YAZICI
Danışman: DOÇ. DR. HASAN SACİT KESEROĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kütüphanecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Bibliyometri = Bibliometry ; Bilim = Science ; Kütüphanecilik = Librarionship ; Çeviri bilim = Science of translation

Özet:
Bu disiplinlerarası incelemedeki amaç tarihsel akış içerisinde kütüphane bilimi ve çeviribilim arasındaki sürekli ilişki ve etkileşimin bilgi üretimini etkilediğini ortaya çıkarmak olduğundan öncellikle bu disiplinlerin kavramsal ve tarihsel gelişimi üzerinde durulmuştur. Özellikle Osmanlılardan Cumhuriyetin kuruluşuna kadar kütüphane ve çeviri etkinliğinin çeviri yayınlar aracılığıyla bilimsel geleneğe ne şekilde katkısı olduğu tarihsel olarak incelenmiştir. Son bölümde ise uygulama alanındaki geleneksel yapıcı nitelikteki ilişki ve etkileşimin günümüzde ancak iki bağımsız disiplin arasında kuramsal alanda bir iletişim kurularak sürdürebileceği göz önüne alınarak hem öteki disiplinlere çeviri konusunda örnek oluşturmak üzere hem de gelişmekte olan iki disiplin arasında kuramsal bir köprü kurmak amacıyla disiplinlerarası betimleyici bir araştırmaya girilmiştir. İlk üç bölümdeki tarihsel araştırmada geriye dönük yöntem kullanılırken, son bölümde geleceğe dönük olarak betimleyici yöntem benimsenmiştir. Bundan böyle, kütüphane bilimi alanında TKDB/TK ve İÜ. KD'de 1923 'den 2000'e kadar yayınlanmış olan çeviri makale ve çeviri kitapların çeviribilim' deki erek odaklı yönteme dayalı olarak analizi yapılmış, ardından Kütüphane bilimi alanında kullanılan bibliyometrik analiz yöntemiyle 1 980-2000 arasında bu dergilerdeki telif yazılarda atıfta bulunulan çeviriler sayısal verilere dayanılarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak baştaki tarihsel araştırmadan da anlaşılacağı gibi, telif yazılarda yabancı dildeki kaynakların telif eserlerin bilgi üretimine ve hedef kültürün oluşumuna doğrudan katkısı olmasına karşın, çevirilerin ülkemiz bilimsel geleneğinde bilgi üretiminde etkin bir rol oynamayıp, ikincil derecede bir başvuru kaynağı konumunda olduğu anlaşılmıştır.

Abstract:
In this study the purpose of the interdisciplinary research is to disclose how the perpetual relationship and interaction between the library science and translation studies have triggered the generation of information through translations; therefore, first the conceptual and historical development of both disciplines have been studied, next the study has oriented towards the study of historical contribution of translations to the scientific tradition of target culture, especially from Ottoman times to the foundation of Turkish Republic. In the last part, in consideration for the maintenance of constructive interaction and relation in the past, an interdisciplinary descriptive study has been launched both to set an exemplary model to other disciplines in a contemporary way, and to bridge the theoretical gap after ages of cooperation and experience in the field of application. The historical research is based on a retrospective method, whereas a prospective approach has been adopted in the last part related with the descriptive study. Therefore, translations of books in the field of Library Science, or the translated articles in the most leading journals as TKDB/ TK and KD, from 1923 to 2000 have been analyzed on the basis of the target-oriented theory of Translation Studies. In the second part translations from the above-mentioned journals cited in the original works from 1 980 to 2000 have been evaluated by "Bibliometric Citation Analysis" to consolidate the findings with numerical data. As a result, it is concluded that translations have been considered as a secondary source of reference in original works, although the foreign sources of information have played an active and direct role in the production of original works, and have had a share in the formation of target culture as seen in the historical research. 11