Okul yöneticilerinin pozitif psikolojik sermaye düzeylerinin okul iklimine etkisi (Erzurum ili örneği)
The effect of school administrators' level of positive  psychological capital on school atmosphere (Erzurum province sample)
Yazar: HÜLYA TİLKİOĞLU
Danışman: PROF. DR. TUNCER BÜLBÜL
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı okul yöneticilerinin pozitif psikolojik sermaye düzeylerinin okul iklimine etkisini araştırmaktır. Bu genel amaç doğrultusunda araştırmada okul yöneticilerinin psikolojik sermaye ve bileşenlerinin düzeylerini belirlemeye, pozitif psikolojik sermaye düzeylerine ilişkin algıları ile okul iklimi arasında anlamlı bir ilişkinin olup olmadığına ve psikolojik sermaye düzeylerine ilişkin algılarının cinsiyet, yaş, toplam iş deneyimi ve aylık gelir sosyo-demografik özellikleri açısından farklılık gösterip göstermediğine de cevap aranmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu Erzurum ilinde devlet ve özel ortaokullarda görev yapmakta olan 327 okul müdürü oluşturmaktadır. Araştırmada katılımcıların demografik bilgilerini edinebilmek için araştırmacı tarafından oluşturulan ''Anket Formu'' uygulanmış sonrasında ise Tösten ve Özgan (2014) tarafından geliştirilen "Pozitif Psikolojik Sermaye Ölçeği" ile Canlı, Demirtaş ve Özer (2018) tarafından geliştirilen "Okul İklimi Ölçeği" uygulanarak veriler elde edilmiştir. Pozitif psikolojik sermaye ölçeği ve okul iklimi ölçeklerinin güvenirliğini belirlemek amacıyla Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısına, her iki ölçeğin normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla Basıklık (Skewness) ve Çarpıklık (Kurtosis) katsayılarına, pozitif psikolojik sermaye düzeyinin okul iklimine etkisini belirleyebilmek içinse çok değişkenli regresyon analizi sonucuna bakılmıştır. Araştırmaya katılan yöneticilerin grup ortalamaları arasındaki farklılıkları saptamak için T-testi ve Anova analizi yapılmıştır. Araştırmada okul yöneticilerinin ''Çok İyi'' düzeyde psikolojik sermayeye sahip olduğu görülmüştür. Okul yöneticilerinin pozitif psikolojik sermayelerine ilişkin algı düzeylerinin sosyo-demografik özellikler açısından cinsiyet değişkenine göre ''psikolojik dayanıklılık'' alt boyutunun anlamlı farklılaştığı, yaş  değişkeninin ''öz yeterlilik'' alt boyutu üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkisinin görüldüğü, mesleki deneyim değişkeninin yöneticilerin pozitif psikolojik sermaye algıları üzerinde anlamlı bir etkisinin görülmediği ve gelir değişkeninin ''iyimserlik ve dışa dönüklük'' boyutları üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğu saptanmıştır. Yöneticilerin pozitif psikolojik sermaye algılarının okul iklimini pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Alanyazın taramasında yurt içinde ve yurt dışında yapılan araştırma sonuçlarıyla yapılan çalışma sonuçlarının paralellik gösterdiğini söylemek mümkündür. Sonuç olarak yöneticilerin algıladıkları pozitif psikolojik sermaye düzeylerinin okul iklimini ve alt boyutlarını anlamlı ve pozitif olarak etkilediği görülmektedir.

Abstract:
The purpose of this research is to study the effect of school administrators' positive psychological capital level on school atmosphere. For this purpose, the research aims to determine those elements; the level of positive psychological capital and its components, if there is a meaningful relationship between the perception on positive psychological capital and school atmosphere and if the perception on psychological capital level varies from gender, age, total working experience and socio-demographic characteristics such as monthly income.Correlational survey model is utilised in this reasearch. The participant group of the research consists of 327 school headmasters working at state and private secondary schools in Erzurum. Survey form developed by researcher was implemented to find out participants' demographical data and then "Scale on Positive Psychological Capital" developed by Tösten and Özgan (2014) and "Scale on School Atmospehere" developped by Canlı, Demirtaş ve Özer (2018) were implemented to obtain data from participants. Cronbach Alpha internal consistency parameter in order to measure reliability of "Scale on Positive Psychological Capital" and "Scale on School Atmospehere", skewness and kurtosis parameters to define if both scales show normal distribution and the results of multivariable regression analysis were used in this research. T- test and Anova analysis were utilized in order to detect the differences between administrators taking part in research and group average.Thanks to this research, it is seen that school administrators have a " Very Good " level of psychological capital. Those results have been reached through this research:School administrators' perception level on positive psychological capital differs meaningly in terms of "resilience" sub-dimension of gender variable in socio-demographic characteristics . Age variable has a positive and meaningful correlation on "self-sufficiency" sub-dimension, whereas occupational experience variable does not have a positive and meaningful correlation on school administrators perception of  positive psychological capital.Monthly income variable is influential in "opitimism and extroversion" sub-dimensions. It has been detected that  school administrators' perception of positive psychological capital affects school atmosphere in a positive way. During the review of literature, it is possible to say that results of this research are parallel to the ones carried out in and out of the country. In conclusion, it is observed that the level of positive psychological capital perceived by school administrators has a positive and meaningful impact on school climate and its sub-dimension.