Afyonkarahisar ili ilköğretim okullarının 1930-1940 ve 
2000-2010 yıllarına ait teftiş raporlarına göre eğitim 
öğretim sorunları ve çözüm önerileri
Education and training problems and possible solutions 
according to Afyonkarahi̇sar province's audit reports in 
the years, (1930-1940 and 2000-2010)
Yazar: MUZAFFER ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. İNAYET AYDIN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Planlaması Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Afyonkarahisar = Afyonkarahisar ; Denetim = Control ; Denetim raporları = Audit reports ; Eğitim politikaları = Educational policies ; Eğitim sorunları = Education problems ; Eğitim tarihi = Educational history ; Öğretim sorunları = Teaching problems ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu araştırma, Afyonkarahisar ili ilköğretim okullarının 1930-1940 ve 2000-2010
yıllarına ait teftiş raporlarına göre Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yılları ile geldiği
son noktanın, okul denetimlerine yansıyan bulgular aracılığı ile karşılaştırarak her iki
dönem arasındaki benzerlik ve farklılıkları saptamak amacıyla yapılmıştır. Eğitim
sistemimizin geçirdiği dönüşüme veya dönüşümlere ilişkin önemli bilgiler keşfedilirken
görevdeki maarif müfettişlerine (ilköğretim müfettişlerine) yeni bir bakış açısı
sağlanmaya çalışılmıştır.
Bu araştırma, ilköğretim okullarında rehberlik ve teftiş görevi yapmakta olan
ilköğretim müfettişlerinin rehberlik ve teftiş sonrası yazdıkları rehberlik ve teftiş
raporlarına göre ilköğretimin sorunlarını belirlemeye yönelik ve doküman analizine
dayalı nitel bir çalışmadır. İlgili yıllara ait defterler incelenerek elde edilen veriler
temalara, kategorilere ve gerektiğinde alt kategorilere uygun olarak analiz edilmiştir.
Çalışmada "durum çalışması deseni" kullanılmıştır.
Teftiş tebliğlerinin doküman analizi yolu ile incelenmesinden, 1930-1940 ve
2000-2010 dönemlerinde uygulanan eğitimin amaçları, eğitim politikaları, öğretmenlik
mesleği ve öğretmenin rolü, öğrenciye bakış açısı, program yaklaşımı ve içerikleri, okul
yöneticiliği ve öğretim yöntemleri, dönemlerin kendi içlerinde ve dönemler arasında
karşılaştırılmıştır.
Araştırmadaki durumları oluşturan okullar, 1930-1940 tarihleri arasında "teftiş
defteri" bulunan okullar temel alınarak belirlenmiştir. 1930-1940 yıllarına ait teftiş
defterleri bulunan okullarda 2000-2010 yıllarına ait teftiş defterleri zaten bulunacağı
için çalışma durumlarının oluşmasında 1930-1940 yılları arası defterlere sahip okullar
belirleyici olmuştur.
Araştırma sonuçlarına göre, Atatürk döneminde Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile
birleştirilen, laikleştirilen, demokratikleştirilen öğretimin, proğram değişiklikleri yolu
ile başlangıç hedeflerinden farklılaştığı, bu nedenle eğitimin siyasallaşarak başlangıç
hedefinden uzaklaştığı, uzlaşılan bir milli eğitim politikasının oluşturulamadığı
saptanmıştır. Öğretmenlerin alanlarında, uygulama boyutunda sorun yaşadıkları,
alanının uzmanı olarak eğitim fakültelerinden mezun olan öğretmenlerin, ders
anlatımında gereği gibi davranamadıkları, eğitimin asli sorunlarından biri olan
uygulama boyutunda sorunlar yaşandığı görülmüştür. Okul işletmeciliği konusunda tam
anlamıyla profesyonelleşilemediği saptanmıştır. 1930-1940 dönemi müfettişlerinin
2000-2010 dönemi müfettişlerine göre derste gözlenen somut durum ve olgulardan yola
çıkarak daha somut, öznel, uygulanabilir öneri yaptıkları, 2000-2010 dönemi
müfettişlerin genellemelere dayanan önerilerde bulundukları, 1930-1940 dönemi
müfettişlerinin günümüz öğretmen beklentisini karşılayan, öğretmenin olumsuz yönleri
yanında olumlu yönlerini de vurguladıkları, resmi dil yerine göre otokratik, insancıl,
eğitsel liderlik rollerinin gereği olan tutumları sergiledikleri sonucuna ulaşılmıştır.




Anahtar kelimeler: 1930-1940 ve 2000-2010 teftiş raporlarının karşılaştırması,ilköğretimde denetim, eğitim politikaları, müfettiş niteliklerinin karşılaştırması.

Abstract:
Utilizing from the audit reports of Afyonkarahisar province carried out in the
years, (1930-1940 and 2000-2010), this study aimed to demonstrate the similarities and
differences between the two periods, starting from the foundation year of Republic of
Turkey to the present day, by comparing the reflections and findings of the school
supervisors. As new information was discovered regarding the changes and
transformations of our education system, the primary education inspectors were
provided with new insights.
This research was based on qualitative document analysis, and aimed to
determine problems of primary education by utilizing from elementary school
supervisors' reports written after guidance and inspection. The data was obtained and
analyzed according to themes, categories and sub-categories presented in the documents
of relevant years. In this research, the case study design was used.
Through the document analysis of audit reports, the present study carried out
comparative analysis of the purposes of education, educational policy, teaching
profession and the role of the teacher, the perspective toward student, the program
approach and content, school management and teaching methods.
Primarily, the schools, which had supervision book in the years between 1930
and 1940, were chosen for the research. Since the supervision books of 1930-1940
included the supervision books of 2000-2010, the case studies was carried out with a
special focus on the schools that have books the years between 1930 and 1940.
According to the results of the study, the education became merged, secularized
and democratized with the unity of education law during Atatürk's time has now been
under the impact of religion, and therefore; the system of education moves away from
the initial target due to politization, and it was found out that there is still no consensus
on a national education policy. It was also pointed out that the graduates of faculty of
education had problems in putting into practice what they have learned and cannot act
properly while giving lectures. Also, the study revealed that there is still too much to do
for professionalism in the school management. Compared to the supervision belonging
to 2000-2010 period, the inspectors of 1930-40 could come up with more concrete,
subjective and practical solutions, supervisors of 2000-2010 period made generalized
suggestions, and 1930-1940 period supervisors met expectations of today's teachers
could emphasize both positive and negative aspects of a teacher, and use formal
language and if necessary, autocratic, humanistic language as a part of their
instructional leadership roles.


Key Words: comparison of 1930-1940 and 2000-2010 audit reports, inspection at primary schools, education policies, comparison of supervisors' characteristics.