Cam fabrikasında çalışan işçilere verilen mesleki eğitimin kulak koruyucu kullanımına etkisi
The effect of vocational training provided to workers in the glass factory on the use of ear protectors
Yazar: AKGÜN YEŞİLTEPE
Danışman: DOÇ. DR. GÜLENDAM KARADAĞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cam = Glass ; Cam sektörü = Glass sector ; Fabrikalar = Factories ; Kişisel koruyucu donanım = Personal protective equipment ; Kulak = Ear ; Kulak hastalıkları = Ear diseases ; Meslek hastalıkları = Occupational diseases ; Mesleki eğitim = Vocational education ; İş sağlığı = Occupational health ; İşçiler = Workers

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı cam fabrikasının gürültülü bölümlerinde çalışan işçilere uygulanan mesleki eğitimin kulak koruyucu kullanımına etkisinin belirlenmesidir.
Yöntem: Araştırma İzmir Çiğli Atatürk Organize Sanayi Bölgesi'nde kurulu olan özel bir cam üretim fabrikasında çalışan olasılıklı olmayan örnekleme yöntemlerinden amaçlı örneklem ile belirlenen ve çalışmayı kabul eden 45 işçi ile yürütülmüştür. Veriler 02.02.2019-13.07.2019 tarihlerinde toplanmış olup, yarı deneysel türde, ön test-son test grupta yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı-yüzde, Cohen Kappa ki-kare analizi, bağımlı gruplarda t testi, bağımsız gruplarda t testi, mann whitney u, tek yönlü varyans analizi, tekrarlı ölçümlerde varyans analizi, korelasyon analizi ve Post Hoc testlerden Bonferroni ikili karşılaştırma testi kullanılmıştır.
Bulgular: Bu araştırmada eğitim öncesi; işçilerin kulak koruyucu kullanmadığı ve işçilerde gürültüye bağlı bazı sağlık yakınmalarının (baş ağrısı, kulak çınlaması, işitmede azalma, yorgunluk vb.) olduğu, yapılan mesleki eğitim sonucunda kulak koruyucu kullanma oranında artış olduğu (%57.8) ve sağlık yakınmalarının azaldığı tespit edilmiştir. Eğitim öncesi işçilerin işitme sağlığı bilgi anketi puan ortalamasının 11.46∓3.20 olduğu, eğitim sonrası işitme sağlığı bilgi anketi puan ortalaması 1. ayda 13.77∓3.42 ve 4.ayda ise 15.77∓2.88 olarak bulunmuştur. 
Sonuç: Verilen mesleki eğitimin işçilerin bilgi düzeylerini ve kulak koruyucu takma oranını ve bilgi düzeyini arttırdığı belirlenmiştir. Eğitim sonrası iş kaynaklı gürültünün neden olduğu sağlık sorunlarında iyileşme meydana geldiği saptanmıştır. İşitme sağlığına yönelik sağlık muayeneleri ve periyodik takip ve izlemlerin; multidisipliner bir anlayış çerçevesinde iş sağlığı hemşiresi ile birlikte yürütülmesi, halk sağlığı hemşirelerinin işçilerin kulak koruyucu takma oranını ve bilgi düzeyini arttırmasına yönelik düzenli eğitimler yapması önerilmektedir.  
Anahtar kelimeler: Meslek hastalığı, kulak koruyucu, işçi sağlığı, mesleki eğitim, cam fabrikası.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to determine the effect of vocational training on ear protection use for workers working in noisy departments of a glass factory.
Method: The research was carried out with 45 workers who were selected by purposeful sampling among non-probable sampling methods working in a special glass production factory established in Atatürk Organized Industrial Zone in İzmir Çiğli. The data were collected on 02.02.2019-13.07.2019 and it was carried out with a quasi-experimental type, pre-test and post-test. Data were evaluated using number-percentage, Cohen Kappa chi-square analysis, paired sample t-test, independent t-test, mann whitney u, one-way analysis of variance, analysis of variance in repeated measures, correlation analysis and Bonferroni paired comparison of Post Hoc tests.
Results: In this study, it was determined that ear protection was not used before the training and some occupational health complaints related to noise (headache, tinnitus, decrease in hearing, fatigue, etc.) were found to be increased as a result of vocational training (57.8%) and health complaints decreased. The average score of hearing health information questionnaire of pre-training workers is 11.46∓3.20, The mean score of the hearing health information questionnaire after the training was found to be 13.77∓3.42 in the first month and 15.77∓2.88 in the fourth month.
Conclusion: It was determined that the vocational training given to the workers increased the level of knowledge and ear protection. It was a fool that an improvement occurred in health problems caused by work-related noise after training. Health examinations and periodic follow-up and follow-up for hearing health; It is recommended to conduct regular trainings for public health nurses to increase the ear protection and knowledge level of workers.
Key words: Occupational disease, ear protection, occupational health, vocational training, glass factory.