Ön çapraz bağ onarımı sonrasında kuadriceps ve hamstring kaslarının elastografik değerlendirilmesi /
Yazar: İSMAİL KAYA
Danışman: PROF. DR. RÜŞTÜ SÜLEYMAN GÜNER ; UZMAN ZEHRA AKKAYA
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Spor Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Spor = Sports
Dizin: Elastografi = Elastography ; Hamstring tendonları = Hamstring tendons ; Kuadriceps femoris = Quadriceps femoris ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Ön çapraz bağ = Anterior cruciate ligament

Özet:
Giriş: Günümüzde spora katılım artışı ile birlikte ÖÇB (Ön Çapraz Bağ) onarımı cerrahisi sayısı artmaktadır. Cerrahi olan hastaların spora geri dönüşünde rehabilitasyon önemli bir yer tutmaktadır. Rehabilitasyonun takibinde manuel çap ölçümleri, ultrasonografik olarak kalınlık ölçümleri, kuvvet ölçümleri yapılmaktadır. Kas iskelet sisteminde son yıllarda kullanımı artan yöntemlerden biri de elastografidir. Elastografi ile kasın sertliği değerlendirilebilmekte ve tedavi yanıtının takibinde elastografinin kullanılabilir bir yöntem olabileceği düşünülmektedir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 18-40 yaş arasında ÖÇB onarımı geçirmiş hastalar dahil edilmiştir. Hastalara rutin ÖÇB protokolü ile rehabilitasyon verilmiş ve post op 1. , 2. ve 3. aylarda elastografi ölçümü yapılmıştır. Ölçüm yapılan kaslar Rectus Femoris, Vastus Medialis, Vastus Lateralis, Biceps Femoris ve Semitendinozus kaslarıdır. Ek olarak aynı kaslardan ultrasonografik olarak kalınlık ölçümü de yapılmıştır. Elde edilen veriler istatistiksel olarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Elastografik olarak değerler 2. ölçüm 1. 'den yüksek; 3. ölçüm ise 2.'den daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Uygulanantedavi ile kasın elastografi değerleri artmıştır. Elastografi değerlerinde sağlam ve opere diz kıyaslandığında istatistiksel anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Aynı zamanda ultrasonografik olarak kas kalınlığı ölçülmüş olup bunda da istatistiksel anlamlı artış söz konusudur (p<0,05). Ancak elastografi ile kalınlık ilişkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0,05).
Sonuç: Elde edilen verilerle ÖÇB onarımı sonrası uygulanan rehabilitasyon ile elastografi ölçümleri artmaktadır. Yaralanmaların tanı, takip ve tedavi sürecinde elastografinin kullanılabilir bir yöntem olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Elastografi, Ultrasonografi, ÖÇB onarımı, Rehabilitasyon

Abstract:
Introduction: Today, with the increasing participation of sports, the number of ACL (Anterior Cruciate Ligament) repair surgery is increasing. Rehabilitation has an important role on return to sports of patients who had surgery. In the follow-up of rehabilitation, manual diameter measurements, sonographic thickness measurements and strength measurements are performed. One of the methods for musculoskeletal system that has been used more in recent years is elastography. Muscle stiffness can be evaluated with elastography and it is a method that can be used in the follow-up of the treatment response.
Material and Method: Patients aged 18-40 years who had undergone ACL repair were included in the study. Rehabilitation was performed with our routine ACL protocol, and stiffness was measured by elastography at the 1st, 2nd, and 3rd months after the operation. Measured muscles are Rectus Femoris, Vastus Medialis, Vastus Lateralis, Biceps Femoris and Semitendinosus muscles. In addition, thickness measurements of the same muscles were made ultrasonographically. The data obtained were evaluated statistically.
Results: The second measurement was elastographically higher than the 1st; and the third measurement was found higher than the 2 (p <0.05). The treatment given increased the stiffness of the muscle. A significant difference was found when comparing the healthy and operated knees (p<0.05). At the same time, muscle thickness was measured ultrasonographically, showing a significant increase (p<0.05). However, the correlation between elastography and thickness is not significant (p> 0.05).
Conclusion: With the data obtained, elastographic stiffness measurements increase with ACL rehabilitation. Elastography istought to be a method that can be used in the diagnosis, follow-up and treatment of injuries.

Keywords: Elastography, Ultrasonography, ACL repair, Rehabilitation