Otellerde sıfır atık yönetimi ve organik atıkların bokashi yöntemiyle kompostlaştırılabilirliğinin araştırılması
Zero waste management in hotels and investigation of the compostability of organic wastes with the bokashi method
Yazar: BEYZA NUR HOŞGÖR
Danışman: PROF. DR. MEHMET SİNAN BİLGİLİ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Atık yönetimi = Waste management ; Kompost = Compost ; Kompostlama = Composting ; Parametreler = Parameters ; Sıfır atık = Zero waste

Özet:
Sıfır atık yönetimi atığın oluşumu sırasında önlenmesini, azaltılmasını, oluşan atığın da tekrar değerlendirilebilmesini hedefleyen bir yönetim sistemidir. Bu yönetim biçimi ile kaynakların korunmasıyla birlikte çevre ve insan sağlığını tehdit eden faktörler önlenebilmektedir. 12 Temmuz 2019 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Sıfır Atık Yönetmeliği kapsamında mahalli idareler ve bina ve yerleşkeler için sisteme geçiş takvimi belirlenmiştir. Turizm ve konaklama tesisleri de bu kapsamda belirlenen takvim çerçevesinde sıfır atık sistemine dahil olmaktadır. Gerek konaklama tesislerinde gerekse diğer idare ve işletmelerde sıfır atık uygulaması kapsamında geri dönüştürülebilir atıkların ayrı toplanması sağlanmakta, organik atıkların ise kompostlaştırılarak toprak iyileştirici olarak kullanılması sağlanmaktadır. Mevcut durumda organik atıkların kompostlaştırılmasında kullanılan sistem, daha çok çiğ atıkların kompostlaştırılması için uygun olduğundan, özellikle yemek hizmetlerinin de sunulduğu tesislerde oluşan atıkların kompostlaştırılmasında yetersiz kalmakta ve işletme sırasında bazı problemler yaşanabilmektedir. Bu sebeple; hem çiğ, hem de pişmiş yemek atıklarının kompostlaştırılmasında kullanılabilecek alternatif yöntemlerin araştırılması ve uygunluğu tespit edilen sistemlerin yaygınlaştırılması büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma kapsamında Sıfır Atık Yönetmeliği'ne göre 2. gruba giren ve Sakarya'da yer alan 5 yıldızlı bir otelin sıfır atık yönetim sistemi kurulum aşamaları ele alınmıştır. Otelin sıfır atık yönetim sistemine geçisinde izlenen yol haritası takip edilerek sistemin uygunluğu değerlendirilmiştir. Sıfır atık yönetim sistemi kapsamında, otelde oluşan atıkların tür miktarları ile değerlendirme yöntemleri incelenmiştir. Tesiste organik atıkların herhangi bir değerlendirme işlemine tabi tutulmaması sebebiyle organik atıkların klasik ve Bokashi kompostlaştırma teknikleri ile kompostlaştırılabilirliğinin araştırılmasına yönelik çalışmalar gerçekleştirilmiştir. İkisi klasik kompostlaştırma yöntemi, biri Bokashi kompostlaştırma yöntemi kullanılarak işletilen reaktörlerden toplamda üç ayrı kompost ürünü elde edilmiştir. Elde edilen kompost ürünlerinin uygunluğunun değerlendirilebilmesi amacıyla pH, toplam kjeldahl azotu (TKN), uçucu katı madde (UKM) tayinleri yapılmıştır. Ayrıca, elde edilen kompost ürünlerinin kalite yönünden değerlendirilmesini sağlayabilmek amacıyla üç kompost da bitkiye uygunluk (fitotoksisite) ve Salmonella hijyen testlerine tabi tutulmuştur.

Abstract:
Zero waste management is a management system that aims to prevent and reduce waste during its formation and to reuse the generated waste. With this management style, the factors that threaten the environment and human health can be prevented, together with the protection of resources. Within the scope of the Zero Waste Regulation, which was published in the Official Gazette dated 12th of July 2019 and entered into force, the transition calendar to the system has been determined for local administrations and buildings and campuses. Tourism and accommodation facilities are also included in the zero waste system within the framework of the calendar determined in this context. Separate collection of recyclable wastes is ensured within the scope of zero waste practice both in accommodation facilities and in other administrations and businesses, and organic wastes are composted and used as soil conditioners. Since the system currently used for the composting of organic wastes is mostly suitable for composting raw waste, it is insufficient for the composting of wastes generated especially in facilities where catering services are provided, and some problems may be experienced during operation. For this reason, it is of great importance to investigate alternative methods that can be used in the composting of both raw and cooked food wastes and to expand the systems that have been found to be suitable. Within the scope of this study, the zero waste management system installation stages of a 5-star hotel in Sakarya, which is in the 2nd group according to the Zero Waste Regulation, are discussed. The suitability of the system was evaluated by following the road map followed in the transition of the hotel to the zero waste management system. Within the scope of the zero waste management system, the types, amounts and evaluation methods of the wastes generated in the hotel were examined. Since organic wastes are not subjected to any evaluation process at the facility, studies have been carried out to investigate the compostability of organic wastes with classical and Bokashi composting techniques. Three different compost products were obtained from the reactors, two of which were operated using the classical composting method and one using the Bokashi composting method. In order to evaluate the suitability of the obtained compost products, pH, total kjeldahl nitrogen (TKN), volatile solids tests were carried out. In addition, all three composts were subjected to plant compatibility (phytotoxicity) and Salmonella hygiene tests in order to evaluate the obtained compost products in terms of quality.