Bankacılık sektörünün sağlamlığı ve makroekonomik risk
The soundness of the banking sector and macroeconomi̇c ri̇sk
Yazar: OMAR ALHAJRABEE
Danışman: PROF. DR. FATİH TEMİZEL
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bankacılık sağlamlık endeksi = Banking soundness index ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Ekonomik risk = Economic risk ; Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; Makroekonomi = Macroeconomy ; Makroekonomik politikalar = Macroeconomic policies ; Risk = Risk ; Risk değerlendirmesi = Risk assesment ; Sağlamlık = Robustness

Özet:
Ekonominin gelişimi ve büyümesinin vazgeçilmez şartlarından biri sağlam bir 
bankacılık sistemidir. Bankaların da bu görevini yerine en verimli şekilde getirmesi için, 
güven oluşturan bir ekonomik ortamda faaliyetleri göstermesi gerekmektedir. Ancak 
bankalar birçok riske maruz kalmaktadır. Özellikle kriz gibi belirsizliğin artığı 
dönemlerde ve globalleşmenin getirdiği koşullar bağlamında bu riskler 
yoğunlaşmaktadır. Buna göre, araştırmanın temel amacı seçilmiş risk göstergeleri ile 
bankacılık sisteminin sağlamlığı arasındaki ilişkileri belirlemektedir. Bu amaç 
doğrultusunda, enflasyon, reel efektif döviz kuru, CDS primleri, VIX ve ekonomik 
politika belirsizliği makroekonomik gösterge olarak, sermaye yeterlilik oranı, takipteki 
krediler oranı ve aktif karlılık oranı bankacılık sisteminin göstergeleri olarak 
kullanılmıştır. İlişkilerin varlığını ve yönünü belirlemeye yönelik 2009Q1-2021Q3 
dönemine ait çeyreklik veriler kullanılarak Granger nedensellik testi ve Hatemi-J 
nedensellik testi uygulanmıştır. Çalışmanın sonuçlarında, bankacılık sisteminin sağlamlık 
göstergeleri hem kendi aralarında hem de ülke ekonomisi ve global düzeydeki risk 
göstergeleri arasında anlamlı nedensellik ilişkileri bulunmuştur. Ayrıca, Hatemi-J 
yönteminin sonuçları Granger yöntemine göre bu ilişkilerin açıklamasında daha etkin 
olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
A stable banking system is one of the indispensable conditions for the development 
and growth of the economy. In order for banks to fulfill this task in the most efficient 
way, they must operate in an economic environment that creates trust. However, banks 
are exposed to many risks. Especially in times of increased uncertainty such as the crisis, 
these risks intensify in the context of the conditions brought by globalization. The main 
purpose of the research is to determine the relationships between selected risk indicators 
and the soundness of the banking system. For this purpose, inflation, real effective 
exchange rate, CDS premiums, VIX and economic policy uncertainty indices were used 
as macroeconomic indicators, while capital adequacy ratio, non-performing loans ratio 
and return on assets ratio were used as indicators of the banking system. The Granger 
causality test and the Hatemi-J asymmetric causality test were applied using quarterly 
data for the period 2009Q1-2021Q3 to determine the existence and direction of the 
relationships. In the results of the study, significant causality relationships were found 
between the soundness indicators of the banking system and among the risk indicators at 
the national economy and global level. In addition, it was concluded that the results of 
the Hatemi-J method were more effective in explaining these relations compared to the 
Granger method.