Akut koroner sendromlu hastalarda alkolik olmayan yağlı karaciğer hastalığı varlığının araştırılması ve karaciğer yağlanma düzeyinin prognostik değerinin ortaya konulması
Presence of non-alcoholic fatty liver disease in patients with acute coronary syndrome and determination of prognostic value of liver fatty levels
Yazar: PELİN AKBAYRAK
Danışman: UZMAN ZAFER BÜYÜKTERZİ
Sağlık Bakanlığı / Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Kardiyoloji = Cardiology

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmanın amacı akut koroner sendromlu hastalarda AOYKH varlığının araştırılması ve AOYKH' nın klinik sonuçlar ve mortalite üzerine etkisinin değerlendirilmesidir.

Gereç ve yöntemler: Çalışmamıza Mart 2016- Haziran 2016 tarihleri akut koroner sendrom tanısıyla takip ve tedavisi yapılan 100 hasta dahil edildi. Tüm hastaların ayrıntılı anamnezleri alınarak fizik muayeneleri yapıldı. Hastaların tüm kardiyovasküler risk faktörleri sorgulandı, lipit profilleri ve beden kitle indeksleri kaydedildi. Koroner anjiografi işlemi girişimsel kardiyologlar tarafından femoral perkütan yaklaşımla ve Judkins tekniği kullanılarak yapıldı. Koroner arter hastalığı, yaygınlığı ve ciddiyeti Gensini skorlamasıyla değerlendirildi. Hastaların genel durumu stabil hale geldikten sonra karaciğer ultrasonografisi uygulanarak hepatosteatoz varlığı ve şiddeti belirlendi. Hastane içi istenmeyen olaylar (aritmi, kalp yetmezliği, kardiyojenik şok, ölüm) hastaların yatışları sırasında kaydedildi. Taburcu olan hastalar takip süresi olan 1. ay sonunda poliklinik vizitine çağırıldı. Polikliniğe gelemeyen hastalara telefon ile ulaşılıp istenmeyen olay (tekrarlayan anjina, tekrarlayan yatış, reinfarktüs, ölüm) açısından sorgulandı.

Bulgular: Çalışmamıza dahil ettiğimiz akut koroner sendromlu hastalarımızda AOYKH sıklığı %82 olarak bulundu. Hastaların kardiyak ve metabolik risk faktörleri hepatik steatozun derecesine göre karşılaştırıldığında LDL kolesterol değeri ile hepatik steatoz derecesi arasında anlamlı bir ilişki saptandı (p=0,003). Çalışmamızda hepatik steatozun derecesi arttıkça Gensini skorunun ve dolayısı ile koroner arterlerdeki aterosklerozun yaygınlığı ve şiddetinin arttığı tespit edildi (p<0,001). Hepatosteatozun şiddeti arttıkça hastanede yatış süresinin uzadığı (p=0,025) ve 1 aylık takipte mortalite oranlarının orta ve ciddi hepatik steatozu olanlarda anlamlı olarak daha yüksek olduğu saptandı (p=0,036).

Sonuç: AOYKH olan akut koroner sendrom hastaları diğer ortak kardiyometabolik risk faktörlerinden bağımsız olarak daha kompleks koroner arter hastalığına sahiptirler ve bu hastalarda mortalite oranları anlamlı derecede daha yüksektir. Dolayısı ile akut koroner sendromlu hastalarda risk sınıflaması yaparken bu yeni risk faktörünü göz önüne almak önemli olabilir.

Anahtar kelimeler: Akut Koroner Sendrom, Alkolik Olmayan Yağlı Karaciğer Hastalığı, Gensini Skoru, Mortalite, Ultrasonografi

Abstract:
Background and Aim: The aim of this study is to investigate the presence of NAFLD in patients with acute coronary syndrome and to evaluate the effect of NAFLD on clinical outcomes and mortality. 

Materials and methods: 100 patients with acute coronary syndrome who were followed-up and treated between March 2016 and June 2016 were enrolled. Physical examinations were performed by taking detailed anamnesis of all patients. All cardiovascular risk factors of the patients were questioned, lipid profiles and body mass indexes were recorded. Coronary angiography was performed by interventional cardiologists using the femoral percutaneous approach and the Judkins technique. Coronary artery disease, prevalence and severity were assessed by Gensini score. After the general condition of the patients became stabilized, liver ultrasonography was performed and the presence and severity of hepatosteatosis was determined. In-hospital adverse events (arrhythmia, heart failure, cardiogenic shock, death) were recorded during hospitalization. Patients with discharge were called to the outpatient clinic at the end of the first month of follow-up. The patient, who could not come to the clinic, was contacted by telephone and was questioned about the cardiovascular event (recurrent angina, recurrent admission, reinfarction, death). 

Findings: In our patients with acute coronary syndrome that we included in our study, the frequency of NAFLD was found as 82%. When the cardiac and metabolic risk factors of patients were compared according to the degree of hepatic steatosis, a significant correlation was found between LDL cholesterol level and hepatic steatosis grade (p = 0.003). In our study, as the hepatic steatosis grade increased, the prevalence and severity of atherosclerosis in the coronary arteries was increased (p <0.001). As the severity of hepatosteatosis increased, the length of hospitalization was found to be prolonged (p = 0.025) and the mortality rates at 1 month follow-up were significantly higher in patients with moderate and severe hepatic steatosis (p = 0.036). 

Conclusion: Acute coronary syndrome patients with NAFLD have more complex coronary artery disease, independent of other common cardiometabolic risk factors, and mortality rates are significantly higher in these patients. Therefore, it may be important to consider this new risk factor when classifying risks in patients with acute coronary syndromes. 

Key words: Acute Coronary Syndrome, Gensini Score, Mortality, Non-Alcoholic Fatty Liver Disease, Ultrasonography