Hastalık algısı ölçeğinin geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Relaibility and validity of the turkish version of illness perception questionnaire
Yazar: ZEYNEP ARMAY
Danışman: DOÇ. DR. MİNE OZKAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Preventif Onkoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Onkoloji = Oncology ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, Weinman ve ark. tarafından geliştirilmiş olan ve MossMorris tarafından revize edilen "Illness Perception Questionnaire-R (IPQ-R)- HastalıkAlgısı Ölçeği (HAÖ)'nin geçerlik ve güvenilirlik çalışmasını yapmaktır. İlk aşamadaHastalık Algısı Ölçeği'nin Türkçeye çevirisi yapılmıştır. Türkçe çevirisi ile İngilizceorijinali arasındaki eş-değerliliğin saptanmasından sonra ölçeğin kanser hastalarıüzerinde geçerlik ve güvenilirlik çalışmasına geçilmiştir. Güvenilirlik çalışması içinİstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Onkoloji Enstitüsünde yatarak ya da ayaktan tedavigören toplam 203 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Ölçeğin test tekrar testgüvenilirliğini gerçekleştirmek için 80 hastaya 3 hafta sonra tekrar uygulanmıştır.Çalışma grubunda alt ölçeklerin Cronbach alfa değerleri 0.604 ile 0.859 arasındabulunmuştur. Madde toplam istatistikleri ve paralel ölçek korelasyonları anlamlıdüzeydedir. Test-yeniden test grubunda ise Cronbach alfa değerleri 0.651-0.935arasında bulunmuştur. Tüm örneklem grubu üzerinde uygulanan Temel Bileşenlerfaktör analizi sonucunda, ölçeğin algı boyutunda yapısını oluşturan 7, nedenlerboyutunda ise 5 faktör belirlenmiştir. Ölçeğin alt ölçeklerinin tutarlılığı ve stabilitesioldukça iyi düzeyde bulunmuştur, korelasyon katsayıları.49 ile .78 arasındadeğişmektedir. Elde edilen bulgulara bakıldığında çalışma grubu ve test tekrar testgrubu bulguları arasındaki arasındaki yüksek paralellik birçok açıdan HAÖ'nin geçerlikve güvenirliliğini desteklemiştir Elde edilen bulgular, HAÖ'nin Türkçe formununörneklem grubunda olduğu gibi kanser hastaları ile yapılacak araştırmalardakullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğuna işaret etmektedir.Anahtar Sözcükler: Hastalık Algısı Ölçeği, Türkçeye uyarlama, geçerlik,güvenilirlik, kanser hastaları

Abstract:
Reliability and Validity Study of the Turkish version of IllnessPerception QuestionnaireAbstractThe main aim of this study is to adapt ?The Illness Perception Questionnaire-Revised?to Turkish and conduct the reliability and validity study of the scale. After thetranslation and language consistency of the Turkish version, the scale was applied to203 cancer patients in Istanbul University Istanbul Medicine Faculty, OncologyInstitute. For the test-retest reliability, the scale had been reapplied to 80 patients after 3weeks.Cronbach alpha values of the subscales in the study group were between 0.604 and0.859. Item total correlations and parallel scale correlations were significant. Cronbachalpha values of the test-retest group were 0.651-0.935. In the explanatory factoranalysis, 7 factors for the perception dimension and 5 for the reasons dimension werefound. The dimensions of the scale generally showed good stability over time withcorrelations ranging from. 49 to.78. The findings of the study group and test retestgroup were parallel in most of the analyses and obtained values were very close to theoriginal psychometric study of IPQ-R. This provided support for the reliability andvalidity of the Turkish version of the scale. Overall, findings of the study indicated thatTurkish version of the IPQ-R is a reliable and valid tool for cancer patients.Keywords: Illness Perception Questionnaire-R, adaptaton to Turkish, relaibility,validity, cancer patients.