Heykelde kinetik yaratım, araştırma ve uygulamalar
The Kinetic creation, research and applications in sculpture
Yazar: ZEKERİYA ERDİNÇ
Danışman: YRD. DOÇ. REFA EMRALİ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Heykel Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Heykel = Sculpture ; Heykel sanatı = Sculpture art ; Kinetik sanat = Kinetic art ; Yaratma = Creating

Özet:
Heykelde hareket olgusu, statik (durağan) yapı içerisinde vazgeçilmez plastik bir unsur olarak varlığını sürdüregelmiştir. Hareket, betimlenen figürün doğal hareketi şeklinde olup, dönemin sanat anlayışına göre yön zıtlıkları ile desteklenerek plastik harekete dönüştürülmeye çalışılmıştır. Değişen düşünsel yapı ile birlikte modernizm kapsamında beliren akımların, geleneksel sanatın estetik değerlerini kendilerince sorgulayarak, yeni ve farklı bir estetik değer ortaya koymaya çalıştıkları görülmektedir. Hareket de estetik bütünlüğün içinde zaman kavramından ayrılmaz plastik bir eleman ve "çağımızın duyuşunun temel formu" olarak kabul edilip Kinetik Sanat adı altında öne çıkartılmıştır. Başlangıçtan günümüze kadar sanat yapıtları, hareket olgusu temel alınarak incelendiğinde, hareket statik formun plastik hareketi'de olsa, canlanmayla çok yakından ilgili olduğu görülmektedir. Hareket zenginleştikçe yapıtın yaşamsal niteliği artmakta ve kütle hafiflemektedir. Hareketin sınırlı tutulduğu çalışmalarda ise canlılık azalmakta, buna karşılık kütlenin içindeki enerji yoğun bir şekilde hissedilmektedir. Kinetik sanat çekirdeğini somut olarak.özellikle Fütürizm ve Op-Art olmak üzere tüm modern sanat akımları içinde bulan fakat düşünsel boyutta ilk tekerleğin ve ateşin bulunmasına kadar uzanan, sanatın bilim ile kaynaştığı bir yönelimdir. Bu anlamda sezgisel olanın us aracılığı ile biçimlendirilmesi söz konusudur. Hareketin zaman kavramıyla iç içe oluşunun farkına varılmasıyla kinetik yaratımların önü açılmıştır. Hareket bundan böyle kendini gerçek anlamda (cismin yer değiştirmesi.devinmesi) kabul ettirerek sanatta yerini alır. Bu hareket insan bilincinin evren bilinciyle örtüştüğü, matematiksel hesaplamalarla yasalarının belirlendiği Kinetiktir. Rapor kapsamında ele alınan kinetik heykel denemelerinde, teknolojik ürün olan motorun gücü ile11 doğal güç olan yer çekimi ilişkisi kurularak, kinetik bağlamında doğa ve teknoloji sorgulanmaya çalışılmaktadır.

Abstract:
The motion has survived as the natural and plastic motion of figure described in a static structure till the day we are in. The motion as natural motion of the described figure has been tried to be transformed to plastic motion according to the understanding of art of the period, by supporting with the direction oppositeness. With the changing cognitive structure, the currents observed in the content of modernism questioning the aesthetic values itself are observed to set a new and different aesthetic value. Motion in the aesthetic whole has been accepted and emphasized as a plastic element which cannot be separated from the concept of time and as "the basic form of the sensation of our age" under the name of Kinetic Art. When the works of art in the historical period from the start to the day we live on is examined by taking the motion phenomenon as a basis, the motion, though it is the plastic motion of static form, is seen very much related to "coming to life." As the motion becomes rich, the quality of the living of the work increases and the mass becomes less. The liveliness in the work in which the motion is limited decreases although the energy in the mass is felt densely. Kinetic art finding its nucleus concretely in all modern currents, especially Futurism and Op-Art, reached to the foundation of the first wheel and fire at a cognitive dimension, is an orientation where the art and science is united. In this sense, it is discussed that what is intuitive is shaped by the mediator of the mind. By noticing that the motion is united with the concept of time, the kinetic » £| creations have been set free. From now on, the motion making itself ^ ??%. accepted in a real sense (the displacement and motion of the object) takes its p M place in art. This motion is Kinetic where the consciousness of human £s collides with the consciousness of the universe and whose principals areIV determined by mathematical calculations. At the experimental works of kinetic sculpture in the content of the report, by setting up the relation between the power of motion which is a technological product and the gravity which is a natural power, the nature and technology is tried to be questioned at the basis of kinetic.