Demokratikleşme açısından gazetelerin yeni anayasa çalışmalarına yaklaşımı
The stance of newspapers towards new constitutional amendment efforts in terms of democratization
Yazar: KÜRŞAT ÖZMEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALUK BİRSEN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Hukuk = Law
Dizin: Anayasa 1876 = Constitution 1876 ; Anayasa 1924 = Constitution 1924 ; Anayasa 1993 = Constitution 1993 ; Anayasa değişiklikleri = Constitutional amendments ; Anayasa hukuku = Constitutional law ; Etik = Ethics ; Gazeteciler = Journalists ; Gazeteler = Newspapers ; Siyasal istikrar = Political stability ; Siyasal istikrarsızlık = Political instability ; Siyasal seçkinler = Political elites ; Siyasi bunalımlar = Political crisises ; Siyasi bütünleşme = Political integration ; Siyasi kültür = Political culture

Özet:
Anayasa bir toplumun en temel kurallar bütünüdür. Toplumu şekillendiren ve onu oluşturan tüm parçaların nasıl ahenkle işleyeceğini belirleyen bir manifestodur. Bir kurallar bütünüdür ancak çıkış noktası toplumun ihtiyaçlarıdır. Türkiye'deki Anayasa örneklerine bakıldığında ise çıkış noktasının bir istisna ile hep devletin ihtiyaçları olduğu görülür. Varoluş savaşını güçlüklerle kazanarak kurulan yeni devletin dönemsel ihtiyaçlarıyla hazırlanan ilk anayasayı özgürlükçü ve bugün bile özlemle anılan bir anayasa izlemiştir. Ancak ardından gelen anayasa özgürlüklerin Türk halkına fazla geldiği düşüncesiyle kısıtlamalardan oluşan devletçi bir metne dönüşmüştür. Bu yüzden de yürürlüğe girdiğinden beri defalarca değiştirilmiştir. Bu kadar çok değişiklik yapılması aslında onun ne kadar yetersiz olduğunu göstermeye yeterlidir. Dönemsel değişimler yerine yeni bir anayasa yapılması gerektiği düşüncesi uzun yıllardır politikacılar, STK'lar, yargı erki, akademisyenler tarafından farklı zamanlarda bir çok kez gündeme getirilmiştir. Ancak 2002 yılında tek başına iktidara gelen AKP, bu değişiklik için kolları sıvadığında tartışmalar, yaparsın-yapamazsın eksenine sıkışmıştır. Elbette AKP iktidarına yönelik itirazların haklı tarafları da yok değil. Bu yüzden ülkenin en temel yapısal taşlarında bile köklü değişiklikler yapacak bu adım ortaya atıldığı ilk günden itibaren aylarca tartışıldı. Gündemin önemli bir maddesi haline gelmesiyle gazetelerde tuttuğu yer de giderek arttı. Gazeteler siyasi ve ekonomik konumlarından yola çıkarak bu tartışmaları kendi açılarından yorumladı ve kimi zaman iyi kimi zaman kötü yönde katkıda bulundu. İşte bu çalışma da gazetelerin yeni anayasa çalışmalarına demokrasi açısından yaklaşımlarını ortaya koymaya analiz etmeye çalıştı. Beş gazete 1 Ağustos 2007 ile 31 Aralık 2007 tarihleri arasında taranmış ve ulaşılan haberler içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Yapılan inceleme sonucunda gazetelerin sayfalarına taşıdığı haberlerin büyük çoğunluğunun laiklik ve yetki tartışması hakkında olduğu tespit edilmiştir. Diğer yandan, Temel Haklar ve Özgürlükler konusu ise çok arka planda kalmıştır. Elde edilen bu veriler ışığında Türk basınının yeni anayasa çalışmalarına demokratikleşme açısından çok fazla katkı yapmadığı görülmüştür.

Abstract:
Constitution is the most fundamental complement of rules of the society and the manifesto that determines the functional harmony of all parts which structure and constitute the society. It is a complement of rules, but the starting point of it is the needs of society. Looking at examples in Turkey, the starting point is always the governmental needs except one example. The first constitution which was made by periodical needs of the new state that won the war of existence with difficulty preceded a constitution that was supporting freedom and remembered with yearning even today. However, the following constitution transformed into a restrictive pro-government text due to thoughts which claimed that freedoms were too much for Turkish people. For this reason it has been changed for many times since its validation. Those so many changes are enough to reveal how insufficient it is indeed. Politicians, non-governmental organizations, legislative power and academicians have pointed out a new constitution was needed instead of periodical changes for many times. However, when AKP came into power by oneself and attempted for these changes, debates took place by the axis of AKP?s capability to make these changes. Of course, there are legitimate aspects of objections that are against AKP. Therefore, steps which would eventually make important changes on the most fundamental structural stones of the country have been discussed for months since the very first day that they were declared. Becoming a crucial topic of agenda, changes gained more and more spaces at newspapers. Newspapers interpreted these changes through their political and economical positions and by their own perspectives. Therefore, they contributed that process either in the positive way or in the negative way. This study has attempted to analyze approaches of newspapers from the viewpoint of democracy towards new constitution efforts. Five newspapers scanned between 1st August, 2007 and 31st December, 2007 and news about the subject and content analysis was applied. .As consequence of the study, it was determined that most of the news was about secularism and conflict of authority. On the other hand, topics of fundamental rights and freedom remained on the back side excessively. In the light of data obtained, it was concluded that from the viewpoint of democratization Turkish Press did not contribute very much to efforts of new constitution.