Orhun yazıtlarında güç ve iktidar
Orkhon inscriptions power and aouthority
Yazar: İSMAİL AŞIK
Danışman: DOÇ. DR. TUNCAY ÖNDER
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Orhun Yazıtları Türk adının geçtiği, ilk Türkçe yazılı metindir. Belki de bu nedenle bugüne kadar Orhun Yazıtları üzerinde yapılmış olan çalışmalar büyük çoğunlukla yazıtların dil bilimsel açıdan çözümlenmesi, yazıtlarda yer alan sözcük ve cümlelerin anlam ve yapılarının incelenmesi üzerine yoğunlaşmıştır. Genel yaklaşımdan farklı olarak bu çalışmanın amacı ise, Orhun yazıtlarında yer alan ifadelerin, güç ve iktidar kavramları çerçevesinde, tarihsel, toplumsal, siyasal, ekonomik ve kültürel bağlamda tartışılarak yorumlanması, Göktürklerde ve genel anlamda Türk devlet geleneğinde güç yapılaşması ve iktidar ilişkileri ile ilgili yazıtlardaki söylemlerden çıkarımlar yapılmasıdır. Ele alınan konu ve ortaya konulan amaç göz önüne alındığında çalışmada amprik bir yöntem kullanılması söz konusu olmamış, ortaya konulan araştırma problemleri üzerine tartışmacı ve katkı sağlayıcı bir yöntem kullanılmıştır. Seçilen yöntemin çalışmada uygulanabilmesi için öncelikle kapsamlı bir literatür taraması yapılmış, ardından çalışmanın amacı doğrultusunda yazıtlardaki ifadeler üzerinden bir takım problemler belirlenmiştir. Çok yönlü ve yüzeysel olmayan bir düşünme biçimi gerektiren, tartışmacı bir yaklaşımla ve birden fazla kavram arasında ilişkilendirme yapılarak araştırma problemleri üzerine çıkarımlar yapılmıştır. Sonuç olarak yine araştırmanın amacı kapsamında ve ortaya konulmuş olan öncülleri doğrulayabilmek adına yapılan çıkarımlar üzerinden katkı sağlayıcı değerlendirmelerde bulunulmuştur.

Abstract:
Orkhon Inscriptions is the first written text, contains the "TURK".  Perhaps for this reason, the studies on the Orkhon Inscriptions have mostly focused on the scientific analysis of the inscriptions and the research of the meaning and structure of the words and sentences in the inscriptions. Apart from the general approach, the aim of this study is to discuss and interpret the expressions in the Orkhon inscriptions on the goals of power and aouthority by discussing historical, social, political, economic and cultural strategies. In Göktürk and in general term of the Turkish state tradition, inferences are made from the discourses on structure and relationships of power. Considering the subject and the aim, the empirical method was not used in the study and a controversial and contributing method was used in relation to the revealed problems. Firstly, a comprehensive literature search was made for the selected method and then some problems were determined through the expressions in the inscriptions for the purpose of the study. Inferences were made on the problems by making a connection between multiple concepts and a controversial approach that requires a multi-faceted and high-level thinking. As a result, contrubuting assesments were made through the inferences In the context of the aim of the research and to verify  the premises.