Üstbilişsel farkındalığı yüksek ve düşük olan öğrencilerin problem çözme süreçlerinin sınıf seviyeleri bağlamında incelenmesi
Studying the problem solving process of the students whose metacognitive awareness is high and low in the context of class level
Yazar: BETÜL ÖZER AKGÜN
Danışman: DOÇ. DR. MERYEM ÖZTURAN SAĞIRLI
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Problem çözme = Problem solving ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Bu araştırma üstbilişsel farkındalığı yüksek ve düşük olan ortaokul öğrencilerinin problem çözme sürecinde sergilemiş oldukları davranışları sınıf seviyeleri bakımından incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada açıklayıcı karma yöntem kullanılmıştır.Ortaokul öğrencilerinin üstbilişsel farkındalık seviyelerini ölçmek için tesadüfi örnekleme, üstbilişsel farkındalığı en yüksek ve en düşük olan öğrencilerle klinik mülakat yapabilmek için ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada Doğu Karedeniz Bölgesi'nin orta ölçekli bir ilinin bir ilçesinden tesadüfi seçilen üç devlet ortaokulunun 5, 6, 7 ve 8. sınıfında öğrenim görmekte olan toplam 767 öğrenciye Üstbilişsel Farkındalık Envanteri (ÜFE) uygulanmış ve her sınıf seviyesinde en yüksek üç ve en düşük üç puan alan toplam 24 öğrenci belirlenmiştir. Belirlenen 24 öğrenciye Matematiksel Üstbilişsel Farkındalık Ölçeği (MÜFÖ) uygulanmış ve klinik mülakatlar yapılmıştır. Verilerin analizinde betimsel analiz metodu kullanılmıştır. Araştırmanın sonunda ortaokul öğrencilerinin üstbilişsel farkındalık düzeyleri genel olarak orta veya yüksek bulunmuştur. En yüksek ve en düşük üstbilişsel farkındalığa sahip 6. sınıf öğrencilerinin ÜFE puanlarındaki sıralama ile MÜFÖ puanlarındaki sıralama tutarlılık gösterirken diğer sınıf seviyelerinde farklılıklar olduğu, öğrencilerin gösterdikleri davranış sayılarının problem çözme süreçlerinde sınıf seviyelerine göre farklılık gösterdiği, üstbilişsel farkındalığın yüksek olmasının problem çözme sürecini olumlu, düşük olmasının olumsuz etkilediği ve toplam davranış sayılarının ise problem çözme süreci aşamalarına göre en çoktan en aza doğru sıralandığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Problem çözme, üstbiliş, üstbilişsel davranışlar.

Abstract:
This research was conducted to examine the behaviors of secondary school students with high and low metacognitive awareness in the problem solving process in terms of their grade levels. Explanatory mixed method was used in the research. Random sampling method was used to measure the metacognitive awareness levels of secondary school students, and criterion sampling method was used to conduct clinical interviews with the students with the highest and lowest metacognitive awareness. In the study, the Metacognitive Awareness Inventory (PPI) was applied to a total of 767 students studying in the 5th, 6th, 7th and 8th grades of three public secondary schools randomly selected from a district of a medium sized city in the Eastern Black Sea Region, and the highest three and lowest three at each grade level were evaluated. A total of 24 students who received high scores were determined. Mathematical Metacognitive Awareness Scale (MÜFÖ) was applied to 24 selected students and clinical interviews were conducted. Descriptive analysis method was used to analyze the data. At the end of the research, the metacognitive awareness levels of secondary school students were generally found to be medium or high. While the rankings in the PPI scores and the MÜFÖ scores of the 6th grade students with the highest and lowest metacognitive awareness are consistent, there are differences in other grade levels, the number of  behaviors displayed by students in the problem solving processes differ according to the grade levels, it is stated that high metacognitive awareness has a positive effect on the problem solving process, while low metacognitive awareness has a positive effect on the problem solving process. It was concluded that the behavior had a negative impact and the total number of behaviors were listed from most to least according to the stages of the problem solving process.

Keywords: Problem solving, metacognition, metacognitivite behaviors.