Bir eğitim araştırma hastanesindeki sağlık çalışanlarının kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarının yaşam kalitesine olan etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of musculoskeletal disorders on quality of life of healthcare workers in an education and research hospital
Yazar: MELİH CEVHERTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA PARILDAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Eğitim ve araştırma hastaneleri = Training and research hospitals ; Kas-iskelet hastalıkları = Musculoskeletal diseases ; Kas-iskelet sistemi = Musculoskelatal system ; Sağlık personeli = Health personnel ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı SBÜ İzmir Tepecik Eğitim Araştırma Hastanesi'nde görevli sağlık çalışanlarında yaşam kalitesi düzeyi ile kas iskelet sistemi rahatsızlıkları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir.

Gereç ve Yöntem: Kesitsel-tanımlayıcı tipteki bu araştırmada sosyo-demografik ve sosyo-ekonomik özellikler, sağlık durumu ve alışkanlıklar ve mesleki özellikleri sorgulayan anket formu, farklı vücut bölgeleri için kas iskelet sistemi değerlendirmesinde Cornell kas iskelet sistemi rahatsızlıkları anketi (CMDQ) ve yaşam kalitesi değerlendirmesinde Kısa Form-12 Yaşam Kalitesi (SF-12) ölçeği kullanılarak veriler toplanmıştır. SBÜ İzmir Tepecik Eğitim Araştırma Hastanesi'nde görevli sağlık çalışanlarından oluşan 343 kişi araştırma grubunu oluşturmaktadır. SPSS Package® 25.0 programı ile tanımlayıcı verilerin analizi için sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma kullanılmıştır. Bağımlı değişkenin diğer değişkenlerle ilişkisini incelemek için Student t, Kruskal Wallis ve Korelasyon analizi yapılmıştır. 

Bulgular: Araştırmada 343 kişiye ulaşılmıştır, kapsayıcılık %100'dür. Araştırma grubunun %70,8'i kadındır, yaş ortalaması 31,06±6,96'dır. Araştırma grubunun %40,2'si doktor, %36,4'ü hemşiredir. %64,1'i dahili bilimlerde çalışmaktadır. Katılımcılar sırasıyla en çok; sırt (%72,6), bel (%71,1) ve boyun (%70,6) bölgesinde ağrı hissettiklerini bildirmişlerdir. Araştırma grubunun toplam CMDQ puanı ortalaması 94,84± 147,93'tür. SF-12 fiziksel sağlık puanı ortalaması 49,01±8,32, mental sağlık puanı ortalaması 38,11±11,38'dir. CMDQ toplam puanı, boyun ağrı puanı, sırt ağrı puanı, bel ağrı puanı, kalça ağrı puanı, sağ üst ekstremite, sol üst ekstremite, sağ alt ekstremite ve sol alt ekstremite puanları azaldıkça PCS-12 ve MCS-12 skorunda anlamlı düzeyde artış olduğu görülmüştür (p<0,05). 

Sonuç: Çalışmamızda sağlık çalışanlarının kas iskelet sistemi rahatsızlıkları yaşamalarının, yaşam kalitesinin tüm bileşenleri üzerinde olumsuz etkilerinin olduğu gözlenmiştir. Hastanedeki çalışma koşulları, sağlık çalışanları için kas iskelet sistemi rahatsızlıkları görülme riskini arttırmaktadır. Sağlık çalışanlarında kas iskelet sistemi rahatsızlıkları hakkında farkındalık yaratılması sağlanarak belirtilerin erken dönemde saptanması ve bireysel önlemler alınarak ileri dönemlerde oluşabilecek zararların azaltılması önemlidir. Ayrıca bu risklerin azaltılması için bireysel önlemlerin yanında yönetimsel önlemlerin de alınması ve ergonomi alanındaki eğitimlerin arttırılması, sağlık çalışanlarının yaşam kalitesini olumlu yönde etkileyecektir.

Anahtar Kelimeler: Yaşam Kalitesi, Sağlık Çalışanları, Kas İskelet Sistemi Rahatsızlıkları

Abstract:
Aim: The aim of this study is to evaluate the relationship between quality of life and musculoskeletal disorders in healthcare workers at SBU Izmir Tepecik Education Research Hospital.

Materials and Methods: In this cross-sectional descriptive type of research, data were collected using the questionnaire form questioning socio-demographic and socio-economic characteristics, health status and habits and professional characteristics, the Cornell musculoskeletal disorders questionnaire (CMDQ) in musculoskeletal system evaluation for different body regions, and the Short Form-12 Quality of Life (SF-12) scale in quality of life assessment. The research group consists of 343 healthcare workers working at SBU Izmir Tepecik Training and Research Hospital. Number, percentage, mean and standard deviation were used for the analysis of descriptive data with SPSS Package® 25.0 program. Student t, Kruskal Wallis, Correlation analysis was performed to examine the relationship of the dependent variable with other variables. 

Results: In the study, 343 people were reached, the inclusiveness was 100%. 70,8% of the research group were women, the mean age was 31,06±6,96 years. 40,2% of the research group are doctors and 36,4% are nurses. 64,1% work in internal sciences. Participants, respectively; reported that they felt pain in the back (72,6%), low back (71,1%) and neck (70,6%). The mean total CMDQ score of the research group was 94,84±147,93. The mean SF-12 physical health score is 49,01±8,32 and the mean mental health score is 38,11±11,38. As the CMDQ total score, neck pain score, back pain score, low back pain score, hip pain score, right upper extremity, left upper extremity, right lower extremity and left lower extremity scores decreased, PCS-12 and MCS-12 scores increased significantly (p<0,05).

Conclusion: In our study, it was observed that the musculoskeletal disorders of healthcare workers have negative effects on all components of quality of life. Working conditions in hospitals increase the risk of musculoskeletal disorders for healthcare workers. It is important to raise awareness about musculoskeletal disorders in healthcare workers, to detect symptoms in the early period and to reduce the damages that may occur in the future by taking individual precautions. In addition, taking administrative measures as well as individual measures to reduce these risks and increasing the training in ergonomics will positively affect the quality of life of healthcare workers.

Key Words: Quality of Life, Healthcare Workers, Musculoskeletal Disorders