Farklı irrigasyon aktivasyon tekniklerinin geniş periapikal lezyonların iyileşmesine etkisinin fraktal analiz ile incelenmesi
Investigation of the effect of different irrigation activation techniques on the healing of large periapikal lesions by fractal analysis
Yazar: MEDİNE ÇİÇEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHTER ŞANAL ÇIKMAN
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, farklı irrigasyon aktivasyon yöntemlerinin geniş periapikal lezyonlu mandibular premolar dişlerin iyileşmesine etkisini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: PAI (periapikal index) skoru skoru 3 ve üzeri olan mandibular tek köklü premolar dişlere sahip, sistemik olarak sağlıklı 118 hasta çalışmaya dahil edildi. Kullanılan aktivasyon tekniğine göre hastalar 5 ayrı gruba ayrıldı ve EA, PUI, PIPS, SWEEPS, MDA ile aktivasyon yapılarak rutin kök kanal tedavisi veya retreatment işlemi uygulandı. Kontrol grubunda ise sadece geleneksel şırınga yöntemi ile irrigasyon yapıldı. Tedavi öncesinde ve 1 yıllık takip sonrasında alınan panoramik radyografi üzerinde fraktal analiz yapıldı. Aktivasyon sistemlerinin iyileşmeye etkisi fraktal boyut, PAI skoru ve lezyon çapı açısından karşılaştırıldı. Her bir grup için öncesi ve sonrası karşılaştırmalar Wilcoxon rank testi ile istatistiksel olarak analiz edildi.
Bulgular: Kanal tedavisi sonrası fraktal boyut değerleri her bir irrigasyon cihazı ve kontrol grubu için kanal tedavisi öncesi verilerine göre anlamlı miktarda arttı (p<0,001). Fraktal boyuttaki artış açısından irrigasyon grupları arasında anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05). Kanal tedavisi sonrası PAI skoru ve lezyon çapı değerleri her bir irrigasyon yöntemi için kanal tedavisi öncesi verilerine göre anlamlı miktarda azalma gösterdi (p<0,001) ve kontrol grubundaki PAI skoru ve lezyon çapı değerleri PIPS ve SWEEPS gruplarına kıyasla anlamlı miktarda daha yüksekti (p<0,05). Diğer grup karşılaştırmalarında anlamlı bir farklılık elde edilmedi (p>0,05). 
Sonuç: Hiçbir aktivasyon yöntemi fraktal boyut artışı açısından üstünlük sağlamamıştır ancak SWEEPS ve PIPS'in 1 yıllık takipte lezyon çapı ve PAI skoru kontrol grubuna göre anlamlı derecede daha düşüktür.
Anahtar Kelimeler: Fraktal analiz, İrrigasyon aktivasyonu, PAI, PIPS, SWEEPS

Abstract:
Aim: The aim of this study was to evaluate the effects of different irrigation activation methods on the healing of mandibular premolars with large periapical lesions.
Materials and Methods: A total of 118 systemically healthy patients with mandibular single-rooted premolar teeth and a PAI (periapical index) score of 3 or higher were included in the study. According to the activation technique used, the patients were divided into five different groups, and routine root canal treatment or retreatment was performed using activation with EA, PUI, PIPS, SWEEPS, and MDA. In the control group, irrigation was performed using only the traditional syringe method. Fractal analysis was performed on panoramic radiographs taken before treatment and after a one-year follow-up. The effect of the activation systems on healing was compared in terms of fractal dimension, PAI score, and lesion size. Pre- and post-treatment comparisons for each group were statistically analyzed using the Wilcoxon rank test.
Results: The fractal dimension values after root canal treatment significantly increased for each irrigation technique and the control group compared to the pre-treatment values (p<0.001). There was no significant difference in the increase in fractal dimension among the irrigation groups (p>0.05). The PAI score and lesion size values after root canal treatment significantly decreased for each irrigation technique compared to the pre-treatment values (p<0.001), and the PAI score and lesion size values in the control group were significantly higher compared to the PIPS and SWEEPS groups (p<0.05). No significant differences were found in other group comparisons (p>0.05).
Conclusion: None of the activation techniques demonstrated superiority in terms of increasing fractal dimension; however, both SWEEPS and PIPS showed significantly lower lesion size and PAI scores compared to the control group after a 1-year follow-up.
Keywords: Fractal analysis, Irrigation activation, PAI, PIPS, SWEEPS