Yeni tanı diffüz büyük B hücreli lenfomada FDG-PET/BT ile değerlendirilen volümetrik ölçümlerin sağkalım ve prognoz üzerine etkisi
The effect of volumetric measurements evaluated with FDG-PET/BT on survival and prognosis in newly diagnosed diffuse large B-cell lymphoma
Yazar: ESRA NUR DURMAZER
Danışman: DOÇ. DR. NUR AKAD SOYER ; DR. AJDA GÜNEŞ
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Diffüz büyük B hücreli lenfoma (DBBHL) görülme sıklığı bakımından en yaygın görülen lenfoma türüdür. Tüm yeni tanı NHL(non-hodgkin lenfoma) hastalarının yaklaşık üçte biri DBBHL alt grubundandır. Hastalık seyrinin agresif olmasının yanı sıra popülasyonun sadece üçte biri standart kemoterapi rejimlerine yanıt vermez. Yaklaşık  %40'ında kötü prognoz ile ilişkili olarak refrakter veya ilk tedavi yanıtından sonra relaps gelişimi gözlenir. Bu nedenle henüz tanı aşamasındayken yüksek risk faktörlerini taşıyan hastaları belirlemek ve buna göre tedavi ve takip modalitesini geliştirmek önemlidir. Son yıllarda tanı zamanındaki 18F-Fluorodeoksiglukoz pozitron emisyon tomografi/bilgisayarlı tomografi (18F-FDG PET/BT)'de yapılan volümetrik ölçümler olan metabolik tümör volümü (MTV) ve toplam lezyon glikolizi (TLG) çoğu malignitede prognoz tayininde önem kazanmıştır. Bu kohort çalışmasında MTV ve TLG'nin DBBHL hastalarında prognostik öneminin ve diğer prognostik faktörlerin yanındaki gücünün değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Metod: Ege üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde  2014 Ocak-2022 Eylül tarihleri arasında hematoloji polikliniği ve servisindeki hastaların dahil edildiği ve en az iki yıllık yaşam sürelerinin izlendiği retrospektif, kesitsel ve tanımlayıcı bir çalışmadır.
Bulgular: Çalışmaya toplam 61 hasta dahil edildi. Yaş ortalaması 58.8±15 idi. Kohortun %50,8'ini erkek cinsiyet oluşturmaktaydı. Tüm hastaların hastanemizde yapılmış; tanı zamanındaki PET/BT ölçümü mevcuttur. Tanı zamanındaki PET/BT'de hesaplanan MTV ve TLG değerleri ilk hat tedavi sonrası progresyon/relaps izlenen hastalar ile remisyonda seyreden hastalara oranla istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptanmıştır (sırasıyla p=0.001, p=0.001). Genel yaşam süresi dikkate alınarak yapılan analizde ölüm gerçekleşen grupta MTV anlamlı şekilde daha yüksek saptanmıştır (p=0.03). Progresyon süresi dikkate alındığında MTV için 403.9 cm3 (AUC=0.767, p<0.001), TLG için 3468 (AUC=0.76, p<0.001) kesme değerleri anlamlı bulunmuştur. Yaşam süresi dikkate alınarak yapılan analizde MTV için 556.6 cm3 (AUC= 0.712, p=0,03), TLG için 2906.7 (AUC=0.684, p=0,048) kesme değerleri anlamlı saptanmıştır. Anlamlı bulunan kesme değerler ile yapılan genel sağ kalım ve progresyonsuz sağ kalım analizleri istatistiksel olarak anlamlı saptanmıştır ( MTV ve TLG sırasıyla; genel sağ kalım için p=0.007, p=0,006, progresyonsuz sağ kalım için p <0.001, p<0.001). Tanı zamanı PET/BT MTV ve TLG'nin 4.kür sonrası ara (interim) PET/BT sonucuna göre tam yanıtlı ya da yanıtsız kabul edilen hastaları  tedavi öncesi süreçte ayırma kabiliyeti değerlendirilmiştir. MTV için 158.6cm3 kesme değeri (AUC= 0.976, p<0,001 ), TLG için 2438.3 kesme değerinde (AUC=0.972, p<0,001) mükemmel ölçüde ayrım yapabildiği görülmüştür. Kohort genel sağkalım ve progresyonsuz sağkalım kesme değerlerinde; bu değerlerin üstü ve altı olarak ikiye ayrılarak incelendiğinde yüksek MTV ve TLG ölçümlerinde CD5 ekspresyonunun, NCCN IPI skorunun, nötrofil/lenfosit oranının, ferritin ve LDH'ın anlamlı şekilde daha fazla olduğu saptanmıştır (sırasıyla p=0.005, p=0.01, p=0.01, p=0.001, p=0.002).
Sonuç: Yeni tanı DBBHL hastalarında tanı zamanındaki volümetrik tümör yükü belirteçleri olan MTV ve TLG'nin sağkalımı ve prognozu güçlü bir şekilde öngördüğü saptanmıştır. Aynı zamanda başlangıç MTV ve TLG'de uygun kesme değerlerine göre analiz yapıldığında interim PET/BT ile yapılan ara değerlendirmenin sonucunu aslında tedavi başında da öngörebileceğimiz açıkça görülmüştür. Bu durum interim PET/BT olmadan ara yanıt  değerlendirmesi yapılabileceğini düşündürmektedir. MTV ve TLG ölçümleri moleküler testler ve hastanın klinik tablosu ile birlikte değerlendirildiğinde daha güçlü prognostik modellemeler yapılabilecek ve sonuç olarak hastaların risk durumu tayinine göre spesifik tedavi seçimlerine olanak tanıyacaktır.
Anahtar Kelimeler: MTV, TLG, SUVmax, PET/BT, DBBHL

Abstract:
Aim: Diffuse large B-cell lymphoma (DLBCL) is the most common type of lymphoma in terms of incidence. Approximately one third of all newly diagnosed NHL (non-hodgkin lymphoma) patients belong to the DLBCL subgroup. In addition to the aggressive disease course, only one third of the population does not respond to standard chemotherapy regimens. Approximately 40% develop refractory or relapse after initial treatment response, which is associated with a poor prognosis. Therefore, it is important to identify patients with high risk factors at the time of diagnosis and to develop treatment and follow-up modalities accordingly. In recent years, metabolic tumour volume (MTV) and total lesion glycolysis (TLG), which are volumetric measurements performed on 18F-Fluorodeoxyglucose positron emission tomography/computed tomography (18F-FDG PET/CT) at the time of diagnosis, have gained importance in determining prognosis in most malignancies. In this cohort study, we aimed to evaluate the prognostic significance of MTV and TLG in patients with DLBCL and their power in comparison with other prognostic factors.

Materials and Method: This is a retrospective, cross-sectional and descriptive study in which patients in the haematology outpatient clinic and ward of Ege University Faculty of Medicine Hospital between 2014 January and 2022 September were included and their life expectancy of at least two years was followed.

Results: A total of 61 patients were included in the study. The mean age was 58.8±15 years. Male gender constituted 50.8% of the cohort. All patients had PET/CT measurements performed in our hospital at the time of diagnosis. MTV and TLG values calculated on PET/CT at the time of diagnosis were found to be statistically significantly higher in patients with progression/relapse after first-line treatment compared to patients in remission (p=0.001, p=0.001, respectively). In the analysis considering overall survival time, MTV was found to be significantly higher in the group with death (p=0.03). Considering the progression time, cut-off values of 403.9 cm3 (AUC=0.767, p<0.001) for MTV and 3468 (AUC=0.76, p<0.001) for TLG were found to be significant. The cut-off values of 556.6 cm3 (AUC=0.712, p=0.03) for MTV and 2906.7 (AUC=0.684, p=0.048) for TLG were found to be significant in the analysis considering life expectancy. Overall survival and progression-free survival analyses performed with significant cut-off values were statistically significant (p=0.007, p=0.006 for overall survival, p <0.001, p <0.001 for progression-free survival, p<0.001 for MTV and TLG, respectively). The ability of PET/CT MTV and TLG to differentiate patients who were considered complete responders or non-responders according to the interim PET/CT result after the 4th cycle was evaluated in the pre-treatment period. The cut-off value of 158.6cm3 for MTV (AUC=0.976, p<0.001) and 2438.3 for TLG (AUC=0.972, p<0.001) showed excellent discrimination. When the cohort was analysed at the cut-off values for overall survival and progression-free survival and divided into two as above and below these values, it was found that CD5 expression, NCCN IPI score, neutrophil/lymphocyte ratio, ferritin and LDH were significantly higher in higher MTV and TLG measurements (p=0.005, p=0.01, p=0.01, p=0.001, p=0.002, respectively)

Conclusions: We found that MTV and TLG, which are volumetric tumour burden markers at the time of diagnosis, strongly predict survival and prognosis in patients with newly diagnosed DLBCL. At the same time, when analysed according to appropriate cut-off values in baseline MTV and TLG, it was clearly seen that the outcome of the interim evaluation with interim PET/CT can actually be predicted at the beginning of treatment. This suggests that interim response assessment can be performed without interim PET/CT. When MTV and TLG measurements are evaluated together with molecular tests and the clinical picture of the patient, more powerful prognostic modelling can be performed and as a result, it will allow specific treatment choices according to the risk status of the patients
Anahtar Kelimeler: MTV, TLG, SUVmax, PET/BT, DLBCL