Romatoid artrit hastalarında yalnızlık, sosyal destek ve yaşam kalitesini etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determining the effective factors upon loneliness, social support, and life quality among rheumatoid arthritis patients
Yazar: FADİME AKKAYA
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE KIYAK
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Romatizmal hastalıklar = Rheumatic diseases ; Sosyal destek = Social support ; Yalnızlık = Loneliness ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Araştırma romatoid artritli hastalarda yalnızlık, sosyal destek ve yaşam kalitesini etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla yapıldı.
Materyal ve Metot: Tanımlayıcı olarak yapılan bu araştırma, Erzurum İli Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi Fizik Tedavi ve Romatoloji Polikliniğine Haziran 2014-Ocak 2015 tarihlerinde gelen 182 romatoid artrit hastasında yapıldı. Verilerin toplanmasında; Yalnızlık, Aileden Algılanan Sosyal Destek ve Romatoid Artrit Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde; güç analizi, korelasyon analizi, t testi ve varyans analizi kullanıldı.
Bulgular: Eğitim, bakım alma, hastalığını paylaşma, eklem şekil bozukluğu, aktivitelerin etkilenmesi ve ağrı durumunun yalnızlığı, aile tipi, eklem şekil bozukluğu, aktivitelerin etkilenmesi, ruh hali ve ağrının sosyal desteği, eğitim, bakım alma, hastalığını paylaşma, hareket kısıtlılığı, eklem şekil bozukluğu, aktivitelerin etkilenmesi, ağrı, tutukluk, yorgunluk ve uyku bozukluğunun yaşam kalitesini anlamlı bir şekilde etkilediği bulundu (p<0.05). Yalnızlık puanı ile sosyal destek puanı arasında r=-0.339 düzeyinde negatif yönlü, yalnızlık puanı ve yaşam kalitesi puanı arasında r=0.257 düzeyinde pozitif yönlü anlamlı ilişki bulundu. Sosyal destek puanı ile yaşam kalitesi puanı arasında ise r=-0.286 düzeyinde negatif yönlü ilişki bulundu.
Sonuç: İlköğretim mezunu, bakım almayan, hastalığını paylaşmayan, eklem şekil bozukluğu olan, aktiviteleri etkilenen ve ağrısı olan hastaların daha fazla yalnızlık yaşadıkları, geniş ailede yaşayan, eklem şekil bozukluğu olan, aktiviteleri etkilenen, ağrısı, tutukluğu ve ruh hali etkilenen hastaların sosyal desteklerinin daha az olduğu tespit edildi. İlköğretim mezunu, bakım almayan, hastalığını paylaşmayan, aktiviteleri etkilenen, hareket kısıtlılığı, eklem şekil bozukluğu, ağrısı, tutukluğu, yorgunluğu ve uyku bozukluğu olan hastaların yaşam kalitesinin daha düşük olduğu tespit edildi. Hastalarda yalnızlık arttıkça sosyal desteğin azaldığı ve yaşam kalitesinin düştüğü, sosyal destek arttıkça yaşam kalitesinin yükseldiği bulundu.

Anahtar Kelimeler: Romatoid artrit, sosyal destek, yalnızlık, yaşam kalitesi.

Abstract:
Aim: This study was conducted in order to determine the effective factors upon loneliness, social support, and life quality among rheumatoid arthritis patients.
Material and Method: This descriptive study was conducted with 182 rheumatoid arthritis patients coming to Physiotherapy and Rheumatology Polyclinic, Atatürk University Research Hospital in Erzurum Province between June 2014 and January 2015. Loneliness, Perceived Social Support (Family), and Rheumatoid Arthritis Quality of Life Questionnaire were used in order to collect of data. Power analysis, correlation analysis, t test, and analysis of variance have been used in order to assess the data. 
Results: It was found that education, receiving care, sharing the disease, joint deformities, affected daily activities and pain significantly affected loneliness; family type, joint deformities, affected daily activities, psychological state, and pain significantly affected social support; education, receiving care, sharing the disease, movement restriction, joint deformities, affected daily activities, pain, stiffness, fatigue and sleep disorders significantly affected quality of life (p<0.05). There was a negative correlation at the level of r=-0.339 between loneliness and social support scores and a positive correlation at the level of r=0.257 between loneliness and life of quality scores. A negative correlation at the level of r=-0.286 between social support and quality of life scores was found.
Conclusion: Patients, who were primary school graduate, did not receive care, did not share their disease, had joint deformities, whose daily activities were affected and who had pain, experienced more loneliness; whereas patients who lived in extended families, had joint deformities, whose daily activities were affected, who had pain and stiffness and whose psychological state was affected received less social support. Patients who were primary school graduates, did not receive care, did not share their disease, whose daily activities were affected, who had movement restriction, joint deformities, pain, stiffness, fatigue and sleep disorder had lower quality of life. As loneliness of the patients increased, the social support reduced and their life quality decreased; whereas, as social support increased, their life quality increased.

Key Words: Rheumatoid Arthritis, social support, loneliness, quality of life.